Агульныя Патэльні выкарыстоўваюцца для падрыхтоўкі ежы\nАгульныя патэльні для падрыхтоўкі ежы і выпечкі\nПослеродовом, галандскія печы, sauciers, рабіўся ўсё больш упэўнены рондалі, патэльні, патэльні ... Што ўсе яны прызначаны? Вось некаторыя фатаграфіі і апісанне, якія дапамогуць вам вырашыць, які з іх выкарыстоўваць.\nРондалі бываюць розных формаў і памераў. Яны маюць вертыкальную боку і выкарыстоўваюцца для варэння і кіпець. Вялікія рондаляў могуць мець стандартную доўгую ручку і дадатковая пятля ў стылі «памочнік ручкі» на баку, у той час як буйныя соусы гаршкі маюць ручкі завесы з кожнага боку для ўздыму.\nСошьер з'яўляецца ідэальным патэльня для падрыхтоўкі соусаў. Шырокае дно робіць для больш хуткага скарачэння і закругленыя боку выдатна падыходзіць для мяшання і ўзбівання.\nПароварка складаецца з двух патэльняў з ручкамі, вонкавым патэльню, якая ўтрымлівае ваду і ўнутраны паддон, які ўтрымлівае ежу, каб быць прыгатавана. Унутраны паддон змяшчаецца ў вонкавы латок, але не павінен дакранацца кіпячай або кіпячай вады.\nМетад кіпячэння вады забяспечвае некаторую ізаляцыю ад прамога цяпла, што робіць яго ідэальным для далікатных соусаў, шакаладу, або іншага прыкладання, якія патрабуюць больш зберагалага метад нагрэву.\nПатэльня або Skillet\nПатэльня -также вядомы як skillet- мае шырокую паверхню нагрэву і дробныя, нахільныя боку.\nВыпечкі страву ці запеканка\nВыпечкі бываюць ўсіх формаў і памераў, некаторыя з вечкамі і некаторыя без. Гэта тыповая страва рондалі.\nВыпечка стравы выкарыстоўваецца для падрыхтоўкі асноўнага стравы і гарнір запяканкі і многіх дэсертаў.\nКалі вы не маеце страва рондалі або правільны памер выпечкі рэцэпт, выпечкі бляху або ў духоўцы жароўні або сатэйнік можна выкарыстоўваць.\nГалоўная страва запеканка Рэцэпты\nПаста запяканка Рэцэпты\nПавольныя пліты з'яўляюцца карыснымі і зручнымі. Павольны пліта з'яўляецца выдатным выбарам для павольнага тушэння, і яны могуць быць выкарыстаны для многіх іншых страў.\nТиховарка звычайна рыхтуюць пры тэмпературы ад 200 ° F да 300 ° F, і выпускаюцца ў розных памераў. Некаторыя з іх адначасова з некалькімі прыкладаннямі з значна больш шырокім дыяпазонам тэмператур. Многія з іх пабудаваныя ў таймер і «захаваць цёплую» наладу.\nГаршчок гаршчок і Павольны пліта Рэцэпты\nГаландскія печы, як правіла, выраблены з чыгуну, і выкарыстоўваюцца для вырашэння многіх задач падрыхтоўкі ежы на пліце і ў духоўцы, і некаторыя з іх распрацаваны спецыяльна для вогнішча.\nГаландскія печы асабліва добра падыходзяць для працяглага павольнага падрыхтоўкі, такія як тушэнне або абсмажваньні мяса, супы і тушеные стравы, і запяканкі, але можна рыхтаваць практычна ўсё, што можна прыгатаваць у звычайнай духоўцы.\nГаландскія печы для кэмпінгу зроблены з нагамі і звычайна пад заклад ручкай. Верх злёгку ўвагнуць так вуголле ад пажару могуць быць размешчаныя ўнізе і зверху жароўні.\nНекаторыя рэцэпты для галандскіх духавых\nПіва аржаны хлеб, No-Замясіць\nКакосавае кары Тушаная Курыная\nБляхі, квадратныя і прастакутныя\nБляхі могуць быць выкарыстаны для розных салодкіх або салёных запечаныя страў. Ад лажання і смажыцца ў шавец, дамавікі і тарты.\nПаказаны 9-цалевыя і 8-цалевыя квадратныя рондалі і 9- х 13 цаляў прастакутныя рондаля.\nБляхі і Джелли Рол Патэльні\nЖэле рулон пан з'яўляецца абадком ліст выпечкі з глыбінёй 1 цаля. Яны, як правіла, альбо 15 1/2 х 10 1/2 цалі або 18 х 12 цаляў. 18 х 12 таксама называецца паловай лістоў паддона.\nПаддон выкарыстоўваецца для вырабу бісквітаў, якія выкарыстоўваюцца для жэле рулонаў, і гэта таксама выдатна падыходзіць для выпечкі печыва, гарачае гародніны, выпечкі курыных крылцаў, а таксама іншыя прадукты, якія патрабуюць вялікай, дробнай аправай ліста выпечкі. Усталюйце пірог або запяканку на жэле рулон рондаль, каб злавіць разлівы.\nВялікі Джелли Рол патэльня ідэальна падыходзіць для правядзення стойку , каб прыгатаваць фрыкадэлькі , або выраўноўваюць яго з фальгой для выпечкі бекон .\nГарбузовы пірог Рол са сметанковым сырам Запаўненне\nТэхас ліст торт\nКлубнічны торт Рол\nМёд з часнаком Свініна тэфтэлі\nСатэйнік неглыбокая патэльня падобная на патэльню, але мае прамыя боку замест кутніх бакоў патэльні. Прамыя боку даюць вялікую плошчу для падрыхтоўкі ежы той жа памеру патэльню, што робіць яго выдатным выбарам для абсмажваньні, sautéeing і зніжэнне панарамаванне соусаў і верашчак.\nСатэйнік можа быць выкарыстаны для любога рэцэпту, які патрабуе патэльню. Яны прыходзяць у шырокім дыяпазоне памераў і часта прадаюцца па магутнасці (4-кварт, 3-QT і г.д.), а таксама акружнасці.\nКругавыя Планшэты і патэльні\nКругавыя талеркі і рондалі бываюць розных памераў, ад глыбокай талеркі і негабарытных стандартнага 9-цалі. Шкляныя пласціны пірага, як кажуць, лепш нават пацямнення.\nДля ніжняй кары ў стандартным памеры рондалі або пласцінах, раскачаць цеста да таго часу, пакуль каля 12 цаляў у дыяметры, або каля 3 цалі больш, чым дыяметр кругавой пласціны.\nПасля таго, як цеста раскочваюць, акуратна скласці яго напалову або чвэрці. Пакладзеце яго на пласціну пірага і разгортвацца. Націсніце на пласціну без расцяжэння, у выніку чаго выступу, па меншай меры, 1 цаля. Абрэжце лішнія няроўныя боку. Для адной скарыначкі пірага, флейты або ўпрыгожыць краю затым запоўніць і працягнуць з рэцэптам.\nДля два скарынкі пірага, дадаць начынне ў ніжняй кары. Вечка з верхняй выпечкай. Скласці верхні край печыва пад краем ніжняй кары, а затым ўшчыльненне і флейты або дэкараваць краю. Выразаць адтуліны, каб выйшаў пар. Выпякаць у адпаведнасці з інструкцыямі рэцэпту.\nЧыгунныя патэльні і патэльні\nЧыгунныя патэльні і рондалі выдатныя рондалі з-за іх здольнасці праводзіць цяпло, але некаторыя прадукты варта пазбягаць. Паколькі жалеза з'яўляецца «рэактыўным» метал, водары і нават колеру кіслых прадуктаў, такіх як таматы і воцат або віно на аснове соусаў могуць быць змененыя.\nСтарыя, добра вытрыманыя патэльні будуць крыху менш рэактыўнымі, чым новыя рондаля.\nВыкарыстанне чыгуну для рондалі абсмажваньні і абсмажваньні, выпечкі кукурузнага хлеба і іншых збажыны. Яны таксама ідэальна падыходзяць для доўгіх-тушеных рагу і мяса. Эмаль з падшэўкай з чыгуну можна выкарыстоўваць з больш кіслымі стравамі.\nЗаправа, Сыход за і выкарыстанне чыгуннай посуду\nTexas Skillet Шавец\nStockpot з'яўляецца ідэальнай рондалем для падрыхтоўкі булёна або булёна, або любога Stovetop супу ці рагу ў вялікіх колькасцях. Гэта таксама выдатны выбар для кіпячэння лобстараў або іншага малюска.\nStockpots можа быць выраблены з нержавеючай сталі, алюмінія або іншых металаў. Некаторыя патэльні могуць мець падставу, вырабленае з слаёў металаў. Калі вы выкарыстоўваеце індукцыйную варачную панэль або дыяпазон, праверыць, каб пераканацца, што патэльня будзе працаваць на індукцыю.\nЯк зрабіць фарматаванага мясную\nNut Гудзі Бары\nПармезан Лебяда-фаршыраваная Портобелло грыбы (малочныя, пасха)\nСмажаны Romanesco і чимичурри суп\nСмажаныя рыбныя катлеты\nПорей і свініны Рагу\nСамаробныя закваскі і закваскі - 3 спосабу зрабіць і выкарыстоўвайце іх\nЗапечаная смажаная Краіна-Style Рабро\nЧэская Вялікдзень Фарш (Velikonoční Nádivka)


Catholic.by - «Захаваў жывую і гарачую веру». 200 гадоў таму нарадзіўся Станіслаў Манюшка\n06.05.2019 16:55 Тэкст: Язэп Янушкевіч / Catholic.by\nСтаніслаў Манюшка за працай. Выява sb.by\nБацькі тады яшчэ не ведалі, што іхні першынец будзе адзіным дзіцем у сям’і і адзіным, хто не толькі працягне, але і праславіць па ўсім свеце прозвішча Манюшкаў. Яны нават не здагадваліся, што яму будзе наканавана застацца ў гісторыі культуры Польшчы, Беларусі і ўсёй Еўропы славутым кампазітарам, арганістам і дырыжорам Станіславам Манюшкам.\nВёска Убель — малая радзіма кампазітара. Выява sb.by\nНавучаўся Станіслаў спачатку ў сям’і, а пазней у гімназіях Варшавы і Мінска, а таксама ў берлінскім музычным інстытуце. Ягоныя першыя творы былі напісаны ў Мінску і пастаўлены на тутэйшай сцэне на пачатку 1840-х гадоў: «Чарадзейная вада», «Спаборніцтва музыкантаў», «Ідылія» на лібрэта В. Дуніна-Марцінкевіча). Пазнейшыя класічныя рэчы «Галька» і «Страшны двор» праславілі Станіслава Манюшку ва ўсім свеце.\nУ ягонай творчай спадчыне налічваецца не адзін дзясятак кампазіцый для фартэпіяна і аргана, аб’яднаных назваю «Песні нашага Касцёла».\nВарта адзначыць, што творы гэтыя Станіслаў Манюшка ахвярна выдаваў на свой кошт, бо яны былі яму вельмі дарагія і невыпадковыя ў творчасці кампазітара. Чаму?\nБюст Станіслава Манюшкі. Фота Mlyn.by\nПершы біёграф Станіслава Манюшкі Аляксандр Валіцкі ў пасмяротным нарысе (Варшава, 1873 год) пакінуў каштоўныя сведчанні пра адметнасці асобы, унутраны духоўны свет і штодзённае жыццё творцы.\n«Пры сваёй высокай адукацыі, якую атрымаў, ён захаваў жывую і гарачую веру, якая рэдка ў каго сустракацца.\nВысока шануючы ўладу розуму, ён ніколі не дазваляў яму паглыбляцца ў аналіз пачуццяў, а заадно і веры, таму не зносіў аніякіх рэлігійных дыспутаў. Веру захаваў ажно да смерці такую, якую меў у маленстве. З усёй прастатой верыў у кожнае слова катэхізісу, як таго патрабуе Касцёл.\nДыск з рэлігійнымі творамі Станіслава Манюшкі. Фота idagio.com\nЗазвычай некалькі разоў у год ён прыступаў да споведзі і заўсёды ў вельмі раннюю пару, бо не жадаў ніякай пампезнасці. Аднак з гэтага не трэба меркаваць пра яго як пра фанатыка. Наадварот, ён паважаў веравызнанне і перакананні іншых, але затое патрабаваў, каб і іншыя паважалі ягоныя перакананні.\nЗвычайна вельмі рана — бо ўставаў а пятай гадзіне, а ўлетку нават раней, — ён адразу ішоў у касцёл на Імшу. Гэта быў звычай, якому магла перашкодзіць толькі хвароба.\nВярнуўшыся з касцёла, ён адразу ж сядаў за працу, і амаль усе ягоныя кампазіцыі-творы паўсталі ў гэты час.\nКалі выходзіў з дому ў тэатр, каб дырыжыраваць уласную оперу, тады, зачыніўшыся ў сваім кабінеце, кленчыў перад абразом Маці Божай Вастрабрамскай і даручаў сябе Яе апецы. Ані разу гэтага звычаю не занядбаў».\nПомнік Станіславу Манюшку і Вінэнту Дуніну-Марцінкевічу ў Мінску. Скульптары Леў і Сяргей Гумілеўскія. Фота БелТА\nТакімі чынам, сёлета мы святкуем 200-гадовы юбілей не проста знакамітага кампазітара, але адначасова і вернага хрысціяніна-католіка, які сваім жыццём і творчасцю будзе яшчэ доўга служыць узорам нашчадкам, як доўга будзе гучаць і захапляць іх яго цудоўная музыка.\nЗ будучай кнігі «Літоўскі Пеўнік» пра самага вядомага мінчука ў свеце.\nАбноўлена 06.05.2019 17:31\n#Сведчанне веры (41)


Культура - Сэ ля ві і Віцебск\n№ 9 (1083) 02.03.2013 - 09.03.2013 г\nФатаграфічная калекцыя Віцебскага абласнога краязнаўчага музея складаецца з больш чым 23 000 дакументаў. Гэта фатаграфіі самай рознай тэматыкі, у тым ліку дарэвалюцыйнага Віцебска і Віцебскага краю, ваеннага і пасляваеннага перыядаў ХХ стагоддзя. Але перлінай збору, без сумневу, можна лічыць 32 здымкі слыннага майстра Сігізмунда Юркоўскага. Фотамайстар, вынаходнік шторна-шчыліннага затвора, член фатаграфічнага аддзела Рускага тэхнічнага таварыства, ён захаваў на сваіх адбітках горад над Дзвіной напрыканцы ХІХ стагоддзя — ажыўленым, узнёслым, сапраўды губернскім, адметным, нібыта разумеючы, што Віцебск аднойчы зменіцца назаўжды і такім, як раней, ніколі ўжо не будзе…\nДзеці С.Юркоўскага Эдмунд і Вікторыя (друкуецца ўпершыню).\nЗдавалася б, тыя фота бачылі ўжо неаднойчы: брукаванка старога Віцебска, купалы храмаў і гэты незабыўны ландшафт Дзвіны… Але ж калі трымаеш у руках больш чым стогадовыя фатаграфічныя рарытэты Юркоўскага — уражанні, сапраўды, незабыўныя.\n— Па шчырасці, біяграфія Сігізмунда Юркоўскага па-ранейшаму ўтрымлівае шмат загадак, — распавядае галоўны захавальнік фондаў Віцебскага абласнога краязнаўчага музея Вольга Давідоўская. — У Санкт-Пецярбургу ён вучыўся ў Медыка-хірургічнай акадэміі, але спыніў вучобу і пераключыўся на фатаграфію. Нават быў вучнем знакамітага пецярбургскага майстра А.Дэньера. Цікава, што паслужыла да гэтага штуршком? Пэўны час Юркоўскі жыў у Магілёве, працуючы на дзяржаўнай службе. Мы таксама можам спытаць: чаму? І што ж потым здарылася, што прымусіла яго зноў пераехаць? Гэтым разам — у Віцебск, дзе Юркоўскі і раскрываецца як таленавіты майстар і актыўны падзвіжнік фатаграфіі. Магчыма, і сам горад прыцягнуў гэтую постаць?\nКаміла Жазэфіна Палькоўская, сястра жонкі С.Юркоўскага (друкуецца ўпершыню).\nЯк бы там ні было, але, набыўшы ў 1867 годзе ўласнае фотаатэлье на вуліцы Замкавай, Сігізмунд Антонавіч з цягам часу становіцца адным з самых папулярных фотамайстроў. Да яго ідуць, як кажуць, і простыя гараджане, і цвет грамадства. Да прыкладу, вядома, што кліентам Юркоўскага быў славуты архітэктар Ціхан Кібардзін, які ў тыя часы ствараў аблічча цэнтра Віцебска. Таксама майстар быў знаёмы і з Іллём Рэпіным: бываў у знакамітага жывапісца ў яго маёнтку Здраўнёва, зрабіў там некалькі партрэтаў мастака.\nЮркоўскі не толькі імкнуўся быць майстрам ва ўласна мастацтве вырабу фатаграфіі, але і аддаваў належнае, па-сучаснаму кажучы, дызайну сваіх работ, адзначае Вольга Давідоўская. Тут ужо гаворка ідзе амаль пра стварэнне фірмовага знака: паспарту, што атачалі яго фатаграфіі, былі аздоблены графічнай выявай рамкі, нібыта падвешанай на цвік. Гэтая “няхітрая”, але прыемная візуальная дэталь вылучала-такі работы Юркоўскага сярод іншых твораў віцебскіх фотамайстроў.\n"Смаленскі рынак" (друкуецца ўпершыню).\nУ цэлым, фатаграфічнае жыццё губернскага Віцебска ў тыя часы нельга назваць аднастайным. Па ўсёй Расійскай імперыі ствараліся адмысловыя аб’яднанні, таварыствы, вакол фатаграфіі гуртаваліся яе прыхільнікі, і не дзіва, што падобны гурток, членам якога з’яўляўся Юркоўскі, ды не толькі ён, існаваў і ў Віцебску. Зарабіць фатаграфіяй, праўда, удавалася не ўсім — у 1860 — 70-я гг. фотаатэлье ў сярэднім “вытрымлівалі” два-тры гады, — але рост цікавасці да фатаграфіі як да асобнай практыкі, якая пачала знаходзіць новыя спосабы свайго выкарыстання, быў навідавоку.\nІ тут мы падыходзім да яшчэ аднаго, найцікавейшага, факта ў біяграфіі беларускага фатографа — ягонага вынаходніцтва прататыпа сучаснага шторна-шчыліннага затвора. Паглыбіўшыся ў фотасправу, Юркоўскі вырашыў удасканаліць тагачасную фотатэхніку. Яго новы механізм дазволіў, па сутнасці, рабіць фотамайстрам імгненныя здымкі, не страчваючы ў якасці. І гэта аказаўся сапраўды значны крок для тых часоў.\nВынаходніцтва Юркоўскага, несумненна, выклікала цікавасць — ён быў фігурай аўтарытэтнай, — і затвор прадэманстравалі ў Маскоўскім політэхнічным музеі і на З’ездзе Рускага тэхнічнага таварыства ў 1882 годзе. Далейшыя ўдасканаленні свайго механізма Сігізмунд Юркоўскі ўжо падрабязна апісаў у санкт-пецярбургскім часопісе “Фатограф-аматар”. Відавочнае прызнанне, тым не менш, не прывяло да прамысловага выпуску механізмаў у Расіі. І, не дачакаўшыся станоўчага адказу ад сваіх, Юркоўскі пагаджаецца на выпуск фотаапаратаў (з тым самым удасканаленнем) спачатку ў Германіі, а потым — у Англіі. Сэ ля ві: фотаапарат з затворам Юркоўскага першай у свет выпусціла нямецкая фірма “Геры”, а затым англійская — "Торнтон-Пікара".\nДы ўсё ж… Ад славутага майстра і нам дасталася ўнікальная спадчына — яго здымкі. Не ўдалося б Сігізмунду Юркоўскаму зрабіць сваё вынаходніцтва — не ўбачылі б мы стары Віцебск так падрабязна і, разам з тым, такім жывым. Бо галоўнае адрозненне работ Юркоўскага ад твораў яго тагачасных калег — гэта ўвага да дэталей і, адначасова, здольнасць паказаць паўсядзённае жыццё горада: не пустыя вуліцы і застылыя будынкі — хоць, несумненна, у яго аб’ектыў трапляюць знакавыя пабудовы горада, — а кірмаш з яго гаманлівым натоўпам, ажыўлены пляц з рамізнікамі і гараджанамі, якія кудысьці спяшаюцца, ды нават вулачку з сабакам, што спыніўся насупраць нейкага вусатага спадара ў кацялку... Абаянне фотаздымкаў Сігізмунда Юркоўскага — ва ўменні аўтара быць не толькі сузіральнікам, але і часткай таго, што ён фатаграфуе, шчырае захапленне адметным абліччам Віцебска. Менавіта таму, мне падаецца, гэтага творцу, які родам з Украіны, а атрымаў адукацыю ў Расіі, мы ўсё ж прылічаем да аўтараў беларускай фатаграфіі.\nСігізмунд Юркоўскі (друкуецца ўпершыню).\nІ напрыканцы яшчэ адна маленькая сенсацыя. Летась у Віцебскі абласны краязнаўчы музей прыйшоў ліст з Расіі ад сваякоў славутага майстра. Марына Праўдалюбава, якая з’яўляецца спадкаемцай сястры жонкі Сігізмунда Юркоўскага — Камілы Жазэфіны Палькоўскай, прыслала ва ўстанову здымкі з выявамі фатографа, ягоных дзяцей, той самай сястры жонкі з просьбай пацвердзіць іх ідэнтычнасць. “І мы з вялікай радасцю пазналі ў тым самым барадатым мужчыну славутага Юркоўскага! — распавядае Вольга Давідоўская. — Цяпер фонды нашай установы, вядома ж, з дазволу Марыны Праўдалюбавай, папоўніліся партрэтамі як самога фатографа, так і яго сваякоў…”\nГэтыя рарытэты супрацоўнікі музея ласкава прадаставілі для публікацыі нашаму выданню.\nP.S. У бягучым годзе музей плануе выпусціць у свет новае выданне паштовак з выявамі Віцебска С.Юркоўскага, якое папоўніцца раней не публікаванымі творамі майстра. А ў кастрычніку мае адбыцца фотафестываль імя С.Юркоўскага з удзелам сучасных аўтараў.


Правілы беражлівыхСацыяльны ракурс\nУ нашай краіне ўсё больш людзей зацікаўліваюць раздзельны збор адходаў, экалагічныя пытанні, эканомія рэсурсаў. І чым больш з’яўляецца такіх зацікаўленых, тым больш у іх узнікае пытанняў аб тым, што яны могуць зрабіць, каб прыкладзеныя намаганні мелі прыметны эфект. А ў пэўнай часткі насельніцтва ўзнікаюць нават сумненні: а ці правільна я раблю, што выкідваю смецце раздзельна? Усё роўна ў смеццяўборачнай машыне яно змешваецца.\nШто тычыцца апошняга пытання, то яно, можна сказаць, стала традыцыйным. Спецыялістам задаюць яго пастаянна, на працягу як мінімум некалькіх апошніх гадоў. Тым не менш частка насельніцтва працягвае сумнявацца: мы сартуем смецце, а сэнсу ў гэтым, магчыма, і няма.\nВось што гаворыць дырэктар дзяржаўнай установы “Аператар другасных матэрыяльных рэсурсаў” Наталля Аляксееўна Грынцэвіч:\n— Паводле заканадаўства, калі смецце збіраецца раздзельна, то і вывозіць яго трэба раздзельна. Людзям важна ўсведамляць: тое, што ўжо рассартавана, не апынецца на палігоне, яно паедзе на станцыю сартавання адходаў.\nДарэчы, паколькі ў Беларусі пачалася перапрацоўка ўпакоўкі тэтрапак, людзям, якія яе будуць збіраць, важна ведаць: такія адходы трэба выкідваць у адходы пластыку.\nА вось іншая сітуацыя, звязаная з другаснымі матэрыяльнымі рэсурсамі: некаторыя дачнікі, уладальнікі дамоў, дагэтуль выкарыстоўваюць аўтамабільныя шыны як агароджу для клумб, стварэння ландшафтнага дызайну, нават для ўладкавання гульнявых дзіцячых пляцовак. З эстэтычнага пункту гледжання такое рашэнне вельмі сумніўнае, але справа не толькі і не столькі ў гэтым.\n— На сёння распрацаваны ўсе схемы абыходжання з адходамі, — заўважае загадчык аддзела абыходжання з адходамі БелНІЦ “Экалогія” Кацярына Аляксееўна Бацян. — У Беларусі з адпрацаваных шын вырабляюць нямала карыснай прадукцыі. Іх перапрацоўваюць у гумавую крошку, з якой вырабляюць пакрыццё для спартыўных пляцовак, адходы выкарыстоўваюць для аднаўлення пакрышак, для вырабу тратуарнай пліткі, кантэйнераў спецыяльнага прызначэння, да якіх няма вельмі строгіх патрабаванняў у плане ўтрымання ў іх пэўных складнікаў. Самае мэтазгоднае, што можна зрабіць з шынамі, — адвезці іх на нарыхтоўчы пункт, гэта лепш і з пункту гледжання экалогіі. Так шына атрымае новае прымяненне ў сучасных матэрыялах.\nМногіх зараз хвалюе пытанне ўтылізацыі медыцынскіх масак. Звычайныя бытавыя вырабляюцца з арганічных матэрыялаў, а бавоўна раскладаецца. Ды і выкарыстоўваць такія маскі можна шмат разоў. А вось з медыцынскімі маскамі не ўсё так проста, тым больш што іх адходаў зараз вельмі многа, а частка з іх, верагодна, інфіцыраваная. На гэты конт спецыялісты нагадваюць, што, напрыклад, па рашэнні Мінгарвыканкама збор медыцынскіх масак арганізаваны ў аптэках і медыцынскіх установах. Тут устанаўліваюць кантэйнеры для збору медыцынскіх адходаў ад насельніцтва (не толькі масак, але і лекаў, у якіх скончыўся тэрмін прыдатнасці).\n— Я не ўпэнена, што зараз кантэйнеры ёсць ва ўсіх медустановах, але ў 80% з іх яны ўсталяваны, — кажа К.А.Бацян. — Лічу, што складанасцей з тым, куды выкінуць маску, у гараджан няма. Гэта пытанне асэнсаванага стаўлення да праблемы.\nА калі ў Беларусі з’явіцца залогавы кошт для пластыкавых і іншых бутэлек, і калі іх можна будзе здаваць непасрэдна ў магазінах?\n— Магазіны спажыўкааперацыі і нашы нарыхтоўчыя пункты прымаюць зваротную шклобутэльку і шкласлоік яшчэ з савецкіх часоў, — нагадвае начальнік упраўлення нарыхтовак Белкаапсаюза Аксана Іванаўна Скіндзер. — Сёння мы прымаем і адходы ПЭТ, і макулатуру, і каляровыя металы, да якіх адносяцца бляшанкі. Калі ў чалавека ёсць жаданне, ён усё гэта можа сабраць, аднесці, скажам, у наш магазін, атрымаць грошы і патраціць іх у гэтым жа магазіне. Толькі за 9 месяцаў гэтага года мы закупілі каля 4 млн штук толькі зваротнай шклатары.\nШто да дэпазітнай сістэмы збору тары, то, згодна з дзяржпраграмай, яе ўвядзенне прадугледжана ў 2024 годзе. Плануецца, што сістэма ўключыць слоікі, металічныя банкі з-пад напіткаў, пластыкавыя бутэлькі. Гэтую тару можна будзе кінуць у аўтамат або здаць у прыёмных пунктах і гандлёвых аб’ектах, але на больш сучасным узроўні з выкарыстаннем штрых-кодаў. Калі пытанне яшчэ толькі распрацоўвалася, гаворка ішла пра тое, каб за адну бутэльку з любога вышэй названага матэрыялу выплачваць чалавеку 20 капеек. Пры гэтым важна разумець, што кошт прадукцыі аўтаматычна павышаецца на залогавы кошт тары, але грошы можна вярнуць, здаўшы бутэльку.\nраздзельны збор адходаў экалогія эканомія\nЗ тегами: раздзельны збор адходаў экалогія эканомія\nПапярэдняя: Калі сэрца патрабуе добрых спраў\nНаступная: Ці выратуе цыгарэта ад COVID-19?


Соф'я Абрамава: Пакаленне бутэрброда - Універсітэт залатога веку\n01 чэрвеня 2016 → Бібліятэка\nСоф’я Абрамава: Пакаленне бутэрброда\nДогляд за хворымі сталымі сваякамі – гэта не толькі асабістая праблема чалавека. Гэта сацыяльная праблема ўсяго грамадства цалкам.\nЯк правіла, догляд за сталымі людзьмі кладзецца на плечы аднаго з членаў сям’і: у асноўным на жанчын, якім крыху больш за 50 гадоў. Гэта так званае “sandwich generation” ( «пакаленне бутэрброда»). Яны, як бы «заціснутыя» паміж двума ўзроставымі групамі – пакаленнем дзяцей, якім яшчэ патрэбна іх дапамога, і пакаленнем бацькоў, якія калісьці вырасцілі іх саміх, але цяпер страцілі самастойнасць і маюць патрэбу ў дапамозе.\nАдным з найбольш цяжкіх станаў, звязаных з доглядам за сталымі людзьмі, з’яўляецца дэменцыя.\nДэменцыя (лац. Dementia – вар’яцтва) – набыты недаўсціп, ўстойлівае зніжэнне пазнавальнай дзейнасці са стратай у той ці іншай ступені раней засвоеных ведаў і практычных навыкаў і цяжкасцю або немагчымасцю набыцця новых.\nУ свеце дэменцыяй пакутуе каля 50 мільёнаў чалавек, і ў выніку старэння насельніцтва да 2050 года гэтая лічба вырасце ў тры разы. «На нас насоўваецца глабальнае цунамі дэменцыі, – сказала Генеральны дырэктар СААЗ доктар Маргарэт Чэн. – Нам неабходна павысіць аб’ём інвестыцый не толькі ў навуковыя даследаванні, накіраваныя на пошук лячэння ад гэтай хваробы, але і ў мерапрыемствы па паляпшэнні якасці жыцця хворых … »\nСёння сярод усіх хранічных захворванняў дэменцыя і кагнітыўныя парушэнні з’яўляюцца асноўнымі нагодамі залежнага становішча людзей сталага ўзросту ва ўсім свеце.\nМіжнародная асацыяцыя хваробы Альцгеймера (асноўнае захворванне, якое прыводзіць да дэменцыі) лічыць, што чалавек, хворы на дэменцыю, застаецца чалавекам, які захоўвае сваю годнасць і заслугоўвае такой жа ступені павагі да сябе, як і іншыя людзі.\nІнфармацыя, адукацыя і навучанне ў галіне дадзенага захворвання, яго наступстваў, а таксама таго, як ажыццяўляць догляд за хворымі, павінны быць даступныя для ўсіх тых, хто мае дачыненьне да аказання дапамогі хворым на дэменцыю.\nПраблемы, звязаныя з паляпшэннем якасці жыцця дадзенай групы насельніцтва сёння знаходзяцца ў цэнтры ўвагі сацыяльных арганізацый ва ўсім свеце.\nУ нашай краіне падтрымка людзей з дэменцыяй, іх сваякоў і прафесійных сацыяльных работнікаў знаходзіцца ў пачатку свайго шляху і таму вельмі важна атрымаць веды ад тых людзей, якія ўжо маюць шматгадовы досьвед у гэтай галіне.\nУ дадзенай сітуацыі грамадская дапамога ў той ці іншай форме «пакаленню бутэрброда» неабходная.\nOбщественная дабрачынная габрэйская арганізацыя «Хэсэд-Рахамім» з 1994 года займаецца сацыяльнай падтрымкай сталага насельніцтва і інвалідаў. Разумеючы спецыфічныя праблемы і патрэбы дадзенай групы насельніцтва, супрацоўнікі пастаянна шукаюць дадатковыя сродкі і новыя формы работы.\nУ 2016 годзе Фонд «Памяць, адказнасць, будучыня» (Германія) праз свайго афіцыйнага прадстаўніка ў Беларусі МГА “Узаемаразуменне” выдзеліў ГДГА «Хэсэд-Рахамім» грант для рэалізацыі праекта «Мы разам».\nПраект «Мы разам» накіраваны на сацыяльную падтрымку людзей з пачатковай стадыяй дэменцыі і іх сваякоў.\nУ межах гэтага праекта спецыялісты ГДГА «Хэсэд-Рахамім» імкнуцца распрацаваць праграму сацыяльнай падтрымкі людзей з дэменцыяй на аснове самага перадавога досьведу іншых краін.\nЯны наведвалі Германію і Англію з мэтай вывучэння сацыяльнай палітыкі гэтых дзяржаў адносна людзей з асаблівымі патрэбамі, а таксама непасрэдных тэхналогій ажыццяўлення прынцыпу годнага старэння для ўсіх.\nА з 11 па 14 красавіка была арганізавана рабочая сустрэча па абмене досьведам сацыяльнай працы з людзьмі, якія жывуць з дэменцыяй. Спонсарамі Рабочай сустрэчы выступілі: Амерыканскі аб’яднаны габрэйскі размеркавальны камітэт (ААГРК) Джойнт і «Сусветная габрэйская дапамога» (Вялікабрытанія).\nУ Рабочай сустрэчы, якая доўжылася 4 дні, прынялі ўдзел прадстаўнікі грамадскіх арганізацый з Мінска, Гомеля, Бабруйска і Віцебска, спецыялісты тэрытарыяльнага цэнтра сацыяльнай падтрымкі насельніцтва Мінска, НДІ працы і сацыяльнай абароны насельніцтва, і Міжнароднага грамадскага аб’яднання «Узаемаразуменне».\nАсноўнымі дакладчыкамі былі спецыялісты з ААГРК Джойнт (Ізраіль) і «Габрэйскі догляд» (Вялікабрытанія).\nЯны пагрузілі ўсіх удзельнікаў сустрэчы ў свет чалавека, які жыве з дэменцыяй. Вельмі пранікнёна паказалі, як чалавек з стратай памяці страчвае становішча ў грамадстве, самапавагу, якія цяжкасці ўзнікаюць у зносінах з такім чалавекам, як сваякі губляюцца пры доглядзе за ім.\nУ той жа час спецыялісты з Англіі і Ізраіля пераканаўча паказалі, як дапамагчы чалавеку на ранніх стадыях дэменцыі здабыць упэўненасць у сабе, вярнуць павагу блізкіх, як можна пераканаць навакольных у тым, што ўсе беды не ад дрэннага характару, а ад стану памяці і магчымасці або немагчымасці мысліць прадуктыўна.\nЯны паказалі, як зрабіць жыццё ў сям’і больш спакойным, як арганізаваць індывідуальныя заняткі з такімі людзьмі на хаце і ў групах Цэнтраў дзённага знаходжання. Як арганізаваць групы ўзаемадапамогі і ўзаемападтрымкі для членаў сем’яў.\nУ працэсе сустрэчы ўдзельнікі абмяркоўвалі напаўненне «чароўнага чамаданчыка», дзе прадстаўлены розныя прыстасаванні для актывізацыі кагнітыўных працэсаў (ад мячыкаў, эспандэраў для трэніроўкі мышцаў да пазлаў, галаваломак і лагічных гульняў).\nБыла прадэманстравана методыка «скрынка ўспамінаў», якая дапамагае ажыццяўляць індывідуальны падыход да чалавека з дэменцыяй, зразумець, як можна дастукацца да яго свядомасці ведаючы яго жыццёвыя інтарэсы, звычкі і ўзаемаадносіны з людзьмі да хваробы.\nБольш дасведчаныя ўдзельнікі сустрэчы прадэманстравалі прыёмы наладжвання кантакту (як казаць, дзе стаяць, як ажыццяўляць тактыльны кантакт, як прыцягнуць увагу чалавека з дэменцыяй да суразмоўцы).\nВялікая ўвага была нададзена пачуццям сваякоў, якія часта не ўяўляюць, што ім рабіць, як сябе паводзіць у сітуацыі, якая склалася, як арганізаваць догляд на хаце пры моцнай занятасці.\nПры абмеркаванні гэтых пытанняў было выразна паказана, што сваякі таксама маюць патрэбу ў падтрымцы.\nУсе веды, атрыманыя ў працэсе абмену досьведам, спецыялісты АДГА «Хэсэд-Рахамім» будуць прымяняць у сваёй дзейнасці.\nУ канцы чэрвеня пачнецца непасрэдная дзейнасць па праекце: будуць сфарміраваны 2 групы дзённага знаходжання для людзей з праблемамі памяці і ранняй стадыяй дэменцыі; штомесяц будуць праводзіцца групы падтрымкі для сваякоў, а дадаткова да гэтага сіламі валанцёраў будуць ажыццяўляцца сацыяльныя візіты на дом да ўдзельнікаў праекта, якія жывуць з дэменцыяй.\nЗараз вядзецца падбор удзельнікаў груп, а таксама людзей, якія жадаюць удзельнічаць у праекце ў якасці валанцёраў.\nУ далейшым мяркуецца выдаць брашуру з апісаннем усіх відаў дзейнасці па праекце для распаўсюджвання досьведу ў дзяржаўныя, грамадскія арганізацыя і для дапамогі тым, хто даглядае за сваімі сваякамі дома.\nПраект «Мы разам» палепшыць становішча людзей са стратай памяці і дапаможа «пакаленню бутэрброда» зазірнуць у «залюстаркоўе» чалавека, які жыве з дэменцыяй, зразумець, як ён бачыць і ўяўляе навакольны свет і як сваякі і супрацоўнікі, якія даглядаюць такога чалавека, могуць перажыць эмацыйны стрэс пры доглядзе за ім і захаваць сябе.\nГДГА “Хэсэд-Рахамім”, Мінск\nТэгі: абмен досведам\n“Ссылалі ў Гародню, як у Сібір” – прайшла чарговая агульная лекцыя ва УЗВ\n18 лютага 2021\nРасклад анлайн-заняткаў ВУЗВ на люты-сакавік. Вас чакае шмат цікавых лекцый і курсаў!\nСтудэнты УЗВ сабралі рэчы для гарадзенскага дарослага хоспісу


Грэх у сьвядомасьці беларусаў\n02 чэрвень 2005, 23:46\nВячаслаў Ракіцкі, Менск (эфір 2 чэрвеня) Новая перадача сэрыі “Беларуская Атлянтыда”. Удзельнічае этнакультуроляг Тацяна Валодзіна.\n(Вячаслаў Ракіцкі: ) “Грэх… Мы так часта чуем і гаворым гэтае слова, што разуменьне яго стала няпэўным і неканкрэтным. А калі мы ня верым у Бога і ня ходзім да храму, тады мы можам быць грэшнымі або не? І ці грэх, скраўшы, ісьці ў касьцёл, а адтуль наўпрост да каханкі? І ці зьмяняецца стаўленьне да граху з разьвіцьцём грамадзтва? Пытаньняў шмат. І хвалявалі яны ўжо многія пакаленьні людзей, і нават раней за тое, як сфармуляваў свае запаветы Бог”.\n(Тацяна Валодзіна: ) “Грэх — адно з вытворных паняцьцяў, што фармуюць сыстэму каштоўнасьцяў у грамадзтве, этычныя нормы і прынцыпы сацыяльных дачыненьняў як у хрысьціянскай, так і ў будзённай народнай традыцыі. Грэх можна разглядаць у мностве сваіх праяўленьняў: і як парушэньне сыстэмы забаронаў, і як нейкую матэрыяльную субстанцыю, якуя можна падлічыць, ацаніць і нават прадаць. Існуе праблема судачыненьняў граху як рэлігійна-этычнай катэгорыі і народнага сьветагляду, праблема сумяшчэньня сьвятых запаветаў з абрадавай практыкай”.\n(Ракіцкі: ) “Як разумелі грэх нашы продкі, як ставіліся да яго, якімі былі шляхі пазбаўленьня граху ці пакараньня за яго? Але найперш, наколькі супадаюць хрысьціянскае і народнае бачаньне самога граху?”\n(Валодзіна: ) “Народная мараль хрысьціянскае разуменьне граху пашырае і адначасна канкрэтызуе. З паведамленьня вялікага знаўцы Палесься Чэслава Пяткевіча, да вялікіх грахоў адносяцца наўмыснае забойства, пакалечаньне, зьнявага крыжу, клятвапарушэньне, падпальваньне і выдзіраньне пчолаў. Да вялікіх грахоў далучаюць таксама нанесеныя крыўды ў залежнасьці ад таго, як іх успрымае пацярпелы. Гэтаксама лічыцца грахом зьняважлівае стаўленьне да царквы і ўсіх яе атрыбутаў. Але ў забойстве канякрада, пчаладзёра, падпальніка граху няма. Да таго ж, якім бы грэшным ні быў чалавек, але калі ён быў гвалтоўна забіты, усе яго грахі пяройдуць на забойцу”.\n(Ракіцкі: ) “Што ж яшчэ дадае тут уласна народная традыцыя?”\n(Валодзіна: ) “Для народнай традыцыі грэх — парушэньне звычаяў і абрадаў. Прыкладам, стаўленьне да магіі. Чарадзейства, знахарства і самая вера ў іх магчымасьць, такія натуральныя ў народзе, грэх з гледзішча царкоўнага дагматызму. Грэх біць зямлю, пляваць на агонь, апаганьваць крыніцы — гэта агульнаславянскія запаветы, парушэньне якіх залічваецца да самых цяжкіх грахоў, ня меншых за вядомыя хрысьціянскія правілы”.\n(Ракіцкі: ) “А як раней ставіліся людзі да іншых хрысьціянскіх грахоў? Прыкладам, да ляноты, абжорства, гневу?”\n(Валодзіна: ) “Лянота ўспрымалася як абмежаваны недахоп, але ня грэх. Казалі нават: “усякая лянота ад Бога”. Гнеў жа, паводле народных усьведамленьняў, — сапраўды грэх, бо абцяжарвае сумленьне. А вось абжорства, на думку палешука, нават не існуе: той, хто шмат есьць, прадуктыўна працуе, “бо добры ядотнік — добры работнік”. Зашмат зьесьці ніхто ня зможа, бо “душа меру знае”. А калі хто на сьвята пераесьць, то ня грэх, бо “на тое Бог даў сьвята, штоб людзі елі, пілі і весяліліся”.\n“Хіба ж гордасьць грэх? Як чалавеку ўдасца даказаць славы, нацца зрабіць нешта разумнае к людзкаму, а хацьбы толькі к свайму дабру, або на абшчэськае дзіва, то чаму ж яму гэтым не гадзіцца? Што ж ён мае рабіць: выйці хіба на вуліцу да крычаць: — Людзі добрыя, я зраблю тое ды сёе, так ды сяк, ды йдзіце ўсе дай бійце мяне ў морду?!”\n(Ракіцкі: ) “Зь дзяцінства запомніліся мне засьцярогі бабулі не выкідваць нават скарыначкі хлеба. Яна казала — гэта грэх”.\n(Валодзіна: ) “Так, сапраўды беларусы спрадвеку лічылі вялікім грахом непаважлівае стаўленьне да хлеба. Абыходжаньне зь ім запаўнялася мноствам перасьцярогаў — нельга нядбала перасоўваць бохан зь месца на месца, грэх нават міжволі выпусьціць яго з рук. Жадаючы такога граху пазбыцца, трэба яго падняць, пацалаваць, тройчы перахрысьціўшыся. Хлеб ня можа ляжаць на стале, калі побач на лаве хтосьці сьпіць. Хлебам нельга забаўляцца, кідацца ім або барабаніць па ім пальцамі ці нажом. Грэх дакрануцца да хлеба нямытай рукой або есьці не памыўшыся”.\n(Ракіцкі: ) “На вёсках да сёньня прытрымліваюцца забаронаў працаваць у сьвяты — грэх, кажуць. Але чаму? Праца ж ніколі не была грахом”.\n(Валодзіна: ) “Па-першае, тут уплыў запавету не парушаць сьвяточнасьці сёмага дня пасьля стварэньня сьвету. “Нядзелю аддай Богу свайму”, — так у Запавеце. А ў народзе верылі, што гэта можа прывесьці да парушэньня прыроднай раўнавагі і сьветапарадку. Прыкладам, існуе строгая забарона працаваць на Благавешчаньне, калі нават “птушка гнязда ня ўе, дзеўка касы не пляце”. За парушэньне — Божая кара, прычым, пакаранымі могуць быць як людзі, так і жывёлы. Так, зязюля ня мае свайго гнязда, бо не паслухалася і працавала ў гэты дзень”.\n(Ракіцкі: ) “Атрымліваецца, што птушкі і жывёлы таксама могуць грашыць? У чым жа іх грэх?”\n(Валодзіна: ) “У жывёльным і расьлінным сьвеце таксама ёсьць свой крытэр граху. Прыкладам, вераць, што ўсе зьмеі на Ўзьвіжаньне адыходзяць у свой вырай. Але калі якая летам кагосьці ўкусіла, яе не прымаюць. У адчаі зьмяя шукае пагібелі, бо зямля яе не прымае, як не прымае і целы грэшнікаў-людзей. Самы папулярны матыў народных біблейскіх легендаў — гэта паводзіны расьлінаў і жывёлаў у час укрыжаваньня і пакутаў Хрыста. У судачыненьні зь імі хтосьці зь іх пачынае лічыцца грэшным ці нячыстым. Сярод грэшных расьлінаў і вольха, бо зь яе зробленыя цьвікі для ўкрыжаваньня, таму яе драўніна “чарвівая” і непрыдатная для будоўлі. За грэх непаслухмянства пакараныя воран і каршун. Воран стаў зь белага чорным, бо ня выканаў даручэньня Ноя і ў пачатку сьвету ня стаў дапамагаць Богу капаць і прачышчаць крыніцы. Вобраз асіны зьвязаны з матывам самага вялікага грэшніка між людзей — Юды, што прадаў свайго Настаўніка.\n“Асіна заўсёды з таго шуміць, што як Юда хацеў вешацца, то ўсе дзеравы не даваліся, бо шумелі, адно яна не шумела, то ён на ёй павесіўся. Толькі яна зьмілавалася над Хрыстапрадаўцам. Затым-та яна і досі дрыжыць, бо яе Бог етак заклеймаваў. Асіна — чарцям ды ведзьмам дружына. З асіны няможна нічога ставіць, ані ў грэблю класьці, бо чорт зараз і прычэпіцца, а штоб у сьцену пакласьці асінавае бервяно, то й сам Бог не вялеў”.\n(Ракіцкі: ) “А якім чынам (акрамя малітваў, вядома) грахі замольвалі, за што чакалася прабачэньне?”\n(Валодзіна: ) “Верылі, што ўсіх грахоў пазбаўляюцца і ідуць адразу ў рай жанчына, што памерла ў родах, ды той, каго забіў пярун, бо разам з такім чалавекам аказаўся зьнішчаным і нячысьцік. Але гэта надта трагічна. Выбачаюцца грахі і тым, хто стане забіваць зьмеяў, бо яны нібыта смокчуць сонца. Калісь казалі, за адну забітую зьмяю Бог даруе чалавеку дванаццаць грахоў, а за дванаццаць зьмеяў, забітых у адзін дзень, нават вялікаму грэшніку даруюцца ўсе грахі”.\n(Ракіцкі: ) “Несумненна, паняцьце граху непарыўна зьвязанае з такімі маральнымі катэгорыямі, як сумленьне і асабліва сорам. Што аб гэтым кажа наша традыцыя?”\n(Валодзіна: ) “Людзкія заганы, грэх, як на тое паказвае і наша мова, зацямняюць, засьляпляюць чалавеку вочы, нездарма мы кажам — ат страму глазы лупаютца; у сабакі вачэй позычыўшы. Цікава, што эвангельская прыпавесьць пра сучок і бервяно ў воку апавядае ня толькі пра грахі як пра прычыну скажэньня ўспрыманьня, але й пра матэрыяльную канцэнтрацыю грахоў менавіта ў вачах.\n“Як чалавек зроду, ня быўшы ласым на чужое дабро, падасца чорту да нешта ўкрадзе, хаць невялічкае, дабярэцца да чужое жонкі або іншую якуюсь напасьць адколе каму-небудзь, то хаць бы ён, апомніўшыся, як каяўся, то яго вока ўся-такі будзе запарушано; бывае, што людзі і выбачаць віну, а пра тое грэшнік чуе ліхія парушынкі ў вачах. Есьцека і такія вочы, што, маўляў, дыму не баяцца; не баяцца не то парушынкі, дай цэлае жмені сьмецьця”.\n(Ракіцкі: ) “А якім бачылі людзі пакараньне за грахі?”\n(Валодзіна: ) “Згодна з народнымі ўяўленьнямі, пакараньне за грэх спасьцігае чалавека адразу і часьцей мае канкрэтны, нават фізычны характар. Звычайна кара судачыняецца з самім грахом — хтосьці тапіў лазьню ў сьвята, там атрымаў значныя апёкі, забіваў калы да Дабравешчаньня — будзе засуха. Распрацаваная і цэлая сыстэма расплаты за грахі на тым сьвеце — у пекле. І там за грахі аддаецца адпаведным. Прыкладам, п’яніца п’е смалу; хто біўся, таго чэрці сякуць лазіною, а ён сам вошы б’е, б’е-б’е, дый невядома адкуль яны бяруцца. Брахун будзе хадзіць з высалупленым языком і зьвязанымі назад рукамі, а за язык будуць кусаць авадні і мухі”.\n“У Бога ўсе нашыя грахі і добрыя ўчынкі запісаны, і хоць на гэтым сьвеце хто ня ўмее чытаць і пісаць, то Бог так дасьць, што на страшным судзе кажды ўмецьме і мусіцьме на голас усё перачытаць перад усімі, і тады Бог скажа, што ён за гэта заслужыў: ці пекла, ці неба”.\n(Ракіцкі: ) “Словам, кожны пацерпіць за зробленае. І хаця ў прыказках можна сустрэць — “Грэх у мех, а сам наверх”, табе тут жа запярэчаць — “Грэх не схаваеш у мех, ня ўтопчаш у балота”. Тым больш, што кожны з нас і нараджаецца ўжо грэшным, бо мае ўнутры сябе грэх. Хай сабе ня свой, але грэх першародны. Але пра гэта наступным разам”.


Што ўяўляюць сабой дюралевые вокны\nГалоўная ➠ Будаўніцтва і рамонт ➠ Што ўяўляюць сабой дюралевые вокны\nАпублікавана 10.03.2012 19:13\nУ апошнія гады на рынку ўсё велізарную папулярнасць атрымліваюць дюралевые вокны. Але што яны ўяўляюць сабой? Якія іх галоўныя ўласцівасці, перавагі і недахопы?\nДавайце паспрабуем адказаць на гэтыя і іншыя пытанні.\nТакім чынам, спачатку, варта ведаць, што дюралевые вокны ствараюць з экструдаванага алюмініевага сплаву магнію і крэмнію. Магній павялічвае трываласць профіляў, а крэмній забяспечвае трываласць і каразійную ўстойлівасць.\nДля вытворчасці вокнаў, звычайна, ўжываецца, так званы, «цёплы» алюміній. Ён складаецца з 2-ух частак, злучаных тэрмічны устаўкай з пластыка (да прыкладу, нейлону), часта армаванага шкловалакном. Падобнае тэхналагічнае рашэнне дазваляе зрабіць тэрмічны бар'ер, які таксама як і профіль з'яўляецца фактычна бясконцым. Існуе, але, і распрацоўка «халоднага» профілю, які робіцца цалкам з алюмінія. З-за нізкай цеплаёмістасці такія профілі ўжываюцца толькі для будаўніцтва шкляных фасадаў альбо вокнаў офісных пабудоў, і не выкарыстоўваюцца ў жылых памяшканнях.\nДюралевые профілі маюць ячэістую структуру. Цёплы звычайна змяшчае дзве альбо тры камеры, а можа быць і больш. Чым больш камер, тым лепш ізаляцыя цяпла. Прахладны пабудаваны на адной камеры і з'яўляецца больш вузкім, чым профіль з пластыка.\nФактычна заўсёды выраб алюмініевых вокнаў мяркуе нанясенне ахоўнага пакрыцця на паверхню профілю, якое да таго ж робіць дэкаратыўныя функцыі. Звычайна, абарона ўяўляе сабой анадаванне і расфарбоўку. Анадаванне ўяўляе сабой хімічны працэс, пры якім паверхню профілю пакрываецца тонкім пластом вокісу алюмінія. Такое пакрыццё павялічвае цвёрдасць паверхні і стойкасць профілю да ізаляцыі, абараняе ад карозіі. Пасля анадавання варта расфарбоўка ў ванне, па гэтым аконныя профілі атрымліваюць яркія жалезныя колеру кававага, зелянявага, залатога альбо натуральнага колеру алюмінія. Ўжываецца таксама і распрацоўка электрастатычнага парашковага пакрыцця - поліэфірны парашок наносяць на чысты альбо бліскучы профіль, які потым абпальваецца ў печы. Такім чынам, адбывайся абарона алюмініевых вокнаў ад карозіі, драпінаў і канфігурацый тэмпературы. Колер пакрыцця можа быць кіслым - матавым альбо глянцавым, але можа і імітаваць, напрыклад, валакна драўніны.\nПрынцыповым перавагай алюмініевых вокнаў з'яўляецца лёгкасць стварэння розных формаў. Метал можа проста быць выгнуты, а таму выкарыстоўваецца і ў дачыненні нават для стварэння незвычайных вокнаў. Акрамя таго, такія вокны не патрабуюць спецыяльна тэхнічнага абслугоўвання, даволі лёгка мыць вадой з мяккім мыйным сродкам. Толькі будзьце ўважлівыя, для чысткі не выкарыстоўвайце кіслаты, растваральнікі альбо абразіўныя рэчывы, так як яны могуць выклікаць пашкоджанні паверхні.\nТаксама майце на ўвазе, што алюміній не ўступае ў кантакт з іншымі металамі, адбываецца карозія. Такім чынам, калі Вы захочаце зрабіць падваконнік таксама з металу, то павінны абраць алюміній.\nДюралевые вокны даўгавечныя, трывалыя і на працягу многіх гадоў захоўваюць выдатны вонкавае аблічча, яны простыя ў выкарыстанні. Але будзьце ўважлівыя пры ўсталёўцы, алюміній валодае высокім каэфіцыентам тэрмічнага пашырэння, што можа прывесці да дэфармацыі структуры, калі вокны дрэнна ўстаноўлены. Любыя пашкоджанні: драпіны, змяненне колеру лакафарбавага пакрыцця, ўвагнутасці і т. П. Не здолеюць быць адрамантаваны.\nЦыкляванне і шліфоўка паркета галоўныя этапы\nЎстаноўка пластмасавых вокнаў галоўныя этапы работ


“Адукуй сябе пра(з) Еўропу” – скончылі другі выпуск - Адукацыя\nЗдымкі Вольгі Турло\nДва насычаныя дні ў Вільні. Цікавыя праэкты, матывуючыя спікеры, сама Вільня – магічная і яскравая. Зацікавіла? А гэта Школа “Адукуй сябе праз Эўропу” ладзіла трэццюю і апошнюю face-to-face сустрэчу!\nУ суботу удзельнікі школы прэзэнтавалі вынікі сваіх міні-праэктаў. Міні-праэкты маглі быць рознымі. Можна было зрабіць інтэрв’ю, прэзентацыю ці печа-куча для замежнікаў. Тэма была аднолькавая: Эўропа і Беларусь – погляд суседа.\nДа інтэрв’ю ўсе удзельнікі паставіліся адказна. Так, Дыяна перакладала з ангельскай на беларускую, што не вельмі звычна для яе. Таксама яна адзначыла, што для францужанкі Аліс, яе гераіні, валанцёрства было once in a lifetime магчымасцю пабачыць Беларусь. Аліс была вельмі здзіўленая тым, што наяўнасць вышэйшай адукацыі ўплывае на працаўладкаванне.\nЯўген падкрэсліў у сваім інтэрв’ю праблему з безбар’ерным асяроддзем. Мано Шванебергер распавяла аўтару, што яе вельмі здзівілі кошты на прадукты ў Мінску – амаль такія ж як і ў Германіі – і вялікія праблемы з пандусамі. Дзяўчыне не хапала таксама роверных сцежак.\nАляксандра даведалася, што нямецкая пункуальнасць – гэта толькі міт. Норман ахвотна распавёў пра свае ўражанні пра Беларусь. Ён мяркуе, што ў Германіі занадта мала інфармацыі, каб скласці поўнае ўражанне пра краіну.\nМарыя таксама брала інтэрв’ю ў нямецкай валанцёркі, Раі. Тая падзялілася сваім досведам камунікацыі з беларусамі. Раю вельмі здзівіла, што нават у турыстычным офісе могуць не размаўляць па-ангельску. Яшчэ пацвердзілася меркаванне, што ў Беларусі вельмі моцныя гендэрныя стэрэатыпы.\nСаша і Алесь працавалі разам над інтэрв’ю. Раксана з Францыі прыехала вывучаць рускую мову на курсах. Спачатку беларусы для дзяўчыны аказаліся вельмі закрытымі і халоднымі. Але калі Раксана пачала паляпшаць свае веды, яна адчула да сябе зусім іншае стаўленне. Таксама вялікім уражаннем была забарона ўваходу ў інтэрнат з 12 да 6 гадзін раніцы.\nВыбар Вікторыі быў нечаканым. Яна зрабіла інтэрв’ю з замежнікам, які працуе і жыве ў Беларусі ўжо доўга. Барыс паходзіць з Арменіі, працуе ў кафэ. Ён стаў знакамітым таму, што першы ў Мінску пачаў гатаваць каву па-ўсходняму. Барыс адзначыў таксама, што яго вельмі непакоіць стаўленне да сталых людзей: часам іх не заўважаюць і не надаюць той увагі, якой яны заслугоўваюць.\nТаксама ўдзельнікі курсаў прыгатавалі прэзентацыі. Усе прэзентацыі закранулі праблемы поглядаў на Беларусь з боку Эўропы. Вельмі часта можна было чуць такія погляды як “чыстая, але бедная краіна”, “прыгожыя дзяўчыны”. Прэзентацыя Кацярыны адрознівалася ад усіх іншых. Удзельніца вырашыла падагульніць досвед сваіх аднагрупнікаў і зрабіла шэраг “вредных” парадаў для тых, хто робіць інтэрв’ю.\nВіялета зрабіла цікавую інфаграфіку, дзе памясціла цікавыя факты для замежнікаў. Дзяўчына спадзяецца, што вынік яе працы можна будзе выкарстаць для стварэння рознай турыстычнай прадукцыі.\nУ сваёй прэзентацыі Артур змясціў спасылку на фільм Джуда Лоў “Connection”, артыкул Vice пра Беларусь і ўласнае відэа пра замежнікаў у Беларусі.\nРыгор пералічыў 5 рэчаў, якія застаюцца незразумелымі для іншаземцаў, а Наста зрабіла цікавае назіранне: “Не трэба паказваць гарады, трэба паказваць што за імі”. Араз выразіў сваю зацікаўленасць тэмай LBGTQ-кам’юніці ў Беларусі.\nЗа цікавай справаздачай мінула шмат часу. Пасля абеду Довіле Шукуте зрабіла цікавую прэзентацыю пра ролю Беларусі ў адносінах паміж краінамі Балтыкі і краінамі Усходняга партнерства.\nНядзеля была плённай на цікавыя думкі і спрэчкі. Адбыліся дэбаты, асаблівасць якіх была ў тым, што нельга было абраць бок – трэба абараняць канцэпцыю, нават калі ты з ёй не згодны. Група была падзеленая на прадстаўнікоў апазіцыі і дзяржавы.\nПершае пытанне: “Ці мусіць моладзь больш удзельнічаць у палітычным жыцці краіны?”\nНа погляд прадстаўнікоў дзяржавы, удзел моладзі ў палітыцы дазволіць прыўнесці свежы погляд на пытанні.Таксама можа атрымацца пакаленне прафесіяналаў, якое забяспечыць добрае жыццё наступным пакаленням.\nАпазіція не пагадзілася з меркаваннямі дзяржавы. Так, на моладзь можна лёгка паўплываць і часам іх праца будзе аднабаковай.\nДругое пытанне: “Ці мусіць Беларусь дазваляць уцекачам заставацца, каб палепшыць адносіны з ЭС?”\nДзяржава падтрымала гэтую ідэю. Прадстаўнікі гэтай групы выказалі меркаванне, што неабходна падтрымка правоў чалавека ў гэтым выпадку. Таксама гэта б дапамагло б дальнейшых перамовах з ЭС, бо будзе назірацца нейкае падабенства поглядаў.\nАпазіцыя была занепакоена станам эканомікі – а ці мажліва пусціць уцекачоў і забяспечыць уласных грамадзянаў? Навошта нам гэта рабіць, калі Беларусь нават не ўваходзіць у ЭС? Таксама было меркаванне, што культура ўцекачоў нам чужая, і канфлікты праз гэта непазбежныя.\nШто гэта сустрэча дала ўсім нам?\nБезліч кантактаў. Цікавыя думкі. Новыя канцэпцыі. Погляд з іншага боку. Натхненне.\nА яшчэ яна запэўніла ў тым, што цікавай і адукаванай моладзі ў нас хапае.


30 травень 2018, 08:59 абноўлена 30 травень 2018, 17:42\nАркадзь Бабчанка, архіўнае фота\nУвечары 29 траўня ў сваім доме ў Кіеве быў застрэлены расейскі апазыцыйны журналіст Аркадзь Бабчанка. Хто ўчыніў і замовіў забойства, невядома.\nАсноўныя вэрсіі ўкраінскай паліцыі — забойства за прафэсійную дзейнасьць або за грамадзянскую пазыцыю. Крытык Крамля, Аркадзь Бабчанка пераехаў ва Ўкраіну ў 2017 годзе. Разнастайныя пагрозы яму ішлі ад баевікоў «ДНР» і «ЛНР», прамы заклік забіць яго зыходзіў ад радыкальнай партыі «Другая Россия», на забойства намякала давераная асоба Ўладзіміра Пуціна Марына Юдзеніч.\nСкладзены фатаробат аднаго з падазраваных, але ўкраінскі бок не выключае, што злачынца меў саўдзельнікаў.\nБабчанка быў забіты трыма стрэламі ў сьпіну. Як сьцьвярджае дэпутат Вярхоўнай рады Антон Герашчанка, забойца чакаў Бабчанку ў пад’езьдзе, застрэліў яго, калі той адчыніў дзьверы ў кватэру. Суседзі і жонка забітага, якая была дома, ня чулі стрэлаў — верагодна, забойца выкарыстоўваў зброю з глушыльнікам.\nПрацяг: На месцы забойства Бабчанкі знайшлі гільзы ад «Макарава»\nШэраг украінскіх палітыкаў — у тым ліку прэм’ер-міністар Уладзімір Гройсман — абвінавацілі ў забойстве Крэмль, ФСБ і асабіста Пуціна. Расейскія палітыкі абвінавачваюць Украіну. Расея заявіла, што будзе весьці сваё расьсьледаваньне забойства Бабчанкі, таксама ўласнае расьсьледаваньне анансавала расейская «Новая газета», у якой пэўны час працаваў Бабчанка.\nХто такі Аркадзь Бабчанка\nАркадзь Бабчанка прайшоў дзьве чачэнскія вайны на баку Расеі, у першай удзельнічаў, калі праходзіў тэрміновую службу, у другую ваяваў кантрактнікам. Пасьля звальненьня ў запас стаў васковым карэспандэнтам (у тым ліку ў час вайны ў Паўднёвай Асэтыі). Супрацоўнічаў з «Московским комсомольцем», НТВ, «Первым каналом», ТВЦ, «Новой Газетой» і іншымі выданьнямі. Напісаў некалькі кніг пра вайну.\nАркадзь Бабчанка, 2014: Гэтая вайна будзе апошняй у гісторыі Расеі\nБыў у апазыцыі да расейскіх уладаў. У 2012 годзе быў фігурантам крымінальнай справы аб закліках да масавых беспарадкаў за публікацыю паста аб акцыях «За честные выборы». Выказваўся ў падтрымку Ўкраіны ва ўзброеным канфлікце на Данбасе. Зьехаў ва Ўкраіну пасьля шырокай крытыкі ягонага выказваньня аб тым, што ён ня мае спачуваньня ахвярам зьбіваньня самалёта з расейскімі вайскоўцамі ў Сырыі.\nУ апошнім посьце на Facebook Бабчанка расказваў, што чатыры гады таму цудам застаўся жывы: украінскія вайскоўцы ня ўзялі яго на верталёт празь перагрузку, той верталёт пазьней зьбілі сэпаратысты пад Славянскам.\nНя першы палітычны эмігрант з Расеі, якога забілі\nБабчанка — ня першы палітычны эмігрант з Расеі, забіты ва Украіне ў апошнія гады. 23 сакавіка 2017 года ў цэнтры Кіева быў застрэлены экс-дэпутат Дзярждумы Расеі Дзяніс Варанянкоў. Забойцам аказаўся былы баец батальёна «Данбас» 28-гадовы Павел Паршоў — ён быў паранены ахоўнікам і пасьля памёр у бальніцы. Паводле апублікаваных генпракурорам Украіны Юрыем Луцэнкам вынікаў расьсьледаваньня, забойства Варанянкова на загад ФСБ РФ замовіў былы муж опэрнай сьпявачкі Марыі Максакавай (удавы забітага былога расійскага дэпутата) Уладзімір Цюрын.\nУжо два гады вядзецца расьсьледаваньне забойства ў Кіеве беларускага журналіста Паўла Шарамета, які да пераезду ва Ўкраіну таксама працаваў у Расеі. 20 ліпеня 2016 году ў цэнтры Кіева выбухнула аўто, на якім ён ехаў на працу.\nУ Кіеве застрэлілі вядомага расейскага журналіста Аркадзя Бабчанку


Кардынал Сандры: хрысьціяне ў Ягіпце ў цяжкай сітуацыі\n12 студзеня 2013 году ў вужгарадзкім грэка-каталіцкім Крыжаўзвышэнскім катэдральным саборы адбылася біскупская хіратонія а. Ніла Лушчака, дапаможнага біскупа Мукачаўскай грэка-каталіцкай япархіі. Гэта былі першыя біскупскія сьвячаньні ўраджэнца Закарпацьця пасьля выхаду Грэка-Каталіцкай Царквы з падпольля, паведамляе ўкраінская служба Радыё Ватыкану.\nВатыкан выступіў з прапановай адзначаць ва ўсім сьвеце Дзень юдаізму.\n“Мы заклікаем усе Канферэнцыі каталіцкіх біскупаў увесьці такі дзень”, — заявіў сакратар ватыканскай Камісіі па рэлігійных стасунках з габрэямі салезіянскі сьвятар а. Норберт Гофман у інтэрв’ю міжнароднаму каталіцкаму прэсаваму агенцтву Kipa-Apic.\nПапа заклікаў да малітвы за еднасьць хрысьціянаў\nНапрыканцы агульнай аўдыенцыі 16 студзеня 2013 году Сьвяты Айцец Бенядыкт XVI зьвярнуўся да вернікаў з заклікам маліцца за еднасьць паміж усімі вызнаўцамі Хрыста — паведамляе Ватыканскае радыё.\nСінод мараніцкіх біскупаў занепакоены ростам колькасьці сірыйскіх бежанцаў\nПрыняцьце бежанцаў з Сірыі, што зьнявечана вайной — гэта добрая справа, якой трэба спрыяць, аднак няўхільны рост колькасьці тых, хто шукае прытулку ў Ліване можа нанесьці непапраўную шкоду палітычнай стабільнасьці і грамадзкаму парадку - так лічаць біскупы Мараніцкай Каталіцкай Царквы, якія сабраліся на Сінадальную асамблею ў Бкерке.\nСтановішча хрысьціянскіх супольнасьцяў у Ягіпце вельмі складанае і ў гэты перыяд яны шмат церпяць, — прызнаўся Прэфект Кангрэгацыі Ўсходніх Цэркваў кардынал Леанарда Сандры, які знаходзіўся з 6 па 11 студзеня 2012 году з шасьцідзённым візітам у гэтай паўночнаафрыканскай краіне.\nПрэфект Кангрэгацыі Ўсходніх Цэркваў зьдзейсьніў візіт у Ягіпет\nПрэфект Кангрэгацыі Ўсходніх Цэркваў кардынал Леанарда Сандры з 6 па 11 студзеня 2013 году знаходзіўся з візітам у Ягіпце — паведамляе Радіо Ватикан. Візіт быў прымеркаваны да сьвяткаваньня юбілееў мясцовых манаскіх каталіцкіх супольнасьцяў і Году веры. Прадстаўнік Рымскай курыі меў таксама шэраг сустрэчаў са зьверхнікамі хрысьціянскіх Цэркваў гэтай краіны і прадстаўнікамі царкоўных рухаў.\nЯк забіць частку жанчыны\nХрысьціянскі публіцыст і філосаф а. Пётра Рудкоўскі разважае пра тое, калі пачынаеца чалавечае жыцьцё, і ці мае жанчына права забіць частку самой сябе.\nУ размове з Ватыканскім радыё ватыканскі ярарх адзначыў, што ў Ягіпце ўсё часьцей гучаць пагрозы ў адрас пасьлядоўнікаў Хрыста — хоць трэба прызнаць, што такая сітуацыя існуе не ва ўсёй краіне, многія мусульмане сябруюць з хрысьціянамі і ахвотна накіроўваюць сваіх дзяцей вучыцца ў каталіцкія школы, ведаючы, што яны даюць добрую адукацыю. Духавенства і манахі, паводле словаў ярарха, маюць сапраўды братэрскія адносіны з многімі жыхарамі краіны, якія «бачаць іх добрыя ўчынкі ў сферы адукацыі і аховы здароўя, а таксама ў разьвіцьці чалавечага патэнцыялу».\nКардынал Леанарда Сандры ўзгадаў пра сваю сустрэчу з новым копцкім праваслаўным Патрыярхам Тавадрасам II, якому перадаў прывітаньне ад Папы Бенядыкта XVI. Кардынал спадзяецца, што выбар новага кіраўніка Копцкай Царквы стане пазітыўным сігналам для разьвіцьця экуменічных адносінаў паміж хрысьціянамі. Ярарх нагадаў таксама фрагмент прамовы Сьвятога Айца да дыпламатычнага корпусу, акрэдытаванага пры Апостальскай Сталіцы: «У Паўночнай Афрыцы прыярытэтам зьяўляецца супрацоўніцтва ўсіх элементаў грамадзтва. Кожнаму з іх павінны быць гарантавана грамадзянскае права, свабода публічнага вызнаваньня сваёй рэлігіі і магчымасьць уносіць уклад у супольнае дабро. Запэўніваю ўсіх егіпцянаў у маёй блізкасьці і малітве».\nНовую канстытуцыю Ягіпта крытычна ўспрынялі кіраўнікі мясцовых хрысьціянскіх Цэркваў, адзначаючы, што яна гарантуе правы толькі радыкальным мусульманам, нясе пагрозу жанчынам, моладзі і рэлігійным меншасьцям.\nПадчас візіту ў Ягіпет ватыканскі ярарх у адным з сваіх казаньняў у Каіры падкрэсьліў, што Канстытуцыя краіны павінна забясьпечваць фундаментальныя правы чалавека і абарону свабоды веравызнаньня. Кардынал Леанарда Сандры выказаў спадзяваньне, што гэтыя прававыя асновы знойдуць месца ў канстытуцыйнай рэформе, каб ажыцьцяўлялася не «арабская вясна», але «вясна чалавецтва»: «Молімся, каб канстытуцыйныя рэформы ў Ягіпце праводзіліся з пашанаю да правоў чалавека. Найперш гаворка ідзе пра рэлігійную свабоду, але таксама і пра іншыя правы, якія служаць для абароны чалавечай годнасьці: права на адукацыю, на жыцьцё, на магчымасьць мець дах над галавой, ежу і працу. Маем надзею, што ў рэформах знойдуць адлюстраваньне ўсе тыя прынцыпы, якія маюць крыніцай ня толькі “арабскую вясну”, але і “вясну чалавецтва”, вясну годнасьці чалавека».\nКардынал Леанарда Сандры выказаў спадзяваньне, што Каталіцкая Царква будзе працягваць сваю працу ў Ягіпце, і пажадаў краіне аднавіць на Блізкім Усходзе і ва ўсім сьвеце сваю ролю з уласьцівай ёй на працягу многіх гадоў «чалавечай, гістарычнай і культурнай веліччу».


Арыштаваны былы дэпутат і прадпрымальнік\n15 сьнежань 2004, 23:42\nУладзімер Глод, Менск Як стала вядома з крыніцаў у пракуратуры Беларусі, затрыманы Мікалай Скутаў. У Палаце прадстаўнікоў другога скліканьня ён займаў пасаду намесьніка старшыні парлямэнцкай камісіі ў справах прамысловасьці, паліва-энэргетычнага комплексу, транспарту, сувязі і прадпрымальніцтва.\nУ палаце папярэдняга скліканьня ў спадара Скутава быў устойлівы імідж. Тыя, хто ведалі толькі зьнешні бок працы Палаты, лічылі яго маўчуном. Цяпер, сапраўды, ужо цяжка згадаць, калі Мікалай Скутаў выступаў з парлямэнцкай трыбуны. Але многія дэпутаты, якія сустракаліся зь ім непасрэдна ня толькі ў дні сэсіяў, сьцьвярджаюць, што гэта быў адзін з разумнейшых парлямэнтароў. У кулюарах, шэптам на вуха ён нібыта даволі рэзка крытыкаваў дзеяньні ўладаў. Але агучыць свае погляды з парлямэнцкай трыбуны, альбо на старонках друку з пэўных прычынаў не хацеў.\nМагчыма, таму, што Мікалай Скутаў прыйшоў у Палату зь бізнэсу – з пасады генэральнага дырэктара "БелРасУкрнафты". Да гэтага ён быў генэральным дырэктарам Беларускага прадстаўніцтва закрытага акцыянэрнага таварыства "Гандлёвы нафтавы дом". А яшчэ раней узначальваў у Менскім гарвыканкаме аддзел транспарту. Цікава, што і арыштавалі яго супрацоўнікі транспартнай пракуратуры Беларусі.\nПершапачаткова спадар Скутаў казаў, што ён будзе балятавацца ў цяперашнюю Палату прадстаўнікоў, але затым зьмяніў сваё рашэньне. Некаторыя былыя дэпутаты, якія працавалі разам з Скутавым у папярэднім складзе Палаты, лічаць, што ён можа праходзіць альбо па нафтавай, альбо па чыгуначнай справах.


Новы вобшук у Брэсце на сумнеўных падставах\nНовы вобшук у Брэсце на сумнеўных падставах Аўдыё\nhttps://spring96.org/be/news/90051 2018 2018-06-05T16:14:15+0300 2018-06-05T16:14:15+0300 2018-06-05T16:32:23+0300 be https://spring96.org/files/images/sources/andrasyk.jpg Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»\nДзмітрый Андрасюк. Фота: "Берасцейская Вясна"\nПраваабарончаму цэнтру “Вясна” стала вядома пра новы выпадак правядзення вобшука ў Брэсце, які быў здзейснены міліцыянтамі на сумнеўных падставах.\n28 траўня ў 11 гадзін ранку ў кватэру актывіста Дзмітрыя Андрасюка прыйшлі супрацоўнікі Маскоўскага РУУС Брэста. Сам хлопец у той час быў на працы, дома была толькі яго маці. Дзмітрый загадзя не быў папярэджаны, што ў адносінах да яго вядзецца нейкі працэс, не кажучы пра тое, што будзе праводзіцца вобшук.\n“Супрацоўнікі не прадставіліся, не прад’яўлялі свае службовыя пасведчанні. Яны паказалі маці нейкую паперу, у якой напісана, што я разам з двума невядомымі мне людзьмі 9 ці 10 траўня быццам бы намаляваў графіці ў аграгарадку Беражное. Пры гэтым у тыя дні я быў у Мінску, а ў тым аграгарадку я ўвогуле не быў апошнія чатыры гады дакладна”, - распавядае хлопец.\nПа словах Дзмітрыя, вобшук цягнуўся нядоўга – каля 15 хвілін. Цягам гэтага часу міліцыянты рыліся ў рэчах хлопца, папераварочвалі скрынкі на шафах, спрабавалі залезці ў яго кампутар. Таксама яны распытвалі маці Дзмітрыя наконт таго, ці ўдзельнічае яе сын у нейкіх суполках. Вобшук скончыўся імгненна, як толькі адзін з міліцыянтаў знайшоў на канапе кнігу “Нашым сябрам. Нябачны камітэт”. Супрацоўнікі РУУС апісалі яе і хутка сышлі, забраўшы кнігу і пакінуўшы копію пратакола аб правядзенні вобшука. З таго моманта з Дзмітрыем ніхто з міліцыянтаў не звязваўся, ніякіх падрабязнасцей незразумелай справы аб графіці ў Беражным ён не ведае.\nЗараз Дзмітрый Андрасюк накіраваў скаргу ў Пракуратуру Брэста з просьбай правесці праверку законнасці дзеянняў супрацоўнікаў брэсцкай міліцыі.\nНагадаем, што ў траўні прайшлі ператрусы яшчэ ў некалькіх сацыяльных актывістаў з Брэста ў звязку з акцыяй пратэсту супраць будаўніцтва ў горадзе акумулятарнага завода – перакрыццем трасы М1, якая адбылася шостага траўня.\n05.06.2018 Тэгі: перасьлед


«Карагод» сяброў | Железнодорожник Белоруссии\nМерапрыемства прысвяцілі 105-годдзю з дня нараджэння народнага артыста БССР, ганаровага чыгуначніка, ганаровага жыхара Гомеля, ветэрана Вялікай Айчыннай вайны, легендарнага харэографа, рэжысёра, мастацкага кіраўніка першага ў Беларусі народнага ансамбля песні і танца Аляксандра Рыбальчанкі, а таксама Году культуры, які праходзіць у нашай краіне.\nНа фестываль прыехалі каля 250 танцораў з Мінска, Оршы, Магілёва, Віцебска, Лунінца, Брэста, Баранавічаў – былі прадстаўлены ўсе аддзяленні сталёвай магістралі. Пляцоўкай для фэсту па традыцыі стаў гомельскі Палац культуры чыгуначнікаў.\nСвята ладзіцца не першы год. Аднак сёлета яго праграма мела пэўныя адметнасці. У прыватнасці, конкурсныя выступленні ўдзельнікаў перамяжоўваліся канцэртна-тэматычнымі блокамі «Патрыярх танца», падчас якіх дэманстраваліся гістарычныя матэрыялы: унікальныя архіўныя фотаздымкі і відэазапісы з жыцця легендарнага калектыву і яго кіраўніка. Дзякуючы ім гледачы даведаліся пра асноўныя этапы біяграфіі славутага харэографа. Творчая натура Рыбальчанкі праяўлялася ў розных сферах. Напрыклад, мала хто ведаў, што Аляксандр Аляксеевіч пісаў вершы. І ў гэты дзень са сцэны ўпершыню гучала яго паэзія. А ў холе Палаца культуры чыгуначнікаў, дзе праходзіла свята, былі выстаўлены яго карціны.\nДаніну павагі мэтру аддалі і госці фестывалю. Сярод іх – народны ансамбль танца «Полесские зори» Белдзяржуніверсітэта транспарту, народны вакальны ансамбль «Гамяльчанка» (Гомельскага КСК), мастацкім кіраўніком якога з’яўляецца сын мэтра Ігар Рыбальчанка. Ушанаваць памяць таленавітага харэографа прыйшлі і ветэраны, якія ў свой час займаліся ў калектыве Аляксандра Рыбальчанкі. Дзякуючы архіўным запісам яны зноў перажылі найбольш яскравыя моманты сваёй творчай кар’еры.\nУдзельнікі фэсту падрыхтавалі надзвычай насычаную праграму: народна-сцэнічны танец, эстрадная класіка, сучасная харэаграфія, бальна-спартыўныя, усходнія, вулічныя танцы… Мастацтва Тэрпсіхоры (музы танца) было прадстаўлена бадай што ва ўсёй сваёй разнастайнасці.\nПершымі гледачоў віталі творчыя калектывы Мінскага аддзялення. Узорны ансамбль танца «Ві-за-ві» з Оршы стварыў на сцэне па-сапраўднаму чароўную атмасферу. Дзяўчаты-царэўны і хлопцы-волаты быццам толькі што выйшлі з народных казак. Шыкоўныя стылізаваныя касцюмы толькі падмацоўвалі ўражанне.\nЗ харэаграфічнымі традыцыямі нашых паўднёвых суседзяў пазнаё-мілі артысты народнага ансамбля танца «Маладзік». Іх нумар «Казачок» нагадваў гогалеўскія «Вечары на хутары…». Выдатны «Ірландскі стэп» прадэманстравалі юныя ўдзельнікі заслужанага аматарскага калектыву Рэспублікі Беларусь – ансамбля эстраднага танца «Озорные огоньки».\nПашырыла харэаграфічную геаграфію на сцэне студыя індыйскага танца «Амрапалі». Дзяўчаты ў экзатычных касцюмах проста зачаравалі залу. А юныя выхаванцы ўзорнага ансамбля народнага танца «Цягнічок» надалі гледачам энергетычны зарад станоўчых эмоцый (нумар «Скакуха»). Моцным быў і фінал выступлення артыстаў сталічнага аддзялення: ўсе разам яны выканалі завадную «Лявоніху».\nДалей, у адпаведнасці з праграмай, сваё майстэрства пра-дэманстравалі творчыя калектывы Баранавіцкага аддзялення. Тут былі і дынамічны «Джаз-фанк», і жыццярадасны «Каўбойскі танец», і чароўны «Усходні…». Аднак самым эфектным стаў нумар «Пад крыламі ночы». Касцюмы, музыка, харэаграфія – усё гэта разам наэлектрызавала залу, напоўніла трывогай, прадчуваннем нечага містычнага, невядомага, няўхільнага.\nВарта адзначыць, што некаторыя артысты так засяроджваліся на сваім нумары, што часам пераставалі звяртаць увагу на гледачоў. А вось берасцейцы наадварот – прадэманстравалі выдатнае ўменне працаваць на публіку. Аддзяленне прадставіла толькі два нумары, але гэта былі сапраўды сур’ёзныя работы працягласцю па сем хвілін кожная. Так, народны ансамбль танца «Каралінка» прывёз «Паланэз і Мазур». Шляхцічы і шляхцянкі ў выбітных уборах перанеслі залу у панскі маёнтак, дзе гаспадар ладзіў баль: танцоры ажывілі гісторыю нашай Радзімы. Аднак найбольшыя эмоцыі ў гледачоў выклікала «Яўрэйская харэаграфічная сюіта» народнага ансамбля песні і танца «Брэстаўчанка». Яркія касцюмы, цудоўная харэаграфія, узорнае выкананне, тонкія псіхалагічныя моманты, гумар… Гэта той выпадак, калі сапраўды лепш адзін раз убачыць. Сем хвілін танца прайшлі на адным подыху, расказалі цэлую гісторыю. Гледачы без слоў разумелі кожны паварот сюжэта і суперажывалi героям. Яўрэйская культура і яе самабытнасць далі харэографу цудоўны матэрыял. А данесці яго да гледача, перадаць настрой і эмоцыі персанажаў здолелі сапраўдныя артысты. Яны, відавочна, атрымлівалі задавальненне ад таго, што стваралі на сцэне. І гэта станоўчая энергетыка перадалася аўдыторыі. Брава!\nГамяльчане парадавалі разнастайнасцю. Лірычная кампазіцыя «Вяночкі» заслужанага аматарскага калектыву Рэспублікі Беларусь, ансамбля танца «Дружба» напоўніла рамантыкай, прадчуваннем кахання, надзеяй на шчасце. Харэаграфічная замалёўка «Блікі настрою» ансамбля сучаснага танца «Джаз-мадэрн» дала прастору для роздуму.\nВогненна-чырвоныя касцюмы артыстаў народнай студыі сучаснага балета «Тандэм» і пластыка іх рухаў заваражылі аўдыторыю, быццам языкі полымя. Парадавалі і вясёлыя рытмы «Бугі-вугі» дзіцячага ансамбля танца «Дружба плюс».\n«Цвіком» магілёўскай прэзентацыі стала харэаграфічная кампазіцыя «Урсулы» народнага ансамбля танца «Вянок». Магічная музыка ў этна-стылі, яркія касцюмы. Больш за ўсё запомнілася мужчынская партыя, дзе хлопцы жангліравалі баявымі сякерамі. Задорныя «Кадрылька» і «Скокі» выхаванцаў дзіцячай харэаграфічнай студыі «Агеньчыкі» ўзорнага харэаграфічнага ансамбля «Усмешка» таксама спадабаліся аўдыторыі.\nГодна выступілі і віцябляне. Школа танца Loko парадавала выдатным брэйк-дансам. Ансамбль спартыўна-бальнага танца «Мярэнга» ў нумары «Безвыходнасць» нагадаў, як жыццё і каханне ператвараюцца ў звычку, прымусіўшы задумацца аб вечных каштоўнасцях. Завяршылася праграма гасцей з Віцебшчыны бадзёрай «Барыняй» узорнага ансамбля танца «Ладушкі».\nПадводзячы вынікі мерапрыемства, старшыня журы, намеснік начальніка Беларускай чыгункі Пётр Стоцкі адзначыў:\n– Мы памятаем і будзем памятаць выдатнага харэографа, ганаровага чыгуначніка Аляксандра Аляксеевіча Рыбальчанку. Сведчанне таму – гэты фестываль. Дзякуй усім, хто сёння выходзіў на гэту сцэну. Відавочная тэндэнцыя росту ўзроўню майстэрства. Усе аддзяленні паказалі, што яны крочаць наперад, удасканальваюць сваю тэхніку. Дзякуй настаўнікам, якія рыхтавалі артыстаў. Гэта цяжкая праца. Дзякуй і тым, хто прыйшоў падтрымаць. Свята адбылося!\nУсе ўдзельнікі былі адзначаны дыпломамі і памятнымі сувенірамі.


11 жнівень 2019, 10:52\nУдзельнікі акцыі пратэсту 10 жніўня 2019 году\nУ цэнтры Бухарэста 10 жніўня дзясяткі тысяч чалавек прынялі ўдзел у акцыі пратэсту, патрабуючы адстаўкі ўраду, сфармаванага Сацыял-дэмакратычнай партыяй. Дэманстранты скандавалі лёзунгі «Адстаўка!» і «Злодзеі!».\nЯк паведамляе румынскае агенцтва навінаў Agerpres, у акцыі прынялі ўдзел каля 24 тысяч чалавек. Дзейны румынскі ўрад даўно крытыкуюць і абвінавачваюць у карупцыі і пагардзе інтарэсамі насельніцтва краіны.\nПратэсты таксама прайшлі і ў іншых гарадах Румыніі.\nДэманстрацыя ў Бухарэсьце адбылася ў гадавіну падзеяў 10 жніўня 2018 году, калі на вуліцы сталіцы Румыніі выйшлі каля 800 тысяч чалавек. Тады паліцыя ўжыла супраць дэманстрантаў вадамёты і сьлезацечны газ, пацярпелі каля 450 удзельнікаў акцыі.\nВулічныя акцыі пратэсту ў Румыніі пачаліся ў студзені 2017 году пасьля апублікаваньня урадам дэкрэту аб дэкрыміналізацыі шэрагу карупцыйных злачынстваў. На вуліцы Бухарэста і іншых гарадоў штодня выходзілі сотні тысяч чалавек.


Канвертаваць Канадскі даляр (CAD) і Кайманавы выспы даляраў (KYD) : Калькулятар абменнага курсу\nКанадскі даляр (CAD) і Даляр Кайманавых выспаў (KYD) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Канадскі даляр і Даляр Кайманавых выспаў пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 29 сакавік 2020.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Канадскі даляр. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Даляр Кайманавых выспаў валюты па змаўчанні. Націсніце на Кайманавы выспы даляраў або Канадскі даляр канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nКанадскі даляр гэта валюта, у Канада (Каліфорнія, CAN-). Даляр Кайманавых выспаў гэта валюта, у Кайманавы выспы (Кентукі, ОДМ). Сімвал CAD можа быць запісаная Can$. Сімвал KYD можа быць запісаная CI$. Канадскі даляр дзеліцца на 100 cents. Даляр Кайманавых выспаў дзеліцца на 100 cents. Абменнага курсу Канадскі даляр Апошняе абнаўленне 26 сакавік 2020 ад Міжнародны валютны фонд. Абменнага курсу Даляр Кайманавых выспаў Апошняе абнаўленне 29 сакавік 2020 ад Yahoo Finance. CAD каэфіцыент мае 6 ўважаецца лічбаў. KYD каэфіцыент мае 5 ўважаецца лічбаў.


Дзеяслоў » Ірына Дубянецкая (№86)\nУ 2017 годзе адбываецца небывалы збег юбілеяў, звязаных і з беларускімі культурнымі героямі розных часоў, і з падзеямі, якія змянілі хаду нашай гісторыі і нават нашай цывілізацыі. Для нас гэта можа стаць штуршком для цэласнага агляду таго шляху, які мы прайшлі, і асэнсавання сябе як нацыянальнай супольнасці. Найвялікшы з усіх юбілеяў, які здольны змяніць фокус нашага самаразумення, надаць нам сілы і веры, з’яднаць і акрыліць – гэта 500-годдзе Скарынавага прарыву.\nГрандыёзныя рэфармацыйныя працэсы, якім было суджана мадэрнізаваць Еўропу і назаўсёды змяніць яе, а за ёю і шырэйшы свет, яшчэ толькі пачыналіся. Станаўленне нацыянальных культур, з якіх потым паўстануць нацыянальныя дзяржавы, было ў самым зародку. Біблія, якая была цывілізацыйным пунктам зборкі, апынулася ў цэнтры гэтых працэсаў. У 1516 годзе Эразмус ажыццявіў першае выданне Новага Запавету на мове арыгінала, па-грэцку. Вывучэнне Бібліі на арыгінальных мовах і неабходныя для гэтага параўнанні многіх манускрыптаў скаланулі інтэлектуальны свет, бо сама наяўнасць шматлікіх розначытанняў і неадпаведнасцяў у старажытных пісьмовых сведках дэманстравала, што адзіны і непарушны, Богам пасланы тэкст Бібліі, на якой трымаецца нашая карціна свету, мае сваю гісторыю, і гісторыю складаную, шматмерную, далёка не відавочную. Гэтая новая праўда многае мяняла. Яна палохала і натхняла. Яна вымагала даследаванняў, перакульваючы ўстаялыя веды і погляды. І паралельна ў свеце пачынаўся вір новых адкрыццяў. Свет уступаў у Новы час, і адным з рухавікаў было новае асэнсаванне Бібліі.\nУ сярэдзіне 1450-х гадоў Ёганэс Гутэнберг распачаў першую інфармацыйную рэвалюцыю, выдрукаваўшы ў Майнцы гэтак званую “саракадвухрадковую Біблію”. Гэта быў звыклы лацінскі тэкст. Але неўзабаве час надышоў і для мясцовых моў. Пераклады Бібліі на нацыянальныя мовы сталіся магутнымі каталізатарамі для станаўлення і развіцця гэтых самых моў. Калі Скарына ў Празе пачынаў сваю дзейнасць па друкаванні біблійных перакладаў, гэта была яшчэ абсалютная навінка.\nПіянерамі ў друкаванні біблійных перакладаў былі немцы. У 1466 годзе Ёганэс Ментэлін у Страсбургу надрукаваў пераклад Бібліі на верхне-нямецкую мову. У 1471 годзе Ніколё Малермі надрукаваў італьянскі пераклад у Венецыі – адным з найбуйнешых цэнтраў тагачасных еўрапейскіх культурных і сацыяльных змен. А потым выбухнулі чэхі, у якіх, дзякуючы руху Яна Гуса, Рэфармацыя пачалася на стагоддзе раней, чым у іншых. Першая Біблія ў чэшскім перакладзе выйшла ў свет у Празе ў 1488 годзе, праз год было новае выданне ў Кутнай Горы, а ў 1506 годзе ў Венецыі было здзейсненае яшчэ адно выданне – і менавіта яно, відаць, зрабіла максімальны ўплыў на працу Скарыны. Скарына быў наступным.\nАсноўны працэс перакладаў Бібліі на мясцовыя мовы народаў Еўропы, як і фармаванне нацыянальных культурных ды інтэлектуальных традыцый, адбываўся пазней, цягам 16-га і 17-га стагоддзяў. Так склалася, што беларуская культура, уступіўшы ў гэты цывілізацыйны вір на самым пачатку, была ў пэўны момант выштурхнутая з яго і на доўгі час – час, калі ў свеце адбываліся лёсавызначальныя падзеі, – страціла сваю моц. І тое, што Біблія, якая праз усе гэтыя часы заставалася самым запатрабаваным тэкстам Заходняй культуры, так і не была цалкам і якасна перакладзеная на беларускую мову з арыгінальных моў, было сумным вынікам таго заняпаду.\nЗ розных прычын раней мы не маглі ўзбіцца на сучасны пераклад з добрых, вывераных сусветнай навуковай біблістычнай супольнасцю біблійных крыніц. Аднак парадку паўсотні паасобных спробаў паасобных аўтараў перакладу цэлай Бібліі або яе некаторых частак і кніг, якія рабіліся праз усё 20-е і пачатак 21-га стагоддзяў, заклалі добры падмурак для новага этапу гэтага працэсу. А самае галоўнае – цяпер мы можам. У Беларусі ўжо дастаткова кваліфікаваных біблістаў, гебраістаў, эліністаў, філолагаў і літаратараў, здольных – і ахвочых – рабіць гэтую працу.\nІ праца пачалася. Перакладчыцкая група самаарганізавалася, прадумала і склала канцэпцыю перакладу і паціху працуе над некаторымі кнігамі Старога і Новага Запаветаў. Ёсць надзея ў 2017 годзе ўшанаваць 500-годдзе Скарынавага подзвігу выданнем першага плёну гэтай супольнай працы. Плануецца выдаць чатыры першыя раздзелы Кнігі Роду – не толькі найпрыгажэйшыя і найскладанейшыя для перакладчыка ўзоры старазапаветнай прозы, але й самыя вядомыя і пазнавальныя біблійныя сюжэты пра стварэнне свету, пра чалавека і жанчыну ў садзе і іх выгнанне з саду, і пра Каіна, які забіў свайго брата, – а таксама Песню Песняў, якая ёсць выдатным узорам гебрайскай паэзіі і ўлюбёным тэкстам многіх, і Евангелле паводле Яна.\nТут чытачу прапаноўваецца самы першы варыянт перакладу самага першага раздзела з невялікімі каментарамі. Вялікае спадзяванне палягае ў тым, што ў друкаваным перакладзе не толькі акрэсляцца праблемныя месцы (якія нам і так вядомыя), але і намеціцца шлях да развязання праблем. Найлепшае, што можа адбыцца, – гэта шырэйшае абмеркаванне.\nКніга Роду 1:1–2:4а\nНазваць першую кнігу Пяцікніжжа Кнігаю Роду першым у беларускай традыцыі прапанаваў а. Уладыслаў Чарняўскі. Гэтую назву захоўвае выданне Беларускага біблійнага таварыства 2012 года, якое абапіраецца на пераклад Чарняўскага. Іншыя беларускія перакладчыкі ішлі за царкоўнаславянскай і рускай традыцыямі, адаптоўваючы на беларускую мову слова Бытие як Быццё.\nУ гебрайскай традыцыі кнігі Бібліі не маюць ніякіх сімвалічных ці абагульняючых назваў, а завуцца паводле першага значнага слова тэксту кнігі. Такім чынам, першая кніга Пяцікніжжа завецца Berešit (berešīt, берэшыт), што значыць “напачатку”.\nПершы пераклад Пяцікніжжа быў зроблены ў трэцім стагоддзі да н.э. у Александрыі, у часы егіпецкага караля Пталемея ІІ Філадэльфа, які камплектаваў Александрыйскую бібліятэку найважнейшымі тэкстамі чалавецтва. У гэтым раннім грэцкім перакладзе, званым Сэптуагінтай, кнігам Бібліі давалі нейкія пазнавальныя назвы. Першую кнігу назвалі Génesis (генэсіс) – “радавод”, паводле ключавога слова, якое па-гебрайску гучыць toledot (толедот), і якое нібыта прашывае ўсю кнігу. У кнізе дзесяць радаводаў, якія пачынаюцца формулай: “Вось радавод таго і таго”, пяць у пракаветнай гісторыі (Рд 2:4; 5:1; 6:9; 10:1; 11:10) і пяць у гісторыі патрыярхаў (Рд11:27; 25:12; 25:19; 36:1, 9; 37:2), дзе радавод Эсава абвяшчаецца двойчы (Рд 36:1, 9). Гэтымі генеалогіямі, устаўленымі ў старажытны наратыў, Святарны аўтар з уласцівай яму прагай да сіметрыі “адбівае” найважнейшыя моманты збаўленчай гісторыі.\nВарта адзначыць, што пад радаводам разумеецца не “ўзыходзячы” рух да пачатку роду, а “зыходзячы” ад пачынальніка да ўсё маладзейшых пакаленняў. Цікава, што два радаводы ў Новым Запавеце добра паказваюць паходжанне ці выхаванне і адукацыю сваіх складальнікаў. Аўтар Евангелля паводле Мацвея, які належыць да юдэйскай традыцыі, вядзе генеалогію Ісуса паводле гебрайскага прынцыпу ад бацькі да сына (“той нарадзіў таго”, гл. Мц 1:1–16), а Лука, знаёмы з грэцкай культурай лепш, чым з юдэйскай, пачынае генеалогію ад самога Ісуса і вядзе яе ад бліжэйшых да яго пакаленняў да ўсё больш аддаленых (“сын таго, таго, таго…”, гл.: Лк 3:23–38).\nУ пазнейшых грэцкіх хрысціянскіх тэкстах кніга часам звалася Ktisis (ктысіс)– “стварэнне”, хаця назва Genesis заставалася ў шырэйшым ужытку. Назву Genesis за Сэптуагінтай паўтарыла і лацінская Вульгата. Многія еўрапейскія пераклады ішлі за грэцкай і лацінскай традыцыямі, называючы кнігу Genesis (ангельскі, нідэрландскі, гішпанскі, французскі (La Genèse), італьянскі (Genesi), чэшскі ды іншыя). Некаторыя пратэстанцкія традыцыі адкінулі назвы і адрозніваюць кнігі Пяцікніжжа па нумарах: “Першая Кніга Майсеева, Другая Кніга Майсеева” і г.д. Першы поўны пераклад Бібліі на беларускую мову, выкананы Янкам Станкевічам і выдадзены ў Нью-Ёрку ў 1973 годзе, ідзе за пратэстанцкай традыцыяй не толькі ў кароткім, 39-кніжным каноне Старога Запавету, але і ва ўжыванні парадкавых назваў кніг Пяцікніжжа, побач з іменнымі. У некаторых сучасных славянскіх перакладах назіраецца тэндэнцыя адаптаваць па-свойму ідэю пачатку або пакаленняў (сербская Књига Постања, харвацкая Knjiga Postanka, польская Księga Rodzaju).\nНазва Кніга Роду не ідэальная, хаця б з практычнай прычыны немагчымасці ўжываць яе ў назоўным склоне, па аналогіі з іншымі кнігамі: Сыход, Лявіт, Лікі, Другазаконне. Аднак пакуль што лепшай назвы ў беларускім культурным і рэлігійным ужытку няма, і мы спыніліся на ёй, застаючыся адкрытымі да прапаноў.\nКароткія ўводзіны ў тэкст Кнігі Роду 1:1-2:4а\nПершыя адзінаццаць раздзелаў Кнігі Роду прысвечаныя падзеям Першапачатку – пракаветнай гісторыі свету і чалавечай цывілізацыі. Паасобныя аповеды, з якіх складаецца Кніга Роду, належаць да розных пластоў гебрайскай рэлігійнай і тэкстуальнай традыцыі. Большасць тэкстаў – пісьмовыя сведкі старажытнай карціны свету, якая праз пакаленні перадавалася ў вусных гісторыях, поўных не толькі яркімі вобразамі і сюжэтамі, што вярэдзяць свядомасць, але і таемнымі глыбінямі, схаванымі сэнсамі, якія адкрываюць дапытліваму розуму ўсё новыя ўнутраныя сувязі, усё большыя цэльныя карціны, заўсёды застаючыся нібыта на крок паперадзе цябе: вось яшчэ крыху, і ўловіш… пакуль не сцяміш, што яны ўсе твае і табе, але навырост, і ты расцеш з імі, і яны растуць з табой…\nНа гэтыя старажытныя апавяданні накладаюцца ўстаўкі нашмат пазнейшага складальніка, які ашчадна захоўвае гісторыі, створаныя стагоддзі таму, але дадае ім новы ракурс, удакладняе нешта для свайго сучасніка і звязвае ўсе адрозныя сюжэты ў адну вялікую гісторыю, нанізваючы іх на стужку радаводаў галоўных герояў. Гэты маладзейшы аўтар мае іншую канцэпцыю свету і іншае бачанне Бога. Ён называе Бога іншымі імёнамі, спачатку Элогім, потым Эль Шаддай, паступова падводзячы чалавека да сустрэчы з галоўным Іменем, святым і таемным, магутным і ўсятворным – Ягвэ. А ў тых старых тэкстах гэтае Імя – звыклае, яно паўтараецца свабодна, і гэтак жа свабодна Бог Ягвэ камунікуе з чалавекам, а чалавек камунікуе з Богам, гутарыць, просіць, спрачаецца…\nПра першага, старэйшага, аўтара, ці аўтараў, мы нічога не ведаем. Другога, маладзейшага, уяўляем сабе нашмат лепш. Ён належыць да багаслоўскай школы, якую мы завем Святарнаю, якая склалася ў часе Бабілонскага выгнання і сталася асноваю для новага асэнсавання веры і разумення адносінаў паміж Богам і чалавекам, Богам і народам, а таксама сувязяў унутры чалавечае супольнасці.\nНайпрыгажэйшы тэкст Святарнага аўтара – гісторыя стварэння, якую ён змяшчае на самы пачатак, перад касмаганічнымі сюжэтамі старажытнасці. Такім чынам, аповед у Кнізе Роду 1:1–2:4а займае ўнікальнае месца ў Пяцікніжжы – гэта Пачатак перад Пачаткам. Ён задае рытм і ракурс астатнім тэкстам, ён – пражэктар, у святле якога набываюць касмічнае значэнне ўсе падзеі не толькі наступных дзесяці раздзелаў, але і ўсяе Кнігі Роду, і ўсяго Пяцікніжжа, а потым і ўсяе Гебрайскае Бібліі.\nУ тэкстах Старажытнага Блізкага Усходу значнасць стварэння – Першападзеі, якая няспынна адбываецца ў вечным Цяпер, – непераацэнная. Касмаганічныя пралогі маглі распачынаць сабою тэксты любога зместу: сакральныя гімны ці міфы, навуковыя трактаты і дынастычныя хронікі, мудрыя павучанні або магічныя лекарскія заклёны. У самых падвалінах светамыслення ляжала думка, што ўсё, што існуе, мае свае вытокі й свой перадвызначаны сэнс у першай дзеі, першым руху стваральнае Сілы, з якою ўсё было і ёсць непарыўна знітаваным. Пачатак дэтэрмінуе і хаду працэсу развою сусвету, і яго структуры – ад асноўных (“хрыбетных”) да найбольш дробных (“капілярных”) элементаў. Пачатак задае і ўсе шматмерныя ўзаемасувязі ў сусвеце – ад самых базавых да самых вытанчана-складаных, амаль няўлоўных.\nКарціна свету старажытнага Егіпту трансфармуецца і ўскладняецца цягам тысячагоддзяў, і ў яго глыбінях мяняецца, але ніколі не заціраецца ясны вобраз zep tepi – нулёвага часу на мяжы пачатку адліку, першападзеі, якая запусціла сакральныя механізмы сусвету – боскага ладу быцця.\nМесапатамія выснавала канцэпт šurratu – пачатку, які ёсць матрыцаю сусвету. Сумерскія тэксты ўяўляюць яго як раздзяленне an—ki – неба-зямлі, першаснай бінарнай тоеснасці з абсалютнай шчыльнасцю й прыцягненнем, на першыя касмічныя адзінкі – неба і зямлю. Бабілонскі касмаганічны эпас Enuma Elish стварае вобраз зараджэння бостваў на сутоку двух блізнечых акіянаў, дзвюх безданяў – Апсу і Тыямат.\nГэбрайская Біблія пачынаецца дзвюма касмаганічнымі гісторыямі – адна пасля другой – і ўся наскрозь працятая светастваральнай ідэяю, вобразнасцю й метафорыкай. Пачатак неадменны. Пачатак мае ў зародку ўсё, што будзе. Ён сам утварае абсалютную сістэму каардынат для таго, што ўзнікне, таго, што можа ўзнікнуць і таго, што не ўзнікне ніколі. Нават малыя змены на пачатку змусяць працэс развівацца па-іншаму і прывядуць да цалкам іншых структур, адносінаў і сітуацый. Як задалося, так і праявіцца.\nСтагоддзямі пазней два геніі Новага Запавету, аўтары евангелляў паводле Марка і паводле Яна, працягваюць снаваць гэтую ніту пачатку. Марк адкрывае свой тэкст словам arche (“пачатак”) – алюзіяй на гэбрайскае berešit (“на пачатку”) – слова, з якога пачынаецца першая кніга Пяцікніжжа. Ян наогул пачынае сваё Евангелле выразам en arche (“на пачатку”), як бы перапісваючы наноў старажытную таямніцу быцця, якая выбліснула ягоным сучаснікам. А сэнс застаецца той самы: вызначыць пачатак, каб вызначыць і акрэсліць рэчаіснасць.\nРоду 1:1–2:4а распавядае пра Боства, якое ў велічнай самоце стварае рэчаіснасць, прыводзіць з нябыту да быцця сусвет, яго структуры і яго насельнікаў ды бласлаўляе іх на жыццё. Ягоныя дзеі ўпарадкаваныя й мэтанакіраваныя, іх паслядоўнасць дасканала вывераная, іх ўзаемасувязі непарыўныя і лагічныя. Усё на сваім месцы, усё ў сваім часе.\nУвесь тэкст падпарадкаваны гэтаму вобразу дасканаласці, ён пульсуе рытмічна, ён гучыць узнёслым літургічным рэчытатывам. Мелодыка вызначаецца паўторамі, якія адбіваюць такт і адначасова выступаюць выверанымі формуламі стварэння. Так, новы творчы акт абвяшчаецца прамаўленнем Боскае задумы: “І сказаў Бог” (1:3, 6, 9, 11, 14, 20, 24, 26, 29); складаецца з загаду “Хай будзе…” (1:3, 6, 9, 11, 14, 20, 24, 25) і выканання, у тэксце якога нават шматлікія элементы загаду акуратна паўтараюцца, часта з мінімальнымі тэкстуальнымі зменамі; падсумоўваецца справаздачаю “І было так” (1:7, 9, 11, 15, 24, 30) і ацэньваецца: “І ўбачыў Бог, што гэта добра” (1:4, 10, 12, 18, 21, 25, 31 (фінальная формула мяняецца на: “І вось, гэта вельмі добра”)). І ўвесь працэс размераны на дні, першы з якіх пазначы формулай “І быў вечар, і была раніца, дзень адзін” (1:5), у наступных формула паўтараецца, толькі колькасны лічэбнік мяняецца на парадкавы (“дзень другі, дзень трэці” і г.д., 1:8, 13, 19, 23, 31), а апошні, сёмы дзень вылучаецца з усіх адсутнасцю формулы, але патройным прамаўленнем (2:2 двойчы, 3).\nКНІГА РОДУ 1:1–2:4а.\nКурсівам вылучаныя словы, якіх няма ў арыгінале і якія ўстаўляюцца дзеля лёгкасці ўспрыняцця тэксту паводле беларускага сінтаксісу.\n1:1. Напачатку стварыў Бог неба і зямлю.\nІ зямля была голая і кволая, і цемра над абліччам бездані, і вецер Божы веяў над абліччам вады.\nБог сказаў: “Хай будзе сьвятло!” І было сьвятло.\nБог убачыў, што сьвятло добрае. І аддзяліў Бог сьвятло ад цемры.\nІ назваў Бог сьвятло днём, а цемру назваў ноччу. І быў вечар, і была раніца, дзень адзін.\nБог сказаў: “Хай будзе прасьцяг пасярод вады, і хай аддзеліць ваду ад вады”.\nІ зрабіў Бог прасьцяг і аддзяліў ваду, якая з-пад прасьцягу, ад вады, якая з-па-над прасьцягу. І было так.\nІ назваў Бог прасьцяг небам. І быў вечар, і была раніца, дзень другі.\nБог сказаў: “Хай зьбярэцца вада з-пад неба ў адно месца, і хай зьявіцца суша”.\nІ было так.\nБог сказаў: “Хай праросьціць зямля расьліны: траву, што сее насеньне, пладовыя дрэвы, што даюць плады паводле свайго роду, у якіх іх насеньне на зямлі”. І было так.\nІ зямля вывела расьліны: траву, што сее насеньне паводле свайго роду,\nі дрэвы, што даюць плады, у якіх насеньне паводле іх роду. І ўбачыў Бог, што гэта добра.\nІ быў вечар, і была раніца, дзень трэці.\nБог сказаў: “Хай будуць сьвяцілы на прасьцягу неба, каб аддзяляць дзень ад ночы, і хай будуць знакамі і для пораў году, і для дзён і гадоў,\nі хай будуць сьвяціламі на прасьцягу неба, каб сьвяціць на зямлю”. І было так.\nБог зрабіў два сьвяцілы вялікія: сьвяціла большае кіраваць днём, і сьвяціла меншае кіраваць ноччу, і зоркі.\nІ зьмясьціў іх Бог іх на прасьцягу неба сьвяціць на зямлю,\nІ быў вечар, і была раніца, дзень чацьверты.\nБог сказаў: “Хай узварушыцца вада рухам душы жывой, і хай птушкі палятуць над зямлёю, над абліччам нябёснага прасьцягу”.\nІ стварыў Бог цмокаў вялікіх і ўсякую душу жывую, паўзуноў, якімі варушыцца вада, паводле іх роду, і ўсякую птушку крылатую паводле яе роду. І ўбачыў Бог, што гэта добра.\nІ блаславіў іх Бог, сказаўшы: “Пладзецеся і множцеся, і напаўняйце ваду ў морах, і птушкі хай множацца на зямлі”.\nБог сказаў: “Хай выведзе зямля душу жывую паводле яе роду: зьвяроў, паўзуноў і зямных жывёл паводле іх роду”. І было так.\nІ зрабіў Бог зямных жывёл паводле іх роду і зьвяроў паводле іх роду, і ўсіх паўзуноў земляных паводле іх роду. І ўбачыў Бог, што гэта добра.\nБог сказаў: “Зробіма чалавека паводле нашага вобразу, як нашае падабенства; і хай пануюць над рыбамі марскімі, і над птушкамі нябёснымі, і над зьвярамі, і над усёй зямлёю, і над кожным паўзуном, што поўзае па зямлі”.\nБог стварыў чалавека паводле свайго вобразу, паводле вобразу Божага стварыў яго; мужчынскім і жаночым стварыў іх.\nІ блаславіў іх Бог, і сказаў ім Бог: “Пладзецеся і множцеся, напаўняйце зямлю і авалодвайце ёю, і пануйце над рыбамі марскімі, і над птушкамі нябёснымі, і над усімі жывёламі, што поўзаюць па зямлі”.\nБог сказаў: “Вось, Я даю вам усялякую траву, што сее насеньне на абліччы ўсяе зямлі, і ўсялякае дрэва, якое дае плод, дрэва, што сее насеньне; гэта будзе ежаю вам,\nі ўсім зямным жывёлам, і ўсім нябёсным птушкам, і ўсім, што поўзаюць па зямлі,\nу кім жывая душа, усю зеляніну і траву на ежу”. І было так.\nІ ўбачыў Бог усё, што зрабіў; і вось, гэта вельмі добра. І быў вечар, і была раніца, дзень шосты.\n2:1. І былі завершаныя неба і зямля і ўсе іх сілы.\nІ завершыў Бог на сёмы дзень працу сваю, якую зрабіў, і спачыў на сёмы дзень ад усяе працы свае, якую зрабіў.\nІ блаславіў Бог сёмы дзень, і асьвяціў яго; бо ў ім спачыў ад усяе працы свае, усяго таго, што стварыў Бог, зрабіўшы.\nВось радавод неба і зямлі па стварэньні іх.\nстварыў. Гебрайскі дзеяслоў bara (бара) традыцыйна перакладаецца як “стварыў”. Ён ужываецца ў гэтым тэксце сем разоў і ёсць адным з структураўтваральных слоў. Суб’ектам гэтага дзеяслова нязменна выступае Бог. Некаторыя сучасныя біблістычныя даследаванні пераканаўча паказваюць, што bara ва ўсіх сямі ўжытках значыць не “стварыў”, а “раздзяліў” – у сэнсе стварэння адрозных касмічных адзінак на месцы аднае гамагеннае праявы. Такое прачытанне шмат у чым мяняе касмаганічную карціну. У гэтым перакладзе мы засталіся з традыцыяй, але спадзяемся да далейшыя даследаванні і новыя аргументы.\nБог. “Бог” – гэта традыцыйны пераклад слова elohim (элогім), што літаральна значыць “багі”. Назоўнік стаіць у множным ліку, але ўжываецца з дзеясловамі адзіночнага ліку. Слова “Бог” у перакладах не адпавядае сутнасці арыгінала, але адэкватнай замены яму папросту няма. У Гебрайскай Бібліі ёсць дзве магчымасці сказаць “Бог”: паралельна ўжываюцца слова el (эль) – гебрайскі варыянт паўночна-заходнесеміцкага il (іль), і ўласна гебрайская адаптацыя гэтага слова, eloah (элоаг). Абодва словы ўжываюцца шырока, як у адзіночным, гэтак і ў множным ліку. “Элогім” – гэта множны лік ад “элоаг”.\n“Элогім” можа значыць родавую назву, г.зн. “Бог”, асабовае імя або фармальны тытул боства. Магчыма, граматычны “адзіночны абсалютны” ў множным ліку слова “Элогім” пакліканы пазначыць боскасць Элогіма, якая выключае любыя іншыя боскасці, або наадварот, улучае ў сябе ўсіх магчымых іншых багоў з іх поўным распусканнем у асобе Элогіма – новае боскае адзінкі, поўні боства.\nнеба і зямлю. Найменне Элогіма выражае ўнікальнасць ягонай пазіцыі ў сусвеце – і ў абсалютным сэнсе, і ў дачыненні да ўсяго, што існуе. Гэтыя дачыненні і сфармуляваныя ў першым вершы:\nНапачатку стварыў Элогім\nСловы “неба і зямлю” (et—hašammajim we—et—haareṣ) найлепш разумець у святле старажытнага, але добра вядомага біблійным аўтарам сумерскага тэрміну an—ki (“неба-зямля”), якое пазначае сусвет як цэлае, усё, што існуе. Пара “неба і зямля” ўтвараюць мерызм, г.зн. бінарную апазіцыю, якая ахоплівае цэлае. Тое, што створана Элогімам “напачатку”, – гэта сусвет, прычым сусвет, патэнцыйна падзяляльны на дзве часткі – šammajim (шаммайім) і ereṣ (эрэц), неба і зямлю.\nСэнс уступнага сказа датычна Элогіма ў тым, што ён – творца ўсяго і, адпаведна, ёсць па-над і па-за ўсім; ён не залежны ні ад чога, тады як усё залежыць ад яго, бо ўсё прыйшло да быцця ад Элогіма, праз Элогіма і воляю Элогіма, абсалютнага Бога.\nЭлогім адзіны дзейнік усяе гісторыі, адзіны касмаганічны герой. Тым не менш, тэкст анічога не гаворыць пра самога Элогіма. Ягоная індывідуальнасць, асабовыя характарыстыкі ці нават касмічныя функцыі застаюцца па-за межамі аповеду. Асноўным – і адзіным – вызначэннем Элогіма ёсць тое, што ён – творца свету. І, што не менш важна, ён ёсць адзіным творцам усяго, дызайнерам і выканаўцам, дойлідам і будаўніком у адной асобе. Ён ёсць адзіным Богам.\nГэта адзін з самых складаных для перакладчыка вершаў ва ўсёй Гебрайскай Бібліі. Апроч таго, што тут ужываюцца словы, значэння якіх біблісты добра не разумеюць з прычыны іх слабой атэставанасці ў гебрайскіх тэкстах, тут яшчэ і сэнсы або адценні сэнсаў ствараюцца гукапісам, алітэрацыямі, якія ў Бібліі часта ўжываюцца на месцы этымалогій. У пошуку семантычных адпаведнікаў перакладчык траціць сам вобраз, дзеля стварэння якога і выбіраліся моўныя сродкі.\nІ зямля была голая і кволая. Па-гебрайску стан навастворанай, але яшчэ бязладнай зямлі сфармуляваны двума кароткімі рыфмаванымі словамі: tohu wa—bohu (wa – гэта злучнік “і”). І калі tohu (тогу) сустракаецца ў Бібліі, апроч гэтага верша, 19 разоў са значэннем пустаты, закінутасці, спусташэння і марнасці (словаў ці аргументаў), то bohu (богу) сустракаецца толькі двойчы, у Ярэмы 4:23, дзе ўжываецца гэты самы выраз tohu wa—bohu, і яшчэ ў Ісаі 34:11, дзе кантэксту не дастаткова, каб зразумець яго дакладнае значэнне, хаця карціна ўсяго верша – спустошанасць. Сэнс пары тогу-богу перш-наперш у тым, што кожнае слова дублюе і ўзмацняе другое, гэта нейкі ўстойлівы выраз, якім характарызуюць непрыглядны стан рэчаў. Тут ён ужыты дзеля стварэння яркага эмацыйнага вобраза хаосу, якім была зямля. Ідэальна было б перакласці гэты дуплет аналагічным дуплетам з кароткіх рыфмаваных слоў, і мы пакуль спыніліся на варыянце “І зямля была голая і кволая”. Гэтую пару прапанаваў светлай памяці Зміцер Саўка. Таксама разглядаліся варыянты пары да “пустая”: глухая / нямая / сляпая / сухая / худая / нежывая / ніякая / парожняя. Дарэчы, апошні варыянт, “пустая і парожняя” выбралі ўкраінскія перакладчыкі. Магчыма, аднак, што лепей будзе ўзяць менш яркую, але больш семантычна адпаведную тогу-богу пару “пустая і голая”.\nі вецер Божы веяў. У гэтай касмаганічнай карціне свету высвечваюцца чатыры статычныя элементы першаснага хаосу, якія Элогім будзе ўжываць і трансфармаваць у алхімічным працэсе стварэння космасу: зямля, цемра, бездань і вада. Апроч іх тут знаходзіцца боская энергія – ruach elohim, “вецер Элогіма”. Слова жаночага роду ruach (руах) найчасцей перакладаюць як “дух”, але гэта справядліва настолькі, наколькі дух разумеецца як турбулентая сіла, і не як метафізічная катэгорыя. Руах найперш значыць “вецер”, і ў іншых тэкстах Бібліі, якія паклікаюцца рыхтык на гэтую гісторыю стварэння, слова руах немагчыма перакласці іначай чым “вецер”: у гісторыі Паводкі, дзе адбываецца касмічны працэс ад-стварэння, г.зн., знішчэння ўсяго створанага, вельмі многа простых адсылак і алюзій на гэтую гісторыю стварэння, усе элементы, згаданыя ў гэтым вершы і трансфармаваныя ў наступных, “адрабляюцца” там падчас сусветнага катаклізму, а спыняе Паводку вецер (руах), насланы Богам, адзіны застаючыся стваральнай, а не разбуральнай сілаю. Таксама ў Псальме 104 (па Сэптуагінцкім падзеле 103), гаворка ідзе пра Бога – тварца свету, які “ходзіць на крылах ветру (руах)”. Прыкладаў многа, але не ў гэтым галоўная складанасць.\nВецер-руах – адзіны нейкім чынам дзейсны суб’ект у гэтым вершы, дзе зусім няма дзеясловаў. Элементы хаосу велічна статычныя, і толькі ветру Элогіма ўласцівая пэўная актыўнасць. Тое, што ён робіць, акрэсліваецца ў вышэйшай ступені нестандартным дзеепрыметнікам merachephet (мерахэфет, нешта накшталт “варушыўшыся”). Ён атэставаны ў Бібліі яшчэ горш за bohu. У Ярэмы 23:9 дзеяслоў rachaph (рахаф) стаіць у іншым залогу і мае значэнне накшталт трымцення. У Другазаконні 32:11 ён апісвае дзеянне арла, які завісае над гняздом, распасцершы крылы над арлянятамі. Рух, які дазваляе арлу заставацца нерухомым.\n“Птушыная” сувязь тут невыпадковая. Кагнітыўнае руах арабскае слова рух азначае касмічную птушку, з яйка якое нараджаецца свет. Уся карціна стварэння першых вершаў Кнігі Роду 1 перагукваецца з егіпецкай гісторыяй стварэння, тонка дыспутуючы з ёю, але прымаючы яе асноўныя вобразы. У гэтай карціне вялікая касмічная птушка крычыць над нерухомай паверхняю спрадвечнага хаосу, і яе крык спараджае рабізну, зрушэнне на абліччы хаосу, і ў выніку чатыры пары хаосавых персаніфікацый – вада, цемра, бясконцасць і нябачнасць – прыходзяць ва ўзаемадзеянне, і ўспыхвае Полымя, даючы пачатак космасу. І ў нашай біблейскай касмагоніі вецер варушыцца і парушае (як птушка крыламі) нерухомасць чатырох першаэлементаў – энергія, якая ажыўляе матэрыю.\nАднак найважнейшай акалічнасцю ў падборы слова, якое пазначае сутнасць акрыўрасці руах, была сугучнасць паміж абодвума словамі. Рахаф алітэрацыйны з руах, і ў спалучэнні слоў руах мэрахэфэт гучыць упершыню адна з найважнейшых ідэяў гэтага тэксту, якая выражаецца лінгвістычнымі сродкамі: у працэсе стварэння задаюцца асноўныя функцыі ўсіх з’яў і суб’ектаў свету, іх самыя базавыя здольнасці. Дзеля дасягнення эфекту базавасці дзеяння, у тэксце паслядоўна ўжываецца той самы стылёвы прыём: словы, якія падбіраюцца для дзейніка і выказніка, аднакарэнныя або, пры немагчымасці аднакарэннасці, алітэрацыйныя (як тут). Гл. каментар на верш 1:20. Такім чынам, у перакладзе слова для мэрахэфэт мусіць быць сугучным слову для руах. Мы прынялі пару “вецер веяў”. Варыянтам магло б быць “вецер віўся”.\nнад абліччам бездані… над абліччам вады. Многія пераклады прапускаюць адно ці абое “абліччы”. Па-гебрайску выраз cal penē (аль пенэ) літаральна значыць “над абліччам”, “над тварам”, але можа значыць і “над паверхняю”. У гэтай касмаганічнай карціне двойчы ўжытае “аблічча” стварае ўнутраную сувязь паміж безданню і вадой, і ў выніку паўстае дадатковы вобраз дзвюх спрадвечных існасцяў, дзвюх безданяў – верхняй і ніжняй, – якія глядзяцца адна ў адну.\nХай узварушыцца вада рухам душы жывой. Слова šaraṣ (шарац) значыць “варушыцца”, “зьвівацца”, а таксама “кішэць” у сэнсе незлічонай множнасці. Субстантыў šеrеṣ (шэрэц) узмацняе гэты вобраз. Рэч ідзе пра “экалагічны вялікі выбух”: вада раптам робіцца поўнаю жыцця, і вось – дзе паўставалі дасканалыя касмічныя структуры і адбываліся ўрачыстыя трансфармацыйныя дзеі, там раптам у адначассе забруілася, завіравала, заварушылася разнастайнае жыццё, і ўсё існае набыло цалкам іншыя сэнсы.\nСловы шарац і шэрэц аднакарэнныя і выражаюць тую самую ідэю. Гэта стылёвы прыём, пачаты параю (тут алітэрацыйнаю, а не аднакарэннаю) ruah—merahephet (руах мэрахэфэт ,“вецер вее”, в. 2), працягнуты парамі jiqqawu—miqweh (йіккаву-міквэ, “збярэцца ў збор”, в. 9 і 10), tadšе’-dešе’ (тадшэ-дэшэ, “праросціць расліну”, в. 11) і mazrijac—zerac (мазрыя-зэра, “сеяць насенне”, в. 11 і 12, і потым яшчэ двойчы тое самае ў іншай граматычнай форме, zoreac—zerac (зорэа-зэра) у в. 29), потым вось гэтай параю šaraṣ—šеrеṣ і ў гэтым самым 20-м вершы – coph—jecopheph (оф-йеофэф, “лятун паляціць”), і завершыцца ў в. 26 параю haremеś-haromeś (гарэмес-гаромес, “паўзун поўзаючы”).\nмужчынскім і жаночым. Словы zakar u—neqebah (захар у-нэкева, у – гэта злучнік “і”) аніяк не значыць “мужчыну й жанчыну”, якіх мы знаходзім у іншых перакладах. Тут гэта хутчэй універсальныя родавыя (полавыя) пазнакі жывых істот, як, напрыклад, ангельскія male and female. Па-беларуску няма слоў, якія б падыходзілі і чалавеку, і жывёле. Аднак для разумення тэкста важна захаваць універсальную родавую бінарнасць, якая ёсць кульмінацыяй шматузроўневай унутранай напругі ў вершах 26 і 27, дзе асноўны фокус утрымліваецца на “вобразе Элогіма”, паводле якога ён стварае чалавека. Захар у-нэкева ёсць пэўнай развязкаю інтрыгі, якая трымае чытача ў напружанні, датычнай таго, хто такі Элогім. З аднаго боку, як ужо было адзначана, ён – адзіны дзейнік на касмаганічнай сцэне. З другога боку, калі ён адзіны раз гаворыць пра сябе, то ўжывае множны лік, “Зробіма чалавека паводле нашага вобразу, як нашае падабенства” (в. 26). У вершы 27 слова “вобраз” паўтараецца двойчы без перапынку, што стварае напругу чакання, што ж гэта за вобраз. Апошняя фраза верша рытмізаваная і ўтварае паралелізм, тыповы для семіцкай паэзіі, дзе ў двувершы другі радок паўтарае першы, змяняючы ці ўдакладняючы дэталі:\nbeṣelem elohim baraʼ oto\nzakar u—neqebah baraʼ otam\nбэцэлем элогім бара ото\nзахар у-нэкева бара отам\nНа вобраз Элогіма стварыў яго,\nМужчынскім і жаночым стварыў іх.\nТакім чынам, вобразам Элогіма выступае, апроч іншага, бінарнасць як асноўны канстытуцыйны прынцып тварца – гэта значыць, унутраная здольнасць мець, спалучаць, раздзяляць два бакі, два полюсы, толькі ў напрузе паміж якімі можа зараджацца жыццё.\nСтваральнік выступае прататыпам свайго стварэння. Гісторыя, якая нічога не гаворыць пра самога Элогіма, раскрывае ягоны характар праз адбітак – ягоны вобраз і падабенства, удрукаваны ў прыродзе створанага ім чалавека. Свабодная, узнёслая і абсалютна аўтаномная натура Бога праяўляецца ў самой мэце стварэння людзей, ім самым сфармуляванай у вершы 26 і паўторанай у блаславенні ў вершы 28: кіраваць створаным светам і ўсім, што ў ім ёсць. Той, хто стварыў свет і прызначыў для яго кіраўніка, мусіць сам быць суверэнным касмічным уладаром. З іншага боку, ён нічога не патрабуе ад людзей. Людзі не мусяць ніякім чынам, ніякім служэннем плаціць яму за сваё права валодаць дадзеным ім светам. Яму нічога ад іх не трэба. Незалежны, аўтаномны, самадастатковы Бог стварае незалежных, аўтаномных, самадастатковых людзей, вольна аддае ўсіх астатніх істот пад іх нагляд і нічога не патрабуе ўзамен.