ပေကျင်း၊ ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်(ဆင်ဟွာ)ဘာသာပြန်/ကိုငယ်\nတရုတ်နိုင်ငံ၌ နှစ်သစ်ကူးအားလပ်ရက် သုံးရက်တာ၏ ပထမဆုံးနေ့ဖြစ်သော ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်တွင် ရထားစီးခရီးသည်များ စံချိန်တင်မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံရထားပို့ဆောင်ရေးက ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။\nဆက်ဆံရေးထူထောင်ခဲ့သည့် နှစ် ၃၀ ပြည့်တွင် တရုတ်-အာဆီယံ ဆက်ဆံရေးက ရင့်ကျက်မှုနှင့် ယုံကြည်မှုပိုမိုရှိလာကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးပြောကြား\nပေကျင်း ၊ ဇန်နဝါရီ ၂ ရက် (ဆင်ဟွာ) ဘာသာပြန်/စိုးမိုး\nတရုတ်နိုင်ငံ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင် ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ရိ က ဆင်ဟွာသတင်းဌာနနှင့် China Media Group တို့၏ ပူးတွဲတွေ့ဆုံမေးမြန်းမှု ကိုဖြေကြားရာတွင် တရုတ်-အာဆီယံ ဆက်ဆံရေးနှင့် ပတ်သက်၍ အောက်ပါအတိုင်းပြောကြားခဲ့သည်။\nတရုတ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေး၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာမှာ “ပြည်သူ့အတွက်” ၊ “ပြည်သူအားဖြင့်သာ” ဟု ဆိုလိုကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးပြော\nပေကျင်း၊ ဇန်နဝါရီ ၂ ရက် (ဆင်ဟွာ) ဘာသာပြန် - ခေါန်ရိန်\nပြည်သူ့အတွက်နှင့် ပြည်သူအားဖြင့်သာ ဟူသော စည်းမျဉ်းသည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီအတွက် အားအင်အရင်းအမြစ်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေး၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာအဓိပ္ပာယ်လည်းဖြစ်ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ရိက ပြောကြားခဲ့သည်။\nပေကျင်းမြို့တွင် COVID-19 အန္တရာယ်အလယ်အလတ်အဆင့်ဧရိယာ နောက်ထပ် ထပ်တိုး\nတရုတ်နိုင်ငံ ပေကျင်းမြို့တွင် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်က COVID-19 အန္တရာယ် အလယ်အလတ်အဆင့်ဧရိယာ နောက်ထပ် ထပ်တိုးလိုက်သဖြင့် ယင်းမြို့၌ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် အန္တရာယ်အလယ်အလတ်အဆင့်ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၆ ခုအထိ ရှိလာခဲ့ကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။\nဆွန်းရီခရိုင်ရှိ နန်ချိုင်ကျေးရွာကို ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နေ့က စတင်၍ အလယ်အလတ်အဆင့် အန္တရာယ်ရှိသောဒေသအဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်လိုက်ကြောင်း စင်တာ၏ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး Pang Xinghuo က ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်တွင်ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ ပြောခဲ့သည်။\nနောက်ဆုံး ပြည်တွင်းကူးစက်မှုအများဆုံးတွေ့ရှိခဲ့သည့် ဆွန်းရီခရိုင်တွင် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက် မွန်းတည့်ချိန်အထိ အနီးကပ်ထိတွေ့မှုရှိသူ ၁,၇၅၀ ဦးကို ခြေရာခံတွေ့ရှိခဲ့ကြောင်းသိရသည်။ ၎င်းတို့အားလုံးသည် သတ်မှတ်နေရာများတွင် အသွားအလာကန့်သတ်နေထိုင်လျက်ရှိကြောင်း ခရိုင်အစိုးရ ဒုတိယအမှုဆောင် အကြီးအကဲ Zhi Xianwei က သတင်းထောက်များကို ပြောခဲ့သည်။\nဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နေ့ မွန်းလွဲ ၃:၀၀ နာရီအထိ တာဝန်ရှိသူများက လူပေါင်း ၁၀၉,၀၀၀ ဦးကို nucleic acid စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုအတွက် နမူနာများရယူခဲ့ရာတွင် လူ ၁၀၁,၇၀၀ ဦးထံ၌ ရောဂါပိုး ကူးစက်ခံရခြင်းမရှိကြောင်းကို တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်းနှင့် ကျန်ရှိသော စစ်ဆေးမှုရလဒ်များလည်း ထပ်မံထွက်ရှိလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ခရိုင်တာဝန်ရှိသူက ပြောသည်။\nအဆိုပါခရိုင်တွင် လူအများအပြား စုဝေးနိုင်သည့် စီးပွားရေးဆောင်ရွက်မှုများကို ယာယီဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး အုပ်စုဖွဲ့စားသောက်ပွဲများနှင့် နှစ်သစ်ကူးပါတီပွဲများ ပြုလုပ်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသလို ရုပ်ရှင်ရုံများနှင့် ရေကူးကန်များကိုလည်း ပိတ်ထားခဲ့ကြောင်း Zhi က ဆိုသည်။\nကပ်ရောဂါ တားဆီးရေးနှင့်ထိန်းချုပ်ရေး အရှိန်မြှင့်တင်ရန် ပေကျင်းရှိ ဝန်ထမ်းသစ်များအနေဖြင့် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်မှစ၍ ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းခွင်သို့ ပထမဆုံးမဝင်ရောက်မီ သုံးရက်အတွင်း စစ်ဆေးထားသည့် ပိုးကင်းစင်ကြောင်း nucleic acid စစ်ဆေးမှုလက်မှတ် ပြသရန်လိုအပ်ကြောင်း မြူနီစီပယ်အစိုးရ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ရှူဟဲကျန့်က သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ (Xinhua)\nSource: Xinhua| 2021-01-01 23:50:27|Editor: huaxia\nBEIJING, Jan. 1 (Xinhua) -- Beijing added another medium-risk area for COVID-19 on Friday, increasing the city's total medium-risk areas for coronavirus to six,alocal health official said.\nNancai Village in Shunyi district was upgraded toamedium-risk region starting on Friday, Pang Xinghuo, deputy director of the center, toldapress briefing on Friday.\nShunyi district, where most of the latest locally transmitted cases were reported, had traced 1,750 close contacts by midday Friday. All of them went into quarantine at designated places, Zhi Xianwei, executive deputy head of the district government, told reporters.\nBy3p.m. Friday, authorities sampled 109,000 people for nucleic acid tests, and 101,700 people tested negative. The results of the rest are yet to come, said the district official.\nZhi said the district has temporarily canceled commercial activities designed for large groups of people, banned group meals and year-end parties, and shut down places like theaters and swimming pools in the district.\nTo beef up epidemic prevention and control, new employees in Beijing need proof of negative results of nucleic acid tests taken within three days prior to their first day of work starting Friday, said Xu Hejian,aspokesperson for the municipal government, at the press conference. ■\nA medical worker is seen ataquarantine hotel in Shunyi District of Beijing, capital of China, Dec. 31, 2020. (Xinhua/Chen Zhonghao)\n“ရပ်ဝန်း နှင့် ပိုးလမ်းမ” ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုက အေးစက်နေသည့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအတွက် အနွေးဓာတ်ဖြည့်သွင်းပေးကြောင်း ဝမ်ရိ ပြောကြား\nတရုတ်နိုင်ငံနိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင် ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ရိ က ဆင်ဟွာသတင်းဌာနနှင့် China Media Group တို့၏ ပူးတွဲ တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှု ကိုဖြေကြားရာတွင် “ရပ်ဝန်း နှင့် ပိုးလမ်းမ” ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ အောက်ပါအတိုင်းပြောကြားခဲ့သည်။\nအစ္စလာမ်မာဘတ် ၊ ဇန်နဝါရီ ၁ ရက် (ဆင်ဟွာ) ဘာသာပြန်/စိုးမိုး\nတရုတ်နိုင်ငံမှ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ N5 အဝေးပြေးလမ်း ၏ လမ်းပိုင်းအချို့အား ပြန်လည် ပြုပြင်ပေးမည့် ကူညီထောက်ပံ့မှုစီမံကိန်း စာချုပ်အား ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက်တွင် အစ္စလာမ်မာဘတ်၌ လက်မှတ်ရေးထိုး ခဲ့ကြပြီး တရုတ်နိုင်ငံ အနေဖြင့် ယင်းအမြန်လမ်းရှိ ဆိုးရွားစွာ ပျက်ဆီးနေသော အကွားအဝေး ၆၆ ကီလိုမီတာ ရှိသည့် လမ်းပိုင်းကို ပြန်လည်ပြုပြင်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။\nပေကျင်း၊ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက် (ဆင်ဟွာ) ဘာသာပြန် - ခေါန်ရိန်\nတရုတ်နိုင်ငံ သမ္မတ ရှီကျင့်ဖိန်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွက် နှစ်သစ်နှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်းကို ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက် ညနေပိုင်းတွင် ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။\nကမ္ဘာသူကမ္ဘာသားများအနေဖြင့် COVID-19 ကပ်ရောဂါ တိမ်တိုက်မည်းကြီးများကို ဆောလျင်စွာ တိုက်ထုတ်ရေး ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကမ္ဘာကြီးအနေဖြင့် လူသားမျိုးနွယ်အားလုံးအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အိမ်အဖြစ် တည်ဆောက်သွားရမည်ဖြစ်ကြောင်း သမ္မတ ရှီက မိန့်ခွန်း၌ တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။\nတရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ခေတ်မီဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံအဖြစ် အပြည့်အဝတည်ဆောက်ရေး ခရီးစဉ်သစ်ကို စတင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း သမ္မတ ရှီက ပြောကြားခဲ့သည်။\n၂၀၂၁ ခုနှစ်သည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (CPC) တည်ထောင်ခြင်း နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ပြည့်မြောက်သည့် အထိမ်းအမှတ် အခါသမလည်းဖြစ်ကြောင်း၊ CPC ပါတီသည် တရုတ်နိုင်ငံ ပြည်သူများ၏ မျှော်လင့်ချက်များနှင့် နိုင်ငံ၏ မျှော်လင့်ချက်ကို တည်ငြိမ်စွာ ရှေ့ဆက်နိုင်ရန် ဦးဆောင်လျက်ရှိသည့် အလွန်တရာကြီးမားလှသော သင်္ဘောတစ်စင်းအဖြစ် သမ္မတ ရှီက ညွှန်းဆိုပြောကြားခဲ့သည်။\nတရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုး (GDP) သည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း ယွမ် ၁၀၀ ထရီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅.၃၈ ထရီလီယံ) ကျော်လွန်သွားမည်ဟု မျှော်မှန်းထားကြောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ယခုနှစ်အတွက် အပြုသဘောဆောင်သော တိုးတက်မှုအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်လျက်ရှိသော ပထမဆုံးနိုင်ငံကြီးလည်း ဖြစ်လာပြီဖြစ်ကြောင်း သမ္မတ ရှီကျင့်ဖိန်က နှစ်သစ်နှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်း၌ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ (Xinhua)\nSource: Xinhua| 2020-12-31 19:02:31|Editor: huaxia\nBEIJING, Dec. 31 (Xinhua) -- Chinese President Xi Jinping deliveredaNew Year speech Thursday evening in Beijing to ring in 2021. Enditem\nBEIJING, Dec. 31 (Xinhua) -- People across the world should make joint efforts to drive away the dark clouds of the COVID-19 pandemic at an early date and build the planet Earth intoabetter home for all humanity, Chinese President Xi Jinping said Thursday when deliveringaNew Year speech to ring in 2021 in Beijing. Enditem\nBEIJING, Dec. 31 (Xinhua) -- China will embark onanew journey to fully buildamodern socialist country, President Xi Jinping said Thursday when deliveringaNew Year speech to ring in 2021 in Beijing. Enditem\nChina's GDP expected to exceed 100 trln yuan in 2020: Xi\nSource: Xinhua| 2020-12-31 19:19:24|Editor: huaxia\nBEIJING, Dec. 31 (Xinhua) -- China's gross domestic product (GDP) is expected to exceed 100 trillion yuan (15.38 trillion U.S. dollars) in 2020, Chinese President Xi Jinping said in Beijing Thursday when deliveringaNew Year speech to ring in 2021.\nChina has become the first major economy in the world to register positive growth for the year, Xi said. ■\nBEIJING, Dec. 31 (Xinhua) -- The year 2021 marks the 100th anniversary of the founding of the Communist Party of China (CPC), President Xi Jinping said Thursday when deliveringaNew Year speech in Beijing.\nXi described the Party asagigantic vessel that leads China forward steadily with people's expectations and the hope of the nation. Enditem\nဘရာဇီးနိုင်ငံ စီးပွားရေးပညာရှင်က တရုတ်နိုင်ငံ ၏ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချရေး အောင်မြင်မှုသည် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်အားသာချက်ကို ထင်ဟပ်ပြသနိုင်ခဲ့ကြောင်းပြောကြား\nဘရာဇီးလီယာ ၊ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက် (ဆင်ဟွာ) ဘာသာပြန်/စိုးမိုး\nဘရာဇီးနိုင်ငံ ရီယိုဒီဂျနေရိုပြည်နယ်တက္ကသိုလ် စီးပွားရေးပညာ ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ အီးလီယက်စ်ဂျက်ဘရီ က ဆင်ဟွာ သတင်းဌာနနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုပြုလုပ်ရာတွင် တရုတ်နိုင်ငံ ကဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေး လုပ်ဆောင်ရာတွင် ထူးချွန်သည့် အောင်မြင်မှုများရရှိခဲ့ပြီး ဆိုရှယ်လစ်စနစ် ၏ အားသားချက်ကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေခဲ့ကြောင်း ပြောကြား ခဲ့သည်။


အောက်စီဂျင် တိုင်းနေသင့်။ နည်းရင်တော့ ဆေးရုံတက်ရ။ ၈၀% ဆေးရုံတက်ရန်မလိုကြ။\nဟုတ်ကဲ့ပါဆရာ ညနေကြ (ကျ) ရင်တော့ကွာရန်တင်းဝင်ရမယ် သူတို့လာခေါ်မယ်ပြောပါတယ်။\nCOVID-19 ရောဂါအတွက် ဆေးကုသနည်း ဆေးသုတေသနတွေ တကမ္ဘာလုံးမှာလုပ်နေတယ်။ ပိုပြီး ကောင်းလာတယ်။ အရင်နည်းတချို့ကို မသုံးတော့ပါ၊ ဥပမာ အေမရိကန် အရင်သမတက ငှက်ဖျားဆေး။\n၉-၁၀-၂၀၂ဝနေ့ထွက် ဆေးနည်း တချို့ရှိတယ်။\n• Remdesivir ခေါ် ဗိုင်းရပ်စ်ဆေး။\n• Dexamethasone ခေါ် ကော်တီကိုစတီရွိုက်ဆေး။\n• Monoclonal antibodies အင်တီဘော်ဒီဆေး။\n• Convalescent Plasma ပလာစမာ သွင်းပေးနည်း။\n• Mesenchymal Stem Cells စတမ်ဆဲလ် ကုသနည်း။\n1. အိမ်မှာသာ နေထိုင်ပါ။\n2. တဦးတည်း တခန်းထဲမှာသာ နေပါ။\n3. တခြားလူတွေနဲ့ ထိစပ်မှု မလုပ်ပါနဲ့။\n4. စားလိုတာ အကုန်စားသောက်ပါ။\n5. စိတ်ကို အပြုသဘောဆောင်ပါ။\n• စစ်လို့ (+) ပြသူတွေ နောက် ၁၀ ရက်အထိသာကူးစက်နိုင်တယ်။\n• နောက်ခုက သာမန်လက္ခဏာစတင်ခံစားရပြီးနောက် ၁၀ ရက်။\n• နောက်တခုက ဆိုးတဲ့ရောဂါလက္ခဏာတွေ စတင်ခံစားရပြီးနောက် ၂၀ ရက်။\n• နောက်တခုက လက္ခဏာပျောက်ပြီးနောက် ၁၀ ရက်။\n• လေ့လာမှုတခုက ၉ ရက်ဆိုပါတယ်။\nကူးစက်ခံရသူ ၈၀% က အလိုလို ကောင်းသွားတယ်။ ဘာဆေး ဘာအစားအစာတွေကမှ ပိုမကောင်းစေနိုင်။ ပိုမဆိုးစေ နိုင်။ စားလိုတာ စားပါ။\nအောက်စီဂျင်လယ်ဘယ် တိုင်းရမယ်။ Pulse Oximeter အောက်စီမီတာနဲ့စမ်းတယ်။ သွေးထဲမှာရှိတဲ့ အောက်စီဂျင်။ SpO2 100% ကနေ 96% က အကောင်းဆုံး။ 90 to 92% အနည်းဆုံး။ 95 ထက်နည်းရင် ဆရာဝန်ပြပါ။ 92% ဆိုရင် အရေးပေါ်သွားပါ။\nHome Quarantine & Home Isolation အိမ်မှာသာ နေထိုင်းခြင်း စည်းမျဉ်း\n• Stay at home အိမ်မှာသာနေပါ\nယူအက်စ်အေ တချို့ပြည်နယ်တွေမှာ Shelter-in-place အစီအစဉ် အမိန့်ထုတ်ထားတယ်။ မလုပ်မဖြစ်တာကလွဲရင် မလုပ်ပါနဲ့။ မလုပ်မဖြစ် စီးပွးရေး၊ မလုပ်မဖြစ် အလုပ်အကိုင်၊ မလုပ်မဖြစ် အစိုးရတာဝန်။ မိသားစုအတွက် ဆေးရရှိမှု၊ ဆေးရုံ ဆေးခန်းသွားရခြင်း၊ မိသားစုသုံး မရှိမဖြစ် အရာများရယူခြင်း၊ ဘဏ်အလုပ်၊ စာတိုက်အလုပ်၊ ဓါတ်ဆီဖြည့်ခြင်း။ အဝတ်လျှော်ရခြင်း။ အနီးအနားလမ်းလျှောက်ခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်၊ လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခြင်း၊ အပြင်ထွက်ရတိုင်း တခြားလူတွေနဲ့ ၆ ပေအကွာမှာသာရှိပါစေ။ တခြားမှာနေကြတဲ့ မိသားစုတွေကို စောင့်ရှောက်ပေးခြင်း။ နာမကျန်း အိုမင်းမစွမ်းသူတွေကို စောင့်ရှောက်ပေးခြင်း။ အီးလန်းနင်း ခေါ် ဂူဂယ်လ်ကလပ်စ်ရုမ်း ခေါ် အွန်လိုင်း သင်ယူခြင်း သင်ကြားပေးခြင်း။\n• Social Distancing လူတွေနဲ့ ဝေးဝေးနေပါ\nအိမ်ပြင်ထွက်ရရင် လမ်းညွှန်ချက်မှာ လူတယောက်နဲ့ တယောက် ၆ ပေအကွာ။ သာရေး နာရေး လူမှုရေးပွဲတွေ ရှောင်ပါ။ ဘုရားပွဲ နတ်ပွဲ ရာသီပွဲတွေ ရှောင်ပါ။ ရုပ်ရှင် ပွဲလမ်းသဘင်တွေ ရှောင်ပါ။ အားကစားပွဲတွေ ရှောင်ပါ။ ဟောပြောပွဲတွေ ရှောင်ပါ။ အလှူ၊ မင်္ဂလာဆောင် မွေးနေ့ ဘာနေ့ ညာနေ့။\nလူဘယ်လောက်များတာကို လူစုလူဝေးခေါ်မလဲ။ အဓိပ္ပါယ်ဖွင်ဆိုချက်တွေ မတူပါ။ လူ ၅၀၀၀၊ ၁၀၀၀၊ ၅၀၊ ၁၀ ယောက်။ တကယ်တော့ တယောက်ထက်ပိုရင် ဗဟုဝုဒ်။ မိသားတစုတည်း။ အိမ်ခန်းတခန်းတည်း။ လင်မယားနှစ်ယောက်တည်း။ ဧကစာရီ တယောက်တည်း။\nစျေးသွားဝယ်တာ မဝယ်မဖြစ်မှသာ သွားလာပါ။ ကြိုတင် ဝယ်ယူစုဆောင်းထားပါ။ အလုပ်ရုံ၊ ရုံး၊ စာသင်ကျောင်း၊ ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ ဘာသာရေးအဆောက်အဦတွေ သွားလာတာကို လျော့သင့်၊ ပိတ်သင့်တဲ့အချိန် ရှိလာပါမယ်။\nအိမ်မှာနေထိုင်ရင်း အကျိုးဖြစ်စေမှာတွေကို တီထွင်ကြံဆ လုပ်နေသင့်ကြတယ်။ ဘာသာတရားကတော့ ကိုယ့်သဘော။ စာဖတ်ပါ။ ဧည့်ခန်းမှာ ဟင်းဆင်နတိုက်ဇာပုလင်းနဲ့ တစ်ရှူး ထားပါ။ ဧည့်သည်ကို ကမ်းပေးပါ။ ဧည့်သည်ပြန်တိုင်း သင့်တဲ့နေရာ ပစ္စည်းတွေကို သန့်ရှင်းပါ။ သန့်ရှင်းရေးစည်းမျဉ်းတွေကို တသက်လုံး လိုက်နာကြပါ။\nCleaning and Disinfection of Households ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်အတွက် အိမ်တွင်းသန့်ရှင်းရေး\nနေအိမ် ရုံး အလုပ်နေရာ မျက်နှာပြင်တွေကို ဘယ်လိုသန့်ရှင်းပေးမလဲ။ စားပွဲ ကုလားထိုင် ထိုင်ခုံ တခါးလက်ကိုင်နေရာ မီးခလုတ် ရေအိမ်သာ ပိုက်ခေါင်း လက်ဆေးခွက် စတာတွေ။\n၁။ သန့်ှရှင်းရေးလုပ်တဲ့သူ လက်အိတ်သုံးရမယ်။ နှာခေါင်းစည်းလိုမယ်။\n၂။ သန့်ှရှင်းရေးလုပ်နေချိန်မှာ လေဝင်လေထွက် ကောင်းရမယ်။\n၃။ သန့်ှရှင်းရေးလုပ်ရတဲ့ အကြိမ်ရေ နည်းအောင် မလိုအပ်တာတွေ အသုံးမပြုပါနဲ့။\n၄။ နေမကောင်းနေသူနဲ့ တတ်နိုင်သမျှ အနီးကပ် မနေပါနဲ့။ သီးခြားထားပေးပါ။ လူနာအတွက် သီးသန့် တစ်ရှူး လက်ဆေးရည် ဆပ်ပြာ စတာတွေ ထားပေးပါ။\n၅။ အိမ်ရှိလူကုန် စည်းကမ်းလိုက်နာပါ။ ရုံး အလုပ်နေရာရှိ လူကုန် စည်းကမ်းလိုက်နာပါ။\n• လက်အိတ်သုံးပါ။ တခါသုံးတစုံ။ ပြန်သုံးလို့ရတာဆိုရင် အဲလိုအလုပ်အတွက် သီးသန့်သတ်မှတ်ထားပါ။\n• လက်အိတ်ချွတ်ပြီး ချက်ချင်းလက်ဆေးပါ။\n• မျက်နှာပြင်က ညစ်ပေနေရင် ဆပ်ပြာသုံးပြီး အရင်ဆေးပါ။ ပြီးမှ ပိုးသေဆေးသုံးပါ။\n• ပိုးသေဆေးမှာ အယ်လ်ကိုဟော ၇၀% ပါတာကောင်းတယ်။\n• ချွတ်ဆေး ခေါ် ကလိုရင်းပါ ဘလိချ်ကို ရေရောသုံးနိုင်တယ်။ အသုံးပြုနိုင်တဲ့ နေ့စွဲစစ်ပါ။\n• အဲဒီဆေးကို အမိုးနီးယားပါတာနဲ့ မရောပါနဲ့။ တခြားသန့်ရှင်းဆေးရည်တွေနဲ့လည်း မရောပါနဲ့။\nBleach ဘလိချ်ကို ရေရောနည်း\n၁။5tablespoons (1/3rd cup) bleach per gallon of water လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၅ ဇွန်း + ရေတဂါလံ သို့မဟုတ်\n၂။4teaspoons bleach per quart of water လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၄ ဇွန်း + ရေတကွာတ။\nHand hygiene လက်သန့်ရှင်းရေး\nလက်ကို ရေးနဲ့ ဆပ်ပြာသုံးပြီး စက္ကန့် ၂၀ ကြာဆေးပါ။ ဆပ်ပြာသုံးချိန်မရှိရင် မလိုလောက်ရင် အယ်လ်ကိုဟော ၆၀% ပါ hand sanitizer လက်ဆေးရည်သုံးပါ။ လက်ကညစ်ပေနေတာကို မျက်စိနဲ့မြင်နိုင်တာတိုင်းကိုတော့ ဆပ်ပြာနဲ့သာ ဆေးပါ။\n• သန့်စင်ခန်းက ထွက်လာတိုင်း\n• အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်ကို ကိုင်ပြီးတိုင်း\n• လူနာ သို့မဟုတ် ကလေးငယ်ကို ပြုစု လုပ်ကိုင်ပေးပြီးတိုင်း\n• မဆေးရသေးတဲ့လက်နဲ့ မျက်နှာ ပါးစပ် မျက်စိ နှာခေါင်းနေရာတွေကို ထိကိုင်တာ မလုပ်ပါနဲ့။\nDisinfectants to Control the COVID-19 Virus ပိုးသေဆေး\nပိုးသေဆေးစိုထိုင်းနေချိန်မှာသာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်စတဲ့ပိုးတွေ ကင်းရှင်းနေပါမယ်။ Surface wipes ဝိုက်အစ ထပ်သုံးလိုက်ရင် ခြောက်တာ မြန်စေမယ်။ စိုနေချိန်ကြာပါစေ။\n• ကော်ဇောတို့လို အရာတွေကို သီခြား သန့်ပေးရမယ်။\n• လျှော်လို့ရတာတွေကို အဝတ်လျှော်စက်မှာ လျှော်ပါ။\n• အဲတာတွေလုပ်တိုင်း လက်အိတ်သုံးပါ။ လက်ဆေးပါ။\n• ညစ်ပေနေတာတွေကို လေထဲမှာ မခါပါနဲ့။\n• အခန်းအနံ့အသက် စူးရှနေတာ မကောင်း။\n• ပြူတင်းပေါက်တွေ သင့်တဲ့အချိန်မှာ ဖွင့်ပါ။\n• ပန်ကာ လိုတဲ့အချိန်မှာ ဖွင့်ပါ။\n• ကလေးတွေကို ပိုးသေဆေးပါတာတွေ မထိကိုင်ပါစေနဲ့။\n• လက်ဆေးရန် disinfectant wipes နဲ့ baby wipes တွေမသုံးပါနဲ့။\n• အမှိုက်ပုံး စနစ်တကျစွန့်ပါ။ အမြဲဖုံးထားပါ။ ကိုင်ပြီး လက်ဆေးပါ။\n• အိမ်ကို လူဝင်လူထွက် နည်းပါစေ။\nUnknown July 14, 2021 at 7:18 AM


အမေရိကန် ကုလသမဂ္ဂ ရခိုင်အရေး 1550 views\nစာရေးသူအနေနဲ့ ဒီရက်ပိုင်းမှာပဲ The Voice Daily မှာ ရခိုင်မြောက်ပိုင်း၊ ဘင်္ဂါလီကိစ္စအပေါ် ဆောင်းပါးလေးပုဒ် ရေးခဲ့ပါတယ်။ နောက်ဆုံးရေးတဲ့ ဆောင်းပါးကတော့ ဒေသခံတွေနဲ့ ဖွဲ့ထားတဲ့ ရဲတပ်ရင်းတွေဖွဲ့ဖို့၊ ဥပဒေအရ ကျောထောက် နောက်ခံပေးတဲ့ ပြည်သူ့ စစ်တပ်ဖွဲ့တွေ ဖွဲ့ဖို့ပါပဲ။\nယခုလ ၁၄ ရက်နေ့က ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ယနေ့ ၁၅ ရက်နေ့ ည CNN သတင်းဌာနကနေ အမေရိကန်သမ္မတ အိမ်ဖြူတော် သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲကို ရိုက်ပြပါတယ်။ ထူးခြားတာက အဲဒီသတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲမှာ သမ္မတအိမ်ဖြူတော်ရဲ့ ပြန်ကြားရေး တာဝန်ခံ အမျိုးသမီး တစ်ယောက်တည်းမဟုတ်ဘဲ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အမေရိကန် သံအမတ်ကြီး နစ်ဟယ်လီနဲ့ အမျိုးသား လုံခြုံရေး အကြံပေး အရာရှိဖြစ်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမက်ကမာစတာတို့ပါ ပါလာပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီး အလေးထား ပြောနေတာကတော့ မြောက်ကိုရီးယားရဲ့ ဒုံးပျံနဲ့ အဏုမြူဗုံးကိစ္စပါပဲ။ သတင်းထောက်က မေးတဲ့အခါမှာတော အမေရိကန်အနေနဲ့ လူသားချင်းဆိုင်ရာ စာနာထောက်ထားမှု ကိစ္စတွေမှာလည်း အလေးထားပါကြောင်းလို့ ပြောပါတယ်။ Burma ကိစ္စဆိုပြီး ဆီးရီးယားနှင့် အီရတ်ကိစ္စ ပြောရင်း ပါလာပါတယ်။ မြန်မာမြောက်ပိုင်းက ဘင်္ဂါလီကိစ္စလို့တောင် မပါပါဘူး။ ဆီးရီးယားက ဒုက္ခသည် ထောက်ပံ့ရေးကိုတော့ အလေးထားပြီး ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုဟာ မြန်မာကိစ္စကို သိပ်ပြီး အလေးအနက် မထားဘူးဆိုတာ ပေါ်လွင်နေပါတယ်။ လုံခြုံရေးကောင်စီမှာ ဗြိတိန်က တင်ခဲ့တဲ့အဆိုအပေါ် ဝတ္တရားကျေ “အင်း”လုပ်တာ ဆိုတာ သိသာပါတယ်။\nအဲဒီသတင်းရဲ့ရှေ့မှာ လန်ဒန်က ရထားပေါ်မှာ ဗုံးကွဲမှုသတင်းအပေါ် သမ္မတထရမ့်က ဗြိတိသျှတို့ရဲ့ စကော့တလန်ယာဒ်ဆိုတဲ့ စုံထောက်ဌာနချုပ်ကြီးရှေ့မှာ ဖြစ်ရလားလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ်ကတော့ ဒီလိုပြောလို့ ဘာအကူအညီမှ မရဘူးလို့ပြောခဲ့တာကို ရုပ်မြင်သံကြားမှာ စာတန်းထိုးပြပါတယ်။ စာရေးသူရဲ့ သုံးသပ်ချက်ကတော့ ဘင်္ဂါလီအကြမ်းဖက်မှုအပေါ် ဗြိတိန်နဲ့ ဆွီဒင်က လုံခြုံရေးကောင်စီမှာ အဆိုတင်ခဲ့တယ်။ ဒီအဆိုအပေါ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ဝတ္တရားကျေသာ ဆိတ်ဆိတ်နေ ထောက်ခံခဲ့တယ်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် လေးလေးနက်နက် အပြစ်မမြင်ဘူးဆိုတဲ့ ယူဆချက်ပါ။\nတရုတ်ပြည်ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံကို အနောက်ဥရောပနဲ့ အမေရိကန်တို့ ဝင်စွက်လာရင် လက်ခံမှာ မဟုတ်တဲ့သဘောက အခိုင်အမာရှိပါတယ်။ သူ့ရဲ့အနားသတ် မျဉ်းတစ်လျှောက် အခြား အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေ ဝင်စွက်တာကို လက်ခံလိုမည် မဟုတ်ပါ။ အမေရိကန်သမ္မတ မွန်ရိုးကလည်း ၁၈၂၃ ခုနှစ်မှာ အမေရိကတိုက်က နိုင်ငံတွေအပေါ် ဥရောပက ဝင်စွက်တာကို လက်မခံဘူးဆိုတဲ့ Monroe Doctrine ခေါ် မွန်ရိုးမူဝါဒကို ချမှတ်ခဲ့ပါ တယ်။ တရုတ်ကလည်း အမေရိကန်သမ္မတ မွန်ရိုးမူဝါဒအတိုင်းပါပဲ။ မြန်မာကို ကာကွယ်ပါလိမ့်မယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနဲ့ ပတ်သက်ရင်တော့ တရုတ်မှာ အခက်အခဲရှိပါတယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနဲ့ တရုတ်ဟာ ရင်းနှီးတဲ့ဆက်ဆံရေးရှိပါတယ်။ လေတပ်လေယာဉ် တော်တော်များများဟာ တရုတ်လုပ်လို့ သိရပါတယ်။ ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့ရတာကတော့ BBC ရဲ့ ရုပ်သံပြကွက်မှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ဟာ တရုတ်နိုင်ငံလုပ် M21 ခေါ်တဲ့ တစ်ချက်မောင်းပြန် ရိုင်ဖယ်တွေ တပ်ဆင်ထားခြင်းပါပဲ။ ဒါကြောင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှဘက်ကို ပြန်ကြည့်ပေးရတဲ့ တရုတ်ရဲ့ ရပ်တည်ချက်အပေါ် ကျွန်တော်တို့ နားလည်ပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အနောက်ဥရောပကနေ အန္တရာယ် အဆိုတွေ တင်ပြလာရင်တော့ တရုတ်က တားဆီးပေးပါလိ့မ်မယ်။\nသန်းခေါင်ကျော်ပြီး စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့ထဲကို ဝင်လာချိန်မှာတော့ History Channel က အကြမ်းဖက်ဝါဒ တိုက်ဖျက်ရေးစစ်ပွဲအကြောင်း (New age of terror) ဆိုတဲ့အစီအစဉ် ဆက်လွှင့်နေတာကို ကြည့်မိပါတယ်။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်က သမိုင်းသမား တစ်ဦးဖြစ်လို့ ဒီအစီအစဉ်တွေကို မကြာမကြာ ကြည့်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အကြမ်းဖက်သမားတွေဖြစ်တဲ့ အိုက်ဆစ် (ISIS) တွေရဲ့ မီဒီယာတိုက်ပွဲ ဘယ်လောက်ထိ ရောက်တယ်ဆိုတာ ပြသပါတယ်။ အမေရိကန်သတင်းထောက် James Foley ကို လည်ပင်းလှီးသတ်တဲ့ ဗီဒီယိုဖိုင်ကိုပြပြီး အနောက်ဥရောပက ကွပ်ကဲမှုမဲ့တဲ့ တစ်ကိုယ်တော် အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်ရေးသမားတွေအနေနဲ့ ကျောက်တုံး၊ ဓား၊ လှံကအစ ကိုင်ဆွဲတိုက်ခိုက်ဖို့၊ နောက်ဆုံး လက်နက် မရှိတောင် တံတွေးနဲ့ထွေးဖို့ ညွှန်ကြားတာကအစ ပါလာပါတယ်။ ရက်စက်တဲ့ပြကွက်တွေကိုပြသပြီး ဘာသာရေး အစွန်းရောက်နေတဲ့ ဆိုက်ကိုပက်သစ် (Psycho Pathic) ခေါ်တဲ့ စိတ္တဇလူသတ်သမားတွေ ပြန့်ပွားဖို့၊ လူတွေ ရက်ရက်စက်စက် အသတ်ခံနေရချိန်မှာ ခံစားမှုကင်းမဲ့တဲ့ မျက်လုံးတွေနဲ့ ကြည့်နေနိုင်ဖို့၊ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုကို အရသာခံဖို့ ဗီဒီယိုတွေ ဓာတ်ပုံတွေနဲ့ပြသပြီး စည်းရုံးတဲ့နည်းဟာ ဒစ်ဂျစ်တယ် နည်းပညာနဲ့အတူ အောင်မြင်စွာ ပေါက်ဖွားလာတယ်လို့ ဇာတ်လမ်းတင်ဆက်သူက ပြောသွားပါတယ်။ အကြမ်းဖက်သမားတွေရဲ့ စည်းရုံးမှုကို အနောက်ဥရောပက အစ္စလာမ် ဘာသာဝင် လူငယ်တွေက အများဆုံး လက်ခံပြီးတော့ ဒီလူတွေဟာ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းမှာ အကြဉ်ခံရသူတွေ၊ ပညာမတတ်သူတွေ၊ အလုပ်လက်မဲ့တွေဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီလို လူမှုရေး အခြေအနေတစ်ခုဟာ တူညီစွာပဲ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းက ဘင်္ဂါလီတွေကြားထဲမှာ ဖြစ်နေခဲ့ပြီလို့ ယူဆနိုင်ပါတယ်။\nနိုင်ငံရေးအရ အကြဉ်ခံရပြီး စီးပွားရေးမှာလည်း မျှော်လင့်ချက်မရှိ၊ ရွှေ့ပြောင်းလို့လည်း မရတဲ့ အနေအထား၊ သမိုင်းတစ်လျှောက်လုံးမှာလည်း လူသတ်ပြီး နယ်ချဲ့ဖို့ပဲ စိတ်ကူးခဲ့ပြီး ပညာနဲ့ ဆင်ခြင်တုံ ကင်းမဲ့ချိန်မှာ အကြမ်းဖက်ဝါဒီတွေရဲ့ စည်းရုံးခံရပြီး အကြမ်းဖက်သမားတွေအဖြစ် ပီပီပြင်ပြင် ဖြစ်သွားတာပါပဲ။\nဒီဘင်္ဂါလီတွေက တိုင်းရင်းသား လူနည်းစုတွေအပေါ်မှာ ရက်ရက်စက်စက် သတ်နေတဲ့အချိန် ကျွန်တော်တို့က အကြမ်းဖက်သမားတွေကို တိတိကျကျ မထောက်ပြခဲ့နိုင်ပါဘူး။ ဩဂုတ်လ ၂၅ နောက်ပိုင်းက ယခုအထိ လွှင့်သမျှ နိုင်ငံခြားရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်တွေမှာ “မြန်မာတိုင်းရင်းသားတွေနဲ့ ရဲစခန်းတွေအပေါ် ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်”လို့ဆိုတဲ့ စာသားလောက်ပဲ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာတွေ ခံစားခဲ့ရတဲ့ အကြောက်တရားကို မဖော်ထုတ်ခဲ့ပါဘူး။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနယ်စပ်မှာ ဘင်္ဂါလီ မိန်းမနဲ့ ကလေး လူအုပ်ကြီးစုနေတာကိုတော့ ထပ်တလဲလဲ ပြသခဲ့ပါတယ်။ မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှကနေ ကင်မရာနဲ့ရိုက်နေချိန်မှာ ကမ်းခြေက လူအုပ်ကြီးနဲ့ နောက်မှာ၊ မြန်မာတပ်မတော်က တပ်စုတစ်ခုလောက် အေးအေးဆေးပဲ ဖြတ်သွားနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ တပ်မတော်သားတွေအပေါ် ကြောက်လန့်ပုံလည်း မရှိပါဘူး။ ပြောချင်တာကတော့ ဒီလူအုပ်ကြီးဟာ မိန်းမနှင့် ကလေးတွေဖြစ်ပြီးတော့ အကြမ်းဖက်သမားတွေက ဝန်ပေါ့အောင် စေလွှတ်လိုက်တဲ့ပုံနဲ့ တူပါတယ်။ မြန်မာ့တပ်မတော်သား ရဲဘော်တွေက သူတို့ကို ဒုက္ခမပေးဘူးဆိုတာလည်း သိပုံပါပဲ။\nကုလသမဂ္ဂရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေထဲမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှကို ခိုးဝင်နေတဲ့လူတွေကို ပြန်လက်ခံဖို့နဲ့ လူသားချင်း စာနာမှုဆိုင်ရာ အကူအညီတွေ ပေးတာကို လက်ခံစေဖို့ပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒီလူတွေကို ပြန်လက်ခံရင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှက လူတွေ မြန်မာပြည်ကို ထပ်ပြီးခိုးဝင်ကြမလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ်စိတ်ဟာ တာဝန်ရှိသူတွေ အပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ရှိနေပါတယ်။ ကျွန်တော်လည်းပဲ အဲဒီစိတ် ရှိခဲ့ပါတယ်။ ယခုတော့ အဲဒီအချက်ပေါ် သံသယဝင်ပါတယ်။ အဲဒီလိုဖြစ်သွားရတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခု ရှိပါတယ်။ စာရေးသူရဲ့ မိတ်ဆွေတစ်ဦး ရှိပါတယ်။ သူက ယခုစကားစပ်လို့ ပြောမိတဲ့အခါ ယခင် နဝတ/နယက အစိုးရလက်ထက်ကစပြီး အာဆီယံနဲ့ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး အသိုင်းအဝိုင်းမှာ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ စာရင်းဇယား မမှန်ကန်တဲ့နိုင်ငံနှစ်ခု ရှိပါတယ်။ တစ်ခုက မြန်မာ၊ တစ်ခုက ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှပါ။ မြန်မာက ဖွံ့ဖြိုးမှုကို လူအထင်ကြီးအောင်ပိုပြပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှကတော့ အထောက်အပံ့တွေရအောင် ဆင်းရဲပြနေခဲ့တာပါ။ အမှန်က ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှဟာ ကျွန်တော်တို့ ထင်သလောက် မဆင်းရဲတော့ပါဘူး။ ကျေးရွာတွေရဲ့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း လျှပ်စစ်မီးရနေရင် ဆင်းရဲတယ်လို့ မဆိုနိုင်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကမ်းခြေမှာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မြင့် မတက်မချင်း၊ ကြီးမားလွန်းတဲ့ သဘာဝဘေးဒဏ်တွေ မကျရောက်မချင်း မောင်တောကို ခိုးဝင်လာမယ့် အနေအထား မရှိတော့ပါဘူး။ ဒီဘက်ရောက်ရင် ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောထဲမှာ ချောင်ပိတ်ခံရမယ့်ဘဝကို သူတို့နေချင်မှာ မဟုတ်တော့ပါဘူး။ နိုင်ငံမဲ့တဲ့လူတွေ ဘဝကိုလည်း ခံယူမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယနဲ့ တရုတ်ဟာ၊ စားနပ်ရိက္ခာရှားပါးလို့ ထမင်းရည်ကိုတောင် ဝယ်သောက်ရတယ်လို့ ငယ်ငယ်တုန်းက ကြားဖူးပါတယ်။ နောက်ပိုင်းတော့ အိန္ဒိယဟာ အစိမ်းရောင် တော်လှန်ရေးဆိုတဲ့ စားနပ် ရိက္ခာဖူလုံရေး လှုပ်ရှားမှု အောင်မြင်ခဲ့ပါတယ်။ ယနေ့ မငတ်မွတ်တော့ပါ။ တရုတ်ပြည်လည်း လူဦးရေ များလွန်းလို့ ထမင်းငတ်တယ်လို့ ကြားဖူးပါတယ်။ ကွန်မြူနစ်တော်လှန်ရေး အောင်မြင်ပြီး ၁၉၆၀ ပတ်ဝန်းကျင်မှာလည်း အတော်ပြဿနာ ကြုံခဲ့ပါတယ်။ ယနေတော့ မငတ်မွတ်တော့ဘဲ ပေါများနေပါပြီ။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှလည်း မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ လက်ထက်မှာ ငတ်မွတ်တုန်းပါပဲ။ သမ္မတဦးနေဝင်းလက်ထက် ကျွန်တော်တို့ငယ်ငယ်မှာ ဟင်္သာစီမံချက်လို့ မှတ်မိပါတယ်။ ဘင်္ဂါလီတွေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှထဲကို ပြေးသွားပါတယ်။ နောက်တော့ နိုင်ငံတကာရဲ့ ဖိအားအရ ပြန်ပြီး လက်ခံရပါတယ်။ အဲဒီလို ပြန်လက်ခံရာမှာ ဘင်္ဂါလီတွေဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှကနေ ပိုလို့တောင် ဝင်လာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတုန်းက “There is no beggar in Decca. Where are they? They are in Burma now” ဒက္ကာမှာ သူတောင်းစား မရှိတော့ဘူး၊ ဘယ်ရောက်သွားလဲ၊ မြန်မာပြည်မှာလို့ ဆိုပါတယ်။ ယခု အဲဒီလို ဟုတ်သေးရဲ့လားလို့ သုတေသနပြုရပါမယ်။ ဒီတော့ နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးကို ဖောက်နေတဲ့သူတွေဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှအခြမ်းက ဖောက်တာလား၊ အတွင်းဘက်ကနေ ဖောက်တာလား၊ ဖောက်တဲ့လူတွေကရော အကြမ်းဖက်သမားတွေလား၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှထဲမှာ ပုန်းအောင်းနေတဲ့ အကြမ်းဖက်အုပ်စုလား၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနိုင်ငံသားတွေ လားဆိုတာတော့ စုံစမ်းထောက်လှမ်း သုတေသနပြုစေလိုပါတယ်။ ခြံစည်းရိုး ခတ်တာကတော့ ကွန်ဒုံးသုံးသလို မလုပ်မဖြစ် အကာအကွယ်ပါပဲ။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှက ဆင်းရဲသားတွေဘဝနဲ့ မောင်တောက ဘင်္ဂါလီတွေရဲ့ဘဝ ဘယ်သူက ပိုသာသလဲ။ မောင်တော ဘင်္ဂါလီက ပိုသာနေတယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ စိုးရိမ်သင့်ပါတယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှရဲ့ လူနေမှုဘဝက ဒီထက်သာတယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ အစိုးရိမ်မလွန်သင့်ပါဘူး။ လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ထဲက ပြန်လက်ခံရမယ်ဆိုတဲ့ အချက်လို့ အသာအယာ လိုက်နာရုံပါပဲ။ မကြောက်သင့်တာ ကြောက်ပြီး လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဆန့်ကျင်ရင်လည်း နောက်ဆက်တွဲ နိုင်ငံရေး/စီးပွားရေးပြဿနာတွေ ဒဏ်ခတ် အရေးယူမှုတွေ မဖြစ်စေလိုပါ။\nတကယ်တော့ ဆူပူတဲ့ ဘင်္ဂါလီတွေဟာ အကြမ်းဖက်သမားတွေဆိုတာ လုံခြုံရေးကောင်စီနဲ့ အမေရိကန်သမ္မတကြီးထရမ့်ကို ရှင်းပြစေလိုပါတယ်။ သမ္မတထရမ့်သာ အခြေအနေမှန်သိရင် ဒီလိုဆုံးဖြတ်ချက်ချမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ အမေရိကန်ကို ရောက်နေတဲ့ မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ်က သမ္မတထရမ့်ကို အားရပါးရ ရှင်းပြနေတဲ့အခါ အကြမ်းဖက် တိုက်ဖျက်ရေးမှာ မလေးရှားက အမေရိကန်ကို ဘယ်လိုထောက်ခံမယ်ဆိုတဲ့အကြောင်း ရွှန်းရွှန်းဝေပါပဲ။ အမေရိကန်သမ္မတကလည်း ခေါင်းတညိတ်ညိတ်နဲ့ဆိုတာ CNN မှာတွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန အနေနဲ့ ကမ္ဘာကိုဝါဒ ဖြန့်ချိရေးကို ယခုထက်ပိုပြီး လုပ်ရပါမယ်။ မီဒီယာတွေကို ဦးဆောင်ပေးရပါမယ်။ တပ်မတော်နဲ့ ညှိပေးရပါမယ်။ တပ်မတော် စစ်ကြောင်းတွေမှာ သတင်းထောက်တွေကို လိုက်ပါခွင့်ပြုပြီး ၎င်းတို့ဆောင်းရမယ့် သံခမောက်တွေမှာ မီဒီယာလို့ရေးပြီး ကျည်ကာအင်္ကျီပါ ဝတ်ဆင်ခွင့်ပေးပြီး ကမ္ဘာကို ရုပ်သံရိုက်ကူး တင်ပြစေလိုပါတယ်။ တကယ်တော့ ဘင်္ဂါလီတွေဟာ ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဂျပန်အဝင်၊ အင်္ဂလိပ်အပြေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး ကင်းမဲ့ချိန်မှာ တိုင်းရင်းသားတွေကို သတ်ဖြတ်အနိုင်ကျင့်ပြီး နယ်မြေ သိမ်းခဲ့တာကစပြီး နိုင်ငံတော်ရဲ့ အချုပ်အခြာ အာဏာကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ပါတယ်။\nအမေရိကန်နိုင်ငံမှာ နိုင်ငံသားဖြစ်ဖို့ အရေးမှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို လေးစားလိုက်နာပါမယ် ဆိုတဲ့အချက်ဟာ အဓိကပါပဲ။\nဘင်္ဂါလီတွေဟာ မွေးရာပါ နိုင်ငံသား မဟုတ်တဲ့အကြောင်းနဲ့ နိုင်ငံသားပြုခွင့်အရေးမှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဆန့်ကျင်နေမှုဟာ အဓိက အတားအဆီး ဖြစ်တယ်ဆိုတာရယ်၊ ဒီလူတွေဟာ လူအုပ်အားကိုးနဲ့ အကြမ်းဖက်ဝါဒကို ကျင့်သုံးနေတာဟာ ၁၉၄၂ ခုနှစ်ထဲက စခဲ့တယ်ဆိုတာ ကမ္ဘာကသိဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် မီဒီယာနဲ့ တပ်မတော် ညီညွတ်စေလိုတယ်။ တပ်ကနေ “ဆင်ဆာ” လုပ်တာကိုလည်း ခံယူပေးပါ။ ဒါကြောင့် အစိုးရနဲ့ တပ်မတော်ကိုလည်း ညီညွတ်စေလိုပါတယ်။ ကာ/လုံ ခေါ်ချင်ခေါ် မခေါ်ချင်နေ အရေးမကြီးပါဘူး။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ အစိုးရအဖွဲ့တို့ ထိတွေ့ရဖို့ လိုပါတယ်။ အမိန့်ပေးလို့ စစ်တပ် ဝင်ရတယ်။ တောင်းဆိုလို့ ဝင်ရတယ်ဆိုတာထက် ညှိပြီး သဘောတူမှုနဲ့ လုပ်ကြတယ်ဆိုတာက ကောင်းပါတယ်။ နိုင်ငံက ဒုက္ခရောက်နေတဲ့အချိန် ]သူက အရင် ထဲကမဟုတ်တာ လုပ်ခဲ့လို့}၊ ]သူက အာဏာလိုချင်လို့ ဖန်တီးနေတာ}၊ ]သူတို့တော့ ပြဿနာဖြစ်မှာပေါ့။ လုပ်မှမလုပ်တတ်တာ” စသဖြင့် အပြန်အလှန် တရားခံရှာနေကြတာတွေကို စိတ်ပျက်လှပါတယ်။\nကျွန်တော်တို့ လူမျိုးတွေဟာ သာယာပြည့်စုံလှပတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ နှစ်ပေါင်းထောင်ချီပြီး နေခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ကိုယ့်အခြေ ပျက်မှာစိုးတယ်။ လုံခြုံမှုကို အလေးထားပါတယ်။ နဝတ အစိုးရလက်ထက် တိုင်း/ပြည်နယ်အဆင့် ဝမ်းစာဖူလုံရေးဆိုတာ တကယ်တော့ ဖောက်မထွက်လိုတဲ့ အတွေးတွေ အယူအဆတွေကို အခြေခံပြီး လုံခြုံမှု ရှာတာပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်ဟာမဆို လွန်ကဲလွန်းအားကြီးရင် အန္တရာယ် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေအပေါ် တုံ့ပြန်ရာမှာ ပညာပါသင့်ပါတယ်။ စဉ်းစားရပါမယ်။\nစာရေးသူကတော့ နိုင်ငံတော်အစိုးရ အပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံးကို အောက်ပါအတိုင်း တိုက်တွန်းပါတယ်။\n၁။ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု၊ အကူအညီ (Humanitarian Aids) ဆိုတာ ကမ္ဘာမှာ အလေးထားပါတယ်။ ပြန်ဖွင့်ပေးပါ။ ဘင်္ဂါလီမိန်းမတွေ၊ ကလေးတွေ စားသောက်နေတဲ့အခါ သူတို့ရဲ့ ခင်ပွန်း လင်/ သား/ အကြမ်းဖက်သမားကလည်း ဝင်စားမှာပါ။ စားပါစေ။ အပြစ်ရှိသူကြောင့် အပြစ်မဲ့သူ မခံရပါစေနဲ့ဆိုတဲ့ ဥပဒေသဘောထား (Legal Concept) ရှိတယ်။ ထားလိုက်ပါ။\n၂။ ကိုဖီအာနန်ကော်မရှင်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ကို လုံခြုံရေးကောင်စီက ထောက်ခံတယ်ဆိုပေမယ့် ဒါဟာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ပြည်တွင်းရေး ဥပဒေ ပြဿနာ၊ အုပ်ချုပ်ရေး ပြဿနာဆိုတာ လုံခြုံရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်တွေ အားလုံး သိပါတယ်။ ဒါကို ဖိအားပေးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဘင်္ဂါလီတွေကို နိုင်ငံသားပြုရေး ကိစ္စဟာ ကိုယ့်ပြည်တွင်းရေးဖြစ်၍ ကိုယ်ကြိုက်သလိုလုပ်ပါ။\n၃။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်း ဆူပူသောင်းကျန်းမှုကို ပုံဖော်တဲ့ စကားရပ် ဝေါဟာရတွေ ရှိပါတယ်။ ဥပမာ ပြည်တွင်းစစ် (Civil War)၊ ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေး (Pacification)၊ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု နှိမ်နင်းရေး (Counter Insurgency) စသည်တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ တပ်မတော် ဝင်လာခဲ့ရင် အလွန်ကြီးမားတဲ့ ပြဿနာလို့ ကမ္ဘာက ရှုမြင်ပါတယ်။ ဘင်္ဂါလီတွေမှာ သေနတ်/လက်နက် လူတိုင်းကိုယ်စီ မကိုင်နိုင်တာမို့လို့ အင်အား အလွန်အကျွံ သုံးတယ်လို့ မြင်ကောင်း မြင်ကြမှာပါ။ တပ်မတော်ဝင်လို့ အခြေအနေ ထိန်းနိုင်တယ်ဆိုတာကလည်း အမှန်တရားပါ။ ဒါကြောင့် အိန္ဒိယက Nesserlite ခေါ်တဲ့ အလယ်ပိုင်းက ကွန်မြူနစ်လယ်သမားသူပုန်တွေကို တပ်ကမဝင်ဘဲ ရဲကပဲ နှိမ်နင်းနေပါတယ်။ လက်ရှိ အခြေအနေမှာ တပ်မတော်က မဝင်မဖြစ်တဲ့ အနေအထားပါ။ နောင်ဆိုရင်တော့ စာရေးသူ မကြာမီကပဲ The Voice Daily မှာ ရေးခဲ့သလို တပ်မတော်က ဖွဲ့စည်းတဲ့ နယ်မြေခံ ပြည်သူ့စစ်နဲ့ ဒေသခံ မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်၊ ရသေ့တောင် ပုလိပ်တပ်ရင်းတွေကပဲ တပ်မတော်ရဲ့ ကွပ်ကဲမှုနဲ့ လုံခြုံရေး ယူစေချင်ပါတယ်။ အေးချမ်းသွားရင်တော့ တပ်ကရှေ့ကို မထွက်ဘဲနဲ့ အသင့်နေစေချင်ပါတယ်။\n၄။ ဆူပူမှုမှာ မပါဝင်တဲ့ သစ္စာရှိ ဘင်္ဂါလီတွေကို ချီးမြှောက်ပါ။ အသက်စွန့်သွားရတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေရဲ့ မိသားစုကို နိုင်ငံသားအဖြစ် ရဲရဲကြီးပေးပါ။ သူတို့ အသက်တောင် စွန့်ပြပြီးပါပြီ။ ဒါမှလည်း သစ္စာရှိမှုဟာ အကျိုးကျေးဇူး ရှိတယ်လို့ ခံစားရရုံမက အစ္စလာမ်ကို ဖိနှိပ်တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက် ပျက်သွားပါလိမ့်မယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ The Voice Daily က ဆောင်းပါးမှာ အကျယ်တဝင့် ရေးထားပါတယ်။ မိတ်ဆွေကြီး ကိုသန့်ဇင်ဆိုတဲ့သူ တစ်ဦးကတော့ ပြောပါတယ်။ ဥရောပမှာ အကြမ်းဖက်သမားတွေကို အစ္စလာမ် အကြမ်းဖက်သမားလို့ တွဲသုံးခဲ့တယ်ဆိုတဲ့အကြောင်းပါ။ ဘာသာရေးနဲ့ အကြမ်းဖက်သမားတွေကို ခွဲလိုက်တာပါ။ ဗြိတိန်ကတော့ သူရဲ့များပြားတဲ့ အစ္စလာမ် ဘာသာဝင်တွေကို ငြိမ်ဝပ်အောင်လုပ်ဖို့၊ အစ္စလာမ် ဘာသာဝင်တွေကို စာနာကြောင်း မြန်မာပြည်မှာ လာပြနေကြတာပါလို့ ယူဆပါတယ်။\n၅။ ဘင်္ဂါလီ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေနဲ့အတူ၊ ဓား၊ လှံကိုင် ဘင်္ဂါလီသစ္စာရှိ လုံခြုံရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့ပေးပါ။ ယခု ဘင်္ဂါလီအကြမ်းဖက်မူဟာ နိုင်ငံရေး မကျေနပ်မှု မဟုတ်ဘဲ အကြမ်းဖက်မှုဆိုတာ ကမ္ဘာ့သိအောင် ထိုးဖောက်ပါ။ အဲဒါကို ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာနကနေ မီဒီယာအားလုံးကို ရှေ့ဆောင်ရှေ့ရွက်ပြပါ။ အားပေးတိုက်တွန်းပါ။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်လည်း ထိုးဖောက်ပါ။\n၆။ အဆုံးကတော့ အမေရိကန်သမ္မတ အိမ်ဖြူတော်ကို မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရအဖွဲ့ကနေ သက်သေ အထောက်အထား စုံလင်စွာနဲ့ ရှင်းလင်းပြောကြားစေလိုပါတယ်။\n၇။ ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါ်မေဟာ ဥရောပသမဂ္ဂကလည်း ထွက်လိုက်ပြီဖြစ်လို့ သမိုင်းအစဉ်အလာအရ အမေရိကန်က No ဆိုရင် သူမက Yes လုပ်မှာ မဟုတ်တော့ပါဘူး။\n၈။ မြန်မာနိုင်ငံသား အချင်းချင်း အပြန်အလှန် စွပ်စွဲ/ရှုတ်ချ အပြစ်ပြောတာတွေ မလုပ်ကြစေလိုတော့ပါ။ သံသယနဲ့ လက်ညှိုးထိုးတာတွေဟာ အမုန်းကိုသာ ပွားစေပါတယ်။ ယခု ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အနေနဲ့ ရပ်တည်ချက်ဟာ အမျိုးသားရေးဖြစ်လို့ ဝိုင်းဝန်းရပ်ပေးကြပါ။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကလည်း “အမျိုးသားရေး ဟေ့”လို့ ကြွေးကြော်လိုက်ပါ။ စုစည်းတဲ့ ထင်းစည်းကြီး ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။


ကဏ္ဍစုံ ပြခန်း: ကျောင်းဟာသများ\nဆရာမ - ခရစ္စတိုဖာကိုလံဘတ် (၁၄၅၁-၁၅၀၆) ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်မှာ ကိုလံဘတ်နာမည်နောက်က ဂဏန်းတွေကဘာကို ကိုယ်စားပြုတုန်း။\nကျောင်းသား - သူရဲ့ facebook profile ID လို့ထင်ပါတယ် ဆရာမ။\n၃ ) ဝါကျဆုံးအောင်နားထောင်ပါ\nဆရာမ - "ဘုန်းကြီးကျောင်း" ဆိုတဲ့နာမ်ကိုသုံးပြီး ဝါကျတစ်ကြောင်းဖွဲ့ပြပါ။\nကျောင်းသား - ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် သေဆုံး...\nဆရာမ - ဘုန်းကြီးနဲ့တွဲလာရင် သေဆုံးတယ်ဆိုတဲ့စာလုံးအစား ပျံလွန်တော်မူတယ်လို့သုံးရတယ်။ ကဲပြန်ပြင်ဆိုစမ်း..\nကျောင်းသား - ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ပျံလွန်တော်မူသွားသော ကြောင်လေးကိုမြေမြုပ်လိုက်ပါသည်။\n၄ ) ကိုယ်တတ်သလိုစာလုံးပေါင်းတာပဲ\nဆရာမ - ကဲ.. မောင်ထုံ တက္ကသိုလ်ကို မင်းဘယ်လိုစာလုံးပေါင်းတုန်း..\nမောင်ထုံ - "တတ်ကသို"\nဆရာမ - မှားတယ်...မောင်ထုံ - မှားတယ်၊ မှန်တယ်ဆိုတာ ဆရာမဆုံးဖြတ်ရမှာပါ။ ဆရာမက ကျနော်ဘယ်လိုပေါင်းလဲမေးလို့ ကျနော်စာလုံးပေါင်းသလို ပေါင်းပြတာပါ။\n၅ ) အကွာအဝေး\nဆရာမ - ဒီနေရာကနေ လနဲ့ အာဖရိကတိုက် ဘယ်ကပိုဝေးသလဲ???\nမောင်ထုံ - အာဖရိကတိုက်ကပိုဝေးပါတယ်။\nဆရာမ - ဘာဖြစ်လို့လဲ???မောင်ထုံ - ဒီကနေ လကိုလှမ်းမြင်ရပေမယ့် အာဖရိကတိုက်ကိုလှမ်းမမြင်ရလို့ပါဆရာမ..\n၆ ) မေးမိတာမှားပါတယ်...\nဆရာ - မောင်ထုံ.. ကမ္ဘာမြေကြီးရဲ့အလေးချိန်က ဘယ်လောက်ရှိလဲ???\nမောင်ထုံ - ဘယ်ကတ္တားနဲ့ချိန်မှာလဲဆရာ။ အရောင်းဒိုင်ကတ္တာလား.. အဝယ်ဒိုင်ကတ္တာလား... ဒါမှမဟုတ် သမာဓိကတ္တာလား??\nဆရာ - သမာဓိကတ္တားကွာ..\nမောင်ထုံ - ဘယ်ယူနစ်နဲ့လဲဆရာ.. ကီလိုလား၊ တန် လား၊ ပိဿာလား ???ဆရာ - ကီလိုကွာ...\nမောင်ထုံ - ဒါနဲ့ဆရာ .. လူတွေအလေးချိန်ကောထည့်တွက်မှာလား..???\nဆရာ - ဒီကောင်တယ်ရှည်ပါလား.. အကုန်ထည့်တွက်ကွာ..\nမောင်ထုံ - အကုန်ဆိုတာ.. လူအပါအဝင် အဆောက်အဦးတွေ.. လေ..ဓာတ်ငွေ့စတာတွေပါ ပါမှာလား???ဆရာ - ဟုတ်တယ်ကွာ.. ရှိရှိသမျှ အကုန်ကွာ.. (စိတ်သိပ်မရှည်တော့)မောင်ထုံ - ဒါဆို ဒဿမ ဘယ်နေနေရာအထိ သိချင်တာလဲ???\nဆရာ - ဒီကောင် စာမေးတာကောင်းကောင်းမဖြေဘူး ကြိမ်လုံးစားချင်ပြီနဲ့တူတယ်..\nမောင်ထုံ - ကြိမ်လုံးချည်းအလွတ်စားရမှာလား.. တခြားအရံဟင်း၊ အချိုတည်းဖို့ပါသေးလား...\nဆရာ - ကြိမ်လုံးချည်းအလွတ်ကျွေးမှာဟေ့...\nမောင်ထုံ - ဘယ်အမျိုးအစားလဲဆရာ.. ပဲခူးကြိမ်လုံးလား.. တိုက်ကြီးကြိမ်လုံးလား..\nဆရာ - ထောက်ကြံ့ကြိမ်လုံးဟေ့... မင်းကိုရိုက်မှာ..\nမောင်ထုံ - ဒီအတိုင်းရိုက်မှာလား။ ရေစိမ်ပြီးမှ ရိုက်မှာလား..\nဆရာ - အေး ရေစိမ်ပြီးမှ ရိုက်မှာ ဒါမှမှတ်မှာ..\nမောင်ထုံ - ရိုးရိုးရေလား.. ရေသန့်လား..\nဆရာ - တော်ပြီ.. မင်းထိုင်တော့.. မင်းကိုမေးရတာ စာသင်ချိန် တစ်ချိန်ကုန်တော့မယ်..


NYI LYNN SECK 18+ DEN: Friend's Wedding\nဒီနေ့ မနက် ကျွန်တှော့သူငယ်ချင်း ချမ်းငြိမ့်ကိုနဲ့ အေးစုတို့ရဲ့ ဘုရားကျောင်းက မဂဿငလာ အခမ်းအနားကို သွားပါတယ်။ ရေကြောင်းသိပဿပံမှာ ချမ်းငြိမ့်ကိုရယ်၊ ကျွန်တှောရယ်၊ မင်းမင်းဦးရယ်၊ ရန်လင်းရယ်၊ မင်းခန့်ကိုရယ်က တှောတှော တွဲဖြစ်ကြတယ်။ နောက်ပိုင်းကျတော့ ကိုယ့်အလုပ်တွေနဲ့ ကိုယ်ရှုပ်နေလိုက်ကြတာ တှောတှော မတွေ့ဖြစ်ကြတော့ဘူး။ ချမ်းငြိမ့်ကိုနဲ့ ရန်လင်းက သဘေဿငာဆက်လိုက်တယ်။ မင်းမင်းဦးက စကဿငာပူမှာ ကျောင်းတက်နေတယ်။ မင်းခန့်ကိုက မိသားစု စီးပွားရေး ဆက်လုပ်တယ်။ ကျွန်တှောက တောင်ရောက်မြောက်ရောက်။ ဒီတစ်ခေါက် ပြန်တွေ့တော့ သူတို့ မဂဿငလာဆောင် ဖိတ်စာရတယ်။ မနက်ကျတော့ မင်းခန့်ကိုက မနဿတလေးကနေ ရောက်ချလာတယ်။ ဒါနဲ့ ကျွန်တှောတို့ နှစ်ယောက် အဲဒီကို သွားကြပါတယ်။ မဂဿငလာအခမ်းအနားကို ခရစ်ယာန် ထုံးစံအတိုင်း စိန့်မေရီ ဘုရားကျောင်းမှာ ကျင်းပပါတယ်။ ဒီဘုရားကျောင်းကို မရောက်ဖြစ်တာတောင် အတှောလေး ကြာခဲ့ပြီ။ အခုမှ ပြန်ရောက်တော့တယ်။ သူတို့ နှစ်ယောက်စလုံး ရွှင်လန်းပြီး လှပနေကြတယ်။ ဓမဿမတေးသံတွေက Church ထဲမှာ ပြန့်လွင့်နေတယ်။ ချစ်ခင်တဲ့ သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက် ထာဝရ ပျှောရွှင်စွာ လက်တွဲနိုင်ပါစေလို့ ကျွန်တှော ဆုတောင်းပေးခဲ့တယ်။ ညနေ ဆီဒိုးနားက အခမ်းအနားကိုတော့ ကျွန်တှော တက်နိုင်တော့မယ် မထင်ဘူး။ သူငယ်ချင်းတွေ ကိုတော့ တွေ့ချင်သား။\nJesus said: At the beginning of creation God made them male and female; For this reasonaman shall leave his father and mother and the two shall become as one. They are no longer two but one flesh. Therefore let no man separate what God has joined.\nPosted by NLS at 11/15/2008 02:05:00 PM\nNo response to “Friend's Wedding”


သံစဉ်မဲ့ အလင်္ကာများ: ငြိမ်နေရခြင်းအကြောင်း\nနားပါဦးမယ်ပြောပြီးမှ စာက ပိုရေးချင်တော့ အခက်တွေ့ရတဲ့အခါ ရှိဖူးတယ်။\nပြောသာ ပြောရတာပါ၊ စာရေးတာ အဲဒီလောက် မလွယ်ပါဘူးလို့ သိပါတယ်။\nမလေး လက်ရာ ဖတ်ချင်လို့ပါ။\nComment by အပြုံးပန်း — March 14, 2010 @ 3:07 am |Edit This\n(အခုလိုစာမျိုးလေးတွေ ရေးလည်းရသားနဲ့….။ ပျောက်နေရင် ခဏခဏလာအော်မည်….။ ဒါဘာဘဲ……..)\nComment by ဏီလင်းညို — March 14, 2010 @ 3:11 am |Edit This\nဒီက.. ကားကြီးများ မီးလောက်ပေါက်ကွဲသွားလားလို့ တထိတ်ထိတ်နဲ့ဖတ်နေရတာ..။\nသြော်.. မိဘတွေ မိဘတွေ..။\nComment by Evergreen Phyo — March 14, 2010 @ 3:30 am |Edit This\nမလေးရေ…အဲဒါ တကယ် ခဏနားမယ်ဆို ရေးစရာတွေ ထွက်လာတတ်တယ်…တူတူပဲ တူတူပဲ….:)\nComment by ချစ်ကြည်အေး — March 14, 2010 @ 3:58 am |Edit This\nမလေးပိုစ့်လေး ဖတ်နေရင်းနဲ့ စစချင်း ရီချင်နေတာ။ ဟုတ်ပ…… မီးတိုင်ကြီး ပြန်ကြည့်ပြီး ရီချင်သွားတာ။ နောက်တော့မှ အောက်က ကားခိုးတာလေး ဖတ်ပြီး ကလေးလေးကိုလည်း သနားသွားတယ်။ သူခိုးကိုတော့ ကျေးဇူးတင်ရမယ်နော်။ တော်ပါသေးရဲ့ …\nComment by ဒဏ္ဍာရီ — March 14, 2010 @ 4:38 am |Edit This\nComment by kom — March 14, 2010 @ 5:15 am |Edit This\nHaa Haa, thanks for sharing the recent happenings in town, friend :D\nComment by Angel Eyes — March 14, 2010 @ 6:25 am |Edit This\nComment by rose of sharon — March 14, 2010 @ 8:20 am |Edit This\nစာရေးနားမယ်လို့တော့ မပြောလိုက်ပါနဲ့ မလေးရယ်။ ရေးချင်စိတ်ရှိတဲ့အခါလေး ထကောက်ရေးပါဦးနော်။\nဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် မလေးစာအုပ်တော့အပိုင်ရထားလို့ ကျေနပ်တယ်။ မလေးလက်မှတ်လေးနဲ့ဆို သိပ်ကောင်းမှာပဲလို့။း)\nComment by ဇွန်မိုးစက် — March 14, 2010 @ 8:43 am |Edit This\nမအိမ့်ချမ်းမြေ့စာလာဖတ်ပါတယ်။\nကားသူခိုး ကလဲ အတော်စေတနာ ကောင်းတယ်ပြောရမလား။ ကလေး ကို ဘာမှ မလုပ်သွားတာ ကံကောင်းတယ်နော်။\nကလေးမိဘများလဲ တယ်လဲ မစဉ်းစားတတ်ကြပါလားနော်။ တကယ်ဆို အဲလောက်ငယ်ငယ်ရင်သွေးမပြောနဲ့ လေးငါး ခြောက်နှစ်ကလေးတွေ တောင်မှ နိုးပြီးခေါ်သွားသင့်တယ်။\nညနေက အိမ်သူ နဲ့ စကားပြောကြတုန်း ရန်ကုန် ဂမုန်းပွင့် ကုန်တိုက်ထဲမယ် ကလေး တွေ မိဘ နဲ့ကွဲကွဲသွားလို့ဟိုကောင်တာနား ရပ်ငို ဒီကောင်တာနား ရပ်ပြီး ငို နေကြတာ စူပါမားကတ် က\nမိုက်ခရိုဖုန်း နဲ့ ကလေးမိဘတွေ ကို သြော်ပေးနေရတယ်။\nငယ်ငယ်ကတော့ ဦးလာဘ ကြီးသာ ရှိယင် အင်း…….မတွေးရဲစရာပဲ။\nမအိမ့်ချမ်းမြေ့စာရေးတာတော့ မရပ်ပါနဲ့ ဗျာ။ မအားလဲ အားတဲ့ အချိန်လေး တော့ ရေးစေချင်ပါတယ်။ ရန်ကုန်ရောက်ယင် စာအုပ်သွားရှာဝယ်ဦးမယ်ဗျ။\nComment by မောင်မောင် — March 14, 2010 @ 11:40 am |Edit This\nတော်ရုံဆို ကလေးကို တစ်နေနေရာပစ်ချခဲ့မလား မသိဘူးနော်..\nComment by ချော(အစိမ်းရောင်လွင်ပြင်) — March 14, 2010 @ 12:49 pm |Edit This\nပုံရိပ်လည်း ဒီလိုပါပဲ။ နားမယ်လို့ ပြောရလောက်အောင်လည်း ငြိမ်မနေချင်။ စာရေးကလည်း ကျဲ။ အားတဲ့အခါ ရေးပေါ့ မလေးရေ။\nComment byုပုံရိပ် — March 14, 2010 @ 4:20 pm |Edit This\nမလေးရေ ဒီမှာလည်း ပို့စ်အဖြစ် ရောက်မလားတဲ့ ဟိုတစ ဒီတစတွေနဲ့\nComment by S-C — March 14, 2010 @ 9:05 pm |Edit This\nညီမရဲ့ ဆောက်လက်စ အိမ်လေးကို လာလည်ပေးတဲ့အတွက် ပျော်ရွှင်မိပါတယ်။ ညီမ ဘလောခ့်တွေနဲ့ မရင်းနှီးသေးတဲ့ အချိန်ကတည်းက မလေးရဲ့ ချစ်သူ့အိမ်လေးကို ဖူးငုံမဂ္ဂဇင်းမှာ ဖတ်ဖူးပြီး စွဲလမ်းခဲ့ရတာ။ ဒါပေမယ့် မလေးမှန်းမသိခဲ့ဘူး။ နောက်တော့ ဘလောခ့်တွေနဲ့ ရင်းနှီးလာပြီး အိမ်လည်တတ်တော့မှ မလေးဟာ ချစ်သူ့အိမ်လေးကိုဖန်တီးသူမှန်း သိလိုက်ရတယ်။ အလုပ်မအားလို့ စာတွေမရေးနိုင်ဘူးဆိုပေမယ့် မလေးရေးလာမယ့်စာလေးတွေကို မျှော်နေမိမှာပါ။ ရေးချင်စိတ်ရှိတဲ့အခါ ဆက်ရေးပါဦးနော်။\nComment by ကေသရီ — March 15, 2010 @ 5:29 am |Edit This\nComment by တောသားလေး — March 15, 2010 @ 6:30 pm |Edit This\nမလေးအိမ့် ..း)\nညီမတော့ နားမယ်မပြောတော့လို့လားမသိ နားဖြစ်နေပါတယ်..\nComment by shwunmi — March 16, 2010 @ 1:07 pm |Edit This\nကိုယ်တစ်ယောက်တည်း ယောင်ခြောက်ဆယ်ဖြစ်ပြီး ဘလော့ဂ်မရေးနိုင်ဘူးထင်နေတာ. မလေးပါ ဒီကလပ်ထဲဝင်လာပြီကိုး\nအင်း. ကားသူခိုးနဲ့ကလေးဖြစ်ပုံကလည်း ရယ်ရတယ်. ကျွန်တော်သာဆိုရင်တော့ ဘယ်သွားသွားကိုယ့်ကလေးကို ခေါ်သွားမှာ.\nအခုလည်းဖက်အိပ်တယ်. ခေါင်းအုံးကို….း))))\nမတွေ့ရတာကြာပြီဗျာ.. ရေးနိုင်သလောက်လေးတွေ တင်ပါဦး. နောက်တစ်ပတ်အတွင်း ပို့်စ်အသစ်မတင်ရင် မလေးရဲ့ ချစ်သူ့အိမ် စာစုလေးကို ကျွန်တော် ဟာသလုပ်ပြီး ပြန်ပြင်ရေးပစ်လိုက်မယ်. ဘာမှတ်လဲ. :D\nComment by Yan — March 16, 2010 @ 6:54 pm |Edit This\nနားမယ်ဆိုရင် ပိုပြီးရေးလို့ထွက်လာ တတ်တာ ဟုတ်တယ်နော် မမအိမ့်… အရင်နေ့တွေကလည်း အသစ်မရှိပေမယ့် ခဏခဏအဟောင်းတွေ လာဖတ်ဖြစ်ပါတယ်။\nကားသူခိုးဇာတ်လမ်းကို ဖတ်ရတာ ရင်ထိတ်လိုက်တာ မရယ်။ တော်သေးတယ် ခိုးတဲ့သူက စိတ်ကောင်းရှိတဲ့သူမို့လို့နော်။ ဒါလေးဖတ်ပြီး လူတွေမှာ (စိတ်ဖောက်ပြန်နေသူက လွဲရင်) ကောင်းတဲ့စိတ်အခြေခံလေးတော့ ရှိကြတာချည်းပါပဲလို့ တွေးမိပါတယ်…\nComment by ရွှေပြည်သူ — March 17, 2010 @ 6:23 pm |Edit This\nမဖတ်ရသေးတဲ့ အကြွေးလေးတွေ အားရပါးရဆပ်ရင်း\nမြန်မာပြည်ပြန် လက်ဆောင်လာဖပးတာပါး))\nအညာလက်ဆောင်ဆိုတော့ လက္ဘက်နဲ့ ပဲကြမ်း မြေပဲလှော်ပေါ့နော်းD\nComment by နှင်းဟေမာ — March 18, 2010 @ 8:18 pm |Edit This\nမလေး…. ဘာမှမရေးဖြစ်တာ မလေး တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ဘူးဗျ။\nကိုရန်အောင်လည်း ပါတယ် ဆိုပဲ။\nကျွန်တော်လည်း အတူတူ ပါပဲ… ဟတ် ဟတ်။\nတွဲလောင်းကျနေတဲ့ အိမ့်ချမ်းမြေ့ ဆိုင်းဘုတ်လေးက ကဗျာဆန်တယ်။\nခေါင်းနဲ့မလွတ်လို့ တိုက်မိရင် ဆည်းလည်းလို အသံမြည်လေမလားပဲ။\nComment by နောင်တော် — March 19, 2010 @ 4:18 am |Edit This\nစိတ်ပါတဲ့အခါရေးပါ မလေးရယ်.. အားမနာပါနဲ့။ အားလုံးက နားလည်ကြပါတယ်။ ကျွန်မဆို reader ထဲထည့်ထားတယ်.. မလေး အသစ်တင်မှ ရောက်ဖြစ်တာပေါ့.။ အဆင်ပြေတယ်..:D .. သူခိုးက တော်တော်စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့သူခိုးပဲနော်………. :) ..\nComment by winkabar — March 19, 2010 @ 10:25 am |Edit This\nကားထဲမှာ ကလေးနဲ့ အတူအိပ်တော့ လူပါ အခိုးခံရမှာပေါ့..ဟီး..ဟီး\nComment by ဒီဝိုင်း — March 21, 2010 @ 12:24 am |Edit This\nအပေါ်က ဒီဝိုင်း ပြောတာကို အပြည့်အ၀ ထောက်ခံပါသည် :D :D\nComment by ဒေါင်းသေချောင်းမှာ ပျော်သည့် ကျား — March 22, 2010 @ 6:26 am |Edit This\nနားနားပြီးရေး…. အမောပြေမှရေး ….။ အယ် သိတော့ပါဘူး နက်လာမသုံးတာကြာတော့ အစ်မပို့စ်တွေ အများကြီးတက်နေပြီထင်တာ ခုတော့ ငြိမ်နေတာကိုး အဆင်ပြေပျော်ရွှင်ပါစေ အစ်မရေ ခလေးကိုသတိထားနော်း)\nComment by မောင်မျိုး — March 23, 2010 @ 4:57 am |Edit This\nAngel Eyes …. သူငယ်ချင်းဘယ်ပျောက်နေသတုန်း???\nEvergreen Phyo…. သူခိုးက ဘဲ ကို ခိုးတာ မဟုတ်ဘူးလေ..\nwinkabar ..အင်းးးးးးး ညီမလေးက သူခိုးကို တော်တော်လေးကို စိတ်ဝင်စားသွားတာကိုး..\nဒေါင်းသေချောင်းမှာ ပျော်သည့် ကျား & ဒီဝိုင်း .. သြော်.. နာမယ်မှာ ဒဒွေးနဲ့စသူများဟာ တိုက်ဆိုင်ထူးဆန်းလွန်းစွာ လူပါ အခိုးခံချင်ကြတာကို လယ်ပြင်မှာဆင်သွားသလို သိလိုက်ရပါကလား။\nကွန့်မင့်လာရေးကြသော ချစ်သောညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားလုံး…အပြုံးပန်း၊ ဏီလင်းညို၊ ချစ်ကြည်အေး၊ ဒဏ္ဍာရီ၊ မခင်ဦးမေ၊ မရိုစ်၊ ဇွန်မိုးစက်၊ ကိုမောင်မောင်၊ ချော၊ ပုံရိပ်၊ မသီတာ၊ ကေသရီ၊ တောသားလေး၊ ရွှမ်းမီ၊ ကိုရန်၊ ရွှေပြည်သူ၊ နှင်းဟေမာ၊ ၀င်္ကပါ၊ မောင်မျိုး.. ဒီလိုပဲ ဘလောဂ်နားတယ်ဆိုပြီး တားမရသောဝါသနာကို အကြောင်းပြလို့ စာတွေကြိုကြားကြိုကြားရေးသွားပါမယ်၊ မလေးကို မေ့မသွားကြပါနဲ့လို့။ :)\nComment by မလေး — March 23, 2010 @ 11:41 am |Edit This\nစာရေးသူ--> အိမ့်ချမ်းမြေ့ (စာတင်ချိန်) 11:43 PM


ပြည်တွင်းပြည်ပ အထူးသတင်းများ - Page3of 95 - Trusted News\nတိုင်းပြည်နွံနစ်နေချိန်မှ ထားရှိတဲ့ ခံယူချက်နှင့် သဘောထားအမှန်ကို ဖခင်ထံမှာရင်ဖွင့်ပြီးပြောပြလာခဲ့တဲ့ ဒေါက်တာဆာဆာ\nတိုင်းပြည်နွံနစ်နေချိန်မှ ထားရှိတဲ့ ခံယူချက်နှင့် သဘောထားအမှန်ကို ဖခင်ထံမှာရင်ဖွင့်ပြီးပြောပြလာခဲ့တဲ့ ဒေါက်တာဆာဆာ တိုင်းပြည်နွံနစ်နေချိန်မှာ ကူညီဆွဲတင်နေတဲ့သူတွေထဲက တစ်ယောက်အပါအဝင်ဖြစ်တဲ့ ဒေါက်တာဆာဆာဟာ မြန်မာပြည်ဖွား ချင်းလူမျိုးတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး ကိုယ်တိုင်လည်း စစ်ကောင်စီရဲ့ရက်စက်မှုကိုခံစားခဲ့ရတဲ့တိုင်းရင်းသားတစ်ယောက်ဖြစ်တာကြောင့် အခုလို တစ်တိုင်းပြည်လုံး ဒုက္ခပင်လယ်ဝေနေချိန်မှာ ကိုယ်တတ်နိုင်တဲ့ဖက်က အကောင်းဆုံးလုပ်ပြီး တိုင်းပြည်အတွက်ကူညီပေးနေခဲ့သူပါ။ …\n23/06/2021 By fella News\nအကြမ်းဖက် အာဏာသိမ်းဖြစ်စဉ်မှာ မြန်မာစစ်တပ်ကို ထောက်ခံနေပြီး လမ်းမှားကိုဦးတည်နေတဲ့ တရုတ်မူဝါဒအမှား\nအကြမ်းဖက် အာဏာသိမ်းဖြစ်စဉ်မှာ မြန်မာစစ်တပ်ကို ထောက်ခံနေပြီး လမ်းမှားကိုဦးတည်နေတဲ့ တရုတ်မူဝါဒအမှား မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်တပ်ရဲ့အကြမ်းဖက်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားပြီး ၅ လခန့်ကျော်လွန်ပြီးနောက်ပိုင်းမှာတော့ မြန်မာ့ အရေးနဲ့ပတ်သတ်ပြီး အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံဖြစ်တဲ့ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ သဘောထားဟာ အကြမ်းဖက်စစ်တပ်အပေါ် သိသိ သာသာ အလေးပိုလာတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ တရုတ်ဟာ …\n22/06/2021 By fella News\nယနေ့နံနက်တွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပစ်ခတ်မူများကြောင့် မန္တလေးစာသင်ကျောင်းက ကလေးတွေအိမ်ပြန်မလွှတ်လို့ မိဘတွေစိတ်ပူ\nယနေ့နံနက်တွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပစ်ခတ်မူများကြောင့် မန္တလေးစာသင်ကျောင်းက ကလေးတွေအိမ်ပြန်မလွှတ်လို့ မိဘတွေစိတ်ပူ မန္တလေးမှာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ စစ်ကောင်စီအဖွဲ့တွေကြား နှစ်ဖက်ပစ်ခတ်မှုတွေဖြစ်ခဲ့ပြီး ဒီနေ့မနက်ပိုင်းမှာ မန္တလေးမြို့နေရာတော်များများမှာ လက်လုပ်မိုင်းတွေဆက်တိုက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပါတယ်။ ကျောင်းသွားတတ်နေကြတဲ့ ကလေးတွေပြန်ခေါ်ချင်ပေမယ့် ကျောင်းတံခါးပိတ်ထားပြီး ပြန်ခေါ်မရလို့မိဘအုပ်ထိန်းသူတွေ စိတ်ပူနေကြရတယ်လို့ မန္တလေးမြို့ခံပြည်သူတွေဆီကသိရပါတယ်။ “မနက်(၈)နာရီလောက်ကတည်းက ပစ်ခတ်နေပြီး …\nမကြာမှီအချိန်အတွင်း ပေါ်ပေါက်လာနိုင်တဲ့ မြို့တွင်း/မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများအတွက် ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်ချက်များ ( မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ပြီး အတွေ့အကြုံရရှိခဲ့သူ တဦးပြန်လည်ပြောပြချက်ကို ဖော်ပြပါသည်။ )\nမကြာမှီအချိန်အတွင်း ပေါ်ပေါက်လာနိုင်တဲ့ မြို့တွင်း/မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများအတွက် ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်ချက်များ ( မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ပြီး အတွေ့အကြုံရရှိခဲ့သူ တဦးပြန်လည်ပြောပြချက်ကို ဖော်ပြပါသည်။ ) မြို့တွင်းတိုက်ပွဲဟာ တောတွင်းတိုက်ပွဲနဲ့ ကွာခြားချက်တွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ မြို့တွင်းတိုက်‌ပွဲမှာ အရေးအကြီးဆုံးအချက်က တိုက်ပွဲထဲမပါဝင်သော …\nSoft power ဆိုတဲ့ သံခင်းတမန်ခင်း ကိုအသုံးပြုတဲ့ ကမ္ဘာကုလ သမဂ္ဂ ဆုံးဖြတ်ချက် ဘာလုပ်လို.ရမလဲ ဆိုတဲ့ မေးခွန်များအတွက် အဖြေ…..\nSoft power ဆိုတဲ့ သံခင်းတမန်ခင်း ကိုအသုံးပြုတဲ့ ကမ္ဘာကုလ သမဂ္ဂ ဆုံးဖြတ်ချက် ဘာလုပ်လို.ရမလဲ ဆိုတဲ့ မေးခွန်များအတွက် အဖြေ….. လာမေးတဲ့သူ များလို. သိသလောက် ပြောရသလောက်လေး ပြောပေးပါ့မယ်။ ကုလ အဖွဲ.ဆိုတာ တကယ်တော့ …\nအကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီအတွက် မိမိကိုယ်တိုင် ကျည်ဆံအလှူရှင်တွေ ဖြစ်နေပြီလား? ဖတ်ပြီး ပြန်စဉ်းစားကြည့်ပေးပါ\nအကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီအတွက် မိမိကိုယ်တိုင် ကျည်ဆံအလှူရှင်တွေ ဖြစ်နေပြီလား? ဖတ်ပြီး ပြန်စဉ်းစားကြည့်ပေးပါ မြန်မာဘောလုံးပရိတ်သတ်များအကြား ဒိုလေး ဟုခေါ်ဆိုကြသော ခရစ်တီယာနို ရော်နယ်ဒိုဟုဆိုလိုက်လျှင် မသိသူမရှိအောင် ကမ္ဘာကျော် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာဖြစ်သည့် အင်စတာဂမ်တွင် စောင့်ကြည့်သူ (Follower) သန်း …\nယနေ့နံနက်ပိုင်း မန္တလေးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွင် စစ်အုပ်စုဘက်က ၂ ဦးကျဆုံး၊ PDF ဘက်က ၆ ဦးဖမ်းဆီးခံရဟု PDF ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံပြော\nယနေ့နံနက်ပိုင်း မန္တလေးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွင် စစ်အုပ်စုဘက်က ၂ ဦးကျဆုံး၊ PDF ဘက်က ၆ ဦးဖမ်းဆီးခံရဟု PDF ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံပြော မန္တလေးမြို့မှာ ဒီနေ့ ဇွန်လ ၂၂ ရက် မနက်ပိုင်းက အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုတပ်တွေနဲ့ မန္တလေး PDF …\nကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ၏ မြန်မာ့အရေး ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် မထောက်ခံခဲ့ခြင်းက အရေးပါသည့် အကြောင်းအရာများ မပါဝင်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ဟု ထိုင်းဘက်က ရှင်းလင်း\nကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ၏ မြန်မာ့အရေး ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် မထောက်ခံခဲ့ခြင်းက အရေးပါသည့် အကြောင်းအရာများ မပါဝင်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ဟု ထိုင်းဘက်က ရှင်းလင်း မြန်မာ့အရေးနှင့်ပတ်သက်သည့် အဆိုပြုဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဇွန် ၁၈ ရက်က ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံတွင် မဲခွဲခဲ့ကြစဉ်က ထိုင်းနိုင်ငံကကြားနေခဲ့ခြင်းသည် အဆိုပြုချက်ထဲတွင် အရေးပါသည့်အကြောင်းအရာ အချို့ …\n21/06/2021 By fella News\nစစ်သည် ဇနီးတို့ရဲ့ နွေဦးတော်လှန်ရေး မှာ ပါဝင်နိုင်တဲ့နည်းလမ်းတချို့\nစစ်သည် ဇနီးတို့ရဲ့ နွေဦးတော်လှန်ရေး မှာ ပါဝင်နိုင်တဲ့နည်းလမ်းတချို့ ယောက်ျားစစ်သားတွေက အသက်ကိုဖက်နဲ့ထုတ်ပြီး စစ်သားလုပ်ရတယ်။ ဇနီးသည်တွေက ဆင်းရဲဒဏ်နဲ့ ပင်ပန်းဒဏ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံပြီး နောက်တန်းဖရိုမရဲမဖြစ်ရအောင် တာဝန်ထိန်းသိမ်းပေးထားတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရာရှိကြီး တွေကတော့ စစ်လဲမ တိုက်ရပါဘဲ ချမ်းသာကြွယ်ဝပြီး …\nတပျပေါငျးစုနိုငျငံရေး အသကျဝငျလာပွီလား…… ???\nတပျပေါငျးစုနိုငျငံရေး အသကျဝငျလာပွီလား…… ??? မွနျမာ့လှတျလပျရေးကွိုးပမျးမှုမှာ၊ ဦးဆောငျခဲ့တဲ့ နိုငျငံရေးအငျအားစုဟာ ဖဆပလ ဖွဈပါတယျ။ ဖဆပလကို ကှနျမွူနဈပါတီ၊ ပွညျသူ့အရေးတျောပုံပါတီနဲ့ ဗမာ့မြိုးခဈြတပျမတျော…. စတဲ့ အစုအဖှဲ့နဲ့ ပေါငျးစုဖှဲ့စညျးခဲ့ကွတာ ဖွဈပါတယျ။ ဒါ့ကွောငျ့ နိုငျငံရေးသုတသေီတခြို့က၊ ဖဆပလဟာ တပျပေါငျးစု …


uk | The Mandalay Gazette-Myanmar/Burma News Media Forum Network\nPosts Tagged "uk"\t0\nComments By Postမန်းဂဇက် ကဗျာချစ်သူများ၏ ကဗျာပြခန်း (ပြခန်းအမှတ် တစ်) - အလင်း ဆက် - TNAအိပ်ပျော်နေသူများ နှိုးရခက်သည် 。。。。。。。。。 - may july - ရဲစည်နောက်တစ်ခါါါါါါါါါါါါါါါါါါါါါ လာပြန်ပြီဟေ့ - ကထူးဆန်း - Ei Kyipyarသန့်ချင်ယောင်ဆောင်ထားတဲ့မြို့ကြီးတစ်မြို့ အကြောင်း - ကြည်ဆောင်း - အလင်း ဆက်Comment မှာ လူစည်ချင်ရင် (ယတြာ) - may july - Ma Ma``အဖေမေးတော့ ဖြေခဲ့တယ်´´ - ခင် ခ - weiwei“သဘာဝအလွမ်းမင်းသားကြီး (ဦးကြင်ဥ)” ရှေးကဗျာများပြန်လည်ကူးယူဖ်ာထုတ်ခြင်း အမှတ် (၈) - kyeemite - kaiလုမ္ဗိနီ သာမော အင်ကြင်းတောသို့..... - weiweiသူကြီးနှင့်တကွ ရွာသူား အားလုံးသို့ ...အိတ်ဖွင့်ပေးစာ.... - အလင်း ဆက် - kaiဘုံဆိုင်အတွင်းမှ မှတ်သားဖွယ်ရာ - awra-cho - ရဲစည်(ခ)စောဖွပြေးအယ်ဒီတာ့သင်ပုန်း ( မေ ၂၀၁၃) - kai - kaiရွာသူ/သားများ အတွက် - awra-cho - Munetezမကြာမီအချိန်အတွင်း ကမ္ဘာ့ပတ်လမ်းကြောင်းထဲ၌ ဂြိုဟ်တုများ လောင်စာဖြည့်တင်းနိုင်တော့မည်လော - မင်းမင်းပြင်းထန်သော အဆုတ်ရောဂါကို ကုသနိုင်မည့် နာနိုဆေးပညာ - မင်းမင်း - Ma Maရပ်ကွက်မှသည် နိုင်ငံဆီသို. - weiwei - ရွှေတိုက်စိုးအတု - Munetez - မောင် ပေ``ရွာထဲမှာ ဆုံကြတာပေါ့´´ - Ma Ma - padonmarအတိတ်က ခြေရာတွေပြန်ကြည့်ရအောင် - Ma Ma - အရီးခင်လတ်နားစွန် နားဖျား ရပ်ကွက်...။ - Munetez - Munetezမိမိ ကိုယ် မိမိ ခိုးယူပေါင်းသင်းကြသူများ...။ - black chaw - black chawသဂျီးနောက်ကနေ ဘယ်သူထိုး who? - Ma Ma - အရီးခင်လတ်အဟံ ပထမံ - padonmar - natureမြေမျိုပျောက်ကွယ်ခြင်း - padonmar - အလင်း ဆက်ကျွန်ုပ်ရောက်ရှိခဲ့သော ကျတ်တို့ဌာနီ - အလင်း ဆက် -etone၄ လရှည်ကြာ ရွာထဲမှာ - Ko chogyi - Mr. MarGaဘ၀မှာ ဘာအရေးကြီးဆုံးလဲဆိုတော့..... - မောင် ပေ - အရီးခင်လတ်လူစွန့်စားမြင့်ကျော်နှင့် ခေါင်းပြတ်နတ်ရုပ်တု (စ/ဆုံး) - မောင် ပေ - Mr. MarGaသူတို့ ရောက်လာကြတော့မည်၊ သတိသာ ထား - naywoon ni - kyeemiteEast West Dental\tPACE\tWestern Union\tCategory\tArts & Humanities


တရုတ် ALT-A အော်တိုတံဆိပ်တပ်စက်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့်စက်ရုံ |ညှိထားသည်။\nပုလင်းအဝိုင်းအတွက် ဤတံဆိပ်ကပ်စက်သည် ကျွန်ုပ်တို့ကုမ္ပဏီ၏ မွမ်းမံထားသော ထုတ်ကုန်တစ်ခုဖြစ်သည်။၎င်းတွင် ရိုးရှင်းပြီး ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော ဖွဲ့စည်းပုံပါရှိပြီး လည်ပတ်ရန် လွယ်ကူသည်။ပုလင်းများနှင့် အညွှန်းစာရွက်များ၏ မတူညီသော အရွယ်အစားနှင့် လက္ခဏာများအလိုက် ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်ကို အဆင့်ဆင့် ချိန်ညှိရပါမည်။အစားအသောက်၊ ဆေးဝါးနှင့် အလှကုန်များအတွက် ပုလင်းအမျိုးမျိုးတွင် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်၊ ၎င်းကို တစ်ဖက်သတ်တံဆိပ်ကပ်ခြင်းဖြစ်စေ၊ နှစ်ထပ်ဖြစ်စေ၊ ဘူးခွံနှင့် ပုလင်းပြားများအတွက် အကြည်ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် ဖောက်ထွင်းမြင်ရခြင်းမရှိသော ကော်တံဆိပ်ဖြစ်စေ ပုလင်းပြား သို့မဟုတ် အခြားကွန်တိန်နာများအတွက် သုံးစွဲသူများ စိတ်ကျေနပ်စေမည်ဖြစ်သည်။\n20-45mm သို့မဟုတ် 30-70mm\n± 1 မီလီမီတာ\nဘယ် → ညာ (သို့မဟုတ် ညာ → ဘယ်)\nဤစက်ပစ္စည်းသည် ဆေးပုလင်းများ၊ ဆေးရည်များ၊ ခေါင်းလျှော်ရည်များ၊ ပုလင်းပြားများ၊ လက်သန့်ဆေးအဝိုင်းပုလင်းများနှင့် အခြားထုတ်ကုန်များကဲ့သို့ ဘေးထွက်တံဆိပ်ကပ်ခြင်းအတွက် သင့်လျော်သော ဘေးထွက်တံဆိပ်ကပ်ခြင်းအတွက် သင့်လျော်သော စက်စီးရီးတွင် ပါဝင်သည်။\nဤစက်ပစ္စည်းကို သီးသန့်စက်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ပြီး၊ သို့မဟုတ် ထုတ်လုပ်မှုလိုင်းတစ်ခုပြုလုပ်ရန် အခြားစက်ပစ္စည်းများနှင့် ပေါင်းစပ်အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ကုဒ်နံပါတ်စက်ဖြင့် အသုံးပြု၍ အီလက်ထရွန်းနစ် ကြီးကြပ်ကုဒ်၊ ထုတ်လုပ်သည့် ရက်စွဲ၊ အတွဲနံပါတ်၊ ဘားကုဒ် ပုံနှိပ်ခြင်း၊ နှစ်ဖက်မြင်ကုဒ် ဘားကုဒ် လမ်းကြောင်းရှာဖွေနိုင်မှုစနစ် စသည်ဖြင့် တံဆိပ်ပေါ်တွင် ပုံနှိပ်ဖော်ပြနိုင်သည်။\nထုတ်ကုန်များ၏ အမြင်အာရုံ စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ငြင်းပယ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို သိရှိရန် ထုတ်ကုန်စစ်ဆေးခြင်း လုပ်ဆောင်ချက်နှင့်လည်း ကိုက်ညီနိုင်ပြီး ၎င်းသည် အလိုအလျောက် ထုတ်လုပ်မှုလိုင်းနှင့် ထုပ်ပိုးမှု စက်ရုပ်ကို ဘောက်နှင့် ရေစုန်ထုပ်ပိုးမှုတွင် ဘောက်စ်အဖြစ် တိုးမြှင့်နိုင်သည်။\n1. စက်ကိရိယာသည် ကျယ်ပြန့်စွာအသုံးပြုမှုရှိပြီး မတူညီသောသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကွဲပြားခြားနားသောပုံစံများ၏ တံဆိပ်ကပ်ခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကို ကပ်ခွာခြင်းဆိုင်ရာ ထုတ်ကုန်များနှင့်ကိုက်ညီစေရန် ချိန်ညှိနိုင်သည်။\n2. ပစ္စည်းကိရိယာများသည် တံဆိပ်ကပ်ခြင်း တိကျမှုမြင့်မားသည်။စက်ပစ္စည်းများသည် တံဆိပ်များကို ပေးပို့ရန်အတွက် stepper motors သို့မဟုတ် servo motors များကိုအသုံးပြုသည်၊ ၎င်းသည် တိကျပြီး ထိရောက်ပြီး လည်ပတ်နေစဉ်အတွင်း တံဆိပ်များကို ဘယ်နှင့်ညာသွေဖည်မှုများကြောင့် ထိခိုက်ခြင်းမရှိကြောင်း သေချာစေရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်တံဆိပ်များကို ကွဲလွဲစေသော ပြင်ဆင်မှုပုံစံရှိသည်။\n3. စက်ပစ္စည်းသည် ခိုင်ခံ့ပြီး တာရှည်ခံသည်၊ ဖရိန်ကို အရည်အသွေးမြင့်ပစ္စည်းများဖြင့် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားပြီး၊ စက်ကိရိယာများ၏ တည်ငြိမ်သောထုတ်လုပ်မှုကို သေချာစေရန်အတွက် သုံးဘားချိန်ညှိမှု ယန္တရားအား လက်ခံထားသည်။\n4. စက်ပစ္စည်းများ၏ စွမ်းဆောင်ရည်သည် ယုံကြည်စိတ်ချရပြီး တင်သွင်းထားသော အစိတ်အပိုင်းများကို အသုံးပြုထားပြီး အရည်အသွေးကို စိတ်ချယုံကြည်ရသည်။\n5. ရိုးရှင်းသော ချိန်ညှိမှုနှင့် လူသားဆန်သော ဒီဇိုင်းသည် စက်ပစ္စည်းများကို လွတ်လပ်စွာ ချိန်ညှိမှု၏ မြင့်မားသော ဒီဂရီကို ရရှိစေပြီး မတူညီသော ထုတ်ကုန်များကို ပြောင်းလဲခြင်းသည် ရိုးရှင်းပြီး မြန်ဆန်ပါသည်။\n6. စက်ပစ္စည်းများသည် ယိုစိမ့်မှု သို့မဟုတ် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို ကာကွယ်ရန် ပုလင်းထောက်ပံ့ကြေးတံဆိပ်မပါသော၊ အလိုအလျောက် ဓာတ်ပုံလျှပ်စစ်ခြေရာခံခြင်းကို အသုံးပြု၍ ကိရိယာများကို ထက်မြက်စွာ ထိန်းချုပ်ထားသည်။\nယခင်- ALC စီးရီး Automatic Capping Machine\nနောက်တစ်ခု: SL စီးရီး အီလက်ထရွန်းနစ် တက်ဘလက်-ဆေးတောင့် ကောင်တာ\nALF စီးရီး အလိုအလျောက် ရေဖြည့်စက်\nALFC စီးရီးများ အလိုအလျောက် အရည်ဖြည့်ခြင်းနှင့် ထုပ်ခြင်း မွန်...\nALY စီးရီး အော်တိုမျက်စဉ်း ဖြည့်ခြင်း Monobloc


ရိုဟင်ဂျာ သမိုင်းကို မသိသေးသူများအတွက် မျှဝေလိုက်ပါတယ် ~ Myanmar Express\nMyanmar Express Posted in: မြန်မာ-ကုလား အဓိကရုဏ်းများ\n10 June 2012 08:10\nကဲ .ခွေးလိုးမ ကုလားတွေ ဘာဆက်ပြောချင်သေးလဲ .. ခွေးလို အူ တတ်တဲ့ ငဒင် ကော ဘာပြောချင်သေးလဲ .. မ၇ှင်းတာ မေးလို့ရပါတယ်။\n10 June 2012 16:45\nGood News ၃ မိုင် ၄ မိုင်များတွင် တည်ရှိသော ရိုဟင်ဂျာ မူစလင်ရွာများရှိအိမ် အားလုံးကို ရွှေရခိုင် အုပ်စုတို့၏ မီးတိုက်ရှို့မှုကြောင့် အိမ်အားလုံးနီးပါးပြာကျသွားပြီး\n10 June 2012 17:40\nမွတ်စလင်ကုလားများကို မြန်မာ့မြေပေါ်မှ အပြီးတိုင်မောင်းထုတ်ပစ်ကြပါ။ မွတ်စလင်တွေကို ပြည်ဝင်ခွင့်ပေးနေသော လ.၀.က ကိုလည်း ပြင်းထန်စွာအရေးယူပေးကြပါ။\nအခုကစပြီး ကုလားကိုသပိတ်မှောက်ကြပါစို့၊ ဒန်ပေါက်လည်းမစားနဲ့၊ ဆိတ်သားလည်းမစားနဲ့၊သူတို့စီးပွားရေးကိုသပိတ်မှောက်ကြပါစို့၊\n11 June 2012 19:04\nသိပ် စားချင်ရင် ၀က်သားဒန်ပေါက် လုပ်စားရမယ် (လုပ်ရောင်းသင့်တယ်)\n11 June 2012 19:17\nဒန်ပေါက်လည်းမစားနဲ့၊ သိပ်စားချင်တယ်ဆိုရင် ၀က်သားဒံပေါက် လုပ်စားကြ လုပ်ရောင်းကြ ကုန်ကုန်ပြောမယ် ဘာပဲဝယ်ဝယ် ကုလားဆိုင် မ၀ယ်နဲ့\nNan Mon Mon Khin khin\nGood idea. You are right.\n11 June 2012 22:14\nဦးကိုကိုကြီးတစ်ယောက်ပဲ ၈၈မျိုးဆက်မှာ တိုင်းရင်းသားပဲထင်တယ်။ကျန်တာတွေအကုန်လုံးကုလားတွေပဲထင်တယ်။ဖယောင်းတိုင် ခောစငေါည တိုင်းရင်းသားတွေအတွက် လုပ်ပါအုံး။ရွှေတိဂုံဘုရားမှာ ရခိုင်လူမျိုးတွေ စီတန်းလှည့်လည်တော့ ၈၈မျိုးဆက်တစ်ယောက်မှ မတွေ့ပါလား။၈၈မျိုးဆက် ကုလားမြအေး ကတော့ ခင်ဗျားတို့ထက် ပိုသာတယ်။RIGHT . He is always stand at his people kalar side.he isapatriotic man.\n်အဲ့ဒီ ကုလား(ခေါ်) ခွေး ၀ဲစားတွေကို တန်းစီပြီ ထိပ်ကိုလီးနဲ့ သာ ခေါက်လိုက်ကြရအောင်\nWE MUST DO WAR WITH THEM.\nဒါ သိပ် ကောင်း တဲ့ တုန့် ပြန် မှု ပဲ။ ထောက် ခံ တယ်။ ကျွန် တော် လဲ ဒီ အ တိုင်း ပဲ လုပ် ခဲ့ တယ်။ နောင် လဲ စွဲ စွဲ မြဲ မြဲ လုပ် သွား မယ်။\nHA HA !!!!!! Like that article so very much.I wish Daw Su is the President in this situation. And want to see how that devil lady handle this issue. She might say " oh..oh.. calm down ( burn down) ko ko Rohin..g.a".... Pls... leave this portion for me...take the western area of "BURMA", I give it to you for Humanitarian ground...."""""""""Dam... Su Kyi...Politicizing the Rohinga issue was one of her tactic..Now , she just shut her big mouth up. Even prepare to go abroad to celebrate her big reunion with her ex--------.\n12 June 2012 22:38\nKill them all Muslim ...\nငါတို့ တိုင်းရင်းသားရခိုင်ပြည်နယ်ထဲကို ရိုဟင်ဂျာတွေ ဘယ်လိုနည်းရောက်လာတာလည်းဆိုတာ သေချာဆန်းစစ်ကြည့်ပါမြန်မာပြည်အရေး တွေးကြည့်ရင် ရင်လေးစရာကြီးပဲငါတို့ မြန်မာပြည်သားတွေ အမျိုးသားရေးကို ရှေ့တန်းတင်ပြီးအလုပ်လုပ်ဖို့လိုတယ်\n14 June 2012 21:35\n16 June 2012 17:57\nယင်း သ မိုင်း ကို ထောက် ခံ တယ် ခွေး ဗမာ တွေ ငါတို့ ရိုဟင်၈ျာ လောက် အဆင့်မ ရှိဘူး ခွေးတွေ\n23 June 2012 05:27\nma ae lo kalar. dwe.. nga do naing nyan ko sor gar dae PostaComment


ဘော့စ်နီယားဂျင်နိုဆိုဒ်(၂) | Civil Rights Movement For Burma\n၁၉၉၂ ခုနှစ်ဟာ ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေအဖို့ အင်မတန်မှ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းတဲ့နှစ်ပါပဲ။ စစ်ပွဲစတင်တဲ့ ၁၉၉၂ ဧပြီက စပြီး ၇ လအတွင်း ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ် တစ်သိန်းလောက် အသက်ပျောက်ခဲ့ပါပြီ။ ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေဟာ ကမ္ဘာမြေပြင်ပေါ်ကနေ ပျောက်ကွယ်မသွားရလေအောင် ရုန်းကန်တိုက်ပွဲဝင်ကြရပါတယ်။\n၁၉၉၂ သြဂုတ်လကစပြီး US က စီနီယာဘုရှ် အစိုးရအဖွဲ့ဟာလည်း ရုန်းကန်နေရပါပြီ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ရွေးကောက်ပွဲပြိုင်ဘက် ကလင်တန် ဟာ ဘော့စ်နီးယားကိစ္စကို စီနီယာဘုရ်ှအစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကျရှုံးပွဲ အဖြစ် ထိုးနှက်မဲဆွယ်နေလို့ပါပဲ။ နာဇီတွေရဲ့ ဟိုလိုကော့စ်နဲ့ယှဉ်ပြီး မီဒီယာတွေက ထုတ်လွှင့်နေတာရယ်၊ ကလင်တန်က မဲဆွယ်ပွဲတွေမှာ ထိုးနှက်နေတာရယ်ပေါင်းလိုက်ရင် ဘုရ်ှအစိုးရ အဖွဲ့ရဲ့ အာဏာကုလားထိုင်ဟာ လှုပ်သည်ထက်လှုပ်လာပါတယ်။\nဘုရ်ှအစိုးရအဖွဲ့ဟာ ဘော့စ်နီးယားကိစ္စကို မျက်နှာလွှဲခဲပစ်ထားမရ တော့ဘဲ တခုခုတော့ လုပ်ပြရတော့မှာပါ။ ဘုရ်ှအစိုးရအဖွဲ့ တင်လိုက်တဲ့ လမ်း ကြောင်းက “ရာဇဝတ်ကောင်များကို အရေးယူရေး” ဆိုတဲ့လမ်းကြောင်းပါ။ ဒီမှာတင် ဝက်စ်တန်တို့လို CIA အရာရှိတွေဟာ သူတို့လုပ်ချင်တဲ့ အလုပ်ကို အတိုင်းအတာတခုထိ စလုပ်ခွင့်ရလာပါတယ်။ ဒီအချိန်မှာတော့ ဝက်စ်တန်တို့ရဲ့ အစီရင်ခံစာတွေကို ချောင်မထိုးတော့ တဲ့အပြင် တာဝန်တစ်ခုပါ ထပ်ပေးလိုက်ပါတယ်။\nတာဝန်ကတော့ ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ ပတ်သတ် လို့ ခိုင်ခိုင်မာမာသက်သေအထောက်အထားတွေရှာပြီး စနစ်တကျအုပ်စုခွဲမှတ်တမ်းတင်ပေးပါတဲ့။ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မြုပ်နှံထားတဲ့ ကျင်းတွေ၊ အကျဉ်းစခန်း တွေ၊ မီးလောင်သွားတဲ့ရွာတွေ၊ မုဒိန်းစခန်းတွေနဲ့ပတ်သတ်ပြီး အသေးစိတ် ဇယားဆွဲစာရင်းပြုစုရပါတယ်။ ကျူးလွန်တဲ့ ဆာဘ်အရာရှိရဲ့နာမည်၊ ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်းနဲ့ သူကွပ်ကဲ တဲ့ လက်အောက်ခံတပ်ရဲ့ အကြောင်းအရာတွေ၊ လုပ်ရပ်တွေဟာ CIA မှတ်တမ်း ထဲမှာ စနစ်တကျနဲ့ စာရင်းဝင်ပါတယ်။ CIA က ဘယ်လိုလုပ် ဒါတွေသိလဲလို့တော့ မမေးပါနဲ့။ ကျွန်တော် download ဆွဲလို့ရတဲ့ မြေပြင်က CIA အရာရှိရဲ့ အစီရင်ခံစာမှာဆိုရင် ဆာဘ်တပ်တွင်းက ရဲဘော်လစာမလောက်လို့ တပ်ထဲပြဿနာရှာတာက အစ တပ်ခွဲနံပါတ်၊ ရဲဘော်ကိုယ်ပိုင်နံပါတ်အတိအကျနဲ့ ပါပါတယ်။ ဒါက အထောက်အထား စုတဲ့အပိုင်းပါ။ ဝက်စ်တန်တို့အနေနဲ့ ဒီလို တာဝန်နဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်တွေရလာဖို့ US အစိုးရ အဖွဲ့တွင်းမှာ အဆင့်တိုင်းအဆင့်တိုင်း ထိုးဖောက်လှုပ်ရှားသူတွေရှိပါတယ်။ (နောက်အပိုင်းမှာ ဒီအကြောင်းရေးထားပါတယ်။)\nခုထိဘာမှဖြစ်မလာသေးဘူးလား၊ ကြာလိုက်တာ၊ စသဖြင့်ညည်းညူနေသူတွေမြင်စေဖို့ပါ။ မီလိုဆီဗစ်ကို ဖမ်းဆီးပြီး ခုံရုံးတင်တာက ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှပါ။ ဒါပေမဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို စုံစမ်းထောက်လှမ်း စာရင်းပြုစုနေတာကတော့ ၁၉၉၂ ကတည်းကပါ။ ဆယ်စုနှစ် တစ်စုစာ အချိန်ယူခဲ့ရပါတယ်။\nအဓိက ကတော့ အဲဒီအချိန်တုန်းက ဂျင်နိုဆိုဒ်ကို လက်တွေ့ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းဖို့ ကမ္ဘာ့လူသားထုကြီးကိုယ်တိုင် အတွေ့အကြုံနုနယ်ခဲ့လို့ပါ။ ခုခေတ်လို ICC ရုံးတော်တောင် မတည်ထောင်ရသေးချိန်ပေါ့။ မတရားမှုတွေ၊ တဖက်သတ် အနိုင်ကျင့်မှုတွေကို လုပ်ချင်သလောက် လုပ်ပြီး ငါတို့လုပ်တာ ဘယ်သူမှမသိဘူး၊ စီရင်မှုကနေလွတ်လိမ့်မယ်လို့ ထင်နေ တဲ့ကောင်တွေလည်း ကြပ်ကြပ်သတိထားပါ။ဆယ်စုနှစ် တစ်စုစာကြာခဲ့တာတောင် ရာဇဝတ်မှုဆိုတာ ဆွေးရိုးထုံးစံ မရှိခဲ့ဘူး။\nမစ္စတာဟူပါ ဆိုတာ US နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အရှေ့ဥရောပရုံးမှာ လက်ထောက်ဒါရိုက်တာပါ။ ဘော့စ်နီးယားမှာ ရာဇဝတ်မှုကြီးတွေ ဖြစ်လာချိန်မှ သူဟာ နိုင်ငံခြားရေးဌာန ကနေဒါရုံးရဲ့ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရာထူးတိုးသွားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်းသူဟာ ဘော့စ်နီးယားကိစ္စကို မျက်နှာမလွှဲရက်ဘဲ ညနေရုံးဆင်းချိန်တွေပြီးတိုင်း ဝင်ရောက်ကူညီနေလေ့ရှိပါတယ်။ ဟူပါအနေနဲ့ အဲဒီလိုကူညီပေးဖို့ မေတ္တာရပ်ခံသူကတော့ ဘဲလ်ဂရိတ်ကနေ မကြာခင်ကမှ ပြန်ရောက် လာတဲ့ သံအမတ်ကြီးဟောင်း ဇိုင်မာမန် ပါ။ ဇိုင်မာမန်ဆိုတာ “ခရိုအေးရှားမှာ ဆိုးလှပီထင်တာလား? ဘော့စ်နီးယားမှာဖြစ်လာခဲ့ရင် အဲဒါထက်ပိုဆိုးလိမ့်မယ်”လို့သတိစကားဆိုခဲ့တဲ့ သံအမတ်ကြီးလေဗျာ။ (မသိသူများ အပိုင်း – ၂ ကိုပြန်ဖတ်ပါ။)\nသူတို့အနေနဲ့ ပိုက်ဆံတပြားမှမရဘဲ၊ ကိုယ့်ရုံးလုပ်ငန်းနဲ့မဆိုင်ဘဲ ဒီလိုဝင်လုပ်ပေးနေရတဲ့ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ဘော့စ်နီးယားမှာ US အစိုးရအဖွဲ့ကိုယ်တိုင်ကြားဝင်စွက်ဖက်လာစေဖို့ပါ။ ၁၉၉၂ စက်တင်ဘာမှာ ဟူပါနဲ့ သူ့ဘော်ဒါ ဂျွန်ဆင်တို့ဟာ US နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ ဘော့စ်နီးယားကိစ္စကို နာရီဝက်ကျော်လောက် ဆွေးနွေးခွင့် ရကြပါတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲမှာတော့ စီနီယာဘုရ်ှရဲ့ လက်ရှိမူဝါဒဟာ အသုံးမဝင်ပုံနဲ့ မူဝါဒသစ်ချမှတ်ဖို့လိုနေကြောင်း အဓိကထားဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး တလက်စတည်း မူဝါဒအသစ်အတွက် လိုအပ်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို အစီရင်ခံစာရေးတင်ဖို့ပါ ညွှန်ကြားချက်ရလာခဲ့ပါတယ်။\nဟူပါနဲ့ ဂျွန်ဆင်န်ဟာ အဲလိုအချက်အလက်တွေကို တောက်လျှောက်စုဆောင်းကိုင်တွယ်နေတဲ့သူတွေမို့ အချိန်သိပ်မယူရဘဲ ၂၇ မျက်နှာပါ အစီရင်ခံစာကို တင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်လ နိုဝင်ဘာမှာတော့ ၂ နာရီခွဲကြာတဲ့ သုံးပွင့်ဆိုင်ဆွေးနွေးပွဲ အပြီးမှာ US နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက “ကျုပ်တို့ရဲ့မူဝါဒအဟောင်းက မြောင်းထဲရောက်နေတာပဲ” လို့ဝန်ခံလိုက်ပါတော့တယ်။ ဒါဆို US အစိုးရက တိုက်ရိုက် ဝင်ကိုင်တော့မလား?\nခက်တော့ခက်ပါသေးတယ်။ အဓိက,က ဘာအကြောင်းပြချက်နဲ့ ဝင်ကိုင်မလဲဆိုတာပါ။ ဘော့စ်နီးယားမှာ မတော်မတရားတဲ့ အဖြစ်အပျက်ကြီးတွေဖြစ်နေတာဟုတ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒါ US နဲ့ ဘာဆိုင်လဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းကို အရင်ဖြေရမှာပါ။ ဒီအတွက်အဖြေကတော့ ဘော့စ်နီးယားမှာဖြစ်နေတာတွေက တော်ရုံတန်ရုံဖြစ် နေတာတွေ မဟုတ်ဘူးဗျို့။ ဂျင်နိုဆိုဒ်ရာဇဝတ်မှုကြီးပါဗျို့ ဆိုတာပါ။ အဲဒီအဖြေကို ပေးနိုင်ဖို့အတွက် ရာဇဝတ်မှုတွေကို ခိုင်ခိုင်မာမာသက်သေပြနိုင်ဖို့နဲ့အမှုတွဲတည်ဆောက်ဖို့က ပထမဦးစားပေးဖြစ်လာပါတယ်။ ဒီမှာတင် ဟူပါနဲ့ ဂျွန်ဆင်န်တို့အုပ်စုဟာ CIA က ဝက်စ်တန်တို့နဲ့ လက်ဝါးချင်း ရိုက်ရပါတယ်။\nဝက်စ်တန်တို့က ဖြစ်စဉ်တွေကို တောက်လျှောက် မှတ်တမ်းတင် အထောက်အထားယူနေတာဟုတ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂျင်နိုဆိုဒ်ဆိုတဲ့ အမှုတွဲအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်နေတာမဟုတ်ဘူး။ ထောက်လှမ်းရေးအစီရင်ခံစာအဖြစ် မှတ်တမ်း ယူနေတာပါ။ ဂျွန်ဆင်တို့က အဲ့ဒီအထောက်အထားတွေထဲကမှ လိုအပ်တဲ့အပိုင်း ဆွဲထုတ်ပြီး ဂျင်နိုဆိုဒ်အမှုအဖြစ် တည်ဆောက်ပြရမှာ။ ဒီမှာတင် တိုက်ရိုက်ဝင်ဗျင်းတဲ့ကိစ္စမတိုင်ခင် အမှုတွဲတည်ဆောက်ခြင်းက အရင်လာတယ်ဆိုတာ ကိုယ့်လူတွေ မြင်ကြမှာပါ။ ဟုတ်ပီ အမှုတွဲတည်ဆောက်ပြီးပြီ။ ဝင်ဗျင်းလို့ရပီးလား?\nကိုယ့်ဖာသာအမှုတွဲတည်ဆောက်ပြီး ကိုယ့်ဖာသာစီရင်ချက်ချလို့၊ ဝင်ဗျင်းချင်တိုင်း ဗျင်းလို့မရပါဘူး။\nအမှုတွဲကို လွတ်လပ်တဲ့ နိုင်ငံတကာ တရားရုံးမှာတင်ပြီး အမှုအရင်ဖွင့် ရပါတယ်။ ဒီတရားရုံးကလည်း CIA ရဲ့အစီရင်ခံစာအရ အမှုစစ်ဆေးသည်လို့ လုပ်လို့မရပါဘူး။ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့တွေနဲ့ စစ်ဆေး ထားတာကိုပဲ သုံးပါတယ်။ ဒီအတွက် ဂျွန်ဆင်၊ ဝက်စ်တန်နဲ့ ဟူပါတို့စုထားတဲ့ အထောက်အထားတွေကို နိုင်ငံတကာစုံစမ်းရေးအဖွဲ့တွေလက်ထဲထည့်ပြီး အဲဒီအဖွဲ့တွေကလည်း မြေပြင်ဆင်းပြီး အတည်ပြုချက်ယူရပါတယ်။ (အထောက်အထားတွေကို သိပြီးသား။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့ကွင်းဆင်းပြီး အတည်ပြုချက် ယူပြရပါတယ်။)\nအဲဒီ အတည်ပြုချက်တွေကိုမှ လွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲရဲ့အစီရင်ခံစာအဖြစ် နိုင်ငံတကာတရားရုံးတော်တွေက သုံးခွင့်ရှိပါတယ်။ အမှုလမ်းကြောင်းပွင့်ပြီး တရားခံကို စီရင်နေပြီဆိုရင်တော့ ဘယ်ကလာတဲ့ အထောက်\nအထားဖြစ်ဖြစ် ခိုင်လုံရင်သုံးလို့ရပါပြီ။ အမှုစဖွင့်ဖို့ကတော့ နေရာတိုင်းက အထောက်အထားကိုမသုံးပါဘူး။\nဘော့စ်နီးယားဂျင်နိုဆိုဒ်မှာ အခက်အခဲတစ်ခုက ICC လို ရုံးတော်တွေ အသင့်ရှိမနေတာပါ။ (ဒီအတွက် သီးသန့်ခုံရုံးဖွဲ့ဖို့ နောက်ထပ် အချိန်တွေယူပြီး လုပ်ရပါသေးတယ်။)လွတ်လပ်တဲ့ နိုင်ငံတကာစုံစမ်းရေးအဖွဲ့အဖြစ် ပွဲဦးထွက် ထွက်လာ တာက “စစ်ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ဘက်မလိုက်ကော်မရှင်” ပါ။ ဂျင်နိုဆိုဒ်စုံစမ်းရေးလို့တောင် နာမည်တပ်မထားတာကို သတိပြု မိမှာပါ။ ဒီကော်မရှင်ကို ၁၉၉၂ ဒီဇင်ဘာမှာ စတင်ဖွဲ့စည်းပါတယ်။ US ကိုယ်စားလှယ်ကတော့ ၁၉၉၂ ဒီဇင်ဘာ UN အထွေထွေညီလာခံမှာ “ဘော့စ်နီးယားမှာ genocideရဲ့ အသွင်သဏ္ဍာန်တွေမြင်ရတယ်”လို့ ထည့်ပြောပါတယ်။ ဒါဆိုပွဲပြီးပြီလား?\nပွဲက ခုမှ စတယ်လို့ပြောရမှာပါ။\nလက်ရှိဗမာပြည်နဲ့ပတ်သတ်လို့ကော ဘယ်အဆင့်ရောက်နေပြီလဲ? အထောက်အထားစုတဲ့အပိုင်းကတော့ ပြည့်စုံသွားပါပြီ။ ဒီအထောက်အထားတွေ ကို လွတ်လပ်တဲ့ နိုင်ငံတကာစုံစမ်းရေးအဖွဲ့တွေက အတည်လည်းပြုပြီးပါပြီ။\n(Dr.ယန်း၊ မင်းကြီး ဇာအိဒ်အလ်ဟူစိုင်းန် တို့ကိုယ်တိုင်က genocide လို့ သုံးစွဲခဲ့ပါပြီ။)\nခု ICC ရုံးတော်ရဲ့ တခါးပေါက်ကိုခေါက်လိုက်လို့ ကျွိခနဲ တံခါးပွင့်သွား တဲ့အသံကိုပါ ကြားလိုက်ရပါပြီ။ ဒါက ဂျင်နိုဆိုဒ်ရာဇဝတ်ကောင်တွေကို အရေးယူရေးပါ။ ဒီနေရာမှာ အကျူးလွန်ခံရတဲ့ လူမျိုးစုကို အကာအကွယ်ပေးရေး R2P\nကရော ဘယ်အဆင့်လဲပေါ့။ R2P နဲ့ ICC ဟာ ဝိုက်၊ ဖြောင့်၊ ဘယ်၊ ညာ တွဲလက်သီးတွေပါ။ တစ်ချက်တည်း ဘယ်တော့မှ မထိုးဘူး။ တွဲလုံးအနေနဲ့ဝင်ပါတယ်။ ဘယ်အချိန် R2P ဝင်လဲ?\nရာဇဝတ်ကောင်ကို ICC တင်မယ်။ ရာဇဝတ်ကောင်က ပတ်ပြေးမယ်၊ ရှောင်မယ်၊ ရာဇဝတ်မှုတွေကို ဆက်လုပ်မယ်။ ဒီအချိန်မှာ R2P ဝင်လာပါတယ်။ နစ်နာရတဲ့ လူမျိုးစုအတွက် တရားမျှတမှုကို ဥပဒေကြောင်းအရမဖော်ဆောင်နိုင် ကြောင်း ထင်ရှားပေါ်ပေါက်ရင် အင်အားသုံး၍ တရားမျှတမှုကို ဆောင်ကျဉ်းရတဲ့ သဘောပါပဲ။ မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းတွက်ချက်ရတာက refugee crisis ပါ။ ဒုက္ခသည်တွေရဲ့ ဝန်ထုပ်ကို ထမ်းပေးထားတဲ့နိုင်ငံနဲ့ ဒုက္ခသည်တွေအပေါ်မှာ တင်ရှိနေတဲ့ burden ဟာ ထည့်ကိုစဉ်းစားရပါတယ်။ R2P ဝင်ပြီးရင်တော့ ICC ကိစ္စကို အပြီးသတ် run လိုက်ရုံပါပဲ။ ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိတဲ့ သဘောက ICC နဲ့ R2P ဟာ course တစ်ခုတည်းပေါ်က sequential processes တွေပါပဲ။\nဘယ်သူတွေရဲ့နောက်ကျော ဓါးနဲ့အထိုးခံရပါလိမ့်…? ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေပါ။\nဟုတ်ပါတယ်။ ဆာဘ်တွေကို မရှိမဲ့ရှိမဲ့ အင်အားနဲ့ ကျားကုပ်ကျားခဲ ခုခံစစ်ပွဲဆင်နွှဲနေရတဲ့ ဘောစ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေဟာ နောက်ကျောကို ဓါးနဲ့ အထိုးခံလိုက်ရပါတယ်။ ထိုးသွားတဲ့ သူတွေကလဲ တခြားသူတွေမဟုတ်ဘဲ ခုခံစစ်ပွဲမှာ မဟာမိတ်အဖြစ်လက်တွဲရင်း ကတုတ်ကျင်းတခုထဲမှာ ရင်ဘောင်တန်းတိုက်နေကြတဲ့ခရိုအတ်တွေကိုယ်တိုင်က လုပ်သွားတာပါ။ ဖြစ်စဉ်ကတော့ . . . . .\nခရိုအတ်တွေဟာ ဆာဘ်တွေနဲ့ ကြိတ်ပုံးဆွေးနွေးပွဲတွေလုပ်နေတာ ၁၉၉၂ နှစ်လယ်ပိုင်းလောက်ကတည်းကပါ။ ဒီအချိန်မှာ ခရိုအေးရှားနိုင်ငံရဲ့ နယ်မြေတွေကို ဆာဘ်တွေက သိမ်းပိုက်ထားချိန်ပါ။ ဒါ့အပြင် ဆာဘ်တွေလက်ချက်နဲ့ ခရိုအတ်တွေ ထွက်ပြေးခဲ့ရတာလည်း ပူပူနွေးနွေးပဲရှိပါသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဆာဘ်-ခရိုအတ် လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာတော့ ဒီအကြောင်းတွေကို ခဏခေါက်ထားလိုက်ပီး ဘော့စ်နီးယားနယ်မြေကို ဆာဘ်နဲ့ ခရိုအတ်တွေ ဘယ်လို ပိုင်းခွဲယူကြမလဲဆိုတာကိုပဲ ဆွေးနွေးကြပါသတဲ့။ ခရိုအတ်တွေရဲ့အမြင်က “လောလောဆယ် ဆာဘ်တွေကို လှန်လို့မရနိုင်သေးမယ့်အတူတူ ဆာဘ်နဲ့ပေါင်းပြီး ဘော့စ်နီးယန်းတွေကို အမဲဖြတ်ကြစို့” ဆိုတာမျိုးပါ။\nဘော့စ်နီးယန်းတွေနဲ့ ခရိုအတ်တွေ ရှေ့တန်းမှာ လက်တွဲတိုက်ပွဲဝင် နေကြတယ်ဆိုတဲ့အချက်ကို ခရိုအတ်တွေဘက်က ထည့်သွင်းစဉ်းစားမနေပါဘူး။ ဆာဘ်-ခရိုအတ်ဆွေးနွေးပွဲတွေဟာ ၁၉၉၃ မှာ သဘောတူညီချက်တွေ ရလာ\nခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့ ၁၉၉၃ နှစ်ဦးပိုင်းကစလို့ ဘောစ်နီးယားနိုင်ငံတွင်းက ခရိုအတ်လက်နက်ကိုင်တွေဟာ လက်ကျန်မွစ်ဆလင်မ်နယ်မြေတွေကိုဝင်သိမ်းပါတော့တယ်။\nဆာဘ်တွေကိုတောင် မနဲခုခံနေရတဲ့ ဘောစ်နီးယန်းတွေဟာ ခရိုအတ်တွေနဲ့ စစ်မျက်နှာထပ်ဖွင့်ဖို့ ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် အလျှော့ပေး ညှိနှိုင်းတာတွေ အများကြီးလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်လိုမှညှိမရတဲ့ အခြေ အနေကို ရောက်နေပါပြီ။ ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေအနေနဲ့ မတတ်သာတဲ့အဆုံးဆာဘ်တွေဘက်လှည့်ထားတဲ့ သေနတ်ပြောင်းတွေကို ခရိုအတ်တွေဘက်ကိုပါလှည့်လိုက်ရ ပါတော့တယ်။ ဒီလိုနဲ့ ဘော့စ်နီးယန်း-ခရုအတ် စစ်ပွဲဖြစ်လာပါတော့တယ်။\nဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေဟာ ရင်ဘတ်နဲ့ဝမ်းဗိုက်မှာ ဆာဘ်တွေ ပေးတဲ့ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်တွေနဲ့ သွေးအလူးလူးဖြစ်နေပြီး ကျောဘက်မှာတော့ ခရိုအတ်တွေရဲ့ ဓါးဒဏ်ရာနဲ့ သွေးစိမ်းရှင်ရှင်ထွက်နေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေဟာ ဒူးထောက်ကျမသွားအောင် အံကြိတ် လို့ တင်းခံနေနိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။\n၁၉၉၂ နှစ်ကုန်ပိုင်းနဲ့ ၁၉၉၃ နှစ်ဦးပိုင်းမှာ ဆာဘ်ဂျင်နိုဆိုဒ်ရာဇဝတ် ကောင်တွေကို အရေးယူဖို့ ခြေလှမ်းတချို့စလှမ်းတဲ့အချိန်မှာပဲ ခရိုအတ်- ဘော့စ်နီးယန်း စစ်မျက်နှာဖြစ်လာတာပါ။အဖိနှိပ်ခံချင်းအတူတူ တမူးပိုရှူချင်တဲ့ ခရိုအတ်တွေရဲ့ လုပ်ရပ်မျိုးဟာ မြန်မာပြည်မှာတော့ ပုံမှန်လုပ်နေကျ လုပ်ရပ်တောင်ဖြစ်နေပါပြီ။ မြန်မာဂျင်နိုဆိုဒ်ရာဇဝတ်ကောင်တွေဟာ အဖိနှိပ်ခံအချင်းချင်းကို ရန်တိုက်ပေးတဲ့ အလုပ်ကိုတော့ အင်မတန်ကျွမ်းကျင်ပါတယ်။\nရှမ်း vs တအောင်း\nကချင် vs ရှမ်းနီ\nရှမ်း vs ပအို့ဝ်\nကရင် vs မွန်\nSSA (ရှမ်း) vs RCSS (ရှမ်း) ကရင်ဗုဒ္ဓဘာသာ vs ကရင် ခရစ်ယာန် ရန်တိုက်ပေးထားတာပါ။ နောက်ဆုံးဗျာ ရှိသမျှ ကချင်၊ ကရင်၊ ရှမ်း၊ မွန်တွေကိုယ်တိုင်က နေရင်း ထိုင်ရင်း မွစ်ဆလင်မ်ကို ဘလိုင်းကြီးမုန်းနေအောင်လဲ မြန်မာရာဇဝတ်ကောင် တွေက လုပ်ထားနိုင်သဗျ။ ဒါတွေအားလုံးဟာ လူတွင်ပါလို့ နွားကို ကျားဆွဲခံရ တယ်ဆိုတာ လူနည်းစုတွေဘက်က မမေ့သင့်ပါဘူး။\nခရိုအေးရှားစစ်မျက်နှာ ထပ်ဖွင့်ရတဲ့အတွက် လူနည်းစုခရိုအတ်နဲ့ မွစ်ဆလင်မ်တွေဟာ ဆာဘ်ဂျင်နိုဆိုဒ်ရာဇဝတ်ဒဏ်ကို တနှစ်လောက် ထပ်တိုး လို့ခံစားလိုက်ရပါတယ်။ မြန်မာပြည်မှာတော့ လူနည်းစု အချင်းချင်း လေးငါးခြောက်ပွင့်ဆိုင် ရန်လိုနေတဲ့အတွက် ဗမာဂျင်နိုဆိုဒ်ရာဇဝတ်ဒဏ်ကို ခံစားနေရတာတော့ ရာစုနှစ် တခုရဲ့ ထက်ဝက်မကတော့ဘူးဗျို့။\nခရိုအတ်တွေနဲ့ စစ်ဖြစ်ရခြင်းဟာ ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေအဖို့ အတော့်ကို အထိနာစေပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ပတ်ချာလည်ရန်သူ့ပိတ်ဆို့မှုကို ခံနေရတဲ့ မွစ်ဆလင်မ်တွေအဖို့ လက်နက်သယ်ယူရေးလမ်းကြောင်းဟာ ခရိုအေးရှားကတဆင့်လာရတာမို့ ဒီစစ်ပွဲဟာ အဲဒီလမ်းကြောင်းကိုပါ ထိခိုက်လာ စေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လုံးဝပိတ်သွားတာမျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။\nဒါဟာ ဘော့စ်နီးယန်း-ခရိုအတ်စစ်ပွဲရဲ့ ထူးခြားမှုပါ။ နဲနဲ အူကြောင်ကြောင်နိုင်တယ်လို့တောင်ပြောရမှာပါ။ တစ်နေရာမှာ ဘော့စ်နီးယန်းတွေနဲ့ ခရိုအတ်တွေ တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေချိန်မှာ တခြားတနေရာမှာတော့ ကျောချင်းကပ်ပြီး ဘုံရန်သူဆာဘ်တွေကို တိုက်ချင်တိုက်နေရတာမျိုးပါ။\nစစ်မျက်နှာဟာလည်း အတိအကျသတ်မှတ်ဖို့ခက်ပါတယ်။ တပြိုင်နက်တည်း ရန်သူဖြစ်လျက် တပြိုင်နက်တည်းမိတ်ဆွေလည်းဖြစ်နေရတာမျိုးပါ။ ဒါပေမဲ့ လစ်ရင်လစ်သလို တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် ဆော်ကြတာချည့်ပါပဲ။ အထူးသဖြင့် ခရိုအတ်တွေဘက်က လက်သံပိုပြောင်ပါတယ်။ ဥပမာ-၁၉၉၃ ဧပြီမှာ ခရိုအတ်တွေဟာ ဘော့စ်နီးယားအလယ်ပိုင်းက Ahmici ရွာမှာ မွစ်ဆလင်မ် ရွာသား ၁၀၀ လောက်ကို သတ်ပစ်တာမျိုးပါ။ အံ့အားသင့်စရာကောင်းတာ က အဲဒီလို Ahmici ရွာမှာ လူသတ်ပွဲ ကျင်းပနေချိန်မှာ ခရိုအတ် သမ္မတတွဂ်ျမန်နဲ့ ဘော့စ်နီးယားသမ္မတ အလီဂျာတို့ဟာ လက်နက်တင်ပို့ရေးကိစ္စအတွက် တီဟီရန်မှာ အီရန်သမ္မတနဲ့ဆွေးနွေးနေတာမျိုးပါ။ အီရန်အနေနဲ့ ခရိုအတ်တွေကို လက်နက်ထောက်ပံ့ချင်တာမဟုတ် ပါဘူး။ ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေကို ထောက်ပံ့ချင်တာပါ။ အီရန်သမ္မတ ရာဖ်ဆန်ဂျာနီက Ahmici ရွာကလူသတ်ပွဲနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး တွဂ်ျမန်ကို ဖိအားပေးပါတယ်။\nခရိုအတ်တွေအနေနဲ့ ဥရောပမှာ လက်နက်ဝယ်ဖို့မဖြစ်နိုင်ချိန်ပါ။ ဒါ့ကြောင့်အီရန်ရဲ့စကားက အတော်အားပါတယ်လို့ ပြောရမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဘော့စ်နီးယား သမ္မတ အလီဂျာကတော့ ခရိုအေးရှားကိုမှီခိုနေရတဲ့ လက်နက်လမ်းကြောင်းကို ချည်းအားကိုး မနေချင်တော့ပါဘူး။ ခရိုအတ်တွေဟာ ရောက်လာတဲ့ ခဲယမ်းနဲ့လက်နက်တွေထဲက ၅၀% ကျော်ကျော်လောက်ကိုလည်း ဖြတ်ယူထားလေ့ ရှိပါတယ်။အလီဂျာအတွက် နောက်ထပ်လမ်းကြောင်းသစ်တွေလိုနေပါပြီ။\nအီရန်အနေနဲ့ ဘော့စ်နီးယားကိစ္စမှာ နေရာရနေတာကို ကြည့်ပြီး စိတ်မချမ်းမသာဖြစ်နေရသူကတော့ အမေရိကန်သမ္မတအသစ်စက်စက် ကလင်တန် ပါ။ ပိုဆိုးတာက ပင်လယ်ကွေ့စစ်ပွဲမှာ ဆက်ဒမ်ကို ဆုံးမပြီးချိန်ရောက်တော့ အမေရိကန်ရဲ့ မဟာမိတ်ဆော်ဒီလိုနိုင်ငံတွေက ဆာဘ်တွေကို ဘယ်အချိန်မှာ ဆုံးမ,မလဲလို့ မေးခွန်းထုတ်လာတာပါ။\n၁၉၉၃ နှစ်လည်မှာ ဆော်ဒီထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲကိုယ်တိုင်ဝါရှင်တန်ကို ရောက်လာပြီး ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေကို လက်နက် ထောက်ပံ့ဖို့ကိစ္စ ဒဲ့လာပြောပါတယ်။ကလင်အနေနဲ့က အီရန်ပုံစံ သွားလုပ်လို့မရပါဘူး။\nUS က UN ရဲ့ လက်နက်ပိတ်ဆို့မှုဆုံးဖြတ်ချက်ကို အကောင်အထည် ဖော်ပေးနေရသူပါ။ US အစိုးရအဖွဲ့ဟာ ဥပဒေကို ချိုးဖောက်လို့မရပါဘူး။ ချိုးဖောက်ရင် သမ္မတလည်း တရားရုံးတက်ရတဲ့တိုင်းပြည်ပါ။ ဥပဒေကို ချိုးဖောက်\nပြီး ရှေ့ဆက်တိုးလို့မရပေမယ့် ဥပဒေကို ဘေးကနေဝိုက်တက်ပြီး လိုရာရောက်အောင်တော့ သွားလို့ရပါတယ်။ အဲ. . . . လူမသိ သူမသိတော့ သွားရတာပေါ့ဗျာ။\nကလင်တန်အနေနဲ့ အဲလိုလုပ်ဖို့ ခပ်ပြတ်ပြတ်လုပ်တတ်တဲ့သူတစ်ယောက်ကိုတာဝန်ပေးလိုက်ပါတယ်။ သူကတော့ ရစ်ချက်ဟိုးလ်ဘရုခ် ပါ…။\nအင်အားကြီးနိုင်ငံတွေနဲ့ပတ်သတ်ပြီးစဉ်းစားရင် အမေရိကန်သိမ်းငှက် ရုရှားဝက်ဝံ စသဖြင့် ခြုံငုံစဉ်းစားတတ်သူတွေ ဘာ့ကြောင့်မှားလဲဆိုတာ ဒါမျိုး တွေကြောင့်ပါ။ US သမ္မတအနေနဲ့ လက်နက်ပိတ်ဆို့မှုကို လူသိရှင်ကြားထောက်ခံတယ်။ လက်တွေ့လည်း အကောင်အထည်ဖော်တယ်။ USလွှတ်တော်တွေဘက်က လက်နက်ပိတ်ဆို့မှုကို ပယ်ဖျက်ဖို့ကြိုးစားတာတွေကိုလည်း ကလင်တန်ဟာ တောက်လျှောက်ဆန့်ကျင်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ သူကိုယ်တိုင်ကကျ လက်နက်လျှို့ဝှက်ထာက်ပံ့ဖို့ လူလွှတ်ပြီးခိုင်းတယ်။\nအင်အားကြီး နိုင်ငံတွေရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒနဲ့ လက်တွေ့အကောင် အထည်ဖော်မှုတွေကို ဘယ်တော့မှ တဖက်တည်းကမြင်လို့မရပါဘူး။ အဖက်ဖက် ကနေလှည့်ပတ်ပြီး ကြည့်ရှုရပါတယ်။ ရှေ့မျက်နှာစာ တစ်လွှာတည်းကိုကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်လို့ မရကြောင်းပါဗျား….။\nနိုင်ငံတကာ ကယ်ဆယ်ရေးကော်မတီရဲ့ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် စစ်ပွဲ အစပိုင်းကတည်းက ဘော့စ်နီးယားနိုင်ငံကို ရောက်ခဲ့တဲ့ ဟိုးလ်ဘရုခ်ဟာ ဆာဘ် တွေရဲ့ ရက်စက်မှုကို အတွင်းကျကျ သိသူတယောက်လို့ပြောရမှာပါ။ ဘော့စ်နီးယားကနေ ပြန်ရောက်လာလာချင်းပဲ လက်နက်ပိတ်ဆို့မှုကို ပယ်ဖျက်ပေးဖို့နဲ့ ဆာဘ်တွေကိုဗုံးကြဲဖို့ စတင်ဆော်သြခဲ့သူတစ်ယောက်ပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီတုန်းက စီနီယာဘုရ်ှအစိုးရအဖွဲ့က သူ့အကြံပေးချက်ကို လက်မခံခဲ့ပါဘူး။\nကလင်တန်အစိုးရအဖွဲ့မှာတော့ ဟိုးလ်ဘရုခ်ဟာ ရာထူးအဆင့်ဆင့်ရခဲ့ပြီး ကလင်တန်က လက်နက်လမ်းကြောင်း ကိစ္စပြောလာတဲ့အချိန်မှာတော့ ဟိုးလ်ဘရုခ်ဟာ ဂျာမနီဆိုင်ရာ US သံအမတ်ကြီးဖြစ်နေပါပြီ။ (ကလင်တန် လက်ထက်မှာ ဟိုးလ်ဘရုခ်ဟာ ရာထူးတက်တာ တအားမြန်ပါတယ်။)\nဟိုးလ်ဘရုခ်က ခပ်လွယ်လွယ်ပဲ ကြံဆပါတယ်။ ဆိုဗိယက်ပြိုကွဲပြီး နောက်ပိုင်း အရှေ့ဥရောပ ကွန်မြူ နစ်နိုင်ငံဟောင်းတွေမှာ ရုရှားလုပ်လက်နက်တွေ တောင်ပုံရာပုံ ကျန်နေရစ်ခဲ့တာပါ။ အဲဒီလက်နက်တွေကို မှောင်ခိုဝယ်၊ ရဟတ် ယာဉ်နဲ့သယ်ပြီး ဘော့စ်နီးယန်းတွေလက်ထဲ ထည့်ပေးလိုက်ရုံပါပဲ။ ခက်တာက ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်အပါအဝင် ဥရောပနိုင်ငံတွေက ဘော့စ်နီးယားမှာ စစ်ရှိန်မြင့်လာမှာကို မကြိုက်ကြပါဘူး၊ စစ်မီးပိုလောင်လေ ဒုက္ခသည်တွေ ထွက်ပြေးလေ။ သူတို့နိုင်ငံတွေ မတည်ငြိမ်လေဖြစ်မှာကို စိုးရိမ်နေကြတာပါ။\nဘော့စ်နီးယားမှာ ဗြိတိန်တပ်သား ၆၀၀၀ လောက်ကို UN တပ်အဖြစ်ပို့ပြီး လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီတွေပေးနေတာဟာ မွစ်ဆလင်မ်တွေကို ချစ်လွန်းလို့မဟုတ်ပါဘူး။ ဒုက္ခသည်တွေ သူတို့တိုင်းပြည်တွေဘက်ပြေးမလာရအောင် ဘော့စ်နီးယားနိုင်ငံတွင်းမှာပဲနေဖြစ်အောင် လုပ်ပေးတဲ့သဘောပါ။ ဒီတော့ US ရဲ့ အစဉ်အလာမဟာမိတ်တွေ မကြိုက်တဲ့ စစ်ရှိန် မြင့်လာစေမယ့်အလုပ်ကို ဟိုးလ်ဘရုခ်မလုပ်ရဲပါဘူး။ တစ်ဖက်ကလည်း စစ်ရှိန် မြင့်မလာစေဖို့ ဘော့စ်နီးယန်းတွေဟာ လည်စင်းခံနေရမယ်ဆိုတာလည်း အဓိပ္ပါယ်မရှိပါဘူး။ ဒီတော့ ဟိုးလ်ဘရုခ်က နောက်တစ်နည်း ကြံဆပါတယ်။\nဒီနည်းလမ်းက အသစ်တော့မဟုတ်ပါဘူး။ အာဖဂန်ကို ဆိုဗီယက်တွေ ဝင်ကျူးကျော်တုန်းက မူဂျာဟစ်ဒင်န်တွေကို US နဲ့ မွစ်ဆလင်မ်နိုင်ငံတွေ ပူးပေါင်း ပြီးလက်နက်ထောက်ပံ့ပေးခဲ့ဖူးပါတယ်။ ခုလည်း ဒီနည်းလမ်းကို ပြန်သုံးဖို့ပါ။ မလေး၊ တူရကီ၊ ဆော်ဒီ၊ ပါကစ္စတန်စတဲ့ မွစ် ဆလင်မ်နိုင်ငံတွေကလည်းဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေကို လက်နက်ထောက်ပံ့ပေးဖို့ လုပ်နေတာ ကြာပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ အီရန်ပုံစံ ခရိုအေးရှားလမ်းကြောင်းကတဆင့်မသွားဘဲ ဘော့စ်နီးယန်းတွေ လက်ထဲကို တိုက်ရိုက်ထည့်ဖို့လုပ်နေတာ။\nအဲဒီလို တိုက်ရိုက်ထည့်ပေး ဖို့ကတော့ စွန့်စားမှု၊ ညှိနှိုင်းမှု၊ ရဲဝံ့ ထိုးဖောက်မှုနဲ့၊ နားလည်ပေးမှုတွေ အများကြီးလိုတဲ့ကိစ္စပါ။ ဒီလိုတွေ လုပ်ရာမှာ ဟိုးလ်ဘရုခ် ဘယ်လို ဘယ်ပုံပတ်သတ်တယ်လို့ ကျွန်တော်ရေးလို့ မရပါဘူး။ အဲလိုရေးဖို့ အထောက်အထားလဲမရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့လုပ်ငန်းရဲ့ သဘောသဘာဝနဲ့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တာတွေကို ဆက်စပ်ကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ ဘယ်သူ့လက်ရာပါနိုင်တယ်၊ ဘယ်အဆင့်လောက်က ညွှန်ကြားတယ် ဆိုတာကို ဆဝါးမိလာမှာပါ။\nပထမအဆင့် ရေကြောင်းကမသွားဘဲ လေယာဉ်နဲ့ ထောက်ပံ့ဖို့ လုပ်ရမှာပါ။ လေယာဉ်ကို လူသားချင်းစာနာမှုတံဆိပ်ကပ်လိုက်ရင် ပစ်ချဖို့ မလွယ်ပါဘူး။ ဝင်စစ်ချင်ရင်တောင် လေဆိပ်ရောက်မှပဲ စစ်လို့ရမှာပါ။ အဲဒီလေဆိပ်ဟာ UN တပ်တွေလက်လှမ်းမမှီတဲ့နေရာမှာသာ တည်ဆောက်ထားလိုက်ရင် ဝင်စစ်ဖို့တောင်မလွယ်ပါဘူး။\nဒါပေမဲ့ လေဆိပ်တွေအကုန်နီးပါးမှာ UN တပ်တွေရှိနေပြီး တချို့ လေဆိပ်တွေဆိုရင် ဆာဘ်တွေရဲ့ လက်ထဲမှာရှိနေတာပါ။ ဒါဆို လက်လျှော့ရတော့မလား…? ဘယ်ဟုတ်မလဲဗျာ….။ ရှိပြီးသားလေယာဉ်ကွင်းတွေ သုံးမရရင် လေယာဉ်ကွင်းအသစ်တွေဖောက်ပေါ့။ ဒီလိုနဲ့ ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တပ်မတော်က လူငယ်စစ်သားလေးတွေဟာ ရှေ့တန်းမှာ ရန်သူနဲ့ မျက်ခြည်မပျက်ရင်ဆိုင်နေတုန်း ကျောဘက်မလှမ်းမကမ်းကျည်လွတ်မြေမှာလည်း လေယာဉ်ကွင်းသစ်တွေဖောက်ရင်း အားကျိုးမာန်တက်ရုန်းကန်ကြပါတော့တယ်။\nကျွန်တော် ဒီအကြောင်းတွေကို ရှာဖတ်ရင်းနဲ့ မျက်ရည်တွေ အလိုလို ကျခဲ့ရပါတယ်။ ဘော့စ်နီးယန်းလူငယ်လေးတွေဟာ အဖိနှိပ်ခံရသော်ငြားလည်း သူတို့ရဲ့လွတ်လပ်ခွင့်အတွက် လက်နက်ကိုင်ပြီး ရုန်းကန်ခွင့်ရခဲ့ကြပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဗမာပြည်က မွစ်ဆလင်မ်လူငယ်တွေအဖို့ ရုန်းကန်ခွင့် မရခဲ့ကြပါဘူး။ ဟုတ်ကဲ့…ရုန်းကန်ခွင့်မရခဲ့ကြပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒါဟာ အတိတ်ကကိစ္စဖြစ်သွားခဲ့ပါပြီ။ အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာတော့ ကျွန်တော်တို့ဟာ ရုန်းကန်ခွင့်ရနေကြပါပြီ။\nဟုတ်ပါတယ်…။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့လွတ်လပ်ခွင့်အတွက် ကျွန်တော်တို့ရုန်းကန်ခွင့်ရနေကြပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ ဘော့စ်နီးယန်းလူငယ်တွေလို သေနတ်ကိုင်ပြီး ရုန်းကန်ခွင့်မျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တော်လှန်ရေးဟာ သံခင်းတမန်ခင်း ထိုးဖောက်မှုနဲ့ နိုင်ငံတကာဥပဒေတွေကိုစွဲကိုင်ပြီး တိုက်ပွဲဝင်တဲ့ တော်လှန်ရေးပါ။ ဒီတော်လှန်ရေးမှာ အသိပညာပြည့်ဝမှုနဲ့ နိုင်ငံတကာ terms တွေကို နားလည်မှုက အခြေခံအုပ်မြစ်ပါ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့တိုက်ပွဲ ကျွန်တော်တို့ရဲ့တော်လှန်ရေး အောင်မြင်ဖို့ -ရဲဘော်လူငယ်… သင်တို့တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ပညာရည်ပြည့်ဝမှုနဲ့ အားကျိုးမာန်တက် ပါဝင်ပေးပါ။\nလေယာဉ်ကွင်းတွေဖောက်ဖို့အတွက် အဓိကကြီးကြပ်ညွှန်ကြားတာ ကတော့ ဘော့စ်နီးယားထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ပါပဲ။ နိုင်ငံတကာပတ်ပြီး လက်နက်ရှာတာ၊ အဆက်အသွယ်ရှာတာ၊ ရလာတဲ့ပစ္စည်းတွေကို သယ်ယူပို့ဆောင်ဖို့အတွက် CIA လိုအဖွဲ့တွေနဲ့ ဆက်သွယ်တာ၊ ညှိနှိုင်းတာတွေကို အဓိကလုပ်ရတာ ဘော့စ်နီးယားထောက်လှမ်းရေးပါ။\nဘော့စ်နီးယားထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့မှာ ဒီလိုကိစ္စတွေအတွက် ကျွမ်းကျင်တဲ့ သူတွေရှိပါတယ်။ အဲဒီထဲကမှ Cengic မိသားစုဟာ လုပ်ရည်ကိုင်ရည်ထက်တဲ့ မိသားစုပါ။ Cengic မိသားစုဟာ သူတော်စင်မိသားစုတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဥရောပရဲတပ်ဖွဲ့တွေကတော့ သူတို့ကို ဘော့စ်နီးယားမာဖီးယားတွေလို့ သတ်မှတ်ထားကြပါတယ်။ ဒါဆို သူတို့ဟာ အဲသလို လူဆိုးကြီးတွေလား…? ကြည့်ရအောင်။\nစစ်မဖြစ်ခင်ကတည်းက Cengic မိသားစုဟာ မှောင်ခိုရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းမှာ လူတွင်ကျယ်တွေဖြစ်နေကြပါပြီ။ ခရိုအေးရှားနဲ့ တူရကီမှာ ကုမ္ပဏီတွေထောင်ထားပြီး စီးပွားလုပ်နေကြသူတွေပါ။Cengic မိသားစုက Hasan Cengic ဟာဆိုရင် Islamic Scholar = အစ္စလာမ်ဘာသာရေးပညာရှင် တယောက်ဖြစ်ပြီး အီရန်မှာလည်း ပညာသင်ဖူး သူမို့ ဆွန်နီရော ရှီအာနဲ့ပါ ဝင်ဆန့်သူပါ။\nစစ်စဖြစ်ဖြစ်ချင်းမှာ Cengic မိသားစုဟာ Foca မြို့မှာနေထိုင်နေကြ တာပါ။ ဆာဘ်တွေဟာ မြို့ကို ရုတ်ချည်းဝင်တိုက်တဲ့အခါမှာတော့ Cengic မိသားစုဟာ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့နဲ့ ခုခံကြပါတယ်။ Foca မြို့ကျပြီးးတဲ့နောက်မှာ Visoko မြို့ကို ဆုတ်ခွာပြီး ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ကာ ဆက်ခုခံပါတယ်။ မြို့ကာကွယ်ရေးအခြေခိုင်လာချိန်မှာတော့ Visoko မြို့နားက တောင်ကြားတစ်ခုမှာ လေယာဉ်ကွင်းဖောက်ပြီး လက်နက်လမ်းကြောင်းစဖွင့်ပါတယ်။ လေယာဉ်ကွင်းဟာ ဆာဘ်အမြောက်တစ်ကမ်းစာမှာရှိပေမယ့်လည်း စွန့်စားပြီးဖောက်ခဲ့ကြပါတယ်။\nဘော့စ်နီးယန်း လက်နက်ကိုင်တွေသာမက အမေရိကန်ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီကိုပါ ငှားရမ်းပြီးဖောက်တာမို့ လေယာဉ်ကွင်းမှာ C-130 လေယာဉ်တွေပါ ဆင်းသက်နိုင်ပါတယ်။ တကယ်တော့ ဘော့စ်နီးယားဝေဟင်ကို NATO ရဲ့ AWAC ထောက်လှမ်းရေးလေယာဉ်တွေက အဆက်မပြတ်ထောက်လှမ်းနေကြတာပါ။ C-130 လေယာဉ်တွေ Visoko မှာအတက်အဆင်းလုပ်နေတာကို မသိမရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ AWACပေါ်မှာ US ဝန်ထမ်းတွေရှိနေချိန်မှ C-130 လေယာဉ်တွေဟာ ဘော့စ်နီးယား လေပိုင်နက်ထဲကို ဝင်ထွက်ဆင်းတက် လုပ်ကြပါသတဲ့။\nဒီလိုမျိုးလုပ်တာဟာ ၁၉၉၃ ကနေ ၁၉၉၅ စစ်ပွဲပြီးသည်အထိ သုံးနှစ် သုံးမိုးလုံးလုံး အချိန်ကိုက်လုပ်ခဲ့ကြတာပါ။ ငွေပေးလာဘ်ထိုးရုံသပ်သပ်နဲ့ ဒီလောက်ကြီးလုပ်လို့ရစရာမရှိပါဘူး။ နောက်ကွယ်မှာ နိုင်ငံရေးအရ မီးစိမ်းပြထားတာတွေရှိကိုရှိနေလို့ပါ။ Cengic ဘာတွေလုပ်ခဲ့သလဲဆိုတော့ . . . ၁၉၉၃ နှစ်လည်မှာ လစ်ဗျားက လက်နက်ခဲယမ်း တန် ၁၂၀ ကို သယ်လာနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာက မွစ်ဆလင်မ် NGO တွေနဲ့ပေါင်းပြီးလည်း လက်နက် ဝယ်ပါတယ်။ ထင်ရှားတဲ့ မွစ်ဆလင်မ် NGO အဖွဲ့တစ်ခုကြားခံနဲ့ လက်နက်ဖိုးတင် ဒေါ်လာသန်း ၃၅၀ ဖိုး ဝယ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ (ဒီအဖွဲ့ရဲ့ နာမည်ကို ထည့်ရေးရင်မကောင်းလို့ ကျွန်တော်သေချာ ချန်ရေးထားတာပါ။ စိတ်ဝင်စားသူတွေကိုယ့်ဖာသာ ရှာဖွေကြပါ။)\nဘော့စ်နီးယားမှာ တာဝန်လာထမ်းဆောင်တဲ့ UN တပ်တွေဆီကလည်း ဝယ်ပါတယ်။ UN တပ်တွေဆီကနေ လက်နက်ငယ်တွေ အဓိကထားဝယ်ပြီး ဒေါ်လာ ၁၅ သန်းဖိုးရှိပါတယ်။ တချို့မွစ်ဆလင်မ်နိုင်ငံက UN တပ်တွေကလည်း လိုလိုချင်ချင်နဲ့ အလာကားပေးကြတာ တွေလည်းရှိပါတယ်။ ဥပမာ-မော်လ်တာက UN တပ်ရင်းဆိုရင် စိန်ပြောင်းလေးလက် ပဲပါပေမယ့် စိန်ပြောင်းကျည် အလုံး ၄ ထောင်ယူလာတာမျိုးပါ။ ဘော့စ်နီးယားကိုရောက်တော့ အဲ့ဒီကျည်တွေကို ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေလက်ထဲ ထည့်ပေးလိုက်ပါတယ်။\nဘင်္ဂလားဒေရှ့် UN တပ်ရင်းဆိုရင် ဘော့စ်နီးယားကို လာခါနီး တပ်ရင်းလေ့ကျင့်ရေး အရန်ကျည်တွေအကုန်လုံးကို ယူလာပြီး ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ် တွေလက်ထဲကို ထည့်ပေးလိုက်တာပါ။ မလေး UN တပ်ကဆိုရင် တင့်ဖျက်ဒုံးတွေ ယူလာပေးတာမျိုးပါ။ Cengic တွေဟာ ဘယ်လောက်ထိ အရောင်းအဝယ်တော်လဲဆိုရင် ဆာဘ်တွေလက်ထဲက ခဲယမ်းတွေကိုပါ ဝယ်ယူခဲ့သည်အထိပါ။ စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့ခံထားရလို့ ချွတ်ခြုံကျနေတဲ့ ဆားဘီးယားနိုင်ငံအတွင်းက ဆာဘ်စစ်သားတွေဟာလစာ မလောက်မငဖြစ်နေကြတာမို့ ငွေဆိုဘယ်ကရရ ယူမယ်ဆိုတာလည်း ရှိသေးတာကိုးဗျ။\nCengic ဆိုတာ ဘော့စ်နီးယန်းတွေထဲမှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့ကြသူတွေထဲက တစ်စုပါပဲ။ သူတို့လို အလုပ်လုပ်ကြတဲ့ တခြားသူတွေလည်း အများကြီးရှိပါ သေးတယ်။ ကျွန်တော်က ဥပမာအနေနဲ့ Cengic ကို ဆွဲထုတ်ပြီးရေးလိုက်တာပါ။\nHasan Cengic ဟာ ပွဲပြီးတော့ ဒုတိယကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးရာထူးရ ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အီရန်နဲ့ နီးစပ်ခဲ့မှုအပေါ် US က မလိုလားတော့ သူဟာ ကာကွယ် ရေးရာထူးကနေ ဖယ်ပေးခဲ့ရပြီး သိပ်အရေးမပါတဲ့နေရာကို အရွှေ့ခံရပါတယ်။ သူ့အနေနဲ့ ဘာမှ စောဒကမတက်ခဲ့ပါဘူး။ တော်လှန်ရေးတုန်းက ငါကဘာကြီးမို့ဆိုတဲ့အချက်နဲ့ မာနမကြီးခဲ့ပါဘူး။ ဘော့စ်နီးယား လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် သူ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးခံစားချက်ကို မျိုသိပ်ခဲ့သူပါ။\nHasan Cengic ဟာ “မွစ်ဆလင်မ်သွေးကို မွစ်ဆလင်မ်မဟုတ်သူ မသွင်းသင့်၊ မွစ်ဆလင်မ်မဟုတ်သူရဲ့သွေးကိုလည်း မွစ်ဆလင်မ်တယောက်ကို မသွင်းသင့်လို့” ခပ်ကြောင်ကြောင် ဘာသာရေးခံယူချက်မျိုးရှိတဲ့သူပါ။ဒါပေမဲ့ အရေးအကြောင်းပေါ်လာတော့ အမေရိကန်နဲ့ရော ရှီအာရော ဆွန်နီရော ကတ်သလစ်ခရစ်ယာန်နဲ့ရော နောက်ဆုံး ဆာဘ်နဲ့ပါပေါင်းပြီး အလုပ် လုပ်ခဲ့သူပါ။ အားရင် မုတ်ဆိတ်၊ ဂရာနာ၊ သဘ်လိဂ်၊ ရှီအာ၊ ဆွန်နီ ဘာညာ ဖောင်းထုနေကြသူတွေ နဲနဲလောက်တော့ ပညာယူနိုင်ကြစေဖို့ Cengic အကြောင်း တကူးတက ထည့်ရေးတာပါ။\nနိုင်ငံရေးဒီရေ အီ မနေစေဖို့\nဘော့စ်နီးယားမွစ်ဆလင်မ်တွေလက်ထဲကို လက်နက်ခဲယမ်းတချို့ ရောက်လာပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ အမြဲတမ်း ချောချောမွေ့မွေ့ ရောက်လာခဲ့တာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဥပမာ-ရေကြောင်းကနေ အရဲစွန့်ဝင်လာတဲ့ ပါကစ္စတန်ကုန်တင် သင်္ဘောတွေဆိုရင် US ရေတပ်က တားဆီးတာပါပဲ။\nနောက်ပြီး ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေလက်ထဲကို ရောက်လာတဲ့ လက်နက်တွေဟာ အပေါ့စား ခြေလျင်တပ်သုံးလက်နက်တွေပဲဖြစ်နေသေးတာ ပါ။ ဥပမာ-မွစ်ဆလင်မ်တွေလက်ထဲမှာ ဆာဘ်တွေလို တင့်ကားအကြီးစားတွေ မရှိဘဲ အဲဒီတင့်ကားကိုဖျက်တဲ့ တင့်ဖျက်ဒုံးပဲရှိတာပါ။ ခံစစ်သုံးလက်နက်မျိုးပဲ မွစ်ဆလင်မ်တွေဆီမှာရှိတဲ့သဘောပါ။ ဒီအချိန်မှာ ဆာဘ်တွေဟာ ဘော့စ်နီးယားအရှေ့ဘက်နယ်စပ်တ လျှောက်လုံးကို ထ်ိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီး ဗဟိုဆားဘီးယားဆီကနေ လက်နက်၊ ခဲယမ်း၊ လောင်စာ၊ လူအင်အားအထိ တံခါးမရှိဓါးမရှိ အခမဲ့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် တင်သွင်းခွင့်ရနေပါတယ်။ နေ့စဉ် ဆားဘီးယားနိုင်ငံထဲကနေ လောင်စာသယ်ကား ၂ စင်း၊ စစ်သားအပြည့်တင်ဆောင်ထားတဲ့ truck ကား ၂ စင်း၊ ခဲယမ်းအပြည့်တင်ထားတဲ့ truck ကား ၂ စင်းတို့ဟာ တင့်ကား ၂ စင်း အစောင့်လိုက်ပါလျက် ဘော့စ်နီးယား နိုင်ငံထဲကို ထောက်ပံ့ရေးလာလုပ်နေကြပါတယ်။ နေ့စဉ်လာလုပ်တာပါ။ သူတို့ကို ဘယ်သူကမှ မတားဆီးနိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် မွစ်ဆလင်မ်နိုင်ငံတွေရဲ့ ဘော့စ်နီးယန်းတွေကို လျှို့ဝှက်ထောက်ပံ့တဲ့လုပ်ငန်းဟာ ဆာဘ်တွေရဲ့ မျက်နှာပြောင်တိုက် ထောက်ပို့လုပ်ငန်းနဲ့ယှဉ်ရင် စာမဖွဲ့လောက်သေးပါဘူး။ ခုချိန်ထိကတော့ ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေဟာ ဆာဘ်တွေရဲ့ ထိုးစစ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံရင်ဆိုင်နိုင်သည်အထိပဲ အင်အားရှိပါသေးတယ်။ UN က ချမှတ်ထားတဲ့ လက်နက်ပိတ်ဆို့မှု ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပယ်ဖျက်နိုင်မှသာလျှင် ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေဟာ ဆာဘ်တွေကို အနိုင်ရသည်အထိ ရင်ဆိုင်လာနိုင်မှာပါ။ UN ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အဓိကကူညီ အကောင်အထည်ဖော်ပေး နေတာက အမေရိကန်အစိုးရကိုယ်တိုင်ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒီအခြေအနေကို ပြန်လှန်ဖို့ စွမ်းနိုင်သူဟာ အိမ်ဖြူ တော်မှာတောင်မရှိပဲ US ကွန်ဂရက်နဲ့ ဆီးနိတ်ထဲက ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမားကြီးတွေပဲရှိပါတယ်။ US လွှတ်တော်က ဝါရင့်သဘာရင့် အမတ်ကြီးတွေဟာ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှာတက်လာတဲ့ ကလင်တန်အစိုးရကို ဘော့စ်နီးယားကိစ္စနဲ့ပတ်သတ်လို့ ထိထိရောက်ရောက် ကိုင်တွယ်လိမ့်မယ်လို့ ယူဆထားပါတယ်။\nသူတို့ယူဆတဲ့ ထိထိရောက်ရောက် ကိုင်တွယ်မှုဆိုတာ ဘော့စ်နီးယန်း တွေကို လက်နက်ထောက်ပံ့၊ ဆာဘ်တွေကို ဗုံးကြဲပစ်ဆိုတာမျိုးပါ။ ဒါပေမဲ့ကလင်တန်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲဆွယ်တုန်းက ဘော့စ်နီးယားကိစ္စကို အင်နဲ့အားနဲ့ပြောသလောက် သမ္မတလည်းဖြစ်လာရော လေသံကပျော့လာပါတယ်။ US လွှတ်တော်အမတ်တွေဟာ ကလင်တန်အစိုးရကို လွှတ်တော်ကြားနားပွဲတွေမှာ ခေါ်ပြီး ရေရေလည်လည် ကြပ်ပါတော့တယ်။\n၁၉၉၃ မတ်လ မှာ US အထက်လွှတ်တော် နိုင်ငံခြားရေးရာကော်မတီ ကြားနာပွဲမှာ ကလင်တန်ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ခရစ္စတိုဖာကို “ဘော့စ်နီးယားမှာ genocide ဖြစ်နေတယ်ဆိုတာကို ခင်ဗျားက သံသယဖြစ်နေတာလား”လို့ ဒဲ့မေးပါတယ်။ ခရစ္စတိုဖာကတော့ “မုဒိန်းမှု၊ လူသတ်မှုတွေ အများကြီးဖြစ်နေ တာဟာ genocide သဘောသက်ရောက်မယ်ဆို သက်ရောက်နေနိုင်ပါတယ်” လို့ဝေ့ဝိုက်ဖြေသွားပါတယ်။\n၁၉၉၃ ဧပြီမှာတော့ US အောက်လွှတ်တော် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး ကော်မတီရဲ့ ကြားနာပွဲမှာလည်း ခရစ္စတိုဖာဟာ သွားရောက်ဖြေကြားရပါတယ်။ ဒီပွဲမှာ ဦးဆောင်စစ်မေးသူကတော့ မက်ကလော့စကီးပါ။ မက်ကလော့စကီးဟာ ခရိုအေးရှားစစ်ပွဲကတည်းက ဆာဘ်တွေရဲ့လုပ်ရပ်ကို ရွံရှာနေသူပါ။ ဘော့စ်နီးယားကိုလည်း အကြိမ်ကြိမ်သွားရောက်ခဲ့သူပါ။ သူကတော့ မေးတာ ပိုပီးဒဲ့ကျပါတယ်။ “ဘော့စ်နီးယားမှာ ဖြစ်နေတာ genocide ဟုတ် မဟုတ် Yes or No ပဲ ဖြေပါ။ ဝေ့ဝိုက်ပြီး လျှောက်မပြောပါနဲ့” လို့ မေးတာပါ။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ခရစ္စတိုဖာကတော့ ထုံးစံအတိုင်းဝေ့ဝိုက်ပြီး ဖြေပါတယ်။\nဒီလို အမေးအဖြေတွေကြောင့် မက်ကလော့စကီးနဲ့ ခရစ္စတိုဖာတို့ဟာနောက်ပိုင်းမှာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက်မျက်မုန်းကျိုးသည်အထိကို ဖြစ်ကုန်ပါတယ်။ ကလင်တန်အစိုးရအပေါ် ထုချက်တွေက ဒီလောက်နဲ့ ရပ်မသွားသေး ပါဘူး။\nထုဟယ် နှက်ဟယ် တွန်းဟယ်\nကလင်တန်အစိုးရအဖွဲ့ကိုထုတဲ့ နောက်ထပ်ထုချက်တစ်ခုဟာ US နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနထဲကပဲ ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။ လွှတ်တော် ကြားနာပွဲတွေမှာ ဝန်ကြီးက ဆင်ဝှေ့ရန်ရှောင် ဖြေသွားတာတွေကိုကြည့်ပြီး စိတ်လေကုန်တဲ့ နိုင်ငံခြားရေးအရာရှိတွေဟာ “ခေါင်းရှောင် နေတာကို ရပ်ဖို့” အစီရင်ခံစာတစ်စောင် တင်သွင်းခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီအစီရင်ခံစာကို ဥရောပရေးရာ နိုင်ငံခြားရေးအရာရှိတော်တော်များများက ထောက်ခံလက်မှတ် ရေးထိုးပြီးတင်ခဲ့ကြတာပါ။ လွှတ်တော်ထဲမှာလည်း ဆက်လက် လှုပ်ရှားနေသူတွေ ရှိပါသေးတယ်။\nအထက်လွှတ်တော်အမတ် ဂျိုးဇက်ဘိုင်ဒန်က “ဥရောပနဲ့ အမေရိကန် အစိုးရ ခေါင်းဆောင်တွေလား။ စည်းလုံးညီညွတ်စွာနဲ့ အတူတ ကွ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် ချင်ယောင်ဆောင်ပြီး အတူတကွ စုပေါင်းခေါင်းရှောင်နေကြတာပါဗျာ” လို့ ဒဲ့ကစ် ပါတယ်။ ဒီနောက်မှာတော့ ဘိုင်ဒန်ဟာ အထက်လွှတ်တော်အမတ် ဒိုးလ်နဲ့ ပေါင်းပြီး လက်နက်ပိတ်ဆို့မှု ပယ်ဖျက်ရေးအဆိုအတွက် လွှတ်တော်တွင်းမှာ တိုက်ပွဲဝင်\nကလင်တန်အစိုးရအနေနဲ့ ယောင်ဝါးဝါး လုပ်လို့မရတော့ပါဘူး။ လက်ဆုပ်လက်ကိုင် တစ်ခုခုလုပ်ပြဖို့လိုလာပါပြီ။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ခရစ္စတိုဖာ ကို ထိပ်တန်းခရီးစဉ်အဖြစ် ဥရောပကို စေလွှတ်ပါတယ်။ အဲဒီခရီးစဉ်နဲ့အတူ ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေအပေါ် လက်နက် ပိတ်ဆို့ထားမှု ပယ်ဖျက်ရေးနဲ့ ဆာဘ်တွေကိုဗုံးကြဲဖို့ သတင်းစကားကိုပါ ပါးလိုက် ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဥရောပက နိုင်ငံရေးသမားတွေနဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရာမှာတော့ လက်နက်ပိတ်ဆို့တာကို ဖွင့်ပေးလိုက်ရင် စစ်ရှိန်ပိုမြင့်လာမယ်။ ဗုံးကြဲလိုက်ရင် ဆာဘ်တွေကို သွားဆွသလိုဖြစ်ပြ၊ီး စစ်ရှိန်ပိုမြင့်လာမယ်။ စစ်ရှိန်မြင့်လေ ကျုပ်တို့နိုင်ငံတွေဘက်ကို ဒုက္ခသည်တွေ ပိုထွက်လာလေ ဖြစ်လိမ့်မယ်ဆိုတဲ့ စကားတွေ ကိုပဲကြားခဲ့ရပါတယ်။ ကလင်တန်အစိုးရအဖွဲ့ကတော့ ဒါမျိုးစကားတွေကို တအားကြိုက်တာပေါ့ဗျာ။ ဒါဆို ဗုံးမကြဲတော့ဘူး။ ဘော့စ်နီးယားနိုင်ငံထဲမှာ UN Safe Zones တွေသတ်မှတ်ပေးလိုက်မယ်။ အဲဒီလိုဆို ဒုက္ခသည်တွေကို ဘော့စ်နီးယားနိုင်ငံ ထဲမှာပဲ ထိန်းပြီးသားဖြစ်သွားမယ်။ ကျုပ်တို့လည်း တစ်ခုခု ကောင်းရာမွန်ရာ လုပ်ပေးတဲ့ အမြင်မျိုးရမယ်။ ဒါက ကလင်တန်အစိုးရရဲ့ တွက်ချက်လုပ်ကိုင်မှု တစ်ခုပါပဲ။\nပြတ်ပြတ်သားသား ဗုံးကြဲရယ့်အနေအထားကနေ Safe Zone လောက် လုပ်ပေးတဲ့အခြေအနေကို ရောက်သွားပါတယ်။ ၁၉၉၃ မေလမှာ ဘော့စ်နီးယား မှာ UN Safe Zones ၆ ခုကိုသတ်မှတ်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒီ ၆ ခုကတော့\nSafe Zone တွေကို ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် UN ခြေလျင်တပ်တွေကို နေရာယူစေပြီး Safe Zone ကို တိုက်ခိုက်မယ့်ရန်သူတွေကို ချက်ချင်းတုံ့ပြန်နိုင်အောင် NATO လေတပ်ကိုပါ အသင့်ပြင်ထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ NATO လေတပ်ကို အသုံးပြုဖို့ သော့ ၂ ချက်ကိုဖွင့်ရပါမယ်။ ပထမသော့ကတော့ UN အရပ်သားအရာရှိ ယာဆူရှီအာ့ခါရှီ ဖြစ်ပါတယ်။ သူက ခွင့်ပြုရင်တော့ ဒုတိယသော့ချက်ဖြစ်တဲ့ NATO ဗိုလ်ချုပ်တွေရဲ့ ခွင့်ပြုမိန့်ကို ယူရပါတယ်။ ပြီးရင်တော့ safe zone ကိုလာတိုက်တဲ့ရန်သူကို ဗုံးကြဲနိုင်ပါပြီ။\n၁၉၉၂ နှစ်မှာ ဘော့စ်နီးယားအရှေ့ပိုင်းက ဆရက်ဘရက်နီဆာမြို့ကို မွစ်ဆလင်မ်တပ်တွေက တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်ပြန်သိမ်းနိုင်ခဲ့ပြီး ဒုက္ခသည်တွေရဲ့ ခိုလှုံရာဖြစ်နေတာပါ။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှာ ဆာဘ်ဗိုလ်ချုပ် ရတ်ခိုမလာဒစ်က ဆရက်ဘရက်နီဆာကိုပြန်သိမ်းခါနီးဆဲဆဲမှာပဲ UN က Safe Zone အဖြစ်ကြေငြာလိုက်ပါတယ်။ ဆာဘ် ဗိုလ်ချုပ်ဟာ ပါးစပ်နားရောက်ခါမှ ပုတ်ချခံလိုက်ရလို့ ရေရေလည်လည်ကို ဒေါခီးပြီးဆရက်ဘရက်နီဆာကို ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ထားလိုက်ပါတယ်။ ဝင်တော့မတိုက်ရဲပါဘူး။ ကလင်တန် အစိုးရကတော့ တို့လုပ်ပေးလို့ လူ့အသတ်တွေ အများကြီး ကယ်နိုင်တာဆိုတဲ့ပုံစံ ပြောဆိုပါတယ်။ US လွှတ်တော်အမတ်တွေကတော့ ဒီလို အောက်ကြေးလောက်နဲ့ အလုပ်လုပ်တာမျိုးကို မလိုလားပါဘူး။ မလာဒစ်ကို မြို့ကိုပိတ်ဆို့ခွင့် ဘာလို့ပေးတာလဲ။ ခုချက်ချင်းကို ဗုံးကြဲပစ်ကွာ ဆိုတာမျိုးပါ။ US လွှတ်တော်အမတ်တွေထဲက မက်ကလော့စကီးနဲ့ ဒိုးလ်တို့ကို US အစိုးရအဖွဲ့က “ဗုံးကြဲချင်ကြသူကြီးများ” လို့ ခနဲ့တဲ့တဲ့ ခေါ်လေ့ရှိပါတယ်။ ဟိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတွေကတော့ ခနဲ့ရုံမကလို့ ဘာနဲ့ပဲထိုးနှက်ထိုးနှက် သူတို့ခံယူချက်နဲ့ ကြိုးပမ်းမှုတွေကို တစ်စက်မှ မလျှော့ပါဘူး။\nလွှတ်တော်ကြားနာပွဲတွေမှာ မက်ကလော့စကီးဟာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးခရစ္စတိုဖာကို ရသမျှ ခေါ်ကြိတ်နေပါတယ်။ ဒီလို ခေါ်ကြိတ်နိုင်အောင်လည်း မက်ကလော့စီးဟာ ဘော့စ်နီးယားကို အိမ်ဦးနဲ့ကြမ်းပြင် ခရီးသွားလျက် အချက် အလက်သစ်တွေ ယူလာလေ့ရှိပါတယ်။ မက်ကလော့စကီး – ခင်ဗျားတို့ အစိုးရရဲ့ လျစ်လျူရှုမှုကြောင့် ဒီတစ်ပတ်ဘော့စ်နီးယားမှာ လူဘယ်လောက်ထပ်သေပြန်ပြီ။ အဲဒါ genocide ဟုတ်မဟုတ် yes or no ဖြေပါ။\nခရစ္စတိုဖာ – ခင်ဗျားက ကျွန်တော့်ကို ဥပဒေပညာရှင်တွေဆုံးဖြတ်ရမယ့် ပညာရပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စကို ဝင်ဆုံးဖြတ်ခိုင်းနေတာလား။ အဲသလို တင်းမာတဲ့ အမေးအဖြေတွေဟာ မက်ကလော့စကီးရဲ့စီးချင်းထိုးပွဲတွေကနေ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။ မက်ကလော့စကီးရဲ့ စီးချင်းထိုးပွဲတွေဟာ လွှတ်တော်ထဲမှာတင်ရပ်မနေပါဘူး။ ဘော့စ်နီးယားကို အိမ်ဦးနဲ့ကြမ်းပြင် သွားနေရတဲ့ မက်ကလော့စကီး ဟာသူ့မဲဆန္ဒနယ်ကိုတောင် လှည့်မကြည့်မိတဲ့အဖြစ်ကို ရောက်နေပါတယ်။ သူ့ရဲ့ရွေးကောက်ပွဲမန်နေဂျာက ဒီကိစ္စကို သတိပေးစကားပြောတော့ မက်ကလော့စကီးက“လူသားသိန်းနဲ့ချီ သတ်ဖြတ်ခံနေရတဲ့ကိစ္စက ရွေးကောက်ပွဲထက် ပိုအရေးကြီး တယ်ကွ” လို့ပြန်ဖြေပါသတဲ့။ မက်ကလော့စကီးရဲ့ ပြိုင်ဘက်ကတော့ ဒီအချက်ကိုအသုံးချထိုးနှက်ပြီး မဲဆွယ်ပါတယ်။\nဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ မက်ကလော့စကီး ရှုံးနိမ့်သွားပါတယ်။ မက်ကလော့စကီး အမတ်ဘဝက ပြုတ်ပါပြီ။ သူစိတ်ဓါတ်ကျသွားပြီလား။ No ပါ။ မက်ကလော့စကီးရဲ့ တုန့်ပြန်မှုကတော့ “သန်းချီတဲ့လူသားတွေရဲ့ အသက်ကို ကယ်တင်ဖို့လုပ်ရာမှာ အမတ်နေရာကပြုတ်ပေးရလဲ တန်ပါတယ်” ဆိုတာမျိုးပါ။ မက်ကလော့စကီးရဲ့ စွန်လွှတ်အနစ်နာခံပြီးတိုက်ခဲ့တဲ့ စီးချင်းထိုးပွဲ တွေပါ။\nUS အစိုးရအဖွဲ့ကို ဖိအားပေးရာမှာ ထိထိရောက်ရောက် လှုပ်ရှားခဲ့တဲ့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတချို့ကို ချန်ထားလို့ မရပါဘူး။ အဲဒီအဖွဲ့အစည်းတွေကတော့ အမေရိကန်ရောက် ဂျူးအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ မွစ်ဆလင်မ်အဖွဲ့အစည်းတွေပါ။ အစ္စရေး-ပါလက်စတိုင်းပြဿနာကို နောက်မှာပို့ထားပြီး လောလောလတ်လတ် သွေးစိမ်းရှင်ရှင်ထွက်နေတဲ့ ဘော့စ်နီးယားဂျင်နိုဆိုဒ်ကိုဖြေရှင်းဖို့ ဂျူး နဲ့မွစ်ဆလင်မ်တွေဟာ လက်တွဲညီခဲ့ကြပါတယ်။\nအီမာမ်မူဂျာဟစ်ဦးဆောင်တဲ့ အမေရိကန်မွစ်ဆလင်မ်အဖွဲ့ဟာ Bosnia Task Force ကိုဖွဲ့စည်းပြီး လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအကူအညီပေးအပ်ခြင်းနဲ့ US လွှတ်တော်တွင်းထိုးဖောက်မှုတွေကို လုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ အိမ်ဖြူတော်ကို တိုက်ရိုက်ထိတဲ့ (kick) ကစ်ချက်တွေကတော့ ဂျူးအဖွဲ့အစည်းတွေကနေ ထွက်ပေါ်လာတာပါ။ ၁၉၉၃ ဧပြီမှာ ဟိုလိုကော့စ် အထိမ်းအမှတ် ပြတိုက်ဖွင့်ပွဲကို သမ္မတကလင်တန်ကိုယ်တိုင် တက်ရောက်ဖွင့်ပေးပါတယ်။\nအဲဒီဖွင့်ပွဲမှာ အမေရိကန်ရောက် ဂျူးခေါင်းဆောင် ဝှိုင်ဇဲလ်က သမ္မတကို ရှေ့တည့်တည့်ထားပြီး စင်ပေါ်ကနေ စကားပြောပါတယ် “သမ္မတကြီးခင်ဗျား။ ကျွန်တော် မပြောဘဲနေလို့မရပါဘူး။ ကျွန်တော် ယူဂိုဆလားဗီးယားကို ရောက်ခဲ့ ပါတယ်။ နာဇီတွေရဲ့ ဟိုလိုကော့စ်နဲ့ ထပ်တူကျတဲ့ ဒီသွေးချောင်းစီးနေမှုကို ရပ်တန့်အောင် တစ်ခုခု လုပ်ကိုလုပ်ရပါမယ်” ဝှိုင်ဇဲလ်ဟာ အော့ခ်ျဝစ်ဇ်စခန်းကနေ မသေရုံတမယ်ဘဝနဲ့ လွတ်မြောက်လာခဲ့သူပါ။ သူဟာ ဆာဘ်တွေရဲ့လုပ်ရပ်နဲ့ နာဇီဟိုလိုကော့စ်ကို နှိုင်းယှဉ်ပြော ရင်း သမ္မတရှေ့မှာတောင် လက်သီးတွေဆုပ်မိလျက် တဆတ်ဆတ် တုန်နေပါ တော့တယ်။\nလွှတ်တော်တွင်းက ဖိအား၊ မီဒီယာရဲ့တွန်းအား၊ အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ ကစ်ချက်တွေနဲ့ ကလင်တန်အစိုးရဟာ ရစရာကိုမရှိတော့ပါဘူး။ အရင်ကလို ဥရောပပြဿနာပဲ။ တို့က ကူညီရုံပဲတတ်နိုင်တယ်လို့ ပြောလို့မရ တော့ပါဘူး။ ဒီမှာတင် US အစိုးရကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်ပြီး ဘော့စ်နီးယားစစ်ပွဲကို ရပ်တန့်ဖို့ အားထုတ်ရပါတော့တယ်။ US အစိုးရဟာ လော့ဒ်အိုဝင်ကို ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်စေလွှတ်ပါတယ်။ ဒီတစ်ပွဲမှာတော့ ကာရာဒစ်ဇ်လောက်နဲ့ မတွေ့တော့ဘဲကာရာဒစ်ဇ်ရဲ့ဆရာ မီလိုဆီဗစ်ဆီကို လွှတ်လိုက်ပါတယ်။ လော့ဒ်အိုဝင်နဲ့အတူ လက်နက်တစ်ခုလည်း ထည့်ပေးလိုက်ပါတယ်။\nစစ်ပွဲရပ်ဆိုင်းရေး plan ကိုလက်မခံရင် ဆားဘီးယားအပါအဝင်ဆာဘ် တွေအားလုံးကို ဒီထက်တင်းကြပ်တဲ့ ပိတ်ဆို့ဒဏ်ခတ်မှုတွေချမှတ်မယ်ဆိုတဲ့လက်နက်ပါ။ မီလိုဆီဗစ်အနေနဲ့ စစ်ရပ်ဆဲရေး plan ကိုလက်ခံဖို့ သူ့လူတွေကို ချက်ပြရပါတယ်။\nဒါ့ကြောင့် US အစိုးရရဲ့ ဗန့်စ်-အိုဝင် Plan လို့လူသိများတဲ့ စစ်ရပ်ဆဲရေး အစီအစဉ်ကို ကာရာဒစ်ဇ်ကိုယ်တိုင် လက်မှတ်ရေးထိုးလိုက်ပါတယ်။ ဒီ plan အရ\n– ဘော့စ်နီးယားနိုင်ငံကို ခွဲထုတ်ခွင့်မရှိပါဘူး။\n– US အပါအဝင်နိုင်ငံတကာက ဘော့စ်နီယားနိုင်ငံအတွင်းကဆာဘ် နယ်မြေတည်ရှိမှုကိုတော့ အသိအမှတ်ပြုမှာပါ။\n– ဆာဘ်တွေဟာ သူတို့သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ နယ်မြေတချို့ကိုတော့ လက်လွှတ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။\nဒါပေမဲ့ အဲဒီလို လက်မှတ်ရေးထိုးတာကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ကန့်ကွက်တဲ့သူကတော့ ဆာဘ်ဗိုလ်ချုပ် ရတ်ခိုမလာဒစ်ပါ။ နယ်မြေတချို့ စွန့်လွှတ်ရမယ့်အချက်ကို မလာဒစ်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ပြီး သူ့တပ်တွေကို နောက်ဆုတ်မပေးနိုင်ကြောင်း တင်းခံပြပါတယ်။ မလာဒစ်ကို ကာရာဒစ်ဇ်ရော မီလိုဆီဗစ်ပါ မနိုင်တော့ပါဘူး။ မီလိုဆီဗစ် ကိုယ်မွေးတဲ့မျောက် ကိုယ်မနိုင်တဲ့အနေအထားရောက်သွားပါတယ်။ ဗန့်စ်-အိုဝင် Plan လည်းပျက်သွားပြီး စစ်ပွဲဟာလည်း ဆက်ဖြစ်နေပါတော့တယ်။ ဆာဘ်တွေရဲ့ ဂျင်နိုဆိုဒ်ယန္တယားဟာလည်း ဆက်လက်လည်ပတ်နေဆဲပါ။\nနိုင်ငံရေးအရ တိုးတက်မှုဟာ တအိအိနဲ့ ရှေ့တိုးနေသလို ရာဇဝတ်ကောင်များကို တရားစီရင်ရေးဟာလည်း တစ်လှမ်းချင်း ရှေ့တိုးလာEိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၉၃ဖေဖော်ဝါရီမှာ ယူဂိုဆလားဗီးယားမှာဖြစ်ခဲ့တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ပတ်သတ်ပြီး ကျူးလွန်သူများကို အရေးယူရမယ်ဆိုတဲ့ UN ရဲ့ resolution ထွက်လာပါတယ်။ ဒီ Resolution ကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ၁၉၉၃ မေလမှာ (International Criminal Tribunal for Former Yugoslavia) ယူဂိုဆလားဗီးယား ပြည်ထောင်စုဝင်နိုင်ငံများအတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်ခုံရုံးကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ပါတယ်။\n၁၉၉၃ ခုနှစ်မှာလည်း ဆာဘ်တွေရဲ့ ဂျင်နိုဆိုဒ်ယန္တယားဟာ ဆက်လက် လည်ပတ်နေဆဲပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ၁၉၉၂ လောက်တော့ အရှိန်မကောင်းတော့ပါ့ဘူး။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်အတွင်း ဆာဘ်တွေလက်ချက်နဲ့ ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်\n၁ သိန်းနီးပါး အသက်ပျောက်ခဲ့ရသော်လည်း ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှာတော့ သေဆုံးရသူဟာ သောင်းဂဏန်းလောက်သာ ရှိပါတော့တယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂျင်နိုဆိုဒ်ရာဇဝတ်မှုကို သတ်မှတ်ရာမှာ သတ်ဖြတ်ခံရသူ အရေအတွက်အရ သတ်မှတ်တာမဟုတ်သလို လူတွေသေနေတာကို တိရစ္ဆာန်တွေကုန်ပစ္စည်းတွေသဖွယ် သောင်းဂဏန်း၊ သိန်းဂဏန်း စသဖြင့် ပြောဆိုနေရတာ ကိုက လွန်လှပါပြီ။ ဂျင်နိုဆိုဒ်ရာဇဝတ်မှုကို တားဆီးဖို့ ဒီထက်အားထုတ်ကြိုးပမ်းဖို့လိုအပ်နေပါပြီ။\nဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေကတော့ သူတို့မှာရှိတဲ့ အားအင်ကို အစွမ်းကုန်ထုတ်သုံးလျက် ရုန်းကန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ရုန်းကန်မှုကြောင့်ပဲ ၁၉၉၃ နှစ်ကုန်မှာ လူအင်အား ၁ သိန်းနီးပါးရှိတဲ့ ဘော့စ်နီးယားမွစ်ဆလင်မ်တပ်မတော် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါပြီ။\nအပေါ့စားခြေလျင်လက်နက်တွေပဲ တပ်ဆင်ထားပေမဲ့ ဘော့စ်နီးယား မွစ်ဆလင်မ်တပ်မတော်ဟာ ဆာဘ်တွေကို ကြံ့ကြံ့ခံရင်ဆိုင်နေနိုင်ရုံမက တစ်ခါတရံ ခံစစ်လိုင်းတွေကို တိတ်တဆိတ်ဖြတ်ကျော်ကာ ဆာဘ်တွေရဲ့ နောက်တန်းကစခန်းတွေကို ဝင်တိုက်တာ၊ ထောက်ပို့လမ်းကြောင်းတွေကို ခြုံခိုတာတွေအထိ လုပ်နိုင်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုအနေအထားကို ရောက်ဖို့က လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ဖြစ်လာခဲ့တာ တော့မဟုတ်ပါဘူး။ ၁၉၉၃ နှစ်စပိုင်းကတည်း ခရိုအတ်တွေနဲ့ တိုက်နေရတဲ့ စစ်မျက်နှာကလည်း ရှိပါသေးတယ်။ ခရိုအတ်နဲ့စစ်ပွဲအစပိုင်းမှာဆိုရင် မွစ်ဆလင်မ်စစ်သား ထောင်ဂဏန်းလောက် ရုတ်တရက် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ခရိုအတ်အကျဉ်းစခန်းတွေမှာ နှိပ်စက်ခံရပါတယ်။\n(တလောက ICC မှာ အဆိပ်သောက်သတ်သေသွားတဲ့ ခရိုအတ် စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဆိုတာ အဲ့ဒီတုန်းက မွစ်ဆလင်မ်စစ်အကျဉ်းသားတွေကို နှိပ်စက်ခဲ့သူပါ။)\nခရိုအတ်နဲ့တိုက်တဲ့ စစ်မျက်နှာမှာ ဘော့စ်နီးယန်းရော ခရိုအတ်နှစ်ဖက်လုံးက စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ ကျူးလွန်ခဲ့တာ၊ အရပ်သားတွေကို အပြန်အလှန် သတ်ဖြတ်တာတွေရှိပါတယ်။ ဒီအတွက် စစ်ပွဲပီးတော့ နှစ်ဖက်လုံးကဆိုင်ရာတပ်မှူး\nတွေဟာ နိုင်ငံတကာခုံရုံးတင်ခံရပါတယ်။ ခရိုအတ်တွေဘက်က သတ်ဖြတ်တဲ့ အကြိမ်အရေအတွက်နဲ့ ပမာဏပိုများခဲ့တာတော့ အရှိတရားပါ။\nဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆ လင်မ်တွေအနေနဲ့ စစ်မျက်နှာ နှစ်ဖက်ဖွင့်တိုက်ရင်းနဲ့ လူအင်အား သိန်းချီတဲ့တပ်မတော်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ရတာပါ။ လက်နက်ခဲယမ်းလမ်းကြောင်း တွေကိုလည်း အခိုင်အမာတည် ဆောက်နိုင်ခဲ့ပါပြီ။ မွစ်ဆလင်မ်နိုင်ငံတွေနဲ့ လက်တွဲခိုင်ခိုင်ဆုပ်မိ ထားသလို US လွှတ်တော်နဲ့ အိမ်ဖြူတော်က မိတ်ဆွေအချို့ ရဲ့ ထောက်ခံမှုတွေ အခိုင်အမာရရှိနေပါပြီ။ ၁၉၉၃ နှစ်ဆုံးပိုင်းကိုရောက်တော့ ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေဟာ ဆာဘ်တွေရဲ့ မျက်နှာကိုတည့်တည့်ကြည့်ပြီး “ငါတို့ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေကမ္ဘာမြေပြင်ပေါ်ကနေ မပျောက်ကွယ်တော့ဘူးဟေ့” လို့ ရဲရဲရင့်ရင့်ပြောနိုင်တဲ့ အနေအထားကိုရရှိခဲ့ပါပြီ။\nGenocide နဲ့ Geopolitics\nဒီလိုနဲ့ အချိန်ဟာ ၁၉၉၃ ကုန်လို့ ၁၉၉၄ ခုနှစ်ကို ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။\n၁၉၉၂ စစ်ပွဲစတင်တုန်းက ဆာဘ်တွေဟာ နယ်မြေတွေကို တဟုန်ထိုး သိမ်းပိုက် နိုင်သလောက် ၁၉၉၄ မှာတော့ ဆာဘ်တွေရဲ့စစ်ရှိန်ဟာ တန့်သွားခဲ့ပါပြီ။\nဘော့စ်နီးယန်း မွစ်ဆလင်မ်တပ်မတော်ရဲ့ ခုခံမှုတွေဟာလည်း အားကောင်းသည်ထက် အားကောင်းလာပါတယ်။ ဆာဘ်တွေအနေနဲ့ သူတို့ဟာ အထက်စီး က တိုက်ခိုက်နိုင်သေးတယ်ဆိုတာ ပြသဖို့အတွက် အလွယ်တကူတိုက်ခိုက်လို့ရမယ့်ပစ်မှတ်ကိုရှာနေခဲ့ပါတယ်။\nခက်တာက အဲဒီလိုပစ်မှတ်တွေကို UN က safe zone အဖြစ်စောင့် ရှောက်ကာကွယ်ပေးထားတာပါ။ ဆာဘ်တွေအဖို့ လက်တဆုပ်စာ UN တပ်တွေ ရဲ့ အကာအကွယ်အောက်က safe zone တွေကိုလက်တည့်စမ်းကြည့်ချင်နေပါ တယ်။ ၁၉၉၄ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ဆာဘ်တွေဟာ UN safe zone တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဆာရာယေဗိုမြို့ကို အမြောက်နဲ့လှမ်းပစ်ပါတယ်။ လူအများသွားလာနေရာ ဈေးတန်းကို အမြောက်ဆန်ကျပြီး အရပ်သား ၆၈ ယောက်သေသွားပါတယ်။ UN ရဲ့ safe zone ကို ဒဲ့ကြီးအမြောက်နဲ့ပစ်တာဟာ safe zone လုံခြုံရေးတာဝန်ယူထားတဲ့ NATO လေတပ်ကို နားရွက် တံတွေးဆွတ်လိုက်တာမျိုးပါ။\nဒီတခါတော့ သံခင်းတမန်ခင်းစကားလုံးတွေ ထွက်မလာတော့ဘဲ NATO အဖွဲ့ဆီကနေ ရာဇသံထွက်လာပါတယ်။ “ဆာရာယေဗိုမြို့ ပတ်ချာလည်တောင်ကုန်း တွေမှာရှိတဲ့ ဆာဘ်အမြောက်တွေ ၂၄ နာရီအတွင်းဆုတ်ခွာ မဟုတ်ရင် ဗုံးကြဲ ပစ်မယ်” ဆာဘ်ဗိုလ်ချုပ် ရတ်ခိုမလာဒစ်ကတော့ “ငါတို့ဆာဘ်တွေဟာ ရာဇသံကို လက်ခံရိုး မရှိဘူးကွ” လို့ တုန့်ပြန်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဆာဘ်နိုင်ငံရေးသမား တွေကတော့ မော်စကိုမှာ ဒူးထောက်ခစားလျက် တစ်ခုခုတော့ လုပ်ပေးပါဦးလို့ အသနားသွားခံကြပါသတဲ့။\nမော်စကိုက ကြေငြာချက်ထွက်လာပါတယ်။ “ဆာရာယေဗိုပတ်ချာ လည်က ဆာဘ်တပ်တွေဆုတ်ခွာပေးပါ။ အဲဒီနေရာတွေမှာ ရုရှားတပ်တွေ UN အလံထောင်ပြီး နေရာယူပေးမယ်။ safe zone ကို စောင့်ရှောက်မယ်” တဲ့ဗျာ။ NATO က တကယ်ဗျင်းတော့မယ်ဆိုတာသိတော့ အချိုဝင်သပ်ပေးတာပေါ့ဗျာ။\nရုရှားရဲ့ ဒီအစဉ်ကို ဗုံးမကြဲချင်တဲ့ ဗြိတိန်ကထောက်ခံခဲ့လို့ US ကလည်း လက်ခံပေးလိုက်ပါတယ်။ ၁၈ လ ကျော်ကျော် အမြောက်ဒဏ်၊ ဝိုင်းရံ ပိတ်ဆို့မှုဒဏ်ကိုခံခဲ့ရတဲ့ ဆာရာယေဗိုမြို့သားတွေဟာ လမ်းပေါ်ကို ပျော်ရွှင်စွာထွက်လာခဲ့ကြပါတယ်။ ဘာပဲပြောပြောစိတ်ထင်တိုင်းအမြောက်နဲ့ထပစ်နေတဲ့အရူးတွေ မရှိတော့ဘူးကိုး။\nUS ဘက်ကတော့ ဒီအတိုင်းလွှတ်ထားလို့မရတော့ဘူး။ မနေ့တနေ့ကမှ စစ်အေးတိုက်ပွဲမှာရှုံးသွားတဲ့ရုရှားက လူတွင်ကျယ်လာလုပ်နေတာမို့ ဘော့စ်နီးယားကိစ္စကို ပေရှည်မနေတော့ဘဲ ခပ်မြန်မြန်ပွဲဖြတ်ဖို့ စတင်စဉ်းစားလာပါတယ်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တုန်းက ဗန့်စ်-အိုဝင် Plan ကို ဆာဘ်တွေက ဖျက်လို ဖျက်ဆီးလုပ်ကတည်းက US ဟာ ဆာဘ်တွေနဲ့ညှိမရဘူးဆိုတာကို သဘောပေါက်ခဲ့ပါပြီ။ ဒီပွဲစဉ်ကို အဆုံးသတ်ဖို့ မွစ်ဆလင်မ်တွေဘက်က အသာစီးရလာမှသာ ဖြစ်နိုင်ချေရှိတော့မယ်လို့ တွက်ချက်လာရပါတော့တယ်။\nဒီအတွက် ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေကို အခြားစစ်မျက်နှာတခုနဲ့ ထိုးနှက်နေတဲ့ ခရိုအတ်တွေကို ဖိအားပေးဖို့ရယ်၊ အီရန်-ခရိုအေးရှား-ဘော့စ်နီးယားလက်နက်လမ်းကြောင်းကို ပြန်ဖွင့်ဖို့ရယ်က US အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စဖြစ်လာပါတယ်။ (ဒီလက်နက်လမ်းကြောင်းကို UN Resolutionအရ US တပ်တွေသုံးပြီးပိတ်ဆို့ထားတာပါ။)\nဂျင်နိုဆိုဒ်ရာဇဝတ်မှု တားဆီးရေးဆိုတဲ့ အနေအထားထက်ပိုပြီး အမေရိကန်ရဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် အကျိုးစီးပွားကိစ္စဆိုတဲ့ ပုံစံအထိဖြစ်လာတာပါ။ ဒီလို မဟာဗျူဟာမြောက် ကိစ္စတွေကို ဆောင်ရွက်ဖို့အတွက် ရဲရဲဝံ့ဝံ့နဲ့ လိုအပ်ရင် မိုက်မိုက်ကန်းကန်းပါ အလုပ်လုပ်တတ်တဲ့သူတယောက်ကို US အစိုးရက ဘော်လ်ကန် ဒေသကို စေလွှတ်ထားပါတယ်။ အဲဒီလူကတော့ ခရိုအေးရှားနိုင်ငံဆိုင်ရာ US သံအမတ်ကြီး ပီတာဂါးဘရသ်ပါ။\nလက်ရှိကိစ္စမှာလည်း တရုတ်နဲ့ အမေရိကန်ပွဲတည်လေလေ မြန်မာက တရုတ်ဘက်ကပ်လေလေ ကျွန်တော်တို့ကတော့ ပျော်လေလေပါပဲ။\n၁၉၉၄ ခုနှစ် မတ်လဟာ ဂါးဘရသ်အတွက်တော့ အတော်အလုပ် များတဲ့လပါ။ ပထမဆုံး ခရိုအေးရှားသမ္မတ တွဂ်ျမန်ဆီသွားပြီး ဒဲ့ကစ်ဖို့လွှတ်လိုက်တဲ့ US အထူးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့မှာ ဦးဆောင်ပါဝင်ရပါတယ်။ “ဘော့စ်နီးယားမှာ ဖြစ်နေတဲ့ ခရိုအတ်-ဘော့စ်နီးယားစစ်ပွဲကိုရပ်မလား၊ ဆားဘီးယားလို ခရိုအေးရှား နိုင်ငံကို စီးပွားရေးပိတ်ဆို့ဒဏ်ခတ်ပစ်ရမလား” လို့ ဂါးဘရသ်က ပြောလာချိန်မှာတော့ ခရိုအေးရှားသမ္မတ တွဂ်ျမန်အနေနဲ့ စစ်ပွဲကိုရပ်ဆိုင်းပေးပါ့မယ်ဆိုတဲ့ ကတိပေးရုံကလွဲလို ဘာမှ အထွန့်မတက်ရဲတော့ပါဘူး။\nဒီလိုနဲ့ ၁၉၉၄ မတ်လမှာ ခရိုအတ်နဲ့ ဘော့စ်နီးယန်းတွေဟာ ဝါရှင်တန် မှာ စစ်ရပ်ဆဲရေးသဘောတူညီစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့ပါတယ်။ ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေးတွေ လုပ်ဖို့ မဟာမိတ်ပါဖွဲ့ခဲ့ပါတယ်။ မွစ်ဆလင်မ်တွေအတွက် ရန်မီးနှစ်ဖက် ညှပ်ခံ ရတဲ့အနေအထားကနေ လွတ်မြောက်ခဲ့ပါပြီ။ ဂါးဘရသ်အနေနဲ့ နောက်ထပ်မျက်နှာချင်းဆိုင်တွေ့ရသူကတော့ ဘော်လ်ကန်ဒေသဆိုင်ရာ CIA ညွှန်မှူးပါ။ “ညွှန်မှူး…အီရန်ကနေ လက်နက် ခဲယမ်းတင်လာတဲ့ လေယာဉ်တွေ ခရိုအေးရှားကိုလာလိမ့်မယ်။ အဲဒီကိစ္စ ခင်ဗျား မျက်စိမှိတ်ထားပေးပါ” “ဟာ…ဘယ်လို ! အမေရိကန်သံအမတ်ကြီးက အမေရိကန်ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲတစ်ယောက်ကို အမေရိကန်အစိုးရရဲ့အမိန့်ကို ချိုးဖောက်ဖို့ လာပြောနေတာပါလား” ဂါးဘရသ် ရူးသွားပြီလား…? ဂါးဘရသ် မရူးပါဘူး။ ညွှန်မှူးကလည်း ဂါးဘရသ်မရူးမှန်းသိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဂါးဘရသ်ပြောတာကို ယတိပြတ်ပယ်မချဘဲ အိမ်ဖြူတော်က ဘာပြော မလဲ တီးခေါက်ကြည့်ဦးမယ်လို့ပြန်ဖြေပါသတဲ့။\nဂါးဘရသ်က “အိမ်ဖြူတော်ကို ကိုယ်တိုက်ရိုက်မေးမယ်” လို့ပြန်ပြောပြီး အီရန်လက်နက်လမ်းကြောင်းဖွင့်ပေးဖို့လိုကြောင်း လျှို့ဝှက်အစီရင်ခံစာကို State Department ကိုတင်လိုက်ပါတယ်။ တကယ်တော့ ဂါးဘရသ်ဟာ state department က သူ့လူတွေနဲ့ စည်းဝါးရိုက်ပြီးသားပါ။ ဒါ့ကြောင့်လဲ အစီရင်ခံစာအတွက် ညွှန်ကြားချက်ပြန်ကျမလာခင်မှာဘဲ ခရိုအေးရှားက လက်နက်ကုန်သည်ကို အီရန်ဆီက လက်နက်ခဲယမ်းအော်ဒါတွေ မှာထားလိုက်တော့လို့ သတင်းပါးထားလိုက်ပါတယ်။ ဧပြီလမှာ State Dapartment ကနေ ညွှန်ကြားချက် ရောက်လာပါတယ်။ ညွှန်ကြားချက်မှာရေးထားတာက အီရန်လက်နက်လမ်းကြောင်းနှင့်ပတ်သတ်၍ လောလောဆယ် no instruction ပါတဲ့။ ညွှန်ကြားချက်ကလည်း “မည်သည့် ညွှန်ကြားချက်မှမရှိပါတဲ့” ဘာကြီးလဲပေါ့…? တကယ်တော့ အီရန်လမ်းကြောင်းနဲ့ပတ်သတ်လို့ လောလောဆယ် ဘာမှမလုပ်နဲ့ မျက်စိမှိတ်ပေးလိုက်လို့ပြောတာပါ။ အဲဒီလောလောဆယ်ဆိုတာဟာလည်း ၁၉၉၅ ပွဲပြီးသည်အထိတည်တဲ့ လောလောဆယ်ပါပဲ။ ဂါးဘရသ်ဟာ အဲဒီမီးစိမ်းပြ ညွှန်ကြားလွှာကို ကိုင်ပြီး ခရိုအေးရှားသမ္မတတွဂ်ျမန်ဆီသွားကာ လုပ်စရာရှိတာတွေ ဆက်လုပ်ဖို့ သေချာရှင်းပြလိုက်ပါတယ်။\nဒီလိုနဲ့ ၁၉၉၄ မေလမှာ အီရန်က လက်နက်ခဲယမ်းတန် ၆၀ကို မေတ္တာလက်ဆောင်စပို့ပေးပါတယ်၊ ခရိုအေးရှားတစ်ဝက် ဘော့စ်နီးယား တစ်ဝက် ခွဲယူကြပါတယ်။ ဒီနောက်ပိုင်းမှာလည်း အီရန်ဆီက လက်နက်ခဲယမ်းတွေ ဆက်တိုက် ရောက်လာလိုက်တာ ၁၉၉၄ ကနေ ၁၉၉၅ ပွဲပီးသည်အထိ တန်ချိန် ၅၀၀၀ ကျော်ပါသတဲ့။ ပီတာဂါးဘရသ်ရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်ကြောင့်သာ ဒီကိစ္စ ဒီလောက်အဆင် ပြေသွားတာပါ။ ပီတာဂါးဘရသ်အနေနဲ့ သူ့စွမ်းဆောင်ရည်အတွက် တုန့်ပြန်ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ဘော့စ်နီးယား ပွဲစဉ်တွေအပြီးမှာ US လွှတ်တော်က ဂါးဘရသ်ကို ဒီကိစ္စတွေနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ခေါ်ယူမေးမြန်းတာပါပဲ။ တရားခံကြီး ပီတာဂါးဘရသ်ပေါ့ဗျာ။ သူဟာ နောက်ပိုင်းမှာ US လွှတ်တော်အမတ်ကြီးလည်း ဖြစ်သွားပါ သေးတယ်။ စိတ်ဝင်စားရင် သူ့ဖေ့စ်ဘွခ်ပေ့ခ်ျမှာသွားပြီးဒါတွေ ဟုတ်/မဟုတ် မေးလို့ရပါတယ်။\nပီတာဂါးဘရသ်က အီရန်လက်နက်ခဲယမ်းတွေကိုပို့တဲ့ ခရိုအေးရှားလမ်းကြောင်းကိုဖွင့်နေချိန်မှာ ဂါးဘရသ်နဲ့အပြိုင် တူရကီလမ်းကြောင်းကို ဆက်ချဲ့နေသူကတော့ ရစ်ချက်ဟိုးလ်ဘရွခ်ပါ။ ၁၉၉၄ နှစ်ဦးပိုင်းမှာ ဟိုးလ်ဘရွခ်ရယ်၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ရှိ US ထောက်လှမ်းရေးအရာရှိရယ်၊ ဘော့စ်နီးယားဝန်ကြီးချုပ် ဆလာဂ်ျရယ် သုံးပွင့်ဆိုင်လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးကြပါတယ်။\nအဓိက အကြောင်းအရာကတော့ လက်နက်ပိတ်ဆို့မှုကို ပယ်ဖျက်ဖို့ US လွှတ်တော်တွေမှာ စလုပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ အရ အနည်းဆုံး ၆လ ကြာဦးမှာဖြစ်ကြောင်းနဲ့ တူရကီလမ်းကြောင်းကို ဆက်ချဲ့ဖို့ ပြောကြတာပါ။ ဒီနောက်မှာတော့ တူရကီ အန်ကာရာလေဆိပ်ကနေ တိုက်ရိုက်ပျံတက်လာတဲ့ C-130 လေယာဉ်တွေရဲ့ ဇာတ်လမ်းတွေဖြစ်လာပါတော့တယ်။ ၁၉၉၄ နိုဝင်ဘာမှာတော့ US လွှတ်တော်တွေမှာ ဆုံးဖြတ်ချက်တခုထွက်လာပါတယ်။ ဘော့စ်နီးယန်းတွေဆီပို့တဲ့ လက်နက်တွေကို ကြားဖြတ်တားဆီးနေတဲ့ Adriatic ပင်လယ်တွင်းက US စစ်သင်္ဘောတွေအတွက် ဘဏ္ဍာရေးအထောက်အပံ့ကို ကန့်သတ်လိုက်တဲ့ဥပဒေပါ။ အလွန်အံ့အားသင့်စရာကောင်းတဲ့ ပြဌာန်းချက်ပါ။ US စစ်သင်္ဘောတွေရဲ့ဘဏ္ဍာရေးကို US လွှတ်တော်က ဖြတ်တောက်လိုက်တာပါ။ ဘော့စ်နီးယန်း မွစ်ဆလင်မ်တွေလက်ထဲ လက်နက်ခဲယမ်းတွေ လွတ်လွတ်လပ်လပ်စီးဝင်နိုင် စေဖို့ပါတဲ့။ ဒါဟာ လက်နက်ပိတ်ဆို့ထားမှုကို မပယ်ဖျက်နိုင်သေးခင်မှာ ဘော့စ်နီးယန်းတွေအတွက် အသက်ရှူပေါက်ရစေဖို့ပါ။ ဒီနောက်မှာတော့ ပင်လယ်ပြင်ကဖြစ်ဖြစ် လေကြောင်းကဖြစ်ဖြစ် မွစ်ဆလင်မ်တွေဆီကို ထောက်ပို့လာတဲ့ လေယာဉ်နဲ့သင်္ဘောတွေဟာ အတော်ကြီးလွတ်လွတ် လပ်သွားလာခွင့်ရသွားပါတော့တယ်။\nဒီသင်္ဘောတွေ လေယာဉ်တွေရဲ့အဝင်အထွက်ကို CIA က အစအဆုံးသိနေပေမယ့် တခြားဥရောပထောက်လှမ်းရေးတွေကို သတင်းမျှတာမျိုး မလုပ်တော့ပါဘူး။ ဥပမာ-ခရိုအေးရှားမှာ အီရန်လေယာဉ် အဝင်အထွက် တစ်ပတ်ကို အနည်းဆုံး သုံးကြိမ်ရှိနေကြောင်း ဥရောပထောက်လှမ်းရေးတွေကမေးရင် CIA က အတည်ပြုမပေးတော့ပါဘူး။\nလက်နက်ခဲယမ်းလည်း အတော်အတန်ရှိလာပြီး မဟာမိတ်အဖြစ်လည်းလက်တွဲနိုင်ပြီးနောက်မှာတော့ ဘော့စ်နီးယန်းတွေနဲ့ ခရိုအတ်တွေဟာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်အတွင်းမှာ ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေးတချို့ လုပ်ကြပါတယ်။ ဒီစစ်ဆင်ရေးအတွင်းမှာ ခရိုအတ်တွေဟာ စတုရန်းမိုင် ၇၀ လောက်ကို ဆာဘ်တွေလက်ထဲကနေ ပြန်သိမ်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ နယ်မြေအားဖြင့်သိပ်မကျယ်ဝန်းပေမယ့် အဲဒီစတုရန်းမိုင် ၇၀ မှာ ခရိုအေးရှားကို ပေါင်မုန့်လှီးဖဲ့သလိုဖဲ့ယူထားတဲ့ ဆာဘ်တပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ ထောက်ပို့လမ်း ကြောင်းလည်း ပါဝင်နေတာပါ။ ၁၉၉၁ နှစ်ဆုံးပိုင်းကတည်းက ငြိမ်သက်နေတဲ့ ခရိုအေးရှားစစ်မျက်နှာဟာ ပြန်လည်လူးလွန့်လာခဲ့ပါတယ်။ ခရိုအတ်တွေရဲ့ တန်ပြန်ထိုးစစ်အပြီးမှာ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်း ဘက်က ရလိုက်တဲ့ အမြတ်ကတော့ ဆာဘ်တွေရဲ့ မဟာသွေးစည်းညီညွတ်မှုဟာ အက်ကွဲကြောင်းထနေပြီဆိုတာ ထင်ရှားသွားတာပါ။ ဗဟိုဆားဘီးယားက အင်အားသန်းချီတဲ့ အမြဲတမ်းတပ်ဟာ ဘော့စ်နီးယားနဲ့ ခရိုအေးရှားစစ်ပွဲတွေမှာ တိုက်ရိုက်ဝင်ပါဖို့မရှိတော့ဘူးဆိုတာ ထင်ရှားသွားပါတယ်။ မီလိုဆီဗစ်ရဲ့ ဗဟိုဆားဘီးယားသည်ပင်လျှင် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့ ဒဏ်ခတ်မှုတွေအောက်မှာ တလူးလူးတလှိမ့်လှိမ့်နဲ့ ခံစားနေရပြီဆိုတာ ပေါ်လွင်သွားပါတယ်။\nစစ်ရေးအရ တိတိပပ အသားစီးမရတော့တဲ့အခါ ဆာဘ်တွေဟာလွယ်ကူတဲ့ ပစ်မှတ်တွေကို အချောင်ရမလားဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ သွေးတိုးလိုက်စမ်းနေပါတယ်။ ဆာရာယေဗိုကို အမြောက်နဲ့ပစ်တဲ့ ၁၉၉၄ ဖေဖော်ဝါရီလထဲမှာပဲ ဆာဘ်\nတွေဟာ နောက်ထပ်သွေးတိုးစမ်းတဲ့အလုပ်ကို လုပ်ပါသေးတယ်။ UNရဲ့ လေကြောင်းမပျံသန်းရဆုံးဖြတ်ချက်ကို အာခံပြီး ဆာဘ်တိုက်လေယာဉ် လေးစင်းဟာ ဘော့စ်နီးယားနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းကို ပျံသန်းလာခဲ့ပါတယ်။ NATO က ဆာဘ်တိုက် လေယာဉ်လေစင်းလုံးကို ပစ်ချလိုက်ပါတယ်။ နောက်ထပ် နှစ်လအကြာမှာ ဆာဘ်တွေဟာ တူဇ်လာ safe zone က UN တပ်တွေကို ခြုံခိုတိုက်ပြန်ပါတယ်။ UN တပ်တွေက ဆာဘ်စစ်စခန်းတွေကို လက်နက်ကြီးနဲ့ ပြန်ပစ်ပါတယ်။\nအဆိုးဆုံးဖြစ်သွားတာကတော့ နောက်ထပ် safe zone တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဂိုရာဇ်မြို့မှာပါ ။၁၉၉၄ ဧပြီမှာပဲ ဆာဘ်တွေက ဂိုရာဇ် safe zone ကို အမြောက်နဲ့ ပစ်ပါတယ်။ အရပ်သားတွေနေထိုင်ရာရပ်ကွက်နဲ့ ဆေးရုံအပါအဝင် မြို့ကို အမြောက်နဲ့ ကွက်စိပ်ပစ်ခတ်ပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ တင့်ကားနှစ်စင်းဦးဆောင်တဲ့ ဆာဘ်စစ်ကြောင်းဟာ မြို့အပေါက်ဝကို ရောက်လာပါတယ်။\nUN အနေနဲ့ မတတ်သာတဲ့အဆုံး NATO လေကြောင်းပစ်ကူကိုတောင်းခံ ရပါတယ်။ NATO ရဲ့ F-16 နှစ်စင်းဟာ ဂိုရာဇ်အနီးက ဆာဘ်အမိန့်ပေးဌာနချုပ်ကို ပစ်ခွင်းလိုက်တဲ့အခါမှာတော့ ဆာဘ်တွေဟာ အများထင်မထားတဲ့ အလုပ်ကို လုပ်လိုက်ပါတယ်။ UN တပ်သား ၁၅၀ ကို ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ဖမ်းဆီးပြီး ဓါးစားခံ လုပ်လိုက်တာပါ။ US သမ္မတ ကလင်တန်ကတော့ ဒီကိစ္စအလျှော့ပေးလို့မရဘူးဆိုပြီးမိန့်ခွန်းပေးပြီး ဗုံးဆက်ကြဲပါတယ်။ ဆာဘ်တွေအနေနဲ့ ဂိုရာဇ်မြို့ကနေ မဆုတ်ခွာမချင်း ဗုံးကြဲပါတယ်။ ဆာဘ်တပ်တွေအနေနဲ့ ဂိုရာဇ်ကနေ ထွက်ခွာသွားရပါတယ်။ NATO ဘက်ကတော့ UN safe zone တိုင်း၏ ကီလိုမီတာ ၂၀ အတွင်းဆာဘ်လက်နက်ကြီးများ မထားရလို့ ရာဇသံကိုထပ်တင်ပါတယ်။ (ဆာဘ်တွေဟာလူနေရပ်ကွက်တွေကို အမြောက်နဲ့ ပစ်နေမှကိုး။) ဆာဘ်တွေရဲ့ နောက်ထပ် သွေးတိုးစမ်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို အကျဉ်းချုပ်ပြောပြရရင် –\n– ၉၄ စက်တင်ဘာမှာ ဆာရာယေဗိုမြို့နားမှာ UN ကားတစ်စင်းကိုဆာဘ်တွေက ပစ်ခတ်ဖျက်ဆီးလိုက်ပါတယ်။ NATO က ဆာဘ်တင့်ကားတစ်စင်းကို ဗုံးကြဲဖျက်ဆီးပြီးတုန့်ပြန်ပါတယ်။\n– ၉၄ နိုဝင်ဘာမှာ ဆာဘ်တွေသိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ခရိုအေးရှားနိုင်ငံတွင်းက Udbina လေဆိပ်ကနေ ဘော့စ်နီးယားနိုင်ငံတွင်းက ဘီဟဗ် safe zone ကို တိုက်ခိုက်ပါတယ်။ NATO က အဲဒီလေယာဉ်ကွင်းကို ဗုံးကြဲချပါတယ်။\n၁၉၉၄ ခုနှစ်ကိုပြန်ချုပ်ရရင် ဘော့စ်နီးယန်းမွစ်ဆလင်မ်တွေဟာ စစ်အင်အားအတော်အတန်ရှိလာပြီး ခရိုအတ်တွေနဲ့ပါ လက်တွဲနိုင်လာပြီမို့ ဆာဘ် တွေကို တန်းတူရည်တူနီးပါ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်လာနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီမှာတင် ဘော့စ်နီးယားဟာ ပြည်တွင်းစစ်ရဲ့ အသွင်သဏ္ဍာန် ပိုပေါ်လွင်လာပါတယ်။ လူတွေဟာ ဆာဘ်တွေရဲ့ ဂျင်နိုဆိုဒ်ငရဲခန်းတွေထက် တိုက်ပွဲ တွေအကြောင်းကို ပိုပြောလာကြပါတယ်။ ဆာဘ်တွေရဲ့ ဂျင်နိုဆိုဒ်ငရဲခန်းတွေဟာ ၁၉၉၂ နှစ်ကလို အရှိန်အဟုန်ကောင်းကောင်းနဲ့ အလွယ်တကူလည်ပတ်နိုင်ခြင်းမရှိတော့ပေမယ့်လည်း လုံးဝရပ်ဆိုင်းသွားတာမျိုးတော့မဟုတ်ပါဘူး။ ဆာဘ်တွေဟာ ခုချိန်ထိ ဘော့စ်နီးယန်းမြို့တချို့ကို ဝိုင်းရံထားဆဲ၊ အငတ်ဘေးကျအောင် ရိက္ခာပိတ်ဆို့ထားဆဲ၊ အခွင့် ရရင်ရသလို အစုလိုက်အပြုံလိုက် လူသတ်ဆဲပါပဲ။ ဆာဘ်တွေအနေနဲ့ သွေးတိုးစမ်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ လုပ်နေတာဟာ တောရမ်းမယ်ဘွဲ့ လျှောက်လုပ်နေတာမဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ဟာ တွက်ချက် ထားတဲ့ ရည်မှန်းချက်တစ်ခုကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်လို့ရမရ စမ်းသပ်နေတာပါ။\n– ဆာဘ်တွေ ဆာရာယေဗိုကို အမြောက်နဲ့ပစ်တယ်။ NATO က ကန့်သတ်ဗုံးကြဲတယ်။\n– ဆာဘ်တွေ တူဇ်လာမှာ UN ကို ခြုံခိုတိုက်တယ်။ UN က လက်နက်ကြီးနဲ့ပြန်ပစ်တာလောက်ပဲလုပ်တယ်။\n– ဆာဘ်တွေ ဂိုရာဇ်ကိုအမြောက်နဲ့ပစ်ပြီး UN တပ်တွေကို ဓါးစာခံလုပ် တယ်။ NATO က ကန့်သတ်ဗုံးကြဲတယ်။\n“US အပါအဝင် အနောက်နိုင်ငံအသိုင်းအဝိုင်းဟာ ငါတို့ဆာဘ်တွေကို အပြီးအပြတ်စစ်ပွဲတစ်ရပ်ဆင်နွှဲချင်တဲ့ အနေအထားမရှိဘူး။ အကန့်အသတ်နဲ့ပဲ ကိုင်တွယ်ချင်တာကိုး။ ဒါဆို ငါတို့ ဆာဘ်တွေဘက်ကသာ တစ်ခုခုကို ပြတ်ပြတ် သားသားလုပ်ပစ်လိုက်ပြီး ရှေ့ကို ခြေဆယ်လှမ်းလောက်တိုးလိုက်ရင် NATO action လာလို့ ငါးလှမ်းလောက်ပြန်ဆုတ်ရရင်တောင်မှ ငါတို့ဘက်က အမြတ်ထွက်နိုင်သေးသကိုး” ဒါဟာ ဆာဘ်တွေရဲ့ မြေခွေးအတွေးပါ။ ဒီအတွေးကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ဆာဘ်တွေဟာ အခြေအနေနဲ့အချိန်အခါကို စောင့်ဆိုင်းနေပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့ တဖြည်းဖြည်း ၁၉၉၄ ခုနှစ်ကုန်လို့ ၁၉၉၅ ခုနှစ်ထဲကို ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်လာပါတယ်။\nဘော့စ်နီးယားဂျင်နိုဆိုဒ် (၁) ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်\nဘော့စ်နီးယားဂျင်နိုဆိုဒ် (၃) ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်