Байҡы-Юныс ауыл Советы (Ҡариҙел районы) — Башҡорт Википедияһы\nБайҡы-Юныс ауыл Советы (Ҡариҙел районы)\nБайҡы-Юныс ауыл Советы — Ҡариҙел районы составындағы 2008 йылда бөтөрөлгән административ-территориаль берәмек һәм ауыл биләмәһе (муниципаль берәмек тибы). Почта индексы — 452386. ОКАТО коды — 80234818000. Байҡыбаш ауыл Советы ауыл биләмәһе менән берләштерелә. 1991 йылдың 1 июлендә ойошторола.\nБайҡы-Юныс — административ үҙәк, Асҡыш ауылы\nБашҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының 1991 йылдың 1 июлендәге «Ҡариҙел районында Байҡы-Юныс ауыл Советын ойоштороу тураһындағы» 6-2/273 һанлы указы хәбәр итә:\nҠариҙел районының Байҡы-Юныс ауылында административ үҙәк менән Байҡы-Юныс ауыл Советын ойошторорға.\nТигермән ауыл Советынан Байҡы-Юныс һәс Асҡыш ауылдарын сығарып Байҡы-Юныс ауыл Советы составына индерергә.\nТигермән ауыл Советының административ үҙәген Байҡы-Юныс ауылынан Тигермән ауылына күсерергә.\nБайҡы-Юныс ауыл Советының сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы билдәләргә.\n17 йылдан һуң Байҡы-Юныс ауыл Советы юҡҡа сыға.\n27) Ҡариҙел районы буйынса (пункт б):\nБайҡыбаш ауылында административ үҙәге менән, «Байҡыбаш» атамаһын һаҡлап, Байҡыбаш һәм Байҡы-Юныс ауыл Советтарын берләштерергә.\nБайҡы-Юныс ауыл Советының Байҡы-Юныс, Асҡыш ауылдарын Байҡыбаш ауыл Советы составына индерергә.\nБайҡыбаш ауыл Советының сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.\nИҫәп мәғлүмәттәренән Байҡы-Юныс ауыл Советын алып ташларға\n2008 йылға Асҡын районы, Тигермән ауыл Советы, Әртәкүл ауыл Советы, Иҫке Аҡбүләк ауыл Советы, Байҡыбаш ауыл Советы муниципаль берәмектәре менән сиктәш ( «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең административ үҙәктәре, сиктәре һәм статусы тураһында» 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы Законы»).\n↑ УКАЗ Президиума ВС Башкирской ССР от 01.07.91 № 6-2/273 "Об образовании Байки - Юнусовского Сельсовета в Караидельском районе" Ҡалып:Webarchive\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Байҡы-Юныс_ауыл_Советы_(Ҡариҙел_районы)&oldid=842685 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:44 26 октябрь 2018 үҙгәртелгән.


Өс һөйләм менән » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Башҡортостан » Өс һөйләм менән\n31 майҙа көндөҙгө сәғәт 2-нән 4-кә тиклем Өфө ҡалаһының Йәштәрҙе эш менән тәьмин итеүгә булышлыҡ итеү үҙәге «Йәйге осорҙа йәштәрҙе һәм үҫмерҙәрҙе эш менән тәьмин итеү» темаһы буйынса 8 (347) 279-06-56 телефоны аша «тура бәйләнеш» ойоштора. Бәлиғ булмағандарҙы йәйге осорға эшкә урынлаштырыу, быны хоҡуҡи көйләү мәсьәләләре һәм башҡа һорауҙарығыҙға үҙәк белгестәре яуап бирәсәк. Интернеттағы «Бәйләнештә» социаль селтәрендәге «ЦСЗМ» төркөмө аша ла һорау бирергә мөмкин.\nБашҡортостанда ғинуар – апрель айҙарында барлыҡ финанслау сығанаҡтары иҫәбенә дөйөм майҙаны 458,4 мең квадрат метр тәшкил иткән 4864 фатир файҙаланыуға тапшырылған. был, 2012 йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, 13,5 процентҡа күберәк. 249,2 мең квадрат метр торлаҡ – ауыл ерендә, 209,2 мең квадрат метры ҡалаларҙа төҙөлгән.\n«Алтынай» башҡорт балалар театр студияһы мәктәп театрҙарының Мәскәүҙә үткән XV «Русская драма» халыҡ-ара фестивалендә уңышлы сығыш яһаны. Ижади коллектив унда балалар яҙыусыһы Рәсимә Ураҡсинаның китабы буйынса «Йомро-йомро йомғағым» әкиәтен тәҡдим итте. Бәйге йомғаҡтары буйынса «Алтынай» студияһы «Әкиәт» номинацияһында беренсе дәрәжә лауреат булды.\n2 – 9 июндә Өфөлә халыҡ-ара шашка буйынса донъя чемпионаты үтә. Ярыштарҙа иң көслө шашкасылар, атап әйткәндә, бөгөнгө көндә донъя чемпионы булған Александр Георгиев, күп тапҡыр донъя чемпиондары Александр Шварцман һәм Алексей Чижов ҡатнашасаҡ. Өфөгә 24 илдән 40-ҡа яҡын спортсы киләсәк.\nКисә Өфөлә, БР Мәғарифты үҫтереү институтында «Башҡортостан өмөтө −2013» һәләтле балалар форумы уҙғарылды. Уның барышында Бөтә Рәсәй мәктәп уҡыусылары, Мәскәү дәүләт университеты олимпиадаһы, өлкән синыф уҡыусылары өсөн финас баҙары һәм эшҡыуарлыҡ буйынса олимпиадаларҙа һәм башҡа интеллектуаль ярыштарҙың аҙаҡҡы этаптарында еңеүселәр һәм призерҙар тәбрикләнде. Тантаналы сараға шулай уҡ йәш интеллектуалдарҙың уҡытыусылары ла саҡырылғайны.\nБашҡортостан вәкилдәре Новосибирскиҙа үткән Рәсәйҙең 12-се Дельфий йәштәр уйындарында миҙал һәм ике диплом яуланы. Юғары наградаға Өфө сәнғәт училищеһынан Айҙар Хәйруллин лайыҡ булды. Йәнә ике ҡатнашыусы – Салауат музыка колледжынан баянсы (аккордеонсы) Артур Адршин һәм Урта махсус музыка колледжынан скрипкасы Анастасия Мәмәшева дипломдар менән бүләкләнде.\nСығыу ваҡыты 24-05-2013, 12:33 | Ҡаранылар: 1365\nПремия алыусылар асыҡланды\n“Путинка”. Квадрат метры – 30 мең һум\nКредитҡа батып ҡына фатир алмаһаң ...\nӨфөлә “аҡтар” һәм “ҡаралар” алышасаҡ\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Мәскәүҙә яуаплы ведомство башлыҡтары менән осрашты


Введите правильные символы * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA. − один = 5


Мәңге асылыр сер » Башкортостан кызы\nМәңге асылыр сер\nБашҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, шағирә, драматург, үҙешмәкәр композитор Зөһрә Хәдит ҡыҙы Фәйзуллина – рух тәрбиәсеһе, әүлиәләр затын дауам иткән ағинәй, ихтирамлы һәм абруйлы кеше. Уның бай тормош юлына байҡау яһау күптәргә көс-ҡеүәт бирер, күп ҡырлы талант эйәһенең эшмәкәрлеген тулыраҡ күҙ алдына баҫтырыр.\n«Хөснөтдин әүлиә шәжәрә ағасыбыҙға ҡот биреп тора. Уның өлкән улы Фәттәхетдин олатайымдың дүрт улы: Шакир, Басир, минең олатайым Закир, унан ҡала Муллабай, ике ҡыҙы булған. Әүлиә олатайыбыҙ кешеләрҙе дауалаған. Үҙем үлгәс тә ҡәберемә йөрөһөндәр, им, көс биреп ятырмын», – тигән.\nЗөһрә апайҙың үҙенең дә дауалау, имләү һәләте бар. Ҡот ҡойоу, тел-теш ҡырҡыу ғәмәлдәрен дә ул ярҙам һорап килгән яҡындарына бик ихлас башҡара.\n«Ауырыйым тиһәләр, иҫнәп алам да китәм, эргәләренә барһам да, ярҙам була ла ҡуя. Һораһалар, доғалар уҡыйым. Әммә кешеләрҙе имләүҙе үҙмаҡсат итмәйем», – ти Зөһрә апай.\n«Ер һәм күкте тоташтырған\nАрҡанмы һин, Арҡайым?\nБөлөп барған был халҡыма\nҠалҡанмы һин, Арҡайым?» –\nоран булып яңғыраған йырҙы белмәгәндәр һирәктер. «Үтәгәнгә бар, тигән тауыш килде. Ниңә был ауылға бар, ти икән?» – тип аптырай Зөһрә апай. Арҡайым еренә аяҡ баҫҡас, күңеленә йыр килә. Үтәгән Арҡайымдан аҡҡан йылға икән, баҡтиһәң.\nЗөһрә Фәйзуллинаның тормошонда бындай мөғжизәүи хәлдәр бихисап. Әҙибә, композитор булып танылған был ханым үҙе мәңге асылыр сер, мөғжизә икән, тип һоҡланаһың, уның ижад емештәрен барлап. Тарих менән бөгөнгөгә һалынған тылсымлы күпер, хәтер, һынмаҫ рух, быуаттар төпкөлөнән киләсәккә күсер моң даръяһы ул. Зөһрә Хәдит ҡыҙы яҙған «Шағале Шаҡман», «Өсмөйөшлө хаттар», «Кисерегеҙ», «Шакирйән», «Тәңкә һалдым», «Илекле ҡыр», «Танго» йырҙарын республикала билдәле йырсылар башҡарҙы. «Мөғжизәләр иле – сал Урал», «Р»-һыҙ ҡалған Мырҙабай», «Андыҙ барҙа ат үлмәҫ», «Африкама ҡайтам», «Шалтай мажаралары», «Ҡот ҡайтарыр Айсыуаҡ» пьесалары республика театрҙарында гөрләп барҙы.\n«...Алты йәшемдә тыуған ауылым Ҡаҙмаштан Ҡырҙасҡа күсеп киттек. Атайымды ошо ауылға мәктәп директоры итеп тәғәйенләнеләр. Олатайым менән өләсәйем беҙҙең менән бергә ҡубарылды. Мәктәптә генә эштәре бөтмәй ине атай-әсәйемдең, колхозда пропагандистар ҙа, өйҙәге береһенән-береһе ваҡ балаларҙы ҡарарға, мал көтөргә лә кәрәк бит. Унда 14 йыл йәшәнек», – тип хәтирәләргә бирелә Зөһрә ханым.\nХыялға бай ҡыҙ Ҡырҡты ташын сәхнә итеп йырларға ярата, Ҡаҙмаштағы ике ҡуш, бер яңғыҙ үҫкән ҡайын эргәһенә килеп, көй сығарып, эс серҙәрен бушатып, бейеп ҡайтып китә. Атаһы бүләк иткән энциклопедияны уҡып, китаптан ҡарап, костюмдар тегеп кейә. Жизель, Ҡара аҡҡош образдары ҡайҙан килгән тиһең башына? «Атайым мәҙәниәтле, белемгә һыуһаған кеше ине. Ғүмеренең аҙағынаса белем алыу менән мәшғүл булды. Әсәйем менән бергәләп Темәс, Сермән педучилищеһын, Магнитогорск институтының тарих факультетын тамамлаған. Силәбенең Урал университетының тарих факультетын уҡып бөтөр йылда, 52 йәше тулмаҫ борон, яҙғы ташҡында һыуға батып фажиғәле вафат булды. Миңә – 26, иң бәләкәй ҡустыбыҙға 6 ғына йәш ине. Бөтәбеҙгә лә егелеп эшләргә тура килде, әсәйем, барыһына ла белем биреп, 90 йәшкә саҡ ҡына етмәй мәрхүмә булды. Ҡаҙмаштағы тыуған йортобоҙҙоң нигеҙ ҡотон Хәлил ҡустым менән Рәшиҙә килен һаҡлай», – ти Зөһрә Хәдит ҡыҙы.\nӘсәһе Яңылбикә инәй сабыр аҡылы, егәрлелеге, алдан күрә белеү һәләте менән тирә-яҡта абруй тотҡан, аң-белем таратып ултырған, үҙ заманының зыялы бер кешеһе булған, уға кәңәшкә бөтә ауыл йөрөгән. Юҡҡа ғына «политика еңгәй» ҡушаматын бирмәгәндәрҙер. Мәктәптә 45 йыл уҡытыусы булып эшләп хаҡлы ялға киткән. Тарихсы белемле мөғәллимә география, башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрен алып барған. «Дәресемә әсәйем йыр уҡытыусыһы булараҡ инде. «Ғилмияза»ны йырлайбыҙ, «Урал»ды өйрәнәбеҙ, «Һары ла сәс»те... «Шәүрә»нең һүҙҙәрен таҡтаға яҙҙыра ла ятлаттырып, йырлатып дәрес үткәрә ине. Хәҙер генә аңлайым: уның үҙенең халыҡ йырҙарын өйрәтеү методикаһы булған. Шуға күрә класташтарым барыһы ла йырлай», – ти ул ҡәҙерлеләрен иҫләп. Атаһы, Бөйөк Ватан һуғышы яугире, һуғышта ҡулын ҡалдырып ҡайта. Хәләле менән алты балаға ғүмер бирәләр. Зәғәфуран, Әдип, Йәмил, Фәнил, Хәлил – биш ул да Фәттәховтар нәҫелен лайыҡлы дауам иткән.\nТемәстең интернат-мәктәбендә уҡығанда, «өләсәң һине һағынып илай» тип атаһы килеп алып ҡайтып китә Зөһрәне. Туғандарын, ауылын, бәләкәй ҡустыларын уйлап, ҡыҙсыҡтың үҙенең дә йөрәге һығыла. «Һағыныуға түҙә алмай, Темәстән йәйәүләп ҡайтып килә инек, атайымдың шулай ҡарар итеүе миңә етә ҡалды», – тип иҫләй Зөһрә ханым. Шулай итеп, ул Ҡырҙастан Асҡарға йөрөп уҡый башлай.\nТәүге тапҡыр мәктәп ашханаһына килеп ингәс тә ҡарашы ашап ултырған ике егеткә төшә. «Ошо егеттәрҙең береһе минең артымдан йөрөйәсәк, шуға кейәүгә сығасаҡмын», – тип уйлап ҡуя. Уй буламы ул, әллә берәй төрлө һиҙенеүме? Вәкил бер туҡтауһыҙ уны баҫтыра, шаяра башлай. Зөһрә, класс етәксемә әйтәм, тип сик ҡуйырға маташа. Әммә был иғтибар тора-бара тәрән хискә әйләнә.\nУрта мәктәпте тамамлағас та Стәрлетамаҡ мәҙәни-ағартыу техникумына барам, тип хыяллана. Комсомол ойошмаһынан йүнәлтмә лә бирәләр. Ул ваҡытта үҙе ансамбль төҙөп, Баймаҡ ҡалаһында үткән фестивалгә бөтә республикаларҙың бейеүҙәрен өйрәнеп, «Халыҡтар дуҫлығы» тигән бейеүе менән бик ҙур уңышҡа өлгәшеп ҡайта. Әммә Ауыл хужалығы институтына юл тотҡан дуҫлашып йөрөгән буласаҡ тормош иптәше Вәкилдең, һин әртис юлын һайлаһаң, мине һанламайһың инде, тигәнерәк шаяртыуы ҡыҙҙы һағайта. Әсәһе лә, нишләп әртис булһын ул, ҡыҙым телсе һөнәрен һайлай, уҡытыусыға уҡый, тип егетте йөпләй. Баш ҡалаға алдараҡ юлланған Вәкил уның документтарын үҙе менән алып китә.\n«БДУ-ның филология факультетына уҡырға килгәс, үҙемдең яңылышмағанымды аңланым. Уҡыу оҡшай, «Ирәндек» бейеү ансамбленә, драма, «Шоңҡар» түңәрәктәренә йөрөйөм. Еңел атлетика буйынса ярыштарҙа ҡатнашам. Төндәрен әҙәби китаптар уҡыйым. Китапхананан сығышмай, имтихандар тапшырам. Кинотеатрҙарҙа, театрҙа ниндәй премьера бар, ҡалдырмай йөрөйбөҙ», – тиһә лә, Зөһрәне сәхнә арбай. Бейегәндән һуң үҙен ҡабат-ҡабат һоратып сығарыуҙарында тоҡомдан килгән һәләт, һөйкөмлөлөк, арбау, кеше халәтенә инә белеү, Йыһан тулҡынына көйләнеү – әллә ниндәй сихри көстәрҙең ҡатнашлығы барлығын тойоу уны дәртләндерә. «Әсәйем үҙе лә, апайы Маһинур ҙа, һеңлеһе – Сара тигән апайым да йырланы. Улар өсәүләп көй башлаһалар, Шәрифйән Афзалов еҙнәйем ҡурай тартыр ине. Бөрйән яғынан сәсән телле өләсәйем ҡумыҙҙа уйнарға өйрәтте», – ти ул.\n«Беренcе курсты тамамлағас, Вәкил ағайығыҙ армияға китте. Өс йыл хеҙмәт итте. Нәҫелебеҙ алдараҡ та ҡоҙа булышҡайны – Ғәфифә менән Баян беҙҙе бәйләп ҡуйғайны. Ҡоҙамды хеҙмәттән көтөп алып, бишенсе курста уҡығанда өйләнешеп, туғанлыҡ ептәрен нығыттыҡ», – шаяртыбыраҡ, тапҡыр итеп, өҙөк-өҙөк һөйләгән Зөһрә апайға һоҡланам. Ябай ғына яҙмыш сылбырҙары, билдәләп ҡуйылған маяҡтар артында – тотош бер ғүмер.\n«Килен булып төшкән ерем дә моң бишеге һымаҡ ине», – ти ул. Ҡәйнәһе Сәкинә Ғиләжетдин ҡыҙы сығышы менән йырсылар төбәге Учалынан булыуы күпте һөйләй. Ҡайныһы, Сафа Хәкимйән улы, тарихсы, Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Зөһрәнең күңелен рухи яҡтан тулыландыра.\n«Диплом алып Әбйәлилгә, Амангилде ауылына, уҡытырға ҡайтып киттем. Айҙарыбыҙ тыуҙы. Вәкил бер йылдан белгес булып ҡайтҡас, «Красная Башкирия» совхозына эшкә саҡырылды. Күп тә тормай, уны Хәлил ауылына баш зоотехник итеп ебәрҙеләр. Ике йыл йәшәгәйнек, икенсе улыбыҙ Вадим тыуҙы. Кире «Красная Башкирия»ға һоратып алдылар. Унан йәнә лә «Урал» совхозына. Шулайтып, Әбйәлилдә туғыҙ йыл ғүмер үтте. Шунан Сибайға эшкә алдылар.\nАуылда ваҡытта ла, эх, шул Сибайҙа йәшәр кәрәк ине, тип уйлап йөрөй торғайным. Интернат-мәктәптә йә педучилищела эшләргә хыялландым. Сибай тиһәм, йәшлек дуҫым мәрхүмә Рәсимә Ураҡсина иҫкә төшә. Яңыраҡ «Рәсимә шыршыһы» тигән иҫтәлек тә яҙҙым. Уның менән нисек осрашҡаным хәтерҙә. Рәсимә училище балалары менән интернатҡа килде. Апай-ағайҙарығыҙ менән таныштырам, һеҙ бит башҡорт балалары, дуҫ, аралашып йәшәйек, тип сығыш яһаны. Концерт ҡуйҙылар. Минең йырымды башҡарҙылар. Ул ваҡытта Зөһрә Фәттәхова йөрөй инем әле. Рәсимә: «Һин БДУ-ла уҡыған Фәттәховамы? «Студенттар маршы» һинең йырыңмы?» – тип һорай ҡуйҙы. Эйе, тигәс, минән алда ижад емешем менән таныш булыуын әйтте. 1961 йылда, Гагариндың Йыһанға осошо ваҡытында тәүге йырым тыуҙы. Эй ҡосаҡлашабыҙ. Йәйелеп ятҡан ҙур ғына таш өҫтөндә маршҡа баҫабыҙ: «Урамдарҙан саф-саф булып килә йәштәр төркөмө... Баҫ нығыраҡ, ҡара алға, һин донъяның күркеме?» – тип йырлап, Ҡырҡтының башынан йүгереп төшөп китәбеҙ. «Йәштәр маршы» шулай тыуҙы. «Студенттар маршы»н («Беҙ әлегә бары тик студенттар, түгел шағир, түгел журналист. Үтер айҙар, үтер шаулы йылдар, Тик юлыңдан, иптәш, тайма һис.») Илһам Саяхов баянда уйнап ебәрҙе. Рәүеф Шәһиев менән бергәләп шиғыр яҙҙыҡ. Өсәүләп ижад иттек. ...Сибайҙа хорҙа йырлап, ансамбль төҙөп, дәртләнеп йөрөгән саҡ. Рухи күтәрелеш ваҡыты. Сибай интернат-мәктәбендә уҡытҡан мәлдә «Ҡурсаҡ театры» түңәрәген алып барҙым. Пьесалар таба алмағас, үҙем яҙырға тотондом», – ти ул.\nЗөһрә Фәйзуллинаның ижады бармаҡтан һурып яҙылмаған. Халыҡсанлығы, тәрән аҡылы менән кешеләрҙең күңеленә үтеп инеп, бик популяр булып китеүсән ул сығарған йырҙар. Әйтерһең дә, әҙибә заман һулышын үтә һиҙгер тоя, замандашының йөрәк тибешенә ҡулын ҡуйған да, шуны яҙа. Йыл да сығарылыш уҡыусыларының йөрәген елпелдәткән «Мәктәп вальсы»ның йырлана башлауына быйыл – 30 йыл!\n«Сығарылыш класыма көй яҙ әле, тип Юлай Моратовҡа һүҙҙәр ебәрҙем. Сыҡмай ҙа ҡуя, тип көттөрә. Матур-матур йырҙары менән танылып киткәс, шәберәк яҙыр кеүек ине. Ярай, тип үҙемдең көйөмдө йырлаттым», – ти ул, йыр тарихын иҫләп.\n«Килгәс тә педколледжда тәрбиәсе булып урынлаштым. Әсәйем, культуралы көтөүсе булғанһың икән, тигәс, намыҫландым. Бер аҙ эшләгәс, интернат-мәктәпкә уҡытыусы булып күстем. Унан, педколледж директоры Хөснетдин Хәйбулла улы Хәмитов саҡырыуы буйынса, уҡытырға алындым. Бер йыл эшләгәйнем, «Атайсал»ға мөхәррир итеп тәғәйенләндем. Тираж кәмегәйне. Күтәрелде. 55 йәш тулғансы эшләнем дә хаҡлы ялға киттем. Өс айҙан һуң Сибай «Сулпан» балалар театрына әҙәби консультант булып эшкә сыҡтым», – тип тормош юлын байҡауын дауам итә Зөһрә ханым.\n«Һигеҙ пьесам ҡуйылды. Берәүһе – Ҡурсаҡ театрында. Бынан тыш, тәржемәләрем бар. «Осло бүрек кейгән һыбайлылар», «Талҡаҫ буйында ҡалам», «Йән дауаһы», «Мин – Уралдан» кеүек йәмғеһе 8 пьесам режиссерын көтөп ята. Республика, ҡала өсөн тамашаларға сценарийҙарҙы бик күп яҙҙым инде», – тигәнендә, «Ирәндек моңдары», «Салауат йыйыны» кеүек ғәйәт киң ҡолас ташлап яҙылған, халҡыбыҙҙың тарихын айҡаған иҫ киткес тамашалар күҙ алдынан үтә.\nҠайғы ағас башынан түгел, әҙәм башынан йөрөй, тиҙәр. Чечняла ауыр хәрби хеҙмәтен лайыҡлы үтәп ҡайтҡан, төҙөүсе-архитектор һөнәрен алған, Тимур, Илнур тигән ейәндәр бүләк иткән Айҙар улдарының 2008 йылда көтмәгәндә йөрәге тибеүҙән туҡтай. Бала ҡайғыһынан да ауыр ҡайғы юҡ, Зөһрә ханым был юғалтыуҙы бик ауыр кисерә, әммә үҙен ҡулға алырға, ҡайғынан бөгөлөп төшмәҫкә көс таба. Дини белемен көсәйтә, оло ҡустыһы Зәғәфуран һәм килене Рәхилә ярҙамы менән Хаж ғәмәлен үтәй. Өфөлә төпләнгән Вадим улы менән Лена килененең үҙҙәренә яҡыныраҡҡа күсеп килеү тәҡдиме лә ғүмерҙәренең яңы битен асыр, йәшәп китергә яңы һулыш бирер кеүек тойола. Сибайҙағы сынъяһау донъяларын ҡалдырып, 2012 йылда Фәйзуллиндар Өфө районының Дубки ауылына төпләнә.\nӘлбиттә, ижадсы кешегә баш ҡалаға – мәҙәни үҙәккә яҡыныраҡ булыу отошло. Конгресс-холда уның «Моң бүлешеп йәшәйек» ҙур концерты гөрләп уҙыуы, Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә «Йөрәгемдә сыңлар бер йыр» музыкаль йыйынтығының электрон версияһы донъя күреүе, архивын барлап, сәсмә әҫәр яҙырға тотоноуы – ошо ынтылыш, яңылыҡтан ҡурҡмау емештәре. «Был донъяла ниндәй үкенесең ҡала, әсәй?» – тип һорағас, ҡәҙерлем: «Тормошом хаҡында бер әҫәр яҙырға хыялланғайным, ҡул теймәне, тип әйтеүе тетрәндергәйне. Үкенес ҡалмаһын, тинем. Тыуған ер тарта шулай ҙа. Йыш ҡайтабыҙ. Ғүмер буйы туғандар менән ныҡ аралашып йәшәнек. Өфөлә Рәшиҙә Солтанова, Фәүзиә Латипова, Хариса Усманова, Фәриҙә Бәхтийәрова, Зөһрә Ғәбитова, Венера Хәкимова, Фәүзиә Яҡшығолова кеүек дуҫтарым, төркөмдәштәрем һәм уҡыусыларым: Алһыу Бәхтиева, Рәзилә Ырыҫҡужина, Альмира Ҡыуатовалар менән бергәләшеп ултырып һөйләшеп алһаҡ та, күңел күтәрелә», – ти Зөһрә ханым.\nӘле йырланмаған йырҙары, яҙылмаған әҫәрҙәре, ижад донъяһында яуланаһы үрҙәре көтә Зөһрә Хәдит ҡыҙын. Еребеҙгә ҡот ҡайтарыусы, рух һуғарыусы, күңелдәрҙе имләүсе әҙибәбеҙ булыуы менән сикһеҙ бәхетлебеҙ.


Һәнәкселәрҙең “башҡорт короле”н яҡлап сыҡҡаны » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Башҡорт донъяһы » Һәнәкселәрҙең “башҡорт короле”н яҡлап сыҡҡаны\nҺәнәкселәрҙең “башҡорт короле”н яҡлап сыҡҡаны 08.06.2018 // Башҡорт донъяһы\n1917 йылдың ноябрендә иғлан ителгән һәм 1919 йылдың мартында Совет власы тарафынан танылған Башҡорт Республикаһы, ул ваҡыттағы берҙән-бер милли автономия булараҡ, теләһә-теләмәһә лә, үҙенең барлығы менән үҙенә күршеләш РСФСР субъекттарына, айырыуса Өфө губернаһына ныҡ йоғонто яһай. Совет Рәсәйенең башҡа өлкәләренән айырмалы, “Автономиялы Башҡортостан” властары үҙаллы иҡтисади сәйәсәт алып бара: бында продразверстка ла, “хәрби коммунизмдың” башҡа вәхшилектәре лә күҙәтелмәй, шәхси предприятиелар эшләп килә, ирекле сауҙа була. Бер һүҙ менән әйткәндә, баҙар иҡтисады хөкөм һөрә. Бындай шарттарҙа күрше өйәҙҙәрҙең крәҫтиәндәре БАССР составына инергә атлығып тора. Мәҫәлән, 1919 йылдың 20 декабрендә Өфө аҙыҡ-түлек комитеты ултырышында “Тотош ауылдарҙың Башҡорт Республикаһына ҡушылыуы тураһында Губерна ревкомына еткерергә (…). Надеждин, Свято-Троицк, Төрөшлө һәм Нуғай улыстары крәҫтиәндәрен мәжбүр итеү өсөн кисектергеһеҙ саралар күрергә кәрәк” тигән ҡарар ҡабул ителә (Образование БАССР. Сборник материалов и документов. Уфа. 1959. С.362).\nБашҡорт Республикаһы факторы\nҮрҙә күрһәтелгән улыстар халҡын башлыса рустар тәшкил итә, шуға ла уларҙың Башҡортостан составына инергә тырышыуын иҡтисади сәбәптәр менән аңлатырға мөмкин. Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙенең татар ауылы Миәкәтамаҡ халҡының да “1919 йылдың 29 декабренә тиклем Башҡорт Республикаһына инергә” тигән ҡарар сығарып, хатты Стәрлетамаҡҡа ебәреүен дә ошоноң менән аңлатырға була (шунда уҡ: 363-сө бит). Өҫтәүенә татарҙар Башҡортостанды “мосолман штаты” булараҡ ҡабул итә, шуға ла динде ҡыҫырыҡлаған “РСФСР-ҙан айырылып сығырға” теләүҙәре аптыратмай.\nБөрө, Бәләбәй, Бөгөлмә, Минзәлә өйәҙҙәре башҡорттарына килгәндә, уларҙы Башҡортостанға милли тойғолар, ватансылыҡ хистәре ҡушылырға этәрә. Ауылдарын БАССР-ҙың Туҡ-Соран кантоны составына ҡушыуҙарын һораған Быҙаулыҡ өйәҙе сыуаштары “башҡорттар менән туғандаш булыуҙарын, башҡортса аңлауҙарын, шуға күрә рустар менән түгел, ә башҡорттар менән йәшәүҙе отошло күреүҙәрен иҫбатлай” (Волга буйында крәҫтиәндәр хәрәкәте. 361-се бит). “Һәнәк яуы”, уның менән бергә ауыл сходтарында Башҡорт Республикаһына ҡушылыу тураһында бер-бер артлы ҡарарҙар ҡабул ителә башлағас, Совет хөкүмәте фетнәне Башҡорт хөкүмәте сығаралыр тип шикләнә.\n1920 йылдың 17 февралендә Ленин, Каменев, Крестинский ҡатнашлығында РКП(б)-ның Политбюро ултырышында башҡорт лидерҙарын ҡулға алыу тураһында ҡарар ҡабул ителә, әммә ул тормошҡа ашырылмай – башҡорт ғәскәрҙәре был ваҡытта Польша фронтына юлланған була, ә Башҡортостанда 13 меңлек төркөм, өҫтәүенә Ырымбур янындағы Ҡарғалы ауылында Муса Мортазин бригадаһының ике полкы тора. Башҡорт юлбашсыларын ҡулға алыу кире эҙемтәләргә килтерер ине. Шулай ҙа, ихтилалсыларға ҡушылып китеүҙәренән ҡурҡып, Бәләбәйҙәге һәм Шишмә станцияһындағы башҡорт частары бойороҡ менән Өфө губернаһы сиктәренән йыраҡлаштырыла.\n“Башҡорт короле” өсөн!\nБөрө һәм Бәләбәй өйәҙҙәрендә ҡораллы күтәрелеш Минзәлә һәм Бөгөлмә өйәҙҙәрендәге ихтилалсылар хәрәкәте менән бер үк ваҡытта тиерлек башлана. Әммә бында ул үҙаллы, “Халыҡ Армияһы” һәм “Йәшел Армия” штабынан тыш алып барыла. Ихтилалсылар үҙҙәрен “Ҡара Армия”, йәғни “Ҡарағош” армияһы тип атай. Әммә был “армияларҙың” төрлө төркөмдәре араһында, һис шикһеҙ, бәйләнеш булған. Бәләбәйҙәр араһында, Әхмәтзәки Вәлиди ғәскәр башында Шишмә станцияһына ихтилалсыларға ҡушылырға килә, тигән ялған мәғлүмәт таралғас, был турала шунда уҡ Бөгөлмә өйәҙендә билдәле була. Мәҫәлән, Әлкәй (Татарстандың Аҙнаҡай районы Әлкәй ауылы) штабы коменданты Ибраһимов 22 февралдә халыҡҡа мөрәжәғәт яҙа: “...от Заки Валеева (йәғни Әхмәтзәки Вәлиди – авт.) письмо получили. Они (башҡорт ғәскәрҙәре – авт.) тоже направляются на ст. Чишмы. Все народы составляют тайные приговоры и направляют (…). Народ, подумай, (…) уничтожают церкви и мечети. Коммунистов давайте скорее кончим…”.\nБөгөлмә өйәҙендәге ихтилал тураһында һөйләгәндә, Һамар губернаһы башҡарма комитеты вәкиле Титов: “Теге йәки был ауылға баҫып ингәс, баш күтәреүселәр сход йыйып, унда, армияһы менән Зәки Вәлиди артыбыҙҙан килә, ул килгәнсе бөтөн коммунистарҙы ҡырып бөтөрөргә мөмкин тип һөйләй”, – тип күрһәтә (Волга буйында крәҫтиәндәр хәрәкәте. 393, 397-се биттәр).\nБәләбәй өйәҙендә Соҡаҙытамаҡ улысы (хәҙерге Туймазы районы) ихтилал үҙәгенә әүерелә. Бында “контрреволюцион агитаторҙар, Башҡорт Республикаһының мәғәнәһен үҙгәртеп күрһәтеп, унда коммунистар булмаясаҡ, халыҡ ирекле йәшәйәсәк, тип башҡорт короле Зәки Вәлидов өсөн халыҡты өндәп йөрөй”. Сығанаҡтар, 1920 йылдың 15 февраленә ихтилал әҙерләнә, тип хәбәр итә һәм фетнә етәкселәренең исемдәрен атай – был Ҡандра-Ҡотойҙан Шакиров мулла, Ҡаҙаҡлар-Ҡобауҙан (Бүздәк районы) “уның ярҙамсыһы пономарь” (йәғни мәзин) Фәррәхетдин. “Ғөмүмән, – тип дауам итә информатор, – һәр ауылда етәкселәр бар ине, шуларҙан Ҡандра-Күлдән сауҙәгәр Яҡуп Йосоповты, Ҡандра-Төмәкәйҙән Хажғәлене, Балтайҙан Хәмиҙулла Хәбибуллинды хәтерләйем...” (НА РБ. Ф.1832. Оп.4. Д.305. Л.116–117). Иҫке Турай (Йәрмәкәй районы), Юғары Бишенде һәм Соҡаҙытамаҡ улыстарында “ошондай ҡарарҙар сығарыла: бөтһөн коммунистар һәм Ҡыҙыл Армия, үҙенең армияһы менән байтаҡ губерналарҙы алған һәм бында килергә сыҡҡан Башҡорт короле өсөн” (Волга буйында крәҫтиәндәр хәрәкәте, 412-се бит).\nЯрҙамға килергә сыҡҡан “башҡорт короле” етәкселегендәге ғәскәр тураһындағы имеш-мимешкә нимә сәбәп булған һуң? Һүрәтләнгән ваҡиғалар мәлендә Әхмәтзәки Вәлиди Мәскәүҙә була. Тыуған яҡҡа ҡайтырға сыҡҡас, Өфө губернаһына был турала хәбәр тарала: “Мәскәүҙән ҡайтып килгәндә бөтә ерҙә лә, минең менән осрашыр өсөн станцияларҙа халыҡ йыйыла, тип иҫкәртә килделәр. Ысынлап та, юлда ҡалған һәр ауылда байрам табыны ҡороп, мине көтәләр ине. Татар ауылдарында ҡыҙылдарға ләғнәт уҡыйҙар, Ҡиәмәт көнө еткән кеүек халыҡ йыйылып китә. “Присоедини нас к Башкортостану, освободи, защити, мобилизуй сыновей в войско!” — взывали ко мне и приглашали в свои дома” (Заки Валиди Тоган. Воспоминания. Кн.1. Уфа: Китап, 1994..337-се бит). Тап ошо осрашыуҙарҙың башҡорт ғәскәрҙәренең баш күтәреүселәргә ярҙамға ашығыуы тураһындағы имеш-мимешкә сәбәпсе булыуы ихтимал.\nАсылда башҡорт автономиясыларының сәйәси хәле көрсөккә килеп терәлгән була. ВКП(б)-ның Башҡортостан өлкә комитетына вәлидовсыларҙы күҙәтеү өсөн ҡуйылған, шуға ла уларҙың эшенә һәр даим аяҡ салған ағзаларҙы Башревком рәйесе Харис Йомағолов ҡулға алғас, 1920 йылдың ғинуарындағы ошо низағ Башҡорт Республикаһының киң автономия форматындағы киләсәген шик аҫтына ҡуя. Башҡорт ғәскәрҙәре Польша фронтына юллана, уның менән бергә республиканы һаҡларлыҡ һуңғы реаль көс тә китә. Бөтә хоҡуҡтарын тартып алған 1920 йылдың май декретына өс ай ваҡыт ҡала, шуға ла Әхмәтзәки Вәлиди Кремлгә лояллек күрһәтергә мәжбүр була. 1920 йылдың 2 мартында РСФСР-ҙың Реввоенсовет рәйесе Л.Д. Троцкий “мосолман ихтилалына ҡушылып китеү ихтималлығы булған башҡорт частары булыуы тураһында иҫкәртә”. Быға “Вәлидов оҙон аңлатма менән яуап бирә, бер башҡорт та (һалдаттар) Совет власына ҡаршы сығыш яһамаясаҡ, тип вәғәҙә бирә, ихтилалсыларҙы тынысландырыу өсөн башҡорт часын тәҡдим итә” (Волга буйында крәҫтиәндәр хәрәкәте. 400-401-се биттәр).\nФетнәне баҫтырыуҙа ҡатнашырға әҙер булыуын белдереп, Әхмәтзәки Вәлиди Совет власына тоғро булыуын күрһәтеүҙән тыш, Башҡортостанда ҡораллы ғәскәрҙең бер өлөшөн булһа ла һаҡлап ҡалырға тырыша. Шул уҡ ваҡытта башҡорт ғәскәрҙәрен ихтилал сыҡҡан райондарға ебәреп, атыш сығармайынса, мәғәнәһеҙ ҡан ҡойошто туҡтатырға теләй, ләкин большевиктар икенсе төрлө фаразлай.\nБөрө, Бәләбәй һәм Өфө өйәҙҙәрендәге ихтилалдар\nӨфө ревкомы рәйесе Борис Эльцин 1920 йылдың мартында Өфө партконференцияһында ошондай доклад менән сығыш яһай: “Интереснее всего то, что восставшие – мусульманская часть населения (…). Мусульманский мир начинает пробуждаться”. Ысынлап та, ихтилалдың рухи юлбашсыларының береһе булған Бәҙретдин ишан мосолмандарҙы һуғышҡа (джихадҡа) өндәй: “Бөтөн көстө туплап, дин өсөн изге һуғыш башларға кәрәк (...). Бер динһеҙҙе – коммунисты юҡ итеү Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең ҡәберенә зыярат ҡылыуға бәрәбәр...” (НА РБ. Ф. 1832. Оп.4. Д. 305. 62-се бит). “Ҡара Армияның” Баҡалы штабы өндәмәһендә “дини христиандар һәм мосолмандарҙан” коммунистарҙы юҡ итеү һорала.\nИхтилалсыларҙың Бәҙретдин ишан менән бер рәттән тағы бер рухи юлбашсыһы булараҡ, евангелист Василий Тимофеев сығыш яһай. Баш күтәреүселәр отрядтар ойоштороп, өс яҡтан – төньяҡтан (Бөрө өйәҙе), көнбайыштан (Минзәлә өйәҙе) һәм көньяҡ-көнбайыштан (Бәләбәй өйәҙе) – Өфөгә йүнәлә. 1 мартта Өфөлә хәрби хәл иғлан ителә. Сығанаҡтарҙа әйтелеүенсә, баш күтәреүселәрҙе Колчак дәүләте территорияһынан ҡайтҡан элекке офицерҙар етәкләй. Запас армия ғәскәрҙәренең 1-се төркөмө командующийы Горбунов: “На новом фронте движение повстанцев было под флагом “Черного Орла” и носило политическую окраску, явно контрреволюционную. Штабом “Черного Орла” издавались прокламации с призывом к борьбе за Учредительное собрание (…). Во главе штаба “Черного Орла” стояли некто Терехов и оренбуржец — бывший колчаковец Вальев (…). Среди населения ходили слухи, что взята Уфа и железная дорога на Бирск, в Казани бунт, что башкирские красные войска присоединились к повстанцам и прочий вздор”, – тип яҙа. Баш күтәреүселәр араһында “мосолман халҡын винтовкалар һәм револьверҙар менән ҡоралландырған немец колонистары ла бар”.\n4 мартта 10 мең баш күтәреүсе аттарҙа һәм йәйәү 150 винтовка һәм ике пулемет менән Мәскәү, Ляпустин һәм Елдәк ауылдары яғынан (Дүртөйлө районы) Бөрөгә юллана. Быны күреп, Бөрө большевиктары Пичугин менән Чернядьев ҡурҡыштарынан халыҡҡа ошондай мөрәжәғәт менән сыға: “Товарищи крестьяне!.. В некоторых волостях, главным образом, с мусульманским населением, кулацким элементом, дезертирами, вернувшимися из Сибири белобандитами поднято восстание против Советской власти, причем невежественные, одураченные башкирские орды, выдавая себя за черную армию, громят население, избивают своих же учителей и учительниц, советских служащих, библиотекарей, коммунистов и сочувствующих (…). Такое безумное выступление озверелой башкирской толпы рассчитано на то, что сознательное крестьянство под давлением повстанцев, очертя голову, примкнет к бунтовщикам. Товарищи! Не нужно крови!” (НА РБ. Ф. 954. Оп.1. Д.96. 208-се бит).\nБәләбәй йүнәлешендә хәлдәр тағы ла хөртөрәк. Бәләбәй өйәҙе исполкомы рәйесе П. Клюев Өфөгә былай тип хәбәр итә: “…Банды восставших находятся в 64 верстах от Белебея (...). Согласно захваченного приказа повстанцы имеют целью двинуться на Чишмы, якобы для соединения с ожидающим их там Закием Валидовым. Население, в особенности кулаческое и башкирское, встречает эту банду везде восторженно. По занятии местностей, они мобилизуют всех и гонят вперед, имеют много сборной кавалерии…” (НА РБ. Ф. Р-1. Оп.3. Д.83. Л.24).\n1920 йылдың 1 мартына ҡараған төндә совет ғәскәрҙәре Бәләбәйҙе ҡалдыра. Был хәбәрҙе ишетеп ярһыған Л.Д. Троцкий Екатеринбургтан Төркөстан фронты Реввоенсоветына асыулы телеграмма һуға: “Временная сдача Белебея почти невооруженным бандам представляет собой факт неслыханного позора…” Ихтилал баҫтырылғандан һуң, ныҡлы тикшереүҙәр башлана, үрҙә күрһәтелгән Клюев Бәләбәй өйәҙендәге ихтилал сәбәптәре тураһында ошолай яҙа: “…С одной стороны слабая работа партии (...), и, главным образом, контрреволюционная агитация, ведущаяся под лозунгом присоединения к Башкирской республике...” (Волга буйында кәрҫтиәндәр хәрәкәте. 406-сы бит).\nИхтилалдың тар-мар ителеүе\nӨфө губернаһы етәкселеге ҡаушап, албырғап ҡала. Ихтилал башланған көндәрҙә үткән РКП(б)-ның Өфө ойошмаһы конференцияһында иптәш Артем (Сергеев) ҙур үкенес менән былай ти: “...Замечается полное разложение советской власти, как в самих советах, так и в войсках. Полный паралич власти. Здесь нет слоев, поддерживающих советскую власть. Мы представляем из себя каких-то бонапартиков, оторванных от масс. В Уфимской губернии мы получили полный политический провал”. (Волга буйында крәҫтиәндәр хәрәкәте. 419-сы бит).\nШул уҡ ваҡытта хәрби власть иҫенә килә. Әүәлге Ҡораллы халыҡ хәрби ойошмалары (БОНВ) ағзалары, хәҙер Чеверев отряды ҡыҙылармеецтары, асыҡтан-асыҡ янауға күсә: “…Рука Чеверева и его отряда не дрогнет перед “деревянной” кавалерией разных Черных армий (…). Поэтому решительно заявляем всем проходимцам, повстанцам-башкирам, а равно и русским несмысленным людям — оставьте вашу глупую затею (…). Помните, что своим восстанием вы погубите десятки коммунистов и советских работников, сами же поляжете тысячами, — и это будет для вас самая справедливая расплата…” шулай килеп сыға ла. Республиканың эске һағы ғәскәрҙәренә ҡараған Өфө ғәскәрҙәре начальнигы Ю.Ю. Аплок бөтә көстәрҙе берләштерә. Кавалерия дивизионы төҙөп, бөтөн көстәрҙе – 50 пулемет һәм дүрт орудиеһы менән бергә 7 213 штык һәм 347 ҡылыс иҫәпләнгән 15 батальонды баш күтәреүселәргә ҡаршы йүнәлтә. Артабан ул Өфөнөң һәм губернаның коммунистарын хәрби хеҙмәткә саҡырып, шулай уҡ республиканың эске һағы ғәскәрҙәре һәм Губерна хәрби комиссариаты ғәскәрҙәре частарын ҡушып, махсус тәғәйенләнештәге отряд төҙөй һәм уны фронтта ҡатмарлыҡтар булғанда йәки Башҡорт Республикаһы күтәрелә ҡалған осраҡта ышаныслы резерв булараҡ ҡулланырға ниәтләй (НА РБ. Ф.954. Оп.1. Д.96. Л.386).\nАгентура мәғлүмәттәренә ярашлы, 1 268 винтовкаһы һәм ике пулеметы булған 25 800 кешенән торған ихтилалсылар Өфөнөң төньяғы һәм төньяҡ-көнбайышында 20 саҡрым алыҫлыҡта тора. Был ваҡытта көньяҡ-көнбайыштан баш күтәреүселәрҙең тылына Төркөстан фронты частары һөжүм итә. “Получив удар в тыл, восстание лопнуло как мыльный пузырь”, – тип хәбәр итә Төркөстан фронты штабына 2-се дивизия командиры Карпов (НА РБ. Ф. 1832. Оп.4. Д. 305. Л 5-6). 1920 йылдың 13 мартына баш күтәргән отрядтар тулыһынса тар-мар ителә.\n“Һәнәк яуы” йәки “Ҡарағош” ихтилалы ҡыҫҡа ваҡытлы була – ни бары ике ай дауам итә. Әммә аяуһыҙлығы менән “антоновщина” тип аталған бер йыл самаһына һуҙылған Тамбов ихтилалынан ҡалышмай. Эш шунда: “антоновсылар” күпкә ойошҡаныраҡ һәм ҡоралланғаныраҡ була. Уларҙан айырмалы, “һәнәкселәр”гә этник йәһәттән берҙәмлек етмәй, шуға ла маҡсаттары һәм бурыстары ла айырыла. Уларҙы бер нәмә – большевиктарҙың иҡтисади һәм дини сәйәсәтен өнәмәү генә берләштерә.\n“Һәнәк яуы”ның, йәғни “Ҡарағош” ихтилалының, тарихи әһәмиәтенә килгәндә, уның Урал-Волга буйы республикаларының милли-дәүләт ҡоролошо тарихындағы етди әһәмиәтен әйтергә кәрәк. Крәҫтиәндәр хәрәкәте халҡының бер өлөшө – Башҡорт Республикаһына, икенсеһе ойошторолорға әҙерләнгән Татар АССР-ына тартылған Өфө губернаһының тормошҡа һәләтһеҙ булыуын күрһәтте. Ахыр сиктә был губерна РСФСР-ҙың өс субъекты – БАССР, ТАССР һәм Силәбе губернаһы араһында бүленде.\nХалҡыбыҙҙың күренекле шәхесе, тарихсы-журналист, телепроекттар авторы, Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең Журналистар союздары ағзаһы, тарих фәндәре кандидаты, Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт һәм журналистика өлкәһендәге Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премиялары лауреаты, Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре Салауат Ишмөхәмәт улы Хәмиҙуллин ошо көндәрҙә үҙенең 50 йәшлек юбилейын билдәләне. Ошо уңайҙан уны күркәм байрамы менән тәбрикләйбеҙ.\nСалауат Хәмиҙуллин 1968 йылдың 1 июнендә Башҡорт АССР-ының Стәрлетамаҡ ҡалаһында тыуған. Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетын тамамлаған. 1991—1992 йылдарҙа “Истоки” гәзите хәбәрсеһе булып, 1991 йылдан Башҡортостан дәүләт радио-телекомпанияһында телевидениеның йәштәр редакцияһы мөхәррире, “Йәшлек”, “Яңылыҡтар” редакциялары хәбәрсеһе, “Ғилем”, ижтимағи-сәйәси тапшырыуҙар ижад берекмәләре мөхәррире, танып-белеү һәм тарихи тапшырыуҙар бүлеге етәксеһе, торараҡ танып-белеү тапшырыуҙары редакцияһы етәксеһе булып эшләй.\nБөгөн милләттәштәребеҙ йәшәгән һәр төбәктә Салауат Ишмөхәмәт улын яҡшы беләләр. “Башҡорт ырыуҙары тарихы” китабы авторҙарының береһе булараҡ, ул халҡыбыҙҙың үткәнен, шәжәрәһен өйрәнеүгә, танып-белеүгә ҙур өлөш индерҙе. Уға киләсәктә лә ныҡлы һаулыҡ, халҡыбыҙ мәнфәғәтендә башҡарған эшенең һөҙөмтәһен күреп, яңы үрҙәр яулауын, ғаилә именлеге теләйбеҙ.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы аппараты хеҙмәткәрҙәре.\nЗамандашым Салауат Хәмиҙуллинға.\nҺары ҡондоҙ менән Көҫәнденең\nБуйлап үтәм әле ярҙарын.\nНисәмә ҡат ошо ерҙә, халҡым,\nЙәшең йотоп, яра яланың?..\nАғын һыуға серең һөйлә, тиҙәр, –\nСерҙән ташҡан инде Көҫәнде.\nНисә быуат ошо исем менән\nҠәүем тоғролоғо үлсәнде.\nҺыуға һөйләп, эсе бушамағас,\nКүҙҙән ҡасып халыҡ һыҡтаған:\nЙөрәгендә Уны йөрөтмәгән\nЮҡ бер ата-бабам,\nЮҡ туғаным минең,\nУрмандарға сығып илағандар –\nГәлсәр булып ҡатҡан күҙ йәше.\nУралыңда гәлсәр тапһаң, тыңла –\nУл: “Салауат!” – тиеп өндәшер.\nУйым-уйым ятҡан шул йәштәрҙән\nҠәлғә һалайыммы халыҡҡа?\nСаф бер һәйкәл булып торһон, әйҙә,\nУрал йөрәгендә ҡатҡан йәштәй,\nТау гәлсәре торһон иҫкәртеп –\nИзге яуға сыҡҡан ысын батыр\nТик башҡортта ғына үҫкән тип!\nСалауаттар илдә тыуып торор,\nТик һаҡлай күр, халҡым, иманым!\nУрал урманында гәлсәр табып,\nМин бөгөн дә ҡасып иланым!..\nАвтор: Салауат ХӘМИҘУЛЛИН.


- 538 200 ₽ от 27 452 ₽ / мес. 1 767 800 ₽ 2 306 000 ₽\n- 544 300 ₽ от 31 393 ₽ / мес. 2 092 700 ₽ 2 637 000 ₽\n- 581 300 ₽ от 34 726 ₽ / мес. 2 335 700 ₽ 2 917 000 ₽\n- 676 100 ₽ от 37 440 ₽ / мес. 2 468 900 ₽ 3 145 000 ₽\n- 609 100 ₽ от 37 500 ₽ / мес. 2 540 900 ₽ 3 150 000 ₽


Радий Хәбиров ҡатын-ҡыҙҙарҙың йәмғиәттең гуманитар өлкәләре үҫешенә индергән өлөшөн баһаланы\n6 Март 2020, 10:37\nВалерий Шахов, glavarb.ru\nБашҡортостан башлығы Радий Хәбиров Өфөнөң «Торатау» конгресс-холында Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө уңайынан тантаналы сарала ҡатнашты. Республика етәксеһе ҡатын-ҡыҙҙарҙы байрам менән ҡотлап, дәүләт наградаларын тапшырҙы.\n«Һеҙ шәфҡәт һәм мәрхәмәт күрһәтәһегеҙ. Күпселек ҡатын-ҡыҙҙарҙың һаулыҡ һаҡлау, социаль яҡлау, мәғариф, мәҙәниәт өлкәләрендә эшләүе осраҡлы түгел. Гүзәл заттар власть һәм урындағы үҙидара органдарында ла юғары вазифалар биләй.\nХәҙер күп нәмә милли проекттар сиктәрендә башҡарыла. Һеҙ балаларҙы уңайлы шарттарҙа тәрбиәләһен өсөн республикабыҙҙа ла ҙур тырышлыҡ һалабыҙ. Һөт кухнялары системаһын тергеҙеүгә бер йыл. Мәктәп стоматологияларын тергеҙҙек. Мәктәптәрҙә йөҙөү, спорт көрәше, шахмат дәрестәрен индерәбеҙ. Йыл әйләнәһенә эшләгән күп профилле лагерҙар ойошторабыҙ. Ә 2020 йылдың 1 сентябренән республикала башланғыс класс уҡыусылары бушлай ҡайнар аш менән тәьмин ителергә тейеш.\nӘле генә Бәләбәйҙән ҡайттым, ошо көндәрҙә унда оҙайлы реконструкциянан һуң яңы бала табыу йорто асылды. Ике сабый донъяға килде. Беҙ артабан да бала табыуға ярҙам итеү системаһын үҫтерербеҙ. Балалар поликлиникалары, дауаханалар, балалар баҡсалары, мәктәптәр, спорт һарайҙары төҙөрбөҙ», — тине республика башлығы.\nҠатын-ҡыҙҙар – әсә генә түгел, тине Радий Хәбиров. Улар бик күп өлкәләрҙә, йәмәғәтселек эштәрендә үҙҙәрен профессионал итеп күрһәтә. Ул алданған өлөшсөләрҙең хоҡуҡтарын яҡлаусы Зөлфиә Ғайсинаны, «Лиза Алерт» эҙләү-ҡотҡарыу отряды етәксеһе Олеся Пышкинаны, Өфөлә пуля менән яраланған ҡыҙҙы ҡотҡарған ашығыс ярҙам табибы Виктория Аллаярованы, Межгорьела 26 кешене янғындан ҡотҡарған хат ташыусы Эльвира Шәйәхмәтованы, Стәрлетамаҡта уҡыусыларҙы бысаҡ тотҡан уҡыусы малайҙан үҙенең кәүҙәһе менән ҡаплаған информатика уҡытыусыһы Екатерина Першинаны атап үтте.\nБыйыл тәүге тапҡыр Башҡортостанда «ир-егет кенә муниципалитет башлығы булырға мөмкин тигән стереотип» еңеп сығылды, тип иҫкә төшөрҙө Радий Хәбиров. Ҡыйғы районы башлығы итеп Зөһрә Гордиенко тәғәйенләнде.\n«Власть органдарында ҡатын-ҡыҙҙар ни тиклем күберәк эшләһә, социаль сәйәсәт, әсәлекте һәм балалыҡты яҡлау мәсьәләләре шул тиклем яҡшыраҡ хәл ителә тип иҫәпләйем», — тине Радий Хәбиров.\nТеги:8 мартҡатын-ҡыҙҙаррадий хәбиров


Ростелеком — домашний интернет и телевидение в Пласте\nРостелеком Домашний интернет и ТВ в Пласте\nТарифы Ростелеком Пласт\nподключения в Пласте\nКонтакты и офисы Ростелеком, г. Пласт\nПласт, ул. Октябрьская, д. 29А\nПодключение Ростелеком в Пласте


Закордонний паспорт до 16 - Паспортный сервис ГП «Документ»: г. Львов, ул. Ю. Словацкого, 1\n+38 (050) 390-39-21\n© 2021\tПаспортный сервис ГП «Документ»: г. Львов, ул. Ю. Словацкого, 1.\nВсі права на відео, статті та інші матеріали належать «Паспортный сервис ГП «Документ»: г. Львов, ул. Ю. Словацкого, 1» та охороняються законом України «Про авторське право і суміжні права».


Отключение отопления в Одессе: 5 декабря многие одесситы останутся без тепла, - ВИДЕО | Новости\n18:57, 4 декабря 2019 г.\nВо время внепланового обследования теплосетей на улице Жаботинского было обнаружено повреждение магистральной теплотрассы. Завтра, 5 декабря, на этом участке сотрудники коммунального предприятия "Теплоснабжение города Одессы" проведут ремонтные работы. Из-за этого многим жителям Одессы отключат отопление.\nПо причине внепланового ремонта с 06:00 до 20:00 от центрального отопления будут отключены дома, расположенные по адресам:\nпросп. Адмиральский, 1-30, ул. Бригадная, 48-62, пер. Гвоздичный, 3-6, ул. Героев-Пограничников, 2-4, ул. Маршала Говорова, 15-28, ул. Доковая, 7-21, ул. Зоопарковая, 8, 25, ул. Ивана Франко, 39-45, ул. Лунина, 1-15, ул. Леваневского, 5-9, ул. Мачтовая, 6-22, ул. Новаторов, 5-17, ул. Палубная, 5-10, пер. Палубный, 2-5, ул. Педагогическая, 17-24, ул. Посмитного, 16-19, пер. Светлый, 7-14, пер. Северный, 14, ул. Солнечная, 8-10, ул. Академическая, 3-14, ул. Судостроительная, 1-21, ул. Танкерная, 2-14, ул. Тополевая, 8-17, ул. Трудовая, 2-16, Фонтанская дорога, 12-47, ул. Черняховского, 1-8, ул. Швыгина, 18а, ул. Экономический, 1-5а.\nНапомним, ранее 048.ua опубликовали видео пожара в центре Одессы с высоты. Посмотреть видео можно по ссылке.\n#отключение_отопления #одесса_без_отопления #без_тепла #новости_одессы


Литые диски Alutec Pearl Carbon grey 8,5x19/5x112 ЕТ35 D70,1, фотографии, размеры, цены. Купить литые колесные диски Alutec Pearl Carbon grey в Москве.\nДиски Alutec Pearl Carbon grey 8,5x19/5x112 ЕТ35 D70,1


"Нева" отель в Анапе, ул. Новороссийская, 177 / ул. Красноармейская, 32 - на Hochu-na-Yuga.ru\n"Нева" отель в Анапе, ул. Новороссийская, 177 / ул. Красноармейская, 32\n"Нева" отель в Анапе, ул. Новороссийская, 177 / ул. Красноармейская, 32 - выбирайте отдых на лучшем курорте юга России. Недорого, комфортно, вкусно, море впечатлений и позитива!!!\nЭтажность здания: 5-имеется лифт\nК Вашим услугам (дополнительно): Услуги включенные в стоимость:\nНаши реквизиты: Индивидуальный предприниматель Джермакян Артур Ардашевич\nАдрес: 353433 город-курорт Анапа с.Гайкодзор, ул. Зеленая 27