Хәбәрҙәр: Грецияла наркотиктарҙың ҙур партияһын ҡулға төшөргәндәр.\nГрецияла наркотиктарҙың ҙур партияһын ҡулға төшөргәндәр.\nГрецияла ике һелтәүҙә Европа өсөн рекорд булып торған наркотиктарҙың ҙур партияһын ҡулға төшөргәндәр: бер тоннаһын- Афина янындағы биҫтә складында, икенсеһен- баш ҡалаға яҡын зиннәтле виллала.\nТәфтиш мәғлүмәттәре буйынса, героинды Аттикаға Того флагы аҫтындағы Греция компанияһы танкерында килтергәндәр. Судно (боҙолоу һылтауы менән) Грецияның Элевсин портына ингән (Пирейҙан ҡала был илдең иң ҙур диңгеҙ гаване.)\n“Грецияның яр буйы һағы был эшкә ҡыҫылышы булыуы мөмкин булған 20 кешене ҡулға алған. Яҡын көндәрҙә яңы ҡулға алыуҙар көтөлә. Европалағы иң ҙур героин партияһын конфискациялағандан һуң, Греция властары Атлантиканың был яғындағы иң күп тармаҡлы наркокартелдең эҙенә төшөүенә шикләнмәй,”-тип хәбәр итә“Евроньюс” хәбәрсеһе Стаматис Джаннисис.\nТәфтиш шуны асыҡлаған: наркотиктарҙы Төркиә аша Ирандан килтергәндәр. Фараз итеүҙәренсә, Көнбайыш Европала наркотиктар һатыу менән шөғөлләнгән төркөмдөң базаһы Стамбулда.\n“6 айҙан ашыу беҙ улар артынан күҙәтеү алып барҙыҡ, мәғлүмәттәр йыйҙыҡ,-ти Грецияның судоходство эштәре министры Милтиадис Варвициотис,-АҠШ-тың Наркотиктар менән көрәш агенствоһы, Европаның күп кенә агенстволары менән тығыҙ хеҙмәттәшлек иттек. Беҙ бергәләп мозаиканың өлөштәрен йыйҙыҡ һәм ахыр ҙа уны уңышлы тамамланыҡ.”\nТартып алынған героин партияһының хаҡы 60 миллион евронан да кәм түгел. Ҡулға алынғандарҙың барыһы ла наркотиктарҙы контрабандалауҙа ғәйепләнә.


Видное, запись к врачам по всей России | Медтехника\nВидное, запись к врачам по всей России\nЗапись на прием к врачу Видное. Запись на прием к врачу в Видном. 8 из 249 врачей в Видном.\nЗаводская ул. 17, Видное. Заводская ул. 17, Видное. Заводская ул. 17, Видное.\nЗаводская ул. 17, Видное. Заводская ул. 17, Видное.\nЗаводская ул. 17, Видное. Записаться на прием.\nЗаводская ул. 17, Видное. Записаться на прием. просп.\nЛенинского Комсомола 5А, Видное. ул. Земляной Вал 52, Москва. ул. Парковая 7, Щелково.\nул. Лесная 6, Видное. Записаться на прием. Советская ул. 17А, Видное.\nЗаписаться на прием. Заводская ул. 15, Видное.\nЗаводская ул. 15, Видное. Сертифицированный психолог (окончила Московский Институт Гештальта и Психодрамы), работаю в гештальт-подходе индивидуально и с парами…\n← Все лучшие частные клиники и медицинские центры Казани: адреса, отзывы, рейтинг, услуги и цены Самозапись к врачу Клинского района Московской области — запись на прием к врачу через интернет Балашиха (Московской области) — онлайн, по телефону →


Стоимость и срок доставки в Брянск (Брянская обл.): Ходовые огни Sho-me DRL 507\nул. 3 Интернационала, 4 ул. Бежицкая, 7, 5 ул. Бурова, 14 ул. Литейная, 15/5 ул. Пересвета, 2А\nВсего отпраленных заказов в Брянск: 953


Топҡапы — Башҡорт Википедияһы\nТөркиәнең Истанбул ҡалаһындағы Топҡапы һарайы\nТопҡапы (төрөк.|Topkapi), иҫкесә Сераль — Ғосман империяһында XIX быуат уртаһына тиклем төп һарай. Истанбулдың тарихи үҙәгендә, Сарайбурну морононда, Босфор менән Алтын Мөгөҙҙөң Мәрмәр диңгеҙгә тоташҡан ерендә урынлашҡан.\nБина тибы Һарай\nАрхитектура стиле Ғосман архитектураһы\nПроект авторы Алаюдин, Даут аға, Синан\nНигеҙләүсе Мәхмәт II\nТөҙөлөшө 1465—1478 йылдар\nБилдәле йәшәүселәр Сөләймән I\nҒосман империяһы ҡолағандан һуң һарай музейға әйләндерелә, ул — майҙаны буйынса донъяла иң ҙур музейҙарҙың береһе. Дөйөм тамашаға ҡуйылған экспонаттар һаны 65 000 берәмеккә етә (был бөтә коллекцияның ундан бер өлөшө генә).\nДиуарҙар менән уратылған һарай-парк ансамбленең дөйөм майҙаны уларға тоташҡан баҡсалар һәм төкәтмәләр менән бергә 700 мең квадрат метр тәшкил итә. Истамбулдың был тарихи районы 1985 йылда Бөтә донъя мираҫы исемлегенә индерелгән ҡомартҡыларҙың береһе булып тора.\n1453 йылда, төрөктәр Константинополде баҫып алғас, ғосман солтаны Яулап алыусы Мәхмәт башта хәҙерге Истанбулдың Баязит майҙанында уның өсөн төҙөлгән һарайға урынлаша. Был һарай бөтөнләй һаҡланмаған, әммә иҫке һарайҙың һәрәме тәүҙән үк Топҡапыла төйәкләнгән була. Был иҫке һәрәм әле «Сермәрле павильон» булараҡ билдәле.\n1475—78 йылдарҙа Мәхмәт византий императорҙары резиденцияһының харабаларында яңы Топҡапы һарайын һалдыра башлай. Иҫке «Семәрле павильон» был һарайҙың ситендә тороп ҡала. Тәүге ярты быуатта Топҡапы солтандарҙың «эш» резиденцияһы булып ҡына хеҙмәт итә: «Семәрле киоск» менән һәрәм һарай комплексына инмәй.\nXVI быуатта Роксолана (славян йәриәһе, һуңынан солтан Сөләймән I-нең ҡатыны) һәрәмде, солтанға яҡыныраҡ булыр өсөн, солтан һарайы Топҡапыға күсертә. Күркәм Сөләймән осоронда Топҡапы һәрәмен төҙөү Топҡапы һарайына уны һалған мәлдән алып беренсе тапҡыр индерелгән ҙур үҙгәреш була.\nАртабанғы быуаттарҙа Топҡапы артабан киңәйә, зиннәтлегә әйләнә бара. 400-ләп йыл буйы һарай Ғосман империяһының төп һарайы булып ҡала — унда 25 солтан йәшәй һәм идара итә. 1854 йылда солтан Абдулмәжит I Европа өлгөһөндә төҙөлгән яңы резиденцияға — Долмабахче һарайына күсә.\n1923 йылда, республика урынлашҡас, Топҡапы, башҡа һарайҙар кеүек үк, Мостафа Кәмал Ататөрк указы менән музейға әйләндерелә. Төрөк дәүләте башлығының резиденцияһы булып Долмабахче һарайы ҡала.\nҺарай ансамбленең макеты\nТопҡапы һарайы диуарҙар менән уратып алынған һәм бер-береһенән бүленгән дүрт ихата (авлу) принцибы буйынса ҡоролған:\nТөп ҡапҡа — Хаким ҡапҡаһы йәки Баб-и Һумайун (ғосман. Bab-ı Hümayun) беренсе ихатаға алып бара, унда хеҙмәт һәм ярҙамсы биналар, шулай уҡ мәсет итеп үҙгәртелгән боронғо Изге Ирина сиркәүе булған.\nСәләм ҡапҡаһы йәки Баб-ус-сәләм (ғосман. Babü's-selâm) артында диван канцелярияһы менән ҡаҙна урынлашҡан.\nБәхет ҡапҡаһы йәки Баб-ус-саадәт (ғосман. Babü's-saadet) артында — һәрәм, шәмширлик (самшит ағаслығы булған ихата, унда тәхет вариҫтары йәшәгән) һәм әндәрүн (төпкө бүлмәләр). Төпкө бүлмәләр яғында идаралыҡ кадрҙары әҙерләй торған Әндәрүн мәктәбе урынлашҡан.\nДүртенсе ихатала Реван, Софа һәм Мәжидиә павильондары, Башлала башняһы, Софа мәсете, сөннәтләү павильоны, гардероб һәм башҡа биналар булған.\n↑ История Османского государства, общества и цивилизации: В 2 т = Osmanli devleti ve medeniyeti tarihi — М.: Восточная литература, 2006. — Т. 1: История Османского государства и общества. — Б. 112—113. — XXXII+602 б. — 2000 экз. — ISBN 5-02-018509-4.\nОфициальный сайт 2013 йылдың 8 ноябрь көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Топҡапы&oldid=1077661 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 28 сентябрь 2021 в 07:51\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:51 28 сентябрь 2021 үҙгәртелгән.


IND-MKM12-02-30 IEK Корпус метал. ЩЭ-2-2 36 УХЛ3 IP31 ИЭК IND-MKM12-02-30 — купить в интернет-магазине LEDPremium.\nКорпус метал. ЩЭ-2-2 36 УХЛ3 IP31 ИЭК IND-MKM12-02-30


21 февраля, 23:19 Вход\nОтделения и банкоматы: Ковдор\nБанкоматы Сбербанка России на карте Ковдора\nМурманская область, г. Ковдор, ул. Комсомольская, 13\nМурманская область, г. Ковдор, ул. Ленина, 15, корп. 2\nМурманская область, г. Ковдор, ул. Чехова, 2\nМурманская область, г. Ковдор, ул. Чехова, 1\nМурманская область, г. Ковдор, ул. Кошица, 21\nВсе отделения и банкоматы Сбербанка России в городе Ковдор


Аҫау — Башҡорт Википедияһы\nРәсәйҙең Башҡортостан Республикаһы Балтас районындағы ауыл\nАҫау (рус. Асавка, икенсе атамаһы Сытырман) — Башҡортостан Республикаһының Балтас районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 416 кеше. Почта индексы — 452986, ОКАТО коды — 80208837002.\nТушҡыр ауыл советы һәм Балтас районы\n416 кеше (2010)\n2010 йыл 14 октябрь 416 193 223 46,4 53,6\nАуыл Советы үҙәгенә тиклем (Тушҡыр): 5 км\nШакиров Үлмәҫ Шакир улы (20.12.1923—20.08.1998), Бөйөк Ватан һуғышы яугире, уҡсылар полкының взвод командиры ярҙамсыһы, өлкән сержант. Советтар Союзы Геройы (1944).\nАҫау // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелгән 17 декабрь 2018)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Аҫау&oldid=854460 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 16 декабрь 2018 в 19:13\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:13 16 декабрь 2018 үҙгәртелгән.


Библиотека - Конгресс татар Тюменской области\nГлавная страница » Образование » Библиотека\nСез бар Аллага шөкер…\n1. Олыгаю чалымнары\nИңсә дә йөзегезгә,\nКартаясыз дип әйтергә\nТелем әйләнми сезгә.\nКушымта: Сездә әле зирәк акыл,\nСездә төпле уй-фикер.\nКиңәш-табыш итәр өчен\nСез бар Аллага шөкер!\n2. Сабыр төбе — сары алтын,\nХөрмәттер — хезмәт төбе.\nОныкларыгыз өчен дә\nСездер ул үрнәк өлге.\nКушымта: Сыйфатларның асылларын\nТуплап күңел түренә,\nКылган эштә күренә.\n3. Яшьләргә яшел юл булса,\nМең шөкер, бирешмисез дип,\nСокланып карап торам!\nКушымта: Алтын көзләр дип аталган\nГомернең күркәм мәле.\nИсән-имин була күреп\nОзак яшәгез әле…\nКлара апа Кучковскаяныңҡы “Күңелемнән…” тигән йаңа цыҡҡан китабы ул суңҡы уаҡытта йасып цығарған йаңа шиғерләренән тораты.\nПы ктипныңҡы ҡәтере шикләнмәслек, ник тисәң – ул авторның перенце пулып ҡәсерге себертатар телтә әсәрләр йасып үсе аларны китап итеп цығара пашлаған. “Күңелемнән…” – туған телебестә йасылған китап.\nКлара апа Куковаскаяның шиғрий ижаты ҡәсерге уғыуцының сағына ҡаҡлы. Ул саҡлыҡ шәғирәнеңке шиғер йасыу әмәленең киң тематик төрлөлөгөнән киләте. Ул темалар – Себерне йаратыу, себертатар телгә сөүөнө уйатыу, кешенеңке тонйатағы урыны, үткәнне искә алыу, шиғерне уғыған кеше пелән шайарып, аның күңелен күтәреү. Ҡәсерге уаҡытта иң кәрәкле темаларның пересе – үс милләтең пелән ғорурланыу, туған телеңне ҡөрмәт итә пелеү.\nТуған йерем – Себерем\nАп аҡ ҡарлы Себерем минең\nСин минең туған йерем,\nСинтә генә үтсен ите ғуй\nМинең ҡалған өмөрөм.\nЙырлай-йырлай йөрөсәм ите\nПолотларыңның йөсөн күреп\nКүл тигән күсләреңтә.\nҠарағатларыңны мин йыйам\nҠарағайыңа кел ҡарайым\nАрып талсам утырып.\nКлара апа Кучковскаяның шиғрий әмәленең тағын пер сур кәрәкле йағы – тыйнаҡлыҡ. Ул үс кәрәклелеген арттырып\nкитмәйте, үс үсе пелән маҡтанмайты, үсе турлы юмор пелән, ирония пелән ҡарайты:\nКүс ацып йомҡынцы\nМин тыуғаннан тонйа пашҡармаған,\nҮлсәм тә, йер йемермәс күкләрен,\nНик тыуғанны пелмәй йәшәй йәшәй\nҮлгәнемне тә пелмәй йертән китерем…\nТалантлы кеше пөтөн нимәтә тә талантлы тип йуҡҡа әйтмәгәннәр. Клара апа Кучковская шиғер йасыуцы та, йырауцы та. Ул пороңҡо себертатар йырларны, мөнәчәтләрне пеләте, йырлайты. Шаның өцөн аныңҡы кән шиғерләрен йырлап та пулаты. Пер нцәсенә йырлар та йасылған. Менә пер шиғерне әсер йыр тип әйткәле тә пулаты:\nУрманнарта искән, әй, йелләртән\nЙапраҡ ҡына төшәр өсөлөп,\nСөйгән кенә йарым пергә пулса,\nЙәшәр генә итем сөйөлөп.\nСағраларға цыҡсам, йул йуғалтам,\nУрманнарға керсәм – атымны,\nЙастыҡларға түгел, ташҡа салам\nҠайғыларға төшкән пашымны.\nТаулар пашларынтағы аҡ тирмән\nӘй, крупчатка он тарта мигән?\nИр-йегеткәйләрне тонйа түгел –\nСағышлары ҡартайтаты игән.\nҠара ғына атҡа тилбегә йуҡ\nПашларына ғына салғалы,\nАллам пәғетемә ник пирмәте\nЙаннарыңта ғына ҡалғалы?\nКлара апаның алттараҡ цыҡҡан “Әйткем киләте..”, “Цыйылмаған ацаҡ” китпаларға ҡарағанта суңҡы “Күңелемнән…” китабынта лирик шиғерләр кәнерәк күренәте. Ул шиғерләртән авторның күңеленең торомон аңнап пулаты. Клара апа, күрәсең, йәшлектәге тормошона та сағынып китәте, әммә пөгөнкөсөн онотмайты:\nТауыш танып мин уйантым\nСайрайты пер ҡошҡынам,\nЙәшлегемтә ташлап киткән\nПер алтаҡцы тусҡынам.\nКилеп ҡунҡан йаңатан ул\nТашлап киткән талына,\nҠәсер инте тырышаты\nМоң салғалы йәнемә.\nҠайта йөрөтөң, ҡошҡынам?\nКемнәр өцөн сайратың?\nПөтөптө ғуй ҡайратың.\nКем күңлен күреп йөрөтөң?\nОнтоп йертә мин парын?\nСин минең өцөн пултың ҡуй\nПертән пер асис йарым,\nТырышма син йас иткәле\nСарғайып пөткән көснө,\nСинең төсәлмәс йалғышың\nАйырған инте песне.\nПәғеткәйем, пәғет ҡошом!\nӨсөлгән йырым минең,\nТик пәғетләр пирмәс инте\nОнтолған ҡөйөң синең.\nҠайттым тимә, син сайрама,\nМин сине абу итмәм,\nНицек кенә сайрасаң та\nМин тәрәсәмне йабам.\nКлара апа Кучковскаяның пер аны ғына таныттырған әмәле – юмор пелән пулған тормошҡа ҡарау. Пы күренеш аның шиғерләрентә тә күренеп тораты. Аның юморы мысҡыллау түгел, аның юморы – көлткөлө йәберләрне күреп, аларны шиғергә сала пелеү:\nЙомортҡа сатам, аламсың? —\nКүрше тораты алтымта,\nӘллә, мәйтәм … тәүбә,\nАғылы пар ғуй пашынта.\n— Ал тисерәк, ал менә,\nЙомортҡам уй-буй тәмне,\nМин торам ауыс ацып,\nАңнай алмай пы ҡәлне.\nКүрше кәпләйте: икмәк кәрәк –\nӘбәң тораға киткән,\nАл, күрше, үгенмәссең –\nСиңә әрсәнкә пирәм!\nКинәт кенә шығыртап\nАцылып китте ҡапҡа,\n«Йаҡшы әкә» ағарып китте\nҠараты та шал йаҡҡа.\nӘ, — тип ҡыцҡырты пицәсе –\nОшлатым мин пурнакны,\nМин ацыутан әле генә\nТуҡматым йәш ҡурасны.\n— Туҡматым, тауыҡ пасмайын\nАшап симереп йатасың,\nСиңә ҡәсер күрсәтәм мин\nКүрше пицә алтҡа пасты,\nИре ҡацты сыртыма,\nПер иләк тәмне йомортҡа\nСуғылып уатылты пашыма.\nИре суҡҡан миңә таматы,\nПицәсе суҡты ҡабырғама,\nҠотҡар мине исән аман — тип,\nЙалынам мин Аллама.\nИкесенең күңеле пулты,\nӘ минеңке тыңыраҡ –\nПушҡа ғына питемә-пашыма\nЙомортҡа сылатым пер иләк.\nҮсем сылайым, үсем уйлайым,\nУйлайым та масайам –\nЙарайты әле, күрше әкә\nПалта сатҡалы цыҡмаған.


ЕГРН: край Алтайский, р-н Целинный, с. Целинное, ул. Целинная, дом 8. Кадастровый №: 22:57:030106:265\nВыписка из ЕГРН по объекту: край Алтайский, р-н Целинный, с. Целинное, ул. Целинная, дом 8. Кадастровый номер: 22:57:030106:265\nадрес: край Алтайский, р-н Целинный, с. Целинное, ул. Целинная, дом 8.


Асҡын районы Ҡышлауйылға мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте аҙналығы үтте\n17 Декабрь 2018, 12:23\nАҙналыҡ унынсы декабрҙә тантаналы линейканан башланды. “Тыуған яғым ” һүрәттәр конкурсында һәр кластан уҡыусылар теләп ҡатнашты. Мәрйәм Барыева, Зиләрә Хөсәйенова, Данил Аскадоков, Әлфиә Вәлиева төшөргән һүрәттәр бөтәһенең күңеленә хуш килде. 12 декабрҙә уҙған “Һаумы, һаумы ,әкиәт!” тә береһен дә битараф ҡалдырманы. II,IV кластар ҡурсаҡ театры күрһәтте . Рифат Гатин һәм Азалия Шәмсиәрова үҙ ролен бик матур башҡарҙы. Илсинә Хәбипова, Нурсилә Шәрифханова әкиәт һөйләне. Башҡорт теленә, республикабыҙға ҡарата иғтирам һәм иғтибар, һөйөү тәрбиәләү маҡсатында үткәрелгән был сараларға һәр класс ентекле әҙерләнә.\n14 декабрҙә “Урал батыр” конкурсы гөрләп үтте. Һәр кластан уҡыусылар ҙур теләк менән ҡатнашты. Беренселекте Динар Шәрифханов, Алина Саттарова, Динара Шәрифханова бүлеште.\nБашҡорт телендә текст яҙып, иң грамоталы уҡыусыларҙы билдәләнек. Улар — VIII кластан Алина Саттарова, Наилә Бариева, IX кластан Диана Хәлимова.\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте, мәҙәниәте аҙналығында уҙғарылған һәр сараға етди әҙерләнеп, ҙур ойошҡанлыҡ менән үткәрҙек. Быйыл был сараларҙы әҙерләүҙә һәм үткәреүҙә БДУ-ҙың Бөрө филиалының һуңғы курсында уҡыусы Зөһрә Венер ҡыҙы Ғәлиева уҙғарҙы.


Полный календарь на 1831 год по месяцам — Философия <\nПолный календарь на 1831 год по месяцам\nЗдесь вы сможете увидеть полный календарь — таблицу на 1831 год, по месяцам, дням недели, с указанием праздничных, выходных и рабочих дней которые будут в 1831 году. Вы можете узнать каким днем недели будет нужный вам день, и является ли он выходным.\nКалендарь на месяц Январь 1831 года по дням недели\nКалендарь на месяц Февраль 1831 года по дням недели\nКалендарь на месяц Март 1831 года по дням недели\nКалендарь на месяц Апрель 1831 года по дням недели\nКалендарь на месяц Май 1831 года по дням недели\nКалендарь на месяц Июнь 1831 года по дням недели\nКалендарь на месяц Июль 1831 года по дням недели\nКалендарь на месяц Август 1831 года по дням недели\nКалендарь на месяц Сентябрь 1831 года по дням недели\nКалендарь на месяц Октябрь 1831 года по дням недели\nКалендарь на месяц Ноябрь 1831 года по дням недели\nКалендарь на месяц Декабрь 1831 года по дням недели


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БӘҪЕБЕҘҘЕ СИТТӘР ТҮГЕЛ, БЕҘ ҮҘЕБЕҘ ТӨШӨРӘБЕҘ, ЙӘМӘҒӘТ! - 2015 - Мәҡәләләр\nБӘҪЕБЕҘҘЕ СИТТӘР ТҮГЕЛ, БЕҘ ҮҘЕБЕҘ ТӨШӨРӘБЕҘ, ЙӘМӘҒӘТ!\n"Киске Өфө" гәзитенең былтырғы бер һанында "Башҡорт илһөйәрҙәре… Ҡырымда ла башҡорт булып йәшәй" тигән мәҡәләне ҙур ҡыҙыҡһыныу менән уҡып сыҡтым. Милләттәштәрем был мәҡәләне уҡып, алыҫ Ҡырымда рухыбыҙҙы байраҡ итеп күтәреп, халҡыбыҙҙы данлап йәшәп ятҡан Рәйлә һәм Даларис Имелбаевтарҙан фәһем алыр, бәлки, үҙ телен белеүҙе, балаларына өйрәтеүҙе артыҡ йөк тип ҡарамаҫ, тип уйланым...\nБыл мәҡәләне уҡығанда үҙем кисергән ҡайһы бер хәл-ваҡиғалар күҙ алдымдан теҙелеп үтте. 1987 йылда ҡыҙым менән көнбайыш Украинаға, Трускавецҡа, ял итергә барырға тура килде. Мәскәүҙә поезға билет алып, вагонға барып инһәк, туп-тулы сиғандар, беҙҙең урындарға ла ултырып алғандар. Бала саҡтан улар тураһында кире хәтирәләр генә иҫтә ҡалғанлыҡтан, аптырап, ҡаушап ҡалдыҡ. Ҡотой һигеҙ йыллыҡ мәктәбендә эшләгән йылдарҙа ауылға таборы менән сиғандар килгәйне, һәйбәт итеп тауыҡ кетәктәрен "таҙартып" киткәндәре лә онотолмаған.\nИпләп кенә урындарыбыҙҙы бушатыуҙарын һорайым. Сиғандар ҡымшанып та ҡуйманы, минең һүҙҙәрҙе ишетмәмешкә һалышты. Вагон проводницаһына ярҙам һорап өндәшәм, уныһы ла миңә иғтибар итмәне. Сиғандар бар тауышҡа ҡысҡырып һөйләшә, "Пусть все русские сидят на боковушках, около туалета", тиҙәр. Ҡараһам, ысынлап та, аҡ йөҙлө, зәңгәр күҙле кешеләр вагондың ҡабырға яғына ултырып алғандар, ә беҙгә туалет янында ғына урын ҡалған. "Уф, Аллам! Туалет янында урынлашһаҡ, санаторийға ниндәй еҫтәр сығарып барып төшөрбөҙ икән?" - тип борсолоп киттем. Был һүҙҙәрҙе ҡыҙыма башҡортса ҡысҡырып әйткәнмен икән. Сиғандар мине ишетеп, тынып ҡалды, бер-береһенә ҡарашты.\n-Һеҙ кемдәр?- тип һораны береһе.\nӘ мин ғорур ғына:\n- Беҙ - башҡорттар, Башҡортостандан киләбеҙ, - тип яуапланым.\nСиғандар шунда уҡ беҙҙең урындарҙы бушатып, үҙ урындарына күсеп ултырҙылар.\n- Һеҙ беҙҙән ҡурҡаһығыҙ, эйе бит? Ҡурҡмағыҙ, беҙ насар кешеләр түгел, Мәскәүҙән кәсеп итеп килеүебеҙ, - тине бер сиған бисәһе.\n-Юҡ, ни эшләп һеҙҙән ҡурҡырға тейешбеҙ, ҡурҡмайбыҙсы, - тигән булам. Санаторийға барып еткәнсе, һәйбәт итеп аралаштыҡ, аҙаҡ дуҫтар булып айырылыштыҡ…\nДаларис Имелбаев: "Үҙеңде түбән баһаларға кәрәкмәй. Һәр саҡ юғары кимәлдә булырға һәм шул кимәлдән бер ваҡытта ла төшөргә ярамай", - тип, шул тиклем хаҡ һүҙҙәр әйткән баяғы мәҡәләлә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, үҙ тыуған еребеҙҙә йәшәһәк тә, күптәребеҙ кемдәрҙелер үҙҙәренән артығыраҡ, юғарыраҡ итеп тойоу "сиренән" ҡотола алмай шул әле. Миңә оҙаҡ йылдар Учалы ҡалаһы мәктәптәрендә уҡытыу-тәрбиә эше буйынса директор урынбаҫары булып эшләргә тура килде, хәҙерге көндә хаҡлы ялдамын. Үҙебеҙҙең башҡорт ҡыҙҙарына:\n- Һәйбәт кенә эшләп йөрөйһөң бит, әйҙә, юғары категорияға аттестация үт,- тием.\n- Ҡуйығыҙ, тәүҙә Иванова, Петрова, Сидоровалар үтһен дә, шунан мин үтермен, - тип әйтә торғайнылар.\nАта-бабаларыбыҙҙан ҡалған саялыҡ, ҡыйыулыҡ, тәүәккәллек кеүек күркәм сифаттарҙы ҡайҙа "ерләнек тә", был "меҫкенлек" сирен ҡасан эләктереп алдыҡ икән, тип уйлайым һәр ваҡыт.\n1996 йылда Яҙыусылар ойошмаһы, ҡаланың башҡорт теле уҡытыусылары, ата-әсәләр тырышлығы менән бөтөн ҡаршылыҡтарҙы еңеп, Учалы ҡалаһында башҡорт мәктәбе астыҡ. "Һеҙҙең башҡорт мәктәбенә ни бары ун ете генә бала яҙылған, ата-әсәләр балаларын һеҙгә уҡытырға бирергә теләмәй", - тип ҡаршы төшөүселәр булһа ла, шул йылда һигеҙ беренсе класҡа балалар йыйҙыҡ. Ҙур рух күтәренкелеге, дәрт менән эш башлап ебәрҙек. Мәктәбебеҙ - гимназияға, аҙаҡ лицейға әйләнде. 12-се Башҡорт лицейы һәр саҡ алдынғылар рәтендә булды. 2013-2014 уҡыу йылында оптимизация һылтауы менән 1-се дөйөм урта белем биреү мәктәбе менән бергә ҡушып, 12-се Башҡорт лицейын бер һелтәгәндә "ерләп тә" ҡуйҙылар. Хәҙер ул 1-се лицей тип кенә йөрөтөлә. Шул тиклем аптыраным. Лицейҙың башҡорт теле уҡытыусыларына:\n- Беҙ башҡорт мәктәбен асабыҙ тип йөрөгәндә, ҡаланың һәр мәктәбендә ни бары берәр, икешәр генә башҡорт теле уҡытыусыһы эшләй инек. Һеҙ бер армия башҡорт теле уҡытыусылары булып, ниңә Башҡорт лицейын яптырырға юл ҡуйҙығыҙ? Еңел генә асылманы бит ул лицей. Ата - әсәләрҙән ҡултамғалар йыйышығыҙ, яңынан юллап ҡарайыҡ, - тинем. Коллегаларым тиҙ генә яуап бирмәне. Ике-өс көн үткәс, береһе:\n- Мин пенсияламын, әле тағы ла бер-ике йыл эшләйем тигәйнем. Ата-әсәләр менән үҙегеҙ генә эшләгеҙ ҙә ҡуйығыҙ инде… - тине. Әйтерһең дә, улар пенсияла, ә мин эшләп йөрөйөм. Ошо үҙеңде башҡаларҙан түбән күреү, меҫкенлек түгелме һуң? Өлгәшелгәндәрҙән артҡа сигенмәһәк тә яҡшы булыр ине лә бит. Башҡорт мәктәптәре ябылып бөтөп барғанда, туған телебеҙ һағында тороу тураһында ниндәй һүҙ булыуы мөмкин?\nБашҡортостан - күп милләтле республика. Һәр милләткә үҙ телен өйрәнергә шарттар булдырылған. Татар, украин, сыуаш һ. б. мәктәптәр эшләй, тип маҡтанабыҙ. Иҫтәлекле саралар үткәрелер булһа, был мәктәптәргә милләттәштәренең хәлен белеп, дәртләндереп торорға күрше республикаларҙан вәкилдәр килеп төшә. Өфө ҡалаһынан бер уҡытыусы һөйләгәне хәтерҙә. Йәһүд балалары уҡыған мәктәпкә милләттәштәре килгән. Шуларҙың береһе балаларҙан:\n- Ниндәй телдәрҙе өйрәнәһегеҙ? - тип һораған.\n- Рус, инглиз телдәрен өйрәнәбеҙ, - тип яуап биргән балалар.\n- Һеҙ рус телен былай ҙа беләһегеҙ, башҡорт телен өйрәнегеҙ. Һеҙ ошо ерҙә йәшәп, етәксе урындарҙа эшләргә тейеш кешеләрһегеҙ. Урындағы халыҡтың телен белеү мотлаҡ, - тип әйткән ситтән килгән ҡунаҡ.\nКемдәрҙер ерле халыҡтың телен өйрәнеп, етәксе булырға әҙерләнеп йөрөгәндә, республикаға исем биргән аҫаба халыҡтың балалары үҙ телендә уҡыуҙан мәхрүм ителә, ә ата-әсәләр был хәл менән өнһөҙ-тынһыҙ ғына ризалаша. Ошо түгелме үҙебеҙҙе кәмһетеүҙең, бәҫебеҙҙе, абруйыбыҙҙы төшөрөүҙең сағыу бер өлгөһө?\nБашҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы,\nМарат Минһажетдинов исемендәге премия лауреаты.\nЯҙылған: 09.02.15 | Ҡаралған: 1209


Слободской район: ул. Плехановская 147 (п. №1, стояк) до 20:00 29.08.17 г., въезд Фесенковский, 7, 8, 9, 12 до 15:00 29.08.17 г.


Өфөлә Рәсәй Контроль-иҫәп органдары ассоциацияһы Президиумының ултырышы асылды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Рәсәй Контроль-иҫәп органдары ассоциацияһы Президиумының ултырышы асылды\n10:38, 6 июня 2012 Сәйәсәт\nӨфөлә бөгөн Рәсәй Федерацияһы Контроль-иҫәп органдары ассоциацияһы Президиумының ултырышы асылды. Уның эшендә РФ Иҫәп палатаһы рәйесе, Контроль-иҫәп органдары ассоциацияһы (АКСОР) рәйесе Сергей Степашин етәкселегендә Рәсәй Федерацияһы субъекттарының контроль-күҙәтеү органдары вәкилдәре ҡатнаша.\nБашҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев фекеренсә, бөгөн АКСОР бюджет средстволарын үҙләштереүҙе финанс йәһәттән контролдә тотоу мәсьәләһен уңышлы хәл итә.\n— Беҙ дәүләт милкен үҙләштереүселәр менән аяуһыҙ көрәш алып барырға, идара итеүгә бәйле ҡабул ителгән ҡарарҙарҙың һөҙөмтәлелеген тәьмин итергә тейешбеҙ. Беҙҙең бурыс – һәр бюджет һумының һөҙөмтәле эшләүен тәьмин итеү, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Константин Толкачев.\nУның әйтеүенсә, Башҡортостандың Контроль-иҫәп палатаһы торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау кеүек төрлө өлкәләрҙә аҡсаның нисек үҙләштерелеүенә бюджет учреждениеларына әллә күпме тикшереү үткәреүҙә ҡатнашҡан.\nӘлеге ваҡытта контроль-иҫәп органдарының дәүләт мәғлүмәт-аналитика системаһы практикала әүҙем эшләй.\n— Асыҡланған етешһеҙлектәрҙе йәшереп ҡалдырмайынса, беҙ халыҡтың ышанысын нығытабыҙ. Республиканың Контроль-иҫәп палатаһы етешһеҙлектәрҙе асыҡлауҙа тыш, уларҙың барлыҡҡа килеү сәбәбен дә атай. Беҙ Башҡортостанда муниципаль финанс контроле системаһын булдырҙыҡ, аҡсаның һәр һумы эшкә китһен өсөн, был өлкәлә хоҡуҡ һаҡлау органдары менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итәбеҙ. Бюджет ресурстарын контролләү буйынса бай тәжрибә тупланыҡ. Эшләнмәләребеҙ илдең башҡа төбәктәренә лә файҙалы булыр, тип ышанабыҙ, — тине республика парламенты спикеры.\nБашҡортостан Президенты исеменән ул АКСОР Президиумы ултырышында ҡатнашыусыларға һөҙөмтәле эшмәкәрлек теләне.\nавтор: Галина Бахшиева, Любовь Колоколова\nТеги: контроль-иҫәп органдары


CD диск KINGS OF LEON "WALLS", 1CD_CYR Коляска 2 в 1 Tutis Classic New кожа, белый/синий хамелеон\nКомпозиции: Track '1' 'Waste A Moment' Track '2' 'Reverend' Track '3' 'Around The World' Track '4' 'Find Me' Track '5' 'Over' Track '6' 'Muchacho' Track '7' 'Conversation Piece' Track '8' 'Eyes On You' Track '9' 'Wild' Track '10' 'Walls'. Исполнитель: Kings Of Leon. Тип: CDDVD диски. Модель: CD диск KINGS OF LEON WALLS, 1CD_CYR.\nМоршанск, Усть-Кут, Печатники, Партизанская, Кувандык, Тверская, Самара Промышленный район, Тулун, Бабушкин, Екатеринбург Палкино, Щаповское, спб Приморский, Щаповское, Братеево, Ухта, Ачинск, Бакал, Буй, спб Кировский, Киров, Подольск, Самара 14-й микрорайон, Махачкала.


ул. Блюхера, д. 58, Yekaterinburg


Русский Модерн: архитектура и живопись. Словарь. Иван Шишкин


Славные пташки в кино - расписание сеансов в Тюмени\nАфиша Тюмени - куда сходить ➔ Кино ➔ Славные пташки\nPLOEY — You Never Fly Alone\nРежиссёр: Аудни Аусгейрссон\nОтзывы про фильм славные пташки\nСлавные пташки в кино - сеансы в Тюмени. Купить билеты, почитать описание, даты сеансов, в каких кинотеатрах идёт.\nОтправьте нам письмо с темой «Ошибка» на [email protected]umen.ru, либо воспользуйтесь формой ниже


ул. Семьи Сосниных, 7- а\nТелефон +380 (44) 4033509, 4033484, 4079406\nул. Гонты, 3- а, офис 406- а\nТелефон +380 (44) 4568066


09. Георг V. Cтарый тип VF\n10. Георг V. Новый тип. XF-XF+\n17 декабря 2018 года 108250885 просмотренных страниц c 16 июня 2008 года


ГӘЗИТТӘРҘЕҢ ҠАҒЫҘ ВАРИАНТЫ ҠАЛЫРМЫ?\n30 Июнь 2020, 15:55\nКоронавирус янау сәбәпле, күптәр өйҙән эшләүгә күсте. Матбуғат хеҙмәткәрҙәре әле лә ситтән тороп, йәғни өйҙән эшләй. Гәзит-журналдарҙың ҡағыҙ варианты ваҡытында донъя күреп килә, шул уҡ ваҡытта интернет версияһы ла үҫә бара. Бындай шарттарҙа тәү вариантты һаҡлап ҡалып булырмы? Быны уҡыусылар үҙҙәре хәл итә...


Олимпийский VLOG. Изабелла Яйлян | NEWS.am Sport - Все о спорте\n10:15 , 15 июля, 2021\nОлимпийский VLOG. Изабелла Яйлян


Фрейм тёмный в Челябинске – купить по низкой цене в интернет-магазине Леруа Мерлен\n10 213 ,00 ₽ ?\n19 209 ,00 ₽ ?\n25 505 ,00 ₽ ?\n24 702 ,00 ₽ ?\n21 718 ,00 ₽ ?\n23 367 ,00 ₽ ?\n29 318 ,00 ₽ ?\n36 650 ,00 ₽ ?\n34 767 ,00 ₽ ?\n34 275 ,00 ₽ ?\n38 572 ,00 ₽ ?\n33 717 ,00 ₽ ?\n46 711 ,00 ₽ ?\n37 856 ,00 ₽ ?\nКупить товары из группы "Фрейм тёмный" в Леруа Мерлен Челябинск\nВыгодные цены на товары из рубрики "Фрейм тёмный" на официальном сайте Леруа Мерлен в Челябинске. Огромный ассортимент, актуальная продукция от надежных поставщиков и отличный сервис - все для строительства, ремонта и декорирования вашего дома. Купить товары сегмента "Фрейм тёмный" в интернет-магазине Леруа Мерлен можно легко и быстро. Всегда доступны: онлайн оплата, недорогая доставка и удобный самовывоз в Челябинске.


2017. 448 с. Твердый переплет. ISBN 978-5-9908156-7-4.


Browsing Коллекции Электронной библиотеки НБ РГУ имени С. А. Есенина by Subject "100-летие РГУ им. С. А. Есенина; цикл лекций об истории РГУ; студенты; факультет истории и международных отношений; флешмоб; Зимин А. А.; статья; РГУ им. С. А. Есенина; преподаватель РГУ; 2015 год"


Нижегородская область, г. Павлово, ул. Кирова, 34\nНижегородская область, г. Павлово, ул. Профсоюзная, 42, стр.\nНижегородская область, г. Павлово, ул. Кирова, 100\nНижегородская область, г. Павлово, ул. Красноармейская, 33\nНижегородская область, г. Павлово, пл. Базарная, 1


Башҡорт менталитеты — Башҡорт Википедияһы\nБашҡорт менталитеты — башҡорттарға хас булған психик, интеллектуаль, эмоциональ һәм мәҙәни үҙенсәлектәрҙең тотороҡло тупланмаһы.\nБашҡорттарҙың менталитеты халыҡтың уртаҡ тарихи, мәҙәни, социаль һәм иҡтисади үҫеше нигеҙендә барлыҡҡа килгән.\nБашҡорт менталитеты һыҙаттары башҡорттарҙың тарихи тормош шарттары, тәбиғәт һәм территория факторҙары йоғонтоһо аҫтында формалаша.\nБашҡорттар Көньяҡ Урал, далалы Урал аръяғы һәм Урал алдынан Волгаға тиклемге территорияларҙа ҡырыҫ тәбиғәт һәм климат шарттарында йәшәгән. Был территория оҙаҡ ваҡыт монгол хакимлығы аҫтында була. Алтын Урҙа емереклектәрендә территория өс феодаль ханлыҡ — Нуғай, Ҡазан һәм Себер ханлыҡтары —араһында бүлгеләнә. XV быуат аҙағы — XVI быуаттың беренсе яртыһында башҡорттарҙың халыҡ булып формалашыуына шарттар тыуа. XVI быуаттың икенсе яртыһында башҡорт ҡәбиләләренең Рәсәйгә ҡушылыуы һәм башҡорт этносының берҙәм дәүләт составында тупланыуы башҡорттарҙың этник берләшеүен тамамлай.\nМилләт барлыҡҡа килеүҙең был үҙенсәлектәре менталитетта түбәндәге һыҙаттарҙы формалаштыра: азатлыҡҡа ихтыяж, ғәҙеллекте өҫтөн ҡуйыу, фәлсәфәүи фекер йөрөтөү, ҡунаҡсыллыҡ, ҡыйыулыҡ, ирәүәнлек, ябайлыҡ, тыйнаҡлыҡ, сабырлыҡ, ғорурлыҡ.\nТыйнаҡлыҡ башҡорттарҙың көнкүрешендә, уларҙың матди уңайлыҡтарға мөнәсәбәттәрендә лә сағыла. Матди ҡиммәттәр мөһим урынды биләмәй.\nБашҡорттар үҙҙәренекеләргә ҡарағанда «ситтәргә» һәйбәтерәк мөнәсәбәт күрһәтә — ҡунаҡсыллыҡ ҡағиҙәләренә ярашлы, менталитеттарҙағы айырмаға ҡарамаҫтан, күскенселәргә түҙемле ҡарай.\nБашҡорттар ислам ҡабул иткәс, уларҙың бөтә рухи мәҙәниәте, табыныу биналарының үҙенсәлектәре, ғилемлелеге һәм мәғарифы ислам ҡағиҙәләренә буйһона.\nДингә мөнәсәбәт үҙенсәлектәре:\nБашҡорттар динде үҙ-ара мөнәсәбәттәргә ҡыҫтыртмай.\nБашҡорттарҙа тирә-йүнгә исламға тиклемге ҡараш һаҡлана.\nБашҡорт ҡатын-ҡыҙҙары Шәреҡ ҡатын-ҡыҙҙары менән сағыштырғанда иреклерәк була, сөнки ғаилә шарттары исламға һәм мосолмандарҙың әхләҡ ҡағиҙәләренә тулыһынса буйһонмай.\nБашҡорттарҙың ғаилә мөнәсәбәттәрендә традицион ғаилә этикетын тәшкил иткән тәртип нормалары була. Башҡорттарҙың ғаилә этикеты кеселәрҙең — өлкәндәрҙе, балаларҙың ата-әсәне хөрмәт итеүенә, уларға буйһоноуына һәм тыңлашыуына ҡоролған. Ир кеше башҡорт ғаиләһендә баш була, ҡатын-ҡыҙҙар ҙур иректән файҙалана. Башҡорт ғаиләләренә күп балалылыҡ, рухи ҡиммәттәр тотороҡлолоғо, ныҡлы ғаилә ҡорорға тырышыу, йәш быуынға хәстәрлекле мәнәсәбәт хас була.\nХХ быуатта социализм осоронда йәшәгәндә башҡорттарҙа коммунизм идеалдарына ышаныс тамырлана. Бөтә совет кешеләре кеүек үк, башҡорттар ҙа ижтимағи хеҙмәт менән шөғөлләнә, балаларын совет илһөйәрлеге, социалистик Ватанға мөхәббәт, коммунистик идеалдарға тоғролоҡ рухында тәрбиәләй.\nХХ быуат аҙағында капитализмға күсеү осоронда кешеләр фәҡирлеккә төшә, бөтә һаҡламдарын юғалта, социализм ҡиммәттәре бысраҡҡа батырыла, былар менталитетта ла сағыла. Байырға ынтылыш, милли түләү системаһына ышанмау тарала, яҡты киләсәккә өмөт һүнә. Капитализмға хас булған иҡтисади кризистарҙың ҡабатланып тороуы, һумдың девальвацияланыуы, инфляция, элек күрелмәгән күләмдәрҙә урлашыу, һайландыҡтар мәнфәғәттәрендә генә үткәрелгән хосусилаштырыу бындай ҡараштарҙы нығыта.\nКомпьютер һәм интернет башҡорттарға теләгән бер мәғлүмәткә юл аса. Бынан һәр төрлө уғрылар ҙа киң файҙалана. Селтәрҙә башҡорттарҙың азатлыҡҡа ихтыяж, матди ҡиммәттәргә мөнәсәбәт ише менталитет һыҙаттарын эксплуатацияларға маташыу осраҡтары йышая. Ялған мәғлүмәттәр һәм үтәлмәгән вәғәҙәләр уларҙың сабырлыҡ һәм кешеләргә ышаныу кеүек сифаттарын юҡҡа сығара бара.\nМавлетов В. С. Духовная история башкирского народа. Мифологическое мировоззрение — Уфа: Вагант, 2011. — 148 б. — ISBN 978-5-9635-0331-7.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Башҡорт_менталитеты&oldid=653496 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:47 21 февраль 2017 үҙгәртелгән.


Ишей йәштәре дәртләнеп үҙ нигеҙен ҡора » Архив газеты "Йәшлек"\nАт тешенән билгеле, егет эшенән билгеле.\n– Иҫке өйҙө апрель айында һүтеп ташлап (уның эргәһенә Йәрмөхәмәтовтар ике йыл элек матур итеп аласыҡ (бәләкәй өй) эшләгән һәм, өйҙө һүткәс, шунда күсенә), уның урынына яңы нигеҙ ҡорҙоҡ, – тип башланы һүҙен йорт хужаһы. – Программаға ярашлы, төҙөлөштөң 30 проценты алдан әҙер булырға тейеш. Шуны күҙ уңында тотоп, һигеҙгә туғыҙ үлсәмле бура күтәрә башланыҡ. Бер ыңғай уға төкәтмә өҫтәнек. Ағасты Кананикольск урман хужалығынан ссуда юллап һатып алдыҡ. Төҙөлөш өсөн ваҡыт бик аҙ бирелә. Ә яңғыҙ өй һалып булмағанлығын бөтәһе лә белә. Атайым һәм әсәйем, ярҙам иткән ауылдаштарыбыҙ Рөстәм Ишдәүләтов, Ғәфәр Кәримов, Әхәт Мирзаянов, Мансур Таһиров, бураны күсереүҙә һәм күтәреүҙә Илдар Ҡасҡынов, Азат Юлдашкилдин, төкәтмә бураһын бурауҙа Сәлимйән Рахманғолов менән Марсель Буранбаев беҙгә ныҡлы терәк-таяныс булды. Ә шәхси эшҡыуар Илдус Абдрахманов был өйҙөң ҡалҡып сығыуына бик ҙур өлөш индерҙе. Уның бар эш техникаһы беҙҙә булды, бынан тыш, төҙөлөш материалдары менән дә тәьмин итте. Мәктәп коллективы ла был оло эшкә ихлас ҡушылды. Барыһына ла рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ.\n«Ҡышҡа тиклем өй тулыһынса файҙаланыуға әҙер булырға тейеш, – ти Йәрмөхәмәтовтар. – Шуға күрә ҡыҙыу бесән мәлендә лә беҙ бар көстө төҙөлөшкә йүнәлттек. Ҡыйыҡты металлочерепица менән яптыҡ. Өйҙө тышлау өсөн сайдинг һатып алдыҡ. Төҙөлөш материалдарын Сибай ҡалаһынан килтерәбеҙ. Әлеге ваҡытта иҙән, түбә таҡталары әҙер. Йылытыу торбаларына заказ бирҙек. Программаның талаптары ябай түгел, шуға һәр бер нәмәһен уйлап, тура килтереп эшләргә кәрәк. Сертификат буйынса беҙҙең ғаиләгә 900 мең һум аҡса Һаҡлыҡ банкыһының Баймаҡ бүлексәһенә күсерелде. Ул ғаиләлә нисә кеше булыуына ҡарап билдәләнә. Ҡулаҡса менән беҙ төҙөлөш материалдарын килтергәндә генә иҫәпләшәбеҙ. Әгәр ҙә бөтәһе лә план буйынса барып сыҡһа, йорт электр энергияһы менән йылытыласаҡ. Һыуҙы өй эсенә тоташтырыу, эҫе һыу булдырыуҙы ла күҙ уңында тотабыҙ».\nЙәрмөхәмәтовтарҙың икеһе лә – мәктәп хеҙмәткәрҙәре. Илдар ағай – ҡаҙанлыҡта кочегар, уның ҡатыны Таңсулпан – йыйыштырыусы. Илнур – бишенсе, Фәнил икенсе синыфта уҡый. Наҙгөлгә ике йәш. Йорт хужаһының ҡулы ипле: ағастан уйып төрлө әйберҙәр эшләү, биҙәктәр һалыу – уның яратҡан һәм бар күңел йылыһын һалған эше. Әле йәшәп ятҡан аласыҡты ла матур итеп бүлгән, һырлап төрлө биҙәктәр һалған. Өс балаһы булған матур йәш ғаиләгә үҙҙәренең күптәнге хыялын бойомға ашырырға күп ваҡыт ҡалмаған, тимәк, уларҙың яңы өйҙәрен теләгәнсә эшләп инеренә шик юҡ.\nӘ бына Венера һәм Илдар Ҡасҡыновтар ситтән бер ниндәй ҙә ярҙам көтмәй, үҙ көсөнә таяна. Улар ике бүлмәле өй һатып алды һәм көҙҙән уға ҙур ғына төкәтмә эшләне. Ҡыйығын алмаштырып, яңы ҡойма эшләп, буяп ҡуйғас, был йорт танымаҫлыҡ булып үҙгәрҙе, бөтөнләй яңы төҫ алды. Яңынан мейес сығарып, йылылыҡ торбаһы үткәрҙеләр, кәртә-ҡураны ла яңырттылар. Өй эсе лә иркенәйеп ҡалды. Ҡасҡыновтар уны яңы мебель, көнкүреш техникаһы менән йыһазландыра башлаған. Быларҙың барыһы ла үҙҙәре эшләп тапҡан аҡсаға алынған, йәғни донъя көтөүгә әүәҫлектең һөҙөмтәһе.\nУлар ике малайға ғүмер биргән. Ильяс – бишенсе, ә Иҙел беренсе синыфта уҡый. Икеһе лә йырларға ярата. Ильяс әҙәбиәт менән мауыға, шиғырҙар яҙа. Венера Морат ҡыҙы мәктәптә башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән уҡыта. Өй хужаһы шәхси эшҡыуар Илдус Абдрахмановта эшләй. Ауыл ерендә тырыш кешегә аҡса эшләү мөмкинлеге күп. Шуға күрә Илдар Ҡасҡынов йөк машинаһында кешеләргә бесән ташып, аҡса эшләй, төрлө техниканы йүнәтеүгә лә ҡулы оҫта.\nХоҙай һаулыҡтан һәм тәүфиҡтан айырмаһа, Хөкүмәтебеҙ булдырған яҡшы шарттарҙа тырышып донъя көтөп йәшәр өсөн кешегә күп тә кәрәкмәй. Йәштәргә һаулыҡта һәм татыулыҡта йәшәргә яҙһын. Яңы йорттарығыҙға ырыҫ-бәрәкәт һәм ҡот ҡунһын!\nавторы: admin | 10 октября 2009 | | Фекерҙәр (0)\nӘле булһа беҙҙе хәстәрләп йә ...\nАуылда йәшәгәс, шулай йәшәргә кәр ...\n«Ҡыҙҙарым тип тырышам»


Магазин ул. Деловая, 7 ул. Комсомольское шоссе, 3б ул. Карла Маркса, 60в ул. Ванеева, 209А ул. Коминтерна, 39 ул.Переходникова, д.28/1 ул. Светлоярская, д. 23а ул. Дьяконова, 2г ул. Львовская, д.13А ул. Гаугеля 2А/2 пр. Гагарина, 37б ул. Удмуртская, 10 ул. Патриотов, 49а ул. Юбилейная, 16а 6 + 9 =


Быйыл республика хужалыҡтары 3 миллион 300 мең тонна ашлыҡ һуғып алған\nУраҡ эштәре 99 процентҡа тамамланған. Алдынғылар рәтендә гектарынан 30 центнер уңыш йыйып Саҡмағош районы игенселәре килә. Әлегә тиклем күҙәтелмәгән күрһәткестәргә шулай уҡ Урал аръяғы төбәктәре өлгәшкән.\nЙыл һайын ҡоролоҡтан зыян күргән Хәйбулла һәм Баймаҡ райондары ла был юлы юғары һөҙөмтәләр менән һөйөндөргән. Күләмле эштәргә ҡарамаҫтан ауыл эшсәндәре быйылғы ураҡты 40 көн эсендә башҡарып сыҡҡан. Хәҙер улар алдында мөмкин тиклем тиҙерәк шәкәр сөгөлдөрөн ҡаҙыу тора. Был турала бөгөн республика Хөкүмәтендә үткән селектор кәңәшмәһендә һүҙ барҙы.\nҮҫтерелгән уңышты һатыуға килгәндә, әле ваҡыт түгел, тиелде кәңәшмәлә. Сөнки иген культураларына баҙар хаҡтары төшкән. Бөгөн ҡаты сортлы бойҙайҙың бер тоннаһы өсөн 10 мең һумдан да артыҡ тәҡдим итмәйҙәр.\nШулай ҙа тиҙҙән интервенция фондына дәүләт һатып алыуҙары башланасаҡ. Ул хаҡтар сәйәсәтен тигеҙләүгә йүнәлтелгән. Бынан тыш, быйыл экспортҡа оҙатылған иген өсөн пошина ғәмәлдән сығарылған.


Өфөлә Мольерҙың «Һаран» комедияһының премьераһы буласаҡ // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Мольерҙың «Һаран» комедияһының премьераһы буласаҡ\n18:14, 20 марта 2015 Мәҙәниәт\nМ.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында Жан-Батист Мольерҙың «Һаран» комедияһынан өҙөктәр күрһәтелде. Һуңынан спектаклдең режиссеры Искәндәр Саҡаев һәм төп ролде башҡарыусылар яңы пьеса өҫтөндә эшләүҙәре хаҡында һөйләне, журналистарҙың һорауҙарына яуап бирҙе.\n— Барыһы ла кәмселектәрҙе, ҡаршылыҡтарҙы, яһалма мөнәсәбәттәрҙе көтә — быларҙың һәммәһе лә бар, ләкин мауығыусан кешенең тәбиғәте аша үткәрелгән. Пьесалағы бөтә персонаждар ҙа, беҙҙең тормошобоҙҙағы кеүек үк, нимә менәндер шөғөлләнә. Был мауығыуҙы тыйырлыҡ түгел. Беҙ 17-18 быуаттарҙағы тарих хаҡында түгел, ә үҙебеҙ тураһында бәйән итәбеҙ, — ти Искәндәр Саҡаев.\nДонъя классикаһының тап ошо әҫәрен сәхнәләштерергә режиссер үҙе тәҡдим иткән. Өфө тамашасыһына ул «Эдип батша» спекталенең режиссеры булараҡ яҡшы таныш.\nСпектаклдең премьераһы 21 мартҡа тәғәйенләнгән. Икенсе тапҡыр пьеса 27 мартта, Халыҡ-ара театр көнөндә күрһәтеләсәк. Был көндө Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Хөрмәтулла Үтәшевтың бенефисы үткәрелә. Башҡорт театрының популяр артистарының береһе төп ролде Гарпагонды уйнай. Пьесаны рус теленән башҡортсаға Хөрмәтулла Үтәшев тәржемә иткән.\n— Хөрмәтулла Үтәшев бөтә ролдәрҙе лә оҫта башҡара ала, мөмкинлек бирергә генә кәрәк. Юморҙы, форманы, йөкмәткене яҡшы аңлай. Әлегә тиклем Эдип булды, хәҙер — Һаран. Уның менән эшләүемә бик шатмын һәм бәхетлемен, — ти Искәндәр Саҡаев.


Башҡортостанда һирәк осрай торған китаптарҙан электрон китапхана булдырылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда һирәк осрай торған китаптарҙан электрон китапхана булдырылды\n15:08, 17 января 2012 Йәмғиәт\nБашҡортостанда һирәк осрай торған китаптар менән файҙаланыу мөмкинлеге киңәйәсәк. Тиҙҙән улар менән элемтәнең телекоммуникацион каналдары буйынса электрон форматта ҡулланырға буласаҡ. Был – Башҡортостан Республикаһы Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығының техник ярҙамында төбәктең Мәҙәниәт министрлығы тарафынан күрһәтелгән дәүләт хеҙмәте.\n«Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһы директоры урынбаҫары Рәзил Бикбулатов хәбәр итеүенсә, әлеге ваҡытта милли китапхананың «Алтын фонды»нан 500 һирәк осрай торған һәм ҡулъяҙма китап электрон форматҡа күсерелгән. 1 февралдән Берҙәм дәүләт хеҙмәттәре порталы ярҙамында уларҙы киң йәмәғәтселеккә сығарыу планлаштырыла. Быға тиклем юристар авторлыҡ хоҡуҡтарын яҡлау буйынса барлыҡ һорауҙарҙы ҡануниәткә ярашлы тәртипкә килтерәсәк.\n— Хеҙмәт бушлай күрһәтеләсәк, сөнки был китаптар – халыҡ хазинаһы, — тип билдәләне Рәзил Бикбулатов.\nТеги: дәүләт хеҙмәттәре, китапханалар, китаптар


Дата: 07.12.2020 06.09.2021 by rc\n№ п/п Ф.И.О. Должность Уровень образования, квалификация\n(тел. e-mail) Место расположения (адрес; каб.)\nЮлия Вячеславовна заведующий отделом высшее образование, экономист\nrcenter@edu.tgl.ru г. Тольятти, ул. Голосова, 34, каб. 120\nОльга Николаевна бухгалтер высшее образование, бухгалтер, экономист\nrcenter@edu.tgl.ru г. Тольятти, ул. Голосова, 34, каб. 121\nАлевтина Анатольевна бухгалтер высшее образование, экономист\n(доп.35-42) rcenter@edu.tgl.ru г. Тольятти, ул. Голосова, 34, каб.115\nЮлия Александровна бухгалтер высшее образование, экономист\n(доп.37-15) rcenter@edu.tgl.ru г. Тольятти, ул. Голосова, 34, каб. 120\nМарина Владимировна бухгалтер высшее образование, экономист 54-38-13 rcenter@edu.tgl.ru г. Тольятти, ул. Голосова, 34, каб.121\nАлександр Сергеевич экономист высшее образование, экономист\n(доп.48-10) rcenter@edu.tgl.ru г. Тольятти, ул. Голосова, 34, каб. 120\nСветлана Николаевна экономист высшее образование, бухгалтер\n(доп.48-11) rcenter@edu.tgl.ru г. Тольятти, ул. Голосова, 34, каб. 106\nОльга Валериевна экономист высшее образование, экономист\n(доп.37-15) rcenter@edu.tgl.ru г. Тольятти, ул. Голосова, 34, каб. 106\nМарина Юрьевна экономист высшее образование, бухгалтер\n(доп.38-92) rcenter@edu.tgl.ru г. Тольятти, ул. Голосова, 34, каб. 116\nАнна Михайловна экономист высшее образование, экономист\nrcenter@edu.tgl.ru г. Тольятти, ул. Голосова, 34, каб. 116


Иглин районында төбәктең былтырғы социаль-иҡтисади үҫеш һөҙөмтәләренә йомғаҡ яһалды\nРайон советы ултырышында хеҙмәт алдынғылары бүләкләнде.\nРайондың иң яҡшы комбайнеры Валерий Силантьевтың фиҙәҡәр хеҙмәте 300 мең һумлыҡ сертификат менән билдәләнде. Республика башлығының тәҡдимен хуплау ниәтендә булдырылған награданы баҫыу уңғаны еңел автомобиль алыуға тотонасаҡ. Ултырышта билдәләнеүенсә, былтыр төбәктә гектар ҡеүәте 22 центнер тәшкил иткән. Малсылыҡ тармағында ла уңыштар һиҙелерлек. "500 ферма" программаһы ярҙамында районда 12 ферма төҙөеклөндерелгән, һигеҙ яңы бина төҙөлгән. Шулай уҡ социаль өлкәлә лә ҡыуанып телгә алырлыҡ ваҡиғалар күп. Атап әйткәндә, торлаҡ төҙөлөшө темптары буйынса иглиндар республика субъектары араһында өсөнсө, муниципаль райондар исемлегендә икенсе урынды биләй - йыл дауамында районда 106 мең квадрат метр майҙанда яңы торлаҡ файҙаланыуға тапшырылған.


Әҙәби уҡыуҙар » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\n27.09.2017 Әҙәби уҡыуҙар\nҺыйламаға һыйың булмаһа ла, һыйпамаға телең булһын, ти халыҡ мәҡәле. Беҙҙең быуын ризыҡ мул, үҙ телебеҙҙә аралашып, радио тыңлап, театр-кино ҡарап, ҡыҫҡаһы, йөҙөп йөрөп эшләгән-йәшәгән дәүер тура килеүе менән бәхетле. Балалар, ейәндәребеҙгә лә шундай яҙмыш яҙһын. Телебеҙҙең күркәмлеге, һүҙ бәҫе, фекер үткерлеге «Юлдаш» каналы тәҡдим иткән әҙәби әҫәрҙәрҙә асыҡ күренә. Мәҫәлән, сентябрь башында ғалим һәм яҙыусы Әлфис Ғаязовтың «Яңғыҙҙар ташы» драмаһы М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры артистары башҡарыуында тәүге тапҡыр эфирға сыҡты. Алдағы көндәрҙә лә халыҡ күңеленә ятыр әҫәрҙәр даими яңғырап торасаҡ. Тиҙҙән яҙыусы һәм драматург, С. Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Таңсулпан Ғариповаға 70 йәш тула. Ошо уңайҙан «Бөйрәкәй» романынан өҙөктө автор уҡыуында тапшырабыҙ.\nРадио фондына төрлө йылдарҙа яҙылған әҫәрҙәр – оло хазина. Мәҫәлән, Юлай Зариповтың «Үпкә», Ғабдулла Байбуриндың «Йәмлиха ҡарсыҡ», Ғаян Лоҡмановтың «Бесән еҫе», Ринат Камалдың «Таня-Таңһылыу», Лариса Абдуллинаның «Мәтрүшкәле сәй», Рәйлә Сабитованың «Өлкәнәйеү» әҫәрҙәрен танылған артистарыбыҙ Хәмит Яруллин, Миңзәлә Хәйруллина, Рәмилә Сәлимгәрәева, Светлана Хәкимова, Алһыу Бәхтиева уҡый.\nХалҡыбыҙҙың рухи хазинаһы ғына түгел, ҡатмарлы яҙмышының көҙгөһө булырҙай яңы әҫәрҙәр ҙә даими күҙ уңында тотола. Танылған әҙибәләребеҙ Гөлшат Әхмәтҡужина үҙенең «Бетеү» повесында, Гүзәл Ситдиҡова «Һәҙиә» поэмаһында уҙған дәүерҙең киҫкен боролоштарына, талантлы рәссам Мария Башкирцеваның, романсы Һәҙиә Дәүләтшинаның тойғо-хәсрәттәренә ҡабат-ҡабат ҡараш ташлай… Әҙәп-әхлаҡ ҡаҡшаған әлеге заманда Фәрзәнә Аҡбулатованың «Ғәфү ит, әсәй!», Әҡлимә Сафинаның «Күрше хаҡы» хикәйәләренең эфирға сығыуы ла урынлы булыр, тигән өмөттәбеҙ.


ул. Ленина дом 46, Ленина 46 Витебск, улица Ленина д.46, Витебск улица Ленина 46, Ленина 46 на карте Витебска | Информационно справочная система MAP.by\nУлицы Витебска → ул. Ленина 46\nНа карте Витебска: все объекты находящиеся по адресу ул. Ленина 46


Һәр мәҙәни усаҡ иғтибар үҙәгендә\n11 Июнь 2019, 12:28\nРәсәйҙә “Мәҙәниәт” милли проекты тормошҡа ашырыла башланы. Донъя сәнғәтенә Рудольф Нуриев, бер туған Абдразаҡовтарҙы биргән Башҡортостан өсөн был программала ҡатнашыу – нигеҙле эш, тиергә лә була. Мәҙәни яңылыҡтар, саралар менән баш ҡала халҡын ғәжәпләндереп булмай. Өфө – күптән донъяға билдәле музыканттар, рәссамдар, шағирҙар ҡалаһы.\nПроект сиктәрендә федераль ҡаҙна субсидияларын төбәк ҡаҙналарына бүлеү мәсьәләләре хәл ителә. Быға бәйле ҡарар Хөкүмәт сайтында баҫылып сыҡҡан.\nИл башлығы Владимир Путин: “Мөһим проекттарҙы тормошҡа ашырыуҙы оҙаҡҡа һуҙырға кәрәкмәй һәм бының өсөн үҙебеҙҙең һәм сит ил тәжрибәһен дә ҡулланырға кәрәк. Мәҫәлән, төбәктәрҙә федераль музейҙарҙың, театрҙарҙың һәм вуздарҙың филиалдарын асыу шундай уҡ төбәк кимәлендәгеләрҙе үҙҙәрендә булдырыуҙан баш тарттыҡ тигәнде аңлатмай, әлбиттә, улар үҙҙәрен кәмерәк йәки “етем бала” хәлендә тойорға, ә ябылыу тураһында һүҙ ҙә булырға тейеш түгел!” – тине.\n2024 йыл аҙағына милли проект сиктәрендә мәҙәниәт өлкәһенә ҡағылышлы 1800 белем биреү учреждениеһы музыка ҡоралдары, ҡорамалдар һәм уҡыу әсбаптары менән тәьмин ителәсәк. 500 ауыл мәҙәни усағы төҙөкләндереләсәк һәм капиталь ремонтланасаҡ, төбәктәр өсөн 600 автоклуб һатып алынасаҡ. Федераль ҡаҙнанан ошо проект сиктәрендә Рәсәй төбәктәренә 2020 йылдан башлап аҡса бүленә башлаясаҡ. Башҡортостан субсидияларҙы 2020, 2022 һәм 2024 йылдарҙа аласаҡ.\nБашҡортостанға килгәндә, апрелдә Бөрө ҡалаһында Халыҡ-ара һәйкәлдәр һәм тарихи урындар көнөнә арнап Бөтә Рәсәй тарихи һәм мәҙәни һәйкәлдәрҙе хәстәрләү көнө уҙғарылды. Был төбәктә бөгөн 112 тарих һәм архитектура һәйкәле бар, шуларҙың 27-һенең рәсми статусы бар, ә 85-е табылған. Сара “Мәҙәниәт” милли проектының “Мәҙәниәт волонтерҙары” сиктәрендә ойошторолған.\nМәғлүмәти һәм һанлы үҫеш департаменты экспозицияларҙа һәм күргәҙмә проекттарҙа мультимедиа-гидтарын булдырыуға конкурс иғлан иткән. Уның ярҙамында музейҙарға, күргәҙмәләргә сәйәхәт ҡылғанда яңы технологиялар ярҙамында өҫтәмә мәғлүмәт алырға мөмкин. “Цифрлы мәҙәниәт” федераль проекты сиктәрендә Рәсәй музейҙарының даими экспозицияларында 2019 йылда 75 мультимедиа-гидтарын булдырыу ҡаралған.\n“Милләттең ижади потенциалын тормошҡа ашырыу” федераль проекты сиктәрендә 2019 йылда республиканан 351 һөнәри белем биреү һәм өҫтәмә белем биреү учреждениелары уҡытыусылары квалификацияһын арттырасаҡ.\nБалалайка мәктәбе, профессиональ вокалистарҙы тәрбиәләүгә комплекслы ҡараш, музыкаль теория дәрестәрендә мультимедиа әсбаптарын файҙаланыу, В. Тропптың фортепиано мәктәбе, А. Цыганкованың думбыра мәктәбе, классик бейеү практикаһы, урта һәм өлкән кластарҙа характерлы бейеүҙе өйрәтеү методикаһы буйынса курстарҙа уҡытыу планлаштырыла.


Trennfolie 🎓 ⚗ перевод с немецкого на русский\n1) тех. перегородка\n2) дер. разделительный слой плёнки (при производстве слоистых пластиков)\nУниверсальный немецко-русский словарь > Trennfolie\nизоляционная пленка, промежуточный слой\nDeutsch-russische Begriffe Verpackung > Trennfolie\nизоляционная плёнка, промежуточный слой\nNeue Deutsch-Russische Wörterbuch > Trennfolie


Ҡара йөҙҙәр. 3-сө өлөш - Wikisource\n← әҫәрҙең башы… Ҡара йөҙҙәр. 3-сө өлөш\nМин өйгә ҡайтып барғанда, көн аҙ ғына яҡтыра башлағайны. Ауыл кешеләре тороп, ҡатын-ҡыҙҙары һыуға, ирҙәре ат эсерергә барырға сыҡҡандар ине. Былар икешәр-өсәр кеше бергә йыйылып, кисәге эш тураһында һөйләйҙәр.\n– Ауылда бәрәкәт ҡасырып!..\n– Үҙҙәре хәҙер ни йөҙ менән торалар икән...\n– Эй оятһыҙҙар!. Ҡара йөҙҙәр!..\n— Уның Закирына шунда нығыраҡ бирергә кәрәк ине, аҙ булған, — тигән рәүештә һүҙҙәр һөйләп, зыҡ ҡубалар ине.\nМин быларҙың һүҙҙәренән эштең барған һайын ҙурға киткәнен, бер төн эсендә был хәбәр бөтә ауылға таралып, бөтә халыҡты мәшғүл итеп өлгөргәнен белеп, өйгә ҡайттым.\nБашҡа ваҡытта беҙҙең өй эсе күңелле була, мин ҡайтып инеү менән, әсәйем ҡаршы алып, хәлде һораша торғайны, бөгөн улай булманы. Әсәйем күңелһеҙ генә сәй урыны әҙерләй, атайым бик тәрән уйҙа ултыра ине.\nМин өйгә инеп сисенгәнсе, миңә бер һүҙ ҙә әйтмәнеләр. Тик сәйгә ултырғас ҡына, әсәйем: «Ниңә иртә ҡайттың?» — тип һораны.\nМинең атай, Фәхри бабайҙың киреһенсә, бик йомшаҡ күңелле, йыуаш кеше булып, үҙ эшенән башҡаны белмәй, ауылдағы төрлө талашлы эштәргә ҡатнашмай, бер нәмәгә лә артыҡ асыуланмай торған баҫынҡы кеше ине.\nЛәкин минең әсәйем атайыма ҡарағанда үткер, етеҙ, күберәк һөйләүсән кеше, ләкин уҫал тәбиғәтле түгел. Шуның өсөн улар бөгөн күңелһеҙ булһалар ҙа, артыҡ ҡыҙыулыҡ күрһәтмәйҙәр, бәлки үҙҙәренең хәсрәттәрен тик тороуҙары һәм йөҙҙәренә сыҡҡан күңелһеҙлектәре менән генә белдерәләр ине.\nБик оҙаҡ һүҙһеҙ-ниһеҙ торғас, әсәйем:\n- Кисә мәҙрәсәлә нәмәләр булды, Ғәлимә апайыңды күрҙеңме? — тип һораны.\nМин нисек тип яуап бирергә лә белмәй торҙом. Тик: «Кәүҙәһен күрҙем дә, йөҙөн күрмәнем, ул һаман илап торҙо, үҙҙәренә нахаҡ бәлә таҡҡандарын һөйләне», — тинем.\nАтай менән әсәй минең һүҙҙәрҙе артыҡ күңелһеҙлек менән тыңланылар.\nУлар мин ҡайтҡанда һүҙһеҙ генә торҙолар ҙа, минән һорашҡандан һуң, һүҙгә керешеп киттеләр. Атайым да, әсәйем дә Ғәлимә апайымдың был эшенә бер мәғәнәлә бирә алмай аптырайҙар ине.\n- Ни генә булды икән был Ғәлимәгә? Бер ҙә ундай-бындай эше һиҙелгәне юҡ ине... бөтә нәҫел-ырыуға оят килтерҙе... — тине әсәйем.\nАтай бик оҙаҡ уйланғандан һуң:\n— Нәмә булһын? Уларҙың һөйләшеп тороуҙарын күреп, дошман егеттәр эште шулай ҙурға ебәргәндәрҙер...— тине.\n— Булмаһа ла, булды тип күрһәтәләр бит әле, бөтә ауыл улар өҫтөнән һөйләй. Ғәлимә ни эшләр инде? Ҡайнаға: «ҡайтып инмәһен, күҙемә күренеү менән, һуғып башын ярырмын», — тип тора... Ул хәҙер ҡайҙа барыр? — тине әсәйем.\n— Ҡайҙа барһын? Бына үҙебеҙгә алырбыҙ. Мин Ғәлимәне беләм, ул боҙоҡлоҡ эшләй торған ҡыҙ түгел. Бөтә ауыл түгел, бөтә донъя һөйләһен, мин уларға ышанмайым! — ти атай.\nМин атайымдың был һүҙҙәрен ишеткәс, бик шатландым да:\n— Шулай шул, атай, шулай итербеҙ! — тип ҡуйҙым. Артыҡ һүҙ әйтә алманым.\nУлар тағы ла тындылар.\nШул ваҡытта беҙгә Хәмиҙә әбей килеп инде. Ул бер төн эсендә бөтөнләй үҙгәргән, йөҙө үлек төҫөнә ингән, күҙҙәре шешенеп бөткәйне. Ул ингәс, беҙҙең өй эсен тағы ла моң, ауырлыҡ баҫты, һис кем һүҙҙе ҡайҙан башлап алып китергә белмәй, аптырашта ҡалдылар.\nБер аҙ тын торғандан һуң, әсәй һүҙ башлап:\n— Әйҙә, юғары уҙ, сәйгә рәхим ит, — тине. Әсәйемдең был һүҙенән һуң Хәмиҙә әбей көрһөндө һәм:\n– Сәй эсеү ҡайғыһы бармы һуң? Кисәнән бирле күҙемде лә йомғаным юҡ, күрәһеләребеҙ бар икән, раббым!.. Был әҙәм хурлығына нисек сыҙарға кәрәк? Кеше күҙенә нисек күренербеҙ?.. — тип илап ебәрҙе. Уның был һүҙҙәре, артыҡ өҙөлөп әйтеүе һәм балалар төҫлө илауы беҙгә һуң дәрәжәлә ауыр тойолдо, тағы һүҙ бөттө, һуңынан әсәйем:\n– Сабыр ит, еңгә, нахаҡтыр. Ғәлимә ундай ҡыҙ түгел. Ҡыҙ баланың өҫтөнә шундай бәлә яғыуҙар була инде ул. Сабырҙан башҡа сара юҡ! —тине. Әсәйемдән һуң атайым һүҙгә ҡатнашып:\n– Еңгә, сабыр ит. Ғәлимә бөтә ауылда бер ҡыҙ ул. Уны күрә алмайҙар, шуға күрә лә ғәйеп эҙләйҙәр, булмаҫ, мин ышанмайым! — тине.\nАтай менән әсәй был һүҙҙәрҙең Хәмиҙә әбейгә ныҡ тәьҫир итеүенә үҙҙәре лә артыҡ ышанмайҙар һәм Хәмиҙә әбейҙең ныҡ ҡайғырыуын, бер яҡтан, хаҡлы тапҡан кеүек, һүҙҙәрен йомшаҡ әйтәләр ине.\nӘсәйем тағы ла һүҙ башлап:\n– Ҡайғырыуҙа ла файҙа юҡ, бер нәмә лә булмаҫ!.. Ул сығып киткәндә үҙегеҙ ҡайҙа инегеҙ һуң? Ҡыҙ кешене ҡараңҡырап торорға кәрәк ине, — тине. Хәмиҙә әбей, күҙҙәрендәге йәштәрен яулыҡ осо менән һөртөп һәм бик ауыр көрһөнөп:\n– Нисек итеп гелән ҡарап тораһың? Ул балиғ булған, аҡылға ултырған бит инде. Уны бәйләп ҡуйырға быҙау түгел бит ул, беҙ уны һеҙгә инеп ултыра торғандыр тип уйланыҡ. Бер ваҡытта тауыш сыҡҡас, янғын сыҡҡан микән әллә, тип йүгереп сыҡһаҡ, уларҙы һырып алғандар ине. «Был нәмә булды?» — тип һорауыбыҙға ҡаршы Хәким малайы: «Ғәлимәгеҙҙе Закир менән тоттолар! Берҙән-бер ҡыҙығыҙҙы ҡарап тормайһығыҙ, уйнаш итеп йөрөй», — тип йөҙөбөҙгә һуҡты, — тине лә тағы ла иларға кереште.\nӘсәй ҙә, атай ҙа Хәмиҙә әбейҙе төрлө һүҙҙәр менән йыуатырға керештеләр. Ләкин уларҙың һүҙҙәре Хәмиҙә әбейгә һис бер тәьҫир иткән кеүек күренмәй. Ул һаман көрһөнә, уфлай, тағы ла һүҙ башлай:\n— Үҙ башына төшмәгән кеше белмәй шул... Бигерәк ауыр бит!.. Йә инде, ҡыҙың егет менән тотолһон әле? Был бит беҙҙең ауылда түгел, тирә-яҡта булған эш түгел!.. Атаһы бик ҡыҙыу, бик ғәрсел кеше, ҡайғыһынан бөгөн сәй ҙә эсмәне. «Хәҙер урамға сығып, кеше күҙенә күренер ерем ҡалманы. Ул яуыз күҙемә күренмәһен, өйөмә ҡайтып инмәһен! Һуғып үлтерермен!» — ти.\nШул һүҙҙәренән һуң тағы ла илай. Әсәйемдең дә күҙендә йәш бөрсөктәре күренә. Әсәйем дә уфлап ҡуя. Шулай итеп, беҙҙең өй эсе яңы ғына үлек сыҡҡан кеүек, хәсрәткә әйләнде. Ғәлимә апай ваҡиғаһы бөтәбеҙҙе лә ҡайғыға төшөрҙө.\nМин үҙебеҙҙең ҡапҡа тышына сыҡтым. Бөтә ауыл шау килә... Һәр кемдең ауыҙында шул, төркөм-төркөм йыйылышып шул турала һөйләйҙәр. Ауылда бер мунса яныуы, берәй кеше үлеүе, берәй кешенең кәзә урлап һуйыуы ауылды аяҡҡа баҫтыра ине. Ләкин был эш уларҙың бөтәһенән дә ҡурҡыныс төҫ алған. Өйҙәренән сыға алырлыҡ кешеләрҙең: ҡарттары, йәштәре, ирҙәре, ҡатын-ҡыҙҙары, бала-сағалары өйөм-өйөм булып, һаман ошо турала ғына һөйләп, ахун хәҙрәт йортона табан ағылалар. Тик минең атайым менән әсәйем, Хәмиҙә әбей менән Фәхри бабай ғына урамға сығырға оялып, ҡурҡып өйҙә ултыралар, тик уларға ғына бөгөн урам йөҙөн күреү насип түгел ине.\nМин ҡапҡа төбөндә генә ҡарап тороуыма ҡәнәғәт итмәй, урамға сыҡтым. Беҙҙең туранан үткән бер кеше, Фәхри бабайҙың өйөнә ҡарап, «унда нәмәлер бар, был йортто ҡәһәр һуҡты» тигән кеүек үтәләр, ҡайһы бер йәплерәктәре үҙ-ара һөйләшеп:\n– Матурлыҡ менән дан сығарған ҡыҙ шулай була ул!..\n— Үҙен бик юғары тота ине!..\n– Ирҙәрҙән ҡаса ла белмәй ине!..\n— Уйнашсы Ғәлимә йорто! — тип үтәләр. ҡарт әбей-һәбейҙәр:\n— Илаһым, үҙең тәүфиҡ бир!..\n— Балаң шулай йөҙ ҡаралығы килтерһә, ни эшләр инең?..\n— Ауылдан бәрәкәт ҡасырып, зина ҡылалар бит...\n— Хоҙайҙан нисек ҡурҡмайҙар, әҙәмдәрҙән нисек оялмайҙар?\n— Алланан ҡурҡмаһалар ҙа, бәндәләрҙән оялырға кәрәк ине, — тиҙәр ине.\nҒәлимә апайҙы яҡлап, уны ҡыҙғанып бер генә һүҙ әйтеүсене лә күрмәгәс, бер генә кешенең ауыҙынан да уның файҙаһына ҡаратып әйтелгән һүҙҙе ишетмәгәс, бигерәк тә ҡурҡыуға ҡалдым. Уларҙы туҡмап үлтермәһәләр ярар ине, үткән йыл әллә ҡайһы ауылдың ат ҡарағын урамда туҡмап үлтерҙеләр бит, быларҙы ла шулай ғына һәләк итмәһәләр ярар ине, тигән уйға төштөм.\nЯрты сәғәт эсендә ахун хәҙрәт өйөнөң тирәһе ҡара сәүкә кеүек халыҡ менән тулып өлгөрҙө. Улар унда йыназа сыҡҡанын көткән кеүек көтәләр, бөтәһе лә Ғәлимә апай менән Закирҙың баштарына киләсәк «шәриғәт хөкөмөн» һәм уның язаһын күрергә теләп, урындарында баҫып тора алмайҙар ине.\nБер аҙҙан һуң хәлфәләр ҙә, хәҙрәт йортона килеп, өйгә инеп киттеләр. Халыҡ уларға юл биреп ҡалды.\nБына бер ваҡыт ҡарауыл өйөнән алып сыҡтылар. Йыйылған халыҡ, уны күреү менән, был яҡҡа йүгерә башланылар һәм былар, үҙ ғүмерҙәрендә Закирҙы күрмәгән кеүек, уны һырып алдылар. Ул меҫкен башын түбән эйгән хәлдә шул халыҡ тулҡыны уртаһында ҡамалып тороп ҡалды. Шул ваҡытта уның үҙенә ишеттереп үк:\n– Бына шәп егет, никахһыҙ-ниһеҙ ҡыҙ алған!..\n– Туй менән булғас, аҡса сыға бит... ә былай анһат!\nШәберәк атла!.. Кисә бик шәп булғанһыңдыр бит!..\n— Малайҙың бөгөн башы түбән төшкән!—тип ҡысҡыралар ине.\nХалыҡтың асыулы рәүештә шулап ҡысҡырыуҙарын күргәс, миндәге ҡурҡыу тағы ла артты. Быларҙың хәҙер береһе лә кисәге беҙҙең ауыл кешеләре түгел, бөтәһе лә беҙгә, Ғәлимә апайға, Закир ағайға сит кешеләр — дошмандар кеүек ҡурҡыныс булып күренделәр. Бөтәһе лә был эштең булыуына шатланған кеүек һиҙелделәр.\nЗакир ағай хәҙрәттәргә яҡынлашҡан һайын, уның тирәһенә халыҡ күбәйә, барған һайын төрлө мыҫҡыл һүҙҙәрен әйтеүселәр арта ине. Шул ваҡытта халыҡ араһында:\n— Ана тегеһен дә алып сыҡтылар! — тигән тауыш күтәрелде. Шул һүҙ ишетелеү менән, халыҡ тулҡыны икенсе урамға сайҡалды. «Ана тегеһе!» тигәндәре Ғәлимә апай ине. Мин уны бик алыҫтан ғына күреп ҡалдым: ул йөҙөн шәле менән ҡаплаған, башын түбән эйгән көйөнсө бара ине. Ул миңә кисәгегә ҡарағанда ла бәләкәйләнеп ҡалған кеүек булып күренде...\nҒәлимә апай бер минут эсендә халыҡ араһында ҡалды. Халыҡ араһынан:\n– Ана үҙе!\n– Бөгөн оялған була бит әле. Оятһыҙ!\n–Ауылдың бәрәкәтен ҡасырып йөрөүселәр!\n– Ҡыҙ башы менән ни эшләп йөрөй?\n— Матур ҡыҙ шулай була ул, — тигән тауыштар сыҡты.\nМин был ауыр күренеште күреп, сыҙай алмай, үҙебеҙҙең өйгә табан ҡайта башлағайным, минең арттан ике кеше бик шәпләп килеп, мине уҙып киттеләр. Быларҙың үҙ-ара: «Фәхри ҡарт үҙе өйҙәлер бит?» — тигән һүҙҙәренән уларҙың Фәхри бабайҙы саҡырырға барыуҙарын аңланым һәм улар артынан Фәхри бабайҙарға барҙым.\nБыл кешеләр туп-тура Фәхри бабайҙарға барып инделәр ҙә, рәтләп һүҙ ҙә ҡушмай:\n— Әйҙә, Фәхри ағай, һине ахун хәҙрәт саҡырта. Унда һине көтөп торалар, — тинеләр.\nФәхри бабай башта бер һүҙ ҙә әйтмәне, йөҙҙәре ағарып, ирендәре ҡалтырай башланы, һуңынан бик ауырлыҡ менән генә:\n— Унда минең ни кәрәгем бар? Минең эшем юҡ, ул бөгөндән һуң минең ҡыҙым түгел, теләһәләр нәмә эшләтһендәр, — тине.\nТеге кешеләрҙең Фәхри бабайҙы алырға килеүен күргәс, Фәхри бабайҙың уларға Ғәлимә апай тураһында шундай ауыр һүҙҙәр әйткәнен ишеткәс, Хәмиҙә әбей тағы ла иларға кереште.\nТеге кешеләр иң ҙур бер эште еренә еткерергә өҫтәренә алған, бик ҙур эш артынан йөрөгән бер рәүештә:\n— Унда беҙҙең эшебеҙ юҡ, әллә хәҙрәт һүҙенә, шәриғәт бойороғона үҙең дә ҡаршы киләҙеңме? — тинеләр.\n«Шәриғәт» һүҙен ишетеү менән, Фәхри бабай тағы яуапһыҙ ҡалды. Әллә ниндәй ҡурҡыныс бер эш алдында ҡалған кеше кеүек ҡалтыранды. Үҙенең ҡулында ихтыяры булмаған бер кеше рәүешендә улай-былай һелкенде, ярҙам һораған кеүек, бер Хәмиҙә әбейгә, бер башҡаларға ҡараны. Был ваҡытта Хәмиҙә әбей бер һүҙ әйтмәй, илай ғына ине. Ул да, был бойороҡ алдында һис бер һелкенер урын юҡ икәнен белгән кеүек, шаҡ ҡатып ҡалды. Өй эсен тынлыҡ баҫты. Тик бер аҙҙан һуң теге кешеләрҙең береһе:\n— Фәхри ағай, тиҙерәк бул, ахун хәҙрәтте һәм халыҡты көттөрмә, һинән һорай торған һүҙҙәре барҙыр! Шәриғәт бойороғона ҡаршы тороп булмай бит! — тип тиҙерәк алып китеү яғын ҡараны. Иптәше уның һүҙен ҡеүәтләп:\n- Илсегә үлем юҡ, Фәхри ағай, беҙ ахун хәҙрәт ҡушҡанға килдек. Беҙҙең менән бармаһаң да, барыбер икенсе кешеләр килеп үҙеңде алып китерҙәр, унда халыҡ бик ҡыҙған! — тине. Уларҙың был һүҙҙәренән һуң Фәхри бабай тағы ла уйға ҡалды, ҡалтыранып китте, бик ҡыҙғаныс рәүештә тағы ла Хәмиҙә әбейгә ҡараны. Мин ғүмеремдә уның былай ҡыҙғаныс һәм йыуашланған сағын күргәнем юҡ ине. Хәмиҙә әбей бик меҫкен тауыш менән:\n– Барып ҡайт инде, хоҙай тәҡдирҙә шулай яҙғандыр, тәҡдирҙә яҙғанды күрмәй булмаҫ! — тине. Уның һүҙенән һуң Фәхри бабай, һуйырға алып барыла торған һарыҡ кеүек, ҡурҡынып, әкрен генә урынынан торҙо һәм:\n– Мин ни йөҙөм менән халыҡ күҙенә күренәйем? Был көндәрҙе лә күрер көнөм бар икән! Ҡарт көндәремдә ата-бабалар күрмәгән хурлыҡҡа төштөм! — тине лә атлар-атламаҫ ҡына теге кешеләргә эйәреп сығып китте. Мин уның артынан, ул халыҡ араһына барып еткәнсе, эйәреп барҙым. Фәхри бабай башын түбән эйгән хәлдә халыҡ араһына инеп юғалды.\nМин бер яҡ ситтәрәк тороп, Ғәлимә апайға нәмә буласағын көтөп тормаҡсы инем дә, оҙаҡ торорға тура килмәне. Шундағы ҡайһы бер ҡатын-ҡыҙҙар һәм малай¬ҙар миңә лә шул эшкә ҡатнашҡан бер кеше төҫлө итеп ҡарап, ҡайһы береһе мине бармаҡ менән төртөп күрһәтә башланылар. Уларҙың ул эштәре минең йөрәккә уҡ кеүек ҡаһалды. Эш уның менән генә бөтһә, тағы бер хәл ине. Ләкин улай ғына бөтмәне, теге ҡатындар араһынан сулаҡ Насир ҡатыны мине башҡаларға күрһәтеп:\n– Ана, Закирҙың ҡәйнеше лә килгән, еҙнәһе менән апаһын ҡаршы алырға килгәндер, — тине. Уның шул һүҙенән һуң икенсе береһе:\n– Еҙнәһенең бәке биргәнен көтә торғандыр, кейәү ингәндең иртәгәһенә бәке бирәләр бит, — тине. Өсөнсө береһе:\n– Бәке бирә торған еҙнәләр келәт артында булмайҙар улар, келәт эсендә, сымылдыҡ эсендә торалар... — тип үртәне. Уларҙың һүҙе артынан бер малай минең эргәмә йүгереп килеп:\n– Ҡайҙа, ҡыҙыл һаплы бәке алдыңмы? — тип һораған булды.\nМин быларҙың шундай зәһәрле һүҙҙәрен, төртмә телдәрен ишеткәс, түҙә алмайынса, ғәрләнеп ҡайтып киттем.\nМин ҡайтып бер аҙ тороу менән, урамда тауыш күтәрелде. Әллә ни тиклем кешеләрҙең ауыҙҙарынан сыҡҡан был тауыштарҙың айырым һүҙҙәрен аңлап булмай, тик ҙур баҙарҙағы тауыш кеүек, бөтәһе лә бергә ҡушылып, бөтә урамды яңғырата ине.\nМин был тауышты ишетеү менән, тағы ла урамға сыҡтым һәм беҙҙең яҡҡа ағылып килә торған халыҡ ташҡынына осраным. Быларҙың иң алдарынан Ғәлимә апай менән Закир ағайҙы килтерәләр ине. Хәҙер Ғәлимә апайҙың шәле битен ҡапламаһын өсөн, уны башына уратып артҡа бәйләгәндәр, йөҙө асыҡ булып, бөтә битенә ҡара буяғандар, уның да күҙҙәре генә ағарып күренеп торалар ине.\nБыл күренеште күргәс, ҡурҡыуымдан ни эшләргә белмәнем. Ғәлимә апай хәҙер йәнһеҙ бер һын-кәүҙә кеүек, үҙенең иркенән башҡа алға килә. Икенсе төрлө әйткәндә, уларҙы халыҡ тулҡыны ихтыярһыҙ йомосҡа кеүек алға этеп килтерә ине. Фәхри бабайҙар тураһына еткәс тә, уларҙы бер аҙ туҡратып торҙолар. Был ваҡытта халыҡ араһынан:\n– Ҡарағыҙ был ҡара йөҙҙәргә, ғибрәт алығыҙ!..\n– Ил ҡоротҡостар!\n– Шәриғәт таптаусылар!\n— Уйнашсылар! — тигән тауыштар сыға һәм әллә нәмәләр шалтыраталар, Ғәлимә апай менән Закир ағайҙың өҫтөнә иҫке сабаталар ырғыталар ине. Ошо ерҙә Ғәлимә апай һушынан яҙған кеүек ергә бөгөлөп төштө, уны күтәреп алдылар. Ул хәҙер иламай ҙа, өндәшмәй ҙә ине. Уның ҡап-ҡара йөҙөндәге күҙҙәре һирәкләп асылып ҡуйһа ла, уларҙы тағы ла йома, ул был халыҡты, был тормошто, быларҙың был тиклем вәхшәттәрен күрмәҫкә тырышҡан кеүек була ине.\nШул минут эсендә Фәхри бабай йортонан йүгереп сыҡты ла, туп-тура Ғәлимә апай эргәһенә килеп, битенә һуғып ебәрҙе һәм уның йөҙөнә төкөрөп: «Бынан һуң минең йортома ҡайтып инәһе, ишек алдына аяҡ баҫаһы булма! Теләһәң ҡайҙа юғал!» — тип бер-ике һүҙ әйтте лә, кире боролоп, ҡапҡаһынан инеп китте. Был ваҡытта Фәхри бабайҙың асыуының һис бер сиге юҡ, йыртҡыс януар кеүек уҫал һәм йәмһеҙ күренә ине.\nШунан һуң уларҙы тағы ла алып киттеләр. Тағы баяғы төҫлө ҡысҡырыуҙар, төрлөсә мыҫҡыл итеүҙәр башланды.\nБыл ваҡытта әсәйем дә, атайым да өйҙәләр ине әле. Мин уларҙың был ауыр күренеште ҡарап тороу-тормауҙарын белмәй инем. Теге кешеләр беҙҙең туранан үтеп китеү менән, әсәйем өҫтөнә кейенеп, тунының төймәләрен эләктерә-эләктерә теге халыҡ артынан китте. Ул үҙе ҡыҙған һәм:\n— Тапҡандар айыу бейетеүҙе! Ғис бер гонаһҙыҙ кешеләрҙе хурлыҡҡа төшөрҙөләр! — тип һөйләнә-һөйләнә бара ине. Атай ҡапҡа төбөнә сығып, әсәйемдең артынан: «Юҡҡа йөрөйһөң, эт кеүек ҡоторған халыҡ үҙеңде иҙеп ташламаһын!» — тип әйтеп ҡалды. Был ваҡытта атайҙың эйәге һелкенә, иларға торған кеше кеүек, һүҙҙәре ҡалтырауыҡлы сыға ине. Әсәйемдең һүҙенә ҡаршы теге кешеләр араһынан: «Әллә үҙең баш ҡоҙа булдыңмы? Вәт нисек яҡлаша...» — тигән һүҙҙәр ишетелеп ҡалды.\nХалыҡ төркөмө беҙҙән алыҫлашты, улар киткәс, мин әсәйем тураһында уйлап, ҡыҙған, ҡоторған халыҡ әсәйемде туҡмап ташламаһалар ярар ине, тип ҡурҡа башланым, атай өйгә ингәс, мин үҙемде өйгә инергә тейешле һамаҡ таптым да уның артынан өйгә индем. Ул өйгә инеү менән: «Ах, меҫкен, харап булды... үҙен ғүмергә бәхетһеҙ яһаны, бынан да ауыр нәмә булһын?» — тип башын тотоп ултырҙы.\nАтайымдың артыҡ дәрәжәлә ҡайғырыуы мине тағы ла үҙем дә аңлап бөтөрә алмай торған сыуалсыҡ уйҙарға батырҙы... «Тормош шулай икән, ҡыҙ менән егет бер-береһе менән аулаҡта бер генә минут та күрешеп тормаҫҡа, бер һүҙ ҙә әйтмәҫкә тейеш икән. Был ниңә былай һуң? Был эш ниңә бөтә ауылды зыҡ ҡуптара? Нәмә урлап тотолған кешеләргә лә былай ҡыҙмайҙар, уларҙы ла урам буйлап, биттәренә ҡара яғып йөрөтмәйҙәр, шундай ваҡытта ла бөтә ауыл сыҡмай торғайны бит?..» — тип аптырап ҡалдым.\nҒәлимә апайҙың был хәлгә төшөүе, урамдағы йәмһеҙ күренештәр беҙҙең өйгә ҡәбер йәмһеҙлеге, ҡәбер тынлығы индерҙе. Хәҙер беҙҙең өй боронғоса шат түгел, беҙҙә мәңге шулай күңелһеҙ, тын, ауыр тормош башланыр, бынан һуң бер шатлыҡ инмәҫ кеүек булып күренде. Ҡолаҡ төбөндә теге халыҡтарҙың йәмһеҙ тауыштары яңғырап, күҙ алдында уларҙың йәмһеҙ төҫтәре баҫып тора, күңелдә шуларҙың ҡурҡыныс сифаттары йөрөгән кеүек тойола ине. Шуның өҫтөнә Ғәлимә апайҙың шул халыҡ араһындағы ауыр хәле, уның ҡоромға буялған ҡара йөҙө, шунда ялтырап күренеп ҡалған күҙе алға килеп баҫты. Ул хәҙер юғалды, беҙгә ҡайтмаҫ, ҡайтһа ла, уның күбәләк кеүек уйнап торған шат күңеле мәңгегә һүнеп ҡайтыр кеүек һиҙелә ине.\nМин, бер өйгә инеп, бер сығып, әсәйем менән Ғәлимә апайҙың ҡайтыуын көтә башланым. Күпме ваҡыт үткәндер, ләкин уларҙы көтөү минуттары бик оҙон булып күренде. Атай бик оҙаҡ өндәшмәй ҡарап ултырҙы-ултырҙы ла аҙбарға табан сығып китте.\nБик күп ваҡыт үткәндәй һуң (ул ваҡытта миңә шулай тойолдо), беҙҙең урамда тауыштар ишетелә башланы. Хәҙер тауыштар һирәгәйгән, баяғы шәплектәр юғалған ине. Мин тиҙ генә сығып ҡапҡа төбөнә йүгереп барҙым, мин сыҡҡанда әсәй Ғәлимә апайҙы етәкләп үҙебеҙгә табан ҡайтып килә, арттан эйәреп килгән һирәк кенә кешеләргә әйләнеп, әллә нәмәләр әйтә. Ғәлимә апай бер һүҙ ҙә өндәшмәй, шәле менән йөҙөн бөтөнләй ҡаплап, башын түбән эйеп, атлар-атламаҫ ҡына ҡайта, ауыр-аумаҫ килгән кеүек күренә, тик әсәйемдең ныҡлап ҡултыҡлауы арҡаһында ғына йығылмай ине. Ҡара сәүкә кеүек халыҡтың таралыуы, уларҙың асыуҙары баҫылып үҙ йорттарына ҡайтыуҙары, Ғәлимә апайҙың улар ҡулынан иҫән ҡалыуы минең күңелгә бер аҙ тыныслыҡ бирһә лә, Ғәлимә апайҙың артыҡ хәлһеҙләнеүе, уның шулай хәҙер ҡайҙа алып барһалар ҙа, ҡайҙа алып барып ташлаһалар ҙа, хатта ошо урында уҡ балта менән сапҡылаһалар ҙа уның өсөн бер икән төҫлө килеүе ул тыныслыҡ урынына икенсе бер төҫлө уңайһыҙлыҡ тыуҙырҙы.\nӘсәйемдең йөҙө ағарыуы һәм артыҡ борсолоуы бөтмәгән кеүек күренһә лә, ул үҙен ныҡ тота. Бүреләр тырнағынан һарыҡ бәрәсен ҡотҡарып алған кеше һамаҡ, үҙендә ғәйрәт һәм еңелмәүселек һиҙә. «Нахаҡ хур иткәндәр өсөн үҙҙәренең йөҙҙәре ҡара булһын!» — тигән һүҙҙе ҡабатлай ине.\nУлар шулай ишек алдына инделәр. Ишек алдына ингәс тә, Ғәлимә апай әсәйемдең ҡулынан тартылып, аҙбарға табан китергә теләй башланы. Әсәйем уның китергә тартылыуын күргәс, бик йомшаҡлыҡ менән:\n— Әйҙә, балам, әйҙә! Үҙебеҙгә ин, бына хәҙер сәй эсербеҙ, бөтәһе лә бөтөр, үҙҙәре лә нахаҡ яла ябыуҙың язаһын күрмәй ҡалмаҫтар әле, — тип йыуатырға кереште.\nҒәлимә апай шәле менән ныҡлап ҡапланған битен һаман асмай, һаман китергә тырыша, һаман йолҡона, үҙе биҙгәк тотҡан кеше кеүек ҡалтырана башланы.\nӘсәйем тағы ла йомшаҡ иттереп:\n– Юҡҡа борсолма, балам... барыһы ла бөтөр... сабыр итергә кәрәк, һин хәҙер тыныс бул, әйҙә өйгә инәйек! — тине. Уға ҡаршы Ғәлимә апай:\n– Юҡ, мин үләм! Мин китәм! Мин һыуға төшәм! — тип әсәйем ҡулынан ысҡынырға тырыша башланы.\nУның шул һүҙҙәрен ишеткәс, әсәйем ағарып китте һәм һуңғы көсөн йыйып:\n— Шулай үләләр тиме ни? Юҡты һөйләмә, әйҙә, балам! – тип өйгә табан алып килә башланы.\nМин был минутта уны һуңғы дәрәжәлә ҡыҙғандым һәм эргәһенә барып:\n— Әйҙә, Ғәлимә апай, әйҙә беҙгә! — тип әйткәнемде һиҙмәй ҙә ҡалдым. Был ваҡытта мин уның һул ҡулынан ныҡлап тотҡайным.\nШул ваҡытта Ғәлимә апай шәлен аҙ ғына асып әсәйемә лә, миңә лә ҡарап алды, уның был ҡарауы, бик тә тәьҫирле булыу менән бергә, өмөт менән өмөтҙөҙлөк араһында күренә, гүйә ки, әле миңә донъяла торорға яраймы ни әле, мине әҙәм һанына индергән кешеләр ҡалғанмы ни, тигән һорауҙарҙы биргән кеүек ине, ул шул ҡарауынан һуң, әллә нәмәнән шикләнеп, һиҫкәнеп киткән рәүешле тағы ла тып туҡраны. Тағы ла китергә теләгән кеүек артҡа сигенде, әсәйем тағы ла: «Ташла инде, Ғәлимә, китәм тигән уйынды, әйҙә инәйек, ана, ағайың да килә, тиҙерәк инәйек!» — тине.\nҒәлимә апай һуңғы һүҙҙәрен әйткән рәүештә:\n— Юҡ, мин инмәйем, ул миңә асыуланыр, ҡурҡам... Мин оялам... булмай, инмәйем, китәм! — ти башланы.\nБыл ваҡытта атай ҙа беҙҙең эргәгә килеп етте. Ул күптән Ғәлимә апайҙың китергә тартышҡанын күреп, һүҙҙәребеҙҙе ишетеп торған, күрәһең, килеү менән:\n— Әйҙә, тәнәй Ғәлимә, китмә, китеп ҡайҙа бараһың? Беҙ нахаҡ икәнен беләбеҙ, һиндә ғәйеп юҡ, һин гонаһлы түгел, — тигән һүҙҙәрҙе әйтеп, арҡаһынан ҡаҡты һәм мин тотҡан ҡулынан алып ишеккә етәкләй башланы. Шунан һуң ғына Ғәлимә апай әкрен генә атлап өйгә инде. Ләкин ул был инеүендә, көсләп кейәүгә биргәс, илатып кейәү йортона уҫал ҡайын инә өйөнә ихтыярҙыҙ барып ингән килен йәки ғүмерлек төрмәгә ябылған кеше һамаҡ, тартынып, һуң дәрәжәлә уңайһыҙланып инде. Уны әсәйем үҙе һикегә ултыртты, ул һаман да ҡором менән буялған ҡара йөҙөн шәле менән ҡаплаған көйөнсә тора, битен һис беребеҙгә күрһәтмәй, үҙе ҡалтырай ине.\nУның шул тиклем оялыуын, хатта беҙҙең өйгә лә, иң ҡурҡыныс булмаһа, иң ышанысһыҙ бер урынға ингән кеүек, ауырһынып инеүен һәм әле лә ҡурҡынып, ҡалтыранып ултырыуын күргәс, ул беҙҙең бөтәбеҙгә лә бик ҡыҙғаныс булып күренде.\nҒәлимә апай кисә генә ниндәй шат ине. Кисә төштән һуң мин мәҙрәсәнән аҙыҡ алырға тип ҡайтҡан ваҡытта, ул беҙҙең өйгә ингәндә, беҙ сәйгә ултырырға тора инек. Шунда ул беҙгә инеү менән төрлө һүҙҙәр табып, беҙҙең бөтәбеҙҙе лә көлдөрҙө. Әсәйемдең эштән бушамағанын күреү менән, үҙе сәй яһарға тотондо, үҙе лә сәй эсеп алды. Сәй араһында бөтәбеҙҙе лә йәнләндерҙе. Бөтә өй эсен матурландырып, нурландырып ебәрҙе, бер кисә генә түгел, элек тә ул беҙҙең өйгә инеү менән өй эсенә матурлыҡ тула, беҙҙең күңеллелек арта, бер һүҙҙеҙ генә ултырған атай менән әсәй ул инеү менән һүҙгә керешәләр, шулай итеп, уның инеүе беҙҙең өйҙә йәнлелек артыуына сәбәп була торғайны.\nҮткән йәй бесән өҫтөндәге, ураҡ ваҡыттарындағы уның шатлыҡтарын әйтеп бөтөрөрлөк түгел ине. Ул, бер яҡтан, Фәхри бабайҙарҙың үҙ ҡыҙҙары булып, шуның өсөн яратһалар, минең атай-әсәй ҙә уны үҙ ҡыҙҙары кеүек күрәләр, мин уны бер туған апайым кеүек кенә түгел, бәлки унан да артыҡ күрә инем. Ул ошо ике өй, икенсе төрлө әйткәндә, ике ғаилә араһында уларҙың иркә ҡыҙҙары ла, матурлыҡ биргән сәскә лә ине. Ул шулай һәр ике йорттоң кешеләре тарафынан яҡын күрелеп һөйөлгәнгә күрә, үҙҙәрендә нисек булһа, беҙҙә шулай иркен ҡылана, беҙҙе лә үҙенең ғаилә ағзаһы кеүек күрә, теләгән сағында беҙгә лә эшкә килеп, бесән йыйырға, ураҡ урырға барыша торғайны. Ул бесән йыйырға барғанда үҙенең матурлап эшләткән йыйнаҡ тырмаһын алып килеп арбаға һала, унан һуң ҡырҙа кәрәк буласаҡ нәмәләрҙе һалыша, икмәк, айрандарҙы үҙе рәтләп ҡуя, сәй кәрәктәрен әсәй менән бергәләшеп, бына тигән иттереп рәтләй ине. Аттарҙы егеп, иртәнге матурлыҡ эсендә урамдарҙан киң болондарға табан сығып киткәндә, Ғәлимә апайҙың беҙҙең арбала булыуы матурлыҡ өҫтөнә матурлыҡ бирә, сабынлыҡҡа барып етеүҙәр һиҙелмәй ҙә ҡала ине.\nУның үткән йылғы бесән йыйып, кәбән ҡойған ваҡыттағы шат йөрөүҙәре әле лә күҙ алдымда тора: ул сабынлыҡҡа барып етеү менән, бөтә кешенән элек беләген һыҙғанып, ҡулына тырмаһын алып, үҙе теләгән ерҙән пакусты йыйырға кереште. Башҡаларыбыҙ уның рәтенән теҙелеп, тырмалар менән хуш еҫ сығып торған, ямғыр күрмәгән ҡалын пакусты алға тәгәрләтә башланыҡ. Ғәлимә апай бесәнде үҙе бейеклеге булғанса тәгәрләткәс, атайымдың: «Ғәлимә ҡыҙым, бик алыҫ китмә, башҡаларға ауыр булыр, унда еткерә алмаҫтар, күтәремдәр тигеҙ булһындар, юғиһә сүмәлә һалырға уңайһыҙ булыр»,— тип әйткәнен ишеткәс кенә туҡраны. Шунда ла ул тик ҡалманы, ирҙәргә ҡарап:\n— Көсөгөҙ етмәһә, үҙем һалырмын, күтәремдәрҙе яҫтыҡ һамаҡ бәләкәй генә итмәйҙәр уны! — тип көлдөрҙө. Ул, кеше ике рәт алып барғансы, өс рәт алып бара, үҙенең шул шатлығынанмы, рәхәт йә булмаһа үҙенең янып торған күңеленең ялҡынынанмы, рәхәтләнеп көлә, башҡаларҙың да күңелле булыуҙарына сәбәп була ине.\nХәл йыйырға туҡрап, ирҙәр күләгә аҫтында боҙло айран эскәндә, Ғәлимә апай үҙенең ике иптәш ҡыҙы менән әрәмә араһына китте. Мин аттарҙы эсерер өсөн шул яҡҡа барғанда, ул бик матур көй менән йырлай ине, мин уның йырлағанын тыңлап торҙом һәм шундай шат кешенең моңланып йырлауына аптыраным.\nТөш ваҡытында бесән йыйылып бөттө. Сәй эсергә туҡраныҡ. Унда ла ултырып хәл дә йыймай, бөтә эште үҙе башҡарып, беҙгә сәй эсергән кеүек, беҙҙең өйкөмдән айырымыраҡ ағас аҫтында ултырған үҙенең иптәш ҡыҙҙарына лә сәй эсерҙе.\nКәбән ҡойғанда ул күбә (сүмәлә) ебәреп торҙо, мин ат башында инем. Ул, бер яҡтан, күбә ебәрә, икенсе яҡтан, минең менән дә уйнап һөйләшә, йырлап та ҡуя, бөтә эштең күңелле барыуына сәбәп була ине. Күбәләр ташылып бөткәс, кәбән тирәһенә йыйылдыҡ, шунда Ғәлимә апай атайҙың ҡулындағы оҙон кәбән һәнәген алып, ҙур итеп күтәрҙе. Ҡарап торған кешеләрҙең:\n— Юҡ, булдыра алмаҫһың! Ҡулыңды ауырттырып ҡуйма, белмәгән эшкә тотонма! — тип әйтеүҙәренә ҡарамаҫтан, түшәк ҙурлығындағы бесәнде һә тигәнсә күтәреп, юғары ырғытты. Ул бер нисә тапҡыр шулай күтәреп юғары ырғытҡандан һуң ғына, атай, уның ҡулынан һәнәкте алып:\n- Етер, Ғәлимә, имгәнеп ҡуйырһын, рәхмәт көсөңә, – тигәс кенә эштән туҡраны.\nБынан һуң ул ҡыҙҙар менән, бындағы ваҡ-төйәк эш бөткәнсе тип, еләк йыйырға киттеләр. Улар киткәс, Ғимай ағай:\n– Был Ғәлимә бына тигән егеттәрҙән ҡалышмай, ҡыҙ булып ҡына әрәм булған! — тип һүҙ башланы. Уға ҡаршы атай:\n– Артыҡ үткер, артыҡ булдыҡлы инде, һис уны-быны ҡарап тормай, Фәхри ағайҙың ярты эшен ул алып бара бит, ул шулай артыҡ үткер булғанға күрә, уны күрә алмаусылар, «ҡыҙ тәкә» тип әйтеүселәр ҙә бар инде, бына уның шулай булдыҡлы икәнен күргәс ни әйтәһең, башҡалар уны аңламайҙар, — тине.\n– Шулай кәрәк ул... башҡа ҡатын-ҡыҙҙар ебеп төшкәндәр бит, нисек инде шулар кеүек булмағаны өсөн ғәйепләйһең, — ти Ғимай ағай.\nБөгөн шулай күңелле үтте. Бесәндәр йыйылып бөтөп, кәбән ҡойолдо, атай кәбән өҫтөнә ҡарап:\n— Бигерәк шәп булды. Ул ямғыр күрмәне, бесәндән хушбый еҫе генә сығып тора, иҫән-һау торһон инде,— тип һоҡланып ҡуйҙы.\nБеҙ ҡайтырға ат еккәндә, Ғәлимә апайҙар киләләр ине. Ғәлимә апай алыҫтан кәбәнгә ҡарап:\n– Кәбәнегеҙ Шәйхи суфый салмаһы кеүек бер яҡҡа ҡыйыш булып тора, шуны ла бына тигән иттереп һала белмәгәнһегеҙ, ти, үҙе көлә ине. Атай ысынлап та шикләнгән кеүек:\n– Ғәлимә, ысынлап әйтәһеңме? — тип һораны ла ҡуйҙы, башҡалар:\n– Юҡ, ул уйнап әйтә, үҙе кәбән һалған булһа, Саҙрый ҡарт кеүек бөкөрәйеп бөткән бер кәбән эшләп сығарыр ине әле, — тинеләр. Шунан һүҙ китте. Был һүҙҙәр ауылға ҡайтып ингәнсе етте. Шулай итеп, оҙон көндөң эш менән үткәне лә һиҙелмәй ҡалды. Беҙ өйгә ҡайтып ингәндә, ҡояш байып бара ине инде. Ғәлимә апай ул ваҡытта һаман шат ине. Хәл дә йыймай, ҡайтып һыйырҙарын һауып, беҙгә ашҡа килде.\nУраҡ ваҡытында, беҙҙең менән ураҡҡа барғанда ла, ул үҙенең уңғанлығы, шаянлығы менән бөтә ауырлыҡтың онотолоуына сәбәп була, үҙе лә шатлана, көлә, бирелеп эшләй, башҡаларға ла тәьҫир итә торғайны. Ул йәй ҙә шат, көҙ ҙә шат, кисә генә шат ине...\nБөгөн шул шатлыҡтарҙың бөтәһе лә бөткән. Бөтәһенең өҫтөнә ҡара шаршау ябылған, Ғәлимә апай шуның аҫтында үҙе лә бөтөнләйгә юғалған кеүек булып күренде.\nУл элек беҙгә ингәндә, әйтеүҙе лә көтмәй, сәй эргәһенә килеп ултыра, үҙе сәй яһап ебәрә, аш булғанда ла шулай, үҙҙәренең өйҙәренә ҡарағанда ла, беҙҙә иркен хәрәкәт итә торғайны. Бөгөн ул беҙҙең өйгә лә төрмәгә ингән кеүек ауырһынып инде. Үҙ ғүмерендә беренсе тапҡыр осрашҡан кешеләр уртаһында ултырған кеүек, башын да ҡалҡытмай ултырҙы. Шулай аҙ ғына ултырғас та, һелкенә башланы, бер аҙ һелкенгәндән һуң, үкһеп илап ебәрҙе.\nУның был илауын күргәс, атай менән әсәй бер-береһенә ҡарашып, аптырашып ҡалдылар.\nҒәлимә апай доға ҡылғандағы кеүек ике ҡулын йәнәшә теркәп, башын шунда һалып илай, йөҙөн асмай, бер һүҙ ҙә әйтмәй ине.\nӘсәй уның эргәһенә барҙы, арҡаһын һөйөп:\n– Илама, Ғәлимә, хәҙер һин үҙебеҙҙең өйҙә бит... — тине лә һүҙен әйтеп бөтөрә алманы. Уның артынан атай һүҙ өҫтәп:\n– Балам, борсолма, һин беҙҙең дә балабыҙ кеүек бит, — тине лә, күңеле йомшап китеп, иларға яҡынлашҡан кеүек: —\tШулай, балам, хәҙер өйөңдәге кеүек бул, мин малдарҙы ҡарап инәйем, һеҙ сәйгә ултыра тороғоҙ, мин тиҙҙән инермен, — тип сығып китте. Ул, бер яҡтан, был ауыр хәлде күрмәҫкә теләгәнгә, икенсе яҡтан, Ғәлимә апайҙың оялыуын бөтөрөп, уның иркенләп ҡалыуына һәм, бит-башын йыуып, уңайһыҙлыҡтан сығарырға юл эҙләү уйы менән сығып киткәнлеге күренеп тора ине.\nАтай сығып киткәс тә, әсәй ҡомғанға йылы һыу һалып, һабын менән тасты мейес араһына ҡуйҙы һәм Ғәлимә апайға ҡарап:\n— Әйҙә, Ғәлимә туғаным, йыуынып ал, мин самауыр ҡуяйым. Борсолма, һинең борсолоуың беҙгә лә бик ауыр булыр... — тип апайҙың башындағы шәлен үҙе ала башланы. Ғәлимә апай башта бер аҙ ҡарышҡан кеүек булһа ла, бара торғас әсәйҙең ихтыярына бирелгән кеүек булды.\nҒәлимә апай минең бында тороуымдан уңайһыҙланмаҙын өсөн, мин дә өйҙән сығып, атай эргәһенә барҙым. Ул минән: «Йә, Ғәлимә апайың нәмә эшләй?» — тип һораны. Мин атайға: «Хәҙер йыуынып ҡалды», — тинем. Башҡа һүҙ һөйләшмәнек.\nМин ингәндә, Ғәлимә апай йыуынып, башына шәлен бөркәнеп, сит кеше төҫлөрәк булып, ситкә ҡарап ултыра, әсәй сәй урыны әҙерләй, үҙе һаман да өҙөлөп-өҙөлөп:\n— Үҙҙәренең йөҙө ҡара булһын! Шулай бинахаҡ рәнйеткән өсөн үҙҙәре бер көн хур булһындар!.. — тип һөйләнә ине.\nҒәлимә апай, мин ингәс, сит кеше ингән кеүек, һиҫкәнеп ҡалды һәм шәленең бер яҡ ситен асып, тиҙ генә миңә ҡарап алды ла кире япты. Был саҡта мин уның тулы йөҙән күрә лә алмай ҡалдым.\n— Минән дә уңайһыҙлана! Әйтерһең дә, мин уны ғәйепләйем, — тип әсемдән генә ҡайғырып ҡуйҙым.\nСәй әҙерләнеп бөттө.\nБорон булһа, Ғәлимә апай башлап үҙе сәй эргәһенә килеп ултырыр, үҙе беҙҙе саҡырыр ине. Ә хәҙер, сәй әҙерләнеп бөтәүгә ҡарамайынса, ул сәйгә әйләнеп тә ҡарамай, бөтөнләй икенсе яҡҡа ҡарап, уйланып, эсендәге сикһеҙ ҡайғыһын ҡайҙа ҡуйырға белмәй аптырап ултыра. Ул бит кисәнән бирле тамағына берәй нәмә түгел, бер йотом һыу ҙа ҡапмаған. Шуға ҡарамаҫтан, уның ҡулы ашамлыҡтарҙың береһенә лә һуҙылмай. Был сәй, был нәмәләр уға ағыу кеүек булып күренәләр.\nӘсәй бер нисә тапҡыр әйткәс кенә, ул сәй эргәһенә күсеп ултырҙы. Унда ла яңы төшкән килен, ҡайын аталарынан оялып, нисек ашъяулыҡҡа ҡабырғаһын ҡуйып бер яҡ ситкә ҡырын ҡарап ултырһа, шулай уҡ ултырҙы. Ашъяулыҡ өҫтөндә нәмә бар, нәмә юҡ икәненә лә күҙ һалманы.\nӘсәй уны йыуатыу, уның ҡайғы менән пәрҙәләнгән күңелен асыу өсөн төрлө һүҙҙәр һөйләй, ҡайғырмаҫҡа өндәй ине. Ләкин апай был һүҙҙәргә ҡаршы ләм-мим бер һүҙ әйтмәй, тик көрһөнөп ҡуя, үҙе шәленең бер мөйөшөн һис туҡтауһыҙ төрә лә уны кире һүтә, тағы ла төрә, тағы ла һүтә ине. Ул сәйҙе лә бик көттөрөп кенә эсте лә ике шәшке эсеү менән ҡапланы. Алдындағы икмәкте лә тәмләп ҡарар өсөн генә ҡапҡан кеүек, ситтән генә һындырып алып, әҙ генә ашаны. Әсәйҙең хәҙер генә, уны йыуатыр өсөн һөйләгән әллә ни тиклем һүҙҙәре лә, был сәй ҙә уның ҡайғылы йөҙөн, моң һәм хурлыҡ менән ҡапланған күңелен аса алманылар. Ул үҙе лә хәҙер битен, күҙен донъяға түгел, хатта беҙгә лә күрһәтергә уңайһыҙлана ине. Мин уның күҙен күрәһем килеүгә ҡарамаҫтан, күрә алманым. Ул, сәй эсеп бөтөү менән, тағы ла мейес алдына табан, бая ингәс ултырған еренә барып ултырҙы ла тағы уйға батты.\nМин «их, уның күңелендәге бөтә ҡайғыларын алып ташлап, уны кисәге шат ваҡытына ҡайтараһы ине» тигән уйҙа ҡалдым.\nШул ваҡытта әсәй ишек алдына сығып китте. Өйҙә минән башҡа бер кеше лә ҡалмағас, ул шәлен алып рәтләне лә икегә бөкләп кире ябынды. Шул ваҡытта ул миңә лә ҡарап алды. Был ваҡытта мин уның йөҙөн дә, күҙҙәрен дә бик асыҡ күреп ҡалдым. Уның йөҙө кисәге Ғәлимә апайҙың йөҙөнә ҡарағанда үҙгәргән, күҙҙәре эскәрәк батыу менән бергә, күҙ ҡабаҡтары шешенеп, ҡыҙара төшкәндәр, оҙон керпектәре, ысыҡ төшкән үлән кеүек, түбән төшөп торалар ине. Шулай үҙгәреүгә ҡарамаҫтан, ул миңә боронғо ваҡытынан да матур һәм һөйкөмлө күренде. Мин уның миңә берәй һүҙ әйтеүен көтә инем, шул өмөт менән уның эргәһенәрәк тә барҙым, шул тирәнән нәмә эҙләгән кеше булдым. Ләкин ул миңә бер һүҙ ҙә әйтмәне, тағы бер тапҡыр күҙҙәрен тултырып ҡараны ла тағы шәлен бөркәнде.\nБөгөн мин мәҙрәсәгә бөтөнләй барманым.\nУл мәҙрәсә хәҙер миңә бөтә ҡурҡыныс һәм йәмһеҙ урындарға ҡарағанда ла ҡурҡынысыраҡ, йәмһеҙерәк булып күҙ алдыма килә ине.\nКискә ҡаршы әсәй: «Ниңә, балам, мәҙрәсәгә бармайһың?»— тип һорағайны, уға: «Барғым килмәй, бөгөн өйҙә торам», — тип кенә яуап бирҙем, әсәйем бер һүҙ ҙә әйтмәне. Был һүҙгә атай ҡатышманы, шулай итеп, бөгөн өйҙә торорға булдым.\nҒәлимә апай кис булғансы урынынан ҡуҙғалып та ҡараманы. Уның шул тиклем оҙаҡ бер урында ултырыуы, шунан бер генә һүҙ ҙә һөйләшмәүе бик ныҡ ҡайғырғанын, ярты көн эсендә башынан үткәргән эштәренең нескә йөрәгенә артыҡ ныҡ тәьҫир иткәнен күрһәтә ине. Ул киске аш ваҡытында ла, сәй эргәһендә ултырған кеүек, ситһенеп, ҡырын ҡарап, оялып ҡына ултырҙы. Беҙҙең бөтә өй эсе, киске күңелһеҙлек менән бергә, Ғәлимә апайҙың хәсрәте ҡатыш ауыр бер тынлыҡҡа батҡайны. Әсәй менән атай ошо тәрән тынлыҡҡа ҡаршы тороп, өйгә бер аҙ ғына булһа ла күңеллелек индереү иҫәбе менән төрлө һүҙҙәр башлап ҡараһалар ҙа, уның ҡалын диуарҙарын емерерлек дәрәжәгә килтерә алманылар. Аптырағандан һөйләгән һүҙҙәр Ғәлимә апайға ла, үҙҙәренә лә тәьҫир итә алманы.\nАтай менән әсәй бөгөн Хәмиҙә әбейҙең инеүен көткәндәр ине, ул да инмәне. Күрәҙең, Фәхри бабай: «Уларға аяҡ баҫаһы булма!» — тигәндер. Шулай итеп, ошо ваҡиға арҡаһында үҙ ғүмерҙәрендә бер-береһенә ҡырын күҙҙәрен һалмаған, тәмлерәк аштарынан да бер-береһен ҡалдырмаған ике туған һәм уларҙың ғаиләләре бөгөн бер-береһен күрмәнеләр, көнөнә бер нисә тапҡыр шар асылып ябыла торған ике урталағы бәләкәс кенә ҡапҡа бөгөн кистән ябылған көйөнсә тик торҙо. Был эш атай-әсәйҙең ҡайғыһын тағы ла арттыра торғандыр, тип уйлайым.\nАтай күп ваҡытта мин өйҙә саҡта кистәрен берәй китап уҡырға ҡуша ине лә үҙе тик ултырып ҡына тыңлай, әсәй инде, эш араһында булһа ла, беҙгә ҡарап тора, ҡыҙыҡ ерҙәренән көлә торғайны. Бөгөн ул эш тә булманы, артыҡ күңел мәшғүл итерлек эш булмағас, оҙаҡ та ултырмай, бөтәбеҙ ҙә йоҡларға яттыҡ.\nМин, үҙемдең йоҡо килеүгә ҡарамаҫтан, төрлө күренештәрҙе күҙ алдыма килтереп уйлау арҡаһында, йоҡлай алманым. Атай менән әсәй ҙә шулай ине. Ғәлимә апайҙың йоҡлай алыу-алмауын белмәй инем. Беҙ бөтә донъяны баҫҡан ошо йәмһеҙ ҡараңғылыҡ эсендә тәрән тынлыҡта ята инек, тик йөрәктәр генә тибә ине. Бына бер ваҡытта ошо тәрән тынлыҡты тыштан ишетелгән шомло йыр тауышы боҙоп ебәрҙе. Был тауыш барған һайын беҙгә яҡынайҙы. Мин башымды тун аҫтынан сығарып, уларҙың йырҙарын тыңлай башланым. Тауыш беҙҙең өй тураһында, урам уртаһында — бер нисә тиҫтәләп кешеләр туҡрап торалар ине. Мин, быларҙы күреү менән, ҡурҡыуымдан ҡалтырап киттем. Бер минут эсендә башымдан әллә ниндәй йәмһеҙ уйҙар үтте. Улар беҙгә, бигерәк тә Ғәлимә апайға, тағы ла берәй уҫаллыҡ уйлап килгәндәрҙер, тип ҡурҡтым. Әҙ генә лә үтмәне, уларҙың араһынан бер нисә кеше бер юлы бер көйгә һалып йырлап ебәрҙе. Улар бығаса мин дә, башҡалар ҙа ишетмәгән ошо йырҙарҙы йырлайҙар ине:\nҒәлимәнең ҡалфағында бөрсөк-бөрсөк һары бар,\nҒәлимәгә беҙ кәрәкмәй, уның һөйгән йәре бар...\nҠырҙа йөрөгән туры атымды танып алам төҫөнән,\nҒәлимәнең ике күҙе илай-илай шешенгән.\nФәхри бабай һалған келәт, аҙбарҙарына терәп,\nКеләт артына Ғәлимә үҙе сыҡҡандыр теләп.\nҒәлимәнең шәлендә бар микән һуң аҡ ере,\nҒәлимә эргәһенә ҡуна барған түбән остоң Закиры.\nДегәнәктәр үҫкән тиҙәр Ғәлимәнең юлына,\nҒәлимәне бәйләгәндәр Закирҙың уң ҡулына...\nҒәлимә, битең ниңә яптың, ниңә ҡаралар яҡтың?\nЙөҙөң ҡара булмаҫ ине, Закир менән ник яттың?\nҒәлимә еләк йыйған саҡта сулпылары шалтырай,\nЕгет менән йөрөткәндә ҡурҡыуынан ҡалтырай.\nФәхри ҡарттың сапҡан ере осраны дауылға,\nМатур тигән Ғәлимә ҡыҙ дан сығарҙы ауылға.\nБеҙҙең ауыл — ҙур ауыл, булып тора ел-дауыл,\nТөндә егет янында ятһаң, ана шулай була ул.\nКүлдәктәрем юллы-юллы, ниңә ташлайым юллы тип?\nХәмиҙә әбей илай икән ҡыҙым харап булды тип.\nФәхри ҡарттың аттарын туғарыусы беҙ түгел,\nБыл йырҙарҙы йырлаһаҡ та, сығарыусы беҙ түгел.\nБыларҙың төн уртаһында Ғәлимә апайҙы, шуның менән беҙҙе һәм Фәхри бабайҙарҙы мыҫҡыл итер өсөн йырлаған йырҙары, беҙҙең өйҙө тирә-яҡтан һөңгөләр менән сәнсеп, йөрәктәргә беҙ менән ҡаҙағандан кәм итмәне. Былар бер нисә йырҙы йырлағас та, Ғәлимә апай үкһеп иларға кереште. Атай менән әсәй башта быларға илтифат итмәй ятһалар ҙа, бара торғас, бигерәк тә Ғәлимә апай илай башлағас, урындарынан торҙолар. Атай тиҙ генә ҡыҙып асыулана торған кеше түгел ине. Был юлы ул да ҡыҙып китте.\n– Быларҙың был эштәренә сыҙап торор хәлем юҡ! Сығам да берәйһен балта менән сабып үлтерәм! — тип кейемдәрен эҙләй башланы. Әсәй хәҙер көндөҙгө кеүек түгел. Бәлки артыҡ йыуашланғайны. Ул, бер яҡтан, Ғәлимә апайҙы йыуата, икенсе яҡтан, атайҙың асыуын баҫырға тырыша, уға ҡарап:\n— Зинһар, тим, сыға күрмә! Үҙеңде һуғып үлтереп ташларҙар... Эттәр өрөрҙәр-өрөрҙәр ҙә китерҙәр, сабыр ит! — тип ялына ине. Был эшкә мин дә урынымда ятып сыҙай алманым, элек атай эргәһенә барып: «Атай, зинһар, сыҡма инде, йырлап бөттөләр инде... китерҙәр әле», — тигән булдым, һуңынан Ғәлимә апай эргәһенә барып, уның ҡулын тоттом: «Илама, апай, юҡҡа борсолма, улар киттеләр инде», — тинем.\nБер аҙҙан һуң урамдағы егеттәр киттеләр, уларҙың тауыштары беҙгә ишетелмәй башланы. Атай ҙа баҫыла төштө һәм һикегә ултырып:\n— Үҙҙәренең йөҙҙәре ҡара булһын! Ярай әле киттеләр. Юғиһә үҙем үлһәм дә бер-икеһен сәнселдереп үлер инем! — тип һөйләнә ине.\nҒәлимә апайҙың да илауы баҫыла төштө, әсәй был юлы үҙенең һалҡын ҡанлылығын һаҡлап:\n— Эттәрҙең өрөүҙәре бөтөр, ил ауыҙын тығып булмаҫ, — тигән кеүек һүҙҙәр менән барыбыҙҙы йыуатты һәм миңә ятырға ҡушты. Шунан өйҙә тауыш-тын бөтөп, тағы ла тын ҡалдыҡ.\nМин бер аҙҙан һуң күҙемде йомоп йоҡоға китә башланым. Бер тәүлектән артыҡ бығаса башҡа ла килмәгән эштәрҙе күреп үткәреү күңелдең тыныслығын алғанға, күрәһең, йоҡларға тип күҙ йомоу менән, төрлө йәмһеҙ күренештәр берәм-берәм күҙ алдынан үтә башланылар. Уяулы-йоҡоло шундай нәмәләрҙе күҙ алдынан үткәреп, бик оҙаҡ ятҡас ҡына йоҡлап киткәнмен. Төшкә лә төрлө сыуалсыҡ нәмәләр инеп бөттө. Атай менән әсәй һәм Ғәлимә апай ҡайҙалыр китеп барабыҙ, имеш тә, ҡапыл ғына мин яңғыҙ тороп ҡалам, мине бер йәмһеҙ ҡарт ҡыуа башлай. Минең аяҡтарым атлай алмағанға күрә, теге йәмһеҙ ҡарттан ҡаса алмайым, ул мине килеп тотам тигәндә, ҡарт бер бәләкәй малайға әйләнә, мин уның менән көрмәкләшә башлайым, ул бәләкәй булһа ла, мине еңеп, ергә һала. Мин тағы ла торам. Ул арала булмай, ул ҡысҡыра-ҡысҡыра урам буйлап Ғәлимә апайҙы ҡыуып етер саҡта, ул Ғәлимә апай булмай, әллә ниндәй бер йәмһеҙ әбейгә әйләнә, мин унан ҡасам, ул тағы ла мине ҡыуа, алыҫтан әсәйем ҡарап торһа ла, ул мине яҡлау — теге йәмһеҙ әбей ҡулынан ҡотҡарып алып ҡалыу урынына үҙе минән көлә... Мин шул ҡурҡыныстар эсендә уянып киттем. Мин уянғанда, әсәй тағы ла урынынан тороп, Ғәлимә апай эргәһендә ултыра, Ғәлимә апай әллә нәмәләр һөйләнә, һаташа ине. Мин уның нәмәләр эшләгәнен күрер өсөн урынымдан тороп, улар эргәһенә барҙым. Был ваҡытта атай кәштәнән нәмәлер эҙләнә ине, бара торғас, ҡулына «Әфтиәк» алып, уны Ғәлимә апайҙың баш осона килтереп ҡуйҙы. Үҙе әкрен генә белгән доғаларын уҡына, тирә-яғына төкөрә, башҡа бер һүҙ ҙә әйтмәй. Был ваҡытта Ғәлимә апайҙың күҙҙәре йомоҡ булып, йоҡлаған һамаҡ булһа ла, үҙе бер-береһенә һис бер бәйләнеше булмаған һүҙҙәр һөйләй, ҡапыл ғына тертләп, һиҫкәнеп китә: «Кит-кит, кәрәкмәй, мин бармай ҡалам... Бына һин, ағай, нәмә әйтәләр бит?.. Атам асыуланды бит... Юҡ, мин үлһәм дә өйгә инмәйем!.. Эй алла!.. Мин ни эшләнем?.. Миңең биттәрем ағармаҫ инде... Закирҙы үлтерәләр бит!.. Шәлемде асмағыҙ әле. Тағы ла киләләр, ҡайҙа ҡасайым икән инде?.. Ишекте ваталар бит!.. Ғәй, шул йырҙарҙы ла йыр тип йырлайҙар... Мин барыбер үләм!.. Ана, үлтерергә киләләр!»— тип өҙөк-өҙөк һаташа. Әсәй: «Ғәлимә балам, һаташаһың, тороп ултыр, уҡынып ят, балам! Кисәнән бирле булған эштәрҙән ҡурҡып ҡалған шул бахыр», — тип уны уятырға, иҫенә килтерергә тырыша ине.\nҒәлимә апай: «Ана, үлтерергә киләләр!» — тигән һүҙҙе әйткәс, күҙҙәрен асып ебәрҙе һәм, беҙҙең бөтәбеҙгә лә күҙҙәрен тултырып ҡарағандан һуң, үҙенең беҙҙә булғанына ышанмаған кеүек булып ҡалды ла ҡалтырап бик оҙаҡ беҙгә ҡарап торҙо. Әсәйем ҡайтанан:\n– Балам, тынысһыҙ йоҡланың, ахыры!.. Уҡынып ят, бер нәмә лә булмаҫ, ҡурҡма, һин беҙҙә бит!—тип теге һаташыуҙарҙың төш кенә икәнен белдереп, Ғәлимә апайҙың иҫенә төшөрмәҫкә булды. Шулай бер аҙ торғас ҡына, Ғәлимә апай баяғы һаташыуҙарының төш икәнеп белгән, хәҙер үҙенең ҡурҡынысһыҙ ерҙә икәнен аңлаған кеүек булып, иркен рәүештә тын алды ла әсәйгә йылмайып ҡарап ҡуйҙы һәм:\n– Ҡурҡтым шул, мин һаташтыммы ни? — тигән һүҙҙәрҙе генә әйтеп, тик кенә ҡарап ята башланы.\nӘсәй шул тороуынан кире ятманы, ул тәҙрәгә ҡарап:\n— Таң да атып килә, ахыры. Мин ятмайым, балам, һин ят, йоҡла, — тип миңә ятырға ҡушты. Мин шунан һуң ғына ятып йоҡлап киткәнмен.\nИртәгеһен мин өй эсендәге бөтә кешеләрҙән дә һуңыраҡ торҙом. Мин торғанда атай өйҙә юҡ, әллә ҡайҙа сығып киткән, әсәй мейес тирәһендә ҡоймаҡ бешереп йөрөй ине. Тороуым менән, күҙем Ғәлимә апайға төштө. Ул урынынан тороп ултырған булһа ла, ауырыу кешеләр кеүек күңелһеҙ, үҙе башын бәйләгән, уның өҫтөнән шәл бөркәнеп ултырғайны. Ул миңә күҙҙәрен тултырып ҡараны. Уның әле кисәнән бирле миңә тура һәм шулай матур иттереп, үҙ күреп ҡарауы беренсе тапҡыр ине. Ләкин мин уның ҡарауын күргәс тә, ниңәлер, күҙемде түбән төшөрҙөм, ниңәлер, уға тура ҡарарға уңайһыҙландым. Мин тура ҡарағас, уның күңеленә ҡыйынлыҡ яһармын төҫлө булдым. Ғәлимә апай менән боронғо кеүек һөйләшкем, уны үҙем менән һөйләштергем килһә лә, быға юл юҡ ине, яратмаҫ кеүек булып күренә, хәҙер һүҙ башларға килешмәҫ төҫлө була ине. Шуның өҫтөнә уның ауырыуҙар кеүек ыһылдап, һыҡранып ҡуйыуы, йәки бик ныҡ туҡмалып, имгәтелеп, һушһыҙ ташланып та, һуңынан яңыраҡ һушына килеп, иҫәнгерәп ултырған кеше һамаҡ ултырыуы, тирә-яғындағы бөтә нәмәләргә, шулар рәтенән кешеләргә лә, һалҡын ҡарауы уға һүҙ әйтергә уңайһыҙлыҡ бирә, һүҙ ҡушһаң да, яуап алып булмаҫ кеүек һиҙелә ине.\nӘсәй ҡоймаҡ бешереп бөтөргәс, сәй әҙерләй башланы, Ғәлимә апайға ҡарап:\n— Һин борсолғанһың да, шуның өҫтөнә һалҡын да тейгәндер. Бына хәҙер ҡарағат ҡағы ҡайнатып эсерәм, тирләһәң, арыу булыр, башың ауыртыуы бөтөр, — тип һандыҡтан ҡаҡ ала башланы. Шул уңай менән мин уның эргәһенә барып: «Ғәлимә апай, башың ауыртамы ни?» — тип һораным. Ул әкрен генә бер тауыш менән: «Ауырта шул», — тине, башҡа һүҙ әйтмәне.\nУл әсәйгә лә шулай һораған һүҙҙәренә генә яуап бирә, артыҡ бер һүҙ әйтмәй ине. Шулай ҙа мин уның һөйләшә башлауын, кисәге кеүек битен шәле менән ҡаплап ултырмауын күргәс, шатлана төштөм. Бынан һуң уны борсоусы кешеләр булмаһа, Ғәлимә апайҙың күңеле лә күтәрелә төшөп, халыҡ тарафынан күргән сикһеҙ ҙур хурлығы онотола башлар кеүек күренә ине.\nӘсәй сәй әҙерләп бөткәс, Ғәлимә апай уранып ҡына сәй эргәһенә килеп ултырҙы һәм, бер аҙ ҡоймаҡ ашау менән бергә, әсәй ҡайнатып биргән ҡарағат һыуын эсте. Шунан һуң уның йөҙө ҡыҙыллана төшөп, бит һәм маңлайында ваҡ ҡына ысыҡ кеүек матур тир бөрсөктәре күренде. Ул эсеп бөткәс тә, әсәй уға уранып торорға, һалҡын тейҙермәҫкә, шулай итеп тирләргә ҡушып үҙе урын әҙерләп бирҙе, Ғәлимә апай ҙа төнгөгә һәм иртәнгегә ҡарағанда кәйефлерәк булып, ятырға әҙерләнгәндә генә Хәмиҙә әбей килеп керҙе. Ишек асылып, Хәмиҙә әбейҙең инеүен күреү менән, Ғәлимә апай йәшен атҡан ваҡыттағы кеүек һиҫкәнеп китте. Бер бик ҡурҡыныс йәки артыҡ ҡурҡыныс нәмәне күрмәҫ өсөн күҙен йомған кеше кеүек, күҙҙәрен йомоп, шәле менән битен ҡапланы. ...әҫәрҙең дауамы…\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Ҡара_йөҙҙәр._3-сө_өлөш&oldid=771504"


ул. Дзержинского, 21, 4 эт.\nУл. Баныкина, 74, 2 эт.; Автозаводское шоссе, 6, 1 эт., сек. 31.25; ул. Революционная, 52а, 2 эт., сек. 210\nул. Мира, 62, 3 эт., сек. 316


Резюме Учитель, педагог, методист, воспитатель, оператор в Воронежской области - поиск работы на Avito — Объявления на сайте Avito\nУчитель, педагог, методист, воспитатель, оператор\n22 000 ₽ Галина Показать телефон\n№ 447999671, размещено 4 мая в 15:12 2385 (+3)\nПоказано из Образование : Пермский Государственный Педагогический Университет , специальность учитель экономики и информатики. Международный Институт Компьютерных Технологий , специальность инженер . Гражданство Гражданство — Россия


ул. Академика Павлова, 39 | Харьков Онлайн\nЮрлица, зарегистрированные по адресу ул. Академика Павлова, 39 (и поблизости)\n39092722 ТОВАРИСТВО З ОБМЕЖЕНОЮ ВІДПОВІДАЛЬНІСТЮ "СТРЕМ-ОП"


Стоматология ЭНИДЕНТ в Екатеринбурге - 2 доктора | ул. Мехренцева, д. 38\nАдрес: ул. Мехренцева, д. 38, Район Ленинский\nАкции и скидки от стоматологии ЭНИДЕНТ


Афғанда икәнен ата-әсәһе белмәгән » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Шәхестәр » Афғанда икәнен ата-әсәһе белмәгән\nАфғанда икәнен ата-әсәһе белмәгән 07.04.2017 // Шәхестәр\nӘсәһе Мәүлиә малсылыҡта, икмәкханала эшләй. Уларҙың татыу, эшһөйәр ғаиләһендә биш бала үҫә: өс малай, ике ҡыҙ. Хөкүмәт эшенә мөкиббән бирелгән ғаилә башлығының балалары эшкә уңған, изге күңелле булып үҫә. Донъя мәшәҡәттәре гел уларҙың иңенә төшә. Егеттәрҙең өсөһө лә армия хеҙмәтендә була. Сәғиттәре – сик буйы һаҡсыһы булып Ҡаҙағстанда, өсөнсө улдары Марат Свердловскиҙа ракета ғәскәрҙәренең хәрби часында изге бурысын үтәй. Атай менән әсәйҙе ҡыуандырып, хеҙмәт иткән ерҙәренән Рәхмәт хаттары килеп тора.\nӘ Фәриткә интернациональ бурыс үтәргә насип була. Ул, Ҡолойҙа урта белем алғас та, Троицк ҡалаһындағы ветеринария техникумына уҡырға инә. Мәктәп һәм студент йылдарында спорттың төрлө төрҙәре менән әүҙем шөғөлләнеп, призлы урындар яулай, хатта йүгереү буйынса спорт мастерлығына кандидатлыҡ нормативын үтәй.\nИкенсе курста уҡып йөрөгән егетте 1984 йылдың көҙөндә армия хеҙмәтенә алалар. Пржевальский ҡалаһында сик буйы һаҡсылары ғәскәрендә хәрби хеҙмәтен башлай. Тиҙҙән иң әүҙем егеттәрҙе һайлап, сержант мәктәбенә уҡырға ебәрәләр. Алты ай белем алғандан һуң, кесе сержант званиеһындағы утыҙ егетте, Мургаб сик буйы отряды төркөмөнә тәғәйенләп, Афғанстанға оҙаталар. Уларҙы Файзабад эргәһендәге Голхана хәрби гарнизонына вертолеттар менән килтерәләр. Егеттәр шунда ун көнлөк карантинда була, йәғни климат шарттарына күнегә. Артабан уҡсылар подразделениеһында хеҙмәтен дауам итәләр. Фәрит үҙе менән бергә уҡыған спорт мастерлығына кандидаттар – боксер Дмитрий Клявин, баскетболсы Вадим Севков, ишкәксе Игорь Федяев менән бер заставала 2490-сы хәрби часҡа эләгә.\n– Беҙҙә күберәк Силәбе өлкәһе егеттәре булды. Башҡортостандан өс егет ине, шуларҙың береһе 1966 йылғы Эмиль Сиражетдинов (һүрәттә аҫҡы рәттә уңдан беренсе) менән дуҫ булдыҡ. Изге күңелле, ярҙамсыл егет ине ул. Тик шуныһы үкенесле: уның адресы һәм телефон номеры яҙылған блокнотым юғалды. Интернет аша социаль селтәрҙәрҙән күпме эҙләһәм дә, үҙен таба алманым, – ти сәстәренә сал төшә башлаған ир-уҙаман. – Ҡайһы саҡта Афғанстанда үткән йәшлек, сыҙамлылыҡҡа һынау йылдарын иҫкә төшөрөп, осрашып һөйләшке килә лә ул...\nШулай булыр ҙа шул, айырылышҡандарына утыҙ йылдан ашыу ғүмер үтеп киткән бит.\nБүлексә командиры Фәрит Сабит улын тәүҙә төрлө артылыштарға йөрөтәләр, һуңынан 94-се үткәүелдә (Файзабад тарлауығында) төпләнәләр. Артылышҡа тәүге тапҡыр күтәрелеү айырыуса оло тәьҫораттар ҡалдырған. Ун ике сәғәт тау-таш аша юғарыға күтәреләләр, ҡулдарында автомат, пулемет һәм башҡа ҡорал. Ете кешегә ике пулемет, биштәрҙәрендә ун көнгә иҫәпләнгән ҡоро паек. Килеп еткәс тә таштан өйөлгән окоптар аша үтеп, ер аҫтында ҡаҙып эшләнгән землянкаларға инәләр, хас та киноларҙа күргән 1941 йылғы һуғыштағы кеүек.\n“Шул саҡ бөтәбеҙҙең дә йөҙө, моғайын, етдиләнгәндер. Күңелгә ауыр шом ятты”, – тип хәтерләй Фәхретдинов. Телефон, электр яҡтыһы юҡ, хәбәрләшеү тик окоптар аша ғына. Ҡайһы ваҡытта ун көн урынына ун биш-егерме көн дә үтеп китә. Бындай ваҡытта аҙыҡтары бөтөп, асыҡҡан саҡтары байтаҡ була. Уларға каскаларында паектарын иҙеп, цинк йәшниктәрҙә ҡамыр әҙерләп, йәймә бешереп ашарға ла тура килә.\nЕгеттәр тәүге ике-өс айҙы бик ауыр үткәрә. Бигерәк тә һәр тауыш уларҙы һағайта, ҡарауылда тороу бигерәк етди була. “Стариктар” тәртипте ҡаты ҡуя уларға. Бер аҙҙан өйрәнәләр, күҙҙәре томандан асылғандай була. Тау башында афған халҡы мәк, бойҙай үҫтерә. Ялан тулы мәк сәскәһенең матурлығын күреп иҫтәре китә. Бойҙайҙы күҙ буяу өсөн генә үҫтергәндәрен аңлайҙар, ни өсөн тигәндә уларҙың төп килем сығанағы мәк бит. Махсус эшләнгән арыҡтарҙан аҡҡан һыу менән сәсеүлектәрен һуғаралар, ерҙе ағас һуҡа менән һөрәләр, бөтә булған баҫыу эше ҡул көсө менән атҡарыла. Мал да аҫрайҙар. “Афған халҡының, үҙе ас булһа ла, магнитофон аҫып, музыка тыңлап йәшәүенә беҙ аптырай инек”, – ти ул.\n– Көндөҙ һин дә мин һөйләшеп, дуҫ булып йөрөгән ҡышлаҡ халҡы төндә дошманға әүерелә. Ун ике йәше тулыр-тулмаҫ үҫмерҙәрҙең һинең күҙеңә тура ҡарап тороп тоҫҡап атыуын күреү үҙе үк ҡот осҡос хәл бит! – ти яугир.\nӘгәр ҙә мәк үҫтергәнен белеп ҡалһалар, улар өсөн оло ҡайғы. Наркоманияға ҡаршы көрәшкән комиссия ағзалары бындай ваҡытта оҙон таяҡтар тотоп, күмәкләп мәк сәсеүлектәрен һуҡҡылап юҡҡа сығара, мөмкин урындарҙа трактор менән һөрәләр. Бындай саҡта плантацияларын һаҡлау өсөн бигерәк тә ҡатын-ҡыҙ, бала-саға уларҙың таяҡтары аҫтына илап ырғый. Интернациональ бурыстарын үтәгән егеттәрҙә был хәлдәрҙең шаһиты булыу үҙе үк ауыр тойғо ҡалдыра.\nФәриттәр һаҡлаған урын Афғанстан, Пакистан һәм Тажикстандан килгән юлдарҙың киҫелешкән тармағына тура килә. Был илдәрҙән төрлө йөк ташыйҙар, тыныс урындан кәрәсин, аҙыҡ-түлек менән бер рәттән күберәк наркотик, ҡорал алып сығырға тырышалар, әммә сик буйы һаҡсыларының күҙе үткер.\nБелеүебеҙсә, Афғанстан – үҙе бер төпкөлдә, ә Файзабад – Бадахшан провинцияһының баш ҡалаһы – төпкөлдөң иң алыҫ ерендә. Ул эре ҡалаларҙан иҫәпләнә, әммә, яҡшы юлдарҙың аҙ булыуы сәбәпле, ҡала изоляцияланған тип әйтергә лә була. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, гөрләп торған ике баҙары бар. “Файзабад” һүҙен беҙҙеңсәгә тәржемә итһәң, Аллаһ Тәғәләнең шәфҡәтен, фатихаһын алған йомарт торлаҡ тигәнде аңлата икән. Ҡала Афғанстандың төньяҡ өлөшөндә, Кокча йылғаһының уң яғында, иҫ китмәле матур ерҙә урынлашҡан...\nФәрит Сабит улынан “климаты, тәбиғәте нисек ине?” тип һорауыма ул:\n– Юғарыла – көҙ, аҫта – йәй. Иң күп үҫкәне грек сәтләүеге. Сәтләүек, сейә ашап рәхәтләндек, – тине, көлөп.\n– Тиф ауырыуы кеүек осраҡтар ҙа булғандыр?\n– Беҙҙә тиф булманы. Шулай ҙа бер саҡ паратифтан үлгән мал емтеген төнөн арыҡҡа һалып киткәйнеләр, белеп ҡалдыҡ. Аҫтағы боҫҡонда ағыуланған арыҡтан һыу эсеп, ике һалдаттың ғүмере өҙөлдө.\nЕгеттәр өсөн иң ҡурҡынысы схрондар (ике кеше генә һыйырлыҡ таш араһында ҡоролған боҫҡон) эшләп, йәшенеп ятҡан дошмандар була. Уйламағанда уларҙың ҡурғаш ямғырына эләгеү ихтималлығы көслө. Уларҙы юҡҡа сығарыу һалдаттарға оло мәшәҡәт тыуҙыра.\nҺуңынан Фәрит Сабит улы хеҙмәт иткән застава Ярим ҡышлағын алғас, шуның эргәһендә тупланалар.\n“Һеҙҙең арала дошман пуляһынан һәләк булыусылар күп инеме?” тигән һорауыма ул былай тип яуап бирҙе:\n– Хоҙай беҙҙе ундай фажиғәнән һаҡланы, әммә яраланыусылар булды. Бер егет һыуға тип киткән еренән зым-зыя юғалды, фуражкаһы ғына ятып ҡалғайны...\nӘ тарихи яҙмаларға ҡараһаң, Ҡара ҡышлағы эргәһендә 1980 йылдың 11–30 майында мөжәһиттәр менән ҡан ҡойошта ун һигеҙ йәше яңы тулған 31 егет һәләк була, 25-е яралана, 21-е ҡаты яраларҙан һәләк була. Шаеста ҡышлағы янында шул уҡ йылдың 3 авгусында 49 һалдаттың ғүмере өҙөлә, 48-е яралана. 1984 йылдың апрелендә Хазара тарлауығында 80 совет һалдаты мәңгелеккә күҙҙәрен йомһа, Сангам ҡышлағында, Маравар ротаһынан ҡурғаулау алышында 31 һалдат башын һала. Зардевский тарлауығындағы Афридж ҡышлағы эргәһендә 1985 йылдың 22 ноябрендә 19 егет һәләк була. 1986 йылдың 4 – 20 апрелендә Джавара базаһы өсөн барған ҡан ҡойошта, Даригар тауында 80 кешенән 63 һалдаттың мәйете Тыуған иленә цинк табутта ҡайта.\nҮлем осрағы булмаһа ла, Фәрит Сабит улын һәм уның хеҙмәттәштәрен һәр минут әжәл һағалай. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, Фәхретдинов яңынан ике йылға ҡалырға рапорт яҙа, ләкин Афғанстанда хеҙмәт иткәнен ата-әсәһе белмәй.\nДуҫтары уны ҡайтырға өгөтләй. 1986 йылдың ноябрь башында Голхананан “Урал” машиналарына тейәлеп, Советтар Союзына сығалар. Фәрит Сабит улы өлкән сержант званиеһында имен-аман тыуған өйөнөң ишеген аса. Ул I һәм II дәрәжә ”Сик буйы ғәскәрҙәре отличнигы” билдәһе, “Яугир-интернационалисҡа рәхмәтле афған халҡынан”, “Яугир-интернационалисҡа” һәм башҡа юбилей миҙалдары менән наградлана.\nХеҙмәттән һуң техникумда уҡыуын тамамлап, 1988 йылда мал табибы дипломын ала. Уҡыуҙан һуң тыуған ауылында, һуңынан Березовка бүлексәһендә бригадир булып эшләй.\nТормош һуҡмаҡтары Фәрит Сабит улын 1992 йылда Учалы районының Сәфәр ауылына алып килә. Бында мөхәббәтен осрата, Гөлфирә менән өс бала тәрбиәләп үҫтерәләр. Өлкән ҡыҙҙары Эльвира яңы ғына кейәүгә сыҡты, уртансылары Регина һәм Радик мәктәптә белем ала.\nФәрит Сабит улы Сәфәр ветеринария участкаһы мөдире булып эшләүен дауам итә. Ул, ауыл китапханаһы ҡарамағында ойошторолған “Патриот” клубы ағзаһы булараҡ, уҡыусылар менән йыш осрашып, хәрби-патриотик темаларға әңгәмә үткәреп, сығыш яһап тора.\nРайон: Учалы районы, Сәфәр ауылы.