Достоевский Фёдор Михайлович — Башҡорт Википедияһы\n(Фёдор Михайлович Достоевский битенән йүнәлтелде)\nрус. Фёдор Михайлович Достоевский\nД., Друг Кузьмы Пруткова, Зубоскал, —ий, М., Летописец, М-ий, Н. Н., Пружинин, Зубоскалов, Ред., Ф. Д. һәм N.N.\n30 октябрь (11 ноябрь) 1821\nРәсәй империяһы, Мәскәү ҡалаһы[…]\nРәсәй империяһы, Мәскәү ҡалаһы, Мариинская больница для бедных[d]\n28 ғинуар (9 февраль) 1881[…] (59 йәш)\nРәсәй империяһы, Санкт-Петербург[…]\nБыума һәм эмфизема лёгких[d]\nДата погребения или кремации\n14 февраль 1881\nMikhail Andreyevich Dostoevsky[d]\nМария Фёдоровна Достоевская[d]\nМихаил Михайлович Достоевский[d] һәм Андрей Михайлович Достоевский[d]\nАнна Григорьевна Достоевская[d] һәм Мария Дмитриевна Достоевская[d]\nЛюбовь Фёдоровна Достоевская[d]\nтәржемәсе, романист, эссеист, новеллист, журналист, фәлсәфәсе, биограф, яҙыусы\nПушкин Александр Сергеевич, Лермонтов Михаил Юрьевич, Гоголь Николай Васильевич, Владимир Сергеевич Соловьёв[d], Виссарион Григорьевич Белинский[d], Александр Иванович Герцен[d], Адам Мицкевич, Иммануил Кант, Уильям Шекспир, Оноре де Бальзак, Сервантес, Мигель де, Чарльз Диккенс, Виктор Гюго, Жорж Санд[d], Фридрих Шиллер[d], Эрнст Теодор Амадей Гофман[d], Эдгар По һәм Христос[d]\nВоенный инженерно-технический университет[d]\nНиколаевское инженерное училище[d]\nӘүҙемлек осороноң башланыуы\nОшибка Lua в Модуль:Wikidata на строке 199: Функция для отображения свойства не найдена.\nТранскрипция в МФА\nˈfʲɵdər mʲɪˈxajləvʲɪtɕ dəstɐˈjɛfskʲɪj\nКод по Регенсбургской классификации\nОписан на сайте\nЙәһүд энциклопедияһы коды\nДостоевский Фёдор Михайлович Викимилектә\nДостоевский Федор Михайлович (реф. тик. Федоръ Михайловичъ Достоевскій; 30 октября [11 ноября] 1821, Мәскәү, Рәсәй империяһы — 28 января [9 февраля] 1881, Санкт-Петербург, Рәсәй империяһы) — урыҫ яҙыусыһы, аҡыл эйәһе, философ һәм публицист. 1877 йылдан алып Фән академияһының ағза-корреспонденты.\nПетрашевский түңәрәгендә ҡатнашҡаны өсөн дүрт йыл каторгала һәм аҙаҡтан һөргөндә булған сағында һәм артабан да әҙәби ижады ваҡытында Достоевский рус реализмы традицияларын новатор булараҡ дауам итә, тик үҙе тере саҡта замандаштары уны лайыҡлы дәрәжәлә баһаламайҙар.\nДостоевский вафат булғандан һуң ғына иң шәп рус әҙәбиәте классиктарының береһе һәм донъя роман яҙыусылары араһында танылған яҙыусы булып һанала, Достоевскийҙы Рәсәй персонализмының тәүге вәкиле тип таныйҙар. Рус яҙыусыһының ижады донъя әҙәбиәтенә, атап әйткәндә, әҙәбиәт буйынса бер нисә Нобель премияһы лауреаттарының, ижадына ҙур йоғонто яһай, унда экзистенциализм һәм фрейдизмдың аяҡҡа баҫыуына ярҙам итә.\nЯҙыусының иң әһәмиәтле әҫәрҙәре булып «бөйөк биш» романдары тора. 2002 йылда «Преступление и наказание», «Идиот», «Бесы» һәм «Братья Карамазовы» романдары Норвегия китап клубының иң яҡшы 100 китап исемлеге эсенә индерелә. Достоевскийҙың билдәле әҫәрҙәре күп тапҡырҙар экранлаштырыла һәм театрҙа, балетта һәм операларҙа ҡуйыла.\n1 Килеп сығышы. Тәүге йылдары (1821-1837)\n1.1 Чермак пансионы. Әсәһенең үлеме\n1.2 Яҙыусының ата-әсәһе\n1.3 Мәскәүҙәге балалыҡ йылдары\n1.4 Уҡый башлауы. Даровое утары.\n3 Тәүге әҙәби тәжрибәһе, баҫмалары һәм петрашевсылар\n4 Каторга һәм һөргөн\n5 Һөргөндән һуң\n6 Ижадының сәскә атыуы\nКилеп сығышы. Тәүге йылдары (1821-1837)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЧермак пансионы. Әсәһенең үлеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nДостоевскийҙарҙың ырыуы баяр Иртищев Данила Ивановичтан (Ртищев, Ртищевич, Иртищевич, Артищевич) башланып киткән. 1506 йылдың 6 октябрендә уға Пинскиҙан төньяҡ-көнбайышҡа табан Пинский өйәҙенең Поречье улусындағы «Достоев» утарын (имениеһен) бүләк итәләр . Достоевский фамилияһының килеп сығышын тикшеренеүселәрҙең барыһы ла тиерлек Данила Иртищев тоҡомо менән бәйләй. Урындағы риүәйәт буйынса, «Достоево» исеме поляктарҙың «dostoinik» һүҙенән — йәғни, сановник, батша яҡыны тигәндән алынған тип йөрөтәләр. «Достойник» тип кенәз ялсыһы итеп ауылдан алынған ҡайһы бер кешеләрҙе мыҫҡыллап атағандар. Белоруссияның Брест өлкәһендә Достоево ауылы әле лә бар. Данила Иванович Ртищевтың, тикшереүселәр фекере буйынса, ата-бабаларының береһе тарихи сығанаҡтарҙа йыш ҡына иҫкә алынған татар Аслан-Челеби-мырҙа булған. Ул 1389 йылда уҡ Алтын Урҙаны ташлап киткән, Мәскәү кенәзе Дмитрий Донской тарафынан православиеға суҡындырылған . Был татарҙың улын Широкий Рот (Киң ауыҙ) тип йөрөткәндәр, шунлыҡтан уның тоҡомон Ртищев тип атағандар. Ртищевтар гербында ярым ай, алты мөйөшлө йондоҙ һәм бер нисә ҡораллы татартөшөрөлгән, был инде ырыуҙың православие диненән сыҡмағанына ишара.\nТулыһынса «Достоевский» фамилияһы Данила Ивановичтың ейәндәренә күсә һәм ваҡыт үтеү менән улар типик шляхта хеҙмәткәрҙәренә әйләнә.. Ике быуат дауамында тиерлек Достоевскийҙарҙың Пинск тармаҡтары төрлө документтарҙа телгә алынған, әммә ваҡыт үтеү менән польша-литва дәүләтенең Рәсәйгә ҡушылыуы арҡаһында, дворянлыҡтарын юғалтҡан. Xvii быуаттың икенсе яртыһында күсә килгән ырыу Украина. Был һан ҡырҡа кәмей фамилияһы уҡ ваҡытта тарихи документтарҙа иҫкә алынған. Тикшеренеүселәр яҙыусының Ртищев менән туранан-тура бәйләнешен нигеҙләгән документын таба алмай . Билдәле булыуынса, яҙыусының туранан-тура ата-бабалары XVIII быуаттың беренсе яртыһында Волында йәшәгән. Бер нисә быуын шәжәрә өҙөклөгөн табыу өсөн тикшеренеүселәр реконструкциялау ысулын ҡулланған. Хатта яҙыусының ҡартатаһы Достоевский Андрей Григорьевич тураһында аныҡ мәғлүмәт юҡ. Бары тик уның 1756 йылда волынь ваҡ утарлы шляхта ғаиләһендә тыуғанлығы һәм 1775 йылда атаһы һәм ағалары менән бергә Брацлав воеводствоһына (Речь Посполитаяны икенсе бүлгәндән һуң ғына Рәсәй империяһына ингән воеводствоға) күсеп килеүе билдәле. 1782 йылдан алып Андрей Григорьевич Достоевский Войтовец ауылында дин әһеле була.\nЯҙыусының ата-әсәһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nОтец — Михаил Андреевич\nМать писателя — Мария Фёдоровна\nДостоевскийҙар тураһында беренсе дөрөҫ мәғлүмәт буласаҡ яҙыусының атаһы Достоевский Михаил Андреевичтан башлана. Документтар буйынса, Достоевский Михаил 1789 йылда Войтовец ауылында тыуа, 1802 йылда Шаргородский Николаев монастыры янындағы дини семинарияға уҡырға инә. 1809 йылдың авгусында Александр I император медицина-хирургия академияһына дини академия һәм семинарияларҙан өҫтәмә 120 кеше ҡабул итеү тураһында указ сығара. Михаил Достоевский имтихандарҙы уңышлы тапшыра һәм 1809 йылдың 14 октябрендә академияның Мәскәү медицина бүлексәһенә ҡаҙна иҫәбенә уҡырға ҡабул ителә. 1812 йылда ватан һуғышы ваҡытында 4 класс студенты Достоевский «яралы һәм ауырыуҙарға ярҙам итеү өсөн файҙаланырға» тип һуғышҡа ебәрелә, ә һуңыраҡ тиф эпидемия менән көрәшә . 1813 йылдың 5 авгусында Бородино пехота полкының 1-се бүлегендә  штаб-табип исеменә лайыҡ булап.\n1818 йылдың апрелендә Михаил Достоевский Мәскәүҙең хәрби госпиталенә ординатор итеп эшкә күсерелә, тиҙҙән унда Калуга губернаһының Боровск ҡалаһынан сыҡҡан 3-сө гильдия сауҙагәре Федор Тимофеевич Нечаевтың ҡыҙы Мария Нечаева менән таныша. Нечаевтың сауҙаһы Наполеон яуынан, ә унан һуң үҙенең барлыҡ мөлкәтен тиерлек юғалта. Марияның өлкән апаһы Александра бай 1-се гильдия сауҙагәре Александр Куманиндың ҡатыны була, артабан ул яҙыусы яҙмышында ныҡ ҡатнашыу.\n1820 йылдың 14 ғинуарында Мәскәү хәрби госпитале сиркәүендә Михаил һәм Мария никахлаша. 1820 йылдың аҙағында тәүге улдары Михаил тыуғандан һуң, Достоевский хәрби хеҙмәттән сыға һәм 1821 йылда ярлылар өсөн Мария дауаханаһына эшкә урынлаша. Божедомкаға күсеп килгән көҙ аҙағында Достоевский ғаиләһе икенсе бала тыуыуын көтә башлай.\nМәскәүҙәге балалыҡ йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЯрлылар өсөн Мария дауаханаһы\nДостоевский Федор Михайлович Мәскәүҙә 1821 йылдың 30 октябрендә Яңы Божедомка урамындағы ярлылар өсөн Мария дауаханаһына ҡараған Мәскәү тәрбиә йортоноң флигелендә тыуа. Дауахана янындағы Петр һәм Павел сиркәүенең «Тыуғандарҙы яҙыу кенәгәһенә»: «Ярлылар өсөн дауахана йортонда штаб-табип Михаил Андреевич Достоевскийҙың улы тыуҙы. Кенәгәгә дин әһеле Ильин Василий яҙып ҡуйҙы». Федор исемен әсәһе яғынан ҡартатаһының исеменән — сауҙагәр Федор Тимофеевич Нечаевтан алғандар. Сабый Достоевский 4 ноябрҙә суҡындырыла. Суҡындырыусы ата-әсәһе штаб-табип хофрат кәңәшсеһе Григорий Павлович Маслович һәм кенәз ҡатын Козловская Трофимовна Прасковья, ҡартатаһы Федор Тимофеевич Нечаев һәм Александра Федоровна Куманина була.\n«Мин сығышым менән диндар рус ғаиләһенән. Үҙемде иҫләгән ваҡыттан алып атайым менән әсәйемдең яратыуын тойоп үҫтем », — тип ярты быуат ғүмер иткән Федор Михайлович. Достоевскийҙар ғаиләһендә патриархаль йолалар ҡәтғи һаҡлана. Йорт тәртибе атаһының хеҙмәтенә яраҡлаштырып буйһонған. Михаил Достоевский иртәнге сәғәт алтыла уянған, иртән дауаханалағы ауырыуҙарҙы тикшереп сыҡҡан, пациенттарҙы өйҙәренә барып та күҙәткән. Төшкө ашты ғаилә ағзалары менән бергә сәғәт ун икелә ашаған, артабан ял иткән һәм ҡабаттан дауаханала ауырыуҙарҙы ҡабул иткән. «Көн һайын кис сәғәт 9-ҙа киске аш, артабан беҙ, малайҙар, тәре алдына баҫып доға ҡылғандан һуң, атай-әсәйем менән хушлашып, йоҡларға ята торғайныҡ», — тип хәтерләй Федор Михайлович. Уның иң иртә хәтирәләре 1823-1824 йылдарға ҡарай. . 1822 йылдың аҙағында һеңлеһе Варвара тыуғандан һуң, Достоевскийҙар йортонда бала ҡараусы булып Алена Фроловна эшләй, уныңтураһында яҙыусының хәтирәләре бик яҡшы була: «Беҙҙең барыбыҙҙы ла, балаларҙы, ул ҡарап үҫтерҙе. Уға ҡырҡ биш йәштәр тирәһе булғандыр, ул һәр саҡ асыҡ, күңелле холоҡло булды, һәр ваҡыт шулай күңелле итеп беҙгә әкиәттәр һөйләй торғайны!». Был бала ҡараусы ҡатын Достоевскийҙың «Бесы» әҫәрендә телгә алынған. 1825 йылдың мартында Андрей тыуғандан һуң, ғаилә дауахананың һул флигеленә күсә. Яңы фатир, Андрей хәтирәләре буйынса, ике бүлмәнән, аш-һыу бүлмәһенән һәм алғы бүлмәнән тора. Өлкән балалар өсөн «ярым ҡараңғы бүлмә» хеҙмәт итә, ул алғы бүлмәнең артҡы яғы була.\nАндрейҙың иҫләүе буйынса, Достоевскийҙар бала саҡта «Жар-птица», «Алеша Попович», «Синяя борода», «Тысяча и одна ночь» һәм башҡа әкиәттәрҙе тыңлаған. Пасха байрамында Подновинский сатырының «кәмитселәр, клоундар, баһадирҙар, Петрушка һәм комедианттар» сығышын ҡарағандар. Йәй булһа Мария сауҡалығына ял итергә сыҡҡандар. Йәкшәмбе һәм байрам көндәрендә Достоевскийҙар дауахана сиркәүенә ғибәҙәт ҡылырға йөрөгән, ә йәй көндәре әсә балаларын Троица-Сергиев лавраһына алып барған. Балалар бәләкәй саҡта Достоевскийҙарҙың йортона апалары Александраның ҡайны һәм ҡәйнәһе, ҡартаталары Федор Тимофеевич Нечаев һәм уның икенсе ҡатыны Нечаева Ольга Яковлевна, олаталары, Нечаев Михаил Федорович ҡунаҡҡа килеп йөрөгән. Атаһының хеҙмәттәштәре һәм дутары ла был ғаиләлә й ы ш булған. Һуңыраҡ уларҙы яҙыусы күп әҫәрҙәрендә телгә алған.\nУҡый башлауы. Даровое утары.[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nДостоевский йорт ҡоролошо балаларҙа күп нимәләр менән ҡыҙыҡ һы ныу уята һәм үҫештәренә булышлыҡ итә.Яҙыусы үҙенең хәтирәләрендә ата-әсәһен үҙ заманының «иң яҡшы, алдынғы кешеләре» тип атай. Ғаиләнең ҡунаҡ бүлмәһендә кистәрен Карамзин, Державин, Жуковский, Пушкин, ПАолевой, Радклиф әҫәрҙәрен ҡысҡырып уҡығандар. Бигерәк тә атаһы федор Михайлович Карамзиндың «Рәсәй дәүләте тарихы» китабын уҡырға яратҡанын иҫкә төшөрә: «Мин урыҫ тарихының барлыҡ төп эпизодтарын белгәндә миңә бары ун йәштәр тирәһе ине». Мария Федоровна балаларын уҡырға үҙе өйрәтә. Хәтирәләр буйынса, балаларҙы бик иртә уҡырға өйрәткәндәр һәм: «уҡы!» тип әйткәндәр.Башта бәләкәй китаптарҙы уҡырға тәҡдим иткәндәр . Балаларҙың етди беренсе китаптары — «Сто четыре Священные Истории Ветхого и Нового Завета» була.\n1827 йылдың яҙында Михаил Андреевич Достоевскийға коллежский асессор чинын бирәләр һәм ул тыумыштан дворян титулына эйә була. 1828 йылдың 28 июнендә Достоевскийҙар дворян нәҫеле тип иҫәпләнә башлай, улар мәскәү дворянлыҡ шәжәрәһе китабының өсөнсө өлдөшөндә тыумыштан дворяндар тип яҙыла, был уларға утар (имение) һатып алырға һәм йәй айҙарын унда үткәрергә мөмкинлек бирә. 1831 йылдың йәйендә Михаил Андреевич 30 мең һум тирәһе аҡсаға Мәскәүҙән 150 км алыҫлыҡтағы Тула губернаһының Даровое ауыл һатып ала. был ауыл ерҙәре уңдырышһыҙ була, 11 крәҫтиән ихатаһының барыһы ла — ярлы, ә ауыл хужаһы байҙың йорто ситәндән үрелеп, балсыҡ менән эстән-тыштан һыланған өс бүлмәле флигелдән ғибәрәт була. Күршеһенә ҡараған һәм ауылда тороп ҡалған 6 ихата өсөн, күршеләре менән ыҙғыш-талаш сыға , был судҡа күсә. Бынан тыш, 1832 йылдың яҙында бер крәҫтиәндең ғәйебе арҡаһында Даровое ауылында янғын сыға, дөйөм зыян яҡынса 9 мең һум тәшкил итә. Һуңыраҡ яҙыусы: «баҡһаң, барыһы ла янып бөткән була<...> башта ҡурҡыуҙан тулыһынса бөлгәнбеҙ икән тип уйланыҡ» тип яҙа. Шул зыян күргән крәҫтиәндәргә аҡса тараталар һәм йәй аҙағында уҡ «ауыл <...> өр-яңынан төҙөлә», 1833 йылда ғына, Даровое утарына нигеҙ һалғас, бәхәсле Черемошняны һатып алып була.. 1832 йылдың йәйендә генә Достоевскийҙарҙың балалары тәүге тапҡыр Рәсәй ауылы менән таныша. Достоевскийҙарҙың йорто Брыково ҡайынлығына терәлеп тора, өй янында йүкә ағаслығы үҫә. Брыково Федяға бик ныҡ оҡшай, ә «крәҫтиәндәр, бигерәк тә ҡатын-ҡыҙ, бай балаларын бик ныҡ ярата». Һуңынан был сәйәхәттән алған тәьҫораттарын яҙыусы «Ярлы кешеләр», «Бесы» романдарында һүрәтләй.\nМәскәүгә ҡайтҡандан һуң, Михаил менән Федор өсөн уҡыуҙар башлана. Аталары баштан уҡ улдарын «Мәскәү университетының лайыҡлы пансионына» уҡырға бирергә итә, әммә пансионды балаларға тән язаһы ҡулланыуҙы рөхсәт иткән гимназияға үҙгәрткәс, тыйылып ҡала. Михаил Андреевичтың ҡыҙыу холҡло һәм талапсан характерлы булыуына ҡарамаҫтан, Достоевский ғаиләһе балаларға «бик миһырбанлы була <...> уларға бер ваҡытта ла тән язаһы ҡулланмағандар». Өлкән балаларҙы өйгә килеп Закон Божий, рус теле, арифметика һәм географияға Екатерина институтынан дьякон Хинковский уҡыта.. Көн һайын малайҙарҙыАлександровский һәм Екатеринина институты уҡытыусыһы Н. И. Драшусовҡа француз теленә уҡырға йөрөтәләр. Драшусовтың үҙ балалары ла шунда уҡ математика һәм тел фәненә уҡый. Драшусов латин теле уҡытыусыһы булмағанлыҡтан, Михаил Андреевич «Бантышев латин грамматикаһын» һатып ала, һәм көҙ-ҡыш « һәр кис Федор һәм Михаил менән латин теле менән шөғөлләнә башлай». Һуңыраҡ Михаил «атай изгелек кеше булыуына ҡарамаҫтан бик талапсан булды» тип иҫенә төшөрә. Пансионер булғас, Федор менән Михаил Даровоеға йәйҙәрен бары тик ике айға ғына килә. Был ваҡытта үткәрелгән ревизия буйынса, Достоевскийҙарҙың «биш йөҙ дисәтинәгә яҡын ере һәм йөҙҙән ашыу крәҫтиәне» була. 1833-1834 йылдарҙа Достоевский Вальтер Скотт ижады менән таныша . Һуңыраҡ яҙыусы был танышыу уның «тәьҫирләнеү һәм фантазияһын» үҫтереүгә булышлыҡ итеүе тураһында яҙа. Андрей Михайлович хәтирәләре буйынса, уға бик часто Федорҙың «Квентин Дорвард» һәм «Уэверли, йәки Алтмыш йыл элек». китаптарын уҡып ултырғанын күрергә тура килә.\n1834 йылдың сентябрендә Федор һәм Михаил Достоевскийҙарҙы Яңы Басманный урамындағы Леонтий Иванович Чермак пансионына уҡырға индерәләр. Заманында был пансион Мәскәүҙәге иң яҡшы шәхси уҡыу йорттарының береһе тип иҫәпләнә. Бында уҡыу бик ҡыйбат тора, әммә Куманиндар ярҙам итә. Пансионда көн режимы ҡәтғи була. Тулы пансионда уҡыусы бала бары тик ял көндәрендә генә өйөнә ҡайтып килә алған. Иртән сәғәт алтыла балалар уятылған, ҡыш — сәғәт етелә; иртәнге доға һәм ашағандан һуң улар сәғәт ун икегә тиклем уҡыу менән шөғөлләнгән; төшкө аштан һуң сәғәт икенән алтыға тиклем улар уҡыуын дауам иткән, киске аштан һуң сәғәт етенән алып унға тиклем дәрес әҙерләгән һәм шунан һуң йоҡларға ятҡан. Тулы курсы өс кластан торған һәм уның һәр оҙонлоғо 11 ай булған. Уҡыусылар бындаматематика, риторика, география, тарих, физика, логика, рус, грек, латин, немец, инглиз, француз телдәре, матур яҙыу, хатта бейеү һәм рәсем төшөрөүгә өйрәнгән. Леонтий Чермак пансиондың тормошон ғаилә тормошона оҡшатып ойошторорға тырышҡан: «ул үҙе уҡыусылар менән бер өҫтәл артына ултырып ашаған, уҡыусыларға, үҙ улдарына ҡараған кеүек, яғымлы мөрәжәғәт булдырған», балаларҙың бөтә ихтыяждарын ингән, уларҙың һаулығын күҙәтеү аҫтында тотҡан.\nНиколай Иванович Билевич\nДостоевский Федор, синыфташтары хәтирәһе буйынса, ул ваҡытта бик «етди, уйланыусан, аҡһыл сәсле, аҡ йөҙлө малай булған. Ул уйындар менән мауыҡмаған, тәнәфестәр ваҡытында китабын ҡулында тотҡан һәм буш ваҡыттарын үҙенән өлкән синыф малайҙары менән һөйләшеп үткәргән». 1835 йылдың ҡышында,Достоевский беренсе тапҡыр быума (ҡуянсыҡ) өйәнәге менән ауырыған. Федор менән Михаил пансион уҡытыусылары араһында рус теле уҡытыусыһы Николай Иванович Билевичты ныҡ яратҡан, ул балалар өсөн өлгө булып торған. Билевич Гоголь менән бер ваҡытта уҡырған, әҙәби мәжлестәргә йөрөгән, шиғырҙар яҙған, Шиллерҙы тәржемәләгән. Достоевский биографтары фаразы буйынса, был педагог балаларҙы ағымдағы әҙәби ваҡиғалар менән таныштырған, ә Билевич-әҙәбиәтсегә ҡарап, Федор Достоевский әҙәбиәтсе һөнәрен һайларға булышлыҡ иткән. Ял көндәрендә һәм йәйҙәрен Достоевскийҙар ғаиләһендә Державин, Жуковский, Карамзин, Пушкин әҫәрҙәрен уҡығандар. 1835 йылда ғаилә «Бблиотека для чтения» журналына яҙылған, унда буласаҡ яҙыусы тәүге тапҡыр Пушкин Александр Сергеевичтың «Пиковая дама»һын, Оноре де Бальзактың «Отец Горио»һын, Виктор Гюго һәм Жорж Санд әҫәрҙәрен һәм башҡаларҙың әҫәрҙәрен уҡыған.\nМария Федоровна 1835 йылдың апрелендә бәләкәй балалалары менән Даровое ауылына бара. 29 апрелдә ул ҡаты сирләй башлай. Михаил менән Федор был ваҡытта пансиондағы имтихандарға әҙерләнә. Июлдә Мария Федоровнаның ҡыҙы тыуа һәм әсәнең сире тағы ла ҡуҙып китә. Киләһе йәй уның өсөн һуңғыһы була. Көҙ көнө әсә ауырып йығыла. Утыҙ семь йәшен тултырмайынса, Мария Федоровна 27 февралдә вафат була. 1 мартта уны Лазарев зыяратында ерләйҙәр.\nЙәшлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nДостоевскийға 16 йәш тулғас, атаһы уны һәм Михаилды Петербургтағы Төп инженерлыҡ училищеһына уҡырға алып килә. Достоевский федор һәм Михаил әҙәбиәт менән шөғөлләнергә теләй, ләкин аталары яҙыусы хеҙмәте улдарының киләсәген тәьмин итмәйәсәк тип уйлай һәм уларҙы көсләп училищеға уҡырға индерә. «Яҙыусы көндәлектәрендә Достоевский ағаһы менән Петербургҡа барғанда юл буйына «шиғриәт һәм шағирҙар тураһында ғына хыялландыҡ» тип яҙа".\nЕгеткә училищела уҡый оҡшамай, ул бер ниндәй ҙә инженер булырлыҡ һәләттәрен күрһәтмәй. Достоевский дәрестән буш ваҡытында Гомер, Корнель, Расин, Бальзак, Гюго, Гете, Гофман, Шиллер, Шекспир, Байрон, урыҫ авторҙарынан Державин, Лермонтов, Гоголь әҫәрҙәрен уҡый һәм Пушкиндың бөтә әҫәрҙәрен яттан белә тиерлек . Рус географы Семенов-Тян-Шанский хәтирәләре буйынса, Достоевский «үҙ заманындағы күп кенә рус яҙыусыларынан, мәҫәлән, Некрасов, Панаев, Григорович, Плещеев һәм хатта Гоголдән байтаҡ юғары белемле булған».\nУҡығаны менән илһамланып, егет төндәрен әҙәби ижадта үҙенең тәүге аҙымдарын яһай. Достоевский буйынса инженер училищеһына уҡырға әҙәби түңәрәге дуҫ йоғонтоһо аҫтында 1838 йылдың көҙөндә Достоевскийҙың йоғонтоһо аҫтында И. И. Бережецкий, Н. Витковский И., А. Н. Бекетов һәм В. Д. Григорович Төп инженерлыҡ училищеһында әҙәби түңәрәк ойоштора. 1843 йылда Достоевский училищеһын тамамлай һәм инженер-подпоручик булып Петербург инженерҙар командаһында тәғәйенләнә, ләкин ул киләһе йыл йәй башында уҡ, үҙен тотошлай әҙәбиәткә бағышларға ҡарар итә һәм 1844 йылдың 19 октябрендә поручик чинында отставкаға сыға.\nТәүге әҙәби тәжрибәһе, баҫмалары һәм петрашевсылар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n1840-1842 йылдарҙа, училищела уҡыған сағында уҡ, Достоевский «Мария Стюарт» һәм «Борис Годунов» драмаларын яҙа, 1841 йылда ул ағаһына был драмаларҙан өҙөктәр уҡый. 1844 йылда Достоевский ғинуарында ағаһына «Жид Янкель» драмаһын яҙып бөтөрөүе тураһында яҙа. Үҫмерҙең был беренсе әҫәрҙәре һаҡланмаған. 1843 йыл аҙағында 1844 йыл башында Достоевский Эжен Сю романы «Матильда»ны рус теленә тәржемә итә, һәм, бер ни тиклем һуңыраҡ, Жорж Сандтың «Последняя из Альдини» романын руссаға әйләндерә һәм үҙенең «Ярлы кешеләр» романын яҙа башлай. Ике тәржемә лә тамамланмай ҡалған. Достоевский шул уҡ ваҡытта хикәйәләр ҙә яҙған, уларҙы ла тамамлай алмай. 1844 йылда Достоевский эштән сыҡҡанға тиклем кәмендә бер йыл алда Бальзактың «Евгения Гранде» романын рус теленә тәржемә итә, ул 1844 йылда «Репертуар и пантеон» журналында баҫылып сыға. 1845 йылдың май аҙағында үҙенең «Бедные люди» романы баҫыла. был әҫәре өсөн Достоевский Белинский түңәрәгенә бик йылы ҡабул ителә Барыһы ла уның тураһында «яңы Гоголь» барлыҡҡа килгән тип һөйләйҙәр. Күп йылдар үткәс хәтерҙә ҡалған һүҙ достоевский белинский «яҙыусыларҙың көндәлектәре»:\nӘммә Достоевскийҙың ике.нсе әҫәрен «Двойник»ты, Белинскийҙан башҡа, күптәр аңламаусанлыҡ менән ҡаршы ала. Тургенев менән 1846 йылда Достоевскийҙың бәхәсләшеүе арҡаһында, Белинский түңәрәге тарҡала. Достоевский "Современник" журналынан китә һәм "Отечественные записки" журналы менән хеҙмәттәшлек итә башлай\nДостоевский билдәлеН. А. Майков,И. А.. Гончаров, училищела бергә уҡыған класташы Бекетов Алексей Николаевичтың аға-энеләре һәм үҙенең буласаҡ әҫәрҙәре геройҙарының прототиптары менән таныша.\n26 йәшлек Достоевский, К. Трутовский Һүрәте, итальян ҡәләм, ҡағыҙ, (1847), (ГЛМ)\n1846 йылдың яҙында Достоевскийҙы А. Н. Плещеев Ш. Фурье тәғлимәтен һөйөүсе М. В. Петрашевский менән таныштыра. Достоевский йПетрашевский ойошторған «йома» кисәләренә 1847 йылдың ғинуары аҙағында мөрөй башлай. Был осрашыуҙарҙа Петрашевскийҙың фекерҙәштәре китап баҫыуҙа азатлыҡ, суд эштәрен үҙгәртеп ҡороу һәм крәҫтиәндәрҙе азат итеү мәсьәләләре тураһында фекер алыша.1849 йылдың яҙында Достоевский С, Ф. Дуровтың әҙәби-музыкаль түңәрәгендә  ҡатнаша. Был түңәрәккә йөрөүселәр Петрашевский түңәрәгенең сәйәси ҡараштарын хупламайҙар. 1848 йылда Достоевский үҙен коммунист тип атаған Н. А. Спешнев менән таныша, тиҙҙән уның тирәһендә иң радикаль ете петрашевсы берләшә, улар айырым йәшерен ойошма төҙөй. Достоевский был йәмғиәттең ағзаһы була. Йәмғиәттең маҡсаты - Рәсәйҙә рөхсәтһеҙ типография булдырыу һәм илдә түңкәрелеш булдырыу була. Достоевский С. Ф. Дуров түңәрәгендә тыйылған «Письмо Белинского Гоголю» хатын бер нисә тапҡыр ҡысҡырып уҡый. «аБелые ночи» баҫылғандан һуң, 1849 йылдың 23 апрелендә иртән иртә петрашевсылар иҫәбендә Достоевский ҡулға алына. 8 ай буйына Петропавловский ҡәлғәһендәге төрмәлә тотола. Петрашевсыларҙың эшен тикшергәндә Спешневтың түңәрәге тураһында бер һүҙ ҙә сыҡмай ҡала. Һорау алыусыларға Достоевский үҙен һәм башҡаларҙы ғәйепләрлек мәғлүмәт бирмәй.\nКаторга һәм һөргөн[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nПлацтағы яза күренешен һүрәтләү\nДостоевский ғәйебен танымаһа ла, суд уны «иң мөһим бер енәйәтсе» тип һанай һәм уҡыусыларға «Белинскийҙың Гоголгә хаты»н таратыуҙа ғәйепләй. 1849 йылдың 13 ноябренә тиклем Хәрби-суд комиссияһы Ф. М. Достоевскийҙы бөтә хоҡуҡтарынан мәхрүм итергә һәм «атып үлтереү язаһы»на тарттырырыға тигән ҡарар сығара. 19 ноябрҙә Достоевскийға үлем хөкөм ҡарарын ғәмәлдән сығаралар: был генерал-аудиториаттың «уның ғәйебе был хөкөмгә тура килмәй» тигән ҡарары арҡаһында була. Достоевскийҙы был ҡарар буйынса һигеҙ йыл каторгаға хөкөм итәләр. Ноябрь аҙағында император Николай I генерал-аудиториат сығарған хөкөөм ҡарарын дүрт йыллыҡ каторга менән һәм артабан ябай һалдат хәрби хеҙмәт итергә тигән ҡарар менән алмаштыра һәм раҫлай.\n22 декабря 1849 (3 января 1850 года) Семеновплацта петрашсыларҙың баш өҫтөндә ҡылыс һындырып «атып үлтереү үлем язаһы» тураһындағы суд ҡарарын уҡыйҙар, һуңынан был язаны туҡтаталар һәм уларҙы ярлыҡау тураһында ҡарар уҡыйҙар. Яза инсценировкаһы аҙағында петрашевсыларға каторга эштәренә хөкөм язаһы тәғәйенләү тураһындаәйтәләр. Үлем язаһына хөкөм ителгәндәрҙең береһе, Николай Григорьев, аҡылдан шаша. Тойоу, кисереү мөмкин Достоевский быны үҙенең "Идиот" романының кенәз Мышкин образында һүрәтләй. Моғайын, Петропавловский ҡәлғәһендә уҡ яҙыусының булған сәйәси ҡараштары үҙгәрә, уның дини ҡараштары православие дине ҡарашына нигеҙләнә.\nТобольскиҙа ҡыҫҡа ғына ваҡыт туҡтап торған саҡта, 1850 йылдың 9 ғинуарында, Себергә һөргәнгә ебәрелгән декабристар Ж. А.. Муравьев, П. Е. Анненков һәм Н. Д. Фонвизиндың ҡатындары яҙыусыны этапта барыусы башҡа петрашевсылар менән осрашыуын ойошторалар һәм капитан Смольков аша Достоевскийға китап тышы ҡатырғаһына 10 һум аҡса һалынған Инжил тапшыралар  (10 һум). Достоевский был китапты ҡомартҡыһы булараҡ һаҡлай, ә ул яҙған «Записки из Мертвого дома» китабында бер арестант тың Инжилын урлайҙар. Киләһе дүрт йылын Достоевский Омск ҡалаһында каторгала үткәрә. . Арестант хат алышыу хоҡуғынан мәхрүм ителә, әммә, лазаретта дауаланғанда, яҙыусы йәшерен рәүештә «Себер дәфтәре» («моя тетрадка каторжная») яҙмаһын яҙа ала. Шунан алған тәьҫораттары уның «Записки из Мертвого дома» әҫәрендә сағылыш таба. Оҙаҡ ваҡыт Достоевский әҫәрҙәре баҫылып сыҡмай тора, ул онотола. 1850 йылда Польшаның «Варшава китапханаһы» журналында яҙыусының «Бедные люди» романынан өҙөктәр баҫыла һәм уның тураһында ыңғай фекерҙәр әйтелә. Яҙыусы каторгала саҡта ул ҡуянсыҡ (быума өйәнәге) менән сирләй башлай (Epilepsia). 1858 йылда Александр II Достоевский хәрби хеҙмәттән сығарыуын һорап үтенес хатын яҙа.\nТөрмәнән сыҡҡандан һуң ай самаһы ул Омск ҡалаһында үткәрә, унда билдәле ҡаҙаҡ сәйәхәтсеһе һәм этнографы Валиханов Чокан,  менән осраша.\nСемипалатинскиҙа 1857-1859 йылдарҙа Достоевский йәшәгән йорт\n1854 йылдың феврале аҙағында Достоевский 7-се Себер сиге линия батальонына Семипалатинскиға ебәрелә. Шунда ул урындағы эскесе чиновник Александр Исаевтың ҡатыны Исаева Мария Дмитриева менән яҡындан таныша Бер ни тиклем ваҡыттан һуң был урындан Исаевты Кузнецк  ҡалаһына трактир ҡарауылсыһы итеп күсеерәләр. Федор Михайлович 1855 йылдың 14 авгусында М, Д. Исаеваның үлеме тураһында Кузнецкиҙан хат ала .\n1855 йылдың 18 февралдә Достоевский яҙған император Николай I тол ҡатыны императрица Александра Федоровнаға бағышланған шиғыр яҙа. Айырым Себер инфантерия корпусы командующийы генерал Г. X. Гасфорт юлламаһы буйынса Достоевский хәрби министр бойороғона ярашлы унтер-офицер итеп тәғәйенләнә. 1855 йылдың 27 март башында Александр II батшалыҡҡа ултырыу йыллығын билдәләү айҡанлы хөкөмгә тарттырылғандарҙың ҡайһы бер өлөшөнә льготалар бирелә. Яңы император Александр II ярлыҡауына ышанған федор Михайлович үҙенең танышы, Севастополде геройҙарса обороналауҙа ҡатнашҡан генерал-адъютант Тотлебен Эдуард Ивановичҡа, хат яҙа һәм унан император алдында үҙен ярлыҡауҙы һораүын үтенә. Был хатты Петербургҡа яҙыусының дуҫы барон Врангель Александр Егорович алып бара, ул, Достоевский үлгәндән һуң, үҙенең хәтирәләрендә был турала яҙып баҫтыра. Э. И. Тотлебен император шәхси ҡабул иткәндә Достоевскийҙы ярлыҡау тураһында император ҡарарын ала. 1856 йылдың 26 авгусында Александр II тәхеткә ултыртыу көнөндә петрашевсылар ғәфү ителә тип иғлан ителә. Әммә Александр II яҙыусыны йәшерен күҙәтеү аҫтында тоторға бойора. 1856 йылдың 20 октябрендә Достоевский прапорщик булып күтәрелә.\nУрыҫ православие сиркәүендә 1857 йылдың 6 февралендә Достоевский Кузнецкиҙа Мария Исаева менән никахлаша. Бынан бер аҙна үткәс, ирле-ҡатынлылар Семипалатинскиға китә һәм Барнаулда, П П. Семеновйортонда, Достоевскийҙы быума өйәнәге йыға. Был никах бәхетһеҙ була.\nДостоевский һәм Вәлиханов Ч. 1858 йылда төшөрөлгән фотоһүрәт. Семипалатинск\nЯрлыҡау Достоевский (йәғни рөхсәт ителгән һәм тулы амнистия булған) 1857 йылдың 17 апрелендә батшаның юғары указы буйынса иғлан ителә, уға ярашлы, дворянлыҡ хоҡуҡтары уға ҡайтарыла. Достоевский тормошонда төрмәлә һәм һөргөндә булыу, хәрби хеҙмәт итеү ҙур боролош осоро була һәм һөҙөмтәлә тормошта «дөрөҫлөк эҙләүсе кешенән» ул тәрән дини кешегә әйләнә, уның идеалы - Иисус Христос була.\nҺөргөндән һуң[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n1863 йылда Достоевский\n1859 йылдың 30 июнендә Достоевскийға ваҡытлы билет бирелә, был уға Тверь ҡалаһына барырға рөхсәт итә. 2 июлдә яҙыусы Семипалатинскиҙан китә. Достоевский ҡатыны һәм уның улы Павел менән 1859 йылдың декабрь аҙағында Петербургҡа ҡайта, әммә яҙыусының йәшерен күҙәтеү аҫтында тороуы 1870 -се йылдар уртаһына тиклем туҡтатылмай. 1875 йылдың 9 июлендә Достоевский полиция күҙәтеүенән азат ителә.\n1860 йылда Достоевский әҫәрҙәренең йыйынтығы ике томлыҡта баҫылып сыға. Унда «Дядюшкин сон» һәм «Село Степанчиково и его обитатели» әҫәрҙәре инә, ләкин ул яҙыусыға ҙур уңыш килтермәй. Достоевский, ҡабаттан әҙәби дебют яһап, «Записки из Мертвого дома» әҫәрен баҫтырып сығара (тәүге тапҡыр тулыһынса «Время» журналында, 1861-1862). Яҙыусының был новаторлыҡ әҫәре Рәсәй уҡыусыларын шаҡ ҡатыра. Замандаштары өсөн «Записки» яңылыҡ була, сөнки Достоевскийға тиклем бер кем дә каторжандар тормошо тураһында яҙмаған була. Шуның өсөн был әҫәре арҡаһында яҙыусы булараҡ донъя һәм рус әҙәбиәтендә лайыҡлы урын биләй. А. И. Герцен әйтеүенсә, «Записки из Мертвого дома» әҫәрендә Достоевский русДантеһы була, ул йәһәннәмгә төшә һәм уның тураһында яҙа. Герцен уның «Записки» әҫәрен Микеланджелоның Ҡурҡыныс суд фрескаһы менән сағыштыра , ул яҙыусының әҫәрен инглиз теленә тәржемә итергә тырыша, әммә тәржемә ҡыйынлыҡтары арҡаһында баҫма сығарылмай ҡала.\n1861 йылда ағаһы Михаилға Федор Михайлович үҙенең әҙәби-сәйәси журналы, «Ваҡыт»ты сығарырға булышлыҡ итә, ул ябылғас, 1863 йылда Достоевскийҙар «Эпоха» журналын сығара башлай. Был журналда Достоевский үҙенең«Униженные и оскорбленные» (1861), «Записки из Мертвого дома», «Скверный анекдот» (1862), «Зимние записки о летних впечатлениях» (1863) һәм «Записки из подполья» (1864) әҫәрҙәрен баҫтыра. «Время» һәм «Эпоха» журналдары менән хеҙмәттәшлек итеү Достоевскийҙың публицистик эшмәкәрлегемә нигеҙ һала.\nДостоевский 1862 йылдың йәйендә тәүге тапҡыр сит илгә сәфәр ҡыла: Германия, Франция, Англия, Швейцария, Италия һәм Австрияла була. Сәйәхәтенең төп маҡсаты немец Баден-Баден курортында дауаланыу була, әммә шуға ҡарамаҫтан ул рулетка уйыны менән мауыға һәм аҡсаға даими мохтажлыҡ кисерә. Европаға барыуының икенсе өлөшөндә Достоевский 1863 йылдың йәйен эмансипациялы Аполлинария Суслова менән үткәрә («инферналь ҡатын-ҡыҙ» яҙыусы һүҙе буйынса), ул Аполлинария менән 1865 йылда Висбаденда тағы ла бер тапҡыр осраша. А. П. Сусловаға ҡарата һөйөүе яҙыусының «Игрок» романында сағылыш таба. Достоевский Баден-Баден, Висбаден һәм Гомбург казиноларына 1862, 1863, 1865, 1867, 1871 һәм 1870 йылдарҙа йөрөй. 1871 йылдың 16 апрелендә яҙыусы һуңғы тапҡыр Висбаденда рулеткала уйнай, уйында отолғандан һуң башҡа бер ваҡытта ла уйнамаҫҡа һүҙ бирә һәм һүҙендә тора. Европа илдәре буйлап тәүге сәйәхәттән алған тәьҫораттарында ул бөйөк француз революцияһы — «Азатлыҡ, тигеҙлек һәм туғанлыҡ» тураһында «Зимние заметки о летних впечатлениях» 8 очерк-эссела һүрәтләй.\n1864 йылда яҙыусының ҡатыны һәм ағаһы үлеп китә.\nИжадының сәскә атыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЯҙыусының донъя һәм рус әҙәбиәтендәге иң ҙур әһәмиәтле өлөшө булып уның 5 роман китабы һәм уникаль фәлсәфәүи-публицистик әҫәре «Дневник писателя» тора:\n«Преступление и наказание» (1866),\n«Братья Карамазовы» (1879—1880)[К 1].\nБиблиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n↑ Указаны годы первых публикаций.\n↑ 2,0 2,1 2,2 Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #118527053 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.\n↑ BNF танытҡысы: асыҡ мәғлүмәт платформаһы — 2011.\n↑ 4,0 4,1 Белкин А. А. Достоевский Ф. // Краткая литературная энциклопедия — М.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 2.\n↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 А. Кирпичников Достоевский, Федор Михайлович // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1893. — Т. XI. — С. 72–81.\n<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q602358"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4221778"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19908137"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23892913"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19937818"></a>\n↑ T. Se. Dostoievsky, Feodor Mikhailovich // 1911 Encyclopædia Britannica — 11 — New York City: 1911. — Vol. 8. — P. 438–439.\n<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q60"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q867541"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19937821"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q7793857"></a>\n↑ 7,0 7,1 Бороздин А. К. Достоевский, Федор Михайлович // Русский биографический словарь — СПб.: 1905. — Т. 6. — С. 608–670.\n<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4094630"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21175477"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1960551"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19937813"></a>\n↑ Fjodor Dostojewski\n↑ Достоевская, Анна Григорьевна // Доде — Евразия — 1931. — Т. 23. — С. 331–332.\n<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q20078554"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q43200290"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q43399247"></a>\n↑ Достоевский Федор Михайлович // Философский энциклопедический словарь / Ред.-сост. Е. Ф. Губский, Г. В. Кораблева, В. А. Лутченко. — М. : Инфра-М, 2003. — 576 с. — (Библиотека словарей «Инфра-М»). — ISBN 586225403-X.\n↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 Орнатская, Туниманов, 1992\n↑ Сараскина, 2013, с. 21—23\n↑ Волгин, 2012, с. 19\n↑ Волгин, 2012, с. 15\n↑ 17,0 17,1 Сараскина, 2013, с. 22—23\n↑ Волгин, 2012, с. 17—18\n↑ Волгин, 2012, с. 28—39\n↑ Сараскина, 2013, с. 24\n↑ Волгин, 2012, с. 29\n↑ 22,0 22,1 Сараскина, 2013, с. 25\n↑ 23,0 23,1 Волгин, 2012, с. 67—68\n↑ Сараскина, 2013, с. 34\n↑ Волгин, 2012, с. 69\n↑ 26,0 26,1 Сараскина, 2013, с. 35\n↑ Сараскина, 2013, с. 36\n↑ Сараскина, 2013, с. 37\n↑ Сараскина, 2013, с. 39\n↑ Сараскина, 2013, с. 38\n↑ Сараскина, 2013, с. 43\n↑ 32,0 32,1 Сараскина, 2013, с. 45\n↑ 33,0 33,1 Сараскина, 2013, с. 46\n↑ Сараскина, 2013, с. 47—48\n↑ Сараскина, 2013, с. 49\n↑ Сараскина, 2013, с. 50\n↑ Сараскина, 2013, с. 48\n↑ Сараскина, 2013, с. 51\n↑ 39,0 39,1 39,2 39,3 39,4 39,5 Сараскина, 2013, с. 56\n↑ Якубович, 1999, с. 13\n↑ 41,0 41,1 41,2 Якубович, 1999, с. 14\n↑ Сараскина, 2013, с. 58\n↑ Сараскина, 2013, с. 59\n↑ 44,0 44,1 Якубович, 1999, с. 15\n↑ Сараскина, 2013, с. 57\n↑ Сараскина, 2013, с. 61—62\n↑ Сараскина, 2013, с. 62—63\n↑ Якубович, 1999, с. 16—17\n↑ Сараскина, 2013, с. 60\n↑ Якубович, 1999, с. 17\n↑ Сараскина, 2013, с. 62\n↑ 52,0 52,1 Якубович, 1999, с. 17—19\n↑ 53,0 53,1 Сараскина, 2013, с. 65\n↑ 54,0 54,1 54,2 Сараскина, 2013, с. 66\n↑ Сараскина, 2013, с. 63\n↑ Якубович, 1999, с. 20\n↑ 57,0 57,1 Сараскина, 2013, с. 64\n↑ Якубович, 1999, с. 16\n↑ Сараскина, 2013, с. 72—73\n↑ Сараскина, 2013, с. 73\n↑ Якубович, 1999, с. 21—22\n↑ 62,0 62,1 62,2 Сараскина, 2013, с. 74\n↑ Якубович, 1999, с. 22\n↑ Якубович, 1999, с. 23—25\n↑ Якубович, 1999, с. 23\n↑ Якубович, 1999, с. 24\n↑ 67,0 67,1 Сараскина, 2013, с. 68\n↑ 68,0 68,1 Якубович, 1999, с. 24—25\n↑ 69,0 69,1 Сараскина, 2013, с. 69\n↑ Якубович, 1999, с. 27\n↑ Якубович, 1999, с. 27—28\n↑ Сараскина, 2013, с. 76\n↑ Якубович, 1999, с. 26\n↑ 74,0 74,1 Якубович, 1999, с. 28\n↑ Сараскина, 2013, с. 70\n↑ 76,0 76,1 Якубович, 1999, с. 28—29\n↑ Якубович, 1999, с. 29\n↑ Сараскина, 2013, с. 70—71\n↑ Якубович, 1999, с. 35\n↑ Якубович, 1999, с. 34—35\n↑ Якубович, 1999, с. 34\n↑ Якубович, Орнатская, 1993, 1837 год. Мая конец\n↑ Достоевский Ф. М. «Дневник писателя». 1876 год. Январь. Гл. 3. § 1\n↑ Семенов-Тян-Шанский Петр Петрович. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 13 ғинуар 2016 тикшерелгән.\n↑ Семёнов-Тян-Шанский, 1917\n↑ Бережецкий Иван Игнатьевич. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 31 декабрь 2015 тикшерелгән.\n↑ Бекетов Алексей Николаевич. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 31 декабрь 2015 тикшерелгән.\n↑ 88,00 88,01 88,02 88,03 88,04 88,05 88,06 88,07 88,08 88,09 88,10 88,11 Якубович, Орнатская, 1993\n↑ 89,0 89,1 89,2 Бороздин А. К. Достоевский, Федор Михайлович // Русский биографический словарь : в 25 томах — СПб.—М., 1896—1918.\n↑ 90,0 90,1 ПСС в 30 т., 1972—1990\n↑ Белов С. В., Щенников Г. К. Бедные люди. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 4 ғинуар 2016 тикшерелгән.\n↑ Гроссман, 2012\n↑ Панаев И. И., 1977\n↑ Петрашевский Михаил Васильевич. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 13 ғинуар 2016 тикшерелгән.\n↑ 95,0 95,1 95,2 95,3 95,4 95,5 95,6 Фридлендер, 1956\n↑ Дуров Сергей Федорович. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 29 декабрь 2015 тикшерелгән.\n↑ Белые ночи. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 4 ғинуар 2016 тикшерелгән.\n↑ Майков Аполлон Николаевич. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 31 декабрь 2015 тикшерелгән.\n↑ Бельчиков Н. Ф. Достоевский в процессе петрашевцев — 2-е. — М.: Изд-во АН СССР, 1971. — Б. 48. — 293 б.\n↑ Уильямс Р. Достоевский: Язык, вера, повествование = Dostoevsky: Language, Faith and Fiction / Пер. с англ. Н. Пальцев — М.: РОССПЭН, 2013. — Б. 28. — 295 б. — ISBN 978-5-8243-1556-1.\n↑ Захаров В. Н. Кто подарил Достоевскому Евангелие в январе 1850 года? // Неизвестный Достоевский : международный научный журнал / Гл. ред. В. Н. Захаров. — Петрозаводск: Петрозаводский государственный университет, 2015. — № 2. — С. 44—53. — ISSN 2409-5788. — DOI:10.15393/j10.art.2015.2464\n↑ Мочульский К. В. Достоевский. Жизнь и творчество — ИМКА Пресс, 1947. — Б. 123. — 539 б. — ISBN 5518075111.\n↑ Достоевский Ф. М. Собрание сочинений в десяти томах / Под общей редакцией Л. П. Гроссмана, А. С. Долинина, В. В. Ермилова, В. Я. Кирпотина, В. С. Нечаевой, Б. С. Рюрикова — М.: ГИХЛ, 1956—1958. — Т. 10. — Б. 565.\n↑ Валиханов Чокан Чингисович. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 4 ғинуар 2016 тикшерелгән.\n↑ Литературно-мемориальный дом-музей Ф. М. Достоевского. SemeyNet — Семипалатинск. 8 май 2012 тикшерелгән.\n↑ 106,0 106,1 Павел Косенко Иртыш и Нева — Алма-Ата: Жазушы, 1971. — Б. 31—44, 82.\n↑ Анри Труайя, 2005\n↑ Врангель, 1912\n↑ 1911 Encyclopædia Britannica/Dostoievsky, Feodor Mikhailovich\n↑ Достоевская (Констант, в 1-м браке Исаева) Мария Дмитриевна. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 13 сентябрь 2015 тикшерелгән.\n↑ dostoevsky.libnvkz.ru Сайт — Достоевский и Кузнецк\n↑ Семёнов-Тян-Шанский П. П. Из «Мемуаров» // Lua хатаһы: expandTemplate: template "бсокр" does not exist.. — М. : Художественная литература, 1964. — Т. 1. — С. 202—220.\n↑ Якубович, Орнатская, 1993, 1859. Июня 30\n↑ Якубович, Орнатская, 1993, 1859. Июля 2\n↑ Якубович, Орнатская, 1993, 1859. Декабря 20 (?)\n↑ Якубович, Орнатская, 1995, 1875. Июля 9\n↑ Сочинения Ф.М. Достоевского (1860). Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 4 ғинуар 2016 тикшерелгән.\n↑ Записки из Мертвого дома. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 4 ғинуар 2016 тикшерелгән.\n↑ Герцен Александр Иванович. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 5 ғинуар 2016 тикшерелгән.\n↑ Время (публицистика). Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 4 ғинуар 2016 тикшерелгән.\n↑ Униженные и оскорблённые. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 4 ғинуар 2016 тикшерелгән.\n↑ Фридлендер, 1982\n↑ Скверный анекдот. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 4 ғинуар 2016 тикшерелгән.\n↑ Брусовани М. И., Гальперина Р. Г. Заграничные путешествия Ф.М. Достоевского 1862 и 1863 гг. // Достоевский. Материалы и исследования / Редактор Г. М. Фридлендер. — Л. : Наука, 1988. — Т. 8. — С. 288—292.\n↑ Мирский, 1992\n↑ Достоевская А. Г., 1987\n↑ Якубович, Орнатская, 1994\n↑ Акелькина Е. А., Щенников Г. К. Зимние заметки о летних впечатлениях. Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 13 сентябрь 2015 тикшерелгән.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Достоевский_Фёдор_Михайлович&oldid=928620 ҡабул ителгән\n11 ноябрҙә тыуғандар\n9 февралдә вафат булғандар\n1881 йылда вафат булғандар\nXIX быуат философтары\nАлфавит буйынса философтар\nXIX быуат тәржемәселәре\nРәсәй империяһы тәржемәселәре\nАлфавит буйынса тәржемәселәр\nXIX быуат Рәсәй яҙыусылары\nРәсәй империяһы яҙыусылары\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:56 12 ғинуар 2020 үҙгәртелгән.


Халыҡ йәнле аралашыуға сарсаған » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Халыҡ йәнле аралашыуға сарсаған\nХалыҡ йәнле аралашыуға сарсаған 22.09.2015 // Йәмғиәт\nБаш ҡалабыҙҙың 2-се троллейбус маршруты республикалағы әҙиптәрҙең журнал һәм гәзит хеҙмәткәрҙәренең ижад, тәжрибә уртаҡлашыу майҙансығына әүерелде. “Башҡорт драма театры” һәм “Колхоз баҙары” туҡталыштары араһында йөрөүселәр бер мәл Башҡортостанда иң күп тираж менән сыҡҡан фәнни-педагогик һәм методик айлыҡ журналдың – “Башҡортостан уҡытыусыһы”ның – редакция коллективы менән осрашҡайны.\nМатбуғат баҫмаларын уҡыусылар аҙайған дәүерҙә бындай аралашыу ике яҡ өсөн дә отошло булды. Минеңсә, был йәһәттән Башҡортостандың Элемтә һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы етәксеһе Борис Мелкоедовтың матур башланғысы хуплауға лайыҡ.\nТроллейбуста халыҡ байтаҡ йыйылғас, “Башҡортостан уҡытыусыһы” журналының баш мөхәррире Салауат Кәримов һүҙ алды.\n– Хөрмәтле баш ҡала халҡы, ҡунаҡтар! Һеҙҙе 95 йыллыҡ тарихы булған баҫма хеҙмәткәрҙәре сәләмләй. Юл ыңғайы аралашып, фекер уртаҡлашып барыу мөмкинлеге өсөн бик шатбыҙ, – тине ул.\nТәүҙә пассажирҙар аптырабыраҡ ҡалды. Тыныс ҡына килгән троллейбуста Башҡортостандың Мәғарифты үҫтереү институты доценты, филология фәндәре кандидаты Фәнзил Санъяровтың дәртле ҡурай моңо ла яңғырағас, кешеләрҙең иғтибары йырлы тулҡындарға көйләнде.\n– 2-се маршрут “Әҙәби троллейбус” тип аталды. Бөгөн беҙ һеҙгә баҫмабыҙҙың яңы һанын таратабыҙ. Журналыбыҙҙа башҡорт, урыҫ, татар, инглиз, сыуаш, мари телдәрендә материалдар донъя күрә, шуға уны һәр кем уҡый алыр, – тип дауам итте һүҙен баш мөхәррир.\nКүркәм сарала редакция хеҙмәткәрҙәре, әүҙем авторҙар, йыл лауреаттары ҡатнашты. Педагогия фәндәре докторы, профессор, академик Камил Әхиәров, 30 йылдан ашыу ошо баҫманың мөхәррире булып эшләгән тәжрибәле журналист, ғалим Сәлимйән Ғүмәров, педагогия фәндәре кандидаты, Башҡортостан Мәғариф министрлығының методик үҙәге директоры урынбаҫары Миңдебай Юлмөхәмәтов, филология фәндәре кандидаты, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың “Йыл уҡытыусыһы” исемен яулаған Фәнзил Санъяров, Мәғарифты үҫтереү институты доценты Рида Хөсәйенова, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, республиканың “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы” бәйгеһе лауреаты Мәүлиә Сафиуллиналарҙың журнал хаҡында әйтер йылы һүҙҙәре, хәтирәләре күп ине.\n– Минең тәүге мәҡәләләрем баҫмала бынан теүәл 60 йыл элек донъя күрә башланы. Балаларҙы хеҙмәт аша тәрбиәләү, үҫтереү мәсьәләләре менән шөғөлләндем, шуны республикабыҙҙа киң пропагандаланым, – ти арҙаҡлы ғалим, Рәсәй Мәғариф академияһы академигы Камил Шәйехмырҙа улы Әхиәров. – Бөгөн мәктәптәрҙә хеҙмәт тәрбиәһенең ҡаҡшай барыуы мине ныҡ борсой.\nСәлимйән Ғүмәров та ҡала халҡы менән ихлас аралашты, журналға етәкселек иткән осоро, командировкаларҙа осраған ҡыҙыҡлы ваҡиғалар хаҡында һөйләне. Китап, баҫмалар менән дуҫ булырға әйҙәне ул, кешеләр менән ябай, туғандарса аралашыуға бер нәмә лә етмәүен билдәләне.\n– Үҙебеҙ урыҫ милләтенән, ә туғандарыбыҙ, кейәү-килендәребеҙ – башҡорт һәм татарҙар. Бер-беребеҙҙең ҡәҙерен белеп йәшәйбеҙ. Башҡортостаныбыҙҙа халыҡтар дуҫлығы буш һүҙ түгел, – тине шул саҡ бер пассажир.\nӘйткәндәй, йәнәшәмдә ултырып килгән ханым Благовар районының Пришиб ауылында тыуып үҫкән. Оҙаҡ йылдар “Башнефть” компанияһында эшләгән, хәҙер Германияла йәшәй.\n– Журнал хеҙмәткәрҙәрен, ғалимдарҙы тыңлап шул тиклем ҡыуандым. Бөгөн генә Өфөгә ҡайтып төшкәйнем, әле туғандарыма китеп барам. Ҡурай моңон ишетеп кинәндем, күңелем тула, – тине ул, күҙ йәштәрен һөртөп.\nОҙаҡ йылдар Башҡортостандың мәғариф министры урынбаҫары булған педагог-ғалим Миңдебай Юлмөхәмәтовтың да юлсыларға әйтер һүҙе бар ине. Ул халыҡты ябай һәм аныҡ миҫалдар аша бөгөн мәғариф өлкәһендә көнүҙәк булған мәсьәләләр менән таныштырҙы, уҡытыусылар журналының республика мәғарифын үҫтереүҙәге әһәмиәтен билдәләне. Тәжрибәле етәксегә пассажирҙарҙан һорауҙар яуҙы.\nАралашыуға арҙаҡлы уҡытыусылар Мәүлиә Сафиуллина менән Рида Хөсәйенова ҡушылғас, троллейбус эсе тағы ла йәнләнеберәк китте. Остаздар башҡорт милли сәнғәте, әҙәбиәте хаҡында һөйләне. Әбйәлилдән килгән Мәүлиә Фәрит ҡыҙының башҡорт халыҡ көйҙәрен, популяр эстрада йырҙарын һуҙыуы ла пассажирҙарҙың күңеленә хуш килде. Туҡталышына етер саҡта рәхмәттәр әйтеп, ҡәнәғәт йылмайып хушлашты улар.\nӘҙәбиәт йылы айҡанлы һүҙҙе артабан Фәнзил Санъяров алды һәм үҙенең шиғырҙарын уҡып ишеттерҙе. Билдәле уҡытыусы юл буйы ҡурай моңо ла бүләк итте, халыҡ йырҙарын да ишеттерҙе. Уҡытыусының ҡурай тураһындағы һүҙен халыҡ йотлоғоп тыңланы. “Башҡортостанда йәшәүебеҙ менән ғорурланабыҙ. Өфөбөҙ көндән-көн матурлана, ШОС һәм БРИКС саммиттарының беҙҙә үтеүен ҡыуанып ҡабул иттек”, – тине пассажирҙар.\nСара барышында башҡорт теле һәм әҙәбиәтенә, мәҙәниәтебеҙгә, журнал тарихына арналған викторина үткәрелде. Уйын троллейбусты гөрләтте генә. Өфөләрҙең Мостай Кәрим, Рәми Ғарипов, Рауил Бикбаев кеүек халыҡ шағирҙарының ижады хаҡында төплө мәғлүмәткә эйә булыуы һоҡландырҙы. Артҡы рәттә ултырған Олег исемле урыҫ егете дөрөҫ яуаптары өсөн журналдың махсус футболкаһына лайыҡ булды.\n– Өфөлә йәшәгәс, беҙ башҡорт әҙиптәренең ижады менән дә таныш булырға тейеш, – тине ул.\nДөрөҫөн әйткәндә, ҡала буйлап троллейбуста йөрөүгә сығыр алдынан “Аралашыу килеп сығырмы?”, “Ябай халыҡ беҙ әйтәһе һүҙҙәрҙе, уй-фекерҙәрҙе ҡабул итерме?” тигән борсолоуҙар бар ине. Әммә осрашыу барышында бындай тойғолар бөтөнләй юҡҡа сыҡты – ихлас әңгәмәләшеүгә өлгәштек.\n– Бындай сараны тәүге тапҡыр күрәм. Йәш сағымда Федоровка районынан Өфөләге заводҡа эшкә килгәйнем, Черниковкала төпләндем. Балаларым юғары техник белемле, өлкәнем техник фәндәр кандидаты булып китте. Үҙем ғүмер буйы нефть ҡыуыусы булып эшләнем. Журналға рәхмәт, тыуған яҡтарыма ҡайтып килгәндәй булдым, – тине хеҙмәт ветераны Ғәйнан Ғәйнетдин улы.\nХәтерҙә оҙаҡ һаҡланырлыҡ бай йөкмәткеле сара үткәреп, “Башҡортостан уҡытыусыһы” журналы редакцияһы баһалап бөткөһөҙ ҙур эш атҡарҙы. Ошондай рәсми булмаған осрашыуҙарҙа кешеләр айырыуса асыла, бер-береһенә ышана, уй-фекерҙәрен йәшермәй һөйләй. Донъя нисек кенә ҡатмарлы булмаһын, баш ҡалабыҙ халҡының матур уйҙар менән йәшәүен, күңелдәренең саф булыуын күрҙек.\nАвтор: Ф. БҮЛӘКОВ.


Мауриц Корнелис Эшер. Метаморфозы II (фрагмент). 1940 г.


Крестовникова Варвара Антоновна — Башҡорт Википедияһы\nКрестовникова Варвара Антоновна\nрус. Варвара Антоновна Крестовникова\nИ. И. Мечников исемендәге вакциналар һәм сывороткалар ғилми-тикшеренеү институты\nмедицина фәндәре докторы (1938)\nСанкт-Петербург ҡатын-ҡыҙҙар медицина институты;(1914)\nҠалып:«Почёт Билдәһе» ордены\nВарвара Антоновна Крестовникова (1888 — 1975) — совет ғалим-микробиологы, медицина фәндәре докторы (1938), профессор (1939). РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1942).\n1888 йылдың 26 авгусында Мәскәүҙә тыуған.\n1914 йылда Санкт-Петербург ҡатын-ҡыҙҙар медицина институтын тамамлай һәм Томск Император университетында бактериолог белгес булып эшләй. 1915—1918 йылдарҙа Новобелицала ҡалалар Союзы инфекция госпитале лабораторияһы менән етәкселек итә.\n1923 йылдан ғилми хеҙмәткәр, 1938 йылдан — ғилми етәксе, 1953 йылдан — И. И. Мечников исемендәге вакциналар һәм сывороткалар ғилми-тикшеренеү институтында микробиология бүлеге мөдире булып эшләй. B. А. Крестовникова йоғошло ауырыуҙарҙы диагностикалау, дауалау һәм иҫкәртеүгә, айырым алғанда, микроблы антигендар, токсиндар тәбиғәтен, микробтарға ҡаршы һәм токсиндарға ҡаршы иммунитетты, шулай уҡ яман шеш микробиологияһын өйрәнеүгә арналған йөҙҙән ашыу ғилми хеҙмәтен, шул иҫәптән өс монографияһын баҫтырып сығара.\nВ. А. Крестовникова етәкселегендә алтмыш тирәһе диссертация, шул иҫәптән ете докторлыҡ диссертацияһы әҙерләнгән. В. А. Крестовникова СССР һәм РСФСР һаулыҡ һаҡлау министрлығының Ғалимдар советы ағзаһы булып тора, РСФСР һаулыҡ һаҡлау министрлығының Сывороткалар һәм вакциналар һәм Санитар-эпидемиологик комиссияларҙың ағзаһы, СССР Министрҙар Советы ҡарамағындағы дәүләт премиялары буйынса Комитеттың фән һәм уйлап табыу өлкәһендәге секцияһы ағзаһы.\nА. крестовников дизентерия ваҡытында Бактериофагтар / М.: 1925 й. — 8 б.\nА. крестовников инфекциялы балаларға / М.: [б. и], 1951 й. — 288 б.. — (Хеҙмәт институтының Мәскәү өлкә эпидемиология, микробиология һәм уның йоғошло ауырыу. И. И. Мечников/ Мособлздравотдел; Вып. 5)\nА. крестовников в. эпидемиологияһы, клиникаһы һәм иҫкәртеү эсәк инфекцияһы / М.: Медгиз, 1954 й. — 271 б.\nА. крестовников инфекциялы балаларға / М.: [б. и], 1955 й. — 194 с. — (ғилми хеҙмәте/ М.-ссср-ҙың һаулыҡ һаҡлау алған. Моск. науч.-исслед. ин-т ул вакциналар һәм сывороткалар. Мечников; 6 Том).\nА. крестовников исемендәге Мәскәү фәнни-тикшеренеү институты уның вакциналар һәм сывороткалар. И. И. Мечников. Конференцияға арналған 35-йыллығын институты (1955). Хеҙмәттәре арналған конференция 35-йыллығын институты / под общ. ред. в. а. һәм п. а. Крестовникова Музыченко. — М.: [б. и], 1956 й. — 366 б.. — (М-ссср-ҙың һаулыҡ һаҡлау алған. Моск. науч.-исслед. ин-т ул вакциналар һәм сывороткалар. Мечников; 8. Т.)\nА. крестовников Поливакцина / М.М.-ссср-ҙың һаулыҡ һаҡлау алған. Моск. науч.-исслед. ин-т ул вакциналар һәм сывороткалар. Мечников. 8 том — 1956 й. — с. 773\nА. крестовников Микробиология кисерергә өйрәнгән / М. : Медгиз, 1960 й. — 188-се б.\nА. крестовников ул шешлек, тәбиғәт файҙаланыу һәм яман шеште диагностикалау өсөн антиген / М.: Медицина, 1965 й. — с. 107\nРСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1942)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Крестовникова_Варвара_Антоновна&oldid=936634 ҡабул ителгән\nВ Санкт-Петербурге тыуғандар\n1975 йылда вафат булғандар\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:27 9 март 2020 үҙгәртелгән.


Проволока биметаллическая 1.6 Сталь: БСМ-1 цена от 585 000.00 ₽ / т, где купить, условия доставки в Тюмени и Тюменской области — АвиаПромСталь\n589 095.00 ₽ / т\nПроволока биметаллическая применяется в различных отраслях промышленности и экономики. В Тюмени Проволока биметаллическая постоянно используются на производствах машиностроительного комплекса, строительных объектах, лабораториях профильных НИИ Тюменской области и предприятиях ОПК.\n435 024.00 ₽ / т\n416 898.00 ₽ / т


Ostatni post autor: ninna « ndz mar 17, 2019 5:57 pm\nMadoka , racja. No i w wydaniu angielskim też mówi, że szedł do sklepu.\nndz mar 17, 2019 5:57 pm


Парковкаларҙы шәхси милеккә\n1 ғинуарҙан автомобиль ҡуйыу урындарын хосусилаштырыу мөмкинлеге биргән ҡағиҙә үҙ көсөнә инде. Парковка урынын хәҙер фатир кеүек үк һатырға, һатып алырға, мираҫҡа бирергә, бүләк итергә мөмкин. Был яңылыҡ ҡала халҡын һиҫкәнергә мәжбүр итте. Сөнки күп ҡатлы йорттар тирәләй автомобиль ҡуйыу урындарына ҡытлыҡ ҙур. Яңы закон тип ихаталағы урындарҙы бүлешә башлау дөрөҫ булырмы?\nЭштән һуңыраҡ ҡайттыңмы йорт тирәләй бер -нисә тапҡыр почет ҡуласаһын әйләнеп сығыу мотлаҡ күренеш. Парковка урындарын күптән инде сосораҡтар алған була. Шуға күрә эре ҡаларҙа автомобиль ҡуйыу өсөн һәр метр өсөн көрәш бара. Һуңғы арала туҡтауһыҙ яуған ҡар был мәсьәләне тағы ла киҫкенләштерҙе. Ҡайһы саҡта күршеләр һуғышыр сиккә етә.\nВасилий Якунин: «Һуңғы арала парковка өсөн көрәш көслө бара. Бер кеше үҙенә ҡар таҙартып тороп урын эшләп ала, ә кискә уның урынына башҡа кеше автомобилен ҡуя. Һөҙөмтәлә янъял ҡуба. Тәгәрмәс тишеү, тынын сығарыу, хатта һуғышҡа тиклем барып етә. Көн дә бер үк хәл ҡабатлана».\nҠайһы бер һөмһөҙөрәктәр үҙ белдеге менән парковка урындары ла булдыра башланы. Сылбыр менән уратып, кәртәләп алып биләмәне үҙләштереү күренештәре күршеләр араһына тағы ла нығыраҡ шына ҡаҡты. Һәм бындай хәл һәр ихатала тиерлек күҙәтелә.\nОксана Мамонтова: «Ихатаға шлагбаумдар ҡуйыу өсөн халыҡ түләргә теләмәй. Һәр береһе үҙ урынын билдәләп сынйыр менән кәртәләп алыуҙы хуп күрә. Һәр кем үҙен хаҡлымын тип һанай. Мин парковка өсөн көрәштән тамам ялҡтым. Ошо арала йыйылыш ойоштороп урындарҙы бүлеп алырға уйлайбыҙ. Парковка урынын хосусилаштырыу мөмкинлеге биргән яңы ҡағиҙә лә барлыҡҡа килә тиҙәр. Әгәр ысын булһа, мин исемлектә беренсе торам».\nЮҡ шул. Яңы ҡағиҙәләр был проблеманы хәл итеүгә йүнәлтелмәгән. Парковка урындарын шәхси милеккә күсереү мөмкинлеге тик күп ҡатлы махсус туҡталҡаларға, йорт аҫтындағы парковка урындарына, ғөмүмән, ихаталарға бер нисек тә ҡағылмай.\nСергей Мережняков, дәүләт теркәүе, кадастр һәм картография федераль хеҙмәтенең башҡортостан буйынса идаралығы хеҙмәткәре: «Яңылыҡ күп ҡатлы паркингтарға һәм ер аҫты туҡталҡаларына ғына ҡағыла. Уларға рәсми статус бирелә һәм автомобиль урындарын милек итеп теркәргә мөмкин. Тимәк, уны бүләк итеү, һатыу, мираҫҡа ҡалдырыу, ғөмүмән, хужа үҙ ҡарамағында файҙалана аласаҡ».\nХәйер, яңы ҡағиҙәләрҙең ихаталарға ҡағылмауы яҡшыға ғына. Сөнки был яңылыҡты ишетеп күптәр әле үк үҙенә автомобиль ҡуйыу урыны ҡарай башлағайны. Әммә парковка булырлыҡ урындарҙың күп ҡатлы йортта йәшәүсе милекселәргә ҡарағанда күпкә аҙ булыуын иҫәпкә алғанда, мәсьәләнең тағы ла киҫкенләшеүе көн кеүек асыҡ ине. Йәғни, кеҫәһе ҡалын сосораҡтар тиҙ генә урындарҙы алып бөтөп ә баҙнатһыҙҙар тағы ла ситтә тороп ҡалыр ине.


Адрес: Беларусь, 220140, Минск, ул. Притыцкого 62/2\nТел.: (+375 17) 2546814, (+375 29) 6274090\nE-mail: marketing@proektant.by, biz@proektant.org


Новочеркасск ждут отключения электричества\nОбщество, 22.11.2017 10:04\n22 ноября, в связи с ремонтными работами на линиях электропередач света не будет по следующим адресам:\nул. Дачная 3, 7-65, 10-76\nул. Ленгника 1-35, 2-32\nпр. Баклановскай 30-56\nул. Калинина 90, 92\nул. Кавказская 64-66 В\nул. Донская 1-13, 6\nул. Ростовская 17-29\nул. Новочеркасская 11-23, 8-20\nул. Полевая 2, 18\nСТ-№ 21 уч.845, 852\nул. Островского 1-19, 10-38\nул. Восточная 3-59, 2 А\nул. Мира 3-17\nул. Энгельса 47-57, 68-82\nул. Победы 1-25, 2-24\nул. Дружбы 3-15, 4-14\nул. Северная 89-125, 183, 243, 106, 110, 120, 140\nул. Дачная 78-88\nул. 4-ая линия 211\nул. Встречная 15, 28, 32\nРанее 30 минут на парковке аэропорта «Платов» под Новочеркасском будут стоить 100 рублей, с третьего часа стоянки начинаются скидки


Отключение элекроэнергии 26.02.21 с 08:00 до 20:00 — Плановые ремонтные работы — Пресс-центр — Главная — Официальный сайт Кушвинского городского округа\nГлавная → Пресс-центр → Плановые ремонтные работы → Отключение элекроэнергии 26.02.21 с 08:0\nСообщаем, что в 26.02.21 с 08:00 до 20:00 будет отключена ВЛ-6кВ ПС Гороблагодатская-Водокачка-2 для капитального ремонта В-6кВ на ПС Гороблагодатская.\nпер. Южный 1-1,\nпер. Рудный 3, 7,8,10,12,14,\nул. Горняков 58-84, 69-91,\nул. Республика 32-58,55-71,\nул. Буравиков 1-31, 24-32,\nул. Бурильщиков 9-25, бараки 10,11,12,16,18,24,25,27,51,52,53,54,55,56,57,58,59,\nул. Щорса 1-27, 2-24,\nул. Стахановцев 1-29, 4-32,\nул. Трактовая , ул. Союзов 74-84, 97,99,103.


Квартиры на сутки в Минске Золотой пер., снять квартиру посуточно\nКвартиры на сутки Золотой пер.\n2-й Наклонный пер. 3-й Харьковский пер. Орловская ул. Корицкого ул. Тульская ул. Дружбы ул. Буйницкого Игната пер. Сенницкий пер. Уральская ул. Щербакова пер. Уручская ул. Великоморская ул. Летняя ул. Старовиленская ул. Сурикова ул. Машинистов пер. Партизанская ул. 4-й Загородный пер. Подгорная ул. Киевская ул.


Кечекьян йорто — Башҡорт Википедияһы\n47°13′43″ с. ш. 39°45′48″ в. д.HGЯO\nФ. С. Кечекьян йорто\nТөп фасадтың планы\nҠала Дондағы Ростов, Азатлыҡ майҙаны, 4-се йорт\nФ. С. Кечекьян йорто Викимилектә\nФ. С. Кечекьян йорто (Кечегьян) — Дондағы Ростов ҡалаһының Азатлыҡ майҙанында урынлашҡан. XIХ быуаттың өсөнсө сирегендә Дондағы Нахичеван ҡалаһының үҙәк майҙанында төҙөлә (хәҙерге Дондағы Ростовтың Пролетар районы). Был йортто хәҙерге ваҡытта А. С. Пушкин исемендәге балалар китапханаһы биләй. Бина төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты статусына эйә.\nКечекьян йорто көмбәҙе(уң яҡта) һәм Сагиров йорто\nБыл йорт Дондағы Нахичеван ҡалаһының Бульвар майҙанында XIX быуаттың өсөнсө сирегендә төҙөлгән (баштағы адресы Бульвар майҙаны, 7-се йорт). Уны төҙөүҙе архитектор Н. Н. Дурбах күҙәтеп барған. Документтарҙан билдәле булыуынса, 1886 йылдан алып йорт хужаһы мещан ҡатын Ольга Тарасовна Ходжаева булған. Ул 1894 йылда йортон 8 мең һум көмөш аҡсаға табип Федор (Аствацатур) Степанович Кечекьяндың ҡатыны Искуги Хачересовна Кечекьянға (ҡыҙ фамилияһы Аладжалова) һатҡан.\nКечекьяндар ғаиләһе был йортта бала-сағалары менән йәшәгән. Искуги Хачересовна Кечекьян Әрмән ҡатын-ҡыҙҙарының «Попечение» хәйриә йәмғиәтенең һәм «Нахичевань ҡалаһы Николаевский ярлыларға ярҙам хәйриә йәмғиәтенең» ағзаһы була. Уның ағаһы — рәссам М. Х. Аладжалов. Федор Степанович Кечекьян ҡала табибы була, Дондағы Нахичевань ҡала думаһы ағзаһы , Ҡала Думаһы Финанс комиссияһы ағзаһы, ҡала дауаханаһы комиссия ағзаһы,, «Нахичевань әрмән хәйриә йәмғиәтенең» ағзаһы, «Нахичевань һыуҙа ҡотҡарыу йәмғиәте» бүлеге идаралығы ағзаһы, Екатерина ҡатын-ҡыҙҙар гимназияһының бағыусылыҡ советы ағзаһы, «Ҡатын-ҡыҙҙар коммерция курсы» бағыусылар ағзаһы, өсөнсө дәрәжә Изге Анна Ордены кавалеры була.\nСовет власы барлыҡҡа килгәндән һуң йорт дөйөм халыҡ милкенә әйләнә. 1926 йылда (башҡа мәғлүмәттәр буйынса — 1929 йыл) бинала А. С. Пушкин исемендәге балалар китапханаһы урынлашҡан.\nБер ҡатлы бейек цоколле йорттоң фасады Азатлыҡ майҙанына ҡарап тора. Көнсығышта бина Сагиров йортона яҡын ғына тора. Кечекьян йортоноң ихатаһында хужалыҡ ҡаралтылары: ҡар баҙы, ат һарайы һәм каретник — бар. Йорт фасады күркәм классик ордер композициялы. Иң ситтәге терәүҙәр пилястрлы порталдары менән күҙгә ташлана. Йорт үҙәгендәге дүрт тәҙрә уйымы йөҙлөктәр һәм сандриктар менән барокко стилендә биҙәлгән. Ҡунаҡ күтәрмәһе йорттоң һул яғында, хәҙерге көндәргә тиклем уның үҙенсәлекле ағас ишеге һаҡланған. XХ быуат башында ишек алдында шпилле көмбәҙ төҙөлгән (хәҙер юғалған; ҡара: уң яҡтағы фотола).\nИке ҡатлы йортта бүлмәләр, төп һәм ихатаға ҡараған фасад буйлап, ике рәт булып урынлашҡан. Үҙәк залдың өс тәҙрәһе төп фасадҡа сыға. Залянында эш кабинеты һәм торлаҡ бүлмә булған. Башҡа торлаҡ бүлмәләр һәм китапхананың тәҙрәләре ихата яғына ҡарай. Цоколь ҡатына ихаталағы айырым ишектән инелгән. Унда табип Ф. С. Кечекьян ауырыуҙарҙы ҡабул иткән. Ихата яғынан ҙур булмаған веранда йортҡа барып тоташа.\n↑ Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). Официальный портал Правительства Ростовской области. 9 ноябрь 2013 тикшерелгән.\n↑ Kechekian_house_plan_title.jpg Титульный лист плана особняка\n↑ Выпись из крепостной книги Таганрогскаго Натариального Архива по г. Нахичевани н/Д за 1894 г.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Кечекьян_йорто&oldid=681481 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:18 26 апрель 2017 үҙгәртелгән.


Ford Transit Connect 2015 года выпуска для рынка Южной Африки. Фото 17. VERcity\nFord Transit Connect 2015 года (ZA) (фото 17 из 18) ?Южная Африка


Эдуард Юлдашев: "Журналистар алғы сафта булырға тейеш" // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЭдуард Юлдашев: "Журналистар алғы сафта булырға тейеш"\n16:54, 18 сентября 2009 Йәмғиәт\nӨфө Матбуғат йортоноң йыйылыштар залында йәш журналистарҙың VI республика фестивале үтте. Унда республика ҡалаларынан һәм райондарынан 50-нән ашыу йәш журналист ҡатнашты. Уларға һөнәри планда үҙҙәре өсөн күпмелер файҙалы яңылыҡ алыу, дуҫтары менән аралашыу, коллегалары менән бәйләнеш урынлаштырыу мөмкинлеге бирелде.\n— Залда йәш, дәртле йөҙҙәрҙе күреү айырыуса ҡыуаныслы. Журналист һөнәре — ул йәшлек синонимы, сөнки журналист, нисә йәштә булыуына ҡарамаҫтан, һәр ваҡыт йәш булып ҡала, — тине үҙенең тәбрикләү сығышында БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ начальнигы Эдуард Юлдашев. — Бөгөн республика матбуғатының 30 процентын 25 йәшкә тиклемге журналистар тәшкил итә. Һеҙ халыҡ менән власть араһында бәйләүсе звено булып тораһығыҙ. Хеҙмәтегеҙ милләтте сәләмәтләндереүгә, уны ағартыуға йүнәлтелеү сәбәпле, һеҙ һәр ваҡыт алғы сафта барырға тейешһегеҙ.\nЭдуард Юлдашев фестивалдә ҡатнашыусыларға ижади уңыштар теләне.\nБашҡортостан Журналистар союзы рәйесе Фәрит Әхмәҙиев "Уҡыусы ниндәй гәзитте өҫтөн күрә?" темаһына дискуссия клубының эшен етәкләне. Дискуссияла Башҡорт дәүләт университеты профессорҙары Тимерғәли Килмөхәмәтов менән Валерий Пугачев, "Молодежная газета" редакторы Ярослав Голобородько, "Йәшлек", "Өмөт" гәзиттәре вәкилдәре, район баҫмалары журналистары ҡатнашты.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЙОМҒАҠ ЯҺАЛДЫ - 2019 - Мәҡәләләр\nЯңы йылда Өфө ҡала хакимиәтендәге тәүге оператив кәңәшмә, нигеҙҙә, байрам көндәрендә уҙған сараларға һәм ҡала хеҙмәттәренең эшенә йомғаҡ яһауға ҡайтып ҡалды. "Вьюговей-2019" фестивале хаҡында Мәҙәниәт һәм сәнғәт идаралығы етәксеһе Исламетдин Мәмбәтов сығыш яһаһа, ҡала хеҙмәттәренең эше тураһында ҡала хакимиәте башлығы урынбаҫары Алина Сөләймәнова таныштырҙы. Шулай уҡ былтыр көн ҡаҙағына сығарылған мәсьәләләр буйынса ла яуаплылар яуап тотто.\nҠала хакимиәте башлығы урынбаҫары, Финанс идаралығы начальнигы Гөлнара Вәлиева йыл башында мотлаҡ атҡарылырға тейешле эштәр тураһында йыйылыусыларҙың тағы бер тапҡыр хәтеренә төшөрҙө. Йәғни муниципаль заданиеларҙы үтәүгә тотонолған сығымдарҙы ваҡытында финанслау маҡсатында автономиялы һәм бюджет учреждениеларының финанс эшмәкәрлеге планы раҫланырға һәм билдәле ваҡытта рәсми сайтта урынлаштырылырға тейеш. Шулай уҡ барлыҡ бюджет йөкләмәләре иҫәпкә алыныуы мотлаҡ. Әгәр инде ошо эштәр эшләнмәһә, ойошмаларҙы финанслау мөмкин булмаясаҡ. Әлбиттә, эш хаҡы позицияһы финансланасаҡ, әммә башҡа позициялар буйынса тотҡарлыҡтар булыуы ихтимал.\nЯңы йылдан төрлө закондар, ҡарарҙар көсөнә инә, уларҙың ҡайһыларын халыҡ хатта ишетеп, аңлап та өлгөрмәй. Йыл башынан индерелгән шундай яңылыҡтарҙың береһе - ул ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын, йәғни, ябайлаштырып әйтһәк, сүп-сарҙы махсус хеҙмәттәрҙең йыйыуы һәм уның өсөн ҡала халҡының ғына түгел, хатта төпкөл ауыл халҡының да аҡса түләргә тейешлеге. Кәңәшмәлә был төп мәсьәлә булып торҙо тиергә лә мөмкин.\n"Ҡаланы таҙартыу буйынса махсуслаштырылған автомобиль хужалығы" МУП-ы директоры Айрат Әхмәтов белдереүенсә, 1 ғинуарҙан республиканың үҙәк өлөшө, шул иҫәптән Өфө ҡалаһы һәм тағы ла 14 муниципаль район ингән беренсе зонала төбәк операторы эш башлаған. 1-8 ғинуарҙа зонала 67 махсус техника эшләгән һәм 23700 кубометр сүп-сар сығарылған.Ҡайһы бер райондарҙа был эш 2 ғинуарҙа башланғанлыҡтан, уларҙа контейнерҙар тулып, сүп-сар ситкә лә өйөлөп киткән, әммә улар артабанғы ике көндә тулыһынса таҙартылған. Бындай күренештәр Жилин, Жуков, Иглин ҡасабаларында күҙәтелгән. Сүп-сарҙы ваҡытында ташып бөтөү өсөн өҫтәмә техника бүленгән, Аҡбирҙе ауылында өҫтәмә контейнерҙар урынлаштырылған. Баш ҡалала байрам көндәрендә 102 берәмек техника йәлеп ителгән, барлығы 58 мең кубометр ҡый сығарылған. Уҙған йылдың 31 декабрендә һәм яңы йылдың беренсе көнөндә ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын түгеү күләме 15-20 процентҡа артыуын иҫәпкә алып, ҡаланың ҙур майҙандарына өҫтәмә бункерҙар ҡуйылған. Шуға ҡарамаҫтан, айырым майҙансыҡтарҙа тулы контейнерҙарға техника яҡын килә алмау һәм эште ҡулдан башҡарыу һөҙөмтәһендә, маршруттарҙың ваҡыттан тайпылыу осраҡтары ла теркәлгән.\nӘйткәндәй, "Ҡаланы таҙартыу буйынса махсуслаштырылған автомобиль хужалығы" МУП-ында хәҙер көн һайын иртәнге 8-ҙән киске 8-гә тиклем колл-үҙәк эшләй, граждандар унда шылтыратып, ТКО буйынса һорауҙарын бирә ала. Раштыуа каникулдары ваҡытында барлығы 72 шылтыратыу булған һәм уларҙың һәр ҡайһыһы буйынса сара күрелгән. "Төбәк операторының байрам көндәрендәге эшен анализлап, шуны әйтергә була, - тине Айрат Әнүәр улы. - Беҙгә өҫтәмә техника кәрәк. Шулай уҡ булған автопаркты яңыртыу талап ителә, сөнки ул 70,1 процентҡа иҫкергән. Баҡса миҙгеле етеүгә баҡса участкаларында, шулай уҡ ауылдарға контейнерҙар ҡуйырға, контейнер майҙансыҡтарын модернизацияларға кәрәк". Кемгә нисектер, әммә сығыш яһаусыны тыңлағандан һуң, яңы реформаға халыҡ ҡына түгел, власть үҙе лә, уны тормошҡа ашырырға тейешле ойошмалар ҙа әҙер булмай сыҡты, тигән фекер ҡалды. Ярай, ҡалала контейнер майҙансыҡтары ла, техника ла бар һәм сүп-сар түгеү элек-электән башҡарылып килә. Әммә оператор ҡарамағына ингән зоналарҙағы ауылдарҙа контейнерҙарҙың эҙе лә күренмәй әле. Ҡыҫҡаһы, һорауҙар ҡала.\nЯҙылған: 15.01.19 | Ҡаралған: 174


Администрация КП «Бахмут-Вода» сообщает, что в связи с аварийной ситуацией на водоводе, подающем воду в Восточную часть города, 6 июня будет производиться подвоз воды на следующие пункты:\n- ул. Горького, 39, ул. Алебастровая (школа № 4), ул. Некрасова, д/с, ОШ № 10, 2-й пер. Ломоносова (д/с);\n- перекрёсток пер. Первомайский и ул. Тевосяна, пер. Восточный, ул. Франко, ул. Коцюбинского, ул. Добролюбова;\n- ул. Горького, 53, ул. П.Лумумбы, 111, ул. Некрасова, 32-34;\n- пер. Узкий, 20, ул. Мичурина, ул. Шевченко (начальные номера), перекрёсток ул. Загородняя и 2-й пер. Шевченко, ул. Фрунзе (детская площадка), перекрёсток пер. Первомайский и ул. Чернышевского, перекрёсток ул. Гаршина и ул. Л.Толстого;\n- ул. Некрасова, 34, перекрёсток пер. Восточного и ул. Л.Толстого, пер. Ватутина, ул. Добролюбова, пер. Ватутина, 27;\n- ул. Горького, 39, 2-й пер. Ломоносова (сквер), перекрёсток пер. Узкий и ул. Маяковского;\n- ул. Фрунзе (детская площадка), перекрёсток 1-й пер. Шевченко и ул. Загородняя, перекрёсток 2-й пер. Шевченко и ул. Загородняя;\n- ул. Подгорная, 21А, пер. Ватутина, 17/45, с-з Артёма-3 ул. Трудовые резервы, 2/1;\n- ул. Красная, пер. Ватутина, 21, пер. Калинина, 64, ул. Некрасова, 42.\nПодача воды в данную часть города восстановится после проведения ремонтных работ.


на ул. Коллективная на ул. Селезнева на ул. Бауманская 1-я на ул. Бауманская 2-я Пожарный проезд


Квартиры на сутки в микрорайоне Ржавец в Минске, снять квартиру посуточно\nКвартиры на сутки в микрорайоне Ржавец\nСтаротроицкая пл. 1-й Кольцова пер. Измайловская ул. Привокзальная пл. Садовая ул. Колхозная ул. Социалистическая ул. Казинца ул. 1-й Нестерова пер. Дроздовича Язепа ул. Халтурина ул. Трудовая ул. 3-й Щедрина пер. Докучаева ул. Городской Вал ул. Друйская ул. Заречанская ул. Геологическая ул. Москвина пер. Охотская ул.


Халыҡ ижады ынйылары\nБаш ҡалала эшләгән «Арт Өфө» сәнғәт күргәҙмәһе киң популярлыҡ яулай. Әленән әле ВДНХ-ЭКСПО күргәҙмә залына халыҡ кемуҙарҙан ағыла. Ни тиһәң дә, Өфө быға тиклем бындай күләмле художестволы форумды күргәне юҡ ине. Ун мең квадрат метрҙан ашыу майҙанды биләгән күргәҙмә залындағы сәнғәт өлгөләре төрлөлөгө менән үҙенсәлекле. Беҙҙең телеканалға Федерация Советының Фән, мәғариф һәм мәҙәниәт буйынса комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова күргәҙмәнән алған тәьҫораттары менән бүлеште.


Юлдарҙа камералар артасаҡ | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nЮлдарҙа камералар артасаҡ\n23 марта 2021 — 12:16 ГТРК «Башкортостан»\nӘйткәндәй, бөгөн плей-офф сиктәрендә командалар дүртенсе тапҡыр осраша. Республика етәксеһе Радий Хәбиров Салауат Юлаев хоккейсыларына был уйында уңыштар теләне. Оҫталыҡ һәм үҙ-үҙеңә ныҡлы ышаныс беҙҙе еңеүгә алып килергә тейеш, тине Радий Хәбиров. Был турала ул республика Хөкүмәтендә үткән оператив кәңәшмәлә белдерҙе. Оператив кәңәшмәне асып Радий Хәбиров республика башҡарма власть органдарындағы яңы кадрҙар менән таныштырҙы. Конкурентлыҡ сәйәсәте буйынса дәүләт комитеты етәксеһе итеп Гөлшат Арыҫланова тәғәйенләнде. Ҡатын-ҡыҙҙар муниципаль власта ла үҙен ышаныслы етәксе итеп күрһәтә ала. Иглин районы хакимиәте башлығы вазифаһын Гүзәл Насырова башҡарасаҡ. Халыҡты эш менән тәьмин итеү, эшһеҙлек кимәлен кәметеү оператив кәңәшмәнең көн тәртибенә сығарылған тәп мәсьәләләрҙең береһе. Пандемия осоронда мәшғүллек үҙәктәренә сиратҡа баҫыусылар һаны 5 тапҡырға артҡан. Быға эшһеҙҙәр өсөн льготаларҙы арттырыу сәбәпсе булды тигән фекерҙә Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры. Әле хәлде яҡшыртыр өсөн федераль программалар эшләп килә, уларҙың маҡсаты эш урынын һаҡлап ҡалған предприятиеларҙы өҫтәмә финанслау. Был саралар йыл аҙағына эшһеҙлек кимәлен пандемияға тиклемге кимәлгә еткереү мөмкинлеген бирергә тейеш. Хөкүмәттең бурысы дөйөм иҡтисадты үҫтереү, шунһыҙ эш хаҡы булмай, тимәк кеше лә эшкә урынлашырға ашыҡмаясаҡ. Федераль трассаларҙа аварияларҙы кәметеү маҡсатында камералар һанын арттырыу бурысын хәл итер юлын тапҡандар. Һөҙөмтәһеҙ участкаларҙағы ҡоролмаларҙы күсереп ҡуйырға иҫәпләйҙәр. Радий Хәбиров фото һәм видеотеркәү апараттарын ҡайҙа ғына урынлаштырһалар ҙы был хаҡта халыҡ хәбәрҙар булырға тейеш тине. Транспорт тармағында Мәскәү тәжрибәһен үҙләштерер сәбәп, сәбәп менән бергә мөмкинлек бар. Радий Хәбиров баш ҡаланың транспорт департаменты етәксеһе менән аралашыу һөҙөмтәһен барлап Башҡортостанда был эштең дөрөҫ йүнәлештә булыу баһаһын ишеткән. Ә хәҙер уны яҡшыртыуҙа Мәскәү белгестәре ярҙамға киләсәк.Коронавирусҡа бәйле тәүге сикләүҙәр индерелеүгә теүәл бер йыл ваҡыт үтеп китте. Ҡаршылыҡ менән ҡабул ителһә лә, был саралар үҙенең һөҙөмтәлелеген раҫланы. Әммә һуңғы арала сикләүҙәр йомшарыу менән уның үтәлешенә лә иғтибар кәмене. Ә сир бер ҡайҙа ла китмәгән, үлем осраҡтары ла көн дә яңырып тора. Европа илдәрендә йәнә ҡаты сикләүҙәр индерелә, госпиталдәрҙә урындар юҡ… Радий Хәбиров был аҙнанан, тәү сиратта, социаль учреждениеларҙа, белем усаҡтарында, транспортта контролде көсәйтергә ҡушты.Мәкерле сиргә ҡаршы тороуҙың иң һөҙөмтәле тип һаналған ысулы – вакцинация дауам итә. 118 мең кеше уның беренсе дозаһын һалдырған, икенсе компоненты 76 мең пациентҡа барып еткән. Ошо көндәрҙә республика тағы ла 8 мең доза ҡайтарып алған.


Вовремя / Канцелярские товары в в Бресте / Отзывы и контакты\nСейчас открыто 1\nг. Брест, ул. Гоздецкого, 15А\nг. Брест, ул. Московская, 273\nг. Брест, бульвар Космонавтов, 40\nг. Брест, бульвар Космонавтов, 120\nМагазин *Канцелярские штучки*\nг. Брест, ул. Карбышева, 37\nКнижный магазин *Світанак*\nг. Брест, ул. Ленинградская, 37, офис 110\nг. Брест, ул. Советской Конституции, 1 (2 этаж)\nКнижный магазин *Свитанак*\nАбсолютно все магазины, размещенные в данной рубрике, занимаются продажей канцелярских товаров, бумаги, папок и расходных материалов для компьютерной техники.


Государственный строй Нигерии Википедия\n↑ ICFNL. Constitution Of the Federal Republic of Nigeria (англ.). Дата обращения 27 марта 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.


Справедливый Выбор - Тихая, Первомайка, Владивосток!: Ответ от 12.05.2010 № 4704Д. Администрация города Владивостока


Ергә ереккән шағир » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Ергә ереккән шағир\nЕргә ереккән шағир 01.09.2012 // Әҙәбиәт\nТамағы туҡ, өҫтө бөтөн — үҙ-үҙенән үтә ҡәнәғәт кеше йырламай ҙа, шиғыр ҙа яҙмай. Мин бында ҡорһағы туҡ әҙәмде түгел, рухи яҡтан ҡәнәғәт йәшәгән кешене күҙ уңымда тотам. Хис-тойғоһон башҡаларға һөйләп, яҙып йәки башҡа саралар менән еткерергә ынтылыу, ғәҙәттә, донъяның әсеһен-сөсөһөн татыған, кисергән рухи йәнле, рухи ихтыяжлы кешеләргә хас. Ундайҙарға мин яҙыусыларҙы, бигерәк тә шағирҙарҙы индерер инем. Шуға ла уларҙы халыҡ фекерен еткереүсе, кәүҙәләндереүсе шағир-трибун тип йөрөтәләр.\nМинең дуҫым, яҡташым-ауылдашым — тыуған төйәге Башҡортостанды, Ер үҙәге Уралды данлаусы, яҡлаусы ана шундай шағир! Беҙ уның менән һуғыштан һуң ауыр йылдарҙа аяҡҡа баҫтыҡ. Ул осор бөгөнгөнән ныҡ айырыла, әлбиттә. Дошманды дөмөктөргән Ватаныбыҙ өсөн икһеҙ-сикһеҙ ғорурлыҡ кисерҙек. Шул ғорурлыҡ әле лә беҙҙең йөрәктә.\nМин донъя буйлап байтаҡ сәйәхәт иттем, планетаның төрлө урындарында булдым. Румындарға, венгрҙарға, чехтарға, поляктарға совет паспортын күрһәтһәм, улар уң ҡулдарын ҡолаҡ өҫтөнә ҡуйып сәләмләр ине. Быға беҙ лайыҡ булдыҡмы? Юҡ, улай тип уйламайым. Бының өсөн үҙеңдең, Ватаныңдың, гимныңа күтәрелгән Ҡыҙыл байрағыңдың һәм халҡыңдың, башҡа милләттәрҙең баһаһын белергә, ғорурланырға кәрәк.\nБына былар Риф Мифтахов ижадында бөтә йәһәттән сағылыш таба. Үҙенә булған мөхәббәте шағирҙың баҫалҡы холҡонда, ата-әсәһенә, туған-дуҫтарына яҡты-яҡшы ҡарашта булыуында сағыла.\nРиф — матур, татыу ғаилә башлығы, балалары, ейән-ейәнсәрҙәре өсөн барыһын да эшләргә әҙер булған атай-олатай. Мин профессор Әхмәт Сөләймәновтың Риф Мифтаховтың тормошо һәм ижады хаҡында яҙылған “Йондоҙҙарҙан шағир йылынған” монография-китабын ентекләп уҡып сыҡтым. Уларҙың әңгәмәһенән шуға төшөндөм: ысын ижадсы аҡса табыу, байыр өсөн ижадҡа тотонмай. Ижад — ҡатмарлы төшөнсә, арифметика йәки башҡа фән менән уны аңлатып та булмай. Күрәһең, ул кешенең төпкөл аңында-йәнендә-ҡанында була. Йөҙөп йөрөгән айсберг кеүек — өҫкө өлөшө — күҙгә күренгәне генә, аҫҡы өлөшө — уй-фекерләү ҡеүәһе. Фекерләү аша күреү, минеңсә, иң кәрәге, иң мөһиме. Бына шул күреү Риф Мифтахов ижадына хас. Шағирҙың “Аҡйылға” поэмаһында ул бигерәк тә ныҡ сағылыш таба. Ошо фекерҙе китаптағы башҡа күп шиғырҙарына, тағы өс поэмаһына ҡарата әйтергә булыр ине...\nБашҡорт халҡы Волга йылғаһынан Иртыш йылғаһына тиклем таралған, тормош ҡорған, беҙ белергә тейешле ҙур тарих ҡалдырған. Бөгөн, бигерәк тә урта, йәш быуын, Ырғыҙ башҡорттары хаҡында һоҡланғыс китап-роман ҡалдырған Һәҙиә апай Дәүләтшинаны ла уҡымай-белмәй башланыҡ түгелме?\nАна шуға ла шағирҙың яңы китабында башҡорттарҙың ере, һыуы, халҡы өсөн ғорурланыуы менән бергә борсолоуы ла, әсенеп уйланыуҙары ла ваҡытлы, урынлы, киләсәккә төбәлгән. Үҙ илен, ерен, телен һаҡлап яу сапҡан атай-бабайҙарыбыҙҙы нисек оноторға мөмкин?! Бына ошо хаҡта яҙа дуҫ, яҡташ-ауылдаш, талантлы шағир!


34°36′34″ ю. ш. 58°23′09″ з. д.\nQ55209364? һәм National historical monument of Argentina[d]\nБарлыҡҡа килеү тарихы һәм хәҙерге торошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n2012 йылда режиссер Себастьян Шиндаль «Латин Америкаһының иң бейек йорто» тип аталған документаль фильм төшөрә (исп. El Rascacielos Latino), уның сюжетына бинаның тарихын тикшереү һәм уны проектлауҙағы көлкө хәлдәр һалына. Оҙонлоғо яҡынса сәғәткә һуҙылған фильм, 1012 йылдың апрелендә уҙғарылған BAFICI 2012 фестивале рамкаһы сиктәрендәге документаль фильмдар кинофестивалендә еңеүсе итеп һайлана. Шул уҡ йылдың ноябрь айында фильм Сан-Мартин Мәҙәни үҙәгендә киң тамашасыға күрһәтелә.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Паласио_Бароло&oldid=922534 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:09 4 декабрь 2019 үҙгәртелгән.


Бөгөн Ленинград өлкәһендә снарядтарҙы утилләштергән ваҡытта кеше ғүмерҙәре өҙөлдө. Тикшереү барышында асыҡланыуынса, килешеү нигеҙендә ялланған ойошма белгестәре файҙаланыу ваҡыты үткән хәрби припастарҙы юҡ итеү менән шөғөлләнгән. Әммә техник талаптарҙы теүәл үтәмәү һөҙөмтәһендә, полигонда көслө шартлау яңғыраған. Ғәҙәттән тыш хәлдә өс хеҙмәткәр һәләк булған.\nХалыҡ-ара тикшереү ағзалары ике йыл элек Донецк күгендә фажиғәгә тарыған Малайзия самолеты һәләкәтендә беҙҙең илде ғәйепләне. Улар һауа судноһын бәреп төшөргән зенит комплексын Рәсәйҙән Украина биләмәһенә килтергәндәр, тигән һығымта яһаған. Был турала бөгөн үткән матбуғат конференцияһында Голландия полицияһы департаменты етәксеһе Гилберт Паулиссен белдергән. Эксперттар бындай ҡарарға шаһиттарҙың социаль селтәрҙәге яҙмаларына нигеҙләнеп килгән. Шулай ҙа белгестәр фекеренсә, аныҡ һөҙөмтәләр 2018 йылда ғына иғлан ителәсәк.\n«Меги» диңгеҙ ҡойоно бөгөн иртән Ҡытайҙың Фуцзянь провинцияһына килеп еткән. Тәбиғәт ғәрәсәтенең үҙәге Цюаньчжоу ҡалаһында күҙәтелгән. Тропик циклон үҙе менән көслө дауыл һәм ҡойма ямғырҙар алып килгән. Елдең тиҙлеге сәғәтенә 118 километр самаһы тәшкил иткән. Фажиғәләрҙе иҫкәртеү маҡсатында урындағы властар кешеләргә урамдарға сыҡмаҫҡа кәңәш иткән. Әлеге ваҡытта диңгеҙ ҡойоно Гуандун провинцияһына табан юл алған.\nРәсәйҙең баш ҡалаһы элиталы торлаҡҡа ҡуртым хаҡы буйынса донъяла беренсе урынға сыҡҡан. Иҡтисади көрсөккә ҡарамаҫтан, һуңғы йылда ғына ул 11 процентҡа күтәрелгән. Әлеге көндә Мәскәүҙә бындай фатирҙарға уртаса хаҡ айына 220 мең һум күләмендә билдәләнгән. Тәүге биш ҡала исемлегенә шулай уҡ Токио, Гуанчжоу, Нью-Йорк һәм Торонто ингән. Тикшереүҙәр үткәргән консалтинг компания белгестәре үҙ күҙәтеүҙәрендә элиталы һаналған 150 квадрат метрға тиклем фатирҙарҙарҙы иҫәпкә алған.\nҠаһирә халыҡ-ара аэропортында бөгөн яңы терминал асылған. Ул тәү сиратта Рәсәй самолеттары өсөн тәғәйенләнгән. Сит ил терминалы 15 авикомпания менән хеҙмәттәшлек итер тип көтөлә. Сентябрь башында Рәсәй эксперттары төҙөкләндерелгән бинаның хәүефһеҙлеген тикшерҙе. Иҫегеҙгә төшөрөбеҙ, Мысыр менән Рәсәй араһында авиабәйләнеш былтыр ноябрҙә туҡтатылғайны. Быға Синай ярымутрауы күгендә Рәсәй туристары самолеты шартлауы сәбәпсе булды. Яҡтар араһындағы мөнәсәбәттәр быйыл октябрҙә ҡайтанан яйға һалыныр тип көтөлә.


ЕГРН: Красноярский край, г. Сосновоборск, ул. Весенняя, д. 19, кв.316. Кадастровый №: 24:56:0000000:1070\nВыписка из ЕГРН по объекту: Красноярский край, г. Сосновоборск, ул. Весенняя, д. 19, кв.316. Кадастровый номер: 24:56:0000000:1070\n№ 24:56:0000000:1070-24/109/2019-2 от 04.06.2019 (Собственность)\nадрес: Красноярский край, г. Сосновоборск, ул. Весенняя, д. 19, кв.316.


СНЮС һатҡан өсөн штраф | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостан ҡануниәтенә бер юлы ике үҙгәреш үҙ көсөнә инде. Беренсеһе балаларға снюс һатыуҙы тыйһа, икенсеһе бәлиғ булмағандарға никотинлы тәмәкеһеҙ изделие йәки кальян, электрон тәмәке һатҡан өсөн яза билдәләй. Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев һүҙҙәренсә, штраф суммаһы граждандарға – 3-4 мең, вазифалы кешеләргә – 30-40 мең, юридик берәмектәргә – 150-200 мең һумға етә. Законды ҡабаттан боҙған өсөн граждандарға – 4-5 мең, вазифалы кешеләргә – 40-50 мең, юридик берәмектәргә 200-250 мең һум штраф ҡаралған.


2016-02-01 10:27 pm (UTC)\nС чем Зоря-Машпроект и поздравляю.\n2016-02-02 06:07 am (UTC)\nСкоро хведя прибежит москалей перемогать? :3


Ғәҙел бүләк Һеҙ халкыма! – Сибайский историко-краеведческий музей\nҒәҙел бүләк Һеҙ халкыма!\nСибай ҡалаһының тарих һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейында билдәле прозаик, драматург, Башҡортостан Республикаһының халыҡ яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, беҙҙең яҡташыбыҙ Таңсулпан Хизбулла ҡыҙы Ғәрипова менән осрашыу кисәһе үтте.\nЙәмле сараға Сибай институты һәм Сибай педагогик колледжының студенттары, тыуған яҡты өйрәнеүселәр, уҡытыусылар, әҙибәнең ижадын күҙәтеп барған сибайлылар ҙа ҡатнашты. Ҡалабыҙҙың үҙәкләштерелгән китапхана селтәренең тыуған яҡты өйрәнеү модель китапхананың белгестәре Рәйсә Зәкир ҡыҙы Кунаева һәм Венера Мазһар ҡыҙы Ҡунаҡҡулова Мостай Кәримдең тыуыуының 100-йыллығына арналған һәм Таңсулпан Хизбулла ҡыҙының ижадын яҡтыртҡан китаптар күргәҙмәһен ойошторҙолар.\nМәҙәниәт бүлеге етәксеһе Илшат Рәшит улы Солтангәрәев ҡунаҡтарҙы тәбрикләп үтте, ижади уңыштар теләне. Сара дауамында сәнғәт һәм музыка балалар мәктәптәренең, урта махсус музыкаль колледж уҡыусыларының моңло көйҙәрен, шаян бейеүҙәрен бүләк итте.\nҠунаҡтар алдында хәтирәләре менән ҡоролтай ағзаһыТаңһылыу Фәтих ҡыҙы Ғәйнуллина, башҡорт дәүләт драма театрының режиссеры Дамир Мәзит улы Ғәлимов, Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы, Сибай ҡалаһының театр-концерт берекмәһенең режиссеры Минзәлә Марат ҡыҙы Ҡотошева, Сибай ҡалаһында йәшәүсе Вәлимә Хәсән ҡыҙы Әхмәтвәлиева уртаҡлаштылар.\nКисә барышында музей ойошторған “Мостай беҙҙең арала” фотоконкурсының йомғаҡлауы үтте, еңеүселәргә рәхмәт хаттары тапшырылды.


Башҡортостанда 1,5 миллион тоннанан ашыу ашлыҡ йыйып алынған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда 1,5 миллион тоннанан ашыу ашлыҡ йыйып алынған\n14:36, 1 сентября 2015 Иҡтисад\nБашҡортостанда 1,5 миллион тоннанан ашыу ашлыҡ йыйып алынған Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 1 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\nБашҡортостанда 951 мең гектар майҙанда иген һәм ҡуҙаҡлы культуралар сабылған (53 процент), 902 мең гектарҙа — һуғылған (51 процент). Был хаҡта, төбәктең Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге мәғлүмәттәренә һылтанып, Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.\nИң юғары эш темптары Архангел һәм Стәрлебаш райондарында күҙәтелә. Был райондарҙа майҙандың 70 процентында иген сабылған, 68 һәм 67 процентында һуғылған.\nГектарҙан уртаса уңыш 17,6 центнер булғанда 1583 мең тонна ашлыҡ һуғылған. Бөгөн иң күп ашлыҡты (28 центнерҙан ашыу) Саҡмағош районы игенселәре ала. Иген һуғыу буйынса Стәрлетамаҡ районы хужалыҡтары алда бара, улар 78,75 мең тонна ашлыҡ йыйған. Шулай уҡ илештәр (73,96), мәләүездәр (76,58) һәм саҡмағоштар (70,29) 70 мең тоннанан ашыу иген йыйып алған.


2016-02-02 11:41��Դ:����� ̨���������ˮ���ۺ������㱨�����ߣ���((400-8613-868)) �� ��(400-8613-868)����Ŀ�꣺����0ȱ��,�ͻ�100%���⣬ֻҪ���˾24Сʱ�������ߣ�����˾����һʱ��߳�Ϊ�����!\n̨���������ˮ���ۺ������㱨�����ߣ���((400-8613-868)) �� ��(400-8613-868)����Ŀ�꣺����0ȱ��,�ͻ�100%���⣬ֻҪ���˾24Сʱ�������ߣ�����˾����һʱ��߳�Ϊ�����!\n̨�ݷ������� ��((400-8613-868)) �� ��(400-8613-868)�������ѡ��û�д�!�������������ˮ����ʼ�� ^�Ԩ��ԡԨ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ��Ԩ� -----------���ͷ����˼ҵ�ά�޹�˾��̨���������ˮ���ۺ�Ψһָ��רҵ����㡷-----------\n̨���������ˮ���ۺ����绰��((400-8613-868)) �� ��(400-8613-868)һվʽ���ҷ��� ������ۺ�������ĳ�����2006�꣬�Գ�����������Χ��"רҵ��"�ķ����׼����"�����ģ������"�ķ�����ٽ���ҵ��չ׳����"������ʵ"�ķ�������Ӯȡ�г��ͻر���ᣬʹ��ҵ�ھ����쳣���ҵļҵ��г�����������Ƚ���չ�� ȡ�������õľ���Ч������Ч�档ά����Ա���й���Ͷ����䷢�ĵȼ�֤�飬�ж���ά�޻��۵Ĺ������顣�������зḻ���ֳ���ư�װ���飬���һ��߱����õ�ְҵ���ʺ͸߶����θС� ά�޷�������ʼ�ձ��š����Ƿ����������š�����ּ�� �������ȡ�����Ͽ��ء��ľ��񣬵�һʱ��߳�Ϊ�����! ̨���������ˮ������Ч����ŵ�� 1)��������������򼰲���������?��֤���������� 2)�ϰ���������أ����α������Լ��Ͼ���������á� 3)Ч������24Сʱ����ֵ�ڣ�24Сʱ��������Ӧ�����?�估ǰ̨�Ӵ�ڼ��ղ�ЪϢ����֤�û��浽����;��������׼��;��ʱ��������С�飬����ʱ�ִ��ֳ����ޡ� 4)̨�ݷ�������ִ������۾ֺ��ҹ�˾����̨�ݹ淶��������ë���������̨�� 5)��ع˿ͳ�;ë���б𡢼���ë���ش������ʼ�������ݴ��?��ؿͻ��������޵����ǻ�Ӽ�Ϊ��Ļ����ų�ë����������������? 6)�����м�(̨������������м�)����Ļ���һ��ʵʩ���ޣ�������Ϊ1���£��ڱ�����������ά�����������������������⣬ ���м䵣�η���\n��������:�٢�((400-8613-868)) �� ��(400-8613-868) ��˾��ּ������ḻ��������֤����ȫ��һ���ͻ������ģ����ģ����� һ����ҵ���񣺿��ء����¡���ʵ����ȡ ������ҵ���룺��ѧ���?������һ�����ʷ���������һ ����ҵĿ�꣺��һ����Ʒ�� �ġ�Ա����ּ����һ����Ա����o�Ѱ��� �塢������ּ��������⣬�ҵ�׷�� ���˲����Ψ������ �ߡ��г�����˳���Ϣ֮�У���ʤǧ��֮�� �ˡ���չ����ٳ߸�ͷ���һ�� �š��Ƽ������������ ʮ�������������Ŀ�Ĳ���Ϣ ̨���������ˮ���ۺ�绰(�ɵ�)ͳһ��������: ��((400-8613-868)) �� ��(400-8613-868)


Магазин Сантехника на ул. Металлургов, 8; склад: ул. Боршодская, 12-а — Телефоны и адреса — gorodche.ru\nофициальный сайт: http://www.santehnika.reestr35.ru\nг. Череповец, ул. Металлургов, 8; склад: ул. Боршодская, 12-а


Бабушкин сироп, инструкция, противопоказания, цена\nБабушкин сироп Риа Панда https://docteka.ru/analogs/drug/1454/13 50 Порошок.\nВ упаковке 10шт. саше по 1,46г.


ул. Судостроительная 33 - жк Новый Кленовый\nООО "СК "СибЛидер" - застройщик.\nсдача - 1 квартал 2021г..\nдом: монолитно-кирпичный, двухподъездный, 16-этажный, подземная автостоянка.\nотделка: чистовая, получистовая.\nв прайсе указана стоимость с чистовой отделкой\nварианты расчета: рассрочка, материнский капитал, ипотека. Уточняйте интересующую информацию в отделе продаж по телефону 8(391) 242-42-19 с 9-00ч. до 19-00ч.; суббота с 10-00ч. до 15-00ч., или отправляйте заявку на приобретение квартиры на электронную почту: dom-metr@yandex.ru. Заявку можно оставить даже без решения по ипотеке.\nрезерв – новый кленовый\nИ нам, гордо и приятно, что и сегодня дома «Кленового дворика» выглядят так, как их задумали. И это равная заслуга строителей и жителей.\nЧтобы превзойти и предложить больше, нужна амбициозная и смелая цель. Такая как предложить уникальный формат жилья комфорт-класс по разумной цене. Специально для тех, кто хочет жить в квартирах и доме достойного качества и бережно относится к своим вложениям, строится "Новый кленовый"


ЕГРН: Красноярский край, Козульский р-н, рп. Новочернореченский, ул. Шерстнева, д. 7, кв. 1. Кадастровый №: 24:21:0501009:77\nВыписка из ЕГРН по объекту: Красноярский край, Козульский р-н, рп. Новочернореченский, ул. Шерстнева, д. 7, кв. 1. Кадастровый номер: 24:21:0501009:77\n№ 24-24/002-24/002/006/2015-1728/4 от 13.07.2015 (Общая долевая собственность)\n№ 24-24/002-24/002/006/2015-1728/3 от 13.07.2015 (Общая долевая собственность)\nадрес: Красноярский край, Козульский р-н, рп. Новочернореченский, ул. Шерстнева, д. 7, кв. 1.


Башҡорт халыҡ ашы-бишбармаҡ\nжүктеу 94.38 Kb.\nөлшемі 94.38 Kb.\nМБДББУ И.Ш.Мөҡсинов исемендәге гимназия\nТема: “Башҡорт халыҡ ашы-бишбармаҡ”\nБашҡарҙы: 8-се в класс уҡыусыһы\nТикшерҙе: башҡорт теле һәм\nI. Башҡорт халҡының милли ашы- бишбармаҡ 4-7\nII. Бишбармаҡты әҙерләү төрҙәре 7-8\nҠулланылған әҙәбиәт 10\nБашҡорт халҡының милли традицияларға бай аштар әҙерләү оҫталығы бик күптән килә. Күп быуаттарға һуҙылған тарих дауамында милли оригиналь аштар барлыҡҡа килгән, улар үҙҙәренә генә хас сифаттарҙы әлегә тиклем һаҡлағандар. Уларның үҙенсәлеге халыҡ тормошоноң ижтимағи, иҡтисади, тәбиғи шарттарына, уның этник тарихына бәйле. Милли аш-һыу башҡорттарҙа малсылыҡ хужалығы нигеҙендә барлыҡҡа килә. Туҡланыуҙа һөт һәм һөттән яһалған төрлө ризыҡтар мөһим аҙыҡ булған. Һөттө айыртып, ҡаймаҡ, ҡаймаҡтан май яһағандар. Ҡышҡылыҡка сейә майлағандар. Уны күп итеп йыйып ҡайнатып, ҡорот эшләгәндәр. Ҡатыҡтан йәй көндәрендә айран яһап эскәндәр.Ул һыуһынды ҡандыра.\nБашҡорттарҙың милли аш-һыуында итле ризыҡтар зур урын тотҡан. Иттән тултырма, ҡаҙы эшләгәндәр, бишбармаҡ, һалма бешергәндәр. Итле аштан һуң ҡоротлап һурпа эскәндәр.\nБорон-борондан башҡорттарҙың көндәлек ризығында иген аҙыҡтары урын алған. Ҡурмас, талҡан эшләгәндәр, бауырһаҡ, ҡоймаҡ, күмәс һәм башҡа ризыҡтар бешергәндәр.\nЭрнест Ишбирҙиндың "Башҡорт теленең игенселек һәм баҡсасылыҡ терминдары" китабында бишбармаҡ һүҙенә аңлатма бирелә. Бишбармаҡ атамаһы ҡаҙаҡ теленән башҡорт теленә килеп инеү ихтималлығын фаразлай. Ашамлыҡтың башҡорт халҡына ғына хас булған атамалар теҙмәһен бирә. "...Бишбармаҡ атамаһы башлыса көньяҡ башҡорттарға билдәле, башҡа төбәктәрҙә уны ҡулһалма, ҡуллама йәки ҡулдама, һалмалит, ҫалмалит, ҫалмалыйт, ҡаҙанаш..." тип йөрөтөлөүен күрһәтә. Бишбармаҡ бешереүҙең һәм ашауҙың дөйөм үҙенсәлектәрен тасуирлай, Тарихи Башҡортостандың көнъяҡ биләмәләрендә айырым йола булыуын әйтеп үтә.\nБашҡорт халҡының милли ашы-бишбармаҡ\nБашҡорттарҙың традицион аҙығында һурпалы аш ҙур урын алған. Уларҙың араһында иң таралғаны һәм милли аш булараҡ билдәлеһе - бишбармаҡ. Бишбармаҡ— төрки халыҡтарында киң таралған һимеҙ иттән, һалманан әҙерләнгән ризыҡ. Һүҙлектә уға ошондай аңлатма бирелгән: “Бешбарма́к или бишбарма́к, бесбарма́к (из тюркского; ср. башк. бишбармаҡ, bişbarmag, каз. беcбармақ, besbarmaq, кирг. бешбармак, beşbarmaq, тур. beşbarmak) — распространённое, в том числе в современном русском языке, название мясного горячего блюда некоторых тюркоязычных народов. В переводе с тюркских языков означает «пять пальцев». В целом, блюдо представляет собой крошеное отварное мясо с лапшой с некоторыми особенностями в технологии приготовления и подачи, что позволяет достичь вкуса, присущего именно этому блюду”. Башҡорттарҙа картуф ҡушылып әҙерләнә.Бишбармаҡ атамаһы башҡорт теленә ҡаҙаҡтарҙан килеп ингән(ҡаҙ. бесбармаҡ), ләкин ашты әҙерләү ысулдары һәм алымдары ике халыҡта ныҡ айырыла. Бишбармаҡ атамаһы башлыса көньяҡ башҡорттарға билдәле, башҡа төбәктәрҙә уны ҡулһалма, ҡуллама йәки ҡулдама, һалмалит, ҫалмалит, ҫалмалыйт, ҡаҙанаш тип йөрөтәләр. Был атамаларҙың береһе лә башҡа төрки телдәрендә сағылыш тапмай, йәғни улар башҡорт ерлегендә яһалған. Бишбармаҡ ҡағиҙә булараҡ, йылҡы йәки һарыҡ итенән бешерелә, һуңғы осорҙа һыйыр итенән дә әҙерләйҙәр. Һәр төбәктә бишбармаҡ бешереүҙең үҙенә генә хас нескәлектәре бар, ләкин уртаҡ дөйөм яҡтары күберәк.Иң алда бишбармаҡ ҡаҙанда бешерелергә һәм бешереп бөткәнсе ҡаҙандың өҫтө асыҡ булырға тейеш. Ҡаҙанға етерлек миҡдарҙа һыу һалына, уға яҡшы итеп йыуылған һәм эре киҫәктәргә бүленгән ит һалына, ҙур елек һөйәктәре арҡырыға урталай сабыла. Бишбармаҡҡа һәм уның һурпаһына үҙенсәлекле тәм биреү өсөн иткә ҡаҡланған ҡаҙы, тултырма йәки ҡаҙ ите өҫтәйҙәр. Һыу ҡайнап сыҡҡанға тиклем ҡаҙан аҫтына ҡыҙыу ут яғыла. Ҡаҙан ҡайнау башлау менән ут бер аҙ кәметелә. Һурпа өҫтөнә сыҡҡан тәүге күбек алып ташлана. Бынан һуң барлыҡҡа килгән аҡ күбекте өҙлөкһөҙ һүндереп торалар: сүмес йәки ижау менән күбек ҡатыш һурпаны һөҙөп алалар ҙа, уны юғарынан кире ҡойоп, болғаталар(уны һурпа һапырыу, һурпа шапырыу тиҙәр) йәки селтәр ижау менән һурпаның өҫтөн өҙлөкһөҙ болғатып торалар. Ошолай иткәндә генә һурпа таҙа, үтә күренеүсән, тәмле була. Күбек сыҡмай башлағандан һуң, утты тағы ла нығыраҡ кәметәләр: ҡаҙандағы аш яй ғына, бызмырлап, һирәк-мирәк күбектәр сығарып ҡайнарға тейеш.[2,29]\nБишбармаҡҡа, ҡағиҙә булараҡ, һалманы алдан әҙерләйҙәр. Бының өсөн йомортҡа һытып, әҙерәк сода өҫтәп, аҡ ондан бик үк ҡаты булмаған ҡамыр баҫалар, оҙаҡ итеп әүмәләйҙәр һәм йоҡа ғына йәймә эшләйҙәр, уны бер аҙ киптереп алалар. Йәймәне 10-12 см киңлегендәге оҙонса таҫмаларға киҫәләр, уларҙы бер- береһенең өҫтөнә һалып, тағы оҙон яғына ҡарай дүрт таҫмаға киҫәләр һәм бер яҡ башынан ҡыя итеп һалма ҡырҡа башлайҙар. Һалма оҙонса дүрткел формаһында, һәр яғы 2, 5- 3 см оҙонлоҡта була. Киҫелгән һалманы тағы ла киптерергә мөмкин. Башҡорт телендәге һалма һүҙе башҡа бер төрки телендә лә сағылыш тапмай, ул хатта башҡорт теленә иң яҡын ҡәрҙәш булған татар теленең аңлатмалы һүҙлегендә лә сағылырылмаған. Һалма һүҙе күп мәғәнәле һал- ҡылымының(башҡорт теленең аңлатмалы һүҙлегендә уның 31 мәғәнәһе бирелгән)бер мәғәнә атамаһына(нимәнеңдер эсенә урынлаштырыу, өҫтәп ҡушыу) - ма ялғауы ҡушып яһалған. Уның һалмай, ҡул һалмаһы, ҡулһалма, ҡулҫалма, салма тигән варинат атамалары ла бар. Әйтеп үтелгәнсә, ул оҙонса дүрткел формала була. Ләкин һалманың ҙур- ҙур киҫәктәрҙән торғандары ла була. Уларҙы төрлө ерҙә төрлөсә атап йөрөтәләр:ҡаҙаҡ һалмаһы, алпама, әнкәл, әңкәл.\nҠаҙандағы ит бешеп сығыр алдынан уға етерлек миҡдарҙа тоҙ һалалар, алдараҡ бешкән ҡаҙ итен, тултырманы айырып алалар, шунан һурпаның өҫтөнә сыҡҡан майҙы(тоҙлоҡ, һөҙлөк, һөҙҙөк, өрө тип исемләйҙәр) берәй һауытҡа һөҙөп алалар. Күп яҡта уны йоҡа итеп туралған һуған өҫтөнә йыялар, ул эҫе тоҙлоҡҡа үҙенсәлекле тәм бирә. Ит бешеп сыҡҡас, уны берәй һауытҡа айырып алалар. Ҡалған һурпаны айырым һауытҡа иләк аша үткәрәләр(быны һурпаны ваҡ һөйәк онтаҡтарынан, эреп йомарланған ҡан япраҡтарынан айырыу өсөн эшләйҙәр). Шунан ҡаҙанды таҙартып, һурпаны кире ҡоялар һәм утты көсәйтәләр. Һурпа ҡайнай башлағас, һалманы ойошмаҫлыҡ итеп таратып һалалар һәм көслө утта бешереп алалар, уны һалма ҡабартыу тиҙәр. Һалма ныҡ йомшарып, иҙелеп бешергә тейеш түгел. Һалманы тишекле ижау менән берәй ҙур табаҡҡа айырып алалар. Уны айырым туҫтаҡтарға йәки тәрилкәләргә һалып, өҫтөнә һуғанлы тоҙлоҡто ҡушалар, ит киҫәктәре, 2-3 ҡаҙы йәки тултырма түңәрәктәре өҫтәп, табынға ҡуялар. Эре һөйәктәрҙән табындағыларға өлөш сығаралар. Ҡорот һәм борос ҡатылған һурпа айырым бирелә. Элегерәк, ә көньяҡ Башҡортостандың һәм Ырымбур өлкәһенең ҡайһы бер ауылдарында хәҙер ҙә, бишбармаҡ ашауҙың үҙенә күрә йолаһы, тәртибе булған. Майлы, йомшаҡ ит киҫәген(ҡалья) һалмаға ҡушып, ҡунаҡтар бер- береһенә һоғондорошҡан. Башҡортостандың урта һәм төньяҡ райондарында әҙерләнгән ҡулһалма, ҡуллама, ҡулдамала һурпа айырым бирелмәй, ә һалма өҫтөнә һалына. Һуңғы осорҙа ашханаларҙа бишбармаҡҡа оҡшаған өлөш тип аталған ашамлыҡ тәҡдим итәләр. Башҡорт халҡының аш-һыуында ундай ашамлыҡ юҡ. Уны башҡорт ит аштарының үҙенсәлектәренә нигеҙләнеп, кулинарҙар уйлап сығарған.\nБишбармаҡты әҙерләү төрҙәре\n1-се юл. Бишбармаҡ бешереү өсөн һимеҙ һарыҡ итенең ҡабырға өлөшө алына. Итте ваҡ киҫәктәргә бүлеп, һыуҙы артыҡ күп һалмайынса самалап тоҙ һәм башҡа тәмләткестәр һалып бешерергә кәрәк. Он, йомортҡа һәм йылы һыуҙан ҡамыр баҫыла. Ҡамырҙы йоҡа итеп йәйеп, бер аҙ киптереп алырға кәрәк. Артабан йәймә 3 см киңлектәге таҫмаларға бүленә һәм ромбиктарға киҫелә. Ҡырҡылған һалманы һурпала йәки һыуҙа ҡайнатып, һыуын һарҡытып аҡ май менән майларға кәрәк. Бишбармаҡ өсөн картуф 3-5 см ҡалынлыҡ түңәрәкләп ҡырҡыла һәм айырым бешерелә.Тәрилкәгә һалма, картуф, ит һалына. Өҫтөнә ҡайнап торған һурпа ҡойола. Өҫтөнә ваҡлап туралған йәшел һуған һибелә.4 кешелек бишбармаҡ бешереү өсөн 600 гр. һарыҡ ите, 2 баш картуф, 3 баш һуған, 1 стакан бойҙай оно, 1 йомортҡа, 2 аш калағы аҡ май, 3 стакан һурпа, самалап тоҙ һәм башҡа тәмләткестәр алына.\n2-се юл. Итте ,эре итеп киҫкеләп ,әҙер булғансы бешерәләр.Бешеп сыҡҡас уны һоҫоп алып һыуынмаһын өсөн,йылы урынға ҡуйып торалар.Һөҙлөгөн алып ,һурпала һалма бешерәләр.Һалма өсөн йомортҡа һытып,тоҙло һыуҙа сөсө ҡамыр баҫалар.Ҡамырҙан уҡлау менән 1,5-2 см ҙурлыҡтағы дүрткелдәр яһап турайҙар.Һалма ни тиклем вағыраҡ булһа,шул тиклем һәйбәтерәк иҫәпләнә. Бешкән һалма һурпанан һоҫоп алына. Уны ваҡлап туралған ит менән ҡушып,өҫтөнә дүңгәләкләп туралған һуған һибеп,һөҙлөк һалып бирәләр.Ә һурпаны, ҡорот,ваҡ ҡына итеп туралған һуған, борос һалып, кәсә, бокал йәки сынаяҡ өҫтө кеүек һауыттарҙа айырым ҡуялар.[ 1,183]\nМилли аш-һыу башҡорттарҙа малсылыҡ хужалығы нигеҙендә барлыҡҡа килә. Туҡланыуҙа һөт һәм һөттән яһалған төрлө ризыҡтар мөһим аҙыҡ булған.Улар араһында итле аштар ҙа күп.Бишбармаҡ, ҡуллама, өлөш, итле аш традицион һый иҫәпләнә.Был аҙыҡтарҙы йылҡы йәки һарыҡ итенән әҙерләгәндәр.Ҡунаҡ һыйлағанда иткә ҡушып ҡаҡлаған ҡаҙы ултыртҡандар.Иттән һуң туҫтаҡ менән ҡортоло һурпа биргәндәр.Таулы-урманлы яҡтарҙа йәшәгән башҡорттар сел, ҡор, һуйыр, өйрәк кеүек ҡыр ҡоштарының, ҡыр кәзәһе,мышы кеүек ҡырағай хайуандар итен дә файҙаланған.[1,178]\nБишбармаҡ— төрки халыҡтарында киң таралған һимеҙ иттән, һалманан әҙерләнгән ризыҡ. Бишбармаҡ, ғәҙәттә, һарыҡ итенән бешерелә.Һарыҡ ите булмаһа, һыйыр, йылҡы итенән дә бешерергә мөмкин.[1,183]\n1.Вилданов Ә.Х.,Хажин В.И. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте: Рус мәктәптәренең 6-сы класында уҡыусы башҡорт балалары өсөн дәреслек.- Өфө: Китап,2008,178-183-сө бит.\n2. Культура Башкортостана: учебно-справочное пособие для учащихся 8-го класса. Уфа, ГУП «Уфимский полиграфкомбинат», 2002,с.28-31.\n3. Родной Башкортостан: учебник для 6 класса/ Азнагулов Р.Г., Аминева Ф.Х., Галлямов А.А.-2-е изд. –Уфа: Китап, 2008, с.86-102.\nБишбармак (рецепт приготовления)\nБишбармак очень вкусное и сытное блюдо. Им можно накормить большую семью. В тоже время для русской кухни - подача довольна необычная.\nПриготовление бишбармака не требует особых навыков. А все нюансы приготовления этого блюда мы Вам сегодня раскроем.\nУгостите своих гостей этим блюдом - оно обязательно придется всем по душе.\nНачнем приготовление с мяса - это самый долгий процесс.\nБаранину необходимо залить холодной водой, довести до кипения и варить на медленном огне три часа.\nПри появлении жира в бульоне, снимайте его в тарелку (он нам еще пригодится).\nЗа 30 минут, до того как баранина будет готова, добавим: соль, перец и лавровый лист.\nГотовое мясо вынимаем из бульона и срезаем с кости, нарезаем ломтиками.\nСмешиваем муку, соль, яйца, разводим все бульоном и замешиваем крутое тесто. Муку желательно просеять - тогда она насытится кислородом.\nГотовое вымешанное тесто раскатываем в тонкий пласт и нарезаем небольшими квадратиками. А после отвариваем в бульоне.\nПришло время приготовить соус.\nНа хорошо разогретую сковороду выкладываем жир, который мы сняли с бульона, лук, резанную зелень и все томим на небольшом огне.\nПри этом лук должен оставаться хрустящим.\nТеперь можно формировать блюдо.\nВыкладываем на тарелку наши лепешки, баранину, а сверху поливаем соусом.\nБульон, который остался, можно подать в пиалах с нарезанной зеленью.


27.03.2018 editor\t0 Комментариев\n28 марта в связи с ремонтными работами с 08.00 до окончания работ будет отключено холодное водоснабжение потребителям: ул. Дворцовая, дома 2-16, ул. 50 лет Октября, ул. Маяковского, детская больница, ул. Чкалова, ул. Полетаева, ул. Горького, ул. Садовая, ул. Некрасова, ГБ № 3, школа № 21.\n28 марта в связи с ремонтными работами с 10.00 до окончания работ будет отключено холодное водоснабжение потребителям: пос. ЗЭС, «МРСК», ул. Румянцева, ул. Ст. Разина, ул. Свердлова, ул. Пугачева, ул. Щербакова, ул. Солнечная, кв. Южно-Уральский, ул. Вагонная, ул. Репина, ул. Красина, пос. Б. Ключ, ул. Бажова, ул. Песчаная, ул. Сажина, ул. Паровозная, ул. 1-я, 2-я, 3-я Тесьминские, пос. Железнодорожников, ул. Лесопильные, ул. Спортивная, ул. Нижне-вокзальные, ул. К. Заслонова, ул. Мамина-Сибиряка, ул. Ветлужские, ул. Геппа, ул. Ленина, ул. Ванага, ул. Димитрова, ул. Калинина, ул. Ковшова, ул. Скворцова, ул. Косотурская, ул. Нагорные, ул. Октябрьская, ул. Бушуева, ул. М. Аптечная, ул. Аникеева, ул. Одинарные, ул. Громатушная, ул. Кедровские, ул. Петровская, ул. Плеханова;\nс 20.00 до окончания работ – ул. Машиностроителей, район Демидовки.\n← О мерах предосторожности в период таяния снега и льда


Перечень земельных участков, предназначенных для бесплатного представления гражданам, имеющим трех и более детей, в собственность для индивидуального жилищного строительства, ведения личного подсобного хозяйства, садоводства или огородничества\nПеречень земельных участков, предназначенных для бесплатного представления гражданам, имеющим трех и более детей\nВ объявлениях, опубликованных в газетах «Восход» № 70 (10923) от 26 сентября 2017 года и № 74 (10927) от 10 октября 2017 года, слова «Перечень земельных участков, предназначенных для бесплатного предоставления гражданам в собственность, для индивидуального жилищного строительства, дачного строительства, ведения личного подсобного хозяйства, садоводства или огородничества» заменить словами «Перечень земельных участков, предназначенных для бесплатного предоставления гражданам, имеющим трех и более детей, в собственность для индивидуального жилищного строительства, дачного строительства, ведения личного подсобного хозяйства, садоводства или огородничества».\nЗемельные участки по адресу: Саратовская область, Романовский район, р.п. Романовка, ул. Северная, 1А, 1Б\nЗемельный участок по адресу: Саратовская область, Романовский район, р.п. Романовка, ул. Колхозная, 11\nЗемельный участок по адресу: Саратовская область, Романовский район,р.п. Романовка, ул. Речная, 28


Биттәр ал булды, ал булды... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Спорт һәм туризм » Биттәр ал булды, ал булды...\nБиттәр ал булды, ал булды... 20.12.2018 // Спорт һәм туризм\nСибай институты студенттары сәләмәт тормошто һәм спортты үҙ итә. Бында төрлө секциялар һәм түңәрәктәр эшләй.\nОшо көндәрҙә уҡыу йорто янында боҙ майҙансығы асылды. Уның асылыуын бигерәк тә коньки шыуырға яратҡан ҡыҙҙар һәм егеттәр, шулай уҡ хоккейҙы үҙ иткән сәмле һәм етеҙ йәштәр көтөп алды. Сөнки саф һауала боҙҙа рәхәтләнеп шыуыу күңелдәрҙе күтәрә, тәнгә еңеллек өҫтәй.\nСараны асыу тантанаһы ҡаланың “Ирәндек” Боҙ һарайында шөғөлләнгән йәш фигуралы шыуыу оҫтаһы Софья Гуменюктың матур сығышы менән башланды. Байрам факелын тоҡандырыу хоҡуғы технология факультетының икенсе курс студенты Вадим Сәғәҙиевкә тапшырылды.\nСибай институтының директор вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Азат Вәлиев әйтеүенсә, яңы асылған боҙ майҙансығы студенттар өсөн генә түгел, ә боҙ шыуырға теләгән һәр кемгә лә асыҡ. Иң мөһиме – киләсәктә бында шөғөлләнеүселәр араһында боҙ майҙандарын иретерлек еңеүҙәргә ынтылған чемпиондар үҫһен.


The Rumjacks | MonteRay Club\nMonteRay КлубThe Rumjacks\nФирменные билеты в фан-зону 300 грн (ограниченное количество):\n— Магазин The Flow Shop, м. Золотые Ворота, ул. Золотоворотская 6а офис 19, каждый день 13:00-21:00, +380635956359\n— Паб OLD BAR, м. Пл. Льва Толстого, ул. Б.Васильковская 20, бармен Фиш Фишич, 16:00-23.00, +380930853684\n— Anton Skvortsov “Дядя Хэм” (O’Hamsters), +380677780261\nУточняйте наличие фирменных билетов по телефону :)\nЭлектронные билеты(от 350грн) тут: https://www.concert.ua/ua/eventpage/the-rumjacks


В Днепропетровске снова не будет света - Днепр Инфо\nВ связи с ремонтно-профилактиче скими работами, которые проводит компания «Днепроблэнерго», возможно временное отключение электроэнергии по следующим адресам.\nул. Можайского, 25-75, 40-84, 100; ул. Коммунаровская, 87-147, 151-157, 161-169, 112-140, 144-156, 162-204; ул. Рубежная, 1-13, 2,24; пер. Малахитовый, 1-15, 2-20; пер. Докторский, 33; ул. Черногорская, 33-81, 36-110; ул. Гвоздичная, 29-57, 20-58; ул. Кармелюка, 59-63, 46-54; ул. Черноземная, 49-73, 97, 125-177, 183, 126-180, 38-50, 92.\nшкола №141, ул. Мониторная, 1/12; ул. Метростроевская, 12.\nул. Комиссаровская, 1-39, 2-32; ул. Первомайская, 3-45, 2-46; ул. Коммунаровская, 261-271, 262-264; школа № 84; ул. Волдайского, 1-25, 2-34; ул. Первомайская, 45; ул. Большунова, 1-35, 2-28; пер. Первомайский, 1-7, 2-20, 27-31; ул. Коммунаровская, 273-317, 264-280; ул. Беломорская, 1-55, 4-50; ул. Добровольная, 1-51, 4-35; ул. Писемского, 3-77, 2-84; ул. Лисенко, 12, 14; ул. Рудная, 14-17, 2-26; ул. Коллективная, 1-35, 2-42; пер. Неманский, 1-13, 2-24; ул. Коммунаровская, 209-251, 255 204-250, 254, 258, 258а, 252, 256а; пер. Тюменский, 2-38, 1-31; пер. Зенитный 1-15, 2-12; ул. Весенняя, 1-109, 4-98; ул. Приовражная, 2, 4, 6; пер. Фронтовой, 2-34, 1-21; ул. Фронтовая, 2-80, 1-85; ул. Ватутина, 49-53, 58-66; пер.1 Курсовой, 1-21а, 4-20/2; ул. Можайского, 1-21, 2-36.