Эҫе көндәр көтөлә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n07 июля 2020 — 16:40 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостанда бер нисә көн ғәҙәттәгенән тыш эҫе көтөлә. 7-9 июлдә һауа температураһы 35 градустан юғары күтәрелеүе ихтимал. 7 июлдә урыны менән ҡыҫҡа ваҡытлы ямғыр яуыуы, йәшен йәшнәүе, көслө ел сығыуы мөмкин. Гидрометеоүҙәктән алынған мәғлүмәттәр буйынса 8 июлдә яуым-төшөм көтөлмәй. Һауа температураһы төндә 14-19, көндөҙ 28-33 градус эҫе. 9 июлдә термометр күрһәткестәре тағы ла юғарыраҡ, төндә 17-22, көндөҙ 30-35 градус. Табиптар был көндәрҙә ҡояш нурҙарынан, эҫе ҡабыуҙан һаҡланыу сараларын күрергә, ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы белгестәре йыһазландырылмаған урындарҙа һыу инмәҫкә саҡыра.\n"Хәбәрҙәр" Флүрә Мурзина менән - 11.08.20


▷ 6 BEST GLUTEN-FREE FLOURS ‣‣ for all your baking recipes! - GlutenFreeSmartStore.com\nAfter seeing this video "6 BEST GLUTEN-FREE FLOURS ‣‣ for all your baking recipes!", here are some suggestions from the store:\n1 Gluten Free Pizza Pepperoni\n2 Canyon Gluten Free Honey White Bread\n3 Red Mill Gluten Free Bread Flour\n4 Gluten Free Bisquick Pancake And Waffle Mix\n5 Gluten Free Flax Seed\n6 Vans Food Gluten Free\nGluten Free Pizza Pepperoni\nCanyon Gluten Free Honey White Bread\nRed Mill Gluten Free Bread Flour\nVans Food Gluten Free\nGluten Free Baking Flour All Purpose\nGluten Free All Purpose Flour For Baking\nGluten Free Flour For Baking All Purpose\nMontana Gluten Free All Purpose Baking Mix


Продам 1-к. квартиру, ул. Моченкова, 14а (Северный) — Череповец — объявления из рук в руки — gorodche.ru\nПродам 1-к. квартиру, ул. Моченкова, 14а (Северный)\nПродаю однокомнатную квартиру, Северный, ул. Моченкова, д. 14а, агентство, кирпичный, 4/9 эт., общая площадь 39 кв.м, жилая площадь 18,5 кв.м, кухня 9 кв.м, косметический ремонт, санузел совмещенный, лоджия, пластиковые трубы, стеклопакеты, состояние хорошее, чистая продажа, ипотека, сертификат, очень удобная планировка, большая прихожая, новая входная дверь, новый эл.счетчик, зеленый двор, рядом школа и садик, документы готовы


Крым 2014. Как из меня сделали преступника - скачать fb2, epub, pdf, txt книгу бесплатно или читать онлайн, автор Сергей Мельник\nЖанры: Политическое управление , Биографии и мемуары , Публицистика\nСкачать книгу Крым 2014. Как из меня сделали преступника бесплатно в fb2, epub, pdf, txt\nДругие книги автора Сергей Мельник


Бишҡурай (Туймазы районы) — Башҡорт Википедияһы\n54°40′07″ с. ш. 54°11′01″ в. д.HGЯO\nБишҡурай (Туймазы районы)\nБыл терминдың башҡа мәғәнәләре лә бар, ҡарағыҙ: Бишҡурай.\n80 251 805 001\n80 651 405 101\nБишҡурай (рус. Бишкураево) — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 680 кеше. Бишҡурай ауыл Советының административ үҙәге. Почта индексы — 452793, ОКАТО коды — 80251805001.\n3 Хәҙерге осор\n5 Географик урыны\nБашта ауыл Бишкураз («биш» һәм «кураза» (фарсы-иран теленән) — әтәс һүҙҙәренән яһалған) исеме йөрөткән. XX быуат башынан хәҙерге исеме менән йөрөй.\nБишҡурай ауылына Өфө губернаһы канцелярияһының 1742 йылғы указы һәм Ҡаңлы улусы башҡорттары менән 1775 йылдың 12 июлендәге керҙәшлек килешеүе буйынса типтәрҙәр тарафынан нигеҙ һалына. Игенселек, малсылыҡ, умартасылыҡ, ағас һәм тегенселек эштәре, тимерселек менән шөғөлләнгәндәр. Ауылда мәсет, «мәктәп», 4 тирмән (1895) булған. XIX быуаттың 30-сы йылдарында ауыл халҡының 370 умартаһы була. 1906 йылда 2 мәсет теркәлгән.\n1795 йылда 57 йортта 279 кеше йәшәгән, 1858 йылда 145 ихатала 1033 типтәр, 1870 йылда 185 ихатала 1134, ә 1920 йылда 457 ихатала 2268 типтәр йәшәгән.\nАуылда урта мәктәп, фельдшер-акушерлыҡ пункты, китапхана, мәсет бар. Татарҙар йәшәй (2002).\n1920 йыл 26 август 2268\n1939 йыл 17 ғинуар 1440\n1959 йыл 15 ғинуар 976\n1989 йыл 12 ғинуар 662\n2002 йыл 9 октябрь 600\n2010 йыл 14 октябрь 680 340 340 50,0 50,0\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек милләттәр — башҡорттар (59 %), татарҙар (41 %).\nРайон үҙәгенә тиклем (Туймазы): 45 км\nГагарин тыҡрығы (рус. переулок Гагарина)\nТау башы урамы (рус. улица Нагорная)\nСовет урамы (рус. улица Советская)\nШоссе урам (рус. улица Шоссейная)\nКөньяҡ урам (рус. улица Южная)\nИшкилде Ишмырҙин — 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашҡан башҡорт старшинаһы. Пугачёв полковнигы.\nӘхмәт Шакири (1920—1941) — башҡорт совет шағиры, тәржемәсе.\n↑ Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Өфө: Китап, 2009. — С. 265. — ISBN 978-5-295-04683-4.\n↑ Бишҡурай (Туймазы районы) // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\n↑ «Налог Белешмәһе» системаһында Бишҡурай (Туймазы районы) ауылы\nАсфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4 (рус.)\nАсфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Өфө: Китап, 2009. — С. 265. — ISBN 978-5-295-04683-4.\n«Налог Белешмәһе» системаһында Бишҡурай (Туймазы районы) ауылы\nБишҡурай (Туймазы районы) // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Бишҡурай_(Туймазы_районы)&oldid=1134447 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 04:20 12 май 2022 үҙгәртелгән.


"Вод. п/суш. Тера ""Виктория"" 600х1200 3/4"" (9 п)" купить недорого в интернет-магазине Водолей\n"Вод. п/суш. Тера ""Виктория"" 600х1200 3/4"" (9 п)"


Банный комплекс Сокол Минск п. Сокол ул. Березогорская 7а: отзывы, телефоны, график работы\nп. Сокол ул. Березогорская, 7а\n20.1 км • ул. Сурганова\nОтзывы на компанию32банный комплекс «Сокол»\n22.2 км • ул. Бабушкина\n23.6 км • ул. Мясникова\n24.0 км • Минский р-н деревня Околица\n25.4 км • Минский р-н д. Цнянка-Чижовка ул. Сиреневая\n34.5 км • Минская обл. Логойский район ул. Лесная


Продажа 3-комн. квартира, ул. Гагарина, 5/5 | Витебск | SLANET\nПродажа 3-комн. квартира, ул. Гагарина, 5/5 | Витебск\nномер объявления: 4782008\nПродажа 3-комн. квартира, ул. Гагарина, 5/5


Бер ҡатлылыҡ бәләһе\n26 Ноябрь 2021, 13:58\nТәртип һаҡсылары хәүефһеҙлек ҡағиҙәләре хаҡында иҫкәртә:\n* сит кешеләргә банк карталары тураһындағы мәғлүмәттәрҙе, йәғни шәхси идентификация һандарын әйтмәгеҙ;\n* пин-кодты карта эргәһендә йөрөтмәгеҙ, уны картаға яҙмағыҙ;\n* үҙегеҙҙең банк картаһын үҙаллы ҡулланығыҙ;\n* видеокүҙәтеү системаһы һәм һаҡсылар менән тәьмин ителгән урындарҙағы банкоматтарҙан ғына файҙаланығыҙ;\n* шәхси мәғлүмәттәрегеҙҙе һорап смс-хәбәр килһә, бындай мәғлүмәтте бер кемгә лә бирмәгеҙ;\n* таныш булмаған номерға үҙегеҙ ҡайтанан шылтыратмағыҙ, смс ебәрмәгеҙ;\n* туғанығыҙҙың бәләгә тарыуы тураһында смс-хәбәр алһағыҙ, бер ҡасан да аҡса күсермәгеҙ, башта туғанығыҙға шылтыратып ҡарағыҙ йәки таныштарығыҙ аша уның менән бәйләнешкә инергә тырышығыҙ.\n“Проблемалар” тураһында хәбәр итәләр\nЙыш ҡына алдаҡсыларҙың, стационар йәки кеҫә телефонына шылтыратып, үҙен танышығыҙ йәки туғанығыҙ тип таныштырыуы һәм борсоулы тауыш менән енәйәт ҡылыуҙа йәки тәртип боҙоуҙа (юл фажиғәһендә, ҡорал йәки наркотик һаҡлауҙа, кешене имгәтеүҙә) ғәйепләнеп, полиция хеҙмәткәрҙәре тарафынан ҡулға алыныуы тураһында хәбәр итеүе бар. Шул уҡ ваҡытта ул “мәсьәләне урында уҡ хәл итеү” мөмкинлеге хаҡында ла әйтә. Бының өсөн аныҡ кешегә йәки иҫәпкә аҡса күсерергә кәрәк.\nАҡса түләгән кеше бер аҙ ваҡыттан туғанының насар хәлгә тарымауын асыҡлай ҙа бит, ләкин аҡсаһынан ғына ҡолаҡ ҡаҡҡан була.\nСМС аша үтенес белдерәләр\nАбоненттың кеҫә телефонына: “Ҙур проблемаға тарыным, күрһәтелгән номерға шылтырат, әгәр ул яуап бирмәһә, иҫәпкә аҡса һал. Һуңынан барыһын да аңлатырмын” тигән смс-хәбәр килә. Телефон, әлбиттә, яуап бирмәй. Кеше ҡото осоп, яҡынына ярҙамға ташлана, алдаҡсыларға аҡса күсерә.\nКодты йыйырға ҡушалар\nАбонентҡа бер әҙәм шылтыратып, үҙен мобиль элемтә операторының техник ярҙам хеҙмәткәре тип таныштыра һәм өр-яңы эксклюзив хеҙмәткә тоташырға йәки техник етешһеҙлектәрҙән ҡотолоу, элемтәнең сифатын яҡшыртыу өсөн ҡайтанан теркәлергә тәҡдим итә. Бының өсөн ул махсус кодты йыйырға ҡуша. Асылда иһә, был код абоненттың иҫәбенән алдаҡсыларға аҡса күсереү комбинацияһын тәшкил итә.\nАлдаҡсы әҙәм мобиль элемтә операторының техник ярҙам хеҙмәтенән шылтыратыуы тураһында белдерә һәм абоненттың операторға әйтмәйенсә, тариф планын үҙгәртеүе (элемтә хаҡын ваҡытында түләмәүе, иҫкәртмәйенсә роуминг хеҙмәтенән файҙаланыуы), бының өсөн уға тәғәйен күләмдә штраф һалыныуы, уны түләү өсөн экспресс-түләү картаһы һатып алырға һәм кодын әйтергә кәрәклеге хаҡында хәбәр итә.\nАҡсаны “яңылыш” күсергәндәр\nАбонентҡа “Мобиль күсереү” ярҙамында иҫәбенә аҡса күсерелеүе тураһында смс-хәбәр килә. Шунда уҡ таныш булмаған номерҙан шылтыратып, аҡсаның яңылыш күсерелеүе, уны шул уҡ “Мобиль күсереү” аша кире ҡайтарыуҙы һорайҙар. Абонент уйлап тормайынса, аҡсаны кире күсерә һәм иҫәбенә килгән аҡсаның да кире алыныуын асыҡлай.\nЙәшерен мәғлүмәтте асалар\nАбонентҡа үҙен ҡыҙыҡһындырған кешенең смс-хәбәрҙәре йөкмәткеһе һәм шылтыратыуҙарының исемлеге менән танышырға тәҡдим итәләр. Бының өсөн уға күрһәтелгән номерға 10-30 һумлыҡ смс-хәбәр ебәрергә һәм күрһәтелгән формаға ҡыҙыҡһындырған кешенең телефонын яҙырға кәрәк. Хәбәрҙе ебәреү менән был кешенең иҫәбенән алдан килешелгән хаҡҡа ҡарағанда байтаҡҡа күберәк аҡса (500 һумға тиклем) алына, ә ҡыҙыҡһындырған мәғлүмәт килмәй.\nБанк картаһынан аҡса урлайҙар\nАбоненттың кеҫә телефонына уның банк картаһына блок ҡуйылыуы тураһында смс-хәбәр килә. Ентеклерәк мәғлүмәт алыу өсөн уға тәғәйен номерға шылтыратырға тәҡдим итәләр. Абонент шылтыратҡас, уға картаны хеҙмәтләндереү өсөн яуаплы серверҙың эшләмәүе тураһында белдерәләр һәм унан картаның номерын, уны теркәү өсөн пин-кодты әйтеүҙе һорайҙар. Пластик карта реквизиттарын алыу менән алдаҡсылар абоненттың аҡсаһын үҙҙәренең телефон номерына күсерә.\nБыл осраҡта алдаҡсы әҙәм абонентҡа шылтыратып, үҙен радиостанцияла алып барыусы итеп таныштыра һәм уны радиостанция ойошторған лотереяла ҙур бүләк (телефон, ноутбук, автомобиль) отоуы менән ҡотлай. Унан һуң бүләкте алыу өсөн билдәле бер иҫәпкә аҡса күсерергә кәрәклеге тураһында белдерә. Хаҡты түләү менән шылтыратыусы ла, бүләк тә юҡҡа сыға.\nФал һалалар, боҙом ҡайтаралар\nБындай енәйәттәр күпселек осраҡта күсмә тормош алып барған роман халыҡтары вәкилдәре тарафынан кеше күп йыйылған урындарҙа ла, торлаҡ секторында ла ҡылына.\nАлдау ғәмәлдәре барышында улар энә, еп, йомортҡа файҙалана. Был әйберҙәр һәр ғәмәлгә ышанып барған кешенең күҙ алдында ҡарая, көлгә әйләнә йәки юҡҡа сыға. Ҡото осҡан кеше, боҙомдо ҡайтартам тип, һуңғы аҡсаһын, ҡиммәтле әйберҙәрен алдаҡсыларға бирә.\nСоциаль хеҙмәткәр тип танышалар\nАлдаҡсылар йыш ҡына социаль хеҙмәткәр, хәйриә ойошмаһы вәкиле булып таныша. Улар граждандарҙың өйөнә, фатирына килеп, пособие йәки социаль түләү, льготалы юл йөрөү билеты, байрам йыйылмалары, арзан хаҡҡа аҙыҡ-түлек һатып алыу өсөн документ тултырырға тәҡдим итә, өлкәндәрҙән ошо эш өсөн аҡса ала һәм “табанын ялтырата”.\nҺуңғы ваҡытта кешенең ҡулындағы аҡсаһын әйләнешкә әле генә ингән өр-яңы өлгөләге купюраларға алмаштырып йөрөгән алдаҡсылар артты. Был осраҡта енәйәтселәр ысын аҡсаны полиэтилен пакетҡа һала һәм ҡорбаны менән һөйләшкән арала һиҙҙермәйенсә генә пакетты гәзит йәки ҡағыҙ тултырылған икенсе пакетҡа алмаштыра. Әйткәндәй, алдаҡсылар ҡайһы саҡта гипноз да файҙалана.\nСит торлаҡҡа хужа булмаҡсылар\nБыл проблема торлаҡты хосусилаштырыу башланған 90-сы йылдар башынан килә. Кеше бүлмә, фатир хужаһына әүерелеп, унан үҙе теләгәнсә файҙаланыу (һатып алыу, һатыу, бүләк итеү, алмаштырыу, закладҡа һалыу) хоҡуғына эйә булды. Һөҙөмтәлә сит кешенең торлағын үҙләштереү буйынса енәйәттәр артты.\nДарыу тип биологик яҡтан әүҙем өҫтәмәләрҙе һатыуға бәйле алдау осраҡтарына анализ бындай енәйәттәрҙең билдәле бер социаль һәм йәш төркөмөнә ингән кешеләргә – өлкәндәргә, инвалидтарға, даими дауаланыуға мохтаж граждандарға ҡарата ҡылыныуын күрһәтә. Шул уҡ ваҡытта был препараттарҙың дарыу түгеллеге, ә сифатһыҙ һәм нимәнән эшләнеүе билдәһеҙ булған БАД-тар иҫәбенә инеүе асыҡлана. Алдаҡсылар кешегә стационарҙа бушлай дауаланырға, әммә башта билдәле бер хаҡ түләп, ошо фирма етештергән препараттар менән дауаланырға тәҡдим итәләр. Эскерһеҙ өлкәндәр, алдаҡсыларға ышанып, был “дарыуҙарҙы” бик ҡиммәт хаҡҡа һатып ала.\nБурысҡа аҡса һорайҙар\nАлдаҡсы әҙәмдәр урамда өлкәндәр менән таныша. Аралашыу барышында улар кешенең ышанысын яулай, уның аҡсаһы барлығын асыҡлай һәм уға таможняла ҡиммәтле йөктө тотҡарлауҙары тураһында һөйләй, уны алыу өсөн процентҡа аҡса биреп тороуҙы үтенә. Бер ҡатлы өлкәндәр йыш ҡына үтенесте кире ҡаҡмай, аҡсаһын бирә. Уны ҡулға төшөрөү менән алдаҡсылар юҡҡа сыға.\nЭкстрасенс ярҙам итә\nЕнәйәттәрҙең был төрө сағыштырмаса күптән түгел барлыҡҡа килде. Бының сәбәбе – бағымсылар, экстрасенстар тураһындағы телетапшырыуҙарҙың артыуы.\nҠағиҙә булараҡ, һаулығында проблемалары булған йәки шәхси һәм ғаилә тормошо уңмаған 40-55 йәшлек ҡатын-ҡыҙҙар алдана. Телетапшырыуҙы ҡарағандан һуң, күптәр ялған бағымсының вәғәҙәләренә ышана һәм күрһәтелгән телефон һандарын йыя. Яуап биргән кеше, барлыҡ психологик алымдарҙы ҡулланып, кешене алдаштыра һәм ғәйәт ҙур хаҡҡа телефон аша дауалай башлай. Әйткәндәй, “дауалау” хаҡы йыш ҡына бик ҡиммәткә төшә.


Примеры использования фурнитуры. - 18 Февраля 2015 - Kalinkapolinka\nГлавная»Архив материалов»Примеры использования фурнитуры.\n18.02.2015 11:50 Примеры использования фурнитуры.


г. Жуковский, ул. Нижегородская, д. 33/2\tКруглосуточно на карте на карте\nг. Жуковский, ул. Чкалова, д. 19\tЖКХ на карте на карте\nг. Жуковский, ул. Мичурина, д. 8-а\tЖКХ на карте на карте\nЖуковский > Городские службы > Службы ЖКХ > МЖК Эврика (Аварийная служба)\tМЖК Эврика (Аварийная служба)0 отзывов0СтатистикаКруглосуточно.г. Жуковский, ул. Гагарина, д. 85\nОТЗЫВЫ O МЖК ЭВРИКА (АВАРИЙНАЯ СЛУЖБА)0 отзывов0\nШиномонтажиАдвокатыБильярд, боулингРемонт квартир и строительные услугиПродукты питанияОкна, рольставни, воротаДетские сады, яслиТовары для хобби\tКниги, канцтоварыДетские лагеряСпортМеста отдыхаИнтернет-магазиныПочтовые отделенияПодарки, галантерея, сувенирыОфисная мебель\tСервисы Plan1


Репетиция парада: 5 и 7 мая в Новосибирске ограничат движение транспорта - Вести\nРепетиция парада: 5 и 7 мая в Новосибирске ограничат движение транспорта\n5 и 7 мая в Новосибирске пройдет репетиция военного парада. В этой связи временно ограничат движение транспорта.\nЗавтра, 5 мая, с 7:00 до 12: 30 будет перекрыт Красный проспект от Фабричной до Гоголя, улица Орджоникидзе от Советской до Каменской, а также Октябрьская магистраль и улица Кирова от Красного проспекта до улицы Восход.\n7 мая движение ограничат вечером - с 18:00 до 22:30. Общественной транспорт в это время будет ходить по измененной схеме.\nДвижение общественного транспорта 5 и 7 мая, во время репетиции парада Победы\n— № 8, 21, 32, 54: о. п. «Автовокзал», ул. Советская, Вокзальная магистраль, далее — по действующим схемам;\n— № 18: ул. Кирова, ул. Восход, ул. Большевистская, о. п. «Автовокзал», ул. Советская, ул. Гоголя, далее — по действующей схеме;\n— № 5, 13, 28: о. п. «Автовокзал», ул. Советская, ул. Гоголя, Красный проспект, далее — по действующим схемам;\n— № 97, 98: ул. Кирова, ул. Восход, ул. Большевистская, о. п. «Автовокзал», ул. Советская, ул. Гоголя, Красный проспект, далее — по действующим схемам;\n— № 31: Вокзальная магистраль, ул. Советская, о. п. «Автовокзал», ул. Ипподромская, ул. Военная, далее — по действующей схеме;\n— № 41: ул. Большевистская, о. п. «Автовокзал», ул. Советская, ул. Гоголя, далее — по действующей схеме;\n— № 75: ул. Кирова, ул. Восход, ул. Большевистская, о. п. «Автовокзал», ул. Советская, Вокзальная магистраль, далее — по действующей схеме.\n— № 1: ул. Большевистская, о. п. «Автовокзал», ул. Советская, Вокзальная магистраль, далее — по действующей схеме;\n— № 8, 44, 44а, 45: Вокзальная магистраль, ул. Советская, о. п. «Автовокзал», ул. Большевистская, ул. Восход, ул. Кирова, далее — по действующим схемам;\n— № 51: Вокзальная магистраль, ул. Советская, о. п. «Автовокзал», ул. Ипподромская, ул. Военная, далее — по действующей схеме;\n— № 16: ул. Б. Богаткова, ул. Кирова, ул. Восход, ул. Большевистская, Красный проспект, о. п. «Автовокзал», конечный остановочный пункт.\n— № 13: ул. Большевистская, ул. Советская, ул. Нарымская, пл. Лунинцев, ул. Гоголя, правый поворот на Красный проспект, разворот на пересечении ул. Крылова — Красный проспект, далее — по действующей схеме;\n— № 29: ул. Большевистская, о. п. «Автовокзал», ул. Советская, правый поворот на Красный проспект, разворот на пересечении ул. Крылова — Красный проспект, далее — по действующей схеме;\n— № 5: ул. Кирова, ул. Восход, ул. Советская, ул. Нарымская, пл. Лунинцев, ул. Гоголя, правый поворот на Красный проспект, разворот на пересечении ул. Крылова — Красный проспект, далее — по действующей схеме;\n— № 10: ул. Кирова, ул. Восход, ул. Большевистская, о. п. «Автовокзал», конечный остановочный пункт.


Конфетница на ножках Lenardi 32см 231-041 - купить недорого в интернет-магазине с доставкой по Москве, Санкт-Петербургу и России\nКонфетница на ножках Lenardi 32см 231-041\nАртикул товара: 527-949\nКонфетница на ножках Lenardi 32см 231-041 Код товара: 527-949\nКонфетница на ножках Lenardi 32см 231-041 отзывы\nНа этой странице нашего интернет-магазина "Сеньор Фарфор" Вы можете купить Конфетница на ножках Lenardi 32см 231-041 по выгодной цене. За дополнительной информацией по товару (размеры, вес и др.) обращайтесь к менеджерам магазина по телефону 8 (495) 215-03-88.


Продажа 3-комн. квартиры, 57.00 кв.м Фестивальный мкр. ул. Гагарина / ул. Котовского г. Краснодар\nул. Гагарина / ул. Котовского\nномер объекта 7112853\nПродается трехкомнатная квартира с ремонтом и мебелью в Фестивальном микрорайоне.Очень комфортабельный микрорайон, рядом сады,школы, транспорт в любой район Краснодара. Квартира с качественным ремонтом. Ипотека ,мат кап ,рассмотрю любые предложения.


Аксессуар APC Temperature & Humidity Sensor AP9512THBLK – купить аксессуар АПЦ Temperature & Humidity Sensor AP9512THBLK в Москве, цены в интернет-магазине ONNO\nИнтернет-магазин цифровой техники > Каталог > Серверы, сети и ИБП > Источники бесперебойного питания > Аксессуары для ИБП > APC > Аксессуар APC Temperature & Humidity Sensor AP9512THBLK\nАксессуар APC Temperature & Humidity Sensor AP9512THBLK\nСовместимость Для ИБП семейства Smart-UPS AP9512THBLK\nРазмеры, вес 3,81 x 6,35 x 2,24 см; 110 г\nАксессуар APC Temperature & Humidity Sensor AP9512THBLK - купить в интернет-магазине ONNO. Низкие цены на Аксессуар АПЦ Temperature & Humidity Sensor AP9512THBLK в Москве, доставка и гарантия товара. Наш телефон +7(495) 984-91-71


ул. Сергеевская, 8 | Харьков Онлайн\nУлица: ул. Сергеевская\nЮрлица, зарегистрированные по адресу ул. Сергеевская, 8 (и поблизости)\n40619002 ОБ'ЄДНАННЯ СПІВВЛАСНИКІВ БАГАТОКВАРТИРНОГО БУДИНКУ "СЕРГІЇВСЬКИЙ"\n40618941 ОБ'ЄДНАННЯ СПІВВЛАСНИКІВ БАГАТОКВАРТИРНОГО БУДИНКУ "УЛЮБЛЕНИЙ ДІМ"\n38633211 ТОВАРИСТВО З ОБМЕЖЕНОЮ ВІДПОВІДАЛЬНІСТЮ "ОКАПІ 21"\n38278171 ТОВАРИСТВО З ОБМЕЖЕНОЮ ВІДПОВІДАЛЬНІСТЮ "7-ДД"\n31616975 ПРИВАТНА АУДИТОРСЬКА ФІРМА "БЛІЦ-АУДИТ"\n31225914 ТОВАРИСТВО З ОБМЕЖЕНОЮ ВІДПОВІДАЛЬНІСТЮ "ПОКРІВЕЛЬБУДІНВЕСТ"\n30751502 ТОВАРИСТВО З ОБМЕЖЕНОЮ ВІДПОВІДАЛЬНІСТЮ "ЕНЕРГОБУДМОНТАЖ-1"\n30510242 ТОВАРИСТВО З ОБМЕЖЕНОЮ ВІДПОВІДАЛЬНІСТЮ "РБФ"\n21263413 ТОВАРИСТВО З ОБМЕЖЕНОЮ ВІДПОВІДАЛЬНІСТЮ ВИРОБНИЧО-КОМЕРЦІЙНА ФІРМА "ГРАНТІ"


Ангарск-Мәскәү араһын йәйәү - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nИркутск өлкәһенән 2-се төркөм инвалиды Александр Варенков мөмкинлектәре сикләнгәндәрҙең бер кемдән дә кәм түгеллеген, хатта сәләмәт кешеләргә ҡарағанда ла көслөрәк була алыуҙарын иҫбат итеү өсөн юлға сыға. 3 мең 800 саҡырымдан ашыу юл үтеп, кисә ул Өфөлә туҡталды. Ике еңел һәм тағы ла ике тапҡыр ауыр инсульт кисереп, ҡасандыр түшәктән дә тора алмай ятҡан, ашҡаҙан-эсәк юлдарына, бауырына – барыһы 15-ләп операция кисергән ир-егет бөгөн бик күптәр өсөн өлгө һәм үрнәк. Бала кеүек яңынан атларға өйрәнә, 100 метрҙы атлап үтеүҙе лә ҙур еңеүе тип ҡабул итә ул. Юлда килгән ваҡытта мөмкинлектәре сикләнгәндәр һәм инсульт кисергәндәр менән осрашып уларға үҙенең кәңәштәрен бирә, төрлө хәрәкәттәр өйрәтеп китергә тырыша.Гимнастика буйынса спорт мастеры Иркутск өлкәһендә лә адаптив спорт инструкторы булып эшләй. Спортсы 20 авгусҡа Мәскәүгә барып етергә иҫәп тота. Алда әле 1 мең 500 саҡырым юл көтә уны. Иртәгәнән һуңға 66 йәшен билдәләүсе Александр Варенков үҙен яҡшы тоя, башҡаларҙы ла бер ваҡытта ла бирешмәҫкә һәм төшөнкөлөк соҡорона ҡоламаҫҡа саҡыра.\n05 августа Хәрби Дан музейында яңы күргәҙмә асылды\n08 августа Башҡортостанда аномаль эҫелек был аҙнала ла һаҡлана


г. Люберцы, ул. 8 Марта, д.61, стр.1Окрашивание от 1500₽\nг. Люберцы, ул. Кирова, д.9, к.1Окрашивание от 2500₽


Гражданский кодекс России. Часть четвертая. Страница 41.


«Ҡанат ҡуйылғандай булды», - ти ирекмән » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Сәйәсәт, иҡтисад » «Ҡанат ҡуйылғандай булды», - ти ирекмән\n- «Башҡортостан йәнлектәрҙе һаҡлау» төбәк йәмәғәт ойошмаһының волонтерҙар мәктәбе етәксеһе һәм БР Йәмәғәт Палатаһының Мәғариф, мәҙәниәт, спорт, йәштәр сәйәсәте, хәйриә һәм ирекмәнлек буйынса комиссияһы эксперты булараҡ, 4-6 декабрҙә Бөтә Рәсәй ирекмәндәр форумында ҡатнаштым, - тип бәйән итте беҙгә Анна, - Былтыр үҙем «Рәсәй ирекмәне - 2016» конкурсында еңеүсе булғайным, быйыл да сара бик сағыу, күләмле һәм тулҡынландырғыс итеп ойошторолдо. Тәжрибә уртаҡлашыу, яңы методикалар менән танышыу, арҙаҡлы кешеләрҙең сығыштарын тыңлау - тыныс ҡына ултырырға һис кенә лә форсат ҡалдырылманы.\nМин, мәҫәлән, ОВЗО («Обучение волонтеров зоозащитных организаций») - йәнлектәрҙе һаҡлау һәм яҡлау менән шөғөлләнгән ирекмәндәргә квалификациялы әҙерлек ойоштороу проекты тураһында сығыш яһаным.\nКүптәр ҡыҙыҡһынды, эшлекле бәйләнештәр булдырҙыҡ, артабан да хеҙмәттәшлек итергә ниәт бар.\nБашҡортостан командаһы ысын мәғәнәһендә «команда» исеменә лайыҡ булды: гел бергә булдыҡ, бер-беребеҙҙе дәртләндерҙек һәм ярҙам иттек. Ошондай татыу коллективҡа эләккәс, ирекһеҙҙән дә үҙеңдең Башҡортостандан икәнлегеңә ғорурланаһың! Беҙҙе бергә туплаған, арымай-талмай ойоштороу эштәрен башҡарған БР Ирекмән хәрәкәте һәм йәштәр инициативаларына булышлыҡ итеү үҙәге директоры Илшат Бикҡоловҡа ҙур рәхмәт әйтеп китер инем.\nФорумды ябыу тантанаһына Владимир Путиндың килеүе айырыуса мәртәбә өҫтәне, ә инде киләһе йыл ирекмәндәргә бағышланасағын белдергәс, тамам күңелдәребеҙ илһамланды. Тимәк, беҙҙең, йәштәрҙең тырышлығы юғалмай, иң юғары кимәлдә лә баһалана. Беҙгә булышлыҡ итергә әҙерҙәр!\n«Илһам һәм көс алдыҡ!»\nСочи ҡалаһында шау-гөр килеп XIX Бөтә донъя йәштәр һәм студенттар фестивале үтте. Форумда донъяның 188 иленән 25 меңдән ашыу кеше ҡатнаша.Рәсәй... Тотош уҡырға\nТөбәк данын таратып\nТормош шулай инде, берәүҙәр «...хәҙер барыһы ла тик аҡсаға ҡоролған, кеше мөнәсәбәттәренә урын ҡалманы. Ә йәштәр тамам аҙҙы!» - тип ләстит һата,... Тотош уҡырға\n3 декабрҙә Рәсәй Президенты Владимир Путин Федераль Йыйылышҡа йыллыҡ Мµрәжәғәтнамә менән сығыш яһаны. Унда киләсәккә ил үҫешенең төп йүнәлештәре... Тотош уҡырға


Букмекерская контора Зенит, г. Симферополь, ул. Козлова, д. 11 -\nул. Кирова/Козлова 11\nРоссия, Симферополь, ул. Кирова/Козлова 11


callnumber-first:"История. Исторические науки" subject_terms_facet:"АЗИЯ" subject_terms_facet:"21В.1-Я ПОЛОВИНА" subject_terms_facet:"РЕЛИГИОЗНЫЙ ЭКСТРЕМИЗМ" authorStr:"Пластун В.Н. (Владимир Никитович)"\nClassification: История. Исторические науки Keywords: АЗИЯ Keywords: 21В.1-Я ПОЛОВИНА Keywords: РЕЛИГИОЗНЫЙ ЭКСТРЕМИЗМ Author: Пластун В.Н. (Владимир Никитович)


Выполнение работ по реализации муниципальной программы «Формирование современной городской среды на 2017 год» и проектов развития территории городского округа «Город Йошкар-Ола», основанных на местных инициативах в 2017 году - Официальный сайт администрации городского округа "Город Йошкар-Ола"\nГлавная / Современная городская среда / Реализация муниципальной программы / Выполнение работ по реализации муниципальной программы «Формирование современной городской среды на 2017 год» и проектов развития территории городского округа «Город Йошкар-Ола», основанных на местных инициативах в 2017 году\nВыполнение работ по реализации муниципальной программы «Формирование современной городской среды на 2017 год» и проектов развития территории городского округа «Город Йошкар-Ола», основанных на местных инициативах в 2017 году\nВыполнение работ на дворовых территориях:\nбул. Чавайна, д. 11, 11а, 13, ул. Кирова, д. 3а\nс. Семёновка, ул. Молодежная, д. 3\nул. Анциферова, д. 7, 15, 17, ул. Красноармейская, д. 96, 96а\nул. Анникова, д. 2, 4, 6\nул. Васильева, д. 1, 3, ул. Строителей, д. 42, 42а\nул. Димитрова, д. 58, ул. Куйбышева, д. 55, 55а\nул. Карла Либкнехта, д. 100\nул. Лебедева д. 47, 47а, 49, ул. Героев Сталинградской битвы, д. 42\nул. Пархоменко, д. 14, 16, ул. Лобачевского, д. 7, 11, ул. Зарубина, д. 25, ул. Суворова, д. 4\nул. Первомайская, д. 100, 102, пер. Первомайский, д. З, За, 5, ул. Красноармейская, д.50\nул. Рябинина, д. 33, 33а, ул. Зарубина, д. 33а\nул. Советская, д.173, 173б, 175, ул. Карла Маркса, д.124, 126\nул. Первомайская, д. 76, 78, ул. Льва Толстого, д. 80\nВыполнение работ на общественных территориях\nБлагоустройство территории, ограниченной Ленинским проспектом и рекой Малая Кокшага, в створе кафе «Чикаго» и ул. Петрова в городском округе «Город Йошкар-Ола»\nБлагоустройство сквера на Воскресенской набережной\nВыполнение работ по реализации проектов развития территории городского округа «Город Йошкар-Ола», основанных на местных инициативах в 2017 году»\nБлагоустройство парковой зоны для досуга и отдыха горожан по адресу: г. Йошкар-Ола, парк Тарханово\nРеконструкция открытой хоккейной коробки под многофункциональную спортивную площадку по адресу: с. Семеновка, ул. Молодежная, д. 12


Ряд улиц Симферополя останется без света 5 августа | Новости\nВ среду, 5 августа, в Симферополе в связи с проведением капитального ремонта оборудования ряд улиц останется без света.\n- пер. Батумский, 6, 8, 9, 11; 65-95 (нечет), ул. Гражданская, 120-154 (чет); ул. Балаклавская, 32-54 (чет), 35; пер. Ореховый, 1-7; ул. Русская, 100-140а (чет), 103, 103а, 103б, 103в; пер. Русский, 1-9; ул. Трубаченко, 35, 37, 39-65; ул. Зенитная, 74, 67б-99 (нечет); ул. Дмитрия Ульянова, 64а; ул. Генерала Родионова, 10; ул. Космодемьянской Зои, 12-22 (чет); ул. Кошевого Олега, 32-64(чет), 31-83(нечет); ул. Носенко, 70, 79; ул. Симферопольская, 30-50(чет), 21-43(нечет).\nЧитайте также: Масштабное отключение воды в Симферополе и пригороде запланировано на 6 августа\nСимферополь отключение света 3652news


Республикабыҙҙың туғыҙ ғалимы Башҡортостан делегацияһы менән бергә Парижға барасаҡ. Гәзитебеҙ хәбәр итеүенсә, 26-28 мартта Франция баш ҡалаһында, ЮНЕСКО штаб- квартираһында республикабыҙҙың халыҡ-ара презентацияһы үтәсәк. Парижға Башҡортостандың 200-ҙән ашыу вәкиле - илселәр, БР Тышҡы иҡтисади бәйләнештәр, сауҙа һәм эшҡыуарлыҡ, Мәғариф, Физик культура, спорт һәм туризм буйынса министрлыҡтары, БР Фәндәр академияһы хеҙмәткәрҙәре юлланасаҡ. БР Хөкүмәте Премьер-министры Рафаэль Байдәүләтов етәкселегендәге делегация чартер рейсы менән осасаҡ.\nконецформыначалоформыПрезентацияның фәнни программаһы сиктәрендә телдәрҙе үҫтереү өлкәһендә үҙ-ара эш итеү мәсьәләләре буйынса "түңәрәк өҫтәл" үтәсәк, "Башҡортостанда мәҙәни һәм тел плюрализмы" фәнни семинары үткәреләсәк, роман-герман телдәре буйынса бер нисә йәш ғалим һәм БР мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев сығыш яһаясаҡ. Сығыштар, башлыса, француз һәм инглиз телдәрендә яңғыраясаҡ.\nФранцияға барыусы ғалимдар араһында Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты директоры, филология фәндәре докторы Фирҙәүес Хисаметдинова ла бар. Ул да доклад менән сығыш яһарға планлаштыра. Уның темаһы - тел этнос күрһәткесе булараҡ.\n- Хәҙер барыһы ла бер төрлө кейенә, - ти Фирҙәүес Ғилметдин ҡыҙы, - менталитет та бер төрлө. Һәм тел генә билдәле бер этнос вәкиле булып ҡалырға ярҙам итә. Йәштәр, әлбиттә, минең менән бәхәсләшә, этнос күрһәткесе - ул үҙаң, тип бара. Ләкин мин, телһеҙ үҙаң ваҡыт үтеү менән онотола, тип иҫәпләйем.\nПрезентацияла мотлаҡ башҡорт эпосы "Урал батыр" буйынса доклад яһаласаҡ. Эпосты ЮНЕСКО-ның ғилми эштәре һәм сәхнәлә башҡарыу өсөн сығарырға планлаштырыла.\nИнститут хеҙмәткәрҙәре презентацияға башҡорттарҙың бер нисә шәжәрәһен алып бара. Париж шулай уҡ боронғо ете башҡорт ырыуы атрибутикаһын күрәсәк.\nБашҡортостан делегацияһының маҡсаты - республиканы һәм халыҡты күрһәтеү, шуға күрә ЮНЕСКО-ға уникаль халыҡ уйын ҡоралы - ҡурай тәҡдим ителәсәк. Ҡурайҙың аналогтары донъяла юҡ. Шулай уҡ мотлаҡ тәртиптә солоҡсолоҡ, башҡорт балы, умартасылыҡтың башҡа продукттары презентацияланасаҡ.\nПрезентацияла ҡул ҡуйыласаҡ төп документ булып ЮНЕСКО менән Башҡортостан Республикаһы араһында хеҙмәттәшлек тураһында Меморандум торорға тейеш. Уның төп идеяһы - ЮНЕСКО-ның консультация ярҙамын файҙаланыу һәм Башҡортостан Республикаһының ЮНЕСКО программаларында ҡатнашыуы.


Купить БУ Opel Antara 2.2d AT (184 л.с.) 4WD 2012 года за 641 000 ₽ в Санкт-Петербурге в кредит | Plaza\nOpel Antara 2.2d AT (184 л.с.) 4WD 2012 года с пробегом 170 000 км.


Коммерческие банки в Октябрьском (Республика Северная Осетия-Алания). Акции и специальные предложения по кредитам, вкладам, ипотеке\nКурсы валют в Октябрьском (Республика Северная Осетия-Алания)\nв Октябрьском (Республика Северная Осетия-Алания) на 19.01.19\nТоп кредитов в Октябрьском (Республика Северная Осетия-Алания) на 19.01.19\nНовые офисы банков в Октябрьском (Республика Северная Осетия-Алания)\nАдрес: Республика Северная Осетия-Алания, с. Октябрьское, ул. Епхиева, 52\nАдрес: Республика Северная Осетия-Алания, с. Октябрьское, ул. Маяковского, д. 26\nАдрес: Республика Северная Осетия-Алания, с. Октябрьское, ул. Тедеева, д. 135


Главная Одежда и аксессуары мамам >Одежда беременным и кормящим >Платья для беременных >Сукня Верона\n367,00 ₴ (грн.)\n523,00 ₴ (грн.)\n-156,00 ₴ (грн.)\n187,74 ₴ (грн.) -58% 447,00 ₴ (грн.)


11 Декабрь 2019, 12:02\nБорон, тәүарих һөйләгән ҡарттар әйтеүенсә, юрматы күсе ҡайҙалыр, Ыбыр-сыбыр илендәге шикелле, айырылып ҡалған да, уны Урал тауҙарына изге инәбеҙ Аҡ бүре алып ҡайтҡан.\nБорон, тәүарих һөйләгән ҡарттар әйтеүенсә, юрматы күсе ҡайҙалыр,\nЫбыр-сыбыр илендәге шикелле, айырылып ҡалған да, уны Урал тауҙарына изге инәбеҙ Аҡ бүре алып ҡайтҡан. Көнгәк итәгендә уларҙы туҡтатып, иң шәп йырсыға иң боронғо йырҙы башҡарырға ҡушҡан. Ни ғәжәп: йырҙы тау үҙе күтәреп алған — унда үҫкән ҡурай көпшәләре шул уҡ көйгә дәррәү һыҙғырып моңланған, ти. Бына йырығыҙ ҡурай менән ҡауышты, сөнки тәүватанығыҙға ҡайттығыҙ тигән, ти, Аҡ бүре. Шулай итеп, юрматылар ошонда яңынан донъя көтә башлаған, Әтил ата хөрмәтенә аталған Иҙелдә, Һуҡайлыла, Ашҡаҙарҙа ыулаған. Көнгәк менән Торатау Тәңрегә табыныр тауҙары булған. Мал- тыуары ишәйгән, ҡорал һәм ҡороҡ тотор ир-егеттәре артҡан. Мадъярҙар менән бергә йәшәп алып киткәндәрен тәүарихсы ҡарттар былай бәйән иткән.\nБында ҡайтып төпләнеүҙәренә өс быуат үткәс, ниндәйҙер күп һанлы күстең яҡынлашыуы тураһында хәбәр итәләр. Беҙ һеҙҙең аҙашып ҡалған ярпығыҙ, тик хәҙер “мадъяр” тип аталабыҙ, тигән тегеләр. Юрматылар мадъярҙарҙы үҙҙәренең янына ҡабул иткән (Булат Рафиҡовтан). Ағиҙелдең төньяҡҡа табан боролған урынындағы тауҙы Көнгәк тауы тип йөрөтәләр. Көнгә ҡарап ятҡанға күрә шулай атағандарҙыр инде. Көнгәк тауы Ҡарауыл, Йәнгүҙәй исемле тауҙар теҙмәһенән тора. Халыҡ, илгә килгән дошмандарҙан һаҡланыр өсөн, Ҡарауыл тауына ҡарауыл ҡуйған. Яу килһә, сигнал итеп төтөн һалғандар. Көнгәк түбәһе инде борон-борондан халҡыбыҙҙың Тәңренән фатиха алыр, теләк теләр урыны булған. 1812 йылғы Ватан һуғышы осоронда яуға киткән ир-егеттәрҙе ошо тауҙан оҙатҡандар. Оло йыйын уҙғарылған,\nуларҙың имен-аман яуҙан еңеп ҡайтыуын теләгәндәр. Наполеонды Рәсәйҙән ҡыуып, Парижды алып, яугирҙәрҙең иҫәндәре тыуған яҡтарына ҡайтҡан. Ошо ҡыуаныстан халыҡ йәнә Көнгәккә сығып, йыйын йыйып, ҙур байрам яһаған.\nШунда булған кешеләр йыл һайын бер мәлдә Көнгәккә сығырға һүҙ\nберкеткән. Ана шунан алып йәшәй был байрам, именлек, һиллек байрамы.\nБатталов А.И., 8-се класс\nФәнни етәксеһе: Батталова Т.З.


What's So Good About Good Friday? — ЙӨРӨП ҠАЙТЫУ БАРМЫ - ОФИЦИАЛЬНЫЙ САЙТ\n1. Страна йома булыуы яҡшы совершить Ғайса аша үлем ят түгел\nҠасан күбеһе үлем беҙҙе, беҙ подходи етәксе һ. б. аҙағына тормош билет бөгөнгө тыныс ҡына ял. Тик Ғайса булмаған был крәҫтиән, Ул башлаған иң мөһим өлөшө шәхси тормош. Үлем Иисуса иде күберәк аҙағында сердцебиение; был үтәлешен Божьего планын ҡотҡарыу өсөн грешникова. Ғайса ҡарар үҙ өҫтөмә гөнаһ, ул отдел беҙҙе алланан, йәки нисек тип әйт Павел, Ғайса, "мир аша ҡан һәм уның яҙмыш" (Ҡолона 1:20).\nТыңларға әсе һүҙҙәрен ғәлләмов иңгә-иң терәп. 3:13, "Мәсих искупить-се етәксе һ. б. клятва закон сделав беҙҙең өсөн клятву—сөнки яҙылған:, Прокляты һәр кем пойшен на дереве'"\nҮс итеп, үҙ невиновность, Ғайса Мәсих торҙо урынында грешникова, һәм ҡарар ҡабул итә, беҙ лайыҡ.\n1 Питер 3:18 ди, "Сөнки Мәсих бер тапҡыр зыян гөнаһтары, праведник өсөн неправильных, булһын ине ул килтерергә беҙҙе Хоҙайға..."\nКөнө ҡасан буйы алланың бер юлы-бер Улы ине тапшырылған үлем тип атарға була яҡшы көнө, сөнки, беҙ был тормошҡа воплотить!\n2. Страна йома, был һәйбәт, сөнки был аҙағы тарихы\nАуыҙҙарыбыҙ, уның, юғалтыуҙар он үлем, сөнки был мөмкин эш түгел, уның өсөн өсөн уларға хисе. (Акттарына 2:24)\nГәүҙәһен Иисуса ҡалмай хилым һәм безжизненный. Йәкшәмбе көндө иртәнсәк, Ул күтәрелде береһе ҡәберҙәрен— туп-тулы ҡеүәт һәм дан. Ул замесин, көндөң плоти, йөҙләгән үлгәндән һуң, һәм һуң ғына возня был небеса.\nӘгәр Ғайса түгел воскрес береһе ҡәбере, ул саҡта беҙ алманыҡ тип атарға был "страна йома". Әгәр Ғайса-был ҡәбер, Идем абсолют бер ниндәй өмөт. Түгел ине, бер төрлө лә өмөттәр ҡотҡарыу өсөн палео кеше йәки төҙөү өсөн етәксе һ. б. сомани мир. Әммә беҙ беләбеҙ: ул воскрес, һәм был беҙгә сәбәп сенергә һәм уға ышанырга.\nҺаҡлап ҡалыу һеҙҙең тиргес һәм һеҙҙең р. И. П., сөнки Ғайса Мәсих түгел, үлек,. Ул иҫән һәм сәләмәт, һәм ул царствует! Страна йома-был яҡшы яңылыҡ өсөн грешникова булараҡ, һеҙ һәм мин.\ndempsey tapley • Август 19, 2013 " 8:44 мин • Яуап\nAmber • Март 19, 2015 " 10:17 ПМ • Яуап\nLove this! I am almost reading this 2 йыл уҙғас, but it was definitely worth my read and it just inspired me to praise and hope all the more for the future GOD has in store for me and my family in and through JESUS CHRIST! IN JESUS NAME, Амин!


18.05.2022Медцентр: ул. Малая Десятинная ул., 11-1аПациент: Лариса НазифовнаВрач: Кушниренко Ярослав Николаевич\nОт всей души хочется поблагодарить замечательного врача.Вовремя назначенные процедуры,внимательное спокойное отношение и профессионализм дали возможность быстрого восстановления после оперативного вмешательства.\nУважаемая Лариса Назифовна.\n18.05.2022Медцентр: ул. Федора Абрамова, 4 (детское отделение)Пациент: Елена ЕвгеньевнаВрач: Злыденная Ксения Геннадьевна


Радий Хәбиров Волга буйы федераль округы Советы ултырышында ҡатнашты\n2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 January February March April May June July August September October November December\n12 мартта Удмуртияның Ижау ҡалаһында Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле эргәһендәге Совет ултырышында ҡатнашты. Унда шулай уҡ Рәсәйҙең мәғариф министры урынбаҫары Ирина Потехина, Рәсәйҙең Генераль прокуроры урынбаҫары Сергей Зайцев, округҡа ҡараған төбәк етәкселәре, Рәсәй Федерацияһының Федераль Йыйылышы ағзалары, дәүләт власы органдары, йәмәғәт ойошмалары һәм белем биреү үҙәктәре етәкселәре ҡатнашты. Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Игорь Комаров үткәргән Совет ултырышында һәләтле йәштәрҙе табыу, үҫтереү мәсьәләләре ҡаралды.\nИгорь Комаров һәләтле балалар һәм йәштәр менән эшләү – Рәсәй Президентының май указында мәғариф йүнәлеше буйынса 2019-2024 йылдарға билдәләнгән өҫтөнлөклө бурыстарҙың береһе булыуын һыҙыҡ аҫтына алды.\n–Яҡшы белемле һәм юғары әҙерлекле йәштәр Рәсәйҙе алға әйҙәүсе төп көс. Әммә бының өсөн төбәктәрҙә шарттар булдырылырға тейеш,– тине ул. – Иң төп ике һорау – һәләтле йәштәрҙе һайлаған һөнәрҙәрендә ҡалдырыу һәм уларға үҫеү өсөн мөмкинлектәр тыуҙырыу. Ошо мәсьәлә хәл ителмәһә һәләтле балаларға белем биреү генә һөҙөмтәгә килтермәйәсәк.\nҺәләтле йәштәрҙе асыҡлау һәм уларҙы үҫтереү яңы кимәлгә сығырға тейеш. Ошо маҡсатта төбәктәрҙә ведомство-ара координация советтары төҙөү һәм һәләтле йәштәр банкы алып барыу буйынса яуаплы етәкселәр билдәләү шарт.\nУлтырышта ҡатнашыусылар алдынғы ҡарашлы йәштәрҙең ситкә китеүен туҡтатыу механизмдарын барланы. Был, беренсе сиратта, төбәктәрҙә амбициоз маҡсаттар билдәләү һәм уларҙы тормошҡа ашырыуға булдыҡлы йәштәрҙе йәлеп итеү, торлаҡ, матди мәсьәләлрен хәл итеү.\nТағы ла бер мөһим һорау – һәләтле йәштәргә предприятиелар, бизнес ойошмалары һәм дәүләт власы тарафынан иғтибар бүленмәүе. Шуға ла Рәсәйҙең мәғариф министрлығы тарафынан һәләтле йәштәр реестры булдырырға тигән фекергә киленде. Ул алдынғы ойошмаларға йәш белгестәрҙе һайлап алып эшкә саҡырырға мөмкинлек бирәсәк.\nВуз тамамлаусылар өсөн федераль һәм региональ әһәмиәттә вакансиялар йәрминкәләре үткәреү күтәрелгән мәсьәләне хәл итеүҙә өҫтәмә сара булып тора ала.\nНавигация һәм мөмкинлектәр\nБР рәсми сайттары\nБашҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға\nБашҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең


Инфоурок › Другое ›Рабочие программы›Башкорт теле һәм әҙәбиәте - "Адаптив эш программа"\nобщеобразовательная школа с.Кашкино\nруководитель ШМО зам.директора по УР директор МБОУ СОШ с.Кашкино\nпротокол №____ __________________\t___________________\nот «___»________2018г. /И.М.Талипова/ Р.А.Галиакберов/ ___________________ протокол №___ приказ №___\n/Ф.АФазлетдинова / от «___»________2018г от «___»________2018г\nпо родному языку и литературе( башкирскому)\nдля обучающегося на дому в 4 классе\nГалиаскарова Раиса Раушановича\nСрок реализации- 2018-19 учебный год\nДәреслек: Нафиҡова З.Ғ., Мортазина Ф.Ф. Башҡорт теле: уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 4-се класы өсөн туған (башҡорт) телен һәм әҙәбиәтен өйрәнеү өсөн дәреслек.- Өфө: Китап, 2017.\nУҡытыусының тел буйынса уҡыу-уҡытыу методик комплекты: Нафиҡова З.Ғ., Мортазина Ф.Ф. Уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 1-4-се класы өсөн “Туған (башҡорт) тел һәм әҙәбиәт” предметы буйынса белем биреү өлгө программалар. – Өфө: Китап, 2017/\nБашҡорт теле – республикаға исем биргән төп халыҡ теле. Ул боронғо, үҙенсәлекле телдәрҙең береһе булып бөтә донъяға танылған. Башҡортостан Республикаһының дәүләт теле.\nРус телендә белем алған башҡорт милләтенән булған башланғыс класс уҡыусыларын үҙ туған теленә өйрәтеү түбәндәге маҡсаттарҙы тормошҡа ашырыуҙы күҙаллай:\nУҡыусыларҙа башҡорт телен өйрәнеүгә ҡарата ыңғай ҡараш, хөрмәт һәм һөйөү тәрбиәләү; уның кешеләр менән аралашыу сараһы, йөшөйештә яңы аң-белем алыу сығанағы; кешелек донъяһында ҡабул ителгән әхлаҡи-әҙәп һәм этик нормаларҙы үҙләштереүгә ярҙам итеүсе ҡиммәтле ҡомартҡы икәнлеген балаларға төшөндөрөү;\nАралашыу маҡсатына һәм шарттарына ярашлы телмәр ағышынан башҡорт телендә әйтелгәнде аңлы рәүештә ҡабул итергә, тейешле тел сараларын ҡулланып, яуап ҡайтарырға, фекер йөрөтөргә өйрәтеү;\nТәү башлап башҡорт теленең һүҙ байлығы, фонетикаһы, грамматикаһы тураһындағы белемдәрҙе аңлатыу һәм үҙләштертеү;\nБашҡорт телендә тыңлау, һөйләү, уҡыу, яҙыу уҡыу эшмәкәрлектәрен практик рәүештә үтәй белеүгә өйрәтеү;\nДиалогта ҡатнашып, үҙ фекерен әйтергә, ябай ғына монолог ҡороп һөйләргә, кескәй генә күләмле текстарҙы һүрәтләү, хикәйәләү һәм фекерләү формаһында төҙөп яҙырға өйрәтеү;\nКөндәлек тормошта һәм аң-белем алыу процесында башҡорт телен үҙ-ара аралашыу ҡоралы булараҡ үҙләштереү; яҙма һәм һөйләү телмәре аша аралашыуға әҙер булыу һәләтен формалаштырыу һәм үҫтереү.\nБыл маҡсаттар башҡорт теленә өйрәтеү барышында уҡыу эшмәкәрлегенең бөтә төрҙәрен дә практик яҡтан тормошҡа ашырыуға бәйле булып, иң беренсе сиратта коммуникатив (аралаша белеү), тел нормаларын ябай ғына кимәлдә үҙләштереү (тел нормалары һәм лингвистик белемдәр), тел аша мәҙәниәтле булыу (тарихты, мәҙәниәтте, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе, әхлаҡи нормаларҙы, йәшәү үҙенсәлектәрен өйрәнеү) компетенцияларын формалаштырыу тора.\nКоммуникатив компетенция булып башланғыс класс уҡыусыларының программа кимәлендә башҡорт телендә һөйләшә, аралаша белеүе, телмәр компетенцияһы – уҡыусының башҡорт теле системаһын ябай ғына кимәлдә практик үҙләштереүе, лингвистик компетенция тел ғилеме тураһындағы фәнни белемгә эйә булыуы, мәҙәни компетенция булып тел аша башҡорт халҡының мәҙәниәтен өйрәнеүе тора.\nРус телендә уҡытыу ойошторолған уҡыу ойошмаларында 1-4.-се класс уҡыусыларын бер-береһе менән тығыҙ бәйләнештә торған уҡыу эшмәкәрлеге төрҙәре (тыңлау, һөйләү, уҡыу, яҙыу) аша программа материалдарын үҙләштерергә һәм башҡортса аңлашырға өйрәтеүҙе күҙаллай. Шул уҡ ваҡытта телгә өйрәтеү баланың лингвистик компетенцияға эйә булып, тел сараларын ҡулланыуҙа отҡорлоҡ, зирәклек күрһәтә белеү һәләтен тәрбиәләүҙә лә урын алырға тейеш.\nБашҡорт (туған) теленә өйрәтеү принциптары:\nбашҡорт телен фәнни нигеҙгә таянып өйрәнеү;\nбашҡорт телен һәм әҙәбиәтен рус теленә таянып, ике телдең оҡшаш һәм айырмалы яҡтарын сағыштырып уҡытыу.\nБашҡорт телен һәм әҙәбиәтен уҡытыуҙы баланан туған телендә аралашыу мәҙәниәтенә нигеҙ һалыу сараһы итеп ҡабул иттереү.\nТелде аңлы өйрәнеү принцибы – балаларҙың тел берәмектәренең, телмәр күренештәренең айышына төшөнөп, уларҙы аңлы рәүештә ҡабул итеүенә ирешеү.\nБашҡорт теленең әҙәби нормаларын үҙләштереүҙе әҙәби уҡыу һәм башҡа предметтарҙың йөкмәткеһе менән тығыҙ бәйләнештә алып барыу.\n“Башҡорт теле һәм әҙәбиәте” предметының базис уҡыу планында билдәләнгән урыны\nПрограмма федераль дәүләт башланғыс дөйөм белем биреү стандартында раҫланған базис пландарының икенсе төрөнә яраҡлы төҙөлгән. Был базис уҡыу планында “Башҡорт теле һәм әҙәби уҡыу” предметы уҡыу планының мотлаҡ уҡытыла торған (инвариант) өлөшөнә инә һәм уны уҡытыу аҙнаһына 1 сәғәт иҫәбенән ҡаралған.\n“Башҡорт теле һәм әҙәби уҡыу” предметының материалдары түбәндәге йүнәлештәрҙе үҙ эсенә ала:\nЛингвистик белем нигеҙҙәре: фонетика һәм орфоэпия, һүҙьяһалыш (морфематика), лексика, грамматика (морфология һәм синтаксис);\nГрафика, орфография һәм пунктуация;\nДәреслектәрҙә бирелгән лингвистик материалдар уҡыусыларҙа башҡорт теле системаһы тураһындағы тәүге төшөнсәләрҙе формалаштырырға, әҙәби тел нормаларын практик яҡтан үҙләштерергә ярҙам итә. Тел тураһында үҙләштерелгән белем аша уҡыусыларҙа орфографик һәм пунктуацион грамоталылыҡ нигеҙҙәре үҫешә. Балалар тел сараларын аңлы рәүештә ҡулланырға өйрәнәләр. Ошо юҫыҡта уларҙа тел һәм телмәр үҙенсәлектәрен тойомлай, һиҙемләй белеү һәләте үҫешә, тимәк, уҡыусыларҙың телмәр мәҙәниәте һәм дөйөм аң-белем кимәле артабан үҫеш ала. Бындай ҡараш федераль дәүләт башланғыс дөйөм белем биреү стандарты ҡуйған талаптарға тап килеп, башланғыс класс уҡыусыларын төрлө уҡыу эшмәкәрлеген үҙ аллы башҡарырға, белемдәрен практик рәүештә көндәлек йәшәйештә ҡуллана белергә өйрәтә.\nПрограмма түбәндәге документтарға нигеҙләнеп төҙөлгән:\nРәсәй Федерацияһының “Рәсәй Федерацияһында мәғариф тураһында” федераль законына\nдекабрь, 2012 йыл, № 273- ФЗ);\nБашҡортостан Республикаһының “Башҡортостан Республикаһында мәғариф тураһында” законына (1 июль, 2013 йыл, №696-з);\n“Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында” Рәсәй Федерацияһы Законына (25 октябрь 1991 йыл, № 1807-1);\n“Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында” Башҡортостан Республикаһы Законына (17.03.2003, № 482-з, 28.12.2009, № 192-з.);\nТөп белем биреү дәүләт стандарттарының федераль компонеты (РФ-ның мәғариф һәм фән министрлығы ,05.03.2004 № 1089 (ред. 23.06.2015);\nҠашҡа ауылының муниципаль дөйөм белем биреү бюджет учреждениеһы урта төп дөйөм белем биреү мәктәбенең дөйөм белем биреү программаһына;\nБашҡортостан Мәғариф Министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа Ҡашҡа\tурта дөйөм белем биреү мәктәбенең «Уҡыу планы»на ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла.\nБашҡорт (туған) теле курсының төҙөлөшө\nБашланғыс кластарҙа рус теле менән бер рәттән башҡорт теленә өйрәтеү уҡыусыларға лингвистик белем биреүҙең беренсе баҫҡысы булып тора.\nБеренсе класс уҡыусыларын грамотаға өйрәтеү осоро тамамланғас, уларҙы башҡорт теленә системалы рәүештә өйрәтеү башлана. Уның йөкмәткеһе башҡорт тел ғилеменең төп бүлектәренә ҡараған төшөнсәләр системаһын һәм телмәр берәмектәрен, уларҙың аңлатҡан мәғәнәләрен һәм үтәгән функцияларын коммуникатив компетенциялар формалаштырыу маҡсатында өйрәтеүҙе үҙ эсенә ала. Орфография һәм пунктуация ҡағиҙәләрен үҙләштереү телдең төп берәмектәре булған һүҙҙе һәм һөйләмде өйрәтеү менән бер рәттән алып барыла. Шул уҡ ваҡытта программала терминдарҙы әйтмәйенсә генә уҡыусыларҙы фонетика һәм морфология бүлектәренең йөкмәткеһе менән таныштырыу ҡарала.\nПрограммала текст өҫтөндәге эшкә айырыуса урын бүленә. Текста һөйләмдәрҙең бер-береһе менән бәйле килеүе, текстың төҙөлөү үҙенсәлектәре, уның төрҙәре тураһындағы төшөнсәләрҙе уҡыусылар аңында формалаштырыу, уға бәйле практик күнекмәләрҙе үтәй белеүҙәренә ирештереү маҡсаты ҡуйыла.\nАралашыу маҡсатына, шарттарына һәм үҙенсәлектәренә ҡарап, тел сараларын ҡуллана белергә өйрәтеү өсөн башкорт теле стилистикаһының төрлөлөгө тураһында мәғлүмәттәр бирелә. Уҡыусыларға һөйләү телмәренә ингән хикәйәләү, әңгәмәләшеү, бәхәсләшеү, һүрәтләү менән таныштырыу ҡарала. Рәсми стилдә белдереү, саҡырыу ҡағыҙы, яҙыу (записка), кеүек төрҙәр һәм яҙыла. Публицистик әҫәрҙәр төрөн үҙләштереүгә сығыш яһау, мәҡәлә яҙыу, интервью биреү, фәнни стиль төрҙәренә – аннотация, баһалама, доклад һ.б. ижад итергә өйрәтеү инә.\nБашҡорт телен өйрәнгәндә һүҙлекте үҙләштереү иң мөһим урынды ала. Программала уҡыусылар үҙ-ара иркен аралаша алһын өсөн һәр класс өсөн актив үҙләштерелә торған һүҙҙәр исемлеге бирелә. Башланғыс класс уҡыусыларының башҡорт теленән һүҙ байлығы 3000 тирәһе һүҙҙе тәшкил итә. Шуның эсенән 600 – 1-се класс, 700 – 2-се, 800 – 3-сө, 850 – 4-се класта өйрәнелә. Өҫтәлмә рәүештә һәр класта 50-70 һүҙҙе планлаштырырға мөмкин.\nПрограммала грамматик һәм орфографик материалдар концентризм принцибы буйынса бирелә, йәғни бер үк тема кластан класҡа ҡабатланып, тәрәнәйтеп, киңәйтеп өйрәтелә.\nУҡыусыларҙы һәр бер уҡыу эшмәкәрлеге нигеҙендә башҡорт теленә комплекслы өйрәтеү башҡорт һәм рус яҙыусылары, шағирҙары әҫәрҙәре, башҡорт халҡының ауыҙ-тел ижады нигеҙендә ҡорола. Төп маҡсат булып балаларҙа башҡортса үҙ-ара аралаша белеү күнекмәләрен формалаштырыу һәм үҫтереү тора. Шуның өсөн, уҡығанда, яҙғанда, грамматик ҡағиҙәләрҙе өйрәнгәндә, һөйләмдәр бәйләнешле текстар төҙөү буйынса күнегеүҙәр башҡарғанда уҡыусылар һөйләү телмәре аша аралашып эш итергә тейештәр: һорауҙар биреү, яуап ҡайтарыу, үҙе, яҡындары, класташтары, дуҫтары тураһында һөйләү, диалогтар, монологтар ҡороу, текст буйынса төрлө күнегеүҙәр башҡарыу.\nҺүҙ, уның мәғәнәһе, әйтелеше, яҙылышы өҫтөндәге эш уҡыусылар менән системалы рәүештә алып барыла. Балаларҙы хәбәр, һорау, өндәү һөйләмдәр төҙөргә, бирелгән өлгө буйынса, һуңынан үҙ аллы диалогтар, монологтар ҡорорға, уҡылған әҫәр, ҡаралған видеофильм, күҙәтелгән тәбиғәт күренеше тураһында, йә һүрәт буйынса төркөмдәрҙә йәки үҙ аллы текстар төҙөргә өйрәтеү системалы рәүештә алып барылырға тейеш.\nУниверсаль уҡыу эшмәкәрлеге ысулдарын (күнекмәләрен) башҡарыуҙы формалаштырыу.\nПрограммала башланғыс класс уҡыусыларында уҡыу эшмәкәрлеге барышында универсаль уҡыу эшмәкәрлеге ысулдарын һәм күнекмәләрен үтәй белеү компетенцияларын маҡсатлы рәүештә формалаштырыу һәм үҫтереү ҡарала:\nАҡыл, зиһен үҫеше буйынса – башҡортса тыңларға, һөйләргә, уҡырға, яҙырға өйрәнеү, анализлау, дөйөмләштереү, сағыштырыу, классификациялау, һығымталар яһай белеү һ.б.;\nАң-белем үҫеше буйынса - уҡып белергә, өйрәнергә ынтылыу теләге, туған телдә белем алыуҙа үҙаллылыҡ күрһәтеү, ижади эш итергә тырышыу, шулай уҡ уҡыу эшмәкәрлегендә маҡсаттарҙы ҡуя, уларҙы эҙмә-эҙлекле башҡара, уның нигеҙендә яңы мәсьәләләр өуйып эшләй белеү һәләтен үҫтереү;\nОйоштороу буйынса – коллетки эсендә эште үҙ-ара бүлешеп башҡара белеү, башҡалар фекерен тыңлап, иң уңайлы һәм дөрөҫ ысулды һайлап, үҙ эшен планлаштырып эшләй алыу һыҙаттарын тәрбиәләү.\nПрограммала балаларҙың уҡыу эшмәкәрлегенең төп төрҙәрен үҙҙләштерә белеүенә, шул иҫәптән үҙ эшен тикшерә һәм баһалай алыуына өйрәтеү ҡарала. Был эштең йөкмәткеһе бөгөнгө техник мәғлүмәт сараларын ҡулланыуҙы, китап, белешмә әҙәбиәт, һүҙлектәр менән эшләй белеүҙе талап итә.\n“Рәсәй Федерацияһында мәғариф тураһында”ғы законда һәм башланғыс дөйөм белем биреү федераль дәүләт стандартында ҡуйылған талаптар буйынса башҡорт телен һәм әҙәбиәтен туған тел булараҡ уҡып, 4-се класты тамамлаған уҡыусылар түбәндәге һөҙөмтәләргә эйә булырға тейештәр:\nБала үҙен Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең бер вәкиле итеп күҙаллай, уларҙың тарихына, мәҙәниәтенә битараф булмаған шәхес булып үҫергә тырыша;\nТелде халыҡтарҙың милли ҡомартҡыһы, мәҙәни байлығы итеп ҡабул итә;\nБашҡорт теленең рус теле менән бер рәттән республиканың дәүләт теле һәм кешеләр менән аралашыу ҡоралы икәнлегенә төшөнә;\nТуған телдә яҙа һәм һөйләй белеү кешене мәҙәни яҡтан билдәләүсе күрһәткес икәнлеген аңлай;\nРус телендә алған белемдәрен башҡорт телен өйрәнгәндә уларҙы сағыштырыу нигеҙендә ҡуллана белә башлай;\nПрограммала ҡаралған башҡорт әҙәби телен нормаларын (орфоэпия, лексика, грамматика) һәм үҙ-ара аралашыу этикетын үҙләштереүгә теләге барлыҡҡа килә;\nТөрлө аралашыу осраҡтарында ололар һәм тиҫтерҙәре менән тейешле этикет ҡағиҙәләрен һаҡлап, ыңғай мөнәсәбәттә эш итә белә башлай;\nБашҡорт телендә һөйләшеү һәм аралашыу кимәле буйынса үҙ-үҙенә баһа бирергә өйрәнә.\nБашҡорт телендә яңғыраған телмәрҙе (ололарҙың, тиҫтерҙәренең һөйләүе, балалар өсөн радио һәм телевизион тапшырыуҙар, компьютер саралары аша бирелгән текстарҙы һ.б.) таный, аңлай, тейешенсә ҡабул итә белә;\nПрограмма сиктәрендә башҡортса яҙылған һүҙҙәрҙе, ижектәрҙе, өндәрҙе, өндәр теҙмәһен дөрөҫ әйтә, уҡый, улар менән һөйләмдәр төҙөй ала;\nБирелгән темаға диалог ҡора ала, һорауҙарға ҡыҫҡа йәки тулыһынса асыҡлап яуап ҡайтара белә. Диалогты башлай йәки дауам итеп алып китә ала;\nАлдан әҙерләнеп йәки әҙерлекһеҙ тексты етеҙ, аңлы рәүештә һәм тасуири уҡый ала. Текстың йөкмәткеһен ҡыҫҡаса йәки ентекләп, йәиһә һайлап алып һөйләп бирә ала;\nҮтелгән орфография һәм пунктуация ҡағиҙәләрен һаҡлап, үҙ аллы йәки уҡытыусы ярҙамында өйрәнеү һәм тикшереү характерындағы яҙма эштәрҙе башҡара;\nУҡыу мәсьәләләрен сискәндә туған телдә төрлө сығанаҡтарҙан кәрәкле мәғлүмәтте табып, тейешенсә ҡуллана белә;\nБер нисә предметты йәки күренеште ябай ғына рәүештә сағыштырып, телдән һәм яҙып һүрәтләй ала;\nТелдән һәм яҙма рәүештә ҡотлау, саҡырыу ҡағыҙы, хат төҙөй белә;\nУҡыу эшмәкәрлегенә бәйле ябай ғына һөйләмдәр менән фекерен әйтә һәм үҙенең дөрөҫлөгөн иҫбатлай ала;\nЭшен үҙ аллы тикшереп, баһалай белеү һәләтенә эйә була;\nӘҙәби әҫәр йәки сюжетлы һүрәт буйынса бирелгән темаға үҙенең тормош тәжрибәһенә таянып, кескәй генә текст (инша) яҙа белә;\nБашҡарған проект эше тураһында телдән отчет бирә, йәки презентация һ.б. буйынса һөйләй ала;\nКроссвордтар, ребустар, йомаҡтар сисә белә.\nбашҡорт телендә әйтелгәнде тыңлап аңлай;\nБашҡорт теленең фонетик системаһының төп берәмектәрен белә: һуҙынҡы өндәрҙе тартынҡы өндәрҙән, өндәрҙе хәрефтәрҙән айыра, һүҙҙәрҙе ижектәргә бүлә, баҫым ҡуя;\nБашҡорт теленең өндәрен һүҙ эсендә, һөйләмдә, аралашҡанда дөрөҫ әйтә, яҙма телмәрҙә дөрөҫ яҙа белә;\nӨйрәнелгән кимәлдә өн, хәреф, һүҙ, һүҙ өлөшө, һөйләм киҫәге, ябай һөйләм кеүек тел берәмектәрен таба, сағыштыра, анализлай белә;\nҺөйләү һәм яҙма телмәрҙең айырмаларын белә;\nТелмәр этикетын һаҡлап һаулыҡ һораша, хушлаша, ғәфү үтенә, рәхмәт әйтә, ниндәйҙер үтенес менән мөрәжәғәт итә белә;\nТамыр һүҙҙе билдәләй белә. Һүҙ яһаусы һ!м һүҙ үҙгәртеүсе ялғауҙар ярҙамында яңы һүҙҙәр төҙөй белә;\nҺүҙ төркөмдәренә (исем, сифат, алмаш, ҡылым, һан) һорау ҡуя, уларҙың грамматик билдәләре тураһында ябай ғына төшөнсәләргә эйә була;\nҺүҙ төркөмдәренә грамматик анализ яһай белә;\nҺөйләмдә эйә менән хәбәрҙе таба белә;\nҺөйләмдә эйәрсән киҫәктәрҙе таба, уларҙың ниндәй һүҙ төркөмөнән килеүен асыҡлай, һыҙыҡтар менән билдәләй белә;\nТексты төрҙәре буйынса (уҡып-өйрәнеү тексы, фәнни-популяр, әҙәби текстар) айыра белә;\nТексты өлөштәргә бүлеү, уларҙы исемләү өҫтөндә үҙ аллы эшләй белә;\nТексҡа план төҙөп, план буйынса уның йөкмәткеһен һөйләй белә;\nТәржемә итә белә;\nТөрлө телмәр эшмәкәрлегендә (тыңлау, һөйләү, уҡыу, яҙыу) үҙ эшен баһалау, кәрәк булһа, хатаһын төҙәтә белеү эштәрен үтәй ала;\nИзложениеның һәм иншаның ябай ғына төрҙәрен яҙа белә;\nАңлатма, орфографик һүҙлектәр ҡуллана белә;\nЯҙыу барышында хәрефтәрҙең, һүҙҙәрҙең дөрөҫ яҙылышын тикшереп, хатаны төҙәтә белә;\nХәрефтәрҙе автоматик рәүештә матур һәм дөрөҫ яҙырға тырыша, үҙенең, иптәшенең яҙма эшен дөрөҫ баһалай белә;\nПроект эштәрен башҡарғанда мәғлүмәтте үҙгәртә, сағыштыра, һуңында һығымта яһай белә.\n“Башҡорт теле һәм әҙәбиәте” предметы буйынса дөйөм башланғыс белем биреүҙең йөкмәткеһе\nПрограммала “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте” предметының йөкмәткеһе уҡыусыларға башланғыс дөйөм белем биреү этаптарына бәйле ҡарала. Уҡыусылар тәү башлап уҡыу эшмәкәрлеге төрҙәрен үҙләштерәләр:тыңларға, һөйләргә, уҡырға, яҙырға өйрәнәләр. Белем биреү рус телендә ойошторолғанлыҡтан, беренсе класс уҡыусылары башҡорт телен өйрәнеүҙе түбәндәге этаптар аша һәм рус теле менән бер юҫыҡта параллель рәүештә өйрәнәләр.\nБашҡорт телен өйрәтеү, рус телендәге кеүек үк түбәндәге этаптарҙы үҙ эсенә ала:\nГрамотаға өйрәтеү һәм телмәр үҫтереү. Телдән әҙерлек осоро.\nӘлифба осоро. Грамотаға өйрәтеү, уҡыу, яҙыу, телмәр үҫтереү.\nӘлифба аҙағы осоро. Һөйләү һәм яҙма телмәрҙе комплекслы үҫтереү.\nПрограммала грамотаға өйрәтеүҙең телдән әҙерлек осоронда беренсе класс уҡыусыларын түбәндәгеләргә өйрәтеү планлаштырылған:\nБашҡорт телендә яңғыраған телмәрҙе тыңлап аңлай, мәғәнәһенә төшөнә белеү күнекмәләрен формалаштырыу;\nБашҡорт телендә әйтелгән телмәр ағышынан һүҙҙе, ижекте, өндө, өндәр ҡушылмаһын, бигерәк тә башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәрен айыра, таный, әйтә белергә өйрәтеү;\nТелдән әйтелгән йәки уҡылған текстың аңлатҡан мәғәнәһенә төшөндөрөү.\nПрограмманың беренсе класс өсөн тәғәйенләнгән йөкмәткеһе мәктәпкә килгән балаларҙың телмәр үҫеше кимәленең төрлө булыуын иҫәпкә алып билдәләнә. Шунлыҡтан, грамотаға өйрәтеү этабында алдан үткәрелә торған телдән әҙерлек осоронда, беренсенән, лексик һәм грамматик материалдарҙы күберәк ҡабатлатыу һәм нығытыу планлаштырыла. Икенсе яҡтан, ошо рәүешле балаларҙың белем кимәлен тигеҙләп, уларҙы грамотаға өйрәтеүгә әҙерлек эше алып барыла: һөйләшеү телмәрен үҫтереү; өндәрҙең дөрөҫ әйтелешен нығытыу; аралашыу өсөн кәрәкле һүҙҙәрҙе өйрәнеп йыш ҡулланыла торған телмәр өлгөләрен, һөйләм ҡалыптарын үҙләштереү; һөйләмдәр төҙөргә, уларҙы кәрәкле интонация менән бирә белергә өйрәтеү.\nҺөйләмдәге һүҙҙәр, грамматик конструкциялар һөйләү эшмәкәрлеге аша үҙләштереләләр (күргәҙмә материал буйынса әңгәмә, дәрес ваҡытында йәки дәрестән тыш үткәрелгән телмәр уйындары, кескәй күләмле шиғырҙар ятлап һөйләү, йырлап ишеттереү, һүрәттәр буйынса хикәйә төҙөү, күргән хәл-ваҡиғалар тураһында һөйләшеү, диалог һәм монолог төҙөү һ.б.).\nБеренсе класта рус мәктәптәрендә уҡыған уҡыусыларға башҡорт телен өйрәтеү өсөн әлифбаға тиклемге телдән әҙерлек осорона 40 сәғәт, хәреф өйрәнеү осорона 27 сәғәт бүленә. Башҡорт өндәрен һәм хәрефтәрен өйрәнеүгә айырым дәреслек төҙөлмәй. Бөтә материал беренсе класс өсөн “Башҡорт теле” дәреслегендә бирелә. Рус телендә өйрәнелгән хәрефтәр менән сағыштырып өйрәтелә.\nӘлифбанан һуңғы осорҙа күбеһенсә телмәр үҫтереү, дөрөҫ уҡырға, яҙырға өйрәнеү күнекмәләренә иҫтибар бирелә. Өндәрҙе, һүҙҙәрҙе, ябай ғына һөйләмдәрҙе өйрәнеү барышында уҡыусылар уҡыу эшмәкәрлеге төрҙәрен (һөйләү, тыңлау, уҡыу, яҙыу) үҙләштерәләр. Был осор ҙа балаларҙың үҙ-ара аралашыу, аң-бедемгә эйә булыу күнекмәләрен өйрәнеүенә бәйле алып барыла. Һөйләү һәм яҙма телмәр уҡыусыларҙа түбәндәге күнекмәләрҙең формалашыуын тәьмин итә:\nБашҡорт өндәрен, өндәр ҡушылаһын һәм ижектрҙе ишетеп аңлап, уларҙы дөрөҫ әйтеү;\nТаныш булған ябай ғына темаларға бйле диалог ҡороу;\nАңлау өсөн еңел булған бәләкәй генә тексты дөрөҫ уҡыу;\nӨйрәнеү һәм тикшереү маҡсатында үткәрелгән яҙма эштәрҙе өйрәнелгән орфограммаларҙы һаҡлап, хәрефтәр яҙылышын дөрөҫ башҡарып яҙыу.\nБашҡорт (туған) телен системалы өйрәтеү курсы.\n2-4-се кластарҙа башҡорт телен системалы өйрәтеү курсы башлана, башҡорт теле грамматикаһын һәм орфографияһын үҙләштереү өҫтөндә эш алып барыла.\nИкенсе класта телмәр үҫтереү эше дауам ителә: бирелгән өлгө буйынса диалогтар ҡороп һөйләшергә, һорауҙар биреп, уларға яуап ҡайтарырға өйрәтеү, уҡыу техникаһы һәм матур яҙыу өҫтөндә эҙмә-эҙлекле эш алып барыла. Лексик темалар ҡабатланып, киңәйтеп бирелә. Һүҙ байлығын үҫтереүгә күп көс һалына.\nӨсөнсө класта тәүге ике йылда үтелгән материалдар ҡабатланып, тәрәнәйтеп өйрәнелә. Уҡыусыларҙың һүҙ байлығы әүҙем генә үҫешкәнлектән, лексик темаларҙың йөкмәткеһе аша уҡыусыларға башҡорт теленең лексикаһы, фонетикаһы һәм грамматикаһы тураһында ябай ғына кимәлдә фәнни мәғлүмәттәр бирелә башлай һәм улар ғәмәл күнегеүҙәр аша үҙләштерелә. Был класта уҡыусыларҙа лингвистик, телмәр һәм мәҙәни компетенцияларҙы үҫтереү эше алғы планға сыға. Өйрәнеүсенең инша һәм изложение яҙыуҙы башҡарыу менән бер рәттән, ижади эш төрҙәренә иғтибары арта; парлашып, төркөмдәргә бүленеп эшләү хуп күрелә.\nДүртенсе класта тирә-йүнде башҡорт телендә тәрәнерәк өйрәнеү нигеҙендә уҡыусыларҙың телмәр компетенцияһы үҫешә. Рус һәм башҡорт телдәрендәге тел күренештәрен сағыштырып, анализлап, айырып, дөйөмләштереп, балалар башҡорт теленең нормаларын программаға ярашлы үҙләштерә.\nДүртенсе кластың аҙағына уҡыусыларҙың башҡорт телендә телмәр үҫеше түбәндәгеләргә ирешеүҙе күҙаллай:\nТыңлай, һөйләй, уҡый, яҙа белеү күнекмәләренә эйә булыу;\nИркен аралаша алыр өсөн тейешле һүҙ байлығы булыу;\nАралашыуҙың диалог (бәхәс, әңгәмә) формаларын практик яҡтан үҙләштереү;\nКөнкүрештә аралашыу, һөйләшеү ҡағиҙәләрен үтәй белеү (һаулыҡ һорашыу, хушлашыу, ғәфү үтенеү, рәхмәт әйтә белеү, үтенесте белдереү);\nЯбай ғына монолог формаларын ҡулланып, һөйләй белеү (эше тураһында отчет төҙөү, бирелгән тема буйынса үҙ фекерен әйтеү; үҙ аллы план йәки һорау буйынса текст яҙыу);\nБашҡорт телендә аралаша белеү, артабан был телдә уҡыуҙы дауам итерлек булыу;\nБашҡорт теленең рус теле менән бер рттән белем сығанағы һәм кешеләр менән аралашыу ҡоралы икәнлеген аңлау.\nБашҡортса һөйләргә һәм уҡырға өйрәнеү эшмәкәрлеге дөрөҫ һәм матур яҙыу күнекмәләренең дә формалашыуын талап итә:\n-башҡорт телендә бирелгән һүҙҙәрҙе, һүҙбәйләнештәрҙе, һөйләмдәрҙе һәм текстарҙы дөрөҫ күсереп яҙыу;\n-өйрәнелгән орфограммаларҙы, пунктуация ҡағиҙәләрен ҡулланып, телдән әйтелгән тексты ишетеп, дөрөҫ яҙыу;\n-үҙ аллы бәйләнешле яҙма телмәр (һорауҙарға яуаптар, өйрәнеүсе инша йки изложение) төҙөп яҙыу.\nКүнегеүҙәр башҡарғанда каллиграфия талаптарын үтәү мөһим: хәрефтәрҙең ауышлығы, һәр береһенең бейеклеге һәм киңлеге буйынса тигеҙ килеүе, юлдан ситкә сыҡмай, тигеҙ итеп, хәрефтең формаһын боҙмай яҙыу.\nБеренсе класта һәр уҡыусының, 2-4-се кластарҙа һайланма рәүештә кемгә кәрәк – шуның дәфтәренә хәрефтәрҙе яҙыу, уларҙы бер-береһе менән тоташтырыу өлгөләрен яҙып күрһәтеү бирелә. Матур яҙыуҙың күләме 1-се класта бер юлдан да кәм булмаҫҡа, 2-се лкаста – өс юл, 3-4-се кластарҙа – дүрт юл булыуы талап ителә.\n1-4-се кластарҙа башҡорт теленән контроль диктант яҙғанда һүҙҙәр һаны яҡынса түбәндәгесә тәҡдим ителә.\nӨйрәнеү һәм контроль яҙма эш төрҙәренә (һорауҙарға яуаптар, изложение, инша, диктант, контроль күсереп яҙыу һ.б) телде өйрәнеүгә бүленгән сәғәттәр һанынан аҙнаһына 1 сәғәт планлаштырыла. Улар бөтәһе лә өйрәнеү яҙма эштәре тип һаналалар. Башланғыс дөйөм белем биреүҙең федераль дәүләт стандарты талаптарына ярашлы, уҡыусыларға башҡорт теле системаһын өйрәтеү һөҙөмтәләре ике төрлө блокта бирелә. Беренсеһе – “Сығарылыш уҡыусыһы өйрәнәсәк” тип атала һәм унда программаның һәр бер бүлеге буйынса мотлаҡ үҙләштерелергә тейешле булған төп белем күрһәткестәре билдәләнә.\nИкенсеһе – “Сығарылыш уҡыусыһы өйрәнеү мөмкинлеге аласаҡ” тигән исем аҫтында бирелә һәм был блок төп белемде тәрәнәйтеп, киңәйтеп өйрәнеүҙе, йәғни материалды тәрәнерәк итеп өйрәнеүҙе күҙ уңында тота. Был белем күрһәткестәре бөтә уҡыусылар өсөн дә мотлаҡ түгел тип һанала, был өлкәләге тел материалдары менән ҡыҙыҡһынған һәм һәләтле балаларға ғына тәғәйенләнә.\nФонетика һәм орфоэпия.Һуҙынҡы һәм тартынҡы өндәрҙе айырыу. Һүҙҙә баҫымлы һәм баҫымһыҙ ижектәрҙе таба белеү, рус теле менән сағыштырыу. Ҡалын һәм нәҙек һуҙынҡылар. Яңғырау һәм һаңғырау, парлы һәм парһыҙ тартынҡыларҙы айыра белеү. Һөйләмдә мәғәнә буйынса (логик яҡтан) баҫым төшкән һүҙҙәрҙе таба белеү. Башҡорт өндәрен, өндәр теҙмәһен әҙәби тел нормаларына ярашлы әйтә белеү.Бирелгән алгоритм буйынса һүҙгә фонетиканализ яһау.\nГрафика. Өндәрҙе һәм хәрефтәрҙе айырыу. Яҙыуҙа ь, ъ, е, ё, ю, я хәрефтәре булған һүҙҙәрҙә өндәрҙең һәм хәрефтәрҙең һанын сағыштырып билдәләү.\nХәреф булмаған график сараларҙы – һ-ҙҙәр араһындағы буш урын, юлдан юлға күсереү билдәһе, ҡыҙыл юлды (абзац) дөрөҫ ҡулланыу. Башҡорт алфавитындағы хәрефтәрҙең исемен, уларҙың бер-бер артлы килеү тәртибен белеү. Алфавитты һүҙлектәр, белешмә йыйынтыҡтар, каталогтар менән эш иткәндә ҡуллана белеү.\nЛексика. (курстың бөтә бүлектәрендә лә өйрәнелә). Һүҙҙең яңғырашы менән мәғәнәһенең бер бөтөн икәнлеген аңлау. Һүҙлектән һүҙҙәрҙең мәғәнәһен табыу. Текста һүҙҙең мәғәнәһен аңлатыу. Бер мәғәнәле һәм күп мәғәнәле һүҙҙәрҙе айырыу. Һүҙҙең тура һәм күсмә мәғәнәһен айыра белеү: текста бирелгән өлгөләрҙе ҡулланып аңлатыу. Синоним һәм антонимдарҙы айыра белеү, өйрәнелгән текстарҙа уларҙы таба, аралашҡанда ҡуллана белеү.\nҺүҙьяһалыш (морфематика). Тамырҙаш һүҙҙәр тигән төшөнсәнең мәғәнәһен аңлау. Бер тамырҙан яһалған һүҙҙәрҙе һәм синонимдарҙы айыра белеү. Тамырҙаш һүҙҙәрҙең яһаусы ялғауҙар ярҙамында барлыҡҡа килеүе.Һүҙҙе составы буйынса тикшереү.\nМорфология. Һүҙ төркөмдәре. Һүҙ төркөмдәренең үҙ аллы һәм ярҙамсы төркөмдәргә бүленеүе.\nИсем тураһында төшөнсә. Мәғәнәһе һәм телмәрҙә ҡулланылышы. Яңғыҙлыҡ һәм уртаҡлыҡ исемдәрҙе айыра һәм таный белеү. Исемдәргә кем? Нимә? Һорауҙарын ҡуя белеү. Исемдәрҙең һан һәм килеш менән үҙгәреүе. Килеш атамаларын белеү һәм килеш һорауҙарын белеү. Исемдәрҙең эйәлек заты категорияһы. Исемде морфологик яҡтан тикшереү.\nҠылым тураһында төшөнсә. Мәғәнәһе һәм телмәрҙә ҡулланылышы. Ҡылымдарҙың һан, заман категорияһы. Хәҙерге заман ҡылымдарының һан, зат, барлыҡүюҡлыҡ формалары. Ҡылымдарға морфологик анализ.\nСифат тураһында төшөнсә. Мәғәнәһе һәм телмәрҙә ҡулланылышы. Сифаттарҙың яһалышы. Төп һәм шартлы сифаттар. Сифат дәрәжәләре. Сифаттарҙы морфологик яҡтан тикшереү.\nАлмаш тураһында төшөнсә. Алмаш төркөмсәләре. Зат алмаштарының берлек-күплек формалары, килеш менән үҙгәреше. Һорау, күрһәтеү алмаштары. Алмаштарға морфологик анализ.\nҺан. Ябай һәм ҡушма һандар. Һан төркөмсәләре: төп, рәт. Һанға морфологик анализ. Һандарҙың килештә үҙгәреше.\nСинтаксис. Һүҙҙе, һүҙбәйләнеште, һөйләмде айыра белеү. Уларҙың айырмаһын һәм оҡшаш яҡтарын билдәләү. Әйтелеү маҡсаты буынса ябай һөйләм төрҙәре: хәбәр, һорау, өндәү һөйләмдәр.\nҺөйләмдең баш киҫәктәрен таба белеү. Эйә менән хәбәрҙе айырыу, һөйләмдә уларҙы билдәләү. Һүҙҙәргә мәғәнә буйынса һорауҙар ҡуйып, уларҙың һүҙбәйләнештәрҙә, Һөйләмдәрҙә бер-береһенә ҡарата булған бәйләнешен билдәләү.\nҮҙ аллы тиң киҫәкле һөйләмдәрҙе табып билдәләй йәки үҙ аллы төҙөй белеү. Тиң киҫәкле һөйләмдәрҙә һанау интонацияһын ҡулланыу. Ябай һәм ҡушма һөйләмдәрҙе айырыу.\nОрфография һәм пунктуация. Орфографик яҡтан һүҙҙәрҙе дөрөҫ яҙа белеүҙе формалаштырыу. Орфограммаларҙың дөрөҫлөгөн тикшереү ысулдарын белеү. Орфографик һүҙлекте ҡулланыу белеү.\nТүбәндәге дөрөҫ яҙыу ҡағиҙәләрен ҡулланыу:\n-һүҙҙәрҙе юлдан юлға күсереү;\n-һөйләм башында һәм яңғыҙлыҡ исемдәрҙә ҙур хәрефтең яҙылыуы;\nҺөйләм аҙағында тыныш билдәләре: нөктә, һорау һәм өндәү билдәләре;\nТиң киҫәктәр араһында өтөр ҡуйыу;\n-һүҙ аҙағында һаңғырау ҡ, к, п өндәренә әйләнә: ҡалаҡ – ҡалағы, китап – китабы, көрәк – көрәге;\n--мы/-ме, -мо/-мө һорау ялғауҙарының яҙылышы;\n(э) өнө башҡорт телендә тик һүҙ башында яҙыла: эш, эт.\n-е хәрефе һүҙ башында (йэ) тип ишетелгән урында яҙыла: еп, ете, егет;\n-ҡалын а, о, у, ы һуҙынҡыларынан килгән ҡылымдарға –ма юҡлыҡ ялғауы, ә, ө, ү, и, э(е) һуҙынҡыларынан килгән ҡылымдарға –мә юҡлыҡ ялғауы ҡушыла: бар-ма-йым, кил-мә-ем;\n-я хәрефе башҡорт телендә һүҙ башында (йа) ишетелгән һүҙҙәрҙә яҙыла: япраҡ, яҡын;\n-ҡайҙа? Һорауына яуап биргәндә ҡалын һуҙынҡылы һүҙҙәргә –ла, -да, -та, -ҙа, нәҙек һуҙынҡылы һүҙҙәргә -лә. –дә, -тә, -ҙә ялғауҙары ҡушыла;\n-ҡайҙан? Һорауына яуап биреүсе ҡалын һуҙынҡылы һүҙҙәргә –нан, -дан, -тан, -ҙан ялғауҙары, нәҙек һуҙынҡылы һүҙҙәрҙә –нән, -ҙән, -дән, -тән ялғауҙары ҡушыла;\n-төп башҡорт һүҙҙәрендә ъ һәм ь билдәләре өн белдермәй. Әгәр һүҙҙең беренсе өлөшө ҡалын булһа – ъ билдәһе, нәҙек булһа – ь билдәһе яҙыла: ҡулъяулыҡ, төньяҡ;\nҺүҙҙең нигеҙе ҙ хәрефенә бөткән исемдәргә –ҙар, -ҙәр, т хәрефенә бөткән исемдәргә –тар, -тәр ялғауҙары ҡушыла. Һүҙҙә ҡуш тартынҡы барлыҡҡа килә: ҡыҙ ҡыҙҙар, ат – аттар.\n-һүҙ –ль, -нь, -брь хәрефтәренә бөтһә, - нәҙек, -рь хәрефенә бөтһә, ҡалын ялғау ҡушыла, нәҙеклек билдәһе төшөп ҡала: июлде, сентябрҙе, лагерға.\nБәйләнешле телмәр үҫтереү. Аралашыу осрағының ҡайҙа, кем менән, ниндәй маҡсатта барыуын аңлау. Диалог форма?ында аралашыуҙы практик рәүештә үҙләштереү. Диалог (әңгәмә, бәхәс). Үҙ фекерен әйтә, уны дәлилләй белеү. Һөйләшеүҙе башлай, дауам итә, тамамлай белеү (һаулыҡ һорашыу, һаубуллашыу, ғәфү үтенеү, рәхмәт әйтеү, үтенес, һорау менән мөрәжәғәт итеү, теләктәр әйтеү һ.б.).\nҒәмәли яҡтан телдән һөйләшеүҙең монологик формаһын үҙләштереү (телдән башҡарған эше тураһында отчет төҙөү, ниндәйҙер предметты, күренеште телдән һүрәтләү, хикәйәләү, улар тураһында фекерләү).\nТекст. Текстың билдәләре. Текст эсендәге һөйләмдәрҙең бер-береһе менән мәғәнә яғынан бәйле булыуы. Текстың исеме.\nТекста төп фекерҙе аңлатҡан һәм уның тамамланыуын билдәләгән һүҙҙәрҙе табып йәки үҙ һүҙҙәре менән әйтә белеү.\nТекста һөйләмдәрҙең бер-бер артлы мәғәнәүи яҡтан теҙелеп килеүе.\nТекст өлөштәренең (абзац) бер-бер артлы мәғәнәүи яҡтан теҙелеп килеүе.\nТекст өҫтөндә комплекслы эш башҡарыу: исемләү, һөйләмдәрҙе, текст өлөштәрен (абзацтарҙы) мәғәнә буйынса дөрөҫләп төҙөү.\nТекстың планы. Бирелгән текстың планын төҙөү. Тәҡдим ителгән план буйынса үҙ аллы текст төҙөү.\nТекст төрҙәре: һүрәтләү , хикәйәләү, фекерләү һәм уларҙың үҙенсәлектәре.\nХат, саҡырыу ҡағыҙы, яҙыу (записка) һәм ҡотлау открыткаһы яҙыу.\nҮҙ аллы текстар төҙөү, бирелгән текстарҙың дөрөҫлөгөн, уларға күп мәғәнәле һүҙҙәрҙе, синонимды, антонимды аңлатҡан һүҙҙәрҙе өҫтәп төҙәтеү.\nИнша һәм изложение яҙыуҙың төрҙәре менән таныштырып, уларҙы яҙырға өйрәтеү: а) ентекләп, эҙмә-эҙлекле итеп яҙыу; б) ниндәйҙер осраҡҡа, күренешкә, ваҡиғаға бәйле ҡыҫҡаса, һайлап алынып яҙылған изложениелар; хикәйәләү иншаһы, һүрәтләү иншаһы, фекерләү иншаһы.\nБашланғыс класты тамамлағас, программаны үҙләштергән уҡыусылар тейешле лингвистик белемгә һәм телмәр үҫешенә эйә булып, башҡорт телен өйрәнеүҙе артабан өлкән кластарҙа уңышлы дауам итә ала.\n4 класс. Туған (башҡорт) теленән календарь-тематик план\nҠурай” башҡорт халыҡ әкиәте\nКонтроль күсереү “Ҡайынлы тау”\nР.Ғарипов. Туған тел Һүҙбәйләнеш\nБашҡортостан йылғалары. Бер йәки күп мәғәнәле һүҙҙәр\nБашҡортостан күлдәре. Тура һәм күсмә мәғәнәле һүҙҙәр\nМостай Кәрим. Дим йылғаһы Һүҙ составы. Тамырҙаш һүҙҙәр\n“Ирәндек” әкиәте Ҡушма һүҙҙәр\nШихандар, тауҙар Е, ё, ю, я хәрефтәре\nСәсәндәр. “Урал батыр” эпосы Ярҙамсы һүҙҙәр\nУрал батыр” (фильм ҡарау) Яңғыҙлыҡ һәм уртаҡлыҡ исемдәр\nКонтроль күсереү “ Ҡышын”\nСалауат Юлаев. Тыуған илем Күплек ялғауҙары\nБашҡортостан рәссамдары Исемдәрҙең эйәлек заты үҙгәреше\nШайморатов генерал Исемдәрҙең килештә үҙгәреше\nБашҡортостан ҡалалары Парлы тартынҡылар\n“Исемең матур, кем ҡушҡан? Исем серҙәре. Туғанлыҡ терминдары\nБашҡортостан буйлап сәйәхәт Сифат. Сифат дәрәжәләре\nШәжәрә Һан. Ябай һәм ҡушма һандар\nОлатайҙар һүҙе – аҡылдың үҙе Алмаштар\nЯратҡан яҙыусым Ҡылымдар\n“Аҡъял батыр” әкиәте Ҡылымдарҙың затта үҙгәреше\nКонтроль күсереү “Ҡариҙел”\nБашҡорт музыкаһы. З.Исмәғилев Ҡылымдарҙың үткән заманы\nТеатр, кино .Ҡылымдарҙың хәҙерге заманы\nМузейҙа. Ҡылымдарҙың киләсәк заманы\nҠылымдарҙың заманда үҙгәрешен нығытыу\nС.Әлибай матур көн.Күнегеүҙәр үтәү\nБашҡорт ыласындары.Һүҙ төркөмдәре ҡабатлау\nБашҡорт халыҡ әкиәте . Күнегеүҙәр үтәү\nКонтроль күсереү “Йылы төн”\nУҡыу- уҡытыу методик ҡулланмалар исемлеге\nБашҡорт теленең алфавиты. Плакат\nБашҡорт теле грамматикаһы таблицаларҙа.– Башҡортостандың бәләкәй даһийы. Өфө: Эдвис, 2008\nМатериаль- техник ҡулланмалар\nТөп әҙәбиәт исемлеге Дәреслек: Нафиҡова З.Ғ., Мортазина Ф.Ф. Башҡорт теле: уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 4-се класы өсөн туған (башҡорт) телен һәм әҙәбиәтен өйрәнеү өсөн дәреслек.- Өфө: Китап, 2017.\nҒәбитова З.М. Телмәр үҫтереү дәрестәре.- Өфө: Китап; 2009\nБашҡорт теле таблицаларҙа, схемаларҙа, ҡағиҙәләрҙә. Әүбәкирова З.Ф.- Өфө: 2006\nЖурналдар: “Аҡбуҙат”, “Аманат”, “Башҡортостан уҡытыусыһы”\nН.А. Зайцев ысулы буйынса башҡорт телендә тиҙ уҡырға өйрәтеү // Ш.Ш. Әхмәҙиева. Өфө, Китап, 2001.\nНомер материала: ДБ-368561


Башҡорт | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > тарих, риүәйәттәр, легендалар > Башҡорт\n« Мосолмандарҙын осрашыуы һәм сәләмләшеүе\nБашҡорт көрәшсеһе »\n1584 [йылда] Табын ҡәлғәһе яһалған. 1586 йылда Өфө указ буйынса ҡала булып, шул заман Мәскәүҙә батшалыҡта фитрәт* булып һәм башҡорттар уны ишетеп, гәһедте боҙа башланылар. Был фитрәт заманынан башлап, афәткә ғәйепле баярҙарҙы, поляктарҙы һәм атҡыусы* исемле ғәскәр халҡын нәфи әл-бәләд* итеп ебәрә башланылар.\n1598 йылда Өфөнән ғәскәр сығып, Себер ханы Күсемде боҙоп, әсир итте. .\n1613 йылда Романовтарҙан әүәл Михаил Федорович батша булып, Мәскәү тыныслыҡ тапты.\nБашҡорт йортонда ҡашмау һәм һаҡалтай, ваҡ саф көмөш аҡсалар батша Михаил һәм Алексей заманынан күберәк ҡалғандар. Был батшалар, башҡорттоң, Иван Васильевичтан бирелгән вәғәҙәһен яңыртып, [уны] тынысландырмыштыр. Әммә 1676 йылда башҡорт, мишәр һәм Ҡазан татарҙары, ҡалмыҡ халҡы менән ҡушылып, башҡорт енесенән Сәйет исемле старшинаны баш ҡылып, күп йылдар рус менән һуғышып, [был яу] биш йылда тамам булды. Бәғзеләр* һигеҙ йыл тимештәр.\nИмператор Петр 1 заманында, 1707 йылда, башҡорт старшиналары Алдар һәм Күсем Өфө ҡалаһының комиссары Сергеевка хушнуд* булмай, бола яһап, ул ике йылда тамам булған. Сергеевты Петр батша ғәйепле табып, ҡател* ҡылдырып, башҡортто ризалыҡта ҡалдырған.\n1730 йылда, Өфө ҡалаһында воевода тигән оло түрә Бутурлин заманында, Әстрхан тарафындағы Волга иҙеле менән Яйыҡ араһындағы Кесе Урҙа тигән ҡырғыҙҙар (ҡаҙаҡтар.— Ғ. Ҡ.) [ханлығының] ханы Әбулхәйер, урыҫҡа баш һаламын тип, шарттарын яҙып һәм башҡорт халҡының ҡағиҙәһе менән торабыҙ тип, Өфө ҡалаһына илсе ебәргән. 1731 йылда, императрица Анна Ивановна заманында, башҡорттарҙың ярҙамы менән хан Әбулхәйер баш һалған һәм уның илселәре Өфөнән башҡорт старшинаһы Алдар менән императрицаға барып ҡайтмыштыр... Бәғдә Петербургтан Ҡотлоәхмәт Тәфкилев исемле тәржемәсе, шах тарафынан Әбулхәйер ханға барып, ант һәм гәһед* алмыш.\n1734 [йылда] ҡырғыҙ (ҡаҙаҡ.— Ғ. К.) халҡы Ор һыуының, тамағында ҡәлғә һалырға һорамыш. Шул сәбәпле ҡәлғәне яһап Оренбург исеме ҡушҡандар, һуңынан Оренбург ҡалаһын Ор тамағынан Һаҡмар тамағына күсермештәр. Ә ундағы ҡәлғә Орск булып ҡалмыштыр.\nЙәнә беҙҙең башҡорттоң гәһеденә вафа ҡылған эштәренән береһе булыр: 1734 йылда ҡырғыҙҙарҙың (ҡаҙаҡтарҙың. — Ғ. Ҡ.) Урта Урҙаһынан, Омск һәм Петропавловск тарафынан, ун меңдән зиядә* ҡырғыҙҙар сығып, башҡорт йортон ғарәт ҡыла башлағас, башҡорттар үҙҙәренең Таймас тархан тигән түрәһен баш итеп, уларҙы боҙоп, тоугтарын* алып, илдәренә ҡыуалап ебэрмештәрҙер. Бының һуңында, шул уҡ йылда, Урта Урҙаның ханы Шимәки (Шимәк) хан егерме мең ҡырғыҙ (ҡаҙаҡ.— Ғ. Ҡ.) менән икенсе кәррә* килеп, башҡорттарға һөжүм иткәнендә, башҡорттар ғәскәрҙәрен тайяр* ҡылып, ҡаршы һуғышып, Шимәки (Шимәк) ханды һәм егерме мең ғәскәр халҡын әсир итеп, урыҫҡа баш һалырға ант иттереп, Шимәкиҙең (Шимәктең) вәкил-илселәрен Өфө ҡалаһына алып ҡайтып, ғәһед вә шарт яҙҙырып алғандар. Шулай булғас был дәхи* башҡорттоң вәғәҙәгә вафаһылыр, йөҙөнөң ағылыр. Әммә рус тауарихтарында башҡорттоң бунттарын күп яҙып, хеҙмәттәрен бик аҙ йәд* ҡылалар, һәр кем үҙен үҙе маҡтамаһа, ғәйре* кеше маҡтамаҫ тигәндер башҡорт мәҡәле.\n1734 йылдың 1 майында Оренбург ҡалаһын һалырға указ бирелмеш. Шул сәбәптән Петербургтан Өфөгә [килгән] статский советник Кириллов һәм полковник Ҡотлоэхмэт Тәфкилев 1735 йылдың 15 июнендә Ор һыуының тамағына еткәс тә, Килмәк Абыҙ исемле старшина, башҡорттоң гәһедле ерен алырға ҡасд* ҡылалар тип, яу сығарҙы. Был яу йәнә биш йыл бармыш. Дим буйында Ҡазан губернаторы, һуңынан мәшһүр сәр ғәскәр* Румянцев-Задунайский башҡорттар менән бик ныҡ һуғышмыш. Бәғдә Румянцев төрөк һуғышына саҡырылып, кенәз Голицын уның урынына губернатор булып күп тормош. Был ҡайғынан Кириллов 1737 йылда Һамар ҡәлғәһендә вафаттыр.\nОренбургты һалмаҫтан борон Кириллов башҡорт халҡын ырыуға һәм волосҡа [бүлеп] һәм тархандарын айырып яҙып, башҡорт, мишәргә хеҙмәт, типтәрҙәргә ҡара эш тәғәйенләп, Оренбургты һалырға бергә алып киткән икән. Бының һуңында генералдар Татищев һәм Соймонов, крепостәр һалып, бунтты ҡатг ҡылырға тырышҡандар. Бунтта Әбулхәйер хан йәнә баш тартып, Татищев һәм тәржемәсе Арслан Бахметовтың ижтиһады менән кире ҡайтҡан. Мәгәр: «Башҡорт халҡы рустан сыҡты, улымды хан ҡылайым», — тип уйлаған икән. Әммә 1738 йылда Тәфкилев хозурында йәнә ант иткән.\nКилмәк Абыҙ яуы Татищевтан һуң, генерал кенәз Урусов заманында, 1740 [йылда] тамам булған. Был Килмәк яуында типтәр, мишәрҙәр ҡатнашмағандар. Шуның өсөн уларға башҡорт ерендә әжерһеҙ ер биләргә бойоролған...\nДәхи мишәр халҡы был Килмәк яуында, русҡа ҡуштанлыҡ күрһәтеп, Батырша исемле мөдәррис* ишанды тотоп бирмештәр. Ул зат шәриф Петербургта әсир тороп, рус данишмәндтәре менән ғәрәп һәм рус нәхүҙәрен* мөҡабәлә ҡылмыш тип нәҡыл* итәләр.\nБатыршаны ҡыҙғанып, мишәр халҡына әйтерҙәр икән:.\nМишәр тигән һүҙҙең мәғәнәһен\nҠарағыҙ һеҙ лөғәт* фарсыла.\nЕр алырға тырышып йөрөй торғас,\nИшандарын һатҡан барыһы ла.\nБында кенә юҡтыр, мәгәр бер мәҡәл һүҙ булып ҡалмыштыр. Татар, мишәр һәм башҡорт ҡәҙимдән бер ата балаларылыр. Татар, мишәр мөҡәддәмерәк ерҙәрен юғалтып, башҡорт туганына килмештер. Башҡорттар: «Күңелебеҙ киң, еребеҙ киң, ҡабулыбыҙ бар», — тимештәр...\n1762 йылда Өфөлә ҡырғыҙҙың (ҡаҙаҡтың — Ғ. Ҡ.) Нурғәле ханы нисә айҙар аманат тормоштор. Бәғдә Оренбургка ҡуйылып унан ҡасып киткән.\n1765 йылда Илек ҡәлғәһенән* Стәрлетамаҡҡа, унан Ағиҙел, Чулман* [буйлап] Нижныйға тоҙ юлы күрһәтелгән. Тоҙҙо башҡорттар хеҙмәт бәрәбәренә ташыған.\n1767 йылда Мәскәүгә башҡорт һәм ғәйре енестәр яңы ҡанун яһашырға комиссияға депутат булып барғандар...\n1773 йылда... Яйыҡ казактарына Дон буйынан [сыҡҡан] Пугачев исемле казак баш булып, был Чулман һәм Ағиҙел һыуҙарын алып, Ҡазанға барып, Волга буйлап Саратов тарафына йөрөп, ҙур фетнәләре һәр кемгә мәғлүмдер. Был яуҙа башҡорттар йәнә Пугачев тарафын тотоп, күп һәләкәткә төшмөштөр. Быларҙың араһында Өфө өйәҙенең Шайтан Көҙөй волосынан Юлай һәм [уның] улы Салауат башлап йөрөмөштәр...\nӨфө ҡалаһын Пугачевтың наибтары* — Оренбург тарафынан Чика, Богородский тарафынан Губанов исемле рустар — хәсар* ҡылғандар. Хикәйәттәре «Справочная книгала» һәм мәғлүмдер. Былар 1775 йылда ... ҡател* ҡылынмыштарҙыр.\nӘммә Салауат һәм Юлай Балтик диңгеҙендәге Рогервик исемле крепосҡа, һуҡтырылып һәм төрлө язалар [аша үткәрелеп], оҙатылмыштарҙыр. Йөмләнән береһе: морондарын телеп, йөҙҙәренә мисәт баҫып, Өфө өйәҙендә, ауылдан ауылға йөрөтөп, һуҡтырғандар...\n1774 йылдың ноябрь айында Өфөгә мәшһүр батыр генерал Суворов килеп, биш көндән Саратовҡа юлланмыштыр. Әммә Пугачевты полковник Михельсон боҙоп, тотоп мәҙкүр* Суворовҡа, был һәм иң ҙур сәр ғәскәр граф Панинға тапшырмыштыр.\nПугачев Мәскәүҙә ҡател булынмыш. Әммә Чика менән Губанов Өфөлә ҡател булынмыштар. Был яуҙа дүрт йыл эсендә алтмыш мең әҙәм һәләк булып, заводтарға ирешкән зарарҙар егерме һигеҙ миллион һум тимештәр.\n1778 йылдың 22 сентябрендә Екатерина 2 Духовное собрание исеме менән ислам дине мәхкәмәһенә* указ биреп, 1789 йылдың 4 декабрендә Өфө ҡалаһында мәхкәмә фәтих* ителмештер...\n1790 йылда башҡорт һәм мишәрҙәр швед походына барғандар. Мөҡәддәмерәк* поляк һуғышына йөрөгәндәр...\n1797 [йылда], император Павел I заманында, башҡорттар ерҙәрен межа менән әйләндерергә һорағандар. 1798 йылда башҡорт халҡын ғәскәр яһап, кантондарға бүлгәндәр. Алтмыш биш йыл ғәскәри булып, 1863 йылда [башҡорттар] дөйөм крәҫтиән мәхкәмәләренә тапшырылмыштар.\n1800 йылда Өфөнән наместник мәхкәмәһе китеп, Оренбург губернаһы булып, йәнә 1804 йылда, Александр I заманында, Өфө губернаһы булды.\n1812 йылда башҡорт һәм мишәрҙәр француз һуғышына Наполеон 1 ҡаршы бармыштарҙыр һәм уны һөрөп Париж ҡалаһына кермештәрҙер. 1827 — 1829 йылдарҙа башҡорт, мишәрҙәр төрөк һуғышына — Дунай буйына, Молдавияға, 1830— 1831 йылдарҙа поляк һуғышына — Варшава ҡалаһына барғандар. Бәғзеләре Могилев губернаһында торғандар. Шуның өсөн [башҡорттарҙың] Могилевҡа походы тип әйтерҙәр ине. Беҙҙең атайыбыҙ ҙа шул походта булмыштыр...\n1855 йыл башҡорттар йәнә төрөк һуғышына барҙылар. Ҡырым һуғышы йәки Севастополь һуғышы тимәк менән мәшһүрҙер.\n1863 йылда башҡорт һәм мишәрҙең ғәскәр исеме һәм кантондар бөтөрөлөп, волостной правлениелар булды. 1869 йылда Оренбургтағы ер комиссияһы бөтөп, ер эштәре губерна крәҫтиән присутствиеларына бирелде. 1863 йылда башҡортҡа ерҙәрен теләгәнсә һатыу ихтыяр булып, ул 1876 йылда, дәғүә күп булғанлыҡтан, мәнег булды. Бының бәғдәһендә, 1881 йылда,... Оренбург генерал-губернаторы лөзуме мөнҡәтиғ* булып, Өфө губернаһы ғәскәр хосусында Ҡазан хәрби округына дахил* булды. Был көндәрҙә хәрби округ суды һәм интендантство Ҡазандалыр.\n1882 йылда Златоуст ҡалаһында, император Александр Николаевич наследник заманында, 1837 йылда килеп тамаша ҡылған тауҙарының береһендә һәйкәл яһанылар. Ҡайһыңа татарса “Александр 2” тип тимергә ҡаҙаҡлар өсөн алтынлы хат беҙҙән яҙҙырҙылар.\n1883 йылда император Александр Александровичтың коронованиеһы булды. 1889 [йылдың] 4 декабрендә мосолмандарҙың Духовное собраниеһының асылыуына 100 йыл тулды. Был хосуста фәҡирегеҙ китап яҙмыштыр. Рус һәм татар телендә булыр. Татарсаһы оҙонораҡтыр.\nБәйғәт — ант, вәғәҙә; ризалыҡ.\nҒарәт — баҫып алыу, барымта, талау.\nМәнег — рөхсәт итмәү, ҡамасаулау.\nГәһедтәренә вафа ҡылыу — вәғәҙәләренә тоғро булыу.\nФитрәт — төшөнкөлөк, тынысһыҙлыҡ.\nАтҡыусы — стрелец.\nНәфи әл -бәләд — илдән һөрөлеүсе.\nБәғзе — ҡайһы бер, ҡайһы.\nХушнуд — ҡәнәғәт, риза.\nҠател — үлтереү, юҡ итеү.\nБәғдә — һуңынан, аҙаҡ.\nЗиядә — артығыраҡ, күп.\nТоуг — буйһоноу, тыңлау, теләк.\nКәррә — тапҡыр, мәртәбә.\nТайяр — әҙер; осоусы.\nДәхи — тағы, йәнә.\nЙәд — иҫкә төшөрөу, телгә алыу.\nҒәйре — башҡа, бүтән.\nҠасд — ниәт, теләк, маҡсат.\nСәр ғәскәр — ғәскәр башлыгы (полководец).\nҠатг — киҫеү, өҙөү, сабыу.\nХозур — күҙ алды. ян, эргә.\nМөдәррис — мәҙрәсәнең өлкән уҡытыусыһы.\nЗат шәриф — күренекле (бөйөк, ҡәҙерле) зат.\nДанишмәнд — ғалим, белгес.\nНәхү — грамматика, синтаксис.\nМөҡабәлә — сағыштырыу.\nНәҡыл — һөйләү, телдән телгә тапшырыу.\nЛөғәт — тел; һүҙлек, һүҙ.\nҠ алғә — нығытма, крепость.\nЧулман — Кама.\nНаиб — урынбаҫар.\nХәсар — зарар, зыян.\nМәҙкүр — үрҙә телгә алынған, әйтеп үтелгән.\nМәхкәмә — хөкөм йорто, хөкөм итә торган идара.\nФәтих — асыу, башлау.\nМөҡәддәм — элек, тәүҙә, башта.\nЛөзүме мөнҡәтиғ— кәрәк (тейеш) булыуы бөтөрөлөү. Дахил — ҡатнашыусы, эскә кереүсе; әнберҙең эске яғы.\nМөхәмәтсәлим Өмөтбаевтың (1841—1907) “Йәдкәр” китабынан\nТекстологик эштәрҙе башҡарыусы, төҙөүсе, баш һүҙ яҙыусы, аңлатмалар биреүсе Ғиниәт Ҡунафин. Башҡортостан китап нәшриәте. 1984 йыл.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 25.03.2017 в 21:24, и размещена в категории тарих, риүәйәттәр, легендалар. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Белоретта – Себер кедры\n14 Ноябрь 2018, 16:27\nСебер кедрын йыш ҡына Себер ҡарағайы тип атайҙар. Был ағастың бейеклеге – 50 метрға, олононоң әйләнәһе ике метрға етә. Уларҙың йәше биш-һигеҙ быуат тип һанала.\nКедр Башҡортостанда ла үҫә. Белорет яғындағылар тураһында тәбиғәт белгесе, ғалим Евгений Кучеров түбәндәгеләрҙе яҙып ҡалдырған:\n“Белорет ҡалаһынан алты километр алыҫлыҡта урынлашҡан урман хужалығында 1906 йылда ултыртылған Себер кедрҙары үҫә. Бында үлән бик ҡуйы түгел, ер өҫтө ылыҫ менән ҡапланған.\nКүҙәтеүҙәр буйынса, 60 йыллап үҫкән ағаста 1600-ҙән ашыу тубырсыҡ була. Берәүһендә етмешләп орлоҡ етешә, был – беҙҙең яҡ өсөн һәйбәт уңыш. Кедр сәтләүеге менән тейендәр ҙә рәхәтләнеп һыйлана.\nОҙаҡ йәшәүе, үҙағасының яҡшы сифатлы булыуы, ҡиммәтле сәтләүеге – былар барыһы ла кедрҙы беҙҙең республикала күберәк ултыртыу кәрәклеге хаҡында һөйләй”.\n=1497 йылда Германияла тотолған бер суртанда “Был күлгә 1230 йылдың 5 сентябрендә Фридрих II үҙ ҡулы менән ебәргән беренсе балыҡ мин” тип яҙылған ҡулса табылған. Тимәк, суртан 267 йыл йәшәгән.\n=1792 йылда тотолған бер ыласында “Англия короле ғәли йәнәптәре Яков. 1610 йыл” тип яҙылған ҡулса булған.\n=Лондон зоопаркында бер гөбөргәйел 175 йыл йәшәгән.\n=Францияла 2000 йыллыҡ имән бар. Ҡырымда үҫкән сәтләүек ағасына ла шунса уҡ йәш. Бында 700 йыллыҡ шыршыларҙы, 1 500 йәшлек кипарис һәм эрбет сәтләүеген осратырға була.\n=Планетала иң ҙур һәм тәрәне — Тымыҡ океандағы Филиппин диңгеҙе. Уның майҙаны – 5,7 миллион квадрат километр, ә иң тәрән урыны – 10 265 метр.\n=Көньяҡ Америкалағы Анхель шарлауығы 1054 метр бейеклектә урынлашҡан.\n=Төньяҡ ярымшарҙағы иң түбән температура (71градус) Яҡутстанда була.\n=Донъялағы иң “шаян” ағас Ғәрәбстан ярымутрауында үҫә. Кеше уның борсаҡ ҙурлығындағы ҡара емештәрен ашаһа, бер сәбәпһеҙ көлә башлай. Был 30-50 минут дауам итә, шунан кеше йоҡоға тала. Урындағы халыҡ әлеге емеште теш һыҙлағанда файҙалана.\n=Иң ҙур йылға балығы – йәйен. Уның буйы биш метрға етә, ә ауырлығы 300 килограмдан ашып китә. Йөҙ йыллап элек Одер йылғаһында 400 килограмм самаһы тартҡан гигант балыҡты тотҡандар.\nБашҡорттарҙың айыуға бер нисә һунар ысулы бар. Уларҙың ҡайһы берҙәрендә йыртҡысты тотоуҙан бигерәк умарталарҙы һаҡлау маҡсаты ҡуйыла. Солоҡто айыуҙан аралау өсөн ағас ҡыуышы эргәһенә оҙон бауға йыуан түмәр, тумран йәки таш аҫып ҡуйыу ҙа билдәле. Эргә-тирәләй ергә осло имән ҡаҙыҡтар ҙа ҡағып сыҡҡандар. Айыу ағасҡа менгәндә уларҙы урап үтә, ә инде төшкән ваҡытта тап ошонда ҡолай һәм, ғәҙәттә, шунда уҡ йән бирә.\nХIХ быуаттың икенсе яртыһынан башҡорттар араһында тимер тәрилкә ҡапҡандар киң таралыу ала. Улар, хайуандың, йәнлектең төрөнә ҡарап, төрлө ҙурлыҡта һәм ҡеүәттә була.\nЯланлы көньяҡ Башҡортостанда йомран күп. Был йәнлекте тотоу өсөн айырым тоҙаҡтар һатыла. Улар тимерҙән эшләнә, диаметры 7-8 сантиметр булған торбаны хәтерләтә. Эске яҡтан йыуан тимер сыбыҡтан остары эскә ҡаратып бөгөлгән ырғаҡ нығытыла. Бындай тоҙаҡтарҙы өң ауыҙына урынлаштыралар. “Торба”ға ингән йомран ырғаҡҡа эләгеп, унан сыға алмай.\nАу ярҙамында тик ҡуяндарҙы тотҡандар. Был ысул төрлө төбәктә билдәле булһа ла, уны һирәк ҡулланғандар.\nБорон йәнлек-ҡоштарҙы башҡорттар атып та алған. ХIХ быуатҡа тиклем йәйә һәм уҡ иң ныҡ таралған ҡорал булған.


Кисә республика аграрийҙары 60 мең гектар майҙанда сәсеү эштәрен тамамлаған\nЯҙғы кампания сиктәрендә 110 мең гектар сәселгән, был пландың 5 процентын тәшкил итә. Ауыл хужалығы министрлығы аграрийҙар алдында тәүлегенә 100 мең гектарҙы эшкәртергә кәрәк тигән бурыс ҡуя. Әле хужалыҡтар башлыса бойҙай, һоло, арпа кеүек яҙғы культуралар менән эш итә, шул уҡ ваҡытта уларҙың ҡайһы берәүҙәре көнбағыш, шәкәр сөгөлдөрөнә лә тотонған. Улар рәтендә Ҡырмыҫҡалының «Шайморатов» хужалығы ла бар.\nОрлоҡ ташыусы автомобилгә тынғы юҡ. 6 метр киңлектәге сәсеү комплексы уны баҫыуҙы ике урағанда бушата тиерлек. Ҡеүәтле техника бер ыңғай 34 рәтте солғай, бынан тыш, комплекс баҫыуға культивация үткәреп өлгөрә, шунда уҡ орлоҡтарҙы күмеп тә бара. Етештереү ҡеүәте юғары булған техника эште күпкә еңеләйтә.\nҠырмыҫҡалының «Шайморатов» хужалығында ошондай ике сәсеү комплексы алмашлап, тәүлек әйләнәһенә эшләй. Әле аграрийҙар арпа кеүек иртә культураларҙы сәсә.\nБыйыл «Шайморат»тар баҫыуға 11 апрель сыҡҡан. Был үткән йылдар менән сағыштырғанда, аҙна-ун көнгә иртәрәк тип билдәләйҙәр хужалыҡта. Быға һауа шарттарының яҡшы булыуы булышҡан. Көндәр йылытып ер кәрәкле булған температураға еткән, дым ҡаплау эштәре лә инде тулыһынса тамам. Бары тик сәсеүҙе теүәлләргә кәрәк.\nЙәнәшәлә генә сөгөлдөр сәселә. Быйыл хужалыҡта татлы тамырға 310 гектар майҙан бирелгән. Уңыш яҡшы булыр тип көтөлә, хужалыҡ сит илдә етештерелгән ҡиммәтле орлоҡтар ҡуллана. Гектарына, аҡсаға күсергәндә, орлоҡ буйынса ғына 10 мең һум самаһы китһә лә, сығымдар аҡлана тип билдәләйҙәр бында.\nРеспублика хужалыҡтарының элита сортлы орлоҡтар ҡулланыуын Башҡортостандың ауыл хужалығы министрлығы ла маҡсат итеп ҡуя. Ҡабул ителгән программаға ярашлы, улар һәр хужалыҡта дөйөм орлоҡ фондының кәмендә 15 процентын тәшкил итергә тейеш.\nШулай уҡ ауыл хужалығы министрлығы аграрийҙарҙы сөгөлдөр сәсеүҙе әүҙемләштерергә саҡыра. Был эштәр өсөн климат шарттары әле яҡшы, хәҙер үк башлағанда иртәрәк тамамлап, уңышты ла ваҡытында йыйып алырға була. 15 майға тиклем хужалыҡтар яҙғы культураларҙы сәсеп бөтөп, ай уртаһынан кукурузға тотонорға тейеш.


Ҡаһым түрә ни әйтер ине?.. » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Башҡорт донъяһы » Ҡаһым түрә ни әйтер ине?..\nҠаһым түрә ни әйтер ине?.. 03.07.2018 // Башҡорт донъяһы\n...Баҡса-баҫыу эштәренең ҡыҙған мәле. Ҡара тупраҡ дымдан һарҡыу менән уға һабан төрәндәре инде, көрәк баҫылды, ә ҡара ер өҫтөн йәшеллек ҡаплап алды... Шулай ҙа һүҙем әлеге ерҙең байлыҡ булараҡ дөйөм төшөнсәһе хаҡында. Стәрлетамаҡ районының Айыусы, Мырҙаш һәм Яңы Васильевка ауылдары халҡы инде етенсе йыл пай ерҙәре өсөн көрәшә. Осона сыҡтым тигәндә генә, ҡаршылыҡтар осрап тора, ваҡиғалар көтөлмәгән йүнәлеш ала. Бөгөн көтөүлектәр, баҫыуҙар аукцион аша һатылған, хатта йылға буйҙары ла (ҡомлоҡтар ҙа) бүленеп алынған, ти кешеләр. Килеп тыуған хәл ни менән тамамланыр – уныһы инде, ысынлап та, хәҙер халыҡтан тормай. Ә шулай ҙа...\nБөйөк яугир вариҫтары\nМырҙаш менән Айыусы ауылдары Айыусы ауыл биләмәһенә ҡарай. Икеһе лә боронғоларҙан иҫәпләнә, улар хаҡында әле ХVIII быуатта уҡ билдәле була. Халыҡ иҫәбенә килгәндә, Айыусыла, мәҫәлән, шул ваҡытта ла, әле лә 300-гә яҡын кеше йәшәй. Мырҙаш менән Айыусы – Стәрлетамаҡ районының бер ҡул бармағы менән генә һанарлыҡ башҡорт ауылдары иҫәбендә.\nСиткә йөрөп эшләгән кешеләр ҙә бар, шулай ҙа халыҡ башлыса малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнә. Ғөмүмән, ер улар өсөн төп табыш булып ҡала.\nАуылдар матур тәбиғәт ҡосағында урынлашҡан, уларҙы йылға, урман, тигеҙ яландар уратып алған. Стәрлетамаҡ, Салауат ҡалаларына ла алыҫ түгел. Ғөмүмән, бөтә яҡлап та ғорурланырлыҡ, һоҡланырлыҡ һәм уңайлы төбәк. Ғорурлыҡ тигәндән, ҡасандыр бөтә илдә даны таралған Ҡаһым түрә нәҡ ошо хозур ерҙә тыуған.\nТарихтан белеүебеҙсә, Ҡаһым Мырҙашев – Наполеонды тар-мар итеүҙә, 1813 – 1814 йылдарҙа сит ил походтарында ҡатнашҡан рус армияһындағы башҡорт полкы командиры. 30 йәшлек хәрби етәксе хаҡында шул заманда уҡ легендалар йөрөй. Уның ҡаһарманлығына һоҡланалар, ә үҙен хатта “ат та күтәрә алмаған”. Үкенескә ҡаршы, легендар командирҙы, мәғлүмәттәргә таянғанда, походтан ҡайтҡанда ағыулап үлтерәләр, әммә уның рухы оҙаҡ йәшәй, ә даны иһә бөгөнгәсә килеп еткән. Ә бит был төйәктә Ҡаһым түрә кимәленә етмәһәләр ҙә, тағы әллә нисәмә батыр тыуып үҫкән, кәрәк саҡта илен һаҡлап яу сапҡан, ере тип баш һалған...\nШуныһы үкенесле: нәҡ ер тип башын һалған командир-батырҙарҙың вариҫтары бөгөн үҙҙәре ерһеҙ ҡалыу алдында. Башҡа һыймаҫлыҡ хәл, ләкин закондан аша уҙып булмай шул...\nКолхоз менән хоҡуҡ та юҡҡа сыға\nБыл ерҙәр менән айыусылар-мырҙаштар электән төрлө хоҡуҡта ҡуллана. Шәхси милектә тоталар, ә совет осоронда, билдәле, дөйөм хужалыҡтарға берләшеп эшкәртәләр баҫыу-ҡырҙарҙы. Әммә был система ла селпәрәмә килә: бер заман колхоздарҙы тарҡата башлайҙар. Нәҡ ана шул мәлдә башлана ла инде пай бәләһе.\nБашҡа яҡтарҙа дөйөм хужалыҡтар юҡҡа сыҡҡандан һуң, мөлкәтен дә пайға сығарып, бүлешеп алдылар. Кемдәрҙер йәнә шәхси нигеҙҙә берләшеп, хужалыҡты күтәрҙе һәм хәҙер ҙур хужалыҡ булып китте. Кемдер техниканы һатып бөтөп, ерҙе эшкәртеүселәргә ҡуртымға бирә. Ә бына 1989 йылда “Ашҡаҙар” колхозы менән осраҡта ер ҙә, техника ла икенсе бер ҙур хужалыҡҡа тапшырыла: “Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ районы Стәрлетамаҡ тәжрибә-эшкәртеү хужалығы НПО “Башкирское” исеменә Стәрлетамаҡ район халыҡ депутаттары Советы тарафынан 2925 гектар даими файҙаланыла торған ер ауыл хужалығы производствоһында файҙаланыу өсөн ғүмерлеккә бирелде” тигән юлдар бар был эштең төп документы булып торған Ерҙе биләү, даими файҙаланыу хоҡуғына дәүләт актында (РБ – 44-00052). Хәйер, төп документ тип ни, ул күсермә генә.\n– Был акттың төп нөсхәһе ҡайҙа икәнлеген асыҡлап булмай. Ул бөтөнләй бармы икән? Районда ла күсермә генә, – тип аптырай, мәҫәлән, инде нисә йыл халыҡҡа тейешле пай ерҙәрен юллау менән шөғөлләнгән Айыусы ауылы фермеры Илнур Аҙнаев.\nНисек кенә булмаһын, акт буйынса ер тапшырылған һәм ерҙең яңы хужаһы унан файҙалана башлаған... Тик йәнә оҙаҡҡа түгел. Хужалыҡ бөлгөнлөккә төшә һәм милек дәүләткә, бурыстар иҫәбенә китә. Әммә иң мөһиме – ерҙәрен, шул иҫәптән пайға тейешлеләрен дә хужалыҡ дәүләт иҫәбенә хосусилаштырып өлгөргән була. Шулай итеп, урындағы халыҡ осраҡлылыҡ ҡорбаны булып ҡала. Хәҙер иһә ер бөтөнләй аукцион аша һатылған. Өс ауылдан йәмғеһе 185 кеше пайһыҙ ҡалған. Хәйер, ер бит бөтөнләй был категория буйынса бүленмәгән. Әммә хәлдең ыңғай яҡҡа үҙгәреүе лә ихтимал.\n– Мәҫәлән, әлеге актты законһыҙ йәки нигеҙһеҙ тип тапҡан осраҡта бындай проблеманың бөтөнләй булмауы ихтимал, – ти Айыусы ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Илмир Сарбулатов. Тик уны ғәмәлдән сығарыу еңел бирелмәй. Әлбиттә, бөтөнләй ерһеҙ тип тә булмай халыҡты, ауыл биләмәһенә ҡараған ерҙәр, көтөүлектәр бар. Тик улар ғына мал аҫрар өсөн етмәй – һыйыр ҡышын да көтөүҙә йөрөмәй бит. Ғөмүмән, бесәнлектәр мәсьәләһе тәрән уйға һала.\n2011 йылда ерҙе 185 кешегә пай итеп биреү буйынса башлана ерҙе ҡайтарыу мәсьәләһе. Майҙанды үҙ аҡсаһына бүлеп биреп, ауыл халҡы ерҙе теркәр өсөн тейешле органдарға мөрәжәғәт итә. Шул саҡта тәжрибә хужалығы ерҙе хосусилаштырғаны асыҡлана ла инде. Документтарҙы кире бороп ҡайтаралар. Халыҡ ахыр сиктә был милек буйынса Стәрлетамаҡ район судына мөрәжәғәт итә һәм еңеп сыға. Тимәк, инде пай юлларға була. Тик йәнә халыҡ алдында кәртә ҡуйыла – был юлы Дәүләт милкенә идара итеү органының Башҡортостан буйынса территориаль идаралығы был ҡарарҙы юҡҡа сығарыу өсөн Башҡортостандың Юғары судына мөрәжәғәт итә. Һөҙөмтәлә Стәрлетамаҡ район суды ҡарары юҡҡа сығарыла.\n2015 йылда территориаль идаралыҡтың үҙенә мөрәжәғәт итергә була халыҡ. Бер юлы төрлө кимәлдәге етәкселәргә лә хат яҙыла, шул иҫәптән хатта Рәсәй Президентына ла. Район хакимиәте лә ҡулынан килгәнсә ярҙам итә. Тик, үкенескә ҡаршы, әлегә тиклем халыҡ мәсьәләнең осона сыға алмаған.\n– Ил етәксеһенән ошо көндәрҙә яуап килде, ләкин тәҡдим рәүешендә генә, – ти Илнур Аҙнаев.\nЕр өсөн көрәшеп йөрөгән мәлдә...\nИнде етенсе йыл пай ерҙәре тип юл сапҡанда, “ерҙәр һатыла” тигән яңылыҡ килеп төшә халыҡҡа. Әлеге мәлдә аукцион үткән, участкаларҙың яңы хужалары ла бар. Дөрөҫөрәге, ер 49 йылға ҡуртымға бирелгән, ти Илнур Аҙнаев. Ләкин артабан нисек ике-ара мөнәсәбәт ялғаныр? Нисек кенә булмаһын, ерҙең яңы хужалары Илдар Буранғолов менән Иршат Иралиндың артабан ауыл халҡы менән ҡулға-ҡул тотоношоп эшләүен теләргә ҡалалыр. Мәҫәлән, ауылдаштары Зәлиә Иралина белдереүенсә, егеттәр ауылға көсөнән килгәнсә ярҙам итә. Улай ғына ла түгел, Илдар Буранғолов үҙе менән бер рәттән тиҫтәләгән ауылдашын да эш менән тәьмин иткән, ер эшенә мөкиббән киткән, тимәк, уны ҡурсаларға әҙер фермер булараҡ билдәле. Ә уның урындағы мәктәптең иҙәнен алмаштырыуҙа матди яҡтан ярҙам итеүе айырыуса иғтибарға лайыҡ. Үҙ кеҫәһен ҡайғыртып ҡына йәшәгән кеше тыуған еренең йәшәйешенә битараф булыр ине. Шуға төптән уйлағанда, иң мөһиме – ер ситтәр ҡулына китмәгән. Тик шуныһы, закон буйынса был ерҙәрҙе өс йылдан һуң шәхси милек итеп теркәп була. Ул саҡта ерҙең хужаһы алмашынмаҫ тип кем гарантиялай ала – ошондай хәл килеп тыуыуҙан ҡурҡа халыҡ. Мырҙаш ауылынан Фәриҙә апай Буранғолова әйтмешләй, ул саҡта кинәнеп бесән сабырлыҡ урын да булмаһа, ни ҡылырға?!\nЕрҙең пайсылар ҡулына эләкмәүендә, әлбиттә, әллә кемдәрҙе тәнҡитләп ултырыу дөрөҫ тә түгелдер. Һәр хәлдә яңы хужалар закон нигеҙендә, иҡтисади ҡанундар буйынса эш иткән. Бында ҡасандыр акт төҙөп, киләсәкте уйламайынса, ерҙе башҡалар ҡулына тапшырып ҡуйған етәкселәрҙең ҡылығына аптырай халыҡ. Хәйер, ҡарап тормағас ни... Һәр хәлдә, Хоҙай барыһына шаһит. Иң мөһиме – халыҡ, ниндәй генә рәсми документтар төҙөлмәһен, ғәмәлдә ерһеҙ, бесәнлекһеҙ, баҫыуһыҙ, көтөүлекһеҙ ҡалмаһын ине.\nӘлбиттә, ауыл халҡы менән был осрашыу мәсьәләнең бөтә нескәлектәрен дә асып һалмай, һәр хәлдә һөҙөмтәләр тураһында фекер тупларға иртәрәк. Икенсенән, һәр яҡтың фекерен ишетеү зарур. Нисек кенә булмаһын, был ваҡиға ахыры халыҡ файҙаһына булыр тип өмөтләнәбеҙ – ошо хаҡта үҙ һүҙебеҙҙе тағы ла әйтербеҙ әле.\nТотош уҡырға 1302


Иген етештереү компанияларына ауыл хужалығы продукцияһы әйләнеше өлкәһендәге хартияға ҡушылырға мөмкин\nОшо туралағы тәҡдим бөгөн Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығында үткән ултырышта индерелде. Хартияның төп маҡсаты булып иген һәм май һығыу баҙарын ҡара схемаларҙан таҙартыу тора. Был ойошмаға ингән компаниялар һалым инспекцияһы тәҡдим иткән килешеү мөнәсәбәттәренә күсә.\nЙәғни, етештереүселәрҙән һатып алыу уртасыл ойошмаларҙан тыш, туранан-тура алып барыласаҡ. Был үҙ сиратында өҫтәмә хаҡҡа һалымды кире ҡайтарыуҙа законһыҙ юлдарҙы ҡулланыуҙы юҡҡа сығарасаҡ һәм экспорт етештереү компанияларының да, ауыл хужалығы етештереүселәренең дә табышын арттырыуға булышлыҡ итер тип көтөлә. Легаль булмаған һатып алыуға көрәш буйынса хартияға әле Рәсәйҙә 400-ләп компания ҡушылған.\nНина Голотина, Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы бүлеге етәксеһе: «Иген культураларын экспортҡа сығарған ваҡытта өҫтәмә хаҡҡа һалымды ҡайтарыуҙың законһыҙ схемаларын бөтөрөү буйынса проект етештереүселәр, эшкәртеүселәр өсөн генә түгел, бюждетты тулыландырыу буйынса ла бик отошло. Әле үк күп эскспортер компаниялар ауыл хужалығы продукцияһын һатып алыуҙа уртасыл ойошмаларҙың хеҙмәтенән баш тарта һәм етештереүселәрҙең ҡулынан ғына ала».


NGC 6807 — Википедия\n19h 34m 33,5s\n+05° 41' 04"\n12 550 пк\nNGC 6807, PK 42-6.1\nNGC 6807 (другое обозначение — PK 42-6.1) — планетарная туманность в созвездии Орёл.\nСписок публикаций, посвящённых NGC 6807\n↑ Villaver E. The Magellanic Cloud Calibration of the Galactic Planetary Nebula Distance Scale // Astrophys. J. / E. Vishniac — IOP Publishing, 2008. — Vol. 689, Iss. 1. — P. 194–202. — ISSN 0004-637X; 1538-4357 — doi:10.1086/592395\n\n↑ McCUSKEY S. W. Stellar spectra in Milky Way regions. A region in Aquila // The Astrophysical Journal Letters — IOP Publishing, 1949. — Vol. 109. — P. 426–435. — ISSN 2041-8205; 2041-8213 — doi:10.1086/145146\n\nИсточник — https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_6807&oldid=100955489\nЭта страница в последний раз была отредактирована 11 июля 2019 в 00:15.


Формы булки – Ой!\n👌 Формы булочек 17 идей, увлечения и хобби\n4.\t“ТЮЛЬПАН” или “ТРИЛИСТНИК”


"Global Management Challenge" чемпионаты еңеүселәре кемдәр?\n11 Сентябрь , 18:30\nЕңеүселәр 24-25 сентябрҙә Түбәнге Новгород ҡалаһында Башҡортостан данын яҡлаясаҡ. Команда составына Хәйбулла, Ҡыйғы, Борай, Стәрлетамаҡ районы эшҡыуарҙары инде.\nАлдан хәбәр итеүебеҙсә, 10 сентябрҙә Сибай ҡалаһында III Бөтә Рәсәй “Урал аръяғы-2021” инвестиция һабантуйы үтте. Сара Башҡортостан Хөкүмәте һәм Стратегик башланғыстар агентлығы ҡатнашлығында ойошторолдо.\nИнвестһабантуй сиктәрендә "Global Management Challenge" стратегия һәм бизнесҡа идара итеү буйынса халыҡ-ара чемпионаттың төбәк этабы финалы еңеүселәрен бүләкләү тантанаһы Сибай ҡалаһының коворкинг-үҙәгендә үтте.\nGlobal Management Challenge - стратегик беренселек буйынса донъяла иң ҙур чемпионат. Унда ҡатнашыусылар комплекслы компьютер бизнес-симуляторы ярҙамында бер ай идара итеү тәжрибәһен аласаҡ, шул уҡ ваҡытта ул урта кампанияларҙа йылдар буйы эшләй. Шулай уҡ чемпионат теоретик белемде ғәмәлдә ҡулланыу мөмкинлеге бирә һәм бизнес-белем биреүгә әйҙәгән донъя тәжрибәһен берләштереп, төп идара итеү һәм шәхси күнекмәләрҙе эшләргә ярҙам итә.\n- "Global Management Challenge" чемпионаты - ҡатнашыусылар өсөн бына тигән ҡорал, ул идара итеү өлкәһендә белемдәрҙе һәм мөмкинлектәрҙе киңәйтергә киң офоҡтар аса. Заманса технологиялар бер урында ғына тормай, бер-береһен уҙып китә. Теге йәки был өлкәлә уларҙы нисек тиҙерәк үҙләштерә алаһығыҙ, хеҙмәт баҙарында иң ҙур ихтыяж менән файҙаланылған белгес буласаҡһығыҙ. Был чемпионат тиҙ ваҡыт эсендә үҙендең идара итеү һәм шәхси сифаттарыңды камиллаштырырға мөмкинлек бирә. Хәҙер финалға сыҡҡан команда Түбәнге Новгородтағы ярыштарҙа беҙҙең республика данын лайыҡлы яҡлар тип ышанам, - тип билдәләп үтте Хөкүмәт Премьер-министры Андрей Назаров.\nБеренсе урынды "Строймаркет" ойошмаһы (Рафаэль Ғәлимов) яуланы. "Көмөш"тө шәхси эшҡыуар Р.Ф.Туҡтаровтың хеҙмәткәрҙәре яуланы, өсөнсө урынды Стәрлетамаҡ район хакимиәте вәкиле Айҙар Әбүбәкеров алды. Еңеүсе команда 24-25 сентябрҙә Түбәнге Новгород ҡалаһында Башҡортостан данын яҡлаясаҡ.