ماڵئاوایی - قەڵەم\nسەیری خانووە شینەکە دەکا. زۆربەی رەنگە شینەکەی هەڵبزرکاوە. پەنجەرەکان پیسن. چیمەنەکە روواوەتەوە. هیچ شتێک وەک خۆی نیە. هیچ شتێک وەک جاران نایەتە بەرچاو. هەموو شتێ گۆڕاوە. جاران نەماوە. ئەو جارانەی تێیدا خانوویەکی شین دەدرەوشایەوە،... بە پەنجەرە خاوێنەکانییەوە،... بە چیمەنە دووراوەکەیەوە،... جارانی وەک خۆی.\nئاگای لێ نیە دڵۆپێک فرمێسک بە گۆنای سووریدا دێتە خوار. ئاگای لێ نیە باوکی بانگی لێدەکا و دەڵێ "دەبێ بڕۆین." ئەم کوڕە گەنجە بەردەوام نیگای لەسەر خانووەکەیە. یادەوەرییەکان وەک مێشە بێ ئەژمارەکان تێدەپەڕن، ئەو مێشانەی لە دەوری پەیکەری ئاژەڵێکی مردوو ئاڵاون. لەم خانووەدا بوو ئەو یەکەم هەنگاوی هەڵێنا. لێرە بوو ئەو فێری پاسکیل سواری بوو. لەم خانووەدا بوو دایکی نانی تازەی دروستدەکرد،… لە کاتێکدا لە ژێر لێوەکانییەوە ئاوازێکی دەچڕی. کاتێک بیر لە دایکی دەکاتەوە بزەیەک دەنیشێتە سەر لێوی. دایکی ئاشقی ئەم خانووە بوو. یەکجار. چەند حەزی بە گوڵە رۆزەکانی بوو،... چەندەیش ئەمی خۆش دەویست.\nفرمێسکی تر بە سەر گۆناکانی دا رێچکە دەبەستن و هێڵێک دروست دەکەن، ئەو هێڵەی وا دەتوانن بیری جۆبارێکمان بخەنەوە. ئاسمان تاریک دەبێ. هەتاو لە پشت هەورە بێ بەزییەکانەوە ون دەبێ. ئەو بە پەلە لادەکاتەوە و سەیری خوارەوەی جادەکە دەکا. هەموو خانووەکان جوان راگیراون، بە رەنگی نوێ و ئەو ماشینە خاوێنانەی وا لە بەریاندا پارک کراون. نیگا دەگوازێتەوە بۆ سەر باوکی وا لە ماشینەکەوە هاواری لێدەکا و هەوڵدەدا کوڕەکەی سواربکاتەوە. ئەو تەنیا بە ئارامی، بە بێ ئەوەی بجوڵێ بە بادانی سەر دەڵێ نا. دەگەرێتەوە بۆ خانووە شینەکە.\nبە هەنگاوی ئارام و قورس بەرەو خانووەکە دەچێ. دەست رادەکێشێ و دەستی دەگاتە خانووەکە. هەستی پێدەکا. چاوەکانی دەقونجێنێ. یەکەم دڵۆپ لە سەری دەدا و لە چرکەی دوواتردا دڵۆپێکی تر. ئەوەندەی پێناچێ قژە رەشەکانی بەرەو ناوچاوانی سەرەوژێردەبنەوە. تەواو ئارام رادەوەستێ. رەنگە ئەگەر ماوەیەکی باش لەوێدا راوەستێ، بەرەبەرە خۆی لەناو رابردوودا ببینێتەوە. ئەو کاتانەی وا پەنجەرەکان هەمیشە خاوێن بوون.\nکات بەردەوام دەڕوا و خەڵک هەوڵ دەدەن خۆی لێ دەرباز کەن، بەلام ئەو هەنووکە دەتوانێ سوێند بخوا کە لەم ساتەوەختەدا کات تەواو بە ئارامی راوەستاوە. تەواو بە ئارامی. هەست بە دەستێک لەسەر شانەکانیدا دەکا. پێویست ناکا بگەڕێتەوە بزانێ کێیە. ئەو دەزانێ باوکیەتی و ئیتر کاتی ئەوەیە بڕۆن. ئەم دوو پیاوە لە کاتێکدا راوەستاون بۆ دوواجار سەیری خانووەکە دەکەن. باران بە سەر زەویدا بە خوڕ تێدەپەڕێ و لە ناو چالە بچووکەکان خۆ دەگرێتەوە. لەو دوورانە دەنگی ماشینێکی راوەستاو دێت.\nلەم کاتەدا دوو پیاوەکە سواری ماشینێک دەبن کە بە رۆشنی راوەستاوە. باوک و کوڕێک. هەردووکیان بە قورسی هەناسە هەڵدەکێشن. کوڕەکە چاوەکانی دەقونجێنێ. دوواتر دەیانکاتەوە. خانووە شینەکە بەردەوام لەوێدایە. وەک چۆن ساڵانی ساڵ لەوێدابووە. ساڵە خۆشەکان. ئەو ئیستا دەیەوێ بڕوا. هەردووکیان دەیانەوێ بڕۆن. لەدەست خانووەکە خۆیان دەربازکەن. نازانن داخۆ ئەمە یارمەتیان دەدا یان نا. بزەی ژنەکە هەمیشە لەگەڵیان دەبێ. قژە درێژە ئاوریشمییەکانی. دەستە نەرمەکانی. دەنگی گەرمی. ماشینەکە بە ئارامی دەجوڵێ. باوک و کوڕێک. هەر دووکیان لە بێدەنگیدا. هەردووکیان ون لە بیرەکانیاندا. بە بێ ئەوەی لابکەنەوە.


ماسی زیره‌ك و دروستكردنی بازنه‌ی ئه‌ندازه‌یی ناوازه! –\n585 جار ئه‌م بابه‌ته خوێندراوه‌ته‌وه\nو: جلال محمد\nزانایان له یابان نهێنی ماسییه‌كی زیره‌كیان دۆزییه‌وه كه له قوڵایی و بنی ده‌ریاكاندا هه‌ڵده‌سێت به كێشانی ئه‌ڵقه‌ی بازنه‌یی و شێوه‌ی ئه‌ندازه‌یی ناوازه. پاش لێكۆڵینه‌وه و وردبونه‌وه‌ی زانایان بۆیان ده‌ركه‌وت ئه‌و ماسیه بچوكه‌ی كه له وێنه‌كه‌دا دیاره هه‌ستاوه به كێشانی ئه‌و شێوه ئه‌ندازه‌ییه یه‌كسانانه.\nماسییه‌كه خۆی له‌ناو لمه‌كه‌دا نوقم ده‌كات پاشان باڵه‌كان و لاشه و كلكی ده‌جوڵێنێت به‌جۆرێك چه‌ند شێوه‌یه‌كی به‌رز و نزمی ماوه یه‌كسان به‌شێوه‌ی بازنه‌یی دروست ده‌كات.\nماسییه‌كه گه‌راكانی له‌ناوه‌ندی بازنه‌كه‌دا داده‌نێت! ئه‌م شێوه ئه‌ندازه‌ییانه‌ش چوارده‌وری گه‌راكان ده‌گرن و ده‌بێت به پارێزگاری بۆیان.\nسبحان الله له‌م دروستكراوه ناوازانه له‌و زیره‌كی و ڕێگه‌یه‌ی ده‌یگرێته به‌ر بۆ پاراستنی گه‌راكانی ته‌نانه‌ت له په‌روه‌رده‌كردنیشیاندا!\nو صدق الله كه ئه‌فه‌رموێت: ( وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُكُمْ مَا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ ) الانعام 38.\nقَالَ فَمَنْ رَبُّكُمَا يَا مُوسَى (49) قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى ( 50 ) طه.\nShare the post “ماسی زیره‌ك و دروستكردنی بازنه‌ی ئه‌ندازه‌یی ناوازه!”


عەلاوی بۆ گاردیان: ڕەنگە عێراق ئۆپیک جێبهێڵێت – کوردی – RojNews.News\n26/11/2020 - 2:25:52 pm\nوەزیری دارایی عێراق لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ڕۆژنامەی گاردیانی بەریتانی دەڵێت، بەهۆی گەندەڵییەوە عیراق دەڕوخێت، گریمانەی ئەوەش دەکات لە ڕێکراوی ئۆپێک بکشێنەوە.\nعەبدولئەمیر عەلاوی لەو چاوپێکەوتنەدا دەڵێت، عێراق بە جۆرێک لە گەندەڵیدا ڕۆچووە کار گەیشتووەتە ئاڵوگۆڕی شوێنی دەوام لەسەر سنوورەکان و کڕین و فرۆشتنی پێوە دەکرێت.\nلەبارەی هەوڵەکانی حکومەتیشەوە بۆ چاکسازی، عەلاوی دەڵێت، هیچ دەستکەوتێکی خێرا بوونی نیە لەم کاتەدا، هەروەها پێدەچێت ئابووریی وڵاتیش لە قەیرانێکی درێژخایەنی دواکەوتوودا بمێنێتەوە مەگەر تەنها نرخی نەوت بگاتەوە ٧٠ دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک بۆ ماوەیەکی بەردەوامیش.\nعەلاوی ئەوەشی خستووەتەڕوو، کەمکردنەوەی خەرجی گشتیی، وڵات ڕووبەڕووی کەمی سەرچاوەکانی داهات دەکاتەوە.\nئاماژەی بەوەشداوە کە ئەو داهاتەی ساڵانە لە دەروازە سنووریەکانەوە دێتە ناو خەزێنەی عێراق زیاترە لە ٨ ملیار دۆلار، لەگەڵ ئەوەشدا گەندەڵی و بەهەدەردانێکی زۆر هەیە لە سنوورەکاندا.\nلەبارەی نرخی نەوتەوە عەلاوی پێشبینی ئەوەی کردووە ئەگەر بەرز نەبێتەوە، ئەوە یەکێک لەو دوو بژاردەیە لەبەردەمیاندا دەمێنێتەوە کە یەکێکیان ئەوەیە یان وڵات پەیڕەوی لە ڕێبازی ڤەنزوێلا دەکات و ئابوورییەکەی ١٠٠٪ دەبێتە نەوت کە ئەوەیان ئابووریی بەرەو مایەپووچی دەبات، ئەوی دیکەش بەهێزکردنی ژێرخانی ئابوورییە.\nوەزیری دارایی باس لەوەشدەکات، زۆر لە کێشەکانی وڵات لە بارودۆخێکی دڕکاویدان و کێشەکان بەهۆی بەرژەوەندی تایبەتەوە چارەسەریان بووەتە مەحاڵ.\nوەزیری دارایی عێراق ڕاشیگەیاندووە، ڕازیبوونی عێراق بە پلانی ئۆپێک بۆ کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی نەوت بەبێ لەبەر چاوگرتنی دۆخی ئابووری و سیاسی، وڵات بەرەو ئاقارێکی خراپ دەبات، هەربۆیە ڕەنگە عێراق ئەو ڕێکخراوە جێبهێڵێت.


لە ئینگلیزیەوە: تافان نەجات\nلە سەرانسەری جیهاندا،پیپی لۆنگستۆکینگ نەوەی کچانی هانداوە کە خۆشی ببینین و باوەریان بە خۆیان هەبێت.لەم کردارەدا، زۆری کاری لێهاتووی کردوە بۆ یەکسانی لەنێوان کچ و کوردا.\nپیپی لۆنگۆستۆکینگ کچێکی یاخی بوو، لەساڵی 1945 یارمەتی رزگار کردنی منداڵی داوە لەسەرانسەری جیهاندا، لە جیهانی پەرتوکی چیرۆکەکەیدا، منداڵەکانی لە یاسای گەورەکان و هەرەشەی تۆقێنراو لە قوتابخانە رزگار کردووە.\nهەروەها پیپی برێکی دیارینەکراو لە خواردنەوەی گازی پێشکەش کردن و وەستاوە بۆ بێهێز و ستەملێکراوەکان.بۆیە ئەمە هیچ سەیر نییە دژە تاکرەوی پیپی لەلایەن دیکتاتۆری و پارێزگاری دەوڵەت چاودێری کرابێت، و زۆربەی گەورەکانیشی تورە کردبوو.\nپیپی زۆر خۆشە چونکە بیرۆکەی باوەی شکاندوە کە چۆن پێویستە کچان هەڵسوکەوت بکەن، و هەروەها، لەوانەیە گاڵتە پێکردن بێت بە رەگەزی گەورە لە کردارەکەدا. وەک کاتێک کە دەچێت بۆ بازار لە وڵاتە زەبەلاحەکەی، ئاشی چەرخی وەک کڵاو و جلێکی ئێوارەی درێژی وەک عەبا و لەگەڵ گوڵێکی زۆر گەورەی سەوز لەسەر پێڵاوەکەی بوو. هەروەها خەڵوزی بەکاردەهێنا بۆ برۆکانی و دەم و نینۆکەکانی بە بۆیەی سوور دەشاردەوە.\nپیپی دەڵێت: وا دەزانم کە پێویستە وەک خانمێکی راستەقینەی باش دەربکەویت کاتێک دەچیت بۆ بازار.\nپیپی خۆیەتی و هیچ گرنگی نادات بە رووخساری وەک زۆربەی کچ و ژنەکانی تر. بە دڵنیاییەوە پیپی شتێک نییە، و زۆر روونە کە هیچ ئامادە نەبووە خۆی بداتە دەست رازاندنەوەی پیشەسازی جوانکاری.


do بێژەکردن: چۆن do بە ئینگلیزی, نەرویژی بۆکماڵ, پۆرتووگالی, ئیسپرانتۆ, بۆسنی, هوڵەندی, ئیتالیایی, ڤیەتنامی, لاتینی, پۆڵەندی, ئیسپانی, ئەڵمانی خوارین, فەڕەنسی, ڤۆلاپوک, ئەڵمانی, هوڵەندی پەنسیلڤانیا, سلۆڤاکی, کورمانجی, دیملی, کرواتی, گالیسی, ویڵزی, تورکی, چیکی, ئیرلەندی, سلۆڤێنی, فریزی ڕۆژاوایی, سویدی, لوکسەمبورگی, ژاپۆنی, کاتالانی, Talysh, وەنیزی بێژە بکەن\nداخوازی بێژە کردنی نوێ بێژە کردن بە: Talysh ئالبانی ئەڵمانی ئەڵمانی خوارین ئیتالیایی ئیرلەندی ئیسپانی ئیسپرانتۆ ئینگلیزی باسکی بۆسنی پۆرتووگالی پۆڵەندی تەتەری کریمەیی تورکی چیکی دیملی ژاپۆنی سلۆڤاکی سلۆڤێنی سویدی سیربیایی سیلیزیایی فریزی ڕۆژاوایی فەڕەنسی ڤۆلاپوک ڤیەتنامی کاتالانی کاشوبی کرواتی کوردی گادێلیی سکۆتی گالیسی لاتینی لوکسەمبورگی نەرویژی بۆکماڵ هوڵەندی هوڵەندی پەنسیلڤانیا وەنیزی ویڵزی تەتەری (tt) ئەڵمانی (de) ڕووسی (ru) ئیسپانی (es) ئینگلیزی (en) فەڕەنسی (fr) ژاپۆنی (ja) پۆڵەندی (pl) هوڵەندی (nl) چینی ماندارین (zh) (mo) (tly) (alq) (mos) (zdj) (wni) (swb) (wlc) (hif) (enm) (ang) (xghu) (sxu) (bho) (arq) (ary) (mag) (myn) (kln) (shi) (ksw) (vep) (krl) (qjio) (jusi) (bem) (ain) (shn) (cay) (sli) (bin) (lld) (toi) (tisa) (plig) (cpx) (ltc) (aeb) (gaa) (apw) (jje) (gil) (cop) (juai) (pam) (lki) (acy) (ems) (qya) (non) (mns) (xog) (ogb) (bcq) (tvx) (tcz) (agx) (dtp) (uby) (mnk) (snk) (pot) (sty) (rcf) (fla) (hbo) (zsm) (sjn) (ett) (jliu) (quc) (jbo) (io) (ada) (mwn) (cic) (paw) (hop) (cho) (syc) (xmf) (acm) (gag) (tjin) (otk) (abn) (obu) (yrl) (taiu) (ekp) (siiy) (jlua) (koi) (bfz) (crg) (chn) (kpy) (got) (qxq) (gun) (oka) (pbb) (ppl) (ann) Botlikh (bph) Judeo-Spanish (lad) آديگان (ady) ئابازا (abq) ئاراگۆنی (an) ئاربێرەش (aae) ئارەپاهۆ (arp) ئارۆمانی (rup) ئازەرباینجانی (az) ئاسامی (as) ئاشووری ئارامی-نوێ (aii) ئافار (aa) ئافریکانس (af) ئاکان (ak) ئالبانی (sq) ئالەوت (ale) ئامهاریک (am) ئاواری (av) ئایماری (ay) ئەبخازی (ab) ئەتۆنی (eto) ئەرزیا (myv) ئەرمەنی (hy) ئەڤەنکی (evn) ئەڵمانی (de) ئەڵمانی خوارین (nds) ئەڵمانی سوابی (swg) ئەڵمانی سویس (gsw) ئەمازیغی ناوەندی (tzm) ئەمیلیان (egl) ئەندۆنیزیایی (ind) ئەوەیی (ee) ئەوۆندۆ (ewo) ئوتریشی (ast) ئودموورت (udm) ئوردو (ur) ئوزبەکی (uz) ئوسیتی (os) ئوکراینی (uk) ئوکیناوایی (ryu) ئویغور (ug) ئۆجیبوی (oj) ئۆرۆمۆ (om) ئۆریا (or) ئۆساجی (osa) ئۆکسیتان (oc) ئیتالیایی (it) ئیرلەندی (ga) ئیسپانی (es) ئیسپرانتۆ (eo) ئیستۆنی (et) ئیسلەندی (is) ئیگبۆ (ig) ئیلۆکۆ (ilo) ئینتەرلینگوا (ia) ئینگلیزی (en) ئینگوشی (inh) ئینوپیاک (ik) ئینوکتیتوت (iu) ئیوایجا (ibd) ئێم بی ئی (mfo) باردی (bcj) باسکی (eu) باشقیری (ba) باڤاریایی (bar) بامبارایی (bm) برەتۆنی (br) بریبری (bzd) بهاسای نیپالی (new) بەختیاری (bqi) بەلوچی (bal) بەنگالی (bn) بورمەیی (my) بوروشاسکی (bsk) بوریاتی (bxr) بولغاری (bg) بوویەیی (pcc) بۆسنی (bs) بیسلاما (bi) بیکۆلی ناوەندی (bcl) بیلاڕووسی (be) بیهاری (bh) پاپیامەنتۆ (pap) پالاویی (pau) پالەنکورۆ (pln) پالی (pi) پانگاسینان (pag) پلات دیچ (pdt) پەشتوو (ps) پەنجابی (pa) پوولار (fuc) پۆرتووگالی (pt) پۆڵەندی (pl) پیتجانتجاتجارا (pjt) پیکارد (pcd) پیەدمۆنتی (pms) تاجیکی (tg) تاگالۆگ (tl) تالۆسان (tzl) تامیل (ta) تاهیتیانی (ty) تایلەندی (th) تبتیکی (bo) تسوانا (tn) تسۆنگا (ts) تلینگیت (tli) تەتەری (tt) تەتەری کریمەیی (crh) تەتووم (tet) تەلوگۆ (te) تەوارقی (tmh) تورکەمانی (tk) تورکی (tr) تورکی عوسمانی (ota) توسکارۆرا (tus) توڤانی (tyv) توی (tw) تۆک پیزن (tpi) تۆکی پۆنا (tok) تۆندانۆ (tdn) تۆنگا (to) تیگرینیا (ti) جامایکایی (jam) جاوەیی (jv) چامۆرۆ (ch) چرۆکی (chr) چوڤاشی (cv) چیچانی (ce) چیچەوا (ny) چیکی (cs) چینی جین (cjy) چینی شیان (hsn) چینی گانی (gan) چینی ماندارین (zh) چینی ووو (wuu) حەسسانییە (mey) خاسی (kha) خانتی (kca) خەمر (km) خۆزا (xh) داگبانی (dag) دانمارکی (da) دزۆنگخا (dz) دەری (prs) دیڤەهی (dv) دیملی (zza) دینکایی (din) زولو (zu) ڕاپانویی (rap) ڕوسین (rue) ڕوکیگا (cgg) ڕووسی (ru) ڕۆماگنۆلی (rgn) ڕۆمانشی (rm) ڕۆمانی (rom) ڕۆمانیایی (ro) ڕۆهینگیایی (rhg) ژاپۆنی (ja) ژوانگ (za) ساردينی (sc) ساموايی (sm) سامی باکووری (sme) سانسکریتی (sa) سانگۆ (sg) سرانان تۆنگۆ (srn) سکۆتلاندی (sco) سلۆڤاکی (sk) سلۆڤێنی (sl) سەرایکی (skr) سەرەر (srr) سواتی (ss) سواحیلی (sw) سوودانی (su) سویدی (sv) سۆتۆ (st) سۆربیانی ژوورین (hsb) سۆماڵی (so) سیدیغ (trv) سیربیایی (sr) سیسیلی (scn) سیلهەتی (syl) سیلیزیایی (szl) سیندی (sd) سینهالی (si) شۆشۆنی (shh) شۆنا (sn) عەرەبئ شامی باکوور (apc) عەرەبی (ar) عەرەبی کەنداو (afb) عەرەبی میسری (arz) عیبری (he) فارسی (fa) فارۆیی (fo) فرانکۆ-پرۆڤەنچال (frp) فریزی ڕۆژاوایی (fy) فریولی (fur) فلەمی (vls) فەڕەنسی (fr) فوژۆ (fzho) فولاهی (ff) فیجیایی (fj) فینلاندی (fi) ڤەندا (ve) ڤۆرۆیی (vro) ڤۆلاپوک (vo) ڤیەتنامی (vi) قرغیزی (ky) قەرەچایی-بالکاری (krc) قەرەقاڵپاق (kaa) كينيارواندا (rw) کاباردیایی (kbd) کابیل (kab) کاتالانی (ca) کازاخی (kk) کاشوبی (csb) کالاڵیزوت (kl) کالمیک (xal) کامپیدانی (sro) کانادهای (kn) کانتۆنیایی (yue) کانوری (kr) کچوایی (qu) کرواتی (hr) کری (cr) کریکی (mus) کریۆ (kri) کریۆلی کیپ ڤەردان (kea) کریۆلی لۆویزیانا (lou) کریۆلی موریتانی (mfe) کریۆلی هایتی (ht) کلینگۆن (tlh) کەبوانۆ (ceb) کەشمیری (ks) کوانیامایی (kj) کوچی (kfr) کوردی (ku) کورمانجی (kmr) کۆتاڤا (avk) کۆرسی (co) کۆرنیش (kw) کۆری (ko) کۆمی (kv) کۆنکەنی (gom) کۆنگۆیی (kg) کیاتونی زاپۆتەک (zpf) کیروندی (rn) کیکویو (ki) کیمبوندویی (kmb) گادێلیی سکۆتی (gd) گاسی (guz) گالیسی (gl) گوارانی (gn) گوجەراتی (gu) گورجی (ka) گیلەکی (glk) لاتڤیانی (lv) لاتگالی (ltg) لاتۆکا (lkt) لاتینی (la) لازی (lzz) لاکی (lbe) لاۆیی (lo) لەزگی (lez) لوبا-کاتانگا (lu) لوڕی باشووری (luz) لوڕی نینجایی (lrc) لوشووتسی (lut) لوکسەمبورگی (lb) لوگاندایی (lg) لوۆیی (luo) لۆزی (loz) لۆمبارد (lmo) لیتوانیایی (lt) لیگوریایی (lij) لیمبورگی (li) لینگالا (ln) ماپودونگون (arn) مارشاڵی (mh) ماری (chm) مازندەرانی (mzn) ماسباتینۆ (msb) مالاگاسی (mg) مالایالام (ml) مالایی (ms) ماڵتی (mt) مانچو (mnc) مانکسی (gv) ماوری (mi) ماوری دوڕگەکانی ئایلاند (rar) مایا یوکاتەک (yua) مەراتی (mr) مەسکالەرۆ-چیریکاوا (apm) مەکدۆنی (mk) مەیتەیی (mni) مەینفرانکیش (vmf) مۆکشا (mdf) مۆنگۆلی (mn) مۆهاوک (moh) میکمەک (mic) مین دۆنگی (cdo) مین نان (nan) مینانگکابو (min) ناپلی (nap) ناسکاپی (nsk) ناڤاشۆ (nv) ناکسی (nxq) ناهواتی (nah) ناورو (na) ندەبەلەی باشوور (nr) ندەبەلەی باکوور (nd) ندۆنگا (ng) نەرویژی بۆکماڵ (no) نەرویژی نینۆرسک (nn) نەنەتسی توندرا (yrk) نوسو (ii) نوقایی (nog) نوو (ngh) نیپاڵی (ne) هاکا (hak) هاواییی (haw) هاوسا (ha) همۆنگ (hmn) هەرەرۆ (hz) هەنگاری(مەجاری) (hu) هوڵەندی (nl) هوڵەندی پەنسیلڤانیا (pdc) هیری مۆتو (ho) هیلیگاینۆنی (hil) هیندی (hi) واڵوون (wa) وەنیزی (vec) وۆلۆف (wo) ویڵزی (cy) یاکوتی (sah) یەیی (yey) یوپیک (esu) یۆروبا (yo) یۆنانی (el) یۆنانی کەون (grc) ییدی (yi)\nچۆن گۆ دەکرێ do\nبیستراوە: 3.5M جار\ndo بێژە کردن بە ئینگلیزی [en]\nحینجەی دەنگناسی: duː\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن TopQuark (نێر لە بەریتانیا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن mooncow (نێر لە بەریتانیا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن generalbelly (نێر لە ئیرلەند)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Coppelia (مێ لە بەریتانیا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن eggypp (نێر لە بەریتانیا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن harbour1971 (مێ لە بەریتانیا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن anakat (مێ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن NipponJapan (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن griffeblanche (مێ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن ijarritos (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن delibes (مێ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Cvass (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن jli42 (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن celestemouse (مێ لە ئوسترالیا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Alyssandra (مێ لە کەنەدا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Downunder1au (نێر لە ئوسترالیا)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Neptunium (نێر لە ئوسترالیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە ئینگلیزی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە ئینگلیزی:\ndo نموونە لە دەستەوشەیەک\nDo you speak English? گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن LetsHigh5 (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)\nWhat do you prefer? گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن LetsHigh5 (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)\nperform گۆکردنی perform [en]\nact گۆکردنی act [en]\npractice گۆکردنی practice [en]\ncause گۆکردنی cause [en]\neffect گۆکردنی effect [en]\naccomplish گۆکردنی accomplish [en]\ndo بێژە کردن بە نەرویژی بۆکماڵ [no]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Larsipan (نێر لە نۆرویژ\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن erlend_alstead (نێر لە نۆرویژ\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە نەرویژی بۆکماڵ\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە نەرویژی بۆکماڵ:\ndo بێژە کردن بە پۆرتووگالی [pt]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن aimae (نێر لە پورتوگال\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن ps90 (نێر لە بەڕازیل\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن pathgs (مێ لە بەڕازیل\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن lsolis (مێ لە سویسڕا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە پۆرتووگالی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە پۆرتووگالی:\nO Brasil participará do Soccerex. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن odara (مێ لە بەڕازیل)\nO escaravelho do diabo. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن TioCelo (نێر لە بەڕازیل)\npena گۆکردنی pena [pt]\npesar گۆکردنی pesar [pt]\ndó گۆکردنی dó [pt]\nmisericórdia گۆکردنی misericórdia [pt]\ngraça گۆکردنی graça [pt]\nindulto گۆکردنی indulto [pt]\npiedade گۆکردنی piedade [pt]\ncompaixão گۆکردنی compaixão [pt]\nclemência گۆکردنی clemência [pt]\ncondolência گۆکردنی condolência [pt]\ndo بێژە کردن بە ئیسپرانتۆ [eo]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن kennygoldberg1 (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Vortarulo (نێر لە ئەڵمانیا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Telperien (نێر لە بەڕازیل\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە ئیسپرانتۆ\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە ئیسپرانتۆ:\nKial, do, vi ne trinkas? -- Mi trinkos baldaŭ, patrino. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Holli67 (نێر لە ئەڵمانیا)\nJen do la sunapero! گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن ps90 (نێر لە بەڕازیل)\ndo بێژە کردن بە بۆسنی [bs]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن sabibobi (مێ لە بۆسنیا و هەرزەگۆڤینا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن alenemigrant (نێر لە سربیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە بۆسنی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە بۆسنی:\ndo بێژە کردن بە هوڵەندی [nl]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن bertpetersen (نێر لە هۆڵەندا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن hertogh (مێ لە هۆڵەندا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە هوڵەندی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە هوڵەندی:\ndo بێژە کردن بە ئیتالیایی [it]\nحینجەی دەنگناسی: 'dɔ\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن giorgiospizzi (نێر لە ئیتالیا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن GiuliaGirotto (مێ لە ئیتالیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە ئیتالیایی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە ئیتالیایی:\nMe la do a gambe. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن MichiPerla (مێ لە ئیتالیا)\ndo بێژە کردن بە ڤیەتنامی [vi]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن mrt_5914 (نێر لە ڤیەتنام\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن lonngoc (نێر لە ڤیەتنام\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە ڤیەتنامی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە ڤیەتنامی:\ndo بێژە کردن بە لاتینی [la]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن d1m0n (نێر لە ڕووسیا)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Marranzanu (نێر لە ئیتالیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە لاتینی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە لاتینی:\ndo بێژە کردن بە پۆڵەندی [pl]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن caracena (مێ لە سویسڕا)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Rogacz (نێر لە پۆڵەندا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە پۆڵەندی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە پۆڵەندی:\nod 1590 do 1595 roku گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Wojtula (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)\nod słów do czynów گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Wojtula (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)\nPopłynął do Ameryki Południowej. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن pfkusu (نێر لە پۆڵەندا)\ndo بێژە کردن بە ئیسپانی [es]\nحینجەی دەنگناسی: ˈdo\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Rikardo (نێر لە کۆلۆمبیا\t)\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن elharni (نێر لە ئەرژەنتین\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە ئیسپانی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە ئیسپانی:\nOvejas bobas, por do va una van todas. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Covarrubias (نێر لە ئیسپانیا)\ndonde گۆکردنی donde [es]\ndo بێژە کردن بە ئەڵمانی خوارین [nds]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Bartleby (نێر لە ئەڵمانیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە ئەڵمانی خوارین\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە ئەڵمانی خوارین:\ndo بێژە کردن بە فەڕەنسی [fr]\nحینجەی دەنگناسی: do\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن spl0uf (نێر لە فەڕەنسا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە فەڕەنسی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە فەڕەنسی:\nC گۆکردنی C [fr]\ndo بێژە کردن بە ڤۆلاپوک [vo]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن slin (نێر لە ئەڵمانیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە ڤۆلاپوک\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە ڤۆلاپوک:\ndo بێژە کردن بە ئەڵمانی [de]\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە ئەڵمانی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە ئەڵمانی:\nHolleri du dödel do گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Thonatas (نێر لە ئەڵمانیا)\ndo بێژە کردن بە هوڵەندی پەنسیلڤانیا [pdc]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن sawardja (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە هوڵەندی پەنسیلڤانیا\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە هوڵەندی پەنسیلڤانیا:\ndo بێژە کردن بە سلۆڤاکی [sk]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن TheProfessor (نێر لە سلۆڤاکیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە سلۆڤاکی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە سلۆڤاکی:\nDovidenia na budúci týždeň. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن ab829nb (نێر لە سلۆڤاکیا)\nAbonenti Denníka N dostanú každý deň tieto noviny do svojej poštovej schránky. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن halucka (مێ لە بەلژیکا)\ndo بێژە کردن بە کورمانجی [kmr]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن ramazan (نێر لە تورکیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە کورمانجی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە کورمانجی:\ndo بێژە کردن بە دیملی [zza]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن serhat213 (نێر لە تورکیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە دیملی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە دیملی:\ndo بێژە کردن بە کرواتی [hr]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Ixtabyss (مێ لە کرواتیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە کرواتی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە کرواتی:\nIdi do đavola! گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن rahzel (نێر لە ئوسترالیا)\ndo بێژە کردن بە گالیسی [gl]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن galician (مێ لە ئیسپانیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە گالیسی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە گالیسی:\nA ponte que caeu considerábase un alaxe do Románico. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن M0skar (نێر لە ئیسپانیا)\nO seu libro é o alicerce do nacionalismo. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن M0skar (نێر لە ئیسپانیا)\ndo بێژە کردن بە ویڵزی [cy]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Focalist (نێر لە بەریتانیا)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە ویڵزی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە ویڵزی:\ndo بێژە کردن بە تورکی [tr]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن roselunatic (مێ لە فەڕەنسا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە تورکی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە تورکی:\ndo بێژە کردن بە چیکی [cs]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن hanuska3 (مێ لە کۆماری چێک)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە چیکی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە چیکی:\nPoškozený most byl vyhozen do povětří. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن verasch (مێ لە کۆماری چێک)\nJdi do prdele! گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Johaney (مێ لە کۆماری چێک)\ndo بێژە کردن بە ئیرلەندی [ga]\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە ئیرلەندی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە ئیرلەندی:\n’Sé do bheatha گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Siobhan7 (مێ لە ئیرلەند)\nInis do Mháire i gcogar é, is inseoidh Máire don phobal é. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Conchur (نێر لە ئیرلەند)\ndo بێژە کردن بە سلۆڤێنی [sl]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن tomson (نێر لە سلۆڤێنیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە سلۆڤێنی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە سلۆڤێنی:\nSrčno so se borili do konca. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن janezjaneznovaknovak1234 (نێر لە سلۆڤێنیا)\ndo بێژە کردن بە فریزی ڕۆژاوایی [fy]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Famke (مێ لە هۆڵەندا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە فریزی ڕۆژاوایی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە فریزی ڕۆژاوایی:\ndo بێژە کردن بە سویدی [sv]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن pernys32 (نێر لە سوێد\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە سویدی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە سویدی:\nKnullkalas-To knull with othersPerson 1: - hey I'm really bored, do u want to do somethingPerson 2:- JA FAN SÅKLART JAG VILL DET, SKA VI TA OSS EN SHOT OCH EN RUNDA KNULLKALAS گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Miskalas1921 (نێر لە سوێد)\ndo بێژە کردن بە لوکسەمبورگی [lb]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن piral58 (نێر لە لوکسەمبورگ\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە لوکسەمبورگی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە لوکسەمبورگی:\nech hunn do ee schlechten Handel gemaach گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن piral58 (نێر لە لوکسەمبورگ)\nsi mer eis do eens? گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن piral58 (نێر لە لوکسەمبورگ)\ndo بێژە کردن بە ژاپۆنی [ja]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن skent (نێر لە ژاپۆن\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە ژاپۆنی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە ژاپۆنی:\ndo بێژە کردن بە کاتالانی [ca]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن didace (نێر لە ئیسپانیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە کاتالانی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە کاتالانی:\ndo بێژە کردن بە Talysh [tly]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن shindani (نێر لە ئازەرباینجان\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە Talysh\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە Talysh:\ndo بێژە کردن بە وەنیزی [vec]\ndo گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن ness1 (نێر لە ئیتالیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی do بە وەنیزی\nهاوبەشکردنی بێژەی do بە وەنیزی:\nدەزانن چۆن "do" بێژە بکەن؟\ndo بێژە نەکراون لە:\ndo تۆمارکردنی گۆکردنی do [eu]\ndo تۆمارکردنی گۆکردنی do [gd]\ndo تۆمارکردنی گۆکردنی do [sq]\ndo تۆمارکردنی گۆکردنی do [sr]\ndo تۆمارکردنی گۆکردنی do [crh]\ndo تۆمارکردنی گۆکردنی do [szl]\ndo تۆمارکردنی گۆکردنی do [csb]\nوشەی: pretty, nuclear, data, sorry, you


چۆن قوتابخانەکان دەتوانن یارمەتی تێبینی کردن وخزمەت کردنی منداڵەبێدەنگەکان بدەن - Feropedia\nماڵەوە /بابەتە بەربڵاوەكانى فێركردن/فێركردنى ستراتيژەكان/چۆن قوتابخانەکان دەتوانن یارمەتی تێبینی کردن وخزمەت کردنی منداڵەبێدەنگەکان بدەن\nکاتێک لیلی شەم بچوک بوو لە قسەکردن دەترسالەپۆلدا. لەبەرئەوەنەبوکەهیچ شتێکی سەرنجڕاکێشی نەبێت بۆووتن یاخودلەبەرئەوەی گوێی نەگرتبێت بەباشی یان وەڵامەکە نەزانێت. ئەوتەنهابێدەنگ بوو.\n” هەریەکێک لەهەڵسەنگاندنەکان کەهەمبوودەڵێت، پێویستەلیلی زیاترقسەبکات.ئەوزۆربێدەنگە” شەم ئێستایاریدەدەری دەرهێنەرەلەقوتابخانەی تریڤۆر دەی لەمانهاتان.\nئەو نایەوێت خوێندکارەکانی هەست بەوپاڵەپەستۆیەبکەن کەئەم هەستی پێکردوە.\nلەبەرئەوە لەم دواییانەداچووەپاڵ زیاترلە ٦٠ مامۆستالەشاری نیویۆرک لەپەیمانگای کوایت سەمە. ۆرکشۆپی گەشەپێدانی پیشەیی بنیاتنرابولەسەرقازانجی باشترین فرۆشیار سوزان. هێزی گۆشەگیرەکان لەجیهانداکەناتوانن لەقسەکردن بۆستن.\nکتێبەکە دیارییەکی نەتەوەییەوگەشەپێدراوەلەلایەن هێید کاسیڤیج بۆمامۆستاکان.\nکاسیڤیج دەڵێت” ئەوە هاوێنەیەک بووکەبەهۆیەوەدەمتوانی تەواوی ژیانم ببینم وهەست بەوەبکەم کەخۆمبم” مامۆستایەک بۆماوەی زیاترلە ٢٠ ساڵ، ئێستاکاربۆکۆمپانیای گەین دەکات بۆبەرزکردنەوەی پەیامی کتێبەکەدەربارەی گۆشەگیرەکان.\nئەم ۆرکشۆپی مەشقکردنە ئەم کتێبەبەکاردەهێنێت_لەیتێست بووک ریتن فۆرمیدل_سکولەر. تایارمەتی مامۆستاکان بدات تێبینی وخزمەتی ئەومنداڵەبێدەنگانەبکەن.\nکاسیڤیج دەڵێت “چەندین پێشبیبی هەیەلەسەرمنداڵەکانمان کەببن بەسەرکردەیەکی کۆمەڵایەتی.” ئەودەڵێت، ئەگەربەبێ خواستی خۆشیان بێت مامۆستاکان زیاتر گوێ بۆخوێندکارەدەنگ بەرزەکان دەگرن.\nکاسیڤیج دانی بەوەداناکەئەمیش ئەوەی کردوە، بانگی ئەومنداڵانەدەکات کەیەکەمجاردەستەکانیان بەرزدەکەنەوە.\nخولەدووڕۆژیەکەدەستی پێکردلەبەشداری کردنی پۆلەکە، کەلەهەندێ لەقوتابخانەکاندابەبەشێکی گەورەی نمرەی خوێندکارەکان ئەژماردەکرا. کاسیڤیج پێی باشبوو بەپابەندبونی پۆل ناوببرێت.\nئەودەڵێت” ئامادەبون وپێکەوەبەستن پێویست ناکات روبدات بەهۆی قسەی زۆرەوە” بۆچی هەوڵ نەدەین وێنە بکێشین وبنوسین یان کاربکەین پێکەوە؟\nیاخودکاسیڤیج پێشنیاردەکات، خوێندکارەکان بەدەوری پۆلەکەدابڕٶن وبیرۆکەکان بنوسن لەسەرپارچەکاغەزەکان. دەتوانن وەڵامی بیرۆکەکانی یەکتربدەنەوە-وەک وبەشێک لەگفتوگۆی بێدەنگ.\nمامۆستاکان لەلوتکەکەدالەکاین خۆی وهەروەهائامی کودی وپریسیلا گیلمان، نوسەرەکان بوون کەگفتوگۆیان لەبارەی بابەتی گۆشەگیرەکانەوەکرد.\nرابەروبڕیاردەرەکان تێکەڵکران لەگەڵ دەرونناسەکانی قوتابخانەو ڕابەرەکان وڕاوێژکارەکان ومامۆستاکان. ئەوان کران بە گروپی بچوک بچوک بۆگفتوگۆکردنی بیرۆکەکان وخاڵەکان.\nلەیەکەم کۆبونەوەدا، ئیریکاکۆربین دەرهێنەری کۆمیونیتی لایف ولەقوتابخانەتایبەتەکانی کچان لەمانهاتان. بەتیمەکەی خۆی ووت کەتیشک خستنەسەرگۆشەگیرەکان مانای.\nئەم خاڵەی پێشکەش کردبۆچارەسەرکردنی خوێندکارەکان کەزاڵ دەبن بەسەرگفتوگۆکەدا: و-ە-ی-ت. بەدڵنیاییەوەواتاچاوەڕێکردن. بەڵام کۆربن ڕونیدەکاتەوەکەهەروەهامانای” بۆچی من قسەدەکەم” دەنوێنێت.\nکۆربین دەڵێت، لەگەڵ منداڵەشەرمنەکان دا، ئەوەتەنهادەربارەی تێبینی کردنیان نییە. پێویستە مامۆستاکان بیربکەنەوە بۆچی ئەوان بێدەنگن.\nوە ڕوونی دەکاتەوە كە ،” لەوانەیە کەسێتی بەشێک بێت لەوە” و” لەوانەیەئێمەش ئەومنداڵانەمان هەبێت کە بئ دەنگن لەبەرئەوەی بێدەنگ کراون. لەوانەیەئێمەئەومنداڵانەمان هەبێ کەبئ دەنگن لەبەرئەوەی پێشبینی دەکەن بێدەنگ بکرێن”.\nڕەچاو كردنى هەموو هۆكارەكانى وەك ناسەقامگيرى يان کێشە لەماڵەوە،” کاتێک ئێمەبیرلەوخوێندکارانەدەکەینەوەکەبێ دەنگن،دەبێت بزانين چ پەيوەنديەكى هەيە بە نەژاد یان ڕەگەزیان.؟\nئەو دەڵێت،” بە تێگەشتن لەوەی چۆن بگەینەگۆشەگیرەکان مامۆستادەتوانێت هەست بەو كێشانەى تربکات، لەبەرئەوەی ئەگەرتەماشاى پەنا ئەو خوێندكارانە نەكەين كە دەستيان هەڵبڕيوە، ئەوا بيرۆكەگەلێكى نایابمان لەدەست دەچێت”\nوەرگێڕ: کیژان عبدللە ئەحمەد\nبابەتەكان بەڕێوبردنی پۆل خوێندکارەبێدەنگەکان فێرکردنی منداڵەکان\nپێشتر ستراتیژەکانی فێرکردنی سەدەی ٢١ لە سەنگافور\nدواتر چی چاوەرێدەکەیت لەکاتی وتنەوەی زمانی ئینگلیزی لە پۆلێکی قەرەباڵخدا


60 ملیار دۆلار بۆ ئاوەدانكردنەوەی سێ پارێزگا لە عیراق – Knwe.org\nسەرەکی » ئابووری » 60 ملیار دۆلار بۆ ئاوەدانكردنەوەی سێ پارێزگا لە عیراق\nهەرچەندە تا ئێستا نەتوانراوە ئامارێكی دروست سەبارەت بە قەبارەی زیانە دارایی و گیانییەكان لە عیراق بەهۆی ئۆپراسیۆنە سەربازی و پەلامارەكانی تیرۆریستانی داعشەوە بخرێتەڕوو، بەڵام بەپێی ئامارەكان لە ماوەی چەند ساڵی رابردوودا، ١٥ هەزار و بۆ ٢٠ هەزار هاووڵاتی مەدەنی لە عیراق بوونەتە قوربانی و لە ٥٠%ی قوربانییەكانیش لە پارێزگای موسڵن و هەزاران كەسی تریش بێسەروشوێنن.\nزیاتر لە پێنج هەزار قوربانی\nبەپێی ئامارەكانی نێردەی نەتەوە یەكگرتووەكان لە عیراق (یۆنامی)، لە مانگی شوباتی ٢٠١٥ەوە تا تشرینی یەكەمی ئەمساڵ، پێنج هەزار و ٢١٨ كەس لە پارێزگای موسڵ بوونەتە قوربانی. چوار هەزار تەرمیش هەن كە تا ئێستا چارەنووسیان نەزانراوە و لە نێو بێسەرو شوێنەكاندا دیاری كراون.\nپرد و رێگاوبان و نەخۆشخانە\nبەپێی داتا ناوخۆییەكانیش، لە موسڵی كۆن ١٥ هەزار خانوو روخاون و ١٠٠ هەزار خانوو لە ئەنبار و ١١ هەزار خانوو لە دیالە رووخان. ئەوە سەرباری ئەو زیانانەی كە بەر دەیان پرد و رێگاوبان و نەخۆشخانە و شوێنە گشتییەكان لە «موسڵ و دیالە و سەڵاحەدین و كەركوك» كەوتوە.\nهاوكات بڕی ئەو بڕە پارەیەی پێویستە بۆ دووبارە ئاوەدانكردنەوەی (ئەنبار و موسڵ و دیالە) بەپێی ئامارە سەرەتاییەكان دەگاتە ٦٠ ملیار دۆلار و بە تەنها پارێزگای موسڵ پێویستی بە ٣٠ ملیار دۆلار هەیە.\nلە ماوەی چەند ساڵی رابردووشدا، شارەكانی (رومادی و جەلەولا و بێجی و موسڵ و حەویجە و تەلەعفەر) بە ناوچەی كارەساتبار ناوبراون.\n٤٢ تریلیۆن دینار\nبەوپێیەی ئاستی زیانەكان لە هەریەك لەو شارانە لە (٨٠%)ی تێپەڕاندووە. بەڵام سەرباری زیانەكان لە قەزای (حەویجە)، بەڵام زیانەكانی پارێزگای كەركوك بە بەراورد بەو پارێزگایانە كەمترە.\nبەپێی وتەی سەلمان جومەیلی وەزیری پلاندانانی عیراقیش، لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٤ تا ٢٠١٦ ئەو زیانەی بەر دامەزراوە حكومییەكان كەوتووە گەیشتۆتە ٤٢ تریلیۆن دیناری عیراقی.\nبودجەیەكی تایبەت بۆ ئەو ناوچانە\nلە رەشنووسی پڕۆژەیاسای ساڵی 2018ی عیراق، حكومەتی عیراق بودجەیەكی تایبەتی بۆ ناوچە زیانلێكەوتووەكانی دوای شەڕی داعش تەرخانكردوە، كە هەندێك لەناوچە دابڕێنراوەكانیشی تێدایە. بەڵام بەوتەی ئەندامانی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، ئەو بودجەیەی تەرخانكراوە زۆر كەمە و بە قەبارەی زیانەكان نییە، بۆیە پێویستە حكومەتی عیراق لە رێگەی قەرزە نێودەوڵەتیەكانەوە، پارەی زیاتر بۆ ئەو ناوچانە تەرخان بكات.


پارتی سەربەستیی کوردستان پێشوازی لە بریاری رێفراندۆمی باشوری کوردستان دەکات.\nپارتی سەربەستیی کوردستان پێشوازی لە بریاری رێفراندۆمی باشوری کوردستان دەکات. پارتی سەربەستیی کوردستان پێشوازی لە بریاری رێفراندۆمی باشوری کوردستان دەکات.\nبەخۆشحاڵیەوە لە کۆبوونەوەی رۆژی ١٧ی جۆزەردانی ٢٧١٧ی کوردی بەرامبەر بە ٧ / ٦ / ٢٠١٧ی زاینی، بەڕێز مەسعود بارزانی لەگەڵ حیزب و لایەنەکانی باشوری کوردستان، بریاردرا کە لە ڕێکەوتی ٢٥/٩/٢٠١٧ ڕێفراندۆم لە باشوری کوردستان بەریوە بچێت.\nئەم هەواڵە بۆ ئێمە وەک پارتی سەربەستیی کوردستان کە پارتێکی نەتەوەیی و سەربەخۆییخوازین ، هەروەها بۆ گشت خەباتگێران و سەربەخۆخوازانی کوردستانی گەلێک دلخۆشکەرە.\nپارتی سەربەستیی کوردستان: وێرای پێشوازی گەرم لەم هەڵویستە بۆێرانەی باشوری کوردستان، داواکارین کە:\n١ - ئەو پرۆسە لە ژێر هیچ فشارێکی ناوەکی و دەرەکی و بە هێچ بیانوویەک دوانەخرێت و هەڵنەوەشێتەوە، کاری جدی لە ماوەی ئەم ٣ مانگە بۆ بکرێت.\n٢ - بۆ زیاتر بە هێزکردنی ئەو بریارە بۆیرانەتان داواکارین کە هەنگاوی بە پەلە بنرێت بۆ ئاساییکردنەوەی گشت ناکۆکیە سیاسیەکانی باشوری کوردستان، بە تایبەت کاراکردنەوەی پەرلەمانی کوردستان تا پێش ئەو ڕێکەوەتەی بۆ ڕێفراندۆم دیاریکراوە.\n٣ - خەباتی دەیانساڵەی باشوری کوردستان بە بەخشینی ١٨٢ هەزار شەهید و ئەنفال و جینوسایدکراو، وا خەریکە بەرهەمەکەی گەشتر دەبێتەوە، هەر بۆیە داوا دەکەین کە گشت لایەنەکانی باشوری کوردستان بە هەستکردن بە بەرپرسایەتییەوە لە ئاست مێژووی خەباتیاندا لەم پرۆسەیە بەشداری بکەن، و ناکۆکی و خۆشنەهاتن لە یەکتر تێکەڵی ئەم پرۆسە گرنگە نەکەن.\n٤ – داوا دەکەین لە گشت کوردستانیانی خۆشەویست لە باشوری کوردستان و دەرەوەی وڵات کە مافی دەنگدانیان هەیە، بە ( بەڵێ ) دەنگ بۆ ئەو ڕاپرسیە بدەن.\n٥- داوکارین کە حکومەتی هەرێم تا پێش بەڕێوەچوونی پرۆسەی ڕێفراندۆمەکە لێژنەیەکی تایبەت بۆ وڵاتانی دەرەوە دروستبکات، کە لە پاش ئاکامەکەی پشتیوانی لە دەنگی گەل لە باشوری کوردستان بکەن، کە چۆن هەر یەک لە وڵاتانی مونتینیگرۆ، باشوری سودان و کۆسۆڤۆ لەم دەیەی کۆتاییدا ئەو کارەیان ئەنجامداو لەگەڵ ئاکامەکەی دەیان وڵات پشتیوانی خۆیان بۆ دەربرین.\n٦ - پارتی سەربەستیی کوردستان پشتیوانی خۆی بۆ هەر ئەركێک لەو بوارەدا پێشاندەدات.\nبە هیوای یەکێتی و تەبایی پشتیوانی هەموومان بۆ هەلی پێشهاتووی سەربەخۆیی باشوری کوردستان\n١٨ی جۆزەردانی ٢٧١٧ی کوردی بەرامبەر بە ٨ / ٦ / ٢٠١٧ی زاینی،\nڕێکه‌و 2017-06-08 03:15:27


ماتەمینی سەرۆک وەزیری کەنەدا بۆ کوژرانی ژنە ڕۆژنامەوانێکی کەنەدی بە ڕەچەڵەک سۆماڵی\nسەرۆک وەزیری کەنەدا ئەو هێرشە تێرۆرستیـیەی شەرمەزارکرد کە ڕۆژی شەممە لە شارێکی سۆماڵ ڕووی دا و بووە هۆی کوژرانی 26 کەس، لەوانە ڕۆژنامەوانێکی ژنی کەنەدی بە ڕەچەڵەک سۆماڵی.\nجەستن ترودۆ لە بەیاننامەیەکدا بە ناوی هەموو کەنەدیـیەکان پـرسە و سەرەخۆشی ئاڕاستەی هاوڕێ و کەسوکاری ڕۆژنامەوان هۆدان نالایـیە کرد کە لەگەڵ هاوسەرەکەیدا لەو هێرشەی گروپی شەبابی سۆماڵی بۆ سەر هوتێلێک لە شاری کیسمایۆ کوژران.\nگوتیشی خانم هۆدان نالایـیە لە کارەکانیدا تیشکی دەخستە سەر چیرۆکە ئەرێنیـیەکانی سۆماڵ، وە کارەکانی نیشانی دەدا چۆن ئازادی ڕۆژنامەگەری تێروانینی فراوانتر دەستەبەردەکات، بۆیە کەنەدا و کۆمەڵگەی سۆماڵی و ڕۆژنامەوانان لە سەرانسەری جیهان بۆ لەدەستدانی هۆدان بەداخن.\nلە لایەکی دیکە ئەحمەد حسێن وەزیری کۆچبەری سۆماڵ کە ئەویش بە ڕەچەڵەک سۆماڵیـیە، ماتەمینی خۆی بۆ لەدەستدانی ڕۆژنامەوان هۆدان دەربڕی و ئاماژەی بۆ ڕۆڵی ئەو ڕۆژنامەوانە کرد لە نیشاندانی بەشداریـیەکانی ڕەوەندی سۆماڵی لە نێو کۆمەڵگەی کەنەدیدا.\nجێی ئاماژەیە ڕۆژی شەممە گروپی چەکداری سۆماڵی سەر بە ئەلقاعیدە هێرشیان کردە سەر هوتێلێک لە شاری کیسمایۆ کە لەوێ ژمارەیەک لە نوێنەران و سەرۆک خێڵەکان کۆدەبوونەوە بۆ تاووتوێکردنی هەڵبژاردنە خۆجێـیەکانی بڕیارە لەم نزیکانە ئەنجام بدرێن.\nکاربەدەستانی ئاسایشی سۆماڵی دەڵێن هێرشبەرەکان جلوبەرگی پـۆلیسیان پـۆشیبوو و سەرەتا ئۆتۆمبیلێکی بۆمبڕێژکراویان لە بەردەم هوتێلەکەدا تەقاندووەتەوە و پاشان هێرشیان کردووتە سەر خەڵکەکە و جگە لەو 26 کەسەی کوژراون کە دووانیان ڕۆژنامەوان بوون، 56 کەسی دیکە برینداربوون.


2422 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nیەكێتی نیشتمانی كوردستان كاندیدی پۆستەكانی پێ یەكلاناكرێـەوەو ئەوەش پارتی دیموكراتی نیگەران كردووەو ئەو حیزبەش بڕیاریداوە چاوەڕی یەكێتی نەكات.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی لەسەرچاوەیەكی ئاگادار دەست شارپرێس كەوتووە، تائێستا مەكتەبی سیاسی یەكێتی هیچ میكانیزمێكی بۆ یەكلاكردنەوەی كاندیدی ئەو پۆستانە دیارینەكردووە، كە لەكابینەی داهاتوو، بەری دەكەوێت.\nهەر بەپێی زانیارییەكان، بەهۆی زۆری كاندیدەكان‌و ململانێ بۆ دەستخستنی پۆستەكان لەنێوان بەرپرسانی یەكێتی، ئەو حیزبە نەیتوانیوە، هیچ میكانیزمێك دیاری بكات بۆ یەكلاكردنەوەی كاندیدەكان.\nئەمە لەكاتێكدایە، رۆژی یەك شەممە مەكتەبی سیاسی یەكێتی بۆ ئەو پرسە كۆبووەوەو زانیارییەكان باس لەوە دەكەن، كە لەكۆبوونەوەكە بەهیچ ئەنجامێك نەگەیشتوون، بۆیە هیچ راگەیەنراوێك دوای كۆبوونەوەكە بڵانەكراوەتەوە.\nشارپرێس ئەوەشی زانیوە، یەكلانەبوونەوەی یەكێتی بۆ دیاریكردنی كاندیدەكان پارتی نیگەران كردووە، لەگەڵ ئەوەش جەختی كردووەتەوە بۆ هەڵبژاردنی سەرۆكی هەرێم چاوەڕێی ئەو حیزبە ناكەن‌و پرۆسەكە لەپەرلەمانی كوردستان بەردەوام دەبێت.\nیەكێتی وەك براوەی دووەمی هەڵبژاردنی پەرلەمان لەگەڵ پارتی دیموكرات رێككەوتووە بۆ پێكهێنانی حكومەت‌و بەپێی رێككەوتنەكەش پۆستی سەرۆكی پەرلەمان‌و جێگرانی سەرۆكی حكومەت‌و هەرێم‌و شەش پۆستی وەزاری‌و چەند بریكارێكی وەزیرو بەرێوەبەرێكی گشتی‌و نوێنەرایەتی لەدەرەوەی هەرێم وەردەگرێت.


سوێند و نه‌زر\nوەڵام - ژمارەی پرسیار 3668\nوەڵامی چەند پرسیارێک لەسەر "سوێند خواردن" .\nیەکەم: سوێند خواردن بە چ شتێک دروستە؟\nسوێند خواردن تەنها بە ناو و سیفەتەکانی خوای گەوره دروستە، جا ئەو سیفەتە هی زاتی خودا خۆی بێت یان سیفەتی کارێک لە کارەکانی بێت. وەکو بڵێی (سوێند بە خوا، سوێند بە گەورەیی خوا ، سوێند بە عیزەتی خوا ...... هتد) وە هەروەها دروستە سوێند خواردن بە قورئان یان بە سوڕەتێک لە سوڕەتەکانی یان بە ئایەتێک لە ئایەتەکانی .\nدووھەم: ئایا سوێند خواردن بە غەیری خوا (شرک)ە؟ ئایا (شرک)ی گەورەیە یان بچووک؟\nبێگومان سوێند خواردن بە غەیری خوا شیرکە وەکو پێغەمبەر (صلی الله عليه وسلم ) دەفەرموێت : "من حلف بغير الله فقد أشرك." (رواه أحمد)\nواتە: (ئەوەی سوێند بخوا بە غەیری خوا بێگومان شیرکی ئەنجام داوە ).\nئەویش دوو حاڵەتە کە بە پێی نیەتی ئەو کەسەی سوێندەکە دەخوا بە غەیری خوا جۆری شیرکەکە دەگۆڕێت:\n۱-ئەگەر کەسەکە سوێندەکە هات بە دەمیدا بە غەیری خوا ، بەڵام نیەتی وانەبوو کە ئەو شتەی سوێندی پێئەخوا وەک خودا بەرز و پیرۆز و بەڕیز بێت ، بەڵکو تەنها بەهۆی هەڵەی زمانیەوە یاخود ڕاهاتن لەسەری سوێندەکەی خوارد ئەوە شیرکی بچوکە و کەسەکەی پێ کافر نابێت وەک ئەوەی خەڵکی دەڵێن (بەسەری باوکم ، بە شەرفم، بە گۆڕی مردووم،......... هتد).\nئەم جۆرە سوێندەش نەهی لێکراوە لە ئیسلامدا پێویستە کەسی موسوڵمان خۆی بپارێزێت لێیان، کەفارەتی ئەم جۆرە سوێندانەش بریتیە لە وتنی (لا إله إلا الله).\n۲-بەڵام ئەگەر کەسەکە باوەڕی وابوو کە ئەو شتەی (جگە لە خودا) سوێندی پێ دەخوات ،وەک خودا بەرز و پیرۆز و بەڕێزە ، ئەوە دەبێتە شیرکی گەوره و کەسەکەی پێ کافر دەبێت.\n۳:جۆرەکانی سوێند خواردن کامانەن ؟\n۱-سوێندی سەر زاری (الیمین اللغو):\nئەو سوێندەیە کە مرۆڤ دەمی ڕاهاتووە لەسەری و سوێند خواردنەکەی لە دڵەوە نیە وەک ئەوەی کەسێک دەڵێت(بە خوا ئەخۆیت ، بەخوا ناڕۆیت ، بەخوا ئەبێت بێیت....هتد).ئەم جۆرە سوێند خواردنانە کەفارەتیان نیه، خوای گەورە لێی خۆشبووه.\nوەک لە قورئاندا دەفەرموێت: "لا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ".\nواتە : "خودا سویندی سەر زارەکیتان لێ ناگرێت" .\n۲-سوێندی پێکهاتوو( الیمین المنعقدە):\nئەو سوێندەیە کە سوێند خۆر لە دڵەوە بیخوات و لەسەری بەجەخت بێت، وە نیەت و مەبەستی سوێند خواردن بێت .\nلەکاتی کەوتنی ئەم جۆرە سوێندەدا کەفارەت واجب دەبێت لەسەر سوێند خۆرەکە (کەلە دوایدا باس لە کەفارتی سوێند خواردن دەکەین ) .\n۳-سوێندی نقومکەر (الیمین الغموس):\nبریتیە لەو سوێندە درۆیەی کە مافی کەسانێکی پێ ئەخورێت یاخود مەبەست لێی گزی و ناپاکی کردنە ئەو سوێندەش تاوانێکە لە تاوانە گەورەکان وە کەفارەتی نیە ئیللا دەبێت کەسەکە تەوبە بکات و حەقەکە بگەڕێنێتەوە بۆ خاوەنەکەی .\nوە بۆیەش پێی دەوترێت(نقومکەر- الغموس)چونکە خاوەنەکەی لە ئاگری جەهەنەمدا نقوم دەکات.\nپیغەمبەر (صلى الله عليه وسلم)فەرموویەتی :(لە تاوانە گەورەکان :هاوبەشدانان بۆ خودا ،پێشێلکردنی مافی دایک و باوک ، کوشتنی کەسێک بەناحەق ، وە سوێندی نقومکەر).\nچوارەم: کەفارەتی سوێند خواردن چیە ؟\nئەو کەسەی کە لە دڵەوە سوێند دەخوا بە ناو و سیفەتەکانی خودا، و پاشان سوێندەکەی دەشکێنێت ئەوا پێویستە یەکێک لەم کەفارەتانە بدات :\nوەک پەروەردگار دیاری کردووە لە قورئاندا و دەفەرموێت: (لا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُمُ الأَيْمَانَ فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ ذَلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمَانِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ) المائدة / 89 .\n۱-پێدانی خواردن بە ۱۰ کەسی هەژار: لە خواردنێکی مامناوەندی کە ئەو کەسە ڕۆژانە خۆی دەیخوات لە ماڵەوە.\n۲-یاخود جل و بەرگ کردن بۆ ۱۰ کەسی هەژار :دەبێت جل و بەرگێک بێت جەستەی بە تەواوی داپۆشێت وەکو (کراس و پانتۆڵ ، شەڕواڵ و کراس ، جزداشە ......هتد)، وە پارچە بچوکەکان ناچنە ڕیزی جل و بەرگەوە وەکو(گۆرەوی ، دەسکێش، کڵاو ، مێزەر ،........هتد).\n۳- یاخود ئازادکردنی کۆیلەیەک.\n٤- ئەگەر توانای ماددی نەبوو هیچ یەکێک لەمانە بکات، ئەوە پێویستە سێ ڕۆژ بەڕۆژوو بێت .\nتێبینی :مەرج نیە سێ ڕۆژەکە بەسەر یەکەوە بەڕۆژوو بێت بەڵکو دەتوانێت لە ڕۆژانی جیاجیادا بەڕۆژوو بێت.\nپێنجەم: ئایا دروستە لە جیاتی خواردن پارەی خواردنەکە بدرێت بە هەژارەکان ؟\nلەلای ئیمامی شافعی و مالک و احمد و زۆرینەی زانایانی پێشین، پێویستە خواردن بدرێت بە هەژارەکان نەک پارەی خواردنەکە، بەڵام لەلای ئیمام ابو حنیفە و چەند زانایەکی سەردەم، دروستە پارەی خواردنەکە بدرێت بە هەژارن .\nشەشەم: ئەگەر کەسێک سوێندی خوارد و پاشان سوێندەکەی شکاند، وە توانای فیدیە دانیشی نەبوو، چی بکات ؟!!\nگەر کەسێک توانای ماددی نەبوو کەفارەتی سوێندەکەی بدات، وە بەھۆی نەخۆشیشەوە نەیتوانی بەڕۆژوو بێت، ئەوە پێویستە کەفارەتەکە دوابخات بۆ ھەرکاتێک کە توانای ئەبێت، جا توانای ماددی بێت، یان جەستەیی بۆ بەڕۆژوو بوون.\nوە ئەگەر ھەتا ئەو کەسە دەمرێت توانای ھیچیانی نەبێت و ھەر لەسەر ئەو حاڵە بێ، ئەوە خوای گەورە لێی خۆش دەبێت و غەفوی دەکات.\nحەوتەم: کام سوێندانە ناکەون :\n١- لە کاتی ھەڵە یان لەبیر چوونەوە: واتە کەسێک سوێند دەخوات کە فڵانە کار نەکات، بەڵام پاش ماوەیەک بە ھەڵە ، یان بەھۆی بیرچوونەوەوە دەیکات، ئەوە سوێندەکەی ناکەوێت، مادام بە ئەنقەست نەبووبێت،\nپێغەمبەر (صلی الله عليه وسلم ) دەفەرموێت: " خوای گەورە لێتان خۆش بووە لەسەر ئەو شتانەی کە بە ھەڵە یان بەھۆی بیرچوونەوە یاخوود بەزۆر پێتان دەکرێت" (رواە مسلم)\n٢- سوێندی بەزۆر: کەسێک لەژێر زەخت و فشاردا و بە زۆر سوێندی پێ بخورێت، ئەوە سوێندەکەی ناکەوێت ئەگەر پێچەوانەی سوێندەکەی کرد.\n٣- کەسێک بڵێت (إن شاء الله) واتە ئەگەر خودا ویستی لەسەر بێت.\nپێغەمبەر (صلی الله عليه وسلم ) فەرموویەتی: " ھەرکەسێک سوێندی خوارد و وتی ئەگەر خودا ویستی لەسەر بێت، ئەوە سوێندەکەی ناکەوێت" (رواە احمد).\nمامۆستا سەعد عبدالكريم\nلە ليژنەى تايبەتى وڵامدانەوەى پرسيارەكانى ماڵپەرى دەنگى ئيسلام\nژمارەی بینین 185


پوتین سەردانی پڕۆژەی گەشتیاریی سەرمایەدارێكی كوردی كرد\nشار بەخێرایی بەرەو مەدەنیبوون و شارستانیەت هەنگاو دەنێ، شارستانیەت دەبێتە ئامانجی یەكەمی دانیشتوانی شار. ئەوەش بەتەواوەتی لە بەرژەوەندیی گەشەكردنی كەسایەتی و دروستبوونی كارێكتەری سەربەخۆی كوردیدایە.\nشەقامەكان نەك لە ڕووی سیاسییەوە، بەڵكوو لە ڕووی كۆمەڵایەتیشەوە ئازادییەكی باش بە خۆیانەوە دەبینن. كچان بە بۆنی سەربەستی، شەقامەكانی شار دادەپۆشن. لەسەر شانۆ دەنگی كچ و ژنان تێكەڵ دەنگی پیاوان دەبێ، زانكۆ وەك ناوەندێكی كولتووری و شارستانی گەنجانی جیاواز لەناو خۆیدا كۆ دەكاتەوە.\nكەواتە فەزای حەفتاكان تا ڕادەیەكی باش بۆ خۆشەویستی گونجاوە، كارێكتەری كوردی گۆڕانی بەسەردا هاتووە. شار بۆنی شار و شارستانییەتی لێ دێت. خەڵكی جیاواز و نەتەوەی جیاواز و ئایینی جیاواز لە پۆلێكدا كۆ دەبنەوە.\nئەو ئەنجامە چییە\nئێمە بەدوایدا دەگەڕێین؟\nكوڕ و كچ بە ڕەزامەندی و هەڵبژاردنی خۆیان یەكتر هەڵدەبژێرن. دەتوانن یەكتر ببینن. لە هەموو ئەوانەش گرنگتر، هەموویان خوێندەوارن و دەتوانن هەست و بیركردنەوەی خۆیان بنووسن و بە نامە بۆ یەكتری بنێرن. دەكرێ حەفتاكان ناو بنێین، زەمەنی خۆشەویستی بە نامە، یان خۆشەویستی لە نامەدا. ئەگەر گەنجان ئەوكات بوێریی ئەوەیان هەبا نامەكان وەك دۆكیومێنت هەڵگرن، ئێستا گەورەترین ئەرشیفی نامەی خۆشەویستیمان دەبوو. لەبەر ئەوەی فەزا خۆشەویستییەكە مەودای كەم بوو، لەبەر ئەوەی لە قووڵایی رۆشنبیرییەكی تاكەكەسییەوە نەهاتبوو، ئەو نامانە ئێستا و ئێستاش نەكەوتنە بەرچاو، جگە لە دڵدارەكان، كەسی دیكە چاوی پێنەكەوتن، ڕۆژێك لە ڕۆژان كچێك بوێریی ئەوەی نەكرد نامەیەكی خۆشەویستی، كە بە خوێنی دڵ بۆی نووسرابوو، بۆ براكەی یان باوكی بخوێنێتەوە، هەتا دوای شووكردنیش نەیتوانی نامەیەكی ئاوا بۆ كوڕەكەی یان كچەكەی باس بكات.\nدڵدارەكانی حەفتاكان، ئەوانەی شۆڕشی خۆشەویستییان گەیاندە كۆتایی، سەركەوتن، لە ماڵێكدا كۆبوونەوە. دەستیان لە پێستی یەكتر دا و بۆنی بن باڵی یەكتریان كرد. جگە لەوەی، كە خۆیان باش یەكتریان نەناسیبوو، جگە لەوەی پێكەوە سەفەرێكیان نەكردبوو، لەسەر شەرەفی شیعر و پەخشانە نامەكان متمانەیان بە یەكتر كردبوو، كە لەژێر میچێكدا بوونە هاوسەری یەكتر، ئینجا وەك ئینسان یەكتریان دیت، ئینجا ئەندامەكانی جەستەی یەكتریان ناسی.\nسەغڵەتییەكانی بەردەم هاوسەرە گەنجەكان زۆر بوون، یەكەمیان لەیەكتر نەگەیشتنی خۆیان، دووەمیان نەشارەزایی پیاوی كورد لە جوگرافیای دەستەی ژن، ئەو كێشانەی دەوروبەریش بۆیان ساز دەكردن.\nحەز دەكەم چیرۆكی ژنێك بگێڕمەوە، كە بەبێ ئەوەی بزانێ من گوێم لێیە بۆ كچە گەنجەكانی دەگێڕایەوە. ژنێكی باڵابەرزی دەموچاو پانی پەنجا ساڵە، كە لە كۆتایی حەفتاكان شووی كردبوو، لەگەڵ ماڵی خەسووی لە یەك حەوشەدا دەژیان، ئەو دەڵێ:\n- هەر ڕۆژێك خەسووم زانیبای شەوەكەی لەگەڵ مێردەكەم، كە كوڕی ئەو بوو، سەرجێییمان كردووە، دەردێكی دەدامێ هەرچی خۆشی بوو لە لووتی دەهێنامەوە دەرێ، بە دار لێی دەدام، چی جلی ئەو ماڵە هەبوو پێی دەشوشتم، هەموو قاپوقاچاغەكان دەبوو خاوێن بكەمەوە.\nلێم پرسی چۆن دەیزانی؟\n- لە چاومەوە، لە دەنگ و كەیفمەوە، یان چاودێریی دەكردم بزانێ خۆم ناشۆم، سەد ڕێگای دیكە. هیچی لێ ون نەدەبوو، هەر بیشیزانیبایە، سێكسی لەگەڵ كردووم، چینێكی هەر لێدەدام.\nهاوینان ئاسانتر بوو، ئەوكات لە سەربان، لەسەر تەخت دەنووستین و چیغمان دەگرتەوە، خەسووم لەدەرەوەی چیغەكە لەنزیكمانەوە دەنووست، هەر شەوێك چیغەكە چیڕە چیڕی هاتبا و بجووڵابایەوە، بۆ بەیانییەكەی چینێكی باشی لێدەدام. بەڵام دواتر فێر بووم چۆن خۆم ڕزگار بكەم، چونكە لەو شەیتانتر بووم، بێ ئەوەی بزانێ كتریەك ئاوم لەگەڵ خۆم دەبردە سەربان، بۆ ناو چیغەكە، شەوانە بەدزیەوە ئاوەكەم بە جومگەی تەختەكەدا دەكرد، بەو شوێنانەی، كە چیڕە چیڕیان دەهات، كە تەختەكە تەڕ بایە چیڕەی نەدەهات و جا بەكیفی خۆت بگەوزێ.\nئەوە قسەی ژنێكە، كە ساڵەكانی وەك دەنكە تەسبیح ئاودیو كردبوو، بێ ئەوەی بتوانێ بیانگێڕێتەوە. ئەو دڵداری حەفتاكان بوو، ئەو سەردەمە مینژۆپی لەپێ دەكرد.\nحەفتاكان سەردەمی زێڕینی كولتوور و سیاسەت و هونەر و رۆشنبیری بوو. ئەوانەش هەوێنی دروستكردنی كارێكتەری سەربەخۆ بوون، ڕاستە ڕێكکەوتنی كورد و بەغدا كاریگەریی ڕاستەوخۆی لە گەشەكردنی تاكی كورددا هەبوو، بەڵام ناكرێ لە دروستكردن و گەشەكردنی ئەو كارێتەرە ڕۆڵی جووڵانەوە ماركسییەكان و شیوعییەكان لەبەر چاو نەگیرێ. بەدرێژایی مێژووی سیاسیی عێراق و كوردستان، ماركسییەكان یان شوعییەكان تاكە حزب و بیروباوەڕ بوون، كە كاریگەریی ڕاستەخۆیان هەبوو لە گۆڕین و بیركردنەوە و ناخی ئەندامەكانیاندا. لە كرانەوەی كۆمەڵگەی كوردیدا، شیوعییەكان ڕۆڵی هەرە گەورەیان گێڕاوە. ئەوان دەست بەدەست و ماڵ بەماڵ كتێبیان دەگێڕا، خوێندنەوە خولیا و ئاواتیان بوو، پەیوەندی پێوەكردنیان و دۆستایەتییان بە ئەندازەی ئەو كتێبانە بوو، كە دەتخوێندنەوە.\nڕۆڵی ماركسییەت نەك لە كرانەوە و دروستكردنی كەسایەتیی كوردیدا، لە دروستكردن و گەشەپێكردنی تەواوی نەتەوەكان ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دیار و بەرجەستە بوو. كرانەوە و پێشكەوتووخوازیی حزبەكانیش بە نزیك و دووریان لە ماركسییەتەوە دەپێورا. ڕۆڵی ماركسییەت لە كرانەوەی كۆمەڵگە و برەودان بە كتێب و خودناسی بابەتێكی فراوان و گرنگە، بۆ ئەو وتار هەر ئەوەندە پێویستە.\nئەو پرسیارەی، كە لە كۆتایی بابەتەكە بەرەو ڕووی هەموومان دەبێتەوەی ئەوەیە:\n- سەرەڕای ئەو هەموو گۆڕانكارییانە، سەرەڕای ئامادەیی كۆمەڵگە و گەشەكردنی كەسایەتیی كوردی، كەچی كە دڵدارەكانی حەفتاكان بە یەك دەگەن و لە هەشتاكان لە ماڵێكدا دەژین و منداڵیان دەبێ، بەشی زۆری خوێنەرەكانی ئەم وتارانە یان بەرهەمی ئەو خێزانانەن و منداڵی ئەو سەردەمەن، یان لەنزیكەوە ئاگاداری فەزای ئەو خێزانانەن. ئەو خێزانانە نەبوونە لانكەی خۆشەویستی. منداڵ هەستی بە ئارامی و هێمنی خێزان نەكرد. باوك و دایكەكان بەردەوام شەڕیان بوو، هەر یەكیان لە شوێنێك دەنووستن و لەیەكتر لالووت بوون. ئەو چەند دێڕە قورس بوو، كە نووسیمن، ناكرێ نووسەر بڕیار بدات، یان ڕستەكانی بۆنی بڕیاری لێ بێت، من ئەوە دەزانم، لەگەڵ ئەوەشدا ئەو ڕستانە هەر دەنووسم، چونكە تاڵاوی نەگونجانی ژن و مێرد پێكەوە بە وشە و ڕستەكانەوە دیارن.\nكە ژن و مێردی كورد پشتیان لەیەكتر كرد، ئیدی دێو ئاشتیان ناكاتەوە.\nپشت لەیەكتر كردن\nكە ئەو دوو مەخلووقە پێكەوە لە ماڵێكدا دەژین، لەنزیكەوە هەناسەی یەكتر هەڵدەمژن. ئیدی بۆنی رێحان لە هەناسەیان نایەت و بۆنی پیاز كاسیان دەكات. كوڕە شیكەكەی جاران بە چڵكنی و شەپڕێوی دێتەوە ماڵ، پێكەنین و زەردەخەنەكانی دەگۆڕێن بە تووڕەیی و هاوار هاوار.\nدیسانەوە هەمان ئەنجاممان دێتەوە بەردەست، كە لە هاوسەرگیریی دوای حەزلێكردن دەستمان كەوتبوو.\nكۆنتڕاست و ژنهێنان\nدەشێ دیاردەی لێكتر وەڕزبوون و نیگەرانیی دوای ژنهێنان و شووكردن لەناو نەتەوەكانی دیكەشدا هەبێ و دیارەدەیەكی ئاسایی بێ، بەڵام ئەوەی كورد دوو جیاوازیی هەیە:\nیەكەمیان: ئەو نیگەرانییە زۆر زوو یەخەیان دەگرێت.\nدووەم: ماوەیەكی زۆر دەخایەنێ.\nكۆنتڕاستەكە لە چیدایە؟\nكۆنتڕاست واتا دژ بەیەك، وێنە دژ بەیەكەكان، هەڵوێستە دژ بەیەكەكان، مەرجی كۆنتڕاستیش (كۆكردنەوەی وێنە دژبەیەكەكانە پێكەوە)، دانانیانە بەرامبەر یەكتری. كۆنتڕاستەكەی ئێمە ئەوەیە، كۆكردنەوەی پیاو و ژنە پێكەوە لە دوو دۆخی جیاوازدا، دوو وێنە و ڕووحی لێكتر جیاواز، نەك هەر جیاواز دژ بە یەكتر.\nیەكەمیان: ئەو هەموو پێكەنین و وشە ڕازاوە و پڕ ئەوینانەی سەردەمی دڵدار.\nدووەمیان: ئەو هەموو تووڕەیی و تێكنەگەیشتنەی سەردەمی ژن و مێردایەتی.\nلە وێنەی یەكەمدا، كردنەوەی درزی دەرگایە، زەردەخەنەیەك، دەست بەقژدا هێنانێك، كۆڵانێكی مات و تاریك و پۆخڵ ڕووناك دەكاتەوە.\nلە وێنەی دووەمدا، تووڕەبوونێك، هاوارێك بەسەر یەكتردا، توانجێك ژووری پڕ ڕەونەق و پەردەی ئاڵواڵا تاریك دەكات.\nئەنجامێك وەك سەرەتا\nخۆشەویستیی كوردی، ئەگەر ڕاست بێت و بكرێ ناوێكی ئاوا بەكار بهێنین. ئەگەر هیچ دەستەواژەیەك نەبێ ئینسانیەت هەموو تێیدا هاوبەش بن، ئەوە خۆشەویستیی ئەو نیشتمانەیە. كە دەكرێ تەواوی مرۆڤایەتی وەك یەك لەسەری بژین. ئەوەش ڕێگای ئەوە ناگرێ، كە تایبەتدمەندیی نەتەوەكان جۆری خۆشەویستیی تایبەت بە خۆیان نەبێ. وەك ئەو خۆشەویستییە سەیر و سەمەرەی كورد هەیەتی.\nخۆشەویستیی كوردی ئەو دوو وێنە دژەبەیەكەیە لە ژوورێكدا پێكەوە كۆ دەكاتەوە. نەرمونیانی و لێبوردەیی دڵدارانەی و شێواز ڕەق و تووڕەیی ژن و مێردایەتی.\nكە كوڕ و كچ، ناوەكەیان دەگۆڕیت بۆ ژن و مێرد، نەك وەزیفەیان، نەك شێوازی پەیوەندییان، ئەتوار و بیركردنەوە و مامەڵەیان لەگەڵ یەكتردا دەگۆڕێت.\nلە هەموو گرنگتر\nهەر لە ژووری بەیەكگەیشتنیان، دێوجامەكانیان دەكەوێت، ئەو ماسكەی یەكتریان پێ ڕازی كردبوو (لە بواری كۆمەڵایەتیدا دەگوترێ پێ هەڵخەڵەتاندبوو)، دەكەوێت.\nیەكەم شكانی كەسایەتیی كوڕی عاشق، كچی دولبەر لە كەوتنی ئەو ماسكەدایە. شكانی كەسایەتیی یەكەم زەبرە بەر پەیویەندیی نێوان ژن و مێرد دەكەوێ، یەكەم نەخۆشییە پەیوەندیی كۆمەڵایەتی دەیگرێ. بناغەی خێزانی داهاتوو لەسەر زەمەینەیەك دروست دەبێ، كە درزی داوە، كە شكاوە.\nژن دەبینێ: ئەو پیاوە لێو بەخەندە و ڕووخسار بەڕەنەقە، گرژ و تووڕەیە. دەنگە نەرمەكەی بۆڕ و پڕ دڕك و داڵە، ئەو دەستە پڕ سەلامەی هەر بە پەرچەمیەوە بوو، بەرەو ڕووی بەرز دەكرێتەوە و دەبێتە داری هەڕەشە.\nپیاو چ دەبینێ: تۆنی دەنگی كچەكە نەماوە، ناسكی، بۆنی بارانەكەی بووە بە دەنگی پاسەوانێكی بێ ئارام، پڕسیاركەر و ناڕازی، لێوە سوورەكەی زەرد و كوڵمی ئاڵ ڕەش داگەڕاوە. شەڕی خەسوو و پوور و ئامۆزا جێگای پەیوەندییە شیرینەكەی جاران دەگرنەوە. ئەوە وەك ڕووكەش و زۆر جار ناوەڕۆكیش.\nلە ناخدا دەیان گرێی دیكە هەیە، یەكەیەكە دەبێ شییان بكەیەنەوە. كە سەرچاوەی بەشی هەرە زۆریان ئەو كولتوورە توند و پڕ گرێیەیە، كە ڕەگی تا قووڵایی خوێنی هەموو تاكێك داكوتاوە.\nناخی هیچ كەسایەتییەك جێگای چەندان كولتووری تیدا نابێتەوە.\nتۆ داخراوی یان كراوە؟\nمەزهەبی یان لێبوردە؟\nژن نیوەیە یان ئینسانی تەواو؟\nپیاوە ستر و پەناگەی خۆپاراستنە یان خۆشەویست و دڵخواز؟\nوەڵامی ئەو پرسیارانە ڕێگایەكمان بۆ دەكەنەوە، ڕێگایەك وەڵامی بەشێك لە پرسیارانەكانمان دەست كەوێت، بۆ ژن و پیاوی كورد نازانن یەكتریان خۆش بووێ؟ بۆ نازانن ژوان لەگەڵ یەكتر دانێن؟\nبۆ نازانن بەبێ ئەوەی كارەساتێك ڕووی دابێ، ڕۆژێك بە سەرشانی یەكتر بگرین؟\nبەڵام كارێكی دیكەم لە ڕێگایە، پێغەمبەرەكان بانگم دەكەن، درێژە بە گێڕانەوەی چیرۆكەكانیان بدەم. ڕڤقە و ئیسحاق ئێمەیان برد، ئەوەشم بۆ دەركەوت، كە شێوازی ژنهێنانی ئیسحاقییانە تا ئەمڕۆ، سەرەڕای تێپەڕبوونی زیاتر لە سێزدە سەدە، هێشتا بەردەوامە.\nبڕیارم داوە بە دەنگی بانگردنی پێغەمبەرەكانەوە بچم و لە وتاری داهاتوودا مردنی ئیبراهیم بە چاوی خۆمان ببینین.


وەزیری دەرەوەی ئوردن دەربارەی هەوڵی كودەتا ڕوونكردنەوە دەدات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزیری دەرەوەی ئەردەن سەبارەت بە هەوڵی كودەتا لە وڵاتەكەیدا ڕایدەگەیەنێت، بەپێی یاسا مامەڵە لەگەڵ حەمزە بن حوسێن دەكرێت و ژمارەیەك كەس دەستگیر كراون.\nئەیمەن سەفادی، وەزیری دەرەوەی ئوردن لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا ئاماژەی بەوەكرد، هەموو وڵاتان هەست بە گرنگی ڕۆڵی ئوردن و پادشایەتییەكەی دەكەن و لە ئێستاشدا كۆنتڕۆڵی ئەو جموجۆڵە پلان بۆ داڕێژراوە كراوە، كە هەوڵیی تێكدانی ئاسایشی وڵاتی داوە.\nئاماژەی بەوەشكرد، پەیوەندی هەبووە لەنێوان گروپێك بەناوی (عەوزوڵا) و لایەنی دەرەكی و هەروەها ئەمیر حەمزە بن حسێن هەستاوە بە هاندان لەڕێگەی تۆماركردنی دوو تۆماری ڤیدیۆیی هاندانەوە.\nجەختیشی كردۆتەوە، لە ئێستتادا ئاسایشی ئوردن پارێزراوە و بەپێی یاسا مامەڵە لەگەڵ ئەمیر حەمزە دەكرێت.\nئاشكراشی كرد، دەزگا ئەمنییەكان گەیشتوونەتە كەسێك، كە پەیوەندی هەبووە بە دەزگای ئەمنی دەرەكی، كە فڕۆكەی بۆ هاوسەری ئەمیر حەمزە ئامادەكردووە تاوەكو بەپەلە وڵات جێبهێڵێت.\nوەزیری دەرەوەی ئوردن ئاماژەی بەوەشكرد، لە دوێنێوە 14 بۆ 16 كەس دەستگیركراون لەنێویاندا كەسێك بەناوی عەوزوڵا و شەریف حەسەن بن زەید.\nخەڵك- ئامەد حەسەن چەند رۆژی رابردوو رووداوێكمان لە ئوردن بینی ئەویش دەستگیركردنی دارو دەستەكەی ئەمیر حەمزە بن حوسێن برای شا عەبدوڵڵای پاشای ئوردن…\n05 نیسان 2021 11.09 am\nخەڵك- ئامەد حەسەن چەند رۆژی رابردوو رووداوێكمان لە ئوردن بینی ئەویش دەستگیركردنی دارو دەستەكەی ئەمیر حەمزە بن…


تورکیا ئامادەکاری بۆ هێرشکردنە سەر ئیدلیب دەکات\nلەلایەن رێکار عەزیز 7/10/2017\nتورکیا هێزێکی گەورەی لەسەر سنووری ئیدلیب جێگیرکردووە\nرووداو - هاتای\nسوپاسالاری تورکیا و بەرپرسی دەزای هەواڵگریی تورکیا (ناسراو بە میت) سەردانی سنووری سووریایان کرد و لەسەر دوایین گۆڕانکارییەکان بۆ هێرشکردنە سەر ئیدلیب زانیارییان کۆکردەوە.\nهولوسی ئاکار، لەگەڵ هاکان فیدان و ژمارەیەک فەرماندەی سەربازی لە پارێزگای هاتای کە لەگەڵ سووریا هاوسنوورە، یەکە سەربازییەکانیان بەسەرکردەوە و زانیارییان لەبارەی دۆخی ئێستای ئیدلب کۆکردەوە.\nئەم سەردانەی فەرماندە سەربازییەکان لەکاتێکدایە رۆژی شەممە 7-10-2017، رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆککۆماری تورکیا ئۆپەراسیۆنی سەربازی بۆ سەر ئیدلیب راگەیاند و گوتی، تورکیا ئامادەکاری بۆ ئۆپەراسیۆنێک دەکات تاوەکو داعش لەو شارە دەربکات.\nئەردۆغان راشیگەیاند، ئێستا هێزەکانی سوپای سووریای ئازاد لە ئۆپەراسیۆن و هێرشەکانیان بەردەوامن و سوپای سووریا نەچووەتە نێو سووریا، بەڵام ئامادەکاری بۆ ئەوە دەکات لەگەڵ سوپای سووریای ئازاد لە ئیدلیب هێرش بکەنە سەر داعش و لەو شارە دەریان بکەن.\nئەردۆغان زیاتر گوتی، وڵاتەکەی مەبەستیەتی لەڕێگەی ئۆپەراسیۆنەکانی لە سووریا ئاسایش و پارێزگاری بۆ ئیدلیب بگێڕێتەوە. پێشتریش سوپای تورکیا بۆ پشتیوانی لە سوپای سووریای ئازاد چووە شاری جەرابلوسی رۆژئاوای کوردستان و داعشیان لەو شارە دەرکرد، بەو هەنگاوەش رێگەی لە یەکگرتنەوەی هەردوو کانتۆنی عەفرین و کۆبانێ گرت.\nیه‌كه‌یه‌كی سه‌ربازیی سوپای توركیا كه له 500 سه‌رباز، 20 تانك، 15 تۆپهاوێژ و ژماره‌یه‌كی زۆر زیپۆش و بارهه‌ڵگر و كه‌ره‌سته‌ی سه‌ربازی پێکهاتووە، لەسەر سنووری ئیدلیب جێگیرکراون و ئامادەن لە هەر ساتێک هێرش بکەن.\nنیشانەکردن : سووریا, تورکیا, ئیدلیب\n2695 ژمارەی بینین


ئازار و ئەزیەتی خەڵکی سەقز لە لایەن کەسانی نەناسراوەوە\nزایینی: ٠٣-١٢-٢٠١٥ - هەتاوی: ١٣٩٤/٠٩/١٢ - ١٢:٠٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: سێ کەسی نەناسراو بە ناوی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانەوە ئازار و ئەزیەتی هاووڵاتییانی شاری سەقز دەدەن.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، سێ کەسی چەکدار لە ناوچەی فەیزوڵڵابەگیی شاری سەقز، بە ناوی کەسانی سەر بە حیزبی دێموکرات ئازار و ئەزیەتی هاووڵاتییان دەدەن و ئەوەش ترس و دڵەڕواکێی خستووەتە ناو خەڵکەوە.\nسەرچاوەیەکی ئاگادار لەو بارەیەوە ڕایگەیاند: "ئەو سێ چەکدارە نەناسراوە لە ناوچەی فەیزوڵڵابەگیی شاری سەقز بەتایبەت جادەی نێوان گوندی "چاخلوو و یاپشخان" بە ڕۆژ و بەبێ هیچ ترسیك دەستیان داوەتە ئازار و ئەزیەتی خەڵک و خۆیان بە ئەندامانی سەر بە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناساندووە".\nئەو سەرچاوەیە لە درێژەدا گوتی؛ ئەو کەسانە بە ناوی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانەوە داوای یارمەتی لە خەڵک دەکەن و ئەوەی هاوکارییان نەکات، بە زۆری چەک ئازار و ئەزیەتی دەدەن و یارمەتی لێدەستێنن.\nخەڵکی ناوچەکە لەهەمبەر ئەو ڕووداوە نیگەرانن و گوتوویانە کە ئەو کەسانە هیچ پێوەندییەکیان بە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانەوە نییە.


16:21 لە عێراق؛ یەکەم حاڵەتی مردن بە ڤایرۆسی تای خوێنبەربوون تۆمار کرا\n25 January 2022 20:03\nپەیامی کورد … بەندکراوێکی خەڵکی باکووری کوردستان دوای ١٤ ساڵ لە ئێران مافی مرەخەسی پێ درا\nبەندکراوێکی سیاسی خەڵکی شاری وان، دوای تێپەڕینی ١٤ ساڵ بەندکران، بۆ یەکەم جار بە دانانی بارمتەیەکی زۆر لە بەندیخانەی شاری کاشمەر، سەر بە پارێزگای خوراسانی ڕەزەوی مافی مرەخەسی پێ درا.\nبەگوێرەی ئەو ڕاپۆرتانەی کە بڵاو بوونەتەوە ، ڕۆژی دووشەممە ٤ی ڕەزبەری ٢٧٢١ (٢٤ی ژانویەی ٢٠٢٢)، شاکر باغی، بەندکراوی سیاسی کورد بۆ یەکەم جار و بە دانانی بارمتەی زۆری پێنج ملیار تمەنی بۆ ماوەی مانگێک لە بەندیخانەی کاشمەر سەر بە پارێزگای خوراسانی ڕەزەوی مافی مرەخەسی پێ درا.\nشاکر باغی ئێستا لە شاری سنەیە و لە ماوەی ئەو یەک مانگەدا مافی نیە لە ئێران بڕواتە دەرەوە.\nشاکر باغی خەڵکی شاری وانی باکووری کوردستان، ڕۆژی دووشەممە ٢٠ی ڕەشەمە ٢٧٠٨ (١٠ی مارسی ٢٠٠٨)، لە جادەی مەریوان بۆ سنە لەلایەن هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی سنە دەستبەسەر کرا.\nئەم بەندکراوە کوردە دواجار لەلایەن لقی یەکەمی دادگای شۆڕشی سنە بە سەرۆکایەتی دادوەر حوسێن بابایی بە تۆمەتی ئەندامەتی لە پارتی ژیانی ئازادی کوردستان (پژاک) سزای ٣٠ ساڵ بەندکران و دوورخرانەوە بۆ بەندیخانەی کاشمەری بە سەردا سەپا.\nدوای ئەوەی ئەم سزایە لەلایەن لقی ٤ی دادگای پێداچوونەوەی پارێزگای سنە وەک خۆی پەسەند کرا، شاکر باغی مانگی گەلاوێژی ٢٧١٠ (ئاگۆستی ٢٠١٠) لە بەندیخانەی سنەوە بۆ بەندیخانەی کاشمەر دوور خرایەوە و لەو کاتەوە لە بەندیخانەی کاشمەر ڕاگیراوە.\nڕووسیا هەناردەی غازی بۆ فینلاند ڕاگرت


گیرۆدەبوونی نەخۆشی بەستەزمان بە پشكنینی بەرزی چەوری خوێن - تۆڕی میدیایی خەڵک\nگیرۆدەبوونی نەخۆشی بەستەزمان بە پشكنینی بەرزی چەوری خوێن\nجار نییە نەخۆشێک نەیەت و داوای فەحسی چەوری نەکات، لە کاتێکدا پێوویستی نییە و بە زیادە سەرقاڵیان کردووە، جگە لەوەی کاتێکی زۆری خۆی بە زیادە لە دەست دەدات. مەسرەفێکی زۆریش دەکات لە خۆڕا.\nئەم گیرۆدە بوونە لە چییەوە هاتووە؟\nساڵانێک پێش ئێستا کاتێک جیهان درکیان کرد بە مەترسی بەرزبوونەوەی چەوری کۆلستیرۆڵ لە خوێنی خەڵکدا،ئامۆژگاری هاووڵاتی خۆیان کرد کە ووریا بن و پشکنینی خۆیان بکەن،چارەسەری ئەوانەش بکەن کە لە مەترسیدان بۆ تووش بوونیان بە نەخۆشییەکانی دڵ وەکو جەڵتەی دڵ و جەڵتەی مێشک. ئەو پەیوەندیە تووندە بوو لە نێوان بەرزی چەوری خوێن و جەڵتە کە وای کردووە جۆرەها چارەسەر بدۆزرێتەوە بۆ نەخۆشەکان لە ماوەی ٣٠ ساڵی ڕابردوو. کەواتە مەسەلەکە بەرگرییە لە جەڵتەی مێشک و دڵ و قاچ و ئەوانە پەیوەندی بە خودی چەورییەکەوە نییە.\nلای خۆمان زۆرێک لە نەخۆش وا تێ گەشتوون کە بەرزی چەورییەکە خۆی نەخۆشییە، تەنانەت ئێمە جیواز لە هەموو جیهان، وا دەزانین گەر سەرمان بیەشێت یان شان و ملمان ڕەق بن و یان هەناسە سوار بین ئەوا هۆکاری بەرزی چەورییەکەیە. لە ڕاستیدا شتی وا بوونی نییە، بەرزی چەوری هەرگیز نیشانەی نییە!\nلێرەدا بە چەند خاڵێک بۆتان ڕوون دەکەمەوە کە چۆن مامەڵە لەگەڵ بەرزی چەوری بکەین:\n١- کێ فەحسی پێوویستە؟\nخۆمان بکەین بە دوو گروپەوە تا تێ بگەین: گروپی مەترسی (ئەوانەی کەسسێک لە بنەماڵەکەیان بە گەنجی مردووە بە نەخۆشی دڵ یان بە زگماکی چەورییان زۆر زۆر بەرزە). گروپی دووەمیش (ئەوانەی مەترسییان نییە بەڵام تەمەنیان لە ٤٠ ساڵ زیاترە)\n٢- چەند ساڵ جارێک فەحس بکاتەوە؟\nبۆ کەسێک سەروو ٤٠ ساڵ بێت و نەخۆش نەبێت لەوانیە تا ٥ ساڵی دیکەش فەحسی نەوێتەوە. بۆ کەسێک لە گروپی مەترسی بێت لەوانەیە زووتر پشکنینی بوێتەوە. ئەمە مەفروزە دکتۆرەکەت بۆت رێک بخات.\n٣- کە بەرز بوو چی بکەین؟\nپێش هەموو شتێک ووریا بن لە کوردستان وەرەقەی ئەنجامی پشکنینی چەوری زۆربەی جار هەڵەیە!!\nوەرەقەی ئەنجامەکە لە تەنیشتەوە کە نۆرماڵەکان نووسراوە ئەوا بۆ کەسی ئاسایین و ئینجا هەر هەڵەیە. بەرزی چەوری خۆی گرنگ نییە، ئەوە گرنگە تۆ ئاستی مەترسییەکەت لەگەڵ ژمارەی چەورییەکە چەندە. ئەمە دکتۆرەکەت دەبێت بۆت بکات لە ڕێی چەند هاوکێشەیەکەوە کە زەرب و تەقسیمی دەکات بۆت. کەواتە لەمەولا وەرەقەی ئەنجامی فەحسی چەوری بە پەلە مەدە بە دکتۆرەکەت چوونکە کارێکی قووڵی دەوێت تا بزانێت چارەسەر وەرگریت یان نا.\nهەروەها ووریا بە، گەر تۆ شەکرەت بێت یان سستی گورچیلە یان پێشتر جەڵتەی دڵ یان مێشکت هەبووبێت ئەوا بێ یەک و دوو دەبێت دکتۆرەکەت حەبی چارەسەری چەوریت بۆ بنووسێت و پێوویست بەم بێنە و بردەیە ناکات چوونکە تۆ لە گروپی مەترسیدایت. مەگەر هۆکارێک هەبێت کە دکتۆرەکە بۆت دوا بخات بۆ نمونە شەکرەی جۆری ٢ هەیە و کۆنترۆڵە گەنجیت و وەزعت باش بێت.\n٤- چارەسەر چییە؟\nدوای ئەوەی یەکلا بووەوە کە تۆ بە هۆی بەرزی چەورییەکەت مەترسیت هەیە بۆ سەر دڵ و تەمەنت، ئەوکات:\nبۆ هەموو کەس\_خواردنی ماسی و گوێز و سەوزە و میوە زیاد بکە و خواردنی برنج و نان و گۆشتەکان کەم بکەرەوە. ووریا بە هەڵت نەخەڵەتێنن بە خواردنی دووگ و و ڕۆنی تووند، ئەمانە راستە چەوریت بەرز ناکەنەوە بەڵام قەڵەوت دەکەن گەر زۆر بیان خۆیت بۆیە هەر هەمان مەترسی هەیە بۆ سەر دڵت. وەرزش بکە. پێ لە دکتۆرەکەت مەبڕە. جگەرە تەرک بکە\nبۆ گروپی مەترسی: دەست بە جێ دەست بکە بە حەبی چەوری، تەنها و تەنها حەبی چەورییەکە تۆ دەپارێزێت لە جەڵتەی دڵ و مێشک کە بەهۆی بەرزی چەورییەکەتەوە بێت. ئەمەش قووڵە، کام دەرمان؟ کام قووەتی حەب؟ کام مارکە؟ تا چەند ساڵ؟ ئەمەیان ئەرکی پزیشکەکەتە بۆت بچنێت بە پێی تۆ…\nئامادەکردنی: د. زانیار نووری ئاغال، پسپۆڕی نەخۆشییەکانی هەناو و دڵ\nلێكتێگەیشتنی سیاسی چارەسەری بێكارییە


ده‌ست به‌سه‌ر بڕێك هه‌نجیری وشككراودا گیراوه\nلیژنه‌هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی ده‌ست به‌سه‌ر بڕێك هه‌نجیری وشكدا ده‌گرن كه كه‌ڕوی كردووه و خاوه‌نه‌كه‌ی به‌نیازی فرۆشتنی بووه.\nله‌لایه‌ن لیژنه‌ی سێی سه‌ربه‌لیژنه هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی له كۆگایه‌كی عه‌مباركردن ده‌ست به‌سه‌ر بڕی (310) كیلۆگرام هه‌نجیری وشككراوی ئێرانیدا ده‌گرن كه كه‌ڕووی كردوه و شیاوی خواردن و به‌كارهێنان نیه.\nله‌كاتی سه‌ردانی لیژنه‌كه بۆ كۆگاكه ده‌ركه‌وتووه خاوه‌نه‌كه‌ی بۆ لابردنی كه‌ڕوی هه‌نجیره‌كه و فرۆشتنه‌وه‌ی به‌هاوڵاتیان له‌به‌ر گه‌رمی و تیشكی خۆر دایناوه.\nبه‌فه‌رمانی قائیمقامی سلێمانی ده‌ست به‌سه‌ر ته‌واوی هه‌نجیره‌كه‌دا گیراوه و له‌لایه‌ن لیژنه‌ی له‌ناوبردنه‌وه له ناوچه‌ی ده‌ره‌وی نیشته‌جێبوون له‌ناوده‌برێت و خاوه‌نه‌كه‌شی روبه‌روی رێكاری یاسایی ده‌كرێته‌وه.\n1356 جار خوێندراوه‌ته‌وه


بۆچی كۆرپەی ساوا زمانی دەردەهێنێت؟\nبۆچی كۆرپەی ساوا زمانی دەردەهێنێت؟\nمنداڵی ساوا ناتوانێت قسە بكات و ئەوەی مەبەستێتی بیدركێنێت تەنها توانای ئەوەی هەیە پێبكەنێت و بگری ، زمان دەرهێنان یەكێكی دیكەیە لەو ئاماژانەی مانای تایبەتی هەیە و كاتێك منداڵ ئەمە دەكات مانای وایە مەبەستێكی هەیە و دەیەوێت شتێك بە دایك و باوكی بڵێت .\nڕەنگە هەندێك دایك و باوك بترسن كاتێك دەبینن منداڵەكەیان زمان دەردەهێنێت ، بەڵام چیتر ترسی ناوێت و پێویستە وەك دایك یان باوك مانای ئەم كارەی منداڵەكەت بزانیت .\n1-هەندێكجار كە منداڵەكەت زمانی دەردەهێنێت مانای ئەوە دەگەیەنێت برسیەتی و دەیەوێت ئەوە بە دایكی بگەیەنێت ، بە تایبەت ئەو كاتەی شیر بە منداڵەكەت دەدەیت و هێشتا زمانی دەردەهێنێت مانای ئەوە دەگەیەنێت تێر نەبوە .\n2- ڕەنگە هۆكارێكی دیكەی بەردەوام زمان دەرهێنانی منداڵەكەت ئەوە بێت كە بە لوت هەناسە دەدات و بەدەم دەیداتەوە.\n3- ئەوكاتەش كە منداڵ تەمەنی دەبێتە سەروو شەش مانگ و توانای ئەوەی دەبێت نان بخوات ئەوە كە تێر خواردن نەبێت زمانی دەردەهێنێت و دەگری وەك ئاماژەیەك بۆ تێر نەبوونی .\n4- ڕەنگە منداڵ كێشەیەكی هەبێت لە زمانیدا و ڕژێن و هەڵئاوساوی لەژێر زمانیدا هەبێت بۆیە ئەم كارە دەكات .\n5- زمان دەرهێنانی منداڵ لەكاتی یاریكردندا ڕەنگە هۆكارەكەی ئەوە بێت منداڵەكە بیەوێت گاڵتەو گەپ لەگەڵ ئەو كەسە بكات كە یاری لەگەڵ دەكات .\n6- هەندێكجار ئەم ڕەفتارەی منداڵ هۆكارەكەی ئەوەیە ئارەزووی خواردنی ئەو خواردنە ناكات كە پێت داوە و لەڕێی زمانیەوە دەیكاتەوە دەرەوە و لەم حاڵەتەدا چیتر زیاتر پێ مەدە .\n7- توشبوون بە هەستیاری و هەوكردنی قوڕگ هۆكارێكی دیكەیە بۆ زمان دەرهێنانی منداڵ .\nسەرچاوە:صحتى AM:11:26:07/01/2017 ئه‌م بابه‌ته 3704


هەڵوێستی تەوافوقی، یەكێتی دەكات بەحیزبی شیوعی عێراقی - پەرەگراف\nهەڵوێستی تەوافوقی، یەكێتی دەكات بەحیزبی شیوعی عێراقی\nجارێكی تر گوێم لە لێدوانەكانی كاك سەعدی پیرە بوو سەبارەت بە هەڵوێستی یەكێتی و نەخشە رێگای یەكێتی بۆ ساڵی 2017، كە ئەوەی تیا بەدی دەكرێت یەكێتی ناتوانێت بڕیار بدات. ئەوە ئاشكرایە هیچ ئومێدێك نیە بۆ ئەوەی پارتی و بزووتنەوەی گۆڕان بتوانن پێكەوە هەنگاوی بەرو نزیكبوونەوەو پێكەوە كاركردن بنێن، ئەویش لەبەر هۆیەكی زۆر سادە ئەویش ئەوەیە، لەوە ناچێت پارتی هیچ تەنازولێك بۆ گۆڕان بكات بەڵكو نایەوێت گۆڕان بەشدار بێت لە بەڕێوەبردنی هەرێمدا.\nتاكە ئەگەرێك كە بشێت لێكنزیكبوونەوەی ئەم دوو لایەنە درووست بكات، ئەوەیە گۆڕان تەنازولی زۆر گەورە بۆ پارتی بكات و بە هەموو داواكارییەكانی پارتی رازی بێت، كە ئەمەش پێموایە شتێكی چاوەڕوان نەكراوە. كەواتە یەكێتی لە نێوان ئەم دوو لایەنەدا كە هیچ ئەگەرێكی لێكنزیكبوونەوەیان نیە چی دەكات؟ بێگومان ئەگەر واقیعیانە لێی بڕوانرێت تەنیا كات بە فیڕۆ دەدات.\nهۆكارەكەشی ئاسانەو ئەوەیە ناتوانێت دەستبەرداری بەرژەوەندییەكانی بێت لەگەڵ پارتیدا. لە هەمان كاتدا لە ترسی قاعیەی حیزبەكەی ناوێرێت بە ئاشكرا ئەو بەناو رێكەوتنەی لەگەڵ گۆڕان كردوویەتی هەڵبووەشێنێتەوە. لە بارێكی وەهاشدا لەلایەك گۆرانی بە باڵای رێكەوتنی ستراتیژی چەندین ساڵەیدا لەگەڵ پارتیدا دەڵێت و لەلایەكی تریش گۆرانی بە باڵای رێكەوتنەكەی لەگەڵ گۆڕاندا دەڵێت. هەرچەندە من پێموایە ئەوەی لەگەڵ گۆڕان كردوویەتی رێكەوتن نیە، بەڵكو لە غیابی مام جەلالدا هەژموونی دەسەڵاتی رابردووی نەوشیروان مستەفا لە كۆنەستی مەكتەبی سیاسی و سەركردایەتی و كادیرانی پێشكەوتووی یەكێتیدا ژیاوەتەوەو وەكو تارماییەكی ترسناك بەسەر سەریانەوە وەستاوەو ناتوانن خۆیان لەو هەژموونەی سكرتێری ئەوسای كۆمەڵەو سكرتێری دووبارەی یەكێتی دەرباز بكەن.\nهەموو هۆكاری نەتوانینی پشتكردنی سەركردایەتی یەكێتی لە گۆڕان لە ژێر كاریگەری ترسی رابردوویاندایە لە نەوشیروان مستەفا، ئیتر هەر پاساو و بیانوویەكی تر بهێننەوە بۆش و بێ واتایە. كەواتە ئەگەری ئەوە نیە لەم بارەی ئێستایدا یەكێتی بتوانێت بڕیاری یەكلاكەرەوە بدات. ئەوەش وادەكات كە بارودۆخی هەرێم بەم شێوە هەڵواسراوەی ئێستا بمێنێتەوە. لە راستیشدا زەرەرمەندی یەكەم سەرئەنجام لەم بارەدا یەكێتی نیشتیمانی خۆی دەبێت و سوودمەندی یەكەمیش پارتیە. سەرئەنجام گۆڕان و كۆمەل َو یەكگرتووش لەسەر خاڵێك راوەستاون كە خاڵی شلۆقی خەونبینینە بە گەڕانەوە بۆ نێو ئەو دەسەڵاتەی كە بەردەوام بەگەندەڵ ناوی دەبەن و حەزی گەڕانەوە بۆ ئۆپۆزسیۆن بوون، بەڵام نەتوانینی بڕیاردان و نەتوانینی دەستبەرداربوونی بەرژەوەندییەكانیان لە حكومەتدا نایەڵێت ئەمانیش بڕیارێكی یەكلاكەرەوە بدەن.\nئێستا دەربازكردنی بارودۆخی چەقبەستووی كوردستان لە دەستی یەكێتیدایەو مانەوەشی بەم شێوە شلۆقە لە ئەستۆی ئەودایە. یەكێتی دەتوانێت یەكێك لەم دوو بڕیارە بدات و بارودۆخەكە بگۆڕێت بۆ ئاستێكی تر. ئەویش بە بڕیارێكی بوێرانەو خۆڕزگاركردن لەم حاڵەتی تەوافوقیە، كە بڕیارەكەش یەكێكە لەم دووانە. یان پشت لە گۆڕان بكات و لەگەڵ پارتی رێكبكەوێت بۆ بەڕێوەبردنی كوردستان بە شێوەیەكی جیاواز لەمەی ئێستا. یان پشتكردن لە پارتی و هەڵوەشاندنەوەی رێكەوتنەكانی لەگەڵ پارتی و رێكەوتن لەگەڵ گۆڕان و كشانەوە لە حكومەت و كۆی پنتەكانی دەسەڵات.\nبێجگە لە بریارێكی لەم جۆرەش كۆی كۆبوونەوەو قسەو لێدوانەكانی یەكێتی بێجگە لە درێژەدان بەم بارە ناهەموارەی كوردستان هیچی تر بەرهەم ناهێنێت. بێگومان نەتوانینی وەرگرتنی بڕیار لەلایەن یەكێتیەوە سەرئەنجام یەكێتی لە یەكێتیەوە دەگۆڕێت بۆ حیزبێكی وەكو یەكگرتووی ئیسلامی و سەرئەنجام ئەو پێگەو رۆڵەی كە لەسەردەمی مام جەلالدا هەیبووەو تاكو ئێستاش كەمێكی ماوە، بەتەواوی لەدەستی دەدات. بۆیە ئەگەر یەكێتی بیەوێت لەوەی ئێستای لاوازتر نەبێت و نەبێت بە حیزبی پەراوێز، دەبێ خۆی لەو حاڵەتی تەوافوقیە رزگار بكات و بڕیار بدات.\nئەم بارەی ئێستا یەكێتی تێدایە لەگەڵ جیاوازی قۆناغەكەو سرووشتی ململانێكاندا، هاوشێوەی هەڵوێستی حیزبی شیوعیە لە دوای شۆڕشی چواردەی تەموزی 1958، كە سەرباری جەماوەرداری حیزبی شیوعی لەو كاتەدا، بەڵام نەتوانینی بڕیاردان ئەو حیزبەی بە شكست لە دوای شكست سپارد، بۆیە ئەگەر یەكێتی نیشتیمانی نەتوانێت یەكێك لەو دوو بڕیارە بدات، ئەگەری ئەوە هەیە بەهەمان چارەنووسی حیزبی شیوعی عێراقی بگات.


دانیشتنه‌كانی IAEA دواخرا بۆ ڕۆژی شه‌ممه\nئاژانسی چاودێری ناوه‌كی سه‌ر به نه‌ته‌وه یه‌كـگرتووه‌كان خۆی ئاماده ده‌كات بۆ ڕۆژی شه‌ممه بڕیار بدات له‌سه‌ر ڕه‌وانه كردنی ئێران بۆ به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی سه‌ر به نه‌ته‌وه یه‌كـگرتووه‌كان له‌سه‌ر به‌رنامه ناوه‌كیـیه گومان لێـكراوه‌كه‌ی.\nله ڤیـیه‌نا ده‌نگدانی 35 وڵاته‌كه‌ی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئاژانسی نێونه‌ته‌وه‌یی وزه‌ی ئه‌تۆم كه بڕیار بوو ڕۆژی هه‌ینی ئه‌نجام بدرێت دواخرا. ئه‌م دواخستنه هات دوای ئه‌وه‌ی وڵاته یه‌كـگرتووه‌كان له دژی جموجۆڵه‌كانی دوا خوله‌كی میسر وه‌ستا. میسر ده‌یویست ڕێـك بكه‌ون له سه‌ر داماڵینی چه‌كی ناوه‌كی له ناوچه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست. ئه‌م جموجۆڵه دیار بوو به مه‌به‌ستی فشار خستنه سه‌ر ئیسرائیله تا ده‌ست له جبه‌خانه ناوه‌كیـیه گومان لێـكراوه‌كه‌ی هه‌ڵبـگرێت.\nنوێنه‌رانی كه ئاشنای دۆخه‌كه‌ن ده‌ڵێن بریتانیا وفه‌ره‌نسا و ئه‌ڵمانیا، كه ڕه‌شنووسی بڕیاره‌كه‌یان ئاماده كردووه له دژی ئێران، تا كاتـێـكی دره‌نگی شه‌و له هه‌وڵی ئه‌وه‌دا بوون چاره‌سه‌رێـك بدۆزنه‌وه بۆ ناكۆكیه‌كه‌ی نێوان واشنتۆن و قاهیره.\nدیبلۆماته‌كان ده‌ڵێن له‌وه ده‌چـێت زۆربه‌ی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئاژانسی نێونه‌ته‌وه‌یی وزه‌ی ئه‌تۆم ئاماده‌بن پشتیوانی له بڕیاره‌كه بكه‌ن.\nحكومه‌ته ڕۆژئاوایـیه‌كان ئێران به هه‌وڵی دروستـكردنی چه‌كی ناوه‌كی تاوانبار ده‌كه‌ن. وه ئێرانیش ده‌ڵێت به‌رنامه ناوه‌كیـیه‌كه‌ی ته‌نها بۆ كاری ئاشـتیـیه.\nبۆ قسه‌كردن له سه‌ر ئه‌م بابه‌ته هاوكارمان به‌ڵێن ساڵح گفتوگۆیه‌كی له‌گه‌ڵ دكتۆر جه‌بار قادر، شاره‌زا له بواری زانستی سیاسیدا ساز كرد.


خۆپیشاندان دژی سەرۆك كۆماری میسر ئەنجامدرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/09/21 - 11:02 AM\nلە گۆڕەپانەكانی قاهیرەی پایتەختی میسر، بۆ یەكەمجار لە دژی عەبدولفەتاح سیسی سەركۆماری میسر خۆپیشاندان سازكرا.\nمیسرییەكان لە ژمارەیەك لە گۆڕەپانەكانی میسر بە گۆڕەپانی تەحریریشەوە گردبوونەوە و درووشمیان دژی عەبدولفەتاح سیسی ڕایگەیاند.\nبەپێی زانیارییەكانی ژمارەیەك لە ئاژانسەكان، لە گۆڕەپانی تەحریر ژمارەیەك خۆپیشاندەر دەستبەسەركراون و لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تویتەریش، هاشتاگی گۆڕەپانی تەحریر بووە ئەو هاشتاگەی كە زۆرترین جار لەدوای خۆپیشاندانەكان نووسراوە.\nئەمەش لەكاتێكدایە سیسی بە كودەتایەك بەسەر محەمەد مورسی سەرۆكی هەڵبژێردراوی كۆچكردووی میسر هاتەسەر تەختی سەرۆكایەتی و لە دواهەمین هەڵبژاردنی وڵاتەكەشیدا زۆرترین دەنگی بەدەست هێنا.\nژمارەی قوربانیانی خۆپیشاندانەكان لەماوەی دوو ڕۆژی ڕابردوودا ئاشكرا دەكرێت


دەستەێڤسکی وەک وەرگێڕێک – سه‌رده‌م\nدەستەێڤسکی وەک وەرگێڕێک\n2022-05-23 / بابه‌ت\nدەستەێڤسکی وەک وەرگێڕێک (٢-٢)\nوا دادەنرێت کە ڕۆمانی ” خەڵکە هەژارەکان” نۆبەرە بەرهەمی دەستەێڤسکی بێت. بەڵام ئەوە بۆچوونێکی تەواو دروست نییە، بەڵکو یەکەمین بەرهەمی چاپکراوی دەستەێڤسکی وەرگێڕانی ڕۆمانی ” ئۆژینی گراندێ”ی ئۆنرێ دی بەلزاک بووە. ئەمە ڕێکەوتێکی یەکجار سەرنجڕاکێشە. من زۆر گەڕام بزانم ئایا پێشینەیەکی لەم جۆرە ڕوویداوە، کە سەرەتای داهێنانی نووسەرێکی مەزن بەرهەمێکی خۆی نەبووبێت بەڵکو کارێکی وەرگێڕاو بووبێت، چونکە ئەوە ڕێک ئەو شتەیە کە لە دەستەێفسکیی روویداوە، ئەوەش زۆر دانسقەیە. دەستەێفسکی ڕۆدەچێتە ئەزموونی یەکێک لە گەورەترین نووسەرانی ئەوروپا.\nهەر بەگشتیش، دەستەێفسکی لە سەرەتای چلەکانی سەدەی نوزدەیەمدا زۆر سەرقاڵی کاری وەرگێڕان دەبێت وتەنانەت پلانێکی لا گەڵالە دەبێت کە بۆ براکەی دەدرکێنێ: کەمپینێکی وەرگێڕانی دواترین بەرهەمە دیار و ناوازەکانی ئەو سەردەمە دەستپێبکات. هەر خۆیشی دەستدەکات بە کاری وەرگێڕان و جگە لەو بەرهەمەی بەلزاک کە باسکرا، بەرهەمی نووسەرانی وەک ئۆژین سوو، جۆرج ساندیشی وەرگێڕاوە، بەڵام ئێستاکە جگە لە” ئۆژێنی گراندێ” ە کەی بەلزاک هیچ کام لەو بەرهامەنەی تری لەبەر دەستدا نیین.\nئێستا با بپرسین ئایا دەستەێفسکی لە ڕێگای خوێندنەوە و وەرگێڕانی ئەو بەرهەمەی بەلزاکەوە چ جۆرە قوتابخانەیەکی بڕیوە؟ ئەو قوتابخانە بەلزاکییە چی بووە کە بڕیوییەتی؟ ئەو دەمەی دەستەێفسکی ئاشنای داهێنانی بەلزاک بوو، تابلۆی” کۆمێدیای مرۆڤانە” ی بەلزاک بە تەواوی لە بەر دیدی خوێنەران خۆی نوواندبوو. ئەوەی مایەی سەرنجدانیشە ئەوەیە کە هەمووان سەرسامی ئەو تابلۆیە نەبوون و قبووڵیان نەدەکرد. بەلزاک ژمارەیەکی زۆرنەیارانی هەبوو، لە فەزای ئەدەبیی ڕووسیاشدا، گەر بمانەوێ بە نەرمی باسی دۆخەکە بکەین، ئەوا لە لایەن پوشکین و دواتریش تورگێنیڤەوە بە ساردییەکی زۆرەوە سەیری دەکرا، لە هاووڵاتیانی خۆیشی فلۆبێر بە هەمان شێوە بوو. ئەوانە پێیان وابوو کە بەلزاک فرە وشە و درێژدادڕە و هێشتا، تا ڕادەیەکی زۆر، پەتی ژیانی بە مناڵدانی ئەدەبی ڕۆمانتیکەوە بەندە.\nهەر بە ڕاستیش وایە، ئەوەتا ئیپەلیت تێن، کە یەکێکە لە ناودارترین لێکۆڵەرانی بەلزاک بەم شێوەیەی خوارەوە ستایلی بەلزاک باس دەکات:” بڕگەی وشەکانی قورسن، بیرۆکەکانی خۆبەیەکدا دەدەن و یەکتری خەفە دەکەن. ئاڕاستەی باسەکان وا ئاڵۆزکاون کە مێشک دەخەنە سەرەخولێ هەستە یاخی و خەستبووەکان پڕیشکیان لێ بەرزدەبێتەوە، هەر وەک بڵێیت لە کوورەیەکدا بن، لە بن ئەو شەفەقە سوورەشەوە زۆر بە ڕوونی تانوپۆی کەسایەتییەکی بێ شومار بە خۆبادانەوە خۆیان نمایش دەکەن، جۆرە کەسایەتییەک کە بە دەربڕینێکی بەهێزتر و هێزێکی زیاتر و پڕ ژیانتر لە کەسایەتییەکانی ژیانە واقیعیەکەن”\nئا ئەمە ئەو دژگۆیی و پەرادۆکسەی هەڵپەی ڕیالیستیکانە و ڕومانتیکانەی بەلزاکە – ئەو قوتابخانەی دەستەێڤسکی لاو تیایدا پەروەردە دەبێت و دەچێتە ڕیزی ئەوانەی لەو سەردەمەی ڕووسیادا بە ”بەلزاکچییەکان” ناودەبران، دەبێتە یەکێک لە شێلگیرترین بەلزاکچییەکان. دەستەێفسکی لە نامەیەکیدا بۆ براکەی دەنووسێ:” بەلزاک مەزنە. ئەو کەسایەتیانەی دەیانخوڵقێنێ زادەی هزرێکی گەردوونیین! ئەوە زادەی ڕۆحی تەنیا سەردەمێک نییە، بەڵکو تەنیا بەریەککەوتن و پێکداهەڵپژانی هەزاران ساڵە، لە توانایدایە ئەو جۆرە ڕەوینەوە و یەکاڵاکردنەوەی ڕۆحی مرۆڤ فەراهەم بکات”\nجا با بگەڕێینەوە بۆ ڕۆمانی ” ئۆژینی گراندی”. ئەوەی ڕاستی بێت ئەو ڕۆمانەی بەلزاک سەرەتای سەردەمێکی نوێیە لە داهێنانی بەلزاکدا. ئەو ڕۆمانە لە ساڵی ١٨٣٣ دا نووسراوە. کاتی خۆی ستێفان زفایچ باسی ئەو قۆناغەی کردبوو کە هەردوو ڕۆمانی ”ئۆژینی گراندێ” و” باوکە گۆریۆ”ی تیا هاتبووە بەرهەم، واتە ڕێک ئەو دووڕۆمانەی کاریگەرییەکی تایبەتی و بەهێزیان لە سەر دەستەێڤسکی هەبوو. زفایچ ئەمەی نووسیوە لە بارەی ئەو دوو ڕۆمانەی بەلزاکەوە:” لەو ساڵانەدا بەلزاک نهێنییەکی مەزنی لا ئاشکرا بوو. ئەویش ئەوەبوو کە هەرچی هەیە بە سەرهاتە، هەرچی هەیە بابەتە بۆ نووسین. واقیع کانگایەکی لە بن نەهاتووە، گەر توانای ئەوەت هەبێت دەماری کانزاکانی بدۆزیتەوە. هەر بتوانیت بە وردی سەرنج بدەیت ، ئیتر هەر کەسێکی ئاسایی دەبێتە ئەکتەرێکی ئەو کۆمێدیا مرۆڤانەیەی وا چواردەوری داوین”. لێرەدا وشەیەکی زۆر گرنگ هەیە-” سەرنجدان”، خودی بەلزاک دانی بەوەدا ناوە، کە ڕەنگە ئەو توانایە پڕبەهاترین خەسڵەتی داهێنانی بووبێت.\nمن ئێستاکە دەقی ئەو دانپێدانانە بیوگرافیانەیەی بەلزاک دێنمەوە کە لە ڕۆمانی” فەچینۆ کانێ” كەیدا هاتووە و دەڵێت:” تەنیا یەک دانە خولیا هەبوو کە، هەندێک جار، منی لە سەرقاڵییە کەمجووڵەکانی خۆم دادەپچڕی. من حەزم لەوەبوو سەرنجی خەڵکەکەی ئەو دەوروبەرەی خۆمان بدەم، سەرنجی ئاکار و رەفتارەکانیان. من دەمتوانی خۆم بخزێنمە نێو دەستەیەک خەڵکەوە و لەوە وردببمەوە کە چۆن بۆ کارکردن بەکرێ دەگیرێن ، چۆن دەبێتە دەمەقاڵێیان کاتێک ڕۆژی کارکردنەکەیان تەواو دەبێت. من مەیلی لێوردبوونەوە و سەرنجدانەکانم تیژێتییەکی غە ریزەی پەیدا کردبوو: چونکە بە بێ گوێدانە سیمای جەستەیی کەسەکان، یەکسەر خەسڵەتی ڕۆحی و ناخیانی دەستنیشان دەکرد، یان چاکترە بڵێم کە ئەو مەیلە، وا سیمای دەرەوەی کەسەکەی هەڵدەلووشی کە دەمودەست ڕۆدەچووە جیهانی ناوەوەی کەسەکەش” بەلزاک لێرەدا کەسایەتی چیرۆکخوانێک دەنەخشێنێ کە بە ”ڕەوتەنی” ناوی دەنێن، واتە کەسێک کە بێ ئامانجێکی دیاریکراو بە شەقامەکانی شاردا دەسووڕێتەوە وسەرنجی خووخدە و ڕەفتاری خەڵکەکەی دەدات.\nبەهرەی دەستەێفسکیش، لە زۆر ڕووەوە، هەر لەم توانای سەرنجدانەوە سەرچاوە دەگرێ. لێرەدا ئەو دانپێدانانەی دەستەێفسکی دەهێنمەوە کە لە ساڵی ١٨٧٣ دا لە گۆڤاری ” یادداشتنامەکانی نووسەرێک” باسی کردووە: ” من حەزم لەوەیە، کاتێک بە شەقامەکاندا دەسووڕێمەوە، سەرنج بدەمە ئەو ڕێبوارە نەناسراوانە، لە سیماو ڕخساریان وردببمەوە و هەوڵدەدەم مەزەندەی ئەوە بکەم: ئەوانە کێن، چۆن دەژین، بەچییەوە خەریکن و ئا لەو ساتەوەختەدا چ شتێک مایەی بایەخپێدان و پەرۆشییانە”\nبەڵام کار هەر لە سەرنجدان و لێوردبوونەوەدا نییە. دواتر ئەمیش بە هەمان شێوەی بەلزاک دەکەوێتە خەیاڵکردنەوە و هەوڵدەدات ئەوە بێنێتە بەرچاوی خۆی ئایا چییان لێ بەسەردێت و چی روودەدات دوای ئەوەی هاتوونەتە بەر نیگای ئەم. ئا ئەو سەربازە کەشتییەوانەی دەستی منداڵێکی گرتووە و ئەم سەرنجی داون، ئایا دوای ئەوە بۆ کوێ دەچن، لەو شوێنەی لێی دەبنە میوان باسی چی دەکەن، منداڵەکە لەوێ چۆن ڕەفتار دەکات، دواتر چۆن ماڵئاوایی لە خاوەن ماڵەکە دەکەن. لای دەستەێفسکیش، بە هەمان شێوەی بەلزاک، لە پشت ئەو شتگەلە دەرەکیانەی ژینگەی ڕووداوەکەوە، تانوپۆی شتێکی ناوەکیی بەدی دەکرێ. دواتر هەر خۆیشی ناوی دڵپەسەندی خۆی ” دیمەنە گچکەکان” دەبەخشێتە ئەو ژانر و شێوە نووسینە.\nدەبێ ئەوەش بگوترێ کە بە پێی یادەوەرییەکانی ئەلیکساندەر ریزینکامپفی هاوڕێی، دەستەێفسکی لەو ماوەیەدا سەدان وردە چیرۆکی نووسیووە. سەرنجبدەن سەدان وردەچیرۆک!\nئەوە جۆرە هێلکێشییەک بووە کە لە بەر کەسەکان هەڵگیراونەتەوە، جۆرە وردبوونەوەیەک بووە لە سەرشێوازی ئەوەی پێی دەگوترێ قوتابخانەی فیزیۆلۆجی. هەر لە سەرجەمی ئەو لێوردبوونەوە و سەرەنجانەشدا دەستەێفسکی بەهرەی کەسێکی وەسفکار گەشە پێدەدات و لە ئاکامدا دەڵێت: نووسەر پێویستی بە چاوە. کەواتە ئەوەی نووسەر لە مرۆڤێکی ئاسایی جیادەکاتەوە توانای بینینی واقیعە، توانای ئەوەی لە پشت دیاردە دەرەکییەکانەوە شتێکی گرنتر و قووڵتر بەدی بکات.\nئەوە قوتابخانەکەی بەلزاکە کە دەستەێفسکی پێیدا تێپەڕیوە. ڕاستە ئەو دواتر، سەرباری هەمووشتێکیش، کەمێک لە ئاست بەلزاکی دڵپەسەندیدا سارددەبێتەوە ، بەڵام دەمەوێ سەرنجتان بۆ ئەوەش ڕاکێشم کە دەستەێفسکی لە وتەکەیدا بۆ یادی پوشکین( کە ئیتر لە کۆتا قۆناغی ژیانیدا بوو) ئەو دیسانەوە بەلزاکی بیردەکەوێتەوە و لە ڕەشنووسەکانی ئەو وتارەیدا پارچەیەکی سەرنجڕاکێشی ” باوکە گۆریۆ” دێنێتەوە و ئیمەش لەوێدا تێدەگەین کە کاتی خۆی هەر ئەو پارچەیە سەرچاوەی خوڵقاندنی کەسایەتی ڕاسکۆلنیکەڤی ” تاوان و سزا” کەی بووە. بەو شێوەیەش دەبینین کە بەلزاک بە درێژایی ژیانی دەستەێفسکی هاوڕێ و هاوسەفەری بووە، هەرچەندە پاشتر نووسەری تر جیگەیان گرتۆتەوە و سەرسامبوون و خۆشەویستی بەرامبەر دیکنز و سێرڤانتێس و شکسپیرجێگەیان گرتۆتەوە، بەڵام بەلزاک بۆ هەمیشە قوتابخانەی دەستەێفسکی لاو بووە.\nئەم وتارە لەم سەرچاوەیەوە وەرگیراوە:\nhttps://sardem.org/wp-content/uploads/2022/05/Untitled-1.jpg 500 800 Zamwa Mhamad https://sardem.org/wp-content/uploads/2021/03/Sardem.org-Logo1.png Zamwa Mhamad2022-05-23 21:12:422022-06-09 14:05:00دەستەێڤسکی وەک وەرگێڕێک


میلان له گواستنه‌وه‌ی فابیۆ بۆرینی سه‌ركه‌وتوو بوو\nیانه‌ی ئه‌ی سی میلانی ئیتاڵی بۆ ماوه‌ی یه‌ك وه‌رز و به شێوه‌ی خواستن گرێبه‌ستی له‌گه‌ڵ فابیۆ بۆرینی یاریزانی یانه‌ی سه‌نده‌رلاندی ئینگلیزی ئیمزا كرد.\nیانه‌ی ئه‌ی سی میلان له‌سه‌ر سایتی تایبه‌تی خۆی بڵاویكرده‌وه, سه‌ركه‌وتوو بون له گواستنه‌وه‌ی فابیۆ بۆرینی ئیتاڵی و یاریزانی یانه‌ی سه‌نده‌رلاند و بۆ ماوه‌ی یه‌ك وه‌رز و به خواستن ئه‌و یاریزانه‌یان بۆ رۆسۆنێری گواستۆته‌وه.\nیانه‌كه بڵاویشیكردۆته‌وه, بڕی گرێبه‌سته‌كه‌ی بۆرینی شه‌ش ملیۆن یۆرۆ له‌سه‌ر میلان كه‌وتوه‌و دوای ته‌واو بونی ماوه‌ی خواستنه‌كه‌شی میلان ده‌توانێت ئه‌و یاریزانه به‌هه‌میشه‌یی بباته ریزه‌كانیه‌وه.\nمیلان ئاماژه‌ی به‌وه‌شدا, بۆرینی پشكنینه پزیشكه‌كانی به‌سه‌ركه‌وتویی تێپه‌راندوه‌و دواتریش ئیمزای له‌سه‌ر گرێبه‌سته‌كه‌ی كردوه.\nفابیۆ بۆرینی پێشتر له یانه‌كانی پارما و رۆمای ئیتاڵی یاریكردوه‌و له ئینگلته‌راش یاریی بۆ یانه‌كانی چێڵسی و سوانزی سیتی و لیڤه‌رپوڵ و دواتریش بۆ سه‌نده‌رلاند كردوه.


ئێران له‌سه‌ر به‌رنامه ناوه‌کیـیه‌که‌ی ڕه‌خنه له سه‌رۆکی فه‌ره‌نسـا ده‌گرێت\nوه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئێران ڕه‌خنه‌ی له سه‌رۆکی فه‌ره‌نسـا نیکۆلا سـارکۆزی گرتووه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی گوتبووی ئێران کار له‌سه‌ر دروسـتکردنی چه‌کی ناوه‌کی ده‌کات.\nله به‌یانـنامه‌یه‌ک که له لایه‌ن ئاژانسی هه‌واڵی ئێران ناسـراو به ISNA ئه‌مڕۆ پـێـنجشه‌ممه ڕاگه‌یه‌ندراوه، گوته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه حه‌سه‌ن قه‌شـقاوی گوتوویه‌تی گوته‌کانی سه‌رۆکی فه‌ره‌نسـا له‌گه‌ڵ ده‌سـتکه‌وته‌کانی ئاژانسی وزه‌ی ئه‌تۆمی نێونه‌ته‌وه‌یـیدا ناگونجێت. گوتیشی قسه‌کانی ئه‌و مه‌به‌سـتی سـیاسی له پشـت بووه و له ڕاسـتیـیه‌وه دور بووه.\nله سه‌ره‌تای ئه‌م هه‌فته‌یه‌شدا به‌ڕێز سـارکۆزی گوتی ئاژانسی موخابه‌راتی فه‌ره‌نسـا دڵنیان له‌وه‌ی ئێران کار له‌سه‌ر دروسـتکردنی چه‌کی ناوه‌کی ده‌کات و ئه‌و شـیانی سـزای بۆ سه‌ر ئه‌و وڵاته زیاتر کرد.\nشـایه‌نی باسه وڵاتانی ڕۆژئاوا ئێران تاوانبار ده‌که‌ن به‌وه‌ی که هه‌وڵی به‌ده‌سـتهێنانی چه‌کی ناوه‌کی ده‌دات، به‌ڵام ئێران سـووره له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی که به‌رنامه ناوه‌کیـیه‌که‌ی وڵاته‌که‌ی ته‌نها به مه‌به‌سـتی ئاشتیـیه و مشـتومڕی له‌سه‌ر ناکرێت.\nبڕیاره فه‌ره‌نسـاش به‌شـداری بکات له وتووێژه‌کانی یه‌کی مانگی ده له‌گه‌ڵ ئێراندا.\nله‌و وتووێژانه‌دا وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا، به‌ریتانیا، ئه‌ڵمانیا، چین، ڕووسیاش ئاماده ده‌بن.


شۆڕش ئەمینی پەیکەرساز: هاوڵاتی گوناهە رۆژانە چاوی بەو پەیکەرە ناشیرینانەی کوردستان بکەوێت\n06:56 - 06/08/2019 327 جار خوێندراوەتەوە\nشۆڕش ئەمینی پەیکەرساز، لەم گفتووگۆیەدا، قسە لەسەر هەندێ گرفتی هونەریی پەیکەرسازیی دەکات، پێی وایە، تا خاوەنی دیدگای لاواز و کوورتبین بین مەحاڵە بتوانین پەرە بە پەیکەرسازیی و هونەری شارستانییەتیی شارەکانمان بدەین. ئەم هونەرمەندە پەیکەرسازە، کە کۆمەڵێ پەیکەری برۆنز و ناوداری لە ئەوروپا و کوردستان درووستکردووە، ڕەخنە لەو مادانە دەگرێت کە لە کوردستان پەیکەری پێدرووست دەکرێت و دەڵێت دوای ماوەیەکی کەم پەیکەرەکان گەڕ دەبن، بەڵام لە ئەوروپا پەیکەر هەیە زیاتر لە سەد ساڵ تەمەنی درووستکردنەکەیەتی، بەڵام وەک خۆی ماوەتەوە.\n*ماوەیەکی زۆرە سەرقاڵی درووستکردنی پەیکەرێک بوویت بۆ شاعیری گەورەی کورد(گۆران) ئەو پەیکەرە چی لێهات و بۆ دەنگی نەما، وا بڕیا بوو لەم ماوەیەدا لە سلێمانی پەیکەرەکە دابنرێت، بەڵام بەپێی زانیارییەکانی ئێمە ئەو پەیکەرە تا ئێستا دەست بە درووستکردنی نەکراوە ؟\n- سوپاس بۆ ئەم پرسیارە و زۆرم پێخۆشە کە دەستپێکی گفتوگۆکەمان بەم پرسیارە دەستتان پێکرد، لە راستیدا کاک کامەران بیرۆکەی درووستکردنی پەیکەری “گۆران” بۆ ماوەیەکی زۆر پێش ئێستا دەگەڕێتەوە. بەتایبەت کاتێ بیرۆکەکەم لا گەڵاڵە بوو، لە ساڵی ٢٠١٢ ماکێتەکەیم دروستکرد و ئامادەم کرد بۆ کارکردن. پاشتر لە ئەورووپاوە هاتمەوە بۆ کوردستان، کاک فاروقی مەلا مستەفام بینی، ئەویش وتی من دەمێکە بیرۆکەی دروستکردنی پەیکەرێک لە بیرمدایە بۆ “گۆران”ی مەزن. سەرەتا من ویستم پەیکەرەکە، قەبارەکەی سروشتی بێت. هێندەی باڵای مرۆڤێک بێت پەیکەرەکە، بەڵام دوای گفتوگۆ بۆم دەرکەوت بەڕێزیان دەیانەوێ زۆر گەورەتر بێت لەو قەبارەی کە من دەمەوێ. ئیتر منیش سەرەتا بە گەورەیی ١٠ مەتر دەستم پێ کرد، پەیکەرەکە ١٠ مەتر بێت و بە ماددەی برۆنز دروست بکرێت. بەڵام ئەو ئەم قەبارەیەی پێ گەورە بوو. بۆیە پڕۆپۆزەڵی ٨ مەتر و ٥ مەترم پێداو پێی خۆش بوو، کۆتایی وەرزی هاوینی ئەمساڵ، واتە نزیکەی کۆتایی مانگی ٩ لە سلێمانی پەیکەری گۆران دانرێت. خۆش بوو پەیکەرەکە، لە کوردستان دروستبکرێت، نەک لە ئەورووپا. بۆیە هەندێ شوێنیان پیشاندام لە تانجەرۆ کە کارگە و کەرەستە تایبەتەکانم بێنمەوە بۆ دروستکردنی پەیکەرەکە. بەڵام تا ئێستا نەچووەتە بواری جێبەجێکردنەوە، رەنگە دروستیش نەکرێت و بیرۆکەکەی هەڵوەشابێتەوە.!\n*ئەمە گرفتێکی گەورەیە کە پڕۆژەیەکی گەورەی وەک پەیکەری گۆران، بووەستێت. بە بۆچوونی بەڕێزتان ئەمە چەند پەیوەستە بە دیدی کۆمەڵگەی ئێمە بۆ پەیکەر و هونەری پەیکەرسازیی، پێت وایە تا ئێستا هونەریی پەیکەرسازیی لە کوردستاندا بووەتە هونەرێکی کاریگەر؟\n- بیگومان نەخێر، مەحاڵیشە بەم زوانە ببێتە هونەرێکی کاریگەر، بۆچی؟ هۆکار زۆرەو لێرەدا دەرفەتی هەمووی نییە باس بکەم، جێی دەهێڵم بۆ دەرفەت و کاتێکی تر.\n* بەدەر لەو گرفتانەی ئاماژەت بۆ کردن، دیارترین گرفتی تری هونەری پەیکەرسازانی کوردستان لای تۆی پەیکەر ساز چییە؟\n-سەبارەت بە هونەری پەیکەرسازیی لە کوردستان، من ئێستا ئەوە دەزانم لە کوردستان کار بۆ هونەر ناکرێت. ئەوەشی دەکرێت زیاتر وەک پیشەی وەستایی وایە. هەروەک دەبینین لە شارەکانی کوردستان کۆمەڵێ پەیکەری دەموچاوی ناشیرین، بە ماددەی لاواز درووستدەکرێت و بە بێ پلان و جوانکاریی لەسەر شەقامەکان دادەنرێت، ئەوەی تێیاندا نەبێ جوانکاریی و ئیستاتیکایە. بۆیە کاری پەیکەرسازیی لە کوردستان زۆر زۆر گەڕاوەتەوە بۆ دواوە، تا خاوەنی ئەم دیدگا لاوازانە بین بۆ هونەری پەیکەرسازیی، مەحاڵە پێشکەوتنی گەورە بەخۆوە ببینین.\n*پێتوایە گوناهی ئەمە لە ملی پەیکەرسازانە؟\n-بەڵێ زۆری دەکەوێتە سەر پەیکەرسازەکان! چونکە زۆربەیان خۆیان هیلاک ناکەن، بەس بۆ ئەوە دەگەڕێن کارێک بکەن و سپۆنسەر پەیدا بکەن و هیچی تر، بێ رەچاوکردنی جوانکاریی و ئاستی هونەریی، پەیکەر هەیە دروستکراوە بە پەیکەرسازەکەیان وتووە ئەوە چییە ئەو پەیکەرە ناشیرینە؟ ئەویش وتویەتی گرنگ من پارەی خۆمم وەرگرتووە، چی لێدەکەن بیکەن، حەزدەکەن بچن لایبەرن و فڕێی بدەن!\nبۆیە هاوڵاتی ئێمە گوناهە رۆژانە چاوی بەو پەیکەرە ناشیرینانەی کوردستان بکەوێت، حەقە زۆرێک لەو پەیکەرانە لە شوێنێکی چەپەکدا کۆبکرێنەوە و ئەوەندە بەرچاوی بینەر نەکەون.!\n*ئێستا چیبکەین بۆ ئەوەی دوور بین لەو پەیکەرە ناشیرینانە، وەک ئەوەی خۆت دەیڵێیت؟\n- دەبێ کاری هونەریی ئاست بەرزمان هەبێت. بۆ ئەوەی چێژ لە جوانیی و هونەرەکەیان وەرگرین، بۆئەوەی روومان هەبێ خەڵکێ بێنین بۆ سەیریان و بڵێین ئێمە ئەم کارە هونەرییانەمان هەیە، من لەگەڵ فیلتەر و سانسۆرم بۆ کاری پەیکەرسازیی و نابێ رێگە بدرێت هەموو پەیکەرێک لەسەر شەقام و پارکەکان دانرێت.!\n*پەیوەندی نێوان هونەرمەندان و پەیکەرسازان، چ رۆڵێکی تاریک و نێگەتیڤی لەم واقیعەدا گێڕاوە کە تۆ هێمات بۆ کردن، ئایا هونەرمەندانی ئەکادیمی ناتوانن رۆڵێکی گرنگیان هەبێ لە دروستکردنی پەیکەری ئاست بەرز؟\n-بەداخەوە رۆڵی زۆری گێڕاوە، چونکە پەیوەندی نێوان هونەرمەندان و پەیکەرسازان زۆر لاوازە، بەو پێیەی من لە ئەورووپام و کەمتر پەیوەندیم لەگەڵ هونەرمەندانی ناوەوە هەیە، بۆیە کەمێ مەحاڵە بتوانین گفتوگۆ دروست بکەین. بیریشمان نەچێ، تەنها خوێندنی پەیمانگەی هونەرەجوانەکان و ئەکادیمیای هونەر بەس نییە ببیت بە هونەرمەند، بەڵگەش بۆ ئەمە ئەو پەیکەرانەیە کە دەیبینین، بۆیە چ لە مۆڵەت پێدان چ لە دانان و دروستکردندا، ئەو پەیکەرانە گرفتیان هەیە. زۆربەی هەرە زۆریان تەمەنیان کورتە، پێچەوانەی پەیکەری وڵاتان لانیکەم حسابی زیاتر لە سەد ساڵ دەکەن بۆ مانەوەی ئەو پەیکەرە، ئەو پەیکەرانەی لە کوردستان دروست دەکرێن، هێندەی ماددەکەی لاواز و بێ کوالێتییە، دوای چەند مانگێک ناشیرین و دێز دەبن و دەبێت لاببرێن، بۆ ئەوەی نەبینرێن بەو کوالێتییە ناشرینە.\n* پەیوەندی نێوان شار و پەیکەر، پەیوەندییەکی ئۆرگانی و بەهێزە، کەم شاری گەورەو گرنگی جیهان هەیە مێژوویەکی تایبەت بە خۆی و پەیکەری نەبێ. ئێمە دەتوانین مێژووی پەیکەر و شارەکانمان پێکەوە ببەستینەوە؟\n- پرسیارێکی زۆر گرنگ و بەجێیە، چونکە وەک خۆشت دەزانیت و بینیووتە، مێژووی شار و مێژووی پەیکەر لە وڵاتانی ئەورووپادا مێژوویەکی گرێدراوە بەیەکەوە. زۆر گرنگە ئەو پەیوەندییە. بۆیە لەگەڵ گەشەکردنی شار و بیناسازیشدا پەیکەریش گەشە دەکات و ئاستی فراوان دەبێت. هەروەک دەبینین ئێستا هونەری پەیکەرسازیی لە ئەورووپا لە هونەری وێنەکێشان و هونەرەکانی تر زیاتر گرنگیی پێ دەدرێت، بە تایبەتی دەوڵەت زۆر بایەخ بە هونەری پەیکەرسازیی دەدات، بە تایبەتیش بۆ گێڕانەوەی مێژووی سەرکەوتنەکانیان، شۆڕشەکانیان، رووداوە گرنگەکانی ئەو شارە، بە ستایلە جیاوازەکانی پەیکەرسازیی دروست دەکەنەوە.\n*لە کوردستان بۆ ئەوەی بایەخ بە هونەری پەیکەرسازیی بدەین، پێویستە لە کوێوە دەست پێ بکەین؟\n- زۆر شوێن هەیە دەست پێ بکەین گەر مەبەستمان بێت، بەلای منەوە گرنگترین شت پێویستمان بە دەزگایەکی نیشتمانیی برۆنز هەیە، چەندین ساڵە لە کوردستان هەوڵی ئەوە دەدەم، لانیکەم بۆ ئەوەی بۆ برۆنزی پەیکەرێ نەچین بۆ ئێران و تورکیا، بەڵام تا ئێستا نەمانتوانیوە. بۆیە دەبێ کار لەسەر ئەوە بکەین مێژووی شار و هونەری پەیکەرسازیمان ئاوێزانی یەکتر بکەین. لەوەش گرنگتر لە شارەکانی ئەورووپا هێما و شار هەیە، هەر شارێک هێما و تایبەتمەندیی خۆی هەیە و بەو پەیکەرە دەناسرێتەوە. گرنگە لە ئێستاشدا لە کوردستان، شارەکان پەیکەری وایان هەبێ بە برۆنز و کوالێتی بەرز، من بۆ نموونە پەیکەری (رەشەبای سلێمانی)م هێناوەتەوە، رەشەبا بووە بە بەشێک لە کولتووری سلێمانی، هەولێر قەڵا و گەرمیان و پشدەر و زاخۆ و دهۆک و هەموو شارەکانی تر، شوناس و ناسنامەی خۆیان هەیە، گرنگە پەیکەری ئەو هێما و رەمزانە لەو شارانە دابنرێن.


بزوێنەری گەرمی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nلە داینەمیکە گەرمی و ئەندازیاری دا، بزوێنەری گەرمی (بە ئینگلیزی:Heat engine) کە گەرمی یاخود وزەی گەرمی کە وزەی کیمیایی دەگۆڕێ بۆ وزەی میکانیکی، کە دواتر دەتوانرێ بۆ کاری میکانیکی بەکاربھێندرێت. بزوێنەرەکە ئەمە ئەنجام دەدات بە ھێنانی مادەیەکی کارا لە دۆخێکی پلەی گەرمی بەرزتر بۆ دۆخێکی پلەی گەرمی نزمتر. سەرچاوەیەکی گەرمی وزەی گەرمی دروست دەکات کە مادە کاراکە دەھێنێتە دۆخی پلەی گەرمی بەرز. مادە کاراکە لە نێو لاشەی کارکردووی بزوێنەرەکە ئیش دروست دەکات لەکاتی گواستنەوەی گەرمی بۆ کەرەستە سارترەکە ھەتاوەکو دەگاتە دۆخێکی پلەی گەرمی نزمتر. لە ماوەی ئەم پرۆسەیەدا ھەندێک لە وزە گەرمیەکە گۆڕدراوە بۆ ئیش بەھۆی سوود وەرگرتن لە تایبەتمەندیەکانی مادەکاراکە. بەدرێژایی ئەم پرۆسەیە گەرمیەکی زۆر لە دەست دەچێت بۆ دەوروبەر و کە ناتوانرێ بگۆڕدرێ بە ئیش.\nبە گشتی بزوێنەر وزە دەگۆڕێ بۆ ئیشی میکانیکی. بزوێنەرەکانی گەرمی جیادەکرێنەوە لە جۆرەکانی تری بزوێنەر بەھۆی ئەو ڕاستیەی کە چوستیان سنووردارە بە بیردۆزی کاڕنۆت(Carnot's theorem). لەگەڵ ئەوەشدا ئەم سنووردارکردنەی چوستیە دەتوانێ ببێت بە کەم وکوڕیێک. یەکێک لە سوودەکانی بزوێنەری گەرمی زۆربەی شێوەکانی گەرمی دەتوانرێ زۆر بە ئاسانی بگۆڕدرێت بە گەرمی بەھۆی چەندین پڕۆسەوە وەکو کارلێکی گەرمی دەر (ھەروەک سووتان), مژینی ڕووناکی یان تەنۆلکەی پڕ لە وزە، لێکخشاندن، پەرشبوون، وە بەرگری. لەوکاتەوەی سەرچاوەی گەرمیەکە وزەی گەرمی دەبەخشێ بە بزوێنەرەکە دەتوانرێ توانای بدرێت بەھۆی نزیکەی ھەرجۆرێک لە وزە. بزوێنەرەکانی گەرمی زۆر فرەکردارن و مەودایەکی فراوانی گونجانیان ھەیە.\nبزوێنەرەکانی گەرمی بەزۆری تێکەڵ دەکرێن لەگەڵ سووڕەکان کە ھەوڵدەدرێ جێبەجێی بکرێن. بەشێوەیەکی ئاسایی، زاراوەی "بزوێنەر" بەکاردێت بۆ ئامێرێکی فیزیایی، وە "سووڕ" بۆ نموونەکە(models).\n٢.١ سووڕی دۆخ_گۆڕین\n٤ پڕۆسەکانی بزوێنەری گەرمی\nلە داینەمیکی گەرمیدا، بزوێنەرەکانی گەرمی بەزۆری نموونەکراون بە بەکارھێنانی نموونەیەکی ستانداردی میکانیکی ھەروەک سووڕی ئۆتۆ (Otto cycle). نموونە بیردۆزییەکە دەتوانرێ پاڵفتە و زیادبکرێت بە داتا ڕاستیەکانی بزوێنەرێکی ئیش پێکراوەوە، بە بەکارھێنانی ئامێری وەک ھێڵکاری ڕێبەر.\nبە گشتی، ھەرچەندی جیاوازی نێوان سەرچاوە گەرمەکە و لاشە ساردەکە زۆربێت، چوستیە گەرمیە شاراوەکەی سووڕەکە زیاتر دەبێ. لەسەر زەوی، لایەنە ساردەکەی ھەر بزوێنەرێکی گەرمی سنووردارە بۆ نزیکبوونەوە لە پلەی گەرمی دەورووبەری ژینگەکە، یاخود کەمتر نەبێ لە ٣٠٠ کێلڤن، بۆیە زۆربەی ھەوڵەکان بۆ بەرەو پێشبردنی چوستیەکانی داینەمیکە گەرمی بزوێنەرە جیاوازەکان جەخت بکەرە سەر بەرزکردنەوەی پلەی گەرمی سەرچاوەکە، وە لەگەڵ سنووری ماددەکان. بەرزترین چووستی بیردۆزی بزوێنەرێک (کە تاکو ئێستا ھیچ بزوێنەرێک بەدەست نەھێنراوە) یەکسانە بە جیاوازی نێوان پلەی گەرمی کۆتاییە گەرم و ساردەکان دابەشی پلەی گەرمی کۆتاییە گەرمەکە، ھەموو ئەمانە بە پلەی گەرمی پەتی دەردەبرێت (بە کڵڤن).\nچوستی بزوێنەری گەرمی پێشنیارکراو یان بەکارھاتوو ئێستا مەودایەکی گەورەی ھەیە:\n٣٪ (٩٧٪ گەرمی بەفیڕۆچووە) بۆ وزەی پێشنیارکراوی زەریا\n٢٥٪ بۆ زۆربەی بزوێنەری سەیارەی بەنزین\n٤٩٪ وێستگەی کارەبای خەڵوز\n٦٠٪ ھەڵمی ساردکراوی تۆڕباینی گاز\nنموونەی بزوێنەری گەرمیدەستکاری\nگرنگە تێبینی بکەی کە ھەرچەندە ھەندێک شوێنی ئاسایی سوتانیان ھەیە (ناوەکی و دەرەکی), دەتوانرێ لەگەڵ ئەوانیتر بخرێتەگەر. بۆ نموونە، (جۆن ئێریکسن: John Ericsson) بزوێنەرێکی گەرمی جۆری دەرەکی گەشەپێدا لەسەر سووڕێک کاریدەکرد کە زۆر بە بزوێنەری سووڕی دیزڵ(Diesel cycle) دەچوو.\nنموونەکانی ڕۆژانەی بزوێنەرێکی گەرمی کە بنکەی بەرھەم ھێنانی کارەبا بە گەرمی، بزوێنەری سوتانی ناوەکی، وە بزوێنەری ھەڵمی دەگرێتەوە. ھەموو ئەم جۆری بزوێنەرو گەرمیانە توانایان دەدرێتێ بەھۆی فراوان بوونی گازە گەرمکراوەکان.\nلەم سووڕ و بزوێنەرانە، شلگازە کاراکان گاز و شلەن. بزوێنەرەکە شلگازە کاراکە دەگۆڕێ بۆ شلەیەک، لە شلەوە بۆ گاز، یان ھەردووکیان، ئیش دروست دەکات لە فراوانکردنی یان پەستاوتنی شلگازەکە.\nسووڕی ڕانکین(Rankine cycle) (بزوێنەری ھەڵمی کلاسیکی)\nسووڕی ڕانکینی ئەندامی(Organic Rankine cycle)\nسووڕی ھەڵم بۆ شل(Vapor to liquid cycle)\nسووڕی شل بۆ ڕەق(Liquid to solid cycle)\nسووڕی ڕەق بۆ گاز(Solid to gas cycle)\nلەم سووڕ و بزوێنەرانەدا شلگازە کاراکە ھەمیشە گازێکە (ھیچ دۆخ گۆڕینێک نیە):\nسووڕی کاڕنۆ (Carnot cycle)\nبزوێنەری سووتانی ناوەکی\nسووڕی دیزڵ (Diesel cycle)\nسووڕی بڕەیتن (Brayton cycle) یان سووڕی جووڵ (Joule cycle)\nسووڕی میلەر (Miller cycle)\nسووڕی ئاتکینسن (Atkinson cycle)\nلەم سوور و بزوێنەرانەدا شلگازە کاراکان تەنھا شلەن:\nسووڕی ستێرلینگ (Stirling cycle)\nبزوێنەری گەرمیەکان لەکۆنەوە ناسراون بەڵام تەنھا دروستکرابوون بۆ ئامێری سوودمەند لە سەردەمی شۆڕشی پیشەسازی سەدەی ١٨. کە بەردەوامن لە گەشەسەندن تا ئەمڕۆ.\nپڕۆسەکانی بزوێنەری گەرمیدەستکاری\nسووڕی پاوەری سووتانی دەرەکی - یان ھیت پەمپ\nکاڕنۆت ئایسنترۆپیک(isentropic) ھاوگەرمی ئایسنترۆپیک ھاوگەرمی بزوێنەری گەرمی کاڕنۆت\nئێریکسن ھاوگەرمی(isothermal) پەستان نەگۆڕ(isobaric) ھاوگەرمی پەستان نەگۆڕ دووەم سووڕی ئێریکسن لە ساڵی ١٨٥٣\nڕانکین ئادیاباتیک(adiabatic) پەستان نەگۆڕ ئادیاباتیک پەستان نەگۆڕ بزوێنەری ھەڵمی\nستێرلینگ ھاوگەرمی ھاوقەبارە(isochoric) ھاوگەرمی ھاوقەبارە بزوێنەری ستێرلینگ\nسووڕی پاوەری سووتانی ناوەکی\nبڕایتن ئادیاباتیک پەستان نەگۆڕ ئادیاباتیک پەستان نەگۆڕ بزوێنەری جێت\nدیزڵ ئادیاباتیک پەستان نەگۆڕ ئادیاباتیک ھاوقەبارە بزوێنەری دیزڵ\nلینیۆر ھاوقەبارە ئادیاباتیک پەستان نەگۆڕ تێبینی. ٢→١ ھەردوو ھەرمی دەردان و پەستاوتن دەگرێتەوە\nئۆتۆ ئایسنترۆپیک ھاوقەبارە ئایسنترۆپیک ھاوقەبارە بزوێنەری گازۆلین\nھەریەک لەم پڕۆسانە یەکێکن لەمانەی خوارەوە:\nھاوگەرمی (لە پلەی گەرمی جێگیردا، دەمێنێتەوە بە زیادکردن یان کەمکردنی ھەرمی)\nپەستان نەگۆڕ(لە پەستانی جێگیردا)\nھاوقەبارە (لە قەبارەی جێگیردا)\nئادیاباتیک (گەرمی نە زیاد دەکرێت نە کەمدەکرێت بە دریژایی پڕۆسەکە)\nئایسنترۆپیک (پڕۆسەی ئادیاباتیکی پێچەوانەیی، گەرمی زیاد ناکرێ وە کەم ناکرێ بەدرێژایی پڕۆسەی ئایسترۆپیەوە)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=بزوێنەری_گەرمی&oldid=937543»