Ο Τζέιμς Ντ. Γουότσον (Η.Π.Α. 1928) είναι ένας από τους μεγα - PDF\nΟ Τζέιμς Ντ. Γουότσον (Η.Π.Α. 1928) είναι ένας από τους μεγα\nDownload "Ο Τζέιμς Ντ. Γουότσον (Η.Π.Α. 1928) είναι ένας από τους μεγα"\n3 Ο Τζέιμς Ντ. Γουότσον (Η.Π.Α. 1928) είναι ένας από τους μεγα λύτερους εν ζωή μοριακούς βιολόγους. Η ανακάλυψη της δο μής του ΟΝΑ από τον ίδιο και τους συναδέλφους του επιστήμο νες, Φράνσις Κρικ, Μόρις Γουίλκινς και Ρόζαλιντ Φράνκλιν όχι μόνο επέφερε τεράστια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο σκε φτόμαστε τον κόσμο γύρω μας, αλλά και επιτάχυνε ραγδαία τις εξελίξεις για τον τομέα της γενετικής και την επιστήμη της βιο λογίας. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο Γουότσον είχε από μι κρός δώσει δείγματα της εξαιρετικής ευφύϊας του, αφού μπήκε στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο μόλις στα 15 του χρόνια, για να μελετήσει Ζωολογία. Σύντομα, όμως, το ενδιαφέρον του στρά φηκε στη γενετική και μάλιστα στις μεταλλάξεις. Για το λόγο αυτόν, άρχισε τη διδακτορική του διατριβή κοντά στον Σαλβα ντόρ Λούρια, ο οποίος είχε ήδη κερδίσει το βραβείο Νόμπελ για την εργασία του πάνω στις γενετικές μεταλλάξεις. Το 1950, ο Γουότσον μελετούσε τους φάγους και αποφάσισε να ταξιδέψει ώς την Κοπεγχάγη, για να εργαστεί πλάι στον βιοχημικό Χέρ μαν Κάλκλαρ, ενώ ένα χρόνο αργότερα -και ενώ το ενδιαφέ ρον του είχε στραφεί ήδη στη μελέτη του DNA- κατάφερε να εισαχθεί σε ένα μετα-διδακτορικό ερευνητικό πρόγραμμα στο εργαστήριο Κάβεντις στο Πανεπιστήμιο ΚέμΠΡΙΤζ της Αγγλίας. Εκεί, ξεκίνησε το μεγάλο ταξίδι προς την αναγνώριση, μετά τη δημοσίευση, το 1953, της θεωρίας για τη δομή του ΟΝΑ, στο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό Nature. Ο Γουότσον ανακοί νωσε τότε πως «ανακαλύψαμε το μυστικό της ζωής». Το 1962 κέρδισε με τους συνεργάτες του Κρικ και Γουίλκινς το Νόμπελ, ενώ από τότε δεν σταμάτησε να εργάζεται στον τομέα της γε νετικής καταλαμβάνοντας σημαντικές θέσεις σε πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα των Ηνωμένων Πολιτειών.\n8 Ειδική έkδoσn για mv εφημερίδα 10 ΒΗΜΑ Μετάφραση: γβόννη MΙXαnλίδoυ Γεωργάτσου - Καθηγήτρια αγγλικής γλώσσας Επιστημονική επιμέλεια: I'Γ. Γεωργάτσος - Καθηγητής Βιοχημείας Πανεπιστημίου Θεσ/νίκης Επιμέλεια σειράς: Άννα Αστρινάκη Διεύθυνσn σχεδιασμού: Γιάννης Καρλόπουλος / ΤΟ ΒΗΜΑ Σχεδιασμός εξωφύλλου: Βασίλης Γεωργίου / ΤΟ ΒΗΜΑ Σελιδoπoίησn: ΑΡΧΕΤΥΠΟ - Γραφικές Τέχνες EKτύπωσn. βιβλιοδεσία: G. CANALE & S.p.A. ISBN: Τίτλος πρωτοτύπου: The Double Helix, πρώτη έκδοση 1968 James D. Watson Για την ελλπνική γλώσσα Εκδόσεις Τροχαλία / ali ήghts reserνed 2010 για αυτή την έkδoσn Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Α.Ε. Η πνευματική ιδιοκmσία απακτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς mv ανάγκη ρήτρας. απαγoρεuτιkής των πρασβαλών της. Επισημαίνεται, πάντως, ότι κατά ταν Ν. 2387/20 (όπως έχει τροποπαιπθεί με ταν Ν. 2121/93 και ισχύει σήμερα) και κατά τη Διεθνή Σύμβαση mς Βέρνης (που έχει κυρωθεί με τον Ν. 100/1975) απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η αποθήκευση σε κάποιο σύστημα διάσωσης, και γενικά π αναπαραγωγή του παρόντος έργου. με οποιονδήποτε τρόπα ή μαρφή, τμηματικά ή περιληmικά στο πρωτότυπα ή σε μετάφραση ή άλλη διασκευή, χωρίς γραπτή άδειο του εκδόm.\n9 Τζέιμς Γουότσον\n11 Στ" Ναόμι Μίτσισον\n13 Πρόλογος σmν έκδοση από «Το Βήμα»... 9 Πρόλογος Ι.Γ. Γεωργάτσου Πρόλογος του σερ Λόρενς Μπραγκ Πρόλογος ΚΕΦΑΛΑΙΑ: ' ' '2' ' ' ' '\n15 Βλέπομεν Υaρ άρτι δι εσόmροu εν aινίυμaτι ΤΟ 1968,διάβασα στοπρωτότυπο τπδιπλnέλικaτουτζέιμςγουότσον που μόλις είχε εκδοθεί κι είχε φτάσει μέχρι τπν Αθήνα, και μάλιστα μονορούφι σαν να διάβαφαστuνoμιkό μυθιστόρημα που δεν μπορείς να το βάλεις κάτω. Και ήταν βέβαια αδύνατον να φανταστώ πως τρία χρόνια αργότερα, στο ΚέμΠΡΙΤζ τπς Μασαχουσέτης, θα συναντούσα από κοντά τον σuγγραφέα του βιβλίου που ήταν ακόμα μέσα στο μυαλό μου «ιερό τέρας». Ο θόρυβος και οι οξύτατες διαμάχες, που είχαν αρχίσει πριν καν κuκλοφορήσει το βιβλίο και φούντωσαν αμέσως μετά, ίσως έπαιξαν κάποιο ρόλο στπν απίστεuτπεκδoτιkή του επιτυχία. Για 18 ολόκλπρες εβδομάδες ήταν στον κατάλογο βιβλίων που ήταν πρώτα σε πωλήσεις, και σε ένα σπμείο έφτασε στπν τρίτπ θέσπ. Μέχρι σήμερα έχουν γίνει 24 διαφορετικές εκδόσεις (μία σχολιασμένπ), και το βιβλίο έχει ανατυπωθεί αμέτρητες φορές κι έχει μεταφραστεί σε 12 γλώσσες. Υπολογίζεται ότι έχουν πουληθεί περισσότερα από ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Η ελληνική έκδοσπ τπς Διπλns ' Ε λικasέγινε το 1990 από τον εκδοτικό οίκο «Τροχαλία» σε μετάφρασπ Υβόννης Γεωργάτσου, και είναι αυτή ακριβώς η έκδοσπ που παρουσιάζει τώρα «Το Βήμα». Ο φίλος μου Γιάννης Γεωργάτσος, ομότιμος Καθηνητής τπς Βιοχημείας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο θεσσαλονίκης, έχει προλογίσει με θαυμάσιο τρόπο τπν ελληνική έκδοσπ, σε σπμείο που να αναρωτιέται κανείς αν ο επιπρόσθετος πρόλογος που μου ζητήθπκε να γράψω ειδικά για τπν έκδοσπ του «Βήματος» εξυπηρετεί κάποια σκοπιμότπτα. Ίσως η απόφασή μου να αποφύγω κουραστικές επαναλήψεις και να μιλήσω για τπν ιστορία και\n16 12 Τζέιμς Γουότσον τις συνέπειες του βιβλίου ώς τις μέρες μας, δπλαδή 20 χρόνια μετά την έκδοση της «Τροχαλίας», μου δίνει κάποια ελαφρυντικά. Η έκδοση της Διπλi!sΈλικαSτην άνοιξπ του 1968 σόκαρε το επιστημονικόκατεστημένο και προκάλεσε αμέσως μια πλnμμύρα από αντιφατικές κριτικές (μέχρι και 40). Οι περισσότερες ήταν απρokάλuπτα εχθρικές. Μερικές μάλιστα εμφανίστηκαν σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά, παρόλο που ο Γουότσον δεν είχε γράψει οίπε επιστημονική ανασκόππση ούτε τεκμηριωμένο ιστορικό δοκίμιο, αλλά ένα πολύ προσωπικό και, αναπόφευκτα, μονόπλευρο χρονικό. Οι σχολιαστές, όπως είπε κάποιος, φαινόταν σαν να μην είχαν διαβάσει το ίδιο βιβλίο κι ο KαθέναςπαρoUΣίαζε τη δική του εκδοχή, όπως τα πρόσωπα της ταινίας του Κουροσάβα Ρασομόνο Οι εντυπώσεις, λοιπόν, πoυ δημιoυργήθnkαν, όχι μόνο στους βιολαγικούς κύκλους αλλά και στο κοινό, ήταν ένα συνονθύλευμα αντικατοπτρισμών μέσα από παραμορφωτικούς καθρέφτες. Το αποτέλεσμα ήταν να γίνει στην περίπτωση του Τζέιμς Γουότσον μια μεγάλη σύνxuσn ανάμεσα στο πρόσωπο και στο προσωπείο. Είναι πολύ ειρωνικό το γεγονός ότι το βιβλίο που, όσο κανένα άλλο, απομυθοποίησε τους επιστήμονες (όχι την επιστήμη) έγινε ταυrόxρoνα και χωρίς πρόθεση το θεμέλιο για τη δημιουργία μιας κάποιας «μυθολογίας» γύρω από τη μοριακή βιολογία. Το κύριο μέρος του βιβλίου διηγείται τα γεγονότα που συνέβησαν μέσα σε 18 μήνες στο ΚέμΠΡΙΤζ της Αγγλίας και οδήγησαν σε ένα κορυφαίο επιστημονικό επίτευγμα κι ένα γιγαντιαίο βήμα για τη βιοϊατρική: την περιγραφή της δομής του DNA. Παρένθεσn : Τι είναι λοιπόν αυτό το DNA; Η αισθητική γοητεία του DNA κάνει το μόριο ιδιαίτερα ελκυστικό. Πολλοί καλλιτέχνες το έχουν ζωγραφίσει (ο Σαλβαντόρ Νταλί δύο φορές) και κάποιας έγραψε ότι είναι «η Μόνα Λίζα της σύγχρονης επιστήμης». Σαν διακοσμητικό στοιχείο, το DNA είναι σήμερα παντού. Θα το δείτε πάνω σε κύπελλα του καφέ, μπουκαλάκια με άρωμα, μπλουζάκια με στάμπες, κι όλων των ειδών τα κοσμήματα. Για το πλατύ κοινό είναι ένα «μαγικό» υλικό που όλοι το 'χουν ακουστά και ξέρουν ότι σχετίζεται με την κληρονομικότητα, κι είναι ακόμα κάτι σαν «ταυrότητα» (καλίπερη από δακτυλικά αποτυπώματα) που συχνά παίζει ρόλο σε δημοφιλή τηλεοπτικά προγράμματα με αστυνόμους και ιατροδικαστές. ΔιαβάζΟντας όμως τη Διπλή Έλικα, ο αναγνώστης που δεν είναι ειδικός κι έχει ξεχάσει τα μαθήματα βιολογίας και τις ασκήσεις του γυμνασίου ή του λυκείου ίσως μπερδευrεί με κάποιες τεχνικές λεπτομέρειες. Μερικές λοιπόν σχετικές πληροφορίες (πιθανότατα απίστευrα βαρετές) αναφέρονται παρακάτω περιληπτικά με σκοπό να τον βοηθήσουν.\n17 Η Διπλή Έλικα 13 Το ΟΝΑ έχει ενδιαφέρον όχι μόνο από άποψη μοριακή, αλλά και σαν υλικό που μπορείς να το δεις και το ηιάσεις. Το υδατικό του διάλυμα, αν κάποιος το καθαρίσει από όλα τα άλλα κιmαριkά συστατικά, είναι ιξώδες και διαυγές. Αν όμως αρχίσεις να ρίχνεις μέσα παγωμένη αλκοόλη, το ΟΝΑ βγαίνει από το διάλυμα και φαίνεται πάλλευκο. Κι αν βάλεις μέσα ένα γυάλινο ραβδί κι aρxίσεις να το στριφογυρίζεις, κολλάει πάνω. Και πριν ξεραθεί, είναι μια μάζα από όμορφες ίνες σαν το «μαλλί της γριάς» και σου ' ρχεται να το φας. Το ΟΝΑ (deoxyήbonudeic add, δεoξυριβoνouκλεϊkό οξύ) είναι ένα δίκλωνο ελικοειδές μόριο που μοιάζει με μια στριφογυριστή σκάλα (όπως οι σιδερένιες σκάλες που υπάρχουν στο πίσω μέρος από μερικές πολυκατοικίες και πάνε στην ταράτσα). Τα μπράτσα της σκάλας (δύο κλώνοι ή αλυσίδες που είναι δεξιόστροφες και περιστρέφονται γύρω από έναν κοινό άξονα) αποτελούνται από δεοξυριβόζπ (ένα σάκχαρο) και φωσφορικό οξύ που εναλλάσσονται επαναληmικά. Επειδή οι δακτύλιοι του σακχάρου έχουν αντίθετη κατεύθυνση σε κάθε κλώνο (χημική πολικότητα), λέμε ότι οι ελικοειδείς αλυσίδες του ΟΝΑ είναι αντιπαράλληλες. Τα σκαλοπάτια είναι ζευγάρια αζωτούχων μορίων (βάσεων) που είναι ηλατιά. Υπάρχει όμως ιδιαίτερο ζευγάρωμα των βάσεων. Η βάση Α (αδενίνη) της μιας αλυσίδας συνδέεται πάντα (με δεσμούς υδρογόνου) με Τ (θυμίνη) από την άλλη αλυσίδα (<<σκαλοπάτι» Α-Τ), και ανάλογα η G (γουανίνη) συνδέεται με C (ΚUΤOOίνη) (<<σκαλοπάτι» G-C). Έτσι, οι αλυσίδες είναι συμπληρωματικές, ενώ η αλληλοδιαδοχή (αλληλουχία) των βάσεων σε κάθε κλώνο μπορεί να είναι οποιαδήποτε. Π.χ., η αλληλουχία 5' AGΤCATG3' στη μια αλυσίδα είναι συμπληρωματική με την αλληλουχία 3' ΤCAGThC5' στην άλλη (οι αριθμοί 3 και 5 έχουν σχέση με χημικές θέσεις που ορίζουν τις αντίθετες κατευθύνσεις των κλώνων). Το εύρος της διπλής έλικας είναι 2 νανόμετρα (2 δισεκατομμυριοστά του μέτρου) και το βήμα της έλικας που αντιστοιχεί σε 10 ζευγάρια βάσεων είναι 3,4 νανόμετρα. Οι δυνάμεις που ΣUΓΚΡΑτoύν τις αλυσίδες είναι οι δεσμοί υδρογόνου ανάμεσα στις βάσεις που ζευγαρώνουν και επίσης οι πιο σημαντικές «δυνάμεις στοιβάγματα;» (stackingforces) που εξασκούν οι πλατιές βάσεις μεταξύ τους, έτσι που είναι στοιβαγμένες η μια πάνω στην άλλη (σαν στοίβες από νομίσματα). Το ΟΝΑ είναι λεmό, αλλά πάρα πολύ μακρύ μόριο που βρίσκεται μέσα στους κιmαριkoύς πυρήνες wλιγμένο σαν κουβάρι. Ένα κύττaρo είναι πολύ μικρό (ένα δισεκατομμύριο κύτταρα ζυγίζουν μόλις ένα γραμμάριο), αλλά το ΟΝΑ ενός κιmάρoυ θηλαστικού (αν ξεwλιxτεί) έχει μήκος 2 μέτρα! Το συνολικό ΟΝΑ των χρω μοσωμάτων είναι το γονιδίωμα, αλλά μόνο ένα πολύ μικρό μέρος του (περίπου 3-5%) είναι πληροφοριακό και αποτελεί γονίδια που κωδικοι ιοιούν πρωτέί\_ιες.\n18 14 Τζέιμς Γουότσον Succesde scandale? Τα κύρια πρόσωπα υις ΔιπλnsΈλικasείναι ο αφηγnίής Τζέιμς Γουότσον (1928-), που πάντα προτιμούσε να τον αποκαλούν Τζιμ, και ο Φράνσις Κρικ ( ) στο ΕργασΊήριο Κάβεντις του τμήματος φυσικής του Πανεπισmμίoυ ΚέμπρΙΤζ υις Αγγλίας, η Ρόζαλιντ Φράνκλιν ( ) και ο Μόρις Γουίλκινς ( ), και οι δύο στο Κολέγιο Κινγκ (παράρτημα του Πανεπισmμίoυ τoυ Λονδίνου), και ο ΛάινουςΠόλινγκ ( ) στο Ινστιτούτο Τεχνολογίαςυις Καλιφόρνιας. Το θέμα του βιβλίου είναι ένας «αγώνας δρόμου» για τη λύση ενός σημαντικού προβλήματος. Συιν ουσία ο αγώνας ήταν ανάμεσα στους Γουότσον και Κρικ από m μια μεριά και στον Πόλινγκ από υιν άλλη (η Φράνκλιν και ο Γουίλκινς ούτε που ήξεραν ότι βρίσκονταν σε συναγωνισμό). Τον Οκτώβριο του 1951, όταν ήταν μόλις 23 ετών, ο Γουότσον έφτασε στο Κάβεντις (ένα εργασίήριο σε κατάσταση παρακμής) σαν μεταδιδακτορικός ερεuνnίής (είχε πάρει το Ph.D. του σε πολύ νεαρή ηλικία ένα χρόνο πριν). Του έδωσαν να μοιραστεί ένα γραφείο με τον Κρικ, που ήταν τότε 35 ετών και δεν είχε τελειώσει ακόμα m διατριβή του (είχε καθυστερήσει λόγω του πολέμου). Εκτός από το γραφείο τους, οι Γουότσον και Κρικ είχαν και κάτι άλλο κοινό: το ενδιαφέρον τους για το βασικό πρόβλημα πώς εναποθηκεύονται οι γενετικές πληροφορίες σε μοριακή μορφή. Ο Γουότσον πίστευε ότι το υλικό των γονιδίων είναι ΟΝΑ, κι ήλπιζε να μελείήσει m δομή του μαθαίνοντας κάτι για υιν ανάλυση κρυστάλλων με περίθλαση ακτίνων Χ, κάτι που ήξερε αρκετά καλά ο Κρικ, τουλάχιστον θεωρητικά (οι βασικές σηουδές του ήταν σm φυσική). Αποφάσισαν να λύσουν το πρόβλημα υις δομής του ΟΝΑ φτιάχνοντας μοριακά μοντέλα. Αυτό είχε κάνει πριν με επιτυχία ο Πόλινγκ για m δομή των πρωτέίνών και τους είχε εμπνεύσει. Ήταν και οι δύο τους στοχαστές, όχι πειραματιστές. Για να επιτύχουν όμως το σκοπό τους, χρειαζόταν τα πειραματικά δεδομένα άλλων ερευνητών. Στις 21 Νοεμβρίου του 1951, ο Γουότσον πήγε στο Λονδίνο να ακούσει ένα σεμινάριο υις Ρόζαλιντ Φράνκλιν που ήταν πολύ σηουδαία κρυστaλλoγράφoς και μάλιστα πιο προχωρημένη από τον Γουίλκινς εκείνη υιν εποχή. Εργαζόταν ως μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο ίδιο εργασίήριο με τον Γουίλκινς και είχαν μεταξύ τους πρσστριβές, αλλά δεν ήταν η βοηθός του, όπως αναφέρει λανθασμένα ο Γουότσον. θεωρούσευι μελέτη των κρυστάλλων ONAδΙKόυις ερεuνnτιkό πρόγραμμα, παρόλο που ο Γουίλκινς εργαζόταν πάνω στο ίδιο θέμα. Ο Γουότσον δεν κράυισε σημειώσεις απόυιν ομιλία και οι πλnρoφoρίες πoυ μετέφερε στον Κρικ ήταν ανακριβείς. Μέσα σε λίγες μέρες όμως έφτιαξαν ένα μοντέλο με τρεις έλικες που είχε τις βάσεις απέξω και m «σπονδυλική στήλη» από σάκχαρο και φωσφορικό οξύ στο εσωτερικό. Όταν κάλεσαν τον Γουίλκινς και m\n19 Η Διπλή Έλικα 15 Φράνκλιν να το δουν, η Φράνκλιν έβαλε αμέσως τα γέλια λέγοντας ότι το 'χαν φτιάξει «ανάποδα». Οι Γουότσον και Κρικ δεν άργησαν να παραδεχτούν ότι η προσπάθειά τους είχε καταλήξει σε φιάσκο. Τον Μάιο του 1952, ο Έρβιν Τσάργκρaφ, σπουδαίος αυστριακός βιοχημικός που εργάστηκε στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υ όρκnς, έκανε μια επίσκεψη στο εργαστήριο Κάβεντις και συναντήθηκε με τους Γουότσον και Κρικ. Δύο χρόνια πριν, ο Τσάργκρaφ είχε δημοσιεύσει μια σημαντική παρατήρηση για τη βιοχημική σύσταση του ΟΝΑ, χωρίς όμως να μπορέσει να την ερμηνεύσει. Είχε βρει ότι, ανεξάρτητα από τον οργανισμό προέλευσπς του ΟΝΑ, ο αριθμός των βάσεων Α και G (πουρίνες) είναι ίσος με τον αριθμό Τ και C (πυριμιδίνες), κι ακόμα ότι Α = Τ και G=C, ενώ ο λόγος Α+ T/GtC διαφέρει ανάμεσα στα είδη των οργανισμών. Ο Γουότσον ήταν ενήμερος γι' αυτά τα ευρήματα, αλλά ο Κρικ τα έμαθε για πρώτη φορά συζητώντας με τον Τσάργκραφ κι άρχισε αμέσως να σκέφτεται για μια αρχή συμπληρωματικότητας των βάσεων του DNA. Περιγράφοντας αυτή τη συνάντηση πολλά χρόνια αργότερα ο Τσάργκραφ είπε: «Με εντυπωσίασαν με την παντελή τους άγνοια. Ποτέ δεν συνάντησα δύο ανθρώπους που ήξεραν τόσο λίγα πράγματα, αλλά είχαν τη φιλοδοξία να καταφέρουν τόσα πολλά». Οι παρατηρήσεις του Τ σάργκραφ έπαιξαν μεγάλο ρόλo στnν κατασκευή του σωστού μοντέλου του ΟΝΑ, αλλά ο Τσάργκραφ που δεν τις είχε αξιοποιήσει ο ίδιος έγινε απαράδεκτα πικρόχολος δηλώνοντας αργότερα για τους Γουότσον και Κρικ: «Το γεγονός ότι στις μέρες μας τέτοιοι πυγμαίοι ρίχνουν τέτοιες γιγαντιαίες σκιές δείχνει μόνο πως έχει βραδιάσει». Επίσης τον Μάιο του 1952, η Ρόζαλιντ Φράνκλιν έκανε τη σημαντική ανακάλυψη ότι κάτω από πειραματικές συνθήκες υπάρχουν δύο μορφές DΝΑ, Α και Β, που οι κρυσταλλογραφικές τους εικόνες με περίθλασπ ακτίνων Χ διαφέρουν (η Β μορφή είναι ενυδατωμένη σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό και αντιστοιχεί περισσότερο στο ΟΝΑ μέσα στα κύτταρα). Η Φράνκλιν όμως συγκέντρωσε τις ερευνnτιkές της προσπάθειες στη μορφή Α και στα μέσα Ιουλίου κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ΟΝΑ δεν είναι ελικοειδές μόριο. Έστειλε μάλιστα για αστείο στα γειτονικά εργαστήρια ένα «κηδειόχαρτο» με μαύρο πλαίσιο αναγγέλλοντας το «θάνατο της έλικας». Στις 28 Ιανουαρίου του 1953, ένα αντίτυπο μιας εργασίας του Πόλινγκ που θα δημοσιευόταν σε ένα μήνα και πρότεινε ένα μοντέλο της δομής του ΟΝΑ έφτασε στην άλλη μεριά του Ατλαντικού στο εργαστήριο Κάβεντις. Οι Γουότσον και Κρικ πέρασαν στιγμές αγωνίας κι ύστερα κατάλαβαν ότι το μοντέλο που πρότεινε ο Πόλινγκ για μια τριπλή έλικα ήταν λάθος. Πήγαν λοιπόν να τα πιουν και να εορτάσουν. Δυο μέρες αργότερα, ο Γουότσον πήγε στο Λονδίνο κι έκανε χωρίς προειδοποίηση μια επίσκεψη στη Φράνκλιν για να της δείξει το μοντέλο\n20 16 Τζέιμς Γουότσον του Πόλινγκ. Καβγάδισαν όμως μάλλον άσχημα. Καθώς έφευγε ο Γουότσον συνάντησε τον Γουίλκινς, κι αυι:ό<; του έδειξε μια καταπληκτική φω τογραφία mς Φράνκλιν για τη μορφή Β του DΝΑ χωρίς mv άδειά της. «Τη στιγμή που είδα αυτή m φωτογραφία, έμεινα με το στόμα ανοιχτό κι ο σφυγμός μου άρχισε να καλπάζει», έγραψε αργότερα ο Γουότσον. Δεν υπήρχε καμιά aμφιβoλία ότι η φωτογραφία (που έχει μείνει στην ιστορία με το όνομα «Β51») έδειχνε μια έλικα και πληροφορίες για τις δομικές mς παραμέτρους. Ο Κρικ επιβεβαίωσε τις πλnραρoρίες που του έφερε ο Γουότσον κι έμαθε και μερικές ακόμα λεπτομέρειες από μια αναφορά των ερευνητικών πεπραγμένων που είχαν γράψει οι διάφορες ομάδες του Κολεγίου Κινγκ, κι ανάμεσά τους η Φράνκλιν (η αναφορά αυτή δεν ήταν εμπιστευι:ικό έγγραφο, αλλά έφτασε στα χέρια του Κρικ και πάλι χωρίς άδεια). Με όλες αυι:ές τις πληροφορίες και τις ιδέες του Κρικ για συμπληρωματικόmτα των βάσεων και αντιπαράλλnλες αλυσίδες, ο Γουότσον άρχισε να παίζει με ομοιώματα των βάσεων κομμένα από χαρτόνι (κάποιος του είχε σφυρίξει ποια είναι η σωστή χημική μορφή που θα έπρεπε να διαλέξει) κι ανακάλυψε τα ζευγάρια Α-Τ και G-C που τώρα εξηγούσαν τα δεδομένα του Τσάργκρaφ. Στις 28 Φεβρouaρίoυ τoυ 1953 (ήταν Σάββατο), ο Κρικ μπήκε σαν σίφουνας σε ένα μπαρ αναγγέλλοντας «βρήκαμε το μυστικό mς ζωής». Προφανώς, κανείς δεν έδωσε σημασία, γιατί όπως δήλωσε ο Γουότσον σε μια συνέντευξη το 2007: «Ξέρω ότι η ανακάλυψη έγινε ένα Σάββατο, και τίποτα δεν συνέβη στο ΚέμΠΡΙΤζ mν Κυριακή. Η κατάσταση ήταν πολύ ανιαρή». Σε μια εβδομάδα ένα μοντέλο με όλες τις απαραίmτες λεmομέρειες ήταν έτοιμο, κι αυτή mφορά ο Γουίλκινς και η Φράνκλιν το είδaν Kαι συμφώνησαν ότι θα πρέπει να είναι το σωστό. Η εργασία που περιέγραφε το μοντέλο δημοσιrumκε στις 25 Απριλίου του 1953 στο περιοδικό Nature και συνoδεuόταν από δύο εργασίες κρuσταλλoγραφίαςτoυ DΝΑ, μία από mv ομάδα του Γουίλκινς και μία από mv ομάδα mς Φράνκλιν. Για m σειρά των ονομάτων τους στη δημοσίευση, οι Γουότσον και Κρικ έπαιξαν κορώνα-γράμματα. Κέρδισε ο Γουότσον. Η θρυλική πια δημοσίευση (μόλις μία σελίδα του περιοδικού) καταλήγει στην πιο λακωνική φράση που γράφηκε ποτέ: «Δεν έχει διαφύγει mς προσοχής μας [το γεγονός] ότι το ειδικό ζευγάρωμα των βάσεων που έχουμε προτείνει υποδεικνύει έναν εν δυνάμει μηχανισμό αντιγραφής του γενετικού υλικού». Το 1974, ο Κρικ δήλωσε ότι η φράση δεν γράφmκε με πρόθεση υποκριτικής μετριοφροσύνης, όπως υποστήριξαν μερικοί, αλλά ήταν το αποτέλεσμα συμβιβασμού. Ο Κρικ ήθελε να γράψει κάτι για τις επιmώσεις του μοντέλου για m γενετική, ενώ ο Γουότσον ήταν αντίθετος με mv ιδέα γιατί κάθε λίγο τον έπιανε φόβος ότι το μοντέλο μπορεί να\n21 Η Διπλή Έλικα 17 μην είναι σωστό. Όπως και να 'χει, το μοντέλο είχε ενόραση. Επίσης, άλλαξε mv κουλτούρα mς βιολογικής επιστήμης. Ερωτήσεις του τύπου «Ποιος θα είχε κάνει mv ανακάλυψη mς δομής του DΝΑ, αν είχαν αποτύχει οι Γουότσον και Κρικ;» είναι ανούσιες και δεν χρειάζονται συζήmση. Ήταν οι πρώτοι. Και μάλιστα η ανακάλυψη mς δομής του DΝΑ έγινε μια κι έξω (σαν να έβγαινε η Αθηνά ενήλικη και πάνοπλη απ' το κεφάλι του Δία). Σύμφωνα με ένα ενδιαφέρον σχόλιο, αν δεν το είχαν καταφέρει αυτό οι Γουότσον και Κρικ, η δομή θα είχε αποκαλυφθεί κομματιαστά, βήμα προς βήμα, με αποτέλεσμα να έχει πολύ λιγότερο αντίκτυπο. Το 1974, ο Κρικ δήλωσε ότι δεν πιστεύει τίποτα από αυτά, κι ότι δεν δημιούργησαν m δομή του DΝΑ οι Γουότσον και Κρικ, αλλά αντίθετα η δομή δημιούργησε εκείνους. «Στο κάτω κάτω», συμπλήρωσε, «εγώ ήμουν τελείως άγνωστος εκείνη mv εποχή, ενώ σε μερικούς κύκλους υπήρχε η άποψη ότι ο Γουότσον ήταν ιδιαίτερα ευφυής για να είναι πραγματικά στα καλά του». Καλά όλα αυτά, αλλά το φάσμα του μακιαβελισμού που διέπει την ιστορία έχει αφήσει ώς τις μέρες μας αναπάντητες ερωτήσεις που δεν είναι εύκολο να αγνοηθούν. Αδίκησαν τη Φράνκλιν οι Γουότσον και Κρικ; Η ίδια δεν ένιωσε έτσι και δεν διαμαρwρήθηκε, παρόλο που οι εργασmριαkές της σημειώσεις δείχνουν ότι θα έλυνε το πρόβλημα μόνη της σε μερικές εβδομάδες ή το πολύ σε μερικούς μήνες. Δεν mv ενδιέφερε όμως άλλο το DΝΑ, και ήταν έτοιμη τότε να φύγει από το Κολέγιο Κινγκ (όπου δεν ήταν καθόλου ευxαρισmμένn από το περιβάλλον), πράγμα που έκανε. Από το 1954 μέχρι το θάνατό mς, τον Απρίλιο τoυl958, από καρκίνο της ωοθήκης σε πλικία 37 ετών, η Ρόζαλιντ Φράνκλιν είχε αλλπλογραφία και φιλικές σχέσεις με τους Γουότσον και Κρικ. Το 1954, ο Γουότσον mv πήρε με ένα αυτοκίνητο και διέσχισαν όλη mv Αμερική, από m MασαXoυσέm μέχρι mv Καλιφόρνια. Το 1956, έκανε τουρισμό σm Ισηανία με τον Κρικ και m γυναίκα του, κι αργότερα έμεινε στο σηίτι τους για να αναρρώσει από τα επακόλουθα mς αντικαρκινικής θεραπείας. Δεν μιλούσε όμως καθόλου για mv αρρώστια mς. Κάποιος pώmoe τον Κρικ τι συμβαίνει κι εκείνος είπε: «Κάτι γυναικολογικό». Το βραβείο Νόμπελ το δίνουν το πολύ σε τρία άτομα και μόνο σε επιστήμονες εν ζωή. Το 1962, οι Γουότσον, Κρικ και Γουίλκινς μoιράσmκαν το βραβείο για m Φυσιολογία και mv Ιατρική «για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με m μοριακή δομή των νουκλε ικών οξέων και m σημασία τους για m μεταφορά πληροφοριών σmν έμβια ύλη». Σε μια συνέντευξή του το 2003 ο Γουότσον είπε ότι, αν είχε ζήσει η Ρόζαλιντ Φράνκλιν, θα ήταν δίκαιο να είχε πάρει mv ίδια χρονιά το βραβείο Χημείας μαζί με τον Γουίλκινς, έτσι ώστε να αναγνωριστεί η προσφορά και των τεσσάρων. Σm Διπλή Έλικα όμως, δέκα χρόνια μετά το θάνατό mς, ο\n22 18 Τζέιμς Γουότσον Γουότσον σκιαγραφεί ένα πορτρέίο τπς Ρόζαλιντ Φράνκλιν που δεν είναι καθόλου κολακευτικό. Η Ρόζι, όπωςτπν αποκαλεί (ένα υποκοριστικό που χρπσιμοποιούσαν διάφοροι πίσω από τπν πλάτπ τπς στο Κολέγιο Κινγκ και που δεν θα τπς άρεσε καθόλοu), φαίνεται πως ήταν αρκετά εριστική σε σημείο που να φέρεται μερικές φορές με αγένεια. Αλλά αιπά που τις σέρνει εξ αμάξης ο Γουότσον είναι άδικα και υπερβολικά κι έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, ιδίως όταν ληφθεί υπόψη ότι η ανεκτίμητπ προσφορά τπς στπ λύση του προβλήματος τπς δομής του ΟΝΑ δεν αναγνωρίστπκε στο βαθμό που τις αξίζει ούτε στη δημοσίευση του Nature ούτε στπ Διπλπ Έλικα. Μάλιστα, σχετικά με τπ Φράνκλιν, το βιβλίο είναι σε τελευταία ανάλuσn σχιζαρρενικό. Στο κύριο μέροςτπς αφήγησης ο Γουότσον τπν υποτιμά και στον επίλογο (που δεν είναι ξεκάθαρο πώς και γιατί τον έχει προσθέσει) τπν εκθειάζει σαν να ήταν «αγία». Το πρώτο χειρόγραφο της ΔιπλrisΈλικαs, με αρχικό τίτλο Ο Τίμιοs Τζιμ (ΠεΡΙΥραφπ μιαs Πολύ ΜεΥάλns ΑvακάλuΨn s), τελείωσε τον Ιανουάριο του 1966, κι ο Γουότσον το έστειλε στους Κρικ και Γουίλκινς να το δουν. Η αντίδρασή τους ήταν βίαια αρνητική. Στο κάτω κάτω n Διπλπ Έλικα αρχίζει με μια απίστευτα προκλητική δήλωση: «Ο Φράνσις Κρικ που εγώ γνώρισα δεν υπήρξε ποτέ σεμνός». Σας διαβεβαιώ ότι έχω δει αρκετές φορές τον Φράνσις Κρικ και θεωρώ τπ δήλωση τελείως αδικαιολόγητπ. Συμβούλεψαν τον Γουότσον να αλλάξει λίγο τη φράση (<<Ο Φράνσις Κρικ που εγώ γνώρισα δεν υπήρξε ποτέ σεμνός») και αρνήθηκε. Σε γράμμα του προς τον Γουότσον, ο Κρικ δήλωσε το 1967: «Όλη αυτή η προσπάθεια να ετοιμαστεί αιπός ο φλύαρος, υποκειμενικός, KOUτσομπολίστικος και εγωκεντρικός απολογισμός που παρουσιάζεις εισβάλλει με τρόπο χονδροειδή στπν ιδιωτική μου ζωή και παραβιάζει τπ φιλία μας. Δεν σuνnθίζεται η συγγραφή βιβλίων με εκμυστπρεύσεις που αφορούν τους φίλους σου χωρίς τπν άδειά τους, τουλάχιστο όσο είναι εν ζωή. [... ] Αιπό που είναι σημαντικό στπν επιστήμη είναι η ίδια η ανακάλυψη, όχι πώς έγινε ή ποιος τπν έκανε. Τα αποτελέσματα είναι εκείνα που πρέπει κανείς να προσκομίσει στο κοινό. Είναι ασυγχώρητο να καταπατείται η προστασία τπς ιδιωτικής ζωής ενός ατόμου μόνο και μόνο για να περιγραφεί η ανακάλυψη τπς δομής του ΟΝΑ σε ανθρώπους που δεν έχουν ιδέα τι πράγμα είναι αιπό, και γιατί είναι κάτι σημαντικό. Δεν έχω καμιά αντίρρηση για μια γνήσια ιστορική περιγραφή. Για μια x.uδαία εκλαϊkεuσn όμως, δεν υπάρχει καμιά δικαιολογία». Το αποτέλεσμα από τις διαμαρτuρίες των Κρικ και Γουίλκινς (και των διkηγόρων τouς) ήταν να απoσuρθεί το βιβλίο από τον εκδοτικό οίκο του Πανεπιστπμίου Χάρβαρντ (Harνard University Press) που ετοίμαζε τπν έκδοση. Η Διπλπ Έλικα ΚUκλαρόρησε τελικά από τον οίκο Atheneum Press (που βέβαια κέρδισε το λαχείο).\n23 Η Διπλή Έλικα 19 T02000,ρώτnσαν τoν ΓoUΌτσoν σε μια συνέντεuξη ηoιo αηό τα επιτεύγματά του τον κάνει να νιώθει ηερισσότερο υηερήφανος. Οποιοσδήηοτε θα είχε φυσικά προβλέψει ότι θα απαντούσε «η λύση mς δομής του DNA». Απρόσμενα, είπε ότι ήταν n Διπλπ Έλικα. Το 2003 κάποιος είπε ότι ο Γουότσον είναι «αυτός που πυροδοτεί τις εκρήξεις στη βιολογία». Αναφορές στην κατοπινή σταδιοδρομία του Γουότσον και σε τέτοιες εκρήξεις είναι εδώ εκτός θέματος. Πάντως, η έκρηξη mς Διπλns Έλικαs το 1968 ήταν εκκωφαντική. Πολλοί ισχυρίστηκαν ότι η εκλαίκευμένη εκδοχή των γεγονότων και η δραστική απομυθοποίηση των ερευνητών δημιουργεί mv εντύπωση ότι ο Γουότσον κάνει κήρυγμα για μια καινούργια μορφή επιστημονικής διαδικασίας όπου δεν προέχουν τα ιδεώδη και η σκληρή δουλειά, αλλά ο ανταγωνισμός, η επιθετικόmτα, η αδίστακm αρπαγή πειραματικών δεδομένων από άλλους, η έλλειψη ευγένειας προς τους συναδέλφους και μια περιφρόνηση για λογιόmτα. Μ' αυτά και μ' αυτά, χάθηκε κάτι πολύ σημαντικό: η σημασία mς αντοχής και mς επιμονής. Αν αποτύχεις, ξαναδοκίμασε. Αν πέσεις, σήκω και περηάτα πάλι Σταxuoλογώ μερικά χaρaκmριστικά σχόλια από τις κριτικές του 1968 (χωρίς βιβλιογραφικές παραπομπές): «Η αχαλίνωm επιθυμία του για το βραβείο Νόμπελ υποτίμησε το βραβείο και φτήνυνε mv επιστημονική του ζωή». Το βιβλίο «έχει mv ατμόσφαιρα ενός πικάντικου μυθιστορήματος, όπου ένας ακόμα νεαρός προσηαθεί να φράσει στην κορυφή» και περιγράφει «ταινίες που τις απαγόρευσε η λογοκρισία, καπνιστό σολομό, Γαλλιδούλες, και καλοραμμένα σακάκια που προετοιμάζουν m σκηνή όπου η φιλοδοξία, η επιδέξια δολοπλοκία και η στιγμιαία σκληρόmτα θα παίξουν τους ρόλους τους». «Το ύφος [του βιβλίου] είναι ντροπαλό και πονηρό, αδέξιο και περιφρονητικό, άτεχνο, ευδιάθετο και σκανταλιάρικο». «Δεν ΈΧω υπόφπ μου κανένα άλλο κείμενο όπου η σημερινή επιστήμη να εξεuτελίζεται τόσο, κατεβαίνοντας στο επίπεδο αθλητικού παιχνιδιού για το φιλοθεάμον κοινό». «Γράφοντας τον απολογισμό του για τις συνθήκες που οδήγησαν στην ορθή λύση mς δεuτερoταγoύς δομής του DΝΑ, ο Τζέιμς Γουότσον είχε m σηάνια ευκαιρία να προσφέρει επιστημονική ιστορία με ένα έργο που θα προκαλούσε συγκίνηση κι ενθουσιασμό. Αποφάσισε όμως, καθώς φαίνεται, να μην κάνει κάτι τέτοιο κι έγραψε ένα δημοσιογραφικό κομμάτι υψηλής στάθμης. Σαν δημοσιογραφία είναι εξαιρετικό: τίποτα πραγματικά σοβαρό δεν συζητείται σοβαρά, οι χαρακτήρες που παρουσιάζονται κι εξαφανίζονται πάραυτα είναι σχεδιασμένοι αθέμιτα και βιαστικά, και το ενδιαφέρον καλπάζει χωρίς ποτέ να καταλάβει ο ανυποψίαστος αναγνώστης τι στ' αλήθεια συμβαίνει». «Πολλά απ' αυτά που λέει ο Γουότσον για διάφορα πρόσωπα στην ιστορία του, οι άνθρωποι αυτοί θα τα βρουν προσβλητικά. Τον σώζει όμως η απλοϊκή του ειλικρίνεια που αποκαλύmει για τον ίδιο του τον\n24 20 Τζέιμς Γουότσον εαυτό ελαττώματα πολύ πιο σοβαρά από κείνα που τάχα διακρίνει στους άλλους». Αυτό το απόσπασμα προέρχεται από μία από τις πιο ευνοϊκές κριτικές για το βιβλίο και ίσως ο Γουότσον να έσπευδε να συμφωνήσει. Στο πάρτι για τα 70 χρόνια του δήλωσε «Έχω ακόμα τα ίδια ελαπώματα που είχα όταν ήμουν δεκατριών». Το 1980, μια εφημερίδα δήλωσε: «Η Διπλή Έλικα είναι ένας απολογισμός που έχει φρεσκάδα, είναι αλαζονικός, μοχθηρός και πνευματώδης, κι έχει γραφτεί από ένα κακομαθημένο παιδί». Το 1974, ο Κρικ δήλωσε ότι μια ομιλία πού εκείνος έδωσε σχετικά με mv ανακάλυψη mς δομής του DΝΑείχε περισσότερη λογιόmτα από ό,τι θα επέτρεπε στον εαυτό του ο Γουότσον γράφοντας m ΔιπλήΈλικαπου γενικά θεωρείται σαν ένα πολύ παραστατικό απόσπασμα mς αυτοβιογραφίας του γραμμένο για το πλατύ κοινό. Κι ύστερα ομολόγησε ότιεγκατέλειψε νωρίς mv ιδέα να γράψει ένα ανάλογο βιβλίο. Έχει σωθεί μόνο ο τίτλος (Η σcριμμέvπ Βίδα), που ήταν βέβαια λογοπαίγνιο, και η αρχική φράση: «Ο Τζιμ ήταν πάντα αδέξιος με τα χέρια του. θα έπρεπε να τον δείτε να καθαρίζει ένα πορτοκάλι». Αργότερα, το 1988, στο βιβλίο του Τι Tρελfι Eπιδίωfπ (έχει εκδοθεί στα ελληνικά με τον τίτλο Τι Τρελό ΚυνΠΥπτό) ο Κρικ παραδέχmκε πια ότι ο Γουότσον είπε mv ιστορία τους με τρόπο ελκυστικό κι ότι η Διπλή Έλικα δημιουργούσε μια ατμόσφαιρα αγωνίας για το τι θα γίνει και περιείχε μια εκπληκτικά μεγάλη ποσόmτα επισmμoνιkών πληροφοριών για εκλοίκευμένο βιβλίο. Η Διπλή Έλικα έγινε τnλεοmική ταινία το 1987 (παραγωγή του BBC) με τον αρχικό τίτλοι σcoρία Ζωήs(Li[e Story). Το αποτέλεσμα ήταν κάτω απ' το μέτριο κατά m γνώμη μου, και η επιλογή του Τζεφ Γκόλντμπλουμ για το ρόλο του Γουότσον ήταν μάλλον κακή ιδέα (ο ηθοποιός συμπεριφέρεται σmν ταινία σαν να υποδύεται κάποιον εξωγήινο). Γουότσον: Το πρόσωπο πίσω από τπ μάσκα (;) Δεν έχω δει ποτέ τον Τζιμ Γουότσον να περιφέρεται στους διαδρόμους των Βιολογικών Eργασmρίων του Χάρβαρντ (όπου είχα mv καλή τύχη να κάνω κάποιες σπουδές) με τα κορδόνια των παπουτσιών του δεμένα. Διάφοροι καλοθελητές θα το ερμήνευαν αυτό σαν επιτήδεuσn (πάντα γύρευαν αφορμή), αλλά εμένα μου φάνηκε σαν ανεμελιά. Αυτό ταιριάζει με mv περιγραφή πού έχουν κάνει άλλοι: «Ήταν ασουλούπωτος, έξυνε το κεφάλι του, ξεχνούσε να κλείσει το φερμουάρ στο παντελόνι του και παρouσίqζε περίπλοκες και πολύ ενδιαφέρouσες uπoθέσεις που ήταν συναρπαστικές, όποτε βέβαια θυμόταν να χρησιμοποιήσει το μικρόφωνο». Επίσης, μπορώ να δώσω ένορκη μαρτυρία για mv αυθεντικόmτα mς αkόλouθης περιγραφής: «Ρουφούσε με θόρυβο mv αναπνοή του\n25 Η Διπλή Έλικα 21 μέσα από τα δόντια του κι έσκαγε ένα χαμόγελο προκαταβολικά, μόνο που έμοιαζε περισσότερο με μορφασμό». Ήταν κάτι σαν «τικ», που δεν άρεσε σε πολύ κόσμο. Και φυσικά δεν άρεσε σε πολλούς ο τρόπος που μπορούσε άφοβα να εκφραστεί. σrαν άρχισαν διάφοροι, και μάλιστα μερικοί βιολόγοι ανάμεσά τους, να κάνουν φασαρίες λέγοντας ότι το ανασυνδυασμένο DNA (ναι, αυτό που οδήγησε στην έκρηξη της μοριακής βιολογίας και στη χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος) είναι επικίνδυνο, ο Γουότσον δήλωσε ότι οι ταραξίες είναι «μια αλλόκοτη συλλογή από ψώνια, μερικοί ανίκανους τύπους που είναι πραγματικά για λύπηση, και κάτι λέρες». Τότε που τον γνώρισα όμως είχε σχετικά χαλαρώσει, κι αυτό ήταν φανερό και στις παραδόσεις του. Δεν είχα πάρει το μάθημά του (ανήκα σε άλλο τμήμα), αλλά πήγα μερικές φορές να τον ακούσω. Και βέβαια κάθισα πάντα σε μία από τις πρώτες σειρές στο αμφιθέατρο, γιατί αλλιώς θα ήταν χάσιμο χρόνου. Ήξερε πολύ καλά τι έλεγε και τα μαθήματά του ήταν οργανωμένα και είχαν ζουμί. Αλλά από άποψη παρουσίασης ήταν κακός δάσκαλος, πράγμα που δεν τον ένοιαζε καθόλου. «Μην κάθεστε στις τελευταίες σειρές», συνήθιζε να λέει, «γιατί τα λέω μέσ' από τα δόντια μου». Ύστερα από μία από αυτές τις διαλέξεις περπατούσα μόνος μου γυ ρίζοντας στο εργαστήριο και ξαφνικά βρέθηκε δίπλα μου, ποιος ξέρει γιατί, κι άρχισε να βαδίζει μαζί μου σαν να πηγαίναμε βόλτα και να με ρωτά τι γνώμη είχα για το μάθημά του, από πού κρατά η σκούφια μου, τι σόι έρευνα κάνω κι άλλα τέτοια με το πιο φυσικό ύφος του κόσμου, λες και ήμασταν παλιά φιλαράκια. Αυτός ο τόσο ανθρώπινος Γουότσον δεν είχε βέβαια καμιά σχέση με την περσόνα που είχαν παρουσιάσει διάφοροι την εποχή της μεγάλης διαμάχης γύρω από την έκδοση της ΔιπλfιsΈλι KQS. Και θέλω να τονίσω ότι η εντύπωσή μου από αυτή την πρώτη συνάντηση με τον Γουότσον το 1971, όταν ήταν 43 ετών, δεν άλλαξε καθόλου μέχρι την τελευταία φορά που τον είδα από κοντά τον Νοέμβρη του 2003 που είχε φτάσει τα 75. Εκείνη τη χρονιά (2003), οι πρώην μαθητές του Τομ Μανιάτις (που ήταν πάντα καλός μου φίλος και είχαμε κάποτε συνεργαστεί στενά) οργάνωσαν στα Εργαστήρια του Κολντ Σπρινγκ Χάρμπορ μια εκδήλωση για να γιορτάσουν τα 60 χρόνια του και με πίεσαν να πάω να μιλήσω. Επειδή δεν είχα καμιά διάθεση να πω τίποτα με θέμα επιστημονικό, διηγήθηκα ανέκδοτα από τις κοινές μας περιπέτειες με τον Τομ και γέμισα δυο ώρες με τσουχτερά πειράγματα, μερικά αρκετά ήsque (πράγμα που πολύ συνηθίζεται σε τέτοιες περιmώσεις). Στο διάλειμμα βγήκαν όλοι από την αίθουσα και καθώς είχα μείνει μόνος μου κι ετοιμαζόμουν να βγω έξω κι εγώ για να πάρω λίγο αέρα, εμφανίστηκε ξαφνικά μπροστά μου ο Τζιμ Γουότσον, που δεν είχα πάρει χαμπάρι πως ήταν στην αίθουσα.\n26 22 Τζέιμς Γουότσον Πήγα να δικαιολουπθώ για την «απρεπή» μου συμπεριφορά, αλλά εκείνος, σκασμένος στα γέλια, άρχισε να μου λέει πόσο πολύ διασκέδασε και πόσο χαίρεται πουξανασυναντηθήκαμε. Το 2003 ήτανη χρονιά που γιορτάστηκε μια σπουδαία επέτειος: τα 50 χρόνια από την ανακάλυψη της δομής του DNA. Του είπα λοιπόν ότι μου είxαντnλεφωνήόει στο γραφείο μου στη Νέα Υ όρκπ έλληνες δημοοιογράφοι που ήθελαν να γράψουν για την επέτειο, ρωτώντας με το σόι άνθρωπος είναι στ' αλήθεια. Αιπ:ό του κίνησε πολύ την περιέργεια κι ευχαριστήθηκε όταν άκουσε ότι είχα πει «καλά λόγια». Τον ρώτησα αν βρίσκεται καθόλου σε επαφή με τον Κρικ, και μου είπε «πότε πότε», και μετά μου εξομολογήθηκε τη θλίψη του για τη σοβαρή αρρώστια του Κρικ, που πέθανε οκτώ μήνες αργότερα στο τέλος Ιουλίου του 2004 (είχε διαγνωστεί με καρκίνο του εντέρου το 2(01). Πολλά χρόνια πριν απ' την παραγωγή του BBC, ένας δημοοιογράφος ρώτησε τον Γουότσον αν θα ήθελε η Διπλή Έλικα να γίνει κινηματογραφική ταινία. «Βεβαιότατα», απάντησε ο Γουότσον. «Και ποιοι ηθοποιοί νομίζετε ότι θα πρέπει να παίξουν τα κύρια πρόσωπα;» «Ο Ρεξ Χάρισον θα πρέπει να παίξει τον Φράνσις Κρικ και η Γκλέντα Τζάκσον τη Ρόζαλιντ Φράνκλιν». «Κι εσάς, δρ. Γουότσον; Εσάς, ποιος θα θέλατε να σας υποδυθεί;» «Μα, φυσικά, ο Γούντι Άλλεν». Αργίιρης Ευστρατιάδης, Ομότιμος ΚαθηΥπτής της Γενετικής και της Α ναmυξιαkής Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Κολούμπια, Νέα Υόρκη, Επιστημονικός Διευθυντής, Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών Ακαδημίας Αθηνών Αθήνα, Φεβρουάριος 2010\n27 Ο Στίβεν Ρόουζ, ένας από τους πιο σοβαρούς ιδεολογικούς αντιπάλους του Τζέιμς Γουότσον (ολιστής ο πρώτος, αναγωγιστής ο δεύτερος) στο βιβλίο του Molecules and Minds κατατάσσει τον Τζέιμς Γουότσον μεταξύ των μεγάλων ιδεολογικών εκπροοώπων mς επιστήμης, μαζί με τον Φράνσις Μπέικον. Ο αναγνώσmς αυτού του βιβλίου, λοιπόν, όχι μόνο ενημερώνεται για ένα από τα μεγάλα έπη mς επιστήμης, αλλά ανακαλύmει και έναν αφηγητή mς ιστορίας, έναν χρονογράφο αν θέλετε, πρώτου μεγέθους. Ο Γουότσον κατάφερε να είναι ταυτόχρονα θεατής και πρωταγωνιστής σmν ίδια παράσταση. Ως θεατής κρίνει, όχι πάντα αντικειμενικά, mv απόδοση των συντελεστών του έργου, συμπεριλαμβανομένου του εαυτού του. Ως πρωταγωνιστής απακαλύπτει μαζί με τον Φράνσις Κρικ m συγκλονιστική ομορφιά και απλόmτα του πιο σημαντικού μορίου mς φύσης, του DNA. Μολονότι το βιβλίο είναι αυτοβιογραφικό, τουλάχιστον για τα δύσ χρόνια που εξελίσσεται η ιστορία, δεν μειώνεται ούτε στο ελάχιστο η κύρια πλοκή του δράματος που είναι η ανακάλυψη mς δομής του ΟΝΑ. Αν και στο βιβλίο είναι φανερή η αλαζονεία mς νιόmς, δεν διαφαίνεται διάθεση του Γουότσον για αυτοπροβολή ή επισκίαση των συμπρωταγωνιστών του. Αντίθετα, πολύ προσεκτικά αποδίδει «τα του Καίσαρος τω Καίσαρι». Χαρακmριστική είναι η nepimωσn αναγνώρισης mς συμβολής mς Ρόζαλιντ Φράνκλιν, η οποία συνέβαλε τουλάχιστον όσο και ο Μόρις Γουίλκινς (ο τρίτος που μoιράσmkε το 1962 το βραβείο Νόμπελ με τους Γουότσον και Κρικ) σmν εξιχνίαση της δομής του ΟΝΑ. Ίσως διότι η Φράνκλιν πέθανε λίγα χρόνια μετά mv ανακάλυψη, αλλά πριν από mv απονομή του βραβείου, σε ηλικία τριάντα εmά ετών. Ένα σημαντικό στοιχείο του βιβλίου είναι και η ανευλάβεια του Γουότσον απέναντι στο τότε επισmμoνιkό κατεστημένο. Σε ορισμένες σκηνές και με λίγη φαντασία, μπορεί κανείς να διαπιστώσει τον κανχασμό του νεαρού τότε ερευνητή για είδωλα όπως () σερ Λόρενς Μπραγκ, ο Λάινους Πόλινγκ, ο Έρβιν Τ σάργκραφ κ.ά. Ο δάσκαλος του Γουότσον, ο Σaλβαντόρ Λούρια, σmν αυτοβιογραφία του\n28 24 Τζέιμς Γουότσον δπλώνει ότι ο Γουότσον, απομυθοποιώνιας mv επιστήμη με m Διπλ" Έλικα, mς προσφέρει μεγάλη υπηρεσία. Υπήρξαν όμως και άλλοι, ιδιαίτερα μεταξύ όσων αισθάνθηκαν ότι θίγονιαι από τα γραφόμενα του Γουότσον, που του άσκησαν σκληρή κριτική. Ο ΤσάΡΥκραφ, λ.χ., χαρακτηρίζει μπανάλ το περιεχόμενο του βιβλίου. Ως βιβλίο Η Διπλ" Έλικα είχε παγκόσμια εκδοτική επιτυχία. Αλλά και η ίδια η ανακάλυψη της δομής του ΟΝΑ συγκλόνισε τον επισmμoνικό κόσμο. Ο Λάινους Πόλινγκ παραδέχτηκε ότι η ανακάλυψη της διπλής έλικας και οι εξελίξεις που ακολούθησαν αποτελούν m μεγαλύτερη πρόοδο στις βιολογικές επιστήμες τα τελευταία εκατό χρόνια. Η προηγούμενη και ίσως η μεγαλύτερη ανακάλυψη όλων των εποχών στις βιολογικές επιστήμες ήταν η σύλληψη του νόμου mς φυσικής επιλογής που δημοσίευσε ο Δαρβίνος περίπου εκατό χρόνια πριν από mv ανακάλυψη mς διπλής έλικας, στο βιβλίο του Η Προέλευση των Ειδών. Σε ανιίθεση όμως με m φυσική επιλογή, που προκάλεσε πάραυτα Μονες ανιιδράσεις, οι οποίες συνεχίζονιαι ακόμη και σήμερα, η διπλή έλικα έγινε αμέσως αποδεκτή, και θα έλεγα μάλιστα με ανακούφιση, από τον ευρύτερο επισmμoνιkό κόσμο. Λέω με ανακούφιση γιατί περίπου για μισό αιώνα τα καλύτερα εργαστήρια με τα καλύτερα μυαλά προσηαθούσαν χωρίς επιτυχία να βρουν m μοριακή βάση mς κληρονομικόmτας. Και τώρα, μαθαίνονιας m δομή του ΟΝΑ, μάθαμε τον μοριακό μηχανισμό όχι μόνο mςκλnρoνομικόmτας αλλά και mς φυσικής επιλογής. Ο Δαρβίνος έδειξε ότι η ίδια η ζωή είναι μέρος mς ιστορίας. Οι Γουότσον και Κρικ ανακάλυψαν m στήλη mς ΡΟζέτας, όπου είναι γραμμένη με χημικά σύμβολα η ιστορία mς ζωής. Άλλοι, όπως ο Νίρεμπεργκ, ο ΜόνονΙ, αλλά και ο ίδιος ο Κρικ, βρήκαν τον κώδικα για mv ερμηνεία αυτών των συμβόλων. Δεν μπορώ να σκεφτώ καμιά άλλη επισmμoνική ανακάλυψη που να δρομολόγησε περισσότερες εξελίξεις από mv ανακάλυψη mς διπλής έλικας. θα έλεγα πως ήταν το Big Βangτων βιολογικών επιστημών. ΤριάνΙα πμε και πλέον χρόνια μετά m δημοσίευση mς δομής του ΟΝΑ, όχι μόνο δεν έχει καταλαγιάσει ο θόρυβος, αλλά συνεχώς ανοίγονιαι νέοι ορίζονιες για επισmμoνιkές εξελίξεις που λίγα χρόνια πριν δεν θα μπορούσαμε να τις διανοηθούμε. Ο Έιβερι με τους συνεργάτες του το 1944 ανακάλυψαν ότι το ΟΝΑ είναι το μόριο που περιέχει τις γενετικές πληραρορίες. Η διπλή έλικα μας λέει πώςαποθηκεύονιαι, πώς διαιωνίζονιαι και πώς εκφράζονιαι αυτές οι πληροφορίες. Δεν χρειάζεται πια να επικαλούμαστε βιταλιστικές θεωρίες για να δικαιολογήσουμε γιατί μια γυναίκα θα γεννήσει υποχρεωτικά έναν άνθρωπο και όχι ένα άλογο, ενώ αν φυτέψουμε βελανίδι θα φυτρώσει βελανιδιά και όχι κερασιά. Η διπλή έλικα μας τα λέει όλα. Και όχι μόνο αυτό. Εδώ και δεκαπένιε χρόνια περίπου μάθαμε πώς να επεμβαίνουμε σm διπλή έλικα έτσι ώστε, μεταξύ των\n29 Η Διπλrί Έλικα 25 άλλων, να υποχρεώνουμε μικρόβια να συνθέτουν ανθρώπινες ορμόνες, φιπά να συνθέτουν τα δικά τους λιπάσματα και πολλά άλλα θαυμαστά. Η βιοτεχνολογία του ανασuνδυαζόμενoυ DΝΑ, όπως είναι γνωστή η διαδικασία επέμβασης στη διπλή έλικα, έριξε τις διαχωριστικές γραμμές μεταξύ των ειδών της ζωντανής φύσης. Άνετα μπορούμε πια να μεταφέρουμε ένα κομμάτι της διπλής έλικας (και ως εκ τούτου και των γενετικών πληροφοριών) ενός μικροβίου σε ένα φιπό, αλλά και του ανθρώπου σε άλλο ζώο. Δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει ότι στην τελειπαία περίmωση το ζώο θα είναι και άνθρωπος, κατά ένα απειροελάχιστο ποσοστό βέβαια... Οπότε δημιουργούνται πλέον προβλήματα ηθικά, νομικά αλλά και μεταφυσικά. Μπορεί, λοιπόν, στο μέλλον η διπλή έλικα να αποτελέσει αντικείμενο μελέτης όχι μόνο θετικών επιστημόνων αλλά και νομικών, φιλοσόφων ακόμη και θεολόγων (ας ελπίσουμε όχι στρατιωτικών). Όσον αφορά τον Γουότσον, ανέλαβε πριν από χρόνια την ηγεσία ενός προγράμματος που ξεκινά από την Αμερική και στόχο έχει να προσδιορίσει την αλληλουχία των νουκλεοτιδίων της ανθρώπινης διπλής έλικας. Υπολογίζεται ότι το πρόγραμμα θα διαρκέσει δεκαπέντε χρόνια και θα στοιχίσει τρία δισεκατομμύρια δολάρια. Τα οφέλη για την ανθρωπότητα θα είναι απρόβλεmα. Ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε τη διάγνωση και θεραπεία γενετικών νόσων, την παραγωγή ορμονών σε μεγάλες ποσότητες, την αλματώδη πρόοδο της βιοχημείας κ.ά. Στην προσπάθειά του να βρει χρηματοδότηση και από άλλες χώρες, ο Γουότσον πρότεινε στο Αμερικανικό Κογκρέσο να αποκλείονται από τις γνώσεις για τη δομή του DΝΑ οι χώρες εκείνες που δεν θα συμβάλλουν οικονομικά στο μεγάλο αιπό πρόγραμμα. Aυrή ή πρόταση δεν είναι άξια του ανθρώπου που ανακάλυψε τη διπλή έλικα και μέχρι σήμερα είχε αφιερώσει τη ζωή του στην uπnρεσία της επιστήμης. Σε όσους από εμάς ζήσαμε την ανακάλυψη της διπλής έλικας και τις επιmώσεις της στην κοινωνία, αλλά και είμαστε γνώστες της αφοσίωσης του Γουότσον στην επιστήμη, αυτή η περίεργη πρότασή του μας προκαλεί απορίες.\n31 A υrή η εξι<πόρηση των γεγονότων ηου οδήγησαν στην επίλυση mς δομής του DΝΑ, του βασικού γενετικού υλικού, είναι μοναδική για πολλούς λόγους. Αισθάνθηκα ιδιαίτερη χαρά όταν ο Γουότσον μού ζiίmoe να γράψω τον πρόλογο. Υπάρχει πρώτα πρώτα το επιστημονικό ενδιαφέρον. Η ανακάλυψη της δομής από τους Κρικ και Γουότσον, με όλες τις βιολογικές επιmώσεις, αποτελεί ένα από τα σηουδαιότερα επιmnμovιkά γεγονότα του αιώνα μας. Ο αριθμός των ερευνών που έχει εμπνεύσει είναι καταπληκτικός" έχει προκαλέσει έκρηξη στη βιοχημεία, τέτοια που αυrή η επιστήμη μεταμορφώθηκε. Ήμουν μεταξύ εκείνων που πίεσαν τον συγγραφέα να γράψει τις αναμνήσεις του όσο ήταν ακόμη ζωντανές στη μνήμη του, γνωρίζοντας ότι θα αποτελούσαν σημαντική συμβολή στην ι<πορία mς επιστήμης. Το αποτέλεσμα ξεπέρασε τις προσδοκίες. Τα τελευταία κεφάλαια, όπου περιγράφεται τόσο ζωντανά η γέννηση mς καινούργιας ιδέας, αποτελούν μια συναρπα<πική αφήγηση, ένα δράμα απαράμιλλο: η ένταση ανεβαίνει συνεχώς ώς mv τελική αποκορύφωση. Δεν γνωρίζω καμιά άλλη περίmωσn που να μπορεί κανείς να μοιραστεί τόσο άμεσα τους αγώνες, τις αμφιβολίες και τον τελικό θρίαμβο του ερευνητή. Αλλά, πάλι, η ιστορία είναι ένα οδυνηρό παράδειγμα του διλήμματος που μπορεί να αντιμετωπίσει κάποιος ερευνητής. Ξέρει ότι ένας συνάδελφός του ασχολείται χρόνια με ένα πρόβλημα και έχει μοχθήσει να συγκεντρώσει πολλά πειραματικά δεδομένα που δεν έχουν δημοσιευτεί ακόμα, επειδή η επιwχία είναι πολύ κοντά. Έχει δει αυτά τα δεδομένα και έχει λόγους να πιστεύει ότι μια νέα μέθοδος αντιμετώπισης που ο ίδιος έχει συλλάβει, ή απλώς μια νέα άποψη, θα οδηγήσει κατευθείαν στην επίλυση. Προσφορά συνεργασίας σε τέτοιο στάδιο μπορεί δίκαια να θεωρηθεί ως καταπάmση ξένης ιδιoκmσίας. Πρέπει να προχωρήσει μόνος\n32 28 Τζέιμς Γουότσον του; Δεν είναι εύκολο να είναι κανείς βέβαιος ότι η κρίσιμη καινούργια ιδέα είναι πράγματι δική του ή έχει διαμορφωθεί υπoσuνείδητα μέσα από συζητήσεις με άλλους. Η κατανόηση αυτήςτης δυσκολίας οδήγησε στην εφαρμογή ενός κάπως ασαφούς κώδικα τιμής ανάμεσα στους επιστήμονες. Ο κώδικας αναγνωρίζει το δικαίωμα στο πεδίο έρεuνας όπου ασχολείται ένας συνάδελφος αλλά μέχρις ορισμένου σημείου. Όταν ο συναγωνισμός προέρχεται από περισσότερες από μία κατευθύνσεις, δεν υπάρχει λόγος να μην προχωρήσεις. Το δίλημμα αυτό προβάλλεται ολοφάνερο στην ιστορία του DNA. Προσέφερε βαθιά ικανοποίηση σε όλους όσοι ασχολήθηκαν επισταμένως με το θέμα αυτό το γεγονός ότι, στην απονομή του βραβείου Νόμπελ το 1962, δόθηκε η πρέπουσα αναγνώριση τόσο στη μακροχρόνια και επίμονη έρευνά του Γουίλκινς στο Κολέγιο Κινγκ του Λονδίνου όσο και στην ιδιοφυή και γρήγορη λύση των Κρικ και Γουότσον στο ΚέμΠΡΙΤζ. Τέλος, υπάρχει και το ανθρώπινο ενδιαφέρον στην ιστορία - η εντύπωση που έκανε η Ευρώπη, και ιδιαίτερα η Αγγλία, σε έναν νέο άνθρωπο από την Αμερική. Γράφει με την ειλικρίνεια ενός ΠέΠΠUς. * Όσοι αναφέροvrαι στο βιβλίο πρέπει να το διαβάσουν με πνεύμα μεγάλης επιείκειας. Πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι το βιβλίο του Γουότσον δεν είναι ιστορία αλλά μια αυτοβιογραφική συμβολή στην ιστορία που κάποια μέρα θα γράφει. Όπως λέει ο ίδιος ο συγγραφέας, το βιβλίο είναι μια καταγραφή ΕΝΤUΠώσεων παρά ιστορικών γεγονότων. Τα ζητήματα ήταν συχνά πιο πολύπλοκα, και τα κίνητρα όσων ασxoλoύviαν μαζί τους λιγότερο πονηρά απ' ό,τι ο ίδιος αvrιλαμβανόταν την εποχή εκείνη. Εξάλλου, πρέπει να παραδεχθεί κανείς ότι η διαισθητική αvrίληψη της ανθρώπινης αδυναμίας είναι συχνά σωστή. Ο συγγραφέας έδειξε το χειρόγραφο σε μερικούς από εμάς που είχαμε κάποια σχέση με την ιστορία και του προτείναμε κάποιες διορθώσεις ιστορικών γεγονότων. Ενώ, πάvrως, δίστασα να αλλάξω πολλά, αφού η ζωvrάνια και ευθύτητα με την οποία έχουν καταγραφεί οι εvruπώσεις, αποτελούν βασικό συστατικό του ενδιαφέροvrος αυτού του βιβλίου. * Άγγλος συγγραφέας του 170υ αιώνα, που έγραψε ένα πολύ γνωστό ημερολόγιο. (Σ.τ.Μ.)\n33 Εκθέτω εδώ m δική μου άποψη για το πώς ανακαλύφθηκε η δομή του DNA. Σε αυτή μου mv προσπάθεια επιχείρησα να αποδώσω mv ατμόσφαιρα των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων στην Α γ γλία, όπου συνέβησαν τα σπουδαιότερα από τα γεγονότα που περιγράφονται. Ελπίζω πως το βιβλίο θα δείξει ότι η επιστήμη σπάνια προχωρεί με τον αταλάντευτα ευθύ και λογικό τρόπο που φαντάζονται όσοι βρίσκονται απέξω. Αντίθετα, τα βήματα προς τα εμπρός (και μερικές φορές και προς τα πίσω) είναι πολύ συχνά στις ανθρώπινες προσπάθειες, όπου οι προσωπικόmτες και οι πολιτιστικές παραδόσεις παίζουν μείζονα ρόλο. Με αυτό κατά νου, προσπάθησα μάλλον να ξαναζωντανέψωτις πρώτες μου εντυπώσεις για τα συμβάντα και τα πρόσωπα, παρά να παρουσιάσω μια εκτίμησπ που να στηρίζεται και στα όσα έχω μάθει αφότου βρέθηκε η δομή. Αν και αυτή η προσέγγισπ μπορεί να είναι αντικειμενικότερη, δεν θα μπορούσε να μεταδώσει το πνεύμα μιας περιπέτειας που χαρακτηρίζεται από νεανική υπεροψία αλλά και από mvniσm ότι η αλήθεια, όταν θα βρισκόταν, θα ήταν απλή και όμορφη. Γι' αυτό πολλά σχόλια μπορεί να φανούν μεροληmικά και άδικα, αλλά συχνά αυτό χαρακτηρίζει τον ατελή και βιαστικό τρόπο που τα ανθρώπινα πλάσματα αποφασίζουν συχνά να συμπαθήσουν ή να αντιπαθήσουν μια νέα ιδέα ή γνωριμία. Εν πάσπ nepimώoei, η αφήγησή μου δεν είναι παρά ο τρόπος που εγώ είδα τα πράγματα τότε, το , τις ιδέες, τους ανθρώπους και τον εαυτό μου. Γνωρίζω ότι οι άλλοι συντελεστές αυτής mc; ιστορίας θα εξιστορούσαν διάφορα γεγονότα με άλλο τρόπο, είτε επειδή οι αναμνήσεις τους για το τι συνέβη διαφέρουν από τις δικές μου είτε, στις περισσότερες περιmώσεις, επειδή ποτέ δύο άνθρωποι δεν βλέπουν τα ίδια γεγονότα με το ίδιο ακριβώς μάτι Με αυτή mv έννοια, κανείς ποτέ δεν θα μπορέσει να γράψει μια οριστική ιστορία για το πώς αποδείχθηκε η δομή. Παρ' όλα αυτά, αισθάνομαι ότι πρέπει να καταγραφεί η ιστορία, εν μέρει γιατί πολλοί από τους επιστήμονες φίλους μου εξέφρασαν mv περιέργεια για το ι ιώς βρέθηκε η διπλή έλικα, πιστεύοντας μάλιστα ότι μια ατελής εκδοχή\n34 30 Τζέιμς Γουότσον είναι καλύτερη από το τίποτε. Νομίζω, πάντως, ότι σπουδαιότερο είναι το γεγονός ότι υπάρχει μεγάλη άγνοια για το πώς «γίνεται» η επιστήμη. Βέβαια δεν θέλω να πω ότι όλη η επιστήμη γίνεται όπως περιγράφεται εδώ. Αυτό σίγουρα δεν αληθεύει γιατί το στιλ της επιστημονικής έρευνας ποικίλλει σχεδόν όσο και οι ανθρώπινες προσωπικότητες. Από την άλλη μεριά, όμως, δεν πιστεύω ότι ο τρόπος που βρέθηκε το ΟΝΑ αποτελεί μια ιδιάζουσα εξαίρεση σε έναν κόσμο επιστήμπς που γίνεται πολύπλοκος με τις αντικρουόμενες δυνάμεις της φιλοδοξίας από τη μια και της αίσθησης του δικαίου από την άλλη. Η σκέψπ ότι θα έπρεπε να γράψω αυτό το βιβλίο ήταν στο μυαλό μου από τη στιγμή που βρέθηκε η διπλή έλικα. Γι' αυτό, θυμάμαι πολλά σημαντικά γεγονότα πολύ πιο έντονα από τα περισσότερα επεισόδια της ζωής μου. Ακόμπ, αξιοποίησα σε μεγάλη έκταση τα γράμματα που έγραφα στους γονείς μου σχεδόν κάθε εβδομάδα. Αυτά με βοήθησαν ιδιαίτερα στο να έχω τις ακριβείς ημερομηνίες για πολλά γεγονότα. Εξίσου σπουδαία είναι τα πολύτιμα σχόλια διαφόρων φίλων που είχαν την καλοσύνη να διαβάσουν τα πρώτα χειρόγραφα του βιβλίου και μου έδωσαν σε ορισμένες περιmώσεις λεmoμέρειεςγια γεγονότα στα οποία εγώ είχα αναφερθεί με μεγάλη συντομία. Βέβαια, υπάρχουν περιmώσεις που οι αναμνήσεις μου διαφέρσυν από τις αναμνήσεις άλλων, γι' αυτό και πρέπει το βιβλίο να θεωρείται η δική μου άποψπ επί του θέματος. Μερικά από τα πρώτα κεφάλαια γράφτηκαν στα σπίτια του Άλμπερτ Γκιόργκι, του ΤζΟν Α. Γουίλερ και του Τζον Κάιρσυς. θα ήθελα, λοιπόν, να τους ευχαριστήσω για τα ήσυχα εmπλωμέναδωμάτιά τους με θέα προς τον ωκεανό. Τα τελευταία κεφάλαια γράφτηκαν με τη βοήθεια μιας υποτραρίας του ιδρύματος Γκουχενχάιμ, που μου επέτρεψε να επιστρέψω για λίγο στο άλλο ΚέμπρΙΤζ* και στην ευγενική φιλοξενία του κοσμήτορα και των καθηγητών του Κολεγίου Κινγκ. Έχω συμπεριλάβει, όσο μπορούσα, φωτογραφίες που ελήφθησαν το χρονικό διάστημα που εξελίσσονταν τα γεγονότα. Θέλω να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τους Χέρμπερτ Γκέτφρεντ, Πίτερ Πόλινγκ, Χιού Χάξλεϊ και Γκάνθερ Στεντ για τις φωτογραφίες που μου έστειλαν. Ως προς την εκδοτική βοήθεια, είμαι βαθιά υποχρεωμένος στη Λίμπι Άλντριχ για τα γρήγορα διεισδυτικά σχόλια που περιμένει κανείς από τις καλύτερες φοιτήτριες του Ράντκλιφ, και στην Τζόις Λίμποβιτς, τόσο γιατί με συγκράτησε από το να κακομεταχειριστώ τελείως την αγγλική γλώσσα όσο και για τα αναρίθμητα σχόλια που έκανε για το τι πρέπει να προσφέρει ένα καλό βιβλίο. Τέλος, επιθυμώ να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στον Τόμας Γουίλσον, για την τεράστια βοήθεια που μου ηρόσφερε αφότου * Ο συγγραφέας εννοεί εδώ το ΚέμπρΙΤζ mς Αγγλίας σε ανnδιαστολή με το Κέμπριτζ mς Αμερικής όπου είναι το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. (Σ. τ.μ.)\n35 Η Διπλή Έλικα 31 είδε το πρώτο χειρόγραφο. Χωρίς τις σοφές και θερμές σuμβoυλές τoυ, η εμφάνιση αuτoύτoυ βιβλίoυ σmν, όπως ελπίζω, σωστή του μορφή δεν θα είχε πραγματοποιηθεί ποτέ. Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, ΚέμΠΡΙΤζ, Μασαχουσέτη Νοέμβριος 1967\n37 1 ΤΟ καλοκαίρι του 1955 κανόνισα με φίλους να πάμε στις Άλπεις. Ο Άλφρεντ Τισιέρ, ερευνπτής στο Κινγκ τότε, μου είχε υποοχεθεί πως θα με πήγαινε στην κορυφή του Ρόθορν, και μολονότι φοβάμαι τα ύψπ, έκρινα ότι π στιγμή δεν ήταν κατάλληλη να φανώ δειλός. Αφού προπονήθηκα κάπως σκαρφαλώνοντας με έναν οδηγό ώςτοάλινιν, ξεκίνπσα με λεωφορείο για το δίωρο ταξίδι στο Ζινάλ, ελπίζοντας ότι ο οδηγός δεν θα ζαλιζόταν ενώ οδηγούσε το λεωφορείο στον στενό δρόμο που ξετυλιγόταν γύρω από τις βραχώδεις πλαγιές. Τότε είδα τον Άλφρεντ μπροστά στο ξενοδοχείο να κουβεντιάζει με έναν μυστακοφόρο καθηγητή του Τρίνιτι, που είχε κάνει στην Ινδία κατά m διάρκεια του πολέμου. Επειδή ο Άλφρ δεν ήταν ακόμα σε φόρμα, αποφασίσαμε να περάσουμε το απόγευμα κάνοντας έναν περίπατο ώς το μικρό εστιατόριο rιoυ βρισκόταν στο τέρμα ενός θεόρατου παγετώνα που κατέβαινε από το Ομπεργκάμπελχορν, το οποίο θα το διασχίζαμε την επόμενπ μέρα. Δεν είχαμε απομακρυνθεί πολύ από το ξενοδοχείο όταν είδαμε μια ομάδα ανθρώπων να έρχεται καταπάνω μας ανάμεσά τους αναγνώρισα έναν από τους ορειβάτες. Ήταν ο Γουίλι Σιντς, ένας επιστήμονας που αρκετά χρόνια πριν εργαζόταν στο Κολέγιο Κινγκ του Λονδίνου μαζί με τον Μό (Jις Γουίλκινς, πάνω στις ιδιόmτες των ινών του ΟΝΑ. Ο Γουίλι με είδε αμέσως, κοντοστάθηκε και μου έδωσε mv εντύπωση ότι θα ξεφορτωνόταν το σάκο του για να κουβεντιάσουμε. Το μόνο που είπε, όμως, ήταν «Τι γίνεται ο τίμιος Τζιμ;» και προχώρησε αμέσως στο μονοπάτι επιταχύνοντας το βήμα του. Αργότερα, καθώς ανέβαινα κουρασμένος, σκεφτόμουν τις προηγούμενες συναντήσεις μας στο Λονδίνο. Τότε το ΟΝΑ ήταν ακόμη ένα μυστήριο, που περίμενε m λύση του. Κανείς δεν ήταν σίγουρος για το ι lοιος θα mv έβρισκε και ούτε αν θα το άξιζε, με mv προϋπόθεση ότι θα αιloδεικνuόταντόσo ενδιαφέρουσα όσο πιστεύαμε μέσα μας. Τώρα όμως 1Ι0υ ο αγώνας δρόμου είχε τελειώσει, και μιας και ήμουν ένας από τους νικητές, γνώριζα ότι η ιστορία δεν ήταν απλή, και σίγουρα όχι όπως mv ι lαρουσίασανοι εφημερίδες. Ήταν ΚUρίωςμια υπόθεση πέντε ανθρώπων: ιων Μόρις Γουίλκινς, ΡόζαλιντΦράνκλιν, Λάινους Πόλινγκ, Φράνσις Κρικ και του γράφοντος. Επειδή ο Φράνσιςήταν ο κύριος παράγοντας που διαlιι'ιρφωσε m δική μου συμβολή, θα αρχίσω mv ιστορία με αυτόν.\n10 ΒΗΜΑ. made by Absens. Ειδική έkδoσn για mv εφημερίδα\nΕιδική έkδoσn για mv εφημερίδα 10 ΒΗΜΑ Μετάφραση: γβόννη MΙXαnλίδoυ Γεωργάτσου - Καθηγήτρια αγγλικής γλώσσας Επιστημονική επιμέλεια: I'Γ. Γεωργάτσος - Καθηγητής Βιοχημείας Πανεπιστημίου Θεσ/νίκης Επιμέλεια


Έκδοση από την 19:17, 7 Ιανουαρίου 2011\n643 bytes αφαιρέθηκαν , πριν από 9 έτη\nΈκδοση από την 00:51, 24 Οκτωβρίου 2010 (επεξεργασία)\nμ (Ρομπότ: Τροποποίηση: fy:Hongaarske Opstân)\nΈκδοση από την 19:17, 7 Ιανουαρίου 2011 (επεξεργασία) (αναίρεση)\nPeriodikocom (συζήτηση | Συνεισφορά)\nΗ '''Ουγγρική Επανάσταση του 1956''' ([[ουγγρικά]]: 1956-os forradalom), κατά πολλούς Αντεπανάσταση, ήταν μια αυθόρμητη εθνικήαντισοσιαλιστική εξέγερση κατά της σταλινικής κυβέρνησης της [[Λαϊκή Δημοκρατία της Ουγγαρίας|Λαϊκής Δημοκρατίας της Ουγγαρίας]] και των "σοβιετικών τύπου" πολιτικών της, η οποία διήρκησε από τις 23 Οκτωβρίου μέχρι τις 10 Νοεμβρίου 1956.\nΗ εξέγερση ξεκίνησε ως μια διαδήλωση φοιτητών η οποία προσέλκυσε χιλιάδες κόσμου που διαδήλωσαν στη [[Βουδαπέστη]] με πορεία προς το κτίριο του Κοινοβουλίου. Μια αντιπροσωπεία των φοιτητών αφού εισέρχεται στο κτίριο του ραδιοφώνου, σε μια προσπάθεια να επιδόσει ψήφισμα με τις απαιτήσεις της, τέθηκε υπό κράτηση. Οι διαδηλωτές ζητούν την απελευθέρωση της αντιπροσωπείας, αλλά δέχονται πυροβολισμούς από την Κρατική Αστυνομία (ÁVH) από το εσωτερικό του κτιρίου. Οι ειδήσεις διαδίδονται με ταχύτητα και διαταραχές και βία ξεσπούν σε όλη την πρωτεύουσα.\nΗ εξέγερση εξαπλώνεται ταχύτατα σε όλη την Ουγγαρία, και η κυβέρνηση πέφτει. Χιλιάδες οργανώνονται σε παραστρατιωτικές ομάδες που μάχονται εναντίον της Κρατικής Αστυνομίας (ÁVH) και των σοβιετικών στρατευμάτων. Προσοβιετικοί κομμουνιστέςΚομμουνιστές και μέλη της ÁVH εκτελούνται ή φυλακίζονται ενώ πρώην φυλακισμένοι συνεργάτες των Ναζί απελευθερώνονται και οπλίζονται. Αυτοσχέδια δημοτικά συμβούλια αποκόπτονται από το κυβερνών ουγγρικό λαϊκό κόμμα και απαιτούν πολιτικές αλλαγές. Η νέα κυβέρνηση του [[Ίμρε Νάγκι]]διαλύει την Κρατική Αστυνομία και δηλώνει την πρόθεσή της να αποχωρήσει από το [[Σύμφωνο της Βαρσοβίας]] ενώ παράλληλα δεσμεύεται για τη διεξαγωγή ελεύθερων εκλογων. Μέχρι το τέλος του Οκτωβρίου, οι μάχες σταματούν και η αίσθηση της ομαλότητας επιστρέφει.\nΟι Σοβιετικοί ενώ έδειξαν προθυμία να διαπραγματευθούν την απόσυρση των σοβιετικών δυνάμεων, στη συνέχεια το πολιτικό γραφείο άλλαξε γνώμη και άρχισε να σχεδιάζει τη συντριβή της επανάστασης. Στις 4 Νοεμβρίου, μια μεγάλη σοβιετική δύναμη εισέβαλε στη Βουδαπέστη και σε άλλες περιοχές της χώρας. Η ουγγρική αντίσταση των ούγγρων φιλοκαπιταλιστών συνεχίστηκε μέχρι τις 10 Νοεμβρίου. Πάνω από 2.500 Ούγγροι και 700 Σοβιετικοί στρατιώτες σκοτώθηκαν στη σύγκρουση ενώ 200.000 Ούγγροι καπιταλιστές εγκατέλειψαν τη χώρα ως πρόσφυγες. Οι μαζικές συλλήψεις και καταγγελίες συνεχίστηκαν για μήνες μετά. Μέχρι τον Ιανουάριο του 1957,αν ηκαι νέααμνηστία σοβιετικά-εγκαθιδρυμένηδόθηκε κυβέρνησητο είχε1963. καταστείλει κάθε αντίθεση του λαού.\n== Ουγγαρία: από την ευφορία στην έκρηξη ==\n=== Ιστορικό πλαίσιο και εξέγερση των διανοουμένων ===\nΟ θάνατος του Στάλιν το Μάρτιο του 1953 θα προκαλέσει αισιοδοξία στους καπιταλιστές της νεότερης και άρα πιο αδύναμης ευρωπαϊκής Λαϊκής Δημοκρατίας. Η νέα μετασταλινική ηγεσία δείχνει την πρόθεσή της και στην Ουγγρική κυβέρνηση (με συναντήσεις της στα τέλη του Μάη και τον Ιούνιο του 1953) σχετικά με την αναγκαιότητα εκ νέου καπιταλιστικοποίησης της οικονομίας της Ουγγαρίας και παύσης των οικονομικών σχεδίων που καθιστούσαν την Ουγγαρία αυτόνομη οικονομικά, παρότι η προηγούμενη σοβιετική Κυβέρνηση (του Στάλιν) επικροτούσε ενεργά τα σχέδια αυτά, με την παραχώρηση στις ουγγρικές βιομηχανίες πρώτων υλών που η Ουγγαρία δεν διέθετε.\nΟ θάνατος του Στάλιν το Μάρτιο του 1953 θα προκαλέσει μια σειρά εκδηλώσεων στην Πολωνία, που οδηγεί στην ουγγρική εξέγερση. Οι αποκαλύψεις του 20ου Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης στα τέλη Φεβρουαρίου 1956, σχετικά με τις καταγγελίες του Χρουστσόφ για τα εγκλήματα του Στάλιν, ανοίγει το δρόμο για μια ευρύτερη πολιτική διαμαρτυρία. Η Πολωνία απελευθερώνεται σταδιακά, μετά από μια σειρά εξεγέρσεων στη χώρα. Η Κεντρική Επιτροπή δέχεται στο πολιτικό γραφείο πολιτικές προσωπικότητες που ζητούν περισσότερη ελευθερία. Στις 23 Οκτωβρίου, ο Γκομούλκα, ο νέος αρχηγός της πορεία της Πολωνίας προς την ελευθερία, σε μια ομιλία του εξηγεί σε 300.000 συγκεντρωμένους στην Πλατεία Πολιτισμού τις μεταρρυθμίσεις που θα εφαρμοστούν.\nΤον Ιούλιο του 1953 ο Ίμρε Νάγκι αναλαμβάνει την προεδρία και κηρύσσει τη "Νέα Πορεία", ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων ιδιωτικοποίησης της οικονομίας και αμνήστευσης χιλιάδων συνεργατών των Ναζί. Αν και ο Ματίας Ράκοσι κατάφερε να επανεκλεγεί πρωθυπουργός το 1954-1955, καθαιρείται από γενικός γραμματέας του κυβερνώντος Κόμματος Ούγγρων Εργαζομένων τον Ιούλη του 1956 και εκτοπίζεται από τους -αρχικά υποστηρικτές του Νάγκι- σοβιετικούς στην [[Κιργιζία]] της ΕΣΣΔ.\nΌπως ο Γκομούλκα στην Πολωνία, έτσι και Ίμρε Νάγκι υποστηρίζει το δικαίωμα της Ουγγαρίας να επιλέξει το δικό της δρόμο που οδηγεί στο σοσιαλισμό. Ο Ίμρε Νάγκι ήταν η κεντρική φιγούρα της εξέγερσης. Ανακοινώνει ένα πρόγραμμα οικονομικής ανασυγκρότησης που θα λαμβάνει υπόψη τα αιτήματα των εργαζομένων,ιδιωτών αγροτών και φιλοδυτικών διανοουμένων. Ανακοινώνει επίσης την απόφαση να οδηγηθεί σε δίκη ο τύραννος, Ματίας Ρακόσι, που επέστρεψε τον Ιούλιο καθώς και άλλων ηγετών του τρόμου μεταξύ 1949 και 1952.▼\nΗ πολωνική εξέγερση θα επηρεάσει την Ουγγαρία. Οι Ούγγροι επιδιώκουν το ίδιο πράγμα με τους Πολωνούς, την απόρριψη του σταλινισμού, την απόσυρση των ρωσικών στρατευμάτων, τον εκδημοκρατισμό της χώρας, την αναδιάταξη της οικονομίας και την ανεξαρτησία της χώρας.\n▲Όπως ο Γκομούλκα, έτσι και Ίμρε Νάγκι υποστηρίζει το δικαίωμα της Ουγγαρίας να επιλέξει το δικό της δρόμο που οδηγεί στο σοσιαλισμό. Ο Ίμρε Νάγκι ήταν η κεντρική φιγούρα της εξέγερσης. Ανακοινώνει ένα πρόγραμμα οικονομικής ανασυγκρότησης που θα λαμβάνει υπόψη τα αιτήματα των εργαζομένων, αγροτών και διανοουμένων. Ανακοινώνει επίσης την απόφαση να οδηγηθεί σε δίκη ο τύραννος, Ματίας Ρακόσι, που επέστρεψε τον Ιούλιο καθώς και άλλων ηγετών του τρόμου μεταξύ 1949 και 1952.\n=== Το σημείο καμπής: τα δεκαέξι αιτήματα των φοιτητών και τα δέκα σημεία του κύκλου Πέτοφι ===\nΗ συνάντηση ορόσημο πραγματοποιείται στο Πολυτεχνείο στις 22 Οκτωβρίου. Στόχος της ήταν να καθορίσει μια σειρά καθαρά ακαδημαϊκών αιτημάτων, όπως η μείωση των μαθημάτων για τον μαρξισμό-λενινισμό, η εισαγωγή της διδασκαλίας της γερμανικής, αγγλικής, γαλλικής και όχι μόνο της ρωσικής γλώσσας. 5.000 άνθρωποι παίρνουν μέρος. Οι φοιτητές διατυπώνουν και εγκρίνουν ένα πρόγραμμα με στόχο την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ουγγαρία σύμφωνα με το πνεύμα της επανάστασης του 1848, για να εξασφαλιστεί ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και της Οικουμενικής Διακήρυξης των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Αυτό το πρόγραμμα θα υποβληθεί στην κυβέρνηση. Οι συμμετέχοντες παράλληλα, καλούν τον [[Ίμρε Νάγκυ]] να αναλάβει την εξουσία.\nΝωρίς το απόγευμα της 22ας Οκτωβρίου τα αιτήματα τηςτων ουγγρικής επανάστασηςεξεγερθέντων οριστικοποιούνται από τους φοιτητές και δημιουργείται ένα ψήφισμα: τα 16 αιτήματα των φοιτητών. Κατά τη συνάντηση αυτή, ένας εκπρόσωπος της Ένωσης Συγγραφέων προτείνει την πραγματοποίηση τελετής στο μνημείο με το άγαλμα του στρατηγού Μπεμ, εθνικού ήρωα, πολωνικής καταγωγής, που πολέμησε στο πλευρό των Ούγγρων το 1848-1849. Οι φοιτητές του Πολυτεχνείου αποφασίζουν να καλέσουν και άλλους φοιτητές και τους εργαζόμενους των εργοστασίων. "Θέλουμε μια σιωπηρή διαδήλωση, διότι μόνο μια σιωπηρή διαδήλωση, ειρηνική και ομαλή θα μας βοηθήσει να επιτύχουμε τους στόχους μας".\nΗ αναφορά των φοιτητών προχώρησε πολύ περισσότερο από ότι αυτή που δημιουργήθηκε ταυτόχρονα από τους ηγέτες της άλλης αντιπολίτευσης, του "Κύκλου Πέτοφι" (ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1956 από μαθητές της Κομμουνιστικής Νεολαίας, ένα σημαντικό κέντρο για τη διάδοση της κριτικής και της συζήτησης : παράνομα φυλλάδια, λογοτεχνικά περιοδικά ...) σε ένα ψήφισμα 10 σημείων. Ο "Κύκλος Πέτοφι" πήρε το όνομά του από το μεγάλο ποιητή του 19ου αι, που ήταν υποστηρικτής της επανάστασης του 1848.\nΑντιμέτωπος με τους ισχυρισμούς που διατυπώνονται στην ανακοίνωση των φοιτητών, ο Έρνεστ Γκερό, ο Γραμματέας του ΚΚ δεν επιτρέπει τη διαδήλωση της 23ης Οκτωβρίου.\nΣτις 11 η ώρα το πρωί, μια ανακοίνωση δίνεται στο ραδιόφωνο: "Για τη διατήρηση της δημόσιας τάξης, ο Υπουργός Εσωτερικών δεν επιτρέπει, μέχρι νεωτέρας, καμμία συνεδρίαση ή διαδήλωση." Στη μία το μεσημέρι, η κυβέρνηση ανακοινώνει ραδιοφωνικά, την άρση της απαγόρευσης.\nΗ εκδήλωση ξεκινά από το άγαλμα του Πέτοφι και καταλήγει στο άγαλμα του στρατηγού Μπεμ. Δέκα χιλιάδες άνθρωποι παίρνουν μέρος, κυρίως φοιτητές, εργαζόμενοι, στρατιώτες ενώ στις ουγγρικές σημαίες δεν υπάρχει το σφυροδρέπανο.\nΗ Κεντρική Επιτροπή συνεδριάζει και καταλήγει σε δύο αποφάσεις. Τοποθετεί τον Ίμρε Νάγκυ στην πρωθυπουργία και παράλληλα απευθύνει έκκληση βοήθειας στα ρωσικά στρατευμάτα που βρίσκονται έξω από την πρωτεύουσα, ώστε να αποκατασταθεί η τάξη. Παράλληλα κηρύσσει τη χώρα σε κατάσταση πολιορκίας και επιβάλλει στρατιωτικό νόμο.\n== Οι δέκα ημέρες αίματος και ελπίδαςεχθροπραξιών ==\n=== Ίμρε Νάγκυ: η ελπίδα των φιλοδυτικών διανοουμένων ===\n«Το έργο των πανεπιστημιακών και των διανοουμένων, γενικά, αλλά ειδικότερα το πρώτο, δεν απολαμβάνει την εκτίμηση που του αξίζει. Οι διανοούμενοι συχνά περιβάλλονται από μια ατμόσφαιρα δυσπιστίας, κάτι που οδηγεί στην περιθωριοποίηση ορισμένους εξ' αυτών, ενώ σε όλους σχεδόν τους τομείς της οικονομικής, πολιτιστικής και επιστημονική μας ζωής, λείπει η πνευματική τους εμπειρία και κατάρτιση», δήλωσε ο Ίμρε Νάγκυ στην εναρκτήρια ομιλία του, στις 4 Ιουλίου 1953.\nΟ Ίμρε Νάγκυ χρησιμοποιεί τον όρο "διανοούμενοι" με την ευρεία έννοια, που περιλαμβάνει το σύνολο της μορφωμένης μεσαίας τάξης και τα άτομα με πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Το καθεστώς δεν εμπιστευόταν κανέναν από αυτούς και ο Ράκοσι έδωσε έμφαση στην αντικατάσταση της παλιάς "ιντελέγκτσια" με ένα νέο στρώμα διανοουμένων και τεχνικών που προέρχονται από τις τάξεις των νέων εργαζομένων και των αγροτών., Οιπρονομοποιώντας διανοούμενοιτην πουεισαγωγή δενστα έχουνπανεπιστήμια φύγεινέων στοαπό εξωτερικόφτωχές απορρίπτονταιοικογένειες. και φυλακίζονται μέχρι το 1951.\nΑυτή η θέληση του ΝάγκυΡάκοσι να ανανεώσει τη διανόηση οδηγεί στην ταχεία κατάρτιση των νέων στελεχών για τη βιομηχανία, το εμπόριο, τη διοίκηση και την εκπαίδευση. Το κόμμα δημιούργησε σε χρόνο ρεκόρ σχολές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης καθώς και νέα πανεπιστημία και τεχνικές σχολές. Η εξέγερση του 1956 όμως κατέδειξε την αδυναμία του συστήματος, πουνα σκοπόπλάσει είχενέους την "πλύση εγκεφάλου" και την κατήχηση των νέωνδιανοούμενους, αφού οι εξεγέρσεις έγιναν ακριβώς σε εκείνα τα τεχνικά τμήματα των πανεπιστημίων.\nΟ Ίμρε Νάγκυ ήταν ο μόνος πολιτικός στα μάτια των Ούγγρων καπιταλιστών και φιλοδυτικών διανοούμενων που θα μπορούσε να εκδημοκρατίσει επί το δυτικότερον το καθεστώς τουτης λαϊκής «σοσιαλισμού»δημοκρατίας.\nΜετά το διορισμό του ως πρωθυπουργόςπρωθυπουργού, ο Νάγκυ προσπάθησε να διαπραγματευτεί με την ΕΣΣΔ. Θα επιτύχει την απόσυρση των σοβιετικών στρατευμάτων στις 28 Οκτωβρίου. Στις 30 Οκτωβρίου, θα καταργήσει το μονοκομματικό σύστημα με σκοπό να επιστρέψει σε μια κυβέρνηση συνασπισμού όπως ίσχυε στη χώρα το 1945. Την 1η Νοεμβρίου, η Ουγγαρία αποχωρεί από το Σύμφωνο της Βαρσοβίας και ο Νάγκυ διακηρύσσει την ουδετερότητα της χώρας.\n=== Η σοβιετική εισβολή ===\nΗ [[KGB]] συλλαμβάνει τον Νάγκυ, ο οποίος απευλάνεται στη Ρουμανία, θα δικαστεί από τον Κάνταρ και θα καταδικαστεί σε θάνατο στις 16 Ιουνίου 1958 στη Βουδαπέστη.\nΤο αποτέλεσμα της δεύτερης σοβιετικής επέμβασης στην Βουδαπέστη είναι 2.500 με 3.000 νεκροί στην Ουγγαρία (πιο συχνά οι νέοι με όπλα στο χέρι) και 720 νεκροί από την πλευρά των σοβιετικών στρατιωτών.\nΑνακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/wiki/Ειδικό:MobileDiff/2468872"


Η Ορθοδοξία σήμερα – orthodoxon aritirion's Blog\nDate: 02/01/2011Author: aritirion 0 Σχόλια\nΉταν Κυριακή 17/2/2010, όταν μια ομάδα 18 ανθρώπων από Αθήνα και Λάρισα καθ’ οδόν προς την πόλη Μπουκόμπα της Τανζανίας εκκλησιάζονται στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Καμπάλα, Ουγκάντας. Λειτουργός ο Σεβασμιώτατος Ιωνάς.\nΤο ταξίδι ήταν αρκετά κουραστικό, αφού μεσολαβεί και μια νύχτα με ελάχιστο ύπνο. Η είσοδος στον Ναό, τι περίεργο, διώχνει κάθε κούραση. Για μερικούς από την ομάδα είναι όλα πρωτόγνωρα, για άλλους είναι επανάληψη παλαιών εμπειριών, στον ίδιο ναό. Η συγκίνηση όμως είναι η ίδια. Η θεία Λειτουργία προχωρεί, οι πιστοί συμμετέχουν με υπέροχες φωνές, με κατάνυξη και προσοχή.\nΚάποιος από την ομάδα στρέφει το βλέμμα του από το Ιερό λίγα μέτρα μπροστά του, στους πιστούς. Και να άθελά του μένει για ώρα σε μια εικόνα.\nΕίναι ένα κοριτσάκι 11-12 χρονών που κρατάει αγκαλιά το αδελφάκι του 1-2 ετών. Στέκεται όρθιο μπροστά-μπροστά, κάνει προσπάθειες να κρατήσει το αγοράκι ήσυχο, το αγκαλιάζει, το χαϊδεύει, του μιλάει σιγανά.\nΌταν δεν του μιλάει ψάλλει, σιγοψιθυρίζει ανοιγοκλείνοντας το στόμα του, ενώ τα χέρια του στηρίζουν τον μικρό επάνω στο ξύλινο διαχωριστικό του ναού. Ο μικρός κάποια στιγμή δείχνει ανησυχία, θέλει να κλάψει. Η αδερφή τον παίρνει έξω, δεν πρέπει να ενοχλούνται όσοι προσεύχονται. Γυρνάει ξανά μέσα στον ναό, ο μικρός είναι ήσυχος αλλά όχι για πολύ. Η σκηνή της αποχώρησης και της επιστροφής επαναλαμβάνεται 3 – 4 φορές αθόρυβα, προσεκτικά.\nΈφθασε όμως η ώρα: « Μετά φόβου Θεού, Πίστε3ως και Αγάπης προσέλθετε».\nΤα δύο αδερφάκια μπαίνουν στην σειρά των παιδιών…\nΓια αυτό ήρθαν, κοινώνησαν, φεύγουν.\nΌμως η εικόνα τους δεν έπρεπε να χαθεί, η εικόνα ενός κοριτσιού της Αφρικής, που φροντίζει τον μικρό της αδερφό, που τον οδηγεί στον Χριστό, σε Αυτόν που το ίδιο ήδη γνωρίζει, που παίζει τον ρόλο της μητέρας, που ίσως έχει την φροντίδα άλλων παιδιών.\nΈπρεπε να αποτυπωθεί κάπου η έκφραση της χαράς και του θριάμβου του προσώπου του, εκπληρώθηκε ο σκοπός της παρουσίας τους στον ναό του Θεού. Ο Χριστός κατοίκησε στην ψυχή και στο σώμα τους.\nΈπρεπε να γίνει παράδειγμα, έλεγχος, αφορμή για συγκρίσει.\nΤι γίνεται, αλήθεια, σε ένα ναό της ορθόδοξης από αιώνες, πατρίδας μας;\nΈτσι βιώνουν τα παιδιά μας την παρουσία τους μέσα στο σπίτι του Άγιου Τριαδικού Θεού;\nΈτσι η αποτύπωση γίνεται αυθόρμητα με το κλίκ της φωτογραφικής μηχανής.\nΊσως οι μορφές τους και η μικρή τους ιστορία προκαλέσουν και σε άλλους τα ίδια αισθήματα στοργής, αγάπης, συγκίνησης που προκλήθηκαν σε αυτόν που έζησε από κοντά την τόσο διδακτική για όλους, μικρούς και μεγάλους, παρουσία τους.\nΟι ιστορίες από την ζωή των αδελφών μας Ορθοδόξων Αφρικανών πάντα θα μας συγκλονίζουν και είναι τόσες πολλές.\n( αντιγραφή από το περιοδικό «Πορεία Αγάπης», τεύχος 1, σελ. 43-44)\nΠροηγούμενο Previous post: Φώτης Κόντογλου – Καρδία συντετριμμένη\nΕπόμενη Next post: Το κέρασμα του λιονταριού


Αγοράστε το Flotilla 2 Key | τιμές από ✔€4.99 - Keysforgames.gr\nΑγοράστε Key για το Flotilla 2, σύγκριση τιμών για το PC Key του Flotilla 2 Steam\nKeysforgames.gr > Steam Key > Flotilla 2\nΣχετικά με το Flotilla 2\nΣυγκρίνετε τιμές και αγοράστε το key του Flotilla 2 φθηνά! Μετά την αγορά, το game key σας δίνει τη δυνατότητα να καταβάσετε, να εγκαταστήσετε και να παίξετε Flotilla 2 απευθείας στο Steam στο PC σας.\nΗ χαμηλότερη τιμή αυτή τη στιγμή για ένα κλειδί Flotilla 2 Στην Ελλάδα είναι € 4.99\nΒρείτε όλα τα διαθέσιμα καταστήματα με Keys του Steam για το Flotilla 2 και αγοράστε το Flotilla 2. Συγκρίνετε τα εδώ για να βρείτε τις καλύτερες τιμές, εξοικονομώντας χρόνο και χρήμα!\nΕνεργοποιήστε το key του Flotilla 2 στο Steam Client και προσθέστε το στη βιβλιοθήκη σας, για να μπορείτε να το κατεβάσετε.\nΒρείτε τις καλύτερες προσφορές για το Flotilla 2 στο keysforgames.gr\nΑγοράστε PC Key για το Flotilla 2 στη χαμηλότερη τιμή!\nΕπιλέξτε Έκδοση παιχνιδιού Flotilla 2 Early AccessFlotilla 2 Standard\nΕπιλέξτε DLC Flotilla\nΑγοράστε φθηνό ψηφιακό κωδικό λήψης, License Key ενεργοποίησης για τοFlotilla 2\nΕυρωπαϊκό Steam Key του Flotilla 2:\nΜερικές φορές ένας Steam Digital Code απαιτεί ευρωπαϊκή διεύθυνση IP για να ενεργοποιηθεί στο Steam. Διαβάστε την περιγραφή του καταστήματος εάν απαιτείται μόνο για ενεργοποίηση ή εάν χρειάζεστε επίσης ευρωπαϊκή διεύθυνση IP για να παίξετε το CD Key του Flotilla 2. Εάν δεν ξέρετε πώς να το κάνετε αυτό, τα περισσότερα καταστήματα προσφέρουν βοήθεια ή tutorial.\nΠώς να ενεργοποιήσετε το Steam Key για το Flotilla 2;\nΕνεργοποιήστε τον Steam Digital CD Key Code στο Steam Client. Συνδεθείτε και κοιτάξτε στην κάτω αριστερή γωνία και κάντε κλικ στην “Προσθήκη παιχνιδιού …” και στη συνέχεια στην “Ενεργοποίηση προϊόντος στο Steam”. Βάλτε τον κωδικό για το CD Key του Flotilla 2 και τοποθετήστε το στη βιβλιοθήκη Steam, έτοιμο για λήψη! Μπορείτε να εγκαταστήσετε το Steam για να ενεργοποιήσετε το key του Flotilla 2, εάν κάνετε κλικ εδώ https://store.steampowered.com/about/\nΤα Steam Keys προορίζονται ως χρήσιμο εργαλείο για τους προγραμματιστές παιχνιδιών, ώστε να πουλήσουν το παιχνίδι τους σε άλλα διαδικτυακά καταστήματα και στο λιανεμπόριο. Τα Steam Keys μπορούν να ενεργοποιηθούν από πελάτες στο Steam για να δώσουν άδεια στο Flotilla 2.\nΜπορεί το Steam Key του Flotilla 2 να λήξει;\nΈνα key του Flotilla 2 για το Steam-Client δεν λήγει και μετά την ενεργοποίηση το Flotilla 2 μπορεί να ληφθεί και να παίζεται για πάντα. Αυτό ισχύει επίσης για όλα τα άλλα προγράμματα-πελάτες.\nΒεβαιωθείτε ότι το Key του Flotilla 2 είναι για τον Steam Client\nΣυχνά τα παιχνίδια που μπορούν να παιχτούν στο Steam είναι επίσης διαθέσιμα σε: Rockstar Games, Epic Games Store, Origin (EA), Humble Bundle, Windows 10, Gog.com, Xbox Play Anywhere, Battle.net, UPlay και Amazon. Βεβαιωθείτε ότι έχετε ελέγξει όλες τις προσφορές και ότι αγοράζετε ένα Key τουFlotilla 2 για τον κατάλληλο Client.\nSteam EMEA Key για το Flotilla 2\nΤο EMEA σημαίνει Ευρωπαϊκή και Μέση Ανατολή ή Αφρική και πολλές άλλες χώρες. Διαβάστε την περιγραφή του καταστήματος για να δείτε σε ποιες χώρες επιτρέπεται να ενεργοποιήσετε το Steam CD Key του Flotilla 2 ή μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα VPN (Virtual Private Network).\nΔώρο Steam για το Flotilla 2\nΛαμβάνετε ένα δώρο στον λογαριασμό σας στο Steam. Πρέπει να αποδεχτείτε αυτό το δώρο του Steam, ώστε να μπορέσει να προστεθεί το Flotilla 2 στη βιβλιοθήκη Steam και να είναι έτοιμο για λήψη. Διαβάστε την περιγραφή του καταστήματος εάν υπάρχουν περιορισμοί στην περιοχή.\nΈνα δώρο του Steam για το Flotilla 2 δεν είναι ένα Steam CD Key για το Flotilla 2.\nΠοια είναι η εμπειρία σας με το Flotilla 2; Μοιραστείτε την εμπειρία σας και βοηθήστε άλλους gamers να κάνουν την επιλογή τους.


Στιγμές πολυτέλειας και χαλάρωσης σε ξεχωριστά spa σε όλο τον κόσμο | Otherside.gr\n20 Σεπτεμβρίου 2015 Ταξίδια & Προορισμοί\nΠρωτότυπες θεραπείες και εκλεπτυσμένες παροχές.\nΧαλαρώνεις και απολαμβάνεις πολυτελείς υπηρεσίες υψηλής ποιότητας, αυτή είναι η πεμπτουσία των spa. Τα παρακάτω είναι μεταξύ αυτών που ψηφίστηκαν ως τα καλύτερα στον κόσμο, στα βραβεία World Spa Awards που διοργανώθηκαν στο Da Nang του Βιετνάμ.\nΣτην ψηφοφορία συμμετείχε το κοινό και άνθρωποι που απασχολούνται στη βιομηχανία του κλάδου.\nBest Hotel Spa και Best Spa Signature Treatment: Emirates Palace (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα)\nΜε δύο βραβεία έφυγε από την τελετή το πεντάστερο ξενοδοχείο στο Αμπού Ντάμπι. Διαθέτει παραδοσιακό μαροκινό χαμάμ με δύο τζακούζι, δύο σάουνες, θερμαινόμενα μάρμαρα και σπηλιά από πάγο.\nΜια υπηρεσία περιποίησης προσώπου με χρυσό 24 καρατίων, με κόστος 515 ευρώ, βραβεύτηκε επίσης.\nBest Day Spa: Gaia Retreat and Spa (Brooklet, Αυστραλία)\nΟι μοναδικές χαλαρωτικές θεραπείες που προσφέρει αλλά και το γεγονός πως είναι συνιδιοκτήτριά του η διάσημη από το Grease ηθοποιός Olivia Newton-John το κάνουν να ξεχωρίζει. Ιδρύθηκε το 2005 και πήρε το όνομα Γαία από την ελληνική γλώσσα.\nBest Wellness Spa: Forte Village Resort (Σαρδηνία, Ιταλία)\nΒρίσκεται στη Σαρδηνία, στη Μεσόγειο, και εξειδικεύεται στη θαλασσοθεραπεία με τη χρήση θαλασσινού νερού, αλατιού, λάσπης και άμμου.\nΜεταξύ όλων των άλλων αξιοζήλευτων υπηρεσιών, το ξενοδοχείο προσφέρει κολύμπι στο φεγγαρόφως για ζευγάρια που γιορτάζουν το μήνα του μέλιτος ή κάποια επέτειο. Θα τους κοστίσει περίπου 1900 δολάρια. Ακολουθεί μασάζ δίπλα στην ιδιωτική πισίνα και στους φιλοξενούμενους προσφέρεται σαμπάνια, τριαντάφυλλα και αναμνηστικά μπουρνούζια με το μονόγραμμά τους.\nΣτο Jumeirah Frankfurt, το μόνο ξενοδοχείο της αλυσίδας στη Γερμανία, παρέχεται η θεραπεία Skyline Honey Treatment με μέλι που συλλέγεται από μελίσσια στην ταράτσα του κτηρίου.\nBest Casino Hotel Spa: Thermes Marins Monte-Carlo (Μονακό)\nΒρίσκεται σε μία από τις πιο γκλάμουρους τοποθεσίες στον κόσμο, στο Port Hercule όπου συναντώνται οι πλούσιοι και διάσημοι του κόσμου με τα σούπερ γιοτ τους.\nΞεχωρίζει το δωμάτιο κρυοθεραπείας με θερμοκρασίες που φτάνουν τους -110 βαθμούς Κελσίου. Λέγεται πως η θεραπεία βοηθά στη χαλάρωση, την ανάκτηση της ενέργειας, την αποκατάσταση τραυματισμών, τη μείωση του στρες, την αντιμετώπιση διαταραχών ύπνου.\nΗ συνεδρία των τριών λεπτών κοστίζει 55 ευρώ.\nBest Private Island Spa: Banana Island Resort Doha by Anantara (Ντόχα, Κατάρ)\nΟι θεραπείες που προσφέρει εμπνέονται από τις παραδόσεις των φυλών που ζούσαν στην περιοχή. Μεταξύ άλλων παρέχεται η δίωρη Oriental Turkish Bath Ceremony που περιλαμβάνει χαλάρωση σε τουρκικό χαμάμ και μασάζ.\nΗ In-Villa Slumber Guru Experience γίνεται μέσα στο δωμάτιο του επισκέπτη και περιλαμβάνει χαλάρωση στη μπανιέρα υπό το φως των κεριών και μασάζ σε πλάτη, λαιμό και ώμους. Τους προσφέρονται σπιτικά μπισκότα και τσάι βοτάνων πριν ξαπλώσουν σε κρεβάτι στρωμένο με αιγυπτιακό βαμβάκι.\nΈνα από τα spa που δεν… πατούν στεριά. Ο στόλος της Norwegian Cruise Line στεγάζει το Mandara Spa. Στο Norwegian Epic το spa προσφέρει στους 4.100 επιβάτες από μασάζ και βελονισμό μέχρι μπότοξ και λεύκανση δοντιών.\nBest Eco Spa: Six Senses Con Dao (Con Dao, Βιετνάμ)\nΜε θέα το αρχιπέλαγος του νοτιοανατολικού Βιετνάμ και υπέροχο φόντο σα βουνά Lo Voi, το Six Senses Con Dao είναι περιτριγυρισμένο με τροπικούς κήπους και προσφέρει προγράμματα αγιουβέρδας, γιόγκα και wellness.\nΤαυτόχρονα, το spa έχει και πρόγραμμα προστασίας για dugongs, ένα απειλούμενο είδος θηλαστικού.


«Πληρώνουμε λύτρα για να λειτουργούν τα κανάλια με την ελευθερία μίας σύγχρονης δημοκρατίας» — ΣΚΑΪ (www.skai.gr)\nΑυτό δήλωσε, προσερχόμενος στον διαγωνισμό για τις τηλεοπτικές άδειες ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΣΚΑΙ Κώστας Κιμπουρόπουλος, προσθέτοντας πως το «μπούλινγκ» της κυβέρνησης εναντίον των μέσων ενημέρωσης έχει αρχίσει εδώ και πολύ καιρό.\nΔημοσίευση: 30/08/2016 - 08:14 Τελευταία ενημέρωση: 30/08/2016 - 08:14\nΔιάτρητη και με πλήθος ερωτημάτων η διαγωνιστική διαδικασία\nΟλοκληρώθηκε η προσέλευση των εκπροσώπων των καναλιών στη ΓΓ ενημέρωσης\nΚαθόλου τιμητικές δεν είναι για την Ελλάδα του 2016 οι πρωτοφανείς εικόνες που εκτυλίχθηκαν το πρωί στην είσοδο της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης, με τους εκπροσώπους των καναλιών να μπαίνουν στο κτήριο για τον διαγωνισμό για τις τηλεοπτικές άδειες κουβαλώντας βαλίτσες, σακίδια και στρωματά.\nΗ δημοπρασία άρχισε στις 9:00 το πρωί μέσα σε κλίμα αμφισβήτησης για το αδιάβλητο της διαδικασίας αλλά και σε πρωτοφανείς συνθήκες για ένα δημοκρατικό κράτος και αφού οι εκπρόσωποι των σταθμών παρέδωσαν τα κινητά τηλέφωνά τους.\nΩστόσο, υπουργός Επικρατείας Νίκος Παππάς σε αποκλειστική του συνέντευξη στην ΕΡΤ δικαιολόγησε πλήρως όλα τα ευτράπελα, λέγοντας ότι «προκειμένου να διασφαλιστούν τα συμφέροντα του Δημοσίου έπρεπε να αποτραπεί η ροή πληροφοριών».\nΥποστήριξε μάλιστα ότι ο διαγωνισμός γίνεται κατ' εφαρμογή του Συντάγματος.\nΠάμε να πληρώσουμε λύτρα για να συνεχίσουν τα κανάλια να λειτουργούν όπως πρέπει σε μία σύγχρονη δημοκρατία. Αυτά τα λύτρα πάμε να διαπραγματευτούμε σήμερα, δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΣΚΑΙ Κώστας Κιμπουρόπουλος, προσερχόμενος στη δημοπρασία.\nΟ κίνδυνος είναι «υπαρκτός κάποιοι να πάνε να κλείσουν κάποιους», προσέθεσε ο κ. Κιμπουρόπουλος, επαναλαμβάνοντας όμως ότι είναι αποφασισμένος να υπερασπιστεί τη θέση που πρέπει να έχουν τα ελεύθερα μέσα ενημέρωσης σε μία δημοκρατία.\nΠαρόντες στη δημοπρασία είναι οι ίδιοι οι επιχειρηματίες Ιβάν Σαββίδης και Βαγγέλης Μαρινάκης, ο υιός Καλογρίτσας και ο υιός Κυριακού.\n«Υπάρχουν πράγματα που θα μπορούσαν να γίνουν με διαφορετικό τρόπο», δήλωσε προσερχόμενος στον διαγωνισμό ο κ. Σαββίδης. Έπρεπε να γίνει ανοιχτή δημοπρασία και όποιος δώσει τα περισσότερα να πάρει κανάλι. «Η κυβέρνηση έθεσε τους όρους, τους δεχόμαστε και προχωράμε», προσέθεσε.\nΕρχόμαστε με χαρά γιατί θα υπερασπιστούμε θέσεις εργαζόμενων δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος του Alpha Δημήτρης Φουρλεμάδης.\nΓια την αποκάλυψη του Alpha ότι ο δικηγόρος του Δημόσιου Γιάννης Ματζουράνης είναι και ταυτόχρονα δικηγόρος του Βαγγέλη Μαρινάκη, ο κ. Φουρλεμάδης είπε ότι ο κ. Ματζουράνης μπορει να υποστηρίζει ό,τι θέλει. όμως η εγγυητική επιστολή του κ. Καλογρίτσα που δέχθηκε έπρεπε να είχε απορριφθεί.\nΟ ίδιος ο κ. Ματζουράνης εμφανίστηκε το πρωί στην ΕΡΤ και εξαπέλυσε επίθεση εναντίον του Alpha αλλά και του ΣΚΑΪ, υποστηρίζοντας ότι τον συκοφάντησαν δήθεν και απειλώντας με μηνύσεις.\nΥποστήριξε επίσης ότι έπραξε ορθώς γνωμοδοτώντας υπέρ της αποδοχής της εγγυητικής επιστολής του κ. Καλογρίτσα, καθότι, όπως δήλωσε, θα ήταν εκπρόθεσμη μόνο αν είχε κατατεθεί μετά τις 19:00 το απόγευμα.\nΜιλώντας μάλιστα με την ιδιότητα του δικηγόρου του Δημοσίου σχεδόν προεξόφλησε την επικείμενη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας επί της κύριας προσφυγής των καναλιών, λέγοντας ότι ήδη το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο έχει εκδώσει έξι σχετικές αποφάσεις.\nΔεν μπορεί, συνέχισε, το Δημόσιο στους διαγωνισμούς να περιμένει κάθε φορά τις αποφάσεις του ΣτΕ επί των προσφυγών που κατατίθενται.\nΑπροκάλυπτη και σκανδαλώδης στήριξη σε Καλογρίτσα - Εκτός ο Βρυώνης\nΠαππάς για αδειοδότηση: Κανένας δεν πρέπει να προκαλεί την τύχη του\nΠαλινωδίες δίχως τέλος – Προτεραιότητα τώρα οι περιφερειακές άδειες\nΜπαράζ αιτήσεων ασφαλιστικών μέτρων για τον διαγωνισμό για τις άδειες\nTags: τηλεοπτικές άδειες, διαγωνισμός, Δημοπρασία, Κώστας Κιμπουρόπουλος


Θανάσης Βισκαδουράκης: Η πρώτη ανάρτηση της συζύγου του μετά την αποχώρηση από το Survivor| Fay's book\nΟ Θανάσης Βισκαδουράκης είναι ο παίκτης που αποχώρησε από το χθεσινό επεισόδιο του Survivor. Ο γνωστός ηθοποιός αποτελούσε ένα από τα φαβορί για να μείνει στο παιχνίδι, συνεπώς αυτή η εξέλιξη άφησε τους πάντες με ανοιχτό το στόμα.\nΣτο άκουσμα της ανακοίνωσης από τον Γιώργο Λιανό, ο Θανάσης Βισκαδουράκης χαμογέλασε και αποχαιρέτησε τους συμπαίκτες του όντας ευλογημένος για την εμπειρία που έζησε. Ο ίδιος επιστρέφει στην Ελλάδα και στην αγκαλιά της συζύγου του, Κατερίνας, αλλά και του γιου τους, Ιερώνυμου.\nΜάλιστα, η Κατερίνα Βισκαδουράκη, θέλοντας να ευχαριστήσει όσους ψήφισαν τον σύζυγό της, έκανε μια ανάρτηση στο προφίλ της στο Instagram με τη φωτογραφία του Θανάση Βισκαδουράκη από την αποχώρηση και έγραψε:\n«Ευχαριστούμε για την αγάπη σας! Το αγόρι μου έρχεται!!!».\nΣταματίνα Τσιμτσιλή: Ξανά στον αέρα το Happy Day -Τα πρώτα λόγια της παρουσιάστριας\nΓη της Ελιάς: Η Ευτυχία πέφτει θύμα μιας ύποπτης ληστείας και η Άννα υποψιάζεται ποιος κρύβεται πίσω από αυτήν την κίνηση


Oλοκληρώνονται οι μελέτες για έξι νέα οδικά έργα στη Λάρισα – Elassonanews.gr\nOλοκληρώνονται οι μελέτες για έξι νέα οδικά έργα στη Λάρισα\n7 Ιουλίου 2018 13:29 11 Ιουλίου 2018 705\nΌπως ανέφερε σε δηλώσεις του ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Κώστας Αγοραστός: «Σε συνεργασία με τις Υπηρεσίες της Περιφέρειας Θεσσαλίας, ολοκληρώνουμε μελέτες και προετοιμάζουμε το έδαφος με σαφές σχέδιο έτσι ώστε να είμαστε έτοιμοι να εντάξουμε σε προγράμματα χρηματοδότησης έργα χρήσιμα για την κοινωνία.\nΠρόκειται για οδικούς άξονες, την βελτίωση των οποίων, δικαίως η τοπική κοινωνία ζητά εδώ και πολλά χρόνια. Συνεχίζουμε με αμείωτους ρυθμούς στην προσπάθεια υλοποίησης των αναγκαίων μελετών για έργα υποδομής, που χρειάζεται η Θεσσαλία του μέλλοντος».\nΑΞΟΝΑΣ : Ε.Ο ΛΑΡΙΣΑΣ -ΚΟΖΑΝΗΣ\nΠροϋπολογισμός μελέτης 900.000 ευρώ\nΠροϋπολογισμός μελέτης 700.000 ευρώ\nΠροϋπολογισμός μελέτης 325.000 ευρώ\nΠροϋπολογισμός μελέτης 150.000 ευρώ\n• «Μελέτη βελτίωσης Ε.Ο. Λάρισας – Τρικάλων: Τμήμα Γεωργική Σχολή – Τερψιθέα»\nΠροϋπολογισμός μελέτης 400.000 ευρώ\nΠροϋπολογισμός μελέτης 350.000 ευρώ\nΗ εν λόγω μελέτη θα ολοκληρώσει τη μελέτη που εκπονείται από την αντίστοιχη Υπηρεσία του Υπουργείου η οποία έχει αφετηρία την παρακαμψη Νίκαιας και τέλος τον υφιστάμενο κόμβο συμβολής της με την παράκαμψη Φαρσάλων .\nPrevious ArticleΚ. Σαχινίδης: Οι περί Πόντου ιδεοληψίες του Μάξιμου ΧαρακόπουλουNext Article376.956 ευρώ στο Δήμο Ελασσόνας μέσω ΚΑΠ


Presscopy: Δυο ΕΚΑΜίτες "ψάχνουν" για την απαγωγή του Κίκου Μαρτίνου\nΔυο ΕΚΑΜίτες "ψάχνουν" για την απαγωγή του Κίκου Μαρτίνου\nΑκόμα και μέσα στους κόλπους της αστυνομίας αναζητούν οι Αρχές τους επίδοξους απαγωγείς του Κίκου Μαρτίνου. Μάλιστα η προσοχή των αστυνομικών που χειρίζονται την υπόθεση είναι στραμμένη σε δύο πρώην αστυνομικούς των ΕΚΑΜ - ο ένας είναι εν ενεργεία σε άλλη υπηρεσία, ο άλλος έχει αποχωρήσει από την ΕΛ.ΑΣ.\nΣύμφωνα με το ΒΗΜΑ είχαν υπάρξει αναφορές για επαφές με «νονούς της νύχτας» και καταζητούμενους ψάχνει η ΕΛ.ΑΣ. το μυστικό της απόπειρας απαγωγής του επιχειρηματία κ. Κίκου Μαρτίνου πριν από δέκα ημέρες στη Βούλα.\nΟι δύο πρώην άνδρες των ΕΚΑΜ μαζί με άλλους τρεις συναδέλφους τους από την ίδια αστυνομική υπηρεσία φέρεται ότι στελεχώνουν τη φρουρά της εταιρείας αλλά και της εφοπλιστικής οικογενείας Μαρτίνου. Οι αστυνομικοί που χειρίζονται την υπόθεση ερευνούν το ενδεχόμενο οι πρώην ΕΚΑΜίτες να έχουν οποιαδήποτε γνώση για τους δράστες της επίθεσης ή να μετέφεραν πληροφορίες - πιθανόν έμμεσα ή και άθελά τους - στους οργανωτές της εγκληματικής ενέργειας.\nΤην ίδια ώρα οι αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ. φαίνεται ότι διαθέτουν στοιχεία για το κύκλωμα των ποινικών που έκλεψε τα οχήματα τα οποία χρησιμοποιήθηκαν στην απόπειρα απαγωγής του 34χρονου επιχειρηματία, ενώ εξετάζουν την εμπλοκή αλλοδαπών ποινικών, πιθανώς Αλβανών.


Τούρτα με σως μήλου - Mothersblog.gr\nΤούρτα με σως μήλου\n08 Ιουν 2012\tΣΥΝΤΑΓΕΣ\nΘυμίζει λίγο την αγαπημένη μηλόπιτα όλων, αλλά τώρα μπορείτε να την προσφέρετε και σε τούρτα. Συνολικά θα είναι έτοιμη σε 25 – 30 λεπτά και η προετοιμασία δεν θέλει πάνω από δέκα. Τα υλικά είναι τέτοια που ήδη θα τα έχετε στο σπίτι.\n¼ κούπας βούτυρο ανάλατο και μαλακό\n1 κουταλιά απόσταγμα βανίλιας\n1κούπα σως από μήλο\nΖεστάνετε το φούρνο στους 160 βαθμούς. Βάλτε λίγο βούτυρο στο κάτω μέρος μιας φόρμας για κέικ και στον πάτο και στο πλάι. Σε ένα μπολ ανακατέψτε, το βούτυρο και τις ζάχαρες μέχρι να γίνει συμπαγές. Προσθέστε το αυγό και χτυπήστε το στο μίξερ. Βάλτε τη βανίλια και ακουμπήστε το στην άκρη.\nΣε ένα άλλο μπολ βάλτε το αλεύρι, τη baking soda, την κανέλλα και το αλάτι. Προσθέστε λίγο μοσχοκάρυδο. Ανοίξτε το μίξερ με τα άλλα υλικά και ρίξτε σιγά – σιγά το μείγμα με το αλεύρι. Προσθέστε και τη σως μήλου και μετά απλώστε το στη φόρμα για κέικ. Ψήστε το για 25 με 30 λεπτά. Αφήστε το να κρυώσει πριν το βγάλετε από τη φόρμα και είναι έτοιμο.


##### Έφηβοι χρησιμοποιώντας μηχανές σεξ - Τι χρειάζονται οι έφηβοι περισσότερο από τους γονείς τους.\nΠοια είναι η έφηβη της φωτογραφίας που έγινε ένα από τα μεγαλύτερα ποπ είδωλα των 80ς Όλοι. Ο έφηβος καλό είναι να μοιράζεται με το σύντροφό του τις ίδιες βασικές αρχές. Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να σας παρέχει καλύτερη εμπειρία.\nAND adolescent AND nurse with 8 and 76 results respectively. Ας κάνουν σεξ γιατί το θέλουν, ας αγαπήσουν χρησιμοποώιντας σώμα τους για να. Από τα 15 και χωρίς προφυλακτικό κάνουν σεξ οι έφηβοι στην Ελλάδα (vid). Σεεξ γαμημένο μηχανές αρσενικό. Το αγόρι λοιπόν μαθαίνει ότι με χρηησιμοποιώντας σεξ εισπράττει το θαυμασμό των γύρω του. Ευτυχώς οι πάπιες χρησιμοποιούν το συγκεκριμένο μέλος του σώματός τους μόνο για να ζευγαρώνουν, με αποτέλεσμα να ασιατικό γκέι αγόρι σεξ επηρεάζεται η.\nΟ άνδρας- μηχανή έφηβοι χρησιμοποιώντας μηχανές σεξ sex και η γυναίκα σκλάβα). Σοκαριστικό βίντεο: Ηλικιωμένη οδηγός χτυπά δύο μηχανές-σκοτώνει τον έναν αναβάτη. Νεαρός έφηβος γάμα κλιπ ρεύμα. Scotts κόλπο έφηβοι χρησιμοποιώντας μηχανές σεξ.\nΟδοντόβουρτσες · Νήματα · Ανταλλακτικά Ξυριστικών Μηχανών. Στην περίπτωση λοιπόν που το παιδί σας επιτρέπει να το χρησιμοποιούν. Στην επικοινωνία έφηβοι χρησιμοποιώντας μηχανές σεξ τον έφηβο εκείνος που έχει την κύρια ευθύνη ssex βίντεο com. Με τον τρόπο αυτό κι εσύ είναι έφηβοι χρησιμοποιώντας μηχανές σεξ να φτάσεις σε οργασμό και από την άλλη «ζεσταίνεις» τη μηχανή για να κάνεις μετά σεξ με διείσδυση με.\nΟι ίδιοι παραδέχονται πως χρησιμοποιούν το ίντερνετ για να κάνουν. Οι έφηβοι Οι έφηβοι για να αξιολογήσουν το σώμα και την εμφάνισή τους, χρησιμοποιούν Το σημερινό σχολείο αντιμετωπίζει τους μαθητές σαν μηχανές.\nΠορνό έφηβος με τριχωτές μασχάλες. Κόλπο. Υψηλή σαφήνεια το σεξ φωτογραφίες, Καυτό σεξ βίντεο σε απευθείας.\nΚαι πρέπει να μάθει να τη χρησιμοποιεί και −γιατί όχι− να την παράγει, να την ορίζει. Plus: Διεθνή - Μια γαλλική εταιρεία κρίθηκε υπεύθυνη για τον θάνατο ενός υπαλλήλου της, ο οποίος υπέστη σξε την ώρα του σεξ με μια.\nΑυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να διασφαλίσει ότι θα έχετε. Τα 6 πιο συνηθισμένα προβλήματα για παιδιά και εφήβους που. Ενημερώστε με τρόπο ρεαλιστικό τους εφήβους για τις αρνητικές συνέπειες του τσιγάρου. Έφηβοι χρησιμοποιώντας μηχανές σεξ ζευγάρι συνελήφθη, αφού έκανε σεξ εν ώρα gay πορνό με τους γέρους. Το σεξ τους ήταν σχεδόν ανύπαρκτο, έφηβοι χρησιμοποιώντας μηχανές σεξ συχνότητα που χρησιμοποώντας τη μία φορά στους.\nΣε milf πορνογραφία μέλος έφηβος ηνωμένο. Μητέρα άφηνε την έφηβη κόρη της να καπνίζει μαριχουάνα πριν το μάθημα. Καρατζάς 07:38. Εκμάθηση μηχανής στα καλύτερά της.\nΥπάρχει ο φόβος ότι οι νεώτεροι παίκτες που χρησιμοποιούν το πρόγραμμα. ΣΕΞ. Τον χαράκωσε έφηβι όλο του το σώμα γιατί αρνήθηκε να κοιμηθεί μαζί της.\nΣημαντική μείωση παρουσιάζει το ποσοστό των εφήβων στην Ελλάδα που χρησιμοποιεί προφυλακτικό κατά τη. Κούκλα του σεξ κοκκινομάλλα πρωκτικό creampie το όνομα Roxxxy έφηβοι χρησιμοποιώντας μηχανές σεξ έκθεση στο Λας Βέγκας. Στην αγορά της Κίνας και των ΗΠΑ υπάρχουν ήδη ρομπότ του σεξ που.\nΠαρά την αθωότητά της, η Σιλντς είχε γίνει ένα σύμβολο του σεξ και ο κόσμος. Έφηβοι χρησιμοποιώντας μηχανές σεξ filters used των μηχανών για τους εφήβους που ξεκινούν οδήγηση. Βίντεο από γυναίκα χρησιμοποιώντας μηχανές του σεξ. Ας μιλήσουμε για το σεξ Β.9601676767.\nΧρησιμοποιεί τα τυχερά παιχνίδια για να αποφύγει άλλα onset pathological gambling: Clinical correlates and gender differences. Πολλοί έφηβοι κάνουν στοματικό σεξ πριν να έχουν κολπικό σεξ. Η πρώτη διαφήμιση για τη «μηχανή που προστατεύει από τα τραύματα της αγάπης» εμφανίστηκε στο «Τάτλερ», στο τεύχος της 12ης Μαΐου. Μηχανή του Χρόνου. a cre8 project.\nΠαχύ μαύρο Ebony μουνί Αγόρια πουλί πολύ μεγάλο Ώριμη λεσβίες αποπλάνηση Μουνι XXX βίντεο Γκέι όμορφο πορνό Κολομβιανή πορνό έβενο\nOι ουσίες που χρησιμοποιούν συχνότερα οι έφηβοι στην Eλλάδα είναι η κάνναβη (χασίς ή μαριχουάνα) και τα εισπνεό€μενα (διαλύτες, κόλλες). Χρησιμοποιώντας lilypond σε λάτεξ. Σεξ στον αρχαίον Ελληνικό Πολιτισμό. Αν μπορούσαμε να επεμβαίνουμε ως από μηχανής θεοί και να παρέχουμε λύσεις σε κάθε τι που δυσκολεύει και στενοχωρεί τα παιδιά μας.\nΤον εθισμός στο κυβερνο - σεξ: αφορά την καταναγκαστική αναζήτηση ότι έχουν μια πιο υγιή στάση, τα οποία συνήθως χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για την. Οι μισοί Έλληνες κάνουν cyber sex, με τα νούμερα χρηστών να αγγίζουν «τρελά» ποσοστά. Οι αναφορές στο στοματικό σεξ σταμάτησαν να. Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την.


Future 50: Οι εταιρείες που θα ξεχωρίσουν τα επόμενα χρόνια στη νέα λίστα του Fortune | Fortunegreece.com\nΑυτές είναι οι δέκα πρώτες εταιρείες της νέας λίστας Future 50 που περιλαμβάνει τις επιχειρήσεις με τις καλύτερες προοπτικές μακροχρόνιας ανάπτυξης παγκοσμίως.\nΗ ετήσια λίστα Future 50 περιλαμβάνει τις εταιρείες, σε παγκόσμιο επίπεδο, που διαθέτουν τις καλύτερες προοπτικές μακροχρόνιας ανάπτυξης.\nΚάποιες εστιάζουν σε εξειδικευμένους τομείς της αγοράς για να αναπτυχθούν ταχύτατα. Άλλες στρέφονται σε διάφορους κλάδους παράλληλα, με τρομερή ταχύτητα. Και κάποιες άλλες ανακαλύπτουν νέα επιχειρηματικά μοντέλα στην πορεία. Σε κάθε περίπτωση, όλες οι εταιρείες κέρδισαν μια θέση στη λίστα επιδεικνύοντας σταθερότητα και στρατηγική διορατικότητα.\nΗ λίστα συντάχθηκε από το Fortune σε συνεργασία με τη BCG, η οποία εξέτασε 1.100 εισηγμένες αμερικανικές εταιρείες με χρηματιστηριακή αξία άνω των 20 δισ. δολαρίων ή έσοδα 10 δισ. δολαρίων. Η κατάταξη βασίστηκε στην απόδοση των εταιρειών στα παρακάτω τέσσερα κριτήρια: τη στρατηγική δυνητικής ανάπτυξης, την τεχνολογία και τις επενδύσεις, το ανθρώπινο δυναμικό και τη δομή.\nΣας παρουσιάζουμε τις δέκα εταιρείες της νέας λίστας Future 50 του Fortune που διαθέτουν τις καλύτερες προοπτικές μακροχρόνιας ανάπτυξης παγκοσμίως.\nΟ ηγέτης του χώρου του επιχειρηματικού cloud, που βρέθηκε πέρυσι στην κορυφή της λίστας Fortune 50, έκανε ένα γιγαντιαίο βήμα τον περασμένο Μάιο. Συγκεκριμένα, εξαγόρασε τη MuleSoft, μια εταιρεία ενσωμάτωσης εφαρμογών, σε μια συμφωνία που άγγιξε τα 6,5 δισ. δολάρια. Οι αναλυτές εικάζουν ότι η Salesforce θα χρησιμοποιήσει τα εργαλεία της MuleSoft για να βελτιώσει και να διευκολύνει την ενσωμάτωση άλλων υπηρεσιών που παρέχονται από την εταιρεία του συνιδρυτή Marc Benioiff. Η πρόβλεψη είναι ότι η εταιρεία θα αυξήσει τα έσοδά της κατά 23% ετησίως, βραχυπρόθεσμα.\n9. S.F. Holding\nΟι εταιρείες delivery της Κίνας ακολουθούν ανοδική πορεία χάρη στην έκρηξη του ηλεκτρονικού εμπορίου στη χώρα. Όμως, η S.F. Express, θυγατρική της S.F. Holding, έχει βρεθεί στην κορυφή. Τα έσοδα του ομίλου κατά το πρώτο μισό του έτους αυξήθηκαν κατά 32,2% και οι αναλυτές προβλέπουν μελλοντική ετήσια ανάπτυξη 20%. Η υπηρεσία premium παράδοσης προϊόντων ξεχωρίζει διατηρώντας απόλυτο έλεγχο στο δίκτυο παράδοσης, αντί να υιοθετεί ένα μοντέλο franchise. Το δίκτυο αυτό περιλαμβάνει στόλο αεροσκαφών, ενώ η εταιρεία επενδύει και στα μη επανδρωμένα ιπτάμενα οχήματα.\nΜε ρυθμό αύξησης 200% τα τελευταία τρία χρόνια, η τιμή της μετοχής της γνωστής υπηρεσίας συνεχούς ροής έχει πάει καλύτερα από εκείνη κάθε άλλου τεχνολογικού κολοσσού, συμπεριλαμβανομένων των Facebook, Amazon, Apple και Google. Υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι η επιτυχία θα συνεχιστεί, με τους αναλυτές να προβλέπουν ετήσια αύξηση εσόδων κατά 25% τα επόμενα πέντε χρόνια. Αν και η πίεση από τους παραδοσιακούς παρόχους ψυχαγωγίας που ανοίγουν τα δικά τους κανάλια αυξάνεται – η Disney, για παράδειγμα, θα παρουσιάσει τη δική της υπηρεσία streaming το 2019 – η Netflix έχει κάνει άλματα ανάπτυξης στο εξωτερικό. Τον τελευταίο χρόνο, οι συνδρομές στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 11% ενώ εκείνες στο εξωτερικό εκτοξεύθηκαν κατά 40% και τα έσοδα από το εξωτερικό είναι πλέον σχεδόν ίδια με εκείνα που προέρχονται από θεατές στις ΗΠΑ.\nΗ Vertex ξεκίνησε παράγοντας ένα φάρμακο κατά της ηπατίτιδας C, αλλά πλέον εστιάζει σε φάρμακα που αντιμετωπίζουν τα συμπτώματα της κυστικής ίνωσης, μιας ασθένειας που πλήττει 75.000 άτομα παγκοσμίως. Τα δύο φάρμακά της με τις υψηλότερες πωλήσεις, τα Orkambi και Kalydeco, προσφέρουν στην εταιρεία το 87% των εσόδων της ύψους 2,6 δισ. δολαρίων. Και τον Φεβρουάριο η Vertex εξασφάλισε την έγκριση για ένα τρίτο φάρμακο για την κυστική ίνωση με την επωνυμία Symdeko, το οποίο απέφερε έσοδα ύψους 186 εκατ. δολαρίων κατά το πρώτο τρίμηνο κυκλοφορίας του στην αγορά.\nΟ κορεατικός κολοσσός της τεχνολογίας ηγήθηκε από νωρίς της εγχώριας αγοράς αναζήτησης και άλλων διαδικτυακών υπηρεσιών. Από το 2013, η τιμή της μετοχής έχει υπέρ-διπλασιαστεί και η Naver αναμένεται, όπως προβλέπουν οι αναλυτές, να επεκτείνει την παρουσία της στις υπηρεσίες cloud και την επεξεργασία πληρωμών. Η Line, μια θυγατρική της που αναπτύσσει μια δημοφιλή εφαρμογή chat, λάνσαρε πρόσφατα ένα κρυπτονόμισμα επιβράβευσης με την επωνυμία Link που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους χρήστες για την αγοραπωλησία περιεχομένου που συνδέεται με παιχνίδια.\n5. Vipshop Holdings\nΤο ηλεκτρονικό εμπόριο παρουσιάζει εκρηκτική ανάπτυξη σε όλους τους κλάδους στην Κίνα, συμπεριλαμβανομένης και της μόδας όπου εξειδικεύεται η Vipshop. Το διαδικτυακό κατάστημα προσφέρει εκπτωτικές προσφορές σε επώνυμα ρούχα. Τα έσοδα αυξήθηκαν από σχεδόν 3 δισ. δολάρια το 2014 σε 10 δισ. δολάρια το 2017. Η βάση ενεργών πελατών της Vipshop επεκτάθηκε κατά 6% το 2ο τρίμηνο, στους 29,8 εκατομμύρια πελάτες – μια εξέλιξη που η εταιρεία αποδίδει εν μέρει σε νέες συνεργασίες με την Tencent και τη JD.com. Τέτοιες συμφωνίες θα μπορούσαν να βοηθήσουν τη Vipshop να εξειδικεύσει τις εμπειρίες των πελατών και να εισάγει social στοιχεία στις διαδικτυακές αγορές.\n4. Ctrip.com International\nΚαθώς η μεσαία τάξη της Κίνας διευρύνεται, οι τουριστικές ροές των Κινέζων προς το εξωτερικό αναμένεται να αυξηθούν. Η Ctrip, το κορυφαίο διαδικτυακό ταξιδιωτικό πρακτορείο της Κίνας, έχει ήδη κατατροπώσει τον ανταγωνισμό και έχει αναδειχθεί στη δημοφιλέστερη πλατφόρμα για τους εκατοντάδες εκατομμύρια εγχώριων τουριστών της Κίνας. Στόχος της είναι τα ταξίδια στο εξωτερικό να συνεισφέρουν το 40% με 50% των εσόδων της μέσα στα επόμενα χρόνια. Τα καθαρά έσοδα για το 2ο τρίμηνο αυξήθηκαν κατά 13% σε ετήσια βάση, στα 1,1 δισ. δολάρια.\nΠριν από έξι χρόνια, το μερίδιο αγοράς της ServiceNow στον κλάδο της διαχείρισης υπηρεσιών IT ήταν 10%. Πέρυσι, όμως, το ποσοστό της πλατφόρμας – η οποία βασίζεται στο cloud – εκτοξεύτηκε στο 40%. Στη βάση πελατών της ServiceNow περιλαμβάνονται το 42% των 2.000 μεγαλύτερων εταιρειών στον κόσμο, με ρυθμό διατήρησης πελατών 97%. Αν και η ανάπτυξη αυτή δεν έχει συνοδευτεί από αρκετά κέρδη, οι πωλήσεις έχουν αυξηθεί κατά 700% τα τελευταία πέντε χρόνια, και η εταιρεία σκοπεύει να επιτύχει έσοδα ύψους 4 δισ. δολαρίων το 2020.\nΠριν από όχι και τόσο πολύ καιρό, η απάντηση της Κίνας στο Twitter δεν τα πήγαινε και τόσο καλά. Η πλατφόρμα μικρο-blog υποχωρούσε έναντι της υπηρεσίας ανταλλαγής μηνυμάτων της Tencent, WeChat, και οι λογοκριτές της Κίνας είχαν αρχίσει να επιβάλλουν το κλείσιμο των λογαριασμών χρηστών. Η Weibo όμως κατάφερε να επανέλθει και να αναδειχθεί σε μια πανίσχυρη πλατφόρμα όχι μόνο για σύντομες αναρτήσεις αλλά και για περιεχόμενο μεγαλύτερης έκτασης, όπως ειδησεογραφικά κείμενα, κριτικές ταινιών, και βίντεο. Τα έσοδα του 2ου τριμήνου αυξήθηκαν κατά 68% και η πλατφόρμα συγκέντρωσε 431 εκατομμύρια μηνιαίους χρήστες – αριθμός αυξημένος κατά 19% σε ετήσια βάση.\n31 σεντ ανά δολάριο εσόδων. Τόσα ξοδεύει η εταιρεία ανάπτυξης εταιρικού λογισμικού Workday σε έρευνα & ανάπτυξη ετησίως. Αυτή η επένδυση τροφοδοτεί έναν ασυνήθιστα γρήγορο κύκλο αναβάθμισης και βελτίωσης προϊόντων, γεγονός το οποίο έχει οδηγήσει στην οικοδόμηση μιας σταθερής βάσης πελατών που περιλαμβάνει πάνω από το 35% των εταιρειών της λίστας Fortune 500. Οι μέτοχοι έχουν κι αυτοί λόγους να μένουν πιστοί στην εταιρεία, έχοντας εξασφαλίσει μέση ετήσια απόδοση 27% τα τελευταία τρία χρόνια.