ئاسمانی شەوی سەرسامكەر » DidiMn\nسەرەتا / سینەما/وتار / ئاسمانی شەوی سەرسامكەر\nئاسمانی شەوی سەرسامكەر\nدیمه‌نێك له فیلمی Nothing Personal\nڕۆژدا یاشیك و پێشڕەو موحەممەد\nدەربارەى فیلمی Nothing Personal\nكلاریسا پینكۆلا ئیستس لە كتێبەكەیدا بە ناوی ئەو ژنانەى لەگەڵ گورگاندا ڕا دەكەن دەڵێت: لە كۆندا وشەى ئینگلیزیی alone (تەنیا) بە مانای all one دەهات، واتا هەموان یەك، یان تەواوێتی؛ هەروەها بەپێی دەربڕینەكانی ئیستس لەو سەردەمانەدا واتای تەنیایی یان تەنیابوون، وەك ئەمڕۆ نەرێنی نەبوو، چونكە ئەگەر مرۆڤێك all one بوایە، یان تەواو بوایە، دەیتوانی شاد و ئارام خۆی ببینێت، دەیتوانی خۆى ببینێت و لە بوونی خۆى بەئاگا بێت، بەڵام سەردەمی ئەمڕۆ، زۆر جار دەرفەت بە مرۆڤ نادات بیر لە خۆی بكاتەوە، هەست بە خۆی بكات و بوونی خۆى ببینێت، چونكە سەرتاپای ئێمە، هەمیشە لە لایەن ئینتەرنێت، ڕیكلام، تیڤی، مۆسیقا، كتێب و مرۆڤی دیكەوە سەرقاڵ دەكرێین. لەم سەردەمەدا ئێمە هەموو ڕۆژێك دەربارەى هەزاران مرۆڤ، تواناكان، چیرۆكیان و … زانیاری وەردەگرین، بەڵام لە بنەڕەتدا ئێمە نە ئاگامان لەو كەسانە و چیرۆكەكانیان هەیە، نە ئەوانیش ئاگایان لە ئێمەیە. ئێمە زۆر تەریك كەوتووین، بەڵام بە داخەوە هیچ كات alone (تەنیا) نین.\nكچە لاوێكی قژسوور، بە تاقی تەنها لە شوقەكەدا دادەنیشێت، لەوە دەچێت بجووڵێت. هیچ قسەیەك ناكات و سەیری بۆشایی دەكات، زۆر قورسە نیگای زەقی كچەكە تەفسیر بكەین. خەمبارییەكی بێكۆتا لەودا هەیە، بەڵام تووڕەیی و وازهێنانێكیش دەبینرێت. دەبینین موستیلەى هاوسەرگیرییەكەى فڕێ دەدات. بێگومان هەندێك شت هەن ژیانی ژنێكی بەم ئاڕاستەیدا هێناوە، بەڵام فیلمەكەى ئۆرستولا ئەنتۆنیاك (Nothing Personal) هۆكاری پشتی ئەم مەسەلەیە پیشان نادات و ئێمە نازانین چییە؟ شتە هەرە گرنگەكە ئەوەیە كە ئانا لە ئێستادا دەیەوێت بە تەنیا بەنێو جیهانێكدا تێبپەڕێت و ئەمەش هەر بەو مانایە سادەیە. دواتر چی ڕوو دەدات؟ ئێمە لە كۆتایی فیلمەكەیدا دەیبینین.\n”نا بۆ پرسیارە كەسییەكان“ ئەمە ڕێككەوتنی نێوان ژنە لاوێك و پیاوێكە. ئەو لە باخەكەى پیاوەكەدا كار دەكات و ئاگای لە ماڵەكەى دەبێت، ئەویش خواردن و شوێنی مانەوەى پێ دەدات. هەر هەوڵێك بۆ پەیوەندیگرتن بە كچەكەوە، بە توندی لە لایەن ئەوەوە ڕەت دەكرێتەوە. Nothing Personal، فیلمی ئەنتۆنیاكی پۆڵەندیی-هۆڵەندییە، بە توندی پێداگریی لەسەر ئەم ڕێككەوتنە دەكاتەوە. لە كەمتر لە نەوەد دەقەی فیلمەكەدا، مەحاڵە دەربارەى ژیانی شەخسیی ئەم دوو ئەكتەرە شتێكی ئەوتۆ بزانیت. سەرەڕای هەموو نزیكییە گیانیبەگیانییەكان (دوو كەس لە ماڵێكی تەنیادا، وا دەردەكەوێت ئاخرزەمان بێت)، مەودایەكیش دەردەكەوێت كە ئەنتۆنیاك لە فیلمەكەیدا هەرگیز بە ڕەسمی هەوڵ نادات چارەی بكات و نەیهێڵێت. وێنەكان بەگشتی بێدەنگ، درەوشاوەن و سگهەڵگوشینی ئابوورییانەى ئەوروپای ڕۆژهەڵاتیمان بیر دەهێننەوە: دیمەنەكانی كەناری ئیرلەندا، ژیانی سادەى بێوەپیاوێك كە لەسەر زەوییەكەى دەژیی (تەنها چالاكییەكانی كە لە فیلمەكەدا دەبینرێن، كتێبخوێندنەوە، باخەوانی و ماسیگرییە)، با بەسەر كێڵگەكاندا دێت و دەچێت.\nئەنتۆنیاك لە فیلمەكەیدا بەو هۆیەوە سەرنجمان ڕادەكێشێت، چونكە چیرۆكەكەى لەسەر تەنهابوونێكی خوازراو بونیاد ناوە. ژنێكی 30 بۆ 35 ساڵی واز لە هەموو شتێك دەهێنێت و بە تەنها ڕوو لە ڕێگەوبانان دەكات. ئێمە بەئاگاییەوە هەموو شتێكمان خستە كەوانەوە، چونكە هەر لە سەرەتاوە دەربارەى ژیانی ئەو ژنە و ئەو شوێنەى بەجێی دەهێڵێت، پەیوەندییەكانی و زانیارییە تاكەكەسییەكان، هیچ شتێك باس ناكرێت، بەڵام پاڵەوانی فیلمەكە لە بەردەم پەنجەرەى ماڵێكی گەورە و كراوەدا دانیشتووە و موستیلەكەى لە ناو پەنجەی خۆیدا دەسوڕێنێت، پاشان دەریدەهێنێت و لەسەر پەنجەرەكە دایدەنێت. دەتوانین بڵێین ئانا پێشتر هاوسەرگیریی كردووە و ئیتر هاوسەرەكەى بەجێ دەهێڵێت، هەروەها دەتوانین بڵێین ئەم موستیلەیە نیشانەى هەموو جۆرە هاوسەرگیرییەك، یان تێكەڵبوون، بەرپرسیاریبوون و پابەندبوون و دیلبوونێكیشە.\nكاتێك بەرپرسیارێتییە ناكۆتاكان بەرۆكی مرۆڤ دەگرن، كاتێك پەیوەندییە ڕۆژانەییەكان نە تەواومان دەكەن نە بەجێشمان دەهێڵن بەتەنها، كاتێك مرۆڤ تێدەگات و لە قسەى بێكەڵك بێزار دەبێت و ئیدی دەچێت وەك دەربڕینێكی سیحراوی لەسەر بێتاقەتییەكانی ئێمە دەنیشێت. Nothing Personal فیلمێكی داستانییە، لەبەر ئەوەى ئەفسون و سیحری بەجێهێشتن\_ڕۆیشتن بە شێوەیەكی داستانی و ئەفسوونی داڕێژراوە. ژنێك بە تاقی تەنیا، لە نێو جوانیی سروشتی ئیرلەندا، بێباك دێت و دەچێت، جگە لە كۆڵەپشتێك، هیچ شتێكی دیكەى پێ نییە. ئەو ئازادە! بەڵێ، پاڵەوانی فیلمەكە لە ناو سروشتێكی هێندە جواندا ون دەبێت، كە مرۆڤ دەبێت بڵێت ئیدی بە هۆى جوانیی سروشت و ئازادییەوە مەست بووە، بەڵام ئەو كاتەى كۆڵەپشتەكەى هەڵدەگرێت، لەسەر ڕێگە بۆ سەیاران دەوەستێت و ڕووی خۆى وەردەگێڕێت تا لەلایەن شۆفێرانەوە نەبینرێت. بەڵێ، لەو دیمەنەدا هەڵبەستێكی ڕێناس ژیان هەیە كە دەڵێت: “لە نێو ڕەوەى بزنەكێوییاندا خەو حەرامە!“. لە نێو ئەم سیستمە پیاوسالارییەدا ژنانیش وەك بزنەكێوی دەبێت هەمیشە هۆشیار بن تا ڕاو نەكرێن. كچەكە سواری سەیارەى پیاوێك دەبێت، بەڵام دوای چەند ساتێك ئەو كەسە بە شێوەیەكی ڕوون و ئاشكرا، بێترس و خۆف دەست بۆ كێری دەبات تا دەستپەڕ لێ بدات، چونكە لە دیدی كەلتووری پیاوسالارییەوە ئەگەر ژنێك بە تەنیا بێت و تەنها كۆڵەپشتی خۆى پێ بێت، دەبێت ئامادەى دەرئەنجامەكانی ئەم جۆرە ئازادییەش بێت. ژنەكە دەرگای سەیارەكە دەكاتەوە، سەرەتا جانتاكەى خۆى و پاشان خۆیشی فڕێ دەداتە ناو گژوگیاكەوە. بەڵێ بە نەزان خۆى پیشان نادات، چاوانی داناخات و دانانیشێت، بە هۆى ترسەوە خۆى كەڕ ناكات، بە هیچ جۆرێك سڵ لەم كەلتووری پیاوسالارییە ناكاتەوە.\n”بۆ ئەوەى بوونی خۆى درێژە پێ بدات، هەر ژنێك دەبێت باج بداتە كەلتووری پیاوسالاری. ئەو باجەش ئەوەیە كە هەندێك جار بەرانبەر دەستدرێژی، تەحەڕوش و گیروگرفتی زارەكیدا، خۆی كەڕ و ڵاڵ دەكات، هەندێك جاری دیكەش بە هۆشیارییەوە دەست لە ئازادییە بنچینەییەكانی خۆى هەڵدەگرێت“.\nدوای ئەوەى ژنەكە خۆى فڕێ دەدات، ئەو شۆفێرە كامیۆنەكە ڕادەگرێت و دەست دەكات بە قسەكردن، بەڵام ئێمە دەبینین ژنەكە لە پیاوە هێرشبەرەكە ناسڵەمێتەوە، بە شێوەیەكی پێچەوانە بەسەریدا دەقیژێنێت، وەك بڵێیت شێت بووە.\nبا بگەڕێینەوە سەر پێكەوەیی ژنەكە و پیاوی خاوەن ماڵەكە، بەڵام هەر چەند فیلمەكە ببینین، زیاتر ڕوون دەبێتەوە كە Nothing Personal كەمتر دەربارەى تەنیایی دەدوێت، بەڵكو زیاتر دەربارەى تەنیابوونە. واتا جیاوازی لە نێوان ئیزۆلەبوون و تەریكبوون لەگەڵ بەتەنهابووندا دەكات. گۆشەگیریی پیاوەكە خۆویستانەیە، هەلومەرجە تایبەتییەکان ئەوی بەرەو ئەم خاڵەى ژیان بردووە.\nNothing Personal هەندێك جار لە چیرۆكی خۆشەویستی دەچێت بەبێ كەرەستە ڕۆمانتیكییەكان. دەرهێنەر دیمەنێكی ژێستەكانی چەمكی ژیان و خۆتەرخانكردنێكی بێدەنگیی دوو مرۆڤ بۆ فۆڕمێكی پێكەوەیی ژیان بەم جۆرە وەسف دەكات؛ بەڵام ئەمە ئایدیاڵێكی ئاسمانیی چیرۆكی ڕۆمانسە، كە ژن دەستەودامێنی عەشق دەبێت بۆ ماوەیەكی كورت. ئەگەرچی ئەنتۆنیاك باوەڕی بە تێگەیشتنی ئەو بۆ كۆتایی هەیە، كە هەندێك جار دەكرێت وەك زووتێپەڕ، یان تێكدەر بۆ بینەران دەربكەوێت، بەڵام دەرهێنەر سەركەوتوو دەبێت لە وەرگێڕانی دۆخی ناسك و شلۆقی هەست و سۆزی دوو كەس بۆ ناو زمانێكی كراوەی بەهێز و یەكسان.\nبەڵام Nothing Personal هەوڵ دەدات ببێتە ئاوارتەیەكی ئەرێنی بەو مانایە ئەمە بریتییە لە هۆشیاریی باكگراوندەكەى وەك ڕەنگدانەوە و پێكەوە بەرهەمهێنانی ڕەخنەییانەى ئەوروپی لە سەرووی كاری نوێنەرایەتیی و نمایشییەكەیەوە. لە كاتێكدا میراتی ڕۆمانیسیزم بە ڕوونی و ئاشكرایی لە فیلمەكەدا ڕەنگ دەداتەوە، كەچی Nothing Personal هەوڵی لەناوبردنی بانگەشەى ڕۆمانیسیزم بۆ ڕەسەنایەتی دەدات، وێنە بەڵێندراوە ئیرلەندییەكان ئاوەژوو دەكاتەوە. فیلمەكەى ئەنتۆنیاك بە گریمانەى پێشبینیی بەڵێندراوی كۆمیدییە ڕۆمانتیكییەكانەوە دەست پێ دەكات: ئانا، ژنێكی هۆڵەندی، هەموو شتێك لە پشتی ژیانە تەواونەكراوەكەى بەجێ دەهێڵێت و سەفەر بۆ وڵاتێكی نەناسراو دەكات، ئەو شوێنەى ژنەكە بەها ئەڵتەرناتیڤەكان دەدۆزێتەوە و پەیوەندییەكی نزیك لەگەڵ بێوەپیاوەكە دادەمەزرێنێت. هەروەك ڕۆزا گۆنزالێس دەڵێت، زۆرینەى فیلمەكانی ئەمڕۆ، ئیرلەندا هەڵدەبژێرن وەك شوێنی مەبەستی ئەم گەشتە ئارامبەخشە ڕۆحییانە؛ بەڵام دەربارەىNothing Personal ئەمە سنوورداركراوە بۆ كانیمارا (دوورگەیەكی ئیرلەندا) بڕیارێكی ناباو، هەروەك لە گفتوگۆیەكدا دەرهێنەر دەڵێت، لەبەر ئەوەى ستۆدیۆكان لە كۆنتی ویكلۆ هەڵكەوتبوون و بارودۆخەكان بۆ وێنەگرتنی فیلمەكە لە كانیمارا زۆر دوور بوون لە ئامانجەكەوە. وێڕای ئەمانە، ئەم كەموكورتییانە بە ئاسانی لە ڕێگەی كێشی سیمبولیكی و ڕەمزییەوە چارەسەر دەكرێن. لەژێر كاریگەریی ڕۆمانیسیزمی ئینگلیزیدا ئەم ناوچەیە بە شێوەیەكی گشتی تێكەڵی شێوە ژیانی گوندی و هێشتا شێوەژیانی ڕۆحییانەى فیوداڵییە، كە دەتوانێت وەك دژەژەهرێك خزمەت بە شەیتانەكانی مۆدێرنیتە بكات.\nئەفسانەى خۆرئاوا لە كۆتاییەكانی دەیەى 1990 لەلایەن كێڵگەی جیم شیردیانەوە دووبارە زیندوو كرایەوە و Nothing Pesonal ناترسێت تا سوود لەم ئەنجوومەن و هاریكارییانە وەربگرێت. بۆیە لە دەستپێكی فیلمەكەوە ناكۆكی و دژایەتییەكی ڕاستەوخۆ لە نێوان ئەوروپای كیشوەری و ئیرلەندادا دروست دەكات، لە كاتێكدا لە سەرەتادا ئیرلەندا وەك شار، مۆدێرن، ماتریالیست و هەستكردن بە نامۆبوون دادەنرا و پیشان دەدرا، كەچی فیلمەكەى ئەنتۆنیاك ئیرلەندا وەك گوند، شێوەژیانی پێش پیشەسازی، بەها ڕۆحانییەكان و هەستی هارمۆنیی لەگەڵ خود و دەوروبەردا پیشان دەدات.\nهەروەك چۆن كرۆكەكە لە ناكۆكی نێوان مۆدێرن و نەریتییەوە دەست پێ دەكات،Nothing Personal دەكرێت بڵێین لەسەر ماتریكسی پێكهاتەیی ئایدیۆاۆژیای سەرمایەداری دامەزراوە. لە نێوان شاری ئەوروپای كیشوەری و ئیرلەندای گوندیدا شاڕێیەكی ناوچەى نەریتی هەیە، كە هێشتا هەندێك خاڵ دەربارەى زەمەنی ناوەڕۆكی فیلمەكە پیشان دەدات: پێ دەچێت باكان لانیكەم پێشنیار بكەن كە فیلمەكە ئامادەیە بۆ نمایشكردن. وێڕای ئەمە، لەگەڵ ئەوەى كارەكتەر بەتەواوی داخڵی فەزای دووەم دەبێت، بەڵام نیشانە هاوچەرخەكان كەمتر دەبنەوە. لە كاتێكدا چالاكییەكانی وەك بڕینی چیمەنەكان ئەو هەستەمان پێ دەدەن كە دیمەنەكان لە ڕابردوودا ڕوویان داوە. تەنانەت ڕادیۆ، تەنها شێوازی میدیای ناو فیلمەكە، گەڕانەوەیە بۆ ڕووداوە كۆمەڵایەتی، سیاسی و ئابوورییەكان كە لەوانەیە لە كاتێكی دیاریكراودا بكەوێتە نێو هەلومەرجێكی تایبەتەوە، كە تەنها خەریكی مۆسیقا و وەرزش دەبێت.\nژن و خێزان\nدوای كەمێك لە دەستپێكی فیلمەكە، ئێمە دەبینین ژنە لاوەكە بتڵێكی بە دەستەوەیە و دەچێتە لای تاڤگەكە تا پڕی بكات لە ئاوی خواردنەوە، بەڵام هەموو لەشی تەڕ دەبێت. ئێمەش لە بەرانبەردا چی ببینین؟ كانییەكی بچووك لە بەرانبەری تاڤگەكەدا هەیە. مرۆڤ دەتوانێت وەها ڕاڤەى ئەمە بكات كە ئەنتۆنیاك لە ڕێگەی ئەم دیمەنەوە ڕاستەوخۆ دەیەوێت ئەوە نیشان بدات كە پاڵەوانیNothing Personal نەك تەنها تێكەڵبوون لەگەڵ مرۆڤ، بەڵكو لە بەرهەمەكانی مرۆڤیش دوور دەكەوێتەوە. كانییەكە لە نزیكیەوەیەتی، بەڵام لە سەرەتادا نایبینێت و دواتر كە تەڕ دەبێت و ناتوانێت ئاو بخواتەوە، چاوی دەكەوێتە سەر كانییەكە. بەڵێ ئەم دیمەنە دەربارەى كۆتایی فیلمەكە بیرۆكەیەكی گرنگ بە دەستەوە دەدات، بەڵام ئێمە ئێستا ناچینە سەر ئەم بابەتە.\nئەو دوایی دەست دەكات بە خواردنی نیوە خراپ، نیوەى لەفەكەى دەردەخات، بە شتی ناباش سكی خۆى تێر دەكات و لە بەرانبەریدا خێزانێك لەگەڵ منداڵەكانیان دانیشتوون و خواردن دەخۆن، كە باش ئامادە كراون؛ ژنی خێزانەكە لە كچەكە دەپرسێت ”پێویستت بە هاوكاری هەیە؟“ ئەو وەڵام دەداتەوە: ”نەخێر، ئەى تۆ؟“ ژنەكەش ڕووی خۆی ترش دەكات و ڕووی وەردەگەڕێنێتەوە لای خێزانەكەى، ئەم جارە پاڵەوانەكەمان دەپرسێت: ئایا دەتوانن هەندێك خواردنی پێ بدەن؟ بەڵام وەڵام ئامادەیە: ”نەخێر، خواردن بۆ منداڵەكانمانە“.\nخێزانەكە زۆر داخراون. ئەندامانیان لە بەرانبەر خەڵكی بیانی كە سەر بە خێزانەكەیان نەبن، زیاتر پشتگیریی یەكتر دەكەن، بەڵام پاڵەوانی فیلمەكە هەم بە پرسیارە ئازا و نەترسەكەى خۆى ڕووی ژنی خاوەن خێزانەكە ترش دەكات و هەم دواجار هەندێك خواردن داوا دەكات. واتا هەم دەڵێت ڕاستە من بە تەنیام بەڵام لە ئێوە كەمتر نیم، پێشی دەڵێت باوەڕت بە خێزانبوون نەبێت، دەبێت تۆش پێویستت بە من هەبێت، هەم دووبارە دەیەوێت بڵێت هەندێك لە دەستكەوتی خۆیشت بدەرە من.\nدوای چەند ڕۆژێك لە ناو سروشتی ئیرلەندادا، بەڕێكەوت ڕێی دەكەوێتە سەر ماڵێك. هاوشێوەى چیرۆكێك بە ناوی فاتكا هەتیو، فاتك كاتێك دەكەوێتە نێو ماڵی حەوت جوچك، دەست دەكات بە شوشتنی كەلوپەلی پیس، ماڵ پاك دەكاتەوە، پاڵەوانی فیلمەكەش دەست دەكات بە ڕێكخستنی كوپی قاوە، دەچێتە ژووری خەوتن و لەسەر نوێنەكانەوە جووڵەى خۆش و ئەملاو و ئەولا دەكات، بەڵام مرۆڤ لە جووڵەكانی ئەوەوە دەتوانێت وا لێكی بداتەوە كە هەرچەندە ئەو بەتەنیایە، جووڵەكانی نیشان دەدات كە ئەو جووڵانە بە هیچ جۆرێك خۆشی و شادییەكی تاكەكەسی نین. كەسێكی خەیاڵی هەیە. بۆیە كاتێك ڕا دەبێت، چەند تاڵی پرچی خۆى لەسەر نوێنەكان دادەنێت. مرۆڤ دەتوانێت بڵێت پاڵەوانەكە هەرچەند بە دوای تەنهاییەكی پێرفێكتدا دەگەڕێت، بەڵام دەردەكەوێت وردە وردە مرۆڤ ئەوەش دەبینێت ئەو بەتەواوی داخراو نییە، بەتایبەت بۆ پەیوەندی لەگەڵ هەندێك مرۆڤی دیكەدا.\nهەموو دەنگەكانی فیلمەكە بە شێوەیەكی سەرسوڕهێنەر بۆ بەشێكی بینەران ترسناكە، بەڵام نامۆییەكی گونجاوە. لەوانەیە ئەمە بە هۆى ئەكتەرەكەوە بێت، كە بۆ سەر شاشەى سینەما لە دایك بووە، كە دەتوانێت ڕۆڵێكی زۆر گرنگی لە ڕێگەی تەنیاییەوە پێ بدات. پێ دەچێت ئەمە وێنەیەكی خەیاڵی بێت، بەڵام وێنەی دەقیقی تەنیاییەكی باكوور-خۆرئاوای ئیرلەندا كە لەوانەیە تەنانەت بۆ ساتێكیش ئایدیای خواستنی ڕێگەی خەباتی ئەو بە ئێوە بدات لە نێو ئەم تەنیاییەدا. ئەمە دیمەنی سیحرێكی نامۆیە لە لایەن فیلمەكەوە پێشكەش دەكرێت، كە وا دەكات هەموو شتێك بە ڕووناكی و سروشتی دەربكەوێت و لەڕاستیدا بەهێز و ئازاردەریش بێت.\nبۆیە تەنانەت جۆرە چیرۆكێكی خۆشەویستییش هەیە. ژنەكە چۆن بێوەپیاوەکە بەتەمەنتر لە خۆی دەبینێت؟ ئەوان بە ئاسانی قبووڵی دەكەن كە پیاوەكە خواردن بە كچەكە بدات، یارمەتی بدات و ئەویش ماڵەكە و باخەكەى بۆ ڕێك بخات، بەڵام ژنەكە هەموو پرسیارێكی شەخسی ڕەت دەكاتەوە، تەنانەت ناوی خۆیشی، بە تەنها لە دەرەوە لە سەرەتادا نان دەخوات و لە نێو خێمەیەكی بچووكیشدا دەخەوێت، بەڵام دواجار هەردووكیان لە هەمان هەنگاوی بچووكدا دێن و دەچن. پێكەنین و خەندە بەیەك دەبەخشن، یەكتر دڵخۆش دەكەن بە شتگەلێكی وەك هەنگاونان و پەتاتەخواردن، بێدەنگیی یەكتر دەپارێزن و تەنانەت هێشتا دەتوانن بە قورسیی خۆیان بشارنەوە و یەكتریش تەفسیر بكەن. كەچی هەندێك نهێنیی خۆیان دەزانن، چێژ لە پێكەوەبوونیان وەردەگرن و ئیتر هیچ مەودایەك دروست ناكەن.\nدواجار خاوەنی ماڵەكە دەبینین و تێدەگەین ئەویش تەنیابوونێكی بە دڵخوازی خۆى هەڵبژاردووە، بەڵام ئەمەش بۆ ئەو ئارام، باوەڕبەخۆبوو و بڕیاردەرانەیە. دواجار پەیوەندییەك دروست دەبێت؛ پەوەیندیی Nothing Personal. واتا دەبێت هیچ شتێكی تاكەكەسی دابەش نەكرێت، تەنانەت دەبێت ناوی یەكترییش نەزانن، بەڵام دواجار ئێمە دەبینین ژنەكە وەك كێوییەك كە فێری شەكری دەستی مرۆڤان بووبێت، هێواش هێواش ماڵی دەبێت و زیاتر و باشتر خوو بە ماڵەوە دەگرێت. ماڵەكە هیی پیاوەكەیە و ژنەكەش هەنگاو بە هەنگاو دەكەوێتە نێو ماڵێكی دیكە، یان گرێدراوی پەیوەندییەكی دیكە دەبێت، بەڵام ئەم جارە لەگەڵ بێوەپیاوێك. ئێمە دەبینین، ئیدی ژنەكە بیر لە دەرمانی پیاوەكە دەكاتەوە، سەرقاڵی تەندروستیی ئەو دەبێت، بەڵام پیاوەكە بە توندی وەڵامی دەداتەوە. دیارە كە ئەویش بە ئاسانی ئامادە نییە بۆ تێكەڵبوونێكی دیكە و بە زەحمەت سنوورەكانی دەبینرێن. بەڵێ ئەو بە ئاسانی ماڵەكەى خۆى لەگەڵ ژنەكە دابەش دەكات و دواجار چیرۆكی ژیانی خۆیشی دەگێڕێتەوە، بەڵام هێشتاش بەتەواوی ڕێگە نادات كەسی بیانی بكەوێتە ماڵەكەیەوە. بەڵێ ژنەكەش لە پەیوەندیی مرۆڤان دوور كەوتووەتەوە و بە توندی وەڵام دەداتەوە و بە شێوەیەكی ئاشكرا وەڵامی خۆى بەرانبەر هەموو هەوڵێكی نزیكبوونەوە پیشان دەدات، بەڵام لە كۆتاییدا دەكەوێتە ماڵی كەسێكی دیكە و كاتێكیش پیاوەكە جەستەى كەروێشكی مردووی پیادا دەكێشێت و بۆی فڕێ دەدات، واتا جۆرێك توندیی بەرانبەر دەنوێنێت، ژنەكە ئیتر دەبێتە پەزێكی ماڵی و بە دوای ئەوەوە دەچێتە ماڵەوە.\nئەو ڕاستییەى كە فیلمەكە بەرەو ڕەهەندە كۆمەڵایەتی و سیاسییەكان دەچێت، بەگشتی لە شێوازە توندوتیژەكەى فیلمەكەدا دەردەكەوێت. لە هەموو فیلمەكەدا توندوتیژی بە شێوەیەكی شاراوە دەردەكەوێت و دووبارە دەبێتەوە، هەندێك جار لەناكاو هەندێك جار بە شێوەیەكی پێشبینینەكراو. بینەر بۆ یەكەم جار لە ناوچەى ئینتیقالیی ڕێگە دەكەوێت، توندوتیژیی ڕێگە دەبینرێت كە نیشانەى ئاژۆتنی پیاوانەیە. ئەگەرچی ئێمە هەردەم بەر جۆرە توندوتیژییەك دەكەوین، بەڵام دەكرێت بڵێین چیتر ئەمە توندوتیژیی سێكسیستی و جێندەریی پیاوانە و ژنانە نییە، بەڵكو هەندێك جار توندوتیژیی دوو ئینسانە كە یەكتریان قبووڵە، بەڵام بە شێوازێكی توند یەكترییش ڕەت دەكەنەوە و یەكتر ڕەخنە دەكەن، وەك دوو ئینسانی باوەڕبەخۆبوو، ئیتر توندوتیژی دەبینرێت، بەڵام نەك بە شێوازێكی زایەندێك، یان ڕەگەزێك لە بەرانبەر ڕەگەزێكی دیكەدا، تخوبی ڕەگەز و جێندەر كۆتایی پێ هاتووە و سنوورەكانی مرۆڤبوون دەستی پێ كردووە.\nلە كۆتاییدا پیاوەكە تەنیابوونی خۆى دەخوڵقێنێت و دەیپارێزێت، بەڵام ژنەكە بە شێوەیەكی ئاسان دەستی لێ هەڵدەگرێت. لە شوێنێكدا پیاوەكە لە ژنەكە دەپرسێت چی دەوێت؟ وەڵامی ژنەكەش زۆر ئاسانە ”دەمەوێت وەكو تۆ بم، لێرە و تەنیا“، بەڵام لە دیمەنی كۆتاییدا ئێمە دەبینین ژنەكە دیسان جانتاكەى هەڵدەگرێت و دواتر دەچێتە هۆتێلێكەوە.\nتێبینیی: ئەم وتارە لە سەرەتادا بە زمانی ئینگلیزی نووسراوە و پاشان لە لایەن هەردوو نووسەرەوە كراوە بە كوردی (هەم سۆرانی و هەم كورمانجی)\n1h 25min | Drama | 8 April 2010 (Germany)\nNothing Personal, Wtari Cinema,


دەسەلات شۆرشی نێرگز ناشیرین دەکات – Denegkan\nbyفایق\tFebruary 24, 2011\tگشتی\nزۆر ولاتی تۆتالیتاری رۆژهەلاتیم بنیوە کەبەهەموو شێوەیەک مرڤە نیشتیمانپەروەکان ناشیرین دەکەن ولەبەهای کارە جوانەکانیان کەم دەکەنەوە. ئەو رژێمانە هەزارەها بەلێن بەمیللەت دەدەن بەبێ ئەوەی هیچیان بەجێ بگەیەنن، پەنا دەبەنە بەر هەموو شتێک بۆ ئەوەی بلێن ئێمە راست دەکەین و ئەوان جگە لەکۆمەلێکی گێرەشێوێن وبەکرێگیراو هیچی دیکە نین. ئەوان ئەم بەها جوانانەی ئێمە دروستمان کردووە، دەیشێوێنن و ولات دەخەنە مەترسیەوە. بەداخەوە ئەمە پەیامی دەسەلاتی کوردی بوە لەدوای 17 ی شوباتەوە کەدەقاودەق لەپەیامەکەی قەزافی دەچێت کەدوێنێ 22 ی شوبات بلاوکرایەوە.\nئەوەی ئێستا روو دەدات ئەوەیە دەسەلات کوردی لەرێگەی میدیا زەبەلاحەکەیەو هەول دەدات ئەو خۆپیشاندانانەی جەماور ناشیرن بکات و بەهەموو شێوەیەک هەول دەدا خەلک لەسەر پەردەی تەلەفزیۆنەکان کۆبکاتەوەو بۆ ئەوەی باس لەمەترسی ئەزموونی کوردستان و کۆمەلێک قسەی بێبەها کەهەمووان سالانێکە ماندوو بووین لێیان. هەرزەکاو مندال و پیرو پەککەوتەکانیش بۆ ئەم مەبەستە کۆدەکاتەوە چون دەسەلاتە تۆتالیتارەکان رستە ناشیرینەکان خۆیانی پێ دووبارە دەکاتەوە. دەسەلات لەبری ئەوەی گوێ لەو جەماوەرە بگرێ و داخوازییەکانیان جێبەجێ بکات هەول دەدات بەگێرەشێوێن و خائین و .هتد ناوزەدیان بکات. ئەم دەسەلاتە بەهەمان شێوەی دەسەلاتە تۆتالیتارەکان چەندین کۆبوونەوە دەکات بۆئەوەی ناشیرینترین ووشەو دەستەواژە بۆئەو کۆمەلە راپەریوە دابتاشێت. دەسەلاتی ئێمە توانای داتاشینی ئەو دەستەواژانەشی نیە، بۆیە هەمان ئەو دەستەواژانە بەکار دێنێت کەسالانێکە بەعس بۆ بزوتنەوەی رزگاریخوازی خەلکی بەکار دەهێنا\nئەوەی دەرکەوتوو تاوەکو ئێستا دەسەلات لەپەیامی ئەو راپەرینە تێنگەیشتوەو ئامادە نیە تەنانەت گوێشیان لێبگرێ. زوربەی بەرنامەی تەلەفزیۆن ورادیۆو رۆژنامەکانی دەسەلات ئەم خۆپیشاندانانە بەهێرش دەزانن بۆ سەر پارتی، ئەمەش گەورەترین هەلەیەو نیشانەی ئەوەیە دەسەلات بەهیچ شێوەیەک لەهونەری بەبرێوەبردنی دەولەت تێنەگەیشتووەو ئامادە نیە گوێ لەخەلک بگرێت. لەبری ئەوە دەسەلات دەیەوێ لەرێگەی حیزبەکانی ئۆپۆزیسیۆنەوە گرفتەکان چارەسەر بکات ئەمەش هەلەیەکی دیکەی دەسەلاتە چونکە ئەوخەلکە راپریوە حیزبەکانی ئۆپۆزیسیۆنیان بەجێ هێشت چونکە ئەو حیزبانە هەلوێستێکی خراپیان لەگەل ئەو گەنجانە هەبوو.\nدەسەلات هەرچۆنێک بخوازێ یانا، بەداخەوە بەهەمان ستایل و مێتودی دەسەلاتە تۆتالیتارەکان رووبەروی جەماوەرەکەی خۆی دەبێتەوە. دەبێ دەسەلات لەوە تێبگات ئەگەر ئەمرۆش ئەم خۆپیشاندانانە کپ ببنەوە ئەوە مانگێکی دیکە یا سالێکی دیکە سەر هەلدەدەنەوە. من وای دەبینم دەسەلات توانای بەرێوەبردنی دەولەتی نیەو هیوادارم پەنا نەباتە بەر ئەو مێتودەی قەزافی تەنها لەبەر ئەوەی لەسەر حوکم بمێنێتەوە\nPrevious پرسیار..گومان..خەیاڵ..خۆپیشاندان..بەرەنگاری.. خوێن ،بۆ ئازادی..!\nNext سڵاو ئه‌ستێره‌کانی شار ….


دیمانەی بۆپێشەوە لەگەڵ: … – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 دیمانەی بۆپێشەوە لەگەڵ: …\nعەبدوڵا سڵێمان، گۆران عەبدوڵا، عەلی مەحمود، شوان داودی وعوسمانی حاجی مارف\nلەساڵیادی تیرۆکردنی هاوڕییان شاپور عەبدولقادر و قابیل عادل دا\nدیمانە لەگەڵ عەبدوڵا سڵێمان(مەشخەڵ)؛ شاعیر و نووسەری کرێکاری، لەساڵیادی ٢١ ساڵ تیرۆکردنی هاوڕییان شاپور عەبدولقادر و قابیل عادل دا\nعەبدوڵا سڵێمان( مەشخەڵ): شاپوور عەبدولقادر و قابیل عادل؛ سادە بوون، پاک بوون، دڵسۆز بوون، بەوەفا بوون، جیددی بوون، پێداگر بوون لەسەر بەرژەوەندیەکانی خەڵکی ئاوارەی کوردستان…\nدیمانە لەگەڵ عەبدوڵا سڵێمان(مەشخەڵ)؛ شاعیر و نووسەری کرێکاری، لەساڵیادی ٢١ ساڵ تیرۆکردنی هاوڕییان شاپور عەبدولقادار و قابیل عادل دا\nبۆپێشەوە: شاپوور و قابیل بەر لەوەی پەیوەست بن بە ڕێکخراوە سیاسییەکان و پاشان حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی، خۆیان دوو ڕابەری ناسراو و جەماوەری بوون، ڕۆڵی ڕابەری ئەوان لە ئاستی جەماوەری بێکاران و ئاوارەکاندا، تا چەندە هاریکار بوو لەوەی ئەو دوو تیکۆشەرە کۆمۆنیستە، ببنە ڕابەر لە حزبی کۆمۆنیستی کرێکارییدا؟\nعەبدوڵا سڵێمان(مەشخەڵ): سەرەتا ئەمەوێ ئەوەتان بۆ ڕاست بکەمەوە، کە ئەو دوو هاوڕێیە بەمانای وشەکە رابەری عەمەلی ئاوارەکان بوون نەک بێکاران. ئەو هاوڕێیانە هیچ چالاکییەکی وایان نەبووە لە نێو بێکاران و یەکێتی بێکاران لە کوردستان. ئەوان خۆشەویستی ئاوارەکان بوون و ڕابەرانی خۆڕسکی جەماوەریی بوون و هەلومەرجی تایبەتی ئاوارەکان هێنابووینە دەرەوە. ئەوان خۆیان نەسەپاندبوو بەسەر ئاوارەکاندا، بەڵکو ئەوە بزووتنەوەی دژی ئاوارەیی بوو کە پێ بەپێی هەنگاوەکانی ئەوان تا دەهات بەرینتر و فراوانتر دەبۆوە. پاشان میکانیزمی بوون بە ڕابەری ئەو هاوڕێیانە لەناو حیزبی کۆمۆنیستدا ئەگەر بە ڕاشکاوی بڵێم بڕیارێکی سیاسیی زۆر دروست نەبوو، چونکە ئەوە ڕاستە کە حیزبی کۆمۆنیست دەیهەویست لەگەڵ ڕابەرانی عەمەلی کرێکاریی و جەماوەریی لە توندوتۆڵترین پەیوەندیدا بێت کە ئەوە مافی سروشتی خۆیەتی، بەڵام دەکرا حیزب ئەو پەیوەندییەی بە زیندوویی بهێشتایەتەوە و لە نزیکەوە کۆمەک و ڕێنوێنی بکردنایە، نەک ئەندامگیریی و بەرزکردنەوەی شاپوور بۆ ئاستی مەکتەب سیاسی، کە بە بڕوای من ئەم پرۆسەی ئەندامگیرییە ئەوەندەی زیانی بۆ خەباتی جەماوەریی هەبوو، سوودی نەبوو.\nبۆپێشەوە: شاپوور و قابیل، هێندە خۆشەویست بوون هەر کەسێک ئەوانی ناسی با، زوو دەبوو بە هاوڕێیان، ئەمە بۆچی دەگەڕێتەوە؟\nعەبدوڵا سڵێمان(مەشخەڵ): شاپوور عەبدولقادر و قابیل عادل؛ سادە بوون، پاک بوون، دڵسۆز بوون، بەوەفا بوون، جیددی بوون، پێداگر بوون لەسەر بەرژەوەندیەکانی خەڵکی ئاوارەی کوردستان. ئەم دڵسۆزی و جیدیی بوونە وای دەکرد بەچاوێکی ڕێزەوە بڕوانیتە ئەو هاوڕێیانە و کارەکانیان. هەر ئەمەش وای دەکرد خەڵک خۆشی بوێن و ببنە هاوڕێ و دۆستیان.\nبۆپێشەوە: چ بیرەوەریەکی تایبەتیان لەگەڵ هاوڕێیان شاپوور یان قابیل هەیە؟\nعەبدوڵا سڵێمان(مەشخەڵ): ساڵی ١٩٩٣ ڕۆژانە ئەو دوو هاوڕێیەم لە کۆمەڵەی ئاوارەکانی کوردستان دەبینی، کە ئەوکات بنکەی کۆمەڵەی ئاوارەکان و بنکەی یەکێتی بێکاران لە کوردستان لە باڵەخانەیەکدا بەتەنیشت یەکەوە بوون. ئێمە هەموومان لەو سەردەمە موفلیس و گیرفان بەتاڵ بووین (بێپارەبووین). شاپوور و قابیل بە هەردووکیان چەند دینارێکیان لە گیرفان بوو. جارێکیان هەر لە ساڵی ١٩٩٣ کۆمەڵەی ئاوارەکان ئەرزاقی (ئازووقە)ی وەرگرت بۆ ئاوارەکان. ئەو دوو هاوڕێیە شەو دانیشتن ورد حیساباتی… ژمارەی… ئاوارەکانیان کرد و ئازووقەکانیان بەپێی سەرژمێرییەکەی خۆیان ئامادەکرد، خۆشیان وەکو کەسێکی ئاوارە حیسیەکیان (بەشە ئازووقەیان) وەک هەر ئاوارەیەک بۆ خۆیان دانا. دوای ماندووبوونێکی زۆر، بۆ ڕۆژی دوایی و دابەشکردنی ئازووقەکە بەسەر ئاوارەکان، قابیل و شاپوور هەر ئەو چەند دینارەیان لە گیرفان بوو کە پێشتر پێیان بوو. شاپوور وتی ڕەنگە کەسانێک یان لایەنێک هەبێ بڵێن سەرپەرشتیاری ئاوارەکان قەپاتن بۆ خۆیان… نازانن دینارێکی ئەم ئازووقەیە نەچۆتە ئەم گیرفانەوە، جگە لە بەشە ئازووقەکەی خۆم. ئەمە ئەسڵ و واقیعیەتی ژیانی ئەو هاوڕێیانە بوو.\nدیمانە لەگەڵ گۆران عەبدوڵا(ناسراو بە گۆرانی دەنگەکان)؛ هاوڕێی هەردوو هاوڕێیان شاپور و قابیل، ئەندامی لیژنەی باڵای یەکێتی بێکارانی کوردستان بووە لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٩٥. وەک ڕۆژنامەنووسێکی سەربەخۆ و پێشکەوتنخواز کاردەکات و دامەزرێنەری سایتی دەنگەکانە…\nگۆران عەبدوڵا: شاپورو قابیل پردی لێكگرێدانی كۆمه‌ڵه‌ی ئاواره‌كان بوون به یه‌كێتی بێكاران، خه‌سته‌خانه‌كان و ڕێكخراوه‌ی سه‌ربه‌خۆی ئافرەتانەوە بۆ بردنه پێشه‌وه‌ی كاری جه‌ماوه‌ری و ڕێكخراوه‌یی\nدیمانە لەگەڵ گۆران عەبدوڵا(ناسراو بە گۆرانی دەنگەکان)؛ هاوڕێی هەردوو هاوڕێیان شاپوور و قابیل، ئەندامی لیژنەی باڵای یەکێتی بێکارانی کوردستان بووە لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٩٥. وەک ڕۆژنامەنووسێکی سەربەخۆ و پێشکەوتنخواز کاردەکات و دامەزرێنەری سایتی دەنگەکانە…\nبۆپێشەوە: ڕۆڵی شاپور و قابیل، لەناو ئاوارەکان، یەکێتی بێکاران و بزووتنەوەی یەکسانیخوازانه‌ی ژنان چۆن هەڵدەسەنگێنن؟\nگۆران عەبدوڵا: شاپورو قابیل دوو ڕابه‌رو دوو هه‌ڵسوڕاوی به‌رجه‌سته‌ی ناو ئاواره‌كان بوون. ده‌توانین بڵێین؛ ڕابه‌ربوون و هه‌ڵسوڕاوبوون، دوو تایبه‌تمه‌ندی خۆڕسكانه‌ی ئه‌م دوو ئینسانه بوون. ئه‌مان ده‌ستیان نه‌برد بۆڕێكخراوبوون به‌هۆكاری تیۆری و خواستی ڕێكخراوه سیاسیەكان. ئه‌مان كه ده‌ستیان برد بۆ ڕێكخستنی خه‌ڵكی ئاواره، له كاتێكدا بوو هه‌رسێ شاره گه‌وره‌كه‌ی كوردستان( هەولێر ودهۆک و سلێمانی) به شارو شارۆچكه‌كانییه‌وه پڕبوون له خه‌ڵكی ئاواره، كه بێبه‌شبوون له سه‌ره‌تاییترین پێداویستییه‌كانی ژیان. ئه‌م هاوڕێیانه خۆشیان به‌شێك بوون له خه‌ڵكی ئاواره و هه‌مان باری ناجێگیری و شپرزه‌ییان هه‌بوو. ئه‌مان نه‌چوون به‌دوای چاره‌سه‌ری ژیانی تایبه‌تی خۆیاندا نه‌كه‌وتن، ئه‌مان خۆیان له گشته‌كه دانه‌بڕاند. ڕۆشن بوو لایان به‌بێ ڕێكخراوبوون چاره‌سه‌ری كێشه‌كان به ئه‌نجام ناگات.\nشاپورو قابیل پردی لێكگرێدانی كۆمه‌ڵه‌ی ئاواره‌كان بوون به یه‌كێتی بێكاران، خه‌سته‌خانه‌كان و ڕێكخراوه‌ی سه‌ربه‌خۆی ئافرەتانەوە بۆ بردنه پێشه‌وه‌ی كاری جه‌ماوه‌ری و ڕێكخراوه‌یی. دوو ئینسانی ته‌واو بڕوادار و به‌رگریكا‌ر بوون له مافه یه‌كسانیخوازه‌كانی ژنان به تیۆر و پراكتیك. ئه‌وان زۆر ڕۆشن بوون له‌وه‌ی كه ڕێكخراوه جه‌ماوه‌رییەكان ده‌بێت یه‌كگرتوو پاڵپشتی یه‌كتر بن بۆ وه‌ده‌ستهێنانی داخوازیەكانیان.\nشاپور و قابیل و شوان داودی ڕێكخراو‌ی “كۆمه‌ڵه‌ی ئاواره‌كان له كوردستان” یان دامه‌زراند. ده‌توانین به‌یه‌كه‌مین ڕێكخراوه‌ی جه‌ماوه‌ری له كوردستان بیناسێنین له‌پاش شوراكانی ئازاری ١٩٩١. توانرا له ئاستێكی فراواندا، ئاواره‌كان ڕێكخراوكه‌ن و له‌و پاشا گه‌ردانییه‌ی كوردستاندا چه‌ندین ده‌سكه‌وت وه‌ده‌ستبێنن بۆ خه‌ڵكی ئاواره. ئه‌م ڕێكخراوه به هۆكاری ئه‌و عه‌قڵیه‌ته درووسته‌ی له‌كاری ڕێكخستن و ئیداره و دیبلۆماسییه‌تدا كه ڕابه‌رایه‌تیەكه‌ی هه‌ڵگری بوو، توانیان له ماوه‌یه‌كی كورتداو له ئاستێكی فراوانی سنووره‌كانی هه‌ولێر و سلێمانی گه‌شه بكات و جه‌ماوه‌ری بێته‌وه، و له‌لایه‌ن دام و ده‌زگا خێرخوازەكانی ئه‌وكاته‌ی كه له هه‌رێمی كوردستان بوونیان هه‌بوو بناسرێت. ده‌رس و ته‌جره‌به و ڕۆڵی ئه‌و هاوڕێیانه له بواری كاری جه‌ماوه‌ری ده‌بێت وردتر له‌سه‌ریان بووه‌ستین و قسه‌یان له‌سه‌ربكرێت بۆوه‌رگرتنی ده‌رس و ته‌جره‌به، كه به‌داخه‌وه پێم وایه هه‌تا ئێستا ئه‌و لایه‌نه وه‌كو پێویست گرنگی پێنه‌دراوه له یاده‌كانی ئه‌م دوو هاوڕێیه‌دا. یادكردنه‌وه‌یان زۆرتر قه‌تیس كراوه‌ته‌وه بۆ لایه‌نه ئیحساساتیەكان، یادكرنه‌وه‌یه‌ك هه‌موو ساڵێك له‌یه‌ك فۆرمدا خۆی دووباره‌ده‌كاته‌وه، له كاتێكدا یادكردنه‌وه له‌خۆیدا ناكرێت بكرێته ئامانج.\nبۆپێشەوە: شاپورو قابیل، بە جیا لەوەی دوو رابەری بزووتنەوە جەماوەرییەکانی وەکو ئاوارەکان و بێکاران بوون، هاوکات دوو کەسایەتی سیاسی کۆمۆنیست بوون، تا چەندە کۆمۆنیست بوون و سیاسی بوونی ئەو هاوڕێیانە ڕۆڵی هەبوو لەبەرەوپێشەوە بردنی بزووتنەوە جەماوەرییەکاندا؟\nگۆران عەبدوڵا: سه‌ره‌تا ده‌مه‌وێت بڵێم، هیچ یه‌كێك له‌و دوو هاوڕێیانه تا ئه‌وكاته‌ی یه‌كێتی بێكاران ڕێكخراوێكی كارا و جه‌ماوه‌ری بوو ئه‌وان ئه‌ندامی لیژنه‌ی باڵای یه‌كێتی بێكاران نه‌بوون. ئه‌وان دامه‌زرێنه‌رو ڕابه‌ری كۆمه‌ڵه‌ی ئاواره‌كانی كوردستان بوون، هه‌ر واش له‌ناو خه‌ڵكدا ناسرابوون.\nئه‌گه‌ر خه‌سڵه‌تی كۆمۆنیستی وه‌ك ماهیه‌تی ئه‌سڵی ئینسان سه‌یربكرێت، ده‌ڵێم به‌ڵێ ئه‌وه ئه‌و ئه‌نه‌گیزه‌یه بوو وای لێیان كرد شان به‌شانی هاوڕێكانیتر له‌ڕێكخراوه جه‌ماوه‌ریەكان تا دوا هه‌ناسه كاربكه‌ن، له‌پێناوی باشتركردنی ژیانی خه‌ڵكی ئاواره و بێكار له‌و ڕۆژگاره سه‌خته‌ی كوردستان كه سه‌رباری پاشاگه‌ردانی‌ده‌سه‌ڵاتدارێتی، له‌ژێر باری دوو گه‌مارۆی ئابوریشدا ده‌یناڵاند.\nبۆپێشەوە: شاپورو قابیل، چەندین تایبەتمەندێتی ڕابەریان تیا بوو، بەرجەستەترین تایبەتمەندیەکانی رابەری ئەو هاوڕێیانە چی بوو؟\nگۆران عەبدوڵا: له‌خۆبورده‌یی، كاری به‌رده‌وام، توانای خوێندنه‌وه‌ی واقیع و هه‌ڵسوكه‌وت كردن له‌گه‌ڵی.\nدیمانە لەگەڵ عەلی مەحمود؛ نووسەر و چالاکوانی مەدەنی و سیاسی لە ٢١ ساڵیادی تیرۆری هاوڕێیان و شاپور عەبولقادر و قابیل عادل دا\nعلی مەحمود: شاپوور ژمارەیەکی قورس بوو…لەخەباتی جەماوەری لە کوردستان،”ئازا، ئيشكەر، پراگماتیگ، دەستپاک و خۆبەخش و لەخۆبردوو”، قابيليش بەهەمان شێوە. ئەوان چالاکوانی زێڕین بوون، چالاکوانێ بوون؛ بیریان تەنها لە تێرکردنی برسییەکان دەکردەوە…\nبۆپێشەوە: دوای ٢١ ساڵ بەسەر تیرۆری هاوڕێیان شاپور و قابیلدا، چۆن دەڕواننە تیرۆری ئەو دوو هاوڕێیە؟\nعەلی مەحمود: من وەك هاورێيەكی كاری ئەم دوو هاورێيە لەبەڕێوەبەرايەتي كۆمەڵەی ئاوارەكان، لە چركەساتی یەکەمەوە ئەم کارە قیزەونەی تیرۆریستانم شەرمەزار کرد. هەر زوو پێشنیارم کرد، ڕۆژی تیرۆرکردنی ئەوان بکرێتە ڕۆژی دژ بەتیرۆر لەکوردستان. وابزانم یەکەم یادەوەری تیرۆرکردنی ئەوان لە تۆڕی کۆمەڵایەتی پاڵتاکەوە، و هەر منیش لە سەرەتای دوو هەزاردا کردوومەتەوە. ئەوان کەسانێک بوون، نموونەی (چالاکوانی خۆبەخش، خۆنەویست و دڵسۆزی خەڵکی ئاوارە و بەشمەینەت).\nبۆپێشەوە: تیرۆری هاوڕێیان شاپورو قابیل، خەسارەتێکی گەورەبوو لە بزووتنەوە جەماوەرییەکان، لە بزوتنەوەی دژە بێکاری و ئاوارەکان، ئاکسیۆنە ئایارییەکان، بزووتنەوەی یەکسانیخوازی ژنان… چۆن دەکرێ ئەو بۆشاییە پڕبکرێتەوە، یان لاتان وایە ئەو جێگایە پڕ دەکرێتەوە؟\nعلی مەحمود: من پێموایە ئەوە بۆشاییەکی پڕنەکراوەیە، شاپوور ژمارەیەکی قورس بوو…لەخەباتی جەماوەری لە کوردستان،” ئازا، ئيشكەر، پراگماتیگ، دەستپاک و خۆبەخش و لەخۆبردوو”، قابيليش بەهەمان شێوە. ئەو بۆشاییە زیاتر لە دوو دەهەیە پڕنەکراوەتەوە! ئەوان چالاکوانی زێڕین بوون، چالاکوانێ بوون؛ بیریان تەنها لە تێرکردنی برسییەکان دەکردەوە، نەک پڕکردنی گیرفان. بۆیە بیرکردنەوە لە پرکردنەوەی جێگایان ئەستەمە.\nدیمانە لەگەڵ شوان داودی؛ راوێژکاری سەرۆکی پەرلەمانی عێراق بۆ ناوچە جێناکۆکەکان و ئەندامی خولی پێشووی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق… لە ٢١ مین ساڵیادی تیرۆری هاوڕێیان شاپور و قابیل دا…\nشوان داودی: گەیشتنی مەلا بەشیر بەو پێگەیە پەیوەندی بە هاوکێشەی ئەقلیمیەوە هەیە، بیرمان نەچێت پێشتر تۆمەتبارێکی تری ئەو تاوانە ئەندامی پەرلەمانی کوردستان بوو!\nبۆپێشەوە: چ بیرەوەریەکی تایبەتتان لەگەڵ هاوڕییان شاپور یان قابیل هەیە؟\nشوان داودی: سەرەتا سوپاستان دەکەم بۆ بەسەرکردنەوەم لەم یادەدا.. کەبۆمن گرنگی خۆی هەیە و دەمگەڕێنێتەوە بۆ زەمەنێکیتر.\nسەبارەت بە پرسیاری یەکەم چی بیرەوەرییەکم لەگەڵ شەهید شاپوردا هەیە…لە وەڵامدا دەڵێم جاچی نییە؟ هەرچی بیرەوەری منداڵی و گەنجێتی و سیاسەت و کاری نهێنی و موجازەفە هەیە پێکەوە بووینە. شەهید شاپور بە تەمەن تەنها حەوت رۆژ لەمن گەورەتر بوو، ئەو لە 6 نیسانی 1967لەدایک بووە، من لە 13ی نیسانی 1967لە دایک بوومە، دایکی شەهید شاپور خوشکی باوکمە واتە من و ئەو خاڵۆزاو پورزا بووینە. دوای ئەوەی لە ساڵی 1968باوکی شەهید شاپور بەدەستی پارتی شەهید دەکرێت، چونکە سەر بەباڵی مەکتەبی سیاسی پارتی دەبێت کە بە جەلالی ناسرابوون..دایکی شەهید شاپور و هەردوو منداڵەکەی شاپور و شیرین دەگەرێنەوە ماڵی باوکی لە گوندی هەفتەغاری سەر بە قەزای داقوق 45 کم خوارووی کەرکوک…باوکم و چوار برای تری و دوو خوشکی هەموومان پێکەوە لە حەوشەیەکی گەورەدا دەژیایین، مامەکانم منداڵیان نەبوو ..تەنها باوکم نەبێت، من و براو خوشکەکانم لەگەڵ شاپورو شیرین پێکەوە لە ماڵێکدا وەکو خوشک وبرا پێکەوە گەورە بووین…تەنانەت لە خوێندنیش سەرەتایی و ناوەندی و ئامادەیی پیشەسازیش هەر پێکەوە بووین، لە بەشی ناوخۆیی ئامادەیی پیشەسازی کەرکوکیش هەر لەیەک ژووردا بووین لە ئاوارەیش هەر پێکەوە بووین. لە تەمەنی یەکساڵیمانەوە، واتە لە ساڵی 1968ەوە تاوەکو کۆتایی ساڵی 1993 واتە 25ساڵی شیرینی تەمەنمان پێکەوە بووە … هەموو نهێنیەکی یەکترمان دەزانی وئاگاداری هەڵسوکەوتی یەکتربووین، و زۆریش لە خەمی یەکتردا بووین، تا هاوسەرگیریمان کرد و هەریەکەمان ماڵی خۆی دانا، تەنانەت لەماڵ دانانیشدا..سەرەتا دراوسێ بووین دوو شوقەمان بەتەنیشت یەکەوە لە باڵەخانەی د.عبدالرزاق دەباغ بەرامبەر گەراجی عەنکاوە لە هەولێر پێکەوە گرتبوو. کاری سیاسیمان لە رێکخستنە نهێنییەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستانەوە لە ساڵێ 1983دەستیپێکرد… و لەکۆمۆنیستی کرێکاری لە یەک جودابووینەوە. دوای ڕاپەڕینی 1991 پێکەوە لەگەڵ هاورێ شەهید قابیل هەرسێکمان کۆمەڵەی ئاوارەکانی کوردستانمان لە هەولێر دامەزراند، وەک رێکخراوێکی جەماوەری کاریگەر لەو سەردەمەدا رۆڵی گەورەی بینی، خودی خۆی کاریگەری زۆری لەسەر من هەبوو چی لە کاری سیاسی و چی لە خۆ پەروەردەکردندا. ئەو تەمەنە پڕاوپرە لەیادگاری تاڵ و شیرین… هەرچەند بنووسم کۆتایی نایەت. سەبارەت بە شەهید قابیل کە ئامۆزای شەهید شاپور بوو بە هۆی خزمایەتیەوە یەکمان دەناسی، بەڵام هاوڕێیەتی و نزیک بونەوەمان لە یەکتر دەگەرێتەوە ساڵی 1989..وەلەدوای ڕاپەڕینەوە بەهۆی ئاورەییمانەوە زیاتر لە یەکتر نزیک بووینەوە و لە ماوەیەکی کورتدا زۆر کاری گرنگمان پێکەوە ئەنجامدا. لەو سەردەمە زۆربەی خەڵک وڵاتیان بەجێدەهێشت بەرەو هەندەران ئێمە هەرسێکمان بڕیارماندا نەڕۆین و لە کوردستان بمێنینەوە درێژە بە کاری سیاسی بدەین و خزمەتی کۆمەڵانی خەڵک بکەین. دەسپێکی کارەکانمان دامەزراندنی کۆمەڵەی ئاوارەکان بوو… دواتر شەهید قابیل و خاتوو سروەی خوشکم پێکەوە هاوسەرگیریان کرد. هەرچەندە من لەگەڵیان نەچوومە ریزەکانی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری عێراق. بەڵام هەر لەیەک نزیک بووین تا 31ی ئابی ،1996 ئیتر لەوێوە زیاتر لەیەکتر دابراین. کەمتر ئاگامان لەیەک بوو تا شەهید بوونیان.\nبۆپێشەوە: لاتان وایە چۆن دەکرێت تۆمەتبارانی ئەو کردەوە تیرۆریستیە و نەخشە داڕێژەرانی بەسزای یاسایی خۆیان بگەن؟\nشوان داودی: سەبارەت بەوەی چۆن دەکرێت تۆمەتبارانی ئەو کردەوە تیرۆریستیە و نەخشە داڕێژەرانی بەسزای یاسایی خۆیان بگەن؟ ئەوە پێش هەموو کەس و لایەنێک من بە ئەرکی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی دەزانم بۆ ئەو کەیسە بە زیندوێتی بهێڵێتەوە، بەردەوام کاری لەسەر بکات تا ڕۆژی خۆی دێت. چونکە لە سیاسەتدا هیچ شتێک مەحاڵ نییە، دەبێت هەموو دەرفەتێک بقۆزرێتەوە بۆ قسەکردن لەسەری و ئاشکراکردن و ناساندنی تۆمەتباران. چی نەخشە داڕێژەران و چی هاندەران و چی جێبەجێکارانی ئەو تاوانە.\nبۆپێشەوە: یەکێک لەو کەسانەی کە ئەگەر هەیە و دەستی بۆ درێژ دەکرێت لەهاندانی تیرۆرکردنی شاپوور و قابیل ڕۆڵی هەبووبێت، لەم خوولەی دوایی پەرلەمانی عێراقدا لە دەستەی سەرۆکایەتیدایە! ئێوە ئەمە چۆن لێکدەدەنەوە؟\nشوان داودی: سەبارەت بە مەلا بەشیر کەپێشتریش ئەندامی پەرلەمانی کوردستان بوو، ئێستا بوونی لە شوێنێکی وا گرنگ و هەستیاردا، لەوڵاتێکی وەک عێراق و کوردستاندا، زۆر تاوانباریتر لەتاوان و کەیسی گەورەتردا لە پلەو پۆستی هەستیار تردان. بەڵام ئەمە ئەوە ناگەیەنێ کە بێ دەنگیان لێ بکرێت. عێراق ئەمڕۆ وڵاتێکی بێ دامودەزگا و خاوەنی راستەقینەی ئیرادەی خۆی نییە، بە هاوکێشەی سیاسی ئەقلیمی و نێودەوڵەتی ئیدارە دەدرێت و بەحوکمی چەک بەرێوەدەبرێت. گەیشتنی مەلا بەشیریش بەو پێگەیە، پەیوەندی بە هاوکێشەی ئەقلیمیەوە هەیە، بیرمان نەچێت پێشتر تۆمەتبارێکی تری ئەو تاوانە ئەندامی پەرلەمانی کوردستان بوو!\nعوسمانی حاجی مارف، سکرتێری کۆمیتە ناوەندی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان، لە ٢١ مین ساڵیادی تیرۆری هاوڕێیان شاپور و قابیل دا…\nعوسمانی حاجی مارف: دەمەوێ ڕاستیەک ڕابگەیەنم، دادگایی ئەو تۆمەتبارانەی دەستگیر کرابوون، لەسەر کەیسی کوشتنی شاپور و قابیل نەبووەو لەسەر تاوانی تر دادگایی کراون… وە ساڵی ڕابردوو ئازادکراون…\nبۆپێشەوە: دوای ٢١ ساڵ بەسەر تیرۆری هاوڕێیان شاپورو قابیل، چۆن دەڕواننە ئەو کردەوە تیرۆریستییە؟ وە کێ بە نەخشە دارێژەری ئەو تاوانە دەزانن؟\nعوسمان حاجی مارف: پێش ئەوەی باس لەوە بکەین کە نەخشەدارێژەری ئەو تاوانە کێن پێویستە ئەوە ڕوون بکەینەوە کە بۆچی ئەو تاوانە لە شاری هەلێردا و بەرۆژی ڕوناک و بە ئاشکرا ئەنجام درا، واقعیەتەکەی ئەوەیە کە هەلومەرجی ساسی ئەو کاتەی کوردستان لەناو قوڵایی سەگەردانی و ناجێگیری و گێژاوێکی سیاسی وەهادا بوو کە، یەکەم: شەڕی ناوخۆی نێوان یەکێتی و پارتی مایەی ئەوپەری وێرانکاری و داڕمانی ژیان و گوزەرانی دانیشتوانی کوردستان بوو. دووەم: لەو نێوەدا هێزە ئیسلامیەکان فرسەتیان لەبارودۆخی ئەو شەڕە هێنابوو کە بتوانن کارە تیرۆریستیەکان ئەنجام بدەن. سێهەم، لەو سەردەمەدا دوو جۆر ئاوارەیی کوردستانی پەرێشان کردبوو، لەلایەک بەهۆی بێ ئومێدی لە ئایندەی کوردستان کۆچکردنی بەلێشاوی لاوان بۆ دەرەوەی وڵات کە دیاردەیەکی نەرێنی و سەرسورهێنەربوو، لەلایەکی ترەوە بەشێکی زۆری خەڵکی شارە کوردنشینەکانی ژێر دەسەڵاتی حکومەتی بەعس ئاوارەبون و ڕوویان لەکوردستان کردبوو. چوارەم، لەناو تەواوی ئەو هەلومەرجە ناهەموارو تراژیدیایەدا تەنها ئومێد و تروسکاییەک کە خەڵکی کوردستان لەو گێژاو بێچارەییەدا دەرکێشێت حزبی کۆمۆنستی کرێکاریی بوو، کە دەنگدانەوەو نفوزێکی بەرچاوی لە شانۆی سیاسی کوردستاندا نیشان دابوو، بەتایبەتی لە شاری هەولێردا هاوڕێیان شاپور و قابیل وەک دوو ڕابەری بەرجەستەو بەرچاوو ناسراو و خۆشەیست و جێی متمانە بوون، لەهەمان کاتدا ڕابەریکردنی ناڕەزایەتی بێکاران و ئاوارەکان ئیعتبارێکی زیاتری پێبەخشی بوون، ئەم واقعیەتە نە جێگای قەبووڵکردنی هێزە ئیسلامییەکان بوو نە پارتی و یەکێتی، هەر بۆیە لە بڵندگۆی مزگەوتێکی شاری هەولێرەوە مەلا بەشیر فەتوای کوشتنی کۆمۆنستەکانی بە ئاشکرا ڕاگەیاند و دەسەڵاتدارانی پارتیش لەو شارەدا لەبەرامبەر ئەو فەتوایەدا هیچ کاردانەوەیەکیان نیشان نەدا، دواتر بە تیرۆرکردنی هاورێیانمان شاپور و قابیل گورزێکی کوشندەیان لە دەورو جێگاو رێگای حزبی کۆمۆنستی کرێکاریی لە شاری هەولێردا دا، هەر بۆیە ئاشکرایە کە نەخشە داڕێژەرو جێبەجێکەری ئەو تاوانە ئیسلامیەکانن لە ژێر سایەی بەرژەوەندی دەسەڵاتی پارتیدا.\nبۆپێشەوە: هاوڕێیان شاپور و قابیل لەلایەن باندێکی ئیسلامیەوە تیرۆرکران، بەڵام گومان هەڵنەگرە بەبێ گڵۆپی سەوزی پارتی یان زەمینەیەک کە پارتی سازی کردبوو ئەو کردەوەیە ڕووی نەدەدا، ئێوە لەو بارەیەوە دەڵین چی؟ تەنانەت فتوادەری ئەو تاوانە ئێستا جێگری سەرۆکی پەرلەمانی عێراقە لەسەر سلکی پارتی؟\nعوسمان حاجی مارف: پێم وایە لە وەڵامی پرسیاری یەکەمدا ئەو ڕاستیە دەسەلمێنێت کە بێ دەنگی پارتی لەو کارە تیرۆریستیەدا و پەیوەندی مەلا بەشیر بە پارتیەوە، هەروەها پارتی بە قازانجی بەرژەوەندی سیاسی خۆی لە شاری هەولێردا پێویستی بەوە بووە کە بە هەر جۆرێک بووە پاشەکشە بە حزبی کۆمۆنستی کرێکاریی و ڕابەرەکانی لە شاری هەولێردا بکرێت، بۆیە ئاساییە گڵۆپی سەوز یا هەر ئاسانکاریەک بکات بۆ تیرۆرکردنی هاورێیانمان، ئەمەش بۆ دەورو مێژووی حزبەکانی کوردایەتی لە هەڵسوڕانی سیاسییاندا کارێكی عەجیب و غەریب نییە، کە تا ئێستاش ئامادەن بۆ بەرژوەندیە سیاسیەکانیان و وەستانەوە لە بەرامبەر موخالفانی سیاسییاندا هێزی چەکداری و کاری تیرۆرستی پەیرەو بکەن.\nبۆپێشەوە: شاپورو قابیل لەگەڵ پەیوەست بوونیان بە حزبی کۆمۆنیستی کرێکارییەوە، زۆر زوو بوونە کادرو ئەندامی ڕابەری حزب، هۆکاری ئەمە چی بوو؟\nعوسمان حاجی مارف: هەروەک پێشتر ئاماژەم پێکرد دوو کادری ناسراو و پێشڕەو و خۆشەویست و رێکخەرو ڕابەری نارەزایەتییە جەماوەرییەکان بوون، بۆیە ناکرێ لە ڕیزی پێشەوەی ڕابەرانی حزبدا نەبن.\nبۆپێشەوە: دوای تیرۆری هاوڕییان شاپور و قابیل، پارتی ژمارەیەک کەسی بەتۆمەتی جێبەجێکردنی ئەو کردەوە تیرۆریستیە دادگایی و دەستگیر کرد، ئێوە چۆن دەڕوانە ئەو دادگاییە و دەستگیرکردنی ئەو تۆمەتبارانە؟\nعوسمان حاجی مارف: چەند ڕاستیەک هەیە بە پێویستی دەزانم کە لەم فرسەتی پرسیارانەی ئێوەدا ئاماژەی پێ بدەم، ڕاستە کەسانێک دەستگیرکران و و دادگایی کران، بەڵام مەلا بەشیر کە کەسێکە بە ئاشکرا لە پشتی تاوانەکەیە، نەک دەستگیر نەکراو لێپرسینەوەی لێ نەکرا، وەک ئێوش ئاماژەتان پێداوە فەتوادەری ئەو تاوانە کە مەلا بەشیرە ئێستا لە فراکسیۆنی پارتی جێگیری پەرلەمانی عێراقە. بە جیا لەمەش لەم دوایانەدا ڕاستییەک بۆ ئێمە ئاشکرابوو لە رێگای ئاسایشی هەولێرەوە کە ساڵی پار بە پەیوەندی تەلەفونی قسەیان لەگەڵدا کردین، وتیان تاوانباران ماوەی زیندانیەکەیان تەواو دەبێت و ئازاد دەکرێن، هەروەها وتیان دادگایی ئەو تاوانبارانە لەسەر کەیسی کوشتنی شاپور و قابیل نەبووەو لەسەر تاوانی تر دادگایی کراون، داوایان لێکردین کە سکالانامە تۆمار بکەینەوە لەسەریان بۆ ئەوەی ئازاد نەکرێن، هەڵبەتە لەو بارەوە بەدواداچوونمان بۆ کرد، ئەوەمان بۆ ئاشکرا بوو کە دروست وەهایە ئەو تاوانبارانە لەسەر تاوانی تر دادگایی کراون و زیندانی کراون، لە پەیوەند بە کەیسی شاپورو قابیل هیچ لێپرسینەوەیەکیان لێ نەکراوە، ئێمەش بۆ پەیگیری زیاتر لەسەر ئاشکرابوونی ئەو کارە تیرۆرستیەو دادگایی تاوانباران، هەوڵماندا کە سکاڵا تۆمار بکەین، بەڵام جێگای سەرنجە بە گوێرەی یاساو دادگای عێراقی تەنها کەسانی خێزانی یەکەمی تاوان لێکراو بۆیان هەیە سکاڵا لەسەر تاوانبار تۆمار بکەن، بەڵام بەداخەوە کەسانی خێزانی یەکەمی هاورێیان شاپور و قابیل نەیان توانی ئامادە ببن و سکاڵا تۆمار بکەنەوە، هەر بۆیە ئەم کەیسە بە کراوەیی ماوەتەوەو تاوانبارانیش ئازاد کران.\nبۆپێشەوە: کەیسی تیرۆری ئەو هاوڕییانە لای ئێوە هێشتا بە کراوەیی ماوەتەوە، یان داخراوە؟\nعوسمان حاجی مارف: وەک پێشتر چەختم لەسەر ئەوەکرد کە ئەم کەیسە بەکراوەی لای ئێمە ماوەو هەر فرسەتێک کە لەباری یاساییەوە رێگایەک بکاتەوە بەدواداچوونی بۆدەکەین و دەستبەرداری نابین، ئەم حاڵەتەش کە ئێمە بەرەو ڕووین تەنها بۆ ئێمە نییە، بەڵکو واقعیەتی هەلومەرجی سیاسی کوردستان و دەسەڵاتی ملیشیایی حزبەکانی کوردایەتی و نەبوونی سەروەری یاسا و سەربەخۆیی دادگایە، کەهەزاران کەیس بە فەرامۆشی سپێردراوە هیچ لێپرسینەوەیەک نییەو تاوانباران پارێزراون و تاوان لێکراوان بوونەتە گەورەترین قوربانی، بە جیا لەوەش یاساکانی عێراق و بنەماکانی شێوازی دادگایی کە هی سەردەمی حکومەتی بەعسە پێویستی بە ئاڵوگۆرێکی جدی و ئینسانی هەیە.\nئەم دیمانانە لە بۆپێشەوەی ژمارە ٥٠ی ١٥ ئەپریلی ٢٠١٩ دا بڵاوکراونەتەوە


چەند ڕاستییەکی سەرسوڕهێنەر لەسەر جەستەی مرۆڤ - تۆڕی میدیایی خەڵک\nچەند ڕاستییەکی سەرسوڕهێنەر لەسەر جەستەی مرۆڤ\nبەدیهێنەرەکانی یەزادان پڕن لەسەرسامی و لە نێویشیاندا مرۆڤ سەرسوڕهێنەرترین دروستکراوە کە خوادای گەورە خۆی دەفەرموێت مرۆڤمان لەسەر جوانترین شێوە دروست کردووە،لە ناواخنی جەستەی مرۆڤدا هەزاران کارکەری پەی پێنەبراو هەن کە تائێستا زانست لەکارکردن و فەرمانیان دەکۆڵێتەوە، ئەمانەی خوارەوە چەند راستییەکی دیار و گەروەن لەسەر جەستە.\nچاو، تاکە بەشی جەستەی مرۆڤە کە خوێن وەرناگرێت و ڕاستەوخۆ ئۆکسجین لەدەرەوەی جەستە وەردەگرێت.\nدرێژی دەمارەکانی خوێن له لەشی مرۆڤ دا زیاترە لە 100 هەزار کیلۆمەتر .\nگەدە بەهێزترین ئۆرگانی لەشی مرۆڤە، ماددە ترشەکانی ناوی ئەوەندە بەهێزن کەتوانای تواندنەوەی گوێزانێکی ئاسنی ریشتاشینیان هەیە.\nهەرکەس لە ژیانیدا نزیکەی 40 پاوەند لە پێستی لەدەست دەدات بە دریژایی ژیانی.\nمێشکت ئۆرگانێکی زۆر گرنگە و پێویستی بە وزەیەکی زۆر هەیە بۆ کارکردن، مێشک بە تەنیا لە سەدا 20 ی ئۆکسجین و کالۆری لەش بەکار دەهێنێت، نزیکەی 86 ملیار دەماری گرێدراو بە 100 تریلیۆن لینکەوە تێدایە.\nئێسکەپەیکەری مرۆڤ ئەوەندە بەهێزە کە بەرگەی پەستانی نزیکەی 16 هەزار کەس دەگرێت.\nهاوشێوەی پەنجە مۆر، هەرکەس خاوەنی بۆنێکی تایبەت بەجەستەیەتی.\nڕووبەری سییەکان یەکسانە بە ڕووی یاریگایەکی تێنس\nخەو زۆر گرنگە بۆ جەستەی مرۆڤ، ئۆرگانەکانی لەش دوای 11 ڕۆژ بەبێ خەوتن لە جێبەجێردنی فەرمان دەوەستن.\nبە لەدەستدانی پەنجە توتە مرۆڤ زیاتر لە سەدا 50ی هێزی دەستی لەدەست دەدات.\nکەسێکی ئاسایی لە ماوەی ژیانیدا 25 هەزار لیتر لیک بەرهەم دەهێنێت، ئەمەش بەسە بۆ پڕکردنی دوو مەلەوانگە .


دەنگۆکان کپ بکەن؛ ڤایرۆسی هانتا ناگوازرێتەوەوە\n25/3/2020 12:37 PM\nپاش پۆزەتیڤ دەرچوونی پشکنینی ڤایرۆسی هانتا بۆ یەکێک لە قوربانیانی وڵاتی چین، کۆمەڵێک دەنگۆ سەبارەت بە سەرهەڵدانی ڤایرۆسێکی نوێ لە سوشیاڵ میدیادا بڵاوبوونەتەوە. لەدرێژەدا هەوڵ ئەدەین زانیاری پێویست سەبارەت بەم ڤایرۆسە و جیاوازییەکانی لەگەڵ کۆرۆنا بخەینە روو.\nڤایرۆسی هانتا ڤایرۆسێکی نوێ نییە و زۆر لەمەوبەر لەلایەن پسپۆڕانەوە ناسراوە. سەرچاوەی سەرهەڵدانی ئەم ڤایرۆسە پیسایی مشکە و کاتێک ئەگوازرێتەوە بۆ مرۆڤ کە ئەم پیساییە بە چەشنێک بێتە ناو چاوی کەسێکەوە. ئەم ڤایرۆسە گوازراوە نییە و لەمرۆڤەوە ناگوازرێتەوە بۆ مرۆڤ و بەپێی زانیاری ئاماریی NHS، لە هەر 13 ملیۆن کەس ئەگەری تووشبوونی یەک کەس بە ڤایرۆسی هانتا هەیە و مەترسییەکەی زۆر کەمترە لە بەرکەوتنی هەورەبروسکە.\nبۆ رێگریکردن لە تووشبوون بەم ڤایرۆسە ئەبێ ئاگامان لە پاکوخاوێنی شوێنی ژیان و کارەکەمان بێت و ئەگەری بوونی مشک لەو شوێنانە بگەیەنینە سفر. نیشانەکانی تووشبوون بەم نەخۆشییە بریتین لە بەرزبوونەوەی پلەی گەرمیی جەستە، کۆکەی وشک و ئێشی ماسولکەکان. ئەم نیشانانە زۆر هاوشێوەی نیشانەکانی کۆرۆنان. ئەم نیشانانه پاش دوو رۆژ لە تووشبووەکەدا دەردەکەون.\nلەکۆتاییدا ئەتوانین بڵێین بە هیچ شێوەیەک گرنگی بە دەنگۆکان مەدەن سەبارت بە ڤایرۆسی هانتا، چونکە بە هیچ جۆرێک هاوشێوەی کۆرۆنا نییە. وڵاتی چین بەپێی ئەوەی لە سەبەتەی خواردنەکەیاندا هەموو جۆرە بوونەوەرێک بۆ نموونە مشکی تێدایە، ئەم حاڵەتە لەوێ تۆمار کراوە.


لە زاری تەلارسازەکانەوە:\nبۆ دیزاینکردنی پاڤیلۆنی ماری 2016، هەوڵماندا کە پێکهاتەیەک دیزاینبکەین ئاماژە بکات بە چەند لایەنێک کە وەک دژ بە یەک سەیرکراون. پێکهاتەکەتە شێوەیەکی سەربەست و لە هەمان کاتتدا جێگیری هەیە، دیزاینەکە مۆدیولار و هاوکات پەیکەرییە. شێوەیەکی روون و هاوکات شێوەیەکی رەق و تنۆکەیی هەیە.\nبڕیارماندا کە بە یەکێک لە سەرەتاترین توخمەکانی تەلارسازی کاربکەین: کە ئەویش خشتە. بەڵام لە بری خشتی گڵی و بلۆکی بەردی، دیوارەکە بەرزکراوەی چوارچێوەیەکی فایبەرگڵاسییە کە لەسەر یەکتری داننراون. دواتر دیوارەکە لە یەکتری دورخراونەتەوە بۆ پێکهێنانی بۆشاییەک لە ناو خودی فۆڕمەکەدا، وەک جێگەیەک بۆ ئەنجامدانی چالاکی لە ناو پاڤیلۆنەکەدا. ئەم کردارە هێڵ دەکات بە روو، دیوارەکە دەکات بە شوێن. ژینگەیەکی 3 رەهەندی پێکدەهێنێت کە دەتوانرێت بە چەند شێوەیەک ئەزمونبکرێت، لە ناوە و لە دەرەوە.\nلە سەرەوە دیوارەکە وەک هێڵێک دەردەکەوێت، لە کاتێکدا لە خوارەوە وەک دۆڵێکی سەرداپۆشراو وایە، لە دەروازی پاڤیلۆنەکەوە بەرەو پارکەکە روویەکی گردی لێژی شەپۆلی هەیە.\nدیوارە جیاکراوەکە دۆڵێکی شێوە ئەشکەوتی پێکدەهێنێت و بەهۆی چوارچێوە فایبەرگڵاسەکە و بۆشایی نێوان سندوقەکان رووناک دەکرێتەوە. لە ئەنجامی جێگۆڕکێی خشتی ناو دیوارەکە و بوونی خەڵک لە دیوی دەرەوەی دیوارەکە نمایشێکی زیندووی سێبەر و رووناکی دروستدەبێت لەسەر دیوارەکە لە رووی ناوەوە.\nماددە بەکارهاتوەکان بریتین لە زەمینیەکی تەختە و فیبەرلاینی بەرزکراوە، کە هەموو ئاستەکان تێردەکات لە رووناکی و روویەکی تۆڕی لە فایبەرگڵاسی چنراو بۆ سەر رووە تەختەییەکە.\nیاریکردن بە دیواری چواردەوری پارکەکە، کە هەستی جیاواز دەبەخشێت ئەگەر بە دەرەوەیا بڕۆیت یان بە ناویدا. رووی باکور و باشوری پاڤیلۆنەکە لاکێشەیی تەواوە. رووی رۆژهەڵات و رۆژئاوای تارماییەکی شەپۆلی پەیکەرییە. هەتا بەرەو رۆژهەڵات و رۆژئاوای پاڤیلۆنەکە بڕۆین رووەکەی رەقتر دەبێت، بەرەو باکور و باشوری پاڤیلۆنەکە بڕۆین رووەکانی روونتر دەبن و تا رادەیەکی زۆر نامادین و لە ئەنجامدا نامێنێت. سوچی راستەگۆشەیی دەبێت بە هێڵی چەماوە، پێکهاتە دەبێت بە هێما، شێوە سندوقی دەبێت بە شێوە تنۆکی.


Formî tomarkirdinî babet | 17-02-2018\n$باشووری کوردستان$ - لەژێر ناونیشانی پەیام، بە بەشداری 600 گەنج، کۆنفرانسێک لە شاری #سلێمانی# بەڕێوە دەچێت، کە تێیدا پەیامی ئاین، فکر، فەلسەفە، بۆ مرۆڤایەتی دەخرێتە ڕوو لەمیانی پێنج پانێڵدا. - بە بەشداری کەسوکاری شەهیدان و ژمارەیەکی زۆر لە هاوڵاتیانی شاری سلێمانی و دەوروبەری، یادی شەهیدانی #17ی شوبات# و ڕۆژانی دوایی کرایەوە و خەڵات درایە چالاکوانان و بنەماڵەی شەهیدان. - بەمەبەستی رووبەڕووبوونەوەی هەر حاڵەتێک کە بەهۆی لافاوەوە رووبدات، لە سلێمانی 39 تیم خراونەتە حاڵەتی ئامادەباشییەوە. لە سنووری ئیدارەی #گەرمیان#یش بەهۆی مەترسیی دروستبوونی لافاو رۆژی یەکشەممە 18-02-2017 کرایە پشووی فەرمی. $رۆژئاوای کوردستان$ - وتەبێژی یەکینەکانی پاراستنی گەل (#یەپەگە#) لە #عەفرین# رایگەیاند، شەوی رابردوو سوپای تورکیا چەکی کیمیاوی لەدژی خەڵکی مەدەنی لەگوندەکانی ناوچەی شیا بەکارهێناوە و بەوهۆیەوە شەش کەس بوونەتە قوربانی. - شەڕڤانانی یەپەگە و یەپەژە لە دژی سوپای تورک و چەتەکانی چالاکییان ئەنجامدا، هاوکات سوپای تورک ژمارەیەکی زۆر لە گوندەکانی عەفرین تۆپباران دەکات. - نەخۆشخانەی ئاڤرین: 170 هاوڵاتی شەهیدبوون و 460یش برینداربوون - تۆپخانەکانی سوپای تورک کە لە عەزاز جێگیرن گوندەکانی سەربە شارۆچکەی شێراوا تۆپباران دەکەن. - وتەبێژی یەکینەکانی پاراستنی گەل رایگەیاند، لە دوو چالاکی تایبەتی شەڕڤاناندا لە میحوەری راجۆ 13 سەرباز و چەکداری سەر بە سوپای تورکیا کوژران. - پێکدادانێکی بەهەڵە لە نێوان سەربازانی ئەمریکا و هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) لە شاری دەیرزوری سوریا رویدا و کوژراو و برینداری لێکەوتەوە.


حەسەن حسێن : ئەنفال و ژیانی دیسپۆزەبڵ . – WTARIKURD\nئەنفال و نەژادپەرستی ، دوو دەستەواژەن کە بە نزیکی بوونەتە هاولفی یەکتری ، زۆر بەسادەیی لەبەر ئەوەی هەموومان دەزانین کە ئەنجامدەرکەی رژێمێکی سیاسیی نەژادپەرست بوو . ئەوەی جێگەی تێڕامانە چەمکی نەژادپەرستی هەمیشە وێنای خودێکی یەکپارچەی لە ئەندێشە و وشیاریی کۆمەڵایەتیی کوردیدا لە بەرامبەر ئەوێکی دەرەکیدا دروست کردووە . بۆیە لە پرسی ئەنفالدا ، شۆڤێنی و نەژادپەرست وەک سیفەتێک دراوەتە پاڵ سیاسەتی دەوڵەت و کەمتەرخەم ، نابەرپرس و بێباکیش دراوەتە پاڵ مامەڵەی حزب و دەسەڵاتی کوردی لە تەک ئەم پرسەدا . هەر ئەم تێگەیشتنەیشە کە فاکتەرێک بووە بۆ دروستبوونی وەهمی هەستی هاوبەش و چارەنووسی هاوبەش . وەهمێک کە پەردە بەسەر ئەو جیاکارییە ئابووری و کۆمەڵایەتییەدا دەدات کە لە نێوان پێکهاتە و گروپەکانی کۆمەڵگەی کوردیدا هەیە . واتە ئەنفال بەرلەوەی لە جیاکارییەکی رەگەزپەرستانەی دەرەکییەوە سەرچاوەی گرتبێت ، دەرەنجامی جیاکارییەکی قووڵی ناوەکییە کە ژیانی مرۆڤەکان دەخاتە نێو روانینێکی سوودخوازانەی ( النفعیة ) سیاسی ـ کۆمەڵایەتییەوە .\nبەم مانایە ئەنفالکراوان و کەس و کاریان بە تەنها قوربانیی نەژادپەرستییەکی دەرەکی نین بەڵکو قوربانیی نەژادپەرستییەکی ناوەکیشن . ژیانی ئەو خەڵکە لەلایەن بەعسەوە بۆیە کرایە ئامانج ، چونکە لە روانگەی ئەوەوە ئەم گروپانە لە دەرەوەی سیستمی سیاسی ، قانونی و کۆمەڵایەتین، فەزایەک کە هەم خەڵکەکە و هەم ژینگەکەی بەنیسبەت بەعسەوە زیادە و دیسپۆزەبڵە ، لە بنەڕەتدا شیاوی ئەوەنین کە تێکەڵ بە کۆمەڵگە بکرێنەوە ( شتێک کە جیاواز بوو لەگەڵ هەلومەرجی دوای ئاشبتەڵی 1975 کە دەوڵەت ئەو دەمە پرۆسەی راگواستنی گوندەکانی کوردستانی لە ژێر ناوی تێکەڵکردنەوەیان لەگەڵ ژیانی شارستانی و نیشتەجێکردنیان لە ناو ئۆردوگاکاندا بە ناوی گوندی هاوچەرخەوە ئەنجام دا ) بۆیە ژیانی ئەم گرووپە مرۆییانە کەڵکی نییە . حزبی کوردیش بە پێی رێبازی فەلسەفەی نەفعی مامەڵەی لەگەڵ ژیان و مەرگی قوربانییەکاندا کرد ، لە کوێدا پێویست بووبێت هێناونییەتە ناوەوە و لە کوێشدا پێویستی نەبووبێت فڕێی داونەتە دەرەوە . مامەڵەکردن لەگەڵ پرسی ئەنفال بە تەنها وەک کەرەسەیەکی سیاسیی بەرژەوەندخوازانە نەک مرۆیی راستەقینە و کردنی بە کەرەسەیەک بۆ موزایەدەی سیاسی ، لەو روانگەیەوە سەرچاوە دەگرێت کە ژیان و مەرگی قوربانییەکان وەک ژیان و مەرگێکی دیسپۆزەبڵ سەیر دەکرێت . واتە لەو کاتەدا کە یەکێتی و پارتی و حزبەکانی تریش بەگوێرەی قەبارەی خۆیان پێویستیی ماددی و لۆجیستییان بە خەڵکی گوندەکان بوو ، وەک پەناگەیەک و دواتریش لە پرۆسەی ئەنفالدا وەک درعێکی مرۆیی بەکاریان هێنان ، ئەوان خەڵکانێکی سوودمەند بوون .\nبەڵام بە نەمانی ئومێد بەو سەرپەنایە و لاسەنگبوونی هاوسەنگیی هێز بە قازانجی حکومەت ، ئیدی ژیانی ئەم گروپە لە مرۆڤەکان لە لای حزبی کوردی دەبێتە شتێکی زیادە کە قابیلی دەستبەرداربوونە بۆیە بە سانایی بەجێدەهێڵرێن . لە دوای پرۆسەی ئەنفالیش لەو شوینەدا کە پرسی ئەنفال سوودێکی ماددی یا سیاسی بۆ ئەم دوو حزبە تیا بووبێت ، پرسەکەیان هێناوەتەوە ناوەوە ، دەنا ئەم پرسە هەمیشە وەک پرسێک لە دەرەوەی دنیای خۆیان سەیریان کردووە . ئەمە ئەو شۆڤینیزمەیە یا نەژاد پەرستییە شاراوەیەیە کە ژیژەک ئاماژەی بۆ دەکات و جیاوازە لە چەمکە تەقلیدییەکەی نەژادپەرستی .\nبێدەنگی دەوڵەتان و ناوەندەکانی بڕیاریش هەر لەو روانگە بەرژەوەندخوازانەوەیە کە مرۆڤی پێ دەکات بە دوو بەشەوە، گروپێک لە ناوەوەی سیستم کە بازاڕ پێویستییەتی وگروپێک لە دەرەوەی پێویستییەکانی بازاڕ و ئابووری . بە گوێرەی بەرژەوەندییە ئابوورییەکانی سیستم ، ئەنفالکراوان و کەسوکاریان ئەو بەشە زیادەیەی مرۆڤایەتین کە لە ناوچوونیان لە ناو جەنگەکان ، قەیرانەکان ، شەپۆلی برسێتی و کارەساتە سروشتییەکانیدا جێی بایەخ نییە ، چونکە پێگەیەکی بەهێزیان لە پرۆسەی بەرهەمهێنانی ماددی و ئابووریی سیستمەکەدا نییە ، بۆیە دەکرێت دەستبەرداری ماف و تەنانەت ژیانیشیان بین .\n// Disposable Life: چاوپێکەوتنێکی سڵاڤۆی ژیژەکە کە سەرچاوەیەکی ئەم وتارەیشە .\nخاليد عەبدولكەريم : دکتۆر خاتو تاڤگە ” قوربانیه‌كى ترى ده‌ربڕینى بیروڕای ئازاد ، به‌ده‌ستى به‌ربه‌ریه‌ت .


هێلین کلاڕک لەسەر ڕۆژی جیهانی خانمان وتی : ئێستا کاتی ئەوەیە پێکەوە بگونجێین بۆ ڕاماڵینی بەربەستەکان لەبەردەم یەکسانی ڕەگەزیدا | UNDP in Iraq\nهێلین کلاڕک لەسەر ڕۆژی جیهانی خانمان وتی : ئێستا کاتی ئەوەیە پێکەوە بگونجێین بۆ ڕاماڵینی بەربەستەکان لەبەردەم یەکسانی ڕەگەزیدا\nهێلین کلاڕک لەسەر ڕۆژی جیهانی خانمان وتی: ئێستا کاتی ئەوەیە پێکەوە بگونجێین بۆ ڕاماڵینی بەربەستەکان لەبەردەم یەکسانی ڕەگەزیدا\nبەڕێوەبەری UNDP: خانمان زۆر کەمن لە بەڕێوەبردندا لە کەرتی کۆمپانیاکاندا، کە ڕێژەکەیان تەنها لەسەدا 22 ی پلە وەزیفیەکانی ڕابەرایەتی باڵای کارن.\nنیویۆرك - ئەم ساڵ، ڕۆژی جیهانی خانمان تەرخان کراوە بۆ خانمان لە جیهانی کاردا کە بەردەوام لە گۆڕانکاریدایە: هەسارەی 50 بە 50 لە ساڵی 2030 دا. گۆڕانکاریی جیهانگیری و تەکنۆلۆجیا ئەم گۆڕانکاریانە بەڕێوە دەبەن. گرنگە خانمان بتوانن سەرکەوتووبن لەم جیهانە نوێیە گۆڕاوەدا.\nوەکو چۆن هەیە، هێشتا کەلێنی نێوان موچەکان ماوە، خانمان بە تێكڕا لەسەدا 24 کەمتر لە پیاوان پارە وەردەگرن. خانمان تەنها ئەگەری نیوەی ئەوەیان هەیە کە وەکو پیاوان کارێکی تەواو (فول تایم)ی موچە تەواویان دەستبکەوێت. خانمان لە کارە دۆخناسک و ناڕەسمیەکاندا زۆر زۆرن، کە زۆرجار پارێزبەندیی کۆمەڵایەتییان نیە و لە بەڕێوەبردنی کەرتی کۆمپانیاکاندا زۆر کەمن، کە ڕێژەکەیان تەنها لەسەدا 22 ی پلە وەزیفیەکانی ڕابەرایەتی باڵای کارن.\nلۆدێکی زۆری کاری بێ پارە خانمانی لە هێزی کاردا بەند کردووە. خانمان خەمڵێنراون بەوەی کە سێ هێندە زیاتر لە پیاوان کاری بێ پارە دەکەن، لە بایەخدان بە منداڵان و نەخۆشان و بەساڵاچوانەوە تا بەخێوکردن و ئامادەکردنی خواردن.\nلەو کۆمەڵگایانەی کە دەستیان ناگات بە خزمەتگوزاریە بنەڕەتیە ئامادەکراوەکاندا، وەبەرهێنان و کارکردن بۆ ئاو و وزەی بەردەوام دەبێتە هۆی گێڕاندنەوەی کات بۆ خانمان کە لە ئێستادا کاتێکی زۆر بەسەردەبەن لە کۆکردنەوەی ئاو و سوتەمەنیدا. گۆڕانکاری لە نمونە چەقبەستوەکانی ڕەگەزدا گرنگە بۆ ئەوەی هەردوو پیاوان و خانمان پێکەوە بەشداربن لە کارەکانی بایەخپێدانداندا بۆ بەدەستهێنانی یەکسانێتی ڕەگەزیی.\nپێڕاگەشتن بە تەکنۆلۆجیای نوێ گرنگە بۆ خانمان لە هەموو کۆمەڵگاکاندا، تا زانیاریەکانیان لەسەر خزمەتگوزاری و بانکەکان بەدەست بگات. کچان دەبێت هانبدرێن بۆ تێکۆشان و خوێندن لە زانست و تەکنۆلۆجیا و ئەندازیاری و بیرکاری و ئەو وانانەی دەبنە دابینکردنی هەلی زۆر، هەروەها هەوڵی کۆمپانیای زیاتر پێویستە بۆ برەودان بە بەشداریکردنی خانمان و بەرەوپێشچوون لە کەرتەکانی تەکنۆلۆجیادا\nلە 173 ڕاپۆرتی ئابووریدا کە لەلایەن بانکی جیهانەوە ئەنجامدراوە لە ساڵی 2016 دا لەسەر خانمان و کار و یاسا، 155 ڕاپۆرتیان بەلایەنی کەمەوە یاسایەکی تێدایە کە جیاوازی دەکات دەرهەق بە خانمان. هێشتا لە هەندێك وڵاتاندا خانمان مافی تەڵاق و میرات و خاوەندارێتی موڵك و بەکرێدان و قەرزکردنیان نیە. ئەمە کۆت و بەندێکی گەورەیە لەسەر بەهێزکردنی خانمان لە ڕووی ئابووریەوە.\nئێستا کاتی ئەوەیە پێکەوە بگونجێین بۆ ڕاماڵینی بەربەستەکان لەبەردەم یەکسانی ڕەگەزیدا لە جیهانی کارکردن و هەموو بوارەکانی تردا. ئەجێندای 2030 بۆ پەرەپێدانی بەردەوام هانی ئەوە دەدات کەس نەکەوێتە دوا. ئەمە واتە هیچ خانمێك پشتگوێ نەخرێت، لە هیچ شوێنێکدا.


ڕووحانی: خەڵک ئێعدام بکەن\nزایینی: ١٨-٠٥-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٢/٢٨ - ٢٠:١٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: حەسەن ڕووحانی سەرکۆماری ئیستای ڕێژیمی ئیران و پاڵێوراوی دووبارەی شانۆی هەڵبژاردنەکانی ئەم خولە لە گرتە ویدیۆیەکدا باسی لەوە کردووه ئاژاوەگێڕەکان لە دار بدەن.\nحەسەن ڕووحانی سەرکۆماری ڕێژیمی ئێران کە بۆ ئەم خولە لە شانۆی هەڵبژاردنەکان خۆی پاڵاوتووە لە گرتەیەکی ویدیۆیەک‌دا باسی لەوە کردووە کە وا باشە ئاژاوگێرەکان لە نوێژی هەینی‌دا لە سێدارە بدەن تا خەڵک بیبینن و کاریگەریی زیاتر بێت.\nڕووحانی لەو ویدیۆیەدا باس لەوە دەکات کە هەندێک لە بەرپرسانی ئەرتەش لە دەرەوەی وڵات دژی وڵات ئاژاوە دەگێڕن و هەندێکیش لە نێو خۆ خەرێکی ئاژاوگێرین و دەبی پاکسازی بکرێن.\nناوبراو خۆی به کەسێکی میانەڕۆی نێو باندەکانی ڕێژیم لە قەڵەم دەدات و بەردەوام دروشمی عەداڵەت‌خوازی بەرز دەکاتەوە.\nئەو بەرپرسەی سەردەمی شەڕی ئێران و عێراق پێشتر باسی لەوە کردووه کە لە سەردەمی دەسەڵاتداریی من‌دا فەزای سیاسی کراوەتر بووە و خەڵک ئازادتر بوونە.\nوتەکانی ناوبراو لە کاتێک دایە کە بەپێی ڕاپۆرتی ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ لە سەردەمی ناوبراودا پێشێلکردنی مافی مرۆڤ و ڕێژەی ئێعدامەکان بەرز بووەتەوە و سەرکوت زیاتر بووە.\nهەواڵدەرییەکانی ڕێژیمی ئێران بۆ بازاڕگەرمی و ڕاکێشانی خەڵک بۆ دەنگدان بە شێوەی نمایشی دژ بە یەک قسە و هەڵوێست دەگرن هێرش دەنەکە سەر یەکتری.\nدۆخی مافی مرۆڤ لە ئێران دوای هاتنە سەرکاری حەسەن ڕۆحانی لە ئێراندا باشتر نەبووە، چوونکە دەسەڵاتدارانی ئێران بە چاوێکی ئەمنیەتییەوە سەیری خەڵکی ئیران دەکەن و بەو هۆیەوە بارودۆخی مافی مرۆڤ لە ئێران و پێشێلکردنی سیستماتیکی ئەو مافە لە لایەن دەسەڵاتی ڕێژیمەوە بە بەردەوامی لە ئارا دایە و زۆرتریش بووەتەوە.


تیروری میکونوس، عەزیز غه‌فاری خاوه‌ن ریستورانی میکونوس کادری ئیتلاعات بووه – PMNews\nلێرەدا باس لەوە دەکرێ کە غەفاری لە فرودگاوە کاک دوکتۆری بردوە بۆ هوتێل. ئەگەر ئەمە راست بێ کاک دوکتۆر و ئەندامانی کۆمیتەی حدکا لە ئاڵمان ئەم کەسەیان پێشتر ناسیوە، بۆ راستی و دروستی ئەم هەواڵە دەبێ ئەم کەسانەی کە ئاگاداریان هەیە، رونکردنەوەیان هەبێ. بەداخەوە کاک هومایونیش لەم کردەوەیەدا گیانی لە دەست دا.\nبە هۆی ئەوەی رۆژنامەکە دەبێ ئابوونە بی هەر ئەم کورتە بە سایتی پێشمەرگان گەیشتووە.\nکورته‌یه‌ک له راپورته‌که‌ی دیتسایت\nMichael Thumann لە دی‌تسایت ده‌نووسی: عزیز غه‌فاری له دزفول له دایک بووه و پێش ئینقلاب شوغڵی دزی کردن بووه، زه‌مانی شا جارێک به جورمی سیاسی گیراوه، به‌ڵام له زیندان به‌رده‌وام وه‌رزشی کردوه و به شۆخی به ره‌فیقه‌کانی گوتووە ئه‌م وه‌رزشه بو دزی کردن و له دیواری راست چوونه سه‌ر باشه، باشترین کاره بۆ گوزه‌رانی ژیان.\nغه‌فاری یه‌که‌م جار له نمایشگای بین‌المللی کشاوه‌رزی برلین له گه‌ل به‌رپرسی غورفه‌ی ئێران واته کاظم دارابی دیدار ده‌کات و دوایه بنی‌هاشمی دوای چه‌ند جار تەلەفونی قسه کردن لە گەڵی، دێت بۆ ماڵی له ئالمان و هه‌دیه‌ی بو دێنێت.\nدوکتور شه‌ره‌فکەندی که دێت بۆ ئالمان عەزیز غه‌فاری له فرودگاه له گەڵ که‌سێکی دیکه، ده‌یبات بۆ هوتێل و دوایه‌ش ده‌عوتیان ده‌کات بو رستوران.\nشه‌وی تیرۆره‌که هه‌ر له ناو رستوران تەلەفون ده‌کات بو تیروریستان و دوایه‌ش ده‌چێته به‌رده‌رگا و به عه‌لامه‌تی ده‌ست تیروریسته‌کان بانگهێشت ده‌کاته ژووره‌وه.\nبه‌ڵام بۆ خۆشی به ههڵله گوللله‌ی وێدەکەوێ و به توندی بریندار ده‌بێت ده‌یبه‌نه نه‌خۆشخانه و له نه‌خۆشخانه که مه‌ترسی مه‌رگی له سه‌ر ده‌بیت، هاوکاری پۆلیس ده‌کات و به پۆلیس دەڵێ که ئه‌م تیروره کاری رژیم بووه، به‌ڵام دوایه که ده‌زانێ نامرێ و له مه‌رگ نه‌جاتی بووە، له قسه‌که‌ی په‌شیمان ده‌بیته‌وه و دیسان ده‌بێته‌وه هاوکاره‌که‌ی جارانی کازم دارابی و ئیتر هاوکاری پولیس ناکات.\nپولیس هه‌ر له شه‌وی تیرۆرکه پێنج هه‌زار مارکی نه‌قد له رستورانه‌که‌ی په‌یدا ده‌کات. هه‌روه‌ها له بازجوویدا به پۆلیس ناڵێ که ئه‌و سه‌د هه‌زار مارکه نه‌قده‌ی که رستورانه‌که‌ی پێ کڕیوه، له کوێی هێناوه وحاشا دەکا که کۆماری ئیسلامی پێی‌دابیت.\nله لێپرسینەوەدا حاشا دەکا که بنی‌هاشمی تیرۆریست ده‌ناسێ و سه‌رەنجام پۆلیس به هۆی نه‌بوونی بەڵگەی ئازادی ده‌که‌ن و حوکم نادرێت.\nغه‌فاری دوایه رستورانه‌که‌ی ده‌فرۆشێت و ده‌چێ بۆ دوسلدورف و به‌رده‌وام هاتووچۆی ئێران ده‌کات و که‌سیک که غه‌فار له نیزیکه‌وه ده‌ناسێ وتوویه‌تی له ئێران وه‌ک شا ده‌ژیت.


بەریتانیا رەتیدەکاتەوە هیچ هەنگاوێکی نەرێنی دژی کوردستان بگرێتەب\nبەریتانیا رەتیدەکاتەوە هیچ هەنگاوێکی نەرێنی دژی کوردستان بگرێتەبەر\nئەلیستەر بێرد، وەزیری کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی بەریتانیا لە پەراوێزی کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان وەڵامی رۆژنامەڤانان دەداتەوە\nوەزیری کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی بەریتانیا دەڵێت، لە بەرامبەر ئەنجامدانی گشتپرسی لە هەرێمی کوردستان "هیچکات گوێم لێنەبووە یان بەشێک نەبووە لە هیچ پێشنیازێکی حکومەتی بەریتانیا کە قسە لەسەر هیچ سزایەک بکات یان کردەیەکی سەربازیی بگیرێتەبەر لە بەرامبەر ئەم هەنگاوەدا".\nئەلیستەر بێرد، وەزیری کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی بەریتانیا لەبارەی هەڵوێستی وڵاتەکەی بۆ ئەنجامدانی گشتپرسی لە باشووری کوردستان ، بەتۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند: "دانوستاندنەکانی نێوان هەولێر و بەغدا نەگەیشتنە ئەو ئەنجامەی خەڵکی خوازیاری بوون". گوتیشی: "گرنگە ئەوانەی لە بەغدان روونی بکەنەوە، هەروەکو ئەوەی دەبینین وایانکردووە، کە دەیانەوێت هەرێمی کوردستان بەشێک بێت لە عێراق".\nدەقی پرسیار و وەڵامەکەی رووداو و وەزیری کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی بەریتانیا\nپرسیار: ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکی ئەو شوێنەی کە من لێوەی هاتووم ئەم پرسیارە ئەخلاقییەیان هەیە. ئایا راستە هەڕەشە لە گەلێک بکەیت کە لە مێژوودا چەوسێنراونەتەوە بۆ ئەوەی بژاردەیەک بۆ داهاتوویان دیاری بکەن. بژاردەیەک کە سەت ساڵ پێش ئێستا لەلایەن هێزە کۆلۆنیاڵەکانی دیکەوە لێیان وەرگیرایەوە؟ ئێمە ئومێدەواری روونکردنەوەی هەڵوێستی بەریتانیاین دەربارەی ئەمە و ناڕەزایەتیەکەیان.\nئەلیستەر بێرد: هیچکات گوێم لێنەبووە یان بەشێک نەبووە لە هیچ پێشنیازێکی حکومەتی بەریتانیا کە قسە لەسەر هیچ سزایەک بکات یان کردەیەکی سەربازیی بگیرێتەبەر لە بەرامبەر ئەم هەنگاوەدا. دژایەتی زۆر روونە. ئێمە پێمان باشە گشتپرسییەکە ئەنجام نەدرێت و لەگەڵ وڵاتانی دیکەش کاردەکەین لەسەر پرۆسەیەک، کە دوولایەنییە. پرۆسەکە قسەکردنە لەگەڵ بەرپرسانی هەرێمی کوردستان و حکومەتی هەرێمی کوردستان و هەروەها قسەکردنیشە لەگەڵ حکومەتی عێراق دەربارەی ئەوەی کە چ شتێک پێویستە لەنێوان هەردوولادا ئەنجام بدرێت بۆ ئەوەی عێراقێکی یەکگرتوو هەبێت. ئێمەش هانی ئەو پرۆسەی دانووستاندنانە دەدەین بەردەوام بن، تەنانەت لەم قۆناخە درەنگەدا.\nزۆر گرنگە کە هەرێمی کوردستان هەست بکات بەشێکە لە عێراق و دەرفەتی ئەوەیشی هەیە بۆ ئەوەی پرسە ماوەدرێژەکان مامەڵەیان لەگەڵ بکرێت و دانوستاندنیان دەربارە بکرێت بەجۆرێکی وەها کە لە رابردوودا هەوڵی بۆ درا، بەڵام نەگەیشتنە ئەو ئەنجامەی خەڵکی خوازیاری بوون. هەروەها گرنگە ئەوانەی لە بەغدان روونی بکەنەوە، هەروەکو ئەوەی دەبینین وایانکردووە، کە دەیانەوێت هەرێمی کوردستان بەشێک بێت لە عێراق. ئەمە پرۆسەیەکە پەیوەندی بەوانەوە هەیە. بەریتانیا هانی ئەو پرۆسەیە دەدات. هیچ پەیوەندییەکم بە هیچ شتێکی ئەو وڵاتەیشەوە نییە.\nنیشانەکردن : بەریتانیا , گشتپرسی\n41767 ژمارەی بینین


لە بارەی ئێمەوە » ..::مافــــــــــــــــــنامه::ماف به کوردی خۆشه::..\n"مافنامه" یەکەم ماڵپەڕی کوردیە لە بواری زانستی ماف و هەنگاوێکه بۆ پڕکردنەوەی بۆشایێکی هەست پێکراو و گرنگ لە زمانی کوردیدا. "مافنامە"، جێگا و ماڵپەرێکە بۆ ئاڵوگۆڕکردنی بیروڕاکانمان لە سەر بابەتە مافیەکان و هیوایەکە بۆ دەسپێکێکی نوێ لە بوژاندنەوەی زمانی کوردی لەم بوارەدا.\n"مافنامە" خاوەنی شوناس، بەرنامە و ڕێڕەوێکی دیاریکراوە کە هەوڵ دەدات بە دور لە ململانێ و بە شێوەیێکی سەربەخۆ یارمەتیدەرێکی بەهێز بێت بۆ بەڕۆژ و زانستیانە کردنی زمانی کوردی. "مافنامە" بە شوێن ئەو مەبەستەیه کە بتوانێت لە بواری مافدا و هەروەها لە لقە جۆراوجۆرەکانی ئەم زانستە، دەقی جوان و شیاو بەرهەم بێنێت و کتێبخانەی کوردی پێ دەوڵەمەند بکات.\nشوناسی"مافنامە" هەڵقوڵاوی بیرێکی نەتەوەییە و کوردانەیە کە بەها نەتەوەییەکان دەکاتە پێوەری سەرەکی بۆ کار و چالاکیەکانی.\nئامانجی "مافنامە" ئەوەیە، بەرنامەی کار و چالاکیەکانی لە دو بەشی کورتخایەن و درێژخایەندا ڕێک بخات؛ لە قۆناخی یەکەمدا "مافنامە" بە کۆکردنەوەی بەرهەمە زانستیەکانی مافناسان، دەبێتە سەرچاوەیێکی گرنگ و بەنرخی زانیاری و لە قۆناخی دووەمدا بە پشت بەستن بەم بەرهەمانە هەوڵی لە چاپدانی گۆڤار و کتێبی مافی دەدات.\nرێڕەوی "مافنامە" ئەوەیە بە سێنگ فراوانیەوە چەتری کۆکەرەوەی بیرە جیاوازەکان بێت و ئەم ماڵپەڕە ببێتە شوێنێک بۆ بەیەکگەیشتنی مافناسی هەمو بەشەکانی کوردستان تا هەرکامەیان و لە شوێنی خۆیاندا خزمەتێک بە بۆژاندنەوەی زمانی مافی کوردی بکەن.\nبەڕێوەبەران ئەم ماڵپەڕە کێن؟\nئەم ماڵپەڕە لە لایەن بڕێک لاوی نیشتمانپەروەری کوردی دۆست دامەزراوە کە بڕوایان وایە زمان ئاوێنەی تەواونوێنی ئاستی پێشکەوتویی هەر شارستانیەت و نەتەوەیێکە.\nدامەزرێنەری ئەم ماڵپەڕە و خاوەن بیرۆکە و ئیمتیازەکەی "قارەمان کەریمی"ه که ماستەری مافی سزادانەوە و تاوانناسیە و کاروباری پارێزەریش ئەنجام دەدات.\nیاریدەدەری سەرەکی دامەزراندنی ئەم ماڵپەڕە کە وەکو بەڕێوەبەری ئەم ماڵپەڕەش کار دەکات، "ئارام وەڵەدبەگی"ه کە ماستەری پێوەندیە نێونەتەوەییەکانە.\nپشتیوان و سپۆنسەری ئەم ماڵپەڕە دامەزرێنەرەکەیەتی و پێوەندی به هیچ لایەن و حزبێکی سیاسی و ڕێکخراوی مەدەنی و دەوڵەتی یان نادەوڵەتیەوە نیە.


سەفەر بۆ پارێزگای کوردستان بۆ هەموان قەدەغە کرا - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٨ ڕەشەمە ٢٠ ١١:٢١\nNews Code 31453\nلە سەر نەخشەی ئێران سوور بووە؛\nسەفەر بۆ پارێزگای کوردستان بۆ هەموان قەدەغە کرا\nپارێزگاری کوردستان وتی: بە پێی بڵاو بوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا و هۆشدارییەکانی دەوڵەت لە ڕۆژانی ڕابردوو، پارێزگای کوردستانیش چووە ڕیزی ئەو پارێزگاگەلەوە کە سەفەر چوون بۆ ناویان قەدەغە کرا.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، بەهمەن مورادنیا بە قەدەغە ڕاگەیاندنی سەفەر بۆ پارێزگای کوردستان، وتی: لە ئەمڕۆوە وەرگرتنی موسافیر و میوان تا ڕاگەیاندنی دۆخی ئاسایی لە تەواوی شار و گوندەکانی پارێزگای کوردستان قەدەغەیە.\nناوبراوی بە ئاماژە بە پێداویستی هاوکاری و بەشداری هەرچی باشتری خەڵک لەو بارەوە، زیادی کرد: بە مەبەستی دابین کردنی تەندروستی و ڕێگری لە بڵاو بوونەوەی نەخۆشی کۆرۆنا لە بواری وەرگرتنی میوانانی نەورۆزی هیچ بەرنامەیەکمان نییە و موسافیر وەرناگرین.\nمورادنیا هەروەها وتیشی:بۆ پشووەکانی ئەم نەورۆزە ئیزنی هەڵدانی خێوەت یان مانەوە لە پارکەکان و ناوچە گەشتیارییەکان بە هیچ کەسێک نادرێت.\nناوبراو بە وتنی ئەوەی کە هاوکاری خەڵک و لەبەرچاو گرتنی تێبینییە تەندروستییەکانیش لە پرسە زەروورییەکانی ئەمڕۆ بۆ رێگری لە بڵاو بوونەوەی کۆرۆنایە، وتی:لە هەموو خەڵکی پارێزگا چاوەڕوانین کە بە مانەوەیان لە ماڵەکانیان بۆ شکستی ئەو ڤایرۆسە یارمەتیدەرمان بن.


دکتۆر کەمال میراودەلی: سوریا و سیناریۆکانی، دیمەنە گەورەکە و پرۆسە ئاڵۆزەکان. بەشی سێیەم. – WTARIKURD\nدکتۆر کەمال میراودەلی: سوریا و سیناریۆکانی، دیمەنە گەورەکە و پرۆسە ئاڵۆزەکان. بەشی سێیەم.\nڕۆژنامەنووسێکی روسی بە ناو نیشانی کۆتایی سیاسەتی تورکیا نووسیوێتێ: کاتی بڕیار نزیک بۆتەوە. ئەردۆگان چی تر ناتوانێت لە یەک کاتدا لە سەر دوو کورسی دانیشێت. لە نێوانی ئێس 400 و چارەنووسی ئیدلیب دا، چارەنووسی رژێمەکەی ئەردۆگان و کوردیش روون دەبێتەوە.\nروسیا و تورکیا\n1- بریارەکەی ترامپ و ئەگەری کشانەوە ی ئەمریکا، پرسی چارەنووسی رۆژهەلاتی فوراتی بۆ پرۆسەی ئەستانا و رێکەوتنی سوچی زیاد کورد لە پاڵ و بە تیکەڵکیشی لەگەڵ ڕێکەوتن لە سەر ئیدلیب.\n2- ئەردۆگان وەک عەفرین نیاز و ئامانجی ئەوەبوو، ئەوەیە، لەگەڵ ئیدلیب سەربەسەرە بە رۆژهەلاتی فورات و رۆژاوا بکات: واتە ئەردۆگان لێگەرێت سوریا و روسیا پەلاماری ئیدلیب بدەن و ئیسلامییەکان لە ناوبەرن و هەموو پارێزگای ئیدلیب بۆ رژێمی سووریی بگرنەوە.. لە بری ئەوە روسیا رێگە بدات تورکیا پەلامار و کۆنترۆلی رۆژهەلاتی فورات بکات. [دیارە ئەمە لە ئەگەری کشانەوەی ئەمریکا یان مانەوەی هێزێکی لاواز و سیاسەتیکی نادیاری ترامپ]\n3- روسیا ئەمەی رەتکردەوە بەو پێیەی لەگەل رێکەوتنی ئەستانا ناگونجێت کە جەخت لەسەر پاراستنی یەکێتی خاک و سەروەریی سوریا دەکات. دیارە ڕوسیا دوای تاوانی عەفرین نایەوێت تورکیا زیاتر خاکی سوریا هەڵڵوشێت و کوردیش زیاتر لە خۆی بکات. جگە لەوەی کە تورکیا و روسیا، ئەردۆگان و پۆتین، قەت متمانەیان بە یەکتر نییە و پۆتین ئەردۆگان باش دەناسێت و چاوەڕیی لەحزەی هاتوو دەکات تڕۆی بکات هەر وەک ئەردۆگان چاوەڕێ دەکات ترامپ وەک دڵدارێکی ڕاستەقینە لە باوەشی بگرێت تا لە پۆتین دابڕێت. بەلام دیارە پرسی ئیستراتیجی گرنگتر لە پێوەندی شەخسیی ئەو دوو زەلامە هەن.\n4- روسیا ئەو کڵێشەیە دووبارە دەکاتەوە، کە روسیا لە خەمی ئەمنیی تورکیا تێدەگات و بۆ چارەسەریی كێشەی باکووری فورات و ئەگەری ئۆپەراسیۆنی سەربازیی دەبێت لەگەل رژێمی سوریی هاوئاهەنگیی بکات.\n5- بۆ ئەم مەبەستەش و بۆ لەکۆلخۆکردنەوەی کێشەکە، رێکەوتنی ئەدەنەی 1989 ی لە نیوان تورکیا و حافز ئەسەد هێنایەوە گۆڕێ کە ئەم ڕێکەوتنە بۆ دژایەتی کورد و پەکەکەی کراو رێگە بە تورکیا دەدات 5 کیلۆمەتر بۆ مەبەستی لێدانی [تێرۆریستان]و پاراستنی ئەمنی سنوور، بچێتە ناو خاکی سوریاوە.\n6- بەلام لە ڕووی یاسایی و سیاسییەوە ئەو ڕێکەوتنە هیچ نرخێکی نەماوە، کە تورکیا ئەم بیانووە بۆ لێدانی کورد بەکاربێنێت دەبێ:\n1- لەگەڵ رژیمی بەشار ئەسەد ئاشتبێتەوە و ەک رژیمی سەروەر و شەرعیی سوریا بیناسێت.\n2- سەر لەنوێ رێکەوتنەکە تازە بکەنەوە بە مەرجی نوێوە.\n3- تورکیا ئەمەی ناوێت و دەیەو‌ێت وەک عەفرین بە ئاسانی روۆژاوا لووش بدات و لەم کاتی قەیران و تەنگژە ئابووریی و داراییەیدا سەرچاوە نەوتییەکانی رۆژهەلاتی فورات بکاتە هی خۆی؟ واتە خەونی پشیلە.!\n7- سوریا سوورە لە سەر ئەوەی کە تورکیا بە هێنان و پشتگیری گروپە ئیسلامییە تێڕۆڕیستەکان و داگیرکردنی خاکی سوریا، دەمێکە ئەو ڕیکەوتنەی شکاندووە. و لە ئەگەری هەر رێکەوتنیکی تازەدا مەرجی کشانەوە و داوای یاسایی گەورەی سەدان بلیۆندۆلاریی دژی تورکیا هەیە.\n8- ىریاری مانەوەی هیزەکانی ئەمریکی شۆکێکی تری بەراوەژووکەرەوە بوو بۆ روسیا. دیسان دینامێكی پیوەندی نێوان تورکیا و روسیای گۆڕی. تورکیا لاوازترە و ئەگەرەکانی تەنازولپێکردنی زیاتر بوون.\n9- ئێستا ڕوسیا بە پەلە دەیەوێت هێزی پۆلیسی سەربازیی روسی لەو [ناوچەی ئارامە] یان رۆژهەلاتی فورات ئامادەبیت لە جیاتی هێزەکانی ئەمریکیی و ئەوروپیی. و لەگەڵ تورکیا لە سەر ئەم بنەمایە ڕیککەون.\n10- دیارە تورکیا بەمە رازی ناىێت چونکە:\nA- روسیا دەیەوێت ئەم کارە کاتیی بێت و وەک پێشەکییەک بۆ گەرانەوەی رژێمی ئەسەد.\nB- کە ئەمە بکات، واتە تورکیا رازی دەبیت بە بوونی هیزی سەربازیی روسیی بە درێژایی سنوورەکانی لەگەڵ سوریا کە ئەمە هەڵەیەکی جیۆسیاسیی و یاسایی خەتەرناک دەبێت و بۆ داهاتوو، گومان و خەتەرێکی گەورە بۆ تورکیا دروست دەکات. بە تایبەتی کە ئەو دوو دەولەتە هەمیشە گومان و ناکۆکییان لە نێواندایە و لە زۆر خاڵی گەرمی جیهاندا بەرژەوەندی جیاوازیان هەیە و مێژوویەکی کۆنی جەنگ و بەربەرەکانیان هەیە. تورکیا بۆ دوژمنایەتی سۆڤیەت بوو بە ئەندامیئ ناتۆ و هێشتا ئەندامی ناتۆیە و بەشدارییەکی کاریگەری لە پلانە سەربازییەکانی ناتۆ لە ئەفغانستان و سۆمال و کۆسۆڤۆ و دەریای ڕەش و دامەزراندنی قەڵغانی سارۆخی ناتۆ لە ئەوروپا دژی روسیا هەیە!\n11- بۆیە تورکیا هەمیشە جەخت لە سەر ئەوە دەکات کە [ناوچەی ئارام] تەنیا و تەنیا دەبی لە ژیر دەسەلاتی تورکیا خۆی بێت و گەر ئەمریکا و روسیا هاوکاری نەکەن ئەوا خۆی بۆ خۆی دروستی دەکات! پۆتینیش دەڵێ: لە بەشار بپرسە!\nپۆتین و ئەردۆگان\n12- بە پێچەوانەی خۆشباوەڕیی و کورتبینیی ئەردۆگان، پۆتین تورکیای بە شێوەیەکی زۆر ستراتیژیی بەستۆتەوە؛ بە\nA- رازیکردنی ئەردۆگان کە ئیس ٤٠٠ ی روسیی بکڕێت و بۆ ئەم مەبەستە بە نرخیکی هەرزان و بە قەرزێکی خۆشییەوە، پێی فرۆشت و بەلێنیشی داوە لە تەکنۆلۆجییەکەش بەشداری بکات، تورکیا تا ئێستا دەڵێ پێیەوە بەندە.\nB- راکێشانی خەتی غازی ستریمی تورکیی بۆ راکێشان و فرۆشتنی گازی روسی بە ئەوروپا\nC- دروستکردنی بنکەی وزەی ئەتۆمی ستراتیژیی بۆ تورک\nD- پێوەندی ئابووریی بە هێز بە قازانجی زیاتری تورکیا وسالانە چوونی 5- 6 ملیۆن تۆریستی روسی بۆ تورکیا.\nE- بەستنەوەی تورکیا بە پرۆسەی ئەستانا و ریکەوتنی سوچی و زیادکردنی ئێران بۆ پرۆسەکە کە هاوهەلوێستە لەگەل روسیا لە پشتگیری ئەسەد و لە کۆبوونەوەکاندا دەبنە دوو بە یەک!.\n13- هەموو ئەمانە وەک دامی دۆمینە پێکەوە بەستراون و دەرچوون لە هەر یەکیکیان تورکیا تووشی کارەساتێکی سیاسیی و هەرەسی ئابووریی دەکات. بۆیە ئەردۆگان چاری نییە هەر دەبێ ئینگلیز گوتەنی [پەپێتی پۆتین] واتە تووتەڵەسەگی بەردەستی پۆتین بێت.\nئەمە ئەگەر ئەردۆگان زیاتر خەمی تورکیا ی بێت لە دەسەلاتی خۆی، بەلام وەک دیکتاتۆریكی سەرسەری هەموو شتیكی لێدەوەشێتەوە بۆ پاراستنی دەسەلاتی دیکتاتۆری خۆی و بەرژەوەندی دوورخایەنی بنەماڵەکەی. بەلام تەڵە و داوی هاوشێوەی لەگەڵ ئەمریکا بۆ داناندراوە.\nتورکیا و ئەمریکا\n1- پێوەندیی نیوان ئەمریکا و تورکیا گرێدارە و رۆژبەڕۆژ زیاتر گڕێبەند دەبێت.\n2- مەسەلەی کوردی سوریا کە هیندە بەلای تورکیاوە گرنگە و هۆکاریکی سەرەکیی گرنگی ئاڵۆزیی پێوەندیی نیوان ئەمریکا و تورکیا پێکدێنێت، لای ئەمریکا تەنیا یەکێکە لە کۆمەلێکی پێکەوەبەندی گرفتە ستراتیجیی و جیۆپۆلیتیکی و سەربازیی و سیاسییەکانی نێوان ئەمریکا و تورکیا.\n3- ئەردۆگان و وەزیری دەرەوە و وەزیری بەرگرییەکەی چەندین جار بۆ مەبەستی ئیستیهلاکی ناوخۆیی بانگاشە یان فشە دەکەن کە ڕێکەوتن و هاوکاریی تەواو لە نیوان ئەمریکا و تورکیا هەیە بۆ مەسەلەی مەنبیج و دامەزراندنی ناوچەی ئارام، بەلام ئەمە هیچ بنامایەکی دروستی نییە.\n4- ئەردۆگانی زۆر بڵێ خۆی نادروستیی و ناکۆکییەکان دەردەپەڕێنێ: دوو هەڵوێستی دژ بەیەکی ئەمانەن:\nA- لە لایەکەوە دەلێ: لەگەل ترامپ رێک کەوتووە ناوچەی ئارام لە ژێر دەسەلاتی تورکیا دابێت.\nB- لە لایەکی ترەوە دەلێت ناوچەی ئارام یان جیاکەرەوە پیلانێکی ئەمریکییە بۆ دروستکرنی زەلکاوێکی وەک باکووری عێراق، واتە بوونی ناوچەیەکی خۆبەڕیوەبەری کوردیی. هەر دوو راگەیاندنەکان هی ئەردۆگانن. ئەو دیارە زۆر زیاتر لە ئەوروپییەکان و روسیا ولاتانی تری دنیا، نامتمانەیی و ڕاڕایی ترامپ شێتی کردووە. وەک ترامپ و هەر دیکتاتۆریكی خوازیاری دەسەلاتی ڕەها، بۆتە مەکینەی درۆسازیی ڕۆژانە دەربارەی سیاسەت و ئابووریی و دیپلۆماسییەتی هەرەسبردووی تورکیا. ئەم راگەیاندنەی ئەردۆگان کە گوایە ئەو لە هەموو کەس زیاتر ئاگاداری نەخشەکەی ترامپە، ئەوە نیشان دەدات کە ڕاستی کەس نییە بزانیت کە ئەو ناوچەیە دامەزرێت یان نا، گەر ئا چۆن دەبێت < بۆچی دەبێت؟ بەلام روسیا و ئەمریکا لە سەر ئەوە ڕێکن لە ژێر دەسەلاتی تورکیا دا نابێت!\nناکۆکییەکانی تورک و ئەمریکا\nپێم وایە ناکۆکییە هەرە ستراتیجیی و گرنگەکانی نێوان تورکیا و ئەمریکا ئەمانەن:\n1- بە پلەی یەکەنم کڕینی ئێس- 400 ی ڕووسی لەلایەن تورکیاوە. ئەمریکا بە فەرمی ئاگاداری تورکیای کردووە و بریاری کۆنگریس دەرچووە و لەلایەن ترامپەوە واژۆ کراوە و بۆتە یاسا، کە ئەگەر ئێس- 400 بکڕێت پاتریۆت و فرۆکەی جەنگیی ئیف – 35 ی پێنافرۆشن و سزای تریش دەخەنە سەر تورکیا. بەلام پۆتین وەک باسم کرد، کورد گوتەنی بە گونان بەستوویەتییەوە و ئەمە گرنگترین بڕیاریک دەبیت کە ئەردۆگان بەم زووانە دەبیت بیدات. و کاریگەری چارەنووسسازیی لە سەر پیوەندی ئەمریکا و تورکیا و واتە چارەنووسی کورد و وکوردستانی گەورە و رۆژهەلاتی نێوەندیش دەىێت.\n2- پلەی دووەم هاوکاری و هاوپەیمانی سیاسیی و ئابووریی نزیکتر و نزیکتری تورکیایە لەگەل روسیا [ستراتیجی، سەربازیی، سیاسیی ، ئابووریی، بازرگانیی] و لە ڕیگای ئەستانا وە لەگەڵ ئێران و هاوبەشبوونی لە ستراتیجییە سیاسیی و ئابوورییەکانی بەرەی رۆژهەلات [روسیا، چین، ئێران، هیندستان].. وەک هەلویست بەرامبەر واز‌هێنان لە دۆلار، فرۆشتن و کڕین بە دراوی خۆماڵی، وەستان بەرامبەر سزاکانی ئەمریکیی، مانۆری سەربازیی هاوبەش لە دەریای ڕەشدا لەگەڵ روسیا. پروپاگاندە ی ئایدیۆلۆجی دژی ئەمریکا [ لە دوا راپرسیدا، %73 ی تورک ئێستا دژی ئەمریکان]\n3- شکاندنی سزای ئابووریی لە سەر ئێران وەک فایلێکی خەتەرناکی سزاکانی کۆن. بۆ هی ئێستاش تورکیا تەنیا بۆ ماوەی 6 مانگ بەخشراوە. هەروەها شکاندنی سزای ئابووریی لە سەر ڤینزوێللا.\n4- فایلی بەکڕێگرتنی راوێژکاری ئاسایشی یەکەمی ترامپ جەنەرال فلین کە ێستا لە لایەن دادگای ئەمریکییەوە لێکۆلێنەوەی لە سەر دەکرێ لە لایەن ئەردۆگانەوە تا ببێتە لۆبی تورکیی لای ترامپ و کار لە سیاسەتی دەرەوەی ئیدارەی ترامپ بکات، کە کارێکە دژی یاسای ئەمریکیی.\n5- فایلی گولەن و پاشکارەکانی کۆدیتای سەربازیی دژی ئەردۆگان.[ لە ڕوانگەی تورکیاوە]\n6- جەنگی ساردی ئابووریی [باجی هاوردە زیادکردن لە سەر پۆلاو ئاسنی تورکی] و لەم رۆژانەدا لابردنی بەخشینی هاوردەکانی تورکیا لە باج .\n7- بەردەوامی گرتنی کۆمەڵی هاوڵاتی ئەمریکی بە تۆمەتی هاوکاری تێرۆریزم لە تورکیا.\n8- هاوکارینەکردنی تورکیا لە نەخشە و پلانەکانی ئەمریکا و ناتۆ وەک پێویست.\n9- سیاسەتی ناوخۆی تورکیا و زیادبوونی ئایدیۆلۆجیزەکردنی ئیسلامیستی سیستمی پەروەرەدیی و کۆمەلایەتی تورکیا\n10- ماکەرێتی ئەردۆگان بەرامبەر بە نێرەکەرێتی ترامپ [لە بیرتانە ” گەر هێرش بکەنە سەر کورد، ئابووریی تورکیا تەفر و تونا دەکەم] و بە بێ بەرامبەریش قەشە ئەمریکییەکەی سەرشۆڕانە پێ بەردا و هەرای خاشقچی بۆ شاردنەوەی ئەو سەرشٶرییە دروستکرد لە کاتێکدا بەلگەی پێوەندی قەشەکە بە ئینقیلابچییەکانەوە هەبوو. بەلام ئەردۆگان وەک هەر دیکتاتۆریکی گەواد بە کورد و تورک خۆشی فێرە، تا ئێستا تورکیا لە سوریا و عێراق یەک تەقەی لە هیزەکانی سوریی، ئەمریکی، ئێرانیی، عێراقیی، حیزبوللا و هیج هێزێک جگە لە کورد نەکردووە.\nکەوایە گەرچی پرسی پشتگیریی ئەمریکا بۆ کورد بەلای ئەردۆگانەوە لە پێش هەموو شتێکەوەیە، ئەمە بەلای ئەمریکاوە تەنیا پەراوێزێکی دیمەنیكی گەورەتری دەوری جیۆپۆلیتیکی و ستراتیجی و ئایدیۆلۆجی تورکیا ی ئەردۆگانییە.\nئەردۆگان و ساتی بڕیارە سەختەکان\n1- وردە وردە ساتی بڕیارە هەرە سەختەکان لە ئەردۆگان نزیک دەبنەوە. دەرچوون لێیان نییە. ئەم یان ئەو، ڕەش یان سپی، رەنگی خۆڵەمێشی لە نێوانیان نییە.\n2- بە نیسبەت ئەمریکاوە وەک وتم بریاری کڕین یان نەکرینی ئێس-400 ی روسییە. دیارە ئەمە دەیخاتە ناو دووتاشەبەردەکەی ڕوسیی و ئەمریکییەوە.\n3- بە نیسبەت ڕوسیا و پۆتینەوە؛ بڕیاری ئیدلیب ە: ئایا ریکەوتنی سۆچی لە سەر ئیدلیب جێبەجی دەکات و جەبهەی نوسرە یا تەحریری شام وەدەردەنێ و هاوکاری روسیا و سوریا دەکات بۆ لە ناوبردنیان بە تایبەتی کە لە ناویاندا لەشکرێکی تورکستانی دژ بە روسیا و چین هەیە. بە هەر لایەکدا ئەردۆگان لە ناو دوو تەندووری گردار دایە.\n4- ئە ئاوا هەموو کارە هەڵەشەکان و تاوانە ڕەشەکانی ئەردۆگان یەخەی خۆی دەگرنەوە:\n1- سێ مڵێۆن و نیو پەنابەری سووریی بوونە بار بە سەر ئابووریی و کۆمەڵگای تورکیاوە. و ئێستا زۆر جار شەڕ و هەرای رەگەزپەرستی لە نێوان تورک و عەرەبی سووریی لە ئەستەمبول و شارەکانی تر ڕوو دەدات.\n2- مالی قەڵب سەر بە ساحەبێتیی؛ سوپایەکی تەواوی تێرۆریستانی ئیسلامیی بە ناوی سوپای ئازاد لە ئیدلیب ئێستا هەمووی بۆ خۆی ماونەوە؛ چییان لێدەکات و چییان پێدەکات، هیوای وا بوو دیسان پۆتین ڕیگای بدات دژی کورد لە رۆژهەلاتی فورات بەکاریان بێنێت و دیمۆگرافی ناوچەکانی کوردستان وەک عەفرین بگۆرێت، و جووڵەشی پێکردن، دیارە ئەمانە لەشفرۆشە تۆرانییەکانی بە ناو کوردیشیان لەگەڵە لە پیاوانی بنەمالە و ئەردۆگان، بەلام پۆتین زوو پۆلیسی سەربازیی روسی بۆ ناوچەی لێکدابر نارد و ئەردۆگان پاشەکشەی پێکردنەوە.\n3- گەر سەر بۆ پۆتین شۆر نەکات و روسیا بە هێزی ئاسمانیی زەبەلاحی خۆی لە پال سوپای تورکیی و ئێران و حیزوللا، لە تێرۆریستەکانی نوسرە لە ئیدلیب بدا، ئەوا هەموو تێرۆریسیتەکان دەبنە ملکی تورکیا و چاوەڕیدەکرێ بە لای کەمەوە دوو ملیۆن پەنابەری سوریی تر روو لە تورکیا بکەن!\n4- ئابوورییەکەی لە داڕماندایە بە هەر سیکۆچکە کوشندەکەوە:\nA- بەرزبوونەوەی هاوسان لە سەرووی %20\nB- بەرزبوونەوەی سوودبایی [سعر فائدە] کە %16\nC- بەرزبوونەوەی بایی دۆلار بەرامبەر لیرە تا ئاستی %40\nD- دوا ئاماری ئابووریی ئەمرۆ 03/ 11 نیشانی دەدا ئابووری تورکیا کەوتۆتە ڕەوشی وەستان / رکود/ واتە لە گەشەسەندن وەستاوە و لە پاشەکشی دایە.\nE- زیادبوون و کەڵەکەبوونی قەرزی گشتیی [حکومەتیی[ و تایبەتیی [بازارو بازرگانی و کۆمپانیای تایبەتی] بە دۆلار و نەتوانینی تورکیا لە دانەوەی ئەو قەرزانە لە کاتی خۆیدا.\nF- تا ئێستا ئەوەی لەنگەرێکی ئابووری داڕماوی تورکیا راگرتووە دەیان [ لەوانەیە سەدان بێت] ملیار دۆلاری قەتەرییە کە رژیمی ئیخوانیی قەتەر دەیخاتە ناو ئابووری تورکیا وە و دروستکردنی پرۆژەی گەورەی سنعەتی و تکنۆلۆجی هاوبەش کە بە شی زۆری سەرمایەکەیان هی قەتەرە و لە لایەن هەر دوو بنەمالەی ئیخوانیی ئەردۆگان و تەمیمەوە خاوەندارێتیی دەکرێن.\nG- هەروا تورکیا ئەوە چەندین سالە لە سایەی خۆفرۆشی بنەمالەکانی باشوورەوە نەوت و گازی باشووری بە مفت دەستدەکەوێت و بازار و بازرگانی باشوور بۆتە مڵكیکی کۆلۆنیالی تورک .\n5- بەلام هەموو شتێک دەگاتە تروپک و هاتنەخوارەوە دەست پێدەکات. پێمناخۆش نەبوو کە ئەردۆگان لە گۆرینی دەستوور و بوون بە سەرۆکی سولتانی دیکتاتۆری تورکیا سەرکەوت. ئەمە ئەو ترۆپکەی دەسەلاتە بوو کە دەیخواست. دوای ئەوە هاتنە خوارەوە لە لوتکەی وەهم دەستپێدەکات. دەشێ لە لەنگەرێکدا ببێتە هەڵدێران.\nدکتۆر محەمەدئەمین گەناوی: تیرۆریزمی خۆراک.


سەرۆک ترامپ بە دەستپـێکردنی پـرۆسەی گواستنەوەی دەسەڵات بۆ جۆو بایدن قایل دەبێت\nسەرۆک ترامپ دەڵێت هەرچەندە ئەو لە کەیسەکەی بەردەوام دەبێت و بڕوای وایە سەردەکەوێت، بەڵام سەرەڕای ئەوەش لەبەر وڵاتەکە ڕادەسپـێرێت دەستبکەن بە پـرۆسەی گواستنەوەی دەسەڵات.\nسەرۆک ترامپ ئێوارەی دووشەممە لە تویتەرەکەی نووسی ئیملی مورفی بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتی خزمەتگوزاریە گشتیەکان GSA و تیمەکەی ڕادەسـپـێرێت هەستن بە پـرۆتۆکۆلە سەرەتایـیەکان و هەروەها بە تیمەکەی خۆشی وتووە هەمان کاربکەن.\nبەڕێوەبەرایەتیGSA، دەزگایەکی حکومەتی فیدراڵی ئەمەریکایـیە، بەرپـرسە لە پـرۆسەی گواستنەوەی دەسەڵات لە نێوان سەرۆکە یەک لە دوای یەکەکانی وڵاتەکە.\nئیملی مورفی لە نامەیەکی فەرمی بۆ جۆو بایدن نووسیویەتی وەک بەڕێوەبەری دەزگای GSA ، بەپـێی یاسای 1963 ی گواستنەوەی دەسەڵاتی سەرۆکایەتی مافی ئەوەی هەیە سەرچاوە و خزمەتگوزاریـیەکان دابینبکات بۆ پـرۆسەی گواستنەوەکە.\nجەختی کردەوە ئەم بڕیارەی لە ژێر فشاری هیچ کاربەدەستێک نیـیە چ لە کۆشکی سپی یان لە بەڕێوەبەرایەتیـیەکەی و نە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ یان نا ڕاستەوخۆ.\nبەم بڕیارەی ئیملی مورفی، دەزگای GSA دەتوانێت ملیۆنان دۆلار بۆ پـرۆسەی گواستنەوەکە دابینبکات و تیمی سەرۆک ترامپ دەستبکەن بە کارکردن لەگەڵ تیمی جۆو بایدن بۆ ئەم مەبەستە.\nپـێشتر ئەمڕۆ ئەنجومەنی ویلایەتی میشیگن لە دەنگدانێکدا ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی ویلایەتەکەی پەسەندکرد کە جۆو بایدن براوەیە، بەمەش بە فەرمی 16 دەنگی هەڵبژاردنی ویلایەتەکە بۆ جۆو بایدنی کاندیدی دیموکرات دەبێت. لە پـرۆسەی دەنگدانەکە سێ ئەندام بە ئەرێ دەنگیان دا و ئەندامێک دەنگی نەدا. هێشتا سکاڵا فەرمیـیەکانی کۆمیتەی هەڵبژاردنی سەرۆک ترامپ بەردەوامن، بەڵام هەتا ئێستا هیچ ئەنجامێکیان نەبووە کە لە بەرژەوەندی سەرۆک ترامپدا بن.


نوێنەری ئەمەریکا سەردانی ئیسیوپیا دەکات\nوەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا ڕایگەیاند ڕۆژی پێنجشەممە نوێنەری تایبەتی ئەمەریکا بۆ ئەفریقا جێفری فێڵتمان گەشت دەکات بۆ ئیسیوپیا و سەردانەکەی دوو ڕۆژ دەخایەنێت. ئاماژەشی بەوەدا سەردانەکە بەهۆی نیگەرانیەکان لە زیادبوونی گرژییەکان لە باکووری هەرێمی تیگرایەوە سەرچاوەی گرتووە.\nباڵیۆزخانەی ئەمەریکا لە ئادیس ئابابا لە ماوەی ڕابردوودا وتی " لەم چەند ڕۆژەی ڕابردوودا ڕەوشی ئاسایشی ئیسیوپیا بەشێوەیەکی بەرچاو تێکچووە، ئەوەش بەهۆی بەردەوامی شەڕ و پێکدادانەکان و خۆپیشاندانە مەدەنیەکان لە ئامهارا و ئافار و تیگرایەوە."\nڕۆژی سێشەممە حکومەتی فیدڕاڵی ئیسیوپیا باری نائاسایی لە سەرانسەری وڵاتەکەدا ڕاگەیاند.\nڕۆژی سێشەممە فێڵتمان لە واشنتن وتی زیاتر لە 900,000 هاوڵاتی لە تیگرای ڕووبەڕووی برسێتی بوونەتەوە، لەکاتێکدا لە سەدا 90 ی دانیشتوانەکەی پێویستیان بە یارمەتیە.\nوتی " گەورەترین بەربەست لە گەیاندنی خواردن و دەرمان و یارمەتیە پێویستەکانی دیکە حکومەتی فیدڕاڵە "،کە مانگی ڕابردوو حەوت کارمەندی مرۆیی نەتەوە یەکگرتووەکان و بەرپرسانی مافەکانی مرۆڤی لە وڵاتەکە دەرکرد.\nهەروەها ئاماژەی بەوەدا شەڕ و پێکدادانەکانی نێوان هێزەکانی حکومەت و بەرەی ئازادی گەلی تیگرای تەنها ڕەوشی وڵاتەکە خراپتر دەکات، وتی " شەڕی ناوخۆ لە ئیسیوپیا وێرانکەر دەبێت بۆ داهاتووی وڵاتەکە و خەڵکەکەی، داوا لە حکومەتی ئیسیوپیا و بەرەی ئازادی گەلی تیگرای و لایەنەکانی دیکە دەکەین دەرفەتێک بدەن بە ئاشتی."\nفێڵتمان ڕەتیشی کردەوە ئەمەریکا زیاتر پشتیوانی لە بەرەی ئازادی گەلی تیگرای بکات و وتی " ئەمە ڕاست نیە." وتیشی بەڕێوبەرایەتیەکەی بایدن بەردەوام سەرکۆنەی فراوانکردنی جەنگی کردووە لەلایەن هێزەکانی تیگرایەوە، بەتایبەتی ئەو هەواڵانەی کە گوایە هێزەکانی تیگرای بەرەو ئادیس ئابابا دەجوڵێن.\nوتی " بەڕوونی پێتان دەڵێم، دژایەتی هەر جوڵەیەکی بەرەی ئازادی گەلی تیگرای دەکەین بەرەو ئادیس یاخود هەر هەوڵێکی بەرەکە بۆ گەمارۆدانی ئادیس. ئەمە پەیامی ئێمەیە."


هه‌لی به‌شداریی له حەجی تەمەتوع و عەمرە بۆ ٣٠ ملیۆن کەس - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٦ Dey ١٠ ١٣:٠١\nNews Code 15660\nبە پێی پلانی ۲۰۳۰ی عه‌ره‌بستان؛\nهه‌لی به‌شداریی له حەجی تەمەتوع و عەمرە بۆ ٣٠ ملیۆن کەس\nعەرەبستان بە پێی پلانی دوورنوێنی ۲۰۳۰ دەیەوێ بە نۆژەن کردنەوە و پەرەدانی ناوچەی بەغدا، ئاستی دەفرایەتیی حاجی و زیارەتکارانی ماڵی خودا بگەیێنێتە ۳۰ ملیۆن کەس.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر بە گێڕانەوە لە رۆژنامەی "العرب"، بەرپرسانی سعوودی ڕایانگەیاند کە بەشێک لە پڕۆژەی "دوورنوێنی ۲۰۳۰"ی محەمەد بێن سەلمان جێنشینی عەرەبستان پەیوەستە بە جێبەجێ کردنی چەندین پڕۆژەی گەشەدان بە ژێرخانەکان لە مەکە.\nلە پەراوێزی بەڕێوەچوونی پیشانگای نۆژەنکردنەوەی ناوچەی مەکە کە لە شاری جەدە لە رۆژئاوای عەرەبستان بەڕێوەچوو، بەرپرسانی سعوودی ڕایانگەیاند کە پلانێک بۆ گەشە و نۆژەنکردنەوەی مەکەی پیرۆز جێبەجێ دەکرێت، تا بە پێی ئەو پلانە، ژمارە و دەفرایەتیی حاجی و زیارەتکارانی حەجی عومره و تەمەتوع لە عەرەبستان بگەیێننە ۳۰ ملیۆن لە ساڵدا.\nبە گوێرەی ئەو هەواڵە، گەشەی مەسجدولحەرام و گەشەی فرۆکەخانەی مەلەک عەبدولعەزیز لە جەد بەشێکن لەو پڕۆژانەی کە لە پێناو وەدی هێنانی ئەو ئامانجە ئەنجام دەدرێت جگە لەوە پڕۆژەگەلێک لە بواری ئاوگەیاندن، کارەبا و تەندروستیش لە پلانی کاریدا دەبێت.\nهەروەها عەرەبستان دەیەوێ بۆ ئەو مەبەستە هەوڵی گەشەی فرۆکەخانەکان، هۆتێلەکان، پڕۆژەی شەمەندەفڕی خێرا و چێکردنی شاری زیرک بدات. لەو پێناوەدا ۲۵دەزگای دەوڵەتی و نادەوڵەتی و بەشێک لە دامودەزگا ئەمنیی و وەزارەتخانەکانی عەرەبستان لە پیشانگایەک بۆ ئاراستەکردنی پلانەکانی نۆژەنکردنەوە و گەشە ژێرخانەژانی شاری مەکە کە لە جەدە بەڕێوە چوو، بەشداریان کرد.\nعەرەبستان لە کاتێکدا دەیەوێ ئاستی زیارەتکارانی ماڵی خودا بگەیێنێتە ۳۰ ملیۆن کەس کە لە ساڵی ٢٠١٧ تەنیا ۲،۳ ملیۆن کەس لە ڕێوڕەسمی حەجی تەمەتوع و نزیکەی ٧ ملیۆن کەس لە ڕێوڕەسمی حەجی عومرەدا بەشداریان کردبوو.


په‌یامبه‌ری شمشاڵ! قاله مه‌ڕه\nرۆژی له دایك بوونت پیرۆز بێ\nیه‌كه‌م شه‌وی چله‌ی زستان, شه‌وی یه‌لدا, شه‌وی له دایك بوونی میترا, هاوكاته له گه‌ل له دایك بوونی شمشاڵ ژه‌نێكی بێ نازی مه‌زن! رۆژ, یان شه‌وی 21مانگی دسامبری ساڵی 1925قادر عه‌بدوڵازاده به پێی ئه‌وناسنامه‌یه كه بۆیان نووسیوه له دایك بوه! ژیان و به‌سه‌رهاته‌كانی و ئه‌وه‌ی چۆن بۆته شمشاڵ ژه‌ن و چۆن سروشت ومێژوو و رووداوه‌كان له گه‌روی شمشاڵه‌كه‌یدا خول ده‌خۆنه‌وه‌و ده‌بنه موسیقا چیرۆكی مرۆڤێكی به‌رز ده‌نوێنێ كه خوێندنه‌وه‌ی فه‌رزه. ماڵپه‌ری بۆكان رۆژی له دایكبوونی مامه قاله رێز ده‌گرێ و روو ده‌كاته ئه‌وكه‌سانه له رۆژهه‌ڵات و باشوری وڵات وده‌ڵێ:\nگه‌لۆ مامه قاله كۆنگره و سمیناری نه‌گه‌ره‌كه! بچن گوێ بۆ قسه‌كانی راگرن! بچن گوێ بیستی ئه‌و مێژوو و روداوانه بن كه له گه‌روی شمشاڵه‌كه‌ی دێته ده‌ر! بێ گوومان مامه قاله هێنده‌ی شت پێیه كه چه‌ندان كه‌س ده‌توانن دوكتورای پێ وه‌رگرن! قاله مه‌ڕه وه‌ك زۆر له په‌یامبه‌ران شوان بووه, به‌ڵام ئه‌و په‌یامبه‌ری شمشاڵه! ده‌نگی حه‌وت ته‌به‌قی عه‌رز وحه‌وت ته‌به‌قی ئاسمانی وڵاته‌كه‌ی له شمشاڵدا ده‌نگ ده‌داته‌وه!\nسوێندتان دەدەم، مەبنە نۆكەری بێگانه\nنووسراوه‌کانی سه‌باره‌ت به کۆچی دوایی "قاله مه‌ڕه"\nكۆچی دوایی مامۆستا قاله‌مه‌ڕه و چه‌ند قسه‌یه‌ك\nماڵئاوایی شمشاڵێکی سه‌مفۆنیایی\nقاله مه‌ڕه ؛ ئه‌و شمشاڵه‌ی خه‌می هه‌موومانی ده‌ژه‌نی\nیادێک له هونه‌مه‌ندی ناوداری شمشاڵژه‌ن مامۆستا قاله‌مه‌ڕه\nبه پێی ناسنامه‌ی ژماره 360 پێناسه‌ی قاله مه‌ڕه به‌م جۆره‌یه:\nناوی بنه ماڵه: عه‌بدوڵازاده\nرۆژی له دایكبوون: هه‌وه‌ڵ رۆژی چله‌ی زستان ساڵی1304\nشوێنی له دایكبوون: ئاوایی كولیجه,به‌خشی ناوه‌ندی,دێهستانی ئاختاچی, به‌خشی بۆكان, شارستانی مه‌هاباد.\nناوی باوك: محه‌مه‌د, ژماره‌ی ناسنامه 356\nناوی دایك: مرۆت, ژماره‌ی ناسنامه 357\nكاتی ده‌ركردنی ناسنامه: 7ی مانگی خاكه‌لێوه ساڵی 1309(1930)\nشوێنی وه‌رگرتن: به‌خشی ناوه‌ندی شارستانی مه‌هاباد,محاڵی ئاختاچی,گوندی كولیجه.\nناوی نووسه‌ری ناسنامه: ره‌حیم ده‌باغیان\nقاله مه‌ڕه خۆی كوته‌نی له گوندی كولیجه له دایك بوه, به مه‌زنده‌ی خۆی ده‌بێ 1295ی هه‌تاوی 1916 هاتبێته سه‌ر دنیا به‌ڵام سجیل نووسی ده‌وره‌ی ڕه‌زاشا رۆژی یه‌كی چله‌ی گه‌وه‌ره‌ی زستانی ساڵی 1304واتا 1925 زایینی بۆدیاری كردووه.\nهه‌رچه‌ند قاله مه‌ڕه كاتی له‌دایكبوون شمشاڵی به ده‌سته‌وه نه‌بووه, به‌ڵام هه‌ر ئه‌وده‌مه كه گیانی له گیانی دایكی گرێدراو بووه گوێی له ده‌نگی شمشاڵی كاك محه‌مه‌دی باوكی و مامه سوڵتان و مامه ڕه‌حمانی و كاكه‌كانی بووه. ئه‌وانه شمشاڵ ژه‌نی به‌ناوو ده‌نگ و لێزان و لێهاتووی مه‌ڵبه‌نده‌كه بوون. خۆی ده‌بێژێ: « ئوستادم خوڵا بووه» ئه‌وجا ئه‌م چێرۆكه به شایه‌د ده‌هێنێته‌وه:\n« منداڵ بووم له قوڵقوڵه‌ی نزیك عه‌وڵاباد بۆشایی لێیان گێڕابووینه‌وه, مه‌حموودی ته‌ها و غه‌فوره خڕه شمشاڵێكی سه‌یریان لێده‌دا, منیش ویستم شمشاڵ لێده‌م نه‌یانهێشت. ئه‌وده‌م زۆر منداڵ بووم, چوومه نێو قه‌ڵاغه ته‌پاڵه‌یه‌كه‌وه, ده‌ستم كرد به گریان, هێنده گریام شه‌كه‌ت بوو, ته‌پاڵه‌یه‌كم له بن سه‌رم ناو له خه‌وه‌كه‌شدا هه‌ر هه‌نیسكم ده‌دا, كه‌سێكم لێ په‌یدا بوو, سوورو سپی, هه‌رای لێكردم :“ عه‌بدوڵقادر, عه‌بدوڵقادر هه‌سته, هه‌سته مه‌گری, به گریانی تۆ دارو به‌رد وه‌گریان هاتوون!“ هه‌ستام ده‌ستم به لێدانێ كرد به كه‌س ڕانه‌ده‌وه‌ستام! سبه‌ینێ چوومه شایی, به خودای نه غه‌فوور ده‌یوێرا نه مه‌حموود له به‌رانبه‌رمدا ڕاوه‌ستن! جا نازانم, یا خوڵا كۆمه‌كی كردم یا شه‌یتان! ئه‌ڵبه‌ت شه‌یتان ناتوانێ شمشاڵ لێدا!» ( وتوێژی قاله مه‌ڕه له گه‌ڵ م.ڕه‌مه‌زانی)\nده‌ڵێ: « ناوم قادری عه‌بدوڵازاده‌یه, شێخ محه‌مه‌دی شێخی بورهان ناوی قاله مه‌ڕه‌ی لێنام! له ماوه‌ی 82 و 83ساڵی ته‌مه‌ندا, ناڕه‌حه‌تی نه‌ما نه‌یبینم. له گه‌ڵ حه‌سه‌ن زیره‌كی زۆر به یه‌كه‌وه بووین, ئه‌و كاته كه له به‌غدا گۆرانی “ له كووچه‌و شاری به‌غدایه خۆم غه‌ریب و بێگانه خۆم“ی كوت به یه‌كه‌وه بووین! ( وتوێژی قاله مه‌ڕه له گه‌ڵ م.ڕه‌مه‌زانی)\nهه‌رچه‌ند مامه قاله زۆر كه‌م قسه ده‌كا و قسه‌كانی له ڕێگای شمشاڵه‌وه ده‌گاته بیسه‌ر, به‌و حاڵه‌ش قسه‌ی زۆری له دڵ دایه و بۆ هه‌ر هه‌وایه‌كی كه به شمشاڵه‌كه‌ی ده‌یژه‌نێ چیرۆكێكی هه‌یه, ئه‌و خوی زۆر حه‌زی له هه‌وای “كانه‌بی خوازه“ ئه‌وه‌ش چیرۆكێكی نه‌ته‌وایه‌تی كوردیه و زامه‌كانی كورد ده‌نوێنێ كه زامه‌كانی قاله مه‌ڕه‌شه! ئه‌و هه‌رچه‌ند وه‌ك حه‌سه‌ن زیره‌كی دۆستی سه‌ودای نووسین و خوێندنی نیه, به‌ڵام مێشك و دڵێكی گه‌وره‌ی هه‌یه كه خۆشه‌ویستی وڵات و سروشت وبه‌سه‌رهاته‌كانی نه‌ته‌وه‌كه‌ی تێدا جێگا بۆته‌وه! قاله مه‌ڕه هه‌تا ته‌مه‌نی 74 ساڵی ژنی نه‌هێناوه و هه‌موو خۆشه‌ویستی ژیانی له شمشاڵ لێدان و گێڕانه‌وه‌ی چیرۆكی ژیانی گه‌له‌كه‌ی دیتۆته‌وه چیرۆكێك خۆی گوته‌نی له زه‌مانی ساسانیه‌كانه‌وه ده‌ست پێده‌كا.\nله وتوێژ له گه‌ڵ رادیو كرماشان له ساڵانی 1975دا له وه‌ڵامی ئه‌وپرسیاره‌دا كه بۆ ژنت نه‌هێناوه ده‌ڵێ:\n« ئه‌گه‌ر ژنم هێنابا له شمشاڵه‌كه‌م دور ده‌كه‌وتمه‌وه»\nبه‌رهه‌مه‌كانی لای خۆی ده‌سته‌به‌ندی كراون,له ئه‌وینداریه‌وه بگره هه‌تا نه‌ته‌وایه‌تی! له گه‌ڵ گۆڕینی ده‌وران ژیانی قاله مه‌ڕه‌و و شمشاله‌كه‌شی گۆرانی به سه‌ردا هاتوه, ئه‌و كاته كه گوڕوتینی لاوتی دڵ ومێشكی گه‌رم ده‌كرد شمشاڵه‌كه‌شی ئه‌ستورتر بووه, ئێستا له گه‌ڵ پیری خۆی شمشاڵیش كزو لاوازتر بۆته‌وه! چیرۆكی قاله مه‌ڕه و شمشاڵه‌كه‌ی هه‌م شیرین و هه‌میش دڵته‌زینه!\n« جارێكیان نه‌خۆش ده‌كه‌وێ و له نه‌خۆشخانه‌ی شاری مه‌راغه ده‌كه‌وێ دوكتور ده‌لێ: “ تۆ نه‌خۆشی سیلت گرتووه و ئه‌گه‌ر چاكیش بیته‌وه له ڕێگای شمشاڵه‌كه‌ته‌وه ده‌یگرێوه, ده‌بێ شمشاڵه‌كه‌ت فڕێ ده‌ی“\nقاله مه‌ڕه كه له گه‌ڵ شمشاڵه‌كه‌ی گه‌وره بووه ناتوانێ له خۆی دوری خاته‌وه, له‌ورۆژه‌وه هیچ كات شمشاڵی له خۆی دوور نه‌خستۆته‌وه یا له باخه‌ڵی دایه یان له قۆڵی كه‌واكه‌ی ڕاكردووه.»\n(گێڕانه‌وه‌ی خۆی بۆب.فه‌رشی و وتوێژ له گه‌ڵ رادیو كرماشان)\nقاله مه‌ڕه هه‌م هه‌وا كۆنه‌كان ده‌ژه‌نێ و هه‌میش خۆی هه‌وا داده‌نێ و ناویان لێده‌نێ.به‌ڵام جێگای داخه سه‌رڕای ئه‌وه‌ی ده‌وروبه‌ری پڕی نووسه‌ر ورۆژنامه‌نووس و لێكۆڵنه‌ره تا ئێستا نه‌بووه دانیشن له گه‌ڵی ودانه دانه هه‌واكان وناوه‌كان و چیرۆكی به‌سه‌رهاته‌كان بنووسنه‌وه!! ڤاله‌مه‌ڕه كتێبخانه‌یه‌كی زیندووی موسیقا, فۆلكلۆر و ئه‌ده‌بیاتی زاره‌كی و روداوه‌كانی 70ساڵی ڕابوردووه و هه‌م شایه‌دی روداوه‌كانی ئه‌مڕۆیه كه هه‌مووی له مێشك و گه‌رووی شمشاڵه‌كه‌یدا پاراستراون و له كووچه و كوڵانه‌كانی بۆكان و شاره‌كانی كوردستان له گه‌ڵ خۆی ده‌یانگێڕێ! بێ گومان ئه‌م كتێبخانه‌یه ده‌توانێ بابه‌تی ده‌یان سمینار و كونگره بێ, كه له وڵاتی كونگره و سمیناردا به قه‌ست فه‌رامۆش كراوه! پاش مردنی بێ گومان ده‌یان و سه‌دان شاعیرو نووسه‌ر وگۆرانی بێژ و لایه‌نگری فه‌رهه‌نگ و به‌رپرسانی وردو درشت , په‌یدا ده‌بن كه به سه‌ر و باڵای خۆی و شمشاڵه‌كه‌یدا هه‌ڵبڵێن. به‌ڵام ئه‌مڕۆ به وته‌ی خۆی\n“ جنێو و قسه‌ی ناخۆشی“ پێده‌ڵێن هه‌ر ئه‌وكاره‌ی كه له گه‌ڵ حه‌سه‌ن زیره‌ك و ده‌یانی وه‌ك ئه‌وانه‌مان كرد وده‌یكه‌ین.!\nخۆی ده‌ڵێ: « ئه‌گه‌ر خۆم له ئیختیاری قودره‌ته‌كانی وه‌خت دابنایه ئه‌مڕۆ هه‌موو شتم ده‌بو,به‌ڵام من هێنده‌م له كوچه و كوڵان وقاوه‌خانه‌كان شمشاڵ لێداوه, خه‌ڵك ته‌قه‌م له بابی دێنن, شه‌وی وایه به ته‌له‌فون جنێوم پێده‌ده‌ن, جنێوم به …ده‌ده‌ن, جنێو به …ده‌ده‌ن, یا له خه‌یابان و كوچه و كوڵان و قاوه‌خانه ده‌ڵێن ئه‌و سه‌گ بابه به‌خۆی و ئه‌وشمشاڵه‌وه مێشكی سه‌ری عاله‌می بردووه» (وتووێژ له‌گه‌ڵ م.ڕه‌مه‌زانی)\nباوه‌كو زۆر له سه‌رده‌می ده‌روێش عه‌بدوڵا وگۆرانی شاعیر دوور كه‌وتوینه‌وه به‌ڵام گۆران وده‌رویش و مامه قاله‌ی ئه‌مرۆش هه‌ر ناڵه‌ی كۆن له ده‌روون وهه‌ناویانه‌وه دێ.\nمامه قاله ده‌ڵێ: « میلله‌تی كورد پیاوی زۆر چاكی تێدا هه‌ڵكه‌وتووه و هه‌ڵده‌كه‌وێ به‌ڵام كورد قه‌دری نازانێ! به خودای,خودا میلله‌تی له میلله‌تی كورد بێ ڕه‌حم تر دانه‌ناوه!» (وتووێژ له‌گه‌ڵ م.ڕه‌مه‌زانی)\nزیره‌ك ده‌یكوت: « هونه‌ر له ناو كورددا قه‌دری نه‌ماوه ده‌مه‌وێ بمرم و له‌و دونیاش چاوم به به‌شه‌ری كورد نه‌كه‌وێته‌وه !(نه‌واری قسه‌كانی له بانه)\nگۆران ده‌ڵێ: « له ناو قه‌ومی به‌سیتا هونه‌ر وه‌ك عه‌كسی قه‌مه‌ر وایه له ناو حه‌وزێكی لیخندا»\nقادر عه‌بدوڵاراده به گوێگرتن و دیتن و بیستن سه‌دان به‌یت و باووحه‌یران وبه‌سه‌رهات و رازو سه‌ربورده و گۆرانی فێربووه, له ڕاستیدا له ڕێگای ئه‌ده‌بیاتی زاره‌كی نه‌ته‌وایه‌تییه‌وه, مێژووی گه‌له‌كه‌ی فێربووه. ئازاره‌كانی میلله‌ته‌كه‌ی ئازاری ده‌ده‌ن كه زمان ده‌گێڕی هه‌ست و بیر وفیكری شاعیران و نووسه‌رانێك وه‌ك پیره‌مێرد وحاجی قادر و هێمن وهه‌ژار له گوێدا ده‌زرینگێنه‌وه!! به‌ڵام قسه‌كانی و هه‌ست و نه‌ستی ده‌روونی كڕیاریان نیه! ئه‌و به شمشاڵه‌كه‌ی كه‌س هه‌ڵناپه‌ڕێنێ به‌ڵكو مرۆڤ ده‌خاته بیرو بیركردنه‌وه! لێره‌وه‌ته‌نیایی هونه‌رمه‌ند ده‌ست پێده‌كا! ده‌بێ ئه‌ویش وه‌ك باب وباپیرانی به هیوای پاشه رۆژبێ هه‌تا تێیبگه‌ن و له جێگای خۆی دایبنێن جێگایه‌ك كه هه‌میشه پاش مه‌رگ ده‌دۆزرێته‌وه!!\nقادر عه‌بدوڵازاده سه‌وادی نیه, زانستگاش نه‌چووه و ده‌وره‌ی دوكتورای له هێچ زانستگاێكی ناونه‌ته‌وه‌ی نه‌دیوه. به‌ڵام زیاتر له 77ساڵ شه‌و و رۆژ شمشاڵی ژه‌ندووه! ئه‌وه‌ش ته‌مه‌نی چوارجار دوكتورا وه‌رگرتنه!به مه‌ش قاله مه‌ڕه ده‌بێته مرۆڤێكی كه‌م وێنه له دنیای هونه‌ردا و له شمشاڵ ژه‌ندنی كوردیدا له سه‌رده‌می خویدا ده‌بێته تاقانه‌ی تاقانه.\n77ساڵ شمشاڵ ژه‌ندن و وه‌ڕه‌ز نه‌بوون ده‌بێ نهێنییه‌كی گه‌ه‌وره‌ی تێدا بێ, نهێنییه‌ك كه ته‌نیا خۆی ده‌توانێ بیدركێنێ! نهێنییه‌ك كه له لای زۆربه‌ی هونه‌رمه‌ندانی گه‌وره‌ی دنیا هه‌بووه‌و هه‌یه!!\nقادر عه‌بدوڵازاده له دواقسه‌كانیدا روو ده‌كاته كورده‌كانی ده‌ره‌وه‌ی وڵات وده‌ڵێ:« له سه‌ر كوردایه‌تی خۆیان برۆن! كتیبه‌كان به چاپ بگه‌ینن, با وه‌ك قورئانه‌كه‌ی ماموستا هه‌ژاری لێ نه‌یا كه كه‌س نه‌یزانی چیان لێكرد(1)! به هومێدی خودا له‌ورۆژه ڕه‌شه نه‌جاتمان ده‌بێ و ئیشاڵا به یه‌ك شاد و شوكر ده‌بینه‌وه!!» (وتووێژ له گه‌ڵ م.ڕه‌مه‌زانی)\nبرایم فه‌رشی 17/4/2001- ماڵپه‌ڕی بۆكان\n(1)ئه‌م وتووێژه به‌ر له چاپی قورئانه‌كه‌ی ماموستا هه‌ژار پێك هاتووه.


فەڕەنسا داوای کۆبوونەوەیەکی بە پەلەی ئەنجومەنی ئاسایش دەکات سەبارەت بە سوریا\nفەڕەنسا لەسەر زاری وەزیری دەرەوە داوایکردووە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کۆبوونەوەیەکی بە پەلە سازبکات سەبارەت بە سوریا، ئەمەش لە پاش ئەو هێرشە ئاسمانیانەی کرانە سەر شارێکی باکوری ڕۆژئاوای سوریا کە لە ژێر دەسەڵاتی ئۆپـۆزسیۆنی نزیک لە تورکیایە.\nکۆمەڵەی سوریا بۆ چاودێری مافەکانی مرۆڤ دەڵێت هێرشەکەی ئەمڕۆ سێشەممە کراوەتە سەر شاری خان شەیخون لە پارێزگای ئیدلیب زۆر گومان دەکرێت بە چەکی کیمیاوی بووبێت. دەشڵێت بە لایەنی کەم 58 کەس کوژراون کە 11 یان منداڵبوون، هەروەها زیاتر لە 160 کەسی دیکە برینداربوون.\nبەپـێی گەواهیدەران زۆربەی قوربانیـیەکان تووشی خنکان بوون و ژمارەیەکی زۆر بەهۆی کێشە لە هەناسەدان بەرەو نەخۆشخانەکان براون. ڤیدیۆکانی لە ناوچەکەوە بڵاوکراونەتەوە نیشانی دەدەن ژمارەیەکی زۆری خەڵکی سیڤیل لە سەر زەوی کەوتوون و هیچ ئاسەواری برینداریان پـێوە نیـیە و ئاویان پـیادادەکرێت دەکرێت.\nپاش ماوەیەک لەو بۆردومانە جارێـکی دیکە فڕۆکەی دیکە بۆ ئاسمانی ناوچەکە گەڕاونەتەوە و بۆردومانی زیاتریان کردووە. هێشتا ڕانەگەیاندراوە چ لایەک لەو هێرشانە بەرپـرسیارە.\nفێدریکا مۆغێرنی بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتی ئەوروپا گوتی ڕژێمی ئەسەد بەرپرسی تەواوە لەم هێرشە کیمیاویەی کراوە.


21/09/2019 1739 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nراپۆرتێكی ئەمریكی تیشك دەخاتە سەر ئەو ستراتیژانەی، كە پێویستە ئەمریكا بیانگرێتە بەر بۆ شوێنكەوتنی ئەو هەڵسوكەوتەی ئێران لەم دواییەدا پشتی پێ بەستووە، ئەمەش لە رێگەی گەمە كردن لە ناوچەی خۆڵەمێشی، ئەو شوێنەی ئێرانی لێیە بۆ ئاراستەكردنی گورزی دیاریكراو.\nپەیمانگەی واشنتۆن راپۆرتێكی شرۆڤەكاریی نووسەر (ئایزنچات)ی بڵاوكردووەتەوەو تێیدا باسی (ستراتیژییەتی ناوچەی خۆڵەمێشی ئەمریكی) دەكات لەدوای هێرشەكانی سەر ئارامكۆ، هۆشداری لێكەوتەكانی نەتوانینیشی داوە لەپشت بەستن لە رووبەرووبوونەوەی روسیا و چین لە ئایندەدا.\nراپۆرتنووس داوا لە واشنتۆن دەكات مانۆرێك ئەنجام بدات و ناوی ناوە (ناوچەی خۆلەمێشی تاران) و بە پێویستی زانیوە وەڵامی تاران بداتەوە بە شێوەیەك ئیستفزازی نەكات و لە تەنیا گۆشەیەكەوە نەبێت.\nنووسەرەكە وای داناوە ئاراستەی گورز وەشاندن لەم ناوچەیە وەڵامێكی باش دەبێت نەك بەرپاكردنی جەنگ.\nئایزنچات، گورزەكەی سەر ئارامكۆی بە زنجیرەیەك لەو پرۆسانە زانیوە، كە لەناوچەی خۆڵەمێشی ناهەماهەنگ ئێران گرتویەتییە بەرو جێبەجێیكردووە، پێشبینی ئەوەشی كردووە ئەمجۆرە هێرشانە لەلایەن ئێرانەوە بەردەوام دەبێت لەگەڵ بەردەوام بوونی فشارە ئەمریكییەكان لەسەر تاران.\nئەو واشی دەبینێت تێگەیشتن لە ستراتیجیەتی ناوچەی خۆڵەمێشی تاران و زانینی چۆنییەتی كاركردن تێیدا، دوو بنەمان بۆ خۆلادان لە هەلكشانی زیاتر.\nناوبراو ئەوەی روونكردووەتەوە، كە زۆربەی كاتەكان وڵاتانی لە نموونەی ئێران لە ناوچەی خۆڵەمێشیدا كار دەكەن، كە خۆی لە نێوان ئاشتی و جەنگدا دەبینێتەوە، ئاماژەی بۆ ئەوەش كردووە ئامانجەكانی ئەم پرۆسانە نادیارەو چالاكی نهێنییەو دەكرێت خۆی لێبدزرێتەوە، ئەمەش وا دەكات جۆرێك لە نا دڵنیایی دروست بكات دەربارەی وەڵامدانەوەی.\nنووسەر روونیكردووەتەوە، پشتبەستنی واشنتۆن بە ستراتیژییەتی ناوچەی خۆڵەمێشی تایبەت بەخۆی باشترین هەلە بۆ خۆلادان لە هەر هەڵكشانێكی دیار و لەهەمان كاتیشدا قۆستنەوەی كاتە.\nپاشان دێتە سەر پرسیاری ئایا ناوچەی ستراتیژی ناوچەی خۆڵەمێشی ئەمریكی چۆن دەبێت؟ ژمارەیەك رەگەزی گرنگ دیاری دەكات، كە بۆ وەڵامدانەوەی ئیستفزازییەكانی ئێران لە ناوچەكە، بەبێ ئەوەی هێڵە سورەكانی تاران ببەزێنێت، ئەمەش بۆ خۆلادان لە وەڵامی بەهێزتری ئێران.\nجێبەجێكردنی وەڵامدانەوەی تۆڵە، بەڵام بەشەڕ نا لە پێناو ئەوەی تاران تێچووی زۆر خەرج بكات، شرۆڤەكارە پێیوایە دەكرێت دامەزراوەكانی نەوتی ئێران بكرێتە ئامانج، به دیاریكراویش لە دوورگەی خەرەج و دەڵێت: پیشەسازی نەوتی ئێران دەكرێت رووبەرووی تێكدان و هێرشی ئەلیكترۆنی و لێدانی ورد بكرێتەوە ئەمەش هەڕەشەیە بۆ سەر ئەو چەند سەد هەزار بەرمیلە نەوتەی كە رۆژانە هەناردەی دەكات. ئەم هەناردانە نزیكەی 90%ی بە دوورگەی خەرەجدا تێدەپەڕێ. بەڵام سوتاندن و دروست كردنی پشێوی لە نێو دامەزراوە پەترۆكیمیاویەكاندا لە كاتی دۆخی ئاسایشدا ناسراو نیە.\nخۆلادان لە هەڵكشان، پێویستە لەسەر واشنتۆن بە شێوەیەكی رێكوپێك وەڵامی كردارەكانی ئێران بداتەوە، لەگەڵ گرەنتی كردن و بە ئامانگرتنی شتە بە نرخەكان.\nپێویستە لێكەوتەكانی وەڵامدانەوە بۆ تاران زۆر خراپتر بێت لەوەی ئەم دواییە تووشی بووە.\nخۆلادان بۆ گۆشەگێركردنی تاران لە گۆشەیەكدا، بۆ ئەوەی چالاكی زۆر ئەنجامنەدات بۆ نانەوەی پشێوی‌و ئاژاوەی زیاتر.\nپشت بەستنی واشنتۆن بە شێوازی نوێ لەنموونەی جەنگی ئەلیكترۆنی و بەكارهێنانی چەكی سیبریانی هێرشبەر و فرۆكەی بێ فرۆكەوان، سەرەرای ئەوەی پێویستە چوارچێوەی پرۆسە جوگرافییەكان فراوانتر بكرێت.\nكاركردنی ئەمریكا لە ئیسرائیل و سعودیە بۆ ئەوەی لە ئاراستەی زۆرەوە فشار بخەنە سەر تاران.\nلە كۆتاییدا هۆشداری ئەوەی داوە، ئەگەر ئەمریكا نەتوانێ پشت بەم ستراتیژە ببەستێ، تاران چاوقایم تر دەبێت لەسەرجەم بەرەكان، و پرسیاریش دەربارەی توانای واشنتۆن دروست دەبێت لە رووبەرووبونەوەی لایەنە چالاكەكانی تری وەك روسیا و چین لە ساڵانی ئایندەدا.\nسەرچاوە: ناس نیوز


له‌لایه‌ن: - مونا ڕزگار - به‌روار: 2021-05-21-03:35:00 - کۆدی بابەت: 5442\nهەستیاری کاتێک ڕوودەدات کە سیستمی بەرگری جەستەت وەڵامدانەوەی هەبێت بۆ تەنێکی نامۆ کە دێتە ناو جەستەتەوە وەک (تۆز، ژەهری هەنگ یان گیانداری ماڵی، یان خواردنێک کە پێت نەکەوێت و هەستیار بیت پێی).\nسیستمی بەرگری جەستەت ماددەیەک بەرهەم دەهێنێت بەناوی (ئەنتی بەدی) واتە دژە تەن، کاتێک کە هەستیاریت هەیە سیستمی بەرگری جەستەت دژە تەنی تایبەت دەنێرێت کە هەستیاریەکە بە زیانبەخش دەزانن، وەڵامدانەوەی سیستمی بەرگری لەش کاتێک تەنێکی نامۆ یەتە ناو جەستەوە دەتوانێت چاو و پێست و کۆئەندامی هەرس چالاک بکات.\nتوندی هەستیاری لەکەسێکەوە بۆ کەسێکی دیکە جیاوازە، دەتوانێت لە جوڵەیەکی بچوکەوە تا هەستیاری توند (Anaphylaxis) کە هەستیارێکی زۆر قورسە و دەکرێت ببێتە هۆی مردنی کەسەکە، لەکاتێکدا کە زۆرینەی هەستیارییەکان دەرمانیان نییە، دەرمانەکان تەنها نیشانەی هەستیارییەکە کەم دەکەنەوە و نایهێڵن.\nنیشانەکانی هەستیاری، پەیوەندی هەیە بەو ماددەیەوە کە تووشی هەستیاریت دەکات، لە ڕێڕەوی هەوا و لووت و کەلێنەکانی ڕووخسار و پێست و کۆئەندامی هەرس، وەڵامدانەوەی هەستیاری دەکرێت سووک بێت و یان ئەوەندە قورس کە ببێتە هۆی حاڵەتی هەستیاری توند.\nکاتێک کەسێک تووشی هەستیاری بوو بە ماددەیەک یان مێروەکان لەوانەیە دوای ئەوەی کە خۆی نیشانەی خوران و سووربوونەوەی هەبوو چەند نیشانەیەکی تریش هەست پێ بکات بۆ ماوەی چوار تا هەشت کاتژمێر ئەوانیش.\nنیشانەکانی هەستیاری ڕێڕەوی هەوا\nخورانی لوت و چاوەکان و دەم.\nئاوکردنی چاو، سووربوونەوەی چاو.\nنیشانەکانی هەستیاری بە خواردن\nسووتانەوە لە دەمدا.\nبڵقی ناوم دەم و زمان یاخود گەروو.\nدروستبوونی لیرگ و سووربوونەوەی پێست.\nهەستیاری توند (خراپترین هەستیارییە کە دەبێتە هۆی مردن هەندێک جار).\nنیشانەکانی هەستیاری بە مێرووەکان\nدروستبوونی بڵقی گەورە لەسەر شوێنی پێوەدانی مێروەکەوە.\nخوران یان سووربوونەوە لە تەواوی جەستەدا.\nکۆکە، قورسی سەر سنگ، خیزە خیزی سنگ یان هەناسەتوندی.\nنیشانەکانی هەستیاری بە دەرمان\nخوران و لیرگ.\nخیزە خیزی سەر سنگ.\nئەگزیما نەخۆشیەکی پێستە کە نیشانەکانی ئەمانەن\nهەندێک جۆری هەستییاریەکان وەک هەستیاری بە خواردن یان پێوەدانی مێرووەکان دەتوانن وەڵامدانەوەیەکی زۆر توندیان هەبێت کە پێی دەوترێت هەستیاری توند کە دەتوانێت ببێتە هۆی مردنیش\nنیشانەکانی هەستیاری توند\nلەدەستدانی بیر و هۆش\nهەناسە توندییەکی زۆر\nخوران و لیرگی پێست\nلێدانی دڵی خێرا یان خاو\nهۆکاری دروستبونی هەستیاری\nهەستیاری کاتێک دروست دەبێت کە جەستەت لێی تێک بچێت و تەنێکی بێ زیانی لێ ببێت بە تەنێکی تەواو ترسناک، سیستمی بەرگری لەش کۆمەڵێک دژەتەن دروست دەکات کە هێرشدەکەنە سەر هەستیاریەکە، کاتێک دووبارە تووشی هەستیاری دەبیتەوە ئەم دژە تەنانە دەتوانن کۆمەڵێک ماددەی کیمیایی سیستمی بەرگری لەش بەرەڵا بکەن وەک (هیستامین) کە نیشانەکانی هەستیاری دەردەخات.\nهۆکارەکانی زیادبوونی توشبوونی هەستیاری\nپێشینەی هەستیاریت هەبێت بە شتێک یان ڕەبۆ یان لیرگی پێست و ئەگزیما\nئەگەر کەسەکە منداڵ بێت\nڕەبۆ یان نەخۆشیەکی تری هەستیاریت لەگەڵدا بێت.\nکاریگەرییە خراپەکانی هەستیاری لەسەر جەستە چییە؟\nبوونی هەستیاری مەترسی تووشبوون بە هەندێک کێشەی تری جەستە زیاد دەکات.\nئەگەر هەستیاریەکی توندت هەیە، زیاتر ئەگەری هەیە تووشی ئەم حاڵەتە مەترسیدارە ببیت، ماددە خۆراکیەکان و دەرمان و مێروەکان بەربڵاوترین شتن بۆ توشبوون بە هەستیاری توند.\nئەگەر هەستیاریت هەیە، بە ئەگەری زۆرەوە تووشی ڕەبۆ دەبیت کە وەڵامدانەوەیەکی سیستمی بەرگری لەشە کە کاریگەری دەخاتە سەر کۆئەندامی هەناسە.\nجیوب و هەوکردنی گوێیەکان یان سییەکان.\nئەگەر توشبووی ڕەبۆ یان پژمینی زۆرت هەیە ئەوا ئەگەری زۆرە تووشی ئەم چەند حاڵەتەش ببیت.\nڕێگاکانی ڕێگریکردن لە هەستیاری\nدوورکەوەرەوە لەو شتانەی کە هەستیاریت پێیان\nتەنانەت ئەگەریش چارەسەری هەستیاریەکەتت کردووە و لەژێر دەرماندایت ئەوا هەر دوورکەوە لەوەی هەستیاریت پێی هەیە، بۆ نموونە هەستیاریت بە تۆز هەیە ئەوا ڕۆژانی تۆز لەماڵ مەڕۆ دەرەوە و دەرگا و پەنججەرەکان دابخە.\nنیشانەکانی خۆتان بناسنەوە\nئەو هۆکارانەی کە دەبنە هۆی هەستیاریت، یان ئەو هۆکارانەی کە هەستیاریەکەت زیاد دەکەن، ئەوانەی کە هەستیاریت کەم دەکەنەوە چ کاتێک زیاتر ڕوودەدات و چ کاتێک کەمتر و چ خواردنێک و دەرمانێکە و هتد، هەموو ئەمانە بناسەرەوە و ئاگاداریانبە\nڕێگاکانی چارەسەرکردنی هەستیاری\nپزیشک یارمەتیت دەدات تا هۆکاری هەستیاریەکەت بدۆزیتەوە و ڕێگاکانی خۆپارێزی و دوورکەتنەوە لە هۆکارەکەی، ئەمە بە گرنگترین ڕێگاچارە دادەنرێت بۆ چارەسەری هەستیاری.\nدەرمانی Immunotherapy بۆ هەستیاری زۆر توند یان هەستیاریەک زۆر جۆر دەرمانی بۆ بەکارهاتووە و بەڵام چارەسەر نەبووە، پزیشک لەوانەیە لەم حاڵەتەدا ئەم ڕێگایە بەکاربهێنێت، ئەم دەرمانە بەشێوەی دەرزی لەماوەی چەند ساڵێکدا وەریدەگرێت، بەشێوەی حەبیش هەیە کە دەخرێتە ژێر زمانەوە.\nئەگەر حاڵەتەکە خێرا بێت دەتوانی لەڕێگەی دەرزی ئەدریناڵینەوە نیشانەکانی هەستیاریەکە کەم بکەیتەوە تا ئەوکاتەی دەچیتە لای پزیشکی پسپۆڕ.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : هەستیاری


تەوەری ڕەخنەی ئەدەبی و هونەری - ژنەفتن\nتەوەری ڕەخنەی ئەدەبی و هونەری\n23ی تشرینی یه‌كه‌م، 2020|تەوەر و هەڤپەیڤین\nلۆگۆی ماڵپەڕی ژنەفتن\nئێمە (ماڵپەڕی ژنەفتن) پرسیارێک(لەبارەی ڕەخنەی ئەدەبی و هونەریی)مان ئاراستەی چەند ڕەخنەگر و نووسەر و هونەرمەندی خاوەن ڕا کردووە و، داوامان لێ کردوون کە ئازادن وەڵامی چ بەشێک لە پرسیارەکە (کە لای ئەوان شایەنی لەسەر وەستانە) بدەنەوە و بۆشمان گرنگە کە وەڵامەکەیان لە چوارچێوەی وتارێکی سەربەخۆ بێت.\nپرسیار: وا دەردەکەوێ کە هەمووان کۆک بن لەسەر ئەوەی کە نەبوونی ڕەخنە (کریتیک)ی ئەدەبی و هونەری دەبێتە هۆی دابەزینی ئاستی دەقی ئەدەبی و بەرهەمی هونەری. بۆیە یەکسەر بپرسین، ئاخۆ ئێمە رەخنەمان هەیە؟ ئەگەر هەیە لە چ ئاستێک دایە؟ ئاخۆ پێ بە پێی دەق و بەرهەمە ئەدەبی و هونەرییەکان چووەتە پێشەوە؟ ئەگەر لە ئاستێک دایە کە وەک نەبوون بدرێتە قەڵەم، ئەو قەیرانانەی لە نەبوونی ڕەخنەدا هاتوونەتە ئارا چین؟ ئەی ڕەخنەگر (یان ڕەخنەدۆز)مان هەن؟ بە چ دەقێک دەوترێ ڕەخنە و بە کێ دەڵێن ڕەخنەگر (رەخنەدۆز)؟\nپێتان وانییە کە کێشەیەکی گەورەترمان هەیە، ئەویش جگە لە نەناسینی تیۆرە ئەدەبییە رۆژئاواییەکان، خۆمان هیچ دەستێکیشمان لە بەرهەمهێنانی تیۆری ئەدەبی و هونەریدا نییە؟\nئایا ئەو ڕانان و نووسینانەی لەسەر دەقە ئەدەبی و بەرهەمە هونەرییەکان دەنووسرێن، دەچنە چوارچێوەی ڕەخنەوە؟ پێوەندیان لەگەڵ دەقی ڕەخنەییدا چییە؟ ئەدی پێوەندی راڤەکردنی دەق و ڕەخنە، خوێندنەوەی دەق و ڕەخنە چییە؟\nمەرج نییە وەڵامی کۆی پرسیارەکە بدەنەوە. بەڵکو دەتوانن سەرنجتان لەسەر ئەو بەشە لە پرسیارەکە قووڵ بکەنەوە، کە لاتان وایە شایەنی قسە لەسەر کردنە.\nدەتوانن وەڵامەکەتان وەک وتارێکی سەربەخۆ و بە ناونیشانێکی سەربەخۆ بێت، (هەڵبەت پێوەندی بە پرسیارەکەوە هەبێت).\nئەم پرسیارە بۆ چەندین نووسەر و هونەرمەند دەنێردرێت و وەڵامی هەر کەسێک وەک وتارێکی سەربەخۆ لە بەشی تەوەری (ئەدەبی)، یان گەر هونەری بوو لە بەشی هونەریش بڵاو دەکرێتەوە.\nوەڵام یان وتارەکەتان لە ٥٠٠ وشە کەمتر نەبێت. بەڵام درێژییەکەی دەتوانن تا ئاستی توێژینەوەیەکیش بێت.\n*(رەخنەدۆز)مان لە کاروان کاکەسوور وەرگرتووە.\nلەگەڵ رێزماندا ماڵپەڕی ژنەفتن\nماڵپەڕێکی هزری و کولتووریی سەربەخۆیە\nتەوەر، تەوەری ئەدەبی، تەوەری ڕەخنەی ئەدەبی و هونەری\n← من لەسەر هەسارەی ئازارم\nڕەخنە، خوێندنەوە، تیۆر →


ساڵیادی سۆرانی مامە حەمە لە سلێمانی بەرزڕاگیرا – ته‌ڤگه‌ر\nسەرەکی/پرسی رۆژ/ساڵیادی سۆرانی مامە حەمە لە سلێمانی بەرزڕاگیرا\n١٣یەمین ساڵیادی ڕۆژنامەنووسی تیرۆرکراو سۆرانی مامە حەمە لە سلێمانی کرایەوە بە ئامادەبوونی چالاکوانان و نوسەران و بەشێک لە ئەندامانی تەڤگەری ئازادیی کۆمەڵگەی کوردستان و ڕۆژنامەنووسان.\nئێوارەی دوێنێ یەک شەممە٢٥/٧/٢٠٢١ بە مەراسیمێکی شایستە لە شاری سلێمانی یادی ١٣یەمین ساڵیادی تیرۆرکردنی سۆرانی مامە حەمە بەڕێوەچوو.\nلە سەرەتای مەراسیمەکەدا بە خولەکێک وەستان بۆ گیانی رۆژنامەنووسی شەهید سۆرانی مامە حەمە و سەرجەم شەهیدانی قەڵەم دەستیپێکرد.\nدواتر ئەحمەد میرە سەرنوسەری ماڵپەڕی لڤین، وتارێکی پێشکەشکردوو ئاماژەی بەوەکرد، کە پاش ١٣ساڵ لە تیرۆرکردنی کەچی هێشتاش دۆسیەی سۆرانی مامە حەمە وەک خۆیەتی\nوتیشی: ئێستا دۆخەکە لەو دەمە خراپترە، کە سۆرانی مامە حەمەی تێدا شەهیدکرا، ساڵ لەدوای ساڵ بەرەو دواوە هەنگاو دەنێین.\nپاشانیش جێگری نەقیبی سەندیکای ڕۆنامەنووسانی کوردستان ئەنوەر حسێن، وتارێکی پێشکەشکرد و باسی لەوەکرد، کە دوای تێپەڕینی چەندین ساڵ بەسەر شەهیدکردنی ڕۆژنامەنووسان، تا ئێستا نەتواندراوە بکوژانی هیچ یەک لەو ڕۆژنامەنووسانە بدۆزرێتەوە.\nئاماژەی بەوەشدا : کە ئەو ڕۆژنامەنووسانە، لەپێناو ئازادیی و دادپەروەریی میدیا و ڕاگەیاندن، تێکۆشانیان دەکرد، بەڵام بەداخەوە ژینگەی میدیا لە ئێستادا لە فەوزایەکی بەربڵاودایە و ئەگەر پێشی پێ نەگیرێت وەک ئاماژەشی پێدا، ڕەنگە کارەسات و لێکترازانی زۆر دروستبکات.\nلە کۆتایی مەڕاسیمەکەدا ١٢یەمین خەڵاتی سۆرانی مامە حەمە، درابە ئەیهان سەعید برای (شڤان سەعید) چالاکوانی دەستگیرکراوی بادینان، وەکو ڕێزێک بۆ سەرجەم ئازادییخواز و ڕۆژنامەنووسانی زیندانییکراوانی بادینان.\nشاندی كەنەكە لە پۆڵۆنیا: كردنەوەی سنوور بەرووی كۆچبەرانی كورد راست نییە\nکامەران مەنتک: جێگەی شەرمەزاریەو مێژوو لێیان نابورێت