بەرەو ناراگۆنیا ..شێتیەتی‌و ڕیفراندۆم - ئاوێنه\nبەرەو ناراگۆنیا ..شێتیەتی‌و ڕیفراندۆم\nدەشێت ڕیفراندۆمەکەی هەرێمی کوردستان لەو دیدەی فۆکۆ بۆ شێتیەتی هەیەتی، پرۆسەیەکی مێژوویی بێت. فۆکۆ لەشەرحکردنی مێژووی شێتیەتیدا، شێت وەکو ئەو جۆرە مرۆڤە نیشان نادات کە عاقڵەکان سەیری دەکەن. بەڵکە شێتی فۆکۆیی مرۆڤ گەلێکن بیرکردنەوەو تێڕوانین و فەنتازیای تایبەت بەخۆیان هەیە. تێنەگەیشتنی ئێمەیە لە بیرکردنەوەی ئەوانی شێت وامان لێدەکات، پێمان وابێت ئێمە عاقڵین و ئەوان بێ عەقڵن. لەهەمان کاتدا بێ توانایی یان باوەڕنەبونی شێتە بەتەعبیرکردن لەبیرکردنەوە و تێگەیشتنی خۆی بۆ عاقڵ، وادەکات عاقڵەکان پێیان وابێت ئەوانی شێت عاقڵ نین.\nمیشێل فۆکۆ بۆ سەلماندنی بۆچوونەکەی مێژووی شێتیەتی بەسەر چەند قۆناغێکدا دابەش دەکات. ئەوەی بەکەڵکی خوێندنەوە فۆکۆیانەکە بێت بۆ ڕیفراندۆمەکەی هەرێمی کوردستان‌و دۆخی سیاسی ئێستای ئێمە، قۆناغی سەدەکانی ناوەڕاستی شێتێیە. کە گەشتکردنی شێتەکانە بۆ بەهەشتی ناراگۆنیا.\nناراگۆنیا مەملەکەتی ئاسودەیی‌و ئازادی‌و سەربەخۆییە. سیباستیان برانت لەسەدەی چوادەهەمدا لەچامەی کەشتی گێلەکاندا، دەیکاتە ئامانجی چارەنوسسازی شێتەکان. لەو کەشتیەدا کۆمەڵێک شێت بەبێ قیبلەنماو هیچ شارەزایی و پسپۆڕیەک سواردەبن و خۆیان دەدەنە دەست قەدەر. بەنیازی گەیشتنن بەناراگۆنیا – بەهەشتی کامەرانی. سەرنشینە شێتەکانی ناو ئەو کەشتیە سەرباری ئەوەی کەسیان لەکەشتیەوانی و هەڵسوڕانی دەفەی کەشتیەکە نازانن، هەر لەسەرەتاوە لەنێوان خۆیاندا دەبێتە کێشەو ناکۆکیان لەسەر بەکاپتن بون. کەشتی بەبێ کاپتن لەناو شەپۆل و زریاندا تا حەددی غەرق بوون شڵپ‌و هوڕ دەکات. شێتەکانیش خەریکی یەکتر کوشتن و بڕینن . هەرگیزیش ناگەن بەناراگۆنیا.\nمێژویی بونی ڕیفراندۆمیش لەم کەشتی و گەشتی گەیشتن بەناراگۆنیای سەربەخۆیی کورددا لەوەدابو، ئێمەی شێتەکان لەدیدی ئەوانی عاقڵەکانەوە کە پێیان دەگوتین یان کاتی ئەو گەشتەتان نیەو ناراگۆنیا بەهەشتێکە لەخەیاڵ ئەو سەفەرەی بۆمەکەن. یان ئامۆژگاریان دەکردین بەوەی ئێوە کەشتیەوانتان نیەو بەبێ کاپتن خۆتان مەدەنە دەست ڕەحمەتی دەریاو زریان! بەڵام لەهەمانکاتدا تێگەیشتنی ئەوانی عاقڵ لەئێمەی شێت‌و لەبیرکردنەوەو لەتێگەیشتنمان بەشێک بو لەهۆکاری غەرقبوون و فەوتکردنمان.\nڕەنگە مێژوویی شێتیەتیمان بەردەوام بێت. هەر بەدیدە فۆکۆیانەکە کە لەسەدەی بیستەمدا شێتیەتی پێ دەنێتە قۆناغێکی باڵاترەوە. لەبەرانبەریدا تێراپی کردن‌و چارەسەری سایکۆلۆژی‌و تەندروستی عەقڵی دێتە ئاراوە. شێت بوون وەک نەخۆشیەک دەناسرێت کە دەکرێت چارەسەری بۆ بکرێت و لەچینی بێ عەقڵیەوە بگوێزرێنەوە بۆ چینە عاقڵەکەی ناو مرۆڤایەتی. ئیتر لەپاش ئەزموونی گەشتەکەمان بۆ ناراگۆنیا. کاتی ئەوە هاتووە بەشوێن چارەسەری شێت بوونەکەمانەوە بین. وەک عاقڵەکان باسی بیرکردنەوە و تێگەیشتنمان بکەین بۆ یەکتر و بۆ ئەوانی تر.\nبڵاوكراوه‌ته‌وه له 08-01-2018


👁 ئەم بابەتە 2,061 جار بینراوە\n👫 ئایفەر دەمیرئەل کەسایەتییەکان\nڕۆژی 23-02-2020، لە 4ەمین کۆنگرەی هەدەپە لە ئەنکەڕ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 13 ✔ 84% ✍ س.ئـ. 26-2-2020 8:16:05\n👫 ئومید دەدە کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 28 2020 1:11PM\nرۆژی 23-02-2020، لە 4ەمین کۆنگرەی هەدەپە لە ئەنکەڕ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ س.ئـ. 28-2-2020 13:11:45\n👫 ئوندەر ئالگەدیک کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 26 2020 7:41PM\nرۆژی 23-02-2020، لە 4ەمین کۆنگرەی هەدەپە لە ئەنکەڕ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ س.ئـ. 26-2-2020 19:41:53\n👫 ئۆزلەم گوندوز کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 27 2020 10:45PM\nرۆژی 23-02-2020، لە 4ەمین کۆنگرەی هەدەپە لە ئەنکەڕ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ س.ئـ. 27-2-2020 22:45:30\n👫 ئیلکنور بیرۆل کەسایەتییەکان\nرۆژی 23-02-2020، لە 4ەمین کۆنگرەی هەدەپە لە ئەنکەڕ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ س.ئـ. 26-2-2020 19:41:52\n👫 ئەبرو گونەی کەسایەتییەکان\nرۆژی 23-02-2020، لە 4ەمین کۆنگرەی هەدەپە لە ئەنکەڕ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ س.ئـ. 27-2-2020 20:32:51


خانمە هونەرمەند و گۆرانیبێژ جێنیفەر لۆپێز دوای 20 ساڵ بە هەمان عەزیەوە دەرکەوت کە لە ساڵی 2000 لە ئاهەنگی گرامی پۆشیبوی.\nجێنیفەر لۆپێز، لە شەوە ئاهەنگێک لە شەوی شەممە بەڕێوەچو، دوبارە هەوادارانی سەرسام کرد بەوەی هەمان عەزی پۆشیبو کە ساڵی 2000 لە ئاهەنگی گرامی پۆشیبوی، وە بە هەمان عەزیشەوە لە مانگی سێپتەمبەر لە هەفتە نمایشی ڤێرساج فاشن دەرکەوت.\nئەوەی کە جێگەی سەرسوڕمان بو لای هەوادارن ئەوەبو کە جێنفەری سێ جار بە هەمان عەزیەوە دەرکەوت، تەنها کەمێک گۆڕانکاری لە ستایەکەیدا کرابو و بە شێوازێکی نوێتر دیزاینکرابو.\nبە پێی هەواڵێکی ماڵپەری people چیرۆکی پشتی ئەو عەزیە ئەوەیە کە جێنفەر کاتێک لە ئاهەنگی خەڵاتی گرامی بەو عەزیەوە بەشداری کرد خەڵاتەکەی نەبردەوە، بەڵام بۆ رۆژی دواتر جێنفەر بەرگی تەواوی گۆفارەکانی داگیرکردبو ستایلەکەی بە سەرنجراکێش و ناوازە وەسف دەکرا.\nجێنیفەر لۆپێز دەربارەی عەزیەکەی ئەوەی خستەڕو کە ئەوە کارێکی زۆر شێتانەیە کە ئەنجامیداوە و چەند جارێک بە هەمان عەزیەوە دەرکەوت، بەڵام ئەو عەزیە هێزی فاشن نیشان دەدات کە بەردەوام دەکرێت جلەکەت نوێ بکەیتەوە.\nئه‌م بابه‌ته 21191 جار خوێنراوه‌ته‌وه


تیمی رووداو دەچێتە ماڵی سەلمان خان لە مۆمبای\nلەلایەن ناسر عەلی\t 6/11/2018\nباوكی سەلمان خان: ئامادەین فیلم لەسەر داعش دروست بكەین\nدوای سێ رۆژ چاوەڕوانی، مۆڵەتی چوونمان بۆ ماڵی سەلمان خان وەرگرت. كاتێك گەیشتینە بەر دەرگای ماڵەكەی، نزیكەی 40 كەس لەبەر دەرگا وەستابوون، هەندێكیان خەریكی سێڵفیگرتن بوون لەگەڵ خانووەكەی سەلمان خان. 15 كەس پاسەوانی خانووە گەورەكەیان دەكرد. لە دەرگاوانێكمان پرسی مەوعیدمان هەیە دەچینە ژوورەوە، بەڵام گوتی كەس لە ماڵ نییە، دوای ئەوەی خۆمان پێ ناساند. یەكێك لە پاسەوانەكان چووە ژوورەوە، كە گەڕایەوە پرسی: "ئێوە لە كوردستانی عێراق هاتوون؟". گوتمان: بەڵێ. ئیدی مۆڵەتیان داینێ بچینە ژوورەوە.\nسەلمان خان ئەكتەرێكی ناسراوی هیندوستانە و خاوەنی زیاتر لە 100 فیلمە، كوڕی ئەكتەر و سیناریست و پرۆدیۆسەری بۆڵیوود، سەلیم خانە.\nئەوان لە هیندوستان بە "خێزانەكەی بۆڵیوود" ناویان رۆیشتووە، بەو پێیەی سەلیم خان و هەر سێ كوڕەكەی و زاواكیان لە بۆڵیوود كاریان كردووە. ئێستاش هەموویان لە ماڵێكدا دەژین.\nئەو رۆژەی ئێمە سەردانمان كردن، جگە لە سەلمان خان، هەموو ئەندامانی خێزانەكە لە چوار دەوری سفرەیەك كۆبووبوونەوە.\nسەلیم خان، باوكی سەلمان خان، لە ساڵی 1935 لە شاری ئەندور لە هیندوستان لە دایكبووە، باوكی سێ كوڕ و دوو كچە (سەلمان خان، سوهەیل خان، ئارباز خان، ئەلفێرا و ئەربیتا).\nسەلیم خان لە ساڵی 1960 وەكو ئەكتەر بەشداری لە فیلمە هیندییەكاندا كردووە، ساڵی 1969 دەستی كردووە بە نووسینی سیناریۆ بۆ فیلم، هەروەها وەكو پرۆدیوسەریش لە بەرهەمهێنانی چەندین فیلمدا بەشدار بووە.\nكاتێك لێمان پرسی ئاگادارن فیلمی هیندی لە كوردستان هەوداری زۆرە؟ گوتی: "بەڵێ، بەڵێ. دەزانم خەڵكی ئەوێ زۆر حەزیان لە فیلمی هیندییە".\nئەو ئاگاداری شەڕی داعشیش بوو. پرسیم: ئامادەنین فیلمێك لەسەر داعش دروست بكەن. سەلیم خان گوتی: "ئەگەر چیرۆكی سەرنجڕاكێشمان بۆ بێت، بەدڵنیاییەوە سیناریۆی بۆ دەنووسین و دەیكەین بە فیلم".\nئەو ئاگاداری چیرۆكی رفاندنی ئافرەتانی ئێزدیش بوو گوتی: "ئەو دوو كچە ئێزدییەی خەڵاتی دایكە ترێزایان وەرگرت، بڕیار بوو سەردانمان بكەن، بەڵام رێكنەكەوت ئەوان ببینین".\nسەلیم خان، لە ساڵی 1960 تاوەكو 2003 لە بواری سینەمادا كاری كردووە، ناوێكی دیاری بۆڵیوود بووە، وەكو ئەكتەر بەشداری لە 17 فیلمی بۆڵیووددا كردووە، دواتریش وەكو سیناریست و پرۆدیوسەر كاری كردووە. ئەو كە رۆڵی لە بەرهەمهێنانی 45 فیلمدا هەبووە، دەڵێت: "هەرسێ بوارەكە (ئەكتەر، سیناریست و پرۆدیۆسەر)م خۆشدەوێن".\nچەند فیلمێكی ئەكتەری نێوداری هیندستان ئەمیتاب باچان لە سیناریۆی سەلیم خانن: لەوانەش فیلمی شوعلە (1975) و دۆن (1978) . سەلیم خان دەڵێت: "ئێستاش پەیوەندیم لەگەڵ ئەمیتاب باچان زۆر باشە و هاوڕێین".\nئەرباز خان و خێزانەكەی، هەروەها سوهەیل خان و هاوڕێكەی لە ماڵ بوون، ئەوانیش ئەكتەری بۆڵیوودن، بەڵام بە ڕاددەی سەلمان خان ناسراو نین. پرسیمان پەیوەندیتان لەگەڵ سەلمان خان چۆنە. باوكیان هاتە قسە و گوتی: "پەیوەندیمان زۆر باشە، سەلمان كوڕی منە، لەگەڵ من دەژی".\nئەو زۆر پەسنی كوڕەكەی دا و گوتی: "من دەستیم گرتووە، بەڵام خۆیشی كەسێكی بە توانا بوو، بوو بە ئەستێرەیەكی سینەمای هیندوستان".\nسەلمان خان، تەمەنی 53 ساڵە، بەڵام هێشتا ژنی نەهێناوە. سەلمان خان لە فیلمەكانیدا زۆرتر رۆڵی كەسانی چەتە و مافیا و شەڕكەر دەبینێ، جاروباریش وەكو فریادڕەسی ستەملێكراوان دەردەكەوێ. ئەو زۆرتر بە دەموچاوێكی توندوتیژی سینەمای هیندی ناسراوە، بەڵام لە واقیعدا كەسێكی میهرەبانە، چونكە 40%ی داهاتەكەی دەداتە كەسانی هەژار و دەزگا خێرخوازییەكان. سەلیم خان دەڵێت :"دڵم بەو كارانەی سەلمان خان زۆر خۆشە".\nسەلیم خان، موسوڵمانە، ژنێكی هیندۆس و ژنێكی موسوڵمانی هێناوە، لە نێو كتێبخانەی ماڵەكەیدا قورئان و تێمپلی بچووكی هیندۆسەكان هەن. ئەرباز و سوهێل خان هاتنە لامان و خۆمان پێناساندن و گوتمان لە كوردستانەوە هاتووین. سوهێل بە زەردەخەنەوە گوتی :"رێزم هەیە بۆ خەڵكی كوردستان".\n45 سەعات رێگا بۆ وێنەیەك\nشاری مۆمبای یەكێكە لە شارە گەورەكانی هیندوستان، ژمارەی دانیشتووانەكەی 12 ملیۆن و 100 هەزار كەسە. ئەوەی زۆرتر ناوبانگی شارەكەی بە جیهاندا بڵاوكردووەتەوە، شاری پیشەسازیی سینەما و تەلەفزیۆنە كە بە بۆڵیوود ناسراوە. زۆربەی ئەستێرەكانی بۆڵیوود لە مۆمبای دەژین. ماڵی سەلمان خانیش دەكەوێتە ناوچەی بەندرای شاری مۆمبای كە بە ناوچەی ماڵی بۆڵیوودییەكان ناسراوە.\nكە لە ماڵی سەلمان خان هاتینە دەرەوە، قەرەباڵغییەكەی بەر دەرگا زیاتر بووبوو. گەنجێك بەناوی ئاتیش لەبەردەرگای ماڵی سەلمان خان، لەگەڵ خێزانەكەی سەرقاڵی وێنەگرتن بوو لەگەڵ خانووەكەی سەلمان خان. كە لێم پرسی خەڵكی چ شوێنێكی و بۆچی هاتووی بۆ ئێرە؟ ئاتیش گوتی: "خەڵكی ویلایەتی كشمیرم، 45 سەعات لە نێو شەمەندەفەردا بووم هەتا گەیشتمە ئێرە، تەنیا بۆ ئەوەی وێنەیەك لەگەڵ خانووەكەی سەلمان خان بگرم".\nبەر دەرگای ئەكتەرە ناودارەكانی هیندوستان هەمیشە قەرەباڵغە، هەندێك لە ئەكتەرەكان بە دەگمەن خۆیان پێشانی هەوادارانیان دەدەن، هەندێكیشیان هەفتەی رۆژێكیان داناوە بۆ ئەوەی هەودارانیان ببینن.\nنیشانەکردن : رووداو , سەلمان خان\n45170 ژمارەی بینین


به‌شداریكردنی زانكۆی به‌یان له سیمپوزیه‌می ( ئاشته‌وایی و به‌یه‌كه‌وه ژیان ) له به‌رلین.\nپێنج شه‌ممه 31/5/2018 زانكۆی به‌یان- هه‌ولێر. په‌یمانگه‌ی ( كه‌لتووری دیبلۆماسی ) له به‌رلین له17-20 /5/2018 ، سیمپوزمێكی تایبه‌تی سازكرد به ناونیشانی :\nئاشته‌وایی و به‌یه‌كه‌وه ژیان .\nكه‌تێیدا چه‌ندین زانكۆی جیهانی و كه‌سایه‌تی ناوداری جیهانی كلتوور و دیبلۆماسییه‌ت به‌شداریان تێدا كردبوو. به‌خۆشحاڵییه‌وه نوێنه‌ری زانكۆی به‌یان، به‌ڕێز م.م ( هه‌ستیار ئه‌سعه‌د ) سه‌رۆكی به‌شی په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تی و دیبلۆماسییه‌كان له كۆلێژی یاسا ی زانكۆی به‌یان به‌شداربوو.\nبه‌شداری نوێنه‌ری زانكۆی به‌یان به توێژینه‌وه‌یه‌ك بوو به ناونیشانی ( كێشه‌ی ریفراندۆمی كوردستان وه‌ك بزوتنه‌وه‌یه‌كی جوداخواز: هه‌ڵسه‌نگاندنێكی ره‌خنه‌یانه ) له لایه‌ن م. هه‌ستیار هاته پێشكه‌شكردن.


چەند هێرشێكی داعش لە سێ پارێزگای عێراق كوژراو و برینداری لێكەوتەوە\nچەند هێرشێكی داعش لە پارێزگاكانی ئەنبار، سەڵاحەدین و دیالە، ژمارەیەك كوژراو و برینداری لە ریزەكانی حەشدو سوپاو هەروەها هاوڵاتیانی مەدەنی لێكەوتەوە.\nئاوێنە: میدیا عێراقییەكان لە زاری سەرچاوە ئەمنییەكانەوە بڵاویان كردۆتەوە، چەكدارانی داعش لە ناوچەی "عەگبە" لە رۆژهەڵاتی قەزای هیت سەربە پارێزگای ئەنبار، پیاوێك و دو منداڵی ئەو پیاوەیان كوشتوەو هەڵاتون و تا ئێستاش هۆكاری ئەنجامدانی ئەو تاوانە نەزانراوە.\nهەروەها لە ناوچەی "زەركە" لە رۆژئاوای خورماتوی سەربە پارێزگای سەڵاحەدین، بۆمبێكی چێنراو بە ئۆتۆمبێلێكی سەربە حەشدی شەعبیدا تەقیوەتەوەو دوای ئەوەش بۆمبێكی دیكە بە ئۆتۆمبێلێكی ئەمبوڵانسدا تەقیوەتەوەو لە ئەنجامی هەردو تەقینەوەكە چەكدارێكی داعش كوژراوەو چواری دیكەش بریندار بون.\nهەر بەپێی میدیا عێراقییەكان شەوی رابردو، چەكدارانی داعش هێرشیان كردۆتە سەر خاڵێكی سەربازیی سوپای عێراق لە نێوان ناحیەی جەلەولاو قەزای خانەقینی سەربە پارێزگای دیالە.\nلە ئەنجامی هێرشەكەدا سێ سەرباز و یاریدەدەرێكی پزیشك كوژراون و پێنج سەرباز و چوار هاوڵاتی مەدەنی نزیك لە هێرشەكەش برینداربون.\nبەپێی سەرچاوە ئەمنییەكان داعش بە چەكی مامناوەندو قەناس هێرشی كردۆتە سەر ئەو خاڵە سەربازییەی سوپای عێراق و لەگەڵ سوپا شەڕو پێكدادان رویداوەو كاتێك ئەمبوڵانسێك بەرەو شوێنی هێرشەكە رۆیشتوەو هێرشكراوەتە سەر ئەمبوڵانسەكەش و یاریدەدەری پزیشكەكە بەوهۆیەوە كوژراوە.


یەریڤان شەهید شاسوار: شاجوانی زانکۆ و ریکلامێکی بەهێز بۆ دکتۆری جوانکاری. – WtariKurd\nیەریڤان شەهید شاسوار: شاجوانی زانکۆ و ریکلامێکی بەهێز بۆ دکتۆری جوانکاری.\n– Posted on 2017-05-08بابەتی: فرە بابەت\nلەم چەن ساڵەی دوایدا زانکۆکان لە ناوەندی ڕۆشنبیری و کێبرکێی زانستیەوە گۆڕا بۆ ناوەندی خۆنمایشکردن، بەداخەوە.\nلای من هەموو مروڤەکان جوانن بەتایبەت ئەوانەی جوانیان لە هەڵسوکەوت و مامەڵەیاندا ڕەنگ دەداوەتەوە. جوانترین خوێندکاریی زانکۆیش ئەو خوێندکارەیە کە لەگەڵ بەردەوام بونی لە خوێندن، کارێک ئەکا بۆ دابینکردنی بژێوی ژیانی خۆی و خێزانەکەی. جوانترین کچیش ئەو کچیە کە هێشتا روخساری دکتۆری جوانکاری نەبینیوەو، هێشتا خاوەنی لوتی راستەقینەی خۆیەتی، هێشتا بە حزوری بوتۆکس و فیلەر نەگەشیتووە.\nئەو کچەی کە سادەیی لە ئاوەوە وەرگرتوە ئەو ئاوفرەتەی هاوڕێی کتێب و ژیان دوستی یە، نەک ئەوانەی هەر ڕۆژەی بە جلێکەوە، هەر ڕۆژەی بە رەنگی قژێکەوە، نمایشی جەستەی نیمچە ڕوتی خۆیان ئەکەن .\nبەداخەوە، زانکۆ لە گۆڕاندایە، من ناوی نانێم گۆڕانی بەرەوپێش چونی زانستی. بەڵکو وا خەریکە ئەبێت بە بازارێک بۆ ڕیکلامی جوانترین و گرانترین مۆدێلی ئۆتۆمبێل. کورتترین و تەسک ترین تەنورە بووە بە بازاڕی ڕیکلام بۆ مارکەکانی میکیاج و نمایشە سەیرو سەمەرەکانی کوران. ئەگەر زانکۆ بەم شێوەیە بەردەوام بێ لە داهێنان، ئەبێ ناوبنری مەڵبەندی ڕیکلام و نمایشگای بەرزترین مۆدیلی کاڵا.\nبەداخەوە زانکوکانی ئێمە لە ڕیزبەندی زانکۆکانی جیهاندا ئەبێ لە دوای دواوە بۆی بگەرێین، لە جیاتی یەک پۆشی و گەڕانەوەی شکۆی ناوەندی زانستی و ئەکادیمی بۆ زانکۆ، لە جیاتی پێشبڕکێ بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی زانستی و مەعریفی وا پێشبڕکێی، جوانترین نەشتەرگەری تەجمیل و ناسکۆڵەترین ڕوخسار ئەکرێ، بۆیە ئەی ئەو کەسەی وێڵی دوای نان و ژیانی، تۆ لە ڕیزیی نەویستراوەکانی. بەڵام لای من دەستی شەقاربووت هەموو زانکۆکانی دونیا دێنێ. تکایە فریای زانکۆکان کەون، خوێندکارەکان بەرەو هەڵدێر مەبەن.


چەند ڕێنماییەک لە شۆفێریدا کە وادەکات زۆر بە لێهاتووی و ئاسودەییەوە لێی بخوڕیت! - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەمەی خوارەوە چەند ڕێنماییەکە لە شۆفێریدا کە وادەکات زۆر بە لێهاتووی و ئاسودەییەوە لێی بخوڕیت:\nParallel parking – پارکی تەریب\nبۆ ئەنجامدانی پارکی تەریب لە شوێنی قەرەباڵغدا، تایەی ئۆتۆمبێلەکەت ببە لای ئاوێنەی لای شۆفێر، پاشان بەتەواوەتی دەستت بشکێنەرەوە و تەماشای دواوە بکە، پاشان کە سەیارەکەت بردە پشتەوە دوبارە دەستت بشکێنەرەوە بە پێچەوانەوە و ئۆتۆمبێلەکەت ڕێک بکەرەوە. بۆ زانیاری زیاتر تەماشای ئەمە بکە\nپارکی گۆشەی ٤٥\nبەرەو لای چەپ بڕۆ تا ئەو کاتەی ئاوێنەی ڕاستت دەگاتە لایتی ڕاستی پشتەوەی ئۆتۆمبیلەکە، دواتر دەست بە تەواوەتی بەلای ڕاستدا بشکێنەوە تا بە ڕێکی دەچیتە ناو جێگەی دیاریکراو. بۆ زانیاری زیاتر تەماشای ئەمە بکە\nتا دەتوانیت بچۆرە لای چەپ و ئاوێنەی ڕاستت با هاوتا بێت لەگەڵ هێڵی ڕاستی پارکەکەدا، دواتر دەستت بەلای ڕاستدا بشکێنەوە و بە هێواشی بچۆرە جێگای خۆتەوە. بۆ زانیاری زیاتر تەماشای ئەمە بکە\nپێویستە کورسیەکەت بەرز بێت بە جۆرێک کە بە باشی پێشی ئۆتۆمبیلەکە ببینیت، جگە لەوەی نابێت قاچت زۆر نزیک بێت لە سوکانەوە و بواری جوڵەی تەواوت هەبێت، با پشتت ڕێک بێت و سەرت بەرز و ڕێک بێت. بۆ زانیاری زیاتر تەماشای ئەمە بکە\nپێویستە زۆر بەرز نەبێت کە بەرچاوت بگرێت و لانیکەم دەبێت نیو مەتر لە جەستەتەوە دوربێت، بە هەردوو دەست سوکان بگرە لە ناوچەی 3 و ٩ یاخود 4 و ٨ بەپێی ئارەزووی خۆت.


ده‌قى ته‌واوى نامه‌که‌ى ''ئەنستیتوی نیشتیمانیی چاو لە ئەمەریکا'' بۆ که‌مپینى ''چاو هه‌ر چاوه'' به زمانى کوردى.\nلە وەڵامی نامەیەکی کەمپینه‌که‌مان (چاو هەر چاوە)، کە بۆ ئەنستیتیویی نیشتیمانیی چاو لە ئەمەریکامان ناردبوو دەربارەی بەکارهێنانی ئاڤاستین بۆ نەخۆشیەکانی چاو، ئەنستیتوی ناوبراو وەڵامی نامەکەی کەمپینەکەی داوینه‌تەوه".\nلە میانی نامەکەدا، ئەو ئەنستیوتە دەڵێت کە هەرچەندە ئاڤاستین و لوسینتیس بۆ چاو بەکاردەهێنرێن، بەڵام ئاڤاستین کێشەی گەورە دروستدەکات بە هۆی ئەوەی کە کۆمپانیاکانی دروستکردنی ئەو دەرمانە بۆ چاو بەرهەمی ناهێنن و پێویست دەکات کە لە (جورعە)ی بچووکدا کە لە هەمان ڤیالەوە وەردەگیرێت بەکاربهێنرێت، بۆیە مەترسی لەسەر تەندروستی نەخۆش زیاتره".\nله ئێستادا که‌مپینى (چاو هه‌ر چاوه) چوار وته‌بێژى هه‌یه:\n- لاوژه جه‌واد - ئه‌وروپا\n- د. گۆران عه‌بدوڵا - ئه‌وروپا\n- شه‌رمین عه‌لى - کوردستان\n- د. پشتیوان عه‌بدوڵا - کوردستان\nده‌قى ته‌واوى نامه‌که‌ى ئەنستیتوی نیشتیمانیی چاو (NEI)لە ئەمەریکا بۆ که‌مپینى (چاو هه‌ر چاوه) به‌زمانى کوردى:\n"سوپاس بۆ پرسیارەکەتان. ئەنستیتوی نیشتیمانیی چاو (NEI)لە ئەمەریکا بەشێکە لە دەزگای تەندروستی ئەمەریکا (NIH). ئەنستیتوی نیشتیمانیی چاو، پێشڕەوایەتی توێژینەوەکانی حکومەتی ئەمەریکا ده‌کات لە بواری بینین و نەخۆشیەکانی چاودا. NIE یارمەتی هەر توێژینەوەک دەکات کە پەیوەندی بە بینین و نەخۆشیەکانی چاوەوە هەبێت و هاوکاری ئەو توێژینەوانە دەدا کە یارمەتی پاراستنی چاو دەدەن لە کوێربوون.\nیەکێک لەو توێژینەوانەی کە ئێمە کردوومانە بریتیە لە توێژینەوەیەک بە ناوی Comparison of Age-Related Macular Degeneration Treatments Trial: Lucentis-Avastin Trial (CATT) واتە (توێژینەوەی بەراوردکاریی نێوان چارەسەرەکان بۆ پووکانەوەی تۆڕی چاو). ئەو توێژینەوە، کە لە چەندان سەنتەری جیاوازدا ئەنجامدرا، بەراوردی لە نێوان سەلامەتی و کاریگەری هەردوو دەرمانی Avastin و Lucentis (ئاڤاستین و لوسینتیس) کرد بۆ بەکارهێنانیان لە چارەسەرکردنی نەخۆشی پووکانەوەی تۆڕی چاو بەهۆی پیربوونەوە.\nلە رۆژی ٣٠/٤/٢٠١٢دا، NEI ئەم ڕاگەیاندراوەی دەرکرد دەربارەی دەرئەنجامی توێژینەوەکە:\n"ئاڤاستین و لوسینتیس هەمان کاریگەرییان هەیە بۆ چارەسەرکردنی پووکانەوەی تۆڕی چاو بە هۆی پیربوونەوە". دوای دوو ساڵ لە بەکارهێنان، ئاڤاستین و لوسینتیس، دەبنە هۆی باشتربوونی بینین ئەگەر هاتوو مانگانە یا بە گوێرەی پێویستیی نەخۆشەکە بەکارهێنران. هەروەها ئەوەش تۆمارکرا کە بەکارهێنانی مانگانەی هەردوو دەرمانەکە دەبێتە هۆی باشتربوونی نەخۆشیەکە بە بەراورد بە بەکارهێنانی بەپێی پێویست.\nبۆ زانیاری زیاتر لەسەر ئەم بابەتە، تکایە بڕوانە ڕاگەیاندراوی NEI کەلە رۆژی ٣٠/٤/٢٠١٢دا بڵاوکرایەوە لەم پێگەیەدا:\nبەڵام کۆمەڵێک کێشەی ئالٶز هەیە کە تایبەتن بە بەکارهێنانی ئاڤاستینەوە. ئەم کێشانە پەیوەندییان بە سەلامەتی بەکارهێنانی دەرمانەکە و دروستکردن و ئامادەکردنی ئاڤاستین لە لایەن چەند کۆمپانیایەکەوە هەیە. لوسینتیس لە (جورعە)ی تایبەت بۆ بەکارهینانی بۆ چاو دروستدەکرێت. بەلام ئاڤاستین بە بێ ئەوەی بۆ چاو دروستبکرێت لە لایەن پزیشکانەوە بەکاردەهێنرێت و پێویست دەکا کە دابەشبکرێت بۆ (جورعە)ی بچووکتر لەوەی کە لە ڤیاڵەکاندا هەیە.\nدەزگای خواردن و دەرمانی ئەمریکی (FDA)، یەکێکی ترە لە دەزگا تایبەتەکانی حکومەتی ئەمەریکا و بەشێکە لە وەزارەتی تەندروستی و خزمەتیی مرۆیی، کە بەرپرسە لە سەرپەرشتیکردنی لێکۆڵینەوەی پزیشکیی لەسەر دەرمانە تازەکان و کۆکردنەوەی زانیاری لەسەر کاریگەرییە نەخوازراوەکانی دەرمان. ئێوەش دتوانن بەڕاستەوخۆ پەیوەندییان پیوە بکەن و هەمان پرسیاریان ئاراستە بکەن.\nهیواداریین ئەم زانیارییانە سوودیان هەبێ.\nنووسینگەی پەیوەندییە زانستیی و کۆمەڵایەتیەکان و هۆشیاریی\nئەنستیتوی نیشتیمانیی چاو\nدەزگای تەندروستی نیشتیمانیی\nکه‌مپینى (چاو هه‌ر چاوه)


10 تاوان بۆ دەزگاکانی ڕاگەیاند خرانەڕوو\nئەمرۆ ڕێکەوتی (١/٩/٢٠١٦)، کاتژمێر (١١)ی پێش نیوەڕۆ لە بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی هەولێر، کۆنفڕانسێکی ڕۆژنامەوانی سازکرا بۆ بەڕێز لیوای مافناس (عبدالخالق طلعت عثمان) کە تیایدا (20) تاوانبار که له (10) تاوانی جیاجیادا به‌شداربوون، بۆ دەزگاکانی ڕاگەیاندن خرانەڕوو.\nپوخته‌ی تاوانه‌کانیش بەم شێوەیەی خوارەوە بوون:-\nتاوانبار(م.ش.ص)، تەمەن(٢٨) ساڵ، پیشە کاسب. ئەم تاوانبارە هەڵساوە بە کوشتنی باوکی خۆی لەسەر کێشەی خێزانی. ئێستاش تاوانبار بەندە بەپێی ماددە (٤٠٦)لە یاسای سزادانی عیراقی.\nتاوانبار(گ.ف.ع)، تەمەن(٢٣)ساڵ، پیشە کاسب. تاوانبار(ب.ص.خ)، تەمەن(٣٩)ساڵ، پیشە کاسب. تاوانبار(و.ی.م)، تەمەن(٢٦)ساڵ، پیشە کاسب. ئەم تاوانبارانە هەڵسابوون بە کوشتنی کەسێک بە چەقۆ لە شەقامی ئەلبان. ئێستاش ئەم تاوانبارانە بەندن بەپێی ماددە (٤٠٦)لە یاسای سزادانی عیراقی.\nتاوانبار(م.ش.م)، تەمەن(٢٧)ساڵ، پیشە کاسب. تاوانبار(ف.ا.م)، تەمەن(٢٠)ساڵ، پیشە کاسب. ئەم دوو تاوانبارە هەڵسابوون بە دزینی ئۆتۆمبێل لە جۆری (مازدا صالون) لە ناحیەی بەحرکە. ئێستاش ئەم دوو تاوانبارە بەندن بەپێی ماددە (٤٤٣) لەیاسای سزادانی عیراقی.\nتاوانبار(س.ا.ق)، تەمەن(٣٧)ساڵ، پیشە کاسب. ئەم تاوانبارە هەڵسابوو بە دزینی یەک تڕێلەی بارهەڵگر گەنم لە پێش سایلۆ. ئێستاش ئەم تاوانبارە بەندە بەپێی ماددە(٤٤٦)لەیاسای سزادانی عیراقی.\nتاوانبار(س.خ.خ)، تەمەن(٢٧)ساڵ، پیشە کاسب. ئەم تاوانبارە هەڵسابوو بە دزینی گەنم لەڕێگەی گونیەوە لەو ئۆتۆمبێلە باڵهەڵگرانەی کە شەوانە لە پێش سایلۆ ڕادەوەستان. ئێستاش ئەم تاوانبارە بەندە بەپێی ماددە (٤٤٦)لەیاسای سزادانی عیراقی.\nتاوانبار(ک.ا.ن)، تەمەن(٢٠)ساڵ، پیشە کاسب. تاوانبار(س.ش.ا)، تەمەن(٢٠)ساڵ، پیشە کاسب. تاوانبار(ر.ط.ن)، تەمەن(٢١)ساڵ، پیشە کاسب. ئەم سێ تاوانبارە هەڵیانکوتاوەتە سەر دووکانێکی ئاڵوگۆڕی دراو لەشارۆچکەی خەبات بەهێزی چەک کە بڕی (18,000)هەژدە هەزار دۆلاری ئەمریکییان دزی بوو. ئێستاش ئەم سێ تاوانبارە بەندن بەپێی ماددە(٤٤٦)لە یاسای سزادانی عیراقی.\nتاوانبار(هـ.م.ا)، تەمەن(٢٢)ساڵ، پیشە کاسب. تاوانبار(ڕ.ڕ.م)، تەمەن(١٩)ساڵ، پیشە کاسب. ئەم دوو تاوانبارە لە دووماڵ لە گەڕەکی نەورۆز و ڕۆشنبیری هەڵسابوون بە دزینی بڕێک پارە و زێڕ و چەک. ئێستاش ئەم دوو تاوانبارە بەندن بەپێی ماددە (٤٤٦) لە یاسای سزادانی عیراقی.\nتاوانبار(هـ.ا.ص)، تەمەن(٢٢)ساڵ، پیشە کاسب. تاوانبار(ش.خ.ق)، تەمەن(٤٨)ساڵ، پیشە کاسب. ئەم دوو تاوانبارە هەڵسابوون بە دزینی ئۆتۆمبێڵ لە جۆری تویۆتا پیکاب هایلۆکس (ناسراو به مه‌رزیه) لە ناحیەی هەریر. ئێستاش ئەم دوو تاوانبارە بەندن بەپێی ماددە (٤٤٦) لەیاسای سزادانی عیراقی.\nتاوانبار(ش.ا.ک)، تەمەن(٣٦)ساڵ، پیشە کاسب. ئەم تاوانبارە هەڵسابوو بە دزیکردن لە ماڵێک لە گەڕەکی ڕاستی، ئەو کەلوپەلانەی کە دزیبووی نزیکەی بڕی (60,000) شەست هەزار دۆلاری ئەمەریکی بوو.\nئێستاش تاوانبار بەندە بەپێی ماددە (٤٤٣) لەیاسای سزادانی عیراقی.\nتاوانبار(ک.ف.ا)، تەمەن(٢٢)ساڵ، پیشە قوتابی. تاوانبار(ک.ق.ح)، تەمەن(٢٨)ساڵ، پیشە کاسب. تاوانبار(س.ق.ح)، تەمەن(٣٣)ساڵ، پیشە کاسب. تاوانبار(ر.ی.خ)، تەمەن(٢٠)ساڵ، پیشە کاسب. ئەم تاوانبارانە هەڵسابوون بە دزینی (٤ مۆبایل – ایپاد – لاپتۆپ – زێڕ و زیو) لە ماڵێک لە گەڕەکی (٣٢ی پارک) بەڵام دوای زانینی کارمەندانی نەهێشتنی تاوان لەکاتی ئەنجامدانی دزیەکە لە ڕووبەڕوو بوونەوەیەکدا بە هێزی چەک توانرا ڕادەستی یاسا بکرێن. ئێستاش تاوانباران بەندن بەپێی ماددە (٤٤٣) لە یاسای سزادانی عیراقی.


حکومەتی ئەفغانستان ئاگربەستی لەگەڵ تاڵیبان راگەیاند\nهەواڵ / جیهان :: 07/06/2018 :: 354 جار بینراوە\nئەمڕۆ 7ی حوزەیرانی 2018 ئەشرەف غەنی، سەرۆکی ئەفغانستان رایگەیاند کە بەهۆی هاتنی جەژنی رەمەزانەوە لەگەڵ تاڵیبان ئاگربەستی راگەیاندوە.\nسەرۆکی ئەفغانستان لە تویتەری خۆی رایگەیاندوە کە ئاگربەستەکە لەڕۆژی دووشەممە 27ی رەمەزانەوە دەستپێدەکات و تا پێنجەم رۆژی رەمەزان بەردەوامدەبێت.\nوتوشیەتی "ئەم بڕیارە وەک وەڵامێکیە بۆ فەتوا مێژووییەکەی ئەنجومەنی زانایانی ئەفغانستان کە رایانگەیاندبوو جیهادکردن لە ئەفغانستان بەناوی ئیسلامەوە کارێکی ناشەرعییە و داوای دەستپێکردنی گفتوگۆی ئاشتی کرد".\nئەنجومەنی زانایانی ئەفغانستان رۆژی دووشەممەی پێشوو لە کابوڵ بەبەشداری هەزاران کەسایەتی ئایینی کۆبوەوە و فەتوایەکی 7 خاڵییان بڵاوکردەوە کە تیایدا هاتووە "هێرشی خۆکوژی و تەقینەوەکان لەگەڵ ئیسلامدا یەکناگرنەوە و حەرامە".\nئاماژەیان بەوەشکرد کە ئەو شەڕەی لە ئەفغانستان بەڕێوەدەچێت تەنیا ئەفغانییەکان دەبنە قوربانی و ئەو شەڕە هیچ نرخێکی دینی و نیشتمانی و مرۆڤایەتیشی نییە.\nدوای کاتژمێرێک لە بڵاوکردنەوەی ئەم فەتوایە کە راستەوخۆ تەلەڤزیۆنی ئەفغانستان پەخشیکرد، خۆکوژێک لەبەردەم دەرگای چوونە ژوورەوەی کۆبونەوەکە خۆی تەقاندەوە و 7 کەس بەو هۆیەوە گیانیان لەدەستدا، داعشیش بەرپرسیارێتی خۆی لە هێرشەکە راگەیاند.


یووشەع - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nیووشەع کوڕی نوون یەکێک لە کەسایەتیەکانی تەنخە. بە پێی ئینجیلی پیرۆز ئەو یەکێک لە پێخەمبەرەکانی بەنی ئیسرائیل بوو. تێپەڕینی قەومی بەنی ئیسرائیل لە ڕووباری ئەردەن بە سەرکردایەتی ئەو بوو. کتێبی یووشەعیش پەیوەندیدار بەوەیە. ئەو لە پشتی ئەفرایمی کوڕی یووسف بوو و لەو ١٢ کەسە بوو کە مووسا بۆ پشکنینی خاکی بەڵێندراوی نارد.\nمناڵەکانی ئیسرائیل لە ڕووباری ئەردەن تێدەپەڕن.\nھەروەھا دوای ھاتنەوە وێڕای کالب بن یووفەنا تەنیا کەسانێک بوون لە ناو بەنی ئیسرائیل کە ئامادەی جەنگ بوون بۆ بردنەوەی سەرزەوی بەڵێن دراو. بەڵام لەبەروەی خەڵکەکە لە شەڕ بۆ خوداترسان و فەرمانی خودایان جێبەجێ نەکرد و ویستیان ئەوان و مووساش بەردباران بکەن، خودا ئەوانی چل ساڵ لە بیاباندا سەرگەردان کرد. دوای ئەوەش لە ناو ٦٠٠ ھەزار پیاوی سەروو ٢٠ ساڵی بەنی ئیسرائیل، کالیب و یووشەع، تەنیا کەسانێک بوون کە چوونە ناو کەنعان. وەکوو ئەو چیرۆکە بێ ناوزەدی کەسایەتی و تەنیا بە ئاماژە بە دوو کەس کە قەومی خۆیان داوەتی شەڕ دەکرد، ڕێک لە قورئاندا ھاتوە.\nناوی یووشەع لە عیبریدا کورتکراوەی ناوی "یەھووشەع" بە مانای "یەھوە" (دەرباز بوون)ە، ناوی عیسا لە عیبریدا لە ڕێشەی ئەو ناوە وەرگیراوە. بۆیە زۆرتر لە مەسیحیەتی ڕۆژھەڵات و لە وڵاتە ئیسلامیەکان وەکوو یووشەع بن نوون ناوی دەبەن تا ناوەکەی لەگەڵ عیسا تێکەڵ نەبێ.\nشوێنی ناشتنی یووشەع له کەفەل هەریس\n^ یوشەع ١:١\n^ ئیعداد ١٣:٨\n^ ئیعداد ١٤\n^ قورئان ٥:٢٦\n^ ڕێبەری کتێبی پیرۆز نووسراوی ھێنری ھێل بەشی ١٣و١٤ ئیعداد\n^ قورئان سووڕەتی ٥ ئایەتی ٢٠ تا ٢٦\nویکیپیدیای فارسی - یوشع بن نون\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=یووشەع&oldid=763312»\nدواجار لە ١٨:٠٣ی ١٥ی ئازاری ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:٠٣ی ١٥ی ئازاری ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


کە من موسەیەر بم و مەخەیەر نەبم، بۆ دەبێ تاوانبار بم؟ … ده‌رسیم – Dengekan\nbyDarsim Dibagai\tOctober 17, 2016\tGeneral, Opinion\nلە ئیسلامدا بەگوێرەی قورئان و ئایینەکەیان، هیچ مرۆڤێک موخەیەر نییە و بەڵکو تێکڕا موسەیەرن.\nموخەیەر، واتە مرۆڤەکان بەبێ ناچارکردن و بەئارەزووی خۆیان ڕێگای ژیانی خۆیان هەڵدەبژێرن و بڕیار لەسەر چۆنێتیی ژیان و ڕەفتاری خۆیان دەدەن، کە چی بکەن و چی نەکەن. بەڵام موسەیەر پێچەوانەی موخەیەرە، واتە مرۆڤەکان خۆیان بەهیچ شێوەیەک هیچ شتێک بەخۆیان بۆ خۆیان هەڵنابژێرن و بڕیار لەسەر ژیان، چارەنووسی خۆیان و چۆنێتیی ژیانیان نادەن، بەڵکو ئەوە خوداکەی محەمەدی عەبدوڵڵای هاشمی-یە کە شتەکان بۆ مرۆڤەکان هەڵدەبژێرێ، بڕیار لە چارەنووسیان دەدات و هەموو شتێک بەزۆر بەسەریاندا دەسەپێنێ بەبێ ئەوەی خۆیان ئارەزووی بکەن! نەک تەنیا ئەوە، بەڵکو هەر بەڵایەک تووشیان بێ، ئەوە خوایە بەسەریان دێنێ نەوەک خۆیان هۆکار بن!\nیەکێک لە خۆشەویستترین مرۆڤەکانی نزیکم بەناوی (شاژن)، کە لەسەر باوەڕو بۆچوونەکانم هەمیشە منی بە کافر ناودەبرد، هەروەها هەرگیز و بۆ تەنیا جارێکیش ئامادە نەبوو لەسەر جیاوازی بیرکردنەوەو باوەڕمان بە ئایین گوێم لێبگرێ و بۆی ڕوونبکەمەوە کە مادام موسەیەر بم و موخەیەر نەبم، هیچ تاوانانێکم نییە! بەدرێژایی ماوەی سێ ساڵ، ڕێگەی نەدام پێی بڵێم، مادام خواکەت بە بڕیاری خۆیی و بەبێ ئارەزووی خۆم کردوومی بە بێباوەڕ و بەقسەی تۆ (کافر)، بۆ دەبێ گلەییم لێبکرێ و بە تۆمەتبار ناوببرێم؟\nسەرەڕای ئەوەی کە (شاژن)، هەرگیز قورئانی نەخوێندبووەوە، خۆ ئەگەر بشیخوێندایەوە عەرەبییەکەی هی ئەوە نەبوو بەجوانی تێی بگات، هەروەها نوێژی نەدەکرد و ڕۆژووشی نەدەگرت، کەچی ئامادەنەبوو گوێ لە بۆچوونەکانم بگرێت، یان هۆکاری باوەڕ نەبوونم بە هیچ ئایین و خوایەک بۆ ئەو ڕوونبکەمەوە، کە لە ئەنجامی خوێندنەوەی قورئان و سەدان سەرچاوەی ترەوە گەییشتوومەتە ئەو باوەڕەی کە بێباوەڕی ئایینی بۆ خۆم هەڵبژێرم!\nیەکێک لە هۆکارە سەرەکییەکانی دوورکەوتنەوەی (شاژن) لێم و بەیەک نەگەیشتنمان، هۆکاری ئایینی و بێباوەڕیم بوو، بەچەشنی (لیدیا)، کە ئەویش تاکە هۆکاری دوورکەوتنەوەی لێم ئیسلام و بێباوەڕیم بوو! کە هەردووکیانم زۆر خۆشدەویست، بەڵام (شاژن) زیاترو تا ڕادەی پەرستن، خۆ ئەگەر بیگوتایە (من خوام)، باوەڕم پێی دەهێنا، نوێژم بۆی دەکرد، ڕۆژووم بۆی دەگرت و حەج و تەوافم بەچوار دەوری بەژن و باڵا بەرزەکەی دا دەکرد!\nهەر بۆیە، ئەم نووسینەم دەکەمە دیاری بۆ (شاژن) و هەموو (شاژن)ە کوردەکان کە جیاوازی بیروباوەڕو ئایین پەسەند ناکەن و لە ترسی ئایین، ئاگری دۆزەخ و سزاکانی نێو قورئان، دەستبەرداری خۆشەویستەکانیان دەبن و خۆیان هەڵدەگرن بۆ خۆشییەکانی بەهەشتێکی خەیاڵاوی کە محەمەدی قورەیشی بە ئەقڵی خورافیاتی (١٤٣٧) ساڵی بەر لە ئێستای خۆی دروستی کردووە، کە دڵنیام دوای مردنی هەموومان نە ئەوان (شاژن و لیدیا)، نە هیچ ژنێک و مرۆڤێکیش ئەو بەهەشتە خەیاڵییە نابینن!\nفەرموون، بەگوێرەی ئەو ئایەتانەی خوارەوە، کە لە قورئانی محەمەد وەرگیراون، مرۆڤەکان موسەیەرن و موخەیەر نین، مادام موسەیەریش بن، کەواتە هەرچیەک بکەن هیچ تاوانێکیان ناکەوێتە ئەستۆ، خۆیشم وەکو کەسێک لەوانەی کە موسەیەرم و هەموو شتەکان بەزۆر بەسەرمدا سەپێنراوە، هیچ گوناهێکم نییە، سەرەڕای ئەوەی باجی گران و قورسی خۆمم لەسەر بیروباوەڕی کوردایەتی و ئایینیم داوە:\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٩٦)ی سورەتی (یونس)، مرۆڤەکان نەک هەر موخەیەر نین، بەڵکو لە موسەیەریش خراپترن و بوونەتە گاڵتەجاڕی خوا و ئەو وەکو بەراز ڕەفتار و بەرخودیان لەگەڵ دەکات.\nئەم ئایەتە دەڵێ: (إِنَّ الَّذِينَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَتُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ ٩٦).\nواتە: (کەسانێک کە خوادا غەزەبی لێگرتوون، باوەڕ ناهێنن).\nدەبێ ئەوە چ خوایەک بێ، کە بەمشێوەیەو هەر لەخۆڕا غەزەب لە خەڵکەکە بگرێ و کەڕو کوێریان بکات لە ئاست دۆزینەوەی ڕێگەی ڕاست و هەر خۆی گومڕایان بکات و سەریان لێ بشێوێنێ، لەکاتێکا خوا بە بەزەیی، دڵفراوان، بەخشندە و لێبووردە ناوی دەرکردووە؟ بەگوێرەی ئەم ئایەتە، ئەوە خوایە، پێشەکی لە قورئاندا باسی ئەوەی کردووە، کە کەسانێک باوەڕ ناهێنن، چونکە خوا غەزەبی لێگرتوون، کە منیش یەکێکم لەم غەزەب لێگرتووانە!\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٢٥)ی سورەتی (الأنعام)، بۆمان دەردەکەوێ کە خوا چرای باوەڕی هەندێک کەسی پڤ تێکردووە و بەهیچ شێوەیەک تروسکاییەک باوەڕی لێ بەدی ناکرێت و تەنانەت گوێچکەکانیشی کەڕ کردوون بۆ ئەوەی گوێیان لە بانگەوازی بەناو هەقی قورئانەکەی محەمەد نەبێ.\nئەم ئایەتە دەڵێ: (وَجَعَلْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَن يَفْقَهُوهُ وَفِي آذَانِهِمْ وَقْرًا ۚ وَإِن يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوا بِهَا ۚ حَتَّىٰ إِذَا جَاءُوكَ يُجَادِلُونَكَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَٰذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ ٢٥).\nواتە: (ئێمە پەردەمان بەسەر دڵیاندا کێشاوە تاوەکو تروسکایی باوەڕیان لێ هەڵنەیەت و گوێچکەکانی ئەوانمان کەڕ کردووە تا وشەی هەق نەبیستن).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٩٣)ی سورەتی (النحل)، مرۆڤەکان موسەیەرن، واتە وەکو مێگەل لەلایەن خواوە دەهاژورێن، نەک خۆیان ئاراستەی ژیان و باوەڕی خۆیان دیاری بکەن!\nئەم ئایەتە دەڵێ: (وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَٰكِن يُضِلُّ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي مَن يَشَاءُ ۚ وَلَتُسْأَلُنَّ عَمَّا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ٩٣).\nواتە: (خۆ ئەگەر خوا بیویستایە دەیکردن بە یەک نەتەوە، بەڵام هەرکەسێ خوا بیەوێت گومرای دەکات و هەرکەسێ بیەوێ دەیخاتە سەر ڕاستەڕێ، بێگومان لێتان دەپرسن کە ئێوە چیتان کردووە).\nئەو پرسیارە نالۆژیکە چییە کە دەپرسێ: (ئێوە چیتان کردووە)؟ خوا کە منی موسەیەر کردبێ و مەخەیەری نەکردبم، با هەر خۆیشی وەڵام بداتەوە، کە من چیم کردووە! ئەمە وەکو ئەوەیە، کە تۆ لەنێو ئۆتۆمۆبیلێک لەتەک شوفێرەکە دانیشتبیت و دەست، قاچ و چاوەکانت بەسترابێ و شۆفێرەکە خۆی هەڵدێرێنی، کەچی تۆ بە تاوانبار دابنرێیت!\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (١١٨)ی سورەتی (هود)، بۆمان دەردەکەوێ کە خوا نەیویستووە هەموو مرۆڤەکان سەر بە یەک نەتەوە بن، باشە ئەگەر خوا لەتوانای دابایە هەموو مرۆڤەکان بکات بە یەک نەتەوە، هەر خۆیشی نەیدەتوانی بە تەبایی بیان گونجێنێ و بێکێشە بژین؟\nئەم ئایەتە دەڵێ: (وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً ۖ وَلَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ ١١٨).\nواتە: (خۆ ئەگەر خوا بیویستایە دەیکردن بە یەک نەتەوە، بەڵام بەردەوام هەر ناتەبا دەبوون).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (١٢٥)ی سورەتی (الأنعام)، دیسان مرۆڤەکان موسەیەرن، واتە خوا مرۆڤەکانی وەکو ڕەشەوڵاغ داوەتە پێش خۆیی و هەچەمان لێ دەکات! خوا کێی بوێ سنگی دەکاتەوەو ڕێگای ڕاستی پیشان دەدات و کێی نەوێ وازی لێدەهێنێ و گومڕای دەکات! کەواتە بۆ گلەیی لە من بکرێ، کە بەگوێرەی ئەو ئایەتە (گومڕا بوویمە)؟ ئێ باشە خۆ ئەوە خوایە سنگی منی نەکردۆتەوە بۆ ئیسلام و ویستوویەتی گومڕابم، کەواتە گلەیی لە خوا بکەن نەک لە خۆم! بۆ هەم دەبێ گلەییم لێبکرێ و هەمیش سەبارەت بە خۆشترین خۆشییەکانی ژیان کە خۆشەویستی، سۆز و دڵخۆشییە، سزا بدرێم و لێیان بێبەش بکرێم.\nئەم ئایەتە دەڵێ: (فمن يرد الله أن يهديه يشرح صدره للاسلام، ومن يرد أن يضله يجعل صدره ضيقا حرجا كأنما يصعد في السماء كذلك يجعل الله الرجس على الذين لا يؤمنون ١٢٥).\nواتە: (هەرکەسێ خوا بیەوێت هیدایەتی بدات، ئەوە سینەی ئامادە دەکات بۆ ئیسلام، ئەو کەسەش خوا بیەوێت گومڕای بکات، ئەوە دڵی دەگوشێت و سنگی توند دەکات و هەناسەی سوار دەبێت، هەر وەک ئەوەی بەرەو ئاسمان بەرز بێتەوە، ئا بەو شێوەیە خوا گومڕایی و پیسی هاوەڵگەری لەسەر دڵی ئەوانە دادەنێت کە باوەڕ ناهێنن).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (١٣)ی سورەتی (السجدة)، مرۆڤەکان نەک هەر موخەیەر نین، بەڵکو لە موسەیەریش خراپترن و گاڵتەجاڕی خوان، ئەو بۆ سەیرانی خۆی وەکو مەیمون مامەڵەیان لەگەڵ دەکات و هەر دەبێ دۆزەخ بە مرۆڤەکان پڕ بکاتەوە.\nئەم ئایەتە دەڵێ: (وَلَوْ شِئْنَا لَآتَيْنَا كُلَّ نَفْسٍ هُدَاهَا وَلَٰكِنْ حَقَّ الْقَوْلُ مِنِّي لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ ١٣).\nواتە: (بێگومان ئەگەر بمانوویستایە هەموو کەسێکمان هیدایەت دەکرد، بەڵام بڕیاری من ئەوەیە دۆزەخ هەر بە جنۆکە و مرۆڤی تێکڕا پڕ دەکەم).\nدەبێ ئەوە چ خوایەک بێ، کە پێشتر بڕیاری خۆی دابێ سەبارەت بەوەی کە هەر دەبێ دۆزەخ بە مرۆڤەکان پڕ بکاتەوە؟ کەواتە خوا بەگوێرەی کردەوەی مرۆڤەکانیش پاداشتی مرۆڤەکان ناداتەوەو هەر بە ئارەزووی خۆی و بۆ خۆشی خۆی ڕەوانەی دۆزەخیان دەکات!\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٢٧)ی سورەتی (الرعد)، تەواوی مرۆڤەکان موسەیەرن و هیچ شتێکی بێ بایەخیش تەنانەت ئەگەر بەقەد دەرزییەکیش بێ بە ئارەزووی خۆیان نییە! هەمووی خوایە بڕیار لەسەر چاکەو خراپەی مرۆڤەکان دەدات، هەرکەسێکی بوێ بەرەو چاکەی دەبات و هەرکەسێکی نەوێ سەری لێدەشێوێنێ و وای لێدەکات خراپە بکات! کەواتە چاکە و خراپە بەدەست مرۆڤەکان نییە و خوا بەهۆی مرۆڤەکانەوە ئەنجامیان دەدات! خۆ ئەگەر ئەو بەئارەزووی خۆی منی گومڕا کردبێ، دەبێ چ دەسەڵاتێکی خوام هەبێ و بۆ لەسەر گومڕابوونم کە گوایە خوا گومڕای کردووم، لەسەر زەوی بەدەستی ئەو کەسانەی کە زۆر خۆشم ویستوون و بە بەشێک لە خۆمم زانیون سزا بدرێم و لە ڕۆژی زیندووبەنەوەش دوای مردنم ئەمجارەیان بەدەستی خواکەیان سزا بدرێمەوەو فڕێ بدرێمە نێو گەرمترین و درێژترین ئاگری دۆزەخ؟ بۆ دەبێ بۆ یەک هەڵە یان تاوان دووجار سزا بدرێم، سزای یەکەمم مەدەن و با دوای مردنم سزا بدرێم، کە بەدڵنیایی بەرگەی ئەو سزایە دەگرم، بەڵام بەهیچ شێوەیەک بەرگەی سزای (شاژن) ناگرم، کە ئاگرێکی سەختترە لە ئاگری دۆزەخ و بەتەواوی سووتاندوومی؟\nئەم ئایەتە دەڵێ: (وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِّن رَّبِّهِ ۗ قُلْ إِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنَابَ ٢٧).\nواتە: (ئەوانەی بێباوەڕن، دەبێژن، بۆچی بەڵگەیەکی لە خواوە بۆ نەهاتووە، بڵێ خوا هەرکەسێکی خۆی ئارەزوو بکا گومڕای دەکاو هەرکەسێکیش بەرەو ئەو بگەڕێتەوە ڕاستەڕێی دەکا).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٣٩)ی سورەتی (الرعد)، خوا بەئارەزووی خۆی هەندێک شتی کەسانێک لە (لەوحی مەحفوز) دەسڕێتەوە، یان بۆی دەنووسێ و زیادی دەکات! باشە ئەی کوا دادپەروەری، بەزەیی، بەویژدانی، دانایی و ژیری خوا، کە ئەو بە ئارەزووی خۆی شت بسڕێتەوەو شتی دیکەی لە جێگە بنووسێ؟\nئەم ئایەتە دەڵێ: (يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاءُ وَيُثْبِتُ ۖ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ ٣٩).\nواتە: (خوا بە ویستی خۆی شت دەکوژێنێتەوە و لە جێی دادەنێ و دایکی هەموو کتێبانیش لای ئەوە).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٧٩)ی سورەتی (النساء)، مرۆڤەکان نەک تەنیا موسەیەرن، بەڵکو هەر چاکەیەک بکەن ئەوە خۆیان نین کە چاکەکان دەکەن، بەڵکو ئەوە خوایە چاکەکان دەکات، بەڵام مرۆڤەکان هەر خراپەیەک بکەن ئەوە خۆیانن ئەنجامی دەدەن و خواش لە چاکەکردن گەرەنتی داوەتە خۆی کە چاکەکانی مرۆڤ هی ئەون و گەرەنتیشی بۆ خراپەکردن داوەتە مرۆڤەکان کە خۆیانن هەر خراپەیەک بکەن! ئەوە ڕێک وەکو ئەو عەربەیە کە لەگەڵ کوردێک دەچنە ڕاو و ئاسکێک و کەروێشکێک دەگرن و لەکاتی دابەشکردندا عارەبەکە بە کوردەکە دەڵێ: (چ دەڵێی ئاسکەکە بۆ من و کەروێشکەکە بۆ تۆ، یان کەوێشکەکە بۆ تۆ و ئاسکەکە بۆ من)؟\nئەم ئایەتە دەڵێ: (مَّا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ۖ وَمَا أَصَابَكَ مِن سَيِّئَةٍ فَمِن نَّفْسِكَ ۚ وَأَرْسَلْنَاكَ لِلنَّاسِ رَسُولًا ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ شَهِيدًا ٧٩).\nواتە: (تووشی هەرچی چاکەیەک ببی لە خواوەیە، تووشی هەرچی خراپەیەکیش ببی لە خۆتەوەیە، تۆمان ناردووە بۆ سەر خەڵکی بە پێغەمبەرایەتی، ئەوەندەش بەسە کە خوا ئاگادارتە).\nبەگوێرەی ئایەتەکانی ژمارە (٦-٧)ی سورەتی (البقرة)، خوا بە محەمەدی بەناو پێغەمبەری خۆی دەڵێ: (ئەوانەی بێباوەڕن ئاگاداریان بکەیتەوە یان نا هەر وەکو یەکە و باوەڕ ناهێنن)، ئێ ئەگەر ئەو پێشتر مۆری خۆی بەسەر دڵ و گوێچکەیاندا نابێ و پەردەی بەسەر چاوەکانیاندا هێنابێ، چۆن باوەڕ دەهێنن؟ ئەی کەواتە محەمەدی بۆچی ناردووە کە نەتوانێ باوەڕ بە بەشێک لە مرۆڤەکان بهێنێ؟\nلێرەدا ئایەتی ژمارە (٦)، ڕێک پێچەوانەی ئەم ئایەتانەی سەرەوەیە کە لە هەموویاندا باسی ئەوە دەکرێ کە خوا خۆی بڕیاردەرە و شتەکانی بەزۆر بەسەردا سەپاندوون و بەئارەزووی خۆی کەسانێکی گومڕا کردووەو کەسانێکی تریش ڕێگای ڕاستی پیشان داون، کەچی لەم ئایەتەدا خوا باسی ئەوە دەکات کە هەوڵدان لەگەڵ بێباوەڕان کارێکی بێسوودە و ئەوان هەرگیز باوەڕ ناهێنن! بەڕاستی لەم کارەی خوا دانا، بەتوانا، زانا، بەدەسەڵات، دادپەروەر، بەزەیی و بەسۆزە تێناگەم؟ ئەی خوا بەگوێرەی ئەم هەموو ئایەتە ناڵێت: (ئەگەر بمویستایە واو وام دەکرد)، ئەی بۆ نایەوێت کارێکی وابکات کە نە مرۆڤەکان تووشی ئەم هەموو هەڵە، سەر لێشێوان و تاوانە بکات و نە خۆیشی تووشی دەردەسەری لێکۆڵینەوەو سزادان بکات لەگەڵ مرۆڤەکان؟\nئەم دوو ئایەتە دەڵێن: (إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ٦، خَتَمَ اللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ وَعَلَىٰ سَمْعِهِمْ ۖ وَعَلَىٰ أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ٧).\nواتە: (بەڕاستی ئەوانەی کە بێباوەڕ بوون ئاگاداریان بکەیت یان نەکەیت وەکو یەکە بۆیان، باوەڕ ناهێنن. خوا مۆری ناوە بەسەر دڵ و گوێیانداو پەردەی بەسەر چاویاندا هێناوە، هەر بۆیە سزایەکی سەخت چاوەڕێیانە).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٢٢)ی سورەتی (الحدید)، مرۆڤەکان نەک بەتەنیا موسەیەرن بەڵکو هەر تاوانێک بەدەستی مرۆڤەکان ئەنجام دەدرێ، هیچ تاوانێکی ئەوانی تێدا نییە، چونکە خودا پێشتر لای خۆی لە لەوحی مەحفوز هەمووی دیاری کردووە کە چی دەکەن و چی ناکەن! بەگوێرەی ئەم ئایەتە، خودا دەرهێنەرێکی بێویژدان و مرۆڤەکانیش ئەکتەرن و بەگوێرەی ئەو دەقەی کە خوا بۆی دیاری کردوون نمایشی خۆیان لەسەر شانۆ (زەوی) پیشان دەدەن!\nئەم ئایەتە دەڵێ: (مَا أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي أَنفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتَابٍ مِّن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَا ۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ ٢٢).\nواتە: (هەر بەڵایەک ڕوودەدا لە زەویدا یان بەسر خۆتان دێ، کە لە لەوحی مەحفوز تۆمارمان نەکردبێت پێش ئەوەی ڕووداوەکە بەسەرتان دا بێت، ئەو کارەش بۆ خوا زۆر ئاسانە).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٣٩)ی سورەتی (الأنعام)، مرۆڤەکان موسەیەرن و هیچ دەسەڵاتێکیان بۆ بڕیاردان لەسەر هەڵبژاردەو چارەنووسی خۆیاندا نییە، چونکە تەنیا خوایە هەرکەسێکی بوێ ڕاستەڕێی دەکات و دواتر ڕەوانەی بەهەشتەکەی محەمەد و خۆی دەکات، هەرکەسێکیشی نەوێ گومڕای دەکات و فڕێی دەداتە نێو ئاگرە هەمیشەییەکەی دۆزەخ!\nئەم ئایەتە دەڵێ: (وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا صُمٌّ وَبُكْمٌ فِي الظُّلُمَاتِ ۗ مَن يَشَإِ اللَّهُ يُضْلِلْهُ وَمَن يَشَأْ يَجْعَلْهُ عَلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ ٣٩).\nواتە: (ئەوانەی کە ئایەتەکانی ئێمەیان بە درۆزانی، کەڕو ڵاڵن و لەناو تاریکیدان، بێگومان ئەوەی خوا بیەوێت گومڕای دەکات و ئەوەش کە بیەوێت دەیخاتە سەر ڕێبازی ڕاست و ڕەوان).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٥٦)ی سورەتی (القصص)، مرۆڤەکان موسەیەرن و هیچ دەسەڵاتێکیان بۆ بڕیاردان لەسەر هەڵبژاردەو چارەنووسی خۆیاندا نییە، نەک ئەوان محەمەد-یش ناتوانێ ڕێگای ڕاست پیشانی هیچ کەسێک بدات کە خۆشی دەوێ، بەڵکو هەموو دەسەڵاتێک بەدەست خودا خۆیەتی! کەواتە ناردنی محەمەد وەکو پەیامبەرێکی خوا بێسوودە و ناردن و نەناردنی وەکو یەکە!\nئەم ئایەتە دەڵێ: (إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَن يَشَاءُ ۚ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِين ٥٦).\nواتە: (تۆ ناتوانیت ئیمان و باوەڕ ببەخشیت بەو کەسەی خۆشتدەوێت، بەڵکو خوا هەرکەسێکی بوێت دەیخاتە سەر ڕێگەی ڕاست و ئیمانی پێدەبەخشێت، خوایش ئاگادارە بەوانەی کە ڕێبازی ).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٢٧٢)ی سورەتی (البقرة)، هەم دیسان مرۆڤەکان موسەیەرن و هیچ دەسەڵاتێک لەدەست خۆیاندا نییە بۆ بڕیاردان لەسەر هەڵبژاردەو چارەنووسیاندا! خودا لێرەدا دووبارە محەمەد ئاگادار دەکاتەوە کە سەبارەت بە ڕاستەڕێ کردنی مرۆڤەکان هەموو دەسەڵاتێک لای خۆیەتی و محەمەد بۆی نییە دەست تێکەڵ بکات لە کارەکانی ئەودا.\nئەم ئایەتە دەڵێ: (لَّيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَن يَشَاءُ ۗ وَمَا تُنفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنفُسِكُمْ ۚ وَمَا تُنفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ ۚ وَمَا تُنفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لَا تُظْلَمُونَ ٢٧٢).\nواتە: (هیدایەتکردنی ئەو خەڵکە لەسەر تۆ نییە، بەڵام خوا هیدایەتی ئەو کەسە دەدات کە دەیەوێ، هەر خێرێکیش بکەن، ئەوە قازانجەکەی بۆ خۆتانە، ئێوە هیچ شتێک نابەخشن مەگەر بۆ ڕەزامەندی خوا نەبێت و هەر خێرێکیش بکەن پاداشتەکەیتان دەست دەکەوێتەوە، ئەوسا ئێوە هەرگیز ستەمتان لێناکرێت).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٩٩-١٠٠)ی سورەتی (یونس)، مرۆڤەکان موسەیەرن و هەموو کارێک بەدەستی خوا خۆیەتی و تەنانەت محەمەد ناتوانێ باوەڕ بەهیچ کەسێک بهێنێ، ئەگەر خوا خۆی ڕەزامەندی لەسەر نەبێ! ئەی باشە محەمەدی بۆ نارد، ئەوە ئەگەر ئەو ناردبێتی؟\nئەم ئایەتە دەڵێ: (وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَن فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا ۚ أَفَأَنتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّىٰ يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ ٩٩، وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ۚ وَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ ١٠٠).\nواتە: (ئەگەر خودای تۆ بیویستایە، هەموو دانیشتوانی سەر زەوی باوەڕیان دەهێنا، ئایە تۆ دەتەوێ زۆر لە خەڵکی بکەی بۆ ئەوەی بڕواداربن؟ هیچ کەسێک بەبێ ڕەزامەندی خوا بڕوا ناهێنێت، خوا پیسی بۆ ئەو کەسانە بڕیارداوە کە ژیر نابن).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٨)ی سورەتی (فاطر)، مرۆڤەکان موسەیەرن و دیسان خودا ئاگاداری محەمەد دەکاتەوە کە ئەو دەست نەخاتە نێو کاروباری ئەوەوە، چونکە ئەو هەر خۆیەتی خاوەنی دەسەڵات و بڕیاڕەکان!\nئەم ئایەتە دەڵێ: (أَفَمَن زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَنًا فَإِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي مَن يَشَاءُ ۖ فَلَا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَرَاتٍ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِمَا يَصْنَعُونَ ٨).\nواتە: (ئایە ئەو کەسەی کە کردەوە ناشرینەکانی بۆ ڕازێنراوەتەوە و بە چاک دەیبینێت؟ بەڕاستی خوا بیەوێت هەرکەسێ گومڕا بکات دەیکات، هەرکەسێکیش هیدایەت بدات دەیدات، نەکا تۆ بە خەمی ئەوانەوە تیادا بچی، خوا دەزانێ ئەوان چ کارێک دەکەن).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٢٣)ی سورەتی (الزمر)، مرۆڤەکان موسەیەرن و تەنیا خودایە هەندێک لە مرۆڤەکان هەڵدەبژێرێ بۆ ئەوەی ڕاستەڕێیان پیشان بدات و دواتر بۆ بەهەشت، ئەوانەی دیکەش گومڕا دەکات و دواتریش ڕەوانەی دۆزەخیان دەکات! خۆم کەسێکم لەوانەی کە ئەو گومڕای کردووم و دواتریش بۆ ئاگری دۆزەخ. کەواتە ئەوە بڕیاری خوداکەتانە بۆ دەبێ گلەیی لە من بکرێ لەسەر ئەوەی کە بێباوەڕم؟ ئەی کە خوا پێشەکی سزای بێباوەڕی بۆ دیاری کردووم کە سووتانە لە ئاگری دۆزەخ، باشە (شاژن) بۆ تۆش بۆ جاری دووەم بە ئاگری خۆشەویستی خۆت بەشێوەیەکی بێویژدان و بێبەزەییانە دەمسووتێنی، کە سووتانم بە ئاگری ئەوینت لە سووتانم بە ئاگری دۆزەخی خوا بە سەختتر، قورستر، بەئازار و بەژانتر دەزانم، لەکاتێکا کە هەموو ئاواتێکم ئەوپەڕی شادی، دڵخۆشی، خۆشگوزاران کردن و حەسانەوەی تۆیە.\nئەم ئایەتە دەڵێ: (اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَىٰ ذِكْرِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَن يَشَاءُ ۚ وَمَن يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ ٢٣).\nواتە: (خوا باشترین فەرمایشتی ناردۆتە خوارەوە، پەرتووکێ کە بابەتەکانی لەیەک دەچن، هەندێک باسیشی بەشێوازی جیاواز تیادا دووبارە بۆتەوە، کە تەزوو دەهێنێت بە گیان و پێستی ئەوکەسانەدا کە ترسی خوایان لە دڵ دایە، پاشان پێست و دڵیان بۆ یادی خوا نەرم دەبێت، ئا ئەوە هیدایەتی خوایە، کە هەرکێی پێخۆشبێ، بەرەو هیدایەتی دەبا، هەر کەسیش کە خوا گومڕای بکا، کەسی دیکە هیدایەتی ناکات).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٨٨)ی سورەتی (الأنعام)، مرۆڤەکان موسەیەرن و هیچ شتێک لەدەستی خۆیاندا نییە و هەر خوایە مرۆڤەکانی کردۆتە دوو بەرەی دژ بەیەک و بەشێکیان کە خۆی ویستی لەسەرە ڕاستەڕێی کردوون و بەهەشتیان پێ دەبەخشێ و بەشەکەی تریش گومڕای کردوون و لە ئاگری دۆزەخ دەیانسووتێنێ! ئێ من چارم چییە و چی بکەم، کە خوداکەتان مەیلی لەسەر نەبێ و بەبێ ئارەزووی خۆم منی خستبێتە بەشی دووەم و سەری لێ شێواندبم و دواتریش بۆ تەپانی بنی دۆزەخ و ئاگرە لەش پڕوکێنەکە فڕێم بدات؟\nئەم ئایەتە دەڵێ: (ذَٰلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ ۚ وَلَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُم مَّا كَانُوا يَعْمَلُونَ ٨٨).\nواتە: (ئەو هیدایەت کردنە لەلای خوایە، کە هیدایەتی هەرکەسێ لە بەندەکانی خۆی پێ دەدات کە مەیلی لێ بێ، خۆ ئەگەر هاوبەش بۆ خوا پەیدا بکەن، کردەوەکانیان هەمووی بەفیڕۆ دەچێ).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (١٧٨)ی سورەتی (الأعراف)، مرۆڤەکان موسەیەرن و تەنیا خوایە هەموو شتێکی بە بڕیارێکی تاکڕەوانەی خۆی داوەو دەبێ ئەو دۆزەخەی کە خۆی دروستی کردووە پڕی بکاتەوە بە مرۆڤەکان و لەوێ مرۆڤی سووتاو، سورەوەکراو، لە شیش دراو و برژاو ببینرێ! دیارە خودا خۆی زۆر ماندوو بووە بە دروستکردنی دۆزەخ، خۆ ناکرێ دوای ئەم هەموو ماندووبوونەش بەکاری نەهێنێ و کەسی فڕێ نەداتە ناو؟\nئەم ئایەتە دەڵێ: (مَن يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِي ۖ وَمَن يُضْلِلْ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ ١٧٨).\nواتە: (ئەوەی خوا هیدایەتی بدات ئەوە ڕێگەی ڕاست دەگرێتە بەر، هەر کەسێکیش گومڕا بکات، ئەوە هەر ئەوانن کە زیان پێگەییشتوون).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٤)ی سورەتی (إبراهیم)، سەرجەم مرۆڤەکان موسەیەرن، لە هەمان کاتیشدا خودا بەگوێرەی قورئان باسی ئەوە دەکات کە بۆ هەر نەتەوەیەک پێغەمبەرێکی بە زمانی خۆیان ناردووە! بەڵام بەگوێرەی ئەو ئایەتە و سورەتە بێت، محەمەد کە عەرەبە و بۆ ئەوە نێردراوە تا ئایینی ئیسلام بڵاوبکاتەوە لەنێو عەرەبدا، کەواتە ئیسلام و محەمەد هیچ پەیوەندییەکیان بە کوردەوە نییە!\nئەم ئایەتە دەڵێ: (وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ۖ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي مَن يَشَاءُ ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ٤).\nواتە: (هیچ پێغەمبەرێکمان نەنارد مەگەر بە زمانی گەلەکەی خۆی، تا هەموو شتێکیان بۆ ڕوون بکاتەوە، خوا هەرکەسێکی ویستبێ گومڕای دەکا و کێشی بوێ هیدایەت (ڕاستەڕێی) دەکاو هەر خۆی خاوەن دەسەڵات و دانایە).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٩)ی سورەتی (النحل)، سەرەتا مرۆڤەکان موسەیەرن و موخەیەر نین، دواتریش خوا بە هیچ شێوەیەک نەیویستووە هیدایەتی مرۆڤەکان بدات، یان ڕێگەی ڕاستیان پیشان بدات، بەڵکو هەر بۆ خۆشی خۆی وای کردووە کەسانێکی زۆر گومڕاو سەر لێ شێواو بن و دواتریش ئاگری دۆزەخ بە جەستەی ئەو کەسانە گەشترو گەرمتر بکات.\nئەم ئایەتە دەڵێ: (وَعَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ وَمِنْهَا جَائِرٌ ۚ وَلَوْ شَاءَ لَهَدَاكُمْ أَجْمَعِينَ ٩).\nواتە: (خوا هەر ئەوەندەی لە سەرە ڕێگەی ڕاستتان نیشان بدات. ڕێگای چەوتیش هەیە، ئەگەر خوا بیویستبا، هەر هەمووتانی هیدایەت دەدا بەگشتیی).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٤٦)ی سورەتی (النور)، مرۆڤەکان موسەیەرن و هەرگیز موخەیەر نین، خوا چۆنی بوێت ئاوا بەشێوەی کەر و ڕەشەوڵاغ لێمان دەخوڕێ! ئەوە جارێک و دووان و دەیان نییە، کە لە قورئاندا نووسراوە، کە خوا ویستی لەسەر هەرکەسێ بێ هیدایەتی دەدات و ڕاستەڕێی دەکات و ویستی لەسەر هەرکەسێکیش نەبێ گومڕاو سەر لێ شێواوی دەکات و فیلمی دەسووتێنێ! کەواتە بۆ گلەیی لە مرۆڤەکان دەکەن کە باوەڕ بە خودا ناهێنن، بۆ گلەیی لە خودا ناکەن کە بۆ بەمشێوەیە سەری لە مرۆڤی وەکو من تێکداوەو ڕێگەی لێ گۆڕێوە؟\nئەم ئایەتە دەڵێ: (لَّقَدْ أَنزَلْنَا آيَاتٍ مُّبَيِّنَاتٍ ۚ وَاللَّهُ يَهْدِي مَن يَشَاءُ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ ٤٦).\nواتە: (چەندان بەڵگەی ڕوونمان دابەزاند، خوا ئەو کەسە ڕاستەڕێ دەکات کە ویستی لە سەرە بۆ ڕێبازی ڕاست).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٢٨٤)ی سورەتی (البقرة)، بۆمان دەردەکەوێ کە مرۆڤەکان نەک تەنیا موسەیەرن بەڵکو هەر هیچ دەسەڵاتێکیان نییە و هەموو شتێک لەلایەن خواوە بەسەریاندا سەپێندراوەو ئەوان تەنیا بڕیارەکانی خوا جێبەجێ دەکەن، ئەوەی خوا فەرمانی پێدابێ چاکە بکات، چاکە دەکات و ئەوەش کە فەرمانی پێدابێ خراپە بکات، یان باوەڕی بە قورئان و خوا نەبێ ئەوە بەگوێرەی فەرمانەکەی خوا ڕەفتاری کردووە! مادام خۆیشم دەبێ یەکێک بم لەوانەی کە بە فەرمانی خوا باوەڕم بە خۆیی و ئیسلام نەهێناوە، کەواتە دەبوایە (شاژن) و کەسانی دیکەش گلەییان لە خوا بکردایە، کە بۆ منی بەمشێوەیە دروست و سەرگەردان کردووە!\nئەم ئایەتە دەڵێ: (لِّلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِن تُبْدُوا مَا فِي أَنفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُم بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَن يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَاءُ ۗ وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ٢٨٤).\nواتە: (هەرچی لە ئاسمان و لە زەویدا هەیە خوا خاوەنیانە، ئەگەر ئەوەی لە دڵ و دەرونتاندا جێگیر بووە، دەری بخەن، یان بیشارنەوە خوا دەربارەی لێتان دەپرسێتەوە، ئەوسا لە هەرکەس بیەوێت خۆش دەبێت و هەرکەس بیەوێت سزای دەدات و خوایش دەسەڵاتی بەسەر هەموو شتێکدا هەیە).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (١١)ی سورەتی (التغابن)، دەردەکەوێ مرۆڤەکان موسەیەرن و هەر شتێک کە تووشیان دێ لە دەرەوەی دەسەڵاتی خۆیانە و ئەوە خوایە کە تووشی ئەو هەموو بەڵا، گرفت و کێشانەیان دەکات! هەر بۆیە ڕاشکاوانە دەڵێم، ئەو بەڵایانەی کە بەسەر هەرکەسێک یان مرۆڤەکان دادێت، ئەوە بە فەرمانی خوایە و کەس تێیدا بەرپرس نییە جگە لە خوا خۆی! ئەوەی کەسێک دەکوژێ، ئەوەی دەستدرێژی دەکاتە سەر کیژۆڵەیەکی شەش حەوت ساڵان و دەیکوژێ، ئەوەی دزی دەکات، ئەوەی چەند کەسێک یان بنەماڵەیەک بەشەڕ دەهێنێ، ئەوەی قوتی خەڵک داگیر دەکات، دەبێ هەموویان بێتاوان بن مادام خوا پێیکردوون! باشە ئەی بۆ هەرکاتێ کەسانێک بەگوێرەی ئەو تاوانانەی کە لە سەرەوەدا باسم کردوون، دەگیرێن، دەڵێن (شەیتان پێی کردووم)، باشە بۆ ناڵێن (خوا پێی کردووم)، مادام هەموو بەڵایەک بە فەرمانی خوا بەسەر مرۆڤەکان دادێ؟ هیوادارم هیچ کەسێک پاساوی ئەوە نەهێنێتەوە کە هەر بەڵایەک هۆکارێکی هەیە و مرۆڤەکان خۆیان هۆکارن، چونکە بەدڵنیایی و بەگوێرەی ئەم ئایەتەو چەندان ئایەتی دیکەش خوا بەڵاکانی ناردووە بۆ مرۆڤەکان و هەر خۆیشی هۆکارەکانیان بۆ دروست دەکات.\nئەم ئایەتە دەڵێ: (مَا أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ۗ وَمَن يُؤْمِن بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ ۚ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ١١).\nواتە: (کەس هیچ بەڵایەکی بەسەر نایە، مەگەر خوا فەرمان بدا، ئەوەی باوەڕی بە خوا هەبێ، خوا دڵی ڕاستەڕێی دەکات و خواش بە هەموو شتێک دەزانێ).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٥١)ی سورەتی (التوبة)، بۆمان ڕوون دەبێتەوە کە گشت بەڵایەک لەلایەن خواوە بۆ مرۆڤەکان دەنێردرێت و مرۆڤ توانای ئەوەی نییە بەڵاکان لەخۆی دووربخاتەوە. خوا بە مرۆڤەکان دەڵێ: (سەرەڕای ئەوەی کە هەموو بەڵایەک خۆم بۆتانی دەنێرم و هۆکارەکەشی هەر خۆمم، کەچی دەبێ سوپاس گوزاریش بن، کە ئەو هەموو بەڵایەتان بەسەر دێنم!\nئەم ئایەتە دەڵێ: (قُل لَّن يُصِيبَنَا إِلَّا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَنَا هُوَ مَوْلَانَا ۚ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ٥١).\nواتە: (بڵێ: ئەوەی خوا بۆی نەنووسیوین توشمان نایەت، هەر ئەو سەروەرمانە و پێویستە بڕواداران هەر پشت بە خوا ببەستن).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٣٨)ی سورەتی (المدثر)، مرۆڤەکان موخەیەر نەبووینە و موسەیەرن، بۆیە هیچ شتێک بەخواستی خۆیان ناکەن و بەپێچەوانەوە پێیان دەکرێت، پێکردنەکەش لە دەرەوەی سنووری دەسەڵاتی خۆیانە، چونکە خوایە شتە خراپەکان و تاوانەکانیان پێدەکات!\nخوا، باسی دەستکەوت دەکات، دەستکەوتی چی؟ ئەو کە تووشی سەدان بەڵاو کێشەم بکات، خۆی بڕیار لەسەر ژیان و چارەنووسم بدات، دەستکەوت کەی لەدەستی خۆم دایە؟ تۆ خۆت کێت بوێ گومڕای بکەیت و کێی دیکەشت بوێ ڕاستەڕێی بکەی، کە من لە گومڕاکان بم، بۆ دەبێ سزام بدەی؟ ئەی خۆت گومڕات نەکردووم بەبێ ئارەزووی خۆم؟\nئەم ئایەتە دەڵێ: (كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ ٣٨).\nواتە: (دەستکەوتی هەموو شتێک لە دەستی خۆت دایە).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٣)ی سورەتی (المائدة)، کە یەکێکە لەدوا ئایەتەکانی سورەتی مائیدە و قورئان و لێرەدا گوایە قورئان تەواو بووە! باشە ئەگەر ئەمە دوا ئایەتی نێردراوی خوا بێ کە لەم سورەتەدا هاتووە، بۆ دەبێ پشت بە فەرموودە (أحادیث)ی محەمەدی بەناو پێغەمبەری خودا ببەسترێ بۆ تەواوکردنی شەریعەی خودا؟ ئەی ئەوە نیە خودا لەم ئایەدا باسی ئەوە دەکات، کە ئایینی ئیسلامی بەتەواوی تەواو کردووەو کۆتایی بە ناردنە خوارەوەی ئایەت و سورەتەکانی قورئان هێناوە؟ ئاخر پشتبەستن بە فەرموودەکانی محەمەد و کارکردن پێیان، مانای ئەوە دەگەیەنێ کە قورئان ناتەواوە، ئەگینا بۆ پەنا بۆ وتەکانی محەمەد دەبردرێ؟\nئەم ئایەتە دەڵێ: (الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا ٣).\nواتە: (ئەمڕۆ ئایین و بەرنامەکەتانم بەکۆتایی گەیاندو نازو نیعمەتی خۆمم بۆ تەواوکردن و قایلم بەوەی کە ئیسلام ببێتە ئایینتان).\nبەگوێرەی ئایەتی ژمارە (٢٤)ی سورەتی (النساء)، ڕێگە بە هاوسەرگیری سیغە (المتعة) دراوە و لە سەردەمی محەمەدی بەناو پێغەمبەر و ئەبوبەکری سدیق پیادە کراوەو ڕێگەی پێدراوە، بەڵام دواتر عومەری کوڕی خەتاب بە بڕیاری تاکڕەوانەی خۆی قەدەغەی کردووە! باشە بۆ تا محەمەد لە ژیاندا مابوو قەدەغەی نەدەکرد؟ باشە بۆ بەشێکی موسڵمانەکان کە شیعەن تا ئێستاکەش باوەڕیان بەم هاوسەرگیرێتییە هەیە؟ باشە بۆ حزبە ئیسلامییە تیرۆریستە سوننەکانی وەکو (القاعدة، داعش، جند الإسلام، بۆکۆ حرام، جماعة النقشبندیین و چەندانی دیکە) تا ئێستاکە باوەڕیان بە هاوسەرگیری موتعە (زواج المتعة) هەیە و ناوەکەیان گۆڕیوە بۆ جیهادی نیکاح؟ باشە بۆ ئەم ئایەتە لە قورئان لانەدراوە و وەکو خۆی ماوەتەوە؟ هەر سورەت و ئایەتێک لە قورئاندا مابێتەوە، بەدڵنیایی و بەگوێرەی بەرژەوەندییە هەنوکەییەکان کاری پێدەکرێ! لە ئێستادا بەشێک باوەڕی پێی هەیە و پیادەی دەکات، هەرکاتێکیش دەسەڵات بگرنە دەست ئەوکاتە تەواوی موسڵمانەکان کاری پێدەکەن! بەگوێرەی ئایەتی (٢٤)ی سورەتی (النساء)، هاوسەرگیری چێژوەرگرتن (زواج المتعة)، بۆ ماوەی ڕۆژێک، هەفتەیەک، مانگێک یان چەند ساڵێک ڕێگە پێدراوەو تەنانەت پیاو بۆی هەیە و دەتوانێ ئەو کرێیەی کە لەگەڵ ژنە سیغەکراوەکە لەسەری ڕێک کەوتوون، دواتر لێی پەشیمان بێتەوەو کەمتری بداتێ، چونکە ئەوە هەر خوا خۆیەتی لەم قورئانەی گوایە بۆ محەمەدی کوڕی عەبدوڵڵای ناردووە، دەڵێ: (هیچ گوناهیش نییە لەسەرتان لە کەمکردنەوەی ئەو کرێیەی بۆ هاوسەرگیری چێژوەرگرتن (زواج متعة) لە ژنان، لەگەڵ هەر ژنێک لەسەری ڕێککەوتبوون لەدوای دیاریکردنی)!\nلەگەڵ (شاژن)دا زۆر گفتوگۆمان لەسەر ئەم ئایەتە دەکرد، کە ئەو هەردەم دژی بوو، ڕێگەی ئەوەشی نەدەدا بۆچوونی خۆمی بۆ ڕوون بکەمەوە. خۆم کە باوەڕم بە قورئان و هیچ ئایینێکی دیکە نییە، ئەگەر باوەڕم بە قورئان هەبوایە، باوەڕی تەواوم بە سەرجەم ئایەت و سورەتەکان دەبوو و دەبوومە داعش، چونکە داعش بە ئیسلامی تەواو دەزانم، کە ڕێک سەرجەم ئایەت و سورەتەکانی قورئان بەبێ هاوێرکردن و جیاکردنەوە پیادە دەکەن!\nئەم ئایەتە دەڵێ: (وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۖ كِتَابَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَأُحِلَّ لَكُم مَّا وَرَاءَ ذَٰلِكُمْ أَن تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُم مُّحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ ۚ فَمَا اسْتَمْتَعْتُم بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً ۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَاضَيْتُم بِهِ مِن بَعْدِ الْفَرِيضَةِ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا ٢٤).\nواتە: (حەرامە لێتان ئەو ژنانەی کە مێردیان هەیە جگە لە کەنیزەکتان، کە خوا بڕیاری داوە لە سەرتان، جگە لەوانەی کە باسکران، حەڵاڵە بۆتان بەهۆی ماڵ و دارایتانەوە هاوسەر بگرن تا پاکداوێن بن و لە سنووری ڕەوشتی بەرز دەرنەچن، جا لەگەڵ هەر ژنێکدا چێژتان لێ بینین (فما إستمتعتم بە) ئەوە فەرزە کە کرێکەیان بدەنێ و هیچ گوناهیش نییە لەسەرتان لە کەمکردنەوەی ئەو کرێیەی لەسەری ڕێککەوتبوون لەدوای دیاریکردنی، بەڕاستی خوا هەمیشە زاناو دانایە).\nPrevious ستانداری جیهانی شیعرو زیکری قه‌وزه‌کان … بابی ئاکرێ\nNext ئەم جەنگە پێویستە بوەستێت! ئاوابونی خوێناوی “سیستەمی نوێی جیهانی”ئەمریکا! … سامان کەریم


ئەمریکا: موفتیی گەورەی داعش کوژرا – كوردى پۆست\nrhewal\tئەمریکا: موفتیی گەورەی داعش کوژرا\t20/06/2017 kurdipostgroupلێدوانێک بنووسە\tKURDISTANI\nهێزەکانی هاوپەیمانان بە سەرکردایەتیی ئەمریکا رایدەگەیەنن لە سووریا کەسێکیان کوشتووە کە بە “موفتیی گەورە”ی داعش ناسراوە. لە راگەیەندراوێکدا هێزەکانی هاوپەیمانان ئاشکرایانکردووە کە هێرشێکی ئاسمانیدا کە لە کردوویانەتە سەر شارۆچکەی مەیادین لە سووریا، توانیویانە تورکی ئەلبنعەلی، موفتیی گەورەی داعش، بکوژن کە کەسێکی زۆر نزیک بووە لە ئەبووبەکر بەغدادی، خەلیفەی داعش.\nلە راگەیەندراوەکەدا هاتووە کە ئەلبینعەلی رۆڵی گەورەی گێڕاوە لە راکێشانی چەکدارانی بیانی بۆ نێو داعش و هانیشیداون لە سەرتاسەری جیهان هێرش و تەقینەوە ئەنجامبدەن.\nلە ساڵی 2015ەوە ئەلبینعەلی سەرۆکی پیاوانی ئایینیی نێو داعش بووە و لەو ماوەیەدا چەندین فتوای داوە کە سەربڕین و کوشتن و تووندوتیژیی حەڵاڵکردووە. هەروەها فتواشی داوە بۆ دامەزراندنی خەلافەتەکەی داعش و داوای لە داعشییەکان کردووە بەیعەت بە ئەبووبەکری بەغدادی بدەن “وەک خەلیفە”.\nفتوایەکی دیکەی ئەلبینعەلی سەبارەت بە رفاندن و دەستدرێژیکردنە سەر کچانی کوردی ئێزدی بوو بەبیانووی ئەوەی کە موسڵمان نین و چەکدارانی داعش دەتوانن بیانڕفێنن.\n– ساڵی 1984 لەدایکبووە و خەڵکی بەحرەینە\n– قازیی شەرعیی داعش بوو و بە “موفتیی گەورە” دەناسرا\n– بەرنامەیەکی رادیۆیی لە رادیۆکەی داعشدا هەبوو بۆ فتوادان\n– فتوا بەنێوبانگەکانی بریتین لە:\n1- رفاندنی کچانی کوردی ئێزدی\n2- دامەزراندنی خەلافەتی داعش\n3- بەیعەتدان بە ئەبووبەکری بەغدادی وەک خەلیفە\n4- سەربڕینی ئەوانەی دژی داعشن\n– بەکالۆریۆسی لە بەشی زانستە ئیسلامییەکان لە بەیرووت هێناوە\n– ساڵی 2007 لە یەمەن پەیوەندیی بە قاعیدەوە کردووە\n– 2013 چووەتە لیبیا و پەیوەندیی بە گرووپە تووندئاژۆکانەوە کردووە\n– ساڵی 2015 خۆی گەیاندووەتە رەققە و بووەتە سەرۆکی پیاوانی ئایینی داعش\n– ساڵی 2013 بەحرەین رەگەزنامەی لێ ستاندووەتەوە\n– کۆتایی مانگی پێنجی 2017 لەلایەن هاوپەیمانانەوە کوژراوە\nئەمریکا: موفتیی گەورەی داعش کوژرا\tڕێدۆزیی بابەت\nبابه‌تی پێشووموختار نه‌قشبه‌ندی: موشه‌که‌کان په‌یام و هۆشداریه‌ک بوو بۆ ئه‌مه‌ریکا، ئیسرائیل و عه‌ره‌بستانی سعودیبابه‌تی داهاتوو“س” پیتە مەترسیدارەکەی داعش لەسەر دیواری خانووەکانی موصڵ وه‌ڵامدانه‌وه هەڵوەشاندنەوەی وەڵام\tEnter your comment here...


لە ئێستادا عێراق بووەتە جێی جەنگی درۆنەكان و كوردستانیش بووەتە بەشێك لەو ململانێیە، ئیستا گروپە چەكدارەكانی نزیك ئێران شەڕی سەنگەر ناكەن و هەركات بیانەوێت بە مووشەك یان بە درۆن هێرش دەكەنە سەر هەولێر و بە ئاسانی ئاسمانی شارەكە دەبەزێنن.\nلە نوێترین هێرشدا، شەوی 6-7-2021 بە فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی بۆمبڕێژكراو هێرشكرایەسەر فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتیی ھەولێر و كۆنسوڵخانەی ئەمریكاش زەنگی ئاگاداركردنەوەی لێدا.\nهێرشەكە بە درۆن بووە و درۆن بریتییە لە فرۆكەی بێ فرۆكەوان كە دەكرێت ئۆتۆماتیكی كاری خۆی بكات یاخود كەسێك لە شوێنیكی ترەوە كۆنتڕۆڵی بكات بۆ ماوەیەكی دورودرێژ.\nلەماوەی ساڵی رابردوودا چەندین هێرش كراوەتە سەر فرۆكەخانەی هەولێر و هەموویان بەتەواوی پەیوەندییان پێكەوە هەیە، سەرجەمیشیان یەك بكەریان هەیە كە گروپە چەكدارە جیاوازەكانی سەر بە حەشدی شەعبی نزیك لە ئێرانن.\nدرۆنی سەربازی كەمترین ماوەی لە ئاسماندا 50 كیلۆمەترە و دوورترین مەوداش نزیكەی 25 هەزار كیلۆمەترە، بەپێی راپۆرتێكی پێگەی دی دەبلیوی ئەڵمانی ئێران یەكێكە لەو وڵاتانەی درێژخایەنترین پرۆگرامی درۆنی هەیە.\nتەنها لە پێنج ساڵی رابردوودا لە رۆژهەڵاتی ناوەراست، ئێران، توركیا، ئیسرائیل، و ئیمارات ملیارێك و ٥٠٠ ملیۆنیان لە پرۆگرامی درۆندا سەرف كردووە.\nلەمانگی رابردوودا حوسەین سەلامی، فەرماندەی سوپای پاسداران رایگەیاند درۆنیان هەیە كە توانای فڕینی حەوت هەزار كیلۆمەتری هەیە.\nبەڵام ئەم درۆنانە نادرێن بە هێزەكانی سەر بە ئێران بەڵكو زۆربەیان درۆنی بچوك و كورت مەودایان هەیە.\nئەوەی لە هێرشەكەی هەولێردا بەكارهات درۆنی بۆمبی چێنراو بوو كە درۆنێكی ئاساییە و بۆمبێكی پێوە دەبەسترێتەوە و لە جێگەی مەبەست بۆمب و درۆنەكە دەتەقنەوە، بەو پێیەش دەگونجێت ئەوەی هێرشەكەی ئەنجام دابێت لەناو هەولێردا بووبێت.\nئەم جۆرە تەكنینكە لە بەكارهێنانی درۆن لە ساڵی ٢٠١٤ەوە لەلایەن حەشدی شەعبییەوە بەكار دەهێنرێت كاتێك شەڕی دژ بە داعشی دەكرد.\nبەپێی وتەی مایكڵ نایتس، شارەزا لە بواری ئەمنی عێراقدا، حوسییەكانی یەمەن و حیزبوڵای لوبنان درۆنی باشتریان پێدەگا وەك لە حەشدی شەعبی بۆیە گروپەكە لەو لایەنەوە كەمێك فەرامۆشكراون و وردە وردە درۆنی پێشكەوتوویان بۆ رەوانە دەكرێ.\nلە ناوەراستی مانگی رابردوو، حەشدی شەعبی نمایشێكی سەربازی ئەنجامدا و تێیدا چەندین درۆنی قەبارە بچوك و گەورەی نیشاندا كە هەندێكیان توانای بڕینی هەزار كیلۆمەتریان هەیە.\nدوای هێرشە درۆنییەكەی هەولێر، گروپی سەرەیا ئەولیا دەم بەرپرسیارییەتی هێرشەكەی گرتە ئەستۆ و رایگەیاند كە بارەگایەكی نهێنی سیخورانی ئیسرائیلییان كردووەتە ئامانج.\nهەروەها ئەوەش خراوەتەڕوو كە "ئەگەر دوژمن دان بە زیانەكانیدا نەنێت ئەوا پێیان دەڵێین چەند زایۆنیمان كوشتووە لە ئۆپەراسیۆنەكەی هەولێر".\nبەڵام هێزەكانی هاوپەیمانان دوای هێرشەكە رایگەیاند هیچ زیانێكی ماددی و گیانی نەبووە و تەنها پوش و پەڵاش سووتاوە.\nمیدیا جیهانیەكان باس لەوەدەكەن، ئامانج لە هێرشەكانی سەر هەولێر و بەدیاریكراویش ئەو هێرشانەی دەكرێنە سەر بنكەكانی هاوپەیمانان پەیوەندی بە قوڵبوونەوەی ململانێی نێوان ئێران و ئەمریكاوە هەیە.\nهەروەها باس لەوەشدەكرێت ئەم هێرشانە وەك فشاری ئێران لێكدەدرێتەوە تا خواستەكانی بەسەر ئەمریكا و هێزە عێراقیەكاندا بسەپێنێت.\nئەوەی پەیوەندی هەیە بە گۆڕانی ئامانجی هێرشەكە لە بەغداوە بۆ هەولێر قوڵبوونەوەی ناكۆكیەكانی هەولێر و بەغدایە.\nئێران دەیەوێت هێزە سیاسییەكانی هەرێم لەو لایەنانە نزیك ببنەوە كە لە خۆیەوە نزیكن، ئەویش هاوكاتە لەگەڵ نزیكبوونەوەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق.\nپەیامێكی تر ئەوەیە ئێران دەیەوێت ئەو هەڕەشەیەی ئەمریكا پوچەڵ بكاتەوە كە لەئەگەری زیادبوونی هێرشی سەر باڵیۆزخانەی ئەمریكا لەبەغدا باڵیۆزخانەكە بگوازێتەوە بۆ هەولێر وەك پەناگەیەكی ئارام.\nئەم پەیامەش ئەوە دەگەیەنێت ئێران دەیەوێت ئەمریكا دڵنیا بكاتەوە كە لەهیچ شوێنێك پارێزراو نابێت.\nئەو هێرشانەی سەر هەولێر هاوكاتن لەگەڵ ئەو هێرشانەی حوسیەكانی یەمەن بۆ سەر چەند ئامانجێكی سعودیە ئەنجامی دەدەن، ئەمەش بەڕێكەوت نییە و ئێران پێكەوە لە چەند شوێنێك فشاری بۆ ئەمریكا هێناوە.\nلەساڵی ٢٠٢٠ەوە شەش جار هێرش كراوەتە سەر هەولێر بە موشەك و فرۆكەی بی فرۆكەوان كە یەكەم هێرش شەوی چوارشەممە 9-1-2020 كرایە سەر فرۆكەخانەی هەولێر تێیدا شەش موشەك ئاراستەی فرۆكەخانەكە كران.


پەکەکە خزمەتا ئەجیندایێن داگیرکەران دکەت! - دارکا مازی\nپەکەکە خزمەتا ئەجیندایێن داگیرکەران دکەت!\nئەندامێ پارلامەنتۆیا کوردستانێ بەھمەن کاک عەبدوللا رادگھینیت، باش دیار بوویە کو پەکەکە خزمەتا ئەجیندایێن داگیرکەران دکەت و نھا بوویە دوژمنێ ئەولەھی و ئارامیا ھەرێما کوردستانێ.\nئەندامێ پارلامەنتۆیا کوردستانێ بەھمەن کاک عەبدوللا ژ K24ێ را راگھاند، “پەکەکە خاکا ھەرێما کوردستانێ رادەستی وەلاتێن جیران دکەت. مخابن، پەکەکێ خوە وەک دژمنەکێ ھەرێما کوردستانێ یێ ئاشکەرا دیار کریە. دانانا TNT ل سەر ریا پێشمەرگە ژ ئالیێ پەکەکێ ڤە، نە جارا یەکەمە و نە جارا داوییە ژی. دەستێ پەکەکێ ب خوینا پێشمەرگە سۆر بوویە و ب نەحەقی وان ل سەر ئاخا وان شەھید دکەت.”\nتەکەز کر ژی، “پەکەکێ TNT ل سەر ریا ئارتێشا ترکیێ نەچاندیە. د راستیێ دا ژی، شەرێ ئارتێشا ترکیێ ژی ناکەت، ژ بەر وێ مە ھەست ب وێ کریە کو پەکەکێ شەر کر، تا کو عەفرینێ رادەستی ترکیێ بکەت، پشتی رادەستکرنێ ژی، یەک گولـلە د روویێ ئارتێشا ترکیێ دا ل عەفرینێ نەتەقاندیە. ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ 300 ک.م سنۆرێ وان ل گەل ترکیێ دا ھەیە، ھەتا نھا تەقە ل ئارتێشا ترکیێ نەکریە.”\nوی ئەندامێ پارلامەنتۆیا کوردستانێ گۆت ژی: “پەکەکە خزمەتا ترکیێ دکەت. ترکیێ بچیتە چ جھی، پەکەکە ژ بۆی وێ وی جهی ڤالا دکەت. ئەوێ ل شنگالێ ژی دکەت، رێگرتنەکا مەزن ل همبەر جێبەجێکرنا رێکەفتنا شنگالێ دکەت. ئەوا کو رێکێ ژ بۆی ترکیێ خوەش دکەت کو شنگالێ بۆمبەباران بکەت ژی، پەکەکە ب خوەیە.”


سوودمەندە سەرەکییەکانی جەنگی ئۆکرانیا\n08:02 - 2022-05-26\nسێ مانگ زیاترە جەنگێکی گەورە لە نێوان ئۆکرانیا و روسیا هەڵگیرساوە، دەمێکیشە وتراوە، لە جەنگە گەورەکاندا، کۆمەڵێک کۆمپانیای گەورە سوودمەندی سەرەکین، بەدڵنیاییەوە زەرەرەمەندی سەرەکیش، خەڵکی سیڤیلین. هێنری بیرانجە نوێنەری حکومەتی فەرەنسا لە کۆنگرەی ئاشتی رۆمای ساڵی 1918 وتی: نەوت وەکو خوێن وابوو بۆ جەنگی یەکەمی جیهانی. هەمیشە نەوت و جەنگ پەیوەندییەکی بەهێزیان پێکەوە هەیە، لەم جەنگەشدا دووبارە ئەم پەیوەندییە بە جوانی دەرکەوتووە، زۆربەی کۆمپانیا گەورەکانی جیهان، سوودمەندی سەرەکی بوون بەتایبەتی 4 کۆمپانیا گەورەکەی خۆرئاوا کە ئەوانیش بریتین لە « ئیکسۆن مۆبیلی ئەمریکی، تۆتاڵی فەرەنسی، شێلی هۆڵەندی - بەریتانی، بی پی بەریتانی» بەپێی دوایین راپۆرتی میدیاکانی ئەڵمانیا بێت، بۆ ئەمساڵ ئەم کۆمپانیایانە نزیکەی 200 ملیارد دۆلار قازانج دەکەن. هەربۆیە هەندێک پارتی چەپی ئەوروپی داوای باجی قوورس بەسەر ئەم کۆمپانیایانە دەکەن. ئەمەش لەکاتێکدا ژمارەی ئاوارەکان سەرو 6.5 ملیۆنە و هەزاران کەسیش کوژراو بریندارن و تادێتیش ژمارەی قوربانیانی ئەم جەنگەش زیاتر دەبێت.\nماوەیەکە لەناو میدیاکانی ئەوروپادا بەتایبەتی لە ئەڵمانیادا ، قسەوباسی زۆر لەبارەی سوودمەندی سەرەکی ئەم جەنگەوە دەکرێن. ئەمەش وایکردووە کە پارتە چەپەکان بێنە قسەو رەخنە لە حکومەتەکانیان بگرن و داوای راگرتنی ئەم جەنگە بکەن، کە ماڵوێرانی بۆ گەلی ئۆکرانیا، گرانیی و نائارامیشی بۆ تەواوی گەلانی ئەوروپا هێناوە.\n220 % قازانج\nبەپێ راپۆرتە میدیاییەکان بێت کۆمپانیای ئیکسۆن مۆبیلی ئەمریکی لە چارەکی یەکەمی ئەمساڵدا، بڕی 8.83 ملیارد دۆلاری قازانج کردووە لەکاتێکدا ساڵی پار لە چارەکی یەکەمدا تەنها 2.76 ملیارد دۆلاری قازانج کردووە، ئەمەش مانای وایە کە بە رێژەی 220 % قازانجی زیادی کردووە. کۆمپانیای تۆتاڵی فەرەنسیش بۆ چارەکی یەکەمی ئەمساڵ بڕی 10.1 ملیارد دۆلاری قازانجی کردووە لە کاتێکدا ساڵی پار لەچارەکی یەکەمدا تەنها 3.49 ملیارد دۆلاری قازانجی کردووە واتە بەرێژەی 187 % قازانجی زیادیکردووە. کۆمپانیای شێلی هۆڵەندی- بەریتانی، بڕی 11.22 ملیارد دۆلاری بۆ چارەکی یەکەمی ساڵ قازانجی کردووە، بەمشێوەیەش لە هەموو کۆمپانیاکانی تر زیاتر قازانجی کردووە، لەکاتێکدا ساڵی پار بۆ چارەکی یەکەم تەنها 4.55 ملیارد دۆلاری قازانجی کردووە واتە بەرێژەی 147 % قازانجی زیادیکردووە. کۆمپانیای بی پی بەریتانیاش بڕی 4،54 ملیارد دۆلار قازانجی کردووە لەکاتێکدا ساڵی پار بۆ چارەکی یەکەم 3.96 ملیارد دۆلار قازانجی کردووە، بەمشێویەش بەرێژەی 14 % قازانجی زیادی کردووە.\nجگە لەم کۆمپانیا خۆرئاواییانە، کۆمپانیاکانی خۆرهەڵاتیش قازانجی باشیان کردووە بۆ نموونە کۆمپانیای ئارامکۆی سعودییش بە یەکێک لە سوودمەندە سەرەکییەکانی جەنگی ئۆکرانیا دادەنرێت، بەپێی ئامارەکان بێت،بۆ چارەکی یەکەمی ئەمساڵ بڕی 39.5 ملیارد دۆلار قازانجی کردووە، بەم شێوەیەش بەرێژەی 82 % ی قازانجی زیادی کردووە. جێگەی ئاماژەیە کۆمپانیای ئارامکۆ، کۆمپانییەکی حکومییە و کاری بەرهەمهێنان و گواستنەوەو فرۆشتنی نەوتی سعودییە دەگرێتە ئەستۆ.\nجگە لە کۆمپانیاکانی نەوت، کۆمپانیاکانی بواری چەکو تەقەمەنی، کارەبا، گاز، سوودمەندی سەرەکین لەم جەنگەدا کە ماڵوێرانی گەورەی بۆ گەلی ئۆکرانیا هێناوە.\nهەرئەمەش وایکردووە کە پارتی چەپی ئەڵمانیا، داوای دانانی باجی زیاتر بەسەر کۆمپانیاکانی بواری نەوت و گاز بکات. ئەمەش لەکاتێکدا پێشتر لە ئیتالیا و یۆنان، باجی زیاتریان بەسەر کۆمپانیاکانی نەوت و گاز داناوە.\nئۆکرانیا زەرەرمەندی یەکەمە\nهەمیشە جەنگ تەنها لایەنی سوودمەندی نییە بەڵکە لایەنی زەرەمەندیشی هەیە، بە پلەی یەکەمیش ئەو شوێنانەی کە جەنگەکەی تێدا روو دەدات، زەرەرمەندی سەرەکین. لێرەشدا جەنگەکە کەوتۆتە ماڵی ئۆکرانییەکانەوە، کە ئەوانیش زەرەرمەندی سەرەکی ئەم جەنگەن. رۆژ لە دوای رۆژ ژمارەی قوربانیی و ئاوارە و بریندارەکانی جەنگەکە زیاتر دەبێت، بەپێی دوایین ئامار بێت ژمارەی ئاوارەکان گەیشتۆتە نزیکەی 6.5 ملیۆن ئاوارە، ژمارەی کوژراوی خەڵکی سیڤیل گەیشتۆتە نزیکەی 3500 کەس، ژمارەی بریندارەکانیش گەیشتۆتە 4 هەزار کەس، هەرچەندە بە تەواوەتی نازانرێت ژمارەی ئەو سەربازانەش چەندە کە کوژراون یان بریندار بوون، چونکە هیچ کام لە لایەنی جەنگەکە ئامارەی راستی بڵاو ناکەنەوە. بەڵام هەزاران سەربازیش کوژراو بریندار هەیە. جگەلەوەش بەشێکی زۆری خاکی ئۆکرانیا خاپوور بووە.\nئەوەی روون و ئاشكرایە کە گەلی ئۆکرانیا زەرەرمەندی سەرەکییە لەم جەنگەدا و کۆمپانیا گەورەکانی بواری نەوت و گاز و چەکوتەقەمەنیش، کە زۆربەیان هی وڵاتانی خۆرئاوان، ئەوان سوودمەندی سەرەکی ئەم جەنگەن.\nبەرازیل وڵاتێکی گەشەسەندووی جیهان\nلەبارەی وشە و رەنگی رەشەوە


دەنگدان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nدەنگدان بریتییە لە شێوازێک کە کۆمەڵەیەک پێی ھەڵدەستێت بە مەبەستی ھەڵبژاردنی بریارێک یان دەربڕینی بۆچوونێک لە دوای چەندەھا گفتوگۆ، مشتومڕ و، بانگەشەی ھەڵبژاردن. بەپێی دیموکراسی، کەسەکان بە دەنگدان دادەنرێن بۆ شوێن و پلە بەرزەکان. دانیشتووانی ناوچەیەک کە نوێنەرایەتی دەکرێن لەلایەن کەسێکی ھەلبژێردراوی فەرمییەوە بە «دەنگدەر» ناودەبرێن و کەسە پالێوراوەکەش بە «پاڵێوراو - نوێنەر». چەندەھا سیستەمی جیاواز ھەیە بۆ کۆکردنەوە و ھەژمارکردنی دەنگەکان.\n١ لە سیاسەتدا\n٣ ڕێگاکانی دەنگدان\n٣.١ ڕێگای پشتئەستوور بە کاغەز\n٣.٢ دەنگدانی ئامێری\n٣.٣ دەنگدانی سەرھێڵ\n٣.٤ دەنگدان بە نامە (پۆستە)\n٣.٥ دەنگدانی کراوە (ئاشکرا)\n٣.٦ ڕێگەی دیکە\nلە دیموکراسیدا، حکوومەت لەڕێی دەنگدان لە ھەڵبژاردنێکدا بنیات دەنرێت: شێوازێک کە ھاووڵاتییان یەکێک ھەڵدەبژێرن لە نێوان کۆمەڵێک کەسدا بە مەبەستی فەرمانڕەواییکردن. لە دیموکراسییەکی نوێنەریدا، ھاووڵاتییان ھەڵدەستن بە دەنگدان و دەستنیشانکردنی نوێنەرەکان لە حکوومەتدا. لە دیموکراسیی ڕاستەوخۆدا، دەنگدان ڕێگایەکە کە دانیشتووان بە ڕاستەوخۆ بڕیار دەدەن و دەتوانن ڕەشنووسەکان بگۆڕنە سەر یاسا.\nدەنگدان بریتییە لە دەربڕینێکی فەرمیی بڕیار و ھەڵبژاردنی کەسێک بۆ دژێتی یان پەسەندکردنی یەکێک لەمانە: پرسیار یان بابەتێکی پێشنیارکراو، کەسێک، پالێوراوێکی دیاریکراو، کۆمەڵێک کەسی پاڵێوراو یان حیزبێکی سیاسی. زۆرێک لە وڵاتان شێوازی پێشنیاری نھێنی بەکار دەھێنن بۆ نەترساندنی دەنگدەران و پاراستنی تایبەتێتی سیاسییان.\nدەنگدان لە وێستگەی (یەکەی) دەنگدان بەڕێوە دەچێت. کردەی دەنگدان لە ھەندێک وڵات خۆویستانەیە و لە ھەندێک وڵاتی وەک ئوستراڵیا ناچارییە.\nھەر کاتێک کۆمەڵێک کەس ڕێک نەکەوتن و ھاوڕا نەبوون لە بڕیاردان لەسەر بابەتێک، دەنگدان یەکێکە لە شێوازە ھەرە باو و بەربڵاوەکان بۆ یەکلاییکردنەوەی بڕیارێک بە شێوازێکی ئاشتییانە و بێ توندوتیژی. زۆرجار مافی دەنگدان سنووردار کراوە بۆ چەند کەسێکی دیاریکراو. ئەندامانی کۆمەڵگە، ئەندامانی یانەیەکی دیاریکراو یان پشکداری کۆمپانیایەک دەتوانن فەرمانبەرانیان ھەڵبژێرن و دەستکاریی یاسا بکەن یان ھی نوێ دابڕێژن، بەڵام کەسانی دەرەوەی ڕێکخراوەکە مافی ئەم دەنگدانەیان نییە.\nدەنگدان دەکرێت ئەم شێوازانە لەخۆبگرێت: نووسراوێکی فەرمی، ژماردنێکی سادە بە دەستەکان، دەنگدانی دەنگی، سیستەمی وەڵامی ئامادەبووان یان بە نافەرمی گەیشتنە ئەو ئەنجامەی کامەیان لەبارترە لەلایان زۆرینەی خەڵکییەوە.\nڕێگای پشتئەستوور بە کاغەزدەستکاری\nباوترین ڕێگە بۆ دەنگدان شێوازی پێشنیاری کاغەزییە کە دەنگدەران ھەڵدەستن بە ھەڵبژاردنی ئەو کەسەی پێیان باشە و لەگەڵیاندا دەگونجێت. ئەمەش لە ڕێگەی لایەنگری و دەستنیشانکردنی ئەو کەسە یان حیزبە پاڵێوراوەی لە ڕیزبەندیی پێشنیارەکە ناوی ھاتووە، یان دەنگدەر ناوی پاڵێوراوەکە دەنووسێت ئەگەر ناوەکە نەھاتبوو.\nئەم شێوازە ئامێری دەنگدان بەکار دەھێنێت کە دەکرێت دەستی یان ئەلیکترۆنی بێت. لە وڵاتی بەڕازیل، دەنگدەران ژمارەی پاڵێوراوەکە دەنووسن کە دەیانەوێت دەنگی بۆ بدەن و، دواتر بە دەرکەوتنی وێنەی پاڵێوراوەکە لەسەر شاشەی ئامێرەکە دەنگەکەیان دووپات دەکەنەوە.\nلە ھەندێک لە وڵاتاندا ھاووڵاتییان ڕێگەپێدراون لەسەر ھێڵی ئینتەرنێت دەنگ بدەن؛ وڵاتی ئیستۆنیا یەکێک بوو لە یەکەمین وڵاتەکان کە دەنگدانی سەرھێڵی بەکارھێنا و لە دەنگدانی ناوخۆییی ساڵی ٢٠٠٥ بەکار ھاتبوو.\nدەنگدان بە نامە (پۆستە)دەستکاری\nچەندەھا وڵات ڕێگە دەدەن بە دەنگدانی نامە کە تێیدا دەنگدەران پێشنیار و پاڵێوراوەکانیان بە نامەیەک بۆ دەڕوات و پاشان دەنگەکە بە پۆستە بۆیان دەگەڕێتەوە.\nدەنگدانی کراوە (ئاشکرا)دەستکاری\nبە پێچەوانەی دەنگدانی نھێنییەوە، دەنگدانی ئاشکرا ھەیە کە لە شوێنێکی گشتیی باودا ئەنجام دەدرێت و بە ژماردنی دەنگەکان بە ڕاستەوخۆ و ئاشکرا بەڕێوە دەچێت وەک وڵاتی سویسرا لە ھەرێمەکانی گلارۆس، گریسۆنس و شیڤس.\nلە گامبیا، دەنگدان بە بەکارھێنانی ھەڵمات بەڕێوە دەچێت؛ ئەم ڕێگایە لە ساڵی ١٩٦٥ بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ نەخوێندەواری ھاتە کایەوە. وێستگەکانی دەنگدان دەفرێکی ئاسنی لەخۆ دەگرن کە بۆیە کراوە بە ڕەنگی حیزبی پاڵێوراو و وێنەیەکی کەسی پاڵێوراوی پێوە نووسێنراوە. دەنگدەران ھەڵماتێکیان پێ دەدرێت بۆ دانانی لە دەفری ئەو پاڵێوراوەی دەیانەوێت و، کە ھەڵماتەکە دەخەنە دەفرەکەوە، زەنگێک لێ دەدرێت وەک نیشانە بۆ ھەژمارکردنی دەنگەکە. بۆ دوورکەوتنەوە لە سەرلێشێوان، ھەموو جۆرە ھاتوچۆیەک بە پاسکیڵ لە نزیک وێستگەی دەنگدان قەدەغە دەکرێت لە ڕۆژی دەنگداندا.\nسیستەمێکی ھاوشێوە لە یانە و ناوەندە کۆمەڵایەتییەکاندا بەکار دەھات بە دانانی تۆپێکی سپی وەک پشتگیریکردن و تۆپێکی ڕەش وەک ڕەتکردنەوەی بابەتێک.\n^ "Voting – GOV.UK". www.gov.uk. Retrieved ٢٠١٨-٠٦-٠٩.\n^ Illiterate voters: Making their mark The Economist, 5 April 2014\n^ Gambia vote a roll of the marbles The Telegrapgh, 29 November 2016\n^ ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی <ref> ھەڵە؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری BBC نەدراوە\nکۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە دەنگدان تێدایە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=دەنگدان&oldid=855926»\nدواجار لە ١٨:١٦ی ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:١٦ی ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


دەچمەوە بۆ چین - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در جمعه, 03 مرداد 1399 16:03\n'بارزانی قابلەمە' لە دووکانەکەی خۆی دانیشتووە. وەڕەز بەسەر کورسییە رەشە رەنگ هەڵبزرکاوەکەیدا شۆر بووەتەوە. تاقەتی هیچ شتێکی نیە. هەناسەی بە زەحمەت هەڵدێ. بە دەستماڵێکی تەڕ زوو زوو ناوچاوان و پشت مل و ژێر ملی دەسڕێتەوە و جارجارەیش بە لێوانێک لە فلاسکەکە ئاودەخواتەوە. وەک بۆ خۆی دەڵێ خوای نەماوە. دەڵێ ترامپ هیچ و کڕۆنا هیچ و ئەمەیش بە سەریا، بەزیانەبێ لەم گەرمایە!... ئاخر خواگیان تۆ بۆ؟\nلە دوێ شەوەوە هەواڵێکی خۆش بڵاوبووەتەوە. حکومەت لەگەڵ چین سازاوە و قەرادادێکی بیست و پێنج ساڵەی لەگەڵ بەستووە. بارزانی قابلەمە هەواڵەکەی پێخۆش بوو، هەرچەند زۆری نەبزوواندبوو. بەڵکو دەروویەک لەم خەڵکە بکرێتەوە و رزق و رۆزی روو لە وڵات بکاتەوە، بەڵام هەرچی دەیهێنێ و دەیبا زۆریش پێی دڵخۆش نیە. ئەی ئەوە نیە ترامپ هەڕەشە دەکا و قەڵەوکەی وەزیریشی بەگژ وڵاتی چیندا دەچێتەوە! بارزانی قابلەمە دەست دەبا کەمێک دەنگی رادیۆکە زیاد دەکا. لەسیاسەت زۆر ناگا، بەڵام لای سەیرە کە حکومەت لەگەڵ حکومەتێکی کافر و خوانەناس لەم ئاستەدا سازاوە. لەبیریەتی کاتی خۆی کە قاچاخچی بوو و ئەمدیواودیوی سنووری دەکرد، باس باسی تووتە و چریک بوو. ئەو تووتانەی هێنایاننە سەر تەلەفزیۆن و قسەیان پێکردن. دەیانگوت خوانەناسن و بۆیە وایان لێدەکەن. بارزان لە تەلەفزیۆنەکە رامابوو، لێی وردببوەوە، ئەوانەی وا دانیشتبوون و روو بە کامێراکە دەدوان سەرەڕای هەموو شتێک چەند زیرەک دەهاتنە بەرچاوی، باشە ئەو هەموو قسە لە کوێوە دێنن،... تەح! جا لێیان گەڕێن داخۆ چی دەکەن! ئەمەی دەگوت و پاش ماوەیەک زۆر خێرا هەڵدەستا و چیتر تاقەتی گوێگرتنی نەدەما. بۆچی سەری خۆی بە شتێک بێشێنێ کە تێی نەدەگەیشت. دیسان بیری چین کەوتەوە. بە خۆی گوت بەخوا سیاسەت سەیرە، کافرەکان یەک رۆژ دۆستن و یەک رۆژ دوژمن،... دە تێی هەڵڵە!\nپەرداخێکی تر ئاو دەخواتەوە. لاملێکی تری لێ دەسڕێ و زیاتر خۆی لەناو کورسییەکەدا نوقم دەکا. لەژێر چاوەوە سەیری ئەیرکۆندیشنەکەیش دەکا. بڕیاردەدا بۆ ساڵێکی تر حەتمەن بیگۆڕێ. لە دەرەوە دەنگی چۆلەکەکان دێنە گوێ. تاق و لۆق جارەوبارە ماشینێک تێدەپەڕێ. بارزان چاوەکانی هەتا دێن زیاتر شڵ دەبن. بەزەحمەت چاوهەڵدێنێ و سەیری دەرگاکە دەکاتەوە. ئا، پێوەدراوە، بەڵام دانەخراوە. بارزانی قابلەمە لەبەر خۆیەوە دەڵێ چاوی دەرێ! ئەوسا بیری چین دەکەوێتەوە. ئای یادی بەخێر ئەو ساڵانە! چەند خۆش بوون. بەخوا وڵاتێکی بەپیت و بەرکەت بوو، لە زۆر و بۆریی خەڵکەکەی، لە شارە گەورەکانی، لە چراخانی بوونیان، لە کچۆڵە ناسکەکانیان، ئای یادی بەخێر،... چۆن قوڕمان بۆ گیراوەتەوە!... نا نا، دەبێتەوە،.... دەچمەوە، ژیان هەروا نابێ. بارزان بەرەبەرە چاوەکانی تەواو دەنیشنە سەر یەک. مێشەکەی بەرامبەری هەڵدەفڕێتەوە و ئەمجارە لەسەر شانی چەپی دەنیشێتەوە. بارزان ئاگای لێ نیە. مێشکوژەکە لە دەستییەوە بەردەبێتەوە و، دەکەوێتە خوارەوە.\nبارزانی قابلەمە لە ناو فڕۆکەیەکدایە و لە قووڵایی ئاسمان بەرەو چین بەڕێوەیە. وەک هەمیشە لە پەنجەرە گچکەکەوە سەیری ئاسمانی روون و بەرز دەکا. سەیری هەورەکان کە لەو خوار خوارانەوە سپی دەکەنەوە. گمەگمی تەیارەکە کە دەبێتە هۆی کپ بوونی گوێ،... لەرەی بەئاستەمی. بارزان باوەڕناکا دیسان بەرەو چین بەڕێوەیە. لە دوواسەفەر چەند ساڵێک دەگوزەرێ. بزەیەک دەنیشێتە سەر لێوی و لە موسافیرکەی تەنیشتی دەڕوانێ. دەبینێ کابرایەکی چینییە. بە بزەوە پێی دەڵێ "هەوریو؟" کابرای چینیش بە رووخۆشی وەڵامی دەداتەوە. بارزانی قابلەمە لەوپەڕی ناباوەڕیدا دەبینێ بە کوردی دەدوێ! دیسان سەیری دەرەوە دەکاتەوە و لەبەر خۆیەوە دەڵێ وادیارە دونیا زۆر گۆڕاوە!\nلەم کاتەدا کتوپڕ فڕۆکەیەکی شەڕکەر خۆی دەگەیەنێتە تەنیشت تەیارەکەی ئەوان. جوان چاوی لە فڕۆکەوانەکەیە. فڕۆکەوانەکە کە لە ئاست کورسییەکەی بارزاندا راوەستاوە، ماسکەکەی لەسەر دەموچاوی لادەبا و بە ئاماژەی لێو و دەست بە بارزان دەڵێ بۆ کوێ؟ ئەمیش دەڵێ بۆ چین،... بۆ شانگهای. فڕۆکەوانەکە ناوچاوی لێ تاڵ دەکا و دیسان ئاماژەی پێدەکاتەوە کە دەبێ بگەڕێتەوە. بارزان دەڵێ بۆ، بەڵام کابرای فڕۆکەوان تەنیا درێژە بە ئیشاراتەکانی دەداتەوە. زۆریش تووڕەیە. بارزانی قابلەمە لە ئیشارەکانی کابرا واتێدەگا ئەگەر نەگەڕێتەوە ئەوا بە مووشەک جنسەکانی دەتەقێنێتەوە و لەناویان دەبا. کە فڕۆکەکە دووردەکەوێتەوە بارزان وێنەی ئاڵایەکی ئامریکا بە کلکییەوە دەبینێ.\nبۆ بەیانی پێش ئەوەی بچێ بۆ فڕۆکەخانە، دیسان بۆ دڵنیایی زیاتر دەچێ بۆ شوێنی بارکردنی جنسەکانی و بۆ دوواجار سەیری بارەکەی دەکاتەوە کە خەریکە سواری کەشتی دەکەن. کەشتییەکە چەند گەورەیە. ئەوسا سارۆخە دژە ئاسمانییەکانیش دەبینێ کە لە بەشی دوواوەی پاپۆڕەکە دامەزراون و لە سەریان بەکوردی نووسراوە "بارزانی قابلەمە پارەکەی داوە." بارزان کە لە هەموو شتێک دڵنیایە، لەدووای ئەوەی تێروپڕ سەیری دوورکەوتنەوەی کەشتییەکە دەکا، تاکسییەک دەگرێ و بەرەو فڕۆکەخانە بەڕێدەکەوێ. هێشتا چەند سەد میترێک دوور نەکەوتوونەتەوە کە دەنگی هاژی تەیارە و تەقینەوە دێت. تاکسییەکە رایدەگرێ و بارزان بەپەلە دادەبەزێ، لە دوورەوە کەشتییەک دەبینێ کە دەتەقێتەوە و گڕ و دووکەڵێکی چڕ نوقمی خۆیان کردووە، لە ئاسمانیش فڕۆکەیەک دەبینێ کە بە مووشەک پێکراوە و خەریکە بەرەو ناو دەریاکە بەپەلە دەکەوێتەوە خوارەوە. رۆحی بارزان دەبێ بە ئاوێنەیەکی هەزار لەت.\nجەستەی رەشی مێشەکە بەسەر جامخانەکەدا پان و پڵیش ببووەوە. دەنگی هەنسکە هەنسکی بارزانی قابلەمە هەتاویشی وەڕزکردبوو. بارزان پڕ بە خۆی قیڕاندی "هەر دەچمەوە بۆ چین!"


Dark web - چاوگ\nپێداچوونەوی ٠٦:٥٤، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٨ لە لایەن Aras (لێدوان | بەشدارییەکان)\nوێبی تاریک ( Dark web)\nهەموومان ئاشناین بە تۆڕی فراوانی کۆمپیوتەر، کە ناوی لێ نراوە ئینتەرنێت، زۆرینەشمان بەشدارین و ڕۆژانە زانیاریی لێ وەردەگرین، یاخود لە ڕێی تۆڕەکۆمەڵایەتیەکانەوە تیایدا چالاکی خۆمان دەنوێنین. ئەوەی کەم بەئاگاین لێی و بگرە بەشداری و بوونمان نیە، تۆڕێکی هاوشێوەی ئینتەرنێتە، کە لە پشتەوە دروست بووە و خەڵکانێکی زۆر، کۆمپانیا و دامەزراوەی زۆریش بەشداری تیا دەکەن و تایبەت کراوە بۆ کۆمەڵە کارێکی بازرگانی و سنووردار. ئەم تۆڕەش کە لە پشتی ئینتەرنێتەوە دروست کراوە، بە (وێبی تاریک، دارک وێب dark web) ناونراوە.\nئەم دیوە تاریکە، بەشداربووانی و بەکارهێنەرانی دەتوانن نەناسراو بمێننەوە. کێ کاری تیا دەکا و کێ لەوێ بەشدارە، هیچ ڕوون نیە. لەبەرئەوەیشە کە ئەوەی لەوێ دەگوزەرێ هەموو گومانێکی خراپی لێ دەکرێ.\nوێبی تاریک، بە ئامراز و وێبگەڕی تایبەتی دەتوانیت بەشداری تیا بکەی. لەوانە بە وێبگەڕی (تۆر TOR).\nدارک وێب چیە؟\nبەشێکی شاراوەی وێبە (world wide web)، کە لە ڕێگەی ئامێرەکانی گەڕانەوە (گوگل، بینگ و یاهوو و هیتر) پەڕەکان و پێکهاتەکانی نادۆزیتەوە. واتە ناوەڕۆکەکەی ئیندێکس ناکرێ و دەست گەیاندن پێیان سنووردارە بۆ بەشداربووانی بە تەنیا. بەشداربووانی ئەم بەشە شاراوەیەش لە وێ، لە ڕێی تەکنیکی تایبەتیەوە ناو و نیشانیان بە نادیار دەکرێ و بێناسنامە دەبن. کە بە تەکنیکی ڕێڕەوکردنی پیازی(onion routing) ناودەبرێت. کە وەکو پیاز چەند چینێکی هەیە لەسەر یەکتر، ئەم بۆ قفڵ کردن و شاردنەوەی ناسنامە بە سێ چیندا تێ دەپەڕێنێ.\nئەم تەکنیکە لەگەڵ هەر داخوازیەکی نوێی بەشداربووەکە بۆ پەڕەیەکی وێب، هەڵدەستێ بەگۆڕینی ڕێڕەوی ناونیشانەکە و هەر جارەی بەشێوازێک ناسنامەی بۆ دەکات و ناسنامەی بنەڕەتی خۆی دەشارێتەوە. بەو شێوەیە بەکارهێنەر ئەشارێتەوە لە دابینکاران و چاودێرانی وێب، هاوکات لە خاوەنی وێبگە و لاپەڕەکانی سەردانیان دەکات. وەکو کۆنووسی(HTTP) نیە، کە نێرەر و وەرگرێگ هەبێت، بەڵکو تێکەڵەیەک هەیە کە چەندین نێرەر و وەرگری زانیاری ڕێک دەخا. وەکو کاری پرۆکسی سێرڤەر یان تۆڕی تایبەتی (VPN). لەمەوە گەرەنتی بێ ناسنامەیی لەم تۆڕەدا ماوەتەوە. ڕایەڵەی دارک وێب کە بە (تۆر TOR) ناودەبرێت، لە ڕێی نهێنیکردنی ناوەڕۆک و بەکارهێنەرانیەوە کار دەکا. ئەم ناوەیشی لە (The Onion Routing)ەوە وەرگرتوە.\nئینتەرنێت و وێبی قووڵ (دیپ وێب web deep) و (وێبی تاریک dark web)\nئینتەرنێت ڕایەڵەیەکی کراوەیە، هەموو زانیاریەکانی ناوی ئاوەڵان، ناوەڕۆکەکەی لە لایەن ئامێرەکانی گەڕانەوە ئیندێکس دەکرێن و بەردەستن بۆ دۆزینەوە و دەست گەیشتن پێیان ئاسانە.\nوێبی قووڵ (Deep web): ناوەڕۆکی زانیاریەکانی ئیندێکس ناکرێن، بەڵام دۆزین و دەست گەیشتن پێیان ئاوەڵایە لە ڕێی ناونیشانەکانیانەوە بە وێبگەڕ دەیان بینیتەوە. زۆرجار بە (وێبی شاراوە یان نادیار Invisible Web) ناوی دەبەن.\nبە پێچەوانەی ئەمانەوە، وێبی تاریک، ناوەڕۆکەکەی نە ئیندێکس دەکرێت و نە ئاوەڵایە بۆ هەموو، بەڵکو سنوردارکراوە بۆ بەشداربووانی.\nشارەزایان دەڵێن، بەڕێژەی یەک تا پێنج لەسەدا زانیاریەکان ئیندێکس کراون و خەڵک دەتوانێت بەهۆی ئامێرەکانی گەڕانەوە بدۆزێنەوە. کەواتە ڕێژەوی زۆرینەی لاپەڕەکانی ئینتەرنێت برێتین لەو دوو جۆرەی تر.\nناوەڕۆکی ئەم لاپەڕانە چین؟\nوەکو بەشە ناسراوەکەی تری وێب، کە ڕۆژانە بەکاری دێنین، ناوەڕۆکی وێبی تاریکیش بریتیە لە زانیاری و چەندین وێبگە، کە مەکۆ و شوێنی چالاکی تری تیا دانراوە، هاوکات شوێنی ئەو کەس و لاپەڕانەیشە کە وەکو ویکیلیکس هەواڵ و پەیامی جۆراڤەجۆر دەگەیەنن. بەڵام نە خاوەن وێبگە و لاپەڕەکان ناسراون و نە ئەوانەش کە وێبگەڕی دەکەن تیایاندا.\nچۆن و بۆچی دروست بووە؟\nساڵی ٢٠٠٢ لە توێژینەوەیەکدا لە زانکۆی کامبریدج، هەوڵ درا، ڕایەڵەیەک پێک بهێنرێت کە پارێزراو بێ لە سیخوڕی و هەواڵدزی و تەنیا کەسانێک بتوانن دەستیان پێ بگا کە مۆڵەتدراو بن. نەخشەی کار بەو شێوەیەبوو کە ئەم جۆرە ڕایەڵەیە بۆ دامودەزگاکانی ئەمەریکا و کاری سەربازی بخرێتە گەڕ. یەکەم وەشانی تاقیکاری لە ساڵی ٢٠٠٢ دا بڵاو بووەوە. دواتر پەیمانگا و بەشەکانی لێکۆڵینەوە لە ئەمەریکا لەسەر برەو پێدانی کاریان کرد. ئەمڕۆکە دوو لەسەر سێی تێچوونی ئەم بەشە تاریکەی وێب لە لایەن ئەمەریکاوە خەرج دەکرێ و بەشێکیشی لە لایەن کەس و دامەزراوەی تایبەتیەوە کە دەیانەوێت لە ڕێگەی ئەم تۆڕەوە زانیاریەکانیان ئاڵوگۆڕ پێ بکەن، بێ ناسینەوە و ناسنامەیەک.\nکێ چالاکی تیا دەکات؟\nئەوانەی کاری نایاسایی ئەنجام ئەدەن\nئەوانەی یاخین لە دەست دیکتاتۆرەکان و لەتاو زوڵم و ستەمیان زانیاری ئاڵگۆڕ دەکەن بێ ناسینەوەیان.\nئەوانەی کە بە دژەڕژێم یا ئۆپۆزیسیۆن خۆیان ناوزەند کردوە\nچەک و دەرمان فرۆشەکان\nبازرگانەکانی لە باج و خەراج خۆیان ئەدزنەوە\nتیرۆریست و ڕێکخراوەکانیان\nهاکەر و ئەوانەی ئاڵوگۆڕی دراوەی دیجیتاڵ دەکەن\nو بگرە هەموو ئەوانەی کە دەیانەوێت بەدوور لە ئامێرەکانی گەڕان و ئاشکرا زانیاری ئاڵوگۆڕ بکەن.\nچۆن بەشدار بم؟\nبەشێوەیەکی گشتی دەتوانیت (ڕاژەخوازی تۆر tor client) دابمەزرێنیت، لە ڕێی ئەمەوە هەوڵی پەیوەندی کردن ئەدرێت، پاشان کلیلێکت لێ وەردەگیرێت (digital signing) و ناسنامەی خۆت بەو تۆڕە پێ دەگات، کە وەکو کلیلی دەرگای کردنەوەی ئەم ڕایەڵەیە دەبێت. پاشان پرۆسەکانی کە باس کران لەسەرەوە، ناسنامەکەت لە ڕێی سێ چینی بەستنەوە بە ڕاژەکارەکان دەگۆڕێ، دواتر وەکو تونێلێک ڕێڕەوت پێ دەکا بۆ جیهانی تاریکی وێب و لەوێ دەتوانیت وەکو بەشداربوویەک زانیاریەکانی خواستت لەسەریەتی ئاڵوگۆڕ بکەیت.\n١. وێبگەڕی (TOR)\n٢. وێبگەڕی تۆر چۆن کار دەکات\n٣. بەستەر و شاراوەکانی وێب\n٤. زانیاری لەسەر وێبی تاریک لە ویکیپێدیاوە\nوەرگیراو لە «https://chawg.org/wiki/w/index.php?title=Dark_web&oldid=3303»


میدیاکانی ئەمریکا..جۆبایدنی بەربژێری دیموکراتەکان بووە 46ـەمین سەرۆکی داهاتووی ئەمریکا » پێگەی تۆڕی میدیای عێراقی\nمیدیاکانی ئەمریکا رایانگەیاند، جۆ بایدنی بەربژێری دیموکراتەکان بووە 46ـەمین سەرۆکی داهاتووی ئەمریکا و لە دۆناڵد ترەمپی، بەربژێری کۆمارییەکانی بردەوە.\nدوای چوار رۆژ ئەنجامی هەڵبژاردنەکان راگەیێندرا و جۆ بایدن ویلایەتی پەنسلڤانیای بردەوە و بەمەش بووە 46ـەمین سەرۆکی داهاتووی ئەمریکا و 284 کورسی بەدەستهێنا.\nئەمڕۆ جۆ بایدن رایگەیاند، کە ئەوان سەرکەوتنی پێشوەختە راناگەیێنن، "بەڵام ژمارەکان پێمان دەڵێن، ئەوە روونە کە ئێمە دەیبەینەوە". دەشڵێت، لە رۆژی رابردووەوە دەستبەکاربوونە لەگەڵ کامالا هاریسی جێگری، لەگەڵ ژمارەیەک لە شارەزایانی ئابووری و تەندروستی کۆبوونەتەوە و باسی پلانی تەندروستی و ئابوورییان کردووە.\nهەر ئەمڕۆش دۆناڵد ترەمپی بەربژێری کۆمارییەکان لە دوایین تویتیدا رایگەیاند، کە لە دەنگدان بە جیاوازییەکی زۆر لە پێشەوەیە و بردوویەتییەوە.


له‌لایه‌ن: ئەلەند ئەکرەم - به‌روار: 2021-03-09-22:45:00 - کۆدی بابەت: 3086\nبڵاوبوونەوە Diffusion ساکارترین جۆری گواستنەوەی ناچالاکە. واتە گواستنەوەی گەردەکانە لە ناوچەیەکی خەستی بەرزەوە بۆ ناوچەیەکی خەستی نزمتر. بە جیاوازی پلەی خەستی گەردەکان لە شوێنێکی دیاریکراودا دەڵێن خەستەلێژی Concentration gradient، سەرنج بدە کاتێک کڵۆ شەکرێک بۆ بنکی کوپەکە نوقم دەبێت. ئەمەش وادەکات کە خەستی گەردەکانی شەکر لە بنکی کوپەکەدا زیاتر بەرز بێت، وەک خەستییەکەی لە سەرەوەیدا، کە کڵۆ شەکرەکە دەست بە تواندنەوە دەکات گەردەکانی بە هێواشی لە ئاوەکەدا بڵاو دەبێتەوە، بەمەش لە بنکی کوپەکەوە بۆ سەرەوە دەگوازرێتەوە.\nبڵاوبوونەوە بە تەواوی بەدیدێت بە هۆی ئەو جووڵە وزەیەی کە گەردەکان هەیانە. بەهۆی ئەم وزەیەشەوە بەردەوام لە جوولەدان. کە هەرەمەکیانە دەجوڵێن و بە ڕێکی دەگوازرێنەوە تا بە تەنێکی دیاریکراو وەک گەردێکی دیکە یان دیواری کوپەکە دەکەون، بە ئاراستەیەکی نوێ بە هێڵێکی دیکەدا دەجووڵێن و دەگەڕێنەوە. ئەگەر هیچ شتێک ڕێگەیان پێنەگرێت ئەوا لە ڕێچکەی خۆیاندا بەردەوام دەبن، بەمەش گەردەکان بەرەو خەستەلێژی تایبەت بە خۆیان دەجوڵێن، واتە لە ناوچەی خەستی بەرز بۆ ناوچەی خەستی نزم.\nبە نەبوونی هەر کاریگەرییەکی لەناکاو بڵاوبوونەوە کۆتایی دێت، ئەویش کە خەستی گەردەکان لەو شوێنەی کە داگیری دەکەن هەمان خەستی دەبێت. کاتێک گەردەکانی ماددەیەکی دیاریکراو لە هەموو ئەو شوێنەی کە تێیدان هەمان پلەی خەستی دەبێت، هاوسەنگبوون Equilibrium بەدیدێت.\nگرنگ ئەوەیە کە بزانین تەنانەت لە باری هاوسەنگیشدا جوڵەی هەڕەمەکیانەی گەردەکان بەردەوام دەبێت. بەڵام لەبەر نەبوونی خەستەلێژی ڕەنگە گەردەکان بە یەک ئاراستە یان بە هەر ئاراستەیەک بجوڵێن. ئەم جووڵە هەڕەمەکیانەش لە زۆرینەی گەردەکاندا لە چەند ئاڕاستەیەکدا دەبێت کە هاوسەنگی نێوان گەردەکان بەدیدێنن و دەیانپارێزن.\nبڵاوبوونەوە بە ناو پەردەدا\nپەردەی خانە ڕێگە بە تێپەڕ بوونی هەندێک ماددە دەدات، و ڕێگە بە هەندیكیشیان نادات، ئەگەر گەردێک توانای تێپەڕبوونی هەبێت بە ناو پەردەی خانەدا ئەوا بڵاودەبێتەوە لە ناوچەیەکی خەستی بەرز لە لایەکی پەردەکە بۆ ناوچەیەکی خەستی نزم لە لایەکی دیکەی پەردەکەدا دەبێت.\nتوانای گەرد بۆ بڵاوبوونەوەی بە ناو پەردەی خانەدا لەسەر قەبارەی گەردەکە و جۆری و سروشتی کیمیایی پەردەکە بەندە. پەردەی خانە لە بەشێکیدا پێک دێت لە جووتە چینی چەوری و هەندێک لە پڕۆتینەکان، دەتوانن کونەکان لە پەردەکەدا پێک بهێنن. ماددە ناجەمسەرییەکان کە لە چەوریدا دەتوێنەوە بە ڕێگەی بڵاوبوونەوە بە پەردەکەدا تێپەڕدەبن، بۆ نموونە دوانۆکسیدی کاربۆن و ئۆکسجین هەردووکیان ناجەمسەرین و لە چەوریدا دەتوێنەوە و بە ڕێگەی بڵاوبوونەوە تێپەڕ دەبن. بەڵام گەردە زۆر بچووکەکان کە لە چەوریدا ناتوێنەوە بە ناو پەردەکەدا بە ڕێگەی گواستنەوە بە ناو کونەکانیدا بڵاو دەبنەوە.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : گواستنەوەی ناچالاک-بڵاوبوونەوە


ڕۆمانی گەڕان بەدوای زەمەنی ونبوودا – سه‌رده‌م\nڕۆمانی گەڕان بەدوای زەمەنی ونبوودا\nڕۆمانی گەڕان بەدوای زەمەنی ونبوودا…گەشتێکی نائومێد بۆ دۆزینەوەی دەزگایەکی چاپ و بڵاوکردنەوە\nچۆن دەزگاکانی بڵاوکردنەوەو چاپکردنی کتێب، شکستیان هێنا لە ئاشکراکردنی بلیمەتی برۆست؟\nنووسینی: ئەنیسە مەخالیدی\nوەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: باوکی ڕەهەند\nڕۆمانی گەڕان بەدوای زەمەنی ونبوودا، لە ڕووی ژمارەی وشەوە کە زیاد لە ملیۆنێک وشەیە، درێژترین ڕۆمانە لە جیهاندا. جگە لەوە ڕەخنەگران کۆکن لەسەر ئەوەی لە ڕووی بەهای ئەدەبی و جوانی شێواز و قووڵی شیکارییەوە، مەزنرتین ڕۆمانی سەدەی بیستەمە. بەڵام ئەم ڕۆمانە زۆری نەمابوو ڕوناکی نەبینێت، بەهۆی ئەوەی دەزگاکانی چاپ و بڵاوکردنەوە، ڕەتیانکردەوە بڵاویبکەنەوە و ناڕازیبوون لەوەی بەشی یەکەمی بڵاوکراوەتەوە.\nمارسێل برۆست ساڵی 1908، دەستیکرد بە نووسین لەم کارە قەبەیەیدا، لە ژوری دایکە مردووەکەی دەمایەوە، هەمو کاتی خۆی بۆ نووسینی ڕۆمانەکە تەرخان کردبوو، تا لە ساڵی 1911 توانی بەشی یەکەم بە ناونیشانی (جانب منزل سوان) تەواو بکات. دوای ئەوە کەوتە گەڕان بە دوای دۆزینەوەی بڵاوکارێک، ئەم ئەرکە لەسەرەتادا زەحمەت دیار بوو، چونکە برۆست لە ناوەندی ئەدەبی، ڕێزی لێنەدەگیرا. ئەم ناوەندە ئەدەبییە وایدەبینی برۆست، ڕۆشنبیرێکی لەخۆبایی سەر بە خێزانێکی بۆرجوازییە کە بۆ کات بەسەربردن، هاتوچۆی یانە ئەدەبییەکان دەکات، بێ ئەوەی لە تەواوکردنی کارێکی جوان و بەهاداردا سەرکەوتوو بووبێت. لویس ئاراگۆن-ی شاعیر ئاوا وەسفی دەکرد: (لەخۆباییەکی لوتبەرزە)، ئەناتۆل فرانس سەبارەت بە برۆست نووسیویەتی و دەڵێت: (ژیان زۆر کورتە و برۆست زۆر بێزارکەرە)، ئەندرێ جید بەهۆکاری ڕەفتارو هەڵسوکەوتی ئەرستۆکراتیانەی خۆبەگەوەرەزانی برۆست، ئەم نازناوەی لێنابوو: (دۆق/ الدوقە). هەرچی فێردیناند سیلین و باریز فاکان-ە، بەهۆکاری ئەوەی برۆست ئەسڵی جولەکەیە و مەیلێکی هاوڕەگەزبازی هەیە، پەلاماریاندەدا و هێرشیان دەکردەسەر. جگە لەوە، برۆست بەرهەمی کەم بوو، پێشتر دوو ڕۆمانی بڵاوکردبوەوەو پێشوازی باشی لێنەکرابوو، هەروەها کۆمەڵێ وەرگێڕانی سەرنەکەوتووی هەبوو. ئەمانە وایانکرد دەزگاکانی بڵاوکردنەوە، بە ساردو سڕیی و زۆر بە نەرێنی پێشوازی لە ڕۆمانە تازەکەی بکەن. یەکەم نامەی ڕەتکردنەوەی لەلایەن ئەندرێ جید-ەوە پێگەیشت کە سەرۆکی دەزگای ڕەسەنی (گالیمار) بوو بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە. برۆست هیواخواز بوو بەرهەمەکانی لەو دەزگایە چاپ و بڵاوبکاتەوە.\nئەندرێ جید پێیوا بوو برۆست، کەسێکی لوتبەرزو ڕۆح زلە، هەر بۆیە ڕۆمانە تازەکەی برۆست-ی نەخوێندەوە. بەڵکو تەنها دوو لاپەڕەی ڕۆمانەکەی کردەوە: لاپەڕە 62 کردەوەو تێیدا پەرەگرافی (زەیزەفۆن-ی لەئاو هەڵکێشراو و حەڵواکەی مادلین)ی بینی، ئەمە پەرەگرافێکی بەناوبانگە و بەهۆکاری تەفاسیلە وردەکەیەوە، خوێندنەوەی زەحمەتە. پاشان لاپەڕە 64 دەکاتەوە، تێیدا ئەو دەستەواژانەی بینی کە بۆ وەسیفکردنی کاراکتەری خاڵۆژنە “لیۆنی” نووسرابوون. هەڵدانەوەیەکی خێرای لاپەڕەکانی ڕۆمانەکە کە پێنج خولەکی نەخایاندووە، بەس بوو بۆ ئەوەی ئەندرێ جید بڕیاری کۆتایی دەربکات: (لە گالیمار شوێنێک بۆ ڕۆمانەکەی برۆست نییە)، ئەندرێ جید بێ ئاگایە لەوەی بەو بڕیارەی، یەکێک لە شاکارەکانی ڕۆمانی ئەدەبی کلاسیک ڕەتدەکاتەوە.\nپێش جەژنەکانی سەری ساڵ، برۆست لەلایەن دەزگای (ڤاسکاڵ) بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە، ڕەتکردنەوەیەکی دیکەی بەدەست گەیشت. ئەم ڕەتکردنەوەیە هاوپێچکرابوو بە ڕەخنەیەکی زۆر توند. ڕەخنەکە بە دیاریکراوی لەلایەن “جاک مادلین”ەوە نووسرابوو ، مادلین یەکێک بوو لە ئەندامانی لیژنەی خوێندنەوەی سەر بە دەزگاکە. زۆر بە خراپی پەلاماری ڕۆمانەکەی برۆست-ی دابوو، لەو ڕاپۆرتەدا کە لەسەر ڕۆمانەکە نووسیبووی هاتووە: (دوای خوێندنەوەی 712 لاپەڕەی ئەم دەستنووسە، دوای ژمارەیەکی هێجگار زۆر لە نائومێدیی و نقومبوون لەناو چەندین کێشەکە کە هیچ دەریچەیەکیان نییە، کەچی تا ئێستا، پەی بە کرۆکی بابەتەکە نابەیت). دواتر بەردەوام دەبێت و دەڵێت: (مرۆڤ بەڵگەی نییە، تەنها یەک بەڵگەی بەدەستەوە نییە، بۆ ئەوەی لەوە تێبگات کە چی لێرەدا ڕوودەدات؟ مەبەست لەم هەمووە چییە؟ چ ئاراستەیەکی هەیە؟). دواتر ڕاپۆرتەکەی بە ڕەخنەگرتن لە شێوازی نووسینی برۆست کۆتایی پێدێنێت و دەڵێت: (ڕستەی دوورو درێژ کە کۆتایی نایەت، کاتێک ئەو ڕستانە دەخوێنینەوە، هەست دەکەین ڕستەکان لە هەمو لایەکەوە ڕادەکەن).\nتووندی و ڕەقی ڕەخنەکان، هیمەتی برۆست-یان نەشکاند و ڕۆمانەکەی برد بۆ دەزگای (ئەلندۆرف) کە لەو ڕۆژگارەدا دەزگایەکی ناسراو بوو. بەڕێوەبەری دەزگاکە “ئەلفرید هاملۆ” چاپکردنی ڕۆمانەتە ڕەتدەکاتەوە، ئەرلفرێد لە ڕەتکردنەوەکەیدا شێوازێکی سوکایەتی پێکردن بەکاردەهێنێت و دەڵێت: (لەوانەیە من گەمژە بم، بەڵام لەوە تێناگەم کەسێک، چۆن سی لاپەڕە تەرخان دەکات، تا باسی ئەوەمان بۆ بکات، پێش ئەوەی بخەوێت، چۆن چۆنی لەسەر قەرەوێڵەکەی ئەم دیو و ئەو دیوو دەکات). دواتر ڕەتکردنەوەی چوارەم و پێنجەم و شەشەمی بەدوادا هات. برۆست نەیویست نائومێدییەکان چۆکی پێدابدات، هەوڵیدا ڕیکلام بۆ ڕۆمانەکەی بکات، بەوەی چەند بەشێکی ڕۆمانە بنێرێت بۆ ڕۆژنامەکان، تا سەرنجی بخرێتەسەر. پێشنیارەکەی نارد بۆ ڕۆژنامەی ئەدەبی (لا نۆفێل روفۆ فرانسیز)، بەڵام ڕەتکرایەوە. دواتر چەند پەراگرافێکی سوکی هەڵبژارد، تا جەماوەرێکی بەرفراوان بە باشی لێی تێبگەن و ناردی بۆ ڕۆژنامەی (ئەلفیگارۆ)، بەو هیوایەی بۆی بڵاوبکەنەوە. وەلێ ئەویش ڕەتیکردەوە. لەم بارەیەوە برۆست ئەم ڕووداوە خۆشە بۆ “ڕیناڵدۆ هان”ی هاوڕێی دەگێڕێتەوە کە لەیەککاتدا برۆست-ی خستووەتە پێکەنین و شەرمکردن. برۆست سەروەختێک ڕۆمانەکە دەنێرێت بۆ بەڕێوەبەری ڕۆژنامەی (ئەلفیگارۆ)، وەک واستەیەک بۆ بڵاوکردنەوەی ڕۆمانەکە، دیارییەکی گرانبەهاشی لەگەڵدا دەنێرێت، کەچی بەڕێوەبەری ڕۆژنامەکە دیارییە گرانبەهاکە بۆ خۆی هەڵدەگرێت، بێ ئەوەی داواکەی برۆست جێبەجێ بکات و تەنانەت پەیوەندیشی پێوە ناکات.\nدواجار و دوای ئەوەی هەمو دەرگان بە ڕووی برۆستدا دادەخرێت، بڕیاردەدات ڕۆمانەکە لەسەر ئەرکی خۆی چاپ و بڵاوبکاتەوە. لەم ڕووەوە بۆ “لویس ڕۆبێرت”ی هاوڕێی دەنووسێت و دڵنیای دەکاتەوە کە ئیمانێکی گەورەی بە کارەکەی هەیەو دەڵێت: (سروشتییە چی وزەو توانای خۆم هەیە، لەپێناو ڕۆمانەکە بخەمە گەڕ. هەڵسوکەوتی من وەک هەڵسوکەوتی باوێک وایە لەگەڵ کچەکەی). برۆست ئەم ئەرکەی لە بەرامبەر بڕی 1750 فرەنک کە بۆ ئەو ڕۆژگارە پارەیەکی باش بوو، سپارد بە “برنار گراسی” کە لەو کاتەدا بڵاوکارێکی تازە دەستپێکردوو بوو.\n“فرانک لۆمۆ”ی نووسەر، لە کتێبەکەیدا (مارسێل برۆست و گەڕانی بەدوای بڵاوکارێکدا، دەزگای ئەروبان بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە)، باس لەوە دەکات هەرچەندە برۆست، کتێبەکەی لەسەر ئەرکی خۆی چاپ دەکرد، کەچی لەگەڵ ئەوەشدا هەر خۆی سەرپەرشتییەکی چڕی پرۆسەی چاپکردنەکەشی دەکرد بە هەمو وردەکارییەکانییەوە. بۆ نمونە، ژمارەی دێڕەکانی لە هەر لاپەڕەیەکدا بە 35 دێڕ دادەنا، ژمارەی وشەکانی بە 45 بۆ 50 وشە دادەنا. جگە لەوە بڕیاریدا نرخی ڕۆمانەکە تەنها بە سێ فرەنک و نیو بێت. هەر خۆی چەندینجار سەرجەم هەڵەکانی چاککردووەتەوە. ئەمە وایکرد 500 فرەنکی زیادە بدات بە “برنار گراسی” بڵاوکار/ ناشر.\nکاتێک ڕۆمانەکە لە 14 تشرینی دووەمی ساڵی 1913 بڵاوبوەوەو سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستهێنا، بڵاوکارەکان هەستیان بە هەڵەکانی خۆیان کرد، لەسەرو هەمویانەوە ئەندرێ جید کە نامەیەکی لێبوردنی/ ئیعتیزاری دوورو درێژی بۆ برۆست نووسی، دواتر لە جیهانی ئەدەبدا دەبێت بە بەناوبانگترین نامەی لێبوردن. هەر بۆ زانیاری ڕەشنووسی ئەم نامەیە، لە مەزادی (سوزبیز)ی هونەری بە زیاد لە 145 ملیۆن یۆرۆ فرۆشرا. لە نامەکەدا هاتووە: (ئازیزەکەم برۆست، چەند رۆژێکە ناتوانم بۆ چرکەیەکیش بێت ڕۆمانەکەت بەجێبێڵم. بەداخەوە، هەست بە ئازار دەکەم، چونکە ڕۆمانەکەم زۆر خۆشدەوێت، ڕەتکردنەوەم بۆ ئەم کتێبە، دەبێتە گەورەترین هەڵە لە مێژوی دەزگای گالیمار. هەست بە شەرمەزاری دەکەم، چونکە خەتای من بوو. ئەوە گەورەترین پەشیمانییە لە ژیانمدا). ئەندرێ جید هۆکاری ئەوەی کە نەیتوانیوە بەهای کارەکەی برۆست بدۆزێتەوەو پەی پێنەبردووە، دەگەڕێنێتەوە بۆ هەندێک بڕیاری پێشوەخت کە برۆست ببووە قوربانی ئەو ئەحکامە پێشوەختانە. ئەندرێ جید لەم بارەیەوە دەنووسێت: (لە هەندێک بۆنە و ئاهەنگی ڕاقیدا تۆم بینی، وامزانی زۆر لوتبەرزی، نەدەبوو من بکەومە ژێر کاریگەری بڕیاری پێشوەخت). برۆست دوای سێ ساڵ، پەیوەندی کرد بە دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی گالیمار، ساڵی 1919 ڕۆمانەکەی (لە سێبەری کچەکاندا) خەڵاتی کۆنکۆرد-ی بەدەستهێنا. لەم ڕۆژانەدا فەرەنسییەکان بە بۆنەی تێپەڕبوونی سەد ساڵ بەسەر ئەو بەروارەدا، یادی دەکەنەوە.\nالشرق الاوسط، چوار شەممە، 5 حوزەیران، 2019، ژمارە 14799


زانیاری ناسنامە دەدزرێت و پاشان بۆ تاوانکاری بەکار دەهێندرێت - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nزانیاری ناسنامە دەدزرێت و پاشان بۆ تاوانکاری بەکار دەهێندرێت\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 29 januari 2014 kl 15.19\nئەو نامە پرتەقاڵیانە کە تایبەتن بە خانەنشینی بەلایی دزەکانەوە زۆر گرنگە. لەبەر ئەوەی کە زانیاری زۆری سەبارەت بەتاکە کاسی تێدا، بۆ نمونە تەمەن و ژمارەی کەسایەتی لەگەڵ ناونیشان. هەروەها ژمارەی حسابی بانکی تێدایە. لەو ڕێگەیەوە دەتواندرێت بەناوی تاکە کەسەوە بەبێی ئاگاداربوونی تاکەکسەکە مامەڵە بەو زانیاریانەوە بکەرێت.\nلە کۆتایی مانگی مارش دا واتە مانگی سێ ئەمساڵ، نزیکەی حەوت ملیۆن لەو نامە پرتەقاڵیانە کە تایبەتن بە خانە نشینی بەسەر دانیشتوانی سویدا بڵاودرکرێتەوە. دزەکان ئەو نامانەیی کە بەتایبەتی بەسەر ئەو هاوڵاتیانەی کە پۆستەکانیان لەدەروەیە بڵاودەکرێتەوە دەدزن، بۆنمونە ئەوانەی کەلە ڤیلا دا دەژین. پاش بەدەستکەوتنی ئەو نامانە کە هەڵگری زۆربەی زانیاریەکانی ناسنامەی تاکە کەسە، ئەوا دزەکان دەتوانن تەلەفۆنی مانگانە لەسەر ناوی ئەو کەسەی کە نامەکەی بەناوەوەیە دەربهێنن یان فاکتورای مانگانەی لەسەر بدەن.\nلە ساڵی ڕابووردوودا لە بیمەی فۆڵکسام زیاتر لە ١٠٠٠ ئەندامی ئەو کۆمپانیای بیمەیە ناسنامەیان دزراوە و ساختەکاری بەو ناسنامانەوە ئنجامدراوە. زۆربەیان انیاری ناسنامەکانیان لە ڕێگەی دزینی ئەوە نامە پرتەقاڵیانەوەبووە.\nپۆلیس سەراسەری دژی سەختەکاری ئەوە روون دەکاتەوە کە ئەگەر مرۆڤ دووچاری ڕووداوی لەوە شیێوەیە بوو ئەوە دەبێت بە ئەرام بێت، پەیوەنیدی بە بانکەکانەوە بکات، پاشان پۆلیس ئەگاداربکاتەوە لەو شێوە ڕووداوانە. هەروەها بەپێی زانیاریەکانی پۆلیس ئەو کەسانەی کە لە ڤیلادا دەژین، موچەی مانگانەیان بەرزە هیچ خاڵیکی نایاسایان لەسەر نیە ئەوا ئەوانە بەئامانج سەرکی دزەکان دەبن.


لاپه‌ره‌ی سه‌ره‌کیهاوکاریه نێوده‌وڵه‌تییه‌کانپرۆسه‌کان و سیاسه‌ته‌کانی یارمه‌تیدان\nهه‌رێمى كوردستانى عیراق وه‌ك هه‌موو ووڵاته تازه پێگه‌شتوه‌كان پشت ده‌به‌ستێت به ده‌ستگیرۆیى و هاوكارى ده‌ره‌كى بۆ حاڵه‌تى كتوپڕو و پاڵپشتى گه‌شه‌سه‌ندن و هه‌روه‌ها پرۆژه سه‌رمایه‌گوزاریه‌كان. له بیست ساڵى ڕابووردوودا ده‌ستگیرۆیى ده‌ره‌كى به‌شێكى گرنگى سه‌رچاوه‌ى دارایى هه‌رێمى كوردستان بووه و به‌رده‌وام ده‌بێت له‌وه‌ى كه ڕۆڵێكى گرنگ ببینێت له ئاسۆی ماوه‌یه‌كى مامناوه‌ند تا دوورودرێژدا.\nزۆر له كه‌رته گشتییه‌كانى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان له‌ژێر كاریگه‌رى به‌هێزى سیاسه‌ته‌كانى حكومه‌تدان . حكومه‌ت هه‌ڵده‌ستێت به دابینكردنى باڵپشتى دارایى و ده‌ستگیرۆیى مادى یاخود هاوكارى بۆ هه‌ر كه‌رتێكى گشتى. ده‌ستگیرۆیى فڕه‌جۆره وه‌ك رێساكان ، ڕه‌نگه به‌سوود بێت یان زیانبه‌خش بێت ، وه ڕه‌نگه بوژانه‌وه‌ى كۆمه‌لایه‌تى بره‌وپێبدات وه یاخود كێبڕكێ بشێوێنێت ، ئه‌مه‌ش په‌یوه‌سته به بارودۆخه‌وه.\nئاشكرایه كه چه‌ند شێوازێك ده‌ستگیرۆیى هه‌یه كه هه‌ریه‌كه‌و سیاسه‌ت و په‌یڕه‌وى تایبه‌تى پێویسته بۆ ئه‌وه‌ى مامه‌ڵه‌ى له‌گه‌ڵ بكرێت. له هه‌رێمى كوردستاندا ده‌ستگیرۆیى نێوده‌وڵه‌تى له لایه‌ن دام و ده‌زگاكانى نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان و بانكى نێوده‌وڵه‌تى و ڕێكخراوه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان و ووڵاته به‌خشه‌ره‌كانه‌وه دابین كراوه.\nئه‌م ڕێبه‌ره گشتگیره بریتیه له كورته‌ى چاوپێداخشاندنه‌وه‌ی سیاسه‌تى ئێستاى ده‌ستگیرۆیى له هه‌رێمى كوردستاندا.\nچه‌ند جۆرێكى تایبه‌ت هه‌یه له ده‌ستگیرۆیى كه چیتر ڕێگه‌پێدراو نییه و هه‌ندێ جۆرى دیكه شیاوه، له كاتێكدا چه‌ند جۆر و بڕى ده‌ستگیرۆیى زۆر به ورده‌كارى و ووردبینیه‌وه هه‌ڵده‌سه‌نگێنرێت. جا به شێوازێكى په‌ره‌سه‌ندوو (DCC) به نیازه كه هه‌ستێت به گۆرینى جه‌خت له پاڵپشتیكردن و بره‌وپێدانى كه‌رته‌كانى تایبه‌ت و گشتى به‌ره‌و به دواداچوونى ئاسۆیى و ستونى ئامانجه‌كانى ئه‌و سیاسه‌ته.\nبۆ ئه‌وه‌ى ده‌ستكه‌وته‌كانى ده‌ستگیرۆیى به شێوازیكى كاریگه‌ر به‌ڕێوه‌ببرێت ، حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان ده‌بوو سیاسه‌تێك و په‌یڕه‌وێكى تایبه‌تى هه‌بێت بۆ مامه‌ڵه‌كردنى له‌گه‌ڵیدا . تا ئه‌و راده‌یه‌ى وه‌زاره‌تى پلان وه‌ك لایه‌نى په‌یوه‌ندیدارى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان هه‌ستاوه به ده‌سه‌ڵاتپێدانى به‌ڕێوبه‌رایه‌تى گشتى هه‌مئاهه‌نگى و هاوكارى گه‌شه‌سه‌ندن بۆ دانانى پلانى به‌ڕێوه‌بردنى سیاسه‌ت و په‌یِره‌وى ده‌ستگیرۆیى.\nله (DCC) یه‌كه‌ى به‌ڕێوه‌بردنى سه‌رچاوه ده‌ره‌كیه‌كان ، به‌رێوه‌به‌رایه‌تیه‌كه تازه دامه‌زراوه بۆ بره‌ودان به كه‌رته گشتییه‌كان وه‌ك به‌شێك له ده‌سه‌ڵاته‌كانى وه به‌رپرسیاره له ڕوونكردنه‌وه‌ى سیاسه‌ت و په‌یڕه‌وى رێچكه‌ى ده‌ستگیرۆیى بۆ هه‌رێمى كوردستان.\nئه‌مه جێ به‌جێ ده‌كرێت له ڕێگه‌ى ناساندنى هه‌شت كه‌رته سه‌ره‌كیه‌كه كه یه‌ك بگرێته‌وه له‌گه‌ڵ ڕێبازه‌كانى ستراتیژى گه‌شه‌پێدانى نه‌ته‌وه‌یى و تێكه‌ڵ بوونى نێوده‌وڵه‌تى له‌گه‌ڵ عێراق و پلانى ستراتیژى گه‌شه‌پێدان.\nڕه‌وتى كار له (ERMU) ده‌ستنیشانى ئه‌و پلانه ده‌كات كه ده‌ستگیرۆیى پێیدا تێده‌په‌رێت بۆ په‌سه‌ندكردن.\nله (ERMU) شێوازى زانیاریه هاتووه‌كان و به‌ڵگه‌نامه‌كانى داواكارى یاخود پێشنیارى (ده‌ستگیرۆیى نێوده‌وڵه‌تى) چاوى پیداده‌خشێنرێته‌وه له لایه‌ن كۆمیته‌ى به‌ڕێوه‌بردن بۆ دڵنیابوون له گونجاوى له‌گه‌ڵ شێوازى ستانداردى پێشنیارى پرۆژه‌ى (DCC) . دواى چاوپێداخشاندنه‌وه‌ى ته‌واوى به‌ڵگه‌نامه‌كان ئه‌وا به زنجیره‌یه‌ك پرۆسه‌ى كارگێریدا تێده‌په‌ڕێت . له‌م قۆناغه‌دا تیمى پاڵپشت خه‌ریكى كۆكردنه‌وه و ووردبینى و هه‌ڵگرتن و دووباره پشكنینى زانیارى و به‌ڵگه‌نامه‌كان ده‌بن بۆ دڵنیایى جۆرى پرۆژه‌كه. قۆناغی دواتر بریتى ده‌بێت له ئاماده‌كارى و هه‌ڵسه‌نگاندنى ڕاپۆرته‌كان و نوسراوه‌كان ده‌رباره‌ى پرۆژه‌كان كه پلانیان بۆ دانراوه بۆ په‌سه‌ندكردن له لایه‌ن سه‌رۆكى(ERMU).\nله كاتى په‌سه‌ندكردندا پشتگیریه‌كان و ڕاپۆرته‌كان ده‌نێردرێن بۆ ده‌سته‌ى ستراتیژى چاوپێداخشاندنه‌وه‌ى عیراقى له حكومه‌تى فیدرالى عیراق له به‌غداد بۆ چاوپێداخشاندنه‌وه و هه‌ڵسه‌نگاندن . دواى ناردنى پشتگیرى و ڕاپۆرته‌كان ، ده‌سته‌ى ستراتیژى چاوپێداخشاندنه‌وه‌ى عیراقى پڕۆژه‌كه ئاراسته‌ى به‌خشه‌ره یاریده‌ده‌ره‌كان ده‌كات بۆ مه‌رجه‌كانى پاره‌دانه‌كه و جۆره‌كانى پاره‌دان كه ڕه‌نگه به‌ده‌ست بێت بۆ پرۆژه په‌سه‌ندكراوه‌كان كه ده‌چنه خانه‌ى مه‌رج و خاڵه‌كانى قه‌رزى دوولایه‌نه‌و هه‌مه‌لایه‌نه‌و سوك.<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\n· هاوكاریی نێوده‌وڵه‌تی\n· هاوكارییه دوولایه‌نیه‌كان\n· قه‌رزى سووك


ئایا داعش دەتوانێت نرخی نەوت بەرز بکاتەوە؟\nدوای کۆبوونەوەی بێئەنجامی سەرانی ئۆپێک و هێشتنەوەی قەبارەی بەرهەمهێننانی نەوت لە ئاستی ئێستایدا، نرخی نەوت بە خێراییەکی بێ وێنەوە هاتە خوارەوە و ئەمڕۆ نرخی یەک بەرمیل نەوت دابەزی بۆ سەر ٦٥ دۆلارو ١٥ سنت. پێشبینیش دەکرێت کە ئەم پرۆسەی دابەزینەی نەوت تا ٤٥ دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک بەردەوام بێت.\nلە وتارێکی پێشترماندا ئاماژەمان بەوەکرد کە دابەزینی نرخی نەوت، نەک هەر ڕوسیا، ئێران، فەنزەویلا و گشت ئەو وڵاتانەی کە بەرهەمهێنانی نەوت بڕبڕەپشتی ئابورییان پێکدەهێنێت، دەشکێنێت، بەڵکو ئابوریی سەرمایەداری جیهانیش لەگەڵ ڕکود و قەیرانی قوڵتردا بەرەو ڕوو دەکاتەوە.\nدابەزینی نرخی نەوت دوو لایەنەیە؛ لەلایەک بەرهەمهێنانی زیاد لە پێویستی بازاڕی جیهانی و لەلایەکی دیکەشەوە ڕکود لە ئابوریی چین، ژاپۆن، بەرازیل و قەیرانی ئابوریی یەکێتی ئەوروپا. لایەنی یەکەمیان، واتە بەرهەمهێنانی زیاد لە پێویستی بازاڕای جیهانی نەوت و ئامادە نەبوونی وڵاتانی ئەندامی ئۆپێک بۆ هێنانەخوارەی ڕێژەی بەرهەمهێنان، دەکرێت وەک شەڕێکی سیاسیی نێوان ئەو دەوڵەتانە بە ئامانجی تێکشکاندنی ئابوریی یەکتر، یان وەک قەڵغانێک بۆ بەرگرتن بە زەرەری زیاتر چاوی لێبکرێت. براوەی ئەم شەڕە سیاسیی و ئابورییە لە ناو ئۆپێکدا سعودییەیە.\nسعودییە کە جگە لە نەوت، سەرچاوەیتری کەڵەکەکردنی سەرمایەی هەیە و سەرمایەیەکی نەقدی پاشەکەوتکراوی گەورەی هەیە، دەتوانێت ئابوریی ئێران، فەنزەویلا و ڕوسیا تووشی زیانی گەورە بکات. هەڵبەت کێشەی سیاسیی و ئایدیۆڵۆژی نێوان ئێران و سعودییە بە ئامانجی هەیمەنەکردن بەسەر ناوچەی خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا ئاشکرایەو کێشەی سعودییە و ڕوسیاش لەسەر سوریا لەکەس شاراوە نییە. ئێستا نەوت چەکێکی بەهێزە لەدەستی سعودییەدا دژ بە ڕەقیبە ئێرانی و ڕوسییەکانی. لەگەڵ ئەوەشدا، ڕوسیا و ئێران کارتی سیاسی شیعەکانی بەحرەین، سعودییە و یەمەنیان لەدەستدایە بۆ تێکدانی ئاسایشی سیاسیی سعودییە، بەڵام شیعەکانی بەحرەین و سعودییە تا ئێستا نەیانتوانیووە ئاسایشی سعودییە بخەنە بەر هەڕەشەو مەترسییەوە. شیعەکانی یەمەن هێزی چەکداریان هەیە و ئەوانیش سەرقاڵی پاراستنی ناوچەکانی ژێر دەستی خۆیانن و ڕەنگە نەتوانن هەڕەشە بن بۆ سەر ئاسایشی سعودییە. سەرئەنجام ئەوەی کە مەترسییە بۆ سەر تێکدانی ئاسایشی سعودییە داعشە. داعش هەم شانە نووستووەکانی خۆی بەفراوانی لە سعودییەدا هەیە و هەم بۆخۆیشی شێوە دەوڵەتێکە لە عێراق و سوریادا. سەرانی داعش زۆربەیان کۆنە بەعسییەکانن و ئەوانیش بەتووندی دژی سعودییەن وەک بنکەی سەرەکی دەسەڵاتی ئەمریکا لە ناوچەکەدا.\nبەعسییەکان دوژمنایەتییەکیان لەگەڵ ڕوسیادا نییە. داعشیش تا ئێستا هیچ لێدوانێکی دژی ڕوسیای نەداوە!. ڕاستە داعش پەیوەندییەکی پتەوی لەگەڵ دەوڵەتی ئۆردوغاندا هەیە، بەڵام داعشیش بۆ خۆی سیاسەت دەکات. بەدووری نازانین داعش، تورکیا، ڕوسیا و ئێران بچنە ئیئتلافێکەوە بۆ تێکدانی ئاسایشی سعودییە. تێکدانی ئاسایشی سعودییە، بە تایبەتی هێرش بۆسەر ناوچە نەوتییەکانی ئەو وڵاتە، دەتوانێت بازاڕی نەوت بهەژێنێت!. ئایا دابەزینی نەوت ئەو ئیئتلافە شەیتانییە لەنێوان تورکیا، ڕوسیا، داعش و ئێراندا بە نهێنی یان بە ئاشکرا دروست ناکات؟ با چاوەڕێی دابەزینی زیاتری نرخی نەوت و گۆڵمەزەکانی دواتری داعش بین لە گەمەی نەوتدا!.


📷 حەسەن زیرەک و محەمەدی ماملێ و... وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 17 2014 10:22PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 78% ✍ هـ.ب. 17-1-2014 22:22:06\n📷 عەتا چاوشین و هونەرمەند محەمەدی ماملێ وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 24 2020 4:48PM\nهونەرمەند عەتا چاوشین و هونەرمەند محەمەدی ماملێ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 92% ✍ ز.س. 24-6-2020 16:48:59\n📷 محەمەدی ماملی و حەمە جەزا وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 24 2019 9:39PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 68% ✍ ز.س. 24-3-2019 21:39:36\n👁 ئەم بابەتە 75,547 جار بینراوە\n📷 محەمەدی ماملێ بە گەنجی وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 21 2013 8:19AM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ هـ.ب. 21-6-2013 8:19:58\n📷 محەمەدی ماملێ لە زیندانی ورمێ وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 27 2018 9:59PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 1 ✔ 80% ✍ هـ.ب. 27-4-2018 21:59:02\n📷 محەمەدی ماملێ و حەمەی فەرەج هەڵەبجەیی وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 8 2016 10:32PM\nئەرشیفی: ڕێبوار حەمەتۆفیق محەمەد [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ م.ب. 8-10-2016 22:32:33\n📷 محەمەدی ماملێ و ناسری رەزازی وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 11 2012 9:56PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ هـ.ب. 11-4-2012 21:56:51\n📷 محەمەدی ماملێ و هاوسەرەکەی باجە ئامین وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 30 2012 7:16PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ هـ.ب. 30-9-2012 19:16:07