Oer it Frysk | Fryske Beweging\nIt Frysk is in taal dy’t heart ta de Noardwestgermaanske kloft fan ‘e Westgermaanske talen. Troch taalkundigen wurdt it faak Westerlauwersk Frysk neamd. Yn it bûtenlân stiet it ornaris bekend as Westfrysk. Lês fierder…\nYn oktober 1951 moast de Lemster feedokter Sjirk Frânses fan der Burg foar it Kantongerjocht yn it Hearrenfean ferskine fanwegen in ferkearsoertrêding.\nÛnder de sitting fierde Fan der Burg it wurd yn it Frysk.\nDe skiednis fan Fryslân rint lykop mei de skiednis fan de Friezen. De Friezen teagen sa likernôch yn de 4e ieu f. Kr. nei it kustgebiet oan de súdlike igge fan de Noardsee. Geakundich sjoen in bysûnder lânskip troch de ynfloed fan de see en it terpelân. Om 700 hinne is Fryslân inheidensk lân. Yn de 8e en 11e ieu wurdt Noard-Fryslân fan Friezen befolke, mar ûntjout himsels frij fan de oare Fryslannen. Yn de lette midsieuwen ferienigje de frije Fryske lannen (Fryske frijheid) har yn it Upstalbeambûn. Troch ûntwikkelingen yn de 15e en 16e ieu falle de Fryske gebieten útinoar: Westfryslân en de provinsjes Fryslân en Grinslân komme yn Nederlânsk steatsferbân. East-Fryslân bliuwt oant 1744in greefskip yn it Hillige Roomske Ryk, dat as de foarrinder sjoen wurde kin fan Dútslân, dat as nasjonale steat yn 1871 oprjochte waard. Noard-Fryslân dat hiel lang ûnder Denemark foel, komt yn de 19e ieu foarfêst by Dútslân. De skiednis fan Fryslân as provinsje begjint yn de 16e ieu mei it Hearlikheid Fryslân. Yn de Frânske tiid heart East-Fryslân in jiermannich by de Frânske fasalsteat Nederlân. Nei de Frânske tiid wurdt it eardere Hearlikheid Fryslân yn it jier 1814 in provinsje fan Nederlân.\nDe âldste fynsten fan minsken yn Fryslân binne dien yn Aldeholtpea en en Skûlenboarch en Wynjewâld stamje fan om-ende-by 100.000 jier foar de kristlike jiertelling. Op dy plakken binne fûstbilen fûn dy’t troch Neandertalers brûkt waarden. Allinnich by Skûlenboarch hawwe de Neanderthalers in lytse delsetting hân dêr’t se wat langer taholden. De Neanderthaler sil trochstrings yn it Fryske gebiet west hawwe foar de jacht, foar de jacht op mammoeten bygelyks. Yn de tiidrekken dy’t derop folgen, dy fan de iistiden, wie Fryslân net bewenne. By Oerterp en op oare plakken yn de Wâlden binne op de ein fan de Würmiistiid wer minsken ferskynd. De restanten dy’t hjir fûn binne stamje út 13.000 f.Kr. en tsjutte op de oanwêzigens fan groepen rindierjagers. Dizze minsken wurde rekkene ta deHamburchkultuer. It lânskip fan Fryslân yn dy tiid hie doe in soad wei fan in toendra, dêr’t keppels rindieren libben. De grûn wie beferzen en allinnich leech strewelte en bepaalde moassoarten tiere goed yn de kjeld. De seespegel lei 65 meter leger as tsjintwurdich, en deNoardsee wie sawat droech. De rindierjagers hawwe in soad spoaren efter litten. Sa likernôch tusken 13.000 en 10.000 f.Kr hat in folk fan jagers en samlers by de Tsjonger libbe. Nei it fynplak fan harren resten wurde dizze prehistoaryske bewenners ta de Tsjongerkultuer rekkene. Dy minsken hawwe nei alle gedachten yn de Fryske omkriten wenne yn de oergongsfase fan de iistiden nei in waarmer geologysk tiidrek, it Holoseen.\nSa likernôch om 3400 foar Kristus komme der stadichoan boeren yn it plak foar de jagers en samlers. De earste fêste bewenners fan Fryslân libben nei alle gedachten op de sângrûnen yn it súdeasten fan de provinsje, sawat yn de notiidske Wâlden en yn Gaasterlân. Sy wienen ôfkomstich út Drinte. Op grûn fan it ierdewurk dat fan harren weromfûn is, wurde hja Trechterbekerminsken neamd. Troch útwreiding fan it fean rekke it boerelân oerwoekere en rûn harren libbensromte hieltyd fierder tebek. Dêrtroch teagen famyljes nei de tige fruchtbere kwelders, dêr’t se har benammen op kwelderwâlen nei wenjen setten. Stadichoan waakste de kultuer fan dizze famyljes út ta in eigen Fryske kultuer. De see hie yn de kweldergebieten frij spul. By seestigingen strûpte de see it lân der ûnder, wat foar de earste bewenners fan Fryslân altyd reden wie har hjir net permanint te wenjen te setten. As beskerming tsjin de see smieten de nije fêste bewenners terpen op, dêr’t se op wennen en buorken. De terpebou begûn likernôch om 600 foar Kristus en wie oant de oanlis fan de seediken beskiedend foar it lânskip en de feiligens fan de Friezen.\nOan it begjin fan de kristlike jiertelling skreaunen de Romeinen oer de Friezen, in folk oan de súdlike igge fan de Noardsee. Under keizer Augustus waard besletten dat de Elbe de noardgrins fan syn ryk wurde moast. Dêrtroch soenen de Fryske gebieten ûnderdiel wurde fan it Romeinske Ryk. Troch Drusus, dy’t yn it jier 12 f.Kr. by de Ryndelta oankaam, waarden de Friezen skatplichtich makke oan it Romeinske ryk. Dy belesting waard betelle mei kowehûden. Olennius stelde yn 28 n.Kr. dat de kowehûden it formaat fan dy fan oeroksen hawwe moasten. Dat wie foar de Friezen mei harren lytse kij net mooglik. De Friezen kamen yn opstân en foelen de Romeinen oan by it castellum Flevum. Yn de Slach fan Baduhenna ferslaan de Friezen de Romeinen. De oerlibjende Romeinen flechten werom nei it suden. De Romeinen stjoerden gjin strafekspedysje nei de Friezen, wêrmei’t de Friezen harren frijheid werom krigen. Earst yn 47 kamen de Romeinen ûnder Korbulo nei Fryslân. De Friezen waarden doe al ferslein, mar keizer Klaudius besleat de grins (limes) fan it ryk by de Ryn te lizzen. De Romeinen hienen it oer Frisiavones foar de minsken dy’t besuden de Ryn wennen, en dêrmei part fan it ryk wienen, en fan Frisii foar de lju oer de Ryn, dy’t gjin fêst part fan it ryk wienen, al waarden se yn it earstoan wol troch de Romeinen betwongen. Hoe’t fierders de ferhâldings tusken de Romeinen en de Friezen leinen, is net alhiel dúdlik omdat dêrfoar te min oerlevere is. Dat der kontakt wie mei de Romeinen yn de foarm fan hannel is wis. It skriuwplankje fan Tolsum en de Hludana-stien binne bewizen fan ynfloeden fan de Romeinen yn de Fryske gebieten. Yn de Fryske gebieten binne in pear plakken dêr’t Romeinske soldaten legere wiene. Friezen sieten ek yn Romeinske kriichstsjinst, lykas yn it noarden fan Ingelân, by de muorre fan Hadrianus. It is bekend dat twa Fryske oanfierders, Ferritus en Maloriks, yn 58 nei Kristus nei Rometeagen om oan keizer Nero tastimming te freegjen om lân súdlik fan de Ryn brûke te meien.\nAl yn de 2e ieu hie Markus Aurelius yn de Markomannenoarloch grutte tsjinslaggen tsjin de Germaanske stammen. It wie in earste teken fan delgong fan it Romeinske Ryk dy’t oanboaze yn de 3e ieu. Yn it noarden hienen de Romeinen swierrichheden mei de Germanen, yn it easten mei de Sassaniden. Ferskate stammen foelen út it noarden wei it Romeinske Ryk binnen. De Romeinen ferlieten harren Limes oan de Ryn en de Friezen koenen sa it lân súdlik dêrfan bewenje. Mooglik is in part fan dy groep opnommen yn itferbûn fan de spearen. Mei it Romeinske Ryk yn it neigean begûn de tiid fan it Grutte Folkeferfarren. It grutste part fan de Fryske migrisaasje hat mei de nei de Britske eilannen west. It wie in stream út Fryslân, it noarden fan it hjoeddeiske Dútslân, en út Jutlân wei. Oare folken dy’t yn dy stream nei de Britske ta setten wienen de Angelen, Saksen enJuten. Der kin net mei wissigens fêststeld wurde oft der yn de Fryske lannen wol plakken wienen dy’t trochgeande bewenning hân hawwe. De stammen dy’t oan de súdlike iggen fan de Noardsee wennen, waarden troch de Romeinen de Frisii neamd. It folk dêr’t yn de 6e ieu oer skreaun wurdt wienen de Friezen. Yn de tiid fan it grutte folkeferfarren wreide it wengebiet fan de Friezen him fierder út nei de Wezer ta.\nYn de 6e ieu waard de migraasje fan it grutte folkeferfarren minder en yn de Fryske lannen ûntstiet om 600 hinne in nij folksferbân. Der binne ferskillende muntfynsten dien fan mooglik in kening Audulfus út de earste helte fan de 7e ieu. Yn de rin fan de 6e ieu waard it Fryske gebiet stadichoan in federaasje fan ferskate gebieten dy’t ta in wisse hichte mei in sintraal gesach ferbûn wienen. Ofsjoen byWinaam wienen der elitêre delsettings op Tessel (De Burch) en Rynsburch oan de kust yn Súd-Hollân. It is net dúdlik oft de Fryske keningen keazen waarden út de adel of troch erfopfolging kening waarden. De earste Fryske kening dêr’t in bytsje oer bekend is wie kening Aldgilles. Hy liet kristlike missionarissen ta yn de Fryske lannen. Yn de winter fan 678 joech Aldgillis de Ingelske biskop fan YorkWilfried yn Utert in ûnderkommen. Sa likernôch om it jier 680 hinne stjert Aldgilles en hy wurdt opfolge troch Redbad. Kening Redbad is in tsjinstanner fan it Kristendom. Ien fan de suksessen fan Redbad is de oerwinning tsjin de Franken yn de Slach by Keulen yn 716. By Redbad syn dea yn 719 is Fryslân in heidensk lân. Stêden as Utert en Dorestêd wienen wichtige hannelsstêden. Beide stêden leinen oan de Ryndelta, dêr’t in grut part fan de Frysk-Frankyske oarloggen om west hat. It kristlike leauwen kaam út it suden wei, dêr’t de Franken wennen. Der komme ek missionarissen fan de Britske eilannen lykas Willibrord en Bonifatius. Under Poppo ferlieze de Friezen yn 734 de Slach oan de Boarn. Troch dat ferlies wurde de Franken de nije machthawwers yn it gebiet tusken de Alde Ryn en de Lauwers. Mei de Frankyske oerhearsking wurde de Friezen kerstene. De dea fan Bonifatius by de Dokkum yn 754 is in teken fan ferset tsjin dy kerstening. It gebiet eastlik fan de Lauwers is nei de Slach oan de Boarn noch gjin ûnderdiel fan it Frankyske Ryk. De Friezen dienen mei oan de Saksenkriich dy’t yn 772 ûnder Widukind begûn. De kriich einige mei de beneaming fan de Fryske missionaris Liudger ta earste biskop fan Münster yn it jier 805.\nDe Friezen hawwe om it jier 700 hinne de Noard-Fryske eilannen Feer, Oomram en Sal befolke, as ek it Hilgelân en it westlike diel fan it skiereilân Eiderstedt. Der kin net mei wissigens fêststeld wurde wat de oarsaak wie foar de grutte migraasje nei Noard-Fryslân. Mooglik soe it wat te krijen hân hawwe mei de oerhearsking fan it Frankyske Ryk yn de Fryske lannen en dêrmei in foarm fan ferset tsjin it nije kristlike leauwen fan de Franken. Oan ‘e ein fan de 8e ieu wienen de Fryske lannen definityf ûnderdiel fan it Frankyske Ryk wurden. De kerstening fan de Friezen koe ûnder de Franken fierder trochsetten wurde. Yn it jier 751 nimme de Karolingen de hearskappij oer it Frankyske Ryk oer fan deMerovingen. Sûnt 771 hearsket Karel de Grutte allinnich oer it Frankyske Ryk. Hy it jier 790 hinne jout Karel de Grutte opdracht om it Fryske rjocht yn it Latynsk op te skriuwen, it waard de Lex Frisionum neamd. It tiidrek fan de Karolingyske Renêssânse kin rûchwei yn it tiidrek 750 oant 950 delset wurde. Under Karel de Grutte waard it Karelsprivileezjeoan de Friezen jûn. De oarspronklike tekst fan it dokumint is net oerlevere, mar yn de ieuwen dêrnei is it frijheidsprivileezje fan de Friezen wol ferskillende kearen befêstige. Fierders waarden de Fryske lannen ûnder Karel de Grutte ferdield oer trije katolike bisdommen; Utert, Münster en Bremen. Nei de dea fan Karel de Grutte yn 814 koe Loadewyk de Fromme it Frankyske Ryk noch in skoft by inoar hâlde. Nei syn dea yn 840 falt it ryk stadich út elkoar. De dieling waard yn it Ferdrach fan Ferdun fan 843 definityf makke. Lotarius Iwie de âldste soan fan Loadewyk de Fromme. Hy krige it middenryk dêr’t ek Fryslân ûnder foel. Hy wie ek de iennichste dy’t de keizerstitel krige. Nei de dea fan Lotarius I yn 855 wurdt it middenryk ferdield tusken de West-Frankyske kening Karel de Keale en de East-Frankyske kening Loadewyk de Dútser.\nYn de rin fan de earste helte fan de 9e ieu wurdt de delgong fan it Frankyske Ryk dúdlik. It is dan sa swak wurden dat it him net ferdigenje kin tsjin de oanfallen fan de Wytsingen. De Wytsing Rorik hat tritich jier op it eilân Wieringen taholden. Hy krige fan de Frankyske keningen in part fan de Fryske lannen yn lien. Yn 864 moast Rorik Fryslân ferlitte nei in opstân fan de Friezen. Nei syn dea yn 880 krijt syn opfolger Godfried it foar it sizzen yn de Fryske lannen. Yn 885 wurdt hy deamakke troch Fryske eallju. Dêrmei waarden de Fryske lannen befrijd fan de Wytsingen. Yn de Slach by Dokkum (873) en de Slach by Norden (880) waarden de Wytsingen troch de Friezen ferslein. De wichtige hannelsstêdDorestêd waard ferskate kearen troch Wytsingen plondere en bewenners waarden finzen nommen en letter ferkocht as slaven.\nYn it jier 880 waard de grins lutsen tusken West-Frankyske Ryk (it lettere Frankryk) en it East-Frankyske Ryk. Dy grins wie yn de fierdere midsieuwen in fêste grins. Ut it East-Frankyske ûntstie it Hillige Roomske Ryk, dat oant 1806 bestien hat. As offisjele begjin fan it Hillige Roomske Ryk kin de kroaning fan Otto I ta keizer yn it jier 962 neamd wurde. Yn de 11e ieu ûntstie yn de tsjintwurdige provinsje Fryslân it Greefskip Mid-Fryslân dat ûnder bewâld fan de Brunoanen stie. Doe’t Keizer Hindrik IV it gebiet yn 1088 tige tsjin it sin fan de Fryske greve Egbert II oerdroech oan de biskop fan Utert, kaam dy tsjin de keizer (syn neef) yn opstân. Nei de dea fan Egbert yn 1090 folge Hindrik de Fette him op as greve fan Mid-Fryslân, mar waard op 10 april 1101 fermoarde troch Friezen dy’t ûnder leiding stienen fan de biskop fan Utert. Mei dit foarfal set it tiidrek fan de Fryske frijheid útein, dêr’t de Friezen harsels sa goed as selsstannich yn bestjoere soenen, nettsjinsteande oanspraken fan Hollân en Utert op it gebiet. Yn de 11e ieu wie de twadde kolonisaasjeweach fan Friezen nei Noard-Fryslân. Dêrtroch waard de fêstewâl fan Noard-Fryslân befolke troch Friezen. Yn de 11e ieu begûn de oanlis fan de seediken yn de Fryske gebieten.\nMei it weiwurden fan it Greefskip Mid-Fryslân om 1100 hinne hienen de Friezen gjin feodale hear en ek gjin feodale ynstituten boppe har stean. De Friezen bestjoerden harsels. It wie it begjin fan de Fryske frijheid. Yn de rin fan de 12e ieu waarden ferskate kleasters boud. De kleasters hienen faak de lieding oer de oanlis fan de seediken. Om 1200 wie in grut part fan de Fryske lannen troch seediken beskerme tsjin de see. De Friezen berôpen har ferskillende kearen op it frijheidsprivileezje fan Karel de Grutte en dat privileezje waard troch ferskate oare hearskers befêstige. Belangrike kleasters yn de lette midsieuwen wienen Klaarkamp, Mariëngaard en Ihlow. De kleasters wienen net allinnich fan religieus belang, mar ek polityk. De kleasters hawwe nei alle wierskyn ek ynfloed hân op de Fryske dielname oan de krústochten. De Friezen hawwe oan alle njoggen krústochten dielnaam. De Friezen hawwe by de earste fjouwer krústochten gjin grutte rol spile. By de fyfte krústocht hienen de measte keningen yn Europa har nocht fan de krústochten. De paus stjoerde lykwols predikers troch hiel Europa om minsken te finen foar de fyfte krústocht. Ut Fryslân wei farren op syn minst 80 skippen nei it heine easten. It grutste sukses by dy krústocht wie de oanfal op de toer fan Damiate yn it hjoeddeiske Egypte. By de achtste krústocht hawwe Friezen diel hân oan de oanfal op Tunis. By de achtste krústocht farden sa’n 50 Fryske koggen út. De kleasters hienen grutte stikken grûn en eigen skippen foar de hannel. It Kleaster Ihlow wie de kânselarij fan it bûn fan de Opstalbeam. By de Upstalbeam kamen de Friezen yn de 13e en 14e ieu by elkoar. It wie in bûn fan Fryske lannen tusken it Fly en de Wezer. By de gearkomsten by de Opstalbeam waard rjocht sprutsen en mienskiplike besluten makke. In part fan it Fryske rjocht jilde foar alle Fryske gebieten. De taal dy’t de rjochtsprekkers en kleasters brûkten wie it Aldfrysk, dat oerlevere is yn rjochtsteksten en oarkonden. Oare taastbere oerleveringen út de tiid fan de Fryske frijheid binne tsjerken. Binnen sommige fan dy tsjerken binne muorreskilderingen oerlevere. Ek de stêden ûntjouwe har yn de lette midsieuwen. De stêden Grinsen Emden wienen fan grutter belang en hienen ek ynfloed op it lân om de stêd hinne. Yn de hjoeddeiske provinsje Fryslân en East-Fryslân kinne de stêden har frij ûntjaan. Yn deOmmelannen is de stêd Appingedam in stêd fan belang. De stêd krijt by in beslút fan de Opstalbeam stedsrjochten en hat in wichtige hannelsfunksje yn de Ommelannen. De ûntjouwing fan Appingedam wurdt troch de stêd Grins, dy’t in sterkere posysje hawwe wol yn de Ommelannen, opkeard. Yn de 12e ieu ûntstie in ferbûn tusken ferskillende hannelsstêden yn Noard-Europa, de Hânze. Fryske Hânzestêden wienen Starum, Hylpen, Harns en Grins. De stêd Emden hie yn de 14e en 15e ieu hieltyd konflikten, omdat seerôversbinden lykas de Fiktaaljebruorren en Likedielers stipe út East-Fryslân wei krigen. Healwei de 15e ieu kaam der in ein oan dy konflikten.\nDe Fryske frijheid yn de lannen tusken Fly en Wezer waarden al yn de 14e ieu fan bûten ôf bedrige. Yn West-Fryslân moasten de Friezen it earst belies jaan. Nei de Slach by Skellinkhout (1282) moasten de West-Friezen de Hollânske greve Floris V as hear erkenne. Nei de oerwinning tsjin West-Fryslân besochten de Hollânske greven sûnder fertuten om ek it Fryske gebiet oarekant it Fly te oermasterjen. De Slach by Warns waard yn 1345 wûn troch de Friezen en sawat de hiele legermacht fan greve Willem fan Henegouwenen hartoch Jan fan Beaumont waard yn de slach deamakke. Yn 1396 hienen de Hollanners mear sukses yn de Slach by Skoattersyl. De Hollanners besochten harren greeflike oanspraken yn de jierren dêrnei troch te setten, mar dat slagge mar heal. Yn 1414 hienen de Friezen de Hollanners definityf út Fryslân ferdreaun. In oar bewyske fan de Fryske frijheid, dy’t gjin ferbân hâldt mei de Fryske frijheid tusken Fly en Wezer, fûn plak yn Noard-Fryslân. Yn de Slach by Oldenswort (1252) en de Slach by Langsundtoft (1344) fochten de Noard-Friezen tsjin de Deenske kening. Yn East-Fryslân hienen de Wûrtfriezen yn ferskate slaggen levere. Yn de 14e ieu hienen de Wûrtfriezen sukses mei it ynnimmen fan de Sibetsburch yn 1340 en de burch fan Ritzebüttel-Cuxhaven yn 1392. De Wûrtfriezen waarden oan it begjin fan de 16e ieu ferslein troch Bremen yn de Slach by it Wremer Djip fan 1517 en de Slach om Mulsum yn 1524. De Fryske frijheid waard tusken it Fly en de Iems fan binnen út bedrige troch in partijstriid tusken de Skieringers en Fetkeapers. De Skieringer Hessel fan Martena frege oan Albrecht fan Saksen om in sintraal gesach yn Fryslân te fêstigjen. Dêrtroch waard yn 1498 Albrecht fan Saksen troch de keizer fan it Hillige Roomske Ryk beneamd ta potestaat fan de provinsje Fryslân en de Ommelannen. Yn East-Fryslân krigen de haadlingen yn de 14e ieu stadichoan de macht. Yn 1417 waard Okko tom Brok hearsker oer hiel East-Fryslân. Nei de Slach op de Wylde Ikers waard de macht oernaam troch Fokko Ukena, dy’t letter wer belies jaan moast tsjin it Frijheidsbûn fan de Sân Eastfryslannen. Dêrtroch begjint yn de jierren 1430-1433 de dynasty fan de haadlingefamylje Sirksena oer East-Fryslân. Dy dynasty hold pas yn 1744 op te bestean. Troch al de bestjoerlike feroarings kaam de Fryske taal yn ‘e knipe. Om 1400 hinne begjint de delgong fan de Fryske taal yn ‘e Ommelannen. Yn de 16e ieu stappe de East-Fryske greven, en stadich ek it folk, lykas de Ommelanners, oer op in foarm fan Leechsaksysk. Yn de provinsje Fryslân, it Sealterlân, it noardeasten fan East-Fryslân, en yn Noard-Fryslân, bliuwt de Fryske taal yn de ieuwen dêrnei noch bestean. De Fryske frijheid komt foar de hjoeddeiske provinsje Fryslân en de Ommelannen yn 1498 oan syn ein. Yn East-Fryslân meitsje de Fryske haadlingen sels in ein oan de Fryske frijheid. Okko tom Brok waard dêr yn 1417 allinnich hearsker. In oar jiertal foar de ein fan de Fryske frijheid yn East-Fryslân is de beneaming fan Ulrich I troch de keizer fan it Hillige Roomske Ryk ta greve fan East-Fryslân.\nDe Friezen dy’t yn de 8e en 11e ieu it hjoeddeiske Noard-Fryslân befolke ha, foelen yn de midsieuwen bûten it bûn fan de Opstalbeam. Oan ‘e oare kant wie der Westfryslân, dat al yn de 14e ieu troch de greve fan Hollân ferovere wie. It kearngebiet fan de Friezen, dat rûchwei oerienkomt mei it bûn fan de Opstalbeam, is yn de lette midsieuwen noch in frij gebiet. Yn de 15e ieu is al de basis lein foar it útinoar fallen fan it frije Fryslân:\nWylst East-Fryslân as greefskip binnen it Hillige Roomske Ryk syn selsstannigens foar in grut part hâld, brekt yn Fryslân en de Ommelannen de Saksentiid oan. Yn 1500 wurdt Albrecht fan Saksen opfolge troch Hindrik fan Saksen, dy’t yn 1504 opfolge wurdt trochGeorge fan Saksen. Oant 1506 wurken de East-Fryske greve Edzard de Grutte en Saksyske hartoch George fan Saksen yn frede mei-inoar gear. Doe joech Grins him oer oan Edzard, en erkende him tagelyk as hear. Edzard ferklearre dêrop dat er de stêd út namme fan de keizer en net fan Georg ynnommen hie. Hy waard no boppedat oansteld ta steedhâlder oer de Ommelannen, yn teory foar de hartoch fan Saksen, mar yn de praktyk gie er dêr alhiel syn eigen gong. By de Saksyske bestjoerders yn Westerlauwersk Fryslân waard de eangst dat Edzard ek dêr de macht oan him lûke soe, hieltiten grutter. Yn 1512 lieten se dêrom twa foaroansteande Fryske eallju op fertinking fan kontakten mei Edzard yn Ljouwert ûnthalzgje. Yn 1513 slagge it Georg om in grutte koalysje tsjin Edzard ta stân te bringen. Hoewol’t er stipe waard troch de boerebefolking fan de Ommelannen, wie Edzard tsjin Georg en syn bûnsmaten net opwoeksen. De fal fan Appingedam yn 1514, dêr’t hûnderten boargers by fermoarde waarden, betsjutte de ein fan Edzard syn hearskippij oer de Ommelannen. Yn it Greefskip East-Fryslân bliuwt er oan de macht en wurdt it Saksyske Skeel fuortset.\nIn oar leger fan it Hillige Roomske Ryk ûnder lieding fan de greve fan Aldenboarch falt yn 1514 de Bûtjadinger Friezen oan yn de Slach by Langwarden. Tagelyk foel in oar leger fan it Hillige Roomske Ryk mei 20.000 man in fêsting by de stêd Lier oan. Troch ien kannonskot waard de oanfierder fan dat leger deade en it grutte leger luts him werom. Dêrnei naam it leger fan de greve fan Aldenboarch mei de East-Fryske haadling Hero Omken fan Esens de boarch fan Grutsander yn. Hero Omken gie fierder en fernielde de trije boargen fan Dornum. Ek de fêsting by Stikhuzen gie yn dy rite ferlern. Edzard moast him weromlûke en stuts as dekking it Kleaster Mearhuzen yn ‘e brân. De stêd Auwerk waard oanfallen en troch gefjochten en brânstifting alhiel ferneatige. Op in oar front feroveren soldaten fan de ‘Swarte Garde’ de Kommenderij Dunebroek. Dêrnei folge de ferneatiging fan Buermunken, Tjuche, Lierhaven en Rispel. De Fredeboarch kapitulearre. De boarch fan Aldgeudens waard ferneatige en de Boarch fan Kniphuzen ynnommen. Dêrnei kaam it op 14 juny 1514 by Oldersum ta in gefjocht tusken East-Friezen en de Swarte Garde. Dat wie de earste kear dat de Swarte Garde net fierder kaam. Op 16 augustus waard foar in twadde kear fergees besocht de stêd yn te nimmen. Yn 1515 kearde it tij foar Edzard de Grutte. De boarch by Grutsander en Bûtjadingen wurde werom ferovere. It konflikt duorre noch oant 1517. Yn 1516 gie de skâns by Deteren ferlern. Oan it begjin fan 1517 slagge it Edzard de Grutte om de Fredeboarch werom te feroverjen. Troch de Zeteler Frede fan 3 desimber 1517, tekene mei twa oare greven fan it Hillige Roomske Ryk, wurdt it súdeasten fan East-Fryslân definityf ynlive by Aldenboarch.\nKarel V hie as doel om de Nederlannen om te foarmjen ta ien steat. Dy ûntwikkeling hat beskiedend west foar Westfryslân en de provinsjes Fryslân en Grinslân, dy’t tenei by de Nederlannen hearden:\nYn 1555 krijt Karel V syn opfolger Filips II fan Spanje de macht oer de Santjin Provinsjes, dy’t dan de Spaanske Nederlannen neamd wurde. By de Byldestoarm (1566)wurde yn it súdeasten fan de provinsje Fryslân rykdommen út de roomske tsjerken fernield. Twa jier letter komme de Santjin Provinsjes yn opstân tsjin Filips II, it begjin fan de Tachtichjierrige kriich.\nOm 1600 feroaret der yn Fryslân gâns. Fryslân wie as hearlikheid yn de Tachtichjierrige kriich behelle, lykas ynslach by Boksum op 17 jannewaris 1586. Yn 1596 waard troch de Steaten fan Fryslân de Fryske Admiraliteit ynDokkum fêstige. De keaplju yn de stêden lykas Ljouwert en Harns komme yn kontakt mei Hollânsktalige keaplju, wêrtroch it Stedsfrysk ûntstiet. Op it Fryske plattelân bliuwt it Frysk de earste taal, wylst om 1600 it Frysk yn Grinslân en East-Fryslân út it stee krongen is troch itLeechdútsk. Kultureel sjoen is Gysbert Japiks it hichtepunt fan de Fryske skriuwtaal yn de 17e ieu. Yn syn wurk binne de Europeeske ynfloeden fan de renessânse en de barok te merkbiten. Japiks skreau Fryske literatuer op in heech nivo yn in tiid dat it skreaune Frysk net folle mear brûkt waard. Neist Gysbert Japiks is de East-Fries Ubbo Emmius as Fryske gelearde it neamen wurdich. Hy skreau ûnder oare de “Rerum Frisicarum historiae libri 60″, de sechtich boeken fan de Fryske skiednis. Yn 1614 wurdt de Universiteit fan Grins troch him oprjochte. De macht yn it hearlikheid wie ferdield oer twa bestjoersnivo’s: de Steaten fan Fryslân (it provinsjale) en dat fan de gritenijen en de stêden (it gemeentlike). De Steaten waarden oansteld troch it gemeentlik nivo. Alle gritenijen of stêden stjoerden twa ôffurdigen nei de Steaten. Dat betsjutte dat de macht yn hannen wie fan lju mei stimrjocht op it gemeentlike nivo.\nYn de midsieuwen wie Fryslân roomsk Yn de 16e ieu fynt in tsjerklike feroaring yn Europa plak, de reformaasje. Yn Fryslân begjinne de minsken ek te twiveljen oan de roomske tsjerkelear. De earste herfoarmingsgesinden binne Sakremintaarjers, sy ûntkenne it miswûnder en neist harren oppenearje har hieltiten mear de dopersken oer de werdoop. In ferneamde doper wie Minne Simens, syn folgelingen wurde de menisten neamd. Yn 1536 naam er definityf ôfskie fan de katolike tsjerke en waard doopsgesind. De dopersken waarden ferfolge troch de machthawwers, sa ek Minne Simens. De earste dy’t syn lân foar de nije ynsichten iepene, sil Edzard de Grutte fan it Greefskip Eastfryslân west ha. Boekjes en boeken mochten fan him frij ferspraat wurde. In tsjerke-oarder, ynspirearre troch Calvyn, waard yn de jierren ’40 yn Emden en omkriten ynfierd. De rest fan East-Fryslân waard Luthersk en der wie plak foar de Dopers. Al gau kamen flechtlingen út de provinsje Fryslân en oare dielen fan de Nederlannen nei Emden ta. Dêr waard yn oktober 1571 de earste synoade fan de Nederdútsk Reformearde Tsjerke (letter Nederlânske Reformearde Tsjerke) holden. De stêd Emden groeide út ta in machtige East-Fryske havenstêd mei sa’n 15.000 ynwenners yn de twadde helte fan de 16e ieu. Yn de stêd Grins en de Ommelannen ha boargemasters en redgers krekt as greve Edzard de Grutte in bulte gewurde litten. Yn Ljouwert waard noch yn 1559 it Bisdom Ljouwert stifte. It bisdom hat twa biskoppen hân. Nei de byldestoarm fan 1566 waard hartoch fan Alva nei de Nederlannen stjoerd om regaad te meitsjen. De Slach by Heiligerlee yn maaie 1568 wie de earste oerwinning fan de opstannelingen yn de Tachtichjierrige kriich. Lykwols waarden de opstannelingen yn july 1568 fûleindich ôfseame yn Slach by Jemmingen. Dêrtroch hienen de katolike Spaanske troepen wer frij spul yn de Fryske lannen tusken Sudersee en de Iems. Bekend is dat Deputearre Steaten fan Fryslân, dy’t de kant fan de Opstân hâlden, begjin 1580 de militêre macht griepen doe’t se yn ‘e gaten krigen dat steedhâlder Rennenberg úteinlik de kant fan de kening kieze soe. Op 31 maart 1580 bringt in resolúsje fan Deputearre Steaten (de grûnwet fan de Frysk grifformearde tsjerke) it kleasterbesit oan de Steaten, lykas it oare tsjerkebesit. Roomsken wike út (Consriptio Exulum), oaren fersetten har ferduldich. De dopersken hienen yn stilte trochwurke, mar de grifformearde minderheid, mei dizze resolúsje yn de rêch, pakte fêstiging fan de grifformearde tsjerke as steatstsjerke hurd oan. Yn de Slach by Boksum yn 1586 hellen de Spanjerts in grutte oerwinning, mar omdat it teiwaar trochsette hienen de Spanjerts der net folle oan. Se moasten harren weromlûke nei Grins. Mei it feroverjen fan stêden as Stienwyk en Koevorden en ek Grins wie de meast direkte oarlochsdriging foarby. Pas yn it saneamde rampjier yn 1672 waard Fryslân op ‘e nij bedrige. De Munstersen teagen út it suden wei op Fryslân oan. It Fryske leger ferskânse him efter de Fryske Wetterliny, dy’t in lytse ieu dêrfoar ek al tsjin dien hie yn de Tachtichjierrige kriich. De biskop fan Munster, Bearend fan Galen, keas foar in direkte belegering fan de stêd Grins, mar de stêd joech gjin belies.\nYn de Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen hie Fryslân fan 1584 oant 1747 in steedhâlderlik hof. De steedhâlders yn Ljouwert wienen steedhâlder oer Fryslân en Grinslân, en soms oare gewesten. De earste fan dizze steedhâlders wie Willem Loadewyk. Hy krige de earenamme “Us Heit” omdat er in soad goeie dingen foar Fryslân die. Troch him waard yn Frjentsjer in universiteit 1585 stifte. Nei syn dea yn 1620 waard Willem Loadewyk opfolge troch syn broer Ernst Kasimir dy’t it steedhâlderskip wer trochjoech oan syn soan Hindrik Kasimir. Beide hienen in koart bewâld en de Fryske Steaten beneamden Willem Freark, in broer fan Hindrik Kasimir, as fjirde steedhâlder. De Fryske steedhâlders residearren yn Ljouwert dêr’t sy op it Princessehof harren steedhâlderlik hof hienen. Willem Freark regearre oant 1664 en waard opfolge troch syn soan Hindrik Kasimir II.Johan Willem Friso, dy’t de bernleaze Hollanske steedhâlder Willem III opfolge, wie in pakkesizzer fan Willem Freark. Troch him waard it steedhâlderlik hof opkreaze en waard It Oranjewâld de bûtenpleats fan de Fryske Nassaus. Willem Friso ferdronk by Moerdyk en syn frou Marijke Meu brocht harren soan Willem Karel Hindrik Friso grut. Dizze jonge wie de erfopfolger fan sawol de Fryske Nassaus as de Hollânske Oranjes. Yn1747 ferfoer er nei De Haach om steedhâlder fan alle gewesten te wurden en wie Ljouwert residinsjestêd ôf.\nOan ‘e ein fan de 18e ieu is der in ekonomyske delgong. Der ûntstiet in beweging dy’t polityk herfoarmje woe, de patriotten. Foaroanman fan de Fryske patriotten wie Court Lambertus fan Beyma. De patriotten woenen de Prins fan Oranje fuort ha. Se wienen ûntefreden oer hege wurkleazens, de minne posysje fan de VOC, en it ferrin fan de Fjirde Ingelsk-Nederlânske Kriich. Miskien noch wichtiger wie it langstme nei mear demokrasy, ynspirearre troch de Unôfhinklikheidsferklearring fan de Feriene Steaten. It earste súkses fan de patriotten wie de erkenning fan de ûnôfhinklikheid fan de Feriene Steaten op 26 febrewaris 1782; teffens pleite Fan Beyma ek, mar omdôch, foar boargerbewapening. Fan Beyma syn politike oanfal tsjin it bewâld wie in ferbûn fan ferskate Fryske stêden. Troch dy druk gongen de Steaten fan Fryslân akkoard mei boargerbewaping. Yn Ljouwert en Dokkum waarden fuortendaliks frijkorpsen foarme neist de âlde skutterijen. Nei in besite fan de prins yn ‘e hjerst fan 1785 waard de striid fûlder. Yn augustus 1787 late Fan Beyma in kûp yn de Fryske Steaten, neidat dy ferbea stipe oan Hollân te ferlienen. (It gewest Hollân waard bedrige mei in besetting troch in Pruisysk leger, omdat it gjin ferûntskuldigingen oanbiede woe nei de oanhâlding fan Wilhelmina fan Pruisen). Mei in tsiental meistanners setele Fan Beyma him yn Frjentsjer. Wylst organisearre men oanfier fan munysje fia Makkum en de ferdigening fan Frjentsjer. In fleanend legerke frijwilligers besette in oantal Fryske stêden om de ferdielde froedskippen ûnder druk te setten de Pretense Steaten te erkennen en jild binnen te krijen. De ûntknoping kaam troch de ynfal fan de Prusen op 20 septimber 1787. De Patriotten flechten út Frjentsjer (23 septimber) troch de Súdwesthoek nei Amsterdam en Frankryk. Tusken 1774 en 1781 boude Eise Eisinga it Planetarium yn Frjentsjer. Eisinga waard ferneamd as amateur astronoom, mar wie dêrneist ek in warbere patriot. Hy naam diel oan de pattriottyske opstân yn 1787 yn Frjentsjer. Neidat de patriotten flechten út Frjentsjer gie Eisinga nei Gronau yn Dútslân. Doe’t de Frânsen yn 1795 Fryslân besetten, kaam er werom nei Frjentsjer en waard lid fan it provinsjaal bestjoer.\nIn kaart fan it Earste Frânske Keizerrykyn 1811. De Frânsen hawwe sa likernôch 20 jier oer in grut part fan West-Europa hearske. Yn dat tiidrek feroare der gâns op bestjoerlik nivo. Nei’t Napoleon yn 1815 ferslein wurden wie, waard Europa bestjoerlik nij yndield by it Kongres fan Wenen.\nMei de komst fan de Frânsen yn 1795 waard de Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen opheft en de Bataafske Republyk stiften.Fryslân ferlear dêrtroch syn status as autonoom gewest. De patriotten kamen mei de Frânsen werom en makken diel út fan it provinsjale bestjoer. Steedhâlder Willem V flechte mei syn famylje nei Ingelân. It ferset fan de oranzjisten tsjin it bestjoer lôge op nei it ynfieren fan de boargerbewapening en tsjinstplicht yn septimber 1796. It Kollumer Oproer fan febrewaris 1797 is in hichtepunt fan ferset fan de oranzjisten tsjin it patriottysk bewâld. De oranzjisten wienen trou oan de prins fan de Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen. De opstân fan de oranzjisten waard troch it patriottysk bewâld fûleindich delsein; 168 rebellen krigen nei it Kollumer Oproer straffen oplein. Troch in grûntwetwiziging yn 1798 hold Fryslân op te bestean as bestjoerlike ienheid. Eastergoa en Westergoa waarden mei Stêd en Lanne bestjoerlike gearfoege yn it Departemint fan de Iems, Sânwâlden waard ûnderdiel it Departemint fan de Alde Isel. Yn novimber 1799 grypt Napoleon Bonaparte de macht yn de Earste Frânske Republyk. Yn 1801 gie de Bataafske Republyk oer yn it Bataafske Gemenebest en waard it Departemint Fryslân foarme. Yn 1806 waard it Bataafske Gemenebest opheft en ferfongen troch it Keninkryk Hollân, dêr’t Loadewyk Napoleon de earste kening fan waard. Nei it ferlies fan Prusen yn de Slach by Jena waard East-Fryslân yn 1807 it 11e departemint fan it Keninkryk Hollân mei Auwerk as haadstêd. Doe’t it Keninkryk Hollân oermastere waard troch Napoleon Bonaparteyn 1810 kaam der wer in nije bestjoerlike yndieling. Fryslân wie ûnderdiel wurden fan it Earste Frânske Keizerryk en krige as bestjoerlike ienheid de namme Département de Frise. De Frânske tiid yn Fryslân kaam, nei Napoleon syn mislearre fjildtocht nei Ruslân, yn 1813 ta in ein. Napoleon waard úteinlik ferslein yn de Slach by Waterloo op 13 juny 1815. Yn novimber 1813 kaam de âldste soan fan steedhâlder Willem V werom nei Nederlân en waard nei it Kongres fan Wenen yn 1815 útroppen ta kening fan de Nederlannen. Yn de Frânske tiid feroaren de steatskundige ferhâldings yn de Nederlannen gâns. De republyk waard troch de Frânsen opheft en der kaam in ienheidssteat foar yn ’t plak. Nei de Frânske tiid waard de ienheidssteat yntakt holden. Dêrtroch rekke Fryslân syn status as autonoom gewest definityf kwyt. Dêrneist krige Nederlân syn earste grûnwet, it boargelik wetboek, de boargerlike stân, de tsjinstplicht, it kadaster, efternammen, hûsnûmers, en standertmjitten en –wichten lykas de kilo, meter en liter. De eardere Republyk en de Eastenrykske Nederlannen (súdlike Nederlannen, letter België) waarden gearfoege ûnder ien sintraal regear mei in konstitusjonele monargy as bestjoersfoarm. Yn 1830 skieden de Súdlike Nederlannen har ôf; it begjin fan it Keningryk België. Yn de Frânske tiid rekke Fryslân net allinnich syn ûnôfhinklike posysje kwyt. De eigen admiraliteit en leger, en it Hof fan Fryslân holden op te bestean. De Fryske eallju rekken har foarrjochten kwyt en yn 1811 moast de ferneamde Universiteit fan Frjentsjer syn doarren slute. Doe’t de Frânsen har yn 1813 weromlutsen kaam East-Fryslân wer ûnder Prusen. Nei it Kongres fan Wenen waard East-Fryslân ûnderdiel fan it Keninkryk Hannover en waard yn 1866 wer ûnderdiel fan Prusen.\nFoar de sluting fan de Universiteit fan Frjentsjer trune heechlearaar Gryksk Everwinus Wassenbergh der by syn studinten op oan om wurken fan Gysbert Japiks te bestudearjen. Stadichoan kaam der oan it begjin fan de 19e ieu mear omtinken foar de Fryske skriftekennisse. Yn 1822 ferskynde De Lape koer fen Gabe Skroar fan de bruorren Halbertsma, yn 1823 waard yn Boalsert in grut Gysbertfeest holden. It omtinken foar it eigene yn de kultuer, en benammen de literatuer, hat streekrjocht te krijen mei de ynfloed fan de Romantyk. De bruorren Halbertsma wienen diel fan in hiele generaasje fan skriuwers yn it Frysk dy’t omtrint yn dyselde jierren tweintich debutearren. Nei de Frânske tiid komt der op it kulturele mêd fernijing. Mooglik wie it sluten fan de Frjentsjerter universiteit ien fan de oarsaken dêrfan. Yn 1827 waard it Frysk Genoatskip foar Skiednis en Kultuer oprjochte. De leden fan it genoatskip kinne foaral rekkene wurde ta de hegerein en wienen net altiten de Fryske taal machtich. Boppedat kin it genoatskip sjoen wurde as in stúdzjegroep foar de Fryske skiednis. It Selskip foar Fryske Taal- en Skriftekennisse dat yn 1844 oprjochte waard, hie mear oanhing ûnder de middenstânslju, de liberale boargerij en de yntelligentsia fan doarpsdûmnys en skoalmasters. De oprjocht fan it Selskip 1844 kin sjoen wurde as it begjin fan de Fryske beweging. Yn Noard-Fryslân kin de dûmny Christian Feddersenas oprjochter fan de Fryske beweging sjoen wurde.\nNettsjinsteande de ekonomyske delgong oan ‘e ein fan de 18e ieu en de hege steatsskulden út de Frânske tiid wie Fryslân yn 1820 in moderne provinsje, mei in soad lytse bedriuwen en in boerestân dy’t him rjochte op eksport en hannel. Oan it begjin fan de 19e ieu waarden yn de lânbou en feanderij de heechste salarissen betelle. Dêrtroch kamen dehantsjemieren wer nei Fryslân. Fryslân moast it benammen ha fan de produksje en eksport fan suvel (bûter en tsiis), fee, jirpels en nôt. De yndustry en skipfeart, dy’t earder sa bloeiden, bleaune no benefter. Dat wie net altiten in neidiel. Nei in pear drege krisissen yn de earste helte fan de njoggentjinde ieu makke dy agraryske ekonomy nei 1850 troch de ûntwikkeling fan de suvelyndustry in geweldige bloei mei. Yn de measte doarpen waarden suvelfabriken delset. De boeren holden har hieltyd mear dwaande mei feefokkerij en de Fryske ko waard in symboal.\nYn it lêst fan de 19e ieu buorket de ekonomy yn Fryslân minder. De befolkingsûntwikkeling feroaret gâns. Yn de tiid fan de Republyk wie Fryslân, nei Hollân, it gewest mei de measte ynwenners. Nei de Frânske tiid waard Fryslân ynhelle troch provinsjes lykas Gelderlân, Noard-Brabân,Limburch en Oerisel. De direkte oarsaak foar de ekonomyske delgong wie de lânboukrisis fan de tachtiger jierren. In protte minsken wennen ynspitketen op heidefjilden en yn net-sûne ienkeamerwenten yn de stêden. 48 persint fan de Fryske befolking wenne yn sokke wenten. Yn it tiidrek 1880-1900 wienen der sa’n 10.000 lânferhuzers, de measten emigrearren nei de Feriene Steaten.\nDe woartels fan de organisearre arbeidersbeweging lizze yn de súdeasthoeke fan de provinsje. De feanarbeiders dêr organisearren stakings, it saneamde ‘bollejeien’. De sosjalist Ferdinand Domela Nieuwenhuis komt troch it kiesdistrikt Skoatterlân yn 1888 as earste sosjaal-demokraat yn de Twadde Keamer. Nieuwenhuis kaam út in links-religieuze tradysje en dat wie oan syn liederskip goed te fernimmen. Hy waard troch de Friezen ‘ús ferlosser’ neamd. Piter Jelles Troelstra wie sawol Frysk dichter as politikus dy’t yn 1890 foar it sosjalisme keas. Foar gerjocht ferdigene Troelstra arbeiders en boeren. Yn 1894 wie Troelstra de oprochter fan de SDAP (Sosjaal- Demokratyske Arbeiders Partij). Troch dy oprjochting kaam der in ein oan de Friesche Volkspartij, dy’t om 1890 hinne aardich sukses hie. Nieuwenhuis en Troelstra koenen de hannen lykwols net op inoar krije. Der wie striid tusken it revolusjonêre Sosjaal-Demokratysk Bûn (SDB) fan Nieuwenhuis en de parlemintêre SDAP fan Troelstra. Yn 1896 stapte de radikale tûke fan it bûn op en yn 1900 gie it SDB op yn de SDAP. Ien fan de grutste fertsjinsten fan de SDAP wie de ynfiering fan it Algemien Kiesrjocht.\nYn it begjin fan de 20e ieu binne der yn de provinsje Fryslân twa grutte politike streamingen: de sosjaal-demokrasy, ferienige yn de SDAP, en de kristen-demokrasy, ferienige yn de ARP. Wat de sosjaal-demokrasy oangiet wie it gewest Fryslân fan de SDAP de grutste fan alle gewesten yn Nederlân.\nYn de Earste Wrâldkriich waarden manlju mobilisearre foar it Nederlânske leger. Nederlân bleau de hiele kriich neutraal, mar de kriich rekke Fryslân ekonomysk wol. Hûnderten Belgyske flechtlingen waarden opnommen yn it Gaasterlân. As meast bekende Friezinne út de tiid fan de Earste Wrâldkriich kin Margaretha Geertruida Zelle neamd wurde, dy’t sawat oer de hiele wrâld bekend waard mei har artystenamme Mata Hari. Hja waard yn 1917 yn Frankryk deasketten op fertinking fan spionaazje.\nNei de ein fan de Earste Wrâldkriich bliuwt it ûnrêstich yn Europa. De wurkleazens wie noch heech en de Spaanske Gryp wie de oarsaak fan tûzenen deaden. Yn Ruslân hienen de kommunisten de macht oernommen. Mei de Russyske Revolúsje as foarbyld besiket besiket Piter Jelles Troelstra yn novimber 1918 in sosjalistyske revolúsje yn Nederlân fan ‘e grûn te krijen. Troelstra krige grutte stipe fan de arbeidersklasse mar it Nederlânske regear joech gjin belies en die alle war om de macht te hâlden. De sosjalistyske revolúsje dôve stadich út. De aksje waard letter it fersin fan Troelstra neamd.\nAl yn de 19e ieu wienen der útwiksels tusken bewegers út Noard-Fryslân en Westerlauwersk-Fryslân. Yn 1925 waard yn Jever foar it earst in Grutfrysk Kongres holden. Yn 1927 waard it twadde kongres yn Ljouwert holden. Letter naam de Fryske Rie de organisaasje fan de Ynterfryske útwiksels foar syn noed. De tiid fan it ynterbellum wie ek de bloeitiid fan de Jongfryske Mienskip, dy’t Douwe Kalmayn 1915 oprjochte nei krityk op it Selsskip 1844. It doel fan de Jongfriezen wie om mei nij elan de Fryske striid oan te gean en de Fryske literatuer op in heger peil te bringen. Mei as biedwurd “Fryslân en de wrâld” moast de Fryske literatuer in lykweardich plak besykje te krijen tusken de oare nasjonale literatueren. Guon fan de leden fan de Jongfryske Mienskip stribben nei Fryske autonomy, sa’t Eeltsje Boates Folkertsma yn 1930 skriuwde yn syn “Selsbistjûr for Fryslân”. Yn it ynterbellum waarden ek de Afûk en de Fryske Akademyoprjochte.\nAs útwurking fan de beurskrach fan 1929 wienen der ek yn Fryslân tûzenen minsken sûnder wurk. Yn de saneamde krisisjierren wie ien op de fjouwer minsken langer as in jier wurkleas. It regear naam doe it beslút om de minsken sûnder wurk finansjeel te helpen. De saneamde steun wie krekt genôch om de hier fan te beteljen en ite te kinnen. Dêrfoar koenen de minsken wol twongen wurde en wurkje yn de wurkferskaffing. Foar de bou fan de Ofslútdyk tusken 1927 en 1932 waarden minsken út de wurkferskaffing ynset.  De grutte ekonomyske depresje hie syn hichtepunt yn 1936 en kaam mei it begjin fan de Twadde Wrâldkriich ta in ein. It regear like net sterk genôch om de krisis op te lossen, wat yn oare lannen in politike ferskowing betsjutte wêrby de minsken yn ferkiezingstiid uterst links of rjochts stimden. Fan alle provinsjes yn Nederlân hie de Nasjonaal-Sosjalistyske Beweging yn Fryslân it minste oantal sitten by de ferkiezings fan 1935, by de ferkiezings fan 1939 wie Fryslân de iennichste provinsje dêr’t se hielendal gjin sit hellen.\nTwadde Wrâldkriich (1940-1945)\nDe Twadde Wrâldkriich begûn mei de oarlochsferklearringen fan Grut-Brittanje en Frankryk yn 1939, nei de Dútske oanfal op Poalen. Yn de iere moarn fan 10 maaie 1940 foel it Dútske leger by syn operaasje Fall Gelb de Benelúks oan. Oer Nijeskâns, Emmen en Coevorden kamen 18.000 man Dútske soldaten opsetten de kant út fan de kop fan de Ofslútdyk. Nederlân kapitulearre fiif dagen nei de ynfal, wêrmei’t de Dútske besetting fan Fryslân begûn.\nMei de ynfal fan it Dútske leger yn Nederlân flechten de ministerried en de keninginne. It lânsbestjoer – regear en parlemint – waard fergongen troch in tal Dútske funksjonarissen (Generalkommisare) ûnder lieding fan in Reichskommisar Seyss-Inquart. Der kaam gjin nij amtlik apparaat; de ministearjes en de legere oerheden fan foar de kriich koenen ûnder it besettingsbestjoer bestean bliuwe. It bestjoer op provinsjaal nivo foel sa goed as wei. De Rykskommisaris hie syn fertsjinwurdigers (Beauftragte) yn de provinsjes. De fertsjinwurdiger fan Fryslân wie de East-Fries Ross. De oerheidstsjinst foar oarder en feilichheid waard ûnder de lânlike General Kommisar für das Sicherheitswesen yn twa dielen splitst; de Sicherheitspolizei (SIPO) yn unifoarm en Sicherheitsdienst (SD) yn boarger. It provinsjaal kantoarke foar de beide tsjinsten siet yn Ljouwert oan it Saailân. Foar de kontakten mei de pleatslike polysje soarge de Ordnungspolizei, fanwege har unifoarm Grüne Polizei neamd. Foar it lânsbestjoer kaam der in Dútsk besettingsbestjoer. De legere oerheden bleaunen, útsein de provinsjes, yntakt. Yn ‘e rin fan de tiid waarden de sittende boargemasters ferfongen troch NSB boargemasters. Fan it Dútske leger kamen ferskate lytsere ûnderdielen nei Fryslân. De Fleanbasis Ljouwert waard útboud ta in fleanbasis. Yn de earste oarlochsjierren wurkje party Friezen op de fleanbasis en krije in bêst lean.\nIt grutte nije Dútslân moast in Germaansk ryk wurde, dat steaten mei ynwenners fan in minderweardich ras oerhearske en eksploitearre. De Friezen waarden as Germanen sjoen, en as Germanen eare. Fûl tsjinstanner fan dy ideology wie de Noard-Fries Jens Emil Mungard. De Fryske beweging yn de Twadde Wrâldkriich krige yn it earstoan alle romte fan de besetter om in plakje te sykjen yn it ramt fan de Nije Oarder. As fertsjinwurdigers fan de Reichskommisar beneamden hja yn Fryslân en Grinslân minsken út East-Fryslân. Op it mêd fan taal waarden troch de Dútsers ferskillende tasizzingen dien, om de Fryske beweging mar oan de Dútske kant te krijen. Foar de Dútsers wie dat frij simpel: hja koenen de bewegingsminsken fan foaroarlochske ynterfryske kontakten. Yn de simmer fan 1940 waard troch de bestjoeren fan de Fryske Selskippen in Trijemanskip beneamd om lieding te jaan oan de Fryske beweging. It bestie út E. B. Folkertsma foar it kristlike part fan de beweging, J.J. Kalma foar it ‘neutrale’ en R.P. Sybesma foar it fassistyske. It Trijemanskip hold it út oant de jierwiksel 1940-41. Kalma en Folkertsma easken fan Sybesma dat er ophâlde moast fassistyske propaganda te meitsjen of oars op te stappen út it Trijemanskip. Sybesma keas foar it lêste. Yn East- en Noard-Fryslân besochten de Dútsers op oare manieren de Friezen oan har kant te krijen. Op 28 augustus 1944 joech Adolf Hitler it befel om by de Dútske Noardseekust lâns in Friesenwall te bouwen. In ferdigeningswurk mei tankfuorgen fan fiif meter breed en fjouwer meter djip, fersterke mei bunkers. Yn 1933 waard it boek ‘Der Schimmelreiter’ fan de Noard-Fryske nobelpriiswinner Theodor Storm ferfilme. Yn de film waard it Fries-wêzen idealisearre. Oan ‘e oare kant ferbeaën de Dútsers it Noard-Frysk as ûnderwiistaal.\nDe Nasjonaal-Sosjalistyske Beweging (NSB) tocht te sintralistysk en de Ljouwerter NSB wie te stedsk. It Frysk Faksistefront en de Fryske Folkspartij wiene dêrfoaroer te Frysksinnich. Sa krige de NSB in relatyf leger persintaazje stimmen as yn oare provinsjes en wie Fryslân yn 1939 de iennichste provinsje sûnder in nasjonaal-sosjalist yn Provinsjale Steaten. Yn Noard-Fryslân wienen leden fan de Foriining for nationale Friiske iepentlik tsjin it nasjonaal-sosjalistyske rezjym. De grutte mearderheid fan de Noard-Fryske befolking en fan de East-Friezen seagen harsels as Dútske folksstam en stimden foar it begjin fan de kriich massaal foar de NSDAP. Hoewol’t der net safolle stipe wie foar de nasjonaal-sosjalistyske polityk, wie der seker yn de begjinjierren gjin fûl ferset. Titus Brandsma wie ien fan lytse groep minsken dy’t yn de begjinjierren fan de kriich tsjin de besetter wie. As fersetsaktiviteiten út de begjintiid kinne it sammeljen fan militêre ynformaasje neamd wurde en it útjaan fan yllegale kranten. Stadichoan ûntstie der in foarm fan ferset dat him rjochte op minsken dy’t op de ien of oare manier te lijen hienen fan de besetting, lykas de eardere kommunisten. Yn de rin fan de jierren krigen fersetsgroepkes kontakt mei elkoar en ûntstiene der netwurken fan fersetsgroepen. Frijwat Joadske ûnderdûkers koenen mei dêrtroch in plak krije yn Westlauwersk-Fryslân. Yn de lêste faze fan de kriich, nei de ynvaazje yn Frankryk (july 1944), kaam der in goed organisearre fersetsbeweging fan ’e grûn, dy’t sels in aktive rol spylje koe by de help oan de Kanadeeske befrijers yn april 1945. De Fryske fersetsgroepen kamen troch Britske droppings boppe Fryslân oan in wapenreau foar 3000 man. Op 13 april kaam de befrijing foar Wolvegea, Dokkum in dei dêrnei, Ljouwert waard frij op 15 april, Makkum op de 18e. De Dútske soldaten op de eilannen waarden sa’t it like fergetten, op 12 juny waarden de lêste soldaten fan Skiermûntseach neiWilhelmshaven brocht.\nYn de earste jierren nei de Twadde Wrâldkriich moast alles wer opboud wurde wat troch de oarloch ferneatige wie. Under oaren tsjerken, treinspoaren en gebouwen moasten wer makke wurde. Boppedat waarden der jonge militêren mei ienheden as it saneamde Bataljon Fryslân nei Nederlânsk-Ynje stjoerd om diel te nimmen oan de polisjonele aksjes. De doetiidske minister-presidint Willem Drees prate sels fan “vier jaar nachtmerrie” as er it oer de Yndonesyske ûnôfhinklikensoarloch fan 1945-1949 hie. Neist it weropbouwen fan Nederlân en de oarloch yn Yndoneezje wie minister-presidint Willem Drees ek ferantwurdlik foar de opbou fan de fersoargingssteat. Hy hat ferskillende oansetten jûn om sosjale wetjouwing te meitsjen. Hy sette him benammen yn foar minsken sûnder wurk, de âlderen en de min betelle arbeiders.\nFryske studint wurdt op Kneppelfreedfêstnommen troch de polysje.\nDe Fryske beweging hat nei de Twadde Wrâldkriich syn grutste bloetiid. Sa waard yn 1946 it taboe op it Frysk sprekken yn de Steaten trochbrutsen en kamen der Frysksinnigen op wichtige posysjes yn bestjoer en parse. Ferskate Friezen kamen op foar it brûken fan harren taal. Oarsom wienen der minsken dy’t foarkomme moasten by de rjochter om’t se Frysk skriuwden of Frysk praten. Dêr kaam hurde krityk op fan ûnder oaren de haadredakteur fan de Hearrenfeanster Koerier, Fedde Schurer. Troch syn hurde krityk moast hy ek by de rjochter foarkomme om’t er de rjochterlike macht misledige hawwe soe. By it proses tsjin Schurer wie in grutte kliber folk gearkommen foar it rjochtsgebou yn Ljouwert. Ut de drokte en foaral de aksjes fan de polysje ûntstie der in opskuor. De dei fan it proses tsjin Schurer en it opskuor dat dêrby plakfûn waard bekend as Kneppelfreed, in dei dy’t fan grutte betsjutting west hat foar de rjochtlike status fan it Frysk. Yn 1955 wurde meartalige skoallen tastien en fan 1956 ôf mei der yn de rjochtseal Frysk brûkt wurde. It gefoel fan grutskens en selsstannigens yn ‘e maatskippij fan nei de oarloch docht ek bliken út it troch de hiele Steaten oannommen Desintralisaasjerapport fan begjin 1951.\nYn 1955 wiene by it Grinslânske doarp Slochteren grutte foarrieden ierdgas ûntdutsen. Fjouwer jier letter waard dat feit bekend makke. Dêrmei wie in grutte en rike boarne fan ryksynkomsten bleatlein. Mar omdat it ierdgas eins haadsaaklik yn de grûn fan Grinslân en nei letter bliken die ek – mar dan minder as yn Grinslân – yn Fryslân en Drinte siet, waard it gas ûnderwerp fan politike en finansjele easken fan noardlike aksjegroepen, politike partijen en bestjoerders. De lobby foar it regionale ekonomyske belang yn it ramt fan de gasjilden feroare neat oan it belied fan De Haach oangeande it ierdgas. In politike organisaasje dy’t him wol mei súkses foar it regionale belang ynsette is de Fryske Nasjonale Partij dy’t yn 1961 oprjochten waard en letter yn ferskillende gemeenten koalysjes oangie.\nMei troch it ierdgas yn Grinslân wurdt de sitewaasje yn Nederlân yn de sechtiger jierren better. De geunstige ekonomyske sitewaasje fan Dútslân yn de jierren fyftich en sechtich waard as Wirtschaftswunder omskreaun. Der wurde in protte nije huzen oplevere en de minsken hawwe wer jild foar lúkse produkten. Der ûntstean nije subkultueren lykas deflowerpower yn de lette sechtiger jierren. De jongerein wie kritysk oer it gesach en makke him los fan âlde gewoanten. De útfining fan de antykonsepsjepil befoardere de seksuele revolúsje. Seks en fuortplanting waarden tenei los fan elkoar besjoen, en oer it tema seks wie net langer mear in taboe. De ferbettere ekonomyske sitewaasje, it opkommen fan de subkultueren en de seksuele revolúsje late ta de yndividualisearring. Froulju krigen dêrtroch in gruttere frijheid, mei troch de bettere foarsjennings dy’t in relative finansjele ûnôfhinklikens mooglik makken.\nTroch de tanimmende mobiliteit feroare de doarpsfunksje nei 1945 gâns. It boek Hoe God verdween uit Jorwerd fan skriuwer Geert Mak omskriuwt dy feroarings nei de Twadde Wrâldkriich yn roman foarm.\nIen fan de gruttere ynfrastrukturele feroaringen yn Fryslân nei de oarloch is it ferdwinen fan it skûtsje as it wichtichste transportmiddel. Yn ‘e jierren fjirtich, fyftich en sechtich wurde rûnom yn Fryslân diken oanlein. Troch in bettere ynfrastruktuer koenen de minsken fierder fan hûs oan it wurk. De oanlis fan sneldiken of diken mei fjouwer rydstroken moast lykwols wachtsje, dy ynfrastrukturele projekten krigen earst yn ‘e jierren tachtich en njoggentich har beslach.\nYn de jierren santich en tachtich wie der in trend dat minsken út de stêd wei in hûs sochten op it plattelân. Dêrtroch koe it wêze dat it ynwennertal fan Ljouwert sakke fan 88.668 ynwenners yn 1970 nei 84.689 ynwenners yn 1982. Yn de tachtiger en njoggentiger jierren waarden grutte wenwiken by de doarpen boud, dy’t troch tsjinstanners dêrfan ‘grize skimmel’ neamd waarden. Earst yn ‘e jierren njoggentich liket de trend ‘fan de stêd nei it plattelân’ ôf te nimmen. By einsluten komt Ljouwert yn 1999 wer op in ynwennertal fan 88.762 minsken.\nDe Lidsteaten fan de Rie fan Europa en oare Steaten dy’t dit Ramtferdrach ûndertekene hawwe,\nOerwagende dat it doel fan de Rie fan Europa is it berikken fan in gruttere ienheid tusken syn leden mei it wyt om de idealen en begjinsels dy’t harren mienskiplik erfdiel foarmje, te beskermjen en te ferwêzentlikjen;\nMeer oer it frysk\nGearfetting Ramtferdrach beskerming nasjonale minderheden\nDe Nederlânske steat hat twa ferdraggen fan de Ried fan Europa ratifisearre. Dat is it Europeesk Hânfêst foar regionale of minderheidstalen en it Ramtferdrach beskerming nasjonale minderheden. Lês fierder…\nDouwe Kalma waard berne yn in protestantsk gesin as iennichst bern.\nDe list fan Fryskpreekjende foargongers\nDe list fan Fryskpreekjende foargongers (PDF)\nIn gedicht yn Âld Frysk


Water Treatment System Replacement Services at Lake Elsinore - (951) 373-2833\nWater Treatment System Replacement Services at Lake Elsinore\nLooking for Water Treatment System Replacement Services at Lake Elsinore or around Lake Elsinore, CA? Call us to get an estimate! Give us a call: (951) 373-2833.\nWater Treatment System Replacement Services at Lake Elsinore - Same Day Service Available!\nWater Treatment System Replacement Services at Lake Elsinore - Why Us?


How's That! 28 mei 2019 - VRA Cricket\nHow's That! 28 mei 2019\nJaargang 87 Nummer 5


Mens Running - Under Armour UA Micro G® Pursuit Ultra Blue/Academy - A Hayes Photo\nHome Mens Running Mens Running – Under Armour UA Micro G® Pursuit Ultra Blue/Academy\nMens Running – Under Armour UA Micro G® Pursuit Ultra Blue/Academy\nLightweight mesh upper delivers complete breathability Foam padding placed around your ankle collar & under the tongue for an incredibly comfortable fit & feel High rebound, die-cut EVA sockliner built with extended arch support One-piece Micro G® foam mi…\nSKU: B/979.HF27546. Categories: Mens, Running. Tags: Blue, Under Armour.


Troy 140 lbs. Pair Dumbbell Weight, Round Gray Hammerstone P\nTroy 140 lbs. Pair Dumbbell Weight, Round Gray Hammerstone Plates w/ Chrome End Cap, Pro-Style (Commercial Gym Quality)\nInitial Price: $901.14\nItem Number: TB-HFD-140C


Berne: 04-04-1962, Hijum\nHijum, in doarpke yn it noardwesten fan Fryslân, is it plak dêr’t Janneke Spoelstra opgroeide. Se wenne mei har heit en mem, broer en suster op in boerespultsje.\nHeit wie gernier, hy hold in stik of tsien kij en ferboude weet, ierappels en blombollen. Yn de tiid dat Janneke grut waard, midden jierren sechtich en santich, wiene der noch in soad sokke gernieren, lytse boeren yn Hijum en omkriten. Se wennet sûnt 2004 mei har freondinne op in stjelpke yn Alde Leie.\nSpoelstra folge in oplieding ta medysk analiste. Se hie ek wol wat mei taal dwaan wollen, mar omdat in tale-stúdzje meastal betsjut dat je it ûnderwiis yngeane, besleat se om dêr net foar te kiezen.\nSkriuwe hat se fan jongs ôf oan dien, as fanke skreau se yn it kuorbalkrantsje, de Goocheme Goaijer en stjoerde se, sûnder sukses oars, gedichten nei de Lyrische Courant, dy’t fan 1973 oant 1985 as bylage by de Leeuwarder Courant ferskynde.\nUteinliks begûn se, neidat se kursussen Frysk by de Afûk folge hie, oan de hbû-oplieding Frysk oan de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden (NHL). Yn 2001 krige se in dieltiidbaan by de Fryske Akademy as korrektor fan it Wurdboek fan de Fryske taal (WFT). Foar harsels begûn se mei in fertaalburo. Yn de tuskentiid publisearre se fersen yn wykblêd Frysk & Frij en op de Fryske Skriuwerskalinder.\nYn 2000 kaam fan har in oersetting yn it Frysk út fan de roman Pan fan de Noarske skriuwer Knut Hamsun. Se debutearre yn boekfoarm mei de útjefte fan de dichtbondel Goeie is it wachtwurd (2004). De gedichten fan Janneke Spoelstra ûnderskiede har troch har ienfâld en direkte formulearringen. Se skilderet mei sa min mooglik wurden bylden út it no en en út har ferline. It fers ‘Fytse’, dat opnaam is yn de bondel, kin beskôge wurde as ien fan de earste fersen yn har oeuvre dêr’t se yngiet op homoseksualiteit.\nFolle yngeander beskriuwt se har lesbysk wêzen yn de ferhalebondel In Jikse-libben, dy’t yn 2008 ferskynde. Spoelstra is dêrmei de earste skriuwster yn de Fryske literatuer dy’t de leafde tusken froulju ta ûnderwerp fan har ferhalen makket. Yn In Jikse-libben fertelt se yn trije soarten ferhalen de wrakseling fan in opgroeiend famke ta jonge frou, en har ûntweitsjende seksualiteit. En dermei fan de ôfstân dy’t se stadichoan fernimt tusken harsels en har freondinnen en freonen út it doarp. Spoelstra woe yn har ferhalen ticht by harsels bliuwe, feit en fiksje rinne trochinoar. Yn ôfwikseljende sênes fan it famke, de puber en fan de folwoeksen frou, beskriuwt se hoe’t Jiks der linkendewei efterkomt dat se net oan it alâlde byld fan ferkearing, trouwe en bern krije foldwaan kin. Dêr tusken troch steane ferhalen fan froulju út it ferline dy’t mei deselde fragen en problemen omgean moasten.\nJanneke Spoelstra is sûnt 2002 redaktrise fan literêr tydskrift Hjir. Mei yngong fan 2009 makket se diel út fan de redaksje it nije yntermediale blêd Ensafh, dat ûntstien is út de fúzje fan it (papieren) tydskrift Hjir en literêr ynternettydskrift Farsk.\nYn 2016 lies Janneke Spoelstra, yn it ramt fan it projekt Poetic Potatoes, har ierappelgedichten foar op Malta en yn 2017 trede se yn Dublin op yn it ramt fan International Women’s Day. It gedicht Altyd alve waard útkeazen om yn septimber 2018 yn Brussel, as ûnderdiel fan it Transpoesie Festival, foar it fuotljocht brocht te wurden.\nTrije jier letter publisearre Janneke Spoelstra sawol in gedichtebondel (Wij yn ’e draaimûne) as in roman (De parallaks). Yn sawol boek as bondel spilet de dea in wichtige rol. Janneke Spoelstra sei hjiroer yn in fraachpetear  mei Sietse de Vries: 'As men yn ’e fyftich is, begjinne de minsken boppe jin om te fallen. De akseptaasje dêrfan hâldt my dwaande, de wjerslach fynst yn myn boeken. Soms falt der amper tsjin te skriuwen. Troch it dochs te dwaan, hâld ik de minsken by my. Ik skriuw in bytsje tsjin it ferlies yn'.\nAbe de Vries  sinjalearre yn Wij yn 'e draaimûne dy aksintferskowing nei fersen oer de dea ek. Somtiden miste er 'de bysûndere waarnimming', lykas yn de syklus oer it ferdwinen fan Ljouwerteradiel mei 'in oerfloed fan konkrete beskriuwingen', mar ek lies er fersen dy't de lêzer oan it tinken sette kinne, mei as foarbyld it gedicht Ta it ierappelsetten.\nDe roman De parallaks waard posityf besprutsen, sawol kwa tematyk as styl, en altyd mei in skerp each foar it detail. Doeke Sijens  oer dat lêste: 'Spoelstra brûkt al dy lytsje dinkjes betúft om it ferlet sjen te litten fan de trije froulju oan gewoane, deistige saken dy't meitsje dat har libben net útsûnderlik is en dat se der yn elk gefal by hearre, al falt soks net altyd ta.'\nYn septimber 2020 sette Janneke Spoelstra útein as columnist foar it Friesch Dagblad.\nYn 2021 die Spoelstra mei oan it projekt 'IIsbaan yn 'e maaitiid', in digitale presintaasje fan in tal iisbanen bûten de wintermoannen om. Underdiel hjirfan wie in tal gedichten dat op fideo ferskynde, wêrûnder 'Gean de striid oan al is it miskien ek mei it ferkearde wapen'  fan Janneke Spoelstra.\n Sietse de Vries, LC 19-04-2019 (fraachpetear)\n Abe de Vries, FD 18-05-2019\n Doeke Sijens, LC 31-05-2019\n2004: Goeie is it wachtwurd\n2011: Langst fan 'e dagen\n2019: Wij yn ’e draaimûne\n2008: In Jikse-libben (ferhalen)\n2019: De parallaks\n2000: Pan (Pan – Knut Hamsun)\n2018: Poetich potatoes (mei oaren)\n2015: Rely Jorritsmapriis (gedicht: In wykein as dit)\n2016: Rely Jorritsmapriis (ferhaal: Wat resistint is)\nHedwig Terpstra, fraachpetear oer Langst fan 'e dagen op Ensafh., 11-11-2011\nGeart Tigchelaar, Ensafh 13-05-2019 (fideobesprek Wij yn'e draaimûne)\nElmar Kuiper, LC 11-10-2019 (besprek Wij yn 'e draaimûne)\nArjan Hut, FD 02-08-2019 (út de searje Poëzij Priuwe)\nEigen webside fan Janneke Spoelstra\nOene Spoelstra, Ensafh jiergong 11, nûmer 6 (besprekken Wij yn 'e draaimûne en Parallaks)\n(foto auteur: Tresoar Haye Bijlstra)


Hope. Dreams. Life... Love: Ghost Touch\nLabels: ghost touch, la dragons, paranormal romance


Kinetico Water Filter Macguard Filter Kinetico Water Softener Price Water Softener Review Why It Might Not Kinetico Water Softener Price Water Systems Review Tools Water Softener Price Mach Series Water Softener Reviews Kinetico Water – awakeningseriesufo.info\nkinetico water filter macguard filter kinetico water softener price water softener review why it might not kinetico water softener price water systems review tools water softener price mach series water softener reviews kinetico water.\ntrade in your old softener water works water treatment inc you may already have a water filtration system in your home but if you dont have a kinetico water filtration system from water works, water treatment water softeners water filtration wilmington highperformance water filtration treatment systems in wilmington nc, vs drinking water station kinetico k filter cartridges change water filter cartridge kinetico k cartridges change instructions , kinetico water softener price water softener review why it might not kinetico water softener price water systems review tools water softener price mach series water softener reviews kinetico water , need to replace old kinetico softener air charger iron filter cutaway, kube water filter advanced filtration system installation kinetico kube water filter s kinetico filtration system reviews lowes kube water filter , kinetico water softener installed in davenport iowa quad cities another new kinetico water softener installed in davenport iowa, kinetico water system cost water systems reviews whole house reverse kinetico water system cost water systems reviews whole house reverse osmosis systems cost whole house reverse, kinetico water softener price water softener review why it might not kinetico water softener price water softener price attached images aqua and mach series hf water softener kinetico water , kinetico k pure drinking water station aquatight kinetico aquataste drinking water filter, water treatment systems in central northern mi owens soft water residential and commercial water treatment kinetico water systems.\nPosted on 11/14/2019 07:11:40 am Full size kinetico-water-filter-macguard-filter-kinetico-water-softener-price-water-softener-review-why-it-might-not-kinetico-water-softener-price-water-systems-review-tools-water-softener-price.jpg


Faisal Kutty.com » Italy Convicts 23 Americans for C.I.A. Renditions\nSubmitted by Editor on November 6, 2009  11:42 amNo Comment\nArmando Spataro, a prosecutor shown in Milan on Wednesday, achieved the first convictions involving the American practice of rendition, a significant symbolic victory. By RACHEL DONADIO\nTags: Abu Omar, Bush Administration, CIA, Egypt, Interrogation, Italy, Milan, Rendition, Silvio Berlusconi, United StatesShort URL: http://tinyurl.com/yfqqw4c\tLeave a comment!


Jesus, dear Jesus will welcome me | Hymnary.org\nJesus, dear Jesus will welcome me\nTitle: Jesus, dear Jesus will welcome me\nAll tunes published with 'Jesus, dear Jesus will welcome me'^ top\nDisplay Title: I Have a Sweet Hope First Line: I have a sweet hope that in heaven above Tune Title: [I have a sweet hope that in heaven above] Author: Rev. Jos. H. Martin Date: 1876\nPraise Book #30\nDisplay Title: Jesus, dear Jesus will welcome me First Line: I have a sweet hope that in heaven above Author: Rev. Jos. H. Martin Date: 1877


Celebrity Pictures: Jessie J, Kristen Stewart, 90210 cast - Showbiz News - Digital Spy Digital Spy\nCelebrity Pictures: Jessie J, Kristen Stewart, 90210 cast\nSaturday, Sep 29 2012, 14:47 BST\nJessie J has documented her rise to stardom in her autobiography Nice To Meet You. To celebrate its release, Jessie appeared at Bluewater Shopping Centre, where she signed copies of the book and posed for pictures with fans.Elsewhere in Essex, The Only Way Is Essex star Lucy Mecklenburgh hosted a coffee morning in support of the Macmillan Cancer charity. Lucy was one of many fundraisers taking part in the World's Biggest Coffee Morning campaign this week.In Birmingham, newlywed Martine McCutcheon took to the catwalk to host the Style Birmingham Live show, while in Spain Dustin Hoffman and Billy Connolly attended the Quartet photocall for their forthcoming movie starring Dame Maggie Smith.In Los Angeles, Kristen Stewart kept her head down as she arrived at LAX airport, while Rochelle Wiseman enjoyed some cosmetics shopping as she and the rest of The Saturdays continue their climb in America.Finally, the cast of 90210 had plenty to celebrate as they wrapped the 100th episode of the California drama. The landmark instalment features guest appearances from Denise Richards and Carmen Electra.See all these pictures and more in our gallery below:\nMore: Showbiz, Celebrity Pictures of the Day, Jessie J, Lucy Mecklenburgh, Dustin Hoffman, Martine McCutcheon, Billy Connolly, Kristen Stewart, Rochelle WisemanPrevious: Lisa Marie Presley 'works in fish and chip van'Next: Caroline Flack named face of Regis Salons - pictures


Keywords 758 results for All Boat Plans & Kits ImageContentDetails Aluminum Rigid Hull Inflatable (RIB)Designer: SpecmarSkill Level to Build: mediumView details MIA 15Designer: Andrew WaltersSkill Level to Build: BeginnerView details Pulsar 50Designer: Erik LerougeSkill Level to Build: HighView details 24' Sloop, Amphibi-etteDesigner: Mt. Desert Yacht YardSkill Level to Build: Intermediate to AdvancedView details K-48Designer: Paul KotzebueSkill Level to Build: AdvancedView details 20' Dark Harbor 12 1/2Designer: B.B. CrowninshieldSkill Level to Build: AdvancedView details i550 sport boatDesigner: Chris BeckwithSkill Level to Build: beginner to intermediateView details 16' Haven 12 1/2 ClassDesigner: Joel WhiteSkill Level to Build: AdvancedView details 16' Melonseed SkiffDesigner: Marc BartoSkill Level to Build: IntermediateView details COASTWORKER 28Designer: BRUCE ROBERTS-GOODSONSkill Level to Build: AVERAGE SKILLSView details WAVERUNNER 34 POWERBOATDesigner: BRUCE ROBERTS-GOODSONSkill Level to Build: AVERAGE SKILLSView details ROBERTS 482Designer: BRUCE ROBERTS-GOODSONView details TRAWLER YACHT 41 KITDesigner: BRUCE ROBERTS-GOODSONSkill Level to Build: AVERAGE SKILLSView details Merry Wherry TwoDesigner: Ron MuellerSkill Level to Build: BeginnerView details D'ANNADesigner: Doug HylanSkill Level to Build: advancedView details CLC Cradle BoatDesigner: John C. HarrisSkill Level to Build: View details CENTENNIAL SPRAY 36Designer: BRUCE ROBERTS-GOODSONSkill Level to Build: AVERAGE SKILLS.View details Kymi River 16Designer: Terho HalmeSkill Level to Build: basic woodworking skillsView details LynxDesigner: Mike CampSkill Level to Build: advancedView details Jon BuoyDesigner: Warren JordanSkill Level to Build: BeginnerView details SCHEGGIADesigner: Paolo LodigianiSkill Level to Build: beginnerView details ONDINADesigner: Paolo LodigianiSkill Level to Build: intermediateView details Half Model Plan PAPOOSEDesigner: Edward BurgessSkill Level to Build: Basic to IntermediateView details ScherzandoDesigner: Bosco PlanaView details Didi 34Designer: Dudley DixSkill Level to Build: semi-skilledView details Islander ClassDesigner: Sparkman & StephensSkill Level to Build: View details 15' Prospector 'Ranger'Designer: Steve Killing Yacht Design Inc.Skill Level to Build: noviceView details NINFADesigner: Paolo LodigianiSkill Level to Build: beginnerView details Digger 17Designer: Paul (PAR) RiccelliSkill Level to Build: noviceView details 17' 9" FreedomDesigner: Steve KillingSkill Level to Build: noviceView details Pages« first‹ previous123456789…next ›last » WoodenBoat MagazineCurrent Issue Highlights


Queens Of The Stone Age - Broken Box - swisscharts.com\nQueens Of The Stone Age - Broken BoxChartsNo chart positions.SongYear:2005Music/Lyrics:Troy Van LeeuwenJoey CastilloJosh HommeProducer:Joe BarresiJosh HommeSound Sample:Flash needed for the audio samples.Kaufen:- Digital auf hitparade.chDigital Track Download:DownloadPersonal charts:Add to personal charts\nAvailable on following mediaVersionLengthTitleLabelNumberFormatMediumDate3:02Lullabies To ParalyzeInterscope06024 9880296AlbumCD18.03.2005Fixed The Box Remix By Peaches5:29Burn The WitchInterscope9879191Single7" Picture Single11.11.2005Queens Of The Stone Age Artist page\nSingles - Schweizer HitparadeTitleEntryPeakweeks Albums - Schweizer HitparadeTitleEntryPeakweeksSongs For The Deaf08.09.20022012Lullabies To Paralyze03.04.2005413Era vulgaris24.06.200749Queens Of The Stone Age20.03.2011801...Like Clockwork16.06.2013221...Like Clockwork3's & 7'sA Song For The DeadA Song For The DeafAnother Love SongAuto PilotAvonBattery AcidBetter Living Through ChemistryBorn To HulaBroken BoxBurn The WitchChristian BrothersCovered In Punk's BloodDo It AgainEra VulgarisEverybody Knows That You Are InsaneEverybody's Gonna Be HappyFairweather FriendsFeel Good Hit Of The SummerFirst It GivethGive The Mule What He WantsGo With The FlowGod Is In The RadioGoin' Out WestGonna Leave YouHangin' TreeHispanic ImpressionsHow To Handle A Rope (A Lesson In The Lariat)I Appear MissingI Never CameI Sat By The OceanI Think I Lost My HeadacheI Wanna Make It Wit Chu (Desert Sessions)I Was A Teenage Hand ModelIf I Had A TailIf OnlyIf Only EverythingI'm DesignerIn My HeadIn The FadeInto The HollowKalopsiaKeep Your Eyes PeeledLeg Of LambLightning SongLike A DrugLittle SisterLong Slow GoodbyeMake It Wit ChuMedicationMexicolaMisfit LoveMonsters In The ParasolMosquito SongMost Exalted Potentate Of LoveMy God Is The SunNeedles In The Camel's EyeNever Say NeverNo One KnowsOde To ClarissaOutlaw BluesQuick And To The PointlessRegular JohnRiver In The RoadRun, Pig, RunRunning JokeSick, Sick, SickSix ShooterSkin On SkinSmooth SailingSomeone's In The WolfSpiders And VinegaroonsSuture Up Your FutureTangled Up In PlaidTension HeadThe Blood Is LoveThe BronzeThe Fun Machine Took A S**! & DiedThe Lost Art Of Keeping A SecretThe Sky Is Fallin'The Vampyre Of Time And MemoryThese Aren't The Droids You're Looking ForThis LullabyTurnin' On The ScrewWake Up ScreamingWalkin' On The SidewalksWhite WeddingWho'll Be The Next In LineYou Can't Quit Me BabyYou Got A Killer Scene There, Man...You Think I Ain't Worth A Dollar, But I Feel Like A MillionaireYou Would KnowYou're So VagueAdd a song...Like Clockwork2 For 1: Rated R + Songs For The DeafEra vulgarisLullabies To ParalyzeOver The Years And Through The WoodsQueens Of The Stone AgeQueens Of The Stone Age (Kyuss & Queens Of The Stone Age)Rated RSongs For The DeafStone Age ComplicationAdd an albumNo DVDs of this artist in the database Offers in the marketNo offers right nowReviewsAverage points: 4.27 (Reviews: 11)11.03.2006 16:03RewerStaff***...weniger...17.04.2007 16:31Homer SimpsonMember***...passabel...06.10.2007 02:08toolshedMember******Ganz große Klasse!02.05.2008 20:40GeeseMember*****find ich cool20.05.2008 19:10felixmanMember****Guter Song, allerdings nicht ohne Nervpotenzial. 26.03.2009 09:39Chris_WintersMember*****Sehr coole Nummer mit ner Menge Power.Josh Homme reizt hier seine Kopfstimme total aus.15.03.2010 19:40rememberMember***schwach, that's it.19.04.2011 09:57HijinxMember****Cool track.12.11.2011 15:17GethardaMember******Sehr starke Nummer, klare 6*.11.12.2011 23:58klamarMember****... knapp gut ...14.11.2013 23:47Dino-CanariasMember****Ein Füller, wenn auch einer der problemloseren Art.....Gute 4.Add a reviewReview Charts MUSIKSchweizer HitparadeEdelmetallWeitere ChartsMusic DirectoryReviewsEventsInterviewsShowsFundgrubeFILM/TVKino-HitparadeDVD/Blu Ray ChartsReviewsSerienB�CHERBelletristikTaschenb�cherSachb�cherH�rb�cherKinder- und Jugendb�cherGAMESPCWiiWii UDS3DSPS3PS4PS VITAPSPXbox 360Xbox OneAlle SystemeReviewsSHOPWarenkorbDownloadsZahlungsinfosAGBFORUM�bersichtNeues ThemaLetzte ThemenShoutbox


BMW 3-Series (E90 E92) Forum - View Single Post - Sachs Performance 4-puck clutch with stock flywheel = stock-like driveability. Review\nThread: Sachs Performance 4-puck clutch with stock flywheel = stock-like driveability. Review


by scottd | Nov 12, 2008 | Friends, Meme, Writing and authors\nMy latest blog award comes from the super-lovely, super-sassy Debora Dennis. And of course, I must now pass on this blog award to other well-deserving authors. And so, I hereby bestoweth this honor upon the mega-talented Judith Leger, the uber-gifted Dawn Brown, and...


HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive/Memory/Power Replacement Parts - Laptop Parts Expert\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive/Memory/Power Replacement Parts\nAER Worldwide - HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Parts\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Laptop Parts - HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drives/Memory/Power/Accessories\nLaptop Parts Expert is the #1 online discount HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) parts store with wholesale warehouse prices for HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) notebook or laptop replacement batteries, AC adapters, RAM memory, hard drives and accessories.\nAt Laptop Parts Expert HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) laptop and notebook replacement parts usually available for Same Day Shipping (if your HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) parts order is confirmed before 4PM EST on business days) and are Guaranteed 100% compatible HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) repair/replacement parts that meet or exceed HP OEM specifications.\nBrowse HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Parts Products\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) AC Adapter Replacement (65W) New\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) 65-Watt, 19.5V, up to 3.33A Replacement HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) AC Adapter, guaranteed compatible with 1-year warranty. This is a new, universal produ...\nItem #: LPE7519ACS-36 Compaq/HP HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Parts\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) AC Adapter Replacement (65W)\nFor use in HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Series Laptops\nDescription: HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) 65-Watt, 19.5V, up to 3.33A Replacement HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) AC Adapter, guaranteed compatible with 1-year warranty. This is a new, universal...More Details »\nItem #: LPE7519ACS-36\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive Replacement (1TB SATA 5400RPM HDD) New 763649000000\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) 1TB 5400RPM 2.5" 7.0mm height HDD Laptop hard drive replacement/upgrade, New with 2-year factory warranty. HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive Spec...\nItem #: MQ01ABD100-16901 Seagate HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Parts\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive Replacement (1TB SATA 5400RPM HDD)\nDescription: HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) 1TB 5400RPM 2.5" 7.0mm height HDD Laptop hard drive replacement/upgrade, New with 2-year factory warranty. HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive...More Details »\nItem #: MQ01ABD100-16901\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive Replacement (2TB SATA 5400RPM HDD) New 763649098318\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) 2TB 5400RPM 2.5" 9.5mm height HDD Laptop hard drive replacement/upgrade, New with 2-year factory warranty. HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive Spec...\nItem #: ST2000LM003-16901 Seagate HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Parts\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive Replacement (2TB SATA 5400RPM HDD)\nDescription: HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) 2TB 5400RPM 2.5" 9.5mm height HDD Laptop hard drive replacement/upgrade, New with 2-year factory warranty. HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive...More Details »\nItem #: ST2000LM003-16901\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive Replacement (500GB SATA 5400RPM HDD) New 4051528202663\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) 500GB 5400RPM 2.5" 7mm height HDD Laptop hard drive replacement/upgrade, New with 2-year factory warranty. HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive Spec...\nItem #: MQ01ABF050-16901 Toshiba HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Parts\nHP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive Replacement (500GB SATA 5400RPM HDD)\nDescription: HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) 500GB 5400RPM 2.5" 7mm height HDD Laptop hard drive replacement/upgrade, New with 2-year factory warranty. HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Hard Drive...More Details »\nItem #: MQ01ABF050-16901\nMore About HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Parts\nOther HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Resources\nAs a courtesy to our HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) notebook or laptop parts clients, listed below are links to valuable 3rd party resources that offer hard to find HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) Drivers, Driver Downloads, User Manuals, Service Manuals, Disassembly Instructions, and much more. Please use these 3rd party resources at your own risk as they are provided strictly for your convenience by Laptop Parts Expert.\nClick for HP 15-d079NR TouchSmart (F5Y34UA) drives/user manual/service manual instructions


YourDream95 livejasmin BettanyiaPersefoniya livejasmin MateoRojoQuietBeauty livejasmin MistressAntoniaHTouchMe19 livejasmin xlDutchThickRickMorton livejasmin MissMarcellineCockypablo3 livejasmin Cockypablo3\nCuteSindraForU livejasmin HeavySoulJohnBenDover livejasmin blackcumboy01CruelVamp livejasmin MistressAntoniaHIvannaRios livejasmin Antonia9AlexaBrown livejasmin RickMortonSophieReid livejasmin NinelGentle\nAmaiaVen . DarKali666. YourDream95. 11inSuckerTS.\nMateoRojoKateliciousRickMortonVirginiaSecret20 .himmyRickMortonSexCAMPUSxPAULANeftssa .SofyaLustSexrogatexxEATMYASSxxCALIOPEBERN .Gennyy18PersefoniyaGingerLatValeriaCharmz .dwanddaleanandmeanguyYourDream95YourDream95 .SofyaLustCockypablo3ELOISNaughtyxNicky .dwanddadwanddaAdnaSexCAMPUSxPAULA .blackcumboyleanandmeanguypabloandthomashimmy .IvannaRiosMaya77SexCAMPUSxPAULAPierreDawson .ValeriaCharmzIvannaRios11inSuckerTSAlexaBrown .PrettyTatiFawniaEMILYDIAZSiberianQween .\nAntonia9 VideoYourDream95 VideoMilkyShawna VideoBettanyia VideoCockypablo3 VideoAaroncat Video\nQuietBeauty VideoAshliHot VideoAsiaticKiss VideoRubinaGold VideoxlDutchThick VideoNinelGentle Video\nDuncanColinMeYumyleanandmeanguySlutyExquisite .SexrogateBettanyiaMelaniBillOrabella .DuncanColinCuteSindraForUSexrogateJackOlsone .PersefoniyaKateliciousCockypablo3supersexyass69 .SiberianQweenCockypablo3AsiaticKissASSLiciouSQUIRT .LilianDiMariaPetiteHelgaYourDream95NinelGentle .QuietBeautyPersefoniyaAlexaBrownSugarxxxxhot .AsiaticKissCoupleBENIFITSHanakoNiceAdrianhotcum .milimurexoticlatixlDutchThickhimmy .scerazadLovelyMorganNinelGentleLilianDiMaria .Gennyy18AngelAriellAlexaBrownGingerLat .


Controllers Tag wallpapers: Arm Game Controllers Controller Fist Wallpapers. Game Controllers Nintendo Controller Wallpapers. Video Game Controllers PlayStation Mouse XBox Controller Wii Desktop Photo.\nBrowse by : Controllers Tag\nAll wallpapers tagged with this tag: Controllers


March donation request - About - Henneth Annûn\nMarch donation request Release Date: 30 Mar 13\nFor 10+ years HASA has been providing ad-free, fee-free JRRT fanfiction that is operated by the fandom,not corporate interests. There are no tests to take to join, and has all genres, characters, ratings & story lengths. HASA depends on fan funding.


High Jump Fans in Ardnagrask | Athletics Surfacing Specialists\nHigh Jump Fans in Ardnagrask\nAthletics Surfacing Specialists in Ardnagrask\nIf you'd like to install a brand new High Jump fan in Ardnagrask our friendly and experienced team will help.\nHigh jump fans in Ardnagrask IV6 7 are popular for athletics facilities at many\nAs athletics surfacing specialists in Ardnagrask IV6 7 we can also maintain high-jump fans to help keep the surface performing to its best.\nHigh Jump Landing Mats in Ardnagrask - https://www.highjump.org.uk/landing-mats/highland/ardnagrask/\nPlease feel free to contact us for more information on the AAA standards or the compact athletics high jump facilities in Ardnagrask IV6 7.


Acer notitieboek reserve onderdelen Replacement keyboard, Black with black frame (60.M3QN1.001) - Centralpoint.be\nAcer 60.M3QN1.001. Soort: Toetsenbord, Taal toetsenbord: Arabisch, Merkcompatibiliteit: Acer, Compatibiliteit: Aspire V5-571 Aspire V5-571G\nAcer 60.M3QN1.001, Toetsenbord, Arabisch, Acer, Aspire V5-571 Aspire V5-571G\nhttps://www.centralpoint.be/nl/notitieboek-reserve-onderdelen/acer/keybd103kblkarabwin8w-blk-art-60m3qn1001-num-2263603/ Replacement keyboard, Black with black frame\nhttps://www.centralpoint.be/nl/notitieboek-reserve-onderdelen/acer/keybd103kblkarabwin8w-blk-art-60m3qn1001-num-2263603/review/ Schrijf een review en win<br>een waardebon t.w.v. €100,-


Tynje (ryshout) - Wikipedy\nTynje is in âld-Frysk wurd dat nei alle gedachten te krijen hat mei tiin of tien as stam. Tienen (Hollânsk: tenen) binne twigen en bûgsume tûken fan wylgen en oar opgeand beammeguod. Sok riishout kaam oeral foar yn de Fryske Wâlden, ek yn de lege feangebieten. Der wie in soad hannel yn, ek ynternasjonaal, want it waard tapast by it frisseljen en flechtsjen fan ferskate brûksfoarwerpen dy't faak 'tynje' as namme krigen. In ienfâldige foarm fan in tynje wie in flechte sket, dêr't bygelyks in hage mei opset wurde koe. Fiskers setten sokke sketten as in fiskdaam (ek wol tichtset) dwers op in wetterstream. Dat wurke as in fûke. Ek in einekoer waard wol in tynje neamd.\nYn 'e rin fan de iuwen ferskode de betsjutting fan 'tynje' de figuerlike kant op, nammentlik nei alles wat it doel hie om te heinen of te kearen, te beskermjen of ôf te skermjen. Dy ferdigeningsfunksje wie by it wat stûfere riishout al ta utering kommen yn de beneaming 'skânsriis', dat blykber tsjinst die by de oanlis fan boarstwarren. De al mar abstrakter en globaler wurdende ynhâld fan de term 'tynje' gie lykop mei in ynternasjonaal ferskynsel. Ek it Hollânske 'tuin', it Dútske 'Zaun' en it Ingelske 'town' hienen deselde betsjutting fan ôfskerming, besketting, beheining, ôffreding, omwâling, ferdigeningsline ensfh. It ferneamde boek 'De tuin der Nederlanden' fan prof. Fruin jout dêr faaks it moaiste foarbyld fan. Dy 'tuin' wie nammenlik de lange hage fan festingwurken de grins fan de doetiids Feriene Nederlannen bylâns om de Spaanske troepen te kearen.\nGeandewei rekke it wurd 'tynje' út de moade, behalven yn de betsjutting fan grins en benammen as it om in grinsstream, in wettergrins gie. Foar it modernisearjen en urbanisearjen fan it Fryske plattelân wie der noch in stikmannich fan sokke Tynjes. De bekendste dy't dêrfan oerbleaun is, is de Tynje by Grou. It doarp De Tynje hat syn namme te tankjen oan eartiidske tynjes, ôfreedzjende wetterstreamen: de Lúkster tynje en de Wynje tynje.\nIt ûntstean fan de namme 'De Tynje'\nOpfrege fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Tynje_(ryshout)&oldid=1024107"\nDizze side is it lêst bewurke op 31 okt 2020 om 12.52.


Sharon Hansard (sharonhansard) on Pinterest\nErte ArtRomain De TirtoffFrench ArtArt NouveauStock PhotosFashion DesignersUx/ui DesignerAnna WintourVector ArtArt DecoSculpturePortraitRussiaUnited StatesPersonalityScene MakeupTheatre CostumesArt Deco ArtCirclesFaceTop Fashion DesignersStylistsForward\nArt Deco Painter and Designer Erte Romaine de Tirtoff born Roman Petrovich Tyrtov. Designed for Folles Bergeres and Ziegfeld Follies\nVintage PortraitVintage PhotosVintage ArtMovie StarsSilent Film StarsSilent Screen StarsVintage WomanVintage LadiesVintage BeautyOld PhotographsWomanOld PicturesVintage PostcardsVintage PhotographyRoaring 20sThe KooksOld PhotographySilent FilmOnce Upon A TimeSocial RealismPastBeautiful WomenRetro ArtVintage TypographyForward\nJeanne EagelsZiegfeld GirlsFlapper GirlsVintage HairstylesVintage CardsVintage PhotosVintage PhotographyFashion PhotographyVintage WomanStarPrintablesWhite PeopleBlack PeopleRoaring 20sBelle EpoqueActorVintage HairHigh Fashion PhotographyVintage TypographyVintage TypographyVintage HaircutsOld CardsForward\nJeanne Eagels by Adolf De Meyer\nVintage PhotosVintage LadiesVintage WomanShowgirlsVintage VeilsVintage GypsyVintage WeddingsRetro VintageVintage StyleGypsy GirlsGetting OlderFashion PlatesPeopleResearchLaminas VintageBlack PeopleGypsyLarge WomenHeadpieceThe KooksOld PhotographyRoaring 20sGood WomanAntique PicturesArt DecoWhite PeopleBalletRomanticismVintage TypeVintage FashionForward\nWhen it comes to glamour, poise and beauty, nothing beats the famous Ziegfeld Girls. These chorus girls from Florenz Ziegfeld’s theatrical spectaculars known as the Ziegfeld Follies –.\nZiegfeld GirlsZiegfeld FolliesVintage BurlesquePinupDancersVintage PhotographyErotic PhotographyFashion PhotographyVintage BeautyBurlesqueRetro VintageWomanRoaring 20sThe KooksOld PhotographyTin CansWeatherLa LunaBelle EpoqueMy LoveArt DecoGlamourRomanticismBalletAmorHigh Fashion PhotographyVintage TypographyVintage PhotosForward\nFaith Bacon Americas most Beautiful Dancer, killed herself when her beauty faded\nVintage LadiesRetro VintageVintage WomanFunny VintageVintage GownsVintage BlackVintage StyleFlappersVintage BurlesqueOld PhotosOld PhotographsWhite PeopleThe KooksRetro PhotographyPhotography IdeasGypsyDancersVictorianPortraitMeaning Of LifeGlamourRoaring 20sAntique PicturesBelle EpoqueBlack White PhotosBlack ManVintage Looking DressesVintage TypeVintage FashionRetro StyleForward\nClaudia Dell Ziegfeld Follies Girl conceived and mounted by Florenz Ziegfeld Photography by Alfred Cheney Johnston\nBillie DoveSilent Film StarsMovie StarsHollywood StarsVintage FashionVintage BeautyVintage GlamourVintage LaceVintage PhotographySilent FilmBurlesqueNursery TreesFashion PlatesBelezaRoaring 20sOld PhotographyStyle FashionOld PicturesFeatherLa La LaExotic WomenVintage LadiesAntique PicturesHistorical ClothingFashion VintageVintage TypographyVintage PhotosForward\nVintage IllustrationsArt Deco IllustrationFlappersZiegfeld FolliesZiegfeld GirlsMarion Davies1920sPin UpPinup ArtVintage WomanPhotography IdeasGirl ModelsRoaring 20sThe MoonPicture CardsFalling Out Of LoveRelationshipsExotic WomenWoman FaceMoonlightArt DecoGypsy CaravanDancersPostersGood Looking WomenPinupForward\nFlapper Moon Doll Cigarette Case Id Holder Pinup Jazz\nZiegfeld Follies, Old Hollywood, Vintage Photos, Art Nouveau, Poses, Art Deco, Vintage Photography, Vintage Typography\nVintage Circus CostumeVintage BurlesqueCabaret VintageVintage Circus PerformersVintage CostumesVintage FairiesVintage PhotosButterfly CostumeShowgirl CostumeVintage ImagesFashion PlatesPaper MacheOld PhotosPaper Pieced PatternsCostumesButterfliesRoaring 20sThe KooksFrida KhaloDressing RoomsHoneyVictorianThe BirdsSavagesArtistic PhotographyInsectsPiscesThe StageBeautiful EyesThe ButterflyForward\nBy Cuban photographer Joaquín Blez, ca.\nVintage BeautyVintage GlamourVintage FashionVintage Photos1920s PhotosVintage PhotographsPhoto VintageZiegfeld FolliesSilent FilmOld PhotosWhite PeopleCasamentoVintage HairstylesStudio ShootLarge WomenVintage PhotographyRoaring 20sLadyWeatherArt DecoGlamourWorkshopFashion VintageVintage TypographyVintage PicturesForward\nCatherine Moylan, Ziegfeld girl in costume


( Price from $15320.00 to $19520.00)\n● Audio Streaming: Bluetooth ● Phone Wireless Data Link Bluetooth ● Airbags - Front - Side ● Airbags - Front - Side Curtain ● Airbags - Rear - Side Curtain ● Audio - SiriusXM Satellite Radio ● ...\n2015 Kia Forte Koup SX Blue Bluetooth, One Owner Autocheck, Portable audio connection, UNDER 10K.Kia Certified Pre-Owned Details: * Vehicle History * Transferable Warranty * 150 Point Inspection * Limited Warranty: 12 Month/12,000 ...\n● Airbags - Front - Side ● Airbags - Front - Side Curtain ● Airbags - Rear - Side Curtain ● ABS Brakes (4-Wheel) ● Audio Auxiliary Input: IPod/IPhone Integration ● Audio Auxiliary Input: USB ● ...\n2015 Kia Forte LX Blue New Price! Bluetooth, USB PORT(S), MP3 DECODER, Kia Certified Inspection, UNDER 10K. Priced below KBB Fair Purchase Price!Kia Certified Pre-Owned Details: * Vehicle History * 150 Point Inspection * Transferable ...


DEUA1-04GI72AW1SB | InnoDisk 4 GB 2SE USB Stick | RS Components\nInnoDisk 4 GB 2SE USB Stick\nRS Stock No. 144-8081\nMfr. Part No. DEUA1-04GI72AW1SB\nRS stock number 144-8081\nProduct description: InnoDisk 4 GB 2SE USB Stick\nManufacturer's part number: DEUA1-04GI72AW1SB\nDescription InnoDisk 4 GB 2SE USB Stick\nInnodisk Industrial Grade USB2.0 Drive 2SE Series\nThe Innodisk USB Drive products provide high capacity USB flash memory storage that electrically complies with High-speed USB 2.0 interface and backward compatible with USB 1.1. The device features attractive small form factor and the connectivity over USB2.0 and the NAND flash architecture provide a faster data transmission.\n• Low power consumption • Wear-Levelling supported\n• Industrial Grade Toshiba SLC 100K NAND\nTranscend 4 GB PTM720 USB Stick\nTranscend's 44-pin PATA PTM720 Flash Modules can be inserted directly to the PATA (IDE) interface of a motherboard to replace conventional 2.5" hard disk drives. Ideal for use as bootable drives, the 40-pin PATA PTM720 Flash Module is an easy solution for integrating SSD storage technology into laptop-based legacy systems. ...


Slovo C - titlovi filmova i TV serija na C, stranica 8 - Titlovi.com\nSlovo C - titlovi filmova i TV serija na C, stranica 8\nDodao: jelzar02.12.2009. 00:30\nDodao: luka7426.12.2009. 14:07\nDodao: chordy23.08.2014. 09:37\nAC3 XviDfps: N/A\nDodao: KarolinaV11.02.2015. 00:39\nCachorro aka Bear Cub (2004)\nDodao: mita5329.09.2008. 15:32\nDodao: CroSubsWriter02.05.2012. 23:59\nDodao: Kneginja06.12.2007. 07:47\nDVDRip (SiRiUs sHaRe) fps: 23.976\nDodao: chejecrko14.09.2010. 01:26\nDodao: bojan96919.03.2011. 17:26\nDodao: ByShebo19.11.2012. 14:26\nPrethodna 1 2 ... 5 6 7 8 9 10 11 ... 915 916 Sljedeća


Sietske H. foar gerjochtshôf | Omrop Fryslân (advertinsje)\nSietske H. foar gerjochtshôf 13 aug 2012 - 14:59\nOp 27 septimber wurdt de saak-Sietske H. behannele troch it gerjochtshôf yn Ljouwert. De Oldenkotteklinyk yn Rekken is dan klear mei it rapport oer de frou dy't fjouwer fan har eigen lytse poppen om it libben brocht hat. Sietske H. waard earder feroardiele ta tolve jier selstraf. Se gie dêrtsjin yn berop. As ûnderdiel fan dat heger berop is se sân dagen ûndersocht yn in klinyk. It ûndersyk is útfierd troch trije gedrachssaakkundigen. Dy hawwe harren befinings yn in rapport set. Dat sil op de sitting behannele wurde.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: gerjochtshôfSietske H.View the discussion thread.Diel dit berjocht op: 13-08Swel komt graach yn Esonstêd 13-08Dorifelvirus ek yn Fryslân Besjoch ek...


Buy SIS HOME Notts Chest Of Drawer Honey Online in India - SI692FU15TXCINDFUR - FabFurnish.com\nSIS HOME Notts Chest Of Drawer Honey\nRs. 11,999 Save: Rs. 600 (5%) Please choose...


Us-Leaffrouwekatedraal (Antwerpen) - Wikipedy\narsjitekt Jan en Pieter Appelmans\nhichte ± 125 meter (noardlike toer)\nDe Us-Leaffrouwekatedraal (Nederlânsk: Onze Lieve Vrouwekathedraal) yn Antwerpen is de domtsjerke fan it bisdom Antwerpen. De katedraal fertsjintwurdiget in hichtepunt fan de Brabânske gotyk. Sûnt 1999 heart de toer by it wrâlderfgoed fan UNESCO.\nSûnt de 10e iuw stie op it plak fan de hjoeddeiske katedraal in oan Marije wijde kapel. Mei de oerdracht fan de parochytsjerke Sint-Michael oan de premonstratinzers feroare de Marijekapel yn 1124 yn in parochytsjerke en waard dêrnei ferboud ta in gruttere, romaanske tsjerke. Yn 1352 waard útein set mei de bou fan in nije tsjerke yn goatyske styl mei in middenskip en seis sydskippen, mar yn 1521 kaam der in ein oan de wurksumheden.\nBy in brân yn 1533 waard de tsjerke slim troffen, mar de Antwerpenaren bouden de tsjerke dêrnei wer op. De ferwulften yn de tsjerke waarden earst fan ôf 1614 ynbrocht.\nOarspronklik ûntwerp mei twa tuorren\nIt bisdom Antwerpen waard yn 1559 stifte en yn it ramt dêrfan waard de parochytsjerke in katedraal. Op 20 augustus 1566 ferneatigen kalvinistyske byldestoarmers in grut part fan de keunstwurken en it meubilêr fan de katedraal. Yn 1581 kaam de stêd yn protestantske hannen. Dat hie fan gefolgen dat noch mear keunstwurken foar ferneatiging of ferkeap út de tsjerken helle waarden.\nDe besetting fan de stêd troch Frânske troepen yn 1794 late ta nije plonderings fan de katedraal, dy't tydlik sels as skuorre foar it fee tsjinne en sa grutte skea oprûn. Yn de rin fan de tiid fûnen der ferskate feroarings oan de tsjerke plak (it timpaan fan it haadportaal ûntstie net earder as yn 1903).\n1965 wie it startjier fan in grutte restauraasje yn opdracht fan de provinsje Antwerpen. De restauraasje waard yn 1993 foltôge.\nDe katedraal is in sânskippich gebou mei dwersskip en omgongskoer mei in kapellekrâns. Oarspronklik wiene foar de tsjerke twa geveltuorren ûntwurpen, mar yn de 16e iuw waard allinne de noardlike toer hielendal ôfboud. Dy toer is mei in hichte fan 123 meter sûnt de sloop fan de Lambertuskatedraal yn Luik yn 1794 de heechste toer fan de Benelúks en wurdt as in hichtepunt beskôge fan de letgoatyske arsjitektuer. De krusingstoer wie as in lantearnetoer ûntwurpen, mar waard net foltôge en yn de 17e iuw nei in brân troch in houten konstruksje mei in sipel as bekroaning ferfongen.\nYn de katedraal hingje fjouwer keunstwurken fan Peter Paul Rubens:\nIt ferheegjen fan it Krús, 1609–1610, triptyk, paneel 460 × 340 sintimeter, sydpanelen 460 × 150 sintimeter. It keunstwurk kaam yn it ramt fan de werynrjochting nei de skea ûnder de Frânske besetting yn de katedraal.\nMarije-Himelfeart, 1626, paneel 490 × 325 sintimeter. It skilderij fan it haadalter ferfong in triptyk fan Frans Floris (1560) foar it haadalter, dat yn de kalvinityske tiid ferdwûn.\nDe Ferrizenis fan Kristus, 1612, triptyk, middenpaneel 138 × 98 sintimeter, sydpanelen 136 × 40 sintimeter. Oarspronklik ornearre as retabel foar it grêf fan Martina Plantijn en har man Jan Moretus.\nDe Krúsôfname, 1612, triptyk, middenpaneel 421 × 311 sintimeter, sydpanelen 421 × 153 sintimeter. It retabel waard besteld troch it skuttersgilde en wurdt as ien fan de wichtichste barokke masterwurken fan Rubens beskôge.\nIt ferheegjen fan it Krús\nFerrizenis fan Kristus\nYn de koepel fan de krusing is in fresko fan Cornelis Schut út 1647 mei in foarstelling fan de himelfeart fan Marije.\nIt koerstuolte is neogoatysk en waard yn 1841 troch de Antwerper houtfiker Karel Hendrik Geerts levere.\nOan de byldestoarm ûntkaam in goed fiif iuwen âld houten genedebyld fan Us-Leaffrou, dat tsjintwurdich yn de Marijekapel stiet. Yn 2016 waard it byld foar it earst sûnt sechtich jier wer yn in prosesje troch de stêd droegen. De tige ryk bewurke iken preekstoel stiet sûnt 1804 yn de katedraal en waard yn 1713 troch Michiel van der Voort (1667-1737) foar de Sint-Bernardusabdij fan Hemiksem makke. It is in keunstwurk mei natuerlike foarmen lykas beammen, stammen, tûken en bisten en fûgels.\nDe katedraal hat twa grutte oargels.\nHaadoargel[bewurkje seksje | boarne bewurkje]\nIt grutte oargel koe mei in jefte fan in parochiaan yn 1891 troch de oargelbouwer Pierre Schyven út Brussel boud wurde. It ynstrumint hat 90 registers op fjouwer manualen en pedaal en der yn de rin fan de tiid net in soad oan it oargel feroare. It barokke front fan it oargel is âlder en waard yn 1657 makke troch Peter Verbrugghen de Alde en Michel Boursoy.\nTranseptoargel[bewurkje seksje | boarne bewurkje]\nOan de eastlike muorre fan it súdlike dwersskip, fuort by de krusing, hinget it transeptoargel as swellenêstoargel. It ynstrumint waard yn 1993 troch de Switserkse oargelboufirma Metzler boud. It hat 44 klinkende registers en in trânsmisje op trije manualen en pedaal.\nMonumint foar de bouwers fan de katedraal\nYn de 123 meter hege noardlike toer hingje acht klokken. De grutste klok (6,434 ton) is de saneamde Karolus en datearret fan 1507.\nEartiids besiet de katedraal ek twa kariljons. Allinne it 17e-iuwske kariljon fan de bruorren Hemony út Zutfen is foar de katedraal bewarre blean. It oare kariljon, ek 17e iuwsk, rekke yn de rin fan de tiid yn ferfal en is nei de Twadde Wrâldkriich yn ynkomplete steat útliend oan de tsjerke fan Hoogstraten.\nRjochts fan de portalen by it begjin fan de Jan Blomstrjitte is oan de tsjerke in brûnzen byldegroep fan de boumasters fan de katedraal te sjen.\nDizze side is alhiel of foar in part in oersetting fan de Dútsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: de:Onze-Lieve-Vrouwekathedraal (Antwerp)\n↑ Topa.be, oproppen 16.03.2019\n↑ Gazet van Antwerpen, 20.07.2016\n↑ Preekstoelen.com, oproppen 16.03.2019\nOpfrege fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Us-Leaffrouwekatedraal_(Antwerpen)&oldid=1014190"\nBouwurk út 1352\nBouwurk út 1521\nDizze side is it lêst bewurke op 8 okt 2020 om 19.14.


It's Dead. - Chevy Cobalt Forum / Cobalt Reviews / Cobalt SS / Cobalt Parts\nChevy Cobalt Forum / Cobalt Reviews / Cobalt SS / Cobalt Parts > Chevy Cobalt > Chevy Cobalt Owners Lounge > It's Dead.\npost #1 of 19 (permalink) Old 09-29-2010, 01:29 AM Thread Starter\npost #2 of 19 (permalink) Old 09-29-2010, 01:39 AM\npost #3 of 19 (permalink) Old 09-29-2010, 05:20 AM\npost #4 of 19 (permalink) Old 09-29-2010, 05:50 AM\npost #5 of 19 (permalink) Old 09-29-2010, 06:10 AM\npost #6 of 19 (permalink) Old 09-29-2010, 06:11 AM\npost #7 of 19 (permalink) Old 09-29-2010, 06:18 AM\npost #8 of 19 (permalink) Old 09-29-2010, 06:19 AM\npost #9 of 19 (permalink) Old 09-29-2010, 07:43 AM\npost #10 of 19 (permalink) Old 09-29-2010, 07:49 AM


Ash and Misty get married Part 1 - Pokémon - fanpop - Page 8\nPokemon Best Wishes Season 2 Episode 26 - Its name is Friend ... N! (Preview)\nXY karatasi za kupamba ukuta\nanime Trainer Card\nSource: me/ Google\nPokemon! I Choose You- #1- Part 2\nadded by bintel150\nthe sekunde part of the first episode


Jona Jam by Victor López. Jazz Ensemble. Jazz Ensemble. Premier Jazz Series. Conductor Score. 24 pages. Published by Alfred Music Publishing (AP.29800S).\nBarnburner by Les Hooper. Jazz Ensemble. Jazz Ensemble. Premier Jazz Series. Jazz. Grade 4. Conductor Score. 20 pages. Published by Alfred Music Publishing (AP.29802S).