له شه‌ڕ و ئاژاوه‌یه‌کدا له قیرغیزسـتان 23 که‌س ده‌کوژرێن و 300 که‌سی دیکه‌ش بریندار ده‌بن\nی مانگی شه‌ش ١١, ٢٠١٠\nپـیاوێـک سه‌یری ئه‌و زیانانه ده‌کات که به دوکانێـک له شـاری ئوش گه‌یشـتووه، هه‌ینی 11 ی شه‌شی 2010\nسه‌رۆکی حکومه‌تی کاتی قیرغیزسـتان ڕۆزا ئوتونباێڤا داوای له خه‌ڵـکی شـاری ئوشی باشوری وڵاته‌که‌ی کرد پـێـکدادان له نێوان خۆیاندا ڕابگرن و ئارامی شـاره‌که‌یان بـپارێزن. به‌پـێی کاربه‌ده‌سـتانی ته‌ندروسـتی له‌و شـاره 23 که‌س کوژراون و زیاتر له 300 که‌سی دیکه برینداربوون.\nپـێـکدادانه‌که له نێوان هه‌ردوو نه‌ژادی قیرغیز و ئوزبه‌ک له شه‌وی ڕابردووه‌وه له شـاری ئوش ده‌سـتی‌پـێـکرد و هه‌تا به‌ره‌به‌یانی ڕۆژی هه‌ینی به‌رده‌وام‌بووه.\nکه‌سـانی ئاژاوه‌گێڕ که‌وتنه شـکاندنی شووشه‌ی پـنجه‌ره و سووتاندنی ئۆتۆمبیل و تاڵانکردنی شوێنه بازرگانیـیه‌کان. ئه‌م ڕووداوانه وای له حکومه‌تی قیرغیزی کرد باری نائاسایی له شـاری ئوش و سێ ناوچه‌ی دیکه‌ی ده‌وروبه‌ری ڕابگه‌یه‌نێت.\nگوته‌بێژێـکی حکومه‌ت گوتی ده‌سه‌ڵاتداران ماشێنی زرێـپۆشـیان بۆ شوێنی پـێـکدادانه‌کان ڕه‌وانه‌کردووه و هه‌روه‌ها قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆیان له شه‌ودا ڕاگه‌یاندووه.\nتوێژه‌رێـک که له شـاری ئوش بۆ ڕێـکخراوی چاودێری مافه‌کانی مرۆڤ کار ده‌کات به ده‌نگی ئه‌مه‌ریکای گوت به درێژایی شه‌وی ڕابردوو گوێی له ده‌نگی ته‌قه بووه، به‌ڵام له به‌یانیـیه‌وه شـاره‌که ئارامه.\nجێی ئاماژه پـێـکردنه باشوری قیرغیزسـتان بنکه‌ی ده‌سه‌ڵاتی سه‌رۆکی پـێشـوو کورمانبێـک باکیێڤ بوو، ئه‌وه‌ی له مانگی چوار له ڕاپه‌ڕینێـکدا که 85 که‌سی تیادا کوژران له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵات لادرا.\nله‌و ده‌مه‌وه توندوتیژی و ئاژاوه‌نانه‌وه هه‌ڕه‌شه له سه‌قامگیری قیرغیزسـتان ده‌کات.


٨ ــ كێشه‌ی شارگه‌رایی كۆمه‌ڵگا\nناوه‌كه‌ی دیكه‌ی شارستانیه‌ت مه‌ده‌نیه‌ته، به زمانی عه‌ره‌بی واتای شارگه‌راییه. ئه‌و كێشانه‌ی شارگه‌رایی سه‌رچاوه‌كه‌یانه له‌كێشه ئیكۆلۆژیه‌كان كه‌مترو كه‌م بایه‌ختر نین. له رۆژگاری ئه‌مڕۆمان یه‌كێك له‌سه‌رچاوه سه‌ره‌كیه‌كانی هه‌ڕه‌شه‌کانی سه‌ر ژیانی كۆمه‌ڵگایه. چییه ئه‌وه‌ی شاری به‌م دۆخه گه‌یاندووه؟\nله رێگای چه‌مكێكی راسته‌هێڵیه‌وه ده‌شێت فۆڕمێل و هاوكێشه‌كانی شار = چین = ده‌وڵه‌ت سەبارەت بە گوزارشتکردنی کێشەکانی شارگەرایی ئاسانكار بێت. به‌ڵام قووڵایی و هه‌مه‌لایه‌نی واتا ده‌كوژێت. هاوشێوه‌ی ئاواكردنی گوند، به شێوه‌یه‌كی گونجاو له‌گه‌ڵ سروشتی كۆمه‌ڵگا مرۆڤایه‌تی بیری له ئاواكردنی شاریش كردۆته‌وه. شار له‌سه‌رووی ئه‌و جێگایانه‌وه دێت كه ژیری كۆمه‌ڵگای تێدا چڕبۆته‌وه. شار به‌هره‌ی ژیری مرۆڤ هانده‌دات، ده‌یهێنێته ده‌ره‌وه. ئه‌قڵ تا بڵێی گرێدراو به شار ئاراسته‌ی په‌ره‌سه‌ندنی گرتۆته‌به‌ر. شار ئه‌و شوێنه‌یه كه‌مرۆڤ هه‌ست ده‌كات هێزه‌كه‌ی توانای چی هه‌یه. ئارامی له‌گه‌ڵ خۆی دێنێت. چونكه ئه‌وه‌ی متمانه به خۆی ده‌كات واقیعیانه‌تر بیرده‌كاته‌وه. پەرەسەندنی هزریش رێگا له‌پێش داهێنان و دۆزینه‌وه‌ی نوێ ده‌كاته‌وه. هه‌روه‌ها زیادبوونی به‌رهه‌میش په‌یڕه‌وو ته‌كنۆلۆژیاكانی به‌ره‌وپێشه‌وه ده‌بات. ئه‌و مرۆڤه‌ی ئه‌مانه‌ی تاقیكردۆته‌وه، شاری وه‌ك سه‌رچاوه‌ی روناكی ناسیوه‌و به‌رده‌وام خواستوویه‌تی رووی تێ بكات. گه‌شه‌كردنی شار له ده‌وروبه‌ری په‌رستگادا، گرێدراوی ئه‌وه‌یه كه له‌قۆناخی خۆیدا په‌رستگاكان شوێنی كۆبوونه‌وه‌ی رۆح و ئه‌قڵه پیرۆزه‌كان بوون. كۆمه‌ڵگا زیاتر له پەرستگادا ئه‌قڵ و ناسنامه‌ی خۆی ده‌دۆزێته‌وه، ده‌یخولقێنێت. ئه‌وه‌ی باسمكردن گریمانێكی به‌هێزن له به‌رژه‌وه‌ندی شاردا.\nوه‌ك هه‌ر راستیه‌كی دیكه، رووێكی دیكه‌ی شار كه هه‌ر له‌گه‌ڵ له‌دایكبوونیه‌وه ده‌رده‌كه‌وێت، جیابوونه‌وه‌ی چینایه‌تی و ئاواكردنی ده‌وڵه‌ته. بێگومان بناخه‌ی ماددی جیاوازی چینایه‌تی زیادبوونی به‌رهه‌مهێنانه. هه‌ندێك له ئاقڵمه‌نده‌كانی شار له رێگای ئه‌زموونه‌وه فێربوون ئه‌گه‌ر ژماره‌ی خه‌ڵكه‌كه (مرۆڤ) زیادبكرێت و له‌خاكه به‌پیته‌كاندا بخرێنه كاره‌وه، ده‌توانن دووهێنده‌ی تر مرۆڤ تێربكه‌ن. ئه‌وه‌ی مابوویه‌وه، ته‌نیا ئاواكردنی سیسته‌مه‌كه‌ی ئەو شێوەیەی کارکردن بوو. سیسته‌می ئاواکراویش ده‌وڵه‌ته كه جۆرێك له جۆره‌كانی پاوانه. ئه‌گه‌ر له‌ئاستی شاریشدا بێت، ئاشكرایه كه رێكخستنی ئه‌م سیسته‌مه به شێوه‌ی پاوانی كشتوكاڵ له‌دایك بووه. له‌م باره‌یه‌وه شاره‌كانی سۆمه‌ر هه‌مووشتێك روون ده‌كه‌نه‌وه. زۆربه‌ی ئه‌و شارستانیانه‌ی له‌جۆری میسر و هه‌رابان، له‌كاتی له دایكبوونیاندا پاوانی كشتوكاڵ بوون. ئامێره‌كان(ده‌زگاكان)ی رێكخستنی به‌رهه‌مهێنانن. كاتێك به‌رهه‌می پێویست به‌و ئاسته گه‌یشت كه دوو هێنده‌ی خه‌باتكاران زێده-به‌رهه‌م پێشكه‌ش بكات، واته بناخه‌ی ماددی ده‌وڵه‌ت ئاماده‌بووه. هه‌رچی ئه‌و دیاردەیە كه به ده‌وڵه‌ت ناوده‌برێت، له راستیدا ئه‌وانه‌ن كه له‌سه‌ر زێده ــ به‌رهه‌م ده‌ژین. ناوبردنی ده‌وڵه‌ت به رێكخراوی كۆكردنه‌وه‌ی زیاده‌كان واتادارتر ده‌بێت. بۆ ئه‌مه‌ش شار شوێنێكی گونجاوه. ئه‌مجۆره په‌یوه‌ندیانه له كۆمه‌ڵگای گوندو هۆزدا تا دواڕاده زه‌حمه‌ته، چونكه بونیادی گوندو قه‌بیله بۆ ئه‌مه له‌بار نییه‌و په‌سه‌ندی ناكات ئه‌م راستینه‌یه له‌ژێر له‌دایكبوونی ده‌وڵه‌ت له شاردا شاراوه‌یه. به‌مجۆره مرۆڤایه‌تی له‌شاردا رووبه‌ڕووی دیارده‌ی چاوسانه‌وه ده‌بێته‌وه. واته ئاشنای شێوه‌یه‌كی په‌یوه‌ندی ده‌بێت كه تا پێشتر نه‌یناسیبوو. ئا لێره‌وه ئیترناوی پیشه نوێیه‌كه ده‌بێته "ده‌وڵه‌تگه‌رایی". ئه‌وه‌ی ده‌یخاته ده‌ستی خۆیه‌وه توانای چی نابێت! ده‌بێته ده‌رگایه‌كی سه‌رسووڕهێنه‌ری به‌رژه‌وه‌ندی. ته‌نانه‌ت ره‌نجده‌ری كۆیله‌ش تێگه‌یشتووه كه له‌میانه‌ی بێكاری ده‌وڵه‌ته‌وه له‌جاران دڵنیاو ئاسووده‌تره. چونكه به‌ته‌واوی به‌ستنه‌وه‌ی كاره‌كه‌ی به‌توندوتیژییه‌وه زێده‌ڕۆییه. تا راده‌یه‌ك چیرۆكی له‌دایكبوونی شار به‌مجۆره‌یه.\nئه‌گه‌ر رێگا لەپێش هه‌ندێك كێشه‌ش بکاتەوە (رێكخراوی چه‌وسێنه‌ران و خاوه‌ن هێزه‌كانه)، ئاشكرایه كه له په‌ره‌سه‌ندنی راسیۆناڵانه‌ی كۆمه‌ڵگادا شار هه‌نگاوێكی شۆڕشگێڕانه پێكدێنێت. بۆ گه‌وره‌یی شار وه‌ك ژماره‌یه‌كی نموونه‌یی ئه‌رستۆ بیر له پێنج هه‌زار دانیشتوان ده‌كاته‌وه. شاره‌كانی یەکەمین قۆناخی دامه‌زراندن زۆربه‌یان ژماره‌ی دانیشتوانیان هێنده‌یه. جڤات و پێكهاته‌یه‌كی نوێی خه‌ڵك (مرۆڤ) لە شاردا جێگای باسه. ئیتر كۆمه‌ڵگای قه‌بیله تێپه‌ڕكراوه. ئه‌وانه‌ی له ره‌چه‌ڵه‌ك و قه‌بیله‌ی جیاوازه‌وه هاتوون به رایه‌ڵه‌ی هاوڵاتێتی شاره‌وه به‌یه‌كتر ده‌به‌سترێنه‌وه. واته "خه‌ڵكی شار"، "هاوشارییه‌كان"، "باژێرییه‌كان" پێكدێت. ئه‌م پێشكه‌وتنه‌ش نیشانه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ندێتی كۆمه‌ڵگایه. به‌م دۆخه‌یه‌وه شار ئامرازی پێشكه‌وتنه. سه‌رچاوه‌ی كێشه‌یه‌كی جددی ئه‌وتۆ نییه. له‌ته‌واوی چاخی یه‌كه‌مدا، ناوه‌ناوه جگه له‌بابل و رۆما، هیچ شارێك تێبینی ناكرێت كێشه‌ی ژماره‌ی دانیشتوانی هه‌بێت. هه‌روه‌ها له رێگای باڵابوونی كۆمه‌ڵایه‌تی كۆمه‌ڵگاكه‌یه‌وه شار به‌رده‌وام سه‌رنجڕاكێشیه‌كه‌ی خۆی به‌هێزتر ده‌كات. له‌كاتێكدا مۆدێلی سۆمه‌ر وه‌ك هه‌ره‌سی به‌فر له‌زیادبووندایه، به‌ڵام میسر ژماره‌یه‌كی كه‌م و پوختی شار ئاوا ده‌كات. له راستیدا شارستانیه‌تی میسر به‌و سیفه‌ته‌ی شارستانیه‌تێكی نیمچە-شاری و لادێییه له‌مێژوودا بێ هاوتایه. بازرگانی و پیشه‌ی سه‌ربه‌ست زۆر پێشده‌كه‌وێت. شانبه‌شانی بونیاده‌كانی ده‌وروبه‌ری په‌رستگا، بونیادی كۆشك، هونه‌ر، وه‌رزش، بیناسازی و رێگاكان گشتیان به‌ره‌و شانه‌ی نوێ فراوانتر ده‌بن. زۆربه‌ی شاره‌كان له‌ده‌وروبه‌ری سه‌ربازگه‌كان ئاواده‌كرێن. به‌تایبه‌تیش سه‌ربازگه‌كانی رۆما هه‌ریه‌كه‌و ناوكی شارێكن. مێژووناسه‌كان باس له‌وه ده‌كه‌ن له‌م قۆناخه‌دا به‌لانی كه‌م ده گوند شارێكیان به‌ركه‌وتووه. واته په‌یوه‌ندیه‌كی سیمبیۆتیك (سوودی دوولایه‌نه) له‌نێوانیاندا هه‌یه. هێشتا كێشه له‌نێوان شار-گوند له ئارادا نییه.\nهه‌رچی رۆمایه که دواترین شاری شكۆدار‌ی چاخی كۆنه، له‌وانه‌یه ته‌واوی كێشه‌كانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی له هه‌ناوی خۆیدا هه‌ڵگرتبێت. ئه‌مه‌ش وایكردبوو له هه‌مانكاتدا ببێته شكۆدارترین و كێشه‌دارترین شاری شارستانیه‌ت. سه‌رجه‌م چین و جڤاته‌كانی (ئه‌رستۆكراسی، بۆرژوازی، كۆیله، پڕۆلیتاره لۆمپه‌نه‌كان، هه‌موو جۆره گروپێكی ئه‌تنیكی، هه‌رجۆره گروپێكی ئایین، هه‌ر نه‌ژادێك) تێیدا ده‌بینرێت. چین و جڤاته كۆنه‌كان به‌دۆخی پاشماوه‌یی، هه‌رچی نوێیه‌كانن به‌دۆخی كۆرپه‌ییه‌وه نوێنه‌رایه‌تییان ده‌كرێت. له‌لایه‌كی دیكه‌وه ده‌شێت هه‌ر شێوه‌یه‌كی ئیداره، سیاسه‌ت و ئه‌خلاقی تێدا ببینرێت. ته‌واوی نموونه‌كانی پادشایه‌تی، كۆمار و دیموكراسی (له ئاستی ئیمپراتۆرییه‌تدا) تاقیكرانه‌وه. ده‌كرێ ته‌واوی نموونه‌كانی زانست، هونه‌ر، فه‌لسه‌فه‌و ئایینه‌كان له‌دۆخی پاشماوه‌و چه‌كه‌ره‌كردن تێیدا ببینرێت. به‌ڕاستی رۆما شارێكی گه‌ردوونی بوو. ئه‌م راستیه‌ش یه‌كێك له گوزارشت و واتاكانی ده‌سته‌واژه‌ی "هه‌موو رێگاكان ده‌چنه‌وه رۆما" بوو. رۆما لوتكه‌ی شارستانیه‌تی سێ هه‌زار و پێنج سه‌د ساڵی پیشانده‌دا. رووخاندنه‌كه‌شی به‌شێوه‌یه‌كی شایسته‌ی شكۆداریه‌كه‌ی بوو. نوێنەری كرستیانه‌كانی چینی هه‌ژاران و گروپه ئه‌تنیكیه‌كانی هێشتا هێزی خۆیان پاراستبوو كه دووهێزی گه‌وره‌و به‌ڵای سه‌ر شارستانیه‌ت بوون، له‌ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه شه‌پۆل به شه‌پۆل هێرشیان كردو كۆتاییان به شاره‌كه هێنا. رێكه‌وتی 476 زایینی ته‌نیا مێژووی رووخانی شارێك یان رۆما نییه، به‌ڵكو له‌كه‌سایه‌تی شارێكدا پووكانه‌وه، هه‌ره‌س و رووخانی شارستانیه‌تی سێ هه‌زار و پێنج سه‌د ساڵه‌ی چاخی یه‌كه‌م و كۆنه.\nئه‌و سه‌رده‌مه‌ی به‌چاخی ناوین ناوبراوه له‌بواری شارگه‌راییه‌وه هیچ كاتێك شارستانیەت نه‌یتوانیوه به‌چاخی كۆن بگات. چونكه شاره‌كانی چاخی ناوین له رێگای قه‌ڵاو شوراكانیه‌وه سەرەتا به‌شێوه‌یه‌كی چۆنیه‌ك و قه‌باره بچووك ده‌ستی پێكرد. شاره‌كانی چاخی ناوین جۆرێك له بڕیارگه‌كانی ده‌ره‌به‌گایه‌تی و میرنشینه‌كان بوون. له‌میانه‌ی كۆكردنه‌وه‌ی هه‌ندێك پیشه‌كاری ده‌ست و خزمه‌تكار له‌ده‌وروبه‌ریدا، ئیتر فراوان دەبوون. هه‌رچه‌نده چینی بازرگان تاودانی یه‌كه‌می له‌پێناو گه‌وره‌بوون و شكۆداری شار ده‌ست پێده‌كات، به‌ڵام زه‌حمه‌ته ئاواكردنی شارێكی نوێ ببینرێت كه به نموونه‌ی شاره‌كانی رۆما، ئه‌سكه‌نده‌رییه، ئه‌نتاكیا، دار -ئه‌لنوسه‌یبین، ئورفا-ئه‌دیسا بگات كه له‌سه‌رده‌می پێشووتر مابوونه‌وه. ئه‌گه‌ر له‌بواری چه‌ندایه‌تیه‌وه گه‌وره‌ییان تێپه‌ڕیش بكه‌ن، به‌ڵام له‌بواری بیناسازی و كارابوونه‌وه (په‌رستگا، شانۆ، ئه‌نجوومه‌ن، ئاگۆڕا، هیپۆردۆم، ئامفیتیاتر، گه‌رماو، سیستەمی زێڕاب ..هتد) هه‌رگیز به‌شكۆمه‌ندی شاره كۆنه‌كان ناگه‌ن. شارستانیەتی چاخی ناوین چادرێکەو له‌سه‌ر پاشماوه‌كانی چاخی یه‌كه‌م و كۆن ئاواكراوه. هێشتا شار به‌رامبه‌ر به گوندو لادێ زۆر له‌پێگه‌یه‌كی وه‌ها دووره باڵابوون به‌ده‌ست بێنێت. به‌رامبه‌ر به زه‌ریای پێكهاته‌ی گونده‌كان له ده‌ریا ده‌چوو. سه‌رباری ئه‌وه‌ی ناكۆكی ده‌سه‌ڵات و چینایه‌تی له‌بونیادیاندا هه‌بوو، به‌ڵام شارەکان له‌ره‌وشێكی وه‌هادا نه‌بوون كه‌وا كێشه‌ی ژینگه‌یی دروست بكه‌ن. به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی گشتی به‌هۆی پاوانه‌كانی سه‌رمایه‌وه سیسته‌می شارستانیه‌ت هێدی هێدی ژینگه‌ی ده‌كڕاند. چونكه خوێداركردنی خاك په‌یوه‌ندی به پاوانه‌كانی كشتوكاڵه‌وه هه‌بوو. ئه‌م ره‌وشه تا كۆتاییه‌كانی سه‌ده‌ی هه‌ژده‌هه‌م به‌رده‌وام بوو و كێشه‌كانیشی قورستركرد.\nقه‌یرانی سه‌ره‌كی شارگه‌رایی وه‌ك به‌رهه‌می شۆڕشی پیشه‌سازی سه‌ده‌ی نۆزده‌هه‌م و ئیندوستریالیزم سه‌ریهه‌ڵدا. ئه‌مه رێكه‌وت نه‌بوو، به‌ڵكو په‌یوه‌ندی به‌سروشتی دژە-كۆمه‌ڵگای ئیندوستریالیزمه‌وه هه‌بوو. گرنگترین لایه‌نی شار كه له‌بواری ئیكۆلۆژییه‌وه هۆكاری كێشه بوو؛ په‌یڕه‌وكردنی دیالیكتیكێكی دابڕاو له‌ده‌وروبه‌ر بوو. هه‌رچی گونده له‌گه‌ڵ ژینگه‌دا راسته‌وخۆ لەناو پەیوەندیدا ده‌ژیا. به‌هه‌موو شتێكیه‌وه پێیه‌وه به‌سترابووه‌وه، هه‌روه‌ها باشی ده‌زانی كه خۆشی به‌رهه‌مێكی ژینگه‌یه. هه‌روه‌ك بڵێی به زمانی ژینگه(سروشت) قسه له‌گه‌ڵ ئاژه‌ڵ و رووه‌كه‌كان بكات، به‌مجۆره ژیانیان له‌گه‌ڵ به‌سه‌رده‌بات. وه‌ك زمانێكی هاوبه‌ش له نێوانیاندا پێكهاتبوو، ئه‌ویش زمانی كشتوكاڵ بوو. ئاواكردنی كۆمه‌ڵگاش به‌كاریگه‌ری قورسی ئه‌م زمانه بارگاوی ببوو. به‌ڵام له‌شاردا ره‌وشه‌كه پێچه‌وانه‌یه: چه‌نده‌ی ده‌چێت شار له كشتوكاڵ و ژینگه داده‌بڕێت. زمانێكی نوێ، زمانی شار پێشده‌خرێت. عه‌قڵانیه‌تێكی جیاوازی خۆی هه‌یه. هه‌نگاو به‌هه‌نگاو مه‌یلی به‌رامبه‌ر به عه‌قڵانیه‌تی ژینگه لاواز ده‌بێت. زمانی شار زمانێكه په‌یوه‌ندی به ئیشه‌كانی پاره، پیشه‌سازی، پیشه‌ی سه‌ربه‌ست و بازرگانیه‌وه هه‌یه. ئه‌قڵ و زانستی ئه‌مانه پێكدێنێت: له‌لایه‌ن ئه‌مانه‌وه پێكده‌هێنرێت. ئه‌مه رێڕه‌وی دیالیكتیكی پێشكه‌وتنی زمانی نوێیه. ئاشكرایه كه لێره‌دا زمان و زیهنیه‌تێكی باركراو به نامۆبوون و پڕ له ناكۆكی جێگای باسه. ئاواكردنی شار له‌و قۆناخه‌دا کولتوورو شێوه‌زارو جڤاته‌كانی كڵان، قه‌بیله، خێڵ، قه‌وم و لادێیی کۆمەڵگای پێده‌شته‌كانی ده‌گرته‌خۆ. زمانێكی زانست، هونه‌ر، ئایین و فه‌لسه‌فه‌ی تایبه‌ت به خۆشی ئاواكرد. له‌ئاستی چینایه‌تیشه‌وه دووپۆلێنی دیكه به‌ناوی ئه‌رستۆكراسی و ئه‌وانی دیكه پێكهاتبوو. شارگه‌رایی، باژێرگه‌رایی هێشتا نه‌ببوو به خاوه‌ن كه‌سایه‌تی. به‌ڵكو له‌ره‌وشی پاشكۆیه‌كی كۆمه‌ڵگای گشتی دابوو.\nلە سه‌ده‌كانی نۆزده‌هه‌م و بیسته‌مدا ئه‌م هاوسه‌نگییه مێژووییه به‌ته‌واوی تێكچووه. بێگومان به‌یه‌كجار له‌ناكاو به‌م دۆخه نه‌گه‌یشتبوو. له‌سه‌ده‌كانی ده‌یه‌م -شازده‌هه‌مدا سه‌رله‌نوێ هه‌ڵكشانی شار (ڤێنسیا، جه‌نه‌وا، فلوره‌نسا، میلانۆ..هتد) له نیمچه دوورگه‌ی ئیتاڵیا، له‌سه‌ده‌ی سێزده‌هه‌مدا گوزارشت له گواستنه‌وه‌ی شۆڕشی بازرگانی ده‌كات له رێگای ئیتاڵیاوه بۆ ئه‌وروپا. شاره‌كانی ئیتاڵیا پێشه‌نگایه‌تی پرۆسه‌كه ده‌كه‌ن. له رێگای رێنسانسه‌وه ده‌خوازن دیسان له‌سه‌ر شوێن پێی رۆما گه‌وره‌ببن. كێبڕكێیه‌كی توند له‌نێوان شاره‌كان و ناوخودی شاردا رووده‌دات. ئه‌وه‌ی رووده‌دات شه‌ڕه له‌پێناو پێشه‌نگایه‌تیكردنی قۆناخی نوێی شارستانیه‌ت. وه‌ك بڵێی ته‌واوی ژیانی كۆن سه‌رله‌نوێ زیندووده‌بێته‌وه. به‌ڵام هه‌لومه‌رجه نوێكان ئەو ژیانە ده‌گۆڕێت. له رێگای لاساییكردنه‌وه‌وه رۆمای کۆن ناکرێ و ناشێ رۆمای نوێ بئافرێنرێت. به‌م جۆره ته‌نیا به ئاستی كۆپیه لاوازه‌كانی رۆما ده‌گه‌یشتن. ئه‌زموونی پادشایه‌تی ناوه‌ندی و ده‌وڵه‌ت- نه‌ته‌وه‌ش به‌سه‌ركه‌وتن نه‌ده‌گه‌یشت. به‌ڵام هیچ گومانی تێدا نییه كه شاره‌كانی ئیتاڵیا له‌سه‌ده‌كانی ده‌یه‌م- شازده‌هه‌م له رێگای رێنسانسه‌وه رێبه‌رایه‌تی شارستانیه‌تی ئه‌وروپایان كردووه. هه‌م وه‌ك كڵێسا (كاسۆلیكی گه‌ردوونی) هه‌م وه‌ك مه‌یلی عه‌لمانی (سیكۆلار) ئه‌م رۆڵه‌ی بینیوه.\nشۆڕشی شار له ئه‌ڵمانیا له یه‌كه‌مین قۆناخدا له‌رێگای یه‌كێتی شاره‌كانی هانساتیك (نزیكه‌ی 1250-1450 زایینی) ده‌ستی پێكردووه‌و ئەم شارانە شۆڕشی بازرگانی خۆیان ئه‌نجامداوه. قۆناخی دووه‌م (1400زایینی) له‌میانه‌ی پرۆسه‌ی مانیفاكتۆراوه به‌كاریگه‌ر بووه. كۆنفیدڕالیزمی شار تێكۆشانێكی دژوار به‌رامبه‌ر ناوه‌ندیبوون ده‌كات. ئه‌و تێكۆشان و راپه‌ڕینانه‌ی چه‌ندین گروپی لادێیی و كرێكاره نیوه‌چڵه‌كان، له‌بنه‌ڕه‌تیشدا گروپه‌كانی پیشه‌كاره سه‌ربه‌سته‌كان رۆڵیان تێدا بینی، نزیكه‌ی چوارسه‌د ساڵ به‌رده‌وام بوو. دوای قۆناخێكی زۆر خوێناوی له‌به‌ر هۆكاری هه‌مه‌جۆر (ئایدیۆلۆژی، رێكخستنی، پێشه‌نگایه‌تی) یه‌كه‌مین ئه‌زموونی كۆنفیدڕالیزمی دیموكراتی شارو پێده‌شته‌كان به‌رامبه‌ر مه‌یلی مۆنارشی ناوه‌ندی و مەیلی ده‌وڵه‌ت-نه‌ته‌وه تێكشكا. ئه‌گه‌ر تێكنه‌شكابایه مێژووی ئه‌وروپا به‌شێوه‌یه‌كی جیاوازتر ده‌نووسرا. له ئه‌ڵمانیای فیدڕاڵی رۆژی ئه‌مڕۆماندا به‌شێوه‌ی پله‌به‌پله (تدریجی) و زۆر له‌سه‌رخۆ له فاشیزمی ده‌وڵه‌ت-نه‌ته‌وه‌وه گه‌ڕانه‌وه بۆ ئه‌م مۆدێله كۆنه جێگای باسه. بەڵام نەک بە سیفەتی کۆنفیدرالیزمی دیموکراتیک بەڵکو بە شێوەی فیدرالیزمی بۆرژوازی.\nشاره‌كانی هۆڵه‌نداو ئینگلته‌را ته‌قینه‌وه‌ی بنه‌ڕه‌تییان ئه‌نجامدا. ناوه‌ندێتی كردنیان بۆ سێ شۆڕش و به قووڵی ژیانكردنیان تێیدا رۆڵی له‌مه‌دا بینی. شۆڕشه‌كانی بازرگانی، فینانس و پیشه‌سازی له‌بنه‌ڕه‌تدا له ئه‌مستردام و له‌نده‌ن گه‌یشتنه سه‌ركه‌وتن. له‌هه‌ردوو وڵاتیشدا زۆر به‌ئاسانی كۆنفیدڕالیزمی كۆمیناڵ سه‌ركوتكرا. خه‌ڵكی گونده‌كان و شاره‌كانی دیكه به ئاسانی راده‌ستی ناوه‌ندو ده‌وڵه‌ت-نه‌ته‌وه نه‌بوون. هه‌ربۆیه شۆڕشی سه‌ده‌كانی شازده‌هه‌م و حه‌ڤده‌هه‌می هۆڵه‌نداو ئینگلته‌را بوون به پێویستیه‌ك. ئه‌مستردام له‌سه‌ده‌كانی 17 و 18، له‌نده‌نیش له سه‌ده‌كانی 19 و 20 شاره پێشه‌نگه‌كانی ئه‌م قۆناخه شۆڕشگێڕیانه بوون. هه‌ردوو شاریش ناوه‌ندی جیهانی سه‌رده‌می نوێ بوون. سیسته‌می شارستانیه‌تی ناوه‌ندی جیهانیان به‌ڕێوه برد كه وه‌رچه‌رخانێكی مه‌زنی به‌خۆیه‌وه بینیبوو. ناوه‌نده‌كانی هێزی هه‌ژموونگه‌رایی بوون. ژماره‌ی دانیشتوان و ناكۆكیه‌كانیان به‌خێرایی گه‌وره‌بوون. بونیاده بنچینه‌ییه‌كه‌ی شێرپه‌نجه‌ی شار له‌بنه‌ڕه‌تدا له‌م قۆناخه‌وه ده‌ستی پێكرد. به‌ڕیزه له‌میانه‌ی بونیاده نه‌خۆشه‌كه‌یانه‌وه بۆ فه‌ره‌نسا، وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا، ئه‌وروپای خۆرهه‌ڵات، روسیا، خۆرهه‌ڵاتی دوور، ئه‌مریكای لاتین، خۆرهه‌ڵاتی ناوین و ئه‌فریقیا گوازرایه‌وه. سه‌ده‌ی بیسته‌م ئه‌و "ماوه"یه بوو كه له مێژوودا باڵابوونی شار ده‌ستی پێكرد. ئیتر پارادایمی شاری سه‌رمایه‌داری جێگای شارستانیه‌تی كۆن و پارادایمیی دوازده هه‌زار ساڵی جیهانی كۆمیناڵی پێده‌شته‌كانی دەگرتەوە کە رۆڵی پێشەنگایەتی بینیبوو. چیتر شار ته‌نیا ناوه‌ندی پیشه‌سازی، فینانس و بازرگانی نه‌بوو، به‌ڵكو له‌هه‌مانكاتدا ناوه‌ندی هه‌ژموونگه‌رایی بۆچوونێكی جیهانیش بوو. ئه‌م پارادایمه كه له‌سه‌رووی هه‌موویانه‌وه له رێگای زانكۆو خانه‌كانی زانستی ئه‌كادیمی، نه‌خۆشخانه‌و به‌ندیخانه‌كانی، چین و بیرۆكراسیه‌كانی بوو به‌خاوه‌نی داموده‌زگا، له‌جیاتی بۆچوونی ناوه‌ندی جیهانی ئاخیره‌تگه‌رایی كۆن، له‌میانه‌ی تێڕوانینی پۆزیتیڤیستی ره‌ها هه‌وڵیدا خۆی زاڵ بكات. لە راستیدا پۆزیتیڤیزم ئایینی نوێی چینی بۆرژوازی بوو. به‌ڵام له‌میانه‌ی سوود وه‌رگرتن له‌و زانستانه‌ی به‌شێوه‌یه‌كی نائاسایی زیادیان كردووه‌و كرداری و خۆپێشكه‌شكردنی له‌ژێر ده‌مامكی "زانستگه‌رایی" سه‌ركه‌وتووتری ده‌بینی.\nله راستیدا به‌هۆی ئه‌و بونیادانه‌ی شاره‌وه كۆمه‌ڵگا تووشی شێرپه‌نجه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی بووه. ته‌نانه‌ت ئه‌رستۆش بیری له شارێكی ده‌هه‌زار كه‌سی نه‌كردۆته‌وه. سه‌د هه‌زار، ملیۆن، پێنج ملیۆن، ده ملیۆن، پازده ملیۆن، ته‌نانه‌ت ئامانج شاری بیست، بیست و پێنج ملیۆنییه! ئه‌گه‌ر ئه‌مه گه‌وره‌بوونێكی شێرپه‌نجه‌یی نه‌بێت، ئه‌ی چییه؟ ته‌نیا بۆ به‌خێوكردنی شارێكی به‌مجۆره له‌وانه‌یه له‌ماوه‌یه‌كی كورتدا وڵاتێكی قه‌باره ناوین به‌خۆی و ژینگه‌كه‌یه‌وه له‌ناوببات. ئه‌م گه‌وره‌بوونه هیچ لۆژیكێكی نییه. ئاشكرایه كه شانبه‌شانی تێكدانی سروشتی شارو كۆمه‌ڵگا، جگه له تێكدانی سروشتی یه‌كه‌م هیچ ئه‌نجامێكی دیكه‌ی نابێت. هیچ وڵات و ژینگه‌یه‌ك له‌گه‌ڵ گه‌له‌كه‌ی ماوه‌یه‌كی درێژخایه‌ن ناتوانن ئه‌م هه‌ڵاوسان و زه‌به‌لاحییه هه‌ڵگرن. هۆكاری راسته‌قینه‌ی وێرانبوونی ژینگه ئه‌م گه‌وره‌بوونه شێرپه‌نجه‌ییه‌یه. ئیتر شارێك به‌یه‌كه‌وه وڵاتێك و گه‌له‌كه‌ی داگیرده‌كات، ده‌ستیان به‌سه‌ردا ده‌گرێت، وێرانیان ده‌كات و وه‌ك بڵێی ده‌یانكات به كۆڵۆنی. هێزی نوێی داگیركه‌ری شاره؛ پاوانه جیهانگیرییه‌كانی بازرگانی، فینانس و پیشه‌سازییه له‌شاره‌كاندا، باره‌گای پلازاكانیانه. ته‌گبیره ئاسایشیه‌كانی ئه‌م پلازایانه‌ی له قه‌ڵاو شورا کۆنەكان كه‌متر نین، ئه‌م راستیه ده‌سه‌لمێنن.\nچیتر ئیمپریالیزم و داگیركاریه‌كه‌ی سه‌ده‌ی 21 له‌ده‌ره‌وه‌ی وڵاتان نییه به‌ڵكو له‌ناوه‌وه‌یدایه. داگیركه‌ره‌كان ته‌نیا بیانیه‌كان نین، به‌ڵكو زیاتر هاوبه‌شه‌كانیانن. ته‌نیا پاوانه‌كانی سه‌رمایه نه‌بووه به جیهانگیری، به‌ڵكو ده‌سه‌ڵات و ده‌وڵه‌تیش بوون به‌جیهانگیری. چیتر جیاوازی ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی جیهانگیری نه‌ماوه. ئینتیمای نه‌ته‌وه‌ییش هیچ گرنگیه‌كی نییه، هه‌مووی به هاوبه‌شییه. چیتر جیاوازی سه‌ربازی، ئابووری و کولتووریش واتای نه‌ماوه. زمانی هاوبه‌شی هەموویان ئینگلیزییه، کولتووره‌كه‌یان کولتووری ئه‌نگلۆ-ساكسۆن، رێكخراوی سه‌ربازییان ناتۆیه، رێكخستنی نێو ده‌وڵه‌تیشیان (UN)ـە. چیتر یه‌ك و دووان نین، به‌ڵكو چه‌ندین نیویۆرك (ناوه‌ندی هه‌ژموونگه‌رایی ئه‌مریكا: له ساڵانی سییه‌كانی سه‌ده‌ی رابردوو سەرەی له له‌نده‌ن وه‌رگرت) و له‌نده‌ن له ئارادایه. ئێمه له‌سه‌رده‌می شاره جیهانگیریه‌كاندا ده‌ژین. شاره‌كانی سه‌رده‌می جیهانگیری به‌خێرایی بڵاوبوونەوەی خانه شێرپه‌نجه‌ییه‌كان هه‌ر ته‌نیا ژینگه له‌ناو نابات. ئه‌گه‌ر له‌بواری زیهنیه‌ت و شێوازی ژیاندا یه‌كێكی خه‌ڵكی مه‌ریخ هه‌بووایه، به‌هه‌رحاڵ به به‌راورد له‌گه‌ڵ خەڵکی ئەو شارانە زیاتر خه‌ڵكی دونیا ده‌بوو و له‌ویش سه‌یرتر نه‌ده‌بوو. ئه‌و ره‌سه‌نێتیه‌ی هێنده له‌خه‌ڵكانی شار پێشنه‌كه‌وتووه، به‌رله له‌دایكبوون پووكاوه‌ته‌وه‌و به‌سه‌رچووه. خوازیاره له‌رێگای نمایشه‌كانی هاوچه‌رخێتی و مۆدێله‌وه راستینه‌ی هۆڤێتیه‌كه‌ی بشارێته‌وه. به‌ربه‌ری راسته‌قینه شاره (فاشیزم، ژینۆساید، کولتووركوژی بێ سنوور، هه‌ره‌دوایی قڕكردنی كۆمه‌ڵگا). ئیتر هه‌رتاك و گروپێكی دڕنده (له‌فاناتیكه‌كانی وه‌رزشه‌وه تا تووشبوونی ئایدز، له ئاهەنگە سه‌رشێتیه‌كانی گروپه بێناوه‌ڕۆكه‌كانی مۆسیقاوە، له‌بیرۆكراسی كۆمه‌ڵكوژ تا تاڵانكاره‌كانی بازاڕ، له‌وانه‌ی گرێدراوی هیچ پره‌نسیپێكی ئه‌خلاق نین تا ئه‌وانه‌ی بوونه‌ته رۆبۆت، سه‌رشێته‌كانی وه‌هم و چۆنیه‌كسازی و كۆمه‌ڵگای میدیاتیك) كه به‌ڕبه‌ڕه كۆنه‌كان (هیچ بڕوا ناكه‌م قه‌ومه كۆچبه‌ره‌كان به‌ڕبه‌ڕبووبن)یان تێپه‌ڕكردووه، چیتر ناوه‌نده‌كه‌یان ناوچه پێده‌شته‌كان نییه، به‌ڵكو ناوه‌نده‌كانیان شاره، ته‌نانه‌ت خودی شار خۆیه‌تی.\nبابلی چاخی مۆدێرن له‌ئارادان (حه‌یفه بۆ بابل، چونكه تا رووخانیشی هێشتا هه‌ر ره‌سه‌ن و پیرۆز بوو، خراپبوون سنووردار بوو). نازانرێت كه چۆن كۆتایی پێدێت. به‌ڵام ته‌واوی پێدراوه زانستیه‌كان پیشانیده‌ده‌ن كه هه‌ساره‌كه‌مان ناتوانێت ئه‌م دونیایه (ئه‌و دونیا سه‌یره‌ی خیانه‌تی له‌خۆی كردووه و بۆ له‌ناوبردنی ئیكۆلۆژیا به بڕیاره) هه‌ڵگرێت. ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر دووباره بۆ پێده‌شته‌كانیش بگوازنه‌وه، هه‌رشوێنێكیان پڕ له‌نه‌خۆشییه. پێویسته زۆر باش ده‌ركی پێبكرێت كه كۆمه‌ڵگای شار به سنووری "قڕكردنی كۆمه‌ڵگا" گه‌یشتووه.\nهیچ گومانی تێدا نییه كه ده‌سه‌ڵاتی چینایه‌تی و بونیاده ده‌وڵه‌تیه‌كان به‌رامبه‌ر به‌م ره‌وشه‌ی شار به‌رپرسیارن. قازانج و داهاته سه‌رسوڕهێنه‌ره‌كانی شار كردیانی به به‌ڕبه‌ڕی بێڕه‌حم، به‌مجۆره جانه‌وارێتی (لویاتانی نوێ) شاری ئافراند. ئاشكرایه كه پێویسته ته‌واوی كۆمه‌ڵگاو خه‌ڵكی شار به‌رامبه‌ر به‌م ره‌وشه به به‌رپرسیار نه‌بینرێن. به‌ڵام ته‌ڕیش له‌گه‌ڵ وشك پێكه‌وه ده‌سووتێت. له‌م سۆنگه‌یه‌وه؛ گه‌ڕه‌كه‌كانی ته‌نیشت شارو "كرستیانه نوێكانی "شار ناچارن رێگایه‌ك بدۆزنه‌وه. ئه‌گه‌ر نا، له‌لایه‌ن هه‌زاران نیرۆنی له‌نیرۆن ترسناكتر دووچاری دۆخێكی خراپتر له‌سووتان ده‌بنه‌وه. پێویسته بیر له رزگاركردنی ئه‌و ئه‌قڵ و ئه‌خلاق و جوانیه‌ی شار بكرێته‌وه كه به‌شێوه‌یه‌كی سنووردار ماوه‌ته‌وه. ئیتر هه‌ر پڕۆژه‌یه‌كی كۆمه‌ڵگا ناچاره ئه‌و كێشانه له‌ناوه‌ندی ئه‌جندای خۆیدا دابنێت كه له‌شاره‌وه سه‌رچاوه ده‌گرن (له‌مێژه بوونه به‌نه‌خۆشی). هه‌رگیز ناتوانرێت ئه‌و راستیه پشتگوێ بخرێت كه ته‌نیا له‌م چوارچێوه‌یه‌دا ده‌توانین چاره‌سه‌ری واتادار سه‌باره‌ت به ته‌واوی كێشه‌كانی ئیكۆلۆژی و كۆمه‌ڵگا پێشبخه‌ین. سه‌باره‌ت به وێرانبوونی دونیاو كۆمه‌ڵگا با چیتر له‌هۆكاری دیكە نه‌گه‌ڕێین، ته‌نیا ئه‌و کێشانه‌ی سه‌رچاوه‌ی خۆیان له‌شاره‌وه وه‌رده‌گرن، هه‌رله‌ئێستاوه به زیادیشه‌وه ئه‌م رۆڵه ده‌بینین.\n هانستیك یان هنسا(Hansatik): شاری سه‌ربه‌خۆ و ئازادی ئه‌ڵمانیان، هه‌روه‌ها وه‌ك زانكۆ ده‌ناسرێن. باڵاده‌ستی خۆی به‌سه‌ر بازرگانیدا سه‌پاندبوو، هه‌روه‌ها ببوو به بنكه‌ی بازرگانه‌كانی رێگای ده‌ریایی (وەرگێڕ).\n ئاخیره‌تگه‌رایی (Eschotology): باوه‌ڕهێنان به ئاخیره‌ت و زیندووبوونه‌وه و حیساب(وەرگێڕ).


Mewda Media | بەم مەرجانەوە گەشتی وڵاتان بکە\nبەم مەرجانەوە گەشتی وڵاتان بکە\nئەمڕۆ 1ی ئاب فڕۆکەخانەکانی هەرێمی کوردستان بە رووی ناوخۆ و دەرەوەدا دەکرێنەوە بە چەندین مەرج و رێنمایی تەندروستییەوە، فڕۆکەخانەی بێودەوڵەتی هەولێریش دەڵێت "پشکنینەکان، بەپێی بڕیاری بەڕێوبەرایەتی پاراستنی تەندروستی هەولێر، لە بنکەی تەندروستی زانکۆ، رێگای کەرکوک، تەنیشت کۆلێژی زانست، ئەنجام دەدرێن".\nلەو راگەیاندراوەدا هاتووە "پێویستە گەشتیاران، بەر لە ھاتنیان بۆ فڕۆکەخانە، پەیوەندی بە ئەو ھێڵە ئاسمانییەوە بکەن کە گەشتەکەیان لە رێگەیەوە ئەنجام دەدەن، بۆ دڵنیا بوون لە جێبەجێکردنی رێنماییە تەندروستییەکانی ئەو شوێنەی کە بۆی دەچن".\nباس لەوەش دەکات "پێویستە گەشتیارانی چوون و ھاتن دەمامک و دەستکێش بەکاربھێنن لە تێرمیناڵی فڕوکەخانە. بەپێی ئەو شوێنەی کە گەشتی بۆ ئەنجام دەدەن، گەشتیاران پێویستییان بە پشکنینی ڤایرۆسی کۆڕۆنا لە جۆری (PCR)".\nئەوەش روونکراوەتەوە "پشکنینەکان، بەپێی بڕیاری بەڕێوبەرایەتی پاراستنی تەندروستی هەولێر، لە بنکەی تەندروستی زانکۆ، رێگای کەرکوک، تەنیشت کۆلێژی زانست، ئەنجام دەدرێن. ئەو گەشتیارانەی کە دێنە ھەرێمی کوردستان، پێویستە یان پشکنینی ڤایرۆسی کۆڕۆنا لە جۆری (PCR) بەر لە 48 کاتژمێر بەر لە ھاتنیان ئەنجام بدەن، یاخود لە کاتی گەیشتنیان بۆ فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئەربیل پشکنینەکەیان بۆ ئەنجام دەدرێت و تێچوویەکەی دەکەوێتە سەرشانی گەشتیار. پێویستە سەرجەم گەشتیارە ھاتووەکان بەڵێننامەیەک پڕبکەنەوە کە بۆ ماوەی 14 رۆژ خۆیان کەرەنتین بکەن، لە دوای گەیشتنیان بۆ ھەرێمی کوردستان".\nئاماژەش بەوەکراوە "ھەریەک لە شاندی فەرمی، خاوەنکار و ئەو گەشتیارانەی بۆ ماوەیەکی کورت دێنە کوردستان، ئەم خاڵەی سەرەوە (خۆ کەرەنتینکردن بۆ ماوەی 14 رۆژ) نایانگرێتەوە".\nمەرجەکانی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر:\n- پێویستە گەشتیارانی چوون و ھاتن دەمامک و دەستکێش بەکاربھێنن لە تێرمیناڵی فڕۆکەخانە.\n- بەپێی ئەو شوێنەی کە گەشتی بۆ ئەنجام دەدەن، گەشتیاران پێویستییان بە پشکنینی ڤایرۆسی کۆڕۆنا لە جۆری (PCR)ـە.\n- پێویستە گەشتیاران، بەر لە ھاتنیان بۆ فڕۆکەخانە، پەیوەندی بە ئەو ھێڵە ئاسمانییەوە بکەن کە گەشتەکەیان لە رێگەیەوە ئەنجام دەدەن، بۆ دڵنیا وون لە جێبەجێکردنی رێنماییە تەندروستییەکانی ئەو شوێنەی کە بۆی دەچن.\n- پشکنینەکان، بەپێی بڕیاری بەڕێوەبەرایەتی پاراستنی تەندروستی هەولێر، لە بنکەی تەندروستی زانکۆ، رێگای کەرکووک، تەنیشت کۆلێژی زانست، ئەنجام دەدرێن.\n- ئەو گەشتیارانەی کە دێنە ھەرێمی کوردستان، پێویستە یان پشکنینی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە جۆری و(PCR) لە ماوەی 48 کاژێر بەر لە ھاتنیان ئەنجام بدەن، یاخود لەکاتی گەیشتنیان بۆ فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر پشکنینەکەیان بۆ ئەنجام دەدرێت و تێچووەکەی دەکەوێتە سەرشانی گەشتیار.\n- پێویستە سەرجەم گەشتیارە ھاتووەکان بەڵێننامەیەک پڕبکەنەوە کە بۆ ماوەی 14 رۆژ خۆیان کەرەنتین بکەن، لە دوای گەیشتنیان بۆ ھەرێمی کوردستان.\n- ھەریەک لە شاندی فەرمی، خاوەنکار و ئەو گەشتیارانەی بۆ ماوەیەکی کورت دێنە کوردستان، ئەم خاڵەی سەرەوە (خۆ کەرەنتینکردن بۆ ماوەی 14 رۆژ) نایانگرێتەوە.\n- گەشتیاران دەبێت پێش 48 کاژێر لە گەشتەکەیان پشکنینی pcr ئەنجامبدەن. نەخۆشخانەی شەهید تاهیر عەلی والی بەگ لە سلێمانی بۆ ئەو مەبەستە دیاریکراوە\n- هەركەسێك لە دەرەوەی عێراقەوە بێتە فڕۆكەخانەكان لەلایەن وەزارەتی تەندروستییەوە پشكنینی "PCR"ی بۆ دەكرێت.\nبۆ پێشگیری لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا بە بڕیاری دەسەڵاتی فڕۆکەوانیی شارستانیی عێراق لە 17ی ئاداری ئەمساڵدا گەشتە ئاسمانییەکان لە سەرجەم فڕۆکەخانەکانی عێراق و هەرێمی کوردستان راگیران.


توێژاڵەکانی قەیرانی بەسرە\n4/17/2019 7:14:05 PM\n2344 جار خوێندراوەتەوە\nبەسرە قەیرانێکی فرە ئاستە بۆ عێراق و ناوچەکە. لە چەندین ئاستدا پەیوەندی بە کوردەوە ھەیە. لێرەدا بە خێرایی چەند سەرە قەڵەمێک لەوبارەوە دەخەمە بەرچاو. چەند ڕۆژێک لەمەوبەر لە فەیسبوکەکەمەوە لە ڕای ھاوڕێیانم پرسی، وەک جۆرێک لە ڕاپرسی، ڕاو بۆچونەکانی ئەوان بەشێکن لە ھەڵسەنگاندنی دیدی من بۆ دۆخەکە.\nیەکەم، بەسرە، لە سەرەتای دروستبونی عێراقەوە ناڕازی بوە کە ببێتە بەشێک لە عێراق. ئەم سەرەتایە ھەتا ئەمڕۆ درێژەی ھەیە. دەکرێت پاڵنەری سەرەکی بەسرە ئابوری بێت پێش ھەموو شتێکی تر. بەڵام ئابوری بوونی ئەم خواستە تەنھا بە زمانی ئابوری دەرنابڕدرێت. بەڵکو بە زمانی نادادپەروەری و خراپی حوکمڕانی و نەبوونی خزمەتگوزاری و دووری حکومەتی ناوەندی زۆر ھۆکاری تریش، کە ھەموویان بەشێکن لە ئاڵۆزییەکە. ھەروەھا لە میانەی کاتدا ئەم خواستە ئابورییە دەبێتە کەلتور، چونکە ڕوداو و یادەوەری و شوناسی بۆ بەرھەم دێت.\nدووەم، بەسرە شوناسێکی ھەیە، کە لە قەیراندایە، لەگەڵ سەرتاپا دەورووبەریدا. بەسراوییەکان خۆیان لە ئەو خەڵکانە جودا دەکەنەوە کە لە ماوەی شانزە ساڵی ڕابوردوو یان پێشتر کۆچیان بۆ ئەو شارە کردووە، بە ھۆکاری وشککردنی ھۆڕەکان، بە شاربوونی عێراق، کۆتایی ژیانی کشتوکاڵی بە ھۆی جەنگ و نەبوونی ئاو و نەخۆشی ھۆڵەندییەوە. ئەمە جۆرێکە لە پەرتبوونی لە ھەناو شارەکەدا دروستکردووە. ئەم شوناسی جێگە بچکۆلەکان لە بەرامبەر شوناسی گەورە، خەسڵەتێکی ئاڵۆزی عێراقە. ئەم دیاردەیە لە موسڵ و سلێمانیش بە زەقی دەبینرێت.\nئەم خەڵکە کۆچکردووانە دژ بە خواستی بە ھەریمبوونن چونکە دەترسن پاشان لە ناوچەکە وەدەربنرێن. ئەگەر ئەمڕۆ ژمارەی دانیشتوانی بەسرە خۆی لە ٤ ملیون کەس دەدات ئەوا نزیکەی نیوەی دەرەکین.\nسێیەم، بەسراوییەکان لە گەڵ دەوڵەتی کوێتدا پەیوەندییەکی خراپیان ھەیە چونکە کوێت وەھا دەبینن کە دژایەتی بەسرە دەکات، لە داڕشتنی سنور و ھەروەھا لە کێشەی بەندەرەکاندا.\nچوارھەم، ئێران لایەنێکی باڵادەستە لە پارێزگاکەدا. بەرژەوەندی ئێران لە گەڵ ھەرێم و زەمینەسازی بۆ جودابوونەوە نیە. بۆیە لە نێوان خەڵکی بەسرە و ئێراندا پەیوەندییەکە باش نیە. وەک لە رووداوی سوتانی قونسوڵخانە و چەندین روداوی تردا بینیمان.\nپێنجەم، میلیشیا و سەرۆک عەشیرەتەکان کۆمەڵە ھێزێکی کاریگەرن لە ئیدارە و داڕشتنی سیاسەتی پارێزگاکەدا. ئەم ھێزانە، ھەریەکە و ئامانجی خۆی ھەیە. بەڵام ئامانجی سەرەکییان پێداویستیە بۆ پارە. ئەمەش وەھایکردوە کە بڕێکی زۆری داھاتی پاریزگاکە بۆ ئەمانە بچێت بەبێ ئەوەی بچێتە خانەی خزمەتی شارەکەوە.\nشەشەم، بەسرە کێشەی ئاوی سوێر، نەمانی کشتوکاڵ، پیسی ژینگە، لە گەڵ نەبوونی خزمەتگوزاری ھەیە ھەموو ئەمانە وەھا دەکات کە بەسرە ناچاربێت کە پەیوەست بێت بە دەوروبەرییەوە، بە تایبەت لە کورتخایەندا.\nئەگەر ئەو خاڵانەی سەرەوە دەربڕی واقیعی پاریزگاکەن ئەوا مەترسیەکانی داخوازی خەڵکی بەسرە چیە؟\nیەکەم، نوخبەی شیعە بە گشتی وەھا بیردەکەنەوە کە عێراق لە بەردەم سێ ڕیانێکدایە: یەکەم، بێ دەوڵەتی، دووەم، پەرتبوون، سێیەم، دەوڵەتێکی بەھێز. دیارە زۆربەی ھێزەکان لە ھەوڵی دەوڵەتی بەھێزدان، ھەریەک بە دیدی خۆی. ئەم بوونی دوو بژاردەی خراپ، بە دیدی ئەوان، لە گەڵ یەک بژاردەی باشدا، وەھا دەکات کە خواستی فیدڕاڵبوون بە مەترسی ببینن.\nدووەم، فیدرالی بە کورتی یانی سەربەخۆیی ئیداری و پێکەوەیی سیاسی. بەڵام لە وڵاتێکی وەک عێراقدا ئیدارە و سیاسەت و ئابوری و سەربازی ھەموو بەیەکدا چوون، بۆیە جیاکردنەوەی پێویستی بە عێراقێکی نوێیە. ئەم ھەنگاوە بە مەترسی دەبینرێت، بەتایبەت کە موسڵ و سوننەش خواستی فیدڕاڵیان ھەیە.\nسێیەم، جودایی بەسرە وەھا دەبینرێت کە دەبێتە ھۆکاری کۆتایی عێراق، ئەگەر نەشبێت ئەوا دەبێتە ھۆکاری عێراقێکی ھەژار. بۆیە کورد نەبێت ئەستەمە ئەوانی تر پاڵپشتی خواستی بەسرە بکەن.\nئەگەر وەڵامی ھاوڕێکانم وەک سامپڵێک وەربگرین ئەوا زۆرینەی زۆر لە گەڵ بە ھەرێمبوونی بەسرەدان. ئەم خواستە وەھا دەبینرێت کە مافیانە، دەبێتە ھۆکاری عێراقێکی لاواز، کە بۆ کوردستان باشە، یان دەبێتە ھۆکاری کۆتایی عێراق کە دیسانەوە لە سودی کورددایە. بەڵام کەس ئەو ئەگەرەی لە بەرچاو نەگرت، ئەگەر ھاتوو بەسرە جودابووە و عێراق پەرت نەبوو، ئەوا کورد زیاتر زەرەمەند دەبێت لەم پرۆسەیە. بەڵام بە گشتی ھەرێمبوون ھەنگاوێکی پۆزەتیفە. ئەوەی نوخبەی عەرەبی ترساندوە دەستورە کە وەھای دەبینن کە تیایدا مافی ھەرێمەکان زۆرجار زیاترە لە ناوەند.\nنەمانی بەندەر یان بە لاندلۆکبونی عێراق زیانی بۆ کورد ھەیە لە ڕووی بازرگانی و ئابوری و سیاسییەوە.\nخواستی بەسرە و ئەوانی تر\nئەمرۆ کۆمەڵێک زۆر لە جەنگ بەڕێوەدەچێت لە ناوچەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، یەکێک لەو جەنگانە جەنگی بەندەرەکانە؛ بەسرە بەدەرنیە لەو جەنگە. ھەندێک لایەنی عێراقی بڕوایان وەھایە کە گەشەی بەسرە دەبێتە ھۆی لاوازی دوبەی وەک ناوەندێکی ترانزێت، بۆیە ئیماراتیەکان پێیان باش نیە کە بەسرە ببوژێتەوە. یان پێیان باشە لە عێراق جودابێتەوە چونکە ئەو کاتە بەندەرێکی کاریگەر نابێت. شەڕی ئیماراتییەکان لە یەمەن و جێگاکانی تر زیاتر ھەر بۆ ئەو مەبەستەیە، لە کاتێکدا پێش ھەموان ھەنگاویان بەرەو ئابوری پۆست -نەوت ناوە لە ناوچەکەدا.\nحکومەتی عێراق دەسەڵاتی لە بەسرە لاوازە. ھەتا بێت زیاتر ناوەندی دەبێت. ئەمەش بە پێکەوە گرێدانی ھەردوو دیموگرافیا و نەوت، عێراق دەخاتە بەردەم کێشەی زۆرەوە. حکومەتی ئێستا بۆ چارەسەری ئەم کێشەی ھادی عامری کرد بە بەرپرسی باڵا لەو پارێزگایە وەک نوێنەری سەرۆک وەزیران. ئەمە لە کاتی سەردانی سەرۆک وەزیران ھاتە ئاراوە و ئەم ڕۆژانە جێبەجێکرا. ئەم ھەنگاوە مایەی ناڕازی ھیزەکانی تری شیعەیە. ئایا چ دەرئەنجامێکی لێدەکەوێتەوە؟\nچارەسەی کێشەی بەسرە، لە ئاستی ناوخۆیی و نیشتمانی و ناوچەییی و نێودەوڵەتیدا ئاڵۆزە. بەتایبەت پاش کردنەوەی مەلەفی داڕشتنەوەی سنوری نێوان عێراق و ئێران بە پێی رێککەوتنی جەزائیر، کە لە ڕاستیدا جێبەجێکردنی ڕێککەوتنێکی کۆنی ترە کە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩١٣ لە نێوان تورک و ئێراندا. بەسرە و عێراق کیشەی خواردن، ئاو، وزەیان ھەیە. ئێران دابینکەری ھەموو ئەمانەیە. ئایا ئابلۆقەی ئەمریکا چۆن کاریگەری دەبێت لە سەر ئەم دۆخە؟ ئایا سەرھەڵدانەوەی قەیران چۆن دەقۆزرێتەوە بە تایبەت ئەگەر ململانێی کەنداو و ئێران ئاڵۆزتربێت. نوخبەی سیاسی ئەمڕۆی عێراقی لە ھەندێک ھەوڵدان کە دەکرێت ھەنگاوی باش بێت بەڵام بیدەسەڵاتیی ڕەنگە ببێتە ھۆکاری فەراھەم نەبوونیان. بونی عێراق بە خاڵی گەیاندنی نێوان وڵاتانی کەنداو و ئێران، ڕۆڵێکە کە نەبیە بەریش پێشنیاری کرد، بەڵام فەراھەمکردنی ئەستەمە.


دەستپێک - Wikimedia Commons\nFrom Wikimedia Commons, the free media repository Jump to navigation Jump to search ویکیمیدیا کۆمنز بنکەدراوەیەک لە ٥٦٬٧٤١٬٢٥٩ پەڕگەگەلی میدیای ئازاد بۆ بەکارھێنان کە ھەموو کەسێک دەتوانێت بەشداری تێدا بکات\n+/− (ckb), +/− (en)\nوێنەی ڕۆژی پێشوو\nمیدیای ڕۆژ Play media Protest #RetteDeinTheater in support of better funding of theaters in Lower Saxonia at Platz der Göttinger Sieben in Hanover in front of the parliament.\nمیدیای ڕۆژی پێشوو\nچاوپێداخشاندن چوونەژوورەوە دروستکردنی ھەژمار بارکردن\nتکایە لە بۆکسی گەڕانی سەرەوەی ئەم پەڕەیە یان بەستەرەکانی لای چەپەوە کەڵک وەربگرن. ھەروەھا لە خۆراکەکانمان دەتوانن سوودوەربگرن.\nبۆ بەدیھێنانی پێویستییەکانی مۆڵەتە ئازادەکان، ڕێنوێنی بەکارھێنانی دووبارەی بخوێننەوە. ھەروەھا دەتوانن وێنەیەک داوا بکەن.\nلەناو شتە نەناسراوەکان بگەڕێن. ئەگەر شتێکتان دیتەوە کە دەتوانن بیناسێنن، نووسراوەیەک لە پەڕەی وتووێژەکەدا بنووسن.\nلە ڕێنوێنی پێشکەشکردنی کاری خۆتان ھەر شتێک کە پێویستانە ببینن.\nشێوازی زیاتر بۆ بەشداریکردن لەم پڕۆژەیەدا ببیننەوە، دەروازەی کۆمەڵگاش تاوتوێ بکەن.\nوێنەی ساڵ Chital (Axis axis) stag attempting to browse on a misty morning in Nagarhole National Park. ھەڵبژاردەکان\nئەگەر بۆ ھەوەڵین بار سەردانی ویکی ھەمبار دەکەن، پێشنیار دەکەین بە دیتنی وێنە ھەڵبژێردراوەکان، وێنەکان بە رەزولۆشنی سەرەوە یا وێنە گرینگەکان دەستپێبکەن.\nئێوە دەتوانن ھەندێک لە بەرھەمە دروستکراوەکانی بەکارھێنەرە پڕۆفیشناڵەکانی ئێمە لە چاوپێکەوتن لەگەڵ وێنەگرەکانی ئێمە وە چاوپێکەوتن لەگەڵ وێنەکێشەکانی ئێمە ببینن. وێنەی ساڵیش دەتوانێ سەرنج ڕاکێش بێ.\nدەریایانی پڕ لە دوورگە\nپەڕگە دەنگییەکانی مۆسیقا\nپەڕگەی دەنگییەکانی وتارەکان\nنوشتارهای گفتاری ویکی‌پدیا\nحاڵەتی مافی چاپ\nجی ئێف دی ئێڵ\nآثار خود نشرشده\nوێنەکانی ٢٤ تشرینی یەکەم


سێ پەرلەمانتارى کورد نامەیەک ئاراستەی سەرۆکی حکومەتی هەرێم دەکەن – SNN\nHome›کوردستان›سێ پەرلەمانتارى کورد نامەیەک ئاراستەی سەرۆکی حکومەتی هەرێم دەکەن\nسێ پەرلەمانتاری سویدی لەبارەی دەستگیرکردنی ڕۆژنامەنووسان نامەیەک ئاڕاستەی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکەن.\nئە پەرلەمانتارانە دەڵین “هەڵکشانی ژمارەی دەستگیرکردن و بەکارهێنانی توندوتیژی و بێسەروشوێنکردن و ڕفاندنی رۆژنامەوانان و داکۆکیکەران لە مافی مرۆڤ بۆتە هۆی بەرتەسکبوونەوەی فەزای دیموکراسی لە هەرێمی کوردستان”.\nئەو پەرلەمانتارانە داوای ئازادکردنی بێمەرجی ڕۆژنامەنووس شێروان شێروانی و گشت ئەو ڕۆژنامەوانانەی دیکە و پارێزەرانی مافی مرۆڤ دەکەین، کە ئێستا دەستگیرکراون و لە زیندانن لە بەر ڕا و بۆچونەکانیان”.\nهەریەک لە ئامینە کاکە باوە ئەندامی پەرلەمانی سوید، سۆسیالیستی سەربەخۆ و مارگەرێتا سێدەرفێلت، ئەندامی پەرلەمانی سوید، لە پارتی مۆدێرات، ئوللێ تورێل، ئەندامی پەرلەمانی سوید، لە پارتی سوسیال دیموکرات ڕایدەگەیەنن” هەڵکشانی ژمارەی دەستگیرکردن و بەکارهێنانی توندوتیژی و بێسەروشوێنکردن و ڕفاندنی رۆژنامەوانان و داکۆکیکەران لە مافی مرۆڤ بۆتە هۆی بەرتەسکبوونەوەی فەزای دیموکراسی لە هەرێمی کوردستان”.\nنامەیەکی کراوە بۆ سەرۆك وەزیرانی حکومەتی هەرێمی کوردستان، مەسرور بارزانی\nلە وڵاتی سوید پشتیوانییەك بەرچاو بۆ مافەکانی گەلی کورد هەیە. لە هەمان کاتدا نیگەرانییەك سەبارەت بە دەستگیرکردن و بەکارهێنانی توند و تیژی دژی ڕۆژنامەوان و پارێزەرانی مافی مرۆڤ لە هەرێمی کوردستان هەیە.\nهەڵکشانی ژمارەی دەسەتگیرکردن و بەکارهێنانی توندوتیژی و بێسەروشوێنکردن و ڕفاندنی رۆژنامەوانان و داکۆکیکەران لە مافی مرۆڤ بۆتە هۆی بەرتەسکبوونەوەی فەزای دیموکراسی لە هەرێمی کوردستان.\nئێمەی پەرلەمەنتارانی سویدی، کە ساڵانێکی زۆرە داکۆکی لە داوا ڕەواکانی گەلی کورد بۆ دیموکراسی و ئازادی دەکەین، داوای ئازادکردنی بێمەرجی ڕۆژنامەوان شێروان شێروانی و گشت ئەو ڕۆژنامەوانانەی دیکە و پارێزەرانی مافی مرۆڤ دەکەین، کە ئێستا دەستگیرکراون و لە زیندانن لە بەر ڕا و بۆچونەکانیان.\nئامینە کاکەباوە، ئەندامی پەرلەمانی سوید، سۆسیالیستی سەربەخۆ.\nمارگەرێتا سێدەرفێلت، ئەندامی پەرلەمانی سوید، لە پارتی مۆدێرات.\nئوللێ تورێل، ئەندامی پەرلەمانی سوید، لە پارتی سوسیال دیموکرات.\nبندیوار و دوو مووچە هەموو مانگێک 1.5 ترلیۆن دینار لە بودجەی عێراق ...\n“وه‌فدى هه‌رێم و به‌غدا هه‌فته‌ى داهاتوو گفتوگۆى پرسى نه‌وت و شایسته داراییه‌كان ده‌كه‌ن”


نامەیەكی بڵاونەكراوەی نەوشیروان مستەفا بۆ جەبار فەرمان\n19/05/2022 ژمارەی بینراو 426\nنامەكە لە دیمەشق/ شام نێردراوە لە ٢٩/١١/١٩٨٩\nدواتر وەڵامی نامەكەش دەخەمەڕوو كە باس لە پشتگیری كردنی سەرسەختی كاك نەوشیران دەكات بۆ خزمی خۆی.\nبرای بەڕێز كاك جەبار\nسڵاوێكی گەرم ھیوادارم ھەردەم لە خۆشیدابن.\nاحترامی زۆرم ھەیە بۆ سەبیحە خان. ھەواڵی كچەكان ئەپرسم، ئومێدم وایە لە خوێندندا پێشكەوتووبن و لەگەڵ ژیانی نوێ راھاتبن. ئێمەش باشین.\nكاكە گیان..ماوەیەكە لەملاو ئەولا ھەندێ قسەو باس ئەبیستمەوە كە بەشێكی ئێخەی تۆ ئەگرێتەوە. زۆرم پێ ناخۆش بوو چونكە شتی وەھا نەئەبوو لەكەسێكی وەكو تۆ بوەشێتەوە، بەڵكو ئەبوو تۆش وەكو برادەرانی تر بەتەبایی و تحملەوە خەریكی ھەڵساندنەوەی باری كە،تووی گەلەكەمان بویتایە.\nبیستومە خۆت و برادەرانی زیندان، تازە كەوتونەتە خۆ كۆكردنەوەو قسەكردن، ھەروەك بیستومە تازە خەریكی لەگەڵ پاشماوەكانی ئاش دۆستایەتی دروست ئەكەن، بەھەر حاڵ ئەگەر وایە حەز ئەكەم چارەسەری بكەن وە جارێكی تریش بیری لێ بكەنەوە، چونكە ئەم رێكخراوەی ئێمە بەرگەی تكتل ناگرێ و چاك لەبیرتە ھەرچی تەكەتولی كردبێ سەرەنجام خۆی زەرەری كردوە و ئەگەر ئێوەش بەتەمای شتی وەھان ھیوادارم سەرلەنوێ بیری لێ بكەنەوەو لەھەوڵدانی لەو بابەتە دور بكەونەوە، بەتایبەتی ئەوی لەدەرەوەی وڵاتی خۆی و لەكاتی تەنگو چەڵەمەدا كاری وا بكات ھەر خۆی پێ ئەشكێ و ھیچ دەستكەوتێكی نابێ.\nگریمان ئێستە ھەموو یەكێتیمان تەسلیمی ئێوە كرد بەخۆشی، بێ تكتل و موئامەرەو مزایەدەو تشهیر ئەتوانن چی بكەن و چی لە وەزعەكە بگۆڕن.\nبەپێویستم زانی ئەم نامەیەت بۆ بنوسم. چونكە تۆ لەلای من ھەمیشە تقدیرێكی\nتایبەتیت ھەبوو، حەز ناكەم لەم قۆناغە ناخۆش و ناسكەدا بەھەڵەدا بچی و پیاو لە رەفیقایەتیتان پەشیمان بێتەوە. بەلامەوە سەیرە یەكێكی وەكو تۆ یاخود ئەرسەلان دابنیشن قسە لەسەر من بكەن یا بنوسن. كورد دەمێكە وتویەتی " تفی روەو با رووی خاوەنەكەی ئەگرێتەوە"\nدوبارە تكای برایانەم ئەوەیە كەماوەی ئەو جۆرە كارانە نەدەن ئەگەر شتێكیش بوە لەبیری خۆتانی ببەنەوەو خەڵك لە ئەزمەو لێقەوماندا ئەناسرێ و مەعدەنی راستەقینەی دەرئەكەوێ.\nدوبارە سڵاوم ھەیەو بەھیوای خۆشیتانم.


13:17 سەبارەت بە هێرشی ئاسمانی لە لایەن ئەمریکاوە لە ڕۆژانی داهاتوو هۆشداری دەدرێت\n14 January 2021 21:11\nپەیاماکورد - هەرێمی کوردستان و سەرکەوتنەکانی دوژمنانی کوردستان نیگەران دەکەن. کوردستانێکی سەربەخۆ خەوی ئەوان دەزڕێنێت. داگیرکارانی کوردستان هەم لەڕێی هێز و توانای خۆیانەوە، هەمیش لەڕێی هاوبەش و داردەستییەکانیانەوە فێڵ و تەڵەکەی جۆراوجۆر دەکەن. ئەوان بۆ نیشاندانی کوردستان بە شێوەیەکی خراپ، هەموو ئەو دەرفەتانە دەقۆزنەوە کە دێتە بەردەمیان و ئەوەی لەدەستیان بێت ئەنجامیدەدەن.\nلەم دواییانە دەبینرێت هێرش بۆ سەر هەرێمی کوردستان، بەتایبەتیش پارتی دیموکراتی کوردستان (پ د ک) و خانەوادەی بارزانی، زیادیانکردووە. ئەو هێرشانەی جێی باسن ئەگەرچی پێشتریش هەبووبن، بەڵام لەم دواییەدا بە روونی دەبینرێن کە زیادیان کردووە.\n''لە رۆژی ریفراندۆمەوە هەتاوەکو ئەمڕۆ درێژەیان هەیە''\nئەگەر لە چوارچێوەیەکی تەندروستدا خوێندنەوە بۆ ئەو هێرشانە بکرێت، زۆر ساکارە و دەبینین لەسەر حسابێکی وردی بیرکارییەوە دامەزراوە. پارتی و خانەوادەی بارزانی نوێنەرایەتیی باڵی نەوەتەوایەتی دەکەن. هەر بۆیە ئەوانەی ئەو هێرشانە دەکەن دەبینین بەم دۆخە یەکجار ناڕەحەتن. هەموو کەسێک ئەم راستەقینەیەی لە ریفراندۆکەی کوردستاندا بینی. ئەم دوژمنکارییە لە رۆژی ریفراندۆمەوە تاوەکو ئەمڕۆ بەردەوامە.\nلەلایەکی دیکەوە دەبینین کە ئەو راستەقینەیە ئیدی لەلایەن کوردانیشەوە پەیان پێ دەبرێ. وڵاتانی جیهانیش بە هەمان شێوە ئەمە دەبینن و سیاسەتی خۆرهەڵاتی ناوەڕاستیان لەسەر بارزانی و خانەوادەکەی هەڵدەچنن و دەیکەنە پرۆگرام.\nبێگومان یەکێک لەو وڵاتانە ئەڵمانیایە و ئەو هاوکارییانەی لەگەڵ کورد کردوونی روونە.\nلەگەڵ پچڕانی ئەو هاوکاری و کۆمەکانە دوژمنانی کورد دەستیان بە هەوڵێکی پیلانگێڕی کرد بۆ ئەوەی لەڕێیەوە پارتی و بارزانی لە چاوی رای گشتیدا بە کەم نیشان بدەن. لە نێو ئەواندا کۆنە بەعسی، چەپی تورک و پەکەکە هەن.\nهەروەک لەبیرتانە ئەو کاتەی حەشدی شەعبی بە هەموو توانایەوە هێرشی کردە سەر کوردستان، ئەڵمانیا رایگەیاند کە هاوکاریی سەربازیی پێشمەرگە دەکات. بەعسییەکان، چەپی تورک و پەکەکە لە بەر دەم پەرلەمان چالاکییان کرد و هەوڵی پچڕاندنی ئەو هاوکاری و کۆمەکانەی بەرلینیان بۆ پێشمەرگە دا.\nبابەتەکە گوزارشت لەمە دەکات کە هەرچەندە دۆخی هەرێمی کوردستان بەرەو باشتر بچێت، هێزە ناوچەییەکان دەست بە هێرشی بێ ئەمان بۆ سەر پارتی و بارزانی دەکەن. ئەوانەی ئەم فڕوفێڵانە دەکەن ساڵی رابردوو لەڕێی قەناعەت پێهێنانی هەندێک میدیای ئەڵمانیاوە و بە لەکەدارکردنی کەسایەتیی دڵشاد بارزانی هەوڵی رەش نیشاندانی هەرێمی کوردستانیان دابوو و هەواڵی درۆیینەیان بەو میدیایانە دابوو.\n''لە گۆڤارەکەدا ناوی دوو کەس هەیە''\nئەو هەواڵەی جێی باسە ئایاری ۲٠۲٠ لە گۆڤاری فۆکوسی ئەڵمانی بڵاوکرایەوە. بەپێی ئەو هەواڵە دروستکراوە باس لەوە کراوە کە گوایە دڵشاد بارزانی چەند کەسێکی کوشتووە. لە گۆڤارەکەدا ناوی دوو کەس هێنراوە کە یەکێک لەوانە کوڕی کۆنە بەعسییەکە و پێشتر لە دهۆک دانیشتووە و میکە ئامەدی ناوەکەیەتی. (هەرچەندە دەگوترێ ئەو کەسە لە بزووتنەوەی گۆڕان بووە بەڵام ئێمە نەمانتوانیوە ئەمە لە سەرچاوەیەکی دروستەوە پشتڕاست بکەینەوە، بەڵام یچ گومانێک لەوەدا نییە کە پەیوەندیی لەگەڵ پەکەکە هەیە)\nناوە سەرنجڕاکێشەکەیتر بریتییە لە سەڤیم داغدەلەن کە پەرلەمانتاری پارتی چەپی ئەڵمانیایە و لایەنگری پەکەکەیە. داغدەلەن کارەکتەرێکی وەهایە کە بە یەکخستنی دیموکراسی و یاسای ئەڵمانی لەگەڵ ئایدۆلۆژیای چەپ و فیکرەی ئاپۆچێتی، دوژمنداریکردنی هەرێمی کوردستان و پارتی و بارزانییەکانی بە عادەت گرتووە. داغدەلەن کە پەرلەمانتارێکی چەپڕەوە، لە زۆر پرۆگرامی تەلەڤزیۆنیدا راستەوخۆ سەرۆک مەسعود بارزانی دەکاتە ئامانج.\nوا دەردەکەوێت گۆڤاری فۆکوسی ئەڵمانی لەڕێی ئەو زانیارییانە کەوتبێتە داوەوە کە لەڕێی ماکی ئامەدی، سەڤیم داغدەلەن و کەسانی دژی هەرێمی کوردستان وەریگرتوون و کردوونی بە بنەمای هەواڵەکانی.\nهەرچەندە هێرش و پەلامارەکان لەسەر کەسایەتیی دڵشاد بارزانی چڕکراونەتەوە بەڵام ئامانجەکە زیان گەیاندنە بە هەرێمی کوردستان و لەکەدارکردنی پارتییە و بە کەم نیشاندانیەتی لە ناو خەڵکدا.\n''گۆڤاری فۆکوس داوای لێبوردنی لە بارزانی کرد''\nدوای ئەوەی لەڕێی چەندین زانیاریی بێ بنەما و بێ ئەسڵ رووبەڕووی پیلانگێڕی بووەوە، دڵشاد بارزانی رێگەی دادگای گرتەبەر و سکاڵای لە دژی گۆڤاری فۆکوس تۆمار کرد. دادگا حەقی بە دڵشاد بارزانی دا و بەهۆی ئەو زانیارییە بێ بنەما و بێ ئەسڵانەی بڵاویکردبوونەوە کە لەکەدارکردنی بارزانی بوون، سزای گۆڤاری فۆکوسی دا. دواتر لە گۆڤارەکەوە بە شێوەیەکی فەرمی سەردانی دڵشاد بارزانییان کرد و داوای بەخشینیان لێی کرد.\nهەروەک دەبینرێ لە پشت ئەم پیلانگێڕییەشدا چەپی تورک و باڵی پەکەکە دەرچوون و پیلانەکە لە نێو دەستیاندا تەقییەوە.\nئەو پیلانگێڕییە، هەواڵی درۆیین و بە ئامانجگرتانە نە یەکەمجارە و نە دوایین جاریش دەبێت. بەڵام نابێ ئەمە لەبیربکرێت کە دوای تاریک و تنۆکی، رۆشنایی و رووناکی هەن و بە دڵنیاییەوە راستەقینە دەردەکەوێت. درۆش هەمیشە مەحکوومی دۆڕان دەبێت.\nبارزانی کوردستان کورد پ د ک\nداهاتی مانگی ڕابردووی دەروازە سنوورییەکانی عێراق نزیکەی ١٠٠ میلیارد دینار بووە\nكار و كاروباری كۆمەڵایەتی هەرێمی کوردستان: ڕوبەڕوی هەموو چەوساندنەوەیەك دژی ئافرەتان دەبینەوە


ماڵئاوایی لە هاوڕێ جەبار مستەفا… – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 ماڵئاوایی لە هاوڕێ جەبار مستەفا…\nڕاپۆرتی ڕێوڕەسمی دوادیدار و ماڵئاوایی و بەخاکسپاردن، هەروەها مەڕاسیمەکانی ڕێزلێنان لە شاری سیدنی ئوسترالیا\nجەبار مستەفا، ڕابەرێکی بەرجەستەی بزووتنەوەی کۆمۆنیزمی کرێکاری عێراق و کوردستان و ڕێبوارێکی ماندوونەناسی ڕێگای ئازادی و یەکسانی ئینسانەکان بوو. ئەو لەسەرەتای ساڵانی حەفتاکانی سەدەی رابردووەوە تا دوا ڕؤژەکانی ژیانی، ساتێک لە تێکۆشان لەم پێناوەدا وچانی نەدا. سەرکوت و زیندانی و ئەشکەنجەی رژێمی بەعس نەک ئەویان لە خەبات و تێکۆشان لەپێناوی ئازادی کرێکاران و بەشمەینەتانی کۆمەڵگادا سارد نەکردەوە، بەڵکو تا دەهات بڕوای ئەویان بە ئازادی و کۆمۆنیزم پتەوتر دەکرد.\nبەداخەوە ڕۆژی ٣١/١٢/٢٠١٨ ، دوای ساڵ و نیوێک ململانێ لەگەڵ نەخۆشی شێرپەنجەدا، دڵی گەورەی جەبار مستەفا لەشاری سیدنی ئوسترلیا لە لێدان کەوت. مەرگی ناوادەی ئەو لەتەمەنی ٦٦ ساڵیدا، خەم و پەژارەی خستە دڵی سەدان و هەزاران ئینسانی ئازادیخوازەوە.\nبۆ ڕێزلێنان لە نزیک بە نیو سەدە خەبات و تێکۆشانی ئەم ڕابەرە گەورەیەی ڕێگای ئازادی و یەکسانی، لەلایەن خانەوادەکەی و حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان و هاوڕێ و دۆستانییەوە، دوو مەراسیم لەشاری سیدنی ئوسترالیا بەڕێووەچوون. لەم دوو مەراسیمەدا ژمارەیەکی زۆر لە جەماوەری ئازادیخواز و کەسایەتی و لایەنی سیاسی بەشدارییان کرد.\nڕۆژی شەممە، ٥/١/٢٠١٩ پاش ڕێوڕەسمی دوا دیدار و ماڵئاوایی خانەوادە و دۆستانی لە هاوڕێ جەبار، مەراسیمێک لەسەر تەرمەکەی لەهۆڵی پاینگرۆڤ نۆرس چەپڵ لەگۆڕستانی پاینگرۆڤ لە گەرەکی مینچنبێری شاری سیدنی سازکرا. مەراسیمەکە بە دەقیقەیەک وەستان بۆ یادی ئازیزی جەبار مستەفا دەستی پێکرد. لە مەراسیمەکەدا سەرەتا وتەی شیرین موراد، هاوژینی هاوڕێ جەبار لە لایەن ئاشنا مولودەوە پێشکەشکرا. پاشان هەرسێ کچەکەی، زاریا، ماردین و لیزا وتەی خۆیان پێشکەشکرد. ئەوان لە وتەکانیاندا باسیان لەکارەکتەری هاوڕێ جەبار کرد وەکو هاوژین و باوکێکی دڵسۆز و خۆشەویست و خەمخۆری خانەوادەکەی. پاشان عدنان کەریم، هاوڕێی دێرینی هاوڕێ جەبار، باسی لە تێکۆشان و خۆڕاگری و ئنساندۆستی ئەو کرد. چیمەن عارف وتەی کۆمیتەی ئوسترالیای حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستانی پێشکەش کرد و سوپاسی ئامادەبووانی کرد بۆ بەشداربوونیان لە ڕێوڕەسمەکەدا. بە نمایشکردنی سلایدشۆیەک، کە گەشتێکی خێرا بوو بەناو وێستگە جیاجیاکانی ژیانی هاوڕێ جەبار مستەفادا، مەراسیمەکە کۆتایی هات. شایانی باسە مەراسیمەکە لەلایەن مەنسور ڕەزاقییەوە بەڕێوە دەبرا.\nپاش تەواوبوونی مەراسیمەکە، ئامادەبووان تەرمی هاوڕێ جەباریان یاوەری کرد تا دوا مەنزڵگەی لە گۆڕستانی پاینگرۆڤ. لەوێ لەناو ئاپۆرە و ئەڵقەی خانەوادە و دۆست و هاوڕێیانیدا تەرمی هاوڕێ جەبار لەگەڵ سروودی ئانتەرناسیۆنال، سروودی نێونەتەوەیی کرێکاران، بەخاک سپێردرا.\nڕۆژی دواتر، یەکشەمە ٦/١/٢٠١٩، لە هۆڵی هۆڵڕۆید فەنکشن سێنتە، لە گەڕەکی مێریلاندس، مەراسیمێکی شکۆدار بۆ ڕێزلێنان لە یادی ئەم ڕابەرەی کۆمۆنیزمی کرێکاری بەرپا کرا. مەراسیمەکە بە هەڵدانی پێکێک شەراب بەیادی هاوڕێی کۆچکردوو دەستی پێکرد. پاشان دەقیقەیەک بێدەنگی ڕاگەیەنرا. ئینجا، ئەنتەرناسیۆنال، سروودی جیهانیی کرێکاران لێدرا. لەمەراسیمەکەدا چەندین وتە پێشکەشکران. ماردین جەبار وتەی خانەوادەی هاوڕێ جەباری پێشکەش کرد. پەیامی ڤێدیۆیی عوسمانی حاجی مارف، سکرتێری کۆمیتەی ناوەندی حیزب نمایشکرا. پاشان تۆما حەمید بە زمانی عەرەبی وتەی مەکتەبی سیاسی هەردوو حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق و کوردستانی خوێندەوە. هەروەها حەسەن مارف ژیاننامەی هاوڕێ جەباری خوێندەوە، پاشان فایەق پێنجوێنی شیعرێکی پێشکەش بە ژیان و خەباتی هاوڕێ جەبار کرد. دوا بڕگەی کۆتایی ئەم بەشە خوێندنەوەی سوپاسنامەیەک بوو کە ئارام عوسمان هاوسەری ماردنیی هاوڕێ جەبار ئاڕاستەی بەشداربووانی کرد.\nبەشی دووەمی مەراسیمەکە لە پاش پشوویەکی کورت، بە وتەی لین سمیس لە ڕێکخراوی هاوپشتی نێوان نەقابەی کرێکارانی ئوسترالیا و عێراق دەستی پێکرد. پاشان جمال عەلی حەلاق کە نووسەر و شاعیرێکی عەرەب زمانە، وتەیەکی پێشکەشکرد، بە دوایدا عەدنان کریم هاوڕێی دێرینی جەبار وتەیەکی پێسکەش کرد. پاشان داود قەفاری لە کۆمیتەی هاوپشتی لەگەڵ بزوتنەوەی کرێکاری ئێران، پەیامی سەرەخۆشی ڕێکخراوەکەیانی بە زمانی فارسی خوێندەوە. بەدوایدا موزەفەر عەبدوڵا هاوڕێی حیزبیی دەیان ساڵەی جەبار وتەی خۆی پێشکەشکرد.\nمەراسیمەکە بە نمایشکردنی ژیاننامە و چالاکییەکانی هاوڕێ جەبار لەڕێگەی سلایدشۆی وێنەکانییەوە کۆتایی هات. هەر لە مەراسیمەکەدا ڤیدیۆیەکی چەند دەقیقەیی هاوڕێ جەبار نمایشکرا کە کورتەی قسەکانی بوو لە پانێڵێکدا کە لەسەر هێڕشی ئەمریکا بۆ سەر عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣دا بەسترابوو. لەنێوان بڕگەکانی مەراسیمەکە و لەکاتی سلایدشۆکەدا ئۆدیۆی چەند گۆرانیەکی دڵخوازی هاوڕێی کۆچکردوو لێدرا. هەروەها لە مەراسیمەکەدا ناوی ئەو کەسایەتی و ڕیکخراو و حیزبە سیاسیانە خوێندرایەوە کە پەیامی سەرەخۆشیان ئاڕاستەی حیزب و خانەوادەی هاوڕێ جەبار کردبوو. شایانی باسە مەراسیمەکە لە لایەن لینا ئەسعەد و عامر سابیرەوە بەڕێوەدەبرا.\nکۆمیتەی ئوسترالیای حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان، سوپاسی بێ پایانی خۆی پێشکەشی هەموو ئەو ئازیزانە دەکات کە لەماوەی ١٨ مانگی ڕابردوودا، لەڕۆژانی سەختی شەڕی دەستەویەخە لەگەڵ نەخۆشی نەگریسی سەرەتاندا، دڵسۆزانە لەپاڵ هاوڕێ جەبار و خانەوادەکەی ڕاوەستان. هەروەها سوپاس و پێزانینی خۆی ئاراستەی هەموو ئەو دۆست و هاوڕێیانە دەکات، کە لە دوا ڕۆژەکانی ژیانی و ڕۆژانی پاش مەرگی ئەم ئازیزەمانەوە، ئامێزی خۆشەویستییان بۆ شیرین و زاریا و ماردین و لیزا و ئارامی هاوسەری ماردین کردەوە و لەمەراسیمەکانی ماڵئاوایی و ڕیزلێنان لەیادی هاوڕێ جەباردا بەشدارییان کرد


گۆڕان مه‌رجی نیه و پارتی مه‌رجی هه‌یه بۆ ئاساییکردنه‌وه‌ی په‌رله‌مان\nبه‌شێک له به‌رپرسانی یه‌کێتی ده‌یانه‌وێت به‌هه‌ر نرخێک بێت پرۆژه‌ی پارتی سه‌ربگرێت، بۆ بیانوو هێنانه‌وه به ته‌سلیم بوون به پارتی، ده‌ڵێن: گۆڕان به هیچ ڕازی نیه! پارتیش به پشتبه‌ستن به‌م که‌سانه ته‌واو بێمنه‌ت بووه، مه‌رجی هه‌یه بۆ کاراکردنه‌وه‌ی په‌رله‌مان.\n١-مه‌رجی پارتی، باس نه‌کردنی سه‌رۆکایه‌تی هه‌رێم و پۆسته‌که‌ی بارزانیه، گۆڕانیش ده‌ڵێت: ده‌بێت ڕێککه‌وتن بکه‌ین له‌سه‌ر یاسای سه‌رۆکایه‌تی هه‌رێم، چونکه په‌رله‌مان یاسا بۆ کێ بنێرێت؟ چۆن دانبه‌شه‌رعیه‌تی بارزانیدا بنێین؟\n٢-پارتی مه‌رجی هه‌یه بۆ ڕیفراندۆم، به‌پێی مه‌رجه‌که‌ی پارتی؛ نابێت په‌رله‌مان و لیژنه په‌یوه‌ندیداره‌کانی په‌رله‌مان لێکۆڵینه‌وه‌ی پێویست له بواری سیاسی و ئابوری و ئه‌منی و جوگرافی و دیبلۆماسی بۆ ریفراندۆم و ده‌رهاویشته‌کانی ڕیفراندۆم بکه‌ن و دواتر بریار بده‌ن.\nپارتی: ده‌یه‌وێت ئه‌وه‌ی بڕیاریان لێداوه بۆ ڕیفراندۆم وه‌ک خۆی بڕوات و له ٢٥ی ٩ دا بکرێت، ئه‌گه‌ر په‌رله‌مان لێکۆڵینه‌وه‌ی پێویست بکات به هیچ شێوه‌یه ناتواندرێت به چه‌ند ڕۆژێک لێکۆڵینه‌وه بکرێت و پرۆژه یاسا پێشکه‌ش بکرێت و په‌سه‌ندیش بکرێت. که‌واته: کێ مه‌رجی هه‌یه؟\n٣-بۆ ڕۆڵی په‌رله‌مان له باشکردنی بژێوی خه‌ڵک، باشترین ڕێگا هاتنی سه‌رۆکایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه بۆ په‌رله‌مان، ئایا ئه‌گه‌ر وه‌ک ساڵی ٢٠١٥ سه‌رۆکی حکومه‌ت ڕێگری کرد له هاتنی خۆی و وه‌زیره‌کان، چی؟\nئه‌م سێ خاڵه‌ی ئێمه ته‌واو یاساییه، واته: مه‌رجمان نیه، ئه‌وانه‌ی پارتی دیموکرات یان نایاساییه یان سه‌پاندنی ئیراده‌ی حیربیه به‌سه‌ر په‌رله‌ماندا، واته: پارتی مه‌رجی هه‌یه‌و ئه‌و چی ویست په‌رله‌مان وابکات.\n1754 جار خوێندراوەتەوە


نیوزیلاند دانیشتوان و گەشتیاران بە هەلیکۆپتەر و کەشتی هێزی دەریایی ڕزگار دەکات\nنیوزیلاند بەنیازە هەلیکۆپتەری لەشکری و کەشتی هێزی دەریایی بنێرێت بۆ ڕزگارکردنی نزیکەی هەزار گەشتیار و سەدان دانیشتوانی کە لە شارۆچکەی کایکۆرای کەنار دەریا گیریان خواردووە لە پاش ئەوەی بەهۆی بومەلەرزە بەهێزەکەی ڕۆژی دووشەممە ناتوانن بە ئۆتۆمبێل یان شەمەنەفەر دەربچن.\nئەو بومەلەرزەیەی کە بەهێزی 7.8 لە دورگەی باشوری وڵاتەکەیدا دوو کەسی کوشت و بوو بەهۆی سونامییەکی بچووک.\nکایکۆرا کە نزیکەی 2 هەزار دانیشتوانی هەیە دیمەنە شاخاوییەکانی شوێنێکی زۆر بەناوبانگە بۆ گەشتیاران. بەڵام بەهۆی ئەم بومەلەرزەیە خەڵکی لە ئاوی خواردنەوە و پێداویستییە گرنگەکان دابڕاون و ڕێگای دەرچوونیش ئاسان نییە.\nسەرکردەی لەشکری نیوزیلاند بە ئاژانسی دەنگوباسی ئەسۆشتیەتدی ڕاگەیاندووە " لە زۆر ڕووەوە کایکۆرا بە تەواوەتی دابڕواوە پشتیوانییەکی ڕاستەقینەی حکومەت هەیە بۆ ئەو شارۆچکەیە لەبەر ئەوەی خۆی بەتەنها ناتوانێت یارمەتی خۆی بدات."\nئەو سەرکردەیە گوتیشی هەوڵ دەدەین دەستبەجێ خۆر لەو خەڵکانەو کەلوپەلەکانیان دەربکەین. گوتی بەوە ناچێت کەشو هاوی چەند ڕۆژی داهاتوو باش بێت بۆیە ڕەنگە ئەو ئۆپەراسیۆنە چەند ڕۆژێکی پێبچێت.\nبوومەلەرزەکەی ڕۆژی دووشەممە زیانی گەیاند بە ویلینگتۆنی پایتەخت و لە شارۆچکەی کریسچەرچیش زۆر هەستی پێکرا. دانیشتوان دەڵێن لەرینەوەکە نزیکەی 3 خولەکی پێچووە.\nسەرۆک وەزیری وڵاتەکە بە هەلیکۆپتەر بەسەر ناوچە وێرانبووەکاندا ڕۆشت تا لە نزیکەوە زیانەکانی ئەو بومەلەرزەیە هەڵبسەنگێنێت.


چۆنیەتی قسەکردن بە متمانە بە خۆبونەوە لە ئینگلیزیدا - سێنتەری پەرەپێدان و زمان\nچۆنیەتی قسەکردن بە متمانە بە خۆبونەوە لە ئینگلیزیدا\nدەتەوێ زیاتر بە باوەڕ بەخۆبونەوە قسە بکەی لە کاتی فێربوونی ئینگلیزیدا؟ دەتوانی چەند تاکنیکێکی سادە بە کاربێنی بۆئەوەی زیاتر بە باوەڕ بەخۆبونەوە قسە بکەی - تەنانەت ئەگەر لە ناخیشتەوە ھەست بە متمانە نەکەی. نیگەران مەبە، ھەموو کەس ھەڵەدەکات لە کاتی قسەکردن بە ئینگلیزی - تەنانەت قسەکەری ڕەسەنی ئینگلیزیش.\nشتێکی ئاساییە کە ھەست بە قەلەقی و نیگەرانی بکەی دەربارەی قسەکردن بە ئینگلیزی لە کاتی فێربوونی زمانەکەدا، بەڵام مەترسە ھیچ کەس پێت پێناکەنێت - لە ڕاستیدا ئەوان خۆشحاڵ دەبن گەر یارمەتیت بدەن . گرنگە کە بزانی باشترین ڕێگە بۆ فێربوونی قسەکردن بە ئینگلیزییەکی ڕەوان ئەوەیە کە ڕۆژانە بە بەردەوامی ڕاھێنان بکەی- ئەوەش ئەوە دەگەێنێت کە نەترسێی؛ پێویستە ئەو ڕاستییە قبوڵ بکەی کە ڕووبەڕووی ھەڵەکردن دەبییەوە و زمانت بکرەوە و ھەر چۆنێک بێت قسە بکە!\n*ئەرێنی بە (گەشبین بە)\nباوەڕبخۆبوون هەڵوێستێکە کە پێویستە لەسەرت بیر لە ھەڵگرتنی وشەی "من دەتوانم" بکەیە وە ھەوڵ بدەی بیر لە لایەنی نەرێنی نەکەیتەوە.\nکاتێک کە گوێ لە گفتوگۆی ئینگلیزی دەگریت ھەوڵ بدە زیاتر جەخت لەسەر ئەو وشانە بکەیەوە کە دەتوانیت تێییان بگەیت، وەک لەو وشانەی کە هێشتا تێیان ناگەیت.\nلە بری ئەوەی ڕەخنە لە دڵ بگری، لایەنە باشەکەی وەربگرە. کاتێک کەسێک ئاماژە بە ھەڵەکانت دەکات، بە شتێکی شەخسی وەری مەگرە - ئەوە ھەلێکە بۆ ئەوەی ئینگلیزییەکەت باشتر بکەی. داوای ڕوونکردنەوەیان لێ بکە کە لە کوێدا ھەڵەت کردووە، وە داوای ھەندێ ئامۆژگاری بکە بۆ چۆنییەتی باشتر بوونت.\nبڵێ بەڵێ بۆ دەرفەتەکان، ھەلەکان لە دەست خۆت مەدە بۆ ڕاھێنانی ئینگلیزییەکەت - تەنانەت ئەگەر ئاسودەیشت تێکبدات. ئەگەر کەسێکت بینی کە بە ئینگلیزی قسە بکات لە خێزانەکەت یان ھاوڕێکانت، قسەکردن لەگەڵ کەسێک بە ئۆنلاین، یان بەشداری کردن لەگەڵ ھاوڕێکانت لە گەشتێکدا بۆ وڵاتێک کە قسەکردنی ئینگلیزی بێت، ئەو چاڵێنجە قبوڵ بکە، ھەمیشە بڵێ بەڵێ و ھیچ دەرفەتێک ڕەت مەکەرەوە.\n*ڕاھێنان، ڕاھێنان ،ڕاھێنان\nھەتا بەرزتر قسە بکەی زیاتر متمانەت بە خۆت دەبێت، دەست بکە بە قسەکردن و گوێگرتن لە ئینگلیزی ھەموو ڕۆژێک بە بەردەوامی وە بە زووی دەبێتە شتێکی سروشتی لات. زۆر ڕێگا ھەیە کە دەتوانی لێیەوە قسەکردنی ئینگلیزی بکەیتە قسەکردنی ڕۆژانەت:\nقسەکردن لەگەڵ ئەو ھاوڕێیانەت کە بە ئینگلیزی قسە دەکەن یان خێزانەکەت ڕووبەروو، بە تەلەفۆن، یان بە ئۆنلاین - قسە لەگەڵ کەسێک بکە کە پاڵپشتیت بکات وە باوەڕ بە خۆبوونت پێ ببەخشێت، کە بتوانی دواتر گفتوگۆ لەگەڵ خەڵکانێک بکەی کە نایانناسیت.\nبەرنامەی سکایپ بەکاربێنە بۆ قسە کردن لەگەڵ ھاوڕێی خوێندنی ئۆنڵاینت - تەنانەت ئەگەر کەمێکیش بێت ھەموو ڕۆژێک، ڕاھاتن لەسەر قسەکردن بە ئینگلیزی باوەڕبەخۆبونت زیاد دەکات و ھەروەھا یارمەتیت دەدات بۆ ئینگلیزییەکی ڕەوان.\nبەژداری گفتوگۆی کڵاسەکان بکە - ئەو کڵاسە ئینگلیزییانەی کە بە شێوەیەکی ئۆنڵاین و ڕاستەوخۆن بوارت بۆ دەڕەخسێنن کە قسە لەگەڵ فێرخوازانی زمانی ئینگلیزی بکەی کە لە ھەمان ئاستی تۆدان. فێر دەبی لە ڕێگەی گوێگرتن و قسەکردن لەگەڵ ئەوانی تر لە ژینگەیەکی ئۆنڵاینی گونجاودا - وە ھەتا زیاتر قسە بکەی لە پۆلدا زیاتر بەرەو پێش چوونی خۆت دەبینی وە زیاتر متمانەت بە خۆت دەبێت.\nگەشت بکە - گەشت کردن چێژێکی زۆر خۆشی ھەیە، وە ناچاریشمان دەکات کە قسە بە ئینگلیزی بکەین. بە تەواوی نغرۆ بوون لە ئینگلیزیدا و دەوردراو بە قسەکەری ڕەسەنی ئینگلیزی وات لێ دەکات خێراتر فێر بیت. شێوەزار و دیالێکتەکان وەردەگریت و خەڵکی جیاواز دەبینی بە درێژایی گەشتەکەت.\n*بە دەنگێکی بەرز بخوێنەوە\nوەکو منداڵی کە ئێمە فێری زمانی ڕەسەنی خۆمان دەبین لە ڕێگەی گوێگرتن و لاسایکردنەوەی ئەوەی کە گوێمان لێ دەبێت لە لایەن دایک و باوک و خێزانەکەمان. دواتر فێری نووسین و خوێندنەوەی زمانەکە دەبین. کاتێک کە ئێمە فێری زمانێکی نوێ دەبین لە خوێندنگە یان وەکو پێگەشتوویەک زۆرجار سەرەتا لە ڕێگەی نووسین و خوێندنەوە فێر دەبین، وە دواتر لە ڕێگەی قسەکردن و گوێ گرتنەوە.\nھۆکاری ئەوەی کە زۆربەی خەڵکی فێری ئینگلیزی دەبن دەتوانن بخوێننەوە و گوێبگرن لەبەرئەوەی ئەوە ھەموو ڕاھێنانی ئەوانە. بەڵام بۆئەوەی کە بە باوەڕ بەخۆبونەوە بە ئینگلیزی قسە بکەی پێویستە ڕاھێنانی قسەکردن بکەی. لە بەشی گوێگرتن ڕامەوەستە، وە کاتێک کە دەخوێنیت تەنھا گوێ مەگرە. ئەگەر بخوێنییەوە یان بنووسی یان گوێبگری، بابەتەکە بە دەنگی بەرز بڵێ و چیت گوێ لێ بوو ڕاھێنانی لەسەر بکە.\nبە ڕاھێنانی قسەکردن بە دەنگی بەرز زمان و مێشکت ڕادێن کە بە یەکەوە کار بکەن و ئەو شێوەیە و ئەو دەربڕینە ڕواڵەتییانەی کە پێویستە بۆ دەربڕینێکی ڕاست و ڕەوان وەربگرێت. هەروەها لە داھاتوویەکی نزیکدا زمان و مێشکت بەیەکەوە کاردەکەن بێ ئەوەی بیری لێ بکەیتەوە، هەروەها ئینگلیزیەکەشت ڕەوانتر دەبێت.\nکاتێک کە بە ئینگلیزی قسە دەکەی، بە ھێواشی قسە بکە، پەلە مەکە. زۆر بە خێرایی قسەکردن فشارت بۆ دروست دەکات و وات لێ دەکات شڵەژاو دیاربیت. ھەناسە بدە، لەسەرخۆبە و کات بە خۆت بدە. بەم شێوەیە ئەو پەستانە کەم بێتەوە کە ھەستی پێ دەکەی، وە یارمەتیت دەدات کە بە شێوەیەکی روونتر قسە بکەی و بە متمانەبەخۆبونەوە.


بۆچى له کورده‌واریدا ده‌ڵێن:"فه‌قێ گونت ته‌قێ"\nئه‌م په‌راگرافه له‌به‌رگى دوه‌مى رۆمانى "کێ ساله شێتى کوشت؟" له‌نوسینى د. عه‌لى که‌ریم، که رۆژى دوشه‌ممه‌ى ٠٧ـ٠١ـ٢٠١٩ له دووهه‌مین ساڵڕۆژى\nکۆچى دوایى نوسه‌ردا له‌رێوره‌سمێکدا له‌ئه‌منه سوره‌که بڵاوده‌کرێته‌وه.\n- چیت ده‌وێ، رۆڵه چیت ده‌وێ؟\n- خاڵه محه له ماڵه؟ ــ به‌ده‌نگێکى زۆر نزم وتی.\n- گوێم گرانه، وه‌ره پێشه‌وه‌و ده‌نگ هه‌ڵبڕه.\n- خاڵه محه له ماڵه؟\n- له ماڵ نییه چووه بۆ سینه‌ما؟\n- نه‌نه گیان بیستومانه خاڵه محه زۆر نه‌خۆشه چۆن چووه بۆ سینه‌ما؟\n- ئه‌ى که ئه‌زانى زۆر نه‌خۆشه ئه‌و پرسیاره قۆڕه‌ت بۆ کرد؟\n- نه‌نه گیان ببووره من...\n- به‌من مه‌ڵێ نه‌نه، من ناوم ”گوڵزاره” کچى شێخى ”ته‌په چنه”م، پیسى بۆگه‌ن تۆ ناوت چییه؟\n- باجى گوڵزار من ناوم “فه‌قێ که‌ریمه”، خه‌ڵکى گه‌ڕه‌کى مه‌ڵکه‌ندیم.\n- فه‌قێ که‌ریم خێره وا به‌م ئێواره‌یه هاتوى بۆ لاى من؟\n- باجى گوڵزار هاتوم تا بزانم خاڵه محه چۆنه.\n- فه‌قێ، محه زۆر نه‌خۆشه، سێ مانگ زیاتره چاوه‌ڕوانى حه‌زره‌تى عیزرائیل ئه‌که‌ین له‌هیچ کونێکه‌وه دیار نییه تابێت رۆحى محه بکێشێ، دیاره ئه‌ویش نه‌خۆش که‌وتوه.\n- حه‌زره‌تى عیزرائیل، روحم به‌قوربانى بێت به‌پێى ئه‌وامرى بارى ته‌عه‌لا رۆحى به‌نى ئاده‌م ده‌کێشێ، دیاره خاڵه محه رۆژى ته‌واو نه‌بووه، حه‌زره‌تى عیزرائیل مه‌لائیکه‌ته نه‌خۆش ناکه‌وێ، دوێنێ له‌گه‌ڕه‌کى کانى ئاسکان رۆحى ”مه‌لا ته‌قله‌باز”ى کێشا.\n- که‌واته عیزرائیل له‌م ناوه‌دایه؟\n- نازانم له‌سلێمانى ماوه یان رۆیشتوه.\n- فه‌قێ پرسیارێکت لێئه‌که‌م، توو ئه‌و قورئانه‌ى له‌سنگتایه ئه‌گه‌ر به‌ڕاستى جوابم نه‌ده‌یته‌وه.\n- فه‌رموو باجى گوڵزار حه‌دم چییه له‌ڕوى تۆدا درۆ بکه‌م.\n- بۆچى له‌کورده‌واریدا ئه‌ڵێن: ”فه‌قێ گونت ته‌قێ”؟\n- ئه‌وه بۆ وه‌زنى شیعره.\n- فه‌قێ تۆ هێشتا گونت نه‌ته‌قیوه؟\n- وه‌ره پێشێ پیشانم بده، فه‌قێ هه‌ى گونت ته‌قێ.\n- فه‌قێ عالم؟\n- فه‌قێ گونت ته‌قێ، پرسیارێکى که‌ت لێئه‌که‌م درۆم له‌گه‌ڵ مه‌که.\n- فه‌رموو، فه‌رموو.\n- فه‌قێ گونت ته‌قێ، بۆچى فه‌قێ هه‌موو مێبازن؟\n- وایه، به‌کچێنى ئه‌وه‌نده‌ى نه‌مابوو فه‌قێیه‌ک له‌خشته‌م به‌رێ، خوا ره‌حمى پێکردم دایکم هات به‌سه‌رمانا.\n- دیاره ئه‌و فه‌قێیه زۆر بێ ئه‌خلاق بووه.\n- هیچ بێ ئه‌خلاق نه‌بوو، ناهه‌قى ناگرم، منیش بوومایه له‌جێگاى فه‌قێ کیژۆڵه‌یه‌کى وا خڕوخرپنم ده‌ستکه‌وتایه زرمه‌م لێهه‌ڵئه‌ساندو بۆ باوکیم ئاقڵ ئه‌کرد.\n- فه‌قێ گونت ته‌قێ تۆ ئه‌و قورئانه‌ى له‌سنگتایه ئه‌گه‌ر راست نه‌ڕۆی، چه‌تیوێکى خڕوخرپنت ده‌ستکه‌وێ زیڕه‌ى لێهه‌ڵناسێنێ؟\n- به‌حه‌ڵاڵى زیڕه له‌دایکیشى هه‌ڵئه‌ستێنم.\n- ئافه‌رین فه‌قێ هه‌ى گونت ته‌قێ، وه‌ره له‌نزیکمه‌وه دانیشه با تۆزێ زاخاوى ده‌مم بده‌مه‌وه، ئه‌وه‌ته‌ى محه نه‌خۆش که‌وتوه چوار قسه‌ى حیزم نه‌کردوه، محه به‌ڕه‌حمه‌ت بێت تاقه‌تى له‌قسه‌ى حیزى من نه‌ئه‌چوو.\n- باجى گوڵزار بۆچى وتت: ”محه به‌ڕه‌حمه‌ت بێت”؟\n- ئه‌ى بڵێم به‌نه‌عله‌ت بێت؟\n- باجى گوڵزار ئه‌مه یه‌که‌مجاره له‌ژیانمدا که بینیم پشیله بنێشت بجوێ.\n- که‌ر مه‌به پشیله چۆن بنێشت ئه‌جوێ یه‌کسه‌ر قوتى ئه‌دا ــ روى کرده یه‌کێ\n- ئه‌و پشیله‌یه ناوى بله‌یه؟\n- به‌ڵێ، محه به‌ناوى بله‌ى جاوه‌وه ناوى ناوه.\n- ئه‌ى ئه‌ویتریان ناوى چییه؟\n- ناوى وه‌سمانه، به‌ناوى کاک وه‌سمانى مه‌لا قادر، کاک وه‌سمان ئه‌ناسی؟\n- به‌ڵێ، کێ هه‌یه له‌سلێمانى ئه‌و زاته موباره‌که نه‌ناسێ.\n- ئه‌رێ فه‌قێ گونت ته‌قێ تۆ بۆ هاتویت بۆ ئێره؟\n- مه‌لا حه‌سه‌نى ئیمامى مزگه‌وتى حاجى حان ناردومى بۆ هه‌واڵ پرسینى ته‌ندروستى خاڵه محێدین.\n- مه‌لا گونسوتاو؟\n- مه‌لا حه‌سه‌ن.\n- به‌و گونسوتاوه بڵێ ئه‌م گه‌ڕه‌که مه‌لاى خۆى هه‌یه، پێویستمان به‌مه‌لاى ده‌ره‌کى نییه، دیاره گونسوتاو بۆنى سه‌روه‌ته‌که‌ى محه‌ى کردوه، به‌ناوى منه‌وه پێیبڵێ، محه هه‌موو سه‌روه‌ته‌که‌ى ته‌رخان کردوه بۆ شیوعییه‌کانى شارى سلێمانی، ئه‌گه‌ر مه‌لا گونسوتاو شیوعییه، با پارچه‌یه‌ک کاغه‌زمان بۆ بێنێ له‌پۆلیسخانه‌وه تا به‌شه‌که‌ى خۆى وه‌رگرێ.\n- باجى گوڵزار، مه‌لا حه‌سه‌ن وه‌ک موسوڵمانێک ته‌نیا ویستى هه‌واڵێکى خاڵه محه بزانێ.\n- وه‌ک سه‌گ درۆ ئه‌کات، تا ئه‌مڕۆ جارێک نه‌هاتوه بۆ لاى محه له‌پێ ئه‌م هه‌واڵپرسینه‌ى له‌چییه؟ ئه‌یتوانى هه‌واڵى محه له‌کاک وه‌سمان یان له‌حاجى حه‌ڵواچى بپرسێ.\n- ئه‌بوایه واى بکردایه.\n- هه‌تیو تۆش درۆ ئه‌که‌ی، تۆ فه‌قێ نیت، فه‌قێ که‌واو سه‌ڵته له‌به‌رئه‌که‌ن تۆ شه‌ڕواڵ‌و مراخانیت له‌به‌ردایه.\n- فه‌قێ تا قورئان به‌ته‌واوى حینجه نه‌کات مافى نییه که‌واو سه‌ڵته له‌به‌رکات.\n- مافیشى نییه مێبازى بکات.\n- باجى گوڵزار، خاڵه محه شیوعییه؟\n- نه‌خێر من شیوعیم.\n- تۆ له‌م ته‌مه‌نه‌دا چۆن بووى به‌شیوعی؟\n- زاواکه‌م شیوعییه، کچه‌که‌م شیوعییه، منیش خۆشم بێت‌و تاڵم بێت ئه‌بێ له‌گه‌ڵ ئه‌وانا بم.\n- زاواکه‌ت ئیش‌و کارى چییه؟\n- له‌به‌ندیخانه‌یه، شه‌ش ساڵ حوکم دراوه، چوار ساڵى که به‌ر ئه‌بێ، من ژنه‌که‌یو دوو مناڵى به‌کاره‌که‌ریى بۆ به‌خێو ئه‌که‌م.\n- حیزبى شیوعى یارمه‌تیت نادات؟\n- خوا هه‌ڵناگرێ شه‌ش مانگ یارمه‌تیان دام، له‌پاشا وتیان ببووره زاواکه‌ت “ئینشیقاق”ى کردوه، له‌حیزب ده‌رکراوه، وتم ”ئه‌ى بۆ به‌ریناده‌ن؟” وتیان ”ئێمه نه‌مانگرتوه تا به‌ریبده‌ین”. محه‌و وه‌سمانى مام قادرو حاجى حه‌ڵواچى نه‌بوویایه ئه‌بوایه له‌برسا سواڵمان بکرادیه.\n- به‌کچێنى فه‌قێیه‌کى وه‌کو تۆم ده‌ستبکه‌وتایه یه‌ک‌و دووم لێنه‌ئه‌کردو خۆم هه‌ڵئه‌دایه ژێری.\n- محه زۆر نه‌خۆشه، به‌ڵام که برسى ئه‌بێ زیندوو ئه‌بێته‌وه، رۆژه نارۆژێ هه‌ڵئه‌ستێ پیاسه‌یه‌ک به‌ناو حه‌وشه‌که‌دا ئه‌کات، یارى له‌گه‌ڵ پشیله‌کان ئه‌کات، جارى واش هه‌یه دوو رۆژ له‌و ژووره نایه‌ته ده‌رێ.\n- ئه‌ى قسه له‌گه‌ڵ تۆ ئه‌کات؟\n- جار جار زمانى به‌رئه‌بێت‌و ئه‌که‌وێته قسه‌ى حیز!\n- فه‌قێ با بڕۆین.\n- باجى گوڵزار ئه‌و کلیله بۆ له‌گه‌ڵ خۆت نابه‌یت؟\n- شه‌وێ له‌وانه‌یه کاک وه‌سمان‌و حاجى حه‌ڵواچى بێن بۆ سه‌ردانى محه، خۆیان ده‌رگاکه ئه‌که‌نه‌وه، دوایى که‌ڕۆشتن دایئه‌خه‌نه‌وه.\n- ئه‌و بله شێته تا ئه‌مڕۆ جارێک نه‌هاتوه بۆ لاى محه.\n- وه‌کو من بیستومه ئه‌و کابرایه شێت نییه، فه‌یله‌سوفه.\n- ته‌ڕه‌ماشه، شێتێکى په‌تییه‌و بۆى لواوه، ئه‌زانى وتویه‌تى چی؟\n- نه‌خێر نازانم.\n- ناچم بۆ لاى محه، به‌ئیزنى خوا، به‌مزووانه له‌جه‌هه‌نه‌م یه‌کترى ئه‌بینین.


یەكێتی لە دوای كۆنگرەوە چووەتە سوڕی متبوونەوە\n:: AM:09:33:25/01/2020 \nلە دوای كۆنگرەكەیەوە، یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان چووەتە سوڕی متبوونەوە و هێشتا نەیتوانیوە كۆنگرەكەی تەواو بكات و بچێتە دوای قۆناغی كۆنگرە. بەپێی زانیارییەكان، دوور نییە بەهۆی ناكۆكییەكانەوە یەكێتی نەتوانێ سەرۆك یەكلا بكاتەوە، ئەوەشی هەیە بە "بێدەنگیی لە چاوەڕوانیی تەقینەوەدا" پێناسە دەكرێت.\nیەكێتیی نیشتمانیی كوردستان دوای چەندان ساڵ توانی كۆتایی ساڵی ڕابردوو كۆنگرەیەك ببەستێت، بەڵام كۆنگرە یەك كاری كرد و هەموو ئەركەكانی دا بە كۆڵی سەركردایەتیی نوێدا، ئەركی دروستكردنەوەی هەیكەلی یەكێتییان پێ هاتووەتە سپاردن. كۆنگرە پێڕەوی ناوخۆیشی دایە سەركردایەتی، هەڵبژاردنی سەرۆك و جێگرەكانی بەهەمانشێوە و دیاریكردنی ئەندامانی ئەنجوومەنی جێبەجێكردنیش هەروا.\nئەوە گومانی ئەوەی دروست كردووە كە یەكێتی كۆنگرەیەكی لەپێناو هەڵبژاردنی ئەو سەركردایەتییانە ئەنجام دابێت، ئەگەرنا ئەو كێشانەی پێشتر لەناو ئەو حزبەدا هەبوون، وەك خۆیان ماون بەو كێشانەیشەوە كە كۆنگرە بۆی زیاد كردووە.\nیەحیا ئەحمەد مامۆستای زانكۆ و چاودێری سیاسی، ئاماژە بەوە دەكات كە كۆنگرەی یەكێتی تەنیا ڕووكەشەكەی كۆنگرە بوو. دووپاتی كردەوە، "بەدەر لەوە تا ئێستەیش سەركردایەتیی یەكێتی هەر لە كۆنگرەدایە، ئەوەی ناوی كرانەوەی كۆبوونەوەی ئەنجوومەنی گشتیی سەركردایەتییان لێ ناوە، هیچ نییە جگە لە مانەوە لە هۆڵی كۆنگرە و متبوون و سڕ بوون لە بەردەم ناكۆكیی باڵەكان و نەبوونی چارەسەردا".\nئەو چاودێرە سیاسییە بۆ "وشە" گوتی، "كۆنگرەیەك پێڕەو پەسەند نەكات، ستراتیجی كاری داهاتووی حزب و سەرۆك و دەسەڵاتی پۆستەكانی یەكلا نەكاتەوە، چۆن ناوی كۆنگرەی لێ دەنرێت؟".\n"ئەم دۆخی سڕبوونەی یەكێتی، بەڵگەی ملنەدانی باڵەكانی ناویەتی و دووریش نییە یەكێتی بەهیچ شێوەیەك نەتوانێ سەرۆك یەكلا بكاتەوە و دایبنێت". ئەحمەد وای گوت.\nیەكەم كۆبوونەوەی سەركردایەتیی یەكێتی كە دوای زیاتر لە 20 ڕۆژ لە كۆنگرە ئەنجام درا، پێشێلی پێڕەوەكەیانی كرد كە دەبوو لە ماوەی سێ تا ١٥ ڕۆژدا یەكەم دانیشتن بكەن. وەك ئەوەی كۆنگرە هیچ كارێكی نەكردبێت، تێیدا سەرلەنوێ لیژنەیان بۆ هەمواری پێڕەوی ناوخۆ و دانانی دەسەڵاتی پۆستەكان داناوە.\nبەپێی زانیارییەكانی "وشە" كە لەناو یەكێتییەوە دەستی كەوتووە، تا ئێستە ڕێككەوتن لەسەر سەرۆك، جێگرەكانی و دەسەڵاتەكانیان نەكراوە، پێ دەچێت ڕێككەوتن لەسەر ئەو پرسانە كاتێكی درێژتری بوێت.\nهونەر تۆفیق چاودێری سیاسیی، ئەوە دەخاتە ڕوو كە ئەم كۆنگرەیەی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، هەروا بە كراوەیی بمێنێتەوە بۆ كاتێكی نادیار و درێژە بكێشێت بۆ چەند مانگێك یان ساڵێكی تر.\nئەو بۆ "وشە" روونی كردەوە، "كاتێك كۆنگرە بە كۆتا دەگەیشت كە دیدی سیاسیی حزبەكە (ڕێباز و پێڕەو) تەواو بكرانایە، سەرۆك یان سكرتێر هەر لە كۆنگرەدا دەستنیشان بكرایە، ستراتیجی سیاسیی حزبەكە لە پێوەندی بە ناوخۆ و بەغدا و ناوچەكەوە دیاری بكرایە، ڕاپۆرتی كۆتایی كۆنگرە بخوێنرایەتەوە و ئەرك و بەرپرسیارێتی ئەنجوومەن و دەستەكانی سەركردایەتیی سیاسی دابەش بكرانایە، پێداچوونەوە بە هەیكەلی دارایی و میدیایی حزبەكەدا بكرایەتەوە."\n"كراوەیی كۆنگرەكە دەبێتە هۆی كردنەوەی ڕووبەرێكی تر بۆ كوتلەكان. هاوكێشەی هاوپەیمانێتیی كوتلەكان دەگۆڕێن لەناو ئەنجوومەنی سەركردایەتیدا. ئەو كراوەییە یەكێتی دەكاتە حزبێكی كراوەتری بێ دەرگە و پەنجەرە كە دزەكردن و نوغرۆكردنی زۆر ئاسانتر بێت لەوەی ئێستە هەیە، ئەوكاتە كۆكردنەوەی دەبێتە مەحاڵ". ئەو چاودێرە سیاسییە وای گوت.\nكۆنگرە كێشەی زۆری بۆ یەكێتی زیندوو كردەوە\nپێش كۆنگرە بەشێك لە بەرپرسانی یەكێتی بەردەوام دەیانگوت كۆنگرە هەموو كێشەكان چارەسەر ناكات. ڕاستییەكەی كۆنگرە كێشەی زۆری بۆ یەكێتی زیندوو كردەوە و حزبەكەی خستووەتە سوڕی متبوونەوە.\nدابان حەمەد كاكە ئەندامی ئەنجوومەنی گشتیی سەركردایەتیی یەكێتی، ئەو زانیارییانەی ڕەت كردەوە و ئاماژەی بەوە دا، یەكێتی دەیەوێ پرۆسەكان بە سروشتی خۆیان بەڕێوە بچن و هیچ كێشەیەك لە هیچ بڕیار و یەكلاكردنەوەی پۆستێكدا دروست نەبێت.\nبەگوتەی حەمەد، "نەیارانی یەكێتی تەنیا ئەو جۆرە قسانە دەزانن كە لەسەری بیكەن، بەڵام یەكێتی بە كۆنگرەكەی وەڵامی هەمووانی دایەوە و پتەوی و یەكڕیزی و بەهێزی و نوێبوونەوەی لە ئایندەیەكی نزیكدا، هێندەی تر ئەو كەسانە تووشی سەرسوڕمان دەكات."\nوشە/ سلێمانی- تایبەت\nهواوی ئۆنه‌ر به مۆبایلێكی به‌هێز گه‌ڕایه‌وه بازاڕه‌كان\nسیرین بۆ درامایەك خۆی فێری بۆكسینگ دەكات\nئاراس حەسۆ: نازانین یەکێتی لە حکوومەت بۆ بەشدارە و چۆن بەشدارەو چییان دەوێت\nشێخ جه‌عفه‌ر هێرشى تووند ده‌كاته سه‌ر په‌كه‌كه\nتابلۆی ئۆتۆمبێلی عێراق و هەرێمی کوردستان دەگۆڕێت\nبڕیارێكی نوێ بۆ مووچە دەرچوو\nوەزیری دارایی هەموو شتێكی ئاشكرا كرد\nگه‌شتیارێك: له مه‌رزی باشماخ پێیان گوتین سه‌رانه‌ی خۆتان بده‌ن و بڕۆن\nیه‌كه‌ی 70ی پێشمه‌رگه له لاهوور جه‌نگی هه‌ڵده‌گه‌ڕێنه‌وه\nلەبارەی دابەشكردنی مووچەی مانگی داهاتوو ڕوونكردنەوە دەدرێ\nبه‌هۆی هه‌ڕه‌شه‌ی كوشتن له‌لایه‌ن لاهووره‌وه.. عه‌تا سه‌راوی چووه به‌غدا


فەقیهە دژەكان.. تونس تاكە وڵاتی عەرەبییە بەفەرمی فرەژنی تێدا قەدەغەیە\n06/05/2019 760 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nتونس تاكە دەوڵەتی عەرەبییە، یەكەم تیانووسی (مدونە) باری كەسێتی ساڵی 1956 ، كتومت دوای 4 مانگ لە سەربەخۆیی وڵاتەكەیان، بە دەق تێیدا هاتووە، كە ((فرەژنی قەدەغەیە)).\nهەر ئەوەندەش نا، بگرە ئەوە یەكەم تیانووسە سزای جەستەیی و داراییشی لەخۆ گرتووە بۆ سەرپێچیكاران.. بەندی 18 دەڵێت سەرپیچكاری ئەو یاسایە ((بۆ ماوەی ساڵێك بەند دەكرێت)).\nژمارەیەكی زۆری پیاوانی ئاینی ووڵات ئەم تیانووسەیان ئامادەكرد، وەك  محەمەد تاهیر بن عاشوری ڕاگری زانكۆی زەیتونه ، محەمەد عەبدولعەزیز جعێت- ی موفتی تونس.\nئەو فەقیهانە، كە سەر بە ڕەووتی چاكسازی بوون، دوودڵ نەبوون لە ڕازیبوون بە هەوڵ و كۆششەكانی حەبیب بورقێبەی سەرۆكی تونس لە هەڵوەشاندنەوەی یەكجارەكی فرەژنی، پێشیان وانەبوو ئەم هەنگاوەیان دژ بە بنەمایەك لە بنەماكانی شەریعەت بێت.\nتاهیر بن عاشوورو عەبدولعەزیز جعێت، ئەو كۆششكردنەی خۆیان (اجتهاد) لەسەر بنەماكانی فیقهی مەبەستدار (فقه مقاصیدی) بنیاتنا، كە مەبەست و نیازە گەورەكانی ئاین دەكاتە بنچینەیەك بۆ تێگەیشتن لە شەریعەت و هاتنەخوارەوەی فرمانەكانی.\nكۆششكردنی دیكەی لەم جۆرەش لەوڵاتانی دیكەی عەرەبی سەریانهەڵدا، كە لەسەر هەمان فقهی مەبەستداری بنیاتنرابوون.\nئەو كۆششكردنە بیری خۆی لەسەر ئەو بیرۆكەیە چڕكردبووەوە، كە پیاو ناتوانێت دادگەری لە نێوان هاوژینەكانیدا جێبەجێ بكات( فإن خفتم ألا تعدلوا فواحدە). بۆیە ئەركی دەوڵەتە دەستتێوەردان بكات بۆ قەدەغەكردنی فرەژنی لە پێناو پاراستنی مافەكانی ژنان و منداڵەكانیان.\nبەڵام زۆرینەی ئەو كۆششكردنانە لە زۆرینەی دەوڵەتانی عەرەبی نەبوونە یاسا، هەروەك لە تونس ڕوویدا.\nئازادكردن و ڕۆشنگەری\nمحمەد تاهیر بن عاشور (1879-1973) لە پەرتووكەكەی خۆیدا بەناوی ((التحریر و التنویر)) فەتواكەی خۆی لەبارەی ڕاستی و دروستی قەدەغەكردنی فرەژنی لەسەر ئەو ئایەتە بنیاتنا كە دەفەرمێت( وإن خفتم ألا تقسگوا فی الیتامی، فانكحوا ما گاب لكم من النسا‌و مپنی وپلاپ ورباع. فإن خفتم ألا تعدلوا فواحدە).\nئەمە ئایەتەش هەمان ئایەتە كە زۆرینەی فەقیهەكان پشتی پێ دەبەستن لە ڕێگەدان بە فرەژنی.\nبن عاشور وایدانا ئەو ئایەتە فرەژنی گرێداوە بە پاراستنی مافی هەتیوان ( وإن خفتم ألا تقسگوا فی الیتامی فانكحوا...) بۆیە دەڵێت: (( ئەوە بزانە كە نادادپەروەری بەرامبەر ژنانی هەتیو ، وە فرمانی مارەكردنی ژنان، پەیوەندیەكی زۆر پتەویان هەیە، ئەگەرنا ئەو مەرجە بێهودە بوو)).\nهەر لەو پەرتووكەشدا هاتووە: ((فرمانكردن بە مارەبڕینی ژنان و ژمارەیان لە ووڵامی مەرجەكەدایە (جواب الشرگ) كە ترسانە لەوەی دادپەروەری بەرامبەر هەتیوان پیادە نەكرێت، ئەم ڕاستیەش بەسەر زۆرینەی زانایانی ئومەتی ئیسلامدا تێپەڕیووە)).\nفەقیهە تونسییەكە لەژێر كاریگەر‌ی شێخە لوبنانییەكەدا ((محەمەد ڕەشید ڕەزا)) دا بووە كە پێی وابوو فرەژنی ((ماڵ دەشێوێنێت)).\nلە تەفسیری ((مەنار)) ی ڕەشید ڕەزادا هاتووە: ((ئەگەر لەم زەمانەی ئێستاماندا لە خراپییەكانی فرەژنی ڕابمێنین،ئەوا بەتەواو دەگەینە ئەو باوەڕەی كە پەروەردە لە ناو ئومەتێكدا مەیسەر نابێت فرەژنی تێدا پەیڕەو بكرێت، ئەو ماڵەی دوو ژنی تێدایە بۆ یەك پیاو، هەرگیز سەقامگیری و سیستەم بەخۆیەوە نابینێت، بەڵكو پیاوەكە و دووژنەكەی هاریكاری یەكترن بۆ تێكدان و خراپكردنی ماڵەكە، بەوەی هەریەكیكیان دوژمنی ئەوەكەی دیكەیە، ئینجا منداڵەكانیشیان دەبنە دوژمنی یەكدیكە، لێرەوە خراپییەكانی فرەژنی لە تاكەكانەوە دەگوازرێنەوە بۆ ماڵەكان و لە ماڵەكانیشەوە بۆ ئومەتەكە)).\nبیرۆكەكانی محەمەد تاهیر بن عاشور لە بابەتی قەدەغەكردنی فرەژنیدا لای عەبدولعەزیز جعێت پەسەند بوون كە پۆستی یەكەم موفتی كۆماری تونسی (1960-1957) پێسپێردرا.\nلە میسر و مەغریب\nمحەمەد عەبدەی (1848-1905) موفتی میسر لە\nسەرەتاكانی سەدەی ڕابردوودا، بانگەشەی قەدەغەكردنی فرەژنی كرد. فەتوایەكی دەركرد و تیادا هاتووە: ((لە پێناو بەرژەوەندی گشتیدا، فەرمانڕەوا ڕێگەپێدراوە فرەژنی قەدەغە بكات، چ بە مەرجەی و چ بێ مەرج، بەو شێوەی ئەو لە بەرژەوەندی ئومەتدا دەیبینێت)).\nمحەمەد عەبدە تەنها لە دۆخی بەدەردا (ئیستسنا) بە فرەژنی ڕازی بووە، وەك جەنگەكان كە ژمارەیەكی زۆر پیاوانی تێدا دەكوژرێن و ژمارەی ژنان و بێوەژنانیش زیاد دەكات.\nعەبدە پیشنیارێكی ڕادەستی حكومەتی میسر كرد بۆ كۆت و بەندكردنی فرەژنی، بەڵام ئەو پیشنیارە شكستیهێنا. قوتابییەكانیشی لە ساڵی 1928 و لە ئانوساتی پێكهێنانی لیژنەی هەمواركردنەوەی هەندێك بەندی تیانووسی باری كەسێتی ، پێشنیاری لەو شێوەیان پێشكەشكردن، بەڵام هەمیسان شكستیان هێنا.\nلە مەغریبیش لە ساڵانی پەنجاكانی سەدەی ڕابردوودا، سەرۆكی جوڵانەوەی نیشتمانی عەلا فاسی فەتوای قەدەغەكردنی فرەژنی دەركرد.\nلە پەرتووكەی خۆشیدا (النقد الژاتی) عەلا فاسی دەڵێت: ((ئەو بە ڕەهایی لەگەڵ قەدەغەكردنی فرەژنی دایە))، ئەو قەدەغەكردنەش تاوەكو ئێستا لە خێزانی شانشینی مەغریبدا كاری پێناكرێت دوای تێپەڕبوونی 70 ساڵ بەسەر چاپكردنی پەرتووكەكەی عەلا فاسیدا.\nفاسی بەوە پاساو بۆ فەتواكەی دێنێتەوە كە سوودی لە ئەزموونی ئیسلامی وەرگرتوە لە بواری فرەژەنیدا. ئەو دەڵێت: ((ئەو ئەزموونەی بە درێژایی مێژووی ئیسلام تێبینیمان كردووە، ئاماژە بەوە دەدات كە جگە لە سەردەمە یەكەمینەكانی ئیسلام، دەنا زۆرینەی موسوڵمانان فرەژنیان لە شوێنی شیاوی خۆیدا پیادە نەكردووە)).\nلە كۆتایدا ئەو فەقیهو سیاسییە مەغریبییە بە ڕوون و ئاشكرایی ئەو دووپات دەكاتەوه و دەڵێت: (( من بە ئەوپەڕی ئارامی و دڵنیایی دەروونییەوە كە لە قوڵایی باوەڕی ئاینیمەوە هەڵمهێنجاوە، بڕیاری ئەوە دەدەم كە شەریعەتی ئیسلام بۆ هەموو شوێن و سەردەمێك بەكەڵك دێت، ئومێدیشم وایە ئەوەی خستومەتە‌ڕوو لە خزمەتی چاكسازی ئیسلامیدا بێت، بەوەی فرەژنی بە ڕەهای لەم سەردەمەماندا قەدەغە بكرێت، ئەمەش لە پێناو چەسپاندنی دادپەروەری، ڕێزگرتن لە ژنان ، پاراستنی ئیسلام)).\nلە ڕووی یاساییشەوە داواكارییەكانی عەلا فاسی بە مەرەكەبی سەر كاغەز مانەوە، سەرباری ئەوەی لە تیانووسی خێزانی شانشینی مەغریب (2004) مافی ئەوەی بە ژنانداوە مەرجی نەهێنانی ژنی دووەم بەسەر هاوژینەكانیاندا بسەپێنن و پیادەكردنیشی پەیوەست بێت بە ڕەزامەندی ژنەكەوە.


✌ ئۆزگور ئوچووجوو - ڕۆژهات گیڤارا شەھیدێ\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Aug 9 2018 10:08PM\nناسناو: ڕۆژهات گیڤارا ناو و پاشناو: ئۆزگور ئوچووج [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ س.ئـ. 9-8-2018 22:08:38\n📝 پرسەنامەی سەرۆکی پارتی ئیرادەی میللی تورکمان بۆ کۆچی دوایی دلۆڤان ئیدریس بارزانی بەڵگەنامێ\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 4 2018 10:30PM\n👁 ئی بابەتە 2,182 جارێ وینیان\n04-04-2018 [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 89% ✍ ن.ئـ. 4-4-2018 22:30:02\n📝 پرسەنامەی هاوسەرۆکایەتیی تەڤگەری ئازادی کۆمەڵگەی کوردستان بۆ کۆچی دوایی دلۆڤان ئیدریس بارزانی بەڵگەنامێ\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 4 2018 10:28PM\n👁 ئی بابەتە 2,940 جارێ وینیان\n04-04-2018 [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 89% ✍ ن.ئـ. 4-4-2018 22:28:37\n📊 پێنجوێن یەکەمە لە میندا ئامار و ڕاپەرسی\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 4 2018 8:02PM\nدواڕۆژ، رێبین حەسەن بەهۆی هەبوونی رێژەیەکی زۆر لە [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 4-4-2018 20:02:20\n📖 چیرۆکی ئەو مێرمنداڵە کوردە ئێزدییەی چەکدارانی داعش دەستێکیان بڕی کورتەباس\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 4 2018 2:16PM\nبارزان عیدۆ، مێرمنداڵێکی کوردی ئیزدییە و دوای ماوە [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ ن.ئـ. 4-4-2018 14:16:54\n📝 چەند قوتابییەکی کچ و کوری پەیمانگەی تەکنیکی کارگیری هەولێر بە پشتگیری بەڕێوبەرایەتی دارستان و پاوانی هەولێر هەڵدەستین بە هەڵمەتێکی نەمام چاندن بەڵگەنامێ\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 4 2018 3:52PM\n👁 ئی بابەتە 1,503 جارێ وینیان\nچەند قوتابییەکی کچ و کوری پەیمانگەی تەکنیکی کارگیر [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ ن.ئـ. 4-4-2018 15:52:17\n✌ چەکدار مامکووت - چەکان ئاسووس شەھیدێ\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Aug 9 2018 10:00PM\n👁 ئی بابەتە 1,951 جارێ وینیان\nناسناو: چەکدار مامکووت ناو و پاشناو: چەکان ئاسووس [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 92% ✍ س.ئـ. 9-8-2018 22:00:00\n📝 دەسبەسەری پێنج کەس لەماڵی محەمەد ئۆجەڵان لەلایەن پولیسی تورکیاوە بەڵگەنامێ\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 9 2018 10:27AM\n👁 ئی بابەتە 1,334 جارێ وینیان\nKMMK: شەوی ڕابردوو 3ی ئاوڕیلی 2018ی زایینی، پولیسی [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ م.ب. 9-4-2018 10:27:14\n📝 راگەیاندراوێک لە وەزارەتی دارایی و ئابووری بەڵگەنامێ\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 4 2018 1:53PM\n👁 ئی بابەتە 1,781 جارێ وینیان\nوەک بەڵێنمان دابوو کە کۆتایی ئەم هەفتەیە مووچەی وە [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 95% ✍ ن.ئـ. 4-4-2018 13:53:01\n📊 ژمارەیەک لە پارێزەران نامەیەکیان لە بارەی مەترسییەکانی مین بۆ حەسەن ڕۆحانی نووسیوە ئامار و ڕاپەرسی\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 4 2018 2:28PM\n👁 ئی بابەتە 1,384 جارێ وینیان\nئاژانسی کوردپا: حەوت کەس لە پارێزەرانی کورد و غەیر [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ن.ئـ. 4-4-2018 14:28:31


حكومه‌ته جیاوازه‌كه‌ی عیراق و په‌رله‌مانتاره مووچه‌خۆره‌كان\nهه‌مان ڕۆژدا حكومه‌ت پێكهێنرایه‌وه. به‌ریتانیا، بۆ یه‌كه‌مجار دوای زیاتر له سه‌ده‌یه‌ك، له‌ماوه‌ی چوار ڕۆژدا له‌نیوه‌ی ئه‌مساڵدا و له‌دوای هه‌ڵبژاردنه په‌رله‌مانییه‌كانی عیراقه‌وه، حكومه‌تێكی هاوپه‌یمانی پێكهێنرا كه ئه‌مه شتێكی ناوازه‌بوو له مێژووی به‌ریتانیا.\nپاساوێك نییه بۆ دواكه‌وتنی پێكهێنانی حكومه‌تی عیراق، وه‌كو ئه‌وه‌ی ڕۆژی (هه‌ینی) واشنتۆن پۆست بڵاویكرده‌وه، عیراق ڕیكۆردێكی جیهانی شكاند له دواكه‌وتنی پێكهێنانی حكومه‌ت دوابه‌دوای هه‌ڵبژاردنه په‌رله‌مانییه‌كان.\nئه‌گه‌ر پاساو (فره‌ڕه‌گه‌زی و فره‌پارتی) بێت له عیراقدا، وڵاتێكی وه‌كو لوبنان، ژماره‌یه‌كی زۆرو زه‌به‌ند له دین و نه‌ژادی جیاوازی تێدایه، له‌هه‌مان كاتدا پێكهێنانی حكومه‌ت له‌و وڵاته‌دا به‌شێوه‌یه‌كی ئاسایی به‌ڕێوه‌ده‌چێت.\nئه‌گه‌ر پاساو (ده‌ستی ده‌ره‌كی) بێت، خودی عیراقییه‌كان خۆیان هۆكاری سه‌ره‌كین بۆ ده‌ستتێوه‌ردانی ده‌ره‌كی. له‌كاتێكدا له سه‌روبه‌ندی هه‌ڵبژاردنه‌كاندا (پشتیوانی ده‌ره‌كی و ده‌ستی ده‌ره‌كی) قبوڵ ده‌كه‌ین و وه‌ریده‌گرین، ئیتر چۆن دوابه‌دوای هه‌ڵبژاردنه‌كان (ده‌ستی ده‌ره‌كی) مه‌رج به‌سه‌ر لایه‌نه‌كاندا نادات؟\nئه‌گه‌ر پاساو (ده‌ره‌نجامی ده‌نگه‌كان) بێت، ئه‌وا پرسیار دێته سه‌ر خودی پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن. له وڵاتێكدا كه ده‌ره‌نجامه‌كانی (هه‌ڵبژاردن) به ئاسانی قبووڵ ناكرێت، ئیتر بۆچی پرۆسه‌یه‌ك به‌ناوی (پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كان) ئه‌نجام ده‌درێت.\nگرفتی هه‌ره سه‌ره‌كی له عیراقدا، پێكهاته‌ی ئه‌م وڵاته نییه، به‌ڵكو شێوانی چه‌مكه‌كانه. (حكومه‌ت) له عیراقدا كه (حكومه‌تی ڕاییكردنی كاره‌كانه) و سه‌رۆكه‌كه‌ی (نوری مالیكی)یه، خه‌ریكی پێكهێنانی حكومه‌ته! په‌رله‌مانه‌كه‌یش كه ده‌بوو (خه‌ریكی پێكهێنانی حكومه‌ت بووایه) په‌رله‌مانتاره‌كانی گوێ له‌مشتی پارته‌كانیانن و بێ موبالاتن له‌وه‌ی دانیشتن ئه‌نجام بده‌ن.\nئه‌مڕۆ (210) ڕۆژ تێده‌په‌ڕێت و په‌رله‌مانتاره‌كان (18) خوله‌ك دانیشتوون، كه هه‌ر ڕۆژێك ته‌نانه‌ت (خوله‌كێك)یشی به‌رناكه‌وێت، به‌ڵام هه‌ریه‌كێكیان نزیكه‌ی (30.000$) دۆلاریان وه‌رگرتووه!\nدروشمه‌كانی هه‌ڵبژاردن له‌كوێن؟ كوانێ (عیراقمان موسته‌قبه‌لمانه) و (عیراق هی هه‌موومانه) و (نوێبوونه‌وه) و (مسۆگه‌ركردنی ئاینده) و....هتد.\nڕۆژنامه‌نووسه‌كانی عیراق به (پێموایه) هه‌موو شتێكیان بڕیوه‌ته‌وه و سیاسیه‌كانیش به (لیژنه و كۆبوونه‌وه‌ی سێ قۆڵی و چوار قۆڵی و داوه‌تكاری) شتێكیان نه‌هێشتۆته‌وه.\nله‌عیراقدا هه‌میشه جوڵه هه‌یه، به‌ڵام ئاراسته‌یه‌ك نییه و ئامانجێك بوونی نییه.\nله عیراقدا دیموكراسی له گوتار و كۆبوونه‌وه و ڕاگه‌یاندنی پارته سیاسییه‌كاندا بوونی هه‌یه، به‌ڵام له واقیعدا ئه‌مه خه‌یاڵێكی پڵاوه.


كارۆخ عوسمان: هؤشيار زيبارى (چڵێسی گەندەڵی) چی كردبوو تا دەری بكەن؟ – WTARIKURD\nوەزیری فاشلی نەخوێندەوارو ھەمیشە سەرخۆش. یاری بەچارەنوسی مێللەتێكەوە كردووە. (ئەم دێرەی سەرەوە قسەی ئیعلامی عێڕاقی)ـە.\nلەژێرناوی (ئێمە بەھێزترین وڵاتین) ڕۆژانە خەرجی كڕینی گوڵی سروشتی بایی (٥) ملیۆن دیناربووە، ئەم پارەیە لەسەر حسابی حكومەت تەرخان دەكراو ڕادەكێشرا، بەڵام گوڵەكان لەكوێن؟ كەس نازانێ. خۆ ئەگەر ڕاست بوایەو ڕۆژانە ئەم ھەموو گوڵەی كڕی بێت ئێستا بەغداد گوڵستان بوو.!\nلەكاتی لێپێچینەوە لەگەڵیدا بەشڵەژاوی، خۆی لەوڵامدانەوەی پرسیارەكان دەدزیەوە، چونكە فێری دزی و گزی ببوو. ئایا دەچێتە عەقڵ: نەسریەی مانگانەی (50) ملیۆن دیناری ھەبێت؟ بێ ئەوەی ھیچ شتێكی كرداری دیار بێت پارەكە ڕاكێشراوە. بۆ ئەم سێ ساڵەی كە وەزیری دارایی بوو، دەكاتە: یەك ملیارو 800 ملیۆن دینار. تەنھا نەسریەكەی جەنابی وشیار زێباری.\nئایا دەچێتە عەقڵ: 586 كەسی لەھەرێم بەگرێبەست دامەزراندبێت لەسەر وەزارەتی دارایی عێڕاق بە موچەی 950 ھەزار دینار. ئەو كەسانەش لەھەرێمەوە بۆ بەغداد ساڵانە یەك ملیارو نیو دینار تێچووی ھاتووچۆكردیان بووبێت لەسەر خەرجی وەزارەت. ئینجا سەیركەن، لەحسەی وەزارەتی دارایی حكومەتی ناوەند كارمەندەكانی نیشتەجێی ھەرێم لە 25 كەس تێپەڕناكەن. كەواتە موچەی 561 كەسی وەھمی لەگەڵ خەرجی ھاتوچۆكردنیان چۆتە گیرفانی جەنابی وشیار زێباری. كە بۆ ھەر سێ ساڵەكە موچەكەیان دەكاتە: 19 ملیارو 186 ملیۆن و 200 ھەزار دینار. خەرجی ھاتوچۆكردنیشیان دەكاتە: یەك ملیارو 436 ملیۆن دینار. كەواتە لەدامەزراندنی گرێبەستە وەھمیەكان جەنابی وشیار زێباری 20 ملیارو 622 ملیۆن و 200 ھەزار دیناری لەخەزێنەی گشتی حكومەتی ناوەندی عێڕاق دزیوە.\nئایا دەچێتە عەقڵ: خەرجی بەنزینی 43 سەیارەی ڕاگیراو لەھەرێمەی كوردستان لەسەر وەزارەتی دارایی حكومەتی مەركەزی بووبێت؟ ئاخر 43 سەیارە بۆچی؟ كەچی نەبوون.\nئەگەر خەرجی مانگانەی یەك سەیارە بەلای كەمەوە 250 ھەزار دینار بووبێت. خەرجی سێ ساڵی ھەر 43 سەیارەكە دەكاتە: 387 ملیۆن دینار. كە بەڕاگیراوی ئەم پارەیان بۆ جەنابی وشیار زێباری پەیداكردووە. جگە لەوەش ئەگەر ھەریەك لەو سەیارانە نرخی كڕینیان بەتێكڕا 30 ملیۆن دینار بووبێت كە بۆ سەیارەی وەزاڕەت زۆر كەمە، كۆی گشتی دەكاتە: یەك ملیارو 290 ملیۆن دینار. سەیركەن، زێباریەكی پارتی ئەم ھەموو پارەیەی تەنھا بەناوی سەیارەوە لەم عێڕاق و عێڕاقیانە دزیوە.\nئایا دەچێتە عەقڵ: لەھەولێر لەسەر بودجەی وەزارەتی دارایی حكومەتی مەركەزی خانوێك بە بڕی 188 ملیۆن دینار، ساڵانە بەكرێ گیرابێت بۆ فەرمانبەرو میوانەكانی جەنابی وەزیر؟\nكە بۆ ھەر سێ ساڵەكە دەكاتە: 564 ملیۆن دینار، بێ ئەوەی ھیچ كەسێ بەناوی وەزارەتی دارایی حكومەتی مەركەزی عێڕاق چووبێتە ناو ئەو خانوە. وە خانوەكەش موڵكی تایبەتی خودی وەزیری دارایی (وشیار زێباری) بێت. ھەر لەم خانوە بەكرێگیراوەدا ساڵانە بڕی 50 ملیۆن دینار تەرخانكراوە بۆ خەرجی چاك كردنەوەو پاك كردنەوەی مەلەوانگەكەی. ئەویش ھەر سێ ساڵەكە دەكاتە: 150 ملیۆن دینار. مەلەوانگەیەك كەجگە لەچڵێسی گەندەڵی جەنابی (وشیار زێباری) و 561 ئینسانی وەھمی بێ جەستەو ڕوح ھیچ كەسیتر خۆی تێھەڵنەھێنابێت، ئەم ھەموو خەرجیەی بۆ چیە؟ واتا جەنابی وەزیر (وشیار زێباری) تەنھا لەو خانوەی كە بەناوی كرێوە لەسەر وەزارەتی دارایی حسابی كردووە (714) ملیۆن دیناری لەخەزینەی گشتی حكومەتی مەركەزی دزیوە.\nئایا دەچێتە عەقڵ: بۆ بەرپرسی پاسەوانەكان و سكرتێری یەكەمی دیوانی وەزارەت و ھەندێ كەسیتر بەبڕی 1300 دۆلاری مانگانە خانوویان بۆ بەكرێ بگرێت؟\nدەكاتە: یەك ملیۆن و 625 ھەزار دینار. گریمان بەھەموویان تەنھا 20 كەس بوون. بڕی پارەی تێچوو بۆ سێ ساڵی ئەم 20 كەسە دەكاتە: یەك ملیارو 170 ملیۆن دینار. ئاخر خۆ كۆشكی سندیبادیان بەكرێ نەگرتووە، ئەم ھەموو پارەیە بۆچیە؟\nئایا دەچێتە عەقڵ: فڕۆكە بەكرێ گیرابێت بە 112 ملیۆن و 500 ھەزار دینار؟ تەنھا بۆ ئامادەبوون لە كۆنفڕانسێك كە ھیچ پەیوەندی بەوەزیری داراییەوە نەبووە، بەڵكو كۆنفڕانسەكە پەیوەست بووە بەوەزیری بەرگری، ئینجا نەسریەی ھەریەكێك لەبەشداربوانی گەشتەكەش 5 ملیۆن دینار بووبێت.\nئایا دەچێتە عەقڵ: ئەو ھەموو پارەیە خەرجی وەزیرێك بووبێت و خەڵكی ئەم وڵاتەش خەمی بژێوی ڕۆژانەیان بێت. ئەم ھەموو پارەیە خەرجی یەك كەس بێت و خەڵكی ئەم وڵاتەش خەمی چەند لیترێك ئاوی پاكی خواردنەوەو 10 كاتژمێر كارەبای نیشتمانی بێت.\nئەرێ ئەوە چ جۆرە وەزیرێك بووە تا خەڵك شانازی پێوە كات؟ ئەیا ئەمە وەزیری خزمەتگوزاری بووە یان وەزیر لەپێستی چڵێسی گەندەڵی؟\nبەلای خەڵكەوە ئاساییە وەزیر لەوانیتر زیاتری ھەبێت و خوشتر بژی، بەڵام نەك بەمجۆرە كە خەزێنەی وڵات ھەڵ لوشێت. كەچی ھەر ئەم جەنابی وەزیرە كرابووە سەرۆكی لیژنەی ڕێفەراندومی دروستكردنی دەوڵەت، ئاخر دزێكی چڵێس دەبێ چ دەوڵەتێك بونیاد بنێت؟ ئەویتر با بۆ خوێنەر بێت و خۆی ھەڵوەستەی لەسەر بكات.


ANF | هۆرام: ڕابەر ئۆجالان ئیرادەو نەتەوەو کوردی و نەتەوە چێردەسەکان\nپلاتفۆرموو هۆرام-ی بە بۆنەو ٤ ئاپریڵی رۆو جە ئەدابییەو ڕابەو ئۆجالانی و ئەرەمەڕزنای پژاک-ی پیرۆزبایی وێش یاونان و ڕابەر ئۆجالانی بە ئیرادەو نەتەوەو کوردی و نەتەوە چێردەسەکان بەنامێ کەردەن.\nیه‌كشه‌ممه, 4 Apr 2021, 13:45\nڕاوەبەری پلاتفۆرموو هۆرام-ی بە بۆنەو ٤ ئاپریڵ (نیسان) /١٥و نەورۆزی رۆو جە ئەدابییەو ڕابەو ئۆجالانی و ئەرەمەڕزنای پژاک-ی پیرۆزبایی وێش یاونان و ئاشکراش کەردەن: ڕابەر ئۆجالان ئیرادەو نەتەوەو کوردی و نەتەوە چێردەسەکان و پژاک دینامیک و هۆرسوورنەرو خەباتوو وەرکەوتوو کوردستانیەن.\nبەیانامەو پلاتفۆرموو هۆرام-ی بە بۆنەو ٤ ئاپریڵی /١٥ نەورۆزی رۆو جە ئەدابییەو ڕابەو ئۆجالانی و ئەرەمەڕزنای پارتوو ژیواو ئازادو کوردستانی– پژاک:\nڕۆو جە ئەدابیەو ڕابەر ئۆجالانی ( ئاپۆ ) ڕۆو بەرکەوتوو ڕۆشنائین جە ویەردێوە پەر جە تاریکی و چێردەسەیی نەتەوەو کوردی . جە ڕوێ پسۆ ٤-٤-١٩٤٨ کەسایەتی ئاشتیواز و ڕابەرێ جە ئەدێ بی کە ئارۆ جە دماو ٧٢ ساڵا بە ویر و پەێ لواکاش ، نەتەوەو کوردی و نەتەوە چێردەسەکا جیهانی بە هیواو و ئۆمێدێ زیاتەر پەێ یاوای بە ئازادی تێکۆشانشا درێژە مدا .\n٤خەباتوو و تێکۆشانوو رێکوزەیە جیاوازاەکا کوردستانی و نەتەوەکا تەری کە فەڵسەفەو ڕابەر ئۆجەڵانیشا پسۆ فەلسەفەو یاوای بە ئازادی هۆرچنیەن . راسی ٤ ئاپریڵی پسۆ ڕوێ پرشنگدار جە تاریخوو سەردەمەو کوردستانی و وەرکەوتوو دڵێراسەیش زیاتەر بەر وست . بە جۆرێ کە تاومێ واچمێ جە ئەدا بیەو فەڵسەفێوە . نەخشە ڕێوە و هیواو ئۆمێدێ بێ پەێ ئا کەس و لایانا کە تەسلێمی زۆڵم و ستەم و سیستمە مڵهۆرەکا بییەبینێ .\nپسۆ پڵاتفۆرموو هۆرام-ی سەڕەڕاو مۆبارەک کەردەو ئی ڕوەیە جە ئەرمەرزنەروو سیستموو کۆنفدرالیسمی دیموکراتیکی ، ڕابە ئۆجەڵان ، سۆز و پەیمان چەنی ئارمانەکاش تا یاوای بە ئازادی و یەکسانی تازە کەرمێوە . جە باور بیەی بە وێما و ئێستەیۆ ڕا چارەکا پارێزنای وێما و یاوای بە ژیوایە ئازاد ، وێما بە قەرزارێ فەڵسەفەو و کۆشیا و مدڕامانوو ڕابەر ئۆجەڵانی زانمێ .\nیاگێ وێشەنە کە هام وەخت ١٧ هەمین ساڵرۆ ئەرەمەرزنایرەو پارتوو ژیواو ئازادو کوردستانی (پژاک ) پسۆ دینامیک و هۆرسوورناو خەباتوو وەرکەوتوو کوردستانی جە خانەوادەو شەهیدا ، گریڵایا ڕاو ئازادی ، ڕابەر ئۆجەڵانی و گەلەکەیما مۆبارەکبایی کەرمێ . پژاک ئا وەرەتاوەنە کە ڕابەر ئاپۆ بە هێزو و هیواو گەڵا ئێرانیش شێمانە کەردەن .\n٧٤ ساڵێ دمای جەداردای پێشەوا قازی و کۆماری، کورد ئەزموونش هۆرگێرتەن


كۆمەڵە: پشتگیری خۆمان بۆ حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران دەردەبڕین\nیەک شەممە, 24. 5. 2015\tكۆمەڵە\nلە ماوەی دوو حەوتووی رابردوودا ژمارەیەك لە پێشمەرگەكانی حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران بە پێی هەواڵەكان لە ناوچەكانی خنێره و كێلەشین جێگیر ببوون. پاش جێگیربوونیان هەروەك لە زمان رێبەرانی حدكاوە بە میدیاكان راگەیەندرا لە لایەن هێزەكانی پ كاكاوە پێیان رادەگەیەندرێ كە پێویستە لەو ناوچەیە نەمێنن و لە هەمان كاتدا بە ئیجازەی پ ك ك لەوسنورانە هاتووچۆ بكەن. هەر بۆیە بۆ سەپاندنی داواكەیان دەكەونە گەمارۆدانی هێزەكەی حیزبی دیموكرات و پاش چەند رۆژ وتوویژی ناراستەوخۆی هەر دوولایەن بە داخەوە بەرەبەیانی ئەمڕۆ گریلاكانی پ ك ك هێرش دەكەنە سەر پێشمەرگەكانی حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران و لە ئاكامدا دوو پێشمەرگە شەهێد دەبێ و چەند پێشمەرگەیتریش بریندار دەبن.\nئێمە ئەم كردەوەی پ ك ك مەحكووم دەكەین و هەروەها پشتگیری خۆمان بۆ حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران دەردەبڕین. بە پێویستی دەزانین جارێكیتر رایبەگەیەنین چالاكی و هەڵسوڕان لە سەر خاكی كوردستانی رۆژهەڵات بە مافی رەواو بێ ئەملاولای حیزبەكانی رۆژهەلات دەزانین. ساڵانێكە ئێمە بە دروست سەبارەت بە مەترسیەكانی سیاسەتی دەستێوەردانی نابەرپرسانەی پ ك ك لە پارچەكانیتری كوردستان بە تایبەتی لە كوردستانی رۆژهەلات هوشداریمان داوەو رای گشتیمان لە زیانەكانی ئاگادار كردوەتەوە.\nهەر لێرەشەوە سەرەخۆشی و هاوخەمی خۆمان بۆ حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران و بنەماڵەی شەهیدەكان دەردەبڕین و هیوای چاكبوونەوە بۆ بریندارەكانیش دەخوازین.\nجاری خوێندراوه: 2298


ئیتلاعاتی سپای مەریوان مامۆستایەکی ئایینیی بانگهێشت کرد\n11:24 - 14 رەزبەر 2720\nڕۆژی یەکشەممە ١٣ی ڕەزبەر، مامۆستایەکی ئایینیی کورد بە ناوی "مامۆستا شێخ محەممەد ئیبراهیمی" خەڵکی مەریوان، بانگهێشتی ئیدارەی ئیتلاعاتی سپای پاسداران لەو شارە کرا و لێپرسینەوەی لەگەڵ کرا.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، هێزە ئەمنییەتییەکان پاش هەڕەشەکردن لەو مامۆستا کوردە بە ناوبراویان ڕاگەیاندووە کە دۆسیەکەی بۆ داسەپاندنی حوکم، ڕەوانەی دادگای تایبەتی ڕووحانییەتی هەمدان دەکەن.\nئەو سەرچاوەیە هەروەها وتی: "هێزە ئەمنییەتییەکان ئەو مامۆستایەیان بە تۆمەتی پڕوپاگەندە دژی نیزام و بێڕێزی بە بەرپرسانی حکوومەتی تۆمەتبار کردووە".\nمامۆستا شێخ محەممەد ئیبراهیمی، پاش سێ کاتژمێر لێپرسینەوە لەلایەن هێزە ئەمنییەتییەکانەوە ئازاد کرابوو. هەروەها ماوەیەک پێش ماڵی ئەو مامۆستا کوردە لە مەریوان لەلایەن کەسانێکی نەناسراوەوە ئاگری تێبەردرابوو.\nلە ساڵی ١٣٦٩ی هەتاوی هەتا ئێستا ئەو مامۆستایە چوار جار لەلایەن هێزە ئەمنییەتییەکانەوە بانگهێشت و دەسبەسەر کراوە و لەلایەن دادگای تایبەتی ڕووحانییەتی هەمەدانەوە بە سزای نەختی مەحکووم کراوە.


لە سوید بنکەی زانیاری لەدژی ئەندامگیریی داعش دادەمەزرێت - Radio Sweden Kurdish - Radyoya Swêdê - ڕادیۆی سوید | Sveriges Radio\nلە سوید بنکەی زانیاری لەدژی ئەندامگیریی داعش دادەمەزرێت\nبڵاو کرایه‌وه torsdag 26 november 2015 kl 09.52\n"لەماوەی بەهاری داهاتوودا دەرئەنجامەکان دەبینین"\nمۆنا سالین - wêne: Åsa Stöckel/Sveriges Radio\nدوای ماوەیەکی زۆر کارکردن لەدژی توندڕەوی، ڕێکخەری نەتەوەیی لەدژی توندڕەوی، مۆنا سالین ئەمڕۆ بەرنامەیەک بۆ ڕێگریکردن لە ئەندامگیریی گرووپی تیرۆریستیی داعش پێشکەش دەکات.\nسالین دەڵێ ئەوەی کە ئێستا بڕیارمان لەسەر داوە ئاشکرایە، ئەم چوار کۆمۆنە دەستپێشخەری دەکەن و هەمو لایەن دەتوانن پێداچوونەوە و تاقیکردنەوە ئەنجام بدات. وە ئەوەش گرینگە کە بەڕوونی دیاربیت کە کێ بەرپرسی چ بەشێکە و ئەمەش دەبێ بۆ دەرەوە ڕابگەێندرێت.\nلە مانگی یانواری دا کۆمۆنەکانی یۆتۆبۆری، ئوێرێبرو، بۆرلێنگێ و ستۆکهۆڵم ئەم بنکانەی زانایریی دادەمەزرێنن. وە مەبەستی سەرەکی، وەکی مۆنا سالین باسی دەکات، باشتر ڕێکخستنی کاری کۆمۆنەکان لەدژی توندڕەویدایە. کە بنکەیەکی دیاریکراو بۆ ئەو دایکوباوکانە هەبێت کە هانا بۆ کۆمۆن دەهێنن تا هاوکاریان بکەن منداڵەکانیان لە توندڕەوی دوربکەنەوە. جیا لە دایکوباوکان ئەم بنکانە بۆ ئەو کەسانەش ئاوەڵایە کە بۆخۆیان توشی توندڕەوی بوونەوە و دەیانەوێ لێ دوورببنەوە و هاوکاریان پێویستە.\nمۆنا سالین هەروەها باسی ئەوە دەکات کە ئەم بنکانەی زانیاریی بەشێوازی وەها لە دانمارک و هۆلەن هەن و لەوێوە ئەم شێوە کارکردنە گەیشتۆتە سوید. لە ئۆرهوس، لە دانمارک، پۆلیس، خزمەتگوزاریی کۆمەڵایەتیی، فێرگەکان و کۆمەڵەکانی ئیسلامی لەدژی توندڕەوی و بەرگریکردن لە توندڕەوی دا پێکڕا کاردەکەن. وە ئەم مۆدێلەیە کە مۆنا سالین بۆ سوید هێناوە و بەپیی ئەم مۆدێلە کار دەکەن.\nبەلام ئەم بنکانەی زانیاریی تەنها بۆ بەگرییکردن لە توندڕەویی ئیسلامی نییە، بەڵکو بۆ بەگریکردن لە هەموو شیوەیەکی توندڕەوییە. وە لەگوێن مۆنا سالینەوە بەپێی کارییان تەنها چاوەڕوانی هێنانی هانای خەڵک نییە. بەڵکو چالاکانە کاری بەگریی دەکەن.\nسالین دەڵێ من وەهای دەبین کە کاری ئەم بنکانەی زانیاریی چالاکانە دەکرێت. هەم لەبوواری ئەوەی کە بەخێرا وەڵامی باکودایکانی نیگەران، کە پێوەندی دەگرن، بدەنەوە، هەم ئەوەی کە کەسێک کە دەیەوێ جوڵانەوەیەکی نازیستی یا داعش بەجێبهێڵێت بەخێرا هاوکاریان بکرێت. بەڵام هاوکات هیوادارم کە ئەم بنکانە کاریگەریان لەسەر ڕا و بیروبۆچون لە نکۆمۆنەکان هەبێت، هاوکاری ڕێکخراوەکانی لاوان بکەن، وانە دەربارەی ڕەوشی سوریا بگرن، وە هەروەها تیشک بخەنە سەر توندڕەویی ڕاستگۆ لە ئەوروپا.\nسالین هەروەها دەڵێ من وشەی "زانیاریی"ـم هەڵبژاردووە چونکە من لەوە دەترسم کە بەشیکی زۆر لە کارکردنی لەگەڵ ئەم پرسانە لەسەر بنەمای پێداوەرییە و بەشیکی زۆر کەمی زانیارییە. زانیاریی زۆر هەیە کە کەسانێکی زۆرتر دەبێ وەریگرن. بۆیە من هیوادارم ئەم بنکانە ڕوویان لەدەرەوەش بیت و هەر چاوەڕوانی پێوەندیگرتنی خەڵک نەبن.\nوە سەبارەت بەوەی کە ئایە کەی کارتێکردن و دەرئەنجامی ئەم بنکانە دیاردەبیت مۆنا سالین بە بەشی کوردی ڕادیۆی سوید دەڵێ پێموایە کە لەئیستاوە دەرئەنجامەکان دیارن، چونکە بەشێکی زۆر لە کۆمۆنەکان لەئێستاوە بەم شیوە کار دەکەن. بەڵام هیوادارم لەماوەی بەهاری داهاتوودا، لەمانگی فێبرواری یان مارس دا کۆمۆنەکان دەرئەنجامەکان ببینن.


چــۆن كــۆمــپــانــیــای یــوتـیـوب پــارە بــەڤــیــدیــۆ پــەیــدا دەكــات؟\n28/07/2019 746 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nكۆمپانیای یوتیوبی ئەمریكی لەساڵی ٢٠١٧ بەهۆی بازاڕكردن‌و ڕیكلامكردنەوە ٩ بلیۆن دۆلاری قازانجكردووە.\nیوتوب لەڕێگەی ڕیكلامەكان لەكاتی تەماشاكردنی ڤیدۆكان لەلایەن خەڵكییەوە پارەی دەست دەكەوێت.\nلەو چوارچێوەیە كۆمانیاكانی ریكلام كردن پارە دەدەن بە گۆگڵ لەیەك كلیكردن دا لە هەر ریكلامێك، كە هەیانە، ٥٠ دۆلاەر لەسەر كۆمپانیاكە دەكەوێت.\nیۆتوب دوو جۆر ڕیكلامكردن، یاخود پەخش كردنی هەیە، كە ناسراون بە TrueView .یەكەمیان كاتێك دەبێت، كە تەماشاكەری ڤیدیۆكە تەنیا بۆی هەیە پێنج چركە سەیری ڕیكلامەكە بكات و پاشان لای بەرێت.\nهەروەها كۆمپانیاكە تەنیا لەو كاتەدا بۆی هەیە پارە بدات، كە ڕیكلامەكە ٣٠ چركە تەماشا بكرێت، جۆرەكەی دیكەشیان كاتێك دەبێت ڕیكلامەكە لە پاڵ لیستی ڤیدیۆكانی دیكەدا دەردەكوێت‌و تەنیا كاتێك پارە هەژمار دەكڕیت بەكارهێنەر كلیكی لەسەر بكات.\nئەو جۆرە رێكلامكردنانە بەشێك نییە لە ڕێگەكانی یوتوب، بەڵكو وێبسایتی گۆگڵ هەستاوە بەمە، لە داهاتشوودا گۆگڵ بیرۆكەی هەیە بۆ یوتوب ، كە كاتێك بەكارهێنەر دەتوانێت ڕیكلام نەبینیت كاتێك مانگانە بڕێك پارە بدات و هیچ بێزار كەرییەكی توش نەبێت، ئەویش بە پێدانی ٩.٩٩ دۆلاری مانگانە.


ڕێ‌وڕەسمی "بێڵندانە" لە مەهاباد بەڕێوەچوو\nتاريخ: ۱۳۹۶ جمعه ۱۱ اسفند ساعت ۲۲:۰ بازدید: 1242 نظرات: 2 کد مطلب: 5202\nبە ئامادەبوونی کۆمەڵێکی بەرچاو؛\nبە پێی هەواڵی پێگەی هەواڵیی هاژە، ڕۆژی هەینی ١١ی ڕەشەممەی ٩٦، ڕێ‌وڕەسمی "بێڵندانە" بە ئامادەبوونی کۆمەڵێکی بەرچاو لە لایەنگرانی فەرهەنگ و کولتوری کوردەواری، لە ئاوایی سەهۆڵانی سەر بە شاری مەهاباد بەڕێوەچوو.\nبەرپرسی لێژنەی یارییە خۆماڵی و ناوچەییەکانی مەهاباد لە وت‌ووێژ لەگەڵ هەواڵنێری هاژە سەبارەت بە چۆنیەتی بەڕێوەچوونی ئەم ڕێ‌وڕەسمە گوتی: لەم ڕێ‌وڕەسمەدا بە فەرمانی پیری ژیر( بەساڵاچووترین پیاوی دێ) ئاگر دەکرێتەوە. لە ناو ئاگرەکەدا ئەستۆندەگێک چەقیوە و لە دەور و بەری ئاورەکەدا چوار دار چەقێندراون کە هەرکامەیان گۆشت ( بە نیشانەی زاو و زێ)، دانەوێڵە (بە نیشانەی وەرزێری)، ئاو (بە نیشانەی تەڕەساڵی) و مازوو (بە نیشانەی بەر و بووی شاخی) پێ هەڵواسراوە. ئەستۆندەگەکە دوای سووتان بۆ لای هەر کام لەم دارانەدا بەلادابێ، ساڵی داهاتوو فراوانی یەکیک لەمانە دەبێ.\nیوونس ڕەسووڵی هەروەها گووتی: بۆ چوارەمین ساڵە ڕێ‌وڕەسمی "بێڵندانە" لە ناوچە جیاجیاکانی مەهاباد بەڕێوە دەچێ و تەواوی حەولمان ئەوەیە کە بتوانین ئەم ڕێ‌وڕەسمە کۆنە کوردەوارییە بە بەرەی نوێ بناسێنین و بەم چەشنە زیندووی ڕاگرین.\nلە کۆتایی‌دا بە ناوی لێژنەی یارییە خۆماڵی و ناوچەییەکان ڕێز لە بەشداربووانی ڕێ‌وڕەسمەکە گیرا.\nبرچسب ها: لێژنەی یارییە خۆماڵی و ناوچەییەکانی مەهاباد , بێڵندانە , پێگەی هەواڵیی هاژە, سەهۆڵان, عادڵ کەریمی, مەهاباد, هاژە, یوونس ڕەسووڵی\nشه مال عیسوی ۱۳۹۶/۱۲/۱۱\nبه راستی زورجوانه بژی\nزورجوانه انشالله همو ساله بردوام به


سەرکردەی ئاگر و خوێن؛ فوئاد مستەفا سوڵتانی.\nفوئاد مستەفا سوڵتانی، ساڵی ١٩٤٩ لە گوندی 'ئاڵمانە'ی سەر بە شارستانی مەریوان چاوی بە ژیان هەڵهێناوە، دوای تەواوکردنی قۆناغەکانی سەرەتایی، ناوەندی و ئامادەیی، ساڵی ١٩٦٦ لە بەشی پیشەسازی زانکۆی ئاریامیهری تاران درێژە بە خوێندن دەدات. لە کاتی خوێندنی زانکۆدا، ئاشنایەتی لەگەڵ ژمارەیەک ڕۆشنبیری چەپ و سۆسیالیست پەیدا دەکات و لە ساڵی ١٩٦٩دا ڕێکخراوێکی سیاسی دادەمەزرێنێت کە بڕوای بە دادپەروەری کۆمەڵایەتی و یەکسانی ژن و پیاو دەبێت و پاشان بە "کۆمەڵە" ناسرا.\nئەندامانی ڕێکخراوەکە بەهۆی دڕندایەتی دەزگای ساواکەوە بۆ ماوەی ٩ ساڵ دەست بە خەباتی نهێنی دەکەن و بڵاوکراوەیەک لە سەرتاسەری ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا بە ناوی "شەونامە" دەردەکەن کە وێڕای لە قاودانی جینایەتەکانی ڕژێمی پەهلەوەی، ئاستی هوشیاری کۆمەڵگا و بە تایبەت زەحمەتکێشانیش پێش دەخەن، ئەوەش بوویە هۆی ئەوەی کە لەو ماوەیەدا بڕوای جەماوەری بە دەست بهێنن.\nکاک فوئاد دوای تەواکردنی زانکۆ، وەک ئەندازیاری کارەبا لە شاری مەریوان دەستبەکار دەبێت و لە کاتی کارکردنیدا بە هەموو هێزیەوە لەدژی گەندەڵکاران دەوەستێتەوە. ئەو هەڵوێستەش جێگای قبوڵکردنی دەزگای بەدناوی ساواک نابێت، هەر بۆیە بۆ شاری بروجێرد دوور دەخرێتەوە و پاشان لە ئەنیستیتۆی هونەرستانی شاری سنە وەک مامۆستا دەستبەکار دەبێت و بە دەم کاریشەوە درێژە بە کاری ڕێکخستنی دەدات.\nتا سەرەنجام لەلایەن دەزگای ساواکەوە دەگیرێت، ماوەیەک لە گرتوخانەی کۆمیتەی هاوبەشی شاری تاران زیندانی دەکرێت، پاشان بۆ گرتوخانەی قەسری تاران دەگوێزرێتەوە و ماوەی ٣ ساڵ لە گرتوخانەی قەسری تاران دەمێنێتەوە.\nکاک فوئاد لە زیندانیش دەستبەرداری خەباتی شۆڕشگێڕی نابێت و لە دژی زوڵم و زۆرداری بەرپرسانی زیندان دەست بە مانگرتن لە خواردن دەکات، بەو هەڵوێستە شۆڕشگێڕییەش کاربەدەستانی زیندان ناچار دەکات بۆ بەندی زیندانیە ئاساییەکان بیگوازنەوە. کاک فوئاد بەندی زیندانییە ئاساییەکان دەکاتە مەیدانی خەبات و بە بەردەوامی تێکەڵ بە گیراوان دەبێت و کاریگەری زۆریان لەسەر دادەنێت.\nلە کاتی سەردانیکردنی خاچی سووری نێودەوڵەتی بۆ گرتوخانەکان، چاویان بە کاک فوئاد دەکەوێت و لەسەر داواکاری خۆی بۆ زیندانی شاری سنەی دەگوازنەوە.\nکاک فوئاد لە زیندانی شاری سنەش لەگەڵ ژمارەیەک هاوخەباتیدا بۆ ماوەی ٢٤ ڕۆژ مان لە خواردن دەگرن و ئەو مانگرتنەش دەنگدانەوەی زۆری لە دەرەوەی زیندان دەبێت.\nلە کاتی شۆڕشی گەلانی ئێراندا، کاک فوئاد لە پایزی ساڵی ١٩٧٨دا (واتە دوای ٤ ساڵ مانەوە لە زیندان) ئازاد دەبێت و گەڕایەوە زێدی خۆی لە گوندی ئاڵمانە و لەلایەن جەماوەرەوە بە گەرمی پێشوازی لێکرا.\nکاک فوئاد وەک ڕێبەرێکی سۆسیالیستی ڕۆڵێکی گرنگ لە ڕێکخستنی جەماوەردا دەگێڕێت و بە دامەزراندنی "یەکێتی جوتیاران"، هانی جەماوەر دەدات کە لە دژی ڕژێمی پادشایەتی و زوڵم و زۆرداری ئاغا و دەرەبەگەکان بوەستنەوە. هەروەها لە شارەکانیش کۆمەڵەی بەرگری لە ماف و ئازادیەکانی خەڵکی دامەزراند و بناغەی خەباتی مەدەنی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان داڕشت.\nدوای ٩ ساڵ لە خەباتی نهێنی، لە ٢٦ی ڕێبەندانی ساڵی ١٩٧٩دا ڕێکخراوەکەیان بە پێشەنگی کاک فەئاد لە شاری سەقز جاڕی خەباتی ئاشکرایی بە ناوی "کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران" دەدات و شاری مەریوان وەک ناوەندی خەباتی جەماوەری دەستنیشان دەکرێت.\nدوای ڕوخاندنی ڕژێمی پادشایەتی و بە دەستەوەگرتنی دەسەڵات لەلایەن ڕژێمی خومەینیەوە، گەلی کورد پێداگر بوون لەسەر بە دەستهێنانی مافە زەوتکراوەکانیان، بەڵام ڕژێمی خومەنیش دڕندانەتر لە ڕژێمی پەهلەوی دژ بە خواستەکانی گەلی کورد وەستایەوە.\nلە ماوەی ٢ مانگدا واتە لە ٢٣ی پوشپەڕەوە هەتا ٩ی خەرمانانی ساڵی ١٩٧٩، بە ڕابەری کاک فوئاد گرنگترین ڕووداوەکان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان تۆمار کران، یەکێک لەو ڕووداوانەش کۆچی دانیشتوانی شاری مەریوان بوو کە لە ڕۆژانی ٢٠ و ٢١ی ئابدا بەرەو کەمپی "کانی میران" دەستیپێکرد و ئەو کۆچەش گەورەترین خەباتی مەدەنی ئەو کاتەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بوو لە دژی داگیرکاری، کەمپەکە بوویە ناوەندێکی خەباتی شۆڕشگێرانە و دەنگدانەوەیەکی گەورەی لە ئێران و جیهاندا لێکەوتەوە. بۆ پشتیوانیکردن لەو خەباتە مەدەنییەش، هەزاران هاوڵاتی لە شارە جیاوازەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستانەوە ڕێپێوانی جەماوەرییان بەرەو شاری مەریوان ئەنجامدا.\nبەڵام ڕژێمی کۆماری ئسلامی ئێران بە دەرکردنی فتوای جیهادی خومەینی لە دژی گەلی کورد، وەڵامی ئەو خەباتە مەدەنییەیان دایەوە و ئاگر و ئاسنیان بەسەر خەڵکی زەحمەتکێشی کوردستاندا باراند. لە بەرامبەردا کاک فوئادیش بڕیاری بەرخۆدانیدا و بەو شێوەیەش خەباتی سیاسی و مەدەنی خەڵکی کوردستان کەوتە قۆناغێکی نوێوە. لە ئەنجامی ئەو بڕیارەی کاک فوئادا، هەزاران گەنجی کورد چەکی شۆڕشگێڕییان لە شان کرد و بۆ یەکەمین جار لە مێژووی ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا ژنان شان بە شانی پیاوان کەوتنە خەباتی چەکداریەوە.\nدوای ئەوەی ڕژێمی خومەینی دەستی بە قەتڵوعامی گەلی کورد کرد و لەوانەش ٩ شۆڕشگێڕی خەڵکی شاری مەریوان کە دوانیان بە ناوەکانی "حسەین و ئەمین" برای کاک فوئاد بوون گولەباران کران. بە بیستنی ئەو هەواڵە، کاک فوئاد لە شاری "بانە"وە بەرەو مەریوان دەگەڕێتەوە، بەڵام بەهۆی پێوستبوونی کاری ڕێکخستنی و ڕێگریکردن لە وەحشیگەری کۆماری ئیسلامی و هەوڵدان بۆ هاوخەباتی پارت و لایەنە کوردیەکان، بەشداری لە پرسەی دوو براکەیدا ناکات و جارێکی دیکە بەرەو شاری بانە دەگەڕێتەوە.\nلێ ئەفسوس، لە کاتی گەڕانەوەی بەرەو شاری بانە، ڕۆژی ٣١ی ئابی ساڵی ١٩٧٩ لەسەر جادەی مەریوان-سەقز و لە نزیک گوندی "بەستان" دەکەوێتە کەمینی هێزە دژی گەلیەکانی کۆماری ئیسلامی و شەڕ و پێکدادان ذێتە ئاراوە. لەو شەڕدا کاک فوئاد و کەسێکی دیکە بە ناوی "تەهمورس ئەکبەری" کە نوێنەری چریکە فیداییەکان بوو، شەهید دەبن.\nبە شەهیدبوونی کاک فوئاد، هەم بزوتنەوەی سۆسیالیستی و هەم شۆڕشگێرانی کوردستان ڕابەرێکی گەورەیان لە دەستدا و کۆماری ئیسلامیش لە هەموو دامودەزگا ڕاگەیاندنەکانیەوە شەهیدبوونی کاک فوئادی بە دەستکەوتێکی مەزن پێناسە کرد.\nدوای شەهیدبوونی کاک فوئاد، لە زیندانی شاری تەورێزیش دوو برای دیکەی بە ناوەکانی "ماجد و ئەمجەد" لە سێدارە دران، واتە تەنها لە ماوەی دوو ساڵدا پێنج ئەندامی خێزانێک ژیانیان لە دەستدا و ناوی کاک فوئادیش بوویە وێردی سەر زاری ڕۆشنبیر، شاعیر، شۆڕشگێڕ و بە تایبەت زەحمەتکێشان.\nیەکێک لەو شاعیرانەش "شیرکۆ بێکەس"ە کە بەم شێوەیە کاک فوئاد دەلاوێنێتەوە:\nنەمری بۆ ڕۆڵەی ئاگر و خوێن کاک فوئاد مستەفا سوڵتانی.


23:19 - 18 September 2021\nهەنگاو: کۆڵبەرێکی دیکە لە سنووری سەردەشت بە تەقەی هێزە چەکدارەکانی ئێران کوژرا و بەمەش لەماوەی حەوتوویەکدا ٤ کۆڵبەر کوژراون.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، کۆتایی شەوی شەممە ٢٧ی خەرمانانی ٢٧٢١ (١٨ی سێپتامبری ٢٠٢١)، هێزە چەکدارەکانی ئێران لە سنووری دۆڵەبی سەردەشت تەقەیان لە ژمارەیەک کۆڵبەر کردووە و لە ئاکامدا کۆڵبەرێک کوژراوە.\nهەواڵنێری هەنگاو لە سەردەشت ناسنامەی ئەو کۆڵبەرەی ئومید محەمەدزاده تەمەن ٣٩ ساڵ ڕاگەیاندووە کە خەڵکی گوندی گڕوەیس و دانیشتووی شارۆچکەی ڕەبەت بووە. ئومید گوللەیەک بەر کەلکەی کەوتووە و بە هۆی خوێنڕێژی گیانی لە دەست داوە.\nئومید محەمەدزاده خێزاندار و باوکی سێ منداڵی ١٢، ٧ و ٥ ساڵانە و تەرمەکەی هێشتا لە نەخۆشخانەی شاری سەردەشت ڕاگیراوە و ڕادەستی بنەماڵەکەی نەکراوەتەوە.\nبە پشتبەستن بە ئاماری تۆمارکراو لە ناوەندی ئامار و بەڵگەنامەکانی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، لە ماوەی حەوتووی ڕابردوودا ٤ کۆڵبەر لە سنوورەکانی سەردەشت، بانە و نەوسوود گیانیان لە دەست داوە کە سێ کەسێان بە تەقەی هێزە چەکدارەکانی ئێران کوژراون.


ئه‌ندامانی میلیشیای بزووتنه‌وه‌ی بابیلۆن له وێنه‌یه‌كدا ده‌بینرێن ساڵی 2016 كه له‌سه‌ر پێگه‌ی میلیشیاكه بڵاوكراوه‌ته‌وه. سه‌ركرده‌ی میلیشیاكه، ره‌یان كلدانی، له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی دارایی ئه‌مریكاوه له 18 ته‌مموزی ئه‌مساڵدا سزادرا.\nئه‌و شیكاروانه عێراقیانه‌ی دیارونا قسه‌ی له‌گه‌ڵ كردوو‌ن ده‌ڵێن سه‌پاندنی سزاكانی ئه‌مدواییانه به‌سه‌ر سیاسی و میلیشیا عێراقیه‌كانی نزیك له ئێران ترس و پرسیاری له هه‌ندێك له ناوه‌نده‌كاندا دروستكردووه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كێ دوای ئه‌مان ده‌كرێته ئامانج.\nوه‌زاره‌تی دارایی ئه‌مریكا له 18 ته‌مموزدا سزای سه‌پاند به‌سه‌ر دوو سه‌ركرده‌ی میلیشیای عێراقی و دوو پارێزگاری پێشوودا له‌سه‌ر پێشێلكاریی مافه‌كانی مرۆڤ و گه‌نده‌ڵی.\nله‌به‌رامبه‌ردا، بانكی ناوه‌ندیی عێراق له 25 ته‌مموزدا بڕیاریدا به سڕكردنی موڵكوماڵی ئه‌و چوار كه‌سه و قه‌ده‌غه‌كردنی مامه‌ڵه داراییه‌كانیان.\nبانكه‌كه داوای له هه‌موو دامه‌زراوه داراییه‌كان كرد له عێراقدا كه بواریان بده‌ن ده‌ستیانڕابگات به هه‌ژماری بانكیی ئه‌و كه‌سانه و رێگه‌یان پێنه‌ده‌ن دۆلاری ئه‌مه‌ریكییان بكه‌وێته‌ده‌ست.\nئه‌ندامانی میلیشیای لیوای 30 لێره‌دا ده‌بینرێن له وێنه‌یه‌كی 7 ته‌مموزدا كه له‌سه‌ر پێگه‌ی میلیشیاكه بڵاوكراوه‌ته‌وه. سه‌كرده‌ی میلیشیاكه وه‌عد قه‌دۆ شه‌به‌كی تۆمه‌تی پێشێلكاریی مافه‌كانی مرۆڤی دراوه‌ته‌پاڵ له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی دارایی ئه‌مریكاوه.\nرۆژنامه‌وان زیاد سنجاری به دیارونای وت ئه‌م سزایانه وه‌ك شۆكێك وابوون له‌ناو هه‌ندێك له ناوه‌نده‌كاندا، "به‌تایبه‌تی له‌ژێر رۆشنایی زیادبوونی ده‌نگۆكاندا له‌سه‌ر هه‌ندێك كه‌سایه‌تیی دیكه كه ره‌نگه ناوه‌كانیان زیادبكرێت بۆ لیستی سزاكان."\nوتیشی پێشبینیه‌كان له‌سه‌ر ژماره‌یه‌ك ناوی دیكه كه ره‌نگه بخرێنه لیسته‌كه‌وه له خولی داهاتووی سزاكاندا له‌سه‌ر تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان باس و خواسیان له‌باره‌وه ده‌كرێت.\nهه‌روه‌ها وتی ئه‌مه نیشانه‌ی هه‌بوونی پشتگیرییه بۆ ئه‌م سزایانه له‌ناو عێراقیه‌كاندا و ئاره‌زوویان بۆ ده‌ركردنی بڕیاری هاوشێوه به‌خێرایی به‌مه‌به‌ستی رزگاركردنی وڵاته‌كه له میلیشیا و تاڵانكارانی سه‌رچاوه گشتیه‌كان بۆ هه‌تاهه‌تایه.\nوتی ئه‌و میلیشیانه‌ی باسكران له‌ڕێی كه‌ناڵه میدیاییه‌كانی نزیك له‌خۆیانه‌وه هه‌وڵده‌ده‌ن بانگه‌شه‌ی ئه‌وه بكه‌ن كه ئه‌م سزایانه كاریگه‌رییان نابێت له‌سه‌ریان، به‌ڵام به‌پێی سه‌رچاوه متمانه‌پێكراوه‌كان "زۆر نیگه‌ران و وریان به‌رامبه‌ر به هه‌ر بڕیارێكی دوای ئه‌مه".\nسزاكان له‌سه‌ر كۆمپانیاكانی نزیك له پاسداران\nوه‌زاره‌تی دارایی ئه‌مریكا له 12 حوزه‌یراندا كۆمپانیای سه‌رچاوه‌كانی سامانی باشور كه باره‌گاكه‌ی له عێراقه خسته لیستی ره‌شی سزاكانی خۆیه‌وه و ده‌ڵێت ئه‌م كۆمپانیایه وه‌ك په‌رده‌یه‌ك وایه بۆ شاردنه‌وه‌ی قاچاخچێتیی چه‌ك و مامه‌ڵه‌ی دارایی بۆ سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران (پاسدران).\nبه‌گوێره‌ی وه‌زاره‌تی دارایی ئه‌مریكا، پاسداران كۆمپانیای بازرگانیی گشتیی مه‌نابع سه‌روه‌ت ئه‌لجنوب (سه‌رچاوه‌كانی سامانی باشور)یان به‌كارهێناوه بۆ به‌قاچاخبردنی چه‌ك به به‌های "سه‌دان ملیۆن دۆلار" بۆ هاوپه‌یمانه‌كانی له عێراق.\nهه‌روه‌ها كۆمپانیاكه و دوو هاوڵاتیی عێراقی كه كاریان له‌گه‌ڵ ده‌كرد -- مه‌كی كازم عه‌بدولحه‌مید ئه‌سه‌دی و محه‌مه‌د حسێن ساڵح حوسنی -- خراونه‌ته لیستی جیهانیی تیرۆریزمی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانه‌وه.\nله مانگی ئازاردا، وه‌زاره‌تی دارایی ئه‌مریكا سزای سه‌پاند به‌سه‌ر میلیشیای بزووتنه‌وه‌ی نوجه‌بای سه‌ر به ئێراندا و سه‌ركرده‌كه‌ی ئه‌كره‌م كه‌عبی.\nهه‌روه‌ها له ئایاری 2018، وه‌زاره‌ته‌كه ئاراس حه‌بیب، به‌ڕێوبه‌ری كارگێڕی و سه‌رۆكی بانكی ئیسلامی بیلاد و بانكه‌كه خۆشی خسته لیستی سزاكانه‌وه له‌به‌رئه‌وه‌ی هاوكاریی هێزی قودسی پاسدارانیان كردبوو.\nوه‌زاره‌تی دارایی رایگه‌یاند حه‌بیب، كه مێژوویه‌كی هه‌یه وه‌ك كه‌سی به‌رپرس له گه‌یاندنی داهاتی دارایی له هێزی قودسی پاسدرانه‌وه بۆ میلیشیاكانی سه‌ر به ئێران له عێراق، هه‌روه‌ها یاریده‌ر بووه له به‌خشینی هاریكاری ماددیی هێزی قودسی پاسداراندا بۆ حیزبوڵای لوبنانی.\nنوسه‌ری عێراقی غه‌یس ته‌میمی به دیارونای وت ئه‌م سزایانه "رێگریده‌كه‌ن له چالاكیی ئه‌و گروپانه‌ی له‌لایه‌ن ئێرانه‌وه پشتگیریده‌كرێن و به‌رپرسن له ئه‌نجامدانی تاوانی قێزه‌وون دژی عێراقیه‌كان و ئه‌نجامدانی پێشێلكاریی مافه‌كانی مرۆڤ."\nته‌میمی وتی سزاكانی ده‌بنه‌هۆی "گه‌مارۆدانی گه‌نده‌ڵكاران و ئه‌وانه‌ی سامانی گشتی به‌هه‌ده‌ر ده‌ده‌ن" و وه‌ڵامدانه‌وه‌ی خێرای حكومه‌تی عێراقیشی بۆ ئه‌م سزایانه له‌قه‌ڵه‌مدا به "ئاماژه‌یه‌كی ئه‌رێنی".\nته‌میمی داوای ئه‌وه‌ی كرد سزاكانی داهاتوو "گه‌وره بازرگانانی جه‌نگی" ناو میلیشیاكانی سه‌ر به ئێران بگرێته‌وه كه به‌گوێره‌ی قسه‌كانی ئه‌و "كارده‌كه‌ن بۆ تێكدانی ره‌وشی ئاسایش و پێشێلكردنی سه‌روه‌ریی وڵاته‌كه".\nئه‌گه‌ر ئه‌مریكا مافی مرۆڤی پێ گرنگ بێت، بۆچی بێده‌نگه به‌رامبه‌ر ئه‌وانه‌ی موسڵمانان ده‌كوژن له بورما؟ ده‌بێت سه‌رزنشی هزری ئه‌وانه بكرێت كه بڕوا به‌مه ده‌كه‌ن.\nعێراق هه‌وڵه‌كانی چڕده‌كاته‌وه بۆ كۆنترۆڵكردنی میلیشیاكانی نه‌ینه‌وا\nمیلیشیایه‌كی هه‌واداری ئێران ره‌تیكرده‌وه هێزه‌كانی له ده‌شتی نه‌ینه‌وا بكێشێته‌وه سه‌رباری فه‌رمانێكی سه‌ره‌كوه‌زیرانی عێراق و ناڕه‌زایی خه‌ڵكی به‌دوای خۆیدا هێنا.