Налог ру аналитика\nГлавнаяКак найти дело по номеру судебного приказаНалог ру аналитика\nЗерноград, ул. Мира, 16 Телефон : Факс : E-mail: gnm11 r Каменск-Шахтинский, ул. Ленина, 15 Телефон : Факс : Адрес : , Ростовская область, Каменский район, п. Глубокий, ул. Станционная, 14 Телефон : Факс : E-mail: gnm14 gni. Адрес : , Ростовская область, Константиновский район, г. Константиновск, ул. Донская, 7 Телефон : Факс : E-mail: gnm16 r Адрес : , Ростовская область, Красносулинский район, г. Красный Сулин, ул. Ленина, 9а Телефон : E-mail: i r Адрес : , Ростовская область, Мартыновский район, с.\nГлушко, 22 Телефон : Факс : E-mail: gnm54 r Адрес : , Ростовская область, Тарасовский район, п. Тарасовский, ул. Островского, 55 Телефон : Факс : Адрес : , Ростовская область, Тацинский район, ст. Тацинская, ул. Ленина, 49 Телефон : Факс : E-mail: gni34 tacina. Адрес : , Ростовская область, Целинский район, п.\nЦелина, ул. Советская, 2 Телефон : Факс : Адрес : , Ростовская область, Цимлянский район, г. Цимлянск, ул. Азина, 32 Телефон : Факс : E-mail: gnm37 r Адрес : , Ростовская область, Чертковский район, п. Чертково, ул. Петровского, 16 Телефон : Факс : E-mail: gnm38 chert. Адрес : , Ростовская область, Матвеево-Курганский район, п. Матвеев Курган, ул. Адрес : , Ростовская область, Куйбышевский район, с. Куйбышево, ул. Дмитриевская, 31 Телефон : Адрес : , Ростовская область, Обливский район, ст.\nОбливская, ул. Ленина, Телефон : Факс : E-mail: qnm24 r Адрес : , Ростовская область, Миллеровский район, г. Миллерово, ул. Адрес : , Ростовская область, Кашарский район, с. Кашары, ул.\nПоследняя запланированная на год сессия Высшей квалифколлегии судей пройдет с 18 по 22 ноября. Особое внимание уделено процессуальным вопросам, правам адвокатов и обвиняемых по уголовным делам. Можно ли включать в брачный договор норму о распоряжении своим личным имуществом?\nот 15 ноября г. "Отозвана лицензия на осуществление банковских операций у ООО КБ "Кредитинвест" · Все документы · Аналитические статьи.\nКак найти дело по номеру судебного приказа → добавочный капитал определение


Адрес: ул. Малоярославская, 88а\nТелефон: 266-16-91, 277-95-61\nАдрес: ул. Пензенская 66а\nАдрес: ул. Гагарина, 35в (рынок "Гагаринский", павильон 24)\nАдрес: ул. Владимирская, 37, к2\nАдрес: ул. Спортивная, 13в\nАдрес: ул. Ташкентская, 165\nАдрес: ул. Стара-Загора, 130


NADOBA (6) JOSEPH JOSEPH (4) BORNER (12) FISSMAN (4) TEFAL (1)\nТёрка NADOBA 725210 SAVA\nНаличие в магазинах: Склад г. Нур-Султан (Астана)\tул. Амман, 14\t3 шт. пр. Республики, 45\t3 шт. ул. Куйши Дина, д. 31\t3 шт. пр. Кабанбай батыра, 21\t2 шт. ул. Е 10\t3 шт.\nНаличие в магазинах: Склад г. Нур-Султан (Астана)\tул. Амман, 14\t5 шт. пр. Республики, 45\t2 шт. ул. Куйши Дина, д. 31\t3 шт. ул. Каныша Сатпаева, 13\t3 шт. ул. Е 10\t2 шт. пр. Богенбай батыра, 39\t2 шт.\nТёрка NADOBA 725211 SAVA\nНаличие в магазинах: Склад г. Нур-Султан (Астана)\tул. Амман, 14\t4 шт. пр. Республики, 45\t2 шт. ул. Куйши Дина, д. 31\t3 шт. пр. Богенбай батыра, 39\t2 шт. ул. Каныша Сатпаева, 13\t4 шт. ул. Е 10\t4 шт. пр. Кабанбай батыра, 21\t3 шт.\nНаличие в магазинах: Склад г. Нур-Султан (Астана)\tул. Амман, 14\t3 шт. ул. Куйши Дина, д. 31\t5 шт. пр. Республики, 45\t3 шт. ул. Каныша Сатпаева, 13\t2 шт. пр. Кабанбай батыра, 21\t5 шт. ул. Е 10\t4 шт.\nНаличие в магазинах: Склад г. Нур-Султан (Астана)\tул. Е 10\tпр. Кабанбай батыра, 21\t4 шт. ул. Амман, 14\t5 шт. пр. Республики, 45\t3 шт. ул. Куйши Дина, д. 31\t4 шт.\nТёрка NADOBA 721051 KAROLINA\nНаличие в магазинах: ул. Е 10\t4 шт. ул. Амман, 14\t5 шт. пр. Кабанбай батыра, 21\t3 шт. ул. Куйши Дина, д. 31\t2 шт. пр. Республики, 45\t2 шт.\nГабариты устройства (ВхШхГ), см — 1,5х24x6


Иҫке Балаҡ — Башҡорт Википедияһы\n55°10′08″ с. ш. 54°21′54″ в. д.\nТайнаш ауыл Советы, Бәләбәй кантоны һәм Бәләбәй өйәҙе\n218 кеше (2010)\nИҫке Балаҡ (рус. Старобалаково) — Башҡортостандың Саҡмағош районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 218 кеше. Почта индексы — 452225, ОКАТО коды — 80256855006.\nАуыл Советы үҙәгенә тиклем (Тайнаш): 3 км\nМөхәмәтша Ҡаръяуҙин — 11-се Башҡорт полкы составында 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы. «1812 йылғы Ватан һуғышы иҫтәлегенә» көмөш миҙалы кавалеры.\nСәйфетдин Сураҡаев — 4-се Башҡорт полкы составында 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы. «1812 йылғы Ватан һуғышы иҫтәлегенә» көмөш миҙалы кавалеры.\nИҫке Балаҡ // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 10 февраль 2019)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Иҫке_Балаҡ&oldid=865168 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:55 10 февраль 2019 үҙгәртелгән.


Үҙəк Совет власы менəн Башҡорт хөкүмəте араһында Башҡорт Совет автономияһы тураһында килешеү — Башҡорт Википедияһы\nҮҙəк Совет власы менəн Башҡорт хөкүмəте араһында Башҡорт Совет автономияһы тураһында килешеү\n(Үҙәк Совет власы менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт совет автономияһы тураһында килешеү битенән йүнәлтелде)\nҮҙәк Совет власы менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт Совет автономияһы тураһында килешеү (Рәсәй эшсе-крәҫтиән хөкүмәте менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт Совет автономияһы тураһында килешеү) — Автономиялы Башҡорт Совет Республикаһының (АБСР) барлыҡҡа килеүе, дәүләт һәм идара итеү ҡоролошо тураһындағы документ. 1919 йылдың 20 мартында Мәскәүҙә төҙөлгән.\nҮҙәк Совет власы менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт Совет автономияһы тураһында килешеү\nВступление в силу 1919 йылдың 23 марты\nҠул ҡуйҙылар В. И. Ленин, М. Ф. Владимирский, И. В. Сталин, А. С. Енукидзе\nМ. А. Ҡулаев, Ә. И. Бикбауов, М. Д. Халиҡов\nЯҡтар ВЦИК һәм РСФСР-ҙың ХКС-ы\nВикикитапханала текст бар:\nСоглашение центральной Советской власти с Башкирским правительством о Советской Автономной Башкирии\n1 Документ тарихы\n1.1 Һөйләшеүҙәрҙең беренсе этабы\n1.2 Һөйләшеүҙәрҙең икенсе этабы\n1.3 Тулы килешеүгә ҡул ҡуйыу\n1.4 Документҡа ҡул ҡуйғандан һуң булып үткән ваҡиғалар\n2 Документтың структураһы һәм йөкмәткеһе\n3 Документтың әһәмиәте\nҺөйләшеүҙәрҙең беренсе этабыҮҙгәртергә\nА. В. Колчактың 1918 йылдың 21 ноябрендә Ваҡытлы Бөтөн Рәсәй хөкүмәтенең Башҡорт хөкүмәтен бөтөрөү тураһындағы күрһәтмәһен раҫлаусы фарманы донъя күргәс, Башҡортостан автономияһын һаҡлап ҡалыу маҡсатында, Башҡорт хөкүмәте совет власы яғына сығырға ҡарар итә. Һөйләшеүҙәр алып барыу өсөн, Мәскәүгә Г. Б. Ҡарамышев һәм С. С. Атнағолов бара. Әммә был миссия уңышһыҙ тамамлана. Беренсе делегат ҡулға алына һәм эште үтәй алмай, ә икенсеһе, фронт һыҙығын үтеп сыҡһа ла, ышанып тапшырылған йомошто үтәмәҫкә ҡарар итә. Ҡабаттан, 1918 йылдың декабрь уртаһында һөйләшеүҙәр алып барыу миссияһы М. Д. Халиковҡа һәм Х. Сәғитовҡа йөкмәтелә. 1919 йылдың 30 ғинуарында Муллаян Халиҡов Өфө губерна революцион комитеты менән һөйләшеүҙәр башлай. Ҡултамғалар ҡуйылған һөйләшеү протоколдары күсермәһе, Башҡорт хөкүмәте ағзаларын таныштырыу маҡсатында, Халиҡовҡа тапшырыла.\nӨфө губревкомы уҙған һөйләшеүҙәр тураһында РСФСР-ҙың Халыҡ комиссарҙары советы рәйесе В. И. Ленинға хәбәр итә. 1919 йылдың 6 февралендә оҙатылған телеграммаға яуап булып, Мәскәүҙән Өфө губревкомы рәйесе Б. Н. Нимвицкий исеменә М. Д. Халиков менән һөйләшеүҙәрҙе дауам итеү, талап ителгән милли автономияны гарантиялау һәм Башҡорт армияһына, әгәр Ҡыҙыл Армия яғына сыҡһа, амнистия иғлан ителәсәге тәҡдиме менән телеграмма килә.\n1919 йылдың 8 февралендә уҙған Башҡорт хөкүмәтенең һәм Башҡорт ғәскәренең берлектәге ултырышында Өфөлә ҡаралған килешеүҙәр тураһында һөйләшелә һәм урындағы етәкселәр менән Рәсәй Социалистик Федератив Совет Республикаһы үҙәк органдары араһында Башҡортостан һәм уның совет власы менән үҙ-ара мөнәсәбәттәре тураһында килешеүҙе кисектермәйсә төҙөү буйынса йомғаҡлау һөйләшеүен ойоштороу тураһында ҡарар ҡабул ителә. Бының өсөн Өфөгә Башҡорт Хөкүмәте Рәйесе М. А. Ҡулаевты, Башҡорт өлкә советы ағзалары М. Д. Халиҡов һәм Х. Сәғитовты, Башҡорт ғәскәре командиры адъютанты А. И. Бикбауовты ебәрергә ҡарар ителә. Шулай уҡ М. А. Ҡулаевты һәм М. Д. Халиҡовты Мәскәүгә Үҙәк совет власы менән һөйләшеүҙәр алып барыу маҡсатында ебәреү тәҡдиме индерелә.\nҺөйләшеүҙәрҙең икенсе этабыҮҙгәртергә\nБашҡорт хөкүмәте 16 февраль ултырышында 1919 йылдың 18 февралендә сәғәт 10-да совет власы яғына сығыу тураһында Ҡарар ҡабул итә. Шул уҡ көндө, Ҡарарҙа күрһәтелгән срокта, Башҡорт ғәскәренең совет власы яғына сығыуын башлау тураһында Бойороҡ донъя күрә.\nА. В. Колчактың Рәсәй хөкүмәте был пландарға аяҡ салырға маташа. 1919 йылдың ғинуар башында уҡ Башҡорт хөкүмәтенә оппозицияла торған һәм башҡорт милли хәрәкәте лидерҙарының береһе булған М. Ғ. Ҡорбанғәлиев аҡтар менән йәшерен һөйләшеүҙәр алып барған, һәм А. В. Колчак уға 1919 йылдың 15 февралендә казак хеҙмәте тибындағы үҙидаралыҡ вәғәҙә иткән. 18 февралдә Колчак Көнбайыш армияһы командующийына Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте лидерҙары Ә. Ә. Вәлидовты һәм М. А. Ҡулаевты ҡулға алыу тураһында шифрлы телеграмма ебәргән булған, тик телеграмманың эстәлеген сисеү тотҡарланыу сәбәпле, улар әсирлеккә эләкмәй ҡалған. 1919 йылдың 20 февралендә А. В. Колчак башҡорттарға, урында хәл ителәсәк эштәрендә үҙидаралыҡ рөхсәт итәсәген белдереп, мөрәжәғәт иткәнлектән, ҡайһы бер башҡорт ғәскәри подразделениеларының большевиктар яғына сығыуы кисектерелгән.\n1919 йылдың 18 февралендә Өфөлә РСФСР хөкүмәте вәкилдәре һәм башҡорт делегацияһы ҡатнашлығында ултырыш уҙғарылған, РСФСР Милләттәр эштәре буйынса Халыҡ комиссариатынан (Наркомнацтан) — М. Х. Солтанғәлиев, Өфө ревкомынан — Б. Н. Нимвицкий, партия губкомынан — В. Седенков һәм 5-се Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы (РККА) Реввоенсоветынан нарком В. М. Смирнов ҡатнашҡан, Башҡорт хөкүмәте һәм Совет хөкүмәте вәкиллеге араһында килешеүҙең яҡынса проекты эшләнгән. Килешеүгә ҡултамға ҡуйылып, раҫланыр саҡта ғына, 19 февралдә, Көнсығыш фронты Реввоенсоветынан, һөйләшеүҙәрҙе туҡтатып торорға һәм уны Симбирскиҙа уҙғарырға тигән телеграмма килеп төшә, сөнки, Башҡорт ғәскәренең ҡыҙылдар яғына күсеүе башланыу айҡанлы, бындай һөйләшеүҙәр 1-се Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы (РККА) частары урынлашҡан ерҙә башланған булған.\n1919 йылдың 21-22 февралендә I Бөтә Башҡорт хәрби съезында килешеүҙе әҙерләү буйынса башҡарылған эш ыңғай баһа алған, Ваҡытлы революцион комитет һайланған һәм уға Башҡортостан Хөкүмәтенең идаралыҡ (власть) вазифаһы тулыһынса тапшырылған.\n1919 йылдың 21 февралендә, килешеүҙе ҡабул итеү маҡсатында, башҡорт делегацияһы Сембергә, Көнсығыш фронты Реввоенсоветы штабына килгән. Тимер юлда тыуған ҡыйынлыҡтар арҡаһында делегаттар Симбирскиға тик 1919 йылдың 27 февралендә генә барып еткән. Ошо көндө үк улар Көнсығыш фронты Реввоенсоветы ағзалары менән осрашҡан һәм килешеүҙең баштағы тексына ҡултамға ҡуйған (Сембер яҡынса килешеүе).\nТулы килешеүгә ҡул ҡуйыуҮҙгәртергә\n1919 йылдың 7 мартында башҡорт делегацияһы, Тулы килешеү төҙөү маҡсатында, Мәскәүгә килә . Делегацияның эшен Мәскәүгә килгән Башревком ағзаһы Әхмәтзәки Вәлидов әүҙем ҡеүәтләгән. 1919 йылдың 9 мартында, уткер дискуссиялар һәм консультациялар барышында, 14 параграфтан торған Мәскәү баштағы килешеүе булараҡ тарихҡа ингән килешеү ентекләп эшләнгән. Башҡортостан яғынан уға М. А. Ҡулаев, М. Д. Халиҡов, Ә. И. Бикбауов, РСФСР яғынан — И. В. Сталин, А. З. Каменский ҡул ҡуйған. Яраштырыу һәм иҫкәрмәләр индереү маҡсатында килешеү күсермәләре РСФСР халыҡ комиссариаттарына таратылған. Өҫтәмәләр индергәндә, килешеү проекты «Килешеү» («Соглашение») тигән тулы атама алған, уның структураһына һәм йөкмәткеһенә күп үҙгәрештәр индерелгән.\n1919 йылдың 16 мартында килешеү мәсьәләһе В. И. Ленин ҡатнашлығында уҙған РКП(б) Үҙәк Комитеты ултырышында ҡаралған. РСФСР Милләттәр эштәре буйынса халыҡ комиссариатында (Наркомнац) ике яҡтың да вәкилдәре, И. В. Сталин, М. А. Ҡулаев, М. Д. Халиҡов, Ә. И. Бикбауов — барыһы тарафынан да килешеүгә ҡул ҡуйылған.\n1919 йылдың 20 мартында РСФСР Халыҡ Комиссарҙары Советында (СНК) килешеүҙе раҫлау һәм ВЦИК-ка тапшырыу тураһындағы ҡарар ҡабул ителгән. Ултырыш барышында килешеүгә В. И. Ленин ҡул ҡуйған. Шул уҡ көндә килешеү ВЦИК тарафынан тулыһынса раҫланған — документҡа Бөтә Рәсәй Үҙәк Башҡарма Комитеты (ВЦИК) рәйесе бурыстарын башҡарыусы М. Ф. Владимирский һәм ВЦИК секретары А. С. Енукидзе ҡултамғаларын ҡуйған.\n1919 йылдың 23 мартында «Килешеү» тексы «Известия ВЦИК» (№ 63/615) гәзитендә баҫылып сыҡҡан.\nДокументҡа ҡул ҡуйғандан һуң булып үткән ваҡиғаларҮҙгәртергә\n1919 йылдың һуңына Республика Хөкүмәте килешеүҙең төп положениеларын тормошҡа ашырыу маҡсатында күп әһәмиәтле эштәр башҡарған. Әммә үҙәк хөкүмәттең эшмәкәрлеге автономияны сикләүгә йүнәлтелгән булған. 1920 йылдың 19 майында РСФСР ВЦИК һәм СНК-ларының «Автономиялы Совет Башҡорт Республикаһының Рәсәй Совет Республикаһына мөнәсәбәте тураһында» декреты («Автономиялы Совет Башҡорт Республикаһында дәүләт ҡоролошо тураһында» Постановлениелары) сыҡҡандан һуң, республика Килешеү гарантиялаған сәйәси һәм иҡтисади хоҡуҡтарынан ғәмәлдә ҡолаҡ ҡаҡҡан. Етәксе органдар һәм халыҡтың (баҫтырылған Бөрйән-Түңгәүер ихтилалын индереп) автономия хоҡуҡтарын сикләүгә ҡаршы сығыуы һөҙөмтәһеҙ булған һәм Башревкомды юҡҡа сығарыу факты менән тамамланған. Һуңғараҡ автономия хоҡуғы алған республикалар ҙа 1920 йылдың 19 майында сыҡҡан декреттың принциптарына тура килгән шундай уҡ стандарт хоҡуҡ йыйылмаһына эйә булған.\nДокументтың структураһы һәм йөкмәткеһеҮҙгәртергә\n«Килешеү»ҙең титул бите\nДокумент структураһы Автономиялы Башҡорт Совет Республикаһының йәмғиәт, дәүләт һәм идара төҙөлөшөнә ҡараған 16 параграф аша күрһәтелгән.\n1-се параграф Автономиялы Башҡорт Совет Республикаһы Кесе Башҡортостан сиктәрендә барлыҡҡа килә һәм РСФСР-ҙың федератив өлөшө, тип билдәләй.\n1-се, 3-сө, 4-се параграфтары республика территорияһын билдәләй. 2-се һәм 3-сө параграфтарҙа республика составына ингән айырым өйәҙҙәрҙең улус һәм халыҡ йәшәгән урындары тасуирлана. 4-се параграф был территорияларҙа уҙғарылған халыҡ фекерен йыйғанға саҡлы Башҡорт хөкүмәтенә буйһонмаған (үҙәге Златоуст ҡалаһына ҡараған тау-завод район һәм Стәрлетамаҡ өйәҙенең көньяғына ҡараған ҡайһы бер улустары) территорияларҙы билдәләй.\n5-се параграф республика территорияһындағы тимер юлдар, заводтар һәм рудниктар үҙәк Совет власы ҡарамағында ҡала, тип билдәләй. Тағы ла урындағы сәнәғәт етештергән продукттарҙы бүлгәндә, тәү сиратта республика ихтыяждары һәм хәжәттәре ҡәнәғәтләндерелергә тейеш, тип билдәләй.\n6-сы параграф Республиканың, нигеҙе 13 кантондан торған, идара-территория төҙөлөшөн билдәләй. Бында ниндәй кантон ҡайһы территорияны биләүе тасуирлана һәм уның административ үҙәге күрһәтелә.\nДокументтың 7-се параграфы 4-се пунктта күрһәтелгән территориялар статусына мөрәжәғәт итә. Башҡортостанға ҡушыла ҡалһа, улар айырым административ берәмек тәшкил итергә тейеш була.\nДокументтың 8-се параграфы Республикала власть төгәл 1918 йылдың 10 июлендә Советтарҙың V Бөтә Рәсәй съезында раҫланған РСФСР Конституцияһына нигеҙләнеп ойошторола, тип һыҙыҡ өҫтөнә ала.\n9-сы һәм 10-сы параграфтары Башҡорт армияһы төҙөүҙе регламентлай. Ул «Рәсәйҙәге генә түгел, донъя контрреволюцияһы»на ҡаршы көрәшеү маҡсатында төҙөлгән. Армияның структураһы, буйһоноуы, идаралығы, ҡоралланыуяы һәм йөкмәткеһе билдәләнә.\n11-се параграф Республикала эске тәртип һаҡлауға бағышланған, һәм тәртип «ҡоралланған пролетариат» тарафынан урынлаштырылырға тейеш, тип билдәләй.\n12-се параграф РСФСР-ҙың Республикаға «Совет власы ойоштороу һәм илдә мәҙәни-ағартыу сараларын уҙғарыу» эштәрендә финанс яҡтан таяныс булыуын нығыта.\n13-сө параграф Башҡортостанда Советтар съезы саҡырылғанға тиклем Башҡорт Совет Республикаһы сиктәрендә власть тулылығы Башҡортостан хәрби-революцион комитетына күсә тип билдәләй. Был параграф шулай уҡ съезд саҡырыу буйынса махсус ҡатнаш комиссия булдырыу кәрәклеген билдәләй. Уның составына биш кеше инергә тейеш булған, шуларҙың икәүһен Башҡорт революцион комитеты ебәрергә (делегировать итергә) тейеш, тағы икәүһен — Үҙәк Совет власы, бишенсе кеше яҡтарҙың һәм комиссияның килешеүе аша билдәләнгән.\n14-се параграф ике яҡтың да, Башревкомдың (йәки Башҡортостан Үҙәк Башҡарма Комитетының) да һәм Бөтә Рәсәй Үҙәк Башҡарма Комитетының да тулы хоҡуҡлы вәкилдәрен ебәреүҙе (делегировать итеүҙе) рәсмиләштергән.\n15-се параграф ваҡытлыса, Башҡортостанда Советтар съезы саҡырылғанға тиклем, республиканың баш ҡалаһы итеп Темәсте билдәләй.\n16-сы параграф Башҡорт Хөкүмәте ағзаларын, идара учреждениеларын һәм йәмәғәтселек ойошмаларын, республика РСФСР-ға инмәҫ борон башҡарған эшмәкәрлектәре өсөн, яуаплылыҡҡа (репрессияға) тарттырмау гарантияһын нығыта.\n1919 йылдың мартында Килешеү нигеҙендә Башҡорт автономияһын таныу ҙур тарихи әһәмиәткә эйә булған, һәм башҡорт халҡы уны ҙур ҡәнәғәтләнеү менән ҡаршы алған. Башҡортостан РСФСР-ҙың килешеү башланғысында барлыҡҡа килгән беренсе һәм берҙән-бер автономиялы республикаһы булды. Республиканы РСФСР-ҙың федератив өлөшө сифатында таныу Башҡортостан һәм Рәсәй араһындағы мөнәсәбәттәрҙе килешеү нигеҙендә ҡороу традицияларын тергеҙеү һәм яңыртыу факты булып торҙо. Республиканың дәүләт-хоҡуҡи статусы юридик яҡтан нығытылды һәм уға киң вәкәләттәр бирелеү тормошҡа ашырылды. Был Килешеү Рәсәйҙең федерализацияһына башланғыс һалған — күп халыҡтарға совет формаһындағы дәүләтселек алыу мөмкинлеге (автономиялы милли республика, автономиялы милли өлкә һ. б.) асылған. Документты баҫтырып сығарған дата Башҡорт АССР-ының барлыҡҡа килгән көнө тип йөрөтөлә. Хәҙерге көндә Килешеү Башҡортостан Республикаһы Конституцияһы преамбулаһында телгә алына. Документҡа ҡул ҡуйған көн, 20 март — Башҡортостан Республикаһында иҫтәлекле көн.\n↑ Кульшарипов М. М. Соглашение..., 2010, с. 7\n↑ Еникеев З.И., Еникеев А.З., 2007, с. 240\n↑ Плотников И. Ф., 2007, с. 457\n↑ 4,0 4,1 4,2 Азнагулов В. Г., Хамитова З. Г., 2005, с. 71\n↑ Азнагулов В. Г., Хамитова З. Г., 2005, с. 72-73\n↑ Наумова Н. И., 2003, с. 91-92\n↑ Азнагулов В. Г., Хамитова З. Г., 2005, с. 74-75\n↑ Кульшарипов М.М. В лагере..., 2010, с. 147\n↑ Кульшарипов М.М. В лагере..., 2010, с. 150\n↑ Азнагулов В. Г., Хамитова З. Г., 2005, с. 75\n↑ 11,0 11,1 Кульшарипов М.М. Подписание..., 2010, с. 149\n↑ Азнагулов В. Г., Хамитова З. Г., 2005, с. 78-79\n↑ 13,0 13,1 13,2 Азнагулов В. Г., Хамитова З. Г., 2005, с. 79\n↑ 14,0 14,1 14,2 Кульшарипов М.М. Подписание..., 2010, с. 150\n↑ Кульшарипов М.М. Подписание..., 2010, с. 160\n↑ Кульшарипов М.М. Подписание..., 2010, с. 157-160\n↑ Кульшарипов М.М. Майский (1920 г.) декрет..., 2010, с. 173-177\n↑ Давлетшин Р. А., 2007, с. 544\n↑ Азнагулов В. Г., Хамитова З. Г., 2005, с. 92\n↑ Кульшарипов М.М. Подписание ..., 2010, с. 150\n↑ 21,0 21,1 21,2 Еникеев З.И., Еникеев А.З., 2007, с. 246\n↑ 22,0 22,1 22,2 22,3 22,4 Кульшарипов М.М. Подписание..., 2010, с. 151\n↑ 23,0 23,1 23,2 23,3 23,4 Еникеев З.И., Еникеев А.З., 2007, с. 249\n↑ А. А. Валидов — организатор автономии Башкортостана., 2011, с. 138\n↑ 25,0 25,1 Еникеев З.И., Еникеев А.З., 2007, с. 248\n↑ Кульшарипов М.М. Подписание..., 2010, с. 151-152\n↑ 27,0 27,1 27,2 27,3 Кульшарипов М.М. Подписание..., 2010, с. 152\n↑ Кульшарипов М.М. Подписание..., 2010, с. 153-154\n↑ Азнагулов В. Г., Хамитова З. Г., 2005, с. 80\n↑ Согласно Закону № ВС-10/21 «О праздничных и памятных днях, профессиональных праздниках и иных знаменательных датах в Республике Башкортостан» от 27 февраля 1992 года\nКульшарипов М. М. Соглашение центральной Советской власти с Башкирским правительством о Советской Автономной Башкирии // Башкирская энциклопедия. В 7 т. / глав. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2010. — Т. 6. — С. 7. — 544 с. — ISBN 978-5-88185-071-5.\nПлотников И. Ф. Колчак Александр Васильевич // Башкирская энциклопедия. В 7 т. / глав. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2007. — Т. 3. — С. 457. — 672 с. — ISBN 978-5-88185-064-7.\nКульшарипов М. М. В лагере белых и переход на сторону советской власти // История башкирского народа: в 7 т./ гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН. — Уфа: Гилем, 2010. — Т. V. — С. 141—149. — 468 с. — ISBN 978-5-7501-1199-2.\nКульшарипов М. М. Подписание Соглашения с Центром // История башкирского народа: в 7 т./ гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН. — Уфа: Гилем, 2010. — Т. V. — С. 149—163. — 468 с. — ISBN 978-5-7501-1199-2.\nКульшарипов М. М. Майский (1920 г.) декрет о государственном устройстве Башкирской АССР // История башкирского народа: в 7 т./ гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН. — Уфа: Гилем, 2010. — Т. V. — С. 170-179—163. — 468 с. — ISBN 978-5-7501-1199-2.\nАзнагулов В. Г., Хамитова З. Г. Парламентаризм в Башкортостане: история и современность. — Уфа: ГРИ «Башкортостан», 2005. — С. 71—81. — 304 с. — ISBN 5-8258-0203-7.\nНаумова Н. И. Из истории взаимоотношений колчаковской власти и башкирского национального движения (1918 – 1920 гг.) // Вестник Томского государственного университета. Серия «История. Краеведение. Этнология. Археология».. — 2003. — № 236. — С. 90-97.\nДавлетшин Р. А. Крестьянское повстанческое движение 1918-21 // Башкирская энциклопедия. В 7 т. / глав. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2007. — Т. 3. — С. 543-544. — 672 с. — ISBN 978-5-88185-064-7.\nҠолшәрипов М. М. Үҙəк Совет власы менəн Башҡорт хөкүмəте араһында Башҡорт Совет автономияһы тураһында килешеү // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Үҙəк_Совет_власы_менəн_Башҡорт_хөкүмəте_араһында_Башҡорт_Совет_автономияһы_тураһында_килешеү&oldid=1142115 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 13 июнь 2022 в 02:53\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:53 13 июнь 2022 үҙгәртелгән.


Һеҙҙең алда баш эйәбеҙ!\n8 Май 2019, 18:09\nРайоныбыҙҙың бөтә фронтовиктарын, һуғыш ветерандарын һәм тыл хеҙмәтсәндәрен, яугирҙарҙың һәм яу яландарында хәбәрһеҙ юғалған һалдаттарҙың тол ҡатындарын, һуғыш балаларын һәм барлыҡ ғафуриҙарҙы Бөйөк Еңеү көнө менән ихлас күңелдән ҡотлайым.\nИлебеҙ өсөн иң мөһим, иң ҙур байрам – 9 Май бар донъяға беҙҙең еңеүебеҙҙе хәтерләтеп тора. Миллионлаған ҡорбандар килтергән һуғыштың һалҡын еле һәр ғаиләгә ҡағылды. Шуға ла беҙҙең Еңеүҙең ниндәй ауырлыҡтар аша яуланғанын оноторға хаҡыбыҙ юҡ. Ветерандар, тап һеҙ киләсәк быуындарға ғүмер бүләк иттегеҙ. Һеҙҙең ҡаһарманлығығыҙ, сыҙамлығығыҙ һәм Тыуған илебеҙгә булған сикһеҙ һөйөүегеҙ алдында түбәнселек менән баш эйәбеҙ.\nҺеҙҙең фронттағы еңеүегеҙ һәм хеҙмәт ҡаҙаныштарығыҙ үҫеп килеүсе йәш быуынды илһөйәрлек рухында тәрбиәләүҙә сағыу миҫал булып тора. Һеҙгә, ҡәҙерле ветерандар, һаулыҡ, бәхетле оҙон ғүмер, имен һәм тыныс тормош, аяҙ күк йөҙө теләйбеҙ!


Надувная кровать Intex 66770 Pillow Rest Classic (183x203x30см) оптом в Киеве. Сравнить цены и поставщиков промышленных товаров на Prom.ua\nProm.ua/Киев/Промышленные и оптовые товары оптом/Надувная кровать Intex 66770 Pillow Rest Classic (183x203x30см): найдено 12 наименованийНадувная кровать Intex 66770 Pillow Rest Classic (183x203x30см): найдено 12 наименований\nНадувная кровать Intex 66770 Pillow Rest Classic (183x203x30см) оптом в Киеве\nСмотрите такжеНадувной матрас intex 66770 оптом, Надувная кровать Intex 66770 Pillow Rest Classic (183x203x30см) оптом, Intex 66770 оптом, Интекс 66770 оптом, Intex 66779 оптом, Надувной матрас intex 66779 оптом, Надувная кровать Intex 66769 Pillow Rest Classic (152x203x30см) оптом, Надувная кровать Intex 66768 Pillow Rest Classic Bed (137x191x30см) оптом, Intex 66768 оптом, Летние игрушки оптом\nНадувная кровать Intex 66770 Pillow Rest Classic (183x203x30см) оптом\nНадувная кровать Intex 66770 Pillow Rest Classic (183x203x30см) оптом в России\nВелюр матрас intex\nНадувная кровать 64707\nНадувная кровать 64709\nВелюр матрац intex\n2 559,18 грн.\nВелюр диван intex


ул. Любимова, д.2\nАдрес ул. Любимова, д.2\nАптека Ивановская обл., г. Иваново, ул. Любимова, д.2


Южная Корея (+19) Тайвань (0) Малайзия (0) США Китай (+3) Германия (+2)\n5 мин. (0) 10 мин. (+1) 20 мин. (0) 30 мин.\n- 30 C - 20 C (+2) - 15 C - 10 C (0)


Наличие в магазинах: Склад г. Нур-Султан (Астана)\t2 шт. ул. Амман, 14\t2 шт. ул. Е 10\tпр. Республики, 45 (на витрине)\t1 шт. пр. Богенбай батыра, 39\t4 шт. ул. Ш. Косшыгулулы, 24 (на витрине)\t1 шт. ул. Каныша Сатпаева, 13\t5 шт. пр. Кабанбай батыра, 21\t2 шт. ул. Куйши Дина, д. 31\nНаличие в магазинах: пр. Республики, 45\tпр. Богенбай батыра, 39\t3 шт. ул. Куйши Дина, д. 31\t1 шт. ул. Каныша Сатпаева, 13\t3 шт. ул. Амман, 14\t3 шт. пр. Кабанбай батыра, 21\t5 шт. ул. Ш. Косшыгулулы, 24\t2 шт. ул. Е 10\t4 шт. Склад г. Нур-Султан (Астана)\nНаличие в магазинах: ул. Ш. Косшыгулулы, 24\t3 шт. пр. Республики, 45\t5 шт. ул. Амман, 14\tпр. Богенбай батыра, 39\t5 шт. ул. Е 10\t5 шт. ул. Каныша Сатпаева, 13\t3 шт. пр. Кабанбай батыра, 21\t5 шт. Склад г. Нур-Султан (Астана)


Купить Носки Adidas Performance Thin Crew 3P (Артикул: AA2330) в интернет магазине «Эксперт» в Киеве. Только оригинал, гарантия!\nВ наличииНоски Adidas Performance Thin Crew 3P (Артикул: AA2330)


“Беренсе республика” кинофильмында буласаҡ балет йондоҙо Нинель Юлтыева роле тап Аделинаға эләгә.\nЯҡташыбыҙ, Рудольф Нуриев исемендәге башҡорт хореография колледжы уҡыусыһы Аделина Степанова өсөн уҙып барған йыл иҫтәлекле булды. Республика көнөндә БСТ каналында “Беренсе республика” тип аталған тарихи нәфис фильмдың премьераһы күрһәтелде, унда Аделина ла төштө.\nМин Аделина менән Раевка ауылының 250 йыллығын байрам иткәндә таныштым. Уның эштәре халыҡ-ҡулланма ижады йәрминкәһендә тәҡдим ителгәйне. Ул ваҡытта Раевка гимназияһының өсөнсө синыфында уҡыған һәләтле ҡыҙ Раевка сәнғәт мәктәбенең хореография бүлегендә Рима Сәйет ҡыҙы Усманова төркөмөндә лә шөғөлләнә ине. Аделина бәләкәйҙән балерина булырға хыялланды. Дүртенсе синыфты тамамлағас, Рудольф Нуриев исемендәге башҡорт хореография колледжына уҡырға инергә булғас, уның был ҡарарын Раевка үҙәк район дауаханаһында шәфҡәт туташы булып эшләүсе әсәһе Раушания, райгазда эшләгән атаһы Владимир, шулай уҡ апаһы Юлия һәм ҡустыһы Даниил да хуплай. Ул имтихандарҙы уңышлы тапшыра һәм яҡшы бейеү техникаһы күрһәтеп, колледжға уҡырға инә.\nШул ваҡыттан бирле өс йыл үтте. Иртән - ул күнекмәләргә һәм классика дәрестәренә йөрөй, төштән һуң мәктәптә уҡый, тик “бишле” билдәләренә генә өлгәшә.\n“Беренсе республика” кинофильмында буласаҡ балет йондоҙо Нинель Юлтыева роле тап Аделинаға эләгә. Колледжда үткән кастинг ваҡытында ҡыҙ классик бейеү күрһәтеп, шиғыр һөйләгән. Бер аҙнанан һуң ғына һөҙөмтәләр билдәле була. Һәм, ниһайәт, ул – кинола!\n- Фильмды былтыр йәй көнө Өфөнөң Затон биҫтәһендә төшөрҙөләр, - ти ейәнсәрен оҙатып йөрөүсе өләсәһе Флүрә Саҙрый ҡыҙы Сафина. – Киноға төшөү иртәнге туғыҙҙан төн уртаһына тиклем дауам итте. Аделина йәш Нинель роленә бик тиҙ күнекте.\nКүмәк сценаларҙа Флүрә Саҙрый ҡыҙы ла ҡатнашҡан. Уның әйтеүенсә, майҙансыҡта барыһы ла дуҫтарса, ихлас мөнәсәбәттә була. Бер-береһенә ярҙам итеп, дәртләндереп торалар. Фильм башҡорт телендә бара һәм рус субтитрҙары менән оҙатыла.\nАделина кинола төшөү бәхетенә ирешһә лә, уның хыялы прима-балерина булыу. Ә бының өсөн тырышырға, күп эшләргә кәрәк. Йәш балерина III “Малый Нуреевский” фестивалендә ҡатнашҡан, унда “Һыуһылыу” хореография постановкаһында бейегән. Ул шулай уҡ “Баядерка”, “Корсар” постановкаларында ҡатнашҡан. Аделина колледж труппаһы составында республика буйлап гастролдәргә лә сыға. Яңы йыл яҡынайған һайын репетициялар ҙа күберәк. Сөнки тылсымлы әкиәттәр мәле яҡынлаша. Аделина “Снежная королева”, “Морозко” яңы йыл спектаклдәрендә лә бейегән. Был миҙгел дә бик мауыҡтырғыс буласаҡ.\nБына шундай ҡыҙ ул Аделина - яҡшы уҡый ҙа, балет постановкаларында бейей, кинола төшә, өҫтәүенә бик сибәр ҙә! Ул “Рәсәйҙең иң матур ҡыҙы” конкурсында ҡатнашҡан һәм 12 йәшлек һылыуҙар араһында етенсе урында яулаған, конкурс үткәреү күләмен иҫәпкә алғанда, был бик яҡшы һөҙөмтә.


Author Topic: "GCB"??? Really? (Read 10154 times)


Продается 2к квартира ул. Ракетная, 6\nСоздано: 3 Марта 2016Обновленно: 21 минута назад показов: сегодня 0, всего 0\n850 000 ⃏ (22 000 м2)\nПРОДАМ ПОЛУ БЛАГОУСТРОЕННУЮ 2-ух КОМНАТНУЮ КВАРТИРУ НА РАДУГЕ, ДОМ КИРПИЧНЫЙ, 2К+К, В ОБЫЧНОМ СОСТОЯНИИ, ОТОПЛЕНИЕ ПЕЧНОЕ-ВОДЯНОЕ, ВОДА ЦЕНТРАЛЬНАЯ, ЗЕМЕЛЬНЫЙ УЧАСТОК 3 СОТКИ, ОТЛИЧНОЕ МЕСТОРАСПОЛОЖЕНИЕ ДОМА, РЯДОМ ОСТАНОВКА, ТЦ СЕВЕР. ВОЗМОЖНА ИПОТЕКА, СТАТУС КВАРТИРЫ.\nпер. Спутников, 5\nул. Механизаторов, 20\nул. Восстания, 9-2\nпер. Спутников, 7


Өфө ҡунаҡтары Рәсәй Президенты йәки ШОС һәм БРИКС дәүләттәре башлыҡтары тарихи документтарға ҡул ҡуйған түңәрәк өҫтәлдәр артында ултырып ҡарай ала\nБөгөн Республика башлығы саммиттар үткән залдарҙа экскурсиялар ойошторорға ҡушты. Тәүге төркөм журналистарҙан тупланды, экскурсоводтар иһә Башҡортостан министры Руслан Мирсаяпов һәм Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы Ирек Ялалов.\nБеҙ Владимир Путин Брикс дәүләттәре башлыҡтарын ҡаршылаған урында баҫып торабыҙ. Артабан инде кәңәшмәләр залына үтәбеҙ, был стеналар тарихи ваҡиғаларҙың өнһөҙ шаһиты. Бер залда ил етәкселәренең үҙ ара осрашыуҙары, икеселәрендә киңәйтелгән ултырыштар үткән. Өсөнсөһөндә декларациялар ҡабул ителгән, килешеүҙәргә ҡул ҡуйылған. Ә бына был йомшаҡ креслоларҙа дәүләт башлыҡтарына ун минутҡа һуңлаған Бразилия Президенты Дилма Руссефты көтөп алырға тура килә. Бүләмәләрҙә милли биҙәктәрҙә сағылыш тапҡан, мәҫәлән, был тирмәлә Брикс эмблемаһы башҡорт орнаменттары менән бергә үрелгән. Эстә ҡуйылған тарихи өҫтәлдәр һәм ултырғыстар Башҡортостанға ҡала.\nШос менән Брикс бер үк залда ойошторолған тип уйлаусылар хаталана, улар хатта төрлө ҡаттарҙа үтә. Бында тауыш яңғырамаһын, яҡтыртыу кимәле бар талаптарға тура килһен өсөн бөтә уңайлыҡтар ҡаралған. Стеналар күсеп йөрөй торған, уларҙы шыуҙырып залды ҙурайтырға йәки киреһенсә бәләкәйерәк бер нисә бүлмә эшләргә мөмкин. Түшәмдәр кәрәҙ формаһында йыйылған.\nКонгресс Холлдың аҫҡы ҡатындағы был кәңшәмәләр залында әле тынлыҡ. Саммиттар мәлендә иһә тап ошо залда донъя тарихындағы мөһим ҡарарҙар ҡабул ителә. Бына был түңәрәк өҫтәл артында Шос дәүләттәре лидерҙары Һиндостан менән Пакистанды ойошма составына алырға килешә. Ошо ултырғыста рәсәй Президенты Владимир Путин, эргәлә Шосҡа ингән башҡа дәүләттәрҙең башлыҡтары ултыра.\nАртабан эстафета Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығына тапшырыла. Ирек Ялалов журналистарҙы Когресс Холл янындағы үҙгәрештәр менән таныштыра. Ҡәләм оҫталарын, күпме ағас ултыртылыуы ла, нисә метр яһалма ҡатлам йәйелеүе лә ҡыҙыҡһындыра. Ҡунаҡһарай сауҙа комплексына яҡынлайбыҙ, алда хозур күренеш асыла - Ете ҡыҙ фонтаны. Ҡыҙҙарҙың сере лә бар икән- фонтан тәүҙән үк кешеләр аҫтан өҫкә ҡарарлыҡ итеп проектланған.\nАғиҙел буйын танырлыҡ та түгел, хәҙер йылға ярында рәхәтләнеп йәйәүләп йөрөргә мөмкин. Килсәктә бында тамаҡ ялғау урындары ла асыласаҡ икән. Йылға буйын төҙөкләндереү артабан да дауам итәсәк. Өфөнөң үҙәк өлөшө лә үҙгәреш кисергән. Ҡунаҡханаларҙың биҙәлеше һоҡландыра. Хәҙер был тирә европа ҡалалары менән тиңләшә ала. Һәм был оло эштәрҙең башланғысы ғына.\nҺуңғы өс йылда башҡалала 23 парк һәм сквер төҙөкләндерелгән, был һуңғы 20 йылдағынан күберәк. Биш мең тирһәе обьек яңыртылған, был исемлектә йорттар, урамдар, ихаталар. Саммитар Өфөнө Рәсәйҙең иң билдәле ун ҡалаһы иҫәбенә индерҙе. Хәҙер инде ошо данды уңышлы файҙаланыу, яуланған бейеклектән төшмәү үҙебеҙҙән генә тора.


13 Июль2018 2018-07-13T12:19:48+03:00\nЭнергетики опубликовали график отключения горячей воды в Самаре летом 2018\nОтключение воды может стать не слишком приятным сюрпризомФото: Роман ИГНАТЬЕВ\nВ Самаре начинаются гидравлические испытания теплосетей, а это значит, пришло время для любимых у горожан развлечений: мытья головы в тазике, кипящих кастрюль сводой для ванны. В этом году энергетики перенесли стандартные испытания на более поздний срок, чтобы не создавать неудобств для фанатов и только сейчас опубликовали график отключений горячей воды в Самаре летом 2018 года. С другой стороны, представляете, каким бы развлечением был забивший неожиданно фонтан с трехметровый дом или гейзер где-нибудь в центре. Но чемпионат закончился, а вот время отключений горячей воды в Самаре летом 2018 года только началось. Займут традиционные опрессовки всю вторую половину июля. Горячее водоснабжение будут останавливать по очереди в разных районах города.\nГрафик отключений горячей воды в Самаре летом 2018 года:\nС 16 по 20 июля в Самаре горячую воду отключат на сетях Самарской ТЭЦ, в верхней зоне Безымянской ТЭЦ, на Центральной отопительной котельной:\nводы не будет в пределах следующих улиц:\nул. Карла Маркса, Ракитовское шоссе, ул.Мелекесская, Зубчаниновское шоссе, ул.Физкультурная, ул. Красных Коммунаров, ул. Промышленности, ул. Аэродромная, ул. Авроры, ул. Мориса Тореза, ул. Революционная, ул. Московское шоссе, ул. Ново-Садовая, ул. Солнечная, ул. Демократическая, ул. Ташкентская, ул. Стара-Загора, ул. Алма-Атинская.\nС 30 июля по 3 августа 2018 опрессовка будет проводиться на сетях Самарской ГРЭС, а также в Привокзальной отопительной котельной.\nВоды не будет в пределах улиц Волжский проспект, ул. Максима Горького, ул. Братьев Коростелевых, Комсомольская площадь, ул. Пятигорская, ул. Ново-Урицкая, ул. Авиационная, ул. Клиническая, ул. Дзержинского, ул. Партизанская, ул. Аврора, ул. Гагарина, ул. Революционная, ул. Ново-Садовая, ул. Соколова, ул. Лесная, а также на железной дороге.\nТакже всех жителей города Самара просят соблюдать осторожность и не находиться в эти периоды рядом с трубопроводами, тепловыми камерами, оставлять автомобиль и прочее имущество в охранных зонах теплотрасс. Гидравлические испытания связаны с подачей теплоносителя под высоким давлением для того, чтобы найти слабые места труб.\nГорячую воду снова дадут после того, как найдут все повреждения и устранят их.\nЭнергетики приносят извинения за причиненные неудобства, но напоминают, что эти работы необходимы для подготовки к зиме.


Башҡортостан халҡы арҙаҡлы улдарының береһенең исемен мәңгеләштерә | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nБашҡортостан халҡы арҙаҡлы улдарының береһенең исемен мәңгеләштерә\nБөгөн Благоварҙа башҡорт генералы Хажиәхмәт Ишбулатовҡа арналған конференция үтә. Зәки Вәлидиҙең көрәштәше, башҡорт ғәскәрҙәре командующийының исеме оҙаҡ йылдар тыйылған була. Туғандары ла репрессия аша үтә. Хәҙер Хажиәхмәт Ишбулатовтың тыуған ауылы Өйҙөрәкбашта таҡтаташ асыу, исемен халыҡҡа ҡайтарыу буйынса башҡа саралар планлаштырыла. Благоварҙағы бөгөнгө сара Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығы сиктәрендә һәм Благоварҙарҙың йәнә бер ғорурлығы - Ҡәнзәфәр бей исемен йөрөткән тарихи-мәҙәни үҙәк тарафынан ойошторола.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТӨРКИ ДОНЪЯҺЫНДА ҺАМАН ДА УНАН ОЛО ҒАЛИМ ЮҠ - 2019 - Мәҡәләләр\nИң тәүҙә әҫәрҙең атамаһын асыҡлап китәйек әле: нимә аңлата ул "Шаҡай бураны"?\n- Шаҡай - ул боронғо төрки календары буйынса ҡыштың иң һыуыҡ айы февралгә тура килә. Йәғни, "шаҡылдап" торған туң, һалҡын, ыжғыр ай. 23 февралдә иһә бөтә Рәсәй буйынса революция тоҡанып китә һәм был хәл-ваҡиғалар образлы ла, ысын мәғәнәһендәге лә буран була. Рәсәй эсенә ингән барлыҡ милләттәргә лә ҡағыла ул, ә инде беҙҙең тормошҡа айырыуса көслөрәк булып килеп инә. Әҫәрем был бурандың нисек итеп кешеләрҙең мейеһенә үтеп инеүе, нисек итеп күңелдәрҙе йылытыуы һәм йән аямай алға ынтылырға мәжбүр итеүе тураһында.\nӘҫәрҙә барған хәл-ваҡиғаларҙы һеҙ шул заман кешеһе күҙлегенән анализлайһығыҙмы, әллә автор бөтөн шул тарихтың ағышын белгән бөгөнгө кешеме?\n- Ҡатмарлы һорау... Был тәңгәлдә беҙ үҙ-үҙебеҙ менән намыҫлы булырға бурыслы һәм шунлыҡтан әҫәрҙе мин шул заман күҙлегенән генә яҙҙым, тип раҫлау ҙа дөрөҫ булмаҫ. Нисек кенә әйләндерһәк тә, беҙ ул тарихтың ҡайһылай башланғанын һәм ни рәүешле бөтәсәген беләбеҙ. Әлбиттә, мин геройҙарымдың уй-фекерен һәм уларҙың ваҡиғалар ағышына ҡарата мөнәсәбәттәрен шул мәл һәм шул заман күҙлеге аша бирергә тырыштым. Шулай уҡ бер нәмәне лә биҙәмәнем дә, үҙгәртмәнем дә, арттырманым да, кәметмәнем дә. Берәүҙе лә аҡларға ла, ҡараларға ла ынтылманым. Ысынында, тарих беҙҙән аҡлау ҙа, аңлау ҙа талап итмәй ул. Ул нисек булған - шулай булған. Мин бары тик ҡайһы бер идеяларҙы ғына аңлатып китергә теләнем. Мәҫәлән, башҡорттоң шул Шаҡай буранына ҡалҡыныуы, 1557 йылдан алып иҫәпләгәндә, 89-сы күтәрелеше була! Бер генә милләт өсөн был бик, бик күп.\nҒәлим Афзал улы, һеҙ тарихты төплө белгән, ихтилалдар мәсьәләһен сәйәси генә түгел, ә фәлсәфәүи яҡтан да өйрәнгән кеше. Бына, башҡорт батша власына ҡаршы 89 тапҡыр баш күтәргән, тинегеҙ. Баш күтәргән һайын улар аҙаҡтан баҫтырылған, карателдәр тарафынан ҡырылған, ҡанға батырылған. Әммә нисәлер йылдан шул уҡ юлды яңынан ҡабатлаған. Һәм тағы... Һәм тағы. Был инде ниндәйҙер идея сиктәренән сығып, үҙ-үҙеңде юҡҡа сығарыу уҡ булып китмәйме?\n- Беҙ бик уникаль милләт. Был бер генә лә арттырыу түгел. 89-сы тапҡыр баҫтырылғас, 20-се йылда тағы бер күтәрелеш була (90-сы), унан 30-сы йылдағыһында ла ҡорбандар аҙ түгел (91-сеһе). Беҙ бына шундайбыҙ. Был үҙенсәлек башҡорттарҙа һәм Кавказдың бер-ике халҡында ғына бар. Бөйөк рус халҡында ла, туғандаш халыҡтарыбыҙҙа ла, ҡайһы бер яуҙарҙа беҙҙең менән булған фин-уғырҙарҙа ла әлеге үҙаллы йыйналып яуға күтәрелеү, бер орандан ҡапыл күтәрелеп ҡуба алыу сифаты юҡ. Был характер һыҙаты хаҡында минең дә күп уйланғаным булды. Халыҡ бит наҙан булмаған, хәтерһеҙ булмаған, аҙағынан ни булырға мөмкинлеген дә аңлаған, әммә һаман-һаман шул аҙымға барған. Тимәк, беҙҙең милләт ҡанында ул шәһитлек.\nНисәнсе йылдарға тиклем Әхмәтзәки Вәлиди исеме беҙҙә тыйылған тема булды?\n- Туҡһанынсы йылдарға тиклем. Башҡорт халҡында тыйылған исемдәр һәм темалар аҙ булмай ул. Мәҫәлән, Салауат Юлаев кеүек ихтилал башлыҡтары, батырҙар һәм уларға бәйле тарихтар, йырҙар, риүәйәттәр - улар барыһы ла үҙ заманында тыйылған була. Тыйылып ҡына ҡалмай, уларҙың ваҡиғаһы кәрәкле юҫыҡҡа үҙгәртелеп, яңылыш мәғлүмәтле булып китә. Тик халыҡ хәтере бит йыуып уңдырыла торған әйбер түгел. Ул нисек кенә күнгән төҫ яһаһа ла, үҙ хәҡиҡәтен белә һәм иҫләй. Шуның кеүек, беҙҙең атай-әсәйҙәр ҙә Әхмәтзәки Вәлидиҙең кемлеген белде һәм хәтерләне. Улар уны бер ваҡытта ла ләғнәт менән телгә алманы. Өндәшмәне, исемен йәшерҙе, әммә әрләмәне, ғәйепләмәне. Әгәр ысынлап насар уйҙа булһалар, бер әйтмәһәләр, бер әйтерҙәр ине бит. Ниндәйҙер гәзиттә ил сәйәсәте ағымында булған әҙәмдәр уны һүгә, ә ябай халыҡ шуны уҡый ҙа ситкә һала, тик был әргә ҡушылмай. Сөнки уның үҙ фекере, үҙ уйы бар. Һәм был бөгөн дә шулай бит, халыҡтың ниәте ил өҫтөндә осоп йөрөгән сәйәсәт менән бер нисек тә тап килмәй.\nБыл оло шәхестең иҫтәлектәрен, яҙмаларын өйрәнгән ваҡытта уның хис-тойғоларын һиҙҙегеҙме? Нисек итеп тойҙоғоҙ уның булмышын? Ниндәйерәк кеше итеп ҡабул иттегеҙ?\n- Уңайһыҙ булһа ла әйтәйем, яҙған ваҡытта әллә нисә ултырып иланым... Уның идеялары менән ярһыу ҙа, һоҡланыу ҙа, ҡуша һыҙланыу ҙа, йәлләү ҙә, һағыштарын бүлешеү ҙә тыныс ҡына ҡалдыра алмай ине. Бик оло ғалим була ул. Һәм төрки донъяһында бөгөн дә тарих өлкәһендә унан бөйөгөрәк белем эйәһе юҡ әле. Быны беҙ түгел, ә төрки донъяһы танып тора. Иран, Германия илдәре һаман да уның хеҙмәттәрен беренсе урында тота. Шулай итеп, ғилем киңлегендә уны танымау мөмкин түгел.\nКеше булараҡ мин уны бик көслө ихтыярлы, әхлаҡлы ир итеп тойҙом. Һүҙен һәр ваҡыт тотҡан һәм үтәгән. Миҫал итеп әйткәндә, ул Төркиәгә килгәс, егерме йыл буйына Башҡортостанда ҡалған ҡатынын көтә. Уға биргән вәғәҙәһен боҙа алмай. Һөйләшеүҙәре буйынса, ҡатыны ла ниндәйҙер арауыҡтан һуң юлға сығырға тейеш була. Тик бында хәлдәр бөтөнләй мөшкөлләнеп китә. Был осраҡта Вәлиди көрәште тик ирҙәр араһында ғына тип яңылыша, репрессиялар ҡатындарҙы ла, балаларҙы ла, ҡарт-ҡороно ла аяп тормай. Аҙаҡ ҡына, инде барлыҡ өмөттәре өҙөлгәс, олоғайып ҡына өйләнеп ҡуя.\n"Шаҡай бураны"н яҙғанда һеҙ ошо ваҡиғаларға бәйле барлыҡ документтарҙы ла өйрәнгәнһегеҙ бит инде. Әхмәтзәки Вәлиди тураһындағы ниндәй уйҙырмаларҙы кире ҡаға алаһығыҙ?\n- Мәҫәлән, Вәлиди халыҡтан йыйылған алтын менән сит илгә ҡаса, тигәнде. Эйе, алтын йыйыла, Башҡорт хөкүмәтенең алтыны була. Әммә ул алтын тулыһынса ғәскәр туплауға һәм уны ҡоралландырыуға, аҫрауға китә. Ғәскәр һынлы ғәскәрҙе буштан барлыҡҡа килтереп ҡарағыҙ һеҙ! Һуғыш ул, ғөмүмән, аҡсаһыҙ алып барып булмай торған нәмә. Һәр хәлдә, сит илгә Вәлиди бер ниндәй ҙә алтын менән сыҡмай.\nМулла ҡыҙын ҡурҡытып ала ла, аҙаҡ ташлап китә, тип тә яҙҙылар. Был уйҙарманы ла кире ҡағам. Хажмөхәмәт хәҙрәттең ҡыҙы Нәфисә менән Әхмәтзәкиҙе 1905 йылда уҡ йәрәштерәләр. Ләкин уларҙың өйләнешеп ҡуйыуы бик оҙаҡҡа һуҙыла. Төрлө сәбәптәр сығып, Әхмәтзәки уҡырға китеп һәм беҙгә билдәле башҡа сәбәптәр менән улар бары тик ун туғыҙынсы йылда ғына ҡауыша ала. Әхмәтзәки ҡырҙа саҡта Нәфисәне һоратып килеүселәр була, әммә ул барыһын да кире ҡаға. Аҙаҡ бергә йәшәй башлағас, ҡатынын ул Мәскәүгә лә, Баку ҡалаһына ла, Урта Азияға ла бергә алып китә. Шул яҡта бер балалары тыуып үлә. Үҙенә шул яҡтан сит илгә китергә кәрәк булғас, Нәфисәне хәүефһеҙерәк урынға - тыуған яғына ҡайтарып торорға булып ҡына яңылыша ул...\nӨсөнсө бер ялған - Вәлиди фашистик Германияға хеҙмәт иткән, тигән һүҙ. Һуғыш мәлендә Германияла башҡорт һәм татар әсирҙәре бик күп була һәм Вәлидигә бына ошо халыҡ менән эшләргә тәҡдим итәләр. Әсирҙәрҙе өгөтләп, аңлатып баш һалдырыу була уның бурысы. Әммә ул яҙма рәүештә был тәҡдимдән баш тарта, был документ архивта һаҡлана. Ул был документта "минең ҡулымдан килмәй торған, мөмкин булмаған хәл" тип яҙа. Һәм был эште Рәсәй-ҙең Хәүефһеҙлек буйынса федераль советы (ФСБ) ағзалары ла тикшереп, ыңғай ҡарар сығарған.\nБөгөн беҙҙең халыҡ Вәлиди кеүек шәхестәрен баһалап етәме, нисек уйлайһығыҙ?\n- Ошо урында хатта Вәлидиҙең яҙмышының шулай булыуы, уға ситтә йәшәп ижад итергә тура килеүе лә беҙҙең милләт өсөн тик файҙаға ғыналыр тием. Нисек кенә ҡаты булмаһын был фекер, бөгөнгө күҙлектән ул дөрөҫ. Бында ҡалһа, ул сама белемле ғалимыбыҙҙы оҙаҡ йәшәтмәҫтәр ине, ә сит илдә ул башҡорт халҡы һәм башҡа төрки халыҡтар өсөн хеҙмәт итеп, оло ҡомартҡылар ҡалдыра.\nҺеҙҙең әҙәби хеҙмәт башлыса тарихҡа бәйле. Ни өсөн ижадтың был ауыр өлөшөн һайланығыҙ?\n- Тарихҡа һөйөү миңә атайымдан бирелгән. Ул егерме өсөнсө йылдарҙа Юныс байҙың ҡыҙына - әсәйемә өйләнә. Унан Ырымбурҙа башҡорт йәштәрен уҡыталар, имеш, тип ишетеп, шунда уҡырға барырға теләй. Тик атаһы ҡаршы төшә. Шунда ул ҡатыны менән генә килешә лә, төндә тәҙрә аша ҡасып сығып, уҡырға юллана. Тик уҡыуын тамамлай алмай, ауылда ҡалған ҡатыны, атаһы уға был ниәтен осларға бирмәйҙәр. Шулай ҙа алып өлгөргән белеме менән ауылда ғүмер буйы уҡытыусы булып эшләй, һуғышҡа барып биш йыл хеҙмәт итеп ҡайта. Шул атайым мине ҡайҙа алып йөрөһә лә, ер-һыу атамаларын аңлатып, уларға бәйле тарихтарҙы һөйләп, риүәйәттәр бәйән итеп, минең күңелемдә халыҡ тарихына ҡарата һөйөү, хөрмәт тәрбиәләне.\nӘлеге китабымда һөйләнгән хәлдәр минең тыуған районым Көйөргәҙе районының эсендә бара. Әсәй әйтә торғайны: әле ҡыҙылдары, әле аҡтары, әле йәшелдәре килеп баҫа. "Кем икән ул йәшелдәр?" тип уйлайым шул саҡта. Граждандар һуғышының ваҡиғалары тураһында бала саҡтан белеп үҫтем. Ауыл тирәһендә окоптар һаҡлана ине әле. Беҙ шунда уйнай инек. Тик Әхмәтзәки Вәлидиҙең кемлеген белмәнем. Был тыйылған тема булды. Унынсыны тамамлағас, райондың башҡорт гәзитендә эшләнем. Шунда саҡта архивта соҡоноп ултырғанда латинса сыҡҡан гәзиттәргә юлыҡтым һәм шунда Әхмәтзәки Вәлидиҙең исемен уҡыным. Унда уны нисек кенә һүкмәйҙәр, нисек кенә хурламайҙар ине. Кемдәрҙер хаҡында "Зәкиҙең хеҙмәткәре, Зәкиҙең йомошсоһо, Зәкиҙең эйәрсәне" тип тә яҙалар ине. Бик аптырап, бергә эшләгән Солтанов тигән ағайҙан "Кем ул Зәки?" тип һораным. Шунда ул миңә ипләп кенә аңлатып бирҙе. Шунан алып минең был шәхескә ҡарата ҡыҙыҡһыныуым бермә-бер артты. Университетта уҡығанда ғәрәп графикаһын өйрәнгәс, ғәрәп телендә сыҡҡан баҫмаларҙы аңлап уҡый, материалдар туплай башланым. Ә инде бынан егерме йылдар әүәлерәк был эшкә ныҡлап тотондом, төрлө ҡала һәм илдәрҙәге архив документтарына, китаптарына мөрәжәғәт иттем. Партия комитетында эшләгән осорҙа беҙҙең өсөн ябыҡ архив мәғлүмәт булманы тиерлек һәм ошонан файҙаланып, мин Вәлиди һәм башҡа шәхестәребеҙ тураһында байтаҡ материалдар тупланым. Күреүегеҙсә, китап - алдығыҙҙа. Уның дауамы булған "Шаҡай бураны - 2" романы йәки "Башкирпомощь" "Ағиҙел" журналында донъя күрҙе. Тик Вәлиди яҙмышы бының менән генә тамамланмай әле. Уның тураһында яҙырлыҡ мәғлүмәттәр ҙә, ҡыҙыҡлы яңылыҡтар ҙа, сәбәптәр ҙә бик күп.\nЯҙылған: 20.08.19 | Ҡаралған: 389


БР Ғәҙәттән тыш эштәр министрлығының матбуғат үҙәгендә бали ғ булмағандар араһында наркомания һәм токсикоманияға ҡаршы п рофилактика буйынса үткәрелгән "Үҫмер - энә" Бөтә Рәсәй опер атив - профилактик операцияға арналған матбуғат конференцияһ ы булып үтте. Операция 10 - 20 июндә эске эштәр бүлеге, һаул ыҡ һаҡлау, мәғариф, хеҙмәт һәм эш менән тәьмин итеү органдар ы, йәмәғәт ойошмалары тарафынан үткәрелде.\nЖурналистарҙы ҡыҙыҡһындырған һорауҙарға БР Эске эштәр мин истрлығының балиғ булмағандар эштәре буйынса бүлек начальниг ы Борис Павлов яуап бирҙе.\n- Был сара "2004 йылғы курорт миҙгелен" тәьмин итеү буйын са оператив - профилактика саралары сиктәрендә үткәрелде. Ун ың эшмәкәрлек ваҡыты 20 майҙан 30 сентябргә тиклем. Ниндәй м аҡсатта тиһегеҙме Балиғ булмағандар араһында Эске эштәр мин истрлығының наркоманияға ҡаршы профилактик саралар үткәреү э шмәкәрлеген әүҙемләштереү кәрәк ине. Операция барышында йәш тәртип боҙоусылар менән бер рәттән "ҙурыраҡ балыҡ" эләктерер гә лә тура килде, мин наркотик таратыусыларҙы күҙ уңында тот ам.\nБорис Павловтың һүҙҙәре буйынса, операция барышында үҫмер ҙәр йыйылырға яратҡан төрлө урындар контроль аҫтында тотолға н. Дискотека, клуб һәм бар, лагерҙарҙан тыш вокзал, вокзал а лды майҙандары, баҙар, сауҙа учреждениелары, автомобилдәр, ш улай уҡ иҫәптә тороусы үҫмерҙәр , уларҙың ата - әсәләре лә т икшерелгән.\nТикшереүҙәр һөҙөмтәһендә эске эштәр бүлектәренә 1200 бали ғ булмаған йәш кеше килтерелгән, уларҙың 951 - е администрат ив тәртип боҙған, 90 - ы - енәйәт ҡылған . Операция барышынд а 264 үҫмер һәм159 ата - әсә иҫәпкә ҡуйылған, һуңғылары башл ыса ата - әсәлек бурыстарын үтәмәүҙә ғәйепләнә, 19 ата - әсә нең наркотик ҡулланыуҙары асыҡланды.\n- Үҫмерҙәр араһында наркомания һәм токсикоманияның тарал ыуын профилактикалау маҡсатында матбуғат сараларында 70 - тә н артыҡ сығыш ойошторолдо, - тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Борис Пет рович. - Бүздәк районында, мәҫәлән, "Наркотиктарһыҙ тормош" тип исемләнгән шоу үткәрҙек. Стәрлетамаҡта наркомания һәм то ксикомания һорауҙары буйынса "ҡыҙыу телефон" ойошторолдо. Бы л акциялар үҙ йомғаҡтарын оҙаҡ көттөрмәне: телефондан наркот ик матдәләр һатыу ойошторолған урындарҙы әйтергә теләп 23 шы лтыратыу булды. Һөҙөмтәлә 12 июндә Стәрлетамаҡтың балиғ булм ағандар эштәре буйынса инспекция наркотиктар таратыусы ҡатын ды ҡулға алды. Йәки, әйтәйек, Бәләбәй эске эштәр бүлеге хеҙм әткәрҙәре шулай уҡ героин һатыу менән шөғөлләнеүсе 1973 йылғ ы гражданинды ҡулға алдылар.\n"Үҫмер - энә" - үткәреләсәк өс оператив - профилактик опе рацияның тәүгеһе генә. 6 - 16 июлдә оперативниктар үҫмерҙәрҙ Ґ ял ваҡытын, эш менән мәшғүллеген иғтибар үҙәгенә алыусы " Үҫмер - йәй - 2004" операцияһын башҡарасаҡ. "Үҫмер - ғаилә" августа башлана - унда инде үҫмерҙәрҙе мәктәпкә әҙерләйәсәкт әр.


192102, Санкт-Петербург, ул. Самойловой, д.5, офисное здание 17, оф. 4


Ҡырмыҫҡалы дауаханаһынан утыҙҙан ашыу кеше эвакуацияланды\nБөгөн иртәнге сәғәттәрҙә дежур-диспетчер хеҙмәтенә дауахананың процедура кабинеттарының береһенән төтөн сығыуы тураһында хәбәр килә. Ваҡиға урынына тиҙ арала урынға 81-се янғын бүлеге көстәре ебәрелә. Асыҡланыуынса, ут яҡтыртыу системаһында ҡыҫҡа ялғаныштан килеп сыҡҡан.\nДауахананан табибтарҙан тыш 26 пациент, шул иҫәптән ике бала эвакуациялана. Төтөн сығыу сәбәбе асыҡланғандан һуң, хеҙмәткәрҙәр эш урынына һәм пациенттар палатарға ҡайтарыла. Зыян күреүселәр юҡ.


Ликбез — Башҡорт Википедияһы\nЛикбез (халыҡ наҙанлығын бөтөрөү) — Совет Рәсәйендә һәм СССР-ҙа массауи рәүештә уҡый-яҙа белмәгән өлкәндәрҙе уҡыуға һәм яҙыуға өйрәтеү. Күсмә мәғәнәлә — әҙерлекһеҙ аудиторияны ниндәй ҙә булһа фән, процесс йәки ваҡиғаның база төшөнсәләренә өйрәтеү.\n26 декабрь 1919\n«Ликбез» төшөнсәһе Совет Рәсәйенең «ликвидация безграмотности» (наҙанлыҡты бөтөрөү) дәүләт программаһы исемен ҡыҫҡартып алыуҙан барлыҡҡа килә — уға РСФСР-ҙың Халыҡ Комиссарҙары Советының 1919 йылдың 26 декабрендәге «РСФСР-ҙа наҙанлыҡты бөтөрөү тураһында»ғы декреты нигеҙ һала. Декретҡа ярашлы, Совет Рәсәйендә 8 йәштән 50 йәшкә тиклемге уҡый-яҙа белмәгән барлыҡ халыҡ туған йәки урыҫ телдәрендә (теләк буйынса) белем алырға тейеш була. Мәғариф халыҡ комиссариатына белемле кешеләрҙе хеҙмәт йөкләмәһе иҫәбенә наҙандарҙы уҡытыуға йәлеп итеү хоҡуғы бирелә. Йәше уҙған уҡыусылар өсөн мәктәптәр, балалар йорттары, колониялар һәм Главсоцвос системаһына ингән башҡа учреждениелар ҡарамағындағы мәктәптәр ойошторола.\n1.1 Ойоштороу нигеҙҙәре\n1.2 Ликпункттар һәм мәктәптәр\n1.3 Уҡытыу-методик базаһы\n1.4 Ликбез ҡыйынлыҡтары һәм уның һөҙөмтәләре\nАлексей Радаков плакаты, 1920 йыл\nЕлизавета Кругликова плакаты, 1923 йыл\nИндустриаль үҫеш юлына баҫҡан ил өсөн XIX быуат аҙағына Рәсәй империяһы халҡының грамоталылыҡ кимәле бик түбән була. XX быуат башына бөтә ил буйынса грамоталылыҡ кимәлен билдәләү өсөн Рәсәй һәм сит ил ғалимдары таныуын яулаған 1897 йылғы мәғлүмәттәр алына: бөтәһе — 21,1 %, шул иҫәптән 29,3 % ир-ат һәм 13,1 % ҡатын-ҡыҙ, грамоталы тип ҡабул ителә. Себер буйынса грамоталылыҡ кимәле — 12 % (9 йәшкә тиклемге балаларҙан тыш — 16 %), Урта Азия буйынса — 5 — 6 % тәшкил итә. Артабанғы йылдарҙа (1914 йылға тиклем) грамоталылыҡ кимәле арта барһа ла, «һуғыштарҙан һуң уның кимәле түбәнәйә». Өс һуғыш йылынан һуң, 1917 йылдың башына, илдең күпселек өлөшө наҙан булып ҡала, бигерәк тә Урта Азия халҡы. Өҫтәмә рәүештә көнбайыш губерналарҙың баҫтырылып алыныуы һәм уларҙың кире Рәсәй составына ҡайтарылмауы статистиканы насарайта, сөнки был губерналарҙа грамоталылыҡ кимәле сағыштырмаса юғары була.\n1914—1917 йылдарҙағы уҡый-яҙа белгән халыҡтың һаны төрлөсә баһалана. Йыш ҡына Рәсәй империяһында 1914 йылға ҡарата грамоталылыҡ кимәле бөтә халыҡтың 30 процентына тура килә, тип баһалана. Ҡайһы бер көнбайыш ғалимдары фекеренсә, Рәсәйҙәге грамоталылыҡ кимәле 35-38 % тәшкил итә. Шулай уҡ 1914 йылға ҡарата халыҡтың 45 % уҡый-яҙа белгән тигән баһалауҙар ҙа бар. Элекке мәғариф министры П. Н. Игнатьев үҙенең мәҡәләһендә, Рәсәй халҡының 56 % (1916 йылға ҡарата) уҡый-яҙа белә, тип белдерә.\n1920 йылда Халыҡ Комиссарҙары Советы наҙанлыҡты бөтөрөү буйынса Бөтә Рәсәй ғәҙәттән тыш комиссияһын булдырыу тураһында декрет ҡабул итә, уның ҡарарҙары мотлаҡ үтәлергә тейеш була. Комиссия 1919 йылда наҙанлыҡты бөтөрөү буйынса ҡабул ителгән декретты үтәү өсөн булдырыла һәм 1920—1930-сы йылдарҙа уҡый-яҙа белмәгән һәм аҙ белемлеләрҙең уҡыуы менән етәкселек итә. Комиссия эштәре менән мәғариф халыҡ комиссары Анатолий Луначарский етәкселек итә.\nУҡыу программаһы уҡытыусыларҙың һәм башҡа педагогик хеҙмәткәрҙәрҙең киң ойошҡанлы әҙерлеген талап итә. 1920 йылдың яҙына ВЧК органдары тарафынан ғына 26 губернала наҙанлыҡты бөтөрөүсе уҡытыусылар курсы ойошторола.\nНаҙанлыҡты бөтөрөү буйынса 1 Бөтә Рәсәй съезы (1922) башта сәнәғәт предприятиелар һәм совхоздар эшселәрен, профсоюз ағзаларын һәм 18-30 йәштәге башҡа хеҙмәтсәндәрҙе уҡыу-яҙыуға өйрәтеү кәрәклеген таный. Ликпункттарҙа уҡытыу 7 ай эсендә үткәрелергә тейеш (аҙнаһына 6-8 сәғәт).\n1923 йылдың 14 авгусында РСФСР Халыҡ Комиссарҙары Советының «Наҙанлыҡты бөтөрөү тураһында» декреты сыға, әлеге декрет 26 декабрҙәге декретты тулыландыра һәм 1072 инструктив мәктәбен (574 ликпункт һәм 498 мәктәп) билдәләй. 1923 йылдың көҙөндә Бөтә Рәсәй ирекле «Долой наҙанлыҡ» йәмғиәте ойошторола.\nНаҙанлыҡ менән көрәшеү сиктәрендәге социаль контингенттар араһында иң эреһе — Беренсе донъя һәм Граждандар һуғыштарында туғандарын ғына түгел, йәшәү урынын юғалтҡан ҡарауһыҙ ҡалған балалар. РСФСР-ҙа 1921 йылда уларҙың һаны 4,5 миллион тәшкил итә, ә тотош СССР буйынса 1922 йылда — 7 миллионға тиклем.\n1921 йылдың 21 ғинуарында «ВЦИК балалар комиссияһы» (балаларҙың тормошон яҡшыртыу буйынса комиссия) булдырыла, уның етәксеһе итеп Феликс Дзержинский тәғәйенләнә. Торлаҡ менән тәьмин итеүҙән тыш, балаларҙың ҡарауһыҙлығына ҡаршы көрәш барышында грамотаға өйрәтеү — төп сараларҙың береһе була. Мәғариф халыҡ комиссариатынан башҡа был мәсьәлә менән йәмәғәт ойошмалары шөғөлләнә, шул иҫәптән «В. И. Ленин исемендәге ҡарауһыҙ балаларға ярҙам күрһәтеү фонды». 1925 йылда СССР-ҙа «Балалар дуҫтары» йәмәғәт ойошмаһы ойошторола. 1928 йылдың башына инде бөтә Советтар Союзы буйынса 300 мең самаһы ҡарауһыҙ бала иҫәпкә алына.\nТап ҡарауһыҙлыҡҡа һәм наҙанлыҡҡа ҡаршы көрәш барышында «Педагогик поэма» романы авторы, күренекле совет педагогы А. С. Макаренконың таланты асыла.\nЛикпункттар һәм мәктәптәрҮҙгәртергә\nНаҙанлыҡты бөтөрөү буйынса дәрестәр, Чебоксар, 1930 йыл.\nЧебоксар районы Шоркасы ауылы халҡын уҡыу-яҙыуға өйрәтеү, 1930 йыл.\n15-тән ашыу наҙандар иҫәптә булған һәр бер тораҡ пунктында мәктәп (ликпункт) асыла. Бындай мәктәптә уҡыу срогы 3-4 ай тәшкил итә. Уҡыу программаһына уҡыу, яҙыу, иҫәп инә. 1920 йылдар башында ликпункттарҙағы дәрестәрҙең маҡсаттары аныҡлана: уҡыусылар асыҡ баҫма һәм яҙма шрифтарҙы уҡып өйрәнергә; көндәлек тормошта һәм хеҙмәт эштәрендә кәрәкле ҡыҫҡа яҙма яһарға; уҡырға һәм бөтөн һәм кәсер һандарҙы, проценттарҙы яҙып алырға, диаграммаларҙы һәм схемаларҙы аңлау; уҡыусыларға совет дәүләте төҙөлөшөнөң төп мәсьәләләре аңлатыла. Өлкәндәр өсөн эш хаҡын һаҡлау шарты менән эш көнөнөң оҙайлығы кәметелә, ликпункттарҙы беренсе сиратта уҡыу әсбаптары, яҙма кәрәк-яраҡтары менән тәьмин итеү ҡарала.\n1920—1924 йылдарҙа өлкәндәр өсөн Д. Элькин, Н. Богуславская, А. Курская авторлығында тәүге совет әлифбаһының ике баҫмаһы сыға (2-се баҫмаһы — «Долой наҙанлыҡ» исеме аҫтында — «Беҙ — ҡол түгел, ҡолдар — өнһөҙ» («Мы — не рабы, рабы — немы») киң билдәле булып киткән фразаны үҙ эсенә ала, шулай уҡ В. Я. Брюсовтың һәм Н. А. Некрасовтың шиғырҙары индерелә). Шул уҡ йылдарҙа В. В. Смушковтың «Өлкәндәр өсөн эшсе-крәҫтиән әлифбаһы», Е. Я. Голанттың "Эшселәр өсөн әлифба "барлыҡҡа килә. Әсбаптарҙың бер өлөшө сит илдә, республика валюта фондынан түләнеп, баҫтырыла. Ололар өсөн украин, белорус, ҡырғыҙ, татар, сыуаш, үзбәк (бөтәһе яҡынса 40) телдәрҙә әлифбаларҙың һәм башҡа башланғыс әсбаптарҙың нәшер ителеүе ойошторола.\nУҡыу-яҙыуға өйрәтеү һәр ваҡытта пропаганда менән оҙатыла килә. Екатерина II хакимлығы осоронда күп кенә кеше «ҡара халыҡҡа белем бирергә кәрәкмәй», тип һанаған саҡта, үтә зирәк шәхестәр (мәҫәлән, Клин дворянлығы депутаты Петр Орлов), грамотаға өйрәтергә кәрәк тип ныҡышҡан, сөнки\nкрәҫтиәндәр, ни өсөн Аллаһҡа, батшаға, Ватанға һәм закон буйынса үҙенең алпауытына бурыслы икәндәрен белем аша үҙаллы төшөнһөндәр, тип белдергән.\nШуға күрә 1925/26 уҡыу йылғы ликбез программаларына мотлаҡ рәүештә сәйәси грамота курсы индерелеүендә иҫ киткес бер нәмә лә юҡ: идеологик көрәштең, шул иҫәптән, партия эсендә, иң ҡыҙған мәле була.\nЛикбез ҡыйынлыҡтары һәм уның һөҙөмтәләреҮҙгәртергә\n1917—1927 йылдарҙа бөтәһе яҡынса 10 миллион өлкәндәр грамотаға өйрәтелә, шул иҫәптән РСФСР-ҙа — 5,5 миллион кеше. Старт кимәле бик түбән була. Атап әйткәндә,1920 йылдың 1 ноябрендәге халыҡ иҫәбе мәғлүмәттәре буйынса (мәғариф буйынса 1920 йылғы тикшеренеүҙәр), мәктәптәрҙә барыһы 7,3 миллион тирәһе уҡыусы белем ала (беренсе баҫҡыс мәктәтәрендә — 6 860 328, икенсе баҫҡыс мәктәптәрендә — 399 825 бала), өҫтәүенә, Совет Рәсәйенең Европа өлөшөндә 8-12 йәштәге балалар араһынан мәктәпкәуларҙың 59 % йөрөй (12 йәштән өлкәнерәктәрҙең һаны унан да түбәнерәк).\nНЭП (яңы иҡтисад сәйәсәте) осоронда наҙанлыҡтыҡты кәметеү темптары теләгән темптарҙан күпкә ҡалыша. Шәхси секторҙа мәшғүл булған өлкән кешеләрҙең уҡыуҙы эш менән берлектә алып барыу мөмкинлеген биргән социаль гарантиялары булмай. Дөйөм алғанда, СССР 1926 йылдың башына грамоталылыҡ кимәле буйынса Европа илдәре араһында, Турция һәм Португалия кеүек илдәрҙән ҡалышып, 19-сы урын биләй. Ҡала һәм ауыл халҡы грамоталылығы кимәле араһында айырмалылыҡтар байтаҡ була (1926 йылда — 80,9 һәм 50,6 % ярашлы рәүешендә), ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар араһында (ҡала — 88,6 һәм 73,9 %, ауыл — 67,3 һәм 35,4 %).\n1928 йылда ВЛКСМ башланғысы буйынса мәҙәни поход (культпоход) башлана. Уның терәк үҙәктәре булып йәмәғәт көсө менән наҙанлыҡты бөтөрөү темптары яҡшы ойошторолған Мәскәү, Һарытау, Воронеж һәм Һамар ҡалалары тора. 1930 йылдың уртаһында культармеецтарҙың һаны 1 миллионға етә, ә мәктәп уҡыусылары һаны (иҫәпкә алынған мәктәптәрҙә генә) — 10 миллионға барып етә.\n1930 йылғы дөйөм башланғыс белем алыуҙы индереү грамоталыҡты йәйелдереү гарантияларын барлыҡҡа килтерә. Наҙанлыҡты бөтөрөү хәҙер урындағы ауыл советтары янындағы секцияларға йөкмәтелә. Бер үк ваҡытта 330 уҡытыу дәрестәренә (10 ай — ҡалала һәм 7 ай — ауылда) тәғәйенләнгән уҡытыу программалары ҡабаттан ҡарала. Аҙ грамоталылыҡ менән көрәш көнүҙәк мәсьәлһе һанала.\n1936 йылға ҡарата 40 миллионға яҡы кеше уҡыу-яҙыуға өйрәтелә. 1933—1937 йылдарҙа иҫәпкә алынған мәктәптәрҙә генә 20 миллиондан ашыу кеше белем ала.\n1939 йылғы иҫәп алыу мәғлүмәттәре буйынса, 16 йәштән 50 йәшкә тиклемге кешеләрҙең грамоталылығы 90 % яҡынлаша. 1940-сы йылдар башына наҙанлыҡ кимәле СССР-ҙың күпселек райондарында ҡот осҡос булыуҙан туҡтай.\n«Ликбез» исеме менән Барнаулда 1991 йылдан баҫылып килгән әҙәби альманах йөрөтөлә.\nНаҙанлыҡты бөтөрөү буйынса Бөтә Украин ғәҙәттән тыш комиссияһы\n↑ Kahan, Arcadius Russian economic history: the nineteenth century // University of Chicago Press. — 1989. — С. 244.\n↑ 2,0 2,1 2,2 Рубакин Н. Грамотность // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)\n↑ Уткин А. И. «Первая мировая война» — М.: Алгоритм, 2001. С. 19-20\n↑ Фатех Вергасов «Россия и Запад. Формирование внешнеполитических стереотипов в сознании российского общества первой половины XX века.» — М., 1998. С. 310.\n↑ Ерофеев Н. Уровень жизни населения в России в конце XIX — начале XX века. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011. 25 апрель 2011 тикшерелгән.\n↑ Мельянцев В. А. «Россия за три века: экономический рост в контексте мирового развития» 2012 йылдың 11 ғинуар көнөндә архивланған.\n↑ Вернадский У. Г. Русская история М.: АГРАФ 1997 С. 245\n↑ Russia. USSR. Complete handbook. 1933. P. 663.\n↑ 10,0 10,1 «Беспризорность» // Малая советская энциклопедия 1931 г. — В «Истории России» под ред. А. Б. Зубова (стр. 928) приводится цифра в 9 миллионов, не подтверждённая ссылками на исследования и не коррелирующая с известными данными об общей численности соответствующей возрастной группы в составе населения страны\n↑ Общество «Друзья Детей» // Бурят-Монгольская правда. № 261 (653) 13 ноября 1925 года. Стр. 6\n↑ Статистика идаралығында хеҙмәт, 12 т., вып. 1, М, 1922, (11-12 стр.)\n↑ Ликбез - литературный альманах\nБогданов И. М. Грамотность и образование в дореволюционной России и в СССР. – М., 1964;\nКуманев В. А. Революция и просвещение масс. – М., 1973;\nЛиквидация безграмотности // Российская педагогическая энциклопедия в двух томах / Глав. редактор В. В. Давыдов. Т. 1. – М.: Большая Российская энциклопедия, 1993\nФрид Л. С. Очерки по истории развития политико-просветительной работы в РСФСР (1917—1929). – Л., 1941;\nШтамм С. И. Управление народным образованием в СССР. (1917—1936). – М., 1985.\nДавыдова Н. «Неучёных — тьма. // Известия, 23.11.2009\n«Государственный Исторический музей. Выставка „Поход за культурой“ — к 90-летию СНК РСФСР „О ликвидации безграмотности среди населения РСФСР“» // Эхо Москвы, 05.12.2009\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ликбез&oldid=1062896 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 20 август 2021 в 12:01\nБыл бит һуңғы тапҡыр 12:01 20 август 2021 үҙгәртелгән.


ЕГРН: Алтайский край, район Бийский, с. Первомайское, ул. Степная, 29. Кадастровый №: 22:04:200003:386\nВыписка из ЕГРН по объекту: Алтайский край, район Бийский, с. Первомайское, ул. Степная, 29. Кадастровый номер: 22:04:200003:386\n№ 22:04:200003:386-22/002/2017-1 от 25.12.2017 (собственность)\nадрес: Алтайский край, район Бийский, с. Первомайское, ул. Степная, 29.


Марс (символы: ) — Ҡояш системаһындағы дүртенсе планета, Ерҙең тышҡы күршеһе. Ҙурлығы буйынса етенсе, бәләкәйлеге буйынса икенсе планета. Боронғо Рим мифологияһындағы һуғыш аллаһы Марс хөрмәтенә аталған. Өҫтө ҡыҙыл тимер окисы (III) менән ҡапланғанлыҡтан «Ҡыҙыл планета» тип тә атайҙар.\n↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 1,19 Mars: Facts & Figures. NASA. Тәүге сығанаҡтан архивланған 4 август 2011. 6 март 2007 тикшерелгән. 2003 йылдың 27 ғинуар көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Марс&oldid=1108725 ҡабул ителгән


24 часа, автокомплекс в Пензе, записаться на СТО 24 часа, автокомплекс, отзывы\n24 часа, автокомплекс в Пензе\n+7 (8412) 25–02–33\nДолгота 53.20294500, широта 45.00562000\nАква Плюс, автомойка\nг. Пенза, ул. Заводское шоссе, 5а\nг. Пенза, ул. Маресьева, 32


Башҡортостанда “Вектор. Бала саҡ-2019” конгрессы бара - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n15 мая 2019 — 17:42 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәй кимәлендәге конгресста илдең һәр төбәгенән балалар хоҡуҡтарын яҡлаусы вәкилдәр ҡатнаша. Маҡсат — ғаилә һәм балалыҡты яҡлауҙағы иң алдынғы тәжрибә менән уртаҡлашыу. Омбудсмендар менән республика етәксеһе Радий Хәбиров осрашты. Радий Фәрит улы әйтеүенсә, Башҡоростанда киләсәк быуын хоҡуғын яҡлау өсөн мөмкин булғандың барыһы ла эшләнә.


Башҡортостанда янғынға ҡаршы айырым режим индерелде\nБыл турала бөгөн тәбиғәт янғындарына ҡаршы көрәшкә йүнәлтелгән проект ҡарарҙарын әҙерләү буйынса ведомство-ара комиссия ултырышында иғлан ителде. Республика райондары менән ойошторолған видеоселектор кәңәшмәһендә Хөкүмәт премьер-министры урынбаҫары Марат Мәһәҙиев, быйыл урман яныуға бәйле ун осраҡ теркәлеүен билдәләне. Уларҙың етеһе һүндерелгән, икәүһе таралыуҙан туҡтатылған. Әлегә Белорет районы Тирлән урман хужалығында ут менән көрәш алып барыла.\nЙыһан мониторингы буйынса республикала янғын хәүефе осоронда ғына 64 термонөктә табылған, уҙған йыл менән сағыштырғанда был һан 75 процентҡа күберәк. Әлегә ҡоро үлән яныуға бәйле республикала 212 осраҡ теркәлгән. Ут башлыса ихата эргәһендә, юлда сүп-сар яғыу сәбәбле таралған. Был күңелһеҙ статистика Сибай ҡалаһы, Туймазы, Өфө, Мәләүез райондары йыш күҙәтелгән.\nМарат Мәһәҙиев, Башҡортостан хөкүмәте премьер- министры урынбаҫары: «Хәйбулла, Йылайыр, Ейәнсура, Баймаҡ райондарына, йәғни Ырымбур һәм Силәбе өлкәләре менән сиктәш төбәктәргә айырым иғтибар булырға тейеш. Күп осраҡта Ырымбурҙан дала, ә Силәбенән урман янғындары республикаға хәүеф менән янай. Был биләмәләрҙә ҡәтғи күҙәтеү ойоштороу талап ителә».


Стул барный LM-5000 (тёмный ротанг) купить за 3348 руб. / Каталог с ценами в интернет-магазине «ГдеМебельКупить»\nГлавнаяСтоловаяСтулья барные для столовойСтул барный LM-5000 (тёмный ротанг)\nСтул барный LM-5000 (тёмный ротанг) можно купить уже сейчас, добавив товар в корзину и оформив заказ или связавшись с нашим менеджером по телефонам: +7 (499) 444 13 79, +8 (800) 550 13 79.\nВы тут: ГлавнаяСтоловаяСтулья барные для столовойСтул барный LM-5000 (тёмный ротанг)\nСтул барный LM-5000...


Перовская 69 стр.13 Москва Паспорт\nгород Москва, улица Перовская, д.69 стр.13 (район Новогиреево, Восточный АО)\nПлощадь здания - 87 м2,\nгород Москва, улица Перовская, д.69 стр.13 (район Новогиреево, Восточный АО).\nОдноэтажный, не выбран, дом, построен в 2005 году\nГеографические координаты :Широта:55.74493 Долгота:37.80405.\nОбщая площадь : 87 м2.\nНежилая площадь : 87 м2Перовская улица дом 69 строение 13 на карте.\nДополнительная информация о доме: весовая.\nСоседние дома : ул. Перовская 66, к. 6, ул. Перовская 66 к.7, ул. Перовская 66 к.8, ул. Перовская 65, ул. Полимерная 10Б, ул. Перовская 69, ул. Перовская 67, ул. Перовская 67 стр.6, ул. Перовская 67 стр.5, ул. Перовская 69 стр.11,\nОтзывы и комментарии к дому по адресу: Москва, ул. Перовская, 69 стр.13


Бер быуатлыҡ ғүмер\nКүгәрсен районы Тәүәкән ауылында йәшәүсе Шәрифә Ғәтиәт ҡыҙы Ҡаразбаева йөҙ йәшен билдәләне. Бер быуат ғүмер кисергән хеҙмәт ветераны оло йәшендә лә термек,асыҡ зиһенле. Район хакимиәте башлығы хөрмәтле ағинәйҙе күркәм юбилейы менән тәбрикләп иҫтәлекле бүләк һәм Рәсәй Президенты Владимир Путиндың ҡотлау хатын тапшырҙы.\nШәрифә Ғәтиәт ҡыҙы етемлекте бик иртә татый, һуңынан һуғыш осоро ауырлыҡтарын да башҡа тиҫтерҙәре кеүек үҙ иңендә күтәрә.\nУның бар ғүмере тырыш һәм намыҫлы хеҙмәттә үткән. Ғаиләһендә үҙе кеүек эшсән ике ул һәм бер ҡыҙ тәрбиәләп үҫтергән. Ҡартайған көнөндә Шәрифә Ҡаразбаева балалары, ейән-ейәнсәрҙәре, бүлә-бүләсәләре менән бәхетле.


Өфөнөң «Мираҫ» ансамбле сығыштарын Колумбия телевидениеһында күрһәтәләр // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөнөң «Мираҫ» ансамбле сығыштарын Колумбия телевидениеһында күрһәтәләр\n14:27, 12 ноября 2020 Мәҙәниәт\n«Мираҫ» йыр һәм бейеү фольклор ансамбле халыҡ-ара фестивалдәрҙә ҡатнаша. Әйтәйек, 12-14 ноябрҙә ансамбль XVIII «A world of dance that saves life, collecting knowledge» халыҡ-ара фестивалендә сығыш яһай, ул Колумбияның Сантьяго-де-Кали ҡалаһында ойошторола. Пандемияға бәйле быйыл ул онлайн үткәрелә.\n«Мираҫ» ансамбле «Йыуаса» һәм «Илкәйем» йыр-хореография композицияларын күрһәтә. Фестивалдә ҡатнашыусыларҙың сығыштары Сантьяго-де-Кали ҡалаһының «Telepacífico» урындағы төбәк йәмәғәт телевидениеһында, шула уҡ Фейсбукта һәм Инстаграмда Халыҡ мәҙәниәт институтының рәсми төрөмдәрендә трансляциялана. Тамашасылар Колумбия, Аргентина, Конго, Индонезия, Рәсәйҙең музыкаль коллективтарының концерт номерҙарын ҡарарға мөмкин.\n«Мираҫ» ансамбле фольклор байрамдарында һәм фестивалдәрендә йыл һайын ҡатнаша. Коллективтың ижады Рәсәй һәм донъя тамашасыларына таныш. Ансамбль Франция, Испания, Португалия, Италия, Бельгия, Германия, Люксембург, Болгария, Венгрия кеүек илдәрҙә сығыш яһаны.\nФестивалде ойоштороусылар — Колумбия мәҙәниәт институты, Колумбия фольклоры һәм бейеүе мәктәбе. Сара Халыҡ-ара фольклор фестивалдәре һәм традицион сәнғәт ойошмалары советы булышлығында уҙғарыла. Фестивалдең маҡсаты – донъя халыҡтарының бейеүҙәрен популярлаштырыу, төрлө мәҙәниәттәрҙе ижадҡа ылыҡтырыу, традицияларҙы һаҡлау һәм үҫтереү.\nТеги: Мираҫ ансамбле


Йылыға йылан да эйәләшә, тиҙәр » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Йылыға йылан да эйәләшә, тиҙәр\n25.02.2018 Йылыға йылан да эйәләшә, тиҙәр\nйәки Әхирәтеңдең бәхетен урлап, бәхетле булмаҫһың\n– Ҡатын-ҡыҙ араһындағы дуҫлыҡҡа ышанмайым.\nБына һиңә иҫке ауыҙҙан яңы һүҙ. Донъя яңылыҡтарын барлап, тегеһенең-быныһының “һөйәктәрен йыуып”, майлы ҡоймаҡ менән сөкөрләшә-сөкөрләшә сәй эсеп ултырғанда, Нилә әхирәтемдең кинәт шундай хәбәр ярып һалыуынан күҙ алдым ҡараңғыланғандай булды. Эсемдә нимәлер өҙөлгәндәй тойолдо. Ниләне күптән белһәм дә, ныҡлап өс йыл элек аралаша башланыҡ. Эскерһеҙ, алсаҡ ҡатын. Һәр фекерен төплө уйлап, дәлилдәр килтереп һөйләргә ярата. Ике юғары белемле, белмәгән әйбере юҡ. Китаптарҙы күп уҡый. Берәй хәбәр һөйләй башлаһа, сәғәттәр буйы ауыҙыңды асып тыңлайһың. Унан йәшерен серем юҡ, шатлығын да, проблемаларымды ла тәү сиратта әхирәтем менән бүлешәм. Бөгөн килеп яҡын күргән кешемдең күҙен дә йоммай “тулкһыҙ” хәбәр һөйләп ултырыуына йәнем көйҙө. Мин уны әхирәткә һанап йөрөгән булам бит әле. Ауыҙыма тыңҡыслап тултырған тәмле ҡоймаҡты төйөлә-төйөлә саҡ сәйнәп йотоп ебәргәс, аптыраулы ҡарашымды уға төбәйем. Ситтән ҡарағанда ҡиәфәтем шул тиклем ирмәк күренгәндер инде, Нилә “пырх” итеп көлөп ебәрҙе, хатта уртлаған сәйе сәсрәп китте.\n– Үпкәләмә, был һүҙҙәр һиңә ҡағылмай. Үҙеңде шул тиклем ҡурҡыттым шикелле, ҡыҫыҡ күҙҙәрең ҙурайып, күҙлегең бер күтәрелеп, бер төштө хатта. Әхирәт итеп түгел, һеңлемдәй яҡынһың. Ә бына, ниңә Ниләнең әхирәттәре юҡ икән, тип берәй ваҡыт уйланғаның булманымы? Әсәйемдән, апайымдан башҡа өйөмә килеүсе юҡ, ҡунаҡҡа ла йөрөмәйем. Эшкә барам, эштән ҡайтам. Коллегаларым менән дә эш буйынса ғына һөйләшәбеҙ. Баштан-аяҡ ғаилә мәшәҡәттәре менән генә йәшәйем. Балаларҙы, ирҙе тәрбиәләү менән мәшғүлмен. Аралашҡан ҡатындар күп, әммә улар менән асылып һөйләшә алмайым. Нилә, ниңә беҙҙе өйөңә ҡунаҡҡа саҡырмайһың, тиҙәр. Ваҡытым юҡ, тип һылтау табырға тырышам. Улар ҙа хәҙер аңланы шикелле үҙҙәренән ситләшеүемде. Ошо холҡомдо психик проблема тип һанайым, ә барыһы ла бынан 30 йыл элек булған ваҡиғаға бәйле. Береһенә лә һөйләгәнем юҡ, сер һандығымды бөгөн һиңә асам. Ҡурҡыныс хәл ысынында, – тигәс, ҡурҡып киттем. Баштан мең төрлө уй үтте. Был миңә берәй үлем осрағын бәйән итергә йыйыналыр, моғайын, тип ҡолаҡтарымды ҡарпайтып, ултырғысҡа йәйелеп ултырып, тыңларға әҙер икәнемде белдерҙем.\n– Ғаиләбеҙ менән оҙаҡ йылдар ситтә йәшәнек. Атайым заводта – инженер, әсәйем балалар баҡсаһында тәрбиәсе булып эшләй. Миңә ете йәш, икенсе класта уҡыйым. Ул заманда ғаиләләр менән дуҫлашып, бер-береңә ҡунаҡҡа йөрөшөү, байрамдар уҙғарыу йолаға әйләнгәйне. Әсәйемдең коллективында ҡатын-ҡыҙҙар күп, барыһы ла йәштәр. Үҙҙәренә 35 – 38 йәш, ҡандарының уйнап торған сағы. Беҙҙең фатир ҙур, иркен. Шуға ла, берәй байрам еттеме, коллегалары ирҙәрен, балаларын эйәртеп, тып итеп килеп етә торғайны. Атайым да өндәшмәне, улар менән ихлас ҡунаҡ булды. Әсәйемдең Рәүфә исемле коллегаһы бар ине. Ап-аҡ йөҙлө, һомғол буйлы. Шул апайҙы ҡурсаҡҡа оҡшатам, һылыулығына иҫем китә. Етмәһә, телгә лә үткер, шаян. Анекдот һөйләй башлаһа, барыһын да ауыҙына ҡаратып ултыртып ҡуя. Теле-телгә йоҡмай, ҡунаҡтарҙың күҙҙәренән йәш сығарғансы көлдөрә. Ире Вәкил менән ике балалары бар. Уныһы ла баһадир кәүҙәле, йөҙгә сибәр, эшкә лә оҫта. Ғаилә татыу, тырышып донъя көтәләр. Ситтән ҡарағанда идеаль пар инде. Балалары ла, атай-әсәй, тип өҙөлөп тора. Рәүфә апайҙың яҡын әхирәте – Вәлимә, ул да әсәйемдәр менән бергә балалар баҡсаһында эшләй. Ҡотһоҙ ғына ҡатын, бәләкәй буйлы, табаҡ битле. Һимеҙлеге кәүҙәһен тағы ла килбәтһеҙ күрһәтә. Рәүфә апай менән ныҡ дуҫтар, бер телем икмәкте бүлешеп, бер-береһе өсөн утҡа-һыуға инергә әҙерҙәр. Әсәйемдең атайыма: “Рәүфә менән Вәлимәнең дуҫлығына иҫем китә, бер туғандар ҙа шулай аралашмаҫ. Рәүфәһе бигерәк инде, Вәлимәнең ауыҙына инеп бара. Керен дә йыуыша, балаларын ҡараша, аш-һыу әҙерләшә. Ҡайһы ваҡыт ҡуна барырға ла өлгөрә. Өйөндә толҡа тапмайҙыр инде, ире эсә, эшләмәй”, – тип һөйләгәне хәтеремдә уйылып ҡалған. Рәүфә апайҙың, ысынлап та тормошо алға барманы, ире көнө-төнө эсте. Ара-тирә “шабашка”ға йөрөһә лә, ғаиләһенә бер тин аҡса бирмәне. Тапҡанын шешәләш дуҫтары менән бүлеште. Шулай ҙа ҡатынына, балаларына бер ваҡытта ла ҡул күтәрмәне. Иҫереп ҡайта ла урындыҡҡа йығыла, таңға тиклем үлек һымаҡ йоҡлай.\nТормош үҙ ыңғайына дауам итте. Был ике ғаилә менән байрам мәлдәрендә генә тап булышабыҙ. Бер көн шулай 8 Мартҡа барыһы ла беҙҙең өйгә йыйылды. Рәүфә апай менән Вәлимә апай ҙа ирҙәрен эйәртеп килде. Беҙгә ололар эргәһенә сығырға ҡушмайҙар. Әсәйем ҡаты тора, бүлмәбеҙҙә өҫтәл әҙерләп бирә лә, ҡунаҡтар таралғансы шунда ултырырға ҡуша. Атай-әсәйҙәренә эйәреп килгән балалар менән ҡунаҡ бөткәнсе бүлмәбеҙҙә мәж киләбеҙ. Был юлы ла байрам күңелле башланды. Балалар араһында иң бәләкәйе – мин. Апайым тиҫтерҙәре менән лото һуға, мине, башың бәләкәс әле, тип яҡын юлатмайҙар. Шуларға иҫем дә китмәй, кәрәгегеҙ бар ине, тигән булам. Миңә стена артындағы өлкәндәр ҡунағы тынғылыҡ бирмәй. Ишек ярығынан ғына күҙемде лә алмай тегеләрҙе күҙәтәм. Бала саҡтың йүләрлеге, их, ҡасан улар кеүек ҙурайып, һый-хөрмәт тулы өҫтәл артында ҡуҡырайып ултырам инде, тип хыялланам. Вәлимә апай, һәр ваҡыттағыса, байрамдың йөҙөк ҡашы. Иҙән уртаһына йәйелеп ултырып анекдот һөйләй, эргә-тирәһендә теҙелешкән ирҙәр, ҡатындар уның һәр һүҙен мәрәкә күреп хихылдаша. Әсәйем менән атайым да шулар араһында. Күҙем менән Рәүфә апайҙы эҙләйем, ул ниңәлер күренмәй. Шул ваҡыт апайым аш-һыу бүлмәһенән һут килтереүемде һораны. “Аҡыллым, һыуһаныҡ, зинһар өсөн, тыңла. Әсәй һине әрләмәй, беҙҙең өлкәндәр яғына сыҡҡаныбыҙҙы күрһә, тетмәбеҙҙе тетәсәк”, – тип ныҡ инәлгәс, сысҡан һаҡлығы менән түргә үттем. Араҡы эсеп, ҡыҙмаса булған ҡунаҡтарҙың миндә ҡайғыһы ла юҡ, күңел асыуҙарын дауам иттеләр. Аш-һыу бүлмәһенә етәрәк, беҙҙең тағы бер бәләкәй бүлмәбеҙ бар. Эргәһенән үтеп барһам, унда кемдер бар икәне ҡолаҡҡа салынды. Асыҡ ишектән ғәжәйеп күренешкә тап булдым. Рәүфә апай Вәлимә апайҙың ире Риф менән ҡосаҡлашып-үбешәләр. Рәүфә апайҙың күлдәк иҙеүе ысҡынған, боттары яланғас. Риф ағай ҡорбанына ташланған йыртҡысҡа оҡшаған, сәсе оймалашҡан, битенән шыбыр тир аға. Икеһе лә шул тиклем шашынғандар, хатта уларға оҙаҡ тексәйеп торғанымды ла һиҙмәнеләр. Был хәл минең тыныслығымды алды. Нимә тиһәң дә, икенсе класс балаһымын. Танауға еҫ инә башлаған, мәктәптә өлкән класс егеттәренең тиҫтер ҡыҙҙарҙың сәстәренән тартып, мөйөшкә ҡыҫып ирендәренән һурып үпкәндәрен күрә-белеп йөрөйбөҙ. Рәүфә апай менән Риф ағайҙың да дуҫтарса ҡосаҡлашмағаны көн кеүек асыҡ. Ләкин нисек улай һуң, икеһенең дә ғаиләһе, балалары бар бит, тигән уй тынғы бирмәй. Икенсе көнө иртәнге ашҡа ултырыу менән был хәлде әсәйемә һөйләнем. “Мин кисә Рәүфә апай менән Риф ағайҙың үбешкәнен күрҙем. Хәҙер Риф ағай уны кәләш итеп аласаҡмы, Вәлимә апай нимә эшләр икән?” – тип хәбәремде теҙәм. Әсәйем минең һөйләгәндәремә иғтибар ҙа бирмәне. Етмәһә, юҡты һөйләп, иҫәрһеп ултырма, тип ҙур ҡалаҡ менән маңлайға тондорҙо. Әсәйемдең ҡыланышына йәнем көйҙө, бер аҙ үпкәләп тә йөрөнөм. Был хәлде онотҡандай булдым, әммә күпмелер ваҡыттан һуң ошоға ҡағылышлы тағы бер ваҡиға килеп сыҡты.\nКөтмәгәндә Вәлимә апайҙың аяғы һынып, дауаханаға эләкте. Өйҙә – ҡарауһыҙ ике бала, ире. Рәүфә апай, әлбиттә, яҡын әхирәтен ярҙамһыҙ ҡалдырмай. Ғаилә тотҡаһын шундуҡ үҙенең ҡулына ала. Көн-төн тимәй уларҙан ҡайтмай, ашарға бешерә, балаларҙы ҡарай. Ауыл халҡы уның шундай изге күңелле ҡатын булыуына һоҡланып бөтә алманы. Ике донъяны ла ҡарарға өлгөрә, Вәлимә әхирәтенән уңды, бер туғандармы ни, тип телдәрен шартлаттылар.\nВәлимә апай ике ай самаһы дауаханала ятты. Бер көн әсәйем ҡайтты ла, шәп-шәп итеп әйберҙәрен йыя башланы, Вәлимәне сығаралар, коллегалар менән барып ҡаршы алырға һөйләштек, тип йәһәтләп сығып китте. Әсәйем ул көндө кисләтеп кенә ҡайтты. Үҙен танырлыҡ түгел. Күп илауҙан йөҙө шешенеп бөткән. Атайым менән оҙаҡ һөйләшеп ултырҙылар, уларҙың хәбәренән шуны аңланым.\nӘсәйем коллегалары менән дауаханаға барып, Вәлимә апайҙы сығарғандарын көткәндәр. Вәлимә апай улар эргәһенә төшөп, әйберҙәрен ҡалдырған. Бер уколым ҡалды, шуны ғына алам да, тип ҡабат өҫкө ҡатҡа менгән. Әсәйемдәр оҙаҡ ултырған, бер ваҡыт табиптар тегеләй-былай йүгерешә башлаған. Шул мәл табиптарҙың береһе яндарына килеп, кемде көткәндәрен һорашҡан. Былар исем-фамилияһын атағандар. Вәлимәне көтәбеҙ, тип әйтеүҙәре булған, табиптың йөҙө ҡара янған. Әхирәтегеҙ әле генә вафат булды, һуңғы системаны күтәрә алмаған, сәбәптәре асыҡлана, тигән хәбәрҙе еткергәндәр. Ҡатындар иҫтәрен йыя алмай, шаңҡып ултырып ҡалғандар. Бер нисә сәғәт элек һап-һау, үҙ аяҡтарында эргәләренә төшөп, көтөгөҙ, хәҙер сығам, тигән әхирәттәренең үлеменә бер нисек тә ышанмайҙар. Һуңынан һөйләүҙәренсә, Вәлимә апай процедура кабинетында система ала ла үҙе ятҡан палатаға инә. Бүлмәлә ятҡан ҡатындарға, ҡыҙҙар, ниңәлер уколдан һуң кинәт хәлем бөттө, тыным быуыла, шәфҡәт туташын саҡырығыҙ әле, тип үтенә. Ләкин ярҙам күрһәтеп өлгөрмәйҙәр, шундуҡ йән бирә.\nВәлимә апайҙы тәрбиәләп, һуңғы юлға оҙаттылар. Ана шул тик тормаған телем бар бит минең. Бер көн шулай ашарға ултырғас, әсәйемдән, Вәлимә апай үлде, Риф ағай хәҙер Рәүфә апайҙы мотлаҡ өйөнә кәләш итеп алып ҡайтыр инде, тип һорарға булдым. Уныһы китте туҙып, ошо бала ҡасан туҙға яҙмаған хәбәрен һөйләүҙән туҡтар инде, кешеләрҙә ҡайғы, ә һин әкиәт һатаһың, тип тетмәмде тетә башланы. Арт һыныма сыбыҡ менән эләгер ине, бүлмәмә бикләнеп саҡ ҡотолоп ҡалдым. Шулай ҙа һуңынан хәл-ваҡиғаларҙың нисек боролош алырын ситтән генә күҙәтеп барҙым. Минең әйткәндәрем дөрөҫкә сыҡты, күп тә үтмәне, бар халыҡты хайран ҡалдырып, Риф ағай Рәүфә апайҙы өйөнә кәләш итеп алып ҡайтты. Һис бер нәмә булмағандай йәшәнеләр ҙә киттеләр, әммә улар араһындағы “ялҡынлы” мөхәббәт оҙаҡҡа барманы. Вәлимә апайҙың ике балаһы үгәй әсәләрен ҡабул итмәне. Ир ҙә емештең тыйылғанда ғына татлы булғанын аңланы, күрәһең, һөйәркәһе менән борсаҡтары бешмәй башланы. Улар араһында нимә булғандыр – билдәһеҙ, әммә күп тә үтмәй, Риф ағай эскегә һалышты. Ҡатынының вафатынан һуң йыл да үтмәне, аҫылынып үлеп ҡуйҙы. Ике балаһын апалары тәрбиәгә алды. Рәүфә апайға балаларын алып, өйөнә ҡайтыуҙан башҡа сара ҡалманы. Башы эскенән сыҡмаған ире лә һүҙ әйтмәне, ары-бире һуғылып йөрөй торғас, ҡайҙалыр йәшәгән алыҫ туғандарына сығып китте. Рәүфә апай ике балаһы менән япа-яңғыҙы тороп ҡалды. Был хәлдәргә күп ваҡыт үтте, балалары үҫеп буй еткерҙе. Үҙенең дә сәстәренә сал ҡунып, ғүмер көҙө ишек ҡаҡты. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ҡартлыҡ көндәренә шатланып, ҡәҙерле әсәй, өләсәй исемен алып хөрмәт ҡаҙанырға яҙманы уға. Балалары тормошта үҙ юлын таба алманы, насар юлға баҫты. Ғаилә ҡорһалар ҙа, йәшәүҙәренең рәте-сираты булманы. Ахырҙа, айырылышып, нисек етте шулай йәшәйҙәр. Ейән-ейәнсәрҙәре лә тормоштан уңманы, ауыр яҙмышҡа дусарҙар. Ҡылған эштәреңә ҡасандыр килеп Хоҙай Тәғәлә ҡаршыһында яуап бирергә кәрәклеген онотабыҙ шул. Әхирәтенең бәхетен урлап, Рәүфә апай үҙен, ғаиләһен яҡты киләсәктән мәхрүм итеүен аңланымы икән? Вәлимә апай ҡуйынына йылан эйәләштергәнен дә белмәй, яҡты донъя менән хушлашты. Ә бер уйлап ҡараһаң, уның үлеме лә көтмәгәндә һәм серле шарттарҙа булды. Кешеләр ауыҙынан, Вәлимәнең үлемендә Рәүфәнең дә ҡыҫылышы бар, тигән имеш-мимештәр ҙә ишетелде. Дуҫ-иштәре, туған-тыумасаһы араһында дауаханала ҙур ғына урын биләгән кешеләр бар ине. Кем белһен инде, үлемдең сәбәптәрен аныҡлап, тикшереп төпсөнөп йөрөүсе булманы. Был сетерекле хәл ғүмер буйы күңелемде өйкәй, полицияла таныштарым булһа, шул көндө табиптарҙан, шәфҡәт туташтарынан кем дежурҙа торған, системаны кем ҡуйған, барлыҡ документты ҡалҡытып ҡарарға ине. Рәүфә апай менән осрашырға насип итһә, бәлки, һорар ҙа инем. Үлем түшәгенә ята ҡалһа, ярлыҡау һорап, бәлки, үҙе лә һөйләр, тип уйлайым. Ҡырын эш ҡырҡ йылдан һуң да беленә, тиҙәр. Берәй ҡасан сер ҡапсығы асылып, дөрөҫлөктөң өҫкә ҡалҡып сығыуына һаман ышанам. Шулай, әхирәт. Ошо хәл арҡаһында ҡатын-ҡыҙ араһындағы дуҫлыҡҡа шикләнеп ҡарайым. Ҡуйыныма йылан эйәләштереп ҡуймайым.


Өфөлә Бөйөк Еңеү көнөнә арналған тантаналар йәнә берәүгә артты | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nӨфөлә Бөйөк Еңеү көнөнә арналған тантаналар йәнә берәүгә артты\n13 мая 2019 — 18:30 ГТРК «Башкортостан»\nБайрам уңайынан асыҡ һауала Дмитрий Шостаковичтың Ленинград симфонияһын башҡарыуҙы Республиканың Милли симфоник оркестры матур йолаға әйләндерергә ниәтләй. Шомло ла, шанлы ла ваҡиғаларҙы тасуирлаған музыка тәьҫиренә күк үҙе һыҡтай. Музыканттар, ямғыр күҙләгәс, уйнауын бер нисә тапҡыр туҡтатырға мәжбүр. Әммә бөйөк халыҡтың бөйөк рухына арналған моңға ҡаршылыҡтар юҡ. Быны башҡарыусылар ҙа, тамашасылар ҙа таный. Концертҡа йәнәш музыкаль-әҙәби композиция бара. Ул Бөйөк Еңеү көнө һәм Ленинград блокадаһын өҙөүгә 75 йыл тулыу уңайынан әҙерләнгән. Ҡурҡыныс ваҡиға шаһиттарының иҫтәлектәре, шиғырҙар яңғырай. Экранда хәрби хроника кадрҙары күрһәтелә. Шулай ҙа иң тетрәндергес хистәрҙе Ленинград симфонияһы тыуҙыра. Башҡортостандың Милли симфоник оркестры Өфө сәнғәт һөйөүселәренә Дмитрий Шостаковичтың етенсе симфонияһын һәр Еңеү көнө алдынан бүләк итеү йолаһына нигеҙ һалырға уйлай. Был традиция Рәсәйҙең башҡа ҡалаларында ла нығытыла. Мәскәүҙән саҡырылған дирижер Дмитрий Крюков Башҡортостан музыканттары менән теләктәшлеккә өлгәшеүен белдерә. Был әҫәр өҫтөндә дәрт менән ихлас эшләнек ти. “Ленинградтың серле ҡоралы” булараҡ танылған симфонияны башҡарыусылар һуғыш афәтенең һәр күренешен йөрәге аша үткәрә. Был сығыш — хәтер ҙә, ғорурлыҡ та, еңеү ҙә тойғоларын берләштерә. Тетрәндергес симфония тамамланғанын ғына көткәндәй, Башҡортостан дәүләт концерт залы майҙанына ҡойма ямғыр ябырыла. Бөйөк Еңеүҙең күҙ йәше менән һуғарылған шатлыҡ икәнен ул да дәлилләй. Дмитрий Шостаковичтың Ленинград симфонияһы тантаналы яңғырай икән, тимәк донъя фашизм вәхшилеген онотмай. Ошо аяҙ күк, йылы ямғыр, тыныс тормош өсөн ғүмерен ҡорбан иткән кешеләрҙең иҫтәләгенә беҙ тоғро. Тоғро һәм рәхмәтле.


Яблонский. Вариант 21 Д11\n_21_11.rar (55,54 Кбайт)\nРешение задания из уч. Яблонского по теоретической механике. Вариант 21 Д11


0817200000320016951 Поставка медицинских изделий (Вспомогательные медицинские изделия. Лот №10.)\nЭлектронный аукцион № 0817200000320016951\nОпубликован 28.12.2020 13:14 (мск) на www.zakupki.gov.ru\n18 997 540,35 ₽\n189 975,43 ₽\n28.12.2020 13:14 14.01.2021 07:00\n50 449,00 ₽\n≈ 5 044,90 ₽ 10 %\n96 739,70 ₽\n≈ 9 673,97 ₽ 10 %\n656039, Алтайский край, г. Барнаул, ул. Антона Петрова, 215. каб.12\n120 139,75 ₽\n≈ 12 013,98 ₽ 10 %\n743 996,00 ₽\n7 439,96 ₽\n≈ 74 399,60 ₽ 10 %\n331 271,50 ₽\n3 312,72 ₽\n≈ 33 127,15 ₽ 10 %\n899 595,50 ₽\n8 995,96 ₽\n≈ 89 959,55 ₽ 10 %\n870 728,70 ₽\n8 707,29 ₽\n≈ 87 072,87 ₽ 10 %\n184 205,00 ₽\n1 842,05 ₽\n≈ 18 420,50 ₽ 10 %\n1 880 520,00 ₽\n18 805,20 ₽\n≈ 188 052,00 ₽ 10 %\n457 665,00 ₽\n4 576,65 ₽\n≈ 45 766,50 ₽ 10 %\n7 734 170,00 ₽\n77 341,70 ₽\n≈ 773 417,00 ₽ 10 %\n1 115 970,00 ₽\n11 159,70 ₽\n≈ 111 597,00 ₽ 10 %\n2 815 047,00 ₽\n28 150,47 ₽\n≈ 281 504,70 ₽ 10 %\n444 938,50 ₽\n4 449,39 ₽\n≈ 44 493,85 ₽ 10 %\n1 157 184,70 ₽\n11 571,85 ₽\n≈ 115 718,47 ₽ 10 %\n1 090 584,00\n9 865 310,00\n2 588 712,00\nПротокол рассмотрения заявок на участие в электронном аукционе от 15.01.2021 07:55 (мск)\nПротокол проведения электронного аукциона от 18.01.2021 05:47 (мск)\nПротокол подведения итогов электронного аукциона от 20.01.2021 17:10 (мск)\n№ 2222200666321000011 от 01.02.2021\n№ 2222100487121000025 от 01.02.2021\n№ 2222302355921000046 от 01.02.2021\n№ 2222100566721000021 от 02.02.2021\n№ 2222301325421000049 от 01.02.2021\n№ 2222301150721000013 от 02.02.2021\n№ 2222301114421000010 от 02.02.2021\n№ 3226100116121000069 от 03.02.2021\n№ 2222200663121000024 от 03.02.2021\n№ 2222302173821000042 от 01.02.2021\n№ 2222200649421000013 от 01.02.2021\n№ 2222400520021000024 от 04.02.2021\n№ 3222201478421000058 от 05.02.2021\n№ 3222302115021000037 от 01.02.2021\n№ 3222301276521000020 от 05.02.2021\n№ 2222402220521000046 от 05.02.2021\n№ 3222101808821000026 от 04.02.2021\nВыполнение работ по пошиву театральных костюмов для нужд ГБУ МГДУ\nПоставка сумок для ноутбуков для нужд филиала Российского государственного ин...


Беҙҙең проекттар Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге журналистар премияһына дәғүәсе Зөлфиә Рәхмәтуллина менән осрашыу. 23.09.2013 Тулырак Фотография һүҙенең килеп сығышын боронғо грек телендәге "ут" һәм "яҙам" тигән һүҙҙәр менән аңлаталар. 20.09.2013 Ут һәм сағыу төҫтәр ярҙамында тыуған үҙенсәлекле рәсемдәр, буш ваҡыттарын фотоға төшөрөү менән мауыҡҡан кешеләр тураһында тыңлағыҙ.\nТулырак Һәйкәлдәр тереләр өсөн... 19.09.2013 Һуңғы йылдарҙа Рәсәйҙә, шул иҫәптән Башҡортостанда ла һәйкәлдәрҙең күпләп ҡуйылыуы күҙәтелә.Улар төрлөлөгө менән айырыла, иғтибарҙы йәлеп итә. Әҙәбиәт, сәнғәт эшмәкәрҙәренә, тарихи шәхестәргә бағышлағандары менән рәттән аҙыҡ – түлек, йәшелсә - емеш, әкиәт геройҙары, йәнлектәргә ҡуйылғандары ла осрап ҡуя. Һәйкәлдәр тереләр өсөн тибеҙ… Тулырак "Өс егет, өс егет, өс егет йөрөй артымдан…" 18.09.2013 Заманында ҡыҙҙар шулай тип йырлаһа, бөгөн иһә йырҙың һүҙҙәрен үҙгәртеп йырларлыҡ. Статистик мәғлүмәттәргә ҡарағанда бер егеткә өстән дә артығыраҡ ҡыҙ тура килә. Бындай шарттарҙа гүзәл заттарға еңелдән түгел. Тулырак Драматург, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Әсғәт Мирзаһитовтың тыуыуына 85 йыл тулыуға айҡанлы һөйләшеү 17.09.2013 Тулырак Патронат тәрбиә. 13.09.2013 Үҙ йүнен үҙе күрергә мәжбүр булған балаларға ата-әсә наҙы, ғаилә тәрбиәһе биреүгә йүнәлтелгән ,,Патронат тәрбиә тураһында,, Закон республикабыҙҙа 2006 йылда ҡабул ителде. Шул осорҙан һуң ниҙәр эшләнгән? Ниндәй уңыштар бар? Патронат ғаиләләр нисек йәшәй? Тәрбиәселәрҙе нимә борсой? Бөгөн тәрбиәгә бала алырға теләгәндәргә ниндәй талаптар ҡуйыла?\nТулырак Дөйөм ятаҡтарҙағы шарттар һәм хаҡтар. 13.09.2013 Тулырак Адвокат - боронғо һөнәрҙәрҙең береһе. 13.09.2013 Рим империяһында яҡлаусыларға сығыш яһау өсөн, ғәйепләүселәргә ҡарағанда, ике тапҡырға күберәк ваҡыт биргәндәр. Бөгөн дә уларҙың эше оло әһәмиәткә эйә. Тик беҙҙең халыҡ адвокаттарға йыш ҡына эш уҙғас ҡына мөрәжәғәт итә. Халыҡтың юридик белем кимәле хаҡында барған һөйләшеү.\nТулырак Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылында ниҙәр эшләнде? 13.09.2013 Тулырак Шағирә Гөлфиә Юнысова менән осрашыу. 13.09.2013 Тулырак Страницы« беренсе


АстрономияБиологияВоспитательная работаГеографияДиректору, завучуДоп. образованиеДошкольное образованиеДругоеИЗО, МХКИностранные языкиИнформатикаИсторияКазахский язык и лит.Классному руководителюЛогопедияМатематикаМузыкаНачальные классыОБЖОбществознаниеРусский язык и литератураСоциальному педагогуТехнологияУкраинский языкФизикаФизкультураХимияШкольному психологуЯзыки народов РФ Инфоурок / Русский язык и литература / Конспекты / Конспект урока по башкирскому языку на тему "М.Карим "Сказка о Дед Морозе" (2 класс)\nӘ.Ә.Ялалова,Учалы ҡалаһы 3-сө лицей уҡытыусыһы Башҡорт теле (рус мәктәбе),2-се класс Тема. М.Кәрим. "Ҡыш бабай" әкиәте. Маҡсат.1)Әкиәттәр буйынса балаларҙың белемдәрен тәрәнәйтеү,әкиәттең йөкмәткеһен үҙләштереү аша уҡыусыларҙың һүҙлек байлығын арттырыу; 2)Уҡыусыларҙың телмәрен, ижади эшмәкәрлеген, донъяны танып белеү кимәлен үҫтереү; 3)Тәбиғәткә, тыуған яҡҡа һөйөү, матурлыҡты күрә белеү тойғоһо тәрбиәләү; Бер-береңде ихтирам итеү,изгелек эшләү теләген уятыу; Йыһазландырыу.Мультимедиа проекторы,дәрескә презентация,Ҡар бабай һүрәте,йомғаҡ. Дәрес барышы 1.Ойоштороу өлөшө. Сәләм биреп, сәләм алыу менән Сит менән дә туған булаһың, "Һаумыһығыҙ",тип тик башҡортса һаула, Һин бит бөйөк башҡорт балаһы! - Һаумыһығыҙ! Балалар,бөгөн беҙгә дәрескә ҡунаҡтар килгән, шулаймы? Һеҙ үҙегеҙ ҡунаҡҡа йөрөргә яратаһығыҙмы? Мин дә, балалар, ҡунаҡҡа йөрөргә ,ҡунаҡ саҡырырға яратам. 2.Ситуация тыуҙырыу. Бөгөн мин һеҙҙе әкиәткә ҡунаҡҡа саҡырам.Яңы әкиәт менән танышырбыҙ. Бәй, бәй...Был нимә ул? ( йомғаҡ) .Тик ниндәй йомғаҡ булырға мөмкин?(әкиәт йомғағы). Яҡшы. Әкиәт йомғағы беҙҙе серле әкиәт донъяһына ҡунаҡҡа алып барыр.Ул һеҙҙе һынау өсөн төрлө һорауҙар,эштәр ҙә әҙерләп килгән.Үҙе менән бүләктәр ҙә килтергән. Актив,тырыш булһағыҙ,буш ҡайтмаҫһығыҙ. Әйҙәгеҙ, әле балалар,әкиәт йомғағы беҙгә эш әҙерләп килтергән,ниндәй эш икән, бергәләп ҡарайыҡ,әле? 3.Маҡсатҡа сығыу. 1.Экранда бирелгән шиғырҙы тасуири уҡыу. Тәүҙә экранға ҡарап шиғырҙы уҡып сығайыҡ. Оса күктә,оса күктә Күбәләкме,ҡармы? Йәй ҙә үтте,көҙ ҙә үтте, Шундай ваҡыт бармы? Бар икән,бар икән, Яуғаны аҡ ҡар икән, Ҡар икән,ҡар икән, Шундай ваҡыт бар икән.(хор менән уҡыу). Шиғырҙа ҡайһы миҙгел һүрәтләнә? Ҡыш икәнен нисек белдегеҙ? (Уҡыусыларҙың белеменә таянып,ҡыш,уның билдәләре,матурлығы тураһында әңгәмә). а)Тәбиғәттә ниндәй үҙгәрештәр була? б) Ә хайуандар тормошонда ниндәй үҙгәрештәр була? в) Ҡоштар нисек ҡышты үткәрәләр? Беҙ уларға нисек итеп ярҙам итә алабыҙ?(тағараҡ күрһәтеү). г) Ҡышын ниндәй байрам була?(яңы йыл байрамы). д)Ошо байрамға беҙ өйҙәрҙә нимәләр ҡуябыҙ?(шыршы).Беҙ уны матур итеп биҙәкләйбеҙ,шуны иҫкә төшөрөп күҙҙәр өсөн күнегеү ҙә эшләйек) Слайд- е)Ә яңы йыл байрамының төп ҡунағы кем ул? ( Кыш бабай). Ҡыш бабай төрлө илдәрҙә, төрлө ҡиәфәттә була һәм уларҙы төрлөсә атайҙар икән. (экранға ҡарап алайыҡ әле). 4.Маҡсатты билдәләү. Яңы йыл байрамы ваҡытында беҙ ял итәбеҙ, ҡышҡы каникулдар башлана. Ә ҡышҡы каникулдар ваҡытында һеҙ ниндәй эштәр эшләйһегеҙ? Нимә менән булышаһығыҙ?( беҙ санала,конькила шыуабыҙ,ҡар бәрешеп уйнайбыҙ. Ә ҡарҙан кемде эшләйһегеҙ?(Ҡар бабай). Бөгөн беҙгә әкиәт йомғағы алып килгән әкиәт тә шул турала буласаҡ. 5.Ял итеү минуты. Ысынлап та ,саф һауала йөрөү,тәнгә сихәт,бәрәкәт килтерә. Хәрәкәттә-бәрәкәт, тиҙәр. (Әкиәт йомғағы беҙҙе күңелле ял минутына саҡыра. Әйҙәгеҙ ял итеп алайыҡ). 6.Яңы тема. Әкиәт йомғағы алып килгән әкиәтте беҙгә Мостай Кәрим яҙған. Балалар, кем ул Мостай Кәрим? Уның тураһында нимәләр беләһегеҙ? Бөгөн ниндәй көн ? дәфтәргә яҙыу Егерменсе декабрь. Йома.( әкиәттең исеме- Ҡыш бабай. Мостай Кәрим-халыҡ шағиры.(дәфтәрҙәргә яҙыу). (Халыҡ яҙыусыһы бөтәһенә лә бирелмәй, халыҡ уның әҫәрҙәрен,шиғырҙарын яратып уҡыған өсөн бирелә,уҡыусылар). 1.Автор тураһында белешмә.Мостай Кәрим 1919 йылдың 20 октябрендә Шишмә районы Келәш ауылында тыуған. Ул-күренекле башҡорт яҙыусыһы,шағиры,драматург. Өфөлә Башҡортостандың халыҡ шағиры, яҙыусы һәм драматург Мостай Кәримгә быйыл 10 октябрь көндө һәйкәл асылды. Мәскәү скульпторы Андрей Ковальчук эшләгән һәйкәл БР Профсоюздар йорто алдында ҡуйылған. 2.Һүҙлек эше.(Балалар,әйҙәгеҙ әле беҙгә таныш булмаған һүҙҙәр менән танышып үтәйек әле). шаян-шустрый илаҡ-плакса осратам -встречаю һирәк-редко кәүҙә-тело тыңғылыҡ бирмәне-не давал покоя һиҙгер-чуткий ҡартайҙым-состарился. Һүҙҙәр менән һүҙбәйләнештәр төҙөйөк.( китап менән эш). 3.Йөкмәткене ҡабул итеү. Ҡарағыҙ әле әкиәт йомғағының эштәре бар бит.Ниндәй эштәр икән?( Әкиәт өҫтөндә эш). Ә хәҙер инде,балалар, мин бер матур текст уҡыйым,һеҙ иғтибар менән тыңлағыҙ. Һеҙгә әкиәт оҡшанымы? 2)Уҡыу күнекмәләре: - сылбырлы уҡыу; -өҙөктө ,ролдәргә бүлеп уҡыу з)Текстын йөкмәткеһен үҙләштереү. 1) Балалар,әкиәт һеҙгә оҡшанымы? 2) Әкиәттең төп геройы кем?( Ҡар бабай). 3) Ҡар бабайҙы кемдәр эшләне? 4) Ҡар бабайҙы нисек эшләнеләр? (Эйе, бергәләп эшләгәндә эш килеп сыға, юҡҡа ғына әйтмәйҙәр бит, Күмәкләп эшләгән, яу ҡайтарған. 5) Ә был әкиәттәге Ҡар бабайға балалар оҡшаймы? 6) Һеҙҙең арала Уңған ҡыҙ бармы? (Уларҙың һәйбәтлеге нимәлә беленә? Ни өсөн һәйбәт тип әйтәгеҙ?). 7) Һеҙҙең арала Яҡшы малай бармы?(ни өсөн яҡшы малай тип әйтегеҙ?) 8)-Ә һеҙ үҙегеҙ бөгөн,йәки кисә ниндәй яҡшылыҡ эшләнегеҙ (Бәлки һеҙ таҡта һөрткәнегеҙер, гөлдәргә һыу һипкәнегеҙҙе, бәлки берәүҙең төшкән ручкаһын алып һалғанығыҙҙыр, быларҙың барыһы ла яҡшылыҡ бит инде). Бәлки, бөгөн кемегеҙҙер үҙе лә аңғармаҫтан насарлыҡ эшләгәндер? Сөнки, беҙҙең класта Яҡшы малайҙар, Уңған ҡыҙҙар уҡый. Улар тырышып уҡыйҙар. Беҙҙең арала Яман малай, Илаҡ ҡыҙ юҡ. Шулаймы. балалар? 7.Нығытыу күнегеүҙәре. 1.Төркөмдәрҙә эш. “Ижад ит”. Буталған һүҙҙәрҙе урынына ҡуйып,шиғырҙы тәртипкә килтерергә.Һәр төркөм үҙ аллы эшләй. Яуа,ҡар,тышта, Саф,ниндәй,һауа. Һөйрәп,саналар, Киттек,тауға,беҙ. Эштәрҙе тикшереп,һығымта яһау. Ә һеҙ уҡыусылар, әкиәттәге ҡар бабайҙы эшләргә теләйгеҙме? Әйҙәгеҙ,эшләп ҡарайыҡ. 2. Уйын-ярыш. Ҡар бабай яһау. Балаларға ҡағыҙ, төрлө фигуралар бирелә.Һәр бер бала бүленгән ваҡыт эсендә үҙенең Ҡар бабайын “әүәләп”күтәреп күрһәтә. Тәүҙә әкиәттә балалар ҡар бабайҙың кәүҙәһен йомарланылар. Аҡыллы баш ултыртылар. Күҙҙәр ҡуйҙылар. Ҡулдарын, аяҡтарын эшләнеләр. Ниндәй ҡар бабай килеп сыҡты?(БИК МАТУР...). 8)Рефлексия. Һеҙгә бөгөнгө дәрес оҡшаныма? Нимәләр оҡшаны? Ниндәй яңылыҡтар белдегеҙ? Нимәләргә өйрәндегеҙ? Улар һеҙгә киләсәктә кәрәк буласаҡмы?( Уҡыусылар дәрескә баһа ҡуя,үҙ эштәре менән ҡәнәғәт булыу-булмауын әйтә,яуаптарын дәлилләй. Баланың эшмәкәрлеге баһалана.) Тағыла нимәләр белергә теләр инегеҙ? Мин һеҙҙең яҡшы кеше булып үҫеүегеҙгә ышанам.Көндө - сағыу ҡояш, ағасты - япраҡ, кешене - яҡшы уйҙар, изге эштәр биҙәй. Донъяла мәүге ҡалыр эш- Ул да булһа яҡшылыҡ, Күккә лә осор-яҡшылыҡ, Һыуға ла батмаҫ - яҡшылыҡ, Телдән дә төшмәҫ - яҡшылыҡ. 9 .Йомғаҡлау. Оҙаҡламай беҙҙең иң яҡшы, һағынып көткән Яңы йыл байрамы була. Байрамдың төп ҡунағы кем ул?(ҡыш бабай). Йәгеҙ әле, Ҡыш бабай тураһында йыр йырлап алайыҡ. Һеҙҙең йырығыҙ әкиәт йомғағына бик оҡшаны...Шуның өсөн ул һеҙгә бәләкәй генә бүләктәр килтергән.( Ҡар бөртөктәрен). Сөнки ҡар бөртөктәрен беҙ ҡар бөртөктәренән эшләйбеҙ). Әкиәт йомғағы ары тәгәрәй, уға башҡа мәктәптәргә лә барып етергә кәрәк. 9)Өй эше. Әкиәтте тасуири уҡырға һәм һөйләргә. Краткое описание документа:\nӘ.Ә.Ялалова,Учалы ҡалаһы 3-сө лицей уҡытыусыһыБашҡорт теле (рус мәктәбе),2-се\nкласс Тема. М.Кәрим. "Ҡыш бабай"\nәкиәте.Маҡсат.1)Әкиәттәр буйынса балаларҙың\nбелемдәрен тәрәнәйтеү,әкиәттең йөкмәткеһен үҙләштереү аша уҡыусыларҙың һүҙлек\nбайлығын арттырыу; 2)Уҡыусыларҙың телмәрен, ижади эшмәкәрлеген, донъяны танып белеү кимәлен\nүҫтереү;3)Тәбиғәткә, тыуған яҡҡа һөйөү, матурлыҡты күрә белеү тойғоһо тәрбиәләү; Бер-береңде\nихтирам итеү,изгелек эшләү теләген уятыу;\nпроекторы,дәрескә презентация,Ҡар бабай һүрәте,йомғаҡ. Автор Ялалова Аниса Авалевна\n311166 Получить свидетельство о публикации\n17.01.2015 Просмотров: 1094 Комментариев: 0 Презентация по русскому языку на тему "Занимательная грамматика"(5 класс)\n17.01.2015 Просмотров: 1058 Комментариев: 0 Презентация по литературе. Эволюция образа\n17.01.2015 Просмотров: 412 Комментариев: 0 Презентация по русскому языку на тему "Международное значение русского языка"(6 класс)\n17.01.2015 Просмотров: 453 Комментариев: 0 Сказочные мотивы в русской лирике 5 класс\n17.01.2015 Просмотров: 457 Комментариев: 0 Внеклассное мероприятие по русскому языку в 5 классе\n17.01.2015 Просмотров: 285 Комментариев: 0 Презентация по русской литературе на тему "Гоголь в кино"(6 класс)\n17.01.2015 Просмотров: 302 Комментариев: 0 148193148192148185148167148165148164148149


Бейбилайтс «Короткие» 9000 руб. в студии Грива на Ярославской улице\nСм. также прайс лист - бейбилайтс "Короткие"\nОтзывы - бейбилайтс "Короткие"