وەزیری دەرەوەی روسیا دێتە هەولێر – Standard Kurd\nوەزیری دەرەوەی روسیا دێتە هەولێر\nلەلایەن ستاندار Posted on تشرینی یه‌كه‌م 8, 2019 463 جار بینراوە 0 سەرنج\nبەر لەوەی بجمە سەر بابەتەکە، بە پێویستمزانی ئەم چەند دێڕە دەستپێبکەم.\nپێشینان و سیاسەتمەداران دوپاتیانکردۆتەوە ” هەر کارێک لە یەک لایەنەوە بکرێت شەفاف نابێت و جێی گومانە، بۆیە بێ پشتیوان و سەرنەکەوتوە”.\nلە سایتی روداو.نێت ئەم هەواڵەم خوێندەوە ( ٩ خولەک لەمەوپێش، کۆبوونەوەی لاڤرۆڤ لەگەڵ بارزانی، نێچیرڤان بارزانی و مەسروور بارزانی ). لە سێ سەری سێ گۆشەی حوکمڕانی ئەم هەرێمە دەردەکەوێت ئەوەی لەسەر ئەم هەرێمە دەگوترێت دەربارەی ناشەفافیەت، قۆرغکاری دەسەڵات و بۆ ماوەیی حوکمڕانی دروستە، راستیشە بوترێت ” هەر ئەم جۆرە حوکمڕانیەیە درز دەخاتە ناو ریزی میللەت و لایەنە سیاسیەکان، درزێک نەیاران و ناحەزان بە ئاسانی و بە ئاشکرا وەک جۆن تا ئێستا هاتون ئاواش لەمەودوا بە ئاشکرا لێوەی بێنە ژورەوە”. دڵنیام لاڤرۆڤ ئەم سێ گۆشەیە دەبینێ و کاری لەسەر دەکات و دوا رۆژیش هاوشێوەی برێمەر لە یادەوەریەکانیدا وەک خاڵی لاواز باسی دەکات. بۆ ناوخۆش ئەم جۆرە کۆبونەوانە پێمان دەڵێت ” یان خۆیان هەڵدەخەڵدەتێنن یان بۆ بەرژەوەندی کەسی یان کەڵفامی سیاسین ئەوانەی چاوەڕوانی شەفافیەت و چاکسازی و سەرکەوتن لەم جۆرە دەسەڵاتە دەکەن”.\nوەزیری دەرەوەی روسیا لە گەڵ بەرپرسانی عێراقی لە بەغدا دەڵێت ” بۆ كەمكردنەوەی گرژییەكانی كەنداو ئێمەو هاوڕێ عێراقییەكانمان پێمانوایە پێویستە هەوڵی سەرجەم رۆڵگێرەكان یەكبخرێن، نەك لەسەر حسابی چەند پلانێك كە دابەشكاریی پێشكەش دەكەن”.\nمەبەست لە هاتنەکەی:\nیەکەم: کار پەیداکردن بۆ کۆمپانیا روسیەکان.\nدوەم : پرسی نەوت و رۆڵی رۆز نەفت.\nسێیەم : ساغکردنەوەی کەرەستەی سەربازی روسی بە تایبەتی موشەکی ئێس ٤٠٠ .\nچوارم : کردنەوەی جێ پێی روسیا لە رۆژەهەڵاتی ناوەڕاست و کردنە دەرەوەی ئەمریکا و رۆژئاوا لە ناوچەکە.\nبۆ هەولێریش لە کاتێکدا دێت کە :\n１- تورکیا بەردەوامە لە بەزاندنی سنوری هەریمی کوردستان\n２- تورکیا هەڕەشەی جدی لە کوردانی رۆژئاوا دەکات، هەڕەشەیەک ئەگەر ئەنجام بدرێت ناوچەکە توشی کارەسات دەکات. رونە ئەم هەڕەشەیەی ئەردۆگان بە ئاگاداری و پشتیوانی روسیا، ئێران وسوریا کراوە.\n３- ئەمریکا وا دەردەکەوێت رارابێت لە رێگەدان یان رێگەنەدان بە جێبەجێکردنی ئەو هەڕەشەیە. بەڵام لاڤرۆف دەزانێت ئەمریکا، سوریا هەروا بی بەرامبەر جێناهێڵێت.\n４- لە زۆربەی شارەکانی عێراق دەنگی ناڕەزایی شەقام بەرز دەبێتەوە.\nبەر لە گەیشتنی لاڤرۆف بۆ هەولێر، سەفین دزەیی، بەرپرسی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی هەرێمی کوردستان بەبی ئەوەی باسی تورکیا بکات وتی ” کشانەوەی ئەمریکا لە باكوری سوریا بەمانای ئەوە دێت ، ئەمریکا تەنها و تەنها هێزە کوردیەکان و ناوچەكە بۆ کارێکی کاتی بەکار هێناوە”. ئەمە لە کاتێکدایە هێشتا ئەمریکا بریاری بەجطهێشتنی رۆژئاوای نەداوە.\nدوای ئیمزاکردنی گرێبەستی نەوتی لە گەڵ کۆمپانیای رۆزنەفتی روسی و پیادەکردنی سیاسەتی سەربەخۆی نەفت و ئابوری لە هەرێمی کوردستان، پاشان ئەنجامدانی پرۆسەی ریفڕاندۆم سەری کەرکوک و ناوچە دابڕاوەکانی خوارد. یەکێ لە دەرهاویشتە خێراکان، ئەوەبو هەر رۆژێک دوای ١٦ ئۆکتۆبەر کۆمپانیای نەوتی پریتانی BP گەیشتە کەرکوک و دەستی بە کارەکانی کرد. ئەمەش دەری دەخات کە دەسەڵاتدارە حیزبیەکانی هەرێمی کوردستان چۆن بە هەڵە لە هاوکێشە سیاسیەکانی دونیا دەگەن و کار دەکەن.\nپێشتر لە مێژوی سیاسی حیزبی کوردیدا زۆر هەڵەی لەم بابەتە کراوە، لە وانە:\n１- ئاشبەتاڵی بزوتنەوەی چەکداری کوردستان لە ١٩٧٥ .\n２- ٣١ /ئاب/١٩٩٦ دوای ئەوەی مام جەلال تاڵەبانی ئێرانیەکانی هاوردە سلیمانی و جەنابی ئاغای مەتەری لە خودا پاڕایەوە باران ببارێنێ.\nبۆیە لەم ناوچە پڕ کێشمە کێشمە لە هەر جۆرە مامەڵەکردنێکی سیاسی نابێت بیر بچێت کە:\n１- هێزی هاوپەیمانی بە سەرۆکایەتی ئەمریکا رژێمی سەدامی روخاند و عێراق و هەرێمی بەم دۆخە گەیاند.\n２- ناکرێت لە کاتی پێویستدا پەنا بۆ رۆژئاوا ببرێت و لە کاتی شێنەییدا پشتیان تێبکرێت.\n３- روسیا هەمیشە پشتیوانی رژێمە دیکتاتۆرەکان بوە لە ناوچەکە : سەدامی دوێنی و ئەسەدی ئەمڕۆ بە نمونە.\n４- پاراستنی یەکڕیزی گەلی کوردستان و بون بە پشتیوانی یەکتر. ئەمەش پایە بتەوەکەی سەرکەوتنە.\nدوا قسە پێویستە لەم رۆژەدا و دوای هاتنی لاڤرۆف بۆ بەغدا و هەولێر دوای بیرکردنەوە بگوترێ هەڵوێستی توندی ئەمریکایە دژ بە هەڕەشەکانی تورکیا لە رۆژئاوا.\nبڵاوکراوەی پێشووبڕیارێکی مەترسیدار و نایاسایی تورکیا دژ به کوردستان\nبڵاوکراوەی نوێترسەرۆک وەزیرانی فەرەنسا: ئەرکی سەرەکی پاریس پاراستنی کوردەکانە لەسوریادا


لە سلێمانی كەمپینێك بۆ داخستنی تیك تۆك و درامای توركی ڕاگەیەنرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nكەمپینی یەكڕیزی ژنان دژی توندوتیژ و داگیركاری ڕایدەگەیەنێت، پێویستە سنوورێك بۆ توندوتیژییەكان دژی ژنان دابنرێت.\nكەژاڵ عەبدولقادر، وتەبێژی كەمپینی یەكڕیزی ژنان دژی توندوتیژ و داگیركاری لە كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، بازرگانیكردن و كۆمەڵكوژی لەسەر ژنان كۆمەڵ بەرەو هەڵدێر دەبات و بەناوی جیاوازەوە كوشتنی ژنان ڕووی لە زیادبوون كردووە و پێویستە ڕێی لێبگیرێت، چونكە ئەو كۆمەڵكوژییەی لەم هەرێمە دژی ژنان بەڕێوەدەچێت هەمان ئەو عەقڵیەتەیە، كە داعش لە شنگال دژی كورد كردی.\nوتیشی، “یانە شەوانەكان لایەنێكیتری تێكدانی كۆمەڵ و خێزانە، كە ترسانكترین فاكتەرە بۆ داڕمان و پەرتبوونی خێزان و هاوكات ژن و منداڵ قوربانی سەرەكین لەو دۆخە ئابووریەی، كە گوزەرانی خەڵكی خراپ كردووە”.\nئاشكراشیكرد، وەكو كەمپنی یەكڕیزی ژنان داوا دەكەین كۆنگرەی نەتەوەیی ژنان ببەسترێت، چونكە ژنان لە هەر كوێ بن ئازارمان یەكە و پێویستە یەكڕیز بین و ببینە چارەسەری هەموو كێشەكان.\nكەمپینەكە داواش دەكات، ئەو بازرگانیانەی كە بە جەستەی ژنانەوە دەكرێت، هەموویان ڕابگیرێن، چونكە تاك و كۆمەڵگە و خێزان وێران دەكات، تەنها ژنیشە باجی ئەوە دەدات و لەشكڕەكان شانازی دەكەن بە كڕینی جەستەی ژنانەوە.\nڕوونیشیكردەوە، ئەو ژنانەی لە شوێنی كەرتی تایبەت كار دەكەن بپارێزرێت لە كێچەڵی كارمەند و خاوەن كار و دەزگایەك هەبێت بەبێ ترس هانای بۆ بەرن و سزای بكوژان و تاوانكارانی دژ بە ژن بدرێت، چونكە سزا نەدانی تاوانكاران هۆكارێكی ترە بۆ بەردەوامی ژن كوشتن.\nكەمپینەكەی داواش دەكات، سنورێك دابنرێت بۆ “درامای توركی” و ئەو درامایانەی زیانیان بۆ سەر بیری تاك هەیە و سانسۆریش بخرێتە سەر بەرنامەی “تیك تۆك” كە زیانێكی زۆری بۆسەر گەنج و منداڵ هەیە.


هانا عه‌لی : باسه گه‌رمه‌كه . – WTARIKURD\nله هه‌ركوێ دانیشی باسی ژنه . باسی هه‌رچ شتێك ده‌كه‌ن ، وشه‌ی ژن دانیشتنه‌كه ده‌ورووژێنێت . كۆبوونه‌وه‌ی پیاوی كورد نیه ، ژن یه‌كێك نه‌بێت له تۆپیكه‌كانی . هیچ بابه‌تێك هێنده‌ی وتنی ” ژن ” گه‌رم و گوڕ نیه .\nله كۆمه‌ڵگای كوردیدا ، هێنده‌ی ڕووت بوونی قاچی ژن كێشه‌یه ، نیو هێنده مه‌له‌فی نه‌وت گرنگ بووایه ، ئێستا كه‌س سه‌رما و بێ مه‌عاش نه‌ده‌بوو . كۆمه‌ڵگای كوردی به‌سه‌رله‌به‌ری ، به ژن و پیاوه‌وه جۆره نه‌خۆشیه‌كی هه‌یه كه له نێوان ڕانی ژن تێناپه‌ڕێت . بڕوانه هونه‌ری شیعر و گۆرانی ، سه‌یرێكی سینه‌ماو فیلم و پرۆگرامه تیڤیه‌كان بكه ! ئاستی باڵای هه‌ره زۆری ، له ناوكی ژن نایه‌ته سه‌ره‌وه . له ڕاستیدا كه‌م كۆمه‌ڵگای دونیا هه‌یه هێنده‌ی كورد ، ژن به كه‌م بزانێت و هێنده‌ی كورد بێ ڕێزی كردن به ژن ئاسایی بێت به‌لایه‌وه . ئه‌ڵبه‌ته مه‌به‌ستم ده‌وڵه‌ته ئیسلامیه‌كان نیه .\nبه ڕای من ژن هێنده‌ی باسی له‌ش و لاری ده‌كرێت ، چاره‌ك به‌وه گوێ له عه‌قڵ و حه‌ز و ویسته‌كانی بگیردرایه ، ئه‌مڕۆ ژیانی خه‌ڵك جۆرێكی دیكه ده‌بوو .\nباس و جۆری تێڕوانینی كورد ، بۆ جه‌سته‌ی ژن هێنده شه‌رم هێنه‌ره ، دڵ و جورئه‌تێكی زۆری ده‌وێت له گه‌ڵ كه‌سێكی غه‌یری كورد باسی بكه‌ی . له‌م ڕۆژانه‌ی ڕابردوو ، له گه‌ڵ دوو هاوڕێی كه‌نه‌دیم قه‌رار بوو ، ئه‌سایمه‌نتێكی به گروپ بنووسین ، پێش من بچمه كڵاس هاوڕێكانم تۆپیكی ” خوێندنی سێكس ” یان هه‌ڵبژرادبوو ، كه چوومه كڵاس و پڕوفیسۆره‌كه‌م لێی پرسیم كه پێم خۆشه له كامه گروپ به‌شدار بم ، یه‌كسه‌ر وتم ” خوێندنی سێكس ” . منیش هه‌ر ئه‌و تۆپیكه‌م هه‌ڵبژارد كه هه‌موو كورد شه‌یدایه‌تی ، وه‌لێ ڕازی بوونی من بۆ ئه‌وه بوو باشتر تێبگه‌م له‌وه‌ی ، سێكس لای ئێمه چیه‌و لای خه‌لكی تر چۆنیه . بۆ ئه‌وه‌م بوو بزانم هاوڕێكانی ترم ڕایان چۆنیه له سه‌ر سیسته‌می خوێندنی نوێی ئۆنتاریو كه سێكس ناسی ده‌چێته بواری خوێندنه‌وه له ئه‌مسالدا و له پۆلی سێی سه‌ره‌تایه‌وه ده‌ست پێ ده‌كات . هه‌ر له یه‌كه‌م گفت و گۆماندا خه‌جاڵه‌ت بووم كاتێك وتم : لای ئێمه كاتێك دوو منداڵێ كچ و كوڕ شه‌ر ده‌كه‌ن ، ئاسان ترین جنێوی كوڕ به كچ ئه‌م شته‌م به‌و شته‌ته ! هاوڕێكانم چاویان ئه‌بڵه‌ق بوو ، پرۆفیسۆره‌كه‌م كه زۆر زۆر قسه‌و باس له گه‌ڵ یه‌كتر ده‌كه‌ین و به‌رده‌وام بۆی گرنگه ڕای من بزانێت ، خێرا كورسیه‌كی هێناو به‌شداری گفتوگۆكه‌مان بوو . خۆی له ڕاستیدا بابه‌تی سێكس بۆ زۆربه‌ی نه‌ته‌وه‌كان هه‌ستیاره ، به‌ڵام كه‌میان وه‌ك ئێمه ئه‌ندامه سێكسیه‌كانی پیاو به شه‌هامه‌ت و جوان ڕوو له ده‌ره‌وه بوون و ده‌ستكاری كردنی به حاڵه‌تێكی ئاسایی ده‌زانرێت و هه‌موو ئه‌وانه‌ش بۆ ژن ، یه‌كسانه به به‌ڕه‌ڵایی و عه‌یبه‌و حه‌یا چوون ! كه‌م نه‌ته‌وه هه‌یه یه‌ك له نوكته زۆر خۆشه‌كانی ئه‌وه بێت ، ژنێك چه‌ند شووی كردووه ، یاخود بێوه‌ژن ئاگرداره ، یاخود و یاخود و یاخود ، وه‌ك لای ئێمه‌ی كورد ده‌بینرێت . جه‌سته‌ی ژن و به سێكس كردنی جه‌سته‌ی ژن به شێوه‌یه‌كی ئه‌پستراكت ، ئاستی پیاو گه‌رایی كۆمه‌ڵگای كوردیمان نیشان ده‌دات ، به ژن و پیاوه‌وه‌و ، به ڕۆشنبیر و نا ڕۆشنبیره‌وه . هیچ شاراوه نیه كه خه‌ڵكێكی زۆر هه‌ن ، یه‌ك سانیه تووڕه‌بوونیان به‌شی چل جنێوی ناوچه‌ی شۆرت ده‌كات ، وه‌لێ ڕه‌نگه ئه‌م چه‌ند دێڕه‌ی من و ئه‌م كورته باسه‌ی من ، به لێ قه‌ومانێكی گه‌وره بزانن .\nبڕوانه گفتوگۆ و وه‌سفه‌كانی پیاوانی كورد بۆ ژنێك : جوانه ، خان و مانه ، ئه‌ڵێی گوڵه ، سه‌لاره ، سه‌نگینه ! جارێك نابینین پیاوێك بڵێت ژنێكی به توانایه ، ژنێكی وشیار و زیره‌كه!\nخۆ ئه‌گه‌ر وه‌سفی باشی ژنیش نه‌كرێت ، هه‌ر شوكرین ، به‌ڵام به‌دبه‌ختیه‌كه ئه‌وه‌یه بن و سه‌ری زمانی كوردی ، له حاڵه‌تی ئه‌وپه‌ڕی تووڕه‌بوون و له حاڵه‌تی زۆر خۆش و شادیشدا ، هه‌ر له نێوان ڕانه‌كانی ژن ، نایه‌ته ده‌ره‌وه .\nهانا عه‌لی : خوێندکارە له كۆڵێجی جۆرج بڕاون لە کەنەدا لە بواری جێنده‌ر و ڕاوێژكایی بۆ ژن و منداڵ .


تاقه‌تی ئێرانیش سنووری هه‌یه/باشتر له به‌رجام نابێته به‌شی ئه‌مریکا - Mehr News Agency\n3 kewçêrê 2018 - 18:04\nNews Code 22137\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، محه‌مه‌د جه‌واد زه‌ریف، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران له گفتوگۆ له‌گه‌ڵ بی بی سی وتی: له به‌رانبه‌ر گوشاره‌کانی ئه‌مریکا، پشتیوانی ئه‌ورووپا له به‌رجام زۆر باش بووه.\nئه‌و زیادی کرد: هه‌وڵ بۆ مانه‌وه‌ی به‌رجام زۆر ئه‌سته‌مه و ئه‌مریکا ڕۆڵی گه‌وره‌ی له سیستمی دارایی جیهان هه‌یه، ئایا جیهان مل به حاکمیه‌تی ئه‌مریکا ده‌دات؟ له ڕابردوودا ئه‌مه ده‌کرا چون به پێی بڕێک یاسا بوو به‌ڵام ئێسته له ئه‌مریکا هه‌ر ڕۆژ بڕیارێک ده‌رده‌چێت.\nزه‌ریف وتیشی: ترێزا مه‌ی و ماکرۆن و ڕێبه‌رانی دیکه‌ی ئه‌ورووپا پێبه‌ندن به به‌رجام و دانیان ناوه به مافی ئابووری ئێران له‌م ڕێککه‌وتنه. ئه‌ورووپا ڕێکاری داوه و قۆناغی داهاتوو قۆناغێکی زۆر گرنگه که چۆنیه‌تی جێبه‌جێ کردنی ئه‌م ڕێکاره دیاری ده‌کات. ئێران جارێ چاوه‌ڕوان ده‌بێت، هه‌ڵبه‌ت ئه‌مه‌ش بێژم تاقه‌تی ئێرانیش سنووری هه‌یه و ئێمه جارێ چاوه‌ڕوانین بزانین ئه‌نجامی ئه‌م کاره‌ی ئه‌ورووپا ده‌بێته چی.\nئه‌و سه‌باره‌ت به دیداری ترامپ و ڕۆحانی ڕایگەیاند: ئه‌گه‌ری هه‌موو شتێک هه‌یه، به‌ڵام ئێمه ڕێککه‌وتنێکی ۱۵۰ لاپه‌ڕه‌یمان هه‌یه به ناوی به‌رجام که هه‌موو ڕێکاره‌کانی دانوستانی تێدا دیاری کراوه. من وه‌ک که‌سێک به‌شدار بووم له‌م ڕێککه‌وتنه به ترامپ ده‌ڵیم ئه‌مریکا باشتر له‌مه ڕێککه‌وتنی ده‌ست ناکه‌وێت.\nزه‌ریف لەبارەی په‌یوه‌ندی نێوان ترامپ و کیم جۆنگ ئۆن وتی: په‌یوه‌ندی نێونه‌ته‌وه‌یی خۆی په‌یوه‌ندی عاشقانه نییه به‌ڵکو ڕێز گرتن له به‌ڵێن و په‌یمان نامه‌کانه. ئێمه قسه له ڕێککه‌وتنێک ده‌که‌ین که ۷ وڵات به ئه‌مریکاشه‌وه واژۆیان کرد ئه‌مه خۆ ڕێککه‌وتنی نێوان ئۆباما و ڕۆحانی نه‌بوو که ئێسته وه‌ها پێشێل بکرێت.


پارە ژماردن لە نوسینگەیەكی ئاڵوگۆڕی دراو لە هەولێر\nلیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق ئەمڕۆ هەینی 5ی شوبات كۆبووەوە و 39 بڕگەی لە پرۆژەیاسای بودجەی گشتیی عێراق بۆ ساڵی دارایی 2021 پەسەندكرد.\nئەو 39 بڕگەیە بەشێكیان هەڵوەشاندنەوەی بڕگە و بڕیاری پێشووی حكومەتن، ژمارەیەكیشیان هەمواركراونەتەوە و گۆڕانكاریی ڕیشەییان بەسەردا هێنراوە، دوای ئەو گۆڕانكارییانەش، لیژنەی دارایی دەنگی لەسەر هەموو ئەو بڕگانەی پرۆژەیاسای بودجەی ساڵی 2021 دا.\nدوای كۆبوونەوەی لیژنەكە، هەیسەم جبوری، سەرۆكی لیژنەی دارایی ڕاگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە و ئەو 39 بڕگەیەی پرۆژەیاسای بودجەی 2021ی ئاشكراكرد كە دەنگیان لەسەر دراوە.\nتۆڕی میدیایی ئێستا، گرنگترین ئەو بڕگانە دەخاتەڕوو:-\nهەڵوەشاندنەوەی بڕگەی بڕینی موچەی فەرمانبەران و خانەنیشینان.\nكەمكردنەوەی بودجەی سێ سەرۆكایەتییەكە بە ڕێژەی 20%\nكەمكردنەوەی كۆی كورتهێنانی بودجەی وڵات لە 47٪ەوە بۆ 19٪، واتە لە 76 ترلیۆن دینارەوە بۆ 25 ترلیۆن دینار.\nكەمكردنەوەی ڕێژەی قەرزكردن بۆ 51 ترلیۆن دینار.\nدابینكردنی شایستەی دارایی وانەبێژان، فەرمانبەرانی گرێبەست و كڕێی ڕۆژانە.\nكاراكردنەوەی بنەمای وەرگرتنی باج بەشێوەیەكی زانستی و تاووتوێكراو.\nزیادكردنی بودجەی گەشەپێدانی پارێزگاكان لە 2 ترلیۆن دینارەوە بۆ 4 ترلیۆن دینار.\nزیادكردنی بڕی پترۆدۆلار بۆ پارێزگاكانی بەرهەمهێنەری نەوت و گاز لە 500 ملیار دینارەوە بۆ ترلیۆنێک دینار.\nتەرخانكردنی هەموو ئەو پارانەی بۆ پارێزگاكانی بەرهەمهێنەری نەوت و گاز تەرخاندەكرین بۆ جێبەجێکردنی پرۆژە خزمەتگوزارییەكانی ئەو پارێزگایانە.\nزیادكردنی بودجەی پڕچەككردنی سوپای عێراق و دەزگا هەواڵگرییەكان بەمەبەستی پێشخستنی توانای جەنگی و زانیارییان لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆردا.\nزیادكردنی بڕی پارەی تەرخانكراو بۆ تۆڕی چاودێریی كۆمەڵایەتی، بەجۆرێك كە بڕی یەك تریلیۆن و 500 ملیار دینار زیاتربێت بەراورد بە ساڵی 2020 بۆ ئەوەی ژمارەی خێزانە سوودمەندبووەكان زیادبكرێن و بڕی پارەكەش بۆ هەر خێزانێك زیاتر بكرێت.\nزیادكردنی دەرماڵەی وەزارەتی پەروەردە بۆئەوەی بتوانێت پەرتووك چاپبكات و پێداویستییەكانی خوێندكاران دابینبكات.\nتەرخانكردنی پارە بۆ زیادكردنی بەرهەمی كارگە گەورەكانی سەر بە وەزارەتی پیشەسازی.\nتەرخانكردنی پارە بۆ قەرەبووكردنەوەی ئەوانەی لە كەرتی تایبەتدا بەهۆی دابەزینی بەهای دیناری عێراقی بەرانبەر بە دۆلار زیانیان بەركەوتووە، لە پێناو بەردەوامیدان بە پرۆژەكان لەسەر داوای وەزارەتی پلاندانان و بەشی چاودێری لە دیوانی چاودێریی دارایی فیدراڵ.\nتەرخانكردنی پارە بۆ دانەوەی شایستە داراییەكانی جوتیاران و هاوكاریكردنیان بە بڕی 200 ملیار دینار بۆ دابینكردنی پێداویستییەكانی كشتوكاڵ و پەیین و تۆو، هەروەها ڕێگە بە جوتیاران بدرێت پێداویستییەكانیان لە دەرەوەی وڵات هاوردە بكەن و لەگەڵ ئەوەشدا بردنەدەرەوەی بەروبوومی خۆماڵی كە لە ناوخۆدا پێویست بێت، قەدەغە بكرێت.\nپشتیوانیكردنی سیستمی لامەركەزیی پارێزگاكان و پێدانی دەسەڵات بە پارێزگارەكان بۆ دەركردنی بڕیار دوور لە ڕۆتین یان ئاڵۆزكردنی پرۆسەكە لەلایەن وەزارەتەكانەوە.\nپشتگیریكردن و بەشداریپێكردنی كەرتی تایبەتی عێراق كە زیاتر لە 5 ملیۆن هاوڵاتی كاری تێدا دەكەن لەپێناو بنیادنانی پرۆژەكانی وەبەرهێنان و چالاككردنی بازاڕی ناوخۆدا.\nوەزارەتەكان پابەندبكرێن بە كڕینی بەرهەمی خۆماڵی و قەدەغەكردنی هاوردەكردنی هەر شمەك و كاڵایەك كە لە ناوخۆدا بەرهەمبهێندرێت و بەشی خۆژێنی بكات.\nپشتگیریكردنی دەستەی حەشدی شەعبی بە كەرەستەی پێویست بۆ جێبەجێكردنی ئەركەكانیان و پاراستنی تاكەكانیان لە شەڕی دژ بە تیرۆردا.\nهەڵوەشاندنەوەی ئەو بڕیارەی ئەنجومەنی وەزیران كە تایبەتە بە قەدەغەكردنی هێنانی ئەو ئۆتۆمبێلانەی زیانێكی كەمیان بەركەوتووە، ئەوەش لەپێناو بووژاندنەوەی ناوچەكانی پیشەسازی لە عێراقدا (كاری تەنەكچێتی و بۆیاغ و هی تر) كە هەزاران هەلی كار دابین دەكەن.\nهەڵوەشاندنەوەی ئەو بڕگانەی رێگە بە فرۆشتنی خانوبەرەی دەوڵەت دەدەن، مەبەست لەوەش پاراستنی پرۆسەكەیە لە گەندەڵی.\nتەرخانكردنی پارە بۆ دروستكردنی فڕۆكەخانەی نەینەوا و فڕۆكەخانەی زیقار و بەندەری گەورەی فاو، هەروەها پرۆژەی بەدعە كە ئاوی خورادنەوە بۆ بەسڕە دابین دەكات.\nتەرخانكردنی پارە بۆ پێشخستن و تەواوكردنی پاڵاوتگەكانی شعێبە و ناسریە و كەربەلا و بێجی بۆ ئەوەی هاوردەكردنی بەرهەمە نەوتییەكان كە تریلیۆنان دیناریان تێدەچێت، ڕابگیرێت.\nدەسەڵات بە وەزارەتی تەندروستی بدرێت بۆ هێنانی كۆمپانیای گەورە و پسپۆڕ لە بەڕێوەبردنی نەخۆشخانەكاندا، لەگەڵ پێشكەشكردنی خزمەتگوزاریی تەندروستی و پزیشكی بە بێبەرانبەر.\nزیادكردنی بڕی 339 ملیار دینار بۆ كڕینی دەرمان و زیادكردنی تواناكانی كڕینی دەرمان و دابینكردنیان بۆ هاوڵاتییان.\nزامنكردنی ڕادەستكردنی نەوتی خاوی بەرهەمهێنراو لە كێڵگەكانی هەرێمی كوردستان بە حكومەتی فیدراڵی.\nزیادكردنی ئەو پارانەی بۆ قوربانییانی تیرۆر تەرخانكراون.\nبڕی 199 ملیۆن دۆلار تەرخانبكرێت بۆ دروستكردنی 1000 خوێندنگەی نوێ لە هەموو پارێزگاكاندا.\nتەرخانكردنی پارە بۆ دروستكردنی نەخۆشخانەی 100 قەرەوێڵەیی لە هەر پارێزگایەكدا.\nڕاگرتنی خەرجكردنی پارە بۆ كۆنگرەكان و ڕاگرتنی دەرماڵە و خەرجیی میوانداریی هەموو وەزارەتەكان.\nپابەندكردنی ئەنجومەنی وەزیران بە كاركردن بە سیستمی بایۆمەتری بۆ فەرمانبەران، بۆئەوەی بندیوارەكانی هەموو وەزارەت و دامەزراوەكان ئاشكراببن.\nحزبوڵای عێراق بە هەڕەشەوە ئەنجامی هەڵبژاردن ڕەتدەكاتەوە\nحزبوڵای عێراق ئەنجامەكانی هەڵبژاردن ڕەتدەكاتەوە و داوا لە “گروپەكانی بەرگری – فصائل المقاومة” دەكات “ئامادەبن”. ئەبو عەلی عەسكەری…\nسەرۆك كۆمار و سەرۆكی ئەنجومەنی باڵای دادوەری ڕاگەیەندراوێكیان لەبارەی هەڵبژاردنەوە بڵاوكردەوە\nبەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عێراق و فائیق زێدان سەرۆكی ئەنجومەنی باڵای دادوەری، ڕایگەیەندراوێكیان لەبارەی هەڵبژاردنەوە بڵاوكردەوە و داوا…


27/6/2021 04:24 PM\n49 ساڵ لەمەوبەر و لە 4ـی ژووەندا یەکێک لە دەنگە هەرمانەکانی هونەری موزیکی کوردی لە سەرەتای گەرمای هاوین و لە کەشێکی خەمبردووی سارددا بۆ هەمیشە سەری نایەوە. حەسەن زیرەک، گۆرانیبژی بەناوبانگی هەموو چاخ و سەردەمەکانی کوردستان لە دوای تێپەڕکردنی ماوەیەک نەخۆشی و ئازار، دواجار لە نەخۆشخانەی شاری بۆکان کۆچی دوایی کرد و رۆژی دواتر لەناو ئاپۆرەی لاینگران و خۆشەویستانیدا ئەسپاردەی رەوەزەکانی ناڵەشکێنە کرا.\nحەسەن زیرەک جیا لەو وەسف و لێکدانەوە باش و خراپانەی بۆی کراوە، بە بڕوای من نموونەی مرۆڤێکی یاخی بوو. یاخیگەرێک لە چەشنی ئەو مرۆڤە یاخییەی کامۆ باسی دەکات؛ کەسێک کە دانی بە پووچی جیهاندا ناوە و بەم هۆیەوە بە ئازادییەکی رەها گەیشتووە بەڵام لە لایەکی دیکەوە بۆ بەرەنگاربوونەوە لەگەڵ ئەم پووچیە بەردەوام لە جووڵە و نەسرەوتن دایە.\nلایف ستایل حەسەن زیرەک زۆرێک لە تایبەتمەندییەکانی ئەو مرۆڤە یاخییەی هەیە. ئەگینا ئەستەمە کەسێک کە لە ئێزگەکانی رادیۆ هێندەی سەرۆک و بەرپرسە باڵاکان مووچە وەردەگرێت (بە گوێرەی هاوکارانی) و ئەم هەمووە لاینگرەی و هەبووە، دەبوو هاوشێوەی گۆرانیبێژ و زۆرێک لە هونەرمەندانی ئێستا لە کۆشک و تەلارە بریقەدارەکاندا ژیابایە و دەیان فیلم و وێنە لە سەردەمی پیربوون و تەنانەت مەرگەکەی لەبەر دەست بایە. بەڵام ئەوەی وا دەیبینین مرۆڤێکە تا بڵێی هەناسەسارد و لە هەمانکاتدا مرۆڤێک کە شوێنێکی بچووکیش لە بەفیڕۆچوویی لە ژیانیدا نابینین. ئەم دوو هێڵە لێکدژە، دوو هێڵی هاوتەریبی ئۆنتۆلۆژیای مرۆڤی یاخییە.\nژیانی لەو چەشنە لە ئاستی گشتیدا لەوانەیە ئەستەم بێت و ئەگەر هەیە زۆریش لۆمە بکرێت، بەڵام لە ئاستی هونەر و هزریندا پێدەچێ لایف ستایلێکی گونجاو بێت. چاوخشاندنێک بەسەر ژیانی ئەو کەسانەی مێژوو لە دڵی خۆیدا پاراستوونی ئەم ئیدعایەمان بۆ پشتڕاست دەکاتەوە.\nبەرز و پیرۆز بێ یاد و ناوی هونەرمەندی یاخی و نەمر، حەسەن زیرەکی هەمیشە زیندوو.


دلێر محەمەد نوری: دەستەواژەی تستکردني…! بۆ خۆشباوەڕی یان گێلیی کورد وتراوە؟! – WTARIKURD\nنووسەر و لێکۆڵەری کوردی ڕۆژئاوای کوردستان (دکتۆر محەمەد عەبدو عەلی) کە خاوەنی چەندین کتێب و لێکۆڵینەوەی زمانەوانی و مێژووییە سەبارەت بە کورد. کتێبێکی عەلامەی شاری حەلەب (محەمەد خەیرەدین ئەسەدی) ئامادە کردۆتەوە کە لە ژێر ناوی (الکرد في موسوعة حلب المقارنة-للاسدي) لە عەفرین 2014 چاپکراوە.\nلەو کتێبەدا چاوم بە ڕستەیەکی عەرەبی کەوت کە لە شێوەی پەندی پێشینانە، سەرنجی زۆر ڕاکێشام ئەویش (کني عم تستکردني) بە واتای ئەڵێی بە کوردم ئەکەی یان بە کوردم ئەچوێنی، یان ئەبینی..!! هەڵبەتە نووسەر بەکورتی باس لەو پەندە ئەکات و مەرامی پشت بەکارهێنانی شی ئەکاتەوە. کە لە ڕاستیدا خۆی بۆ سادەیی و خۆشباوەڕی کورد بەکارهێنراوە، بەڵام ئەمڕۆ عەرەب وەکو تانەیەك بۆ مەرامی بە گێل نیشاندانی کورد بەکاری دەهێنێت. هەر لەو کتێبەشدا وا باسکراوە کە ئەم پەندە لای میسرییەکانیش بەکاردەهێنرێت.\nهاوڕێیەکی میسریم هەیە ناوی (عادل)ە و کەسێکی زیتەڵ و خوێنەوارە. ڕۆژێك سەبارەت بەم پەندە لێم پرسی؟ لە وەڵامدا بە شەرمێکەوە وتی: بەڵێ پەندێکی وامان هەیە ئەویش بە میسری ( بتستکردني یا واد) واتا کوڕە یان هەتیوە، بەکوردم ئەکەی یان ئەبینی؟! لێرەدا بۆ مەبەستێك بەکاردەهێنرێت کاتێك لە مامەڵەیەك یان سەودایەك یاخود ئاڵوگۆڕێکدا کەسێك بیەوێت کەسی بەرانبەر بخەڵەتێنێ، ئەویش بەم پەندە وەڵامی ئەداتەوە لە جێی ئەوەی ڕێک و ڕەوان پێی بڵێت هەڵمئەخڵەتێنی یان بە گێلم ئەزانی؟\nجا پرسیارم لەو کوڕە میسرییە کرد کە سەرچاوەیەکی زمانەوانی میسریم نیشان بدات سەبارەت بە مێژووی ئەو پەندە و ڕووداوی پشتی ئەم پەندە چیە. خۆشبەختانە ئەمەی بە باشی ئەزانی، بەڵام بە بێ ناوهێنانی سەرچاوە. ئەو وتی واتا عادلی هاوڕێم، گوایە ئەم پەندە لە ڕێگەی عوسمانییەکانەوە گەیشتووەتە میسر. هەروەها ئاماژەی بەوە دا کە لە کاتی خۆیدا عوسمانییەکان بە زۆری ئەم پەندەیان لە سەر زاربووە. ئەمەش ئاماژەیەک بۆ کوردەکان کە بە حیکایەتی ئایین پەروەری عوسمانییەکان هەڵخەڵەتاون و بە بێ هیچ ئیرادەیەکی بەرانگاربوونەوەی توند خۆیان ڕادەستی سیاسەت و داگیرکارییەکانی عوسمانییەکان کردووە. کورد به بێ بەرانبەر وەفایان بۆ ئیمبراتۆرییەتی عوسمانی ئیسلامی خستۆتە سەروو هەموو بەرژەوەندییە سیاسی و نەتەوەییەکانی خۆیان. کە ئەمە تا ئەمڕۆش بۆ وەچەی عوسمانییەکان (ئەردۆگانییەکان) بەردەوامە بە بێ بەرانبەر هەم لە لایەن ئیسلامییەکانەوە هەمیش لە لایەن پارتییەوە. وەفا بۆ ئەردۆگان گەیشتۆتە پلەی لێدان لە خود و بەرژەوەندی خود.\nسەرسوڕمانی عوسمانییەکان لەوەی کە کورد یەکێ بووە لەو گەلە داگیرکراوانەی ئاسانتر لەوانی دیکە ملی بۆ داخوازی داگیرکەر دابێت، بە هۆکاری سۆزی ئایینداری بووە بە ئیلهامی داهێنانی ئەم پەندە لە سەر کورد. گەر بە مێژوودا بڕێک زیاتر بکشێینەوە بۆ دواوە و بگەینە سەردەمی فتوحاتی ئیسلامی. ئەوا دەگەینە زۆر ئەنجامی سەیر لە بە ئیسلام بوونی کورد بەو شێوە ترسناکە کە تا ئەمڕۆ درێژەی هەیە. چونکە ڕوو وەڕگێڕانی کورد لە مێژوو و ئایین و کولتور و جەژن و… هتد، زۆر جیاوازە لە فارس و تورک و قیبتییەکان و میللەتانی تری غەیرە عەرەبی بە ئیسلام بوو. ڕاستە و بەڵگە نەویستە کە کورد و سەرجەمی ئەم گەلانە لە خۆڕا و بە ویستی خۆیان نەبوون بە ئیسلام. بگرە لە ئەنجامی شەڕوشۆڕ و ماڵوێرانیدا ملیان بۆ ئیسلام داوە. بەڵام دەرئەنجام نە تورک و نە فارس و نە ئاشورییەکانی شام و نە قیبتییەکانی میسریش، لە پاش بە ئیسلام بوونیان دەستییان لە شانازییە نەتەوەیی و مێژوویی و کولتوری و ئاسەوارە مێژوویی و پێداچوونەوە بە باوەڕە کۆنە ئایینییەکانی خۆیان هەڵنەگرتووە و پاراستوویانن و تا ئەمڕۆش دەیانووسنەوە و پشتڕاستیان دەکەنەوە و ئاهەنگیان بۆ دەگێڕن. لەمەش دوورتر بگرە ئیسلامیان بۆ مەرامە نەتەوەییەکانی خۆیان زۆر بە باشی بەکارخستووە. ئەوەی کە لە شانازییە نەتەوەیی و مێژووییەکانی خۆی لایداوە تەنها گەلی کورد بووە. کورد هەموو ئەوانەی کردووە بە قوربانی سۆزی ئایینی و دەروێشانە کاری بۆ هەر لایەنێکی ئیسلامی دەرەکی کردووە.\nجێگەی خۆیەتی لێرەدا ئاماژە بەو نامەیەی ئەتاتورک بۆ شێخ مەحموود بکەم کە لەم ماوەیەدا بڵاوکرایەوە. کە باس لە داواکاری ئەتاتورک ئەکات لە شێخ بەوەی کە باوەڕ بە بەڵێنی ئینگلیز نەکات و پشتی برای موسڵمانی خۆی بگرێت دژی ئەرمەنییەکان و زۆری دیکەی دەغدەغەدانی لایەنی ئایینی و نشتیمان پەروەری شێخ مەحموودی تێدایە. ئەگەر ئەمە ساغ بێتەوە و شێخ مەحموود ئەو دەرفەتەی بە دەوڵەتکردنی کوردی لە لایەنی ئینگلیزەوە بە قسەی ئەتاتورک لە دەست دابێت، ئەبێت چەند جاری دیکەش ڕاستی سەرچاوەی ئەو دەستەواژەی ((تستکردني)) گێلی یان خۆشباوەڕی کورد بسەلمێنێت؟ لە کاتێکدا لە بەهێزبوونی ئەتاتورکەوە تا ئەردۆگان چی پەتپەتی هەیە بە سەر کورددا نەهێنرا بێت؟\nئەگەر کورد کەمەکێک ڕێزی لە خۆی و مێژوو و کولتوری خۆی بگرتایە، هەرگیز خزمەتکردنی داگیرکەری لە ژێر هیچ بیانوویەکی ئایینی نەدەکرد بە پیشەی هەمیشەیی تا ئەمڕۆش. کورد بە خۆی بزانێت یاخود نا، ئەوا پاڵپشتی ئەردۆگان و نیەتە خراپەکانی بەرانبەر بە کورد و هاوردەکردنی بیری سەلەفی قەتەر و خەلیجی بۆ نێو دۆڵ و چیاکانی کوردستان چی تر ناچێتە خانەی گێلێتییەوە بگرە دەبنە خیانەتی ڕوون و ئاشکرا لە وڵات و خاک و نشتیمان، چونکە مێژوو بۆی سەلماندووین نە فارسی شیعی و نە لە تورکی سوننی ڕەگەزپەرست و نە لە عەرەبی سەلەفی جگە لە بندەستی نابینە خاوەنی هیچی خۆمان. جا بۆ گلەیی لە عەرەب بکەین کاتێ بڵێن تستکردني؟!


شەنگال، یادی شەهیدانی ١٤ی ئاب کرایەوە – کوردی – RojNews.News\n28/02/2020 - 10:08:35 pm\nسێشەممە, 14 أغس 2018 – 14:25 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nئەمڕۆ ١١یەمین ساڵیادی کۆمەڵکوژیی سیبا سێخ خدر و تەل ئیزەرە، لەو کۆمەڵکوژییەدا ٣١٢ کەس گیانیان لە دەستدا و زیاتر لە ٧٠٠ کەسیش برینداوون.\nئەمڕۆ لە بەردەم ناوەندی ئەنجومەنی خۆبەرێوبەریی دیموکراتی شەنگال مەراسیمێک بۆ یادکردنەوەی شەهیدانی ١٤ی ئاب بەڕێوەچوو، حسێن حەجی لەسەر ناوی ئەنجومەنی خۆبەڕێوبەریی دیموکرات ڕاگەیەندراوێکی خوێندەوە.\nلە ڕاگەیەندراوەکەدا هاتبوو: ١١ ساڵ پێش ئێستا لە گوندەکانی سیبا شێخ خدر و تەل ئیزەر هێرشێکی دڕندانە روویدا، لەو کاتەشدا پاراستنی شەنگال لە ئەستۆی پێشمەرگەکانی پارتی بوو، ئەوان بەرگرییان لێنەکردین و بەهۆیەوە سەدان کەس شەهید و برینداربوون.\nهەروەها هاتبوو: لە کاتی فەرمانی ٣ی ئابیشدا سەدان پێشمەرگەی پارتی لە شەنگال بوون، کەس بەرگری لە خەڵکی ئێزدی نەکرد و شارەکەیان بەجێهێشت، لەو کۆمەڵکوژییەشدا هەزاران ئێزدی شەهیدبوون و رفێندران و بەدیل گیران.\nلەکۆتایی ڕاگەیەندراوەکەی ئەنجومەنی خۆبەرێوبەریی دیموکراتی شەنگالدا ڕاگەیەندرا: ئێمە وەک ئەنجومەنی خۆەرێوبەریی شەنگال بەڵێن دەدەین، کە تا کۆتایی بەرگری لە خەڵکی ئێزدی بکەین و ئەو هێرشانە بەتوندی شەرمەزار دەکەین.\nپاش ڕاگەیەندراوەکە هاوڵاتیان بەرەو گوندی کۆچۆ بەڕێکەوتن بۆ ئەوەی لەوێ یادی شەهیدانی کۆمەڵکوژییەکە بکەنەوە.


پرزه شیعر … بەڕێز دکتۆر نەجم ئەلوەن ی برام.. شیعرەکەتم خوێندەوە – Dengekan\n۲/ ۱ / ۲۰۲۰\nشیعر : د. نه جم ئه ڵوه نی\nمن نامه وێ\nباسی ژانی شه وانی ته نیایی خۆتم\nبۆ بکه یته سه رگوزه شته ی\nمن نامه وێ گوێ له گریانی په پووله ی\nپاییزانی ناخت بگرم\nئه گه ر ده ته وێ بۆ من بی\nده بێ ته نیا\nله سه ر ڕووخسارت ببینم\nبه زمانی گوڵاڵه کان\nباسی عیشق و\nمیهره بانی و\nدڵسۆزی خۆتم بۆ بکه ی …؟\nمن له مێژه وام گوتووه\nئه گه ر ژنێ\nبه قه د هه تاو ڕووناک نه بێ\nبه قه د ڕووبار هێمن نه بێ\nوه ک کولێره گه رم و نه رم و ناسک نه بێ\nبا نه یه له ناو ناخمدا\nخه مه کانی خۆی بکاته ڕه شه بایه و به گریانی\nهۆمای به ختم بتارێنێ.\nسڵاو دکتۆر نەجم برای بەڕێزم .. زۆر سوپاس کە هه رجارەی شیعریکی تازە دەنووسی ، گەورەیی دەکەیت و\nبۆمی دەنیرێت، ئەمڕۆش بە مێژووی ساڵی تازەو بەرواری ٢/١/٢٠٢٠ جارێکی تر بە شێعرێکی تازەو گەرم بەسەرت کردمەوە . دکتۆر گیان منیش هه موو جاریک شیعرەکانت دەخوێنمەوەو زۆر جاریش دەستخۆشیم لێکردوون ، بەڵام ، ئەمجارە ناوەرکی شێعرەکەت ڕای تەکاندم ! ناچاربووم زیاتر لە جارێک و دوو شیعرەکە بخوێنمەوە ،لەگەڵ خوێندنەوەی دووبارەو سێ بارە ..پرسیارم لا دروست بوو. سەرەتا پرسیم ئەو خاتوونەی کە دکتۆر شێعری بۆ نووسیوەو ئەم هه موو داواکاریەی لێی هه یە ، چ کائینێکە؟ ئەوا گوتمان ژنێکی جوانەو ناسکەو تەڕو برەو گوڵڕەنگ و پەپوڵە ئاسایە ؛ باشە ئەو خاتوونە لە کوێ دەژی و لە نیو چ ماڵ و کۆمەلگەیەک پەروەردەبووە ؟ ئەو ژنە ئەم هه موو هێزی خۆشی بەخشێن ودڵدار ڕازی کردنە لە کوێ بێنێ ؟ بە تایبەت ژنی کۆمەڵگای کوردەواری ! با ئەو ژنە ژنی خەیاڵی شاعیریش بێت ..بەڵام ، خەیاڵیش بناخەی لەسەر واقیعە ؛ بەتایبەت خەیاڵێک کە ژن کارەکتەرەکەیەتی ! ژنێکی ئاوا لە کوێی دنیا دەست دەکەوێ کە هیچ خەمێکی نە بێت و ئامادەی ئەم هه موو خۆشی بەخشێن و جوانی بە خشێنە بێت و گوێ لە خواستەکانی شاعیر بگرێ و یەکسەر وەک لە ئەفسانەکان داهاتووە ( تەشتی نەدامێ) بیت و خاوەنەکەی هه ر جۆرە خواردنێکی لێبخوازێ بە – پت – لیدانیک گەرم و نەرم وتەڕو تازە هه ڵمی لێ هه ڵبستێ و بێتە بەردەست! ئەوا گوتمان ژنێکی جوان بە خواستی شاعیر پەیدابوو؛ دەکرێ ئەو ژنە هیچ گرفت وخەم و کێشەیەکی نە بێت و ئەویش نەخوازێ دڵدارو دڵسۆزێکی وەک شاعیری دەسکەوێ و دەردە دڵی خۆی بۆ بکات و کەمێک خەمی بڕەوێنێتەوە ؟ سەیرکە برای شاعیرمان – دکتۆرنەجم- چەند بە فەرمانەوە ڕوو لەو ژنە دەکات و دەڵێ: (من نامەوێ باسی ژانی شەوانی تەنیایی خۆتم بۆ بکەیتە سەر گوزەشتەی ژوانەکانمان!) با ئەو سەرگوزەشتەیە گریانی پەپولەش بیت ! بەڵێ شاعیر لە ژنەی دەوێ ، نەک لە یەک ژواندا ، بەڵکو لە هه موو ژوانەکانی داهاتووش دا نایەوەێ گوێی لە باسی ژانی شەوانی تەنیایی ئەو بێت ! من نامه وێ گوێ له گریانی په پووله ی\nپاییزانی ناخت بگرم. شاعیر ئەوانەی لە ژنە ناوێ ! سەیرکە داوای چی دەکات : ئه گه ر ده ته وێ بۆ من بی\n.شاعیر بەردەوام دەبێت و یەک یەک خواستەکانی خۆی بۆ باس دەکات وبەفەرمان پێی دەڵێ : ده بێ ته نیا\nدەبێ ، بەڵێ دەبێ؛ کە ئامرازی فەرمانی بێ چەندو چوونە! ناکرێ داوا لێکراو جی بەجێی نەکات، چونکە ئەو فەرما\nنە هی ئەوڕۆنیە! من له مێژه وام گوتووه\nئەوەی شاعیری پیاو لە ژنی – ژن – ی دەوێت ،ئەوە هه ر لە حوریە بە هه شتیەکان دەوەشێتەوە، نەک ژنێکی نێو کۆمەڵگای کوردەواری!! ئە گەر بە م شێوەیەش نەبێت ..نایەوێ! ئەمە عەشق نیە ، ئەمە هه ڵبژاردنە، هه ڵبژاردنیش زیاتر لە گەڵ کڕین دەگونجێ ، نەک عەشق !! من دەزانم ، خواستی برای شاعیر ڕیشەی لەو کلتورە دوورو درێژو شێعرەکلاسیکی و شێعری نوێ و هاوچەرخ و سەردەمە کەی کوردوە هاتووە ، کە لە خۆشەویستیدا- پیاوان – ژنیان کردووە بەو کارگەی بەرهه م هێن و خۆشی بە خشەی کە پیاو خۆی بە قوربان دەکات و دەبێتە خاکی بەرپێی و وبە سەرچاوەی بەخشێنی هه موو خۆشیەک و هه موو جوانیەکی دەزانێ !! دیارە دڵدارە ڕاستەقینەکان ئەوانەن کە خۆ بە قوربانی یەکتر دەکەن لە کاتی پێویست بکات ،نموونەی بەرچاویش لە مێژووی کوردەواریدا (خەج و سیامەند)ەکانن. لە هه موو شیعری کوردی دا، بەتایبەت لە شیعری دڵداریدا ، بەدەگمەن شێعریک دەستدەکەوێ باس لە خەمەکانی ژن بکات و پیاو بیەوێ خەمی بڕەوێنێتەوەو خۆشی بدا بەوو ئەویش هه ست بکات پشت و پەنایەکی دڵسۆزو خۆشی بەخش ودڵدارێکی دڵسۆزی هه یە ! نەک دڵدار لەوە بترسێ کە خۆشەویستەکەی گریانی خۆی بکات بەڕەشە باو هومای بەختی شاعیر بتارێنێ! ئەگەر لەم ڕووەوە سوکە گلەییەک لە ڕابردوو بکرێ ، ئەوا ئەمرۆو لە سەدەی بیست و یەک و لە شاعیرانی ڕۆشنبیرو مامۆستایانی زانکۆو ڕۆشنبیرێکی پێشکەوتن خوازو بڕوا هه بوو بە مافی ژن !! ئەم سوکە گلەییە دەبێ ببێ بەچی ؟! ئەم فەزا شعریەی کە ئاوا سەیری ژن دەکات ، هه موومان کەم و زۆر کەوتووینەتە ژێر کاریگەری و لە نووسین و هه ڵس و کەوتمان ڕەنگ دەداتەوە ، بەڵام ، ئێستا ڕۆژی ئەوە هاتووەو درەنگیشە ، کە ئیتر هه ر بە تەنیا قسە بۆ ژن نەکەین و خواستی خۆمانی لینەخوازین و بوونی ئەو بەتەنیا لە- جوان – یە بەرچاوەکەدا نەبینین ودەسەڵاتی خۆمان لە دەسەڵاتی ئەو بە بەرزتر نەزانین ! بەڵکو کاتی ئەوەیە بیدوێنین و گوێ لیبگرین و ڕای لە گەڵ بگۆڕینەوە وەک مرۆڤ و ژن بیبێنین و ئەویش بگاتە ئەو ئاستەی کە پیاو وەک مرۆڤ و پیاو ببێنێ وهه ست بە دەسەڵاتێکی لە خۆ بەرزتر نەکات و دواجار هه ردوو لا ئەوەی کە پێکیان دەبەستێتەوە خۆشەویستی ڕووتی ڕوحی بێت و نەک دەسەڵاتێکی تر ! لەو مرۆڤەش تەنیا جوانی دەرەوەو نەبینین و چاوی دڵ بەکاربێنین و مەجنوون ئاسا جوانیەکانی لەیل لەروح دا ببینین ولە وەڵامی خەڵکدا- زیرەک – انە بڵێن: دەنا بیڵڵاهی وایە ، تۆ لە چاوی من بیبینە! شارلی شابلن لە نامە بە ناوبانگەکەی ، کە بۆ ژیرالەدینی کچی نووسیوە ، نووسیویەتی : کچم ژیرالەدین؛ هیوادارم تۆ ئاخیر کەس بیت بچیتە دورگەی ڕووتان و ئەوە لە بیر نە کەی کە لەش و لاری ڕووتی تۆ هی ئەو کەسەیە کە ڕووحی ڕووتی تۆ هی ئەوە . هه روەها دکتۆر نەوال سەعداوی ژنە زانای پیاو ناس دەنووسێ : ئۆرجازمی ڕاستە قینە، ئەوکاتە دروست دەبێت کە ژن و پیاو بەڕاستی ڕووحی ڕووتی یەکتریان خۆش دەوێ . ئەگەر پەیوەندی و خۆشەویستی و دڵداری نێوان ژن و پیاو بۆ ئەوە بێت ، تا( ئۆرجازمی ژیان) و ڕاستەقینە بەدەست بێت ، ئەو ئۆرجازمە، واتە ئەو خۆشیە ڕاستە قینە بەدەست نایێت ، تا بڕوا بە یەکتری ڕاستەقینە وخۆشەویستی ڕووحی ڕاستەقینە و تێگەیشتنی وەک یەک و ڕاستەقینە لە نێوان ژن و پیاو دروست نە بێت و لە وڵاتی خۆشەویستیان دا خۆشەویستی ڕووحی دەسەڵاتدار نەبێت ! بەداخەوە ، زۆر بەی هه رە زۆری پەیوەندیەکانی نێوان ژن و پیاو، نەک هه ر ئێستا لە کۆنەوە پەیوەندی کۆمەڵایەتین ؛ نەک پەیوەندی ڕووحی ، هه ربۆیە ..ئەوانەی بەڕاستی لەو پەیوەندیەدا دەگەنە ئۆرجازمی ڕاستەقینەی ژیان ژمارەیان زۆر کەم و دەگمەنە .\nتێبینی: ئەم جۆرە خوێندنەوەی ناوەرۆکی شیعر ئەگەر دەرگایەکی تازە بەسەر شیعردا دەکاتەوە و شیعرەکەی برای بەڕێزم دکتۆر نەجم ئەلوەنیش وەک نموونە خراوەتە بەرچاو، ئەوە تەنیا دکتۆر نەجم نیە ، بەم جۆرە شیعرە دەنووسێ ! هه موو شاعیرانی ڕۆهه ڵات و کوردیش لە ئێستاو ڕابردووش ئەم جۆرە شیعرەیان نووسیوە، من خۆشم کەم و زۆر لە ڕابردوودا لە نیو شیعرەکانم دا ئەم جۆرە شیعرو بیرۆکەم هه یە .\nPrevious لەبەردەم باڵوێزخانەی عێراقی لە لەندەن خۆپیشاندانی ناڕەزایەتی ڕێکدەخرێت\nNext بۆ نموونه … سابیر سدیق


هەفتەی کوتانی جیهانی - کوتانەکان لەیەکترمان نزیکتر دەکەنەوە گرنگ\nهەفتەی کوتانی جیهانی ئامانجییەتی برەو بە کوتانەکان بدات بۆ پاراستنی هاووڵاتییان لە هەموو تەمەنێکدا دژی ئەو نەخۆشییانەی کە پێشییان پێدەگیرێت. کوتان ساڵانە ملیۆنان ژیان ڕزگار دەکات و زۆر بە فراوانی بە یەکێک لە سەرکەوتووترین کارتێکردنی پزیشکی دادەنرێت لەجیهان. کوتانەکان سەلامەتن و کاریگەرن و دەتوانن کاریگەری ئەرێنی لەسەر تەندروستیی هاووڵاتییان دروست بکات کاتێک ڕێژەی کوتانەکان بەرزبێت. بەڵام هێشتا زۆرێک لە منداڵانی عێڕاق کوتانی پێویست وەرناگرن و زۆر خەڵکیش کوتانی زۆر گرنگییان وەنەگرتووە لەکاتی هەرزەکاری و پێگەیشتوویی و لە بەتەمەنەکانیش.\nبۆماوەی زیاتر لە ٢٠٠ ساڵە، کوتانەکان ئێمەیان پاراستووە دژی ئەو نەخۆشییانەی هەڕەشەی لە ژیان و گوزەرەنمان دەکەن و ڕێگری لە بەرەوپێشچوونمان دەکەن. بەیارمەتی کوتانەکان، بەرەوپێشچووین بەبێ بارگرانی نەخۆشییەکانی وەکو ئاوڵە و ئیفلیجی کە سەدان میلیۆن ژیان و میلیۆنان منداڵی لەجیهان پەککەوتەکرد. کوتانەکان خۆیان بەرەو پێشدەچن بۆ دابینکردنی جیهانێکی دوور لە هەوکردنی جگەری جۆری بی و شێرپەنجەی ملی منداڵدان.\nلە ٢٠٢١، هەفتەی کوتانی جیهانی هاوکاتە لەگەڵ دەرچوونی کوتانەکانی کۆڤید-١٩ لەهەموو جیهان و لەناویشیاندا عێڕاق. هیچ کاتێک لەئێستا باشتر نەبووە بۆئەوەی کوتانەکان کۆمەڵگە وکەسانی ئازیزی یەکتر نزیکتر بکاتەوە. زۆر هاوڕێ و خێزان یەکترییان چاوییان بەیەک نەکەوتووە و یەکترییان نەبینییووە لەبەر پەتای جیهانیی کۆڤید-١٩. کوتانەکانی کۆڤید-١٩ باشترین بژاردەیە بۆ دڵنیابوون لەوەی خێزانەکان دەتوانن کەسانی ئازیزیان سەر لەنوێ ببیننەوە.\nوەکوبەشێک لە هەڵمەتی ٢٠٢١، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی، یونیسێف، هاوبەشە تەندروستییەکان و هەموو تاکەکانی جیهان یەکدەگرن بۆ بەرزکردنەوەی متمانە و پشتبەستن بە کوتانەکان، بەرزکردنەوەی ئاستی قبوڵکردنی کوتانەکان و زیادکردنی وەبەرهێنان لە کوتانەکان و لەگەڵیشیاندا، کوتانی ڕۆتینی و لابردنی ئاستەنگەکان بۆ گەیشتن پێی. لەکاتێکدا جیهان زۆر بەگرنگی سەرنجی خستۆتە سەر کوتانە نوێکانی ڕێگری دەکەن لە کۆڤید-١٩، پێویستی ئەوە دێتە پێش کەدڵنیابینەوە کوتانە ڕۆتینییەکان فەرامۆش ناکرێن. زۆر منداڵ کوتانەکانییان وەرنەگرتووە لەکاتی ئەم پەتایە جیهانییە و ئەمەش مەترسیی چەند نەخۆشییان لەسەر زیاد دەکات وەکو سورێژە و ئیفلیجی. بۆ نموونە، تەنها لە نیوەی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٠، ئەمە بووە هۆی ئەوەی ١٦٠،٠٠٠ منداڵ کوتانی سورێژە وەرنەگرن.\nڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی، یونیسێف و بەرپرسانی تەندروستیی عێڕاق بانگهێشتی هاوبەشی زیارتر دەکەن بۆ ئەوەی لەگەڵمان بەشدار بن و پاڵپشتی ئەم هەڵمەتی ڕزگارکردنە بکەن کاتێک پاڵپشتی بونیات دەنێین و متمانە بە کوتانەکان دەکەین وەکو بەرژەوەندییەکی گشتی کە ژیان ڕزگار دەکات و تەندروستیی دەپارێزێت. وەبەرهێنان و توێژینەوەی نوێ، ڕێگای ناوازە دەهێننەدی بۆ پەرەپێدانی کوتانەکان کە زانستی چۆنیەتی کوتانەکان بۆ تاهەتایە دەگۆڕیت.\nلەعێڕاق، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی و یونیسێف، پابەندیی خۆیان دووپات دەکەنەوە بۆ بەردەوامبوون لە کارکردن و پاڵپشتیی وەزارەتی تەندروستی بۆ دڵنییابوون لەوەی کە هەموو ئەو هاووڵاتییانەی پێوسیتییان بە کوتان هەیە لە وڵات بەتایبەت منداڵان و ئەوانەی لەژێر مەترسیی دان وەکو ژنان، بەتەمەنەکان، تووشبووانی نەخۆشییە درێژخایەنەکان، ئاوارەکان و پەنابەران، کوتانی پێویست وەردەگرن، لەگەڵیشیان دا کوتانی کۆڤید-١٩. ئامانجی گەیشتنمان بریتییە لەهەموو خەڵکی و ئەوانەش کە دەکەونە ئاو ناوچانەی زەحمەتە پێیان بگەین.\nڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی و یونیسێف دووبارەی دەکەنەوە کە کوتانەکان سەلامەتن و کاریگەرن و باشترین و تاکە ڕێگان بۆئەوەی هەموو خەڵکی بپارێزن دژی ئەو نەخۆشییانەی بە کوتانەکان ڕێگرییان لێدەکرێت و هانی هەموو کەسێک دەدەن کە دەتوانن و پێویستە کوتانی کۆڤید١٩ وەربگرن، بەزووترین کات وەریبگرن.\nنوێنەری یونیسێف لەعێڕاق\nنوێنەری ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی لەعێڕاق


چین چیدی تەنها ناوی وڵاتێک نیە، بەڵکو ئاماژەیە بۆ دیاردەیەک، کە لە هەناو سەدەی بیستەوە دێت و هەوڵ دەدات سەدەی بیست و یەک لە قاڵب بدات. چین ئەمڕۆ هێزە، سەرمایەیە، خەونە، هەروەها مۆدێلێکە بۆ حوکمداری و ژیار. تەنها بیر لەم ژمارەیە بکەرەوە: لە ساڵی 1978 کاتێک چین بڕیاری دا کە چەند ناوچەیەکی کەناراوەکانی بکاتەوە بە ڕووی سیستەمی سەرمایەداریدا، ژمارەی دانیشتوانی چین یەک ملیار بوو، ژمارەی ئەوانەی کە داهاتیان لە دوو دۆلار کەمتربوو لە ڕۆژێکدا، نزیکەی نۆ سەت ملیون کەس بوو. لە هەر دە چینی نۆیان هەژاربوون، ئەمڕۆ ئەم ژمارەیە تەواو بە پێچەوانەیە، ژمارەی ئەوەی کە هەژارن لە چین یەک لە دەیە. شایانی باسە کە بڕی دوو دۆلار لە رۆژێکدا وەک پێوەرێکی جیهانی دادەنرێت بۆ هەژاری.\nئەمڕۆ چین دەیەوێت لە هەموو بوارێکدا کێبڕکێی زلهێزەکانی دونیا بکات. پرسەکە ئەوەیە کە ئایا ئەم جۆری کێبڕکێیە چۆنە و چۆن کاریگەری لە سەر دونیا جێدەهێڵێت و چۆن کاریگەری دەبێت لە سەر ناوچەکەی ئێمە.\nچین لە ژیانی ئێمەدا ئامادەیە. زۆربەی کاڵاکانی ژیاری ڕۆژانەی ئێمە چینین، ئەوانە کە تەمەن و یادەوەرییان هەیە، دەڵێن، چین بە هەمان شێوازی یاباندا دەڕوات. سەرەتا کاڵای یابانی وەها دەبینرا کە سیمبولی خراپیە، بەڵام پاشان ژاپۆن بوو بە نمونەی چاکی و باڵایی. چینیش بە هەمانشێوەیە. ئەمجارە کە لە کوردستان بووم، زوو زوو لە زاری خەڵكێکی زۆرەوە ناوی هواویم دەبیست.\nعێراق بڕی یانزە لە سەتی پێداویستی نەوتی چین دابین دەکات. کۆمپانیا چینیەکان هەر لە باشورەوە هەتا کوردستان لە بواری نەوتدا کاردەکەن: لە گەڵ سۆمۆ و کۆمپانیا بیانیەکان و هەروەها هەرێمی کوردستاندا گرێبەستیان هەیە، چین هەتا بێت زیاتر ئارەزوی نەوتی عێراق و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکات، چونکە زیاتر نەوتی شیرینە، نەوتی شیرین بەمانای ئەوەی بری بەنزینی زۆرە.\nچین لە پەیوەندی بە دونیاوە چەند خەسڵەتێکی هەیە، بە کورتی لێرەدا ئاماژەیان پێئەدەم و لە داهاتوودا زیاتر بە درێژی لەم بوارەوە قسە ئەکەم.\nیەکەم، چین هەوڵدەدات کە لەو جێگاو بوارانەدابێت کە ئەمریکا و ڕۆژئاواییەکان فەرامۆشیانکردوە، یان ئەگەر بکرێت هاوبەشیان بێت، وەک لە کەرتی نەوتدا لە عێراق دەیبین کە هاوکاری کۆمپانیا ڕۆژئاواییەکانە. ئەم جۆرە مامەڵەیە بۆ ئەوەیە کە چین نایەوێت توشی روبەرووبونەو و کێشە ببێت، هەروەها وەها خۆی دەردەخات کە هەڵکشانی بە هیچ شێوەیەک زیان بە سیستەمی لیبرالی جیهانی و هەژەمۆنیەتی ڕۆژئاوا ناگەیەنێت، لەم ڕوەوە تێز و تیورە زۆرن، لە داهاتودا باسیان دەکەین.\nدووەم، چینیەکان دەیانەوێت وەها دەربکەون کە ناسیاسین. ئەم ناسیاسی بوونە لە دوو روانگەوە سەرچاوە دەگرێت: یەکەم خۆ بە دوورگرتن لە کێشە، دووەم، لەو باوەڕەوە کە ئابوری بنەمای سیاسەتەو ئەگەر پەیوەندی ئابوری باش بێت ئەوا پەیوەندی سیاسی باشی لێدەکەوێتەوە. دیارە پەیوەندی نێوان ئابوری و سیاسەت لە ئاستی جیهانیدا ئاڵۆزە، لە رۆژئاواش تێزی ئەوەی کە ئابوری باڵادەستی هەیە بە سەر سیاسەتدا دەمێکە قسەی لە سەر دەکرێت بە تایبەت تێزە کاریگەرەکەی کارل پۆلانی، لە کتێبی وەرچەرخانی مەزن، بەڵام چین لەم رووەوە ناتوانێت بۆ ماوەی درێژخایەن بەردەوام بێت لە ئاستی عەمەلیدا، رەنگە بۆ ماوەیەک لە ئاستی گوتاردا درێژە بەم دیدە بدات.\nسێیەم، چین کاتێک دەوڵەمەند و بەهێز دەبێت ئەوا خواستی تری دەبێت، ئەوەی کە ئیلیزابێپ ئیکۆنۆمی ناوی ناوە شۆرشی سێیەم، لە ژێر سایەی شی ژیاوپینگدا. ئەم خواستانە خۆی لە خۆ بینین لە هاوسەنگ بە ئەوانیتر، بیرکردنەوە لە پەیداکردن ون بونیادنانی هیزی سەربازی، پەنابردن بۆ ناسیونالیزم لە ئاستی ناوخۆدا: کە خۆی لە یەکگرتووی ناوەوە و نەیارێتی بۆ دەرەوەدا دەبینێتەوە، بەڵام چین توانای شەڕی نیە. ئەگەر ناچاری شەریش بکرێت ئەوا شەڕ بۆی ئاسان نابێت، بەڵام ترسی گەورەی چین لەوەوە نایەت کە رکەبەری دەکرێت، بەڵکو ئەو ناتوانێت جێگرەوەی ئەمریکا بێت لە ئاستی جیهاندا، بۆیە لاوازکردنی ئەمریکا، دەرئەنجام دەبێتە هۆکاری لاوازی چین، بەڵام چین دەیەوێت خۆی وەک رکەبەر دەربخات هەتا ئەو ئاستەی کە ئەمریکا پەرچەکرداری نابێت، تەنها بۆ نمونە: ئۆباما ڕێزی چینیەکانی دەگرت، ئەوان رێزیان نەدەگرت.\nترەمپ رێزی چینیەکان ناگرێت، بەڵام چینیەکان بەردەوام داوای لێدەکەن، کە بە نهێنی بکەوێتە دانوستان بۆ جێبەجێکردنی داواکارییەکانیان، بەڵام ترەمپ ئەگەر هەرشتێک لە میدیادا نەبێت لای ئەو هیچ قیمەتی نیە، بۆیە ترەمۆ دەیەوێت بەبەرچاوی هەموانەوە ناچاریان بکات.\nبە مانایەکی تر چین بەرهەمی رۆژئاوایە وەک هەندێک دەڵێن، سیستەمێکی لینینی بازاڕە. شایانی باسە ئەزمونی چین ئەوەی دەرخست، کە سۆشیالیزم باشترین بنەمایە بۆ سەرمایەدارییەکی دڕندە.\n982 جار خوێندراوەتەوە


کۆرۆنا ڤایرۆس تەختی شانۆی دیبەیتی کاندیدەکانی جێگری سەرۆکی ئەمریکای تەنیبوو\nقارەمان مەمەند، لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا تایبەت بە ئاوێنە\nدیبەیتێکی شارستانیانەتر لەوەی پێشوو، چڕبوونەوە لەسەر پرسە گرینگەکان، ڕوونکردنەوەی زیاتر، لەلایەن مایک پێنسی کاندیدی کۆمارییەکان و کامالا هاریس-یکاندیدی دیموکراتەکان بۆ جێگری سەرۆک.\nکامالای لیبڕالترین ژنەکۆنگرێس لە مێژووی ئەمریکا و کچی کۆچبەرێک، ڕەشپێست و لە کەناری ڕۆژئاوای ئەمریکاوە، لەگەڵ پێنس، پیاوێکی سپی پێستی، کۆنسەرڤاتیڤ و ئینجیلی، نوێنەرایەتی دوو ئەمریکای جیاوازدەکەن. جیاوازییەکان بەجۆرێکە، کارینی خێزانی پێنس لەکاتی چوونە سەر شانۆ بۆلای مێردەکەی لەکاتی تەواوبوونی دیبەیتەکە، ماسکەکەی لابرد بە پێچەوانەی ڕێنماییە لەسەر ڕێککەوتووەکانی ڕێکخەرەکانی دیبەیتەکە. لەکاتێکدا پارێزەر دۆگلاسی، هاوسەری کامالا هاریس ماسکەکەی هەر بەدەمیەوەبوو لەسەر شانۆکە.\nترەمپ، نەیهێشت یەک شەویش پێنس، بەتەنها و بێ کێشمە بێ چەند کاژێرێک بەر لەدیبەیتەکە، ڤیدیۆیەکی بڵاوکردەوە و گوتی توشبوون بە کۆڕۆنا نیعمەتی خودایە.\nمایک پێنس، بێژەری بواری میدیا بووە بەر لەوەی بێتە جیهانی سیاسەتەوە، بۆیە دەتوانێ بەو پەری متمانەوە لەبەردەم کامێرادا هەرچی خۆی پێی باشە بیڵێ. وەک بەڵگەو ڕاستی بیبەخشێتەوە، کامالا-ش وەک داواکارێکی گشتی و بەرپرسی پشووی یەكێک لە گەورەترین دامەزراوە داواکاری گشتی لە ئەمریکا، توانایەکی گەورەی هەیە لە پێشکەشکردنی بەڵگەو ئارگیۆمێنتەکانی.\nئەمشەو هەردوو کاندیدەکە بەشێکی زۆری ئەو توانایەیان نیشاندا، هەرچەندە بەهۆی پابەندبوون بە چوارچێوەی سیاسەتی کاندیدەکانی سەرۆکایەتی و بەرنامەی هەڵبژاردنیانەوە، زۆر جار ڕۆڵیان کورت دەبۆوە بۆ خوێنەرێکی وتاری سیاسەتی هەڵبژاردنی ترەمپ و بایدن.\nتۆمەتبارکردنی پێنس، وەک بەرپرسی شکستی سیاسەتی ترەمپ لە بەرەنگاربوونەوەی پەتاکە، لەوەڵامدا پێنس گوتی ئەوان ژیانی ملیۆنان ئەمریکیان ڕزگارکردووە، ئەگەر جۆو بایدن سەرۆک بوایە ەو ئەوا ژمارەی قوربانی ئەمریکییەکان زۆر لەوە زیاتر دەبوو.\nپێنس، ئەو ئەرکەی تەواوکرد کە بەرگری بکات لە ترەمپ، لە پرسی دادگای باڵاو ئابووری بە‌هێزبوو لە پێشکەشکردن و ڕوونکردنەوەی ئەو پرسانەدا، دیموکراتەکانی بە بانگەشەکەرو هاریکاری سیاسەتی وڵاتی چین، ناوبردوو، کە دواجار ئابووری ئەمریکا زیانی لێکەوتووە.\nسەبارەت بە سیاسەتی دەرەوە، کامالا، پێیوایە ترەمپ، دۆستەکانی ئەمریکای زویرکردووە و دیکتاتۆرەکانی لە ئامێزگرتووە. بەڵام پێنس، پێیوابوو، سەرۆک ترەمپ، خاوەنی بڕیاری یەکلاکەرەیەوە و داعشی لەناو بردووە، ئەبوبەکر بەغدادی و قاسم سلێمانی کوشتووە. لە کاتێکدا جۆو بایدن دوودڵبووە لەوەی ئوسامە بن لادن بکوژن.\nسەبارەت بەسیاسەتی وزە، کامالا، زۆر جەختی لەسەر ئەو تۆمەتانە نەکردووە کە ئاراستەیان دەکرێ لەلایەن کۆمارییەکانەوە، بەڵکو گوتی با دەنگدەران بڕیار لەسەر پرسەکانی سەبارەت بە وزە بدەن.\nکامالا، دۆسیەی باج-ی سەرۆک ترەمپ، جارێکی تر هێنایەوەکایەوە، بەجۆرێک تەنها حەفسەدوپەنجا دۆلاری وەک باج داوە، لەکاتێکدا چوارسەد ملیۆن زیاتر قەرزارە. پێنس، پێیوایە ترەمپ ملیۆنیان دۆلاری داوە وەک باج.\nگرینگرتین خاڵ، پێنس گەرەنتی ئەوەی نەدا، هەر وەک ترەمپ-یش جەختی لەسەر کردۆتەوە، ئامادەنین بە شێوەیەکی ئاشتیانە دەسەڵات ئاڵوگۆڕبکەن.\nلەڕاستیدا، هیچ تەوەرێک لەو دیبەیتەدا، هێندەی مێشەکەی لەسەری پێنس نێشتەوە، دەنگی نەداوە و باس و خواستی نەبوو. کەواتە ئەو دیبەیتەش، بۆ دەنگدەرانی ئەمریکا لەسەر پرسە گرینگەکان زۆر چارەنوسسازو پڕبایەخ نەبوو!


ره‌غد نه‌یكرده دوو جه‌ژنكۆرۆنا بۆته به‌ربه‌ست له به‌رده‌م هاوسه‌رگیریدا\nره‌غد نه‌یكرده دوو جه‌ژن\nكۆرۆنا بۆته به‌ربه‌ست له به‌رده‌م هاوسه‌رگیریدا\nكه‌ركوك، شوباتی 2020، ئاهه‌نگێكی هاوسه‌رگیری له هۆڵی ڤینیسیا به‌رله‌وه‌ی به‌هۆی كۆرۆناوه دابخرێت فۆتۆ: په‌یجی هۆڵه‌كه‌له فه‌یسبوك\nئیناس عه‌بدوڵا – كه‌ركوك\nواده‌ی هاوسه‌رگیرییه‌كه‌ی ره‌غد عه‌بدولره‌حمان جه‌ژنی نه‌ورۆزه، خه‌ون به ئاهه‌نگێكی گه‌وره‌وه ده‌بینێت، له‌ناو ئۆتۆمبێلێكی رازێنراودا، به هه‌لهه‌له و گۆرانی له ئارایشتگاوه بگاته هۆڵی ئاهه‌نگه‌كه، به‌ڵام كۆرۆنا رێگه‌نادات.\nره‌غد به‌هۆی رێكاره‌كانی خۆپارێزی له ڤایرۆسی كۆرۆنا، به ناچاری ئاهه‌نگی هاوسه‌رگیرییه‌كه‌ی بۆ جه‌ژنی ره‌مه‌زان دواده‌خات.\n"له ره‌مه‌زاندا بارودۆخه‌كه خراپتر بوو، بۆیه جارێكیتر دوامخست بۆ جه‌ژنی قوربان، ئێستاش دیاره بارودۆخه‌كه چۆنه و نه‌مانتوانی ئاماده‌كاری بۆ ئاهه‌نگه‌كه بكه‌ین، ناچار ئه‌مجاره‌ش ئاهه‌نگه‌كه دواكه‌وت" ره‌غد (25 ساڵ) وای وت.\nره‌غد و ده‌یان گه‌نجی تری كه‌ركوك به‌هۆی مه‌ترسی كۆرۆنا و رێكاره‌كانی خۆپارێزییه‌وه واده‌ی ئاهه‌نگی هاوسه‌رگیرییان نازانن.\nله‌كاتێكدا واباوه بوك و زاوا، پێشتر ئاماده‌كاری بۆ ئاهه‌نگی هاوسه‌رگیری ده‌كه‌ن، لانیكه‌م پێش مانگێك هۆڵی ئاهه‌نگ دیاریده‌كه‌ن.\nله سه‌رده‌می كۆرۆنادا هه‌موو شتێك گۆڕا، ئه‌و ئاماده‌كارییه نه‌ما، چونكه ده‌رگای هۆڵه‌كانی ئاهه‌نگی هاوسه‌رگیری داخران، به‌هۆی رێكاره‌كانی خۆپارێزی له‌نێویاندا قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ و داخستنی شوێنه گشتی و قه‌ره‌باڵغه‌كان.\nجگه له هۆڵه‌كانی ئاهه‌نگ، كۆرۆنا زیانی دارایی به خه‌ڵكی دیكه‌ش گه‌یاند، بازاڕه‌كانی ته‌واو سست كرد و ده‌رفه‌تی كار كه‌مبۆوه.\nسه‌فا عیماد، له هۆڵی ڤینیسا بۆ ئاهه‌نگی هاوسه‌رگیری كارده‌كات، كه له 14ی شوباتی 2020ـه‌وه هۆڵه‌كه‌یان داخراوه.\n"له‌وكاته‌وه زیاتر له 23 كه‌س بێكار بوین، چونكه كاركردنمان سه‌دا 100 راگیراوه" سه‌فا بۆ (كه‌ركوك ناو) وای وت.\nهه‌روه‌ها ده‌ڵێت كاركردنیان له‌و هۆڵه‌دا، به‌كرێی رۆژانه بووه، بۆیه زیاتر له پێنج مانگه هیچ بڕه پاره‌یه‌كیان ده‌ستنه‌كه‌وتووه، له‌كاتێكدا زۆرینه خێزانیان هه‌یه و ئێستا بژێوییان نه‌ماوه.\nهۆڵه‌كانی ئاهه‌نگی هاوسه‌رگیری، به‌شێكیان داواده‌كه‌ن وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی رێگه‌بدات جارێكیتر ده‌ستبه‌كاربنه‌وه، به جێبه‌جێكردنی ته‌واوی رێكاره‌كانی خۆپارێزی، تا گه‌نجان له ئاهه‌نگ بێبه‌ش نه‌بن و ده‌رفه‌تی كاریش بۆ خه‌ڵك بڕه‌خسێت.\nرێكاره‌كانی كۆرۆنا، كاریگه‌ری له‌سه‌ر به‌رزبونه‌وه‌ی نرخی زێڕیش هه‌بووه، كه به‌شێكی گرنگه له پرۆسه‌ی هاوسه‌رگیری.\nخالد ساحب، زه‌ڕه‌نگه‌ر له شاری كه‌ركوك، به (كه‌ركوك ناو)ی وت "له‌سه‌ره‌تای كه‌ره‌نتینه و بڵاوبونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆناوه ئاماده‌كاری گه‌نجان بۆ هاوسه‌رگیری كه‌مبۆته‌وه".\nهه‌روه‌ها رونیكرده‌وه نرخی زێڕ به‌رزبۆته‌وه، به‌راورد به پێش بڵاوبونه‌وه‌ی كۆرۆنا، له سه‌ره‌تای ئه‌مساڵدا مسقاڵێك به 220 هه‌زار دینار بووه به‌ڵام ئێستا به 300 هه‌زار دیناره.\nكه‌ركوك، ته‌مموزی 2020، زه‌ڕه‌نگه‌رێك له شاری كه‌ركوك فۆتۆ: ئیناس عه‌بدوڵا\nبه‌وته‌ی خالد، هه‌ر گه‌نجێك ئه‌گه‌ر پێشتر كڕینی زێڕ بۆ هاوسه‌ره‌كه‌ی پێنج ملیۆن دینار له‌سه‌ری بكه‌وتایه، ئێستا هه‌مان بڕ له زێڕ حه‌وت ملیۆن دینار زیاتر ده‌كه‌وێت.\nئه‌وه‌ش له كاتێكدایه به‌هۆی رێكاره‌كانی خۆپارێزییه‌وه كاركردن كه‌مبۆته‌وه و گه‌نجان ناتوانن خه‌رجی هاوسه‌رگیری دابینبكه‌ن.\nئه‌نجومه‌نی باڵای دادوه‌ری له عیراقیش، له چه‌ند مانگی بڵاوبونه‌وه‌ی كۆرۆنادا، هیچ ئامارێكی هاوسه‌رگیری بڵاونه‌كردۆته‌وه، كه پێشتر مانگانه له وێبسایتی ئه‌نجومه‌ن داده‌نرا.\n"رۆژ هه‌یه یه‌ك مسقاڵ زێڕ نافرۆشین" خالد ساحب ده‌ڵێت، چه‌ندین زه‌ڕه‌نگه‌ر به ناچاری ئه‌و كه‌سانه‌یان ناردۆته‌وه ماڵه‌وه كه كاریان بۆ ده‌كه‌ن.\nبه‌پێی به‌دواداچونه‌كانی (كه‌ركوك ناو)، كۆرۆنا كاریگه‌ری زۆری نه‌بووه له‌سه‌ر نرخی بازاڕه‌كانی شمه‌كی ناوماڵ له ژوری نوستن و پێداویستییه‌كانی تر.\nره‌غد عه‌بدولره‌حمان، چاوی له‌سه‌ر هه‌واڵه‌كانی كۆرۆنایه، به‌ئومێده‌وه‌یه وازوو كاریگه‌ری ڤایرۆسه‌كه نه‌مێنێت و ئاهه‌نگێك به‌و جۆره بكات، كه له منداڵییه‌وه خه‌ونی پێوه‌ده‌بینێت.\nئه‌گه‌ر كۆرۆنا و كاریگه‌رییه مه‌ترسیداره‌كانیشی وه‌ك ئێستا مانه‌وه، ره‌غد بڕیاره قورسه‌كه‌دا ده‌دات، ئاهه‌نگه‌كه هه‌ڵده‌وه‌شێنێته‌وه و به ئاماده‌یی ژماره‌یه‌ك كه‌م له كه‌سوكاره نزیكه‌كانی، پرۆسه‌ی هاوسه‌رگیری ده‌كات.


ساردبوونی سێکس له ئافره‌تدا.\nزۆرکات خۆم له نێوپرسیاره هه میشه کانی رۆژانه مدا ده بینمه وه ده ڵێم ئافره ت له نێوکۆمه لگه داهه میشه له روی(سایکۆلۆجی)یه وه ئارام نه بوه زۆربه ی کات شه رم وترس بالا ده ست بووه له ژیانی رۆژانه یداهه ر له به رئه وه کاتێ کاری سێکس ئه نجام ئه ده ن له گه ڵ هاوسه ره کانیان له روه وه زۆر لاوازده بن..\n(البروده الجنسیه)واتا ساردی سێکس زاڵ ئه بێ به سه ریانداکه واته لێره دا با بزانین ساردبونی سێکس له ئافره تداهۆکانی چین و چۆن چاره سه رده کرێ مه به ستمان له ساردی سێکس له ژناندا:گه یشتۆته ته مه نی باڵق بوون به لام توانای گه یشتن به ترۆپکی خۆشی سێکسی نیه واتا (ئۆرگازم),ته نانه ت ..ئه گه رهاتووهه مووهۆکاره پێویستیه کانیش بۆ گه یشتن به ومه به سته هه بێت.\nقۆناخه زانستیه کانی ئه نجام دانی سێکس له ئافره تدا بریته له چوار قۆناخ:\n١- قۆناخی حه‌ز له سێکس کردن.\n٢- قۆناخی پێش گه یشتن به ره حه ت بوون.\n٣- قۆناخی گه یشتن به ره حه ت بوون.\n٤- قۆناخی خاو بونه وه.\nئه م هه نگاوانه هه مو ژنێک پێیدائه روات له کاتی ئه نجام دانی سێکسدا,به لام زۆر هۆی سایکۆلۆجی وه ناسایکۆلۆجیش کاریگه ری هه یه له م قۆناخانه دا به شێوه یه کی نێگه تیف یان پۆزێیف,بۆ نمونه :\nدڵ ته نگ بوون (الاکتئاب),ترس ,قه له ق بوون,نه فامی ,وه هه روه ها هه ندێ تاقیکردنه وه سه رنه که وتوه کانی ئه ومرۆڤه له ژیانیدا.ئه م هۆیانه ئه بنه هۆی ساردبوونی سێکس,وه لا ئه چن له دوای چاره سه رکردنی ئه م نه خۆشیه سایکۆلۆجیانه .به لام حه زی سێکس له ژناندا له زیاد بووندایه به تایبه تی له وچه ند رۆژه ی پێش بێ نوێژی دا (العاده الشهریه),هۆکه شی ئه گه رێته وه بۆ ئه وگۆرانکاریه له (هۆرمۆنه کانی ژندا).\n,زۆربه ی کات ساردی سێکس له ژندا کا تیه ,لا ئه چێت به نه مانی هۆکان,نموونه :\n١- کێشه ی ناو ماڵ له نێوان ژن ومێردا ,وه ئه مه به زوترین کات لائه چێت وه سێکس کردن سروشتی ئه بێته وه بۆ ئافره ت .\n٢- هیلاکی زۆر له خۆ کردن,ئه مه ش به حه وانه وه لائه چێت.\nبه لام ئه و هۆکاره نه خۆشیانه ی که ئه بنه هۆی که م بونه وه ی سێکس له ئافره تدا ئه مانه ن:\nا)قه له وی زۆر:ئه مه ئه بێته هۆی که م بونه وه ی حه زه سێکسیه کان له ئافره تدا له به ر ئه وه ی به بۆ چونی خۆی میێرده که ی حه زی لێی نه ماوه له به ر قه ڵه وی.\nب)خواردنه وه ی ده رمان:وه ک ده رمانی پاله په ستۆی خوێن یان ده رمانی مێشک خاو که ره وه .\nج-نه خۆشیه گالانتیه کان (الخددیه)وه کو نه خۆشیه کانی هێلکه دانی ژنان که ئه بێته هۆی که م بونه وه یان زۆر بوونی هۆرمۆنه کان یان نه خۆشی(الخده النخامیه).\n٣- به کار هێنانی ماده بێهۆشکه ره کان ئه مه ش ئه بێته هۆی که م بونه وه ی سێکس له ئافره تدا.\n٤- گرژ بوونی ماسولکاکانی چوار ده وری له شی ئافره ت (المهبل)له کاتی کردنی سێکسدا ئه مه ش ئه بێته هۆی ئازارو سارد بوونی سێکس له ئافره تدا .\nهۆی گرژ بوونی ماسولکه کانی چوار ده وری له شی ئافره ت (المهبل)ده گه رێته وه بۆ ئه م خالانه ی خواره وه:\n١- باری سایکۆلۆجی,ئه مه ش به هۆی تاقیردنه وه پر ترس وئازاره کانی قۆناخی منالی وه کو:\n١-ته عدا لێ کردن له کاتی منداڵیدا.\n٢-به کارهێنانی یان پێهه لگرتنی (حۆقنه )به پاشه ڵی منال به شێوه یه کی ئازاراوی.\n٣-شۆک:سه دمه ی نه فسی له کاتی منا ڵیدا.\n٢- ئه و ئافره تانه ی که توشی لادانی سێکس ئه بن الانحرافات الجنسیه).\nبه‌لام هۆکاره ده ره کیه کان ئه مانه ن:\n١- شه رم کردن له هه ندێ ئافره تدا ئه بێته هۆی نه توانێ رۆلی کاریگه ر ببینێ له سێکس کردندا.\n٢- ئه گه رێته وه بۆ مێرد یان پیاو زوو له کاری سێکسی ته واو ببن ئه مه ش ئه بێته هۆی نه بونی خۆشی سێکس بۆ ئافره ته که و سارد بوونی.\n٣- هه ست کردنی ئافره ت به تاوانێک که کردبێتی وه ک خیانه ت .\nچاره سه رکردنی ساردی سێکس له ئافره تدا:\n١- چاره سه رکردنی ئه ونه خۆشیه جه سه دیانه ی ئه بنه هۆی ساردی سێکس له ئافره تدا وه ک گرتنی رێگه ی رێجیمی تایبه تی کاتێک ئافره ت زۆر قه له و ئه بێ . چاره سه رکردنی خوو گرتن به خواردنه وه ی کهوولی زۆره وه . چاره سه رکردنی هه وکردنی ناوله شی ئافره ت به تایبه تی ئه ندامه سێکسیه کانی. وه هه روه ها چاره سه ر کردنی نه خۆشه گالانتیه کان (الخددیه)له ژێر چاودێری پزیشکی تایبه تدا .\n٢- چاره سه رکردنی نه خۆشییه سایکۆلۆجیه کان .


ANF | بیبلۆگرافیاى زازاکى بڵاوکرایەوە\nهه‌ینی, 14 Sep 2018, 15:18\nبیبلۆگرافیاکە دەقەکانى نێوان ساڵانى ١٩٦٣ – ٢٠١٧ ، کە بەشێوە زاری زازاکى (کرمانجکی) بڵاوکراونەتەوە، لە خۆ دەگرێت. بیبلۆگرافیاکە ٦ هەزار و ٣٣٠ ناسنامەی تیادایە و وەک بڕوانامەى ماستەر بە راوێژ لەگەڵ کوردناس محەمەد مالمیسانژ و لە ماوەی ٣ ساڵدا ئامادە کراوە.\nسەربارى ئەوەى ساڵی ١٩٦٣ (رۆژنامەى رۆژی نوێ - Rojnameya Roja Newe) بە لەدایکبوونى نووسینی هاوچەرخ بە زاراوەى کرمانجی دەناسرێت، بەڵام بەرەودان بە بناغەی نووسین و چاپ بە زازاکی لە ساڵی ١٩٧٩ و لە رێگەى گۆڤاری تیرێژەوە بوو.\nتیمی کار لە چاپ و پەخشی ڤاتە کارەکانى ستانداردکردن و ئەرشیڤکردن دەکەن، کە لە ساڵی ١٩٩٦ لە سویدا دامەزراوە. دوای ماوەیەک بەشی ئەدەبی بۆ زاراوەى زازاکى تیایدا دەستى بەکار کرد. ئێستا بە بەراورد بە پێشتر ژمارەى خوێندکاران و نووسەرانى بەشی زازاکى زیاترن.\nسەربای قورسی و زەحمەتییە زۆرەکان، ئیتر مرۆڤ دەتوانێت بڵێت زازاکیش بووەتە خاوەنى هەنبانە و ئینسایکلۆپیدیایەک، کە لە ٣ بەش پێکدێت.\nبەشی یەکەمی بیبلۆگرافیاکە لەبارەى جۆرەکانى بیبلۆگرافیا و ئەو بیبلۆگرافیایانەوەن، کە لەبارەی کوردەوە ئامادە کراون.\nبەشی دووەم لە ٣٣٢ ناونیشان و ناوەرۆکى کتێب پێکدێت، کە بەپێى جۆر و تایبەتمەندییان رێکخراون.\nبەشی سێیەم لە ٥ هەزار و ٩٩٨ ناونیشان و بابەت و دەق پێکدەێت. ئەویش بەپێى جۆر و تایبەمەندییان رێکخراوە. هەروەها ناوەرۆکی ٦ هەزار و ٣٣٠ بیبلۆگرافیا لەو بەرهەمەدا کۆکراوەتەوە.


نوسینی: كەریم قەراغی\nبزووتنەوەی گۆڕان –نەوشیروان، بزووتنەوەیەكی بەرهەڵستی یاخی بوو، لە هەناوی یەكێتی و لە ناو كولتوری سیاسی-كۆمەڵایەتی، سلێمانی، سەریهەڵدا. پەلی بۆ شارەكانی تریش هاویشت. بەڵام چەقی چالاكی چالاكەوانەكانی، سلێمانی و دەوروبەرێتی. دوای سلێمانی، لە گەرمیان بەهێز بوون.. دوای گەرمیانیش، لە راپەڕین و كۆیە.. لە هەولێریش باشبوون. لە دهۆك لاوازبوون. لە كەركوكدا، لە پەراوێز مانەوە.\nكاریگەرترین گورزی گۆڕان، لە سلێَمانی و گەرمیان بوو، بەنسبەت سكرتێری یەكێتیشەوە، لە سەرهەڵدانیانەوە، سەركەوتنیان لە كۆیەو لە كۆیەشدا، برازای مام جەلال بەرپرسی مەڵبەند بوو، سەركەوتنیان ئازاری هەبوو.\nكە جارێ لە هەناوی یەكێتیی دا بوون، سكرتێری یەكێتی و بەشێكی سەركردایەتیان، لەو باوەڕەدا نەبوون، جیاببنەوە (25) كورسی بهێنن.. هێنایان. لەو كاتەدا، كاریگەری گۆڕان دەركەوت. بەڵام، لە بەرئەوەی گۆڕان، سەرهەڵدانەكەی دواخست، كە سەرهەڵدان و چونە ناو هەڵبژاردنیان، هاوكات بوو. كاتیان كەم بەدەستەوەبوو، سیاسەتی جیاوازی سەردەمی سۆسیال-میدیا، باشتر بگەیەنن، هەر ئەو كاتە، نەوشیروان، هەڵەیەكی زەقی كرد كە، چەندین سەركردەی ناوداری گەندەڵكاری، بردە ڕیزەكانی گۆڕان.. ئەمەش بە خراپی لەسەریان شكایەوە. چونكە لەناو ئەو سەركردانەدا هەبوون، ناوبانگیان لە گەندەڵی هەبوو.. بەڵكو دەستەواژەی گەندەڵی بەهۆی ئەوانەوە كەوتە ناو ئەدەبیاتی سیاسییەوە.. كەچی چونە ناو گۆڕان.. گۆڕانیان پیس كردوو خۆیان پاك كردەوە.\nئێستا (13) ساڵە ئەم بزووتنەوەیە سەریهەڵداوە، وەك هەموو بزووتنەوەیەكی تر لە هەڵبژارندا.. هەڵبەزوو دابەزیان هەیە. لە دوەمین حزبی كوردستانەوە، بونەتە سێهەم.. لەوەش ئەچێ، دابەزن بۆ چوارەمیش.\nگۆڕان سیاسەتی بەرهەڵستی تاقی كردەوە. بۆ گۆڕینی سیستەم و خستنی یەكێتی و پارتی شكستی خوارد. بەڵام بۆ گۆڕانكاری فەلسەفەی سیاسی بەرهەڵستی لە هەموو لایەنەكانی تری بەرهەڵستی كاریگەرتر بوو. گەرچی گۆڕان لە وڵاتێكی زەمینەی لیبرالیەتی تیا نەبوو، ئەوپەڕی هەوڵیاندا لیبرالیزم تێكەڵاوی پۆپۆلیزم بكەن. هەتا لە بنەوە، پێگەی كۆمەڵایەتی یەكێتی سەرەتا هەڵتەكێنن.. دوای ئەوە پارتیش لاواز بكەن. بەڵام ساڵ دوای ساڵ دەركەوت ئەگەر زەمینەی لیبرالیزم لە ئارادا نەبێ.. فەلسەفەی لیبرالیزم تەنها ماوەیەك ڕەونەقی دەبێ.. سەرەنجام كارگەریی لاواز دەبێ.. پۆپۆلیزمیش.. لەسەرچاوەدا ئایدیۆلۆژیەتی نەبووە.. لەسەر هیلاكی دەرونی و ئاستێكی ئابوری دروستبووە.. بۆیە لە ناو گەلێكی سەربەخۆیی نەدیوی دیموكراسی بەدی نەهاتوودا.. پۆپۆلیزم، هەرگیز ڕەگ داناكوتێ، دوای گۆڕان.. هاوپەیمانی دیموكراسیش سەرنەكەوت لە پۆپۆلیستی. ئێستا.. نەوەی نوێش، لەناو بازنەیەكی داخراودا، تەراتێنێتی.\nلە دوای شكستی جەماوەری گۆڕان چاری نەما، تەنها چونە ناو حكومەت نەبێ. كە چووە ناو حكومەت بەنسبەت جەماوەری بە یاخی بوون پەروەردەركراوەكەی، شۆك بوو. لەو ساوە لە حكومەتیشن.. تەنها توانیویانە، بە كاوەخۆ، قسە لە گۆڕانكاری بكەن. كورتیەكەی:\nگۆڕان.. خەریكە لە هەردوو جەژنەكە دەبێت. نە جەماوەری وەكو جارانە.. نەحكومەتیش بەپێی بەرنامەی گۆڕان.. دەگۆڕدرێ.. چی بۆ گۆڕان ماوەتەوە؟ تەنها ئەوە ماوەتەوە، گۆڕان .. لەناو خۆیدا.. خۆی بخواتەوە.\nئەمساڵ.. باشترین كادرەكانی دەرەوەیان لێیان تەوەلابوون. ئەوەتانێ فراكسیۆنەكەی بەغداشیان، بەناوی هەڵوێستی جیاوازەوە.. لاساری دەكەن كۆبونەوەی جڤاتیان، كرایە شانۆیی لێك هەڵبەزین.. هەر ڕەوتێكیان لە ئاوازێك دەخوێنێ. ئەم بارگرژییە سەرەنجامێكی چاوەڕوانكراوی ناو بزووتنەوەكەیە، سەرەتاكەی لەسەر بنەمای ڕقەبەرایەتی دژی یەكێتی و مام جەلال دروست بوو.. سەرلێشێواوی لەناو رای گشتیدا لە كاتێك هێنایە ئاراوە كە موچە هەبوو. پرۆژەكان بە ڕێكوپێكی ئەنجام دەدران.. باری ئاساییشی كوردستان زۆر باشبوو.. ئازادی بیروڕا هەبوو.. كەچی گۆڕان.. بەو ڕقەبەرایەتییە هەم دەستكەوتەكانی نابوت كردو هەم مێژووی پێشمەرگایەتی و شۆڕشیشی سوك كرد. تەنانەت بوو بە مایەی ئەوەی پارتی بە هێز بێ..\nمەحاڵە گۆڕان.. سەردەمی زێڕینی نەوشیروان بگێڕێتەوە. جاران لە مام جەلال نەدەترسان ئێستا لە خزمەكانی مام جەلال دەترسن.\nبەدڵنیاییەوە، گۆڕان.. تەنها لەناو خۆیدا، دەگۆڕدرێ.. ناتوانێ كوردستان بگۆڕێ!


مەسرور بارزانی: راستكردنەوەی هەموو چەوتییەكانی رابردو كاتی زیاتر و هاوكاریی هەموولایەكی پێویستە\nشەوی هەینی 22-5-2020 مەسرور بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان پەیامێكی بڵاوكردەوە و باسی لە دۆخی ناهەمواری ئابوری و كارگێڕیی هەرێم كرد و رایگەیاند، حكومەت 27 ملیار دۆلار قەرزارە.\nئەمەش دەقی پەیامەكەیەتی:\nسەرەتا بە بۆنەی جەژنی رەمەزانی پیرۆزەوە پیرۆزباییتان لێدەكەم و هیودارام كاتێكی خۆش لە رۆژانی جەژندا بە سەر ببەن، داواشتان لێدەكەم بۆ پاراستنی خۆتان و كەسوكار و كۆمەڵگەكەتان، رێكارەكانی خۆپارێزی و رێنماییە تەندروستییەكان لەبەرچاو بگرن.\nوەك ئاگادارن هەرێمی كوردستان و زۆربەی وڵاتانی جیهان بە هۆی لێكەوتە ئابوورییەكانی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا و دابەزینی نرخی نەوت لە بازاڕەكانی جیهاندا، رووبەڕووی دۆخێكی سەختی ئابووری بوونەتەوە. ئەم دۆخە نەخوازراوە لە دەرەوەی ویست و خواستی حكومەتی هەرێمی كوردستانە. هەر لە سەرەتای دروستبوونی ئەم قەیرانەش ئێمە هەموو هەوڵێكمان داوە و بەردەوامیشین لە هەوڵەكانمان بۆ ئەوەی بارگرانیی لە سەر هاووڵاتییان كەم بكەینەوە.\nئێمە هەر لە سەرەتای دەستبەكاربوونی كابینەی نۆیەم، هەموو هەوڵێكمان خستە گەڕ بۆ چارەسەركردنی كێشەكان لە گەڵ بەغدا و لە هەمانكاتیشدا كارمان لە سەر ئەوە كرد، ئابووری هەرێمی كوردستان لە هەڕەشە و مەترسییەكانی پشت بەستن بە تاكە سەرچاوەیەكی داهات رزگار بكەین.\nبەشێكی زۆری ئەم دۆخە سەختە ئابوورییەش، ئەنجامی سیاسەتی هەڵەی تەنیا پشت بەستن بە داهاتی ناجێگیری نەوتە.\nلە بارەی پەیوەندیمان لە گەڵ بەغدا، ئێمە بە جیدیەتەوە هەنگاومان نا. هەر لە دوای دەستبەكاربوونمان لە مانگی تەممووزی ساڵی رابردوو، یەكەمین سەردانمان بۆ بەغدا بوو، هەموو ئامادەییەكیشمان بۆ چارەسەركردنی كێشەكان لە سەر بنەمای دەستوور دەربڕی و چەندین پێشنیازیشمان بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی تایبەت بە نەوت پێشكەش كرد، بەڵام بەداخەوە لە مانگی ئۆكتۆبەری ساڵی رابردووەوە، دۆخی بەغدا شڵەژا و سەرەنجام حكومەتی عێراق لە ژێر فشاری ناڕەزاییەتییەكانی خەڵك، دەستی لە كاركێشایەوە و ئیدی خۆی بە بەرپرسیار نەزانی بەرامبەر چارەسەركردنی ئەو كێشە و ماف و شایستە دەستوورییانەی هەرێمی كوردستان، كە لە ساڵی 2005ەوە جێبەجێی ناكەن. ئێستاش كە حكومەتی نوێی عێراق بە سەرۆكایەتی بەڕێز موستەفا كازمی دەستبەكار بووە، دووبارە ئامادەیی خۆمان بۆ چارەسەركردنی هەموو كێشەكان دەردەبڕین، بە جۆرێك كە ماف و شایستە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستان وەكو قەوارەیەكی فیدرالی دانپێدانراو لە دەستووری عێراقدا، دابین بكرێت. لە دوا هەوڵەكانیشماندا لەم ماوەیەدا، سێ جار شاندی حكومەتی هەرێم سەردانی بەغدای كردووە و لەم دانوستانانەش بەردەوام دەبین، تا بە ئەنجامێكی دادپەروەرانە و دەستوورییانە دەگەین.\nئەم قەیرانەی ئێستا، سوورترمان دەكات لە سەر درێژەدان بە ستراتیجی فرەچەشنكردنی سەرچاوەكانی داهات و لە هەمانكاتدا زیاتر هانمان دەدات بۆ بەردەوامبوون لە سەر درێژەدان بە پرۆسەی چاكسازی و چارەسەركردنی هەموو ئەو كێماسیانەی لە رابردوودا لە بواری كارگێڕی و داراییدا هەبووە. بەڵام هاووڵاتیانی خۆشەویستمان دەزانن ڕاستكردنەوەی ئەم هەموو چەوتییە و دامەزراندنی بنەمای ئابوورییەكی سەقامگیرتر، كاتی زیاتر و هاوكاریی هەموولایەكی پێویستە.\nوەك ئاگادارن لە چەند رۆژی رابردوودا، سەرپەرشتی كۆبوونەوەیەكی ئەنجومەنی وەزیرانمان كرد و پلانی رووبەڕووبوونەوەی قەیرانی داراییمان پەسەند كرد. هەروەها چەندین بڕیاری گرنگمان لە بارەی جێبەجێكردنی یاسای چاكسازی دەركرد، كە ئێمە هەر لە سەرەتای دەستبەكاربوونمان، جەختمان لە سەر گرنگیی ئەنجامدانی پرۆسەی چاكسازی كردووەتەوە، كە بەشێكی گرنگی كارنامەی كابینەی نۆیەمە.\nئێمە سوورین لە سەر بەردەوامبوون لە ئەنجامدانی چاكسازی و رێگریكردن لە بەهەدەردانی سامانی گشتی. بێگومان لە جێبەجێكردنی چاكسازیدا، بەرژەوەندیی خەڵكانێك كە سەرپێچی و گەندەڵیان كردووە دەكەوێتە مەترسییەوە، بۆیە هەوڵی پەكخستنی دەدەن و ئاستەنگی بۆ دروست دەكەن. بەڵام چاكسازی داواكاری زۆرینەی هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستانە و منیش لە بەرەی هاووڵاتییان دەمێنمەوە و بە پاڵپشتی هاووڵاتییانی خۆشەویست لە چاكسازی بەردەوام دەبین و هەرگیز لێی پاشگەز نابینەوە.\nبێگومان دەبێ چاكسازیش گشتگیر و سەرتاسەری بێت و هەمووان بگرێتەوە و نابێ هیچ كەس و لایەنێك لە پێناو پاراستنی بەرژەوەندی تەسكی حیزبی و شەخسی رێگری لە پرۆسەی چاكسازی بكات.\nلێرەدا داوا لە هەموو لایەنەكان دەكەم، بە گیانی هەستكردن بە بەرپرسیارێتی، هاوكارمان بن و یەكڕیزی ناوخۆیی بپارێزن و یارمەتیدەری حكومەتی هەرێمی كوردستان بن لە رێكخستنەوەی سیستەمی ئابووری و كارگێڕیی و چاككردن و بەرزكردنەوەی ئاستی خزمەتگوزارییەكان لە هەرێمی كوردستان.\nهەروەها بە تایبەتی داوا لە نوێنەرانی هەرێمی كوردستان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دەكەم، بەرژەوەندی تەسكی شەخسی و ململانێی حیزبایەتی بەلاوە بنێن و هاوهەڵوێست بن لە داكۆكیكردن لە مافە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستان. دۆخی سەختی دارایی هەرێم بەرئەنجامی چەندین هۆكاری سیاسی و مێژووییە. ئەمە جیا لە بڕینی بەشە بودجەی هەرێم لە لایەن حكومەتی عێراق و قەیرانی دارایی جیهانی، بەڵام ئەم دۆخە سەختە نابێ بكرێتە كەرەستەی ململانێی سیاسی و یەكترشكاندن و پەرتەوازەكردن و دابڕاندنی ناوچەكانی هەرێم لە یەكتر لە ژێر ناوی جۆراوجۆر.\nلە كارنامەی كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمدا، بە راشكاوی ئاماژە بەوە دراوە، حكومەتی هەرێمی كوردستان كار دەكات بۆ چەسپاندنی لامەركەزیەتی ئیداریی پارێزگاكان، كە گونجاو بێت لە گەل سیستەمی یاسایی و كارگێڕی هەرێمی كوردستان. هەروەها ئەرك و بەرپرسیاریەتی بە پێی یاسا و لە ژێر چاودێری سەرۆكایەتی حكومەت، دابەش دەكرێت، بۆ ئەوەی رێگری بكرێت لە ئەنجامدانی گەندەڵی و خراپ بەكارهێنانی دەسەڵاتی ئیداری و سەرهەڵدانی فرەچەشنی دەسەڵات لە دەرەوەی دامودەزگاكانی هەرێم. بۆیە ئێمە لە گەڵ لامەركەزیەتی كارگێڕین، بەمەرجێك لە چوارچێوەی پاراستنی قەوارەی هەرێمدا بێت.\nئێمە هەموو تواناكانمان چڕكردووەتەوە بۆ دابینكردنی بژێوی ژیانی هاووڵاتییان و مووچەی فەرمانبەران، لە نۆ مانگی دەستبەكاربوونی كابینەی نۆیەمیشدا، هەشت مانگ مووچە دراوە و تەنیا مووچەی مانگێك دواكەوتووە. چەندین بڕیاریشمان دەركردووە بۆ سووككردنی باروگوزەرانی خەڵكی كەمدەرامەت و ئەوانەی بە هۆی رێكارەكانی خۆپارێزی زیانمەند بوون. بەڵام بێگومان دەبێت خۆمان لە گەڵ هەر دۆخێكی نەخوازراودا، كە دێتە پێش بگونجێنین. بەپێی داهات و توانا داراییەكانی هەرێم پلانمان بۆ تێپەڕاندنی ئەم قۆناغە داناوە و بودجە و خەرجیی دامودەزگاكانی هەرێم و مووچەخۆران رێكدەخەینەوە و رەچاوی یاسای چاكسازی پەیوەست بەم بوارە دەكەین.\nلە گوتاری دەستبەكاربوونم لە پەرلەمانی كوردستان ئاماژەم بەوەدا، حكومەتی هەرێمی كوردستان چەندین ملیار دۆلار قەرزارە، كە بڕی 27 ملیار دۆلارە، بەشێكی زۆری ئەو قەرزانەش لە ئەستۆی حكومەتی فیدرالە، بە هۆی نەناردنی بودجەی هەرێمی كوردستان لەلایەن حكومەتەكانی پێشووی عێراق، هەربۆیەشە بەداخەوە حكومەتی هەرێم خاوەنی هیچ یەدەگ و پاشەكەوتێكی دارایی نییە، كەواتە ئیمە تەنیا پشت بەو سەرچاوە داراییانە دەبەستین كە مانگانە دێتە بەردەستمان، ئەمەش وادەكات لە هەر قەیرانێكی دارایی رووبەڕووی كێشە ببینەوە. ئەم راستییەش زۆربەی خەڵكی شارەزا لێی ئاگادارن و شتێكی شاراوە نییە، كەچی بەداخەوە زۆرجار ئەو راستییانە و هەموو پرسە سیاسی و نیشتمانییەكان پشتگوێ دەخرێن و تەنیا باسی مووچە دەكرێت، لە كاتێكدا هەمووشمان دەزانین سەرچاوەكانی مووچە چین.\nبۆ ئاگاداری ئێوەی بەڕێز، كاتێك داهاتی مانگانەی فرۆشتنی نەوت 700 ملیۆن دۆلار بوو، لەم بڕە داهاتە زیاتر لە 400 ملیۆن دۆلاری بۆ تێچووی دەرهێنانی نەوت و گواستنەوەی و دانەوەی قەرزەكان خەرجكراوە و ئەوەی بۆ خەزێنەی حكومەت گەڕاوەتەوە، تەنیا 300 ملیۆن دۆلار بووە. هەروەها تەنیا 383 ملیۆن دۆلاریش وەك بەشە بودجەیەك لە بەغدا دەهات، بەڵام ئەو پارەیە بەشی مووچەی مووچەخۆرانی هەرێمی نەدەكرد و ناچار رێژەیەكی بەرچاوی داهاتی ناوخۆش وەك تەواوكەری پێوستیی مووچە خەرج كراوە. وێڕای ئەمەش خەرجیی پێویست بۆ بەڕێوەبردن و خزمەتگوزارییەكان لە داهاتی ناوخۆ دابین كراوە و ئینجاش مانگانە 60 ملیۆن دۆلار كورتهێنان هەبووە. ئێستاش نرخی نەوت زۆر دابەزیوە، بۆ نموونە لە مانگی رابردوودا كۆی داهاتی فرۆشتنی نەوت كە بۆ خەزێنەی حكومەت گەڕاوەتەوە، تەنیا 30 ملیۆن دۆلار بووە، داهاتی ناوخۆش نزیكەی 60 ملیۆن دۆلار بووە و ئەو بەشە بودجەیەی لە بەغداش دێت دواكەوت .\nبێگومان ئەم دۆخە سەختە داراییە، نەك هەر هەرێمی كوردستان، بەڵكو هەموو جیهانی گرتووەتەوە و تەنانەت هەندێ وڵاتیشی تووشی داڕمانی دارایی كردووە.\nئاشكرایە لە خەرجكردنی داهاتی هەرێمی كوردستاندا، نادادپەروەرییەكی زۆر و بێ پلانی هەبووە 80%ی داهاتی هەرێمی كوردستان بۆ مووچەخۆران تەرخانكراوە، مووچەخۆرانیش 20%ی دانیشتووانی هەرێمن. ئەم رێژەیەی مووچەخۆران بە پێی ستانداردە باوەكان چەندین بەرابەری پێداویستییەكانی هەرێمە.\nلە باشترین بارودۆخی داراییدا، لە بودجەی هەرێم 15%ی بۆ خەرجییەكانی بەڕێوەبردن و خزمەتگوزاری تەرخان كراوە و تەنیا كەمتر لە 5% بودجە بۆ پەرەپێدانی وڵات دەمێنێتەوە.\nلەم دابەشكارییە ناتەواوەی بودجەی هەرێمدا، هیچ لێكدانەوەیەك بۆ ئایندە و نەوەكانی داهاتوو نەكراوە. بێگومان ئەم وڵاتە تەنیا بە مووچەدان پێشناكەوێت، بەڵكو پێویستیمان بە ژێرخانێكی پتەوتر هەیە. ناكرێ هاووڵاتی مووچەی هەبێت، بەڵام ئاو و كارەبای نەبێت، قوتابخانەی باشی نەبێت، نەخۆشخانەی نەبێت، ڕێگەوبانێكی باشتری نەبێت، بە گشتی كێشەی نەبوونی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەكانی هەبێت.\nحوكمڕانی تەنیا دابەشكردنی مووچە نییە، بۆیە دەبێت هەموومان پێكەوە بە هاووڵاتی و حكومەت و لایەنە سیاسییەكانەوە، بڕیارێكی یەكلاكەرەوە بدەین، بە جۆرێك گەر لە دۆخێكی باشی ئابووریشدا بین، نابێت هەموو توانا داراییەكانمان بۆ مووچە تەرخان بكرێت، پێویستە بەشێكی بەرچاوی بودجە بۆ پێشخستنی خزمەتگوزارییەكان و ژێرخانی ئابوورییمان بێت.\nهیچ حكومەتێك ناتوانێت تەواوی هاووڵاتیانی لە سیستەمی ئیداریدا دابمەزرێنێت و مووچەیان بۆ دابین بكات، بەڵكو تەنیا بە پێشخستنی ژێرخانی ئابووریمان و پەرەپێدان بە وەبەرهێنان، دەرفەتی كاری زیاتر دەرەخسێندرێن، كەواتە دەبێت داهات و سەرمایەی وڵات لەم ئاراستە راست و ڕەوایەدا خەرج بكرێت. دەبێت هەموومان پێكەوە پلانمان بۆ دەرچوون لەم سیستەمە داراییەی ئێستا هەبێت. ئەمە بڕیارێكی ئاسان نییە، بەڵام بۆ هەرێم بڕیارێكی چارەنووسسازە لە نێوان دوو ڕێگەی پێشكەوتن و پاشكەوتندا. ئەم بابەتە بۆ هەنگاونان بەرەو داهاتوویەكی گەشتر بۆ هەرێم زۆر گرنگە و نابێت ببێت بە كەرەستەی ململانێ و موزایەدەی سیاسی.\nئەم دۆخە سەختەی ئێستا كە بە پێی پێشبینی شارەزایان رەنگە تا ماوەیەكی دیكەش بەردەوام بێت. لە هەموومان دەخوازێت هاوكار و یارمەتیدەر بین بۆ تێپەڕاندنی و سووككردنی دۆخی ژیانی هاووڵاتییانی كەمدەرامەت. لێرەدا دڵنیاتان دەكەمەوە، حكومەت هەر لە سەرەتای دروستبوونی ئەم قەیرانە، پلانی دابینكردنی ئاسایشی خۆراك و دەرمانی دانا، هەر بەپێی ئەو پلانە لە كۆگاكانی حكومی و كەرتی تایبەت، لانیكەم تا كۆتایی ئەمساڵ پێداویستی خۆراك و دەرمان دابین كراوە و كێشەی خۆراك و دەرمان لە بازاڕەكانی هەرێمی كوردستاندا دروست نابێت. ئەمە جیا لەوەی ئاڵوگۆڕی بازرگانی بە تایبەت لە بواری خۆراك و دەرمان بەردەوامە. هەر لە چوارچێوەی ئەو پلانەدا حكومەتی هەرێم جیا لە بەشە خۆراكی مانگانەی هاووڵاتیان، لە ماوەیەكی نزیكدا، دەست دەكات بە دابەشكردنی خۆراك بە سەر خانەوادە كەم دەرامەتەكان.\nئێمە لە هەرێمدا زوو دەستمان بە رێكارەكانی خۆپارێزی كرد، چونكە خۆپارێزی باشترین چارەسەرە. سوپاسی پێگیری و پابەندبوونتان دەكەین، بەڵام لەم رۆژانەدا هەست دەكرێت پابەندبوونەكان سستیی تێكەوتووە، ئێمە لە سەختیی بار و گوزەرانتان تێدەگەین، بەڵام دەبێت بزانین لە هەموو جیهاندا مەترسیی ئەم پەتایە بەردەوامە، دەبێت رێكارەكانی خۆپارێزی لە ئاستی تاكدا، وەك بەكارهێنانی دەمامك و شوشتنی دەست و خۆ دوورگرتن لە قەرەباڵخی بەردەوام بێت. هەر كەسێك پابەند نەبێت، بەرپرسیار دەبێت لە دروستكردنی مەترسی لە سەر خۆی و كەسوكاری و هەموو هاووڵاتییان.\nبە شایەتی رێكخراوی تەندروستی جیهانی و خەڵكێكی زۆر، ئەزموونی حكومەتی هەرێم لە جێبەجێكردنی رێكارەكانی خۆپارێزیی و رێنماییە تەندروستییەكان زۆر سەركەوتوو بوو، بەڵام بەداخەوە خەڵكانێك هەوڵ دەدەن ئەو هەوڵانە كەمبایەخ و ناشرین بكەن. سەڕەڕای هەموو ئەو قەیران و فشارانەی رووبەڕووی حكومەتی هەرێم بوونەوە، بەڵام لە رووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنادا، نموونەیەكی زۆر سەركەوتووی نیشاندا .لێرەدا ئێوەی هاووڵاتییانی خۆشەویست دڵنیا دەكەمەوە، كە حكومەتی هەرێم لە هەموو كەس و لایەنێك زیاتر لە خەمی ژیان و بژێوی ئێوە دایە، بۆیە هیوادارم نەكەونە ژێر كاریگەری دروشم و پڕوپاگەندەی ناڕاست و ناواقیعی.\nئێمە گوێ لە هەموو رەخنە و تێبینیەكانی ئێوە دەگرین و داواكارییە واقیعی و مەنتیقییەكانیش لە بەرچاو دەگرین و لێیان تێدەگەین، بەڵام لە هەمانكاتدا پێویستە ئێوەش تێگەیشتنی تەواوتان بۆ ئەم دۆخە سەختەی ئێستا هەبێت.\nسوپاسی خۆڕاگری و قوربانیدانتان دەكەم و دڵنیاشم بە پشتیوانی خوای گەورە و ئێوەی بەڕێز، ئەم دۆخە نالەبارەش تێدەپەڕێنین و كوردستان بەرەو گەشانەوە و بووژانەوە هەنگاو دەنێتەوە، ئەو كاتەش شەریكی سەركەوتن و دەسكەوتەكان زۆر دەبن.\nلە كۆتاییدا دووبارە جەژنتان پیرۆز بێت و داواتان لێدەكەم پابەندبن بە خۆپارێزی و رێنماییە تەندروستییەكان، چونكە خۆپارێزی ئەركێكی نیشتمانیی و ئایینی و مرۆڤایەتییە.


وتووێژ:ڕادەدار - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nهاوڕێیان لە کتێبەکانی باشوور بۆ (چندجملەای) Polynomial ڕادەدارـیان داناوە، بۆ تێرم (جملە)، ڕادە. هەر وەک دەزانن، وتاری ئامانج(Limit)ـمان گۆڕی بووەتە ڕادە، ئێستا دوو چەمکی جیاواز یەک ناویان هەیە، تووشی کێشە بووینە، ناکرێ هەردووکیان ڕادە بن! لە فەرهەنگی زانستی تاریق وەیسی پۆلینۆم و چەندفورموولەیی نووسیوە بۆ Polynomial. ڕادەش تێرمی ئینگلیزی وەک خۆی داناوەتەوە. بە ڕای ئێوە چ بکەین؟ Şûşe وتووێژ ١١:٣٣، ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)\nنازانم بۆچی Limit گۆڕدراوە بۆ ڕادە! لە باشوور ھەر دەڵێن «ئامانج». گەر شتێکی گونجاو نەدۆزرایەوە، دەبێ پەڕەیەکی ڕوونکردنەوەیان بۆ دروستت بکەین و وتارەکانیش یەکێکیان یان ھەردووکیان لەناو جووت کەوانەیەکدا ڕوونکردنەوەیان بۆ بدەین. -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٢:٢٢، ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)\nبە ڕوونکردنەوە کێشەکە چارەسەر نابێت، @ئارام بکر: ناکرێت لە هەموو دەقەکاندا ڕوونی بکەینەوە، ئەو دوو زاراوە هەردووکیان لە بیرکاریدان، ڕوونکردنەوە هەڵە نەکەم کاتێک دادەنرێت کە لە دوو لقی جیا یەک ناو هەبێت. دەڵێن لە بیرکاریدا ئەوایە و بۆ نموونە زمانناسیدا بەم شێوە. ئێستا حد چندجملەای ها باسێکە لە بیرکاریدا، ڕێک لەپەنای یەک هاتوون! بەپێی ئەو ناوانەی لێرە دانراون، دەبێتە ڕادەی ڕادەدارەکان! ڕادەی یەکەم Limit ـە و ڕادەی دووهەم مەبەست تێرمـە. دەبێت یەکیان بگۆڕین. یان ئامانج وەک خۆی دانێینەوە یان بۆ Polynomial ناوێکی تر دانێین. لە وتووێژی ئامانجیش هاوڕێیان باسیان کرد، ڕادە گونجاوترە بۆ (Limit)، با هاوڕێیانی وتووێژ:ڕادە (ماتماتیک) بانگ بکەینەوە بزانین ڕای ئەوان @Serchia:، @Pirehelokan:، @Calak:، چییە؟ Şûşe وتووێژ ١٢:٤٦، ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)\nببوورە! من شتێکم بە مێشکدا نایەت. سپاس. -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٤:١٣، ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)\nبۆ بەرانبەری (Limit) پێشنیازی (سنوور) دەکەم، ھەڵەنەبم لە کتێبەکانیش بینیومە. سەرچیا — ١٦:٤٤، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)\nکتێبەکان ڕاستن، ئامانج تەواوە، ویکیپیدیا مەوسوعەیە نەک شوێنی زیادکردنی وشە و زانیاری کەس. کە وشەکە نەبێ شتێکی ترە. هیوا (لێدوان) ٠٦:٤١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:ڕادەدار&oldid=589976»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٦:٤١ی ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ نوێ کراوەتەوە.


بایگانی‌های وێنە - فرخ نعمت پور\nبراوەی یەکەمین خەڵاتی کتێبی کورد د. ئیبراھیم یونسی\nرۆمانی “بالەندەی بریندار، ماسی سەرسام” نوسینی فەڕۆخ نێعمەتپوور وەکوو براوەی یەکەمین خەڵاتی کتێبی کورد د. ئیبراھیم یونسی هەڵبژێردرا. بۆنی بە پێز و خۆشی هاوڕێیەتی و لەیەک گەیشتن توانی هەزاران کیلومەتر ببرێ و، بەم شێوەیە من هەست بە هیچ چەشنە دوورییەکی رۆحی لە ئێوەی خۆشەویست نەکەم. بۆ ئازیزان و بەرپرسانی ‘خەڵاتی دکتۆر ئیبراهیم یونسی’ بۆ هەموو […]\nفرخ نعمت پور 12/03/1395 0 لێدوان 28 بازدید زۆرتر...\nگۆڤاری قەڵەم، گۆڤارێکی رۆشنبیری گشتی و هزری سەربەخۆیە، ئەنجومەنی قەڵەمی کوردستانی ئێران دەری دەکات. مجلە قلم زیر انجمن قلم کردستان ایران منتشر میشود. ئەم گۆڤاره بە شێوەی pdf داگرە : گۆڤاری قەڵەم – ژمارە 6\nفرخ نعمت پور 01/12/1378 0 لێدوان 25 بازدید زۆرتر...\nفرخ نعمت پور 01/01/1370 0 لێدوان 20 بازدید زۆرتر...


12/24/2020 6:13:00 PM 240 جار خوێندراوەتەوە\nوەها دیارە ئێمە لاوازتر و پەرتەوازەتر و برسی تر دەبین لە ساڵی داهاتودا. ئایا ئەمە کۆتاییمان پێدەهێنێت، بە هیوام نەخێر.\nساڵی داهاتو لە ئاستی دونیادا بە هەمانشێوە ناسەقامگیر و ئاڵۆزتر دەردەکەوێت، پەیوەندی چین و ئەمریکا ساڵێکی زۆر خراپی تێپەڕاند. ساڵی داهاتو بە ئاسانی ئاسایی نابێتەوە. شی چین بەرەو ناسیونالیزم دەبات، ئەمە پەیوەندی لە گەڵ زۆر وڵاتاندا خراپ کردوە.\nزۆر وڵات کاریگەر دەبن بەم ململانێیە، لە نێویاندا عێراق و کوردستانیش. هەندێک وڵات هەوڵدەدەن جێگای چین بگرنەوە بۆ بازاڕەکانی رۆژئاوا لە بەرهەمهێنانی کاڵای باش و هەرزان، وەک فلیپین و مەکسیک و تورکیاش هەوڵی ئەمە ئەدا، بەڵام دۆخی ئاسان نیە.\nهەوڵی تورک بۆ بونی کارت لە سەر هەموو مێزێک راستەوخۆ کاریگەری هەیە لە سەر دۆخی ئێمەی کورد لە سێ پارچەی کوردستاندا. ساڵی داهاتو بە هاتنی بایدن ئەم دۆخە رەنگە ئاڵۆزتربێت.\nعێراقی هەژار زیاتر دەبێتە گۆڕەپان، هێزەکانی ناوی هەوڵی زیاتری دزی دەدەن، چونکە دۆخەکە سەختتر دەبێت و دۆخی کورد لە نێوان تەسلیمبون و دابڕاندایە. ئەمەریکا لە ناوچەکە بێدۆست تر دەبێت. زیاتر لە ئاوەکان و ئاسماندا بونی دەبێت.\nکورد دەتوانێت سود لە ئەمە وەربگرێت، بەڵام نەک هەوڵ بدات بۆ شەڕی کورد و کورد.\nهێزە کوردیەکان لە دودڵییەکی کوشندەدا دەبن، ناتوانن بە ئاسانی وەڵامی ئەو پرسیارە بدەنەوە: ئایا کەمکردنەوەی گەندەڵی لاوازمان دەکات یان بەهێز؟ هەتا وەک حیزب و هێز بیربکەنەوە ئەوا ئەو وەڵامە زاڵ دەبێت کە دەڵێت، گەندەڵی پێویستە بۆ مانەوە.\nئەمەش بنەمای ئەو بەڵایەیە کە کاتێک خەڵك داوای حوکمرانی باش دەکات، نوخبەی سیاسی کوردی ئەو داوایە بە مەترسی دەبینێت.


چالێنجی دار، مەرگی دارستان\nساڵێ پێش ئێستا هەربەرپرسەو لەباخچەیەكدا چالێنجێكی بێتامی هاوڕێكەی دەكرد بۆ ناشتنی دارێك، ئێستا بەبەرچاوی هەموانەوە دارستان گڕدەگرێ‌و كەس چالێنجی كوژاندنەوەی سوتانی دارێك ناكا. كە ناتتوانی دارستان بپارێزی، ناشتنی درەختێك بۆ ڕیایی و وێنەگرتن، چ سودی هەیە؟ كە لەزمانی درەخت نەزانی، لەزمانی سیاسەت‌و لەزمانی مرۆڤیش تێناگەن. بەرپرسێ وتی: (پڕۆژەمان هەیە بۆ سەوزكردنی شاخی گۆیژە) بەبەرچاوی هەموانەوە گۆیژە دەسوتێ، ئیدی پرۆژە چ سود و چالێنچی بێتام چ فایدە؟\nشاخی گۆیژە سوتا یان سوتانتان؟ لایەكی گۆیژە بۆ پرۆژەی نیشتەجێبوون‌و شوێنی بازرگانە تازە هەڵتۆقیوەكانە بۆ پڕكردنی گیرفان، لایەكەی تری گۆیژەش كە سەوزایی نەما زۆرن ئەوانەی لە جێی هەر درەختێك مەلهایەك و لەجێی هەر سنەوبەرێك قومارخانەیەكی تێدا دروست بكەن.\nدەبوو لە تەنیشت هەر بەرپرسێكەوە دارێكمان بناشتایە تا ژینگە پیس نەبێت، كەچی بەرپرسی گەندەڵ تا دێ زۆرو درەختەكانیش تادێ كەم. چ جەهەننەمێكە ئەو خاكەی سیاسی گەندەڵی زۆرە و درەخت و سەوزایی كەم.\nنەك دارستان، لە مێژە هەموو شت دەسوتێ، لە دەرونی هەژارانەوە بۆ هیوای گەنجان، لە ئومێدی خەڵكەوە بۆ ئایندەی نەوەكانمان، دەمێكە هەموو شت دەسوتێ، كە دارستان ئاگری گرت، لەگەڵیا هەموو شت دەسوتێ.\nكە دارستان ئاگری گرت، شوێن نامێنێ بۆ ژوانی عاشقان، ئاخر ئەوان دەیانەوێت هەموو بچین بۆ سۆزانیخانەكانیان، كە دارستان ئاگری گرت، كە سەوزایی نەما، نەوەیەكی بێزەوق و دەرون پڕ لە گڕو سوتان دروست دەبێ، نەوەیكی دەرون خاڵی لە گوڵە كێویلە و بۆنی سنەوبەر. كە دارستان ئاگری گرت، زەمین دەبێ بە جەهەننەمێكی گەورە، كە سەوزایی نەما هەموو دەبین بەو شەیتانەی هەناسەمان هەڵاوی گڕی لێ دەردەچێ.\nجارێك شێركۆ بێكەش وتی: كە دارستان ئاگری گرت، داری بێلایەن كامەیە تا نەسوتێ؟


بەڕێوەچوونی چالاکییەک بە بۆنەی ساڵیادی دامەزاراندنی ئەنجومەنی سەوزی چیا – کوردستان و کورد\nبەڕێوەچوونی چالاکییەک بە بۆنەی ساڵیادی دامەزاراندنی ئەنجومەنی سەوزی چیا\nبە بۆنەی ٢١ەمین ساڵیادی دامەزراندنی ئەنجومەنی ژینگەپارێزیی “سەوزی چیا” لە مەریوان چالاکییەکی شاخەوانی بەڕێوەچوو.\nڕۆژی دووشەممە، ٢٩ی بانەمەڕی ١٣٩٩ی هەتاوی بۆ ڕێزلێنان لەچالاکیەکانی ئەنجومەنی “سەوزی چیا” لە ٢١مین ساڵیادی دامەزراندنیدا، و وەفایەک بۆ شەریف باجوەر و هاوڕێیانی، گرووپی شاخەوانی “ماهور” لە مەریوان چالاکییەکی بەڕێوەبرد.\nلەو چالاکییەدا لە لایەن بەشێک لە شاخەوانانی ئەم شارە لە “سێف خوارو” بۆ سێ ڕێیانی ” نەچێ” بە دروشمی یادێک لە دڵسۆزانی ژینگە شەریف باجوەر و هاوڕێیانی و هەموو ژینگەپارێزانی وڵات بەڕێوەچوو.\nئەنجومەنی سەوزی چیا کە یەکێک لە ئەنجومەنە چالاکەکانی شاری مەریوانە تەمەنێکی پڕ لە سەروەری، هەوراز و نشێو و پڕ لە دەسکەوت و بارهێنانی تێپەڕاندووە و ئەندامانی ئەو ئەنجوومەنە سەلماندویانە کە ژینگەپارێزی خەباتە و خەباتیش ژیانە.\nلەم پێوەدنییەدا ئەنجومەنی “سەوزی چیا” لە ڕاگەیەندراوێکدا باسی لەوە کردوە با یادی ۲۱ ساڵەی چیای سەوز بکەین بە بیانوویەک بۆ پاراستنی ژینگە و نیشتمانمان و بتوانین بە هاوکاری یەکتر کوردستان ئاوەدان بکەینەوە.\nهەروەها دەڵێن هاوڕێیانی ئێمە لە ئەنجومەنی سەوزی چیا هەوڵیانداوە بە نرخی گیانیشیان بووبێت نیشتمان و زاگرۆسەکەیان بپارێزن، شەریفانە گیان بدەن تا ئومێدی ژین لە نێو دڵی بەرە و وەچەی ئێستا و داهاتووی کوردستان بنێژن.


ده‌رچوانی 12ی ئاماده‌یی له گردبوونه‌وه ناڕه‌زاییه‌كانیاندا به‌رده‌وامن\nrebwar 21/10/2018 - 14:02 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/كوردستانی\nدژ بە نەهاتنەوەى ناوەکانیان؛ دەرچوانی ١٢ی ئامادەیی لە شاری هەولێر گردبوونەوەی ناڕەزایەتییان ئەنجامدا و لە بەردەم وەزارەتی خوێندنی باڵا گردبوونه‌وه.\nئەمڕۆ (یەکشەممە، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨) دژ بە نەهاتنەوەى ناوەکانیان لە هیچ زانکۆ و پەیمانگایەکی هەرێمى كوردستان، دەرچوانی ١٢ی ئامادەیی گردبونەوەیان سازکردووە و بەشێک لەو خوێندکارانە دەڵێن ، خوێندکارانی خولی دووەم زیانی زۆریان پێگەیشتووە و بەشێکی دیاریان لە زانکۆکان وەرنەگیراون سەرباری ئەوەى نمرەکانیان بەرزبووە.\nئاماژەیان بەوەش کردووە، ئەگەرچی سکاڵایان تۆمار کردووە بەڵام وەڵامی سکاڵاکانیان نەدراوەتەوە.\nسەرباری بڕیارەکەی وەزارەتی خوێندنی باڵا بۆ زیادکردنی ١٦ هەزار کورسی خوێندن لە زانکۆ و پەیمانگاکان بۆ دەرچووانی دوانزەی ئامادەیی، ماوەی چەند رۆژێکە بەشێک لە دەرچووانى ١٢ى ئامادەیی لە هەولێر و دهۆک و گەرمیان و سلێمانی گردبوونەوەی ناڕەزایەتی ئەنجام دەدەن.\nبەشێک لە دەرچووان ئاماژە بەوە دەکەن کە پێویستە بڕیاری وەرگرتنی ڕیژەی ٧٠% بۆ خولی یەکەم و ٣٠% بۆ خولی دووەم هەڵبوەشێنرێتەوە، چونکە وەک خۆیان دەڵێن ناهەقی بەرامبەر دەرچووانی خولی دووەم کراوە، "خولی دووەم هیچ حسابێکی بۆ نەکراوە و جیاوازی نێوان خولی یەکەم و دووەم ٢٠ نمرەیە".\nهەفتەی رابردوو وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی ھەرێمی کوردستان ئەنجامی وەرگرتنی فێرخوازانی لە زانکۆ و پەیمانگاکانی بڵاوکردەوە.\nئەنجامەکەش ناڕەزایی بەشێک لە فێرخوازانی دەرچووی ١٢ی ئامادەیی لێکەوتەوە بۆیە وەزارەتى خوێندنى باڵا بڕیاریدا دەرچووان بە شێوازى ئەلیکترۆنى و ئۆنلاین فۆرمى سکاڵا پێشکەش بکەن، کاتژمێر ١٢ى شەوی رابردووش\nواده‌ی تۆماركردنی سكاڵاكان كۆتایی هات .


ڕووقایمی و پەند وەرنەگرتن\n2021-09-27 [03:18 AM]\nلە سەرەتای بانگەشەی ھەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق، پارتی دیموکراتی کوردستان بڕیاری دا، ھەڵمەتەکانی لەسەر بنەمای بیرخستنەوە و پیشاندانی دەستکەوتەکانی و بەڵێندان بێت بە دەنگدەران کە ھەرچی لە دەستی بێت دەیکات تا کوردستان بەھێزتر و سەقامگیرتر و ژیانی خەڵکەکەی باشتر بێت، خۆی لە شەڕی ئیعلامی لابەلا و شکاندنی بەرامبەرەکانی دووربگرێت، تا ئەمڕۆش ھەروای کردووە و دەکات.\nئەم بڕیارە بنچینەیی و نەگۆڕەی پارتی، لە متمانە بەخۆکردن و ناسینی جەماوەرەکەی و ڕێزگرتنی ئاست و زەینی خەڵکی کوردستانەوە سەرچاوەی گرتووە. پارتی ھەمیشە پێیوایە، شکاندن و تەخوینکردنی ئەم و ئەو، با ھێندێکیشیان لەباریاندا بێت، ڕێگەیەکی درووست نییە بۆ بەدەستھێنانی دەنگی خەڵکی کوردستان، بگرە ھەڵوێستە نەتەوەیی و نیشتیمانی و دەستکەوتەکانی سەر ئەرزی واقیع و، بەرزکردنەوەی ئاستی ژیانی خەڵک و پاراستنی کەرامەت و سەروماڵیان، کورترین ڕێگەیە بۆ بەدەستھێنانی متمانەی ئەو خەڵکە. جیا لەوەی شەڕەدەمی ئیعلامی و خۆ بەھەمووشتزانین وبەھیچنەزانینی ئەوانی دیکە، نە ڕاستە و نە لەگەڵ مەزاجی گشتیی خەڵکی کوردستاندا دێتەوە.\nکەچی بەداخەوە، دیسان وەک پیشەی ھەمیشەییان، لایەنێک، لەم ھێمنی و خۆدوورگرتنەی پارتی لەباسکردنی ئەوان، تێناگات و بگرە دەیقۆزێتەوە بۆ ھێرشی ناڕەوا و بوختانکردن بە پارتی.\nئەم دوو ئەلفە، بۆ وەڵامی ھەموو ئەوانە نییە، بەڵکو بۆ دەرخستنی بوختان و نامەسئوولییەتی ئەو کەسانەیە کە لە برێتی ئەوەی خۆیان بە خەڵک بناسێنن تا دەنگیان پێ بدەن، دەیانەوێت لە ڕێی بووختانکردن بە پارتییەوە خەڵک لە خشتەبەرن و، زۆر بە ڕووقایمی باسی نیشتمانپەروەریی و بەتەنگەوەچوونی ژیانی خەڵک و شکاندنی بەرانبەرەکانیان دەکەن.\nسەیرە لای ئەو کەسانە، کوردایەتی و نیشتمانپەروەریی؛ خزمەتکردنی ئەجێندای دوژمنان و دڵخۆشکردنیان، ھەوڵدانی بێوچان بۆ لەتکردنی ڕیزی نیشتمانی و تەسلیمکردنەوەی کەرکووک و نیوەی خاکی کوردستانە، کەچی ھەوڵدان بۆ سەربەخۆیی کوردستان لە چوارچێوەی ڕیفراندۆمێکی یاسایی و سەرتاسەریی کوردستاندا بە خیانەت دەزانن!! ئەرێ ئەوە چ ڕووقامییەکە، پاراستنی کەرکووک بە خیانەت و تەسلیمکردنەوەی بە کوردایەتی بزانن؟! مرۆڤ نازانێت چۆن باسی ئەوانە بکات کە خەڵکانێکیان کاندید کردووە ( نۆتی شەجاعە)ی ئەنفالیان وەرگرتووە کەچی ئێستا بۆ سواڵی دەنگ حەوت حەوت باسی تاوانەکانی ئەنفال دەکەن!! کۆمەڵگەی کوردستانیان بە ئاسۆیی و ستوونی نەک دابەش، بگرە ئەنجنئەنجن کردووە، کەچی ھیچ شەرم ناکەن و خۆ بەخەمخۆری خەڵک و ھاوبەشی ئێشوئازارەکانی دەردەخەن!!\nسووربوونی ئەو ڕووقایمانە لەسەر دووبارەکرنەوەی تەجرەبەی فاشیلی پەلاماردانی پارتی وەک تاکە ڕێگەیەک بۆ سواڵی دەنگ، دەیسەلمێنێت نەزانیشن. ئاخر ھیچ پەندێکیش لە مێژوو فێرنەبوون و نابن. تا ئەمڕۆ، نازانن کە چییان لە پەلامارەکانی پێشوو دەستکەوتووە، ئەمجارەش لەوە زیاتریان دەست ناکەوێ. بووختان و ھێرشە ئیعلامییەکانیان، چەند پەلاماری ناحەقی پارتییە، ھێندەش سووکسەرنجدانی خەڵکی کوردستانە. خەڵکی کوردستان زۆر لەوە ھۆشیارتر و زەینیان ڕوونترە کە ئەوانە تێیگەیشتوون.\nنازانن، دەستکەوتی خەڵک و ھەڵوێستی نیشتیمانیانە، پەیژەی سەرکەوتنن، نەک پەلاماری ئیعلامی و بووختان و تەخوینکردنی خەڵکی دیکە. نازانن، مێژوو و ڕووداوەکانی، تۆمارکراون و تەواو، بە ھەراوزنا نایەنە گۆڕین، باشترە ئەوان خەریکی ماڵی شێواوی خۆیان و کۆکردنەوەێ پارچەکانیان بن نەک پەلاماردان و چەواشەکاری.\nجوانیان گوتووە: گەر شەرمت نەکرد، چ دەکەی بیکە.


هەڕەشەیەکی تووند لە فیفاوە بۆ یانەکانی سوپەرلیگ\n2021-04-20 [11:10 AM]\nفیدراسیۆنی تۆپی پێی جیهان ( فیفا)، هەڕەشەیەکی تووند لەو یانانە دەکات کە بەشداری لە سوپەرلیگدا دەکەن.\nجیانی ئینفانتینۆ، سەرۆکی فیدراسیۆنەکە لەلێدوانێکی رۆژنامەڤانیدا رایگەیاند، " دەبێت بە روونی قسەبکەن و ئەوان لە فیفا بەهیچ شێوەیەک لەگەڵ ئەنجامدانی پاڵەوانێتی سوپەرلیگی ئەوروپی نین، ئەمە هیچ گومانێکی تێدانییە".\nسەرۆکی فیفا زیاتر گوتی " ئەو یانانەی بەشداری لە پاڵەوانێتییەکەدا دەکەن، دەچنە دەرەوەی فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئەوروپا و جیهان، ئەوە نییە کە هەردووکیان بکەیت، بەڵام کاتێک بڕیاری رۆیشتن دەدەن، پێویستە دەرئەنجامەکانیشی قبوڵ بکەن".\nجیانی دەڵێت " فیفا دامەزراوەیەکی دیمۆکراسییە و هەموو لایەنێک دەتوانێت رای خۆی پێشانبدات، بەڵام بە رێزەوە".\nسەرۆکی فیفا گوتی " 16 ساڵ لەگەڵ یۆفا کارمکردووە، بۆ پاراستنی بنەماکانی تۆپی پێ و لەسەر ئەوە بەردەوامدەبین".\nئینفانتینۆ لەبارەی مۆندیالی 2022ـی قەتەرەوە قسەیکرد و گوتی " قەتەر کاری زۆری بۆ پاراستنی مافی مرۆڤ کردووە و مۆندیالی ئەو وڵاتە دەبێت باشترین مۆندیال لە مێژوودا"\nقسەکانی سەرۆکی فیدراسیۆنی تۆپی پێی جیهان لە کاتێکدایە، رۆژی دووشەممە فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئەوروپا رایگەیاند، ئەو یاریزانانەی بەشداری لە پاڵەوانێتییەکەدا رێگەیان نادرێت بەشداری لە پاڵەوانێتییەکانی یۆرۆ و مۆندیالدا بکەن.


گوڵه‌ن: کوده‌تای تورکیا ساخته بوو - Mehr News Agency\n19 tîrmehê 2016 - 08:55\nNews Code 4378\nگوڵه‌ن: کوده‌تای تورکیا ساخته بوو\nفه‌تحوڵا گوڵه‌ن، ڕێبه‌ری ڕه‌وتی گوله‌نی دژبه‌ری ده‌وڵه‌تی تورکیا له‌گه‌ڵ تۆمه‌تبار کردنی به‌رپرسانی ئه‌م وڵاته له وێنا کردنی درۆزنانه‌ی کوده‌تا، ڕایگه‌یاند که ئه‌م کوده‌تایه نمایش و ساخته‌ی ده‌ستی ده‌وڵه‌ته.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر له یۆرۆنیوز، فه‌تحوڵا گوله‌ن، دوڵه‌تی تۆمه‌تبار کرد و وتی که ئه‌م کوده‌تایه شتێکی ساخته بوو و ده‌وڵه‌تی تورکیا خۆی وه‌ڕێخست.\nگوله‌ن وتی: وێنه‌ی گه‌وره‌تر له‌مباره‌وه به ڕوونی نیشانی ده‌دات که ئه‌مه کوده‌تایه‌کی نمایش کارانه و درۆزنانه‌یه.\nئه‌و به ئاماژه به چه‌ند هۆکار هه‌وڵی دا تاکوو نیشانی بدات چه‌ند ده‌وڵه‌تی تورکیا درۆزنه و وتی: به‌ر له هه‌رچی شته، ڕێبه‌رانی سیاسی ئه‌م کوده‌تایه خراونه‌ته به‌ندیخانه، به‌ڵام هیچیان لێنکراوه و به‌دوادا چوونیان بۆ نه‌کراوه.\nئه‌و زیادی کرد: بینا چۆڵه‌کان بوردومان کراوه، ته‌قه‌ی له که‌سانی سڤیل کردووه نه‌ک هێزه سه‌ربازییه‌کان، تانکه‌کان ڕاوه‌ستان و هیچ کارێکیان نه‌کرد. کاتێک ئێوه له‌م وێنه گه‌وره‌یه بڕوانن به ئاسانی تێده‌گه‌ن که ئه‌م کوده‌تایه شتێکی ساخته‌یه.\nشایانی باسه که فه‌تحولا گوله‌ن، که‌سایه‌تی ئاینی تورکیایه که به ملیۆنان که‌س لاینگری هه‌یه و 15 ساڵ پێش ئێستا سه‌فه‌ری بۆ ئه‌مریکا کردووه. ده‌وڵه‌تی ئه‌ردۆغان له‌سه‌ر ئه‌م باوه‌ڕه‌یه که پلان داڕێژی و جێبه‌جێ کاریی کوده‌تاکه له ئه‌ستۆی گوله‌ن و لاینگره‌کانی بووه که له نێو تورکیادان.\nبه‌ڵام ئه‌م تۆمه‌تانه له لایه‌ن گوله‌نه‌وه له هه‌مان کاتژمێری یه‌که‌می دوای کوده‌تاکه ڕه‌ت کرایه‌وه و ڕایگه‌یاند که به هیچ شێوه‌یه‌ک ده‌ستی له‌و کاره‌دا نه‌بووه و ئاگاداریشی نه‌بووه.


بە ملیۆنان کرۆن وەڵامی پرسیارەکانی تاقیکردنەوەی گشتی فرۆشراون\nسێ کەس لە ڕێی فرۆشتنی وەڵامی پرسیارەکانی تاقیکردنەوەی گشتی (högskoleprovet) لە ماوەی چەند ساڵێکدا ملیۆنەها کرۆنیان دەست کەوتووە.\nپیاوەکە تەمەنی 55 ساڵە و دوو کوڕەکەی تەمەنیان 25 و 23 ساڵە، ئێستا لای پۆلیس بەندن بەگومانی ئاسانکاری بۆ ساختە لە تاقیکردنەوە گشتییەکاندا.\nیەکێک لەو سێ کەسە چاودێر بووە لە یەکێک لە هۆڵەکانی تاقیکردنەوەی گشتی کە ڕۆژی شەممەی ڕابوردوو بەڕێوە چوو. دواتر بە گومانی ساختەکاریی جگە لەو سێ پیاوە 70 کەسی دیکە لە ئاستی سویددا لە ئەنجامدەرانی تاقیکردنەوەکە ئاشکرا بووە کە ساختەیان کردووە و چەند کەسێکیشیان لێ دەستگیر کراوە.\nجێی باسە ئەو سێ پیاوەی کە لای پۆلیس بەندن بە گومانی تاوانی باج و تاوانی تۆمارکردن دەستگیرن. بە پێی زانیارییەکانی پۆلیس پێ دەچێت ئەو سێ پیاوە ماوەی چوار بۆ پێنج ساڵ ئەو کارەیان کردبێت و لەو ڕێگەیەوە زیاد لە 10 ملیۆن کرۆنیان دەست کەوتبێت. کارەکانیشیان لە ڕێی ئینتەرنێت و تۆڕەکۆمەڵایەتییەکانەوە بەڕێوە بردووە.\nنرخی وەڵامەکانیشیان بەپێی ئەوە گونجاندووە کە ئاخۆ کەسێک دەیەوێت بەشی چەند نمرە وەڵام وەربگرێت بۆ نموونە بۆ ئەوەی بەرزترین ئەنجام وەربگریت کە 2.0 لە سیستێمی تاقیکردنەوەی گشتیدا ئەوا دەبێت 170 هەزار کرۆن بدەیت، بەو نمریە دەتوانیت هەرچی کۆرشێکی خوێندنت لە ئاستی زانکۆ و فێرگا باڵاکدا بوێت بخوێنیت.\nتاقیکردنەوەی فێرگای باڵا (högskoleprov) بۆ ئەو کەسانەیە کە دەیانەوێت لە فێرگەباڵا و زانکۆکاندا بۆ هەندێک خوێندنی تایبەت وەربگیرێن، واتا هەندێک بابەت و خوێندن ئەو تاقیکردنەوەیە بۆ وەرگرتنی فێرخوازان بە مەرج دەگرن . هەروەها ئەنجامی ئەم تاقیکردنەوەیە بۆ هەندێک فێرخوازی دیکە بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی بەڵگەکانیانە بۆ وەرگیران لە زانکۆکان.\nمیوانی سه‌رهێڵ: 215\nکۆی سه‌ردان: 17560683


📕 پۆستمۆدێرنە библиотека\n📅 Добавлен Aug 29 2019 11:46PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 807\nنووسینی: کاوە جەلال قادر [ Больше... 👁] ✖ 📕 ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ N.I. 29-8-2019 23:46:21\n📖 چیرۆکی تامپۆنی کاوس قەفتان Статьи\n📅 Добавлен Aug 29 2019 9:18PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 835\nنووسینی: کاوە جەلال قادر [ Больше... 👁] ✖ ✖ 1 1 ✔ 92% ✍ N.I. 29-8-2019 21:18:30\n📖 چیرۆکی تەتەری حسێن عارف Статьи\n📅 Добавлен Aug 29 2019 9:35PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 1,065\nنوسینی: کاوە جەلال قادر [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 1 2 ✔ 82% ✍ N.I. 29-8-2019 21:35:01\n📖 چیرۆکی حەساری شێرزاد حەسەن Статьи\n📅 Добавлен Aug 29 2019 9:56PM\nنوسینی: کاوە جەلال [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 1 2 ✔ 92% ✍ N.I. 29-8-2019 21:56:39\n📖 چیرۆکی لە خەوما ی جەمیل سائیب Статьи\n📅 Добавлен Aug 29 2019 9:43PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 1,631\nنوسینی: کاوە جەلال [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 1 2 ✔ 92% ✍ N.I. 29-8-2019 21:43:12\n📖 چیرۆکە سووڕهێنەرەکەی پێتەر شلێمیل Статьи\n📅 Добавлен Aug 29 2019 10:03PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 686\nنوسینی: کاوە جەلال [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 1 1 ✔ 92% ✍ N.I. 29-8-2019 22:03:09\n📖 خێڵەکی ی لادێیی و خەونی دەسەڵات Статьи\n📅 Добавлен Sep 4 2019 7:50PM\nکاوە جەلال ئەمڕۆ لەسەر پرسیاری دەسەڵات لە هەرێمی [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ N.I. 4-9-2019 19:50:04\n👩 سێکسفرۆشی لە کوردستان Женские проблемы\n📅 Добавлен Sep 2 2019 11:11PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 808\nکاوە جەلال: لە ساڵی 1957 لە سلێمانی لەدایک بووە، ل [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ N.I. 2-9-2019 23:11:45\n📖 فەلسەفە چییە؟ Статьи\n📅 Добавлен Sep 2 2019 11:22PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 2,107\nهەڤپەیڤینێک لەتەک کاوە جەلال مامۆستای فەلسەفە لە ک [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 97% ✍ N.I. 2-9-2019 23:22:55\n📖 مێتۆدی فێنۆمێنۆلۆژیی هوسەر ل Статьи\n📅 Добавлен Sep 2 2019 10:43PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 643\nدیدار لەگەڵ کاوە جەلال ئا. هەرێم عوسمان ئەم چا [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ N.I. 2-9-2019 22:43:34


ژنێک وەک پشکۆی تازە گەشاوە\nحەمەسەعید حەسەن 20/07/2020 - 19:38 وتار\nباشە کەس گوێی لە بێدەنگی نابێت،\nئەگەرنا ئەو خەڵکە گوێیان لە هاواری ڕۆحم دەبوو،\nکە هەمیشە بانگی تۆ دەکات.\nمیگێل دی ئونامونۆ (١٨٦٤ - ١٩٣٦) فەیلەسووف، ڕۆماننووس، شانۆکار، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، خەڵکی (باسک)ی بندەستی ئیسپانیا، لەدایکبووی بڵباو. دۆکتۆرانامەکەی لەبارەی زمانی دایکییەوە دەبێت. کە دەبێت بە سەرۆکی زانکۆ هێشتا گەنج دەبێت، زانکۆی ئۆکسفۆرد ١٩٣١ دۆکتۆرای شانازیی پێ دەبەخشێت. دژی چەپەکان دەبێت، بەڵام کە (لۆرکا) دەکوژن، ڕای دەگۆڕێت و بە جەنەڕاڵ (میان ئاسترا) دەڵێت: تەنیا لەبەر ئەوەی بەسەر کۆمۆنیستەکاندا سەرکەوتوون، مانای ئەوە نییە لەسەر هەقن. (تەمومژ) بەناوبانگترین ڕۆمانی ئونامونۆیە ١٩١٤ نووسیویەتی، ڕەسانەیەتیی نەتەوایەتی و شکۆمەندیی مرۆڤایەتی، دووانن لە باسە هەرە ناودارەکانی.\nپلکە تولا، کە من تازەکی خوێندوومەتەوە، یەکێکە لە ڕۆمانەکانی ئونامونۆ، ڕۆمانێکی کلاسیکی ڕیالیست بە هەموو مانای وشەکە. تولا کە قارەمانی ڕۆمانەکەیە، بە هەق ژنێکی قارەمانە، ژنێک قوربانی بە ژیانی خۆی دەدات لە پێناوی ئەوانی دیکەدا، ئیدی ئەوانی دی خوشکی بن یان خوشکەزا، یان ژنێکی بێکەسی بێ سەرپەرشت. تولا ژنێکی بەسۆزی نەرم وەک لۆکە، لە ئاستی ئەوانەدا پێویستیان پێیەتی، ڕەق وەک بەرد، لە ئاستی ئەوانەدا دەیانەوێت، بەراوەژوو سوود لە دڵنەرمییەکەی وەربگرن. تولا کە خوشکی دەمرێت، نابێت بە باوەژنی خوشکەزاکانی، دەبێت بە دایکیان.\n(ئێمما بۆڤاری)ی گوستاڤ فلۆبێر، خراپ سوود لەو ئازادییەی بۆی دەڕەخسێت، وەردەگرێت و ژیانی خۆی و خەڵکانی نزیکیشی وێران دەکات، بەڵام (تولا)ی ئونامونۆ، تەواو بە پێچەوانەوە، قوربانی بە ئازادیی خۆی دەدات، تا ئەوانی دیکە بەختەوەر بن، قوربانیدانێک تا ئاستی سەرکوتکردنی ئارەزووەکانی خۆی. قابیل هابیلی برای دەکوژێت، بەڵام تولا ژیانی خۆی لە پێناوی ڕۆسیتای خۆشکیدا بەخت دەکات. (هەموو ئافرەتێک بۆ ئەوە لە دایک دەبێت، ببێت بە دایک،) بۆیە ئەوە ئەوپەڕی لەخوبوردنە، ژنێک هەلی شووکردنێکی گونجاوی بۆ بڕەخسێت و لە پێناوی خوشکیدا، دەست لەو مافە ڕەوایەی خۆی هەڵبگرێت.\nئونامونۆ پیاوێکی ئاییندار بوو، ئایینەکان بە گشتی نێرسالارن: سێیانەی (کوڕ - باوک - ڕۆحی قودس) هەر سێکیان نێرن، کەچی ڕۆمانی پلکە تولا، ئەوەندە ژندۆستانە نووسراوە، دەڵێیت فێمینیستێک نووسیویەتی. قەشە بە تولا دەڵێت: ئەگەر ببیت بە ڕاهیبە، تا پلەی (تێرێسای پیرۆز) دەڕۆیت، هەرچەندە سەیر بیر دەکەیەوە و هەندێک جار لە کوفرکردنیش نزیک دەبیتەوە، بەڵام کەس ناتوانێت لەبەردەم ڕەوتی چەمی فیکری تۆدا ببێتە بەربەست. تولا بۆ کەسانی دەوروبەری وەک دارشەق وابوو، ئەوە جێی پرسیاری نەبوو، کە خۆی بە پێوە ڕانەگرت، ئاخۆ کەسی دەست دەکەوێت، ببێت بە دارشەقی؟\nئەوە پیاوە ژن هەڵدەبژێرێت، ژن دەبێت چاوەڕێ بکات، تا پیاوێک پەسەندی دەکات و دێتە داوای. تولا یەکێک بوو لەو ژنانەی خۆیان پیاویان هەڵدەبژارد، نەک چاوەڕێ بن تا دەبنە بژارەی پیاوێک. یەکێک بوو لەو ژنانەی بڕوایان بەوە هەبوو، تەلاری ژنومێردایەتی، دەبێت لەسەر بناغەی خۆشەویستی ڕۆ بنرێت. تولا نەک هەر قسەی دڵی لەسەر زاری بوو، تەنانەت ڕۆحیشی لەناو چاویدا دیار بوو. تولا پێی وابوو: خۆشەویستی یان نایەت، یان کە هات لەناکاو وەک هەورەبروسکە دێت. تولا ئەوەندە کڕنووشی بۆ خوا بردبوو، جومگەکانی ئەژنۆی لە تاو ئازار دەیانزیڕاند، بەڵام ژانی جومگەکانی ڕۆحی، لە ژانی جومگەکانی ئەژنۆی، بە ئازارتر بوو.\nتولا ژنێک بوو ئاسایی وەک نانی ڕۆژانە، نەک وەک کێکێکی دەگمەن، سەرنج و زەردەخەنەی دڵنیایی و ژیانیان لێ دەچۆڕا. ژنێک بوو پڕ بە پێستی وشەکە ژن، ژنێکی پتەوی هۆشمەند، ژنێک بوو چاوەکانی دەتگوت سەرچاوەی تیشکن، جەستەیشی لە پشکۆیەکی تازەکی گەشاوە دەچوو. تولا ژنێک نەبوو دوورکوژی نزیکخەسار، لەو ژنانە بوو، تا لێیان نزیک نەبیتەوە، ناکەویتە بن ئەفسوونی هەژموونیانەوە.\nتولا پێی وابوو: هاوسەرگیرییەک زادەی خۆشەویستییەکی ڕاستەقینە نەبێت، لە گەمەی منداڵان دەچێت، گەمەی ئەوەی منداڵێک ڕۆڵی ژن وازی دەکات و منداڵێکی دیکە ڕۆڵی مێرد، بەڵام لە ڕوانگەی قەشەوە کە یەكێکە لە کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکە: ژن بۆ ئەوەی شوو بە پیاوێک بکات، ئەوە هیچ بایەخی نییە پیاوەی خۆش دەوێت یان نا، چونکە دەشێت بەزەیی پێیدا بێتەوە و بیەوێت لە تەنیایی قوتاری بکات. ئایین بە گشتی ژن وەک چارەسەر دەبینێت، چارەسەری دەردی تەنیایی و نەخۆشیی تامەزرۆیی.\nپیاوی جوو کە نزا دەکات، دەڵێت: سوپاس خوایە گیان بە ژن نەتخوڵقاندم. لای ئیسلامیش هەرچەند پیاو سەرداری ژنە، کەچی بانگخوازان دەڵێن: ئیسلام ڕێزی زۆری لە ژن ناوە، ئەوە نییە سوورەتێک ناوی ژنانە، وەک بێ ئاگا بن لەوەی سوورەت هەیە ناوی مێروولەیە، هەیە ناوی مانگایە و هەیە ناوی جاڵجاڵۆکەیە! تولا پێی وابوو: لە گۆشەنیگای ئایینەوە: ژن چارەسەرە، یان ئاژەڵێکی ماڵییە، یان هاوزەمان هەردووکیان. هەنووکەیش لە زۆر جێ، کە گەنجێک تووشی کێشەی دەروونی دەبێت، یان زێدەڕۆیی لە سەرکێشییدا دەکات، وەک چارەسەر ژنێکی بۆ دەهێنن، ئاخر ژن بە چارەسەر دەزانن، نەک بە ئینسان.\nمنداڵان لە هەموو شتێک تێدەگەن، لە ئێمە باشتریان تێدەگەن، هیچیان لە بیر ناچێت، ئەگەر ئێستایش لە شتێک تێنەگەن، سبەینێ تێی دەگەن. منداڵ هەر چییەک ببینێت یان ببیستێت، تۆوێکە لە ڕۆحیدا، گەشە دەکات و دواتر بەر دەگرێت. زمان هەیە منداڵ تێیدا بێلایەنە، نە نێرە، نە مێ. ئینجیل دەڵێت: ئینسان بۆ ئەوەی ڕێی بکەوێتە مەملکەتی خوا، دەبێت وەک منداڵ بمێنیتەوە. منداڵێک بووکەشووشەکەی دەکەوێتە ناو بیرێکەوە، بیرێکی کوێرەوەبوو، چونکە ناتوانێت شۆڕ بێتەوە، تا دەری بهێنێتەوە، دەداتە پڕمەی گریان، ئەوەندە دەگری تا بیرەکە بە فرمێسکی پڕ دەبیتەوە و بووکەشووشەکەی سەر ئاو دەکەوێت. ئێمە لەمێژە دەگرین، بیرەکەمان پڕ نەبووەوە لە ئاو، خۆمان وشک هەڵگەڕاین.\nڕۆمانی پلکە تولا تژییە لە دەربڕین و ڕستە و پەرەگرافی جوان و سەرنجڕاکێش، وەک:\nخوا بۆیە ئێمەی خوڵقاندووە تا ئەوانی دیکە شادمان بکەین، بەڵام بۆ ئەوەی بتوانین ئەوانی دی شادمان بکەین، پێویستە خۆمان شادمان بین. هیچ شتێک هێندەی تیشکی خۆر شادیبەخش نییە، بە تایبەتی کاتێک لە گەڵای سەوز دەدات. تیشکی خۆر بۆیە هەوێنی شادمانییە، چونکە پاکژە، هەر چییەکیش پاکژ بێت، شادیبەخشیش دەبێت.\nبۆچی شاعیران گۆرانی بۆ مانگ دەڵێن؟ ئاخر مانگیش هەر زەوییە، زەوییەک دەیبینین و دەزانین پێی ناگەین، ئاخر شوێنێکی عاسییە. خۆر وا نییە، دەزانین بۆ نشینگە دەست نادات، دەمانسووتێنێت.\nوا هەست دەکەم دەتوێمەوە، شتەکان تەمومژاوی دێنە پێش چاوم، هەر دەڵێیت خەون دەبینم، ئەگەر پێشتر قژتم نەدیتبا، ئێستا نەمدەتوانی بە دڵنیایییەوە بڵێم، ڕەنگی قژت ڕەشە یان زەرد. ئەوە قسەی سەرەمەرگی پلکە تولایە و ڕووی دەمی لە ژنی خۆشکەزاکەیەتی.\n(*) میغیل دی أونامونو، الخاله تولا، ترجمه: صالح علمانی، الگبعه الأولی ٢٠٠٩ دار المدای للپقافه والنشر، بغداد.\n(**) تێرێسای پیرۆز (١٨٧٣ - ١٨٩٧) دایکە تێرێسا (١٩١٠ - ١٩٩٧) نییە، ئەوی ١٩٧٩ خەڵاتی نۆبێڵی بۆ ئاشتی وەرگرت.