ماڵەوە /فێركردن لەسەر بنەماى تەمەن/فێركردنى نەوجەوانان/چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌كان\nKhabat Rafiq فێركردنى نەوجەوانان\nله‌م بابه‌ته‌دا ده‌گه‌ڕيێين به‌دواى هۆكاره‌كانى ڕزگاربوون له كێشه‌كان و چه‌ندين ڕێگه‌ى جياواز بۆ چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌كان.\nهه‌وڵده‌ده‌ين بزانين چۆن چوار سكيڵه‌كه‌ى زمان ده‌كرێت جياواز بن. به‌پێى ئاست و توانستى فێربوون له‌و پۆله‌دا.هه‌روه‌ها هه‌وڵده‌ده‌ين بۆ دۆزينه‌وه‌و دانانى هه‌ندێ ستراتيژ و ياسا له‌ناو پۆلدا.\nدياريكردنى سه‌رده‌سته‌ى كێشه‌دروستكه‌ره‌كان\nهه‌مه‌جۆرى له ئه‌نجامدانى ئه‌رك و چالاكيه‌كاندا\n(تا كه‌سێك هيوا بۆ ئه‌وه ده‌خوازێت فێربكرێت ، 30كه‌س هيوا بۆ ئه‌وه ده‌خوازن فێر نه‌كرێن) نه‌ناسراو.\nئه‌م ده‌سته‌واژه‌يه ڕه‌نگه زياتر له ڕه‌نگدانه‌وه‌يه‌كى ڕاسته‌قينه بێت ، له‌سه‌ر ژيانى هاوچه‌رخ. به به‌راورد به‌وه‌ى ئێمه دركمان پێكردووه. هيچ كام له ئێمه‌ى مامۆستايان له بۆشايى ئاسماندا كار ناكه‌ين . خوێندكاره‌كان دێنه پۆله‌كانى ئێمه له خێزانه باشه‌كان ياخود له خێزانه كه‌مته‌رخه‌مه‌كان . هه‌روه‌ها دێنه پۆله‌كانمان به ته‌واوى دواى تاقيكردنه‌وه‌يه‌كى زۆر قورسى بيركارى يان دواى هه‌ر وانه‌يه‌كى قورسى تر ، ياخود به شێوه‌يه‌كى تر هه‌ر خوێندكارێك به بارودۆخێكى تايبه‌ته‌وه دێته پۆل به ميزاجێكى باش يان خراپ . به ناچارى ئێمه‌ش ده‌بينه وه‌رگرى ئه‌وان.\nيه‌كێك له هۆكاره به‌ربڵاوه‌كانى ناڕێكى خوێندكار بريتيى يه له نه‌توانينى خوێندكار بۆ چاره‌سه‌ركردن و ئه‌نجامدانى كاره‌كانى . ئه‌و خوێندكارانه‌ى زۆر قسه ده‌كه‌ن ناڕه‌زايي خۆيان به هۆى ده‌نگه ده‌نگ و ڕه‌وشتى بێزاركه‌ره‌وه ده‌رده‌بڕن . له كاتێكدا خوێندكاره‌كانى ديكه ڕه‌نگه به بێ ده‌نگى بمێننه‌وه.\nديارى كردنى سه‌رده‌سته‌ى كێشه دروستكه‌ره‌كان\nهه‌موو كات به ووريايي چاودێرى پۆله‌كه‌ت بكه هه‌ر كاتێك كێشه‌يه‌ك هاته پێش . بۆ ئه‌وه‌ى بزانيت كه له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵه خوێندكارێكدا هه‌ڵس و كه‌وت ده‌كه‌يت كه كێشه دروستده‌كه‌ن . ده‌ست بكه به وانه‌كه‌ت به شێوه‌يه‌كى ئاسايى ، وه‌ك پلانت بۆ داناوه . له هه‌مان كاتدا هه‌ندێك بابه‌ت و كارى زياده ئاماده بكه بۆ ئه‌وانه‌ى كێشه دروست ده‌كه‌ن.\nبۆ نموونه له يه‌كێك له پۆله گه‌وره‌كانم كچێك كه كێشه‌ى هه‌بوو له‌گه‌ڵ (conditional) ڕسته‌ى مه‌رجى ووتى هه‌ميشه باسى ئه‌و شته بێ به‌هايه ده‌كه‌يت من ته‌نها ده‌مه‌وێت باسى خۆشه‌ويستى بكه‌م ! يه‌كسه‌ر ووتم باشه تكايه وه‌ره لاى بۆرده‌كه‌و پێنج ڕسته بنووسه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى ئاره‌زووى ده‌كه‌يت به شێوه‌ى مه‌رجى (conditional 3) 3 . يه‌كسه‌ر خۆى دا به ده‌سته‌وه به بێ مه‌رج و گه‌ڕايه‌وه بۆ ئه‌نجاندانى ڕاهێنانه‌كانى ! هەميشە كێشه درووستكه‌ره‌كانت سه‌رقاڵ بكه.\nهه‌مه‌جۆرى له ئه‌نجامدانى ئه‌رك و چالاكيه‌كانيدا\nڕه‌فتارى ناڕێكى خوێندكاره‌كانت ڕه‌نگه به هۆى بێ تواناييان بۆ ئه‌نجامدانى يه‌كێك له ئه‌ركه‌كان دروست بوبێت . بۆ نموونه ڕه‌نگه پۆلێك باش بن له قسه‌كردندا ، به‌ڵام كێشه‌ى گوێ گرتنيان هه‌بێت . ياخود ڕه‌نگه ئاره‌زووى نووسين بكه‌ن و حه‌ز به كارى گروپ نه‌كه‌ن . هه‌وڵ بده سه‌رچاوه‌ى ڕاسته‌قينه‌ى كێشه‌كان بدۆزيته‌وه. هه‌مه‌جۆر به له كاره‌كانتدا . ده‌توانيت به پۆلى ( أ ) بڵێيت تاقيكردنه‌وه‌ى گوێ گرتن و تێ گه‌يشتنتان لاوازتره له پۆلي ( ب ) به‌ڵام ئێوه باشن له ڕێزماندا ، بۆچى دووباره گوێ له هه‌مان تۆمار نه‌گرينه‌وه‌و كار له‌سه‌ر هه‌ندێك ڕێگه‌ى نوێ بكه‌ين ؟ ياخود وانه‌يه‌ك له هۆڵى كۆمپيوته‌ر بخوێنيت كاتێك خوێندكاران ده‌توانن سپێڵى ووشه‌كان بپشكنن و به‌كارى بهێنن هه‌روه‌ها له كۆمه‌ڵێك فه‌رهه‌نگى جۆراوجۆر سود وه‌ربگرن له ئينته‌رنێت له كاتى نووسيندا ! ئه‌م ڕێگايانه ئه‌نجامى سه‌رسوڕهێنه‌ريان ده‌بێت بۆ نووسين به زمانى ئينگليزى !\nزياد كردنى هاندان\nمامۆستا چى بكات كاتێك خوێندكاره‌كان ده‌ڵێن پێويستيان به‌و بابه‌ته نى يه ، نايانه‌وێت ئه‌نجامى بده‌ن ؟ وه‌ڵامه‌كه پشت ده‌به‌ستێت به ئاستى خوێندكاران و پۆله‌كه‌وه.\n– ئه‌گه‌ر هێشتا چه‌ند ساڵێكى كه‌ميان له پيش ماوه ، پێيان بڵێ كه ئه‌مه بابه‌تێكى ناچارييه له‌م قۆناغه‌دا.\n– ئه‌گه‌ر ئه‌مه له كۆتا ساڵى خوێندنيانه له قوتابخانه بيريان بخه‌ره‌وه كه پێويستيانه بۆ به‌ده‌ستهێنانى نمره‌يه‌كى باش و بڕوانامه‌ى قوتابخانه .\n– گرنگى و به‌هاى زمانى ئينگليزى يان هه‌ر زمانێكى ديكه‌يان بۆ ڕوون بكه‌ره‌وه له دنياى هاوچه‌رخى ئه‌مڕۆدا !\n– ئاسۆيان فراوان بكه به ئه‌نجامدان و پێشكه‌ش كردنى هه‌ندێك ئه‌ركى داهێنه‌رانه.\n– دڵنيابه له هاندانيان بۆ هه‌موو سه‌ركه‌وتنه‌كانيان ئه‌گه‌ر كه‌ميش بێت.\n-هاوڕێيه‌تى دروست بكه له‌نێوانيان بۆ ئيمه‌يڵ ناردن.\n– پڕۆژه‌يه‌ك له ئينته‌رنێت بدۆزه‌ره‌وه كه خوێندكاره‌كانت بتوانن ببنه به‌شێك له قوتابخانه‌كانى نێت. (www.eun.org).\nئه‌مه پۆلى تۆيه . تۆ له‌هه‌موو شتێك به‌رپرسيارى كه ڕوده‌دات. هه‌ندێك ڕاهێنانى تايبه‌ت به‌خۆت ئه‌نجام بده پێش ئه‌وه‌ى تووشى كێشه‌ى پۆله‌كه‌ت بيت. ‘’من مامۆستايه‌كى باشم. ئه‌وه‌ى ئه‌نجامى ده‌ده‌م ده‌يزانم. ده‌توانم چاره‌سه‌رى كێشه‌كان بكه‌م”. ئه‌گه‌ر خوێندكاره‌كانت گوێ به زه‌نگ ناده‌ن وانه‌كه‌ت ده‌ستپێبكه به نوسين له‌سه‌ر بۆرده‌كه ياخود گوێگرتن له تۆمارێك بۆ چالاككردنى خوێندكاره‌كان. ده‌توانيت هه‌ندێك كارت دابه‌ش بكه‌يت. دواتر كتێبه‌كه‌ت بكه‌وه‌و گرنگى بابه‌ته‌كان ڕونبكه‌وه و ئاماژه به له‌پێشينه‌كان  بده! ڕەنگە ئەمە دوو خولەك له كاتت ببات به‌شێوه‌يه‌كى ئاسايى به‌ڵام ئه‌نجامێكى سه‌رنجڕاكێشى ده‌بێت.\nبۆ خوێندكاره منداڵه‌كان ده‌كرێت پێيان بڵێيت كه ئه‌م جاره چى فێرده‌بن. بۆ خوێندكاره گه‌وره‌كان ده‌توانيت پێيان بڵێيت كه ئه‌م بابه‌ته دياريكراوه پێويسته، چونكه داخڵ دەبێت بۆ تاقيكردنه‌وه‌ى كۆتايى ، له‌كاتێكدا كه ئه‌م دوو ئه‌ركه‌ى تر ئاره‌زومه‌ندانه‌يه ياخود به گروپ ئه‌نجامى ده‌ده‌ن. بيرت بێت هه‌ندێك جار پێكه‌نين شتێكى ئاساييه بۆ منداڵان له‌كاتى وانه‌دا.\n(به‌ڕێوه‌به‌رى خوێندنگاكان ده‌سه‌ڵاتيان هه‌يه بۆ به‌ڕێوه بردنێك كه سه‌رۆك وه‌زيران هه‌رگيز ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ى نه‌بووه.) وينستن چه‌رچڵ\nهه‌رچه‌نده تۆ به‌ڕێوه‌به‌ر نيت ، به‌ڵام ده‌سه‌ڵاتت هه‌يه له پۆله‌كه‌تدا. ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵه خوێندكارێكيش مامه‌ڵه بكه‌يت كه له خێزانه كه‌مته‌رخه‌مه‌كانه‌وه هاتبن، يان له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵێك منداڵ كه هيچيان ناوێت مامه‌ڵه بكه‌يت. تۆ سه‌رۆكيت،دڵنيابه له‌خۆت ، خوێندكاره‌كانيشت هه‌ميشه هه‌ستى پێده‌كه‌ن.\nبابەتەكان چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌كان ڕيكخستنى پۆل شێواز ناسى هه‌رزه‌كار\nپێشتر چۆن بەشێوەیەکی زانستی مناڵی زیرەک پەروەردە ئەکرێت\nدواتر چۆن تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان بەکاربهێنرێت بۆ بەهێزکردنی توانای نوسین لای فێرخواز


"سه‌رمایه‌ى بانكه‌كانى عێراق گه‌یشتووەته 200 ملیار دۆلار"\nهەواڵ / ئابوری :: 28/04/2018 :: 349 جار بینراوە\nپارێزگارى بانكى ناوه‌ندى عێراق ئاشكراى كرد سه‌رمایه‌ى بانكه‌كانى عێراق گه‌یشتووەته 200 ملیار دۆلار و رێژه‌ى هه‌ڵاوسانى نرخه‌كانیش 2% تێپه‌ڕناكات.\nعه‌لى عه‌لاق، پارێزگارى بانكى ناوه‌ندى عێراق له دیدارى "هاوبه‌شى له وه‌به‌رهێنان" كه له چوارچێوه‌ى كۆڕبه‌ندى ده‌رفه‌ته‌كانى وه‌به‌رهێنان له عێراق رایگه‌یاند "پاڵپشتى و دڵنیایی كه بانكه‌كان پێشكه‌شیان كردوه، گه‌یشتۆته 30 ملیار دۆلار و به‌ڵێنیى زیاد له‌و ژماره‌یه‌ش دراوه".\nپارێزگارى بانكى ناوه‌ندى عێراق وتیشى "بانكى ناوه‌ندى فه‌رمانى به بانكه‌كان كردوه كه په‌یكه‌رى رێكخستنیان بگۆڕن و یه‌كه‌ى مه‌ترسییه‌كان و قه‌ڵاچۆكردنى سپیكردنه‌وه پاره و پاڵپشتى تیرۆر دابمه‌زرێنن".\nئاشكراشیكرد كه بانكه‌یان سیستمى پێدانه‌كانى گۆڕیوه‌و به‌منزیكانه سیستمى پاره‌دان له‌رێگه‌ى مۆبایله‌وه به‌گه‌ڕده‌خات.\nرونیشیكرده‌وه ساڵى رابردوو سیستمێكیان بەگەڕخست كه به (ئیبان) ناسراوه‌و بۆ ژمێریارى به‌كاردێت، بەمەش عێراق ده‌بێته 47هه‌مین وڵات كه ئه‌و سیستمه به‌كارده‌هێنێت.\nپارێزگارى بانكى ناوه‌ندى عێراق ئه‌وه‌شى ئاشكراكرد كه "كۆمپانیاى ماسته‌ر كارد، قۆتابخانه‌یه‌ك له عێراق داده‌مه‌زرێنێت بۆ په‌ره‌پێدان و فێركردنى گه‌نجان له‌سه‌ر به‌كارهێنانى كارته‌كانى دڵنیایی".\nسه‌باره به به‌هاى گۆڕینه‌وه‌ى دۆلار، پارێزگارى بانكى ناوه‌ندى عێراق ووتى "به‌هاى گۆڕینه‌وه‌ى دۆلار له ئێستادا زۆر باش و گۆنجاوه و نرخێكى نمونه‌ییه و دڵنیایی زیاتر به وه‌به‌رهێنه‌ران ده‌دات، كه كار و پرۆژه‌كانیان قازانجى ده‌بێت.


2021-04-20 5620 جار\nلە حکومەتی مەلیک مەحموددا سیستێمی دڵنیایی کۆمەڵایەتیی هەبووەلە ئەشکەوت و ژێر بۆمباشدا موچەی بێوەژن و هەتیوانی داوە\nبەڵگەنامەکە بریتییە لە بەرگێکی رەق کە چەند پەڕەیەکی تیادایە بۆ تۆمارکردن، پێی دەوترێت "جزدان". لە دوبەرگی جنسییەی کۆن دەچێت کە چەند پەڕەیەکی تیادا بێت. لە سەر لاپەڕەی یەکەم (بە زمانی ئێستا دەیاننوسمەوە) ئەمانە چاپ کراون:\nئەم جزدانەی ماوەتەوە هی خانەنشینیی رەعناخانی کچی زانا "شێخ ئەحمەدی فایز"ە. شێخ محەمەدی هاوسەری رەعناخان قازی بووە لە سلێمانی. دوای داگیرکردنی سلێمانی لە لایەن ئینگلیزەوە لە مانگی شەشی ساڵی (١٩١٩)دا، شێخ محەمەد رو دەکاتە رۆژهەڵات و پێش ساڵی ١٩٢٢ لە گوندی بێتوش کۆچی دوایی دەکات، بێوەژنێک و سێ منداڵی لە دوا جێ دەمێنێت.\nبە پێی ئەو سیاسەتەی کە باسم کرد، دوای یەک مانگ و شەش رۆژ بڕیاری خانەنشینیی رەعنا شێخ ئەحمەد فایز دراوە. پێش رەعنا لە ئەو ماوەیەدا داوانامەی ٢٣٢ کەسی تر بە رێ کراوە. بەڵام نازانرێت لە دوای جزدانی ژمارەی (٢٣٣)ەوە چەند جزدانی دی دەر چووە؟ چونکە جزدانەکەی رەعنا شێخ ئەحمەد فایز ژمارە ٢٣٣ مەرج نییە کە دوا جزدان بووبێت. لەبەر ئەوەی بڕیارەکە رۆژی (٢١)ی مانگی یانزە بۆ رەعنا دەر چووە، ئەو مانگە رەعنا پارەی نۆ رۆژی دراوەتێ کە کردوویەتە ٦٠ روپیە. لە دوای مانگی یانزەوە هەتا مانگی شوبات کە مانگی دووە، لە سلێمانی ئاسایی ٢٠٠ روپیە دراوە. بەڵام حکومەتەکەی مەلیک مەحمود ئەم جارەش زۆری نە خایاند. وەکو مەلیک مەحمود خۆی دەڵێت: "ئینگلیز بۆ مەرامی خۆی منی دەوێت. منیش بۆ مەرامی گەلەکەم دەژیم." ئینگلیزەکان بۆیان دەر کەوت مەلیک بۆ پارەو بەرژەوەندیی شەخسیی پشت ناکاتە خاک و خەڵک، نابێت بە داردەستیان، هەر سورە لەسەر پرسی کوردو لە مانگی یانزەی هەر ئەو ساڵە ١٩٢٢ بەیانی مەلیکیی کرد بەرانبەر بە مەلیکیی عێراق. بەڵام ئینگلیزەکان دایان نابوو باشوری کوردستان بخرێتە سەر عێراقی عەرەبیی. لەبەر ئەوە رۆژی ٠٩/٠٢/١٩٢٣ فڕۆکەی بەریتانیا سلێمانی بۆمباران کرد. ماڵی کەریم بەگی خانزادەجوان نزیک سەرای حکومەت، بەر بۆمبا دەکەوێت. دو ژن و سێ منداڵ بە کوژراویی لە ژێر داروپەردودا دەر دەهێنرێنەوە (٢/١٠٩). لەبەر پاراستنی خەڵکی شار، مەلیک و حکومەت رۆژی ٠٢/٠٣/١٩٢٣ سلێمانی چۆڵ دەکەن و بارەگا دەبەنە ئەشکەوتی جاسەنە. لە ئەشکەوت لە ژێر بۆمبارانی لە پەستای بەریتانییە دڕندەکاندا، سەیرەکە لە ئەوەدایە کە کاروبار بە رێکخراویی رۆشتووە. لە ئەو ماوە کورتەدا کە مانگێک و بیست رۆژ بووە، جگە لە دەرکردنی رۆژنامەی "بانگی هەق" و کاروباری سەربازیی و سیاسیی، دەبینرێت بە رەزامەندیی و فەرمانی مدیری مالیە پارەی مانگی سێی بێوەژن و هەتیوو لە ئەشکەوت دراوە. لە دوای ناپاکیی حەوت ئەفسەری کورد، بە بردنەوەی چەک و تفاقی زۆر بۆ ناو ئینگلیزو هەروەها بۆمبارانی زۆری ئەشکەوتی جاسەنە، لەشکری کورد رو دەکەنە شارباژێڕ. لە شارباژێڕیش پارەی مانگی چوار لە بابکراوا دراوە. لە رۆژی (٢٣)ی مانگی چوارەوە ئیتر لەشکری کورد رو دەکەنە دزڵی و ناوچەکانی سنورو خۆیان بۆ شەڕی پارتیزانیی رێک دەخەنەوە. شەڕو بۆمبارانی فڕۆکەی ئینگلیز، خەڵک و حکومەتی کورد لە یەک دا دەبڕن. مانگی پێنج و شەش جزدانەکە بە سپێتیی ماوەتەوە. بەڵام رۆژی ١٦/٠٦/١٩٢٣ مەلیک لە نامەیەکدا بۆ وڵاتپارێز ئەحمەد خواجە دەنوسێت:\n"نووری چاوم، کوڕم ئەحمەد! زۆر زەحمەتم دایت. پاش رۆشتنت مەقبوزەکان (وەسڵ) هات، لێم ببورە! ئیمڕۆ رۆژی (١٦)ی حوزەیران ١٩٢٣ ئینگلیز سلێمانی تەخلییە (چۆڵ) کرد. تۆش وەرەوە بۆ سلێمانی. چاوەڕێت دەکەم، کوڕی خۆم (٢/١٤٢)."\nرۆژی ١٣/٠٧/١٩٢٤ مەلیک کە لەو کاتەدا لە سەنگاو بووە، لە نامەیەکی دیدا بۆ ئەحمەد خواجە دەنوسێت: "ئەوا ئەم جارەش کەوتینەوە ژێر بۆمبا. زوڵمی ئینگلیز گەیشتە ئەو پەڕی بێ ویژدانیی. دەچمەوە بۆ شارە وێران و لێقەوماوەکەمان. سبەینێ ئێوارە وەرەوە بمبینە (٢/١٥٤)."\nجگە لە سیستێمی دڵنیایی کۆمەڵایەتیی، لە حوکمی یەکەمی مەلیک مەحموددا یەکسەر سێ قوتابخانە لە لە سلێمانی و یەکێکیش لە چەمچەماڵ کراوەتەوە. بە گشتیی لە هەردوو حوکمەکەدا رۆژنامەی "رۆژی کوردستان"، "ئومێدی ئیستیقلال" و "بانگی هەق" دەر کراون. بڕیار بە گفتوگۆ دراوەو لە کاتە چارەنوسییەکاندا خەڵکی فراوان بەشدارییان تیادا کردوون. مەلیک لای وابووە کە هەموو کارێک بە بیری سێ کەس تەواو بکرێت، پەشیمانیی لە دوا نابێت (٢/١٨٩).\nبەڵام بەریتانییەکان دڕندانە، وەکو دیبلۆمات و نوسەری سویدیی ئینگمار کارڵسۆن دەیخاتە رو، بە بێ گوێدانە جوگرافیا، کولتور، نەژادو مێژوو ناوچەکەیان بە گوێرەی نەوت و سیاسەتی بەرژەوەندیی خۆیان لەت و پەت کرد (٣). ئینگلیزەکان بە بێ دەست پاراستن لە ژن، منداڵ و ئاژەڵ بە بۆمبای ناپاڵم و کیمیاویی کوشتاری کوردیان کرد. مەلیک مەحمود داوای لێ کردن کە دەوڵەتێکیش بۆ کورد دروست بکەن و وەکو عێراق لە ژێر چاودێریی (ئینتیداب) خۆیاندا بێت. بەڵام بەرژەوەندیی ئینگلیزەکان دەوڵەتی بۆ کورد تیادا نەبوو. وەکو مێژوونوسی ئەمەریکیی "دەیڤید فرۆمکین" کاتی خۆی دەربارەی کۆنگرەی فێرسای بۆ ئاشتی، وتوویەتی: "ئەو ئاشتییەی کە کۆتایی بە هەموو ئاشتییەک هێنا (٤/١٢١)." ئینگلیزو فەرەنسا بناغەی ناکۆکیی و ئاژاوەیان دا مەزراند لە ئەو وڵاتانەدا کە نا سروشتییانە دروستیان کردن. کورد بو بە گەلێک کە هەتا ئێستا لە ئەو دۆزەخەدا لە خاکی خۆیدا دەچەوسێتەوە، کوشتارو کۆیلە دەکرێت. ئینگلیزەکان بە سوپا، پیلان و جاش بە سەر وڵاتپارێزانی کورددا سەر کەوتن و باشوریان خستە سەر عێراق. زۆر لەو ئەفسەرە کوردانەی کە لە سوپای عوسمانیدا خزمەتی تورکیان کرد، دوایی بون بە مڵۆزم بۆ هەوڵەکانی مەلیک مەحمودو داهاتووی کورد. بە پێچەوانەی ئەفسەرە ئینگلیزەکانەوە کە لە پێناوی بەرژەوەندیی داگیرکاریی بەریتانیادا گەشتوبوونە کوردستان، ئەمان بۆ بەرژەوەندیی خۆیان دوای تورک ئنجا بون بە داردەستی ئینگلیز، لە نمونەی ئەمین زەکی بەگ و تۆفیق وەهبی لە دامەزرێنەرانی سوپای عێراقیش بوون بۆ گیانی کورد.\nلە راستییدا مێشک هێندە خراپ نییە مرۆڤ بتوانێت ئەوەندە پێی گەوج ببێت. نهێنییەکە لە شتێکی دیدایە کە مرۆڤەکە نایەوێت بیزانێت. گەلێکی شکاو ئەو شوێنەی بە خۆی رەوا بینی کە داگیرکەرەکەی بۆ دا نا. بەو چاوە نزمەش تەماشای خۆی دەکات کە داگیرکەرەکەی ئەمی پێ دەبینێت. وەکو وتراوە مێژوو لایەنی سەرکەوتوو دەینوسێتەوە. ئەو ئەقڵەی ئەمڕۆی باشوری کوردستانیش ئەقڵێکە کە ئینگلیزەکان و داردەستەکانیان بۆ گەلێکی ژێردەستیان دا رشت پێی زەلیل و نەگبەت بێت. ئەگینا چ میللەتێکی ئاسایی هەیە کەسانێکی بە روناکبیرو تاجی سەر زانیبێت کە سوپایان بۆ داگیرکەری وڵاتەکەیان دروست کردبێت یان پەیکەری بۆ کەسانێک دروست کردبێت کە داگیرکەری نیشتیمان خەڵاتی کردبێت لەبەر ئەوەی خزمەتی لەشکری داگیرکەرەکەی کردووە لە کوشتاری گەلەکەی خۆیدا ؟ ئەقڵێکی ئاوا گەلێک هەر دەتوانێت پێی ژێردەست و بێ موچە بێت.\n١. یەک روپیە، ٣،٥ دینار بووە.


ژیانی وه‌ستاو،گه‌ڕانه‌وه‌یه‌كی تری لاش نۆرێن بۆ ژیان و مه‌رگ\nژیانی وه‌ستاو،گه‌ڕانه‌وه‌یه‌كی تری لاش نۆرێن بۆ ژیان و مه‌رگ   13/7/2017\nشانۆنامه‌نووسی سوێدی (لاش نۆرێن) ده‌قێكی تازه‌ی خۆی (ژیانی وه‌ستاو) له شانۆی پادشایه‌تی پێشكه‌ش ده‌كات. ئه‌م ده‌قه نوێیه‌ی، كه هه‌ر له ریژی خۆیه‌تی، زیاتر سیناریۆیه‌كی درێژه و به چه‌شنی نۆته‌ی مۆسیقا، گوزارشت له ژیان و مه‌رگ له ژیانی رۆژانه و هه‌روه‌ها له مێژوودا ده‌كات. ده‌قه‌كه دوو سه‌عاتی ته‌واو له‌سه‌ر شانۆ ده‌خایه‌نێت و ته‌نها یه‌ك وشه له‌خۆ ده‌گرێت، له‌بری ئه‌وه ئه‌كته‌ره‌كان به جووڵه و جووڵه‌ی گوزارشتئامێز و وێنه‌ی شانۆیی، مێژووی سوێد به‌رجه‌سته ده‌كه‌ن.\nخودی ده‌قه‌كه دوو سه‌د لاپه‌ڕه‌یه ئه‌مه‌یش ده‌روازه‌یه‌كه بۆ گێڕانه‌وه‌یه‌كی سه‌رله‌نوێ و جیاوازی مێژووی وڵاتی سوێد. ژیانی وه‌ستاو، كه هیچ دیالۆگێك له‌خۆ ناگرێت، به‌شێكه له سێینه‌یه‌ك، كه نۆرێن به (سه‌ره‌تای كۆتایی) ئاماژه‌ی بۆ ده‌كات، هه‌ر سێ به‌شه‌كه‌یش باسی ئه‌و مرۆڤانه ده‌كه‌ن، كه ته‌مه‌نییان له‌نێوان ٧٠ و ٨٠ ساڵیدایه، به‌ڵام نیوه‌ی كاره‌كته‌ره‌كانی (ژیانی وه‌ستاو) منداڵن. نۆرێن ده‌یه‌وێت له‌م به‌شه‌ی سێینه‌كه‌دا، گوزارشت له هه‌موو چاره‌نووسی ژیان، له منداڵه‌وه بۆ زۆر به ته‌مه‌نه‌كان، بكات. دوو به‌شه‌كه‌ی تر دیالۆگێكی ئێجگار زۆر له‌خۆ ده‌گرن و وه‌ك (ژیانی وه‌ستاو) بێده‌نگ نین. ئه‌م ئه‌زموونه نوێیه‌ی نۆرێن، هه‌نگاوێكی تری رچه‌شكێن و چاونه‌ترسانه‌یه، به‌ره‌و دابڕان و مینیمالیست مرۆڤ هه‌میشه له ده‌ره‌وه‌ی به‌كارهێنانی وشه و زمانه‌وه، گوزارشتی له شته گه‌وره‌كانی ژیان كردووه.\nئه‌گه‌ر سه‌یرێكی خێرای ره‌وتی گه‌شه‌ی دراماتیكی نۆرێن بكه‌ین، له‌نێوان قه‌باره‌یه‌كی گه‌وره‌ی پڕ له تێكست و گه‌ڕانه‌وه بۆ تێكستی كورت و چڕبوونه‌وه‌دا، گۆڕانكاری گه‌وره‌ی به‌سه‌ردا هاتووه. ته‌كنیك و شێوازی نووسینی ئه‌م شانۆنامه‌نووسه، له هه‌ر قۆناغێكدا ئاڕاسته و فۆرمه‌كانی گۆڕیوون، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یشدا، سه‌ره‌تا و كۆتایی مرۆڤ له‌دایكبوون و مردن، له چه‌قی هه‌موو فۆرم و قۆناغ و گۆڕانكارییه‌كانیدا بووه. له هه‌ر فۆرمێكدا بنووسێت، چ شێوازێك هه‌ڵبژێرێت، قه‌باره‌ی نووسینه‌كه‌ی چه‌ند بێت، هه‌میشه مه‌سه‌له خودگه‌راییه‌كانی مرۆڤ و مه‌رگ له چه‌قدان.\nنۆرێن ئه‌م گه‌شه درامییه‌ی ده‌قه‌كانی، له‌م دوا وێستگه‌یه‌یدا، كه به‌بێ دیالۆگ و مه‌نه‌لۆژ ده‌نووسێت، ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌م قۆناخه‌ی ژیانی خۆی، بۆ به‌سه‌رچوونی ته‌مه‌ن و نزیكبوونه‌وه له دوا رۆژه‌كانی ژیان و مه‌رگه‌وه. به شێوه‌یه‌كی گشتی، ئه‌م ده‌ق و نه‌مایشه دوو سه‌عاتییه بێده‌نگه، باسی ژیان، كات، یاده‌وه‌ری، خۆشه‌ویستی، هه‌روه‌ها مه‌رگ ده‌كات. له ده‌روازه‌كانی ئه‌م باسانه‌وه، له وروژانی بیره‌وه‌ری و مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ كات و عه‌شق و هه‌روه‌ها مه‌رگ، باسی ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی و گه‌شه‌ی سیاسیی سوێد ده‌كات كات له‌م ئه‌زموونه‌دا چه‌مكێكی گرنگی ده‌ق/نه‌مایشه و له‌نێو چه‌مك و بنه‌ماكانی كاته‌وه، مرۆڤ، مێژوو، گه‌شه‌ی مرۆڤایه‌تی، مێژووی سوێد، به تایبه‌تیش له‌نێوان ساڵانی ١٨٩٧ بۆ ٢٠١٥دا به‌رجه‌سته ده‌بن. ئه‌م مێژووه‌ی نۆرێن له‌م ده‌قه‌یدا ده‌یگێڕێته‌وه، مێژوویه‌كی ئاسایی نییه و باسی هیچ جۆره پادشا، شاژن، سه‌ركرده‌ی سوپا و سه‌ركه‌وتنی شه‌ڕه‌كانیان ناكات، ئه‌وه‌ی ئه‌م مێژووه تۆمار ده‌كات ته‌نها و ته‌نها مرۆڤه. مرۆڤی ته‌نها، مرۆڤ به گروپ، ئه‌و مرۆڤانه‌ی ئاڵوده‌ی یه‌كتر ده‌بن، ئه‌وانه‌یشی له‌یه‌كتر و له ده‌ستی یه‌ك راده‌كه‌ن، ئه‌و مرۆڤانه‌ی جه‌سته‌ی مردووه‌كان ده‌پێچنه‌وه، منداڵه مردووه‌كان، ئه‌و مرۆڤانه‌ی ناپاكی له یه‌كتر ده‌كه‌ن، ئه‌وانه‌ی ئه‌وانیتر نابینن و په‌راوێزیان ده‌خه‌ن، ئه‌و مرۆڤانه‌ی به ئاسانی مرۆڤ بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان ده‌فرۆشن، هه‌روه‌ها ئه‌و مرۆڤانه‌ی پیر ده‌بن و ده‌چنه‌ته‌مه‌نه‌وه و ده‌مرن. ده‌كرێت بڵێن، ڕووداوه‌كان، جۆره بیره‌وه‌ریی و بیركرنه‌وه‌یه‌كن، كه مرۆڤ ده‌گه‌ڕێته‌وه و سه‌یرێكی ژیانی ڕابردووی خۆی ده‌كات.\nبێده‌نگیی ده‌قه‌كه به كێمان ده‌ناسێنێ؟\nبێده‌نگیی ئه‌م ده‌قه نوێیه‌ی نۆرێن، له ئه‌نتوان چێخه‌ف-مان نزیك ده‌كاته‌وه، به سامۆێل بێكێت-مان ده‌ناسێنێت، له هه‌ڕه‌شه‌كانی هارۆڵد پینته‌ر-مان ده‌گه‌یه‌نێت و ده‌مانگه‌ڕێنێته‌وه بۆ بێده‌نگییه‌كه‌ی یۆن فۆسه. ره‌وشی بێده‌نگی و شانۆیه‌كی پانتۆمایم، بارگاویكراو به مێژوو، جه‌نگ و چاره‌نووسی سه‌د ساڵه‌ی مرۆڤ، له مێژووی شانۆدا قووڵ ده‌بێته‌وه و وێنه‌یه‌كی ڕه‌وش و چاره‌نووسی ئه‌م سه‌د ساڵه‌ی مرۆڤ به‌رجه‌سته ده‌كات. نۆرێن له‌م ده‌قه بێده‌نگه‌یدا، ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌ر (ته‌رمیناڵ)ه‌كانی، له وشه دایان ده‌بڕێت، كاره‌كته‌ره‌كانی رووت ده‌كاته‌وه، زه‌مینه‌یه‌كی خودگه‌رایی/فه‌لسه‌فی زیاتریان پێده‌به‌خشێت و له‌م ژیانه وه‌ستاوه‌دا، به نێو رۆحی خۆیاندا شۆڕیان ده‌كاته‌وه.<١>\nده‌قه‌كه له ١٠٤ دیمه‌ن پێك هاتووه، دوانزه ئه‌كته‌ر و دوانزه منداڵ رۆڵی تیا ده‌بینن، ته‌مه‌نی ئه‌كته‌ر و منداڵه‌كان له‌نێوان ٧ ساڵییه‌وه بۆ ٨٩ ساڵی ده‌بێت. هه‌ر دیمه‌نێك له‌م ١٠٤ دیمه‌نه، ره‌وشێكی دیاریكراو، رووداوێكی به‌هێز و كۆنكرێتئاسا له‌خۆ ده‌گرێت. نۆرێن خۆی ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كردووه، كه نایه‌وێت بڵێت ئه‌م ده‌قه، یان نه‌مایشه‌كه باسی چی ده‌كات، به‌ڵكو ده‌یه‌وێت نه‌مایشه‌كه، وه‌ك ئه‌وه وا بێت، كه مرۆڤ له پڕ شتێكی بیرده‌كه‌وێته‌وه، تا مرۆڤ به ته‌واوی له هه‌موو شتێك نه‌گات.\nبه‌شی یه‌كه‌م، به‌رجه‌سته‌ی پیربوونی پیاوێك ده‌كات، هاوسه‌ر/باوك/مرۆڤ، كه هێدی هێدی و به شێوه‌یه‌كی دڵته‌زێن و له پرۆسه‌ی پیربووندا ده‌مرێت. به‌شی دووه‌م ئافره‌تێكی پیر، ژن/دایك/مرۆڤ ده‌بێته چه‌قی رووداوه‌كان، كه ئه‌ویش ده‌مرێت. له‌نێوان ئه‌م دوو ژیان و مه‌رگه‌دا، جه‌نگ، دابڕان، خۆشه‌ویستی، پێوه‌ندییه سێكسییه‌كان، شێتی، جیابوونه‌وه و لێكترازانی خێزان و داڕمانی پایه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، به‌رجه‌سته ده‌بن.\nته‌ماشكردنی نه‌مایشه‌كه، به سه‌یركردن و هه‌ڵدانه‌وه‌ی لاپه‌ڕه‌كانی ئه‌لبومێكی كۆنی وێنه ره‌ش و سپییه‌كانی جاران ده‌چێت، وێنه‌یه‌كی فۆتۆگرافی ده‌بێته شانۆ! دیمه‌نی كورت، كه له تاریكییه‌وه دێنه ده‌ره‌وه، وێنه‌ی زه‌مه‌نێكی له بیركراو، وێنه‌ی چه‌ندان گوزارشت، كه به شێوه‌یه‌كی قووڵ له خودی ئێمه‌ی مرۆڤدا ره‌گی داكوتاوه، نێزیكی له مه‌رگه‌وه، ئه‌و جه‌سته‌یه‌ی دوا وێستگه‌كانی ژیان تێده‌په‌ڕێنێت. هندێك له هاوڕێ و خزم و كه‌سه‌كانی رابردوو، له ئه‌لبوومه‌كه‌وه دێنه ده‌ره‌وه و سه‌رله‌نوێ ده‌ژینه‌وه له ژیان و ئه‌زموونه‌كانییان راده‌مێنین و ئه‌و ژیانه وه‌ستاوه‌ی له وێنه و ئه‌لبومه‌كاندان، ده‌ژێنه‌وه. ده‌ق/نه‌مایش ناوی (ژیانی وه‌ستاو) له‌خۆ ده‌گرێت، به‌ڵام ئه‌و ژیانه وه‌ستاوه، ته‌ژییه له ژیان و جووڵه و هه‌راوزه‌نا، هه‌روه‌ها بێده‌نگیش. نۆرێن ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كات، قسه‌نه‌كردن و بێده‌نگی كاره‌كته‌ره‌كانی ئه‌م ده‌قه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ خودی مرۆڤ، كه سه‌یری ڕابردووی ژیانی ده‌كات، ئه‌و زه‌مه‌نه‌ی به‌سه‌رچووه و ئه‌وه‌ی ماوه: له‌م ره‌وشانه‌دا، مرۆڤ وشه‌كانیی بیرناكه‌وێته‌وه، نایه‌ته‌وه یادیی چی گوتوه، ئه‌وه‌ی له بیریدا ده‌مێنێته‌وه، هه‌ندێك له ڕووداوه گه‌وره و بچووكه‌كانه. ئه‌وه‌مان له‌بیر نه‌چێت، كه ئه‌م ده‌ق/نه‌مایشه چه‌نده له وشه دابڕاوه، چه‌نده ئه‌كته‌ره‌كان به درێژایی دوو سه‌عات بێده‌نگن هێنده‌یش به (ده‌نگ) ده‌وڵه‌مه‌نده: ده‌نگی كورسی، جیكه‌جیكی چرپای نووستن، هه‌ڵوه‌رینی جومگه‌كانی جه‌سته‌ی مرۆڤ، مێزی شیتاڵكردنی جه‌سته‌ی مردوو، كرته كرتی ددان... هتد. ئه‌م ده‌نگانه و وێنه‌ده‌نگییه‌كان وێنه‌یه‌كی تر له‌نێو وێنه بێده‌نگه‌كاندا دروست ده‌كات، مانایه‌كی تر به وێنه‌ی نێو ئه‌لبومه‌كان ده‌به‌خشێت و له یاده‌وه‌رییه‌كانمانه‌وه نزیكتر ده‌كاته‌وه.\nسێ ژن و سێ پیاو\nله یه‌كێك له دیمه‌نه‌كاندا، سێ ژن و سێ پیاو، واته شه‌ش ئه‌كته‌ر، كه ته‌مه‌نیان جیاوازه، به‌رامبه‌ر به یه‌كتری داده‌نیشن، دیمه‌نه‌كه گوزارشت له سێ قۆناغی جیاوازی ته‌مه‌نی ژن و مێردایه‌تیی ئه‌م كه‌سایه‌تییانه ده‌كات. یه‌كێك له پیاوه‌كان ده‌ست بۆ ژنه‌كه‌ی راده‌كێشێت، ژنه‌كه‌ی له دونیایه‌كی تردا درێژه‌ی به ژیانی خۆی داوه چاوه‌ڕوانی، دوودڵی، شپرزه‌یی، خولیابوون و تامه‌زرۆیی، دیمه‌نه‌كه به‌شێكه له وێنه‌كانی ئه‌لبومه‌كه. دیمه‌نه كورته‌كانی ئه‌م نه‌مایشه، له پڕ له ڕووناكییه‌كی به‌هێزدا، پانتایی شانۆكه داگیر ده‌كه‌ن، تا خێرا و به هه‌مان شێوه، له‌نێو سێبه‌ر و تاریكییه‌كاندا له چاو ونببن و بزر ببنه‌وه.\n(ژیانی وه‌ستاو) نه‌مایشێكه ته‌ژی له جه‌سته، كار له‌سه‌ر جه‌سته‌ی مرۆڤ كراوه ئه‌و جه‌ستانه‌ی كار ده‌كه‌ن، جه‌سته‌ی سۆزانییه‌كان، جه‌سته مردووه‌كان، جه‌سته‌ی منداڵ، پیره‌كان، برسییه‌كان، جه‌سته‌ی ته‌نها و جه‌سته له‌نێو جه‌سته‌كانی تردا و به كۆمه‌ڵ. زمانی هه‌ریه‌ك له‌م جه‌ستانه و له‌م پانتاییه بێده‌نگه‌دا، زمانی نه‌مایشه‌كه‌یه. كاره‌كته‌ره‌كان، یان جه‌سته‌كان له بێده‌نگیدا پیاسه ده‌كه‌ن، به‌سه‌ر شانۆكه‌دا راده‌كه‌ن، به‌بێ جووڵه داده‌نیشن، پاڵ ده‌كه‌ون، منداڵه‌كان ڕاده‌ژه‌نن، برینه‌كان تیمار ده‌كه‌ن، ده‌مرن و یه‌كتری به خاك ده‌سپێرن.\nرووداوه‌كان، ئه‌كته‌ره‌كان له‌نێو هێڵی نه‌مایشه‌كه‌دا، له بێده‌نگییه‌كی چڕدا، له‌نێو تاریكی و ڕووناكیدا ناچار ده‌كات، به شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام و به‌بێ وه‌ستان له گۆڕانكاریدابن، ده‌مرن و له جه‌سته‌ی یه‌كتریدا زیندوو ده‌بنه‌وه، به‌رده‌وامی ده‌ده‌ن به ژیانییان تا سه‌رله‌نوێ بمرنه‌وه. (ژیانی وه‌ستاو) جۆرێكه له قوتاربوون له تاریكیدا، مرۆڤ ژیانێكی تر له بێده‌نگی و له تاریكیدا ده‌دۆزێته‌وه و به‌جۆرێكی تر ده‌ژی.\nدیمه‌نه‌كان چه‌نده دیمه‌نی سه‌ربه‌خۆن و گوزارشت له شتێكی كۆنكرێتی ده‌كه‌ن، هێنده‌یش ده‌چنه نێو یه‌كترییه‌وه، یه‌كتر ته‌واو ده‌كه‌ن و له‌نێو یه‌كتردا ڕه‌نگ ده‌ده‌نه‌وه. ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر شانۆ به‌رجه‌سته ده‌بێت، هاوكات ره‌نگدانه‌وه‌ی ژیانی بینه‌رانه، ئه‌زموون و ژیان و هه‌ست و سۆز و جۆره ڕووبه‌رووبوونه‌وه‌یه‌كه له‌گه‌ڵ پیربوون و خۆئاماده‌كردن بۆ مه‌رگ، هه‌روه‌ها له‌دایكبوون و خۆئاماده‌كردن بۆ ژیان. بینه‌ران رووبه‌ڕووی ژان و په‌ژاره‌ی خۆی ده‌بێته‌وه، هاوكات خۆشی ژیان و چۆنییه‌تی ڕووبه‌رووبوونه‌وه‌ی ژیان.\n١-ته‌رمیناڵ، چه‌ندان ده‌قی كورتی نۆرێن-ه و وه‌ك ئه‌زموونێكی جیاواز و تازه كاری له‌سه‌ر كردوون، دانا ڕه‌ئووف تا ئێستا چوار ده‌قی له‌م ته‌رمیناڵانه له سوێدییه‌وه كردووه به كوردی و له زنجیره‌ی شانۆی جیهانی، ده‌زگای ئاراس بڵاو كراونه‌ته‌وه.


رێگاي ئێوه رامياري » برۆ: با پ‌ي‌د رۆژئاوا نه‌کاته قورباني په‌كه‌كه\n02 کانونی دووهەم 2019\nکد خبر 729\nبرۆ: با پ‌ي‌د رۆژئاوا نه‌کاته قورباني په‌كه‌كه\nئه ندامي کۆميته ي په يوه نديه کاني ده ره وه ي ئه نجوومه ني نيشتماني کورداني سوريا ناسراو به (ENKS) له لێدوانێکدا ره خنه ي له پ‌ي‌د گرتووه و وتوويه: کوردان و پارته کوردستانيه کان ده بێت به پ‌ي‌د بڵێن رۆژئاوا مه که قورباني په‌كه‌كه.\nبه پێي راپۆرتي کوردستان 24 ئبراھيم برۆ ئه ندامي کۆميته ي په يوه نديه کاني ده ره وه ي ئه نجوومه ني نيشتماني کورداني سوريا ناسراو به (ENKS) له باره ي ره فتاره کاني رووسيا له مه ڕ سوريا وتي: رووسيا راشکاوانه خوازياري ده سه ڵاتي ناوه ندي سوريايه بۆ سه ر ھه موو ناوچه کاني ئه م وڵاته . به رژه وه ندي تورکيا و رووسيا له وتووێژه کاني ئاستانه وه ک يه ک بوو و ئه مريکا ھه وڵي ده دا ئه م په يوه نديه کز بکاته وه.\nله سه ر بنه ماي بڕياره که ئه مريکا بۆ کشانه وه ي ھێزه سه ربازيه کان له سوريا نيگه راني بۆ رووسيا ھاتۆته پێشه وه که ئه وکات تورکيا شوێني ئه مريکا له سوريا ده گرێته وه و بۆ ماوه ي کورتيش له وڵاته ناکشێته وه. رۆيشتني تورکيا بۆ سوريا و ده ر چووني بۆ ماوه يه کي کورت له م بۆ رووسيا کێشه نييه به ڵام بابه ته که ئه وه ته که ئه گه ر چۆڵيان نه کرد و له سوريا نه ڕۆيشت کێشه ده بێت. بۆيه تورکيا به ده ستي به تاڵ له مه نبج ده رناکه وێت.\nناوبراو له درێژه دا وتي: ئه مريکا زياتر له ھه رکاتێکي ديکه ده يه وێت که تورکيا له ته نيشتي بێت. ئه مريکا بۆ ئه وه ي که تورکيا به ڕواته نێو به ره ي ھاوبه ش له گه ڵ رووسيا خه ڵات و دياري زۆري داوه ته ئه م وڵاته. به ڵام ئه مريکا داوا له تورکيا ده کات له سوريا له گه ڵ يه په گه و له قه نديل له گه ڵ په که که شه ڕ بکات. ئه مه برێت مه کگورک دووساڵ پێش له واشنگتۆن به شاندي ENKS وت. ناوبراو به م شانده ي ENKSي وت که ئه مريکا و تورکيا له باره ي قۆناخي دواي شه ڕي ره قا و ھه روه ھا پرسي مه نبج لێکيان کردووه. له سه ر ئه م بنه مايه کورده کان نابێت له مه نبج بمێننه وه و ده بێت تورکه کان بڕۆنه نێو مه نبجه وه. تورکيا وه ک عه‌فرين ھێزه ي مليشيا بۆ رۆيشتن بۆ مه نبج ئاماده ده کات. له پاڵ ئه م ده وڵه ته ي ناوه ندي سورياش ھێزي بۆ که وتنه نێو مه نبج ئاماده کردووه . رۆژئاواي کوردستان له ئێستادا رووبه ڕووي مه ترسيه کي گه وره بۆته وه و ھه ريه ک له لايه نه کاني بڕۆنه نێو مه نبجه وه ئه و کاره سات ده بێت. بۆيه ئێمه وه ک ENKS له گه ڵ ھه موو لايه نه کان قسه مان کردووه تا پێش له م شه ڕه بگيردرێت.\nبرۆ له درێژه دا وتي: کورده کان و پارته کوردستانيه کان ده بێت به پ‌ي‌د بڵێن رۆژئاواي کوردستان مه که قورباني پ‌ك‌ك. ENKS چه کي نييه و ده سه ڵاتيشي نييه . ئێمه بۆ پێش گرتن له شه ڕ له ناوچه که دا ھه وڵ ده ده ين. له ھه مانکاتدا پ‌ي‌د ده بێت گۆڕانکاري زۆر گه وره له خۆيدا به دي بێنێت تا ناوچه که له شه ڕ بپارێزرێت. ئه مريکا دواي ئۆپراسيۆني ره قا داواي له پ‌ي‌د کرد تا ھه ندێک گۆڕانکاري بکات به داخه وه نه يکرد.\nبرچسب ها : pkk , pyd , sirya , turky , usa , ypg , ئبراھيم برۆ , پ.ك.ك , پ.ي.د , پ‌ك‌ك , پ‌ي‌د , ي.پ.گ , ي‌پ‌گ


ئەگەری دواكەوتنی گرێبەستەكەی نێیمار هەیە\n8/27/2019 2:55:00 PM 9312 جار خوێندراوەتەوە\nیانەی بەرشەلۆنەی ئیسپانی ئەمرۆ دواین دانیشتنی خۆی لەگەڵ یانەی پاریس سان جێرمان ئەنجام دەدات لە پێناو گەڕانەوەی نێیمار دا سیلڤای بەرازیلی بۆ ریزەكانی یانەكەی.\nراپۆرتی رۆژنامەكانی ئیسپانیا باس لەوە دەكەن، كە ئەگەری زۆرە دانیشتنەكەی ئەمرۆی بەرپرسانی ئەو دو یانەیە شكست بهێنێت، چونكە یانەی بەرشەلۆنە ناتوانێت وا بەئاسانی گواستنەوەی ئەو یاریزانە ئەنجام بدات و بەو گرێبەستەی ئامادەی كردوە ناتوانێت بەرپرسانی یانە پاریسییەكە رازی بكات.\nهۆكاری قورسی گرێبەستەكەی بەرشەلۆنە و پاریس بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، كە یانەی پاریس سان جێرمان لە ئێستادا تواناكانی هەر یەكە لە كاڤانی و مباپێی لەدەست داوە بەهۆی پێكانەوەو یانەكەش نایەوێت بە ئاسانی نێیمار لە دەست بدەن.\nرۆژنامەی مۆندۆ دیپۆرتیڤۆی ئیسپانیش ئاشكرایكردوە، كە ئەگەری زۆرە بەرپرسانی یانەی بەرشەلۆنە گرێبەستی ئەو یاریزانە بۆ وەرزی داهاتو دوابخەن و لە مێركاتۆی ئایندەدا بە بەهای 170 ملیۆن یۆرۆ ئەو یاریزانە بۆ ریزەكانی یانەكەیان بگەڕێنەوە.\nهەمان سەرچاوە ئەوەشی ئاشكراكردوە، كە بەهۆی ئەو هێرشبەرە زۆرانەی لە ئێستادا لە یانەی بەرشەلۆنە بونی هەیە، بەرپرسانی یانەكەش زۆر جدی نین لە گواستنەوەی ئەو یاریزانە بەرازیلییە.\n#پاریس سان جێرمان #گواستنەوەی یاریزان #بەرشلۆنە


راگەیەندراوێک لەسەرۆکایەتی کۆمارەوە\nسەرۆکایەتیی کۆماری عیراق، مەبەستی سەردانەکەی د.\nفوئاد مەعسوم بۆ سلێمانی رووندەکاتەوەو ئەو زانیاریانەش رەتدەکاتەوە کە لەچەند کەناڵێکی راگەیاندن بڵاوکراونەتەوە.\nنوسینگەی راگەیاندن لە سەرۆکایەتی کۆماری عیراق، لە روونکدرنەووەیەکدا، کە وێنەیەکی دەست SNN کەوتووە، سەرلەبەری ئەو ھەواڵە رۆژنامەییەی رەتکردۆتەوە کە گوایە د.\nفوئاد مەعسوم لە سەردانە رانەگەیەنراوەکەی ئەم ئێوارەیەیدا بۆ شاری سلێمانی، پەیام یان داواکاری، یاخود مەرجی حکومەتی عیراقی، یان ھەر لایەنێکی پەیوەندیداریی رەسمیی یان نیمچە رەسمی پێبێت بۆ سەرکردایەتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و حکومەتی ھەرێمی کوردستان.\nسەرۆکایەتی کۆمار، روونیکردۆتەوە کە ئامانجی سەردانەکەی د.\nفوئاد مەعسوم، تاوتوێکردنی قەیرانی ئێستا و گەڵاڵەکردنی رێگەچارەی بەپەلەو خێرایە، بەمەبەستی زامنکردنی وڵات و گەلەکەمان لە مەترسییەکان و دابینکردنی کەش و ھەوایەکی لەبارو چارەسەری ئاشتیی، لەڕێی گەڕانەوە بۆ لێکتێگەیشتن و دیالۆگ لەنێوان رۆڵەکانی یەک گەلدا.\nنوسینگەی راگەیاندنی سەرۆکایەتیی کۆمار، ئاماژەی بەوەشکردووە کە سەرۆک کۆمار، روانین و ئەفکاری تایبەت و بنیاتنەری خۆی ھەیە سەبارەت بە شێوازی چارەسەرکردنی قەیران و کێشەکان.\n20 خولەک پێشتر - Oct 13 2017 9:57PM


ڕێجیمی شۆربای توون بۆ کەمکردنی ٥ کیلۆ لە ھەفتەیەکدا\n2017-01-04 [09:58 AM]\nزۆرێک لە خەڵکی دوای وەرزی ھاوین و لە وەرزی پایزدا کێش زیاد دەکەن، ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ڕێژەی ئەو خۆراکە چەور و گۆشتانەی دەیخۆن لەم وەرزەدا، تا ڕزگارتببێت لە کێشی زیادەت ئەم شۆربایە تاقیبکەرەوە کە بە ھۆیەوە ٥ بۆ ٧ کیلۆ کەمدەکەیت.\n٥ دانە گێزەر\n٦ پیازی گەورە\n٢ بیبەری توون\nقاپێک یان دووان تەماتەی لەڕنە دراو بە پێی ئارەزوو\n٣ لیتر ئاو\nمەعدەنوس یان کەرەوز\nخوێ و بیبەری ڕەش و کاری\nھەموو پێکھاتەکان بخەرە مەنجەڵێک ئاوەوە و شۆربایەکی خەستی لێدروست بکە، سەرەتا مەنجەڵێک ئاو بخەرە سەر ئاگر کەلەرم و گێزەر و پیاز و بیبەرەکەی تێبکە، دوای کەمێک تەماتەکەی تێبکە ئینجا خوێ و بیبەری ڕەش و کاری تێبکە و لە کۆتایشدا مەعدەنوس یان کەرەوزەکەی بۆ زیادبکە.\nبڕێکی زۆر لەم شۆربایە ئامادەبکە و ھەڵیبگرە تا بە درێژای ھەفتەیەک ھەموو ژەمێک بیخۆیت.\nڕۆژی یەکەم: ھەموو ژەمەکان قاپێک لە شۆربا تونەکە و تەنھا میوە.\nڕۆژی دووەم: ھەموو ژەمەکان قاپێک لە شۆربا تونەکە و تەنھا سەوزە.\nڕۆژی سێھەم: ھەموو ژەمەکان قاپێک لە شۆربا تونەکە، میوە و سەوزە.\nڕۆژی چوارەم: ھەموو ژەمەکان قاپێک لە شۆربا تونەکە، تەنھا مۆزێک و شیر.\nڕۆژی پێنجەم: ھەموو ژەمەکان قاپێک لە شۆربا تونەکە، تەماتە و پارچەیەک گۆشتی سوور.\nڕۆژی شەشەم: ھەموو ژەمەکان قاپێک لە شۆربا تونەکە، پارچەیەک گۆشتی مریشک و سەوزە.\nڕۆژی حەوتەم: ھەموو ژەمەکان قاپێک لە شۆربا تونەکە، تەنھا سەوزە و کەمێک برنج.\nدوای ھەفتەیەک دەبێت لە نێوان ٥ بۆ ٧ کیلۆت کەمکردبێت، دڵنیاببەرەوە لەو شتانەی دەیانخۆیت و ئەو ڕۆژانەی نوسراوە سەوزە جگە لە شۆرباکە ھیچی تر مەخۆ سەوزە نەبێت و ئەمە بۆ ھەموو ڕۆژەکانی تریش ڕاستە، ھەوڵبدە وەرزشبکەیت تا باشترین ئەنجامت دەستبکەوێت.\nئەم هەواڵە 8242جار خوێندراوەتەوە


كیم كارداشیان دەیەوێت لەماوەی3 ساڵدا پیشەكەی بگۆڕێت\n408 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nكیم كارداشیانی ئەستێرەی تەلەفزیۆنی ئەمەریكی باسی لەوە كردووە، كە دەیەوێت لەماوەی 3 ساڵی داهاتوودا پیشەكەی بگۆڕێت .\nكارداشیان بە گۆڤاری "فۆگ"ی ئەمەریكی راگەیاندووە، بۆ ماوەی چوار ساڵ لەگەڵ نووسینگەیەكی پاریزەرایەتی راهێنان لەسەر پیشەی پاریزەرایەتی كار دەكات ، بەو ئومێدەی بتوانێت ساڵی ٢٠٢٢ ببێتە پاریزەر.\nكارداشیانی تەمەن ٣٨ ساڵ ، دوای ئەوەی ساڵی رابردوو چاوی كەوت بەدۆناڵد ترامپی سەرۆكی ئەمەریكا ، توانی بروای پێبهێنێت بەوەی ماری جۆنسۆن ئازاد بكات، كە ٢٢ ساڵی لە گرتووخانەدا بەسەر بردووە ، ئەوەش دوای ئەوەی ساڵی ١٩٩٦ بەتۆمەتی ماددە هۆشبەرەكان بەزیندانی هەتا هەتایی سزا درا.\nئەوە سەركەوتنەی كارداشیان لە ئازادكردنی جۆنسۆن ئیلهامی ئەوەی بەكارداشیان بەخشیوە، كە روو لە كاری پارێزەرایەتی بكات .\nكارداشیان ئاماژەی بۆ ئەوەش كردووە، كە دەزانێت هەڵبژاردنی پیشەیەكی نوێ شتێكە دەبێت زۆر بیری لێبكەیتەوە ، بەڵام "من هەمیشە دەمەوێت زیاتر هەوڵ بدەم ، دەشمەوێت لەپێناوی ئەو كەسانەدا شەڕ بكەم حەقی كۆمەڵگایان داوە ، دەشمەوێت شەڕ بۆ باشكردنی رەوشی سیستەمی دادوەری بكەم ، ئەوەش شتێكە دەبیت زیاتر لەبارەی یاساوە بزانم" .\nوەك بەشێكیش لە راهێنانە پیشەییەكەی ، كارداشیان دەبێت هەفتانە ١٦ سەعات بخوێنێت ، ئەوەش لەژێر سەرپەرشتی مامۆستاكانیدا ، كە دوو پاریزەرن ئەوانیش جیسیكا جاكسۆن و ئیرین هانی.


کوردانی باکوور فشارەکانیان بۆ شکاندنی گۆشەگیریی سەر ئۆجەلان چڕ دەکەنەوە\nچوار زیندانیکراوی کورد خۆیانکوشتووە\n2019.03.26 - 18:31\nچالاکوانێکی کورد لە زیندانەکانی تورکیا کۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا، هەدەپەش ئاشکرایکردووە کە ئەوە چوارەم کوردە لە زیندانەکانی تورکیا کۆتایی بە ژیانی خۆی هێنابێت، ئەوەش لە چوارچێوەی ئەو فشارانەیە کە بۆ شکاندنی گۆشەگیریی سەر عەبدوڵا ئۆجەلانی ڕێبەری پەکەکە دەگیرێتەبەر.\nمیدیا چنار ئەو گەنجەی بە تۆمەتی بوونی پەیوەندی لە گەڵ پەکەکە دەستگیرکرابوو، دوێنێ دووشەممە لە زیندانی ماردین لە باکووری کوردستان کۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا.\nخۆکوشتنی میدیا چنار چوارەم ڕووداوی لەو جۆرەیە، کە پێش ئەو لەماوەی کەمتر لە 10 ڕۆژی ڕابردوودا چوار زیندانی سیاسیی کورد لە بەندینخانەکانی تورکیادا خۆیانکوشتووە. هاوکات کەسێکی دیکەش لە ئەڵمانیا کە مانی لەخواردن گرتبوو، بەهەمان شێوە خۆکوژیی کرد.\nخۆکوشتنی ئەو زیندانییە سیاسیانە بەهۆی دەربڕینی ناڕەزاییانە دژ بەو گۆشەگیرییەی سەپێندراوە بەسەر عەبدوڵا ئۆجەلانی ڕێبەری پارتی کرێکارانی کوردستان لە زیندانی ئیمرالی لە تورکیا.\nلەو بارەیەوە دوێنێ کۆمیتەی بەڕێوبەری پارتی کرێکارانی کوردستان- پەکەکە ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و داوای لە زیندانیانی سیاسیی کرد کە خۆیان بەدووربگرن لە کاری خۆکوژیی، بەڵکو فشارەکانیان بەشێوەی گروپ و ڕێکخراو بێت. بەرپرسانی باڵای هەدەپەش هەمان داوایان ئاڕاستەی زیندانییە سیاسییەکان کرد.\nعەبدوڵا ئۆجەلان زیاد لە 20 ساڵە بەندکراوە و لە ئێستادا گۆشەگیرییەکەی توندی بەسەردا سەپێندراوە، هەرچەندە لە سەرەتای ئەمساڵ ڕێگە بە دیداری عەبدوڵا ئۆجەلان درا لەگەڵ برایەكیدا، بەڵام هێشتا ڕێگە بە پارێزەرەکانی نادرێت چاویان پێی بکەوێت.\nپێش دیدارەكەی عەبدوڵا ئۆجەلان و محەمەدی برای لەمساڵدا، دوایین چاوپێكەوتنی نێوان عەبدوڵا ئۆجالان و خانەوانەدەكەی دەگەڕایەوە بۆ 11ی ئەیلولی 2016، هەروەها لە 27ی تەمووزی 2011ـەوە، ڕێگە بە دیداری ئۆجەلان لەگەڵ پارێزەرانی نادرێت.\nبۆ شکاندنی ئەو گۆشەگیرییە، لە ئێستادا شەپۆلێکی فراوانی مانگرتن لە زیندانەکانی تورکیا و شارەکانی دیکەی کوردستان و ئەوروپا بەڕێوەدەچێت، لەنێویاندا لەیلا گوڤەنی پەرلەمانتاری هەدەپە هەیە کە نزیکەی 140 ڕۆژە مانی لەخواردن گرتووە.\nبەوێنە: پۆلیسێكی كەشخەی هەولێر سەرنجی گەشتیارانی راكێشاوە\n2019.04.12 - 15:58


بەهۆی ژنێكەوە شەڕ لەنێوان دوو هۆز بەرپابوو - تۆڕی میدیایی خەڵک\nچەكی جۆراوجۆربەكارهات و دوو ماڵ سوتێنران\nناكۆكییەكی خێڵەكی لەنێوان دوو هۆز لە زیقار ڕویدا و چەكی جۆراوجۆی تێدا بەكارت.\nئەمڕ‌ۆ پێنج شەممە، سەرچاوەیەكی ئەمنی بە میدیاكانی عیراقی ڕاگەیاند”لە ناحیەی (الطار)ی سەر بە قەزای سوقلشیوخ لە پارێزگای زیقار ناكۆكییەكی خێڵەكی لەنێوان هەردوو هۆزی ئال حەرب و ئال جوبێر ڕویدا و چەكی سوك و مامناوەندی تێدا بەكارهات”.\nبە وتەی سەرچاوەكە”ناكۆكییەكە بەهۆی ژنێكەوە بووە و سوتاندنی دوو ماڵی هۆزی ئال حەربی لێكەوتۆتەوە كە یەكێكیان ماڵی سەڵاح حەربازی شاعیریی میللییە”.\nبەوێنە؛ لە قوتابخانەیەكی شارباژێر بە شێوازێكی نوێ پرسیاری تاقیكردنەوەكان درایە دەست خوێندكاران\nخەڵك- كەشناسێكی عیراقی پێشبینی باری كەشوهەوای وڵات دەكات بۆ ڕۆژانی داهاتوو و دەڵِێت، بارانبارین لە كوردستان بەردەوام دەبێت. (زیاتر…)\nفەتح: ئەمریكا لە كوردستان دەمێنێتەوە\n20 کانونی یەکەم 2021 4.00 pm\nخەڵك- هاوپەیمانی فەتح كە لەلایەن هادی عامرییەوە سەركردایەتی دەكرێت ڕایدەگەیەنێت، پاشەكشەكردنی هێزەكانی ئەمریكا…


فەرھاد عەبدولحەمید- پاڵەوان- ، ئەو تێکۆشەرەی بۆ نەمریی ژیا!. … هەڵۆ بەرزنجەیی – Dengekan\nbyHalo Barznji\tDecember 11, 2018\tGeneral\n١٩٤٦ـ ٢٠١٨ بۆ چلەی فەرهاد عەبدولحەمید ـ پاڵەوان\nهەڵۆ بەرزنجەیی ٥/١٢/٢٠١٨\nبوون و مانایەتی .\nئاخر ئەوە مەرگە، وەک دێوزمەیەکی ببێبەزەیی دێ و لەناکاو ئاوقای خۆشی و جوانی و ڕووناکی ژیانی ئازیزێکمان دەبێت و لەناوی دەبات. ئەوە مەرگە، وەک چنگێکی ڕەش پەلامار دەدا و کارەساتێکی دڵتەزێن ساز دەدات. ئەوە مەرگە، هەموو ساتێک ھەڵگری پەیامی کوژانەوەی ژیان و ناوی مرۆڤەکانە.\nئاخر ئەی مەرگ! زۆربەی کات میوانێکی ناوەختی رەزا گرانی، تارماییەکی شوومی. زرنگانەوەی ناوەکەت ناخۆشە، کردارەکەت نابەجێیە و ئازارەکەت بە سوێیە. تۆ گەر ڕاست دەکەیت وەرە و زاڵمێک ڕاماڵە، بکوژێک بسڕەوە، کاولکارێک سزا بدە.. نەک بێیت و ئەوانە لوول بدەیت، کە خەبات بۆ بەھای ژیانی پەپوولەش دەکەن و بە بیری چاک و و قسەی چاک و ڕەفتاری چاک ھەڵسوکەوت دەکەن. لێ سەرباری ئەو خەسڵەت و سیفەتە نەرێنییانەی لە هەگبەتدا هەڵت گرتووە، سەد ھێندەی تریش ڕەفتارەکەت ناڕەوا و ناقۆڵا بێت و خۆت بە خاوەن دەسەڵات و زەبروزەنگ بزانی، هێشتا ناتوانی ململانێکە بەریتەوە و ژیان ببەزێنی و جیهان تاریک و خەمبار بکەیت.\nئەوە دوێنێ بوو،چل رۆژ بەر لە ئێستا، فەرھاد پاڵەوان، کە هێشتا ژیان لە چاوەکانی دا دەبریسکایەوە و لە دڵیدا قوڵپی دەدا و هیوای بە کار و ئایندەی تێکۆشانی هەبوو، هێشتا لە تەمەنێک دا بوو، گوڕ و تین و وزە و زانینی زۆری پێمابوو پێشکەشمان بکات، مەرگ پێچایەوە و لەبەرچاومان جەستەی بزر کرد.\nنا نا ئەی مەرگ! چاک بزانە!، باھۆزت چەند بەھێز بێت، ھەر ناتوانی ڕامانماڵی و چەند بێبەزەیی بیت، نەکاری قڕمان بکەیت و ھەرچەند ھەڵمەتت توند بێت، لەبەردەمتدا ناچەمێینەوە و خۆڕاگری دەکەین. هاوبیر فەرهاد، دوای خوێندنەوە و شۆڕبوونەوەیەکی زۆری بە واقیعی نەتەوەکەی دا، باش لەوە گەیشتبوو، کە کولتوور فاکت و کۆڵەکە و بنەما هەرە سەرەکییەکەی بوونی نەتەوەیە. قسە کردن لەسەر نەتەوە، بێ کولتووری ڕەسەنی زادەی ژیانی کۆمەڵایەتی خودی، وەک ئەوەیە خەیاڵی هەڵچنینی کۆشک لەسەر لم بکەیت. ئیدی ساتەوەختێ هاوبیر فەرهاد لەم ڕاستییە بێ چەندوچوونە حاڵی بوو، تێگەیشت کە کولتوور پێکهاتەیەکی هەرە سەرەکی ناسنامەی نەتەوەیە، ژیانی خۆی بۆ ئەم بوارە بە بێنیازیی و دڵسۆزانە و پەرۆشەوە تەرخان کرد.\nدوای قووڵبوونەوەیەکی زۆر بۆی دەرکەوت، هەر بەتەنها ڕووداوە مێژوویەکان و جوگرافیا و چیرۆکەکانی دوانزەسوارەی مەریوان و بەرپابوون و خامۆشبوونی زنجیرە شۆڕشەکانمان و کارەساتی ئەنفال و کیمیاباران و لەسێدارەدان و قڕکردن، بەس نین بۆ گێڕانەوەی مێژوویەکی ڕاست و دروست و تۆکمە و نیشاندانی ئازار و ژانەکانی نەتەوەیەک لە جیهان دا، بەڵکو بنەما و خەسڵەتی کولتور دەتوانێ پەیامی نەتەوەیەک لە ئاسانترین شێوەدا بەرجەستە و نمایش بکات. ئەم هەموو ڕاستی و فاکتانە پاڵیان نا بە کاک فەرهادەوە زۆرینەی ژیانی خۆی بۆ خوێندنەوە و ناساندنی کولتووری نەتەوەکەی تەرخان بکات. لەمەشدا هەر زوو گەیشتە ئەو باوەڕەی،کە بیر و هزر و جیهانبینی زەردەشتی فەیلەسووف و بیریار و ئایینەکەی، ئەو تاقە زەمینە و کەرەسە و مەیدانەیە، تاکی کورد خۆی تێدا بدۆزێتەوە و خۆی پێ چەکدار بکات و ناسنامە و پێناسەی خۆی پێ بڕازێنێتەوە. تا دەگاتە ئەوەی لێرەوە گەشەپێدانی زەردەشتێتی تێدا زیندوو بکاتەوە. ئاخر ئەو باش لەوە حاڵی ببوو کولتووریی داگیرکەران، تاسەر ئێسک و تا ناو بێشکەی منداڵەکانمان و تا ئەو دیو سنووری کێلی گۆڕەکانمان و تا قوڵترین پرسەکانی مێژوومان و تا بڵندایەتی ئاسمانی نیشتمانمان مێخی ترسناکی خۆی داکوتاوە.\nئامانجی بیرمەند فەرهاد پاڵەوان، لەم کارە داتاشینی پەیکەری مردوویەک نەبوو، لە وتە و پێداهەڵگوتنی سەرزارەکی، بەڵکو گەڕانەوەیە بۆ قوڵایی ڕاستییەکی مێژوویی دەوڵەمەند بە دووڕ و گەوهەر و یاقووت. ئەو کارە گەورە و شاکارانەی ئەویش لە ڕێی بەرهەمەکانییەوە لەدواجاردا ئەنجامی دا، بە ڕەنج و زەحمەتێکی زۆر و شەونخوونی و لێبڕانێکی بێ پسانەوە، بوونە تۆکمەترین خشتی بینای هەڵچنینەوەی کۆشک و تەلاری فەرهەنگی نەتەوایەتیمان و دەروازەیەک بۆ چوونە دنیا جوانەکەی زەردەشت و بیروباوەڕە گەش و مرۆڤدۆستەکانیەوە. مامۆستا فەرهاد بە کۆمەڵێ کتێب و وەرگێڕان و نووسینی جۆراوجۆر و چالاکی،توانی تۆوێکی باش لەسەر زەمینەی کوردەواری بچێنێ. بەوەشدا گەیشتە وێستگەی هەڵکردنی چرایەکی ڕووناککەرەوە لەسەرە ڕێی تاریکستانی نیشتمانی کوردەواری دا.\nھاوینی ساڵی ١٩٨٤، بڕیارم دا ڕوو لەتاراوگە بکەم. ڕەوانشادی ھەمیشە زیندوو کاک عومەر شەمەیی،کە بۆ من برایەکی گەورە و مامۆستایەکی هێژا بوو، بۆ خواحافیزی ھاتە ماڵمان و وتی: نامەت لەبەر سەلامەتی بۆ نانووسم، لێ لە شاری سنە بچۆ بۆ لای فلان کەس ـ مەبەستی ف. پاڵەوان بوو ـ بڵێ بەناونیشانی ئەوەی پیش ماوەیەک (٥ ) کتێبم بۆناردی لەوانە، ناوی کتێبی « مێژوو» ی د. کەمال مەزھەر و “داغستانی من”ی عەزیز گەردی و “میر”یی حسین عارفی ھێنا. ئەو چی پێ بکرێ یارمەتیت دەدات.\nساڵی ١٩٩١ دوای راپەڕین هاوینەکە گەڕامەوە بۆ کوردستان و بەشداریی کۆنگرەی پاسۆک، چوومە شاری سنە بۆ دیداریی کاک فەرھاد،ئەو کاتە جێگری پارێزگاری سنە بوو، بەداخەوە لەوێ نەبوو. جارێکی تریش لە تیڤی سەحەر میواندارییان لێ کردبوو، قسەی دەکرد، منیش فاکسێکم نارد بۆ تیڤی ناوبراو و دەستخۆشی بەرنامە و سڵاوم بۆ کاک فەرهاد نارد. بێژەری بەرنامە تلفونی بۆکردم، وتی دوای تەواو بوونی بەرنامە دەتوانی قسەی لەگەڵ بکەیت. دروست وابوو، کۆمەڵێ چاکوچۆنی و قسەی بەناوەڕۆک و هێمامان کرد و هەواڵمان لەمەڕ هاوبیرانەوە ئاڵوگۆڕ کرد. زۆری پێ خۆش بوو.\nدوای ڕووخانی سەددام لە ٢٠٠٣ دا،دەرفەتی گەڕانەوەی بۆ باشوور بۆ ساز بوو، سەرەتا لە شاری هەولێری پایتەخت و دواتر لە شاری سلێمانی نیشتەجێ بوو. ئیدی هەرجارێ چووبێتمەوە کوردستان، بەدیداریی شاد بووم و لە نزیکەوە بە بیرو بۆچوونەکانی بەهرەمەند بووم. گەلێ جار لەماڵی خۆیان و هەندێ جارانیش لە دوکانە خنجیلانەکەی هاوبیر، پشکۆ پێک دەگەیشتین. جارێکیش ساڵی ٢٠٠٩ لەتەک هاوبیران بەختیار شەمەیی و ئاراس وەلی دا، چووین بۆ دەوروبەری دوکان و لەسەر داخوازی ئەو بۆ ئەشکەوتی قزقاپان،زۆر شاد بوو، بە قوڵی سەرنجی ئەو شووێنەوارە مێژووییەی زەردەشتییەکانی دەدا و ورد و بە سەلیقەوە بۆ ئێمەی شی دەکردەوە. کۆمەڵێ وێنەی جوانی لەسەر گرت. لەسەر پێشنیازی هاوبیر بەختیار شەمەیی و حەزێکی لەبن نەهاتووی خۆشم، بۆ ئەوەی دیدارێکی لەتەک دا ئەنجام بدەم و بەشێکی بچووک لەو زانین و زانیارییەی لە خەزێنەی ئەقڵ و سنگی دا هەڵیگرتوو و پاراستبووی بخەمە بەردەم خوێنەران، کۆمەڵێ پرسیارم ئاڕاستە کرد، بەداخەوە لەبەر کەم کاتی مانەوەی من لە کوردستان و دوورییەکەم و نەخۆشی و پێدا ڕانەگەیشتنی ئەو، کارەکەمان بەتەواوی سەری نەگرت. ئەمەش ئەفسووسێکی گەورەیە بۆ بەندە، لەدوای کۆچی دوایی لەناکاوی کاک فەرهاد بۆم بەجێماوە،ئاخر ئەو هێشتا پڕ بوو لە زانیاری و ئەزموون و لێهاتوویی و ئێمەش گەلێ تینووی کۆمەڵێ زانیاریی بووین،کە بەشێکی تەنها لای ئەو چنگ دەکەوتن. ئەو لە هەموو قۆناغەکان دا ئاگاداریی بڕیار و گۆڕانکارییە هەستیار و گرنگەکان بوو،ئەو ئەزموونێکی دووری درێژی لەسەرە ڕێی کاروانی خەباتی نەتەوایەتی دا هەبوو، ئەو کەشکۆڵێکی هەمەڕەنگ و خەزێنە و سندووقێکی پارێزراوی نهێن پارێزی دەستپاکی ڕاستەقینەی گەلێ شت بوو. ئەو جێی متمانەی سەرکردایەتی حیزب و هاوبیر و کادێرە ناوەنجیی و سەرەتاکان بوو. ئەو هاوبیری ڕێزلێگیراوی هەموو لایەک بوو، ئەو شکۆ و قەڵای متمانەی بەرز و قایم بوو، ئەو پاڵەوان بوو!.\nسەروەختێ کۆمیتەی چالاکردنەوەی پاسۆک، دەستی بە چالاکی کردەوە، کاک فەرهاد زۆر لێبڕاوانە کەوتە خۆیی و هانی کاروچالاکی هاوبیرانی دەدا. لەگەڵ هەڵبژاردنەکانی ٢٠٠٩ دا و دروستبوونی بزووتنەوەی گۆڕان دا، کاک فەرهاد هاوکار و بزوێنەرێکی بەرچاوی کارەکان بوو. لە کۆبوونەوەکان دا ئامادە دەبوو، پێشنیاز و سەرنجی سوودبەخشی دەخستە بەردەم هاوبیران،کەموزۆر ڕٶڵی ڕابەر و برایەکی گەورەی دەگێڕا.\nدواتر کە پێداویستی دامەزراندنی کۆمەڵە یان ڕێکخراوێکی سەربەخۆ، بۆ هاوبیرە نەتەوەییەکان هاتە کایەوە، دوای خوێندنەوە و گفتوگۆیەکی تێروتەسەل، بڕیاری دامەزراندنی کۆمەڵەیەک لە ماڵی خۆیان دا درا. کاک فەرهاد لەگەڵمان دا بووە یەکێک لە دامەزرێنەرانی ” کۆمەڵەی هاوبیرانی کوردایەتی”. کاک فەرهاد هەمیشە ئامادەی کارکردن بوو، باوەڕ و ئیمانی نەلەقیو بوو، بەردەوام لە بیرکردنەوەی و هەوڵی کۆکردنەوەی هاوبیران دا بوو، یەکبینە ئامۆژگاری دڵسۆزانەی دەکردین، لە پەساوە بە بیروبۆچوونە وردەکانی ڕێی تێکۆشانی بۆ هەموار دەکردین. هەمیشە ورە بەرز و هیوا گەشت و باوەڕ و هزر گەش بوو. مامۆستا فەرهاد زۆر بەسەلیقە بوو، خوێنەوارێکی زیت و وریا بوو، ئەزموونی سیاسی لە یەکێتی قوتابیانی کوردستان و دواتر کاژیک و ئەوجا شۆڕشی ئەیلوول دا هەبوو. لەهێزی خەبات،یەکێ بوو لە باوەڕ پێکراوە هەرە نزیک و خۆشەویستەکانی گیانبەختکردوو،کاک فەتاح ئاغای بەرپرسی هێز. لە پاسۆکیش هەژماری ئەندامێکی دامەزرێنەری بۆ دەکرا. ساڵانێکی زۆر ژیان و ماڵی لە شاری سنە تێکۆشان و بارەگای پاسۆک بوو.\nئەمە چەند لاپەڕەکی خێڕای ژیانی ئەو مامۆستا و هاوبیرە تێکۆشەرەمانە،ڕۆیشت و لەدوای خۆی خەرمانێ خزمەتی بۆ بەجێهێشتین. کاک فەرهاد زۆر دڵسۆزانە هەوڵی لە چوارچێوەخستنی چەمکی “کوردبوون” دەدا،لەسەر بنەمایەکی پتەوی تۆکمە، لە هەموو ڕەهەندەکانەوە. کاک فەرهاد بۆ خۆی کێوێک بوو لە باوەڕ و ورە و وزەی کارکردن و چالاکی. ڕۆشنبیرێکی پلەبەرزی ئاسۆی بیرفراوان بوو، نووسەر و وەرگێڕێکی بە سەلیقەی بەدیقەتی بوو. ورد بیری دەکردەوە و نەخشەی بۆ کارەکانی دادەڕشت و دەست بەکار دەبوو. شارەزایەکی باشی مێژووی سیاسی و فەرهەنگی کورد بوو، سەراسۆیی لەگەڵ ئەدەبی کوردی و جیهانی هەبوو،یەکێ لە بەرهەمەکانی سەمەدی بەهرەنگی (ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە) ی وەرگێڕا بۆ سەر زمانی کوردی و چەند بەرهەمێکیشی لەسەر زەردەشت کردە کوردیی و بە شاکارە گەورە و نایابەکەشی “زەردەشت و ئاڤێستا و فەلسەفەی یەکتاپەرستی” گەورەترین خزمەتی پێشکەش بە نەتەوەکەی کرد.\nلە ژوانی ئەم مەرگە ناوادەیەدا، جارێکی تریش بەوپەڕی ڕاستگۆییەوە، هاوبیران هەموو بەڵێن نوێ دەکەنەوە، نەیەڵن ئەو ئاڵایەی ئەو بڵندی کردەوە، نەوی بکرێت. ئەو ڕێبازەی ئەو خۆی بۆ تەرخان کرد کوێر بێتەوە و ئەو بیروباوەڕی ئەو ژیانی پێ بەخشی،گەردی لێ بنیشێ.\nPrevious کێ مێژویی ململانێی چینایەتی لە فەرەنسا دەنوسێتەوە؟! … موزەفەر عەبدوڵا\nNext بزووتنەوەى “هێلەگ زەردەكان” و چەند وانەیەك …. پێشڕەو محەمەد


دیاب ئاغا و نمونەکانی.! – لڤین پرێس\nساڵی 1919 کاتێک ئەتاتورک لە ئەرزەڕۆمەوە دەیەوێت بڕوات بۆ کۆبونەوەیەک لە سیواس؛ لە رێگا دژەکانی بۆسەی بۆ دادەنێنەوە، بەڵام دیاب ئاغا ئەتاتورک لە بۆسەکە ئاگادار دەکاتەوە و لە مردن رزگاری دەکات.\nبەڵام دوای پێنج ساڵ ئەتاتورک خەڵکی دێرسیم زیندەبەچاڵ دەکات و تەنانەت بنەماڵە و کەسوکاری دیاب ئاغاش رزگاریان نابێت، دوای ئەوەش ناوی شاری دێرسیم دەگۆرێت بۆ تونجلی.\nدوای چەندین ساڵ و سەدان نمونەی زیندوو، بەناو سەرکردایەتی کورد و ئاغا و دەرەبەگ تا ئێستا نەیاتوانیەوە سود لە مێژوو وەربگرن، ھیچ نەبێت بۆ بەژەوەندی خۆیان تا نەبن بە پەندی زەمانە، جگە لەوەی ھەزاران جار ئاگادارکراینەوە بەڵام وەک گوتەنی؛ تەقەی سەریان دێت.\nزیاتر لە 20 ساڵە تورکیا رۆژ بە رۆژ خاکی ھەرێمی کوردستان داگیردەکات و دەیکات بە بنکەی سەربازی خۆی، تا ئێستا لەوە تێنەگەیشتوون دوای پێکانی هەموو ئامانجەکانی دەوڵەتی تورک نۆرەی ئەوانیش دێت و قوتیان دەدات. لایان وایە تورکیا فریادرەسیانە و رزگاریان دەکات، ئای چەند بێ ئاگان لە رابردووی دوژمن و مێژووی خوێناوی کورد بەدەست دوژمنە ڕەنگاوڕەنگەکانی، نازانن رۆژێک نۆرەیان دێت و ئەوکات فریای ھیچ ناکەون.\nمێژووی دیاب ئاغا، مشتێکە لە خەروارێک، ئیتر تێبگەن؛ تاکەی دەتانەوێ لە ترسی میللەتی خۆتان دەستی دوژمن بگرن و بیکەن بە فریشتەی رۆحکێشانتان؟\nھەر بەراستی کە ئێمەومانان ئاگادارتان دەکەینەوە لاتان وایە ئێمە دوژمنتانین، دوژمنیش دۆستانە؟! ئاخر پیاوی سیاسی ئەگەر ئەکادیمیش نەبێت خۆ دەبێت رەش و سپی لێکجیابکاتەوە.\nسەرەڕای ھەموو ئەو شکستانەی خواردوویانە هێشتاش بۆ جارێک ئامادە نین دان بە شکست و نۆشستیاندا بنێن، ھەر ھاتوون دەستە پیس و چەورەکەیان بە میللەت و حزب و لایەنی تر سڕیوەتەوە لە رێگای کۆمەڵێک قەڵەم فرۆشی ئەھلی پارچە ئێسقان و چەند بە ناو کادیرۆکە و ئەندام پەرلەمانۆکە تەخوینتان کردووین.\nدڵنیابن، ئەوجارە دۆخەکە بە تەواوی جیاوازە و خۆشیان لەناو بنەماڵەی خۆیان ھەستیان بەو مەترسیە کردووە، کە پاش ھەمووان نۆرەی خۆیان دێت.\nئنجا ھەر کادیرۆکە بنێرنە سەر تیڤیەکان و ئێمەی پێ تەخوین بکەن و خۆشتان وەک ھەمیشە ببنە کەوا سووری بەر لەشکر، کە کاتەکە تەواو بوو بۆ ھەموومان ڕوون دەبێتەوە کێ سەری تێدەنێت و کێ دەمێنێتەوە.


سێ کەس وەک ئەندامی نوێی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی دەستبەکاربوون - اخبار العراق\nاخبار العراق » كوردى » سێ کەس وەک ئەندامی نوێی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی دەستبەکاربوون\nسێ کەس وەک ئەندامی نوێی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی دەستبەکاربوون\nسەرەڕای بەسەرچوونی وادەی یاسایی ئەنجوومەنی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان، سێ کەسی نوێ وەک ئەندامی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی دەستبەکاربوون.\nپارتی، یەکێتی و گۆڕان هەریەکە ئەندامێکی نوێیان بۆ ئەنجوومەنی پارێزگا دەستنیشانکرد و متمانەیان وەرگرت، کە لە جێگەی سێ ئەندامی پێشووی ئەنجوومەنەکەن کە بۆ پەرلەمانی عێراق و هەرێمی کوردستان هەڵبژێردراون.\nئەو سێ ئەندامەی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی کە وازنامەکانیان پەسندکران ئەمانە بوون؛ سەلمە فاتیح، پەرلەمانتاری یەکێتی لە پەرلەمانی کوردستان، د. غالب محەممەد کە بووە پەرلەمانتاری گۆڕان لە بەغدا، دانا جەزا پەرلەمانتاری پارتی لە بەغدا.\nھەر لەو کۆبوونەوەیەدا ئەنوەر تاھیر وازی لە جێگری سەرۆکی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی ھێنا و لە جێگەکەی بەرزان محەممەد دەستبەکار بوو، ئاڵوگۆڕەکان تاوەکو ئەو کاتەیە کە ئەو ھەڵبژاردنەی ئەنجوومەنەکان بەڕێوەدەچێت کە ھێشتا وادەکەی دیارینەکراوە.\nرێکەوت زەکی، ئەندامی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی لە فراکسیۆنی یەکێتی دەڵێت “رێکارانەکان بەو جۆرەن کە حیزبەکان خۆیان رێکبکەون، پاشان حکومەت و کۆمیسیۆن وادەیەک دیاریبکەن، بەڵام لەبەرئەوەی تاوەکو ئێستا ئەوە نەکراوە، ئێمە بەردەوامدەبین”.\nئەم دانیشتنەی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی لەکاتێکدایە، بە ھۆکاری یەکلانەبوونەوەی چارەنووسی ئەنجوومەنی پارێزگاکان، ئەنجوومەنەکانی ھەولێر و دھۆک سێ مانگە جگەلە کاری رۆژانەی خۆیان کۆبوونەوەیان نەکردووە. بەڵام فراکسۆنی سەوزی ئەنجوومەنەکە لە سلێمانی لەو باوەڕەدان درێژەدانی ئەنجوومەنەکان یاساییە و کێشەیەکی تێدا نییە.\nئەکرەم شەریف، ئەندامی ئەنجوومەن لە فراکسیۆنی یەکێتی دەڵێت “بەپێی یاسا داڕێژەری نەخشەی گشتی پارێزگاکە و پەسندکردنی بودجەی پارێزگا و دەسەڵاتی چاودێری لەئەستۆی ئەنجوومەنەکاندایە، بۆیە ئەگەر ئێمە کار نەکەین ئەی کێ بیکات؟”\nبەپێی یاسای ئەنجوومەنی پارێزگاکان دەبێ ئەنجوومەنی وەزیران بە راوێژ لەگەڵ پەرلەمان و کۆمیسیۆنی هەڵبژاردن وادەی ھەڵبژاردنی ئەنجوومەنەکان دیاریبکات، لەو پرۆسەیەشدا ھەندێک رێکار دەخرێتە ئەستۆی وەزارەتی ناوخۆ. بەڵام بەگوتەی سامی جەلال، بەڕێوەبەری دیوانی وەزارەتی ناوخۆ چارەنووسی ئەنجوومەنی پارێزگاکان لای ئەنجوومەنی وەزیرانە و لە تاوتوێکردنی ئەو پرسەدان.


٢٥ی حوزەیران، ئەو زامەی هەرگیز لەدڵی کۆبانێدا ساڕێژنابێت – کوردی – RojNews.News\n٢٥ی حوزەیران، ئەو زامەی هەرگیز لەدڵی کۆبانێدا ساڕێژنابێت\n29/02/2020 - 1:25:56 pm\nدووشەممە, 25 يون 2018 – 10:19 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nڕۆژی ٢٥ی حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٥ گروپێک لە چەتەکانی داعش بە جلوبەرگی شەڕڤانانەوە دزەیانکردە ناو کۆبانێوە و کۆمەڵکوژییەکی دڕندانەیان لەدژی هاوڵاتییانی مەدەنی پێکهێنا، لەو کۆمەڵکوژییەدا ٢٣١ هاوڵاتیی مەدەنی شەهیدبوون.\nهەرچەند لەلایەن شەڕڤانانی یەپەگە و یەپەژە توانرا هەموو ئەو چەتانە بکوژرێن، بەڵام زامی ئەو کۆمەڵکوژییە هەرگیز ساڕێژ نابێت و کۆبانێ هەموو ساڵێک لەو ڕۆژەدا قوڵپەی گریان دەدات.\nدایکان و باوکانی کۆبانێ لە ساڵیادی ئەو کۆمەڵکوژییەدا، دەچنە گۆڕستان و سەردانی گڵکۆی ڕۆڵەکانیان دەکەن و بە ئەنجامدانی مەراسیمی ڕێزلێنان، یادی شەهیدە بێتاوابەکانیان دەکەنەوە.\nچەتەکانی داعش پێیان وابوو، کە ئەگەر بەوشێوە دڕندانە ژمارەیەکی زۆر لە هاوڵاتیان کۆمەڵکوژبکەن، دەتوانن شار بە هاوڵاتییانی دیکە چۆڵبکەن و هێرشێکی دیکە بکەنە سەر کۆبانێ، بەڵام بەپێچەوانەوە پاش ئەو کۆمەڵکوژییە، ئیرادەی خەڵکی کۆبانێ بۆ تۆڵەسەندنەوە لێیان بەهێزتربوو.\nئۆپەراسیۆنەکانی تۆڵەسەندنەوە لە چەتەکانی داعش لەو ڕۆژەوە تا ئەمڕۆ لە شوێنە جیاجیاکانی باکوری سوریا لەلایەن شەڕڤانانی یەپەگەوە یەپەژەوە بەڕێوەدەچێت و ڕۆژ نییە کە لەلایەن شەڕڤانانەوە گورز لە چەتەکانی داعش نەدرێت.\nلە بێدەنگیی حزبەكان داوا دەكرێت گەل دژی داگیركاریی بوەستێتەوە\nهاوسەرۆکانی هەدەپە: پەیامی دەنگدەرانمان پێگەیشت


ئیدانه‌ی ده‌ستگیركردنی مامۆستا ئیسماعیل سوسه‌یی ده‌كه‌ین\nئه‌مڕۆ 3/7/2018 بۆ جارێكی تر مامۆستا ئیسماعیل سوسه‌یی پێشنوێژو وتار خوێنی پێشووی مزگه‌وتی حاجی ئیبراهیم گه‌ردی و پێشنوێژی مزگه‌وتی عوزێری له ماله‌كه‌ی خۆی ده‌ستگیركرایه‌وه.\nشایانی باسه مامۆستا ئیسماعیل سوسه‌یی یه‌كێك بوو له‌و مامۆستا جوامێر و عه‌مامه پاكانه‌ی كه ماوه‌ی زیاتر له 10 ساڵه له ووتاری هه‌ینی له‌سه‌ر باسكردنی جوله‌كه دوورخرا‌وه‌ته‌وه چه‌ندان جاری تریش ده‌ستگیركراوه‌و لێپرسینه‌وه‌ی له‌سه‌ر كراوه.\nهاوكات دوای ئه‌وه‌ش له‌وتاری هه‌ینی دوور ده‌خرێته‌وه ڕێگری له ده‌رس و وانه‌ی مزگه‌وتیش ده‌بێته پیشه‌ی جاسوسانی پاراستن و ئاساییشی هه‌ولێر.\nهه‌روه‌ها جێی وه‌بیر هێنانه‌وه‌یه له شه‌وی 21/8/2011 له‌سه‌ر دژایه‌تی كردنی یاسای جێنده‌ر له‌لایه‌ن دادوه‌ری گشتی فه‌رمانی ده‌ستگیركردنی درا.\nسه‌ر له ئێواره‌ی ئه‌م شه‌ویش 3/7/2018 دیسانه‌وه له ماڵه‌كه‌ی خۆیه‌وه ڕفێندراوه.\nئێمه‌ش وه‌كو پێگه‌ی هه‌واڵی دووربین ئیدانه‌ی ده‌ستگیركردنی مامۆستای به‌ڕێز ده‌كه‌ین و پێمان وایه گرتن و ئه‌شكه‌نجه‌ی مامۆستایانی عه‌مامه پاك و دانانی خه‌ڵكێكی چڵكاوخۆر له شوێنیان ڕووی ڕه‌شی تاغوتانی عه‌لمانیه‌تی پارتی و یه‌كێتی سپی ناكاته‌وه، و ئۆباڵی هه‌ر ئازارێك و ناره‌حه‌تیه‌كیش به‌سه‌ر مامۆستا ئیسماعیل سوسه‌یه‌یی ده‌خه‌ینه ئه‌ستۆی ئاسایشی پارتی له‌هه‌ولێر.


کورد ئەڵێت: نانی کون ماسی ئەخوات و پاسی جرتاوا ئەکات. ئەمە لە چیرۆکی سەگێکەوە وەرگیراوە کە ڕەنگە تاکە سەگی بێ وەفای مێژوو بێت. دەڵێن سەگێک کە خاوەنداریدا بۆ گوندی کون ماسی دەگەڕێتەوە، بەڵام هەر زەلامێکی لە گوندی جرتاوای نزیک کون ماسی نزیک بێتەوە بەودا ئەوەڕێت. واتا جۆرێک لە بێوەفایی و نمەک بە حەرامی تێدابووە. ئەم پەندەم تەنها بۆ نزیک خستنەوە بوو لە کرۆکی نووسینەکەم کە ئێستا دێمە سەری.\nلە دوای هێرش و پەلاماری ڕووسیا تا کاتی نووسینی ئەم وتارە، تەنها چاودێری دەنگ و باس و کاردانەوەی وڵاتان و سۆشیاڵ میدیای کوردیم کردووە و گەیشتوومەتە پۆلێنێک لە هەڵوێستە جۆراوجۆرارەکانی چەند گروپ و توێژێکی کورد، بە تایبەتی لە باشور لە مەڕ کاردانەوە بەرانبەر بە داگیرکاری ڕووسیا دژ بە ئۆکراین، ئەوانیش ئەمانەی لای خوارەوەن:-\n١/ هەندێک چەپ و هەندێکیش خوێندکاری سەردەمی سۆڤێت، کە زۆر بە خۆشحاڵی و بە گەرمی پێشووازییان لەو هەنگاوە ناپەسەندەی پۆتین کرد. هەر وەک ئەوەی سۆڤێتی جاران یان ڕووسیای پۆتین عەدالەتی کۆمەڵایەتی و دوڵەتی چەپی کوردی و خۆشگوزەرانیان بۆ کورد دابین کردبێ و وڵاتانی ڕۆژئاوایی و سەرمایەداریش لە کوردیان تێکدا بێت، ئەمان لە بری ئەوەی خوێندنەوەی جیاوازیان بۆ هەر سەردەمێک هەبێ و لەو سۆنگەیەوە هەڵوێستەکانیان بنیات بنێن، کەچی ئێستاش لە ئەوروپا و کوردستانەوە چەتر بۆ بارانی مۆسکۆ هەڵئەکەن.\n٢/ زۆرێک لە کوردی عەوامی بەکارهێنەری تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، تەنها لە کینە و ڕقیان لە هەڵوێستە نێگەتیڤەکانی ئەمریکا دژ بە شۆڕشی کورد لە هەندێ قۆناغی مێژووییدا، پشتگیری ئەم حەملەیەی پۆتینی دیکتاتۆر ئەکەن دژ بە گەلێکی بێ زەرەر. لە کاتێکدا نە ئەمریکا پریشکێکی ئەم جەنگەی جارێ بەرکەوتبێ و نە ڕووسیا و پۆتینیش بۆ جارێک لە بەرژەوەندی کورد کاریان کردبێ. جگە لەوەش سەیرە گەلێک بە درێژایی مێژوو گیرۆدەی دەستی دیکاتۆر بووبێ و ئێستا خۆی پشتگیری داگیرکاری دیکتاتۆرێک بکات.\n٣/ زۆرینەی ئیسلامییەکان لە هەموو گروپ و تاقم وحزبەکان ئەم هێرشەی پۆتین بۆ سەر ئۆکراین بە جۆرێک لە تۆڵەی خوایی، غەزەب لە ڕۆژئاوا تەماشا ئەکەن، هەر وەکو سەرەتای کۆڕۆنا کاتێ تەنگی بە چین و دواتر بە ئیتالیا هەڵچنی. ئەمانە کەوتوونەتە نوقڵانە لێدان بۆ خاپور بوونی ڕۆژئاوا، بێ گوێدانە زیانە مرۆییەکانی جەنگ. ئەمان بە هێوای گەرم بوون و کارەساتبارتر بوونی جەنگەکەن. هەر لە خۆوە کەوتوونەتە بەرەی ڕووسیای پۆتینەوە. پارادۆکسی ئەمانە لەوەدایە کە گەورەترین گەشەیان لە ئەوروپای ڕۆژئاوا کردووە و هەمیشە کاری ڕێکخراوەیی و گەشەی ئایینیان لەوێ کردووە. بەو ژمارە زۆرەی گەنجانی ئەوروپاش کە هاتنە ناو داعشەوە، کە پەروەردەی ئەو مەڵبەند و ناوەندە ئێسلامییانەی سایەی عەلمانییەتی ڕۆژئاوا بوون، کەچی پاڵپشتی بۆ داگیرکاری ڕوسیای پۆتین دەردەبڕن، کە ڕێگەی نەداوە لە نێو ٢٠ ملیۆن موسوڵمانی ڕووسی یەک نووزەی ئیسلامی ببیستین. لەم سۆنگەیەوە جێگەی ئاماژەیە کە باسی ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامەی (Aften Posten)ی نەرویجی بکەم کە لە لایەن ڕۆژنامەنووس(Per Anders Johansen)ەوە ئامادەکراوە لە ٢٠١٦دا. تیایدا هاتووە کە پۆتین چەندین ملیاردی لەوەدا سەرف کردووە کە نەهێڵێت هیچ بزاوتێکی ئیسلامی لە نێو موسوڵمانە ڕووسەکان سەر هەڵبدات، جا بە هەر ڕێگایەک بووە، تەنانەت بەرپرسی هەموو مزگەوتەکانی ڕووسیاش کە ژمارەیان زیاتر لە ١٤٠٠ مزگەوتە، یەکێکە لە کاراکتەرە ڕۆڵ گێڕەکانی خودی پۆتین لەم بوارەدا، کە ناوی (Kamil Samigullin)ە. سەرباری ئەمانەش ئەتوانین بڵێین ئەگەر ڕۆژئاوە جارێک زیانی بووبێ بۆ بزاڤە ئیسلامییەکان ئەوا ڕووسیا دەیان جار. هەموو ئەمانەش ئەوەمان پێدەڵێن کە ئیسلامییەکانیش لە ڕۆژئاوا گەشە ئەکەن و بەڵام پشگیری بلۆکی ڕووسی ڕۆژهەڵات ئەکەن، ئەمەش بۆ خۆی دژیەکییە.\n٤/ هەندێک کوردی دانیشتووی ئەوروپا لە سایەی ڕۆژئاواوە خۆیان و خێزانیان حەساونەتەوە و کار دەکەن و گەشت ئەکەن و خانەنشینن. بەڵام دەبینین شەو ڕۆژ نزا ئەکەن و بە ئومێدن کە ڕووسیا دەستی بگاتە وڵاتی خانەخوێیان لە ڕۆژئاوای ئەوروپا.


كۆمپانیای میكس میدیا لەبارەی ڕاگرتنی پەخشی كەناڵە ناوخۆییەكان و دەست پێ كردنی سیستەمی نوێی كەناڵەكان ڕاگەیەنراوێكی بڵاو كردەوە و تێیدا دوا وادەی ڕاگرتنی پەخشی سیستەمی كۆنی كەناڵە ناوخۆییەكانی ڕاگەیاندووە.\nئەمڕۆ پێنجشەم 24ی ئایار/ مایۆ، بەپێی ڕاگەیانراوێكی كۆمپانیای میكس میدیا تێیدا هاتووە، لە 19ی ئایارەوە دەستكراوە بە كۆد كردنی سەرجەم كەناڵە تەلەڤزیۆنییەكان لە سەنتەری شاری هەولێر و سلێمانی و سیستەمی پەخشی ئەو دوو شارە هاوتا كراوە.\nڕوونیشی كردووەتەوە كە گۆڕینی پەخشی كەناڵەكان لە سیستەمی پێشوو بۆ سیستەمی نوێ بەمەبەستی بەرزكردنەوەی كوالیتی و جێگیركردنی پەخشەكانە.\nمیكس میدیا لە بەشێكی تری ڕاگەیەنراوەكەدا ئاماژەی بۆ ئەوە كردووە كە كەناڵەكانی ناوخۆی لە ماوەی 26ی ئەم مانگە تا دووی مانگی شەش تەواوی پەخشی كەناڵەكان دەكەوێتە سەر سیستەمە نوێیەكە و كەناڵەكان تەنیا لەسەر رسیڤەرەكانی میكس میدیا دەبینرێن.\nكۆمپانیای میكس میدیا وەك گەورەترین كۆمپانیای پەخشی كەناڵە ناوخۆییەكان لە هەرێمی كوردستان دادەنرێت پێشتر ڕای گەیاندبوو كە نرخی ئامێرەكەی بە 39 هەزار دینارە و دواتر دەبێت لە ڕێگەی كارتی كەناڵەكانەوە پەخشەكان بكڕێتەوە كە بۆ هەر مانگێك سێ هەزار دینارە.\nئێستە ژمارەیەك كەناڵی ناوخۆی لە سەرەتای پڕۆسەكەدا پەخشەكانیان ڕاگیراوە و بەپێی ئەو ڕاگەیانراوەبێت تا سەرەتای مانگی داهاتوو بەبێ ئامێرەكەی ئەو كۆمپانیایە هیچ كەناڵێكی ناوخۆی نابینرێت.\nئه‌م بابه‌ته 21472 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nبەڵگە.. بڕیاری قەدەغەكردنی كاری تاكسیی لە فەرمانبەران جێبەجێ دەكرێ\nزانیارى له‌سه‌ر بوومه‌له‌رزه‌ى ئه‌م به‌یانییه بڵاو ده‌بێته‌وه\nهەورامی: یەك دۆلار لە بودجەی گشتی بۆ كڕینی ئۆتۆمبێلی پەرلەمانتاران خەرج ناكرێ


توركیا ده‌ستگیركردنی 46 گومانلێكراوی ئه‌لقاعیده ڕاده‌گه‌یه‌نێت\nمیدیای ده‌وڵه‌تی توركیا ده‌ڵێت پۆلیس 46 كه‌سیان گرتووه به گومانی هه‌بوونی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ تۆڕی تیرۆركاری ئه‌لقاعیده‌دا.\nئاژانسی ده‌نگوباسی ئه‌ناتۆڵیا ڕۆژی دووشه‌ممه ڕاپۆرتێكی بڵاوكردۆته‌وه و تیایدا هاتووه هێزه تایبه‌ته‌كانی توركیا ئه‌و گومانبارانه‌یان له میانه‌ی زنجیره‌یه‌ك هێرشدا ده‌ستگیركردووه له پێنج ناوچه‌ی جیاجیادا.\nده‌زگای ئه‌ناتۆڵیا ده‌ڵێت 25 كه‌س له ناوچه‌ی كۆنیا گیراون و ئه‌وانی تریش له ئه‌سته‌نبول و هه‌رێمه‌كانی ئزمیر و كۆجایلی و هه‌رێمی ماردینیش له باشوری ڕۆژهه‌ڵاتی توركیا. به‌ڵام له‌و ڕاپۆرته‌دا زانیاری زیاتر نه‌دراوه.\nئه‌و میلیشیا توركانه‌ش كه گومانیان له‌سه‌ره و په‌یوه‌ندییان به ئه‌لقاعیده‌وه هه‌یه، چوار هێرشی خۆكوژییان له ئه‌ستانبول له ساڵی 2003 دا كردووه و زیاتر له شه‌ست كه‌سیان له دوو كنێشت و كونسوڵخانه‌ی به‌ریتانیا و له بانكێكی به‌ریتانیادا كوشتووه.


روسیا: ئاماده‌ین سیسته‌می به‌رگری ”S400“ به عێراق بده‌ین\nهەواڵ / عێراق :: پێش 2 هەفتە  :: 253 جار بینراوە\nباڵیۆزی روسیا له عێراق، ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه 13ی شوباتی 2020 ئاشكرایكرد، عێراق هیچ داوایه‌كی فه‌رمی بۆ كڕینی سیسته‌می به‌رگری ”S 400“ روسی پێشكه‌ش نه‌كردووه، ئاماده‌یی وڵاته‌كه‌شی نیشاندا بۆ پێدانی ئه‌و سیسته‌مه به عێراق.\nماكسیم ماكسیمۆڤ باڵیۆزی روسیا له عێراق له لێدوانێكی رۆژنامه‌وانیدا ئاشكرای كرد: ”عێراق هیچ داوایه‌كی فه‌رمی بۆ كڕینی سیسته‌می به‌رگری (S 400)ی رووسی پێشكه‌ش نه‌كردووه“.\nماكسیمۆڤ جه‌خیتشی كرده‌وه: ”لەبەر رۆشنایی رووداوه‌كانی ئه‌مدواییه‌دا گرنگیپێدانی عێراق، به‌سیسته‌می به‌رگری روسی (S 400) زیادی كردووه، به‌ڵام هێشتا زووه، بۆئه‌وه‌ی قسه له‌سه‌ر هیچ شتێكی به‌رجه‌سته بكه‌ین“.\nباڵیۆزی روسیا له عێراق وتیشی: ”سوپای عێراق باوه‌ڕی به چه‌كی روسیی هه‌یه، گرنگیشی پێده‌دات، چونكه چه‌كی چاكه و كوالیتی و توانای به‌رزی هه‌یه له گۆڕه‌پانه جیاوازه‌كانی جه‌نگدا“.\nروونیشی كرده‌وه: ”ئێمه هه‌میشه ده‌ڵێین، ئاماده‌ین له هاوكاری كردنی حكومه‌تی عێراق، له به‌هێزكردنی توانای به‌رگری، كه نوێترین كه‌ره‌سته‌ی سه‌ربازی له روسیا بۆ سوپا سه‌ربازییه‌كان به‌رهه‌مدێت، له‌ناو ئه‌وانه‌شدا به‌رگری ئاسمانی“.\nوتیشی: ”ئێمه چاوه‌ڕوانی هاوڕێیانی عێراقین، بۆئه‌وه‌ی سه‌ردانی روسیا بكه‌ن، به‌شداری له پیشانگەی چه‌كی روسی (ماكس) و (ئه‌رمیا 2020) بكه‌ین“.


RUWANGE |----------------| ڕوانگه: January 2014\nهاوپه‌یمانیی کۆمه‌ڵایه‌تی ڕۆژئاوای کوردستان\nهاوپه‌یمانیی کۆمه‌ڵایه‌تی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیکی ڕۆژئاوای کوردستان له پاراستنه‌وه بگره هه‌تا سیاست، له زمانه‌وه بگره تا فه‌رهه‌نگ ، کر و کۆمه‌ڵه‌یه‌کی مۆدێلێکی دێمۆکڕاتیک و ژیانی هاوبه‌ش ده‌هێنێته گۆڕێ.\nئه‌م هاوپه‌یمانییه کۆمه‌ڵایه‌تییه که له کۆبوونه‌وه‌ی 6ی ژانوییه‌ی مه‌جلیسی قانوون دانانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیکی ڕۆژئاوای کوردستان دا په‌سند کراوه، به مۆدێلێکی ژیانی ئازاد و یه‌کسان داده‌ندرێ. هاوپه‌یمانی بریتییه له:\nبۆ دامه‌زراندنی عه‌داڵه‌ت، ئازادی و دێموکڕاسی، له سه‌ر بنه‌مای کۆمه‌ڵه‌ی ئێکۆلۆژیک و یه‌کسان، به بێ جیاوازی خستنه ناو ڕه‌گه‌ز، دین، نه‌ته‌وه، باوه‌ڕی، مه‌زهه‌ب و جینسییه‌تان.له پێناو ئه‌وه‌ی دا که پێکهاته‌ی سیاسی و ئه‌خلاقی کۆمه‌ڵه‌ی دێمۆکڕاتیک پێ بگه‌ن که ئه‌رکی هاوگۆنجاندنی خۆیان ،فره ڕه‌نگی و ژیانی هاوبه‌ش به‌جێ بهێنن. له پێناو ڕێزگرتن له مافی دیاریکردنی چاره‌نووسی ژنان، مسۆگه‌ر کردنی مافی ژنان و منداڵان . له پێناو مسۆگه‌ر کردنی خۆ پاراستن و پاراستنی ڕه‌وا و ڕێزگرتن له ئازادیی دینی و باوه‌ری.\nئێمه گه‌لی هه‌رێمه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیکی کورد، عه‌ڕه‌ب، سوریان ( ئاسۆری، کلدانی و ئارامی) ، ئه‌رمه‌نی و چه‌چه‌ن به پێی ئیراده‌ی ئازادی خۆمان ئه‌م هاوپه‌یمانییه ڕاده‌گه‌یێنن.\nهه‌رێمه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک چه‌مکی ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌یی، عه‌سکه‌ری و دینی ، هه‌ر وه‌ها به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی ناوه‌ندی و ده‌سته‌ڵاتی ناوه‌ندی په‌سند ناکا. به پێی هه‌موو شێوه‌کانی ڕێک که‌وتن و نه‌ریتی دێمۆکراسی و فره ڕه‌نگی  کراوه‌یه، بۆ ئه‌وه‌ی هه‌موو پێکهاته‌کانی کۆمه‌ڵایه‌تی، کولتووری، نه‌ته‌وه‌یی و ئێتنیکی بتوانن به ڕێگای ڕێکخراوه‌ی خۆیاندا خۆیان ئیفاده بکه‌ن. ڕێز گرتن له سنووری سوورییه، پیوانه‌کانی مافی مرۆڤ و پاراستنی ئاشتی ناوخۆیی و نێونه‌ته‌وه‌یی.\nله پێناو دامه‌زراندنی بنه‌ماکانی هاوپه‌یمانیی کۆمه‌ڵایه‌تی و پێکهێنانی کۆمه‌ڵه‌ی دێمۆکڕاتیک به ڕێگای دامه‌زراندنی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک که عه‌داڵه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی ده‌سته‌به‌ر ده‌کا و له پێناو پێک هێنانی کۆمه‌ڵه‌ی شارستانی، ئیراده‌ی هه‌موو پێکهاته‌کانی کۆمه‌ڵه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیکی کورد، عه‌ڕه‌ب، سوریانی، ئه‌رمه‌نی و چه‌چه‌ن که له‌گه‌ڵ پێکهاته‌کانی دیکه‌ی گه‌لی سوورییه یه‌کیان گرت بۆ ئه‌وه ده نێو سوورییه‌یه‌کی دێمۆکڕاتیک دا، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک ببێته سیستمێکی سیاسی و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی. له پێناو پێکهێنانی ئه‌و ئامانجانه و ئه‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه ئێمه ئه‌م هاوپه‌یمانییه‌مان ساز کرد و ڕامان گه‌یاند.\nناوی ئه‌م په‌یمانه هاوپه‌یمانیی کۆمه‌ڵایه‌تیی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیکی کانتۆنگه‌لی ( جزیرێ، کۆبانێ و عه‌فرینێ) یه. سه‌ره‌تای هاوپه‌یمانیی کۆمه‌ڵایه‌تی به‌ڕیوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک به‌شێکه له په‌یمان و لێی جوێ ناکرێته‌وه.\nئه‌لف : سه‌رچاوه‌ی ده‌سته‌ڵاتان گه‌ل ه، گه‌ل خاوه‌ن ده‌سته‌ڵاته و به ڕێگای سازی و مه‌جلیسه هه‌ڵبژێردراوه‌کانی خۆی خۆی به‌ڕێوه ده‌با. گشت ئه‌و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی که دژبه‌ری هاوپه‌یمانیی کۆمه‌ڵایه‌تی هه‌رێمه‌کانی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیکن، نا ڕه‌وان.\nب: سه‌رچاوه و بناخه‌ی هه‌موو مه‌جلیس و ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی کۆمه‌ڵ که له سه‌ر بنه‌مای دێمۆکراسی پێک هاتوون گه‌ل ه. نابێ هیچ که‌س یان ده‌سته خۆی داسه‌پێنێ.\nئه‌لف: سوورییه ده‌وڵه‌تێکی ئازاد، دێمۆکڕات و سه‌ربه‌خۆیه، سیستمی پارڵمانتاری، فێدێراڵ، فره ڕه‌نگ و دێمۆکڕاتیکه.\nب: کانتۆنگه‌لی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک ( جزیرێ، عه‌فرینێ و کۆبانێ ) به‌شێکن له جوگرافیای سوورییه و شاری قامشلۆ ناوه‌ندی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیکی کانتۆنی جزێرێ یه.\nج: کانتۆنی جزیرێ هه‌رێمێکی هاوبه‌شه، تێیدا کورد، عه‌ڕه‌ب، سوریانی، ئه‌رمه‌نی و چه‌چه‌ن و دینگه‌لی ئیسلام، مه‌سیحی، ئێزیدی به یه‌که‌وه تێیدا ده‌ژین، ئه‌و پێکهاتانه هه‌موویان له سه‌ر بنه‌مای برایه‌تی و ژیانی هاوبه‌ش له‌گه‌ڵ یه‌کتری ده‌ژین.\nد: ئه‌م هاوپه‌یمانییه بۆ هه‌موو کانتۆنگه‌لی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکراتیک بڕ ده‌کا و مه‌جلیسی قانوون دانانی کاتی نوێنه‌رایه‌تی هه‌موو کانتۆنه‌کان ده‌کا.\nسیستمی به‌ڕیوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک له کانتۆنگه‌لان دا:\n1- مه‌جلیسی قانوون دانان 2- مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی 3- کۆمیساریای باڵای هه‌ڵبژاردن 4- دادگه‌ی باڵای قانوونیی بنچینه‌یی 5- مه‌جلیسگه‌لی هه‌رێمی\nشاری قامشلۆ ناوه‌ندی کانتۆنی جزێرێ و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی وییه.\nهه‌موو که‌سایه‌تی و پێکهاته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک له هه‌مبه‌ر قانوون دا له ڕووی ماف و ئه‌رکان دا وه‌ک یه‌ک وان.\nهه‌موو شار و هه‌رێمه‌کانی جوگرافیای سوورییه که هاوپه‌یمانیی کۆمه‌ڵایه‌تی په‌سند ده‌که‌ن، مافیان هه‌یه که له‌گه‌ڵ کانتۆنگه‌لی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک بکه‌ون.\nهه‌موو کانتۆنگه‌لی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک ، مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه که کارو باری هه‌رێمی خۆیان به‌ڕێوه‌به‌رن و به پێی ئیراده‌ی ئازادی خۆیان به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و مه‌جلیسی خۆیان پێک بهێنن و هه‌موو مافی خۆیان که له دژی خاڵه‌کانی هاوپه‌یمانیی کۆمه‌ڵایه‌تی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک نه‌بن به‌جێ بهێنن.\nزمانه‌کانی ڕه‌سمی کانتۆنی جزیرێ بریتین له زمانی کوردی، عه‌ڕه‌بی و سوریانی. هه‌ر وه‌ها مافی هه‌موو پێکهاته‌کانی دیکه‌یه که به زمانی دایکی خۆیان په‌روه‌رده بکرێن.\nکانتۆنگه‌لی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک ده‌ست له کاروباری نێوخۆیی ده‌وڵه‌تان وه‌ر ناده‌ن ، مافی دراوسێیه‌تی ده‌پارێزن و ناکۆکییان به ڕێگای ئاشتییانه دا چاره‌سه‌ر ده‌که‌ن.\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه که ئاڵا و نیشان و سروودی خۆی هه‌بێ و به پێی قانوونێک دیارییان بکا.\nئه‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه نموونه‌یه‌که له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیکی سوورییه و پارچه‌یه‌که له سوورییه‌ی پێشه‌رۆژێ، که تێیدا سیستمێکی سیاسی نه ناوه‌ندی داده‌مه‌زرێندرێ.له به‌ر ئه‌وه‌ی که سیستمی فێدێراڵ سیستمی هه‌ره له‌باره بۆ سوورییه و له‌مه‌ڕ پێوه‌ندی نێوان به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌کان و ناوه‌ند ، ئه‌و پێوه‌ندییانه له سه‌ر ئه‌و بنه‌مایانه ساز ده‌کرێن.\nله‌م په‌یمانه دا ده‌ستگای قانوون دانان، دادپه‌روه‌ری و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی له یه‌کتری جیان.\nبه‌ڕیوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ر به پێی بنه‌مای دادمه‌ندیی کاتی هه‌موو ئه‌و جۆره پڕۆژه ڕه‌گه‌زپه‌رستانه‌یانه‌ی که ڕێژیمی ده‌سته‌ڵاتداری پێشوو به دژی دانیشتووانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌که ئه‌نجامی داون لا ده‌با و یارمه‌تی ئه‌و هاووڵاتیانه ده‌دا که زه‌ره‌ریان وێ که‌وتووه.\n- یه‌کینه‌کانی پاراستنی گه‌ل ( یه‌په‌گه) وه‌ک سازییه‌کی نه‌ته‌وه‌یی به‌رپرسیاری هێمنی و پاراستنی خاکی هه‌ر سێک کانتۆنانه. بۆ خزمه‌ت به به‌رژه‌وه‌ندی گه‌ل ه، ئامانج و هێمنیی نه‌ته‌وه‌یی وی ده‌پارێزێ، به پێی بنه‌ماکانی خۆ پاراستنی ڕه‌وا ده‌جووڵێته‌وه، پێوه‌ندی وی له‌گه‌ڵ هێزی چه‌کداری ناوه‌ند له لایه‌ن مه‌جلیسی قانوون دانان وه به قانوونێک دیاری ده‌کرێ، له ئاست ئه‌و مه‌ترسییانه‌ی که به دژی هێمنیی ناوخۆیی و سیستمی گشتی بن پشتگیری له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی مه‌ده‌نی ده‌کا و فه‌رمانی خۆی له فه‌رمانداریی گشتی یه‌کینه‌ی پاراستنی گه‌ل (یه‌په‌گه) وه‌رده‌گرێ.\n- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی گشتی هێزگه‌لی ئاسایش ، ده‌سته‌ی هێمنیی ناوخۆیه.\nساز کردنی ئه‌و جۆره قانوونانه‌ی که کڕیار و بڕیاری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ده‌خه‌نه ده‌ره‌وه‌ی چاوه‌دێری ده‌زگای قه‌زایی ،قه‌ده‌غه‌یه.\nهاوپه‌یمانیی کۆمه‌ڵایه‌تی، له هه‌موو قانوونان دا به‌شداری چالاکانه‌ی جه‌وانان له ژیانی سیاسی و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی دا ده‌سته‌به‌ر ده‌کا.\nتاوانکاری و جه‌زا به قانوونان دیاری ده‌کرێن.\nباج و پاره وه‌رگرتن به قانوونان ده‌سنیشان ده‌کرێن.\nپه‌یماننامه و به‌ڵگه نێو نه‌ته‌وه‌ییه‌کانی له مه‌ڕ مافی مرؤڤ بریتین له پارچه‌یه‌کی سه‌ره‌که و به‌رده‌وامی ئه‌م هاوپه‌یمانییه.\nماف و ئازادی:\nخاڵی بیست و یه‌ک:\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی: به پێی په‌یمان و جاڕنامه‌ی نێونه‌ته‌وه‌یی ، مافی مرۆڤ و به‌ها باڵاکانی ده‌سته‌به‌ر ده‌کا. ده به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی دا نرخی هه‌ره بلیند له لای که‌سان یان ده‌سته‌یان ئازادی یه.\nخاڵی بیست و دوو:\nجاڕنامه‌ی مافی مرۆڤ و په‌یماننامه‌ی نێونه‌ته‌وه‌یی مافگه‌لی مه‌ده‌نی، سیاسی، کولتووری، کۆمه‌ڵایه‌تی، ئابووری و هه‌موو په‌یماننامه‌کانی دیکه‌ی پێوه‌ندیدار ، به‌شێکن له‌م هاوپه‌یمانییه.\nخاڵی بیست وسێ:\nئه‌لف – هه‌موو که‌س مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه که به ناسنامه‌ی ئێتنیکی، جینسییه‌تی، دینی ، مه‌زه‌بی، کولتووری و زمانی خۆیه‌وه بژی.\nب- هه‌موو که‌س مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه که به پێی بنه‌ماکانی کۆمه‌ڵه‌ی ئێکۆلۆژیک بژی.\nخاڵی بیست و چوار:\nهه‌موو که‌س و ده‌سته‌یه‌ک ، له ڕامان، باوه‌ڕی و ده‌ربڕینی بۆچوونی خۆی دا ئازاده. ئه‌گه‌ر ئه‌و ده‌ربڕینانه له‌پێناو خۆ سه‌پاندن و له دژی سیستمی کۆمه‌ڵایه‌تی و ئه‌خلاقی و ئاشتی ناوخۆیی نه‌بن.\nخاڵی بیست و پێنج:\nئه‌لف – ئازادیی که‌سێتی پارێزراوه و نا‌بێ هیچکه‌س له ده‌ره‌وه‌ی قانوون بگێرێ.\nب- حورمه‌تی ئینسانان پارێزراوه و هیچکه‌س نابێ ئه‌شکه‌نجه‌ی فیزیکی و ده‌روونی بدرێ، ئه‌و که‌سه‌ی کارێکی ئاوا بکا سزا ده‌درێ.\nج- بۆ گرتووان هه‌لومه‌رجی ژیانی ئینسانی ئاماده ده‌کرێ و به‌ندیخانه له جیات ئه‌وه‌ی که شوێنی سزا دان بن ، ده‌بن به جێی وه‌خۆکردنه‌وه و په‌روه‌رده.\nخاڵی بیست و شه‌ش:\nده هاوپه‌یمانی دا مافی ژیانی سیاسی پارێزراوه و سزای له‌دار دان هه‌ڵوه‌شاوه‌ته‌وه.\nخاڵی بیست و حه‌وت:\nمافی ژنان ده ژیانی سیاسی، کۆمه‌ڵایه‌تی، ئابووری، کولتووری و هه‌موو بواری ژیان دا هه‌یه.\nخاڵی بیست و هه‌شت :\nمافی ژنان هه‌یه بۆ خۆپاراستن و لابردنی هه‌موو جوره جوداکاری جینسییه‌تی.\nهاوپه‌یمانی مافی منداڵان ده‌پارێزێ، کار پێکردن ، به‌کارهێنان، ئه‌شکه‌نجه کردنی ده‌روونی و فیزیکی منداڵان و به مێرد دان ده ته‌مه‌نی پچووک دا قه‌ده‌غه‌یه.\nخاڵی سی و یه‌ک:\nده هاوپه‌یمانی دا هه‌موو وێلایه‌تێک ئه‌و مافانه‌ی هه‌یه:\n1- مافی هێمنی، ئارامی و ئیستیقرار\n2- په‌روه‌رده‌ی سه‌ره‌تایی خۆڕایی و تۆبزی.\n3- مافی وه‌ده‌ست هێنانی کار، ماڵێکی له‌بار و بیمه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی و له‌شساخی\n4- دایک و منداڵی ده‌پارێزرێن و وه‌خۆ ده‌کرێن.\n5- ئاگاداری و گرینگی پێدان به باری له‌شساخی و کۆمه‌ڵایه‌تی پیرو به‌ساڵداچوو و ئه‌ندام سستان ده‌سته‌به‌ر ده‌کرێ.\nخاڵی سی و دوو:\nمافی باوه‌ڕیی دینی پارێزراوه و دین نابێ بکرێ به ئامرازی سیاسی و بۆ دژایه‌تی و دووبه‌ندی به‌کار بهێندرێ.\nخاڵی سی و سێ:\nئه‌لف - ده هاوپه‌یمانی دا مافی دامه‌زراندنی پارتی، کۆمه‌ڵه، سه‌ندیکا و ڕێکخراوه‌ی کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی و به‌شداری ئه‌وان به پێی قانوونان، پارێزراوه.\nب- ده هاوپه‌یمانیدا فره ڕه‌نگی کۆمه‌ڵایه‌تی دانیشتووانی هه‌رمه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی، ده‌وڵه‌مه‌ند کردن و پێشخستنی کولتووری ئه‌وان و ئازادی سیاسی و چالاکییه ئابوورییه‌کانی ئه‌وان پارێزراوه.\nج- دینی ئێزیدی دینێکی سه‌ربه‌خۆیه، مافی ئێزیدییانه ژیانی کۆمه‌ڵایه‌تی و دینی خۆیان به‌ڕێوه‌به‌رن و قانوونان سه‌باره‌ت به وه‌زعی که‌سێتی دا ساز بکه‌ن.\nخاڵی سی و چوار:\nده هاوپه‌یمانییه‌که دا ئازادیی ڕاگه‌یاندن، بڵاو کردنه‌وه و ڕۆژنامه‌گه‌ری پارێزراوه و کاری ئه‌وان به قانونێک ڕێک ده‌خرێن.\nخاڵی سی و پێنج:\nهاووڵاتیان مافیان هه‌یه بۆ ده‌ربڕینی بۆچوونیان، مانگرتن و خۆپیشاندانی ئاشتیانه. ئه‌و مافانه به قانوونێک دیاری ده‌کرێن.\nخاڵی سی و شه‌ش:\nمافی هه‌موو که‌س بۆ وه ده‌ستخستنی زانیاری و ئه‌نجامدانی چالاکی زانستی، هونه‌ری و کولتووری پارێزراوه.\nخاڵی سی و حه‌وت:\nهه‌موو که‌س مافی هه‌یه خۆی بپاڵێوێ بۆ هه‌ڵبژاردن و هه‌لبژێران ده هه‌موو ڕێکخراوه و ده‌سته‌یان دا، ئه‌وه‌ش به قانوونێک ڕێک ده‌خرێ.\nخاڵی سی و هه‌شت:\nهه‌موو مرۆڤێک مافی داوخوازی په‌نابه‌ری سیاسی هه‌یه و نابێ په‌نابه‌ر به بێ ڕه‌زامه‌ندی خۆی بگێڕدرێته‌وه ئه‌و شوێنه‌ی لێوه‌ی هاتووه.\nخاڵی سی ونۆ:\nده هاوپه‌یمانی دا ده‌رفه‌تی وه‌کوو یه‌کی بۆ هه‌موو هاووڵاتییان پارێزراوه.\nبه‌رهه‌م و سامانی سه‌ر زه‌وی و بن زه‌وی موڵکی گشتی و کۆمه‌ڵایه‌تین، شێوه‌ی به‌رهه‌مهێنان، به‌ڕێوه‌بردن و خه‌رجکردنی ئه‌وان به قانوونێک دیاری ده‌کرێن.\nخاڵی چل و یه‌ک :\nزه‌وی و موڵکی گشتی هه‌رێمه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک ، ئی گه‌لن، شێوه‌ی به‌کار هێنان و بڵاو کردنه‌وه‌ی ئه‌وان به قانوونێک دیاری ده‌کرێن.\nخاڵی چل و دوو:\nمافی موڵکییه‌ت و موڵکییه‌تی خسووسی پارێزراوه، له ده‌ره‌وه‌ی قانوونان نابێ هیچ که‌س بۆ به‌کارهێنانی موڵکی خۆی ئاسته‌نگ بکرێ. نابێ موڵکی که‌سی له خاوه‌نی بستێندرێ، ئه‌گه‌ر له پێناو به‌رژه‌وه‌ندی گشتی دا ئه‌ستێندرا پێویسته نرخه‌که‌ی بدرێته خاوه‌نه‌که‌ی.\nخاڵی چل و سێ:\nسیستمی ئابووری له هه‌رێمه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک له سه‌ر بنه‌مای پێشخستنی گشتی، عادڵانه و به‌رده‌وامی ساز ده‌کرێ و پشت به ده‌رفه‌تی زانستی و تێکبۆلۆژیک ده‌به‌ستێ. ئامانجی پێک هێنانی پێداویستییه‌کانی ژیانی ئینسانانه و بۆ ئه‌وه‌ی ژیانێکی له‌باریان بۆ ده‌سته‌به‌ر بکا.هه‌ر وه‌ها له سه‌ر بنه‌مای پێشخستنی به‌رهه‌مهێنان و چالاکی ئابووری. به پێی بنه‌مای به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک که ده‌ڵێ: " هه‌ر که‌س به پێی کاری خۆی ده‌ستێنێ" ئابوورییه‌کی هاوبه‌ش له سه‌ر بنه‌مای ڕقه‌به‌ری عادڵانه، پێک ده‌هێندرێ ، خۆ داسه‌پاندن قه‌ده‌غه ده‌کرێ ، عه‌داڵه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی ده‌سته‌به‌ر ده‌کرێ. موڵکییه‌تی نه‌ته‌وه‌یی ئامرازی به‌رهه‌مهێنان ده‌سته‌به‌ر ده‌کرێ، مافی کرێکاران و هاووڵاتییان ده‌پارێزدرێ، خۆ ڕسک ده‌پارێزدرێ و ده‌سته‌ڵاتداریی نه‌ته‌وه‌یی پته‌و ده‌کرێ.\nخاڵی چل و پێنج:\nهه‌موو هاووڵاتییه‌ک مافی سه‌فه‌ر ، گواستنه‌وه و گۆڕینی شوێنی نیشته‌جێ بوونی هه‌یه.\nخاڵی چل و شه‌ش:\nئه‌و ماف و ئازادییانه‌ی که له‌م هاوپه‌یمانییه دا ریز کراون، نابێ وا دا بندرێ که جگه له‌وانه هیچ ماف و ئازادی دیکه نییه.\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ریی دێمۆکڕاتیک\nمه‌جلیسی قانوون دانان\nخاڵی چل و حه‌وت:\nمه‌جلیسی قانوون دانانی باڵا سه‌ر به کانتۆنگه‌لی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیکه، به ده‌نگی گه‌ل به ڕێگای ده‌نگدانی گشتی هه‌ڵبژێردراوه و هه‌ر چوارساڵه‌ی جارێک هه‌ڵده‌بژێردرێ.\nخاڵی چل و هه‌شت:\nدوای ئه‌وه‌ی که له ماوه‌ی 16 ڕۆژان دا کۆمیساریای باڵای هه‌ڵبژاردن ئه‌نجامی دوایی هه‌ڵبژاردن ڕاده‌گه‌یێنێ، یه‌که‌م دانیشتنی مه‌جلیس پێک دێ.سه‌رۆکی مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی بانگه‌وازی پێکهاتنی دانیشتنێک ده‌کا. ئه‌گه‌ر ئه‌و دانیشتنه له به‌ر هێندێک هۆی ڕێزپه‌ڕ پێک نه‌هات سه‌رۆکی مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی له ماوه‌ی 15 ڕۆژان دا کاتێک بۆ دانیشتن دیاری ده‌کا و کۆبوونه‌وه‌که ده‌کرێ به به‌شداری ( 1+ 50) ڕه‌سمییه‌ت په‌یدا کا. دانیشتنی یه‌که‌م به سه‌رۆکایه‌تی ئه‌ندامی هه‌ره به‌ته‌مه‌ن پێک دێ. له دانیشتنی یه‌که‌م دا هاوسه‌رۆک و دیوانی مه‌جلیس هه‌ڵده‌بژێردرێن. ئه‌گه‌ر هیچ هه‌لومه‌رجی نا ئاسایی له ئارا دا نه‌بێ ( به پێی ڕێنامه‌ی مه‌جلیس) دانێشتنه‌که به ئاشکرا و کراوه ئه‌نجام ده‌درێ.\nخاڵی چل و نۆ :\nبه پێی ژماره‌ی دانیشتووانی هه‌رێم و شاره‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک ژماره‌ی ئه‌ندامانی مه‌جلیس دیاری ده‌کرێن.ڕاده‌ی نوێنه‌رایه‌تی جینسییه‌تی نابێ له 40 له‌سه‌د که‌متر بێ. هه‌ر وه‌ها به پێی قانوونی هه‌ڵبژاردن نوێنه‌رانی سوریانییان و ئی جه‌وانان یش به تایبه‌تی دیاری ده‌کرێن.\n1- ئه‌ندامانی مه‌جلیس ناتوانن زیاتر له دوو جار خۆیان بۆ ئه‌ندامه‌تی له مه‌جلیشی دا بپاڵێون.\n2- له هه‌ر خولێکی مه‌جلیس له هه‌لومه‌رجی نائاسایی دا، به پێی داوخوازی یه‌ک له چواری ئه‌ندامان ، یان به پێی داوخوازی دیوانی مه‌جلیس و به په‌سندی دوو له سێی ئه‌ندامان، ئه‌ندامه‌تی ده‌کرێ بۆ شه‌ش مانگان درێژ بکرێته‌وه.\nخاڵی په‌نجا و یه‌ک:\nته‌مه‌نی هه‌ڵبژێران نابێ له 18 ساڵان که‌متر بێ و ته‌مه‌نی پاڵێوراوانی پارڵمانیش ده‌بێ له 22 ساڵ که‌متر نه‌بێ. شه‌رت و مه‌رجێ هه‌ڵبژاردن به قانوونێکی تایبه‌تی دیاری ده‌کرێ.\nخاڵی په‌نجا و دوو:\nئه‌ندامی مه‌جلیس له کاتی ئه‌ندامه‌تی دا وه‌کوو پارلمانتارێک په‌رژینی پارێزراوه، له به‌ر بۆچوونه‌کانی لێپرسینه‌وه‌ی لێ ناکرێ، له کاتی تووش هاتنی تاوانکاریی ئاشکرا، به‌بێ په‌سندی دیوانی مه‌جلیس محاکه‌مه ناکرێ.\nخاڵی په‌نجا و سێ:\nئه‌ندامی مه‌جلیس نابێ جگه له کارو باری مه‌جلیس چ ئه‌رک و پیشه‌یه‌کی دیکه‌ی هه‌بێ. دوای سوێند خواردن هه‌موو ئه‌رکه‌کانی پێشووی ڕاده‌گیرێن هه‌موو مافی ئه‌رکی پێشووی وی پارێزراون و ده‌توانێ دوای ته‌واو بوونی ئه‌ندامه‌تی خۆی له مه‌جلیس دا بگه‌ڕێته‌وه سه‌ر ئه‌رکی پێشووی خۆی.\nخاڵی په‌نجا و چوار:\nهه‌موو هه‌رمێکی کانتۆنێکی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ر مه‌جلیسی هه‌ڕیمی خۆیان به ڕێگای ده‌نگدان دا هه‌ڵده‌بژێرن.\nخاڵی په‌نجا و پێنج:\nئه‌رکه‌کانی مه‌جلیسی قانوون دانان:\n* ڕێنامه‌ی کاروباری مه‌جلیس و سیستمی وی ئاماده ده‌کا.\n* ئه‌و قانوونانه‌ی که له لایه‌ن کۆمیته و مه‌جلیسی هه‌رێمه‌وه پێشکێش ده‌کرێن ئاماده ده‌کا.\n* چاوه‌دێری کارو باری ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و ده‌سته‌ی کارگێڕ ده‌کا، لێپرسینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ ده‌کا.\n*هاوپه‌یمانی ڕێکه‌وتنی نێونه‌ته‌وه‌یی په‌سند ده‌کا.\n*ده‌کرێ باوه‌ڕی بدا به مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی یان ئه‌ندامێکی مه‌جلیس و ده‌توانێ باوه‌ڕی خۆشی له‌وان بستێنێته‌وه.\n* هه‌لومه‌رجی شه‌ڕ و ئاشتی ڕاده‌گه‌یێنێ.\n* دیاریی کردنی ئه‌ندامانی دادگه‌ی باڵای قانوونی بنچینه‌یی په‌سند ده‌کا.\n* سه‌باره‌ت به بوودجه‌ی گشتی بڕیار ده‌دا.\n*سه‌باره‌ت به لێبوردنی گشتی بڕیار ده‌دا.\n*جاڕنامه‌ی مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی په‌سند ده‌کا.\n* هه‌رێمه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک دیاری ده‌کا و پێوه‌ندی ده نێو ئه‌وان و ناوه‌ند دا به قانوونێک دیاری ده‌کا.\nخاڵی په‌نجا و شه‌ش :\nبه‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن ( حاکم)\nئه‌لف : به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌ری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک، به پێی ئه‌و پێوانانه‌ی که له هاوپه‌یمانیی کۆمه‌ڵایه‌تی دا دیاریی کراون به نوێنه‌رایه‌تی گه‌ل به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ده‌کا.\nب: ئه‌و که‌سه‌ی که خۆی بۆ به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن ده‌پاڵێوێ پێویسته:\n1- ته‌مه‌نی له 35 ساڵ زیاتر بێ.\n2- هاووڵاتی سوورییه بێ و دانیشتووی هه‌رێمه‌کانی سه‌ر به کانتۆنه‌که بێ.\n3- پێویسته که به تاوانی هیچ تاوانکارییه‌کی خراپ محاکه‌مه نه‌کرابێ، ئه‌گه‌رچی که‌ڕامه‌تیشی پێی درابێته‌وه.\nج- خۆ پاڵاوتن بۆ به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن ئاوایه:\n1- دوای دانیشتنی یه‌که‌می مه‌جلیس له ماوه‌ی 30 ڕۆژ دا، سه‌رۆکی مه‌جلیسی قانوون دانان بانگه‌وازی هه‌ڵبژاردنی به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن ده‌کا.\n2- داوخوازی پاڵێوراوی ڕاده‌ستی دادگه‌ی باڵا ده‌کرێ، دادگه‌ش دوای لێکۆڵینه‌وه له ماوه‌ی 15 ڕۆژ دا داخوازینامه‌که یان په‌سند ده‌کا یان ڕه‌دی ده‌کاته‌وه.\n3- مه‌جلیسی قانوون دانان به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن هه‌ڵده‌بژێرێ، ئه‌و پاڵیوراوه‌ی که ده‌نگی (1+50) ئه‌ندامانی مه‌جلیس وه‌ربگرێ ده‌بێته به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن.\n4- ئه‌گه‌ر هیچکام له پاڵێوراوه‌کان زۆربه‌ی ده‌نگ وه‌ده‌ست نه‌هێنن، ئه‌و پاڵێوراوانه‌ی که ده‌نگی زۆرتریان وه‌رگرتووه دیسان ده‌نگدانیان بۆ ده‌کرێ، ئه‌و که‌سه‌ی له هه‌ڵبژاردنی دووه‌م دا ده‌نگی زۆربه وه‌ربگرێ ده‌بێته به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن.\n5- ماوه‌ی ئه‌رکداری به‌ڕیوه‌به‌ری کانتۆن چوار ساڵه. ئه‌و کاته له ڕۆژی سوێند خواردنه‌وه ده‌ست پێده‌کا.\n6- به‌ڕیوه‌به‌ری کانتۆن به‌ر له‌وه‌ی ده‌ست به ئه‌رکه‌کانی بکا له به‌رده‌م مه‌جلیسی قانوون دانان سوێندی قانوونی ده‌خوا.\n7- به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن جێگرێک یان زیاتر دیاری ده‌کا و ئه‌رکی وان ده‌ستنیشان ده‌کا. جێگر دوای په‌سندی مه‌جلیسی قانوون دانان، له به‌ر ده‌م به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن سوێندی قانوونی ده‌خوا.\n8- له ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ی دا که به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن نه‌توانێ ئه‌رکه‌کانی خۆی ڕاپه‌ڕێنێ، یه‌ک له جێگره‌کانی جێی وی ده‌گرێته‌وه.\nچ: ئه‌رک و سه‌ڵاحییه‌تی به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن\n1- به‌ڕێه‌ربه‌ری کانتۆن ڕێز له هاوپه‌یمانیی کۆمه‌ڵایه‌تی ده‌گرێ، به‌ڕێک و پێکی کاروباری به‌ڕێوه‌به‌ری ڕاده‌په‌ڕێنێ، یه‌کێتی و ده‌سته‌ڵاتداری نه‌ته‌وه‌یی ده‌پارێزێ.\n2- به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن سه‌رۆکی مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی دیاری ده‌کا.\n3- به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن بڕیاری مه‌جلیسی قانوون دانان په‌سند ده‌کا، و به پێی قانوون، بڕیار و فه‌رمان ده‌ر ده‌کا.\n4- به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن دوای ئاشکرا کرانی ئاکامی هه‌ڵبژاردنان بانگه‌وازی کۆبوونه‌وه‌ی مه‌جلیسی قانوون دانان ده‌کا.\n5- سه‌باره‌ت به پێدانی خه‌ڵات و نیشانان بڕیار ده‌دا.\n6- به‌پێی پێشنیازی سه‌رۆکایه‌تی مه‌جلیسی به‌ڕیوه‌به‌رایه‌تی بڕیاری لێبوردنی گشتی ده‌ر ده‌کا.\nئه‌لف: به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن، به ڕێگای نوێنه‌رانی گه‌ل ده مه‌جلیسی قانوون دانان دا، له به‌رانبه‌ر گه‌ل دا به‌رپرسیاره. بێتوو تووشی خه‌یانه‌تی گه‌وره ، سووچی خراپ و لاده‌رانه بێ گه‌ل ده‌توانێ له دادگه‌ی قانوونی بنچینه‌یی دا موحاکه‌مه‌ی بکا.\nمه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی له کانتۆن دا ده‌ستکای کارگێڕی و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هه‌ره باڵایه، له به‌رانبه‌ر مه‌جلیسی قانوون دانان دا به‌رپرسیاره، بریار، فه‌رمان و قانوونه‌کانی مه‌جلیسی قانوون دانان و ڕێکخراوه  دادپه‌روه‌رییه‌کان جێ به جێ ده‌کا. کاروباری نێوان ڕێکخراوه به‌ڕیوه‌به‌رایه‌تییه‌کان ڕێک ده‌خا.\nخاڵی په‌نجا و حه‌وت:\nمه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی له سه‌رۆک، ژماره‌یه‌ک له ئه‌ندامانی مه‌جلیسی قانوون دانان و ده‌سته‌کان پێک دێ.\nخاڵی په‌نجا و هه‌شت:\nئه‌و پارتی یان کۆمه‌ڵه‌ی که زۆربه‌ی کورسییه‌کانی مه‌جلیسی قانوون دانانی وه‌ده‌ست هێناوه، ئه‌رکی پێ ده‌سپێردرێ که ده‌ماوه‌ی مانگێک دا مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئاماده بکا. پێویسته مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی له لایه‌ن (1+ 50) ی ئه‌ندامانی مه‌جلیسی قانوون دانانه‌وه په‌سند بکرێ.\nخاڵی په‌نجا و نۆ:\nسه‌رۆکایه‌تی مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی بۆ چوار ساڵانه. سه‌رۆکی مه‌جلیس بۆی نییه له دوو جار زیاتر ببێ به سه‌رۆک.\nسه‌رۆکی مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ده‌توانێ له نێو ئه‌ندامانی مه‌جلیسی قانوون دانان دا چه‌ند ئه‌ندامان بکا به ڕاوێژکاری خۆی.\nخاڵی شێست و یه‌ک:\nڕاوێژکار له هه‌مان کات دا سه‌رۆکی یه‌کێک له ده‌سته‌کانی مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی یه.\nخاڵی شێست و دوو:\nکارو باری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و پێوه‌ندی نێوان به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و ڕێکخراوه‌کانی دیکه به ڕێگای قانوونێک ڕا دیاریی ده‌کرێ.\nخاڵی شێست و سێ:\nدوای ساز کردنی مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و په‌سند کرانی، مه‌جلیس له به‌یاننامه‌یه‌ک دا پلانی ده‌می دادێ ئاشکرا ده‌کا. دوای ئه‌وه‌ی که ئه‌و پلانه له لایه‌ن مه‌جلیسی قانوون دانانه‌وه په‌سند کرا، پێویسته مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی له‌و ماوه‌یه‌ی دا که دیاری کراوه نێوه‌رۆکی پلانه‌که جێ به جێ بکا.\nخاڵی شێست و چوار:\nدیاریی کردنی کاربه‌ده‌ستی تایبه‌تی، جێگری ده‌سته‌یان و نوێنه‌رانی به‌ڕیوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ریی دێمۆکڕاتیک به ڕێگای هه‌ڵبژاردن و په‌سند کردنی مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و مه‌جلیسی قانوون دانان ڕا هه‌ڵده‌سووڕێ.\nمه‌جلیسه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هه‌رێمی\n1- کانتۆنه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ریی دێمۆکڕاتیک له یه‌کینه‌ی کارگێڕیی پێک دێن. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئه‌وان ده‌پارێزێ و به پێی پێویستی ده‌یانگۆڕێ.\n2- یه‌کینه‌کانی کارگێڕی له سه‌ر بنه‌مای ناناوه‌ندی ئه‌رک و به‌رپرسایه‌تی خۆیان ڕێک ده‌خه‌ن.داهاتی کارگێڕییه‌کان، پێوه‌ندی ئه‌وان له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی کانتۆن، داهاته ئابوورییه‌کانیان، چاوه‌دێری کاره‌کانیان، هه‌ر وه‌ها دیاریی کردنی سه‌رۆکی کارگێڕییه‌کان و ئه‌رکی ئه‌وان به قانوون دیاریی ده‌کرێن.\n3- یه‌کینه کارگێڕییه هه‌رێمییه‌کان مه‌جلیسی هه‌رێمی خۆیان ساز ده‌که‌ن، مه‌جلیس به ڕێگای ده‌نگدانی گشتی ، نهێنی و ڕاسته‌وخۆ داده‌مه‌زێن.\nخاڵی شێست و پێنج:\nبنه‌مای عه‌داڵه‌ت سه‌رخۆبوونی دادگری یه. نوێنه‌ری ویژدان و ئه‌خلاقی گه‌له. دادگری به ڕێگای دادگه‌ی تایبه‌تی به په‌له چاره‌سه‌رکردنی دۆزان هه‌ڵده‌سووڕێنێ.\nخاڵی شێست و شه‌ش:\nکه‌سی تاوان وه‌پاڵدراو هه‌تاکوو مه‌حکه‌مه بڕیار له سه‌ر دۆزه‌که‌ی نه‌دا ، بێ تاوانه.\nخاڵی شێست و حه‌وت:\nنوێنه‌رایه‌تی هه‌ر دوو جینسییه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی له هه‌موو سازییه‌کانی مه‌جلیسی دادگری دا نابێ له 40 له سه‌د که‌متر بێ.\nخاڵی شێست و هه‌شت:\nله هه‌موو پێواژی لێپرسینه‌وه و موحاکه‌مه دا ، مافی خۆ پاراستن پیرۆز و پارێزراوه.\nخاڵی شێست و نۆ:\nبه بێ بڕیاری دیوانی عه‌داڵه‌ت هیچ دۆزگه‌رێک له کاره‌که‌ی ده‌ر ناکرێ.\nمه‌حکه‌مه به ناوی گه‌ل بڕیاره‌کانی ده‌دا\nخاڵی حه‌فتاو یه‌ک:\nپێک نه‌هێنانی بڕیاری مه‌حکه‌مان، یان نه‌هێشتنی جێ به جێ کردنیان. تاوانکاری یه و به پێی قانوون بکه‌رانی مه‌حکه‌مه ده‌کرێن.\nخاڵی حه‌فتاو دوو:\nخه‌ڵکی مه‌ده‌نی نابێ له دادگه‌ی عه‌سکه‌ری دا موحاکه‌مه بکرێن و دادگه‌ی تایبه‌تی نائاسایی نابێ پێک بهێندرێن.\nخاڵی حه‌فتا و سێ:\nحورمه‌تی ماڵان و شوێنی تایبه‌تی پێشێل ناکرێن و به بێ په‌سندی دادگه ناپشکێندرێن.\nخاڵی حه‌فتا و چوار :\nهه‌موو که‌س مافی هه‌یه به شێوه‌یه‌کی ئاشکرا و عادڵانه موحاکه‌مه بکرێ.\nخاڵی حه‌فتا و پێنج:\nبه‌رته‌نگ کردنی ئازادیی فه‌ردی به بێ هۆی قانوونی تاوانکارییه و به پێی قانوون ده‌درێته مه‌حکه‌مه.\nخاڵی حه‌فتا و شه‌ش:\nهه‌ر که‌سێک که له به‌ر هه‌ڵه، که‌مته‌رخه‌می کارگێڕانی ڕێکخراوه ، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و کارگێڕییان زیانی وێکه‌وتووه مافی هه‌یه له به‌ر ده‌م مه‌حکه‌مه‌ی پێوه‌ندیدار داوای قه‌ره‌بوو بکا.\nخاڵی حه‌فتاو حه‌وت:\nمه‌جلیسی دادگری به پێی قانوونێک ساز ده‌کرێ\nکۆمیساریای باڵای هه‌ڵبژاردن\nخاڵی حه‌فتا و هه‌شت:\nده‌ستگایه‌کی سه‌ربه‌خۆیه، کاروباری هه‌ڵبژاردنی گشتی به‌ڕێوه ده‌با.له هه‌ر کانتۆنێک چه‌ند ئه‌ندام به گشتی له 18 ئه‌ندامان پێک دێ. ئه‌ندامه‌کان له لایه‌ن مه‌جلیسی قانوون دانانه‌وه دیاریی ده‌کرێن.\n1- بریاره‌کانی کۆمیساریای باڵای هه‌ڵبژاردن به 11 ده‌نگان په‌سند ده‌کرێن.\n2- ئه‌ندامانی کۆمیساریا نابێ خۆیان بۆ ئه‌ندامه‌تی له مه‌جلیسی قانوون دانان دا بپاڵێون.\n3- کۆمیساریای باڵای هه‌ڵبژاردن کاتی ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردن دیاریی ده‌کا و ڕای ده‌گه‌یێنێ و داوخوازینامه‌ی پاڵێوراوان وه‌رده‌گرێ.\n4- به پێی خاڵی 51 ی له‌مه‌ڕ پآڵێوراوێتی بۆ مه‌جلیسی قانوون دانان دا، کۆمیساریای باڵای هه‌ڵبژاردن له داخوازینامه‌ی پاڵێوراوان ده‌کۆڵێته‌وه. هه‌ر وه‌ها ووڵامی گله‌یی و گازنده و دۆزی له‌مه‌ڕ هه‌ڵبژاردن ده‌داته‌وه.\n5- کاروباری کۆمیساریای باڵای هه‌ڵبژاردن له بن چاوه‌دێریی دادگه، نوێنه‌رانی ڕێکخراو‌ه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی و به پێی ده‌رفه‌ت نوێنه‌رانی کۆڕی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان به‌ڕێوه ده‌چێ.\n6- کۆمیساریای باڵای هه‌ڵبژاردن ماوه‌یه‌ک دیاری ده‌کا و هه‌موو پاڵێوراوان بانگ ده‌کا بۆ به‌شداری له کۆبوونه‌وه‌یه‌ک دا و له‌و کۆبوونه‌وه‌یه دا به هاوکاری دیوانی عه‌داڵه‌ت، ناوی پاڵێوراوانی هه‌ریم و پاڵێوراوانی ئه‌و ناوچانه‌ی که داوخوازی پاڵێوراوێتی ئه‌وان له لایه‌ن مه‌جلیسی قانوون دانانه‌وه په‌سند کراوه ئاشکرا ده‌کا.\nدادگه‌ی باڵای قانوونی بنچینه‌یی\nخاڵی حه‌فتاو نۆ:\nئه‌لف: له 7 ئه‌ندامان پێک دێ و یه‌ک له‌وان سه‌رۆکه. ئه‌ندامانی ئه‌م دادگه‌یه له لایه‌ن سه‌رۆکایه‌تی مه‌جلیسی قانوون دانانه‌وه پێشنیاز ده‌کرێن.ئه‌ندامان له دادگر، پارێزه‌ر و مامۆستای ماف ی دروست و پسپۆڕ پێک دێ. پێویسته ئه‌زموونی ئه‌وان له بواری پسپۆڕی دا له 15 ساڵان که‌متر نه‌بێ.\nب: که‌سێک که ئه‌ندامی دادگه‌ی باڵای قانوونی بنچینه‌یی بێ ده هه‌مان کاتدا ناتوانێ ئه‌ندامی هیچ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌ک یان مه‌جلیسی قانوون دانان بێ.ئه‌رکی دیکه‌ی که پێویسته ئه‌ندامانی دادگه‌ی باڵای قانوونی بنچینه‌یی به ئه‌ستۆوه‌ی نه‌گرن به قانوونێک دیاری ده‌کرێ.\nج: ماوه‌ی ئه‌ندامه‌تی له دادگه‌ی باڵای قانوونی بنچینه‌یی دا 4 ساڵه. ماوه‌ی ئه‌ندامه‌تی ده‌کرێ بۆ جارێک درێژ بکرێته‌وه.\nئه‌رکه‌کانی دادگه‌ی باڵای قانوونی بنچینه‌یی\n1- خاڵه‌کانی قانوونی بنچینه‌یی شی ده‌کاته‌وه.\n2- به پێی قانوونی بنچینه‌یی چاو به‌و بڕیار و قانووانه دا ده‌خشێنێته‌وه که مه‌جلیسی قانوون دانان و مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ده‌یده‌ن، و لێکیان ده‌داته‌وه.\n3- ناکۆکییه‌کانی نێوان مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی، قانوون دانان و دادگه‌یان سه‌باره‌ت به جێ به جێ کردنی قانوونی بنچینه‌یی چاره‌سه‌ر ده‌کا.\n4- محاکه‌مه کردنی به‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن و ئه‌ندامانی مه‌جلیسی قانوون دانان و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی بێتوو له ده‌ره‌وه‌ی خاڵه‌کانی ئه‌م هاوپه‌یمانییه بجووڵێنه‌وه.\n5- بریاری خۆی به زۆربه‌ی ده‌نگان ده‌دا.\nخاڵی هه‌شتا و یه‌ک:\nجگه له به‌ر هۆی لاده‌رانه، ئه‌ندامانی دادگه‌ی باڵای قانوونی بنچینه‌یی له سه‌ر کار لا نابردرێن. کاروباره‌کانی دادگه به پێی قانوونێکی تایبه‌تی به‌ڕێوه ده‌چێ.\nخاڵی هه‌شتا و دوو:\nدادگه‌ی باڵای قانوونی بنچینه‌یی ئه‌و قانوونانه‌ی که له‌گه‌ڵ قانوونی بنچینه‌یی یه‌ک ناگرنه‌وه ئاوا دیاریی ده‌کا:\n1- سه‌باره‌ت به‌و قانوونانه‌ی که به پێی قانوونی بنچینه‌یی نێن ئاوا بڕیار ده‌درێ:\nئه‌لف: به‌ر له‌وه‌ی که قانوونێک په‌سند بکرێ، ئه‌گه‌ر بیست له سه‌دی ئه‌ندامانی مه‌جلیس له دژی ئه‌و قانوونه بن، پێویسته دادگه له ماوه‌ی 15 ڕۆژان دا سه‌باره‌ت به‌و قانوونه بڕیار بدا، ئه‌گه‌ر ئه‌و پێشنیاز قانوونه سه‌باره‌ت به شتێکی خێرا بێ دادگه پێویسته له ماوه‌ی 7 ڕۆژان دا بڕیار بدا.\nب: کاتێک بڕیارنامه‌یه‌ک پێشکێشی مه‌جلیسی قانوون دانان ده‌کرێ ئه‌گه‌ر له ماوه‌ی 15 ڕۆژ دوای پێشکێش کردنه‌که دا له سه‌دی بیستی ئه‌ندامانی مه‌جلیسی قانوو دانان له دژی بن پێویسته دادگه له ماوه‌ی 15 ڕۆژان دا سه‌باره‌ت به وی بڕیار بدا.\nج: ئه‌گه‌ر دادگه بڕیاری دا که قانوون، بڕیار یان بڕیارنامه له دژی قانوونی بنچینه‌یی یه، هه‌موو خاڵه‌کانی دژی قانوونی بنچینه‌یی به‌رپه‌رچ ده‌درێنه‌وه و ده‌گێڕدرێنه‌وه و بێ که‌لک ده‌بن.\n2- سه‌باره‌ت به‌و قانوونانه‌ی که دژی قانوونی بنچینه‌یین ئه‌گه‌ر له پاراستننامه‌یه‌ک دا دژایه‌تی نیشان بدرێ ئاوا بڕیار ده‌درێ:\nئه‌لف: ئه‌گه‌ر له دۆزێک دا، لایه‌نێکی دۆزه‌که له دژی قانوونێک له پاراستننامه‌ی خۆی دا دژایه‌تی نیشان دا و ئیدیعای کرد که له دژی قانوونی بنچینه‌یی یه و ئه‌گه‌ر دادگه پێی وا بێ که ئه‌و دژایه‌تییه گرینگه و پێویسته سه‌باره‌ت به وی بڕیار بدرێ. دادگه ئه‌و ده‌می دۆزه‌که ڕاده‌گرێ و پاراستننامه حه‌واڵه‌ی دادگه‌ی باڵای قانوونی بنچینه‌یی ده‌کا.\nب: دادگه‌ی باڵای قانوونی بنچینه‌یی پێویسته له ماوه‌ی 30 ڕۆژان دا سه‌باره‌ت به پاراستننامه‌که بڕیار بدا.\nخاڵی هه‌شتاو و سێ:\nئه‌م هاوپه‌یمانییه له هه‌رێمه‌کانی به‌رێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک له پێواژۆیه‌کی کاتی دا بڕ ده‌کا. به پێی په‌سندی دوو له سێی ئه‌ندامانی مه‌جلیسی قانوون دانان ده‌گۆڕدرێ.\nخاڵی هه‌شتا و چوار:\nئه‌م هاوپه‌یمانییه بۆ نرخاندن و په‌سند کردن پێشکێش ده‌کرێ به مه‌جلیسی کاتی قانوون دانان.\nخاڵی هه‌شتا و پێنج:\nئه‌و که‌سه‌ی که جگه له هاووڵاتێتی سوورییه هاووڵاتێتییه‌کی دیکه‌ی وه‌رگرتبێ ناکرێ له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی کانتۆن، سه‌رۆکایه‌تی مه‌جلیسان، ڕاوێژکاری و ئه‌ندامه‌تی له دادگای باڵای قانوونی بنچینه‌یی دا جێ بگرێ.\nخاڵی هه‌شتا و شه‌ش:\nئه‌م هاوپه‌یمانییه به قانونێک ئه‌نجامی بڕیار، بڕیارنامه و قانوونه نا ئاساییه‌کان چاره‌سه‌ر ده‌کا.\nخاڵی هه‌شتا و حه‌وت:\nدوای ئه‌وه‌ی که ئه‌و هاوپه‌یمانییه له لایه‌ن مه‌جلیسی کاتی قانوون دانانه‌وه په‌سند کرا ده ماوه‌ی 4 مانگان دا، له ژێر سێبه‌ری ئه‌م هاوپه‌یمانییه‌دا یه‌که‌مین هه‌ڵبژاردنی مه‌جلیسی قانوون دانان ڕێک ده‌خرێ. مه‌جلیسی کاتی قانوون دانان ده‌توانێ به پێی هه‌لومه‌رج ئه‌و ماوه‌یه درێژ کاته‌وه.\nخاڵی هه‌شتا و هه‌شت:\nسوێندی قانوونی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک\nبه ناوی خودای گه‌وره سوێند ده‌خۆم که ئه‌من ڕێز له هاوپه‌یمانیی کۆمه‌ڵایه‌تی و قانوونه‌کانی بگرم. ئازادی و به‌رژه‌وه‌ندی گه‌ل بپارێزم. هێمنایه‌تی هه‌رێمه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک ، ئازادییه‌کانی و مافی خۆپاراستنی ڕه‌وا بپارێزم . له سه‌ر بنه‌مای باوه‌ڕیم به نه‌ته‌وه‌ی دێمۆکڕاتیک، له پێناو وه‌دیهێنانی عه‌داڵه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی دا تێبکۆشم.\nخاڵی هه‌شتا و نۆ:\nنوێنه‌رایه‌تی هه‌ر دوو جینسییه‌تان له هه‌موو ڕێکخراوه ، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و ده‌سته‌یان دا نابێ له چل له سه‌د که‌متر بێ.\nقانوونه‌کانی هه‌نووکه‌یی سوورییه ( ئی مه‌ده‌نی و سزایی) ئه‌وانه‌ی که له دژی خاڵه‌کانی هاوپه‌یمانیێ نین ، ده‌کار ده‌کرێن.\nخاڵی نه‌وه‌د و یه‌ک:\nئه‌گه‌ر له نێوان قانوونه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ر و به‌ڕێوه‌به‌رییی ناوه‌ندی دا ناکۆکی ڕوو بده‌ن،بابه‌ته‌که حه‌واڵه‌ی دادگه‌ی باڵای قانوونی بنچینه‌یی ده‌کرێ و ئه‌و قانوونه‌ی هه‌ره له‌باره بۆ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ر به‌ڕێوه ده‌چێ.\nخاڵی نه‌وه‌د و دوو:\nئه‌م هاوپه‌یمانییه به هاوکاری هاووڵاتییان، پاراستن و پێشخستنی خۆڕسک مسۆگه‌ر ده‌کا و پاراستنی ته‌بیعه‌ت به ئه‌رکێکی ئه‌خلاقی، نه‌ته‌وه‌یی و پیرۆز ده‌بینێ.\nخاڵی نه‌وه‌د و سێ:\nڕێبازی په‌روه‌رده‌ی نوێ سیاسه‌تی دوورخستنه‌وه و تێگه‌یشتنی شوونیستی و ڕه‌گه‌زپه‌رستانه لا ده‌دا و له جێی وان نرخی لێبوردن و ئینسانی و فره ڕه‌نگی کولتووری و کۆمه‌ڵایه‌تی داده‌نێ.\nئه‌لف: له ڕێبازی په‌روه‌رده‌یی نوێ دا هه‌رێمه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خۆسه‌ری دێمۆکڕاتیک، گه‌له‌کانی، مێژوو، مێعماری، شوێنه‌وار و ده‌وڵه‌مه‌ندییه‌کانی ده‌ناسێندرێن.\nب: ڕێبازی په‌روه‌رده، ده‌ستگای ڕاگه‌یاندن و ڕێکخراوی زانستی کولتووری مافی مرۆڤ و کولتووری زانستیی دێمۆکڕاتیک پێش ده‌خه‌ن.\nخاڵی نه‌وه‌د و چوار:\nئه‌لف: له‌م هاوپه‌یمانییه دا دین و ده‌وڵه‌ت له یه‌ک جیاوازن.\nب: ئازادیی باوه‌ڕییه‌کان بێ سنووره، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ڕێز له‌هه‌موو دین و مه‌زه‌بان ده‌گرێ. ئه‌گه‌ر دژ به سیستمی گشتی نه‌بێ ، مافی ئه‌نجام دانی ڕێوڕه‌سمی ئایینی مسۆگه‌ر ده‌کا و ده‌یپارێزێ.\nخاڵی نه‌وه‌د و پێنج:\nپێشخستنی ڕێکو پێک له بواری کولتووری، کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووری دا یه‌ک له بنه‌ما سه‌ره‌کییه‌کانی یه‌کێتیی ڕێکخراوه به‌ڕیوه‌به‌رییه‌کان و ئارامی سیستمه‌که‌یه.\nخاڵی نه‌وه‌د و شه‌ش:\nهه‌لو مه‌رجی نائاسایی:\nبه‌ڕێوه‌به‌ری کانتۆن له کۆبوونه‌وه‌ی مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی که به سه‌رۆکایه‌تی وی پێک دێ و به په‌سندی دوو له سێی ئه‌ندامان ، ده‌توانێ هه‌لومه‌رجێی نائاسایی ڕاگه‌یێنێ و هه‌ڵیوه‌شێنێته‌وه. به‌ڵام پێویسته ئه‌و بڕیاره پێشکێش به  یه‌که‌مین کۆبوونه‌وه‌ی مه‌جلیسی قانوون دانان بکرێ و له‌وێ په‌سند بکرێ و حوکمه تایبه‌تییه‌کانی به قانوونێک دیاریی ده‌کرێن.\nخاڵی نه‌وه‌د و حه‌وت:\nده‌سته‌گه‌لی مه‌جلیسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی\n1- ده‌سته‌ی پێوه‌ندی ده‌ره‌وه\n2- ده‌سته‌ی هێمنی و خۆ پاراستن\n3- ده‌سته‌ی کار و باری ناوخۆیی\n4- ده‌سته‌ی دادپه‌روه‌ری\n5- ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هه‌رێمی، شارداری، و کۆمیته‌ی سه‌رژمێری و پلانسازی سه‌ر به‌م ده‌سته‌یه‌یه.\n6- ده‌سته‌ی دراوی ( ماڵییه)، 1- ده‌سته‌ی گشتی بانکان، 2- ده‌سته‌ی گشتی گومرگ سه‌ر به‌م ده‌سته‌یه‌ن.\n7- ده‌سته‌ی کار و کاروباری کۆمه‌ڵایه‌تی.\n8- ده‌سته‌ی په‌روه‌رده و فێرکاری\n9- ده‌سته‌ی کولتووری\n10- ده‌سته‌ی کاره‌با، پیشه سازی و سامانی سروشتی\n11- ده‌سته‌ی له‌شساغی\n12- ده‌سته‌ی بازرگانی و ئابووری\n13- ده‌سته‌ی بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدان\n14- ده‌سته‌ی کولتوور و ڕاگه‌یاندن\n15- ده‌سته‌ی گواستنه‌وه و گه‌یاندن\n16- ده‌سته‌ی جه‌وانان و وه‌رزش\n17- ده‌سته‌ی خۆڕست، تووریزم و شوێنه‌واران\n18- ده‌سته‌ی کارو باری دینی\n19- ده‌سته‌ی کاروباری ژنان و ماڵباتان\n20- ده‌سته‌ی مافی مرۆڤ\nخاڵی نه‌وه‌د و هه‌شت:\nئه‌م هاوپه‌یمانییه ده چاپه‌مه‌نی دا بڵاو ده‌کرێته‌وه.\nتێبینی : ئه‌م هاوپه‌یمانییه له کوردیی کورمانجی یه‌وه کراوه‌ته کوردیی سۆرانی و وه‌رگێڕانێکی ڕه‌سمی نییه.\nسه‌رچاوه: ناوه‌ندی نووچه وشرۆڤه‌ی ڕۆژ\nPosted by Ruwange --- ڕوانگه at 7:28 PM 0 comments Links to this post\nدەنگەکان لە ڕابردووەوە ، دیتنەوەی مووزیکی کوردی...


ئاوی رادێتەر لەبەر ئەم هۆیانە كەم دەكات\nHanah Hawramy 23/09/2017 - 09:24 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/ئۆتۆمبێل\nیەكێك لە پێكهاتە سەرەكییەكانی ئۆتۆمبێل بریتییە لە (رادێتەر)، ئەم بەشە كاری ساردكردنەوەی بزوێنەرو هێنانە خوارەوەی پلەی گەرمی ئۆتۆمبێلە لەكاتی كاركردندا، بەهەمان شێوە ئەم بەشەش ڕووبەڕووی چەند گرفتێك دەبێتەوە كە ڕەنگە كاریگەری بكاتە سەر رۆیشتنی ئۆتۆمبێل بەشێوەیەكی راستەوخۆ، یەكێك لەو گرفتانەش بریتییە لە كەمبوونی ئاو تێیدا، ئەو كێَشەیەش زۆر باوە لە ئۆتۆمبێلەكاندا.\nبۆچی ئاوی رادێتە كەم دەكات ؟؟\n1. بوونی كێشە لە ڕێكخستنی پلەی گەرمی ئۆتۆمبێل (تێرمۆستات) كە كار دەكات بۆ ڕێكخستنی پلەی گەرمی ئۆتۆمبێل ئەوەش دوای ئەوەی لە رادێتەر دێتە دەرەوە، ئەگەر هەر كێشەیەك هەبێت ئەوا ئاوی نێو رادێتەر كەم دەكات.\n2. گرفت لە بۆرییەكانی نێو رادێتەر كە لەنێویدا هەن، ئەویش لە مادەیەك دروست كراوە كە بەرگەی بەرزی پلەی گەرمی و ساردی بگرێت، ئەگەر كێشە لەوێدا هەبوو، ئەوا دەبێتە مایەی كەمبوونەوەی ئاوی نێو رادێتەر، بۆیە وا باشە ئاوی سەوز لە رادێتەر بكرێت.\n3. بەردەوامی كاركردنی ساردكەرەوە دەبێتە هۆی كەمبوونی ئاوی نێو رادێتەر، بۆیە واباشە ناوە ناوە پشكنین بۆ ئاوی نێو رادێتەر بكرێت.\n4. زۆرجار رادێتەرەكە خۆی كێشەی هەیەو ئاو تێیدا دزە دەكات، بۆیە ئەگەر بەردەوام بوو واباشترە بگۆڕدرێت بەشێوەیەكی گشتی.\n5. كێشە لە پاڵە پەستۆی مژۆك (موزەخە) كە لەنێو بزوێنەری ئۆتۆمبێلەكەدایە، ئەوەش كاریگەری دەبێت لەسەر كەمكردنی ئاوی نێو رادێتەرەكە.\n6. كێشە لە پانكەی پێشەوەی ئۆتۆمبێل، كە زۆرجار لەگەڵ كاركردنی ساردكەرەوەی ئۆتۆمبێل كاردەكات.


ئەمریکا ئامادەکاری بۆ ژەمی چوارەمی ڤاکسینی کۆرۆنا دەکات\nدەزگای خۆراک و دەرمانی ئەمریکا “FDA” ئامادەکاری دەکات بۆ بڕیاردان لەسەر پێدانی ژەمی چوارەم “دووەم ژەمی زیادەکی”ی ڤاکسینی کۆرۆنا بۆ ئەو کەسانەی تەمەنیان 50 ساڵ و بەرەوەسەرەوەیە.\nڕۆژنامەی “واشنتن پۆست”ی ئەمریکی لەزاری بەرپرسانی باڵای تەندروستیی وڵاتەکەیەوە بڵاویکردەوە، ژەمی چوارەمی کۆرۆنا دەتوانێت ” پارێزگاری زیاتر” دەستبخات، لەکاتێکدا مەترسییەکان بۆ بڵاوبوونەوەی یەکێک لە زنجیرەکانی گۆڕاوی ئۆمیکرۆن زۆر بەرزە.\nڕۆژنامەکە باسی لەوەکردووە، ڕەزامەندی لەسەر ژەمی زیادەکی دووەم “ژەمی چوارەم” لە ڤاکسینی ڤایزەر – مۆدێرنا لە ڕۆژی سێشەممەی داهاتوودا ڕادەگەیەنرێت.\nچاوەڕێدەکرێت دابەشکردنی ژەمی چوارەمی ڤاکسین ئەو کەسانە بگرێتەوە کە لانیکەم بەرلە چوار مانگ ژەمی سێیەمیان وەرگرتووە.\nهەروەها ئامۆژگاریی ئەو کەسانە دەکەن کە کێشە لە سیستمی بەرگرییاندا هەیە ژەمە زیادەکان وەربگرن.\nژەمە زیادەکانی ڤاکسینی کۆرۆنا ماوەیەکی زۆر مشتومڕی لەنێوان لایەنە زانستییەکان و بەرپرسانی تەندروستیی ئەمریکا دروستکرد.\nئەمە لەکاتێکدایە مەترسییەکی جیهانی زۆر هەیە لەسەر بڵاوبوونەوەی خێرا و بەرفراوانی یەکێک لە لقەکانی گۆڕاوی ئۆمیکرۆن بەناوی “BA1″، تائێستا لە ژمارەیەکی زۆر لە وڵاتان بڵاوبووەتەوە.\nدەزگای خۆراک و دەرمانی ئەمریکا\nنامە و تویت، وێنە و ڤیدیۆ دەبنەهۆی قورسكردنی هەسارەی زەوی\nدۆلار کەمێک دابەزی\nکوڕە گەورەکەی دۆناڵد ترەمپ توشی کۆرۆنا بوو\nوتەبێژێک لە کۆشکی سپی ئاشکرایکرد کە کوڕە گەورەکەی دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا، توشی کۆرۆنا بووە و پشکنینەکانی پۆزەتیڤ…\nوەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، لەماوەی 24 كاتژمێردا 97 كەسی نوێ تووشی كۆرۆنا بوون، دوو كەسیش بە هەمان…\nفایزەر ڕێژەی کاریگەریی ڤاکسینەکەی بۆ منداڵان ئاشکرادەکات\nکۆمپانیای فایزەر ئاشکرایکرد ژەمی بچوکی ڤاکسینی دژە کۆرۆنا بۆ منداڵان سەلامەتە و ڕێژەی کاریگەرییەکەی بەڕێژەی 91% بۆ منداڵانی…


پێشبینی بەرزبوونەوەی نرخی نەوتی خاو دەکرێت\n2022.02.09 - 13:12\nلە بازاڕە نێودەوڵەتییەکاندا، یەک بەرمیل خاوی برێنت بە 90 دۆلار و 79 سەنت مامەڵەی پێوەدەکرێت.\nدوێنێ نرخی یەک بەرمیل خاوی برێنت تا 92 دۆلار و 93 سەنت بەرزبووەوە و ڕۆژەکەی بە 90 دۆلار و 78 سەنت تەواو کرد.\nئەمڕۆش بە بەراوورد بە نرخی داخستنی لە دوێنێدا، بەڕێژەی 0.01 بەرزبووەتەوە و بە 90 دۆلار و 79 سەنت مامەڵەی پێوەدەکرێت.\nلە ھەمان کاتدا، یەک بەرمیل خاوی رۆژئاوای تێکساس (WTI)، بە 89 دۆلار و 36 سەنت فرۆشرا.\nپێشبینی لەبارەی دابەزینی یەدەگی نەوتی خاوی بازرگانیی ئەمریکا کە گەورەترین بەکاربەری نەوتە لە جیهاندا، کاریگەر بوو لەسەر بەرزبوونەوەی نرخەکان.\nبەپێی پەیمانگای نەوتی ئەمریکا، یەدەگی نەوتی خاوی بازرگانیی لەو وڵاتەدا لە ھەفتەی رابردوودا بەراورد بە هەفتەیەک پێشتر، دوو ملیۆن و 25 ھەزار بەرمیل کەمی کردووە، ئەوە لە کاتێکدایە چاوەڕوانی بازاڕ بەو ئاراستەیە بوو کە یەدەگەکان نزیکەی 675 ھەزار بەرمیل زیاد بکات.\nفەرمانگەی زانیاری وزەی ئەمریکا، ئەمڕۆ داتا فەرمییەکانی یەدەگی نەوت رادەگەیەنێت.\nدەستپێکردنەوەی دانوستانەکانی ڤیەننا لە دوای 10 رۆژ کە دوێنێ دوایین خول کە هەشتەمین خولی بوو بەڕێوەچوو بۆ سەرلەنوێ تەواو جێبەجێکردنەوەی رێککەوتنی ئەتۆمی ئێران، کاریگەر بوو لەسەر بەرزبوونەوەی نرخی نەوت.\nپسپۆڕان باس لەوە دەکەن کە نزیکبوونەوەی نرخی نەوت لە 100 دۆلار هانی بەرهەمهێنەرانی ئەمریکا دەدات بۆ زیادکردنی بەرهەمەکەیان. فەرمانگەی زانیاری وزە، پشبینی دەکات ئەمساڵ بەرهەمی رۆژانەی نەوت 770 هەزار بەرمیل زیاد بکات و بەرزببێتەوە بۆ 11 ملیۆن و 970 هەزار بەرمیل.\nلەلایەکی دیکەوە، حکوومەتەکانی ئەمریکا و ژاپۆن لە هەوڵی دۆزینەوەی رێگەچارەدان لەبارەی بەرزبوونەوەی نرخی نەوت.\nباس لەوەیش دەکرێت، رەنگە لەڕووی تەکنیکییەوە خاوی برێنت لەنێوان 91 دۆلار و 15 سەنت بۆ 91 دۆلار و 36 سەنت بەرھەڵستی بنوێنێت و نرخەکەی لەنێوان 90 دۆلار و 70 سەنت بۆ 90 دۆلار و 49 سەنت بمێنێتەوە.\nپێشبینیی بۆ شەپۆلێکی شەش ڕۆژەی باران بارین لە هەرێم ڕاگەیەنرا\n2022.02.25 - 22:04\nپێشبینییەک لە کەشناسییەوە بۆ شەپۆلی باران بارین\n2022.02.25 - 11:27\nکەشناسیی هەرێم پێشبینیی باران بارین دەکات\n2022.02.14 - 12:42\nنرخی بەنزین بەرزبوویەوە و پێشبینی زیاتریش دەكرێت\n2022.02.13 - 11:00\nلەبارەی بەرزبوونەوەی نرخی نان ڕوونکردنەوە دەدرێت\n2022.02.14 - 15:47\nداوایەکی بەپەلە لە کۆمەڵەی کێڵگە پەلەوەرییەکانەوە ’’بەرزبوونەوەی نرخی مریشک’’\n2022.02.12 - 23:45\nنرخی دۆلار تەوەرێک.. کارنامەی دانیشتنی پەرلەمانی عێراق بڵاوکرایەوە\n2022.02.26 - 12:43\nبازاڕەکانی دراو کرانەوە و نرخی دۆلاریش نزمە\n2022.02.26 - 10:04\n2022.02.25 - 13:50\nگۆڕانکارییەکانی نرخی دۆلار بەرامبەر دینار\n2022.02.25 - 10:34


له گاله‌کسی ئێس ٩ـدا، هه‌ردوو تایبه‌تمه‌ندیی Iris Scanner و Face Unlock پێکه‌وه ده‌لکێنرێت – کەی ئای تی ئێن\nهه‌ریه‌ک له تایبه‌تمه‌ندییه‌کانی پشکنه‌ری ڕه‌شێنه‌ی چاو و ڕووخسار ناسراوه، یه‌کێکن له گرنگ ترین ئاسایشه‌کانی به‌رهه‌مه ئاست به‌رزه‌کانی کۆمپانیای سامسۆنگ. له میانه‌ی بڵاوبوونه‌وه‌ی وه‌شانه تاقیکاریه‌کانی ئه‌ندرۆید ئۆریۆ ٨.٠ـدا، بۆ مۆبایله‌کانی گاله‌کسی ئێس ٨ و ئێس ٨ پڵه‌س و نۆت ٨.\nله‌لایه‌ن ئه‌ندامانی پێگه‌ی XDAـه‌وه، له کاتی پارچه‌کردنی وه‌شانه تاقیکاریه‌که‌دا چاویان به تایبه‌تمه‌ندییه‌کی نوێ که‌وت به ناوی “Intelligent Scan”ـه‌وه. که ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییه هه‌ریه‌ک له تایبه‌تمه‌ندییه‌کانی ڕ‌ه‌شێنه‌ی چاو و ڕووخسار ناسراوه کۆ د‌ه‌کاته‌وه پێکه‌وه، به واتایه‌کی دیکه له ڕێگای “Intelligent Scan”ـه‌وه هه‌ردوو تایبه‌تمه‌ندیی ڕه‌شێنه‌ی چاو و ڕووخسار ناسراوه کار ده‌که‌ن پێکه‌وه. ئه‌مه‌ش ده‌بێته کارێکی گرنگ بۆ هه‌ردوو تایبه‌تمه‌ندییه‌که، چونکه به پێکه‌وه کارکردنی هه‌ردوو تایبه‌تمه‌ندییه‌که ئاسایشێکی زیاتر بۆ مۆبایله‌که دابین ده‌بێت، واته کاتێک که به‌کار‌هێنه‌ر بیه‌وێت “Intelligent Scan” به‌کاربهێنێت، له‌و کاته‌دا هه‌ردوو تایبه‌تمه‌ندیه‌که پشکنین بۆ ڕووخسار و ڕه‌شێنه‌ی چاوی که‌سه‌که ده‌کات و پاشان قفڵی مۆبایله‌که ده‌کاته‌وه.\nپێده‌چێت ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییه له گاله‌کسی ئێس ٩ـدا به‌کار ببرێت، که بۆ کردنه‌وه‌ی قفڵی سه‌ر ڕوونما و قفڵی ئه‌په‌کان و ته‌نانه‌ت وه‌ک پشت ڕاستکردنه‌وه‌یه‌کی سه‌ره‌کی کار بکات. تا ئێستا زانیاریی زۆری له‌سه‌ر به‌رده‌ست نیه، به‌ڵام له ماوه‌ی داهاتوودا چاوه‌ڕێ ده‌کرێت زانیاریی وردتری له‌سه‌ر به‌رده‌ست بخرێت.\nڤیدیۆیه‌ک له شێوازی کارکردنی تایبه‌تمه‌ندییه‌که:\n[su_youtube url=”https://youtu.be/TS68C4MMogQ” width=”500″ height=”300″]\nتاگەکان پشکنه‌ری ڕه‌شێنه‌ی چاو ڕووخسار ناسراوه گاله‌کسی ئێس ٩


ھەنار - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nھەنار (ناوی زانستی: Punica granatum) میوەیەکە، ئاسایی ڕەنگی سوورە.\nھەنار لە قورئانی پیرۆزدا ناوی ھاتووە. تا ئێستاش جوولەکەکان ھەنار لە ھەندێ تقوسی ئایینی بەکار دەھێنن. ڕۆمان و گریک و فیرعەونەکان ھەناریان ناسیوە ئەمەش لە نەخش و نیگاری سەر دیواری پەرستگاکانیان دەرکەوتووە. بنەچەی ھەنار ئاسیایە بە تایبەتیش ئێران و ھیندستان، ھەنار لە شامەوە (سووریا، ئوردن، فەلەستین، لوبنان) گواستراوەتەوە بۆ باکووری ئەفریقا و میسر و حەوزی سپی ناوەڕاست. سێ جۆر ھەنار ھەیە، ھەناری شیرین و ھەناری ترش و ھەناری مزر کە تامەکەی لە نێوان ترشی و شیرینی دایە.\nچارەسەر بە ھەناردەستکاری\nگیراوەکەی خاوکەر (مسکن) ە بۆ ئازار و باشە بۆ چارەسەرکردنی تا.\nگیراوەی ھاڕراوی گوڵەکەی باشە بۆ چارەسەرکردنی سکچوون و لەناودانی جۆرەکانی کرمی مشەخۆر.\nکوڵاوی توێکڵەی ھەنار باشە بۆ:\nلەگەڵ ھەنگوین وەکو نەرمکەر (بۆ نەرم کردن).\nپاککەرە بۆ ناو دەم و سێنگ و کۆکە ڕەشە.\nدڵ و گەدە بەھێز دەکات و خوێن پاک دەکات و باشە بۆ کەمکردنی ھەوکردنی جگەر و دژ بە ڕشانەوەیە، ھەروەھا ڕێژەی میزکردن زیاد دەکات.\nبۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی ھەرسکردن و دەبێتە ھۆی ھەرسکردنی خواردنی قورس و چەور.\nکرمی مشەخۆر دەردەکاتە دەرەوەی لەش و باشە بۆ چارەسەرکردنی سکچوون.\nکوڵاوی توێکڵەکەی باشە بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییەکانی پێست.\nھەنار یەکێکە لەو میوانەی لەوەرزی پایزدا پێ دەگات، خواردنی ئەم میوەیەش بەشێوەیەکی رێکخراو دەبێتە ھۆی پاراستنی مرۆڤ لە زۆرێک لەنەخۆشیە مەترسیدارەکان، بەھۆی بوونی ماددە دژەئۆکسیدەکان و ڤیتامینەکانەوە ھەنار دەبێتە ھۆی پاراستنی پێست و مانەوەی بەجوانی، بەپێی توێژینەوەیەکی نوێش رۆژانە خواردنی سێ ھەنار ھۆکارێکی باشە کە پارێزگاری لەگەنجێتیت بکەیت و نیشانەکانی پیربوون لەخۆت دووربخەیتەوە.\nسودەکانی ھەنار بۆ پاراستن لە پیربوون: ھەنار زۆرێک لە ڤیتامینە گرنگەکان کە لاشە پێویستی پێیەتی تێیدایە، کە ڕۆڵیان ھەیە لە مانەوەی پێست بەجوانی، بوونی ڤیتامین A و C وا دەکات کە ڕووخسار بەجوانی بمێنێتەوە نیشانەکانی پیربوون دوابخات، ھەروەھا ھۆکارێکە بۆ دروست نەبوونی لۆجبوونی پێست.\nسودەکانی ھەنار وەک دژە ئۆکسید: بەھۆی بوونی بڕێکی باش لە ماددە دژە ئۆکسیدەکان دەبێتە ھۆی ئۆکساندنی لەخانەکانی لاشەدا، کە ئەمەش باشترین ھۆکارە بۆ بەرەنگاربوونەوەی دەرکەوتنی نیشانەکانی پیری کە بەھۆی تێپەڕبوونی تەمەنەوە دروست دەبن، ھەروەھا بەھۆی دژە ئۆکسیدەکانەوە دەبێتە ھۆی لەناوبردنی وەرەمە شێرپەنجەیەکان.\nبەستەری دەرەکی و سەرچاوەکاندەستکاری\nزانیاری لە بارەی ھەنار و پێکھاتەکانی[بەستەری مردوو][بەستەری مردووی ھەمیشەیی]\nماڵپەری ئێن ئارتی Archived ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥, لە وەیبەک مەشین.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ھەنار&oldid=827506»\nدواجار لە ٢٢:٣٩ی ٢٣ی ئابی ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٢:٣٩ی ٢٣ی ئابی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.