ANF | کەژەکە: هێرشی توركیا بۆ سه‌ر خواكورك ته‌نیا له دژی په‌كه‌كه نییه\nکەژەکە: هێرشی توركیا بۆ سه‌ر خواكورك ته‌نیا له دژی په‌كه‌كه نییه\nکەژەکە ڕایگه‌یاند، هێرشەکانی دەوڵەتی تورک دژی باشووری کوردستان ته‌نیا لە دژی پەکەکە نییە، به‌ڵكوو لە دژی هەموو گەلی کوردستانە.\nدووشه‌ممه, 3 Jun 2019, 21:40\nكۆردیناسیۆنی كۆمه‌ڵه‌كانی ژنانی كوردستان (كه‌ژه‌كه) دەربارەی هێرشەکانی ده‌وڵه‌تی تورک دژی باشووری كوردستان، ڕاگه‌یه‌نراوێكی بڵاوكرده‌وه و ناڕەزایەتی پیشان دا له به‌رانبه‌ر په‌یوه‌ندیی نێوان حكوومه‌تی هەولێر و پارتی دیموکراتی کوردستان (په‌ده‌كه) له‌گه‌ڵ توركیا.\nله ڕاگه‌یه‌نراوه‌كه‌ی كه‌ژه‌كه-دا هاتووه:\nئۆپه‌راسیۆنی داگیرکاری کە لەلایەن دەوڵەتی تورکی فاشیست و داگیرکەر دەستی پێکردووە، لە ناوەوە و دەرەوە بەردەوامە. ئەو ئۆپه‌راسیۆنە داگیرکارییە لە دوای چاوپێکەوتنه‌كان له‌گه‌ڵ ڕێبەرایه‌تی و کۆتایی هاتنی چالاکیی مانگرتن لە خواردن دەستی پێکرد. هه‌روه‌ها ده‌ستپێكردنی ئەم داگیرکارییە هاوكات بوو له‌گه‌ڵ هەڵبژاردنی سه‌رۆكی هەرێمی کوردستان و سەردانی سەرۆک کۆمار و سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق بۆ تورکیا. ئەوەش ئاستی پەیوەندییەکانی نێوان تورکیا و حكوومه‌تی عێراق و حكوومه‌تی هەرێم ده‌رده‌خات.\nئەو هێرشه ته‌نیا لە دژی پەکەکە نییە، به‌ڵكوو لە دژی هەموو گەلانی کوردستانە\nسوپای تورکی داگیرکەر زۆر جار بە ئۆپه‌راسیۆنی فاشیستی و تیرۆریستی هێرشی كردووه‌ته سەر باشووری کوردستان. لەو هێرشانەدا ماڵی گەل تۆپباران کراوە و زۆر خه‌ڵكی ئێمە كوژراوه. ده‌بینرێت کە ئەو هێرشه ته‌نیا لە دژی پەکەکە نییە به‌ڵكوو لە دژی هەموو گەلانی کوردستانە. فاشیزمی ئەکەپە و مەهەپە بە پرۆژەی عوسمانیی نوێ دەیانەوێت بچنە هەموو شوێنێک و له ڕێگەی ئۆپه‌راسیۆنی داگیرکاری هەوڵ دەدەن قەیرانە سیاسی، ئابووری و کۆمەڵایەتییەکانی خۆیان بشارنەوە.\nزه‌مینه‌سازی ده‌كرێت بۆ هێرشكردنه سه‌ر ئێران\nحكوومه‌تی هه‌رێمی کوردستان و په‌ده‌كه-ش هاوکاری ئەو ئۆپه‌راسیۆنە داگیرکارییە دەکەن. لە هەمان کاتدا هەوڵ ده‌درێت زه‌مینه‌سازی بكرێت بۆ هێرشكردنه سه‌ر ئێران.\nدەوڵەتی تورک لە ساڵی ١٩٩٢ به‌دواوه، لە دژی باشووری کوردستان زۆر ئۆپه‌راسیۆنی ئەنجام داوه. لەو ئۆپه‌راسیۆنانەدا بەرخۆدانی بە شکۆی گەریلاكان به‌باشی ده‌زانرێت. شەهید بێریتان لە بەرامبەر داگیركه‌ران و هاوکاره‌كانیان هەڵوێستێکی زۆر ڕوونی پیشان داوه. ئەو هەڵوێست و هێڵی ئازادییە هێشتاش بەردەوامە. ئێمە سڵاو له هەڵوێستی بەرخۆدانی گەریلاکانی هەپەگە و یەژاستار دەکەین.\nپەکەکە هیوای هەموو كوردستانه\nلە زۆر قۆناغی تێکۆشانی ئێمەدا گەلی ئێمەی باشوور خاوەنداره‌تییان لە گەریلا و پەکەکە کردووە. گەله‌كه‌مان لە برادۆست ساڵانێكی دوور و درێژ خاوه‌نداره‌تی لە بەهاکانی خۆی کردووە. پەکەکە و گەریلاش هەموو کات لەگەڵ گەلی کورد بوون. لە کەرکووک، شەنگال و ڕۆژاڤا هەزاران جار ئەوەیان پیشانداوه. پەکەکە هیوای هه‌موو كوردستانه به باشووری کوردستانیشه‌وه. گه‌له‌كه‌مان به‌باشی ئه‌مه ده‌زانێت.\nدەوڵەتی تورکی داگیرکەر لە باشووری کوردستان ٢٢ بارەگه‌ی سەربازی، هه‌واڵگری و یەکینەی شاراوەی هەیه. هۆکاری ئه‌وه‌ی کە ده‌توانن به‌بێ به‌ربه‌ست لێرە کارەکانی خۆیان بکەن، هەڵوێستی حكوومه‌تی هه‌رێمی کوردستان و پارتیی دیموکراتیی کوردستان (په‌ده‌كه)یه. حكوومه‌تی هه‌رێمی کوردستان بۆ هەندێک بەرژەوەندیی ئابووریی خۆی، لەگەڵ بەرپرسانی دەوڵەتی تورک ڕێككه‌وتن ده‌كات. به‌رژه‌وه‌ندیی گه‌له‌كه‌مان لەو ڕێككه‌وتنه‌ی نێوان په‌ده‌كه و تورکیادا نییه. بەپێچه‌وانه‌وه، به‌هاكانی گەل دەدزرێن و گەلەکەمان هەژارتر دەبێت. به‌م ئۆپه‌راسیۆنە داگیرکارییه ده‌یانه‌وێت ده‌ڤه‌ری برادۆست بکەنه ناوه‌ندی مێتینگه‌ری. لەبەرئەوە تێکۆشان لە دژی داگیرکاری ئەرکی هەموو کوردانە. گەلەکەمان لە باشووری کوردستان هه‌رگیز ئەو ئۆپه‌راسیۆنانە قبووڵ ناكات. گەلەکەمان دوایین جار لە شیلادزێ تووڕه‌یی خۆی پیشان دابوو و داوای كردبوو سوپای تورکی داگیرکەر لەنێو خاکی باشووری کوردستان ده‌ربكرێت. پێویسته هێزه سیاسییه‌كان به‌تایبه‌تی په‌ده‌كه ئەو هەڵوێستەی گه‌ل ببینن.\nلە به‌رانبه‌ر ئەو داگیرکارییه‌دا گەریلاكان گورزی تووندیان لە سوپای تورکی داگیرکەر داوە و هه‌ڵوێستی شەهید بێریتان پیشان دەدەن. ئێمە سڵاو له هێزەکانی گەریلا لە خواکورک دەکەین. پێویسته هەموو ڕۆشنبیر، ڕێکخستنەکانی ژنان و گەنجان لە باشووری کوردستان بە داگیرکاریی تورکیا بڵێن «ئیدی بەسە» چونكه ئه‌ردۆغان هێرش ده‌كاته سەر هەموو دەستکەوتەکانی گەلی کورد.\nئه‌وه‌ی لە کوردستان كاریگه‌ری دروست ده‌كات هەڵوێستی گەلی کورد و هێزە دیموكراتییه‌كان ده‌بێت. به‌رخۆدان بە گیانی ئازادی، خۆڕێكخستن و چالاكبوون فاشیزم ته‌نگه‌تاو ده‌كات و سەرکەوتن له‌گه‌ڵ خۆی دێنێت.


Course Code C0154 Th 3 Pr 3 CrHrs 3\nLuqman fariq sulaiman\nگرنگه كوردناسى (كوردولۆجى) ل زانكۆ و په‌یمانگه‌هان ببیته بابه‌ته‌ك سه‌ره‌كى و ب هویرى و هوشیارى بهێته خواندن؟ ژبۆ به‌رسڤدانه ڤێ پرسیارێ، چه‌ندین سه‌ده‌م هه‌نه، ژ هه‌میان گرنگتر:\nئێك: كوردناسى، واته هایداربوونا نفشێ نوى (به‌ره‌بابێن نوى)، ل سه‌ر كلتورێ نه‌ته‌وا كورد و گرنگى و چییاتییا ڤى نه‌ته‌وه‌ى.\nدوو: چونكه زانكۆ و په‌یمانگه‌ه ناڤه‌نده‌كا ره‌وشه‌نبیرى و ئه‌كادیمى و ئه‌پستمی یا گرنگه، كوردناسى دێ بیته كه‌ناله‌كێ چاڵاك و كاریگه‌ر، ژبۆ ره‌وشه‌نبیریا گشتى ژلایه‌كیڤه، ره‌وشه‌نبیریا نه‌ته‌وه‌ى ژلایه‌كێ دیترڤه.\n1. سیاسى: ده‌وله‌تێن زلهێز مینا (فه‌ره‌نسا وئه‌لمانیا و بریتانیا و روسیا)، د ڤیا كۆنترۆلا ده‌ڤه‌رێن رۆژهه‌ڵاتا ناڤه‌راست بكه‌ن، ژئه‌نجامێ گرنگیا پێگه‌هێ كوردستانێ، له‌وڕا هه‌وڵددان كوردان ب لایێ خۆڤه‌ببه‌ن.\n2. ئابوورى: پشتى سه‌رهلدانا شۆڕه‌شا پیشه‌سازى ل ئه‌وروپا، گه‌ڕیان ل بازارێن نوى، هه‌ردیسان ڤه‌دیتنا كه‌ره‌ستان و وزێ، ئه‌ڤجا كوردستان بوو جهێ پیته‌دانا ڤان وه‌ڵاتان.\n3. ئایینى: زۆر ژئه‌وان رۆژهه‌لاتناسان زه‌ڵامێن ئایینى بوون هه‌وڵدان ئاینێ كرستیانى ل كوردستانێ به‌ڵاڤ بكه‌ن، چونكه زۆربه‌یا كوردان ل سه‌ر ئاینێ ئیسلامێ بوون.\n4. زانستى: هنده‌ك ژ كوردناسان ده‌رچوویێن زانكۆ و په‌یمانگه‌هێن تایبه‌تمه‌ندبوون ب كوردناسیێڤه، له‌وما ژبۆ مه‌ره‌مێن زانستى و ئه‌نجامدانا ڤه‌كولینان هاتینه كوردستانێ.\nكوردلوجی،نه‌ریمان عبدالله و ادریس عبدلله 2009\nكوردلوجی ، قاسه‌م به‌رواری 2014\nئه‌ده‌بی كوردی و هونه‌ره‌كانی ئه‌ده‌ب د.شووكرية رةسول\nكوردلوجی وه‌ك تیگه‌ه و پیناسه\nگرنگیا كوردلوجیی" كوردناسین موسلمان و یین نه موسلمان\nئه‌لفبییا كوردی پیش و پاش ئیسلامی\nئه‌لفبییا ئارامی و لاتینی\nئەزمونێن نیڤا کورسێ ئێکێ\nزمان" تیگه‌ه و پیناسه\nئه‌رك و جورین زمانان


ئامانجی حکومەتی تورکیا داگیر کردنی کوردستانی سووریا و هەرێمە - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ Khordad ١٨ ٠٩:٢٧\nNews Code 37668\nنەسرەدین ماچین نوێنەری هەدەپە:\nئامانجی حکومەتی تورکیا داگیر کردنی کوردستانی سووریا و هەرێمە\nنەسرەدین ماچین نوێنەری هەدەپە نیسبەت بە مەترسیەک کە لەلایەن تورکیاوە هەڕەشەیە بۆ سەر هەرێمی کوردستان، هۆشداریی دا.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، ئۆپراسیۆنی سەربازی هێزە چەکدارەکانی تورکیا لە خاکی هەرێمی کوردستان کە لە 23 ی ئاپەوە دەستی پێکردووە هەر درێژەی هەیە. لەلایەکەوە کوژرانی 5 هێزی پێشمەرگە لە ناوچەی متینا و بڵاو بوونەوەی هەواڵی جیاواز لە بارەی کوشتنی ئەو پێشمەرگانە لەلایەن پەکەکەوە کاردانەوەی زۆربەی بەرپرسە کوردەکانی لێکەوتووەتەوە.\nنەسرەدین ماچین نوێنەری هەدەپە، لە کاردانەوە بە ئەو ڕووداوە داوای لە خەڵک کرد تا لە بەرانبەر ئاوەها پیلانگەلێک یەکگرتوو بن.\nماچین لە گفتوگۆ لەگەڵ هەواڵنێری بەینولنەهرەین وتی: حکومەتی تورکیا دەیەوێت کارێک کە لە 20 ی جوونی 2018 لە عەفرین ئەنجامی دا ئێستا لە هەرێمی کوردستان دووپاتی بکاتەوە. بە بیانووی لەناو بردنی پەکەکە هێرش دەکات بەڵام ئامانجی پەکەکە نییە بەڵکوو داگیر کردنی کوردستانی سووریا و هەرێمی کوردستانە. کەواتە کوردەکان و ڕێبەرەکانیان ئەبێ ئەو پیلانە ئاشکرا بکەن.\nناوبراو بە ئاماژە بە قسەکانی ئەدهەم بارزانی کە وتبووی ئێستا کاتی بەرز کردنەوەی دەنگی ئاژیری مەترسییە، وتی: تورکیا 30 بۆ 40 کیلۆمەتر لە خاکی هەریمی داگیر کردووە و بنکە سەربازی کردووەتەوە بەڵام حکومەتی عێراق و هەرێم دەنگ ناکەن. ئەگەر گەلی کورد نەڕژنە سەر شەقام و لە دژی داگیرکاری هەڵنەستنەوە ڕۆژانێکی خراپ چوەڕوانیمان دەکەن.\nداگیر کردنی هەرێم


به‌ڕێوه‌چوونی كۆنفرانسێك بۆ باس له سه‌ر بارو دۆخی نه‌ته‌وه‌كان و كه‌مایه‌تییه‌كانی ئێران له باره‌گای نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان!\nبه‌ڕێوه‌چوونی كۆنفرانسێك بۆ باس له سه‌ر بارو دۆخی نه‌ته‌وه و كه‌مایه‌تییه‌كانی ئێران له باره‌گای نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان!\nهاوكات له گه‌ڵ به‌ڕێوه چوونی ١٠هه‌مین خۆلی كۆڕبه‌ندی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ كێشه‌ی كه‌مایه‌تییه‌كان، كۆنفرانسێك له ژێر ناو نیشانی مافی كه‌مایه‌تییه‌كان له ئێران'' له لایه‌ن ناوه‌ندی زاگرۆس بۆ مافه‌كانی مرۆڤ و ڕێكخراوی مالۆكا ئه‌نترناسیۆنال و به پشتگری ١٦ ڕێكخراوی جیهانی خاوه‌ن پله‌ی ڕاوێژكاری نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له باره‌گای نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له ژنێڤ ڕێك خرا.\nله‌و كۆنفرانسه‌دا كه له ڕۆژی دووهه‌می كۆڕبه‌نده‌كه‌دا ڕێكخرابوو نوێنه‌رانی نه‌ته‌وه سه‌ره‌كییه‌كانی ئێران؛ عه‌ره‌ب، به‌لووچ، كورد، تورك و توركمه‌ن، هه‌ر وه‌ها نوێنه‌ری توركه قه‌شقاییه‌كانی ئێران به‌شدار بوون. دیاره نه‌ته‌وه‌ی فارس به هۆی بیرۆكه‌ی زاڵ و خۆ به سه‌رده‌ستزانین، نوێنه‌ری خۆیان بۆ ئه‌و كۆنفرانسه نه‌ناردبوو.\nله ماوه‌ی كۆنفرانسه‌كه‌دا هه‌ر كام له‌و به‌ڕێزانه به‌شدار بوون و به ناوی گه‌ل و كه‌مایه‌تی خۆیان قسه‌یان كرد:\nئه‌فراسیاب شكۆفته، كوردی خۆراسان\nحه‌مید عه‌تیه هوور، عه‌ره‌ب\nجه‌مشید ئه‌میری، به‌لووچ\nژاله ته‌بریزی، تورك\nیۆسێف كۆر، توركمه‌ن\nرووحۆڵڵا مورادی، قه‌شقایی.\nسه‌ره‌تا هه‌ر كام له به‌شدار بووان گه‌له‌كه‌ی خۆیان ناساند و دواتر باسێكیان له سه‌ر پێشێلكاری مافه‌كانیان پێشكه‌ش كرد. به‌شداربووان له باسه‌كانیاندا پێشێلكارییه ده‌ستوورییه‌كانی حكوومه‌تی ئێران و پشت گۆێ خستنی یاسا و ڕێككه‌وتنه نێۆ نه‌ته‌وه‌ییه‌كانیان به هۆكاری پێشێلكارییه‌كان ناساند و داوای پشتگری نێۆ ده‌وڵه‌تییان بۆ وه‌ده‌ست هێنانی مافه‌كانیان كرد. له كۆتاییدا حازربووانی كۆنفرانسه‌كه به پرسیار و شیكردنه‌وه به‌شداری باسه‌كه بوون.\nپێویسته بگۆترێ كه كۆنفرانسه‌كه له لایه‌ن دوكتور لێۆناردۆ پێرێزی كۆلۆمبیاییه‌وه به‌ڕێوه برا. ناوبراو یه‌كێك له چالاكانی مافه‌كانی مرۆڤی كۆلۆمبیایه و پشتگری له دۆزی كه‌مایه‌تییه‌كان له ئێران و كوردستاندا ده‌كات.\nسه‌باره‌ت به داواكاری گرووپه نه‌ته‌وه‌ییه‌كان و كه‌مایه‌تییه‌كانی به‌شدار بووی كۆنفرانسه‌كه، ڕاپۆرتێك پێشكه‌ش به سكرتاریه‌تی كۆڕبه‌نده‌كه كرا.\nناوه‌ندی زاگرۆس بۆ مافه‌كانی مرۆڤ


ساب، له‌وانه‌یه ڕزگار بکرێت - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nساب، له‌وانه‌یه ڕزگار بکرێت\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 25 mars 2009 kl 15.36\nڕێککه‌ووتنێکی ده ساڵانه‌ی نوێ له نێوان جێنرال مۆتۆرز و ساب ئاوتومۆبایال، بۆ ڕزگارکردنی کۆمپانیای ماشێنسازیی ساب له‌و قه‌یرانه‌ی تێیکه‌وتووه، هیوایه‌کی نوێ به دیاری دێنێ. به گوێره‌ی ڕێککه‌وتننامه‌که جێنرال مۆتۆرز ته‌نانه‌ت بێتوو ساب بفرۆشرێته خاوه‌نێکی دیکه‌ش، هاوکاریی خۆی هه‌ر له‌گه‌ڵ به‌رده‌وام ده‌کات.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری ئابووریی کۆمپانیای ساب ئاوتۆمۆبایل لارش هێگبه‌ری ده‌ڵێ\nئه‌م ڕێککه‌وتننامه‌یه داهاتووی ساب، زۆر سه‌قامگیر ده‌کات و ئه‌و ده‌رفه‌ته‌ی ده‌داتێ که گه‌شه به چالاکییه‌کانی بدات و تێشیدا سه‌رکه‌وێ. دیاره هاوکارییه‌که له هه‌ر دوولایه‌نه‌وه ده‌بێت.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری ئابووریی کۆمپانیای ساب ئاوتۆمۆبایل لارش هێگبه‌ری ده‌ڵێ نامه‌وێ باس له‌وه بکه‌م که ڕێککه‌وتننامه‌که که‌نگێ ده‌ست پێده‌کات چونکه ئێمه جارێ خۆبه‌خۆ و له چوارچێوه‌ی کاری خۆماندا، خه‌ریکی ورده‌کاریی ئه‌و ڕێککه‌وتننامه‌یه‌ین.\nڕاسته ڕێککه‌وتننامه‌که هێشتا مۆر نه‌کراوه به‌ڵام به پێی ئه‌و زانیارییانه‌ی به‌شی ناوه‌ندیی ده‌نگوباسی ڕادیۆ سوید ده‌ستی خستووه، ئه‌م ڕێککه‌وتننامه‌یه له ماوه‌یه‌کی زۆر زوودا، کاری پێده‌کرێ.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری ئابووریی کۆمپانیای ساب ئاوتۆمۆبایل لارش هێگبه‌ری ده‌ڵێ من پێم وایه ڕێککه‌وتننامه‌که ژیانێکی نوێ ده‌داته کۆمپانیاکه‌ی ئێمه و ده‌رفه‌تی باشتر بۆ لایه‌نی ئه‌و به‌ر واتا جێنراڵ مۆتۆریش، ده‌خوڵقێنێ.


وەزیری بازرگانی هەرێم: ساڵی رابردو 174 كارگەی نوێ دامەزراون\nوەزیری بازرگانی حکومەتی هەرێم رایگەیاند، لە ساڵی (2020)دا (174) کارگەی نوێ دامەزراوە، دەشڵێت"کاردەکەین بۆ زیادکردنی بەرهەمی ناوخۆیی."\nکەمال موسلیم، وەزیری بازرگانی و پیشەسازی حکومەتی هەرێم بە میدیای رەسمی گۆڕانی راگەیاند، لە ساڵی (2020) (174) کارگەو (یەك هەزارو 222) کۆمپانیای نوێ دامەزراوە.\nوتیشی، ساڵی (2020) هەشت هەزار و (757) مۆڵەتی هاوردەکردن و (176) مۆڵەتی هەناردەکردنی کەلوپەل و کاڵا دراوە، ئەو بابەتانەشی هاوردەکرێن زیاتر کەلوپەلی بیانسازی، خواردن، ئاژەڵ و کاڵان.\nسەبارەت بە بەرزبونەوەی بەهای دۆلار بەرامبەر دیناری عێراقی، وەزیری بازرگانی هەرێم رایگەیاند، ئەو بەرزبونەوەیە زیانێکی زۆری بە هاوڵاتیان گەیاندوە، چونکە بەشێکی زۆری بابەتەکان کە لە ناوبازاڕدان هاوردە دەکرێن و بە دۆلار دەکڕدرێت، بەڵام رۆژانە لە رێگەی تیمەکانی چاودێری بازرگانییەوە رێگری لە بەرزبونەوەی نرخ و گرانبونی بازاڕ دەکرێت.\nلەبارەی پارەی گەنمی جوتیاران ئاماژەی بەوەکرد، شایستە داراییەکانی جوتیاران بۆ ساڵی (2020) (200) ملیار دینار بوە، تا ئێستا حکومەتی عێراق (75) ملیار دیناری ناردوە و بەسەر جوتیاراندا دابەشکراوە، لە هەوڵدان بۆ ئەوەی ناردنی پارەکە بەردەوامی هەبێت.\nپەیوەست بە کاری وەزارەتەکەیان بۆ ساڵی (2021) کەمال موسلیم رایگەیاند، لە هەوڵدان بۆ ئەوەی ئەو کارگانەی داخراون و شیاوی کردنەوەن جارێکی دیکە بخرێنەوە کار، هاوکات کار لەسەر بەرزکردنەوەی رێژەی هەناردەکردن دەکەن، بۆئەوەی بەروبوم و کاڵای ناوخۆ زیاد بکرێت.


خانەقین، بۆ گەڕانەوەی متمانەی هاوڵاتیان داوای یەکگرتنی کورد دەکرێت - RojNews\nهاوڵاتیانی خانەقین داوادەکەن حزبە کوردییەکان بە یەکگرتن متمانەیان بۆ بگەڕێندرێتەوە.\nبڕیاره له 12ی ئایاری ئەمساڵ، هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق ئه‌نجام بدرێت و ناوچە دابڕێندراوەکان-یش بە هەستیارترین شوێن بۆ هەڵبژاردن دادەندرێت و کەم و زۆری دەنگیی کورد کاریگەریی زۆری لەسەر داهاتووی ئەو ناوچانە دەبێت.\nله شارۆچکه‌ی خانه‌قین-ی سه‌ر به پارێزگای دیاله، کورد به 6 لیست به‌شداریی هه‌ڵبژاردن ده‌کات و نزیکه‌ی 60 کاندیدی هه‌یه، ڕۆژنیوز لەم ڕاپۆرتەدا بۆچوونی بەشێک لە هاوڵاتیان و کاندیدێکی کورد وەردەگرێت سەبارەت بە هەڵبژاردن و دەنگەکانی کورد.\nسه‌روه‌ر عه‌لی، چالاکوانی کۆمەڵی مەدەنی، وتی: ڕووداوەکانی 16ی ئۆکتۆبەر متمانەی خەڵکیان بە حزبە کوردییەکان کەمکردەوە، یەکنەگرتن و دابەزینیشیان بە لیستی جیاواز، کاریگەریی لەسەر دەنگەکانی کورد دەبێت و ئەگەری کەمبوونەوەی کورسییەکان هەیە.\nسەروەر، داوای لە حزبە کوردییەکان کرد، کە یەک بگرن و پیکەوە کار بۆ گەڕاندنەوەی متمانەی خەڵک بکەن.\nکارزان جه‌بار، چالاکوانێکی دیکەیە و پێیوایە، کە هاوڵاتیانی خانەقین بەرێژەیەکی کەمتر لەچاو هەڵبژاردنەکانی دیکە بەشداریی هەڵبژاردن دەکەن، ئەویش بە هەمان سێوە هۆکارەکەی بۆ ڕووداوەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەر گەڕاندەوە.\nئه‌خلاس ئەڵماس براخاس، سه‌رۆکی لیستی نیشتمان لە دیالە(گۆڕان، کۆمەڵ و هاوپەیمانی بۆ دیموکراسی و دادپەروەریی)، پشتیوانیی قسەی ئەو هاوڵاتیانەی کرد، کە متمانەیان بە حزبە کوردییەکان نەماوە، بەڵام ئەو پێیوایە، ئەو بێ متمانییە بۆ هەموو حزبەکان وەک یەک نییە، چونکە هەندێ لیستی نوێ هاتوونە ناو هەڵبژاردنی ئەمجارەوە، کە دەتوانن کاریگەرییان هەبێت و دەنگی هاوڵاتیان بەدەستبێنن.


زانیاریە سەرسوڕهێنەرەکان دەربارەی فڕین و فڕۆکە لێرەوە فێربە. فڕینی باڵندەکان، داهێنانەکانی ڕایت برەزەرس، ئەوپەستانەی کە لەکاتی فڕیندا دروست دەبێت، کەشتی ئاسمانی و ماسی فڕیو و هەموو ئەمانەو زۆر زیاتر.\n⦾ هەرچەندە باڵندەکان بۆ ملیۆنان ساڵە دەفڕن، لەگەڵ ئەوەشدا فڕین بەتەواوەتی شتێکی نوێیە بۆ مرۆڤەکان. مرۆڤ هەوڵی بەدەستهێنانی ئەم کردارە دەدات بە پشت بەستن بە هەندێ بنەمای زانستی.\n⦾ هەرلەدەسپێکی کۆلارەی سادەوە، مرۆڤ بەردەوام بوو تا گەیشتە فڕۆکەی چارۆکەدار، کەشتی ئاسمانی، هەلیکۆپتەر، فڕۆکەی بازرگانی و تەنانەت گەشتە فڕۆکەی سوپەرسۆنیک.\n⦾ فڕینی سوپەرسۆنیک (شکاندنی بەربەستی هەوایی) کاتێک بەدەست دەهێنرێت کە شتێک بەخێراییەک دەڕوات کە زیاترە لە خێرایی دەنگ (١٢٣٥ کم لە کاژێرێکدا).\n⦾ رایت بڕەزەرس، ئۆرڤڵ و وڵبێری ئەمریکی پێشەنگی فڕۆکەوانان بون کە بەسەرکەوتویی یەکەم فڕۆکەیان دروست کرد، ئەمەش بەهۆی داهێنانی دەست بەسەرداگرتنی سێتەوەرەییە، کەوا لە فڕۆکەوانەکە دەکات بەلێهاتوویی کۆنترۆڵی فڕۆکەکەبکات.\n⦾ لەکاتێکدا کە ژمارەیەکی تر لە پێشەنگەکانی فڕین لە ناویاندا (نیوزیلانس ریچاردپیەرس) سەرقاڵی داهێنانی خۆیان بوون لە فڕۆکەوانیدا، لەهەمان کاتدا رایت بڕەزەرس بەشێوەیەکی بەرچاو توانیان یەکەمین فڕۆکەی کۆنتڕۆڵکراو دروست بکەن بۆ گواستنەوەی مرۆڤ لە ١٧ی دیسەمبەری ١٩٠٣.\n⦾ باڵی فڕۆکەکان ڕووگەی هەواییان هەیە لەشێوەی پانەبڕگە، کە زۆرگرنگن چونکە یارمەتیان دەدات لە زاڵبوون بەسەر کاریگەری هێزی ڕاکیشانی زەوی و مانەوەیان لەهەوادا.\n⦾ باڵەکان قورسایی دروست دەکەن کاتێک لە هەوادا دەفڕن، پرۆسەیەکە کە توانرێت بە بنەمای بێرنۆوڵس ڕوون بکرێتەوە. بەهۆی شێوەی باڵەکانیانەوە هەوا بەخێراتر لەسەرەوە ئەڕوات وەک لەوەی لە خوارەوە، پەستانێکی زیاتر دروست دەکات لە ژێر باڵەکاندا کە دواتر پاڵ بەفڕۆکەوە دەنێت بەناو پەستانێکی هەوای کەمتردا بڕوات.\n⦾ هەوا زیادەکەو لێکخشانەکە هێزێک دروست دەکەن کاتێک فڕۆکەکە بۆ پێشەوە دەڕوات، کەوا لە فڕوکەکە دەکات بەخێراییەکی کەمتر بڕوات.\n⦾ بزوێنەر هێزێک دروست دەکات بۆ جوڵانی فڕۆکەکە بۆ پێشەوە بە ئەندازەی خێرایی پێویست بۆ زاڵبون بەسەر ڕاکێشانەکەدا و وا لە باڵەکان دەکات کە پەستانی پێویست دروست بکەن بۆ فڕینی فڕۆکەکە.\n⦾ کەشتی ئاسمانی و باڵۆن سوکترن لە هەوا لەبەرئەوەی بە شێوەیەکی ئاسایی گازیان تێدەکرێت (وەک هیلێۆم) کە چڕییەکەی کەمترە لەچڕی کەش و هەوای دەروبەر و لەبەر ئەو کێشە سوکەیان بەکاردەهێنن بۆ فڕین.\n⦾ تاکە زیندەوەرەکان کەهێزی فڕینیان هەیە بریتین لە مێش و مەگەز، باڵندە و شەمشەمەکوێرە.\n⦾ لەکاتێکدا هەندێک لە زیندەوەرەکان توانای خلیسکانیان هەیە، شەمشەمەکوێرە تاکە شیردەرە کە ئاستی بەردەوام بۆ فڕین بەدەست بێنێت.\n⦾ ماسی فڕیو بەوە ناسراوە کە توانای خلیسکانی هەیە بۆ چەند سەد مەترێک، کە ئەمەش بەهۆی پەڕە گەورەکانیەوەیە کە ڕۆڵی باڵ دەگێڕن.\nوەرگێران : کەلسوم مەهدی\n3440 جار بینراوە


یەکێتى جارێکى تر هەوڵى بەدەست هێنانەوەى پارێزگارى کەرکوک دەدات\nدواى ئەوەى یەکێتى نیشتیمانى پۆستى سەرۆک کۆمارى عێراقى بەدەست هێنا، لە ئێستادا بەرپرسانى ئەو حزبە لە هەوڵدان بۆ بەدەست هێنانەوەى پۆستى پارێزگارى کەرکوک، کە لە مانگى ئۆکتۆبەرى ساڵى رابردوەوە لەدەستیانداوە.\nرەوەند مەلا مەحمود جێگرى بەرپرسى مەڵبەندى کەرکوکى یەکێتى، بە دەنگى ئەمەریکاى راگەیاند"لەنێو حکومەتى تازە پێکهێنراوى عێراقدا، کۆمەڵێک پۆستى باڵا بەر کورد دەکەون و لەرێگەى ئەوانەوە، هەوڵى وەرگرتنەوەى پۆستى پارێزگار دەدەین."\nدواى 16 ى ئۆکتۆبەرى ساڵى رابردوو، یەکێتى هەوڵێکى زۆرى بۆ رێککەوتن لەگەڵ عەرەب و تورکماندا، بە ئامانجى وەرگرتنەوەى پۆستى پارێزگارى کەرکوک، بەڵام هەوڵەکانى شکستى هێنا، دواتر لەگەڵ پارتى بۆ هەمان مەبەست کەوتە گفتوگۆ و لەمەشدا سەرکەوتو نەبوو.\nبەپێى زانیاریەکان، دواى بەدەست هێنانەوەى پۆستى سەرۆک کۆمار، یەکێتى جارێکى تر لەگەڵ عەرەب و تورکماندا گفتوگۆى دەست پێکردۆتەوەو دەیەوێت پۆستى پارێزگارى کەرکوک مسۆگەر بکاتەوە.\nلەبارەى ئەو زانیاریانەى هەن گوایە عەرەب و تورکمان ڕازى بوون بە پێدانەوەى پۆستى پارێزگار بە یەکێتى، لەبەرانبەر پێدانى پۆستى سەرۆکى ئەنجومەندا بەتورکمان و پۆستى بەرێوەبەرى پۆلیس بەعەرەب، رەوەند مەلا مەحمود وتى"من ئاگام لەو زانیاریانە نیە، بەڵام بەدڵنیاییەوە گفتوگو و هەوڵى جدى هەیە بۆ دانانى پارێزگارێکى کورد بۆ کەرکوک."\nلەلایەکى تریشەوە رێبوار تاڵەبانى سەرۆکى ئەنجومەنى پارێزگارى کەرکوک بە وەکالەت کە لەدواى 16 ى ئۆکتۆبەرەوە کەرکوکى جێهێشتووە، وەکالەتى بۆ عیرفان کەرکوکى ئەندامى ئەنجومەنى پارێزگا کردووە بۆ جێگەکەى.\nکامەران کەرکوکى ئەندامى ئەنجومەنى پارێزگاى کەرکوک، بەدەنگى ئەمەریکاى راگەیاند"وەکالەت کردنى رێبوار تاڵەبانى بۆ عیرفان کەرکوکى هیچ شتێکى لە پشتەوە نیە."\nوتیشى"عیرفان کەرکوکیش لەهەولێرە، گەر شتى لەپشتەوە بوایە، رێبوار تاڵەبانى وەکالەتى بۆ یەکێک لەو ئەندامانە دەکرد کە لە کەرکوکن."\nگەڕانەوەى یەکێتى بۆ لاى عەرەب و تورکمان و هەوڵدان بۆ رێککەوتن لەگەڵیان، رەنگە پەیوەندى بە بێ هیوابوونى ئەو حیزبەوە هەبێت لە رێککەوتن لەگەڵ پارتى و ڕازیکردنیان بەگەڕانەوەى ئەندامەکانیان بۆ کەرکوک.


ئەخلاقى پزیشکى و مۆدێلەکانى چارەسەر ٥\n(395) جار خوێندراوەتەوە\nئەخلاقى پزیشکى و مۆدێلەکانى چارەسەر\nو. گۆران لەتیف\nئەخلاقی پزیشکی کۆمەڵێک بەھایە چاودێرە بەسەر پەیوەندیی نێوان پزیشک و نەخۆشەوە... بەپێی ئەم پێناسەیە بێت پزیشک ھاوکاریی نەخۆش دەکات دوور لە ھەر جۆرە داوەرییەک, هەر ڕوانگەیەکی رەگەزی، دینی، ڕەنگی پێست و نەتەوەیی, هەمیشە ئیشی لەپێشینەی دکتۆرە. زانستی پزیشکی، و بەدواشیدا پەیوەندیى پزیشک و نەخۆش هێندە گرنگ بووە کە بەدرێژایى مێژوو کۆمەڵێک گۆڕانکاریى گرنگى بەخۆوە بینیوە. بەڵام بۆچی بڕى زانیارى لەنێوان پزیشک و نەخۆشدا هاوسەنگ و هاوتا نیە و بەشێوەیەکی یەکلایەنە لە سودی پزیشکدایە؟ لێرەدا ئاوڕ لە ڕەوتى ئەو وەرچەرخانە مێژووییە دەدەینەوە، بەڵام پێش ئەوەی بچینە سەر ناوەڕۆکی نوسینەکە بە باشی دەزانم نموونەی نەخۆشێک بھێنمەوە کە ڕۆژانە دکتۆر دەیبینێت و سەروکاری لەگەڵدا ھەیە. بۆ ئەوەی ھاوەڵە پزیشکەکانم, ئاگاییان زیاتر بێت و لەسەر بنەمای ئەم نەخۆشە گریمانەییە بتوانن خۆیان بخەنە جێگای پزیشک. بەم شێوەیە رەنگە ھاوەڵ و ھاوکارەکانم کەمێک زیاتر لە هەلومەرجى سەختی چارەسەرکردنی نەخۆش تێبگەن!\nگریمانەی نەخۆشێک دەکەین، ژنێکى تەمەن ٢٦ساڵە، کارمەندی بانکە و ماوەیەکی کەمە ھاوسەرگیریى کردووە. ڕۆژێک لەکاتی حەمامکردن و خۆشۆریندا ھەست بە گرێیەک دەکات لە مەمکی ڕاستی دا، لە دوای بینینی دکتۆر و ئەنجامدانی پشکنین و تیشکی پێویست دکتۆر بۆی دەردەکەوێت کە ئەم کچە شێرپەنجەی مەمکی ھەیە. ڕێگاکانی پەیوەست بە چارەسەری ئەم نەخۆشە بریتیین لە: لابردن و دەرھێنانی گرێیەکە و لابردن و لێکردنەوەی مەمکی و لابردنی گرێ و غودە لیمفاوییەکانی ژێر باڵی و بەکارھێنانی دەرمانی کیمیاوی و بەکارهێنانى تیشک بۆ نەخۆشەکە.\nئێوەى دکتۆر چى بە نەخۆشەکە دەڵێن؟ هاوەڵانى دکتۆرم دەتوانن بەشێوەیەکى ئازادانە ڕاى خۆیان دەربڕن کە چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەم نەخۆشە گریمانەییەدا بکەن.\nمۆدێلەکانى پەیوەندی نێوان پزیشک و نەخۆش\nسەرهەڵدان و ئاوابوونى باوکسالاری: بوقرات بنیاتنەری یەکەمین مۆدێلى پەیوەندیی نێوان پزیشک و نەخۆش بووە, واتە ئەوەی کە ئەمڕۆ پێی دەگوترێت باوکسالاری. بەپێی ئەم باوەڕە، ئەوە پزیشکە بڕیاردەدات چی چارەسەرێک گونجاوە و پاراستنی سەلامەتیی نەخۆش چیە و چۆنە. نەخۆش ھیچ ڕۆڵێکى لە بڕیارداندا نیە. لە پەیوەندیى باوکسالارانەدا, پزیشک ھەندێ زانیاری کە خۆی بە باشی دەزانێت بە نەخۆش دەدات لەسەر نەخۆشییەکەی، بەڵام دەرەنجام خۆی بڕیاردەدات لە شێوازی چارەسەرکردنی نەخۆشەکەدا و نەخۆش خۆی ھیچ ڕۆڵێکى نیە لە چارەسەری نەخۆشییەکەیدا! سەبارەت بە نمونەکەى سەرەوە, پزیشک بە نەخۆشەکە دەڵێت شێرپەنجەى مەمکى هەیە و واى بە باش دەزانێت بخرێتە ژێر چارەسەرى کیمیاییەوە. گەرچى لەم هەلومەرجەدا کە نەخۆشەکە ڕووبەڕووى نەخۆشییەکى سەخت بووەتەوە, ئەوا ئەم پێدەچێت مۆدێلە بەکاربێت, لە بیست تا سى ساڵى ڕابردوودا ئەم جۆرە پەیوەندییەى پزیشک و نەخۆش گۆڕانى زۆرى بەسەردا هاتووە. ئەم پەیوەندییە سەبارەت بە کەسانى توشبوو بە نەخۆشییە درێژخایەنەکان, زۆر کارى پێ ناکرێت چونکە نەخۆشەکە هیچ ڕۆڵێکى لە بڕیارداندا نیە لەسەر چۆنیەتیى چارەسەرى نەخۆشییەکە.\nمۆدێلی هۆشیارکەرەوە، یان مۆدێلى داڕێژراو: لەم مۆدێل و شێوازەدا، پزیشک ھەموو زانیارییە پێویستەکان بە هەموو وردەکارییەکانیەوە بۆ چارەسەرکردن بە نەخۆشەکە دەدات. ئەوە نەخۆشە بڕیاردەدات چۆن چارەسەربکرێت و پزیشک ھیچ بڕیارێک لەباتیی نەخۆش نادات. وەزیفەی پزیشک تەنھا پێدانی زانیاریی ورد و دەقیقە بە نەخۆش و ئازادکردن و سەرپشککردنێتی لە وەرگرتنی شێوازەکانی چارەسەرکردن. بە شێوەیەکی گشتی ئەم مۆدێلە لە چارەسەرکردنی نەخۆش بە تەواوەتی پێچەوانەی مۆدێلی باوکسالارییە، چونکە پزیشک تەنیا زانیارییەکان دەگوازێتەوە بۆ نەخۆش بۆ ئەوەی وردەکاریی نەخۆشییەکە بزانێت و ئاگایی و زانیاری تەواوەتیی لەسەر جۆری نەخۆشییەکە ھەبێت.\nمۆدێلی پزیشک وەک بریکار: لەم شێوازەدا پزیشک وەک بریکارێک، بەرپرسیارێتیی ستراتیژیى سەلامەتیی نەخۆش دەخاتە ئەستۆی خۆی و لە دوای پێدانی زانیارییەکان بە نەخۆش, ئەوەى بۆ نەخۆشەکەى هەڵدەبژێرێت هەر ئەو شتەیە کە ئەگەر نەخۆشەکە تواناى هەڵبژاردنى هەبوایە ئەوا خۆیشى هەر ئەوەى هەڵدەبژارد. پزیشک هەمیشە سەلیقەى نەخۆش ڕەچاودەکات و پرسیار لەمەڕ پلانەکەى دەکات بۆ داهاتوو, هەروەها شێوازى ژیانى و هتد. بە دەربڕینێکى تر, هەم خستنەڕ,وى زانیارییەکان و هەم هەڵبژاردنى باشترین ڕێگاکانى چارەسەر لە ئەستۆى پزیشکدایە و ئەوە پزیشکیشە کە لەبرى نەخۆشەکە بڕیاردەدات.\nکورتەی ئەم دیدگایە ئەوەیە: پزیشک خۆی دەخاتە جێگای نەخۆشەکە و لەباتیی ئەو بڕیاردەدات, و سەلیقەى خۆى لە چارەسەرى نەخۆشەکەدا ڕەچاوناکات.\n٤-مۆدێلى تێبینی‌دەر: لەم شێوازەدا پزیشک وەک ھاورێ یان مامۆستایەک لەگەڵ نەخۆشدا دەجووڵێتەوە. هەرکە شارەزاى بەهاکانى نەخۆشەکەش بوو ئەوا یارمەتیى دەدات تاکو باشترین چارەسەر وەرگرێت و لەڕووى ئەخلاقییەوە سەربەخۆیى نەخۆشەکە پارێزراوە لەڕووى هەڵبژاردنى ڕێگاکانى چارەسەرەوە.\nوەک دەردەکەوێت، ھەر یەک لەو چوار مۆدێل و شێوازەی پێناسەمانکرد، ھەر یەکەیان لە نێو خۆیدا کێشەدارە و وەڵامگۆی چاوەڕوانییەکانی نەخۆش نیە لەم جیھانە پێشکەوتووەی ئەمڕۆدا. پێشکەوتنە سەرسوڕهێنەرەکانى زانستی دەرمانسازی و تاقیگە پێشکەوتووە خانەیی و گەردیلەییەکان و شێوازی چارەسەرییە پێشکەوتووەکان و زانستی پزیشکی کارێکى بەسەردا هێناوە کە ئیتر تاقە پزیشکێک بە تەنھا توانا دیاریکردنی جۆری نەخۆشی و چارەسەرکردنی نەبێت. لەبارەی ئەو نمونەیەی سەرەوە کە باسمانکرد کچێکە تازە دووچاری شێرپەنجەی مەمک بووە، بۆ چارەسەرکردن پێویستی بە کاری گرووپێکە لە پزیشکان، پزیشکی گشتی، پسپۆڕی نەشتەرگەریی شێرپەنجە، پسپۆڕی نەخۆشییەکانی ژنان و مناڵبوون و پسپۆڕی تیشکە بۆ ئەوەى شێرپەنجەى مەمکى ژنێکى گەنج بە باشترین شێواز چارەسەربکرێت کە لە تەمەنى مناڵخستنەوەدایە. ڕوونە بۆ چارەسەرکردن ڕێگای جیاواز زۆرە، پێویستە ئەو ڕێگایانە بۆ نەخۆش روونبکرێتەوە بۆ ئەوەی نەخۆش بتوانێت و مافی ئەوەی ھەبێت لەگەڵ پزیشک دا بڕیاربدات لە چارەسەری نەخۆشیەکەیدا...\nمۆدێلی باوکسالاری، ئەم میتۆدە لە زانستی پزیشکی دا بەسەرچووە، چونکە مافی ھەڵبژاردن و بڕیاردان لە نەخۆش وەردەگرێتەوە و نەخۆش بێبەش دەکات لە بڕیادان لە ژیان و مەرگی خۆیدا! لە مۆدێلی هۆشیارکەرەوەدا، لێرەدا پزیشک تەنھا زانیاری بە نەخۆش دەدات و ئاگاداری دەکاتەوە لەبارەی نەخۆشییەکەیەوە، بە شێوەیەک لەم سەردەمەدا لە ڕێگای ڤیدیۆ فێرکارییە پزیشکییەکانەوە، یا لەڕێگای سێرچێکی سادەی ئینتەرنێتەوە نەخۆش دەتوانێت ئەو زانیارییانە بە دەستبھێنێت. پزیشک ڕۆڵى ڕاستەقینەى پزیشکێک ناگێڕێت. لە مۆدێلی پزیشک وەک بریکاردا، دیسان لەکۆتایدا، ئەوە پزیشکە بڕیاردەدات و نەخۆش دووردەخاتەوە لە چوارچێوەی بڕیاردان لە بارەی نەخۆشییەکەیەوە. لە مۆدێلی تێبینى‌دەردا، بە ھەمان شێوە پزیشک تەنھا وەکو ھاوڕێیەک مامەڵە لەگەڵ نەخۆشدا دەکات، نەک وەکو پزیشکێکی چالاکى دەرمانپێدەر.\nزۆبەی لێکۆلینەوەکان لەسەر مۆدێل و شێوازەکانی چارەسەرکردن ئەوەمان بۆ ڕووندەکەنەوە باشترین میتۆد لەبارەی پەیوەندیی نێوان پزیشک و نەخۆشەوە شێوازی «بڕیاردانی ھاوبەش»-ە لەنێوان پزیشک و نەخۆش دا... چونکە نەخۆش دەیەوێت ئاگایی و زانیاریی زۆری ھەبێت لەسەر نەخۆشییەکەی و لە ھەمانکاتدا چاوەڕوانیی ئەوەی ھەیە، پزیشک بەرپرسیارێتی چارەسەرکردنی نەخۆشییەکەی بگرێتە ئەستۆ و ڕۆڵێکى کارای لە چارەسەرییەکانیدا ھەبێت، بۆیە لەسەر ئەم بنەمایە پێویستە پزیشک ڕێگا بە نەخۆش بدات و ڕاوێژی پێبکات ئەو بۆچوونانەی نەخۆش ھەیەتی بە ھەند وەربگرێت لە کاتی چارەسەرکردن دا.\nتایبەتمەندییەکانى مۆدێلى “بڕیاردانی ھاوبەش”\nلەم مۆدێلەدا لانيكەم دوو کەس(پزیشک و نەخۆش) لە پەیوەندیدان. زانیارییەکان ئاڵوگۆڕدەکەن بۆ ئەوەی دەستیان بگاتە باشترین شێوازی چارەسەرکردن.\n١)ئەگەرچی سەردەمەکەی ئێمە سەردەمی پێشکەوتن و خێرایی زانیارییە ئەمە یارمەتیی پزیشک و زانستی پزیشکی و زانستی دەرمانسازیی داوە کە دەرمان بە چەندین شێوە و بونیادى جیاوازەوە بەرھەمبھێنن بەڵام ئەم پێشکەوتنانە ھیچ لە گرنگیی پەیوەندییەکەی نێوان نەخۆش و پزیشک لە لایەک و پەیوەندیی نێوان پزیشک و ئەندامانی خێزانی نەخۆش و کەسە نزیکەکانی کەمناکاتەوە لە چارەسەرکردنی گونجاودا.\n٢) چ نەخۆش، چ پزیشک، پێویستە بە شێوەیەکی کارا لە بڕیارداندا، بەشداری بکەن... بۆ نموونە ئەگەر نەخۆش مەیلی نەبوو لەگەڵ پزیشک دا بەژدار بێت لە چارەسەرکردنی نەخۆشییەکەییدا، پێویستە پزیشک بە دواداچوون بۆ ئەو ھۆکارە بکات و ھاوکاریی پێویستی بکات. بە مانایەکی دیکە, پێویستە پزیشک لە کاتی بڕیارداندا خۆی بۆ پرسیار و دڵەڕاوکێکانی نەخۆش ئامادەبکات. نەخۆش لەگەڵ پرسیار و گومانەکانیدا بە تەنیا جێنەھێڵێت.\n٣) سودوەرگرتن لە زانینە جیاجیاکانی زانستی پزیشکی، پێشمەرجی بڕیاردانی ھاوبەشە, و کەمترین کارێک کە پزیشک دەتوانێت ئەنجامی بدات خستنەڕووی ڕێگا و شێوازە جیاوازەکانی چارەسەرکردن و ڕوونکردنەوەی زیانەکانی ھەر یەک لەو ڕێگا و شێوازە چارەسەرییەیە و سودوەرگرتن و داوای ھاوکاریکردن لە گرووپە پزیشکییەکانی دیکە لە کاتی چارەسەرکردنی نەخۆشدا.\nقسەیەک دەربارەی ھاوپیشەکانم\nچەندین جار چ لە نەخۆشەکان و، چ لە ھاوپیشەکانی خۆم گوێم لێبووە بە نەخۆشیان گوتووە(من پزیشکم یا تۆ)! لەکاتێکدا ئەم بیرکردنەوانە سەر بە مۆدێلی باوکسالارییە و لەو دیدگایەوە بۆمان ماتەوە.. له كاتێکدا ئەم شێوازە لە چارەسەرکردن لە زانستی پزیشکیی تازەدا جێگای نابێتەوە, و ئێستا پزیشک و نەخۆش ھاوکاریی یەکتر دەکەن لە ئاڵوگۆرکردنی زانیارییدا بۆ درووستکردنی پەیوەندییەکی ڕاستەقینە تا لە ڕێگایەوە بگەنە باشترین شێوازی چارەسەرکردن... ئاشکرایە ئەم دیدگایە ڕەگ و ڕیشەی لە کۆنی کۆنەوەیە و پێویستی بە کاتە بۆ ئەوەی بە تەواوەتی تێپەڕێت لەم سەردەمە تێکەڵ و پێکەڵەدا... لە زانستی پزیشکی تازەدا ئەوە بەسەرچووە یەک پزیشک بتوانێت چارەسەری نەخۆش بکات، چارەسەرکردن پێویستی بە کاری گرووپییە و، ھەر بەشێک لە پزیشکان لە گۆشەیەکەوە دەتوانێت خزمەتی نەخۆشەکان بکات و چارەسەری گونجاویان بۆ دابین بکات.\nلە کۆتاییدا ھیوادارم[ ...]


(مومتاز حەیدەری) خەرمانێك بەرهەمی بڵاوكراوە‌و رووبارێك دەستخۆشی لێكردن – Knwe.org\nسەرەکی » کەلتوور » (مومتاز حەیدەری) خەرمانێك بەرهەمی بڵاوكراوە‌و رووبارێك دەستخۆشی لێكردن\nدۆستی بەڕێز‌و چرای یەكریزی‌و تەبایی، مامۆستا مومتاز حەیدەری، رێبواری ماندوونەناسی بواری ئەدەب‌و زانست‌و توێژینەوە‌و یادەوەری‌و هونەر‌و كەلەپوور‌و دەقە گزنگەكان…درودێكی بێ پایان.\nسەرەتا بەندە لە رێی نووسینەكانتەوە، جەنابتم ناسیوە‌و لەئەنجامدا بوویتە میوانێكی هەرە خۆشەویستی دیوانی دڵم..بۆ هەڵدانەوەی ئەم لاپەڕەیە پێویستە بوترێت: هەموومان دەزانین قەڵەم جۆری زۆرە، هەیە تیژە‌و بوێرە، هەیە كولە‌و بێخێرە، هەیە تەمەن درێژە‌و هەیە تەمەن كورتە..هەیە دەربارە‌و هەیە سەربەخۆیە..هەیە ئاشنای دڕك‌و داڵە‌و هەیە شەیدا‌و زمانی گوڵ‌و گوڵزارە..تاد..بەلای منەوە تۆ لە قەڵەمە بەبڕشت‌و رەسەنەكانی، سەربەخۆیی خۆتت پاراستوە. لەناوەندی رووناكبیرییەوە سەرت دەرهێناوە. نە وای بۆچوون‌و تێزی زمان پاراویت دەنگ‌و زەنگی وشەكانت، هوزار ئاسا سرود‌و گۆرانی بۆ ئاشتی‌و ئازادی‌و مرۆڤایەتی دەڵێن. دڕكی سەرە رێ پاكۆ دەدەن‌و تریفەی هەستی گەرم‌و نەمامی ئاوات لە خاكی هەناوی تاكی كورددا دەنێژن. كەسێك راشكاوانە لەبەرەنامەی ژیانیدا بە گورج‌وگوڵی‌و هەڵوێستی نیشتمان پەروەرانەوە گۆشكرابێت، ئەڵبەتە لە كارو؟؟؟نی بەردەوامی تێكۆشان‌و خستنەرووی راستییەكان دەبینرێت‌و لەو رەوتەدا بەموو لێی لانادات. بەرهەمەكانت..ئامادەكارییەكانت بە تەرازووی ئەمانەت دەستپیاكی كێشراون پێوانە كراون. یەكبەیەك جێگەی خۆیان گرتوە. چەندە خۆش‌و پەسەندە قەڵەم لەجێگەی خۆیدا دلێرانە پرشنگ بداتەوە. كەسێتیەكان‌و كێشەكان‌و بوارە سەرنج راكێشەكان بەهەگبەیەك زانیاریی دێرین‌و نوێ بەسەر بكاتەوە. كینە‌و دڵەراوكێ‌و ناكۆكی بشێلێ بە مەبەستی سەرهەڵدانەنەوە بنەبڕكردنیان. ئەم تەمەن بردنە سەرە، لەئاسۆی ئەو ئاستانەوە شكۆی نەمری بەرجەستە دەكات.\n(حەیدەری نامەكەت) بریتییە لە شەپۆلێكی هەناسەی گەرم‌و خۆش..بۆ ئەو دەروونە بەجۆشانەی خولیای خۆشەویستی گەل‌و نیشتمانیان لا گرنگە‌و بەدوایدا وێڵن. تەمەن چەند خۆشە لەگەڵ دەوڵەمەندی كتێبخانە‌و كۆكردنەوەی دیكۆمێنت‌و بەیان‌و بەڵگەنامە‌و وێنە‌و نامەی سەنگین‌و نووسراوە تۆز لێ نیشتووەكان‌و ئاوڕدانەوە لە خەمخۆرانی كوردایەتی‌و مرۆڤایەتی‌و هێڵی بەرژەوەندیی گشتیدا بەخت بكرێت. دیارە راستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ شكۆفەی ئەم بیركردنەوانە بەباڵای هەموو كەسێكدا نابڕێت‌و بگرە شایستە نییە، چونكە یەكسەر پیشینە دێتە زمان..ئەرك‌و ماندووبوون‌و هەورازە رێ‌و گەرمی‌و ساردی ژیان دێنە زمان‌و پشتگیری دەكەن.\nمامۆستای گەورە: پێموایە هەرچی جوانییەكان هەیە ریز دەبەستن بۆ پێشوازی خۆت‌و بەرهەمی گشتگیری پڕ لە سەلیقە‌و وردەكاری راژەكانت. ئەوەی تۆیەك ئەركی لەگەڵ دا دەكێشێت كاری دەستەیە نووسەری خاوەن ئەزموونە، نەك تاكەكە؟؟؟؟..كەچی بەهیمەت‌و ورەی بەرزەوە، بەباوەڕێكی بەتینەوە چاكی ئامانجت لێهەڵماڵیوە بەتەنیا خۆت پێی هەڵساویت. ئەم ماندووبوون‌و لەخۆبوردنە باشترین سەرمایەیە‌و جێگەی شانازی یە بۆ وشەی پیرۆزی كوردی. دڵنیابە ئەو ملوانكە وشانە بەشێوەی پەلكە زێڕینە ئابلوقەیان داویت‌و تەمەن درێژی‌و تەندروستی‌و داهاتووی روون‌و گەشت لەناخەوە بۆ دەخوازن. هەر سەركەوتوو سەرفراز بیت.\nسەرنووسەری گۆڤاری سلێمانی


كازمی دەربارەی دواخستنی هەڵبژاردن بڕیاریدا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nسەرۆك وەزیرانی عێراق ڕایگەیاند، كە هەڵبژاردنی پێشوەختەی پەڕلەمان لەوادەی خۆیدا دەكرێت و بەهیچ شێوەیەك دواناخرێت.\nحەسەن نازم، وتەبێژی حكومەتی عێراق لە بەیاننامەیەكدا ڕایگەیاند، ئەمڕۆ ئەنجوومەنی وەزیران بە سەرۆكایەتی مستەفا كازمی، سەرۆك وەزیران كۆبووەوە و تێیدا چەند بڕیارێكی دەركرد.\nوتوشیەتی، “كازمی جەختی كردۆتەوە، كە بەهیچ شێوەیەك دەستبەرداری هەڵبژاردن لە وادەی دیاریكراوی خۆیدا لە 10-10-2021 نابین و لەكاتی خۆیدا بەڕێوەدەچێت”.\nئاشكراشی كردووە، ئەنجوومەنی وەزیران دوای بانگهێشتكردنی بریكاری وەزارەتی كارەبا بڕیاریداوە لەسەر داڕشتنی یاسایەك بۆ هەمواری وەزارەتی كارەبا و گۆڕینی ناوەكەی بۆ (وەزارەتی كارەبا و وزەی نوێكراوە) و ڕەوانەكردنی بۆ پەڕلەمان.\nهاوكات، ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق بڕیاریشی داوە لەسەر دامەزراندنی كۆمپانیایەكی گشتی بەناوی (كۆمپانیای گشتی بۆ دابەشكردنی كارەبای فوڕاتی ناوەڕاست).\nخەڵك- كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق ئەنجامی بەرایی دەنگدانی لە ژمارەیەك پارێزگا بڵاوكردەوە و بەپێی ئەنجامەكە یەكێتی نیشتمانی…\n13 تشرینی یەکەم 2021 10.24 pm\nخەڵك ڕاوێژكاری دارایی سەرۆك وەزیرانی عیراق ئاشكرایدەكات: ڕەشنووسی پڕۆژە یاسای بودجەی ساڵی داهاتوو ئامادەكراوە…


مێژوی ئەمڕۆ 29/9 - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nمێژوی ئەمڕۆ 29/9\nمێژوی ئەمڕۆ Sep 29, 2020\nلە رۆژى 29/9/1457 میگیل دى سیرفانتس (Miguel de Cervantes)، رۆماننوس و شاعیر و شانۆنوس و نوسه‌رى ئیسپانى لە شارى مەدرید لە دایکبووە، لە رۆژى 22/4/1616 لە تەمەنى (68) ساڵى بە نەخۆشى شەکرە لە شارى مەدردید کۆچى دوایى کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1494 ئونجیلۆ پۆلیزیانۆ (Angelo Poliziano)، شاعیر و شانۆنوس و نوسەر و ئه‌كادیمیستى ئیتاڵى لە تەمەنى (40) ساڵى بە نەخۆشى لە شارى فلۆرنساى ئیتاڵیا کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 14/7/1454 لە دایکبووە.\nلە رۆژى 29/9/1571 کارافاجیو (Caravaggio)، نیگارکێشى ئیتالى لە شارى میلانۆ لە دایکبووە، لە رۆژى 18/7/1610 لە تەمەنى (38) ساڵى بە نەخۆشى کۆچى دوایى کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1810 ئیلیزابیل گاسکل (Elizabeth Gaskell)، ژنه رۆماننوس و چیرۆكنوس و نوسه‌رى ئینگلیزى لە شارى لەندەن لە دایکبووە، لە رۆژى 12/11/1865 لە تەمەنى (55) ساڵى بەنەخۆشى دڵ کۆچى دوایى کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1864 میگل دی ئونامونۆ (Miguel de Unamuno)، فه‌یله‌سوف رۆماننوس و شاعیر و ره‌خنه‌گرى ئه‌ده‌بى و شانۆنوس و نوسه‌ر و ئه‌كادیمیستى ئیسپانى لە شارى بلباو لە دایکبووە، لە رۆژى 31/12/1936 لە تەمەنى (72) ساڵى لە شارى سلامنکا کۆچى دوایى کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1902 ئیمیل زۆلا (Émile Zola)، رۆماننوس و شانۆنوس و نوسه‌رى فه‌ره‌نسى لە تەمەنى (62) ساڵى به نه‌خۆشى لە شارى پاریس کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 2/4/1840 لە شارى پاریس لە دایکبووە.\nلە رۆژى 29/9/1907 جین ئوترى، گۆرانیبێژ و موزیسیان و ئەکتەرى ئه‌مریکى لە ناوچەى گرایسۆن لە ویلایەتى تەکساس لە دایکبووە، لە رۆژى 2/10/1998 لە تەمەنى (91) ساڵى بەنەخۆشى شێرپەنجە کۆچى دوایى کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1977 ئالا شاکر، ژنه ئه‌کته‌رى عێراقى لە شارى کوت دایکبووە، لە ساڵى 1992 به‌شدارى له کارى هونەریدا کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1980 زاکرى لیڤى (Zachary Levi Pugh)، ئه‌کته‌ر و گۆرانبێژى ئه‌مریکى لە شارى لویزیانا لە دایکبووە، لە ساڵى 2014 خەڵاتى شانۆى جیهانى وەرگرتووە.\nلە رۆژى 29/9/1982 نواف نەجم، ئه‌کته‌رى کوێـتى لە کوێت دایکبووە، لە ساڵى 2002 به‌شدارى له کارى هونەریدا کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1994 شاب حوسنى، گۆرانیبێژى جه‌زائیرى لە تەمەنى (26) ساڵى لە شارى وەهران کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 1/2/1968 لە شارى وەهران لە دایکبووە، لە ساڵى 1986 تاکو ساڵى 1994 به‌شدارى له کارى هونەریدا کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1997 عەلى موراد فراشبەندى، نوسەر و مێژوونوس و رەخنەگرى ئێرانى لە تەمەنى (76) لە شارى برازجان کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1921 لە شارى برازجان لەدایکبووە.\nلە رۆژى 29/9/2010 تۆنى کیرتیس (Tony Curtis)، ئه‌کته‌ر و نیگاركێش و نوسەرى ئه‌مریکى لە تەمەنى (85) ساڵى به نه‌خۆشى دڵ لە شارى لاس فیگاس کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 3/6/1925 لە شارى نیۆیۆرک لە دایکبووە، لە ساڵى 1949 تاکو ساڵى 2010 به‌شدارى له کارى هونەریدا کردووە.\nلە رۆژى 29/9/2012 هیبى کامارگۆ (Hebe Camargo)، ژنه ئه‌کته‌ر و گۆرانیبێژ و موزیسیانى به‌ڕازیلى لە تەمەنى (83) ساڵى بە جه‌ڵته‌ى دڵ لە شارى ساوپاولۆ کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 8/3/1929 لە شارى تاوباتى لە دایکبووە.\nلە رۆژى 29/9/2013 که‌وسه‌ر عه‌سال، ژنه ئه‌کته‌ر و نوسه‌رى میسرى لە تەمەنى (73) ساڵى کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 26/11/1939 لە دایکبووە، لە ساڵى 1964 تاکو ساڵى 1996 به‌شدارى له کارى هونەریدا کردووە.\nلە رۆژى 29/9/2019، سامی عەبدولحەمید، نووسەر و ئەکتەرو دەرهێنەر و مامۆستای شانۆی عێراقی لە تەمەنى (91) ساڵى بە نەخۆشى لە شارى عەممان پایتەختى ئوردەن کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1928 لە شارى سەماوە لە دایکبووە، لەساڵى 1956 به‌شدارى له کارى هونەریدا کردووە، بە عەمیدی شانۆی عێراقی ناسراوە، لە کۆلێژى هونەرە جوانەکانى زانکۆى بەغداد مامۆستا بووە، بڕوانامەى ماستەرى لەبوارى شانۆ لە زانکۆى ئۆرگۆن لە ئەمەریکا بەدەستهێناوە، سەرۆکى یەکێتى شانۆکارانى عەرەب بووە، چەندین کتێب و وتار و توێژینەوەى لە بوارى هونەرەکانى شانۆ نوسیوە، بەشدارى چەندین ڤێستیڤاڵ و چالاکى ناوخۆى و نێودەوڵەتى تایبەت بە شانۆى کردووە، خاوەنى چەندین خەڵاتى نێوخۆى و نێودەوڵەتیە، جگە لە شانۆ بەشدارى چەند فیلمێکى سینەمایى کردووە.\nئەم بابەتە 95 جار خوێندراوەتەوە\nمێژووى ئه‌مڕۆ 29/7\nمێژووى ئه‌مڕۆ 28/7\nمێژووى ئه‌مڕۆ 27/7\nمێژووى ئه‌مڕۆ 26/7\nشادمان محەمەد باشترین ئۆفەرەكە!\nهۆتێلی ترانسلڤانیا و ئەنیمەیشنێكی بەناوبانگ\nپەریا پێشڕەو حەمە جان


بۆچی هەندێک کەس بەردەوام هەست بەماندوێتی‌و بێهێزیی دەکەن.. پزیشکان وەڵامدەدەنەوە\n15/06/2022 377 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nهەندێک لەخەو هەڵدەستن‌و هەستدەکەن هیچ وزەیەکیان نییە بۆ ئەوەی لەجێگاکەیان بێنەدەرەوە، هەندێکی تریان لەکارەوە دەگەڕێنەوە ماڵەوە واهەستدەکەن بەتەواوەتیی شەکەت‌و ماندوون، یان لەناوەڕاستی کۆبوونەوەیەکی گرنگدا تەرکیزیان لەدەستدەدەن‌و ناتوانن وەک پێویست گرنگیی بەبابەتەکە بدەن.\nلەوبارەیەوە ماڵپەڕی تەندروستیی "بۆڵدسکی" لەبابەتێکدا باوترین هۆکارەکانی ئەم حاڵەتانە خستۆتەڕوو، کە دەتوانرێت بەسەر هەندێکیاندا زاڵ بیت، وەک کەمخەوی، سترێس، دەرمان، تەنانەت نەخۆشییەکانی دڵ، ئەوانیش بریتین لە:\nکێشەکانی پەیوەست بەڕژێنی دەرەقیی.\nستایلی ژیان کە جوڵەیەکی کەمی تێدابێت.\nهەندێکجۆر لەخۆراک، وەک بەرهەمەکانی سپیایی‌و هێلکەو پاقلەی سۆیا.\nسترێس‌و گوشاری دەروونیی.\nوشکبوونەوەی جەستە بەهۆی کەمخواردنەوەی شلە.\nلەهۆکارە سەرەکییەکانی تری هەستکردنی بەردەوام بەماندوێتیی‌و داهێزرانی جەستە:\nزیادەڕەوی لەخواردنەوە وزەبەخشەکان.\nکەمی بەکارهێنانی کالۆری.\nزیادەڕەوی لەخواردنی کاربۆهیدراتی پڕۆسێسکراو.


بەرپرسی دەزگای چاودێر: ڕەنگە سەرچاوەی سەرەکی ژەهر خواردکردنی مەلا بەختیار بزانرێت\nبەرپرسی دەزگای چاودێری نزیک لە مەلا بەختیاری ئەندامی ئەنجومەنی باڵای بەرژەوەندیەکانی یەکێتی ڕایدەگەیەنێت، پشکنینە پزیشکیەکانی وڵاتی ئەڵمانیا و ئوردن هیچ تەم و مژێکی نەهێشتووەتەوە، کە مەلا بەختیار ژەهر خوارد کراوە.\nلەم گفتووگۆیەدا لەگەڵ دەنگی ئەمەریکا، سامی هادی بەرپرسی دەزگای چاودێر و کەسی نزیک لە مەلا بەختیار، بەدەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند "ڕاپۆرتی پشکنینە پزیشکیەکانی ئوردن دراوەتە هاوسەرۆکی یەکێتی و دەزگا ئەمنیەکان، تێیدا ژەهر خواردکردنی مەلا بەختیار سەلمێدنراوە."\nدەربارەی ناسنامەی ئەو کەس و لایەنەی مەلا بەختیاری ژەهرخوارد کردووە، سامی هادی دەڵێت "زانیاریم نییە، ڕەنگە گومان هەبێت و دەبێت لێکۆڵینەوە لەگومانەکان بکرێت، بەڵام پێموایە خەتی سەرەکی ژەهر خواردکردنە ڕەنگە بزانرێت لەکوێوەیە."\nبەرپرسی دەزگای چاودێری نزیک لەمەلا بەختیار، جەختیکردەوە "تەندروستی مەلا بەختیار بەراورد بە ڕۆژانی یەکەم و دووهەم زۆر باشە و لەمەترسی دەرچووە، بەڵام بۆ ئەوەی مەترسی بەتەواوەتی لەسەر نەمێنێت، لە ژێر چاودێری پزیشکیدایە."\nسامی هادی ئاشکراشیکرد، پێشنیاری بۆ مەلا بەختیار کردووە لەکاتی گەڕانەوەیدا بۆ کوردستان، کۆنگرەیەکی بەرفراوانی ڕۆژنامەوانی ببەستێت ودیکۆمێنتەکان بخاتە بەردەم ڕای گشتی و ڕای خۆشی بڵێت.\nدوای تێکچوونی دۆخی تەندروستی مەلا بەختیاری ئەندامی ئەنجومەنی باڵای بەرژەوەندیەکانی یەکێتی نیشتمانی، سەردانی ئوردنی کرد بەمەبەستی پشکنین، دواتر ڕۆیشتە ئەڵمانیا و لە ئێستادا لەو وڵاتە چارەسەر وەردەگرێت.


هیومانیسم و ژین ـ روانگە دونیاییەکانی تر (٤) - قەڵەم\nهیومانیسم و ژین ـ روانگە دونیاییەکانی تر (٤)\nتاریخ ایجاد در یکشنبه, 08 ارديبهشت 1398 13:23\nتوماس جفرسن دەنووسێ: "تەنانەت پرسیار لە هەبوونی خودایش بکەن، چونکە گەر خودایەک هەبێ، ئەوا زیاتر بایەخ بە باوەڕی ئەقڵانی ئێمە دەدا تا باوەڕێک لە رێگای ترس و خۆفەوە." زۆربەی دەیستەکان بە تایبەت لە ئۆرووپا بەم هۆیەوە وەک کافر لەقەڵەمدران و، لە لایەن کلیساوە بە هۆی بیروباوەڕەکانیانەوە، درانە بەر ئەزیەت و ئازار.\nریشەکانی ئایدیای مێژوویی هیومانیسم\nمیراتی کلتوری ئۆرووپایی جگە لە مەسیحییەت لەژێر سریمەی هیومانیسمیشدایە. دەستەواژەی هیومانیسم لە نۆروێژیدا لە سێ مانا (کاتەگۆری)دا بەکاردەبرێ: ١ـ لە ئاراستەیەکی گشتیی بیردا کە مرۆڤ بابەتی سەرەکییەتی، ٢ـ وەک نەریتێکی ژینڕوانگەیی تایبەت، ٣ـ وەک ئەو زانستانەی وا بە مرۆڤەوە سەرقاڵن کە پێیان دەگوترێ زانستە مرۆییەکان. لە بەشێکی گەورەی جیهانی ئینگلیزی زمان، کاتێک باس لە هیومانیسم دێتە ئاراوە، مەبەست بە شێوەی سەرەکی بەشی دووهەمە، واتە نەریتی ژینڕوانگەی هیومانیسم. لێرە لە نۆروێژ 'قوتابخانەی نانسە' لە شاری 'لیللەهامێر' ناوی 'ئاکادامی هیومانیستی نۆروێژ'ی لەسەرە و، بەم شێوەیە لێرەدا لە یەکەم مانا کەڵک وەردەگیردرێ. لە دووهەم مانادا 'بنکەی ئەخلاقی مرۆیانە' لە خۆی وەک هیومانیست دەڕوانێ، لە کاتێکدا زانکۆکان و فۆرمۆمی هیومانیستی ـ کە فۆرۆمێکی گفتوگۆیە بۆ نوخبەکان ـ لە هیومانیسم لە مانای سێهەمدا کەڵک وەردەگرن. لەم کتیبەدا من لە دووهەم مانادا کەڵک لە هیومانیسم وەردەگرم، واتە لە هیومانیسم وەک ژینڕوانگە، لە کاتێکدا دەزانم مانای سیانەی ئەم دەستەواژەیە خاوەنی مێژووی خۆیەتی و بە شێوەیەکی هەڵکەوت نیە. لە هەندێ شوێن من لە سەر مانای دووهەم وەک 'هیومانیسمی هاوبەش' قسەم کردووە، لە کاتێکدا بۆ بەشی سێهەم لە هیومانیورا (واتە زانستە مرۆییەکان) کەڵک وەردەگرم. لەبەر دیقەتی زیاتر دەبێ ئەوەیشی پێ زیاد بکەم کە کاتێک قسە لە سەر کاتەگۆریی دووهەمە، من لە دەستەواژەی 'ژینڕوانگەی هیومانیسم' کەڵک وەردەگرم.\nهیومانیسم میراتێکی کلتوریی دەوڵەمەند و خاوەن مێژینەیە. هیومانیسم هێڵێکی هارمۆنیک و نەقرتاو نیە کە ئاماژە بە یەک ئاراستە بکا. هەروەها هیومانیسم نەریتێک نیە کە لە سەردەمی ئێمەدا نەکەوێتە بەر کاریگەریی ترەوە و، بە بێ گۆڕان بتوانێ درێژە بە رێگای خۆی بدا. نا، ئەم کلتورە لە ژێر کاریگەریی هەم هێڵە نەگۆڕەکاندایە و هەم لە ژێر کاریگەریی دابڕانەکاندا.\nژینڕوانگەی هیومانیستی دەگەڕێتەوە بۆ هیومانیسمی دووای سەردەمی رێنسانس، چاخی رۆشنگەری و گۆڕانە سیاسییە گەورەکانی ئەو سەردەمانە، کە بەردەوام لە کێشمەکێشدا بوو لەگەڵ دۆگماتیزمی کلیسادا. ئازادیی بەیان، بەرابەری و برایی کە دروشمەکانی شۆڕشی فەڕانسە لە ١٧٨٩ دا بوون، کاکڵی ژینڕوانگەی هیومانیسمن. بەڵام چەمکی 'بایەخی مرۆڤ' لەوان کۆنترە، چونکە مرۆڤ بە درێژایی ژیانی خۆی کاتێک سەیری سەرچاوە ئەدەبی و ئایینی و فەلسەفییەکان دەکەین، دەبینین پێیەوە سەرقاڵ بووە.\nوەک لە پاژەکانی تردا پیشانی دەدەم ژیانیی فیکریی چینی، هیندی و یۆنانی لە سەدەی شەشەمی پێش زایینەوە دەستپێدەکا تا ئەو کاتەی ئایینە گەورەکان هاتنە ئاراوە. کۆنفیۆسیستەکان و بوودیستەکان وەک فیلسووفە یۆنانییەکان بە شێوەی پێشکەوتوو بیریان لەو سێ بەشەی دەکردەوە وا پێوەندیی بە ژینڕوانگەوەیە هەیە: لەپێش هەر شتێکدا ئەوان خاوەنی ئەپیستمۆلۆژیایەکی پتەو بوون، واتە زانستێک بنیاتنراو لە سەر ناسین و دەرکی واقع، زەوی و کەونارا. خاوەن ئۆنتۆلۆژیایەکی پتەو واتە زانستێک بوون لەسەر ژیان و بوونی مرۆڤ. ئەوان خاوەن روانگە بوون سەبارەت بە مرۆڤ و لانیکەم یۆنانیەکانیان باوەڕیان بە بایەخی مرۆڤ هەبوو. هەروەها خاوەنی زانستی لەمەڕ ئێتیک و پرسە ئەخلاقییەکان. بیروڕای ئەوان کۆنکرێت و خاوەن زمانێکی روون بوو، وەها کە کەمتر پێویستی بە لێکدانەوە هەبوو، کەمتر ئەفسانەیی و ناڕوون بوون لەچاو ئەو ئایینانەی وا هەزارەی دوواتر هاتنە ئاراوە.\nلە دووای ئەوەی قەشە یسوعیەکان کەوتنە ژێر کاریگەریی زانیارییە مەزنەکانی فەلسەفەی کۆنفسیۆسیەوە، پێوەندی لەنێوان زاناکانی چین و ئۆرووپادا بەرقەراربوو. بەم شێوەیە خەڵکی ئۆرووپا لەگەڵ کۆنفسیۆنیزم ئاشنابوون. لە غەیری ئەمەدا ئێمە هیچ چەشنە پێوەندێکی روونی تر ناتوانین لە نێوان ئەقڵی رۆژهەڵاتی و مۆدێرنیتەی ئۆرووپایی دا پەیدا بکەین. بەهەرحاڵ روونە کە لە بیری ئەو سەردەمەدایە ئێمە رەگی ئەو بیرانە دەدۆزینەوە وا لە دووای رێنسانس لە ئۆرووپا گەشەیان کرد، ئەو بیرانەی کە مرۆڤی مودێڕنیان بە شێوەیەکی بەهێز خستە ژێرکاریگەریی خۆیانەوە، ئەو مرۆڤەی وا هەنووکە لە سەرەتای هەزارەیەکی نوێدا دەژی. بە گوتنی ئەمە ئیتر ناتوانین ئەو جیاوازییە لە تێگەیشتن لەبەر چاو نەگرین، چونکە وەک گوتمان پێوەندییەکان ناڕوون و پچڕپچڕن و بیرەکان لە رۆژهەڵاتی ئەو کاتە ـ وەک رۆژئاوا ـ لە بەستێنیکی جیاواز لە مودێرنیتە و پۆستمودێرنیتە دا شکلیان دەگرت.\nئانترۆپۆسەنتریسم (مرۆسەنتەری) لە بەرامبەر تێوسەنتریسم (خوداسەنتەری)دا\nئانترۆپۆسەنتریسم (مرۆسەنتەری) بە مانای ئەو روانگەیە دێت وا مرۆڤ لە ناوەنددا دادەنێ. بۆ ئایینە ئیبراهیمیەکان، واتە جولەکە و مەسیحی و موسوڵمانەکان، یەهوا، خودا یاخود ئەڵڵا زەوی خوڵقاندووە، مرۆڤ لە وێنەی خودادا دروستکراوە و بوونەوەرێکی هەڵبژاردەیە لە لایەن ئەوەوە. بۆیە شکانی مرۆڤ بە مانای شکانی خواوەندە. دەگوترێ بەڵگەهێنانەوە بۆ مرۆسەنتەری لەم ئایینانەدا ناڕاستەوخۆیە. هیومانیسم مرۆڤ لە سەنتەردا دادەنێ. ئەگەر خودا لە سەنتەردا دابنرێ، ئەوا پێی دەگوترێ خوداسەنتەری. لەو سێ ئایینەدا رکەبەرایەتی گەورە لە نێوان مرۆسەنتەری و خوداسەنتەریدا هەبووە و بەردەوامیش درێژەی هەیە.\nمێژووی مەسیحییەت لە ئۆرووپا لە ژێر کاریگەریی خوداسەنتەریدا بووە، کە شان بە شانی ئەخلاقێکی ئۆتۆریتەیی رێگای بڕیوە. ئەمە بووەتە هۆی ململانێیەکی دژوار لە نێوان مرۆڤە ئۆتۆریتەخوازەکانی سەر بە کلیسا و ئەو هیومانیستانەی وا دەیانویست مرۆڤ لە سەنتەردا دابنێن.\nلە کۆتایی ١٩٥٠، ئۆسقۆفی نۆروێژی 'ئەیڤین بەرگراڤ' وتی کە مەسیحییەت و هیومانیسم ناتوانن یەکبگرن، چونکە هیومانیسم مرۆڤی لە سەنتەردا داناوە، نەک خودا.\nبیری مرۆسەنتەری ریشەی لە فەلسەفەی رەواقیانی کۆن و فەلسەفەی ئەرستودا هەیە. ئەرەستو پێی وابوو مرۆڤ بە هۆی توانای تایبەتییەوە دەتوانێ پێشبینی ژیان بکا. ئێمە سنوری رووەک دەبەزێنین، چونکە تەنیا سەرقاڵی خواردن نین. ئێمە سنوری ئاژەڵ دەبەزێنین، چونکە تەنیا بە شوێن غەریزەکانمانەوە نین. ئەرەستو دەڵێ "مرۆڤ تەنیا ئاژەڵێکە دەزانێ دەمرێ." 'هیپوکراتوس'یش لە ئەخلاقی دکتۆریدا کە ٢٤٠٠ ساڵ لەوە پیش دایناوە، باس لە هەندێ نۆڕم دەکا کە شاهیدی لەسەر بیری مرۆسەنتەری دەدەن. هیپوکراتوس ئەو نۆرمانەی لە دژی جیاکاری و هەڵاواردن هێنایە ئاراوە. ئەو دەیگوت پزیشکی دەبێ بە بێ گوێدان بەوەی کەسی نەخۆش ژنە یان پیاو، یاخود کۆیلەیە یان ئازاد، خزمەتگوزاریی پێشکەش بکات. چوارسەد ساڵ دوواتر، 'پاولوس'ی یاریدەدەری مەسیح، نۆڕمی هاوبایەخبوونی مرۆڤەکانی بە هەمان شێوە فۆرمولە کرد.\nلە سەدەی ١٥٠٠، بۆ یەکەم جار دەستەواژەی 'بایەخی مرۆڤ' لە لایەن هیومانیستی رێنسانسەوە 'پیکو دێللا میراندۆلا'وە بەکاردەبرێ. سەبارەت بە بایەخی مرۆڤ لە (Oratio de Hominis Dignitate)دا ئاوا دەڵێ:\n" نە ئاسمانی و نە زەوینی، نە کاتی و نە ئەبەدی ئێمە تۆمان نەخوڵقاند، لەبەر ئەوەی تۆ دەبێ بە گوێرەی مەیل و شەرەفت ئازاد بیت، خوڵقێنەری خۆت و داڕێژەری خۆت بیت. مەیلی ئازادمان تەنیا بە تۆ بەخشی تا بە گوێرەی بتوانی گەشە بکەیت و پێش بکەوی."\nئەگەرچی دەستەواژەی هیومانیسم لە پێش ١٨٨٩ نایەتە ئاراوە، بەڵام دەتوانین بە 'بایەخی مرۆڤی' 'میراندۆلاس'یەوە گرێی بدەین. هیومانیسمی سەردەمی رێنسانس، مەسیحییەت و فەلسەفەی کۆنی پێکەوە گرێدا وەها کە بە هۆی ئەمەوە بیرە نوێیەکان سەریانهەڵدا. پەیامی مەسیحییەت لەمەڕ 'خۆشەویستی سەبارەت بە مرۆڤەکانی تر' و 'بەخشین'، لە رێنسانسدا مانایەکی تری وەرگرت و خۆی لە ئایدیاکانی فەلسەفەی کۆن لەسەر بایەخی مرۆڤ و دیمۆکراسی جیاکردەوە. بەم شێوەیە روانگەی مرۆسەنتەریانەی هیومانیستی و ئەخلاقی کۆمەڵایەتی، رەگ و ریشی نوێ وەردەگرێ لەو میراتەی وا لە مەسیحییەتی ئۆرشەلیم و لە فەلسەفەی کۆنی 'ئاتێن'ی بۆی بەجێدەمێنێ.\nهیومانیسم وەک ئایدیا لە چوار جێگاوە بۆمان بەمیرات ماوەتەوە: ئورشەلیم و ئاتێن یەکەمینەکانن و، پاشان 'رۆم' و 'پاریس' یش.\nفیلسوفەکانی سەردەمی رۆشنگەری (سەدەی ١٧٠٠)، جۆن لۆک، فرانسیس ڤۆڵتێر، ژان ژاک رۆسۆ و مۆنتسکیۆ لە دژی ئابسولیتیسم (موتڵەقگەرایی)، واتە دۆگمای مەسیحی سەبارەت بە چۆنیەتی تێگەیشتنیان لە جیهان، راپەڕین. ئەو کات کلیسا هیچ چەشنە رەخنەیەکی لە خویندنەوەی خۆی بۆ ئینجیل قبوڵ نەدەکرد. کە ئەمە بە مانای کەمڕوانین لە بایەخی مرۆڤ و مافەکانی بوو. فیلسوفانی رۆشنگەری پێیان وابوو مرۆڤ بە گوێرەی ئەوەیکە مرۆڤە خاوەنی هەندێ مافی سروشتیە، وەک مافی بیروڕا و ئازادی بەیان. ڤۆڵتێر دەڵێ "من لەگەڵ هەموو ئەو شتانەی تۆ دەیڵێی نیم، بەڵام گیانی خۆم دەدەم لە پێناوی مافی تۆ بۆ دەربڕینیان!"\nئەو داوا سیاسی و کۆمەڵایەتییانەی وا ئازادی لەگەڵ خۆیان دەیانهێنێ لە ژێر کاریگەریی میراتی 'رۆم' یشدا بوون. مافی رۆمی، ئایدیای لەمەڕ عەداڵەتی تاکی گەشە پێدا. یەکێک لەو کەسانەی لە لایەن فیلسوفانی رۆشنگەرییەوە خوێندرایەوە فیلسوف و سیاسەتمەدار 'مارکوس تولوس سیسێرۆ' بوو (١٠٦ ـ ٤٣ پێش زایین). لە فەلسەفەی ناسینەکەیدا ئەو وەک کەسێکی دڕدۆنگ (سکێپتیسک) دەردەکەوێ. بۆیە دەرگا لە هەموو جۆرە پرسیارێکی رەخنەیی دەکاتەوە. لە فەلسەفەی ئەخلاقی خۆیدا سیسێرۆ لە ژێر سریمەی رەواقیەکانی یۆناندا بوو. لە 'یاسا'ی وەک بەرزترین ئاستی ئەقڵ دەڕوانی کە هەم داواکانی تاک دەپاراێزێ و هەم داواکانی گشتی. ئایدیاکانی رۆم لەبابەت ماف و عەداڵەت کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر سەردەمی رۆشنگەری دانا.\nئایدیا سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانی پەیوەنددار بە ئازادی، لە کۆتایی سەدەی هەژدەدا بوونە هۆکاری راگەیاندنی یەکەمین راگەیەندراوەکان لەمەڕ مافەکانی مرۆڤ، کە لە هەندێکیاندا، بایەخی مرۆڤ وەک دیاردەیەکی سروشتی و دونیایی باسیلێکراوە.\nهیومانیستە سەرەتاییەکان 'دەیست' واتە خوداپەرست بوون. 'دەیسم' تیۆلۆژییەکی (زانستی ئایینی) ئەقڵگرایانە بوو کە لە رۆژئاوای ئۆرووپا لە سەدەی ١٧ لە بەستێنی مەسیحییەتدا سەریهەڵدا. دیارە بەشێکی کەمیشیان لە دەرەوەی ئەم بەستێنە بوون. دەیستەکان دەیانگوت خوداباوەڕی (مەبەست خودای مەسیحییەکانە)، لەو ئاستەدا ئەقڵانییە کە خودای تاقانە تەنیا دونیای خوڵقاندووە و بەس. ئەوان دەیانگوت ئەم خودایە لە کاری دونیا دەست وەرنادا و، تەنیا جوڵێنەریەتی و بەس، جا مرۆڤ دەبێ بۆخۆی ژیانی خۆی هەڵسوڕێنێ، بە بێ هیچ چەشنە دەست تێوەردانێک لە لایەن خوداوە. هەندێ لە دەیستەکان باوەڕیان بە ژیانی پاش مەرگ هەبوو. زۆربەیان دەیانگوت هەموو ئەو بەشانەی ناو ئایینی مەسیحییەت کە نائەقڵانی دەنوێنن، خورافەن. ئەوان 'وەحی'یان رەددەکردەوە و هەروەها ئەو قسەیەی وا دەیگوت مەسیح کوڕی خودایە. ئەوان لەدژی دۆگماتیسمی کلیسایی و ئیمتیازاتی قەشەکان بوون و هەموو ئەو دیاردانەی ناو ئایینی 'مەسیح'یان رەددەکردەوە وا پێیان وابوو لەگەڵ رۆشنگەری ناتەبان.\nئەوان بەشێوەی ئەقڵانی رەخنەیان لە کتێبی پیرۆزدەگرت. توماس جفرسن (Ford 1892-99, bd IV, s. 430) دەنووسێ: "تەنانەت پرسیار لە هەبوونی خودایش بکەن، چونکە گەر خودایەک هەبێ، ئەوا زیاتر بایەخ بە باوەڕی ئەقڵانی ئێمە دەدا تا باوەڕێک لە رێگای ترس و خۆفەوە." زۆربەی دەیستەکان بە تایبەت لە ئۆرووپا بەم هۆیەوە وەک کافر لەقەڵەمدران و، لە لایەن کلیساوە بە هۆی بیروباوەڕەکانیانەوە، درانە بەر ئەزیەت و ئازار. بەناوبانگترینیان، گیانبەختکردووی دەیستەکان 'جۆردانۆ برونو'یە (١٥٤٨ ـ ١٦٠٠).\nدەیسمە لە سەردەمێکدا سەریهەڵدا کە بڕوا بە ئەقڵی مرۆڤ، یاخود ئەقڵگەرایی، لە بیری فەڕەنسی و ئینگلیزی دا هۆگرێکی زۆری پیدا کرد. دەیسمە و ئەقڵگەرایی لە رێگای شەپۆلی گەورەی پەنابەرانەوە گەیشتە باکووری ئەمریکایش. دەیسمە سەرەتا لە ناو نوخبەدا گەشەی کرد. جوتیاران و سەنعەتگەرە بچوکەکانی ئۆرووپا کە باوەڕیان بە کلیسا هێنابوو، بە شێوەی نەریتی بە میری خۆیان وەفاداربوون. جا بۆیە ئەگەر میرەکەیان بیروباوڕی بگۆڕیایە، ئەوا ئەوانیش دەیانگۆڕی. هەر بەم شێوەیە، لە نۆروێژ، ئەمەیش لە سەردەمی چاکەسازیداreformasjon روویدا.\nدەیسمە بە شێوەیەک پێشەنگی ئەو ژینڕوانگانە بوو وا دوواتر سەریانهەڵدا و پرسیاریان لە سەری باوەڕی دەیستی لەمەڕ 'بزوێنەری یەکەم' هێنایە ئاراوە. بیروباوەڕی دەیستەکان یارمەتی ئەوەیدا چوارچێوەی روانگە سیاسییەکان لە زۆربەی وڵاتان بگۆڕدرێن، وەها کە دەوڵەت و یاسای گشتی لایەنی سکۆلاریستی و دونیاییان پەیدا کرد. بەم شێوەیە دەیسمە، بە پرسیارەکانی و فۆکوسی ئەخلاقی و کۆمەڵایەتی خۆی لەسەر دیاردە دونیاییەکان، دەرگای بەڕووی تێڕوانینێکی ئەقڵانی و دونیاییدا کردەوە. بە شوێن ئەمەدا بەرەبەرە جووڵانەوەی بیری ئازاد و هیومانیسمی دونیاگەرا هاتەئاراوە.\nناسراوترینی دەیستەکان لە فەڕەنسە بریتی بوون لە فرانشس ڤۆڵتێر (١٧٧٨ ـ ١٦٩٤)، ژان ژاک رۆسۆ (١٧٧٨ ـ ١٩١٢)و، لە هولەند باروک سپینۆزا (١٦٧٧ ـ ١٦٣٢). هەرچەند سپینوزا خاوەن باوەڕی موسایی بوو. لە بریتانیایش ئیسهاق نیۆتۆن (١٧٢٧ ـ ١٦٤٢)و، گاتهۆڵد لێسینگ (١٧٨٢ ـ ١٧٢٩)، بوون. لە ئامریکایش بێنجامین فرانکلین (١٧٩٠ ـ ١٧٣٧)، توماس جێفێرسن (١٨٢٦ ـ ١٧٤٢)، توماس پەین (١٨٠٩ ـ ١٧٣٧)و، ساڵانی دوواتریش رۆبێرت ب. ئینگرسول (١٨٩٩ ـ ١٧٤٣). بەڵگەیش لەسەر ئەوە هەیە کە هەر دوو سەرۆک کۆمارە سەرەتاییەکانی ئامریکایش، واتە جۆرج واشنگتن و جۆن ئادامز بە شێویەکی زۆر لە ژێر کاریگەریی دەیسمەدا بوون، هەم لە ڕیگای هاوکارەکانیانەوە و هەم بە هۆی جەوی گشتی لەو سەردەمەدا (Lamont 1988, s. 51).\nدەیسمەی سەرەتایی، وەک رەوتێکی ژینڕوانگەیی نەگەیشتە سەدەی بیستەم، بەڵام لە سەردەمی ئێمەیشدا گەلێک مرۆڤ هەن کە لە روانگەی دەیستیەوە دەڕواننە بوون و، وەک دەیستەکان فوکوسیان لەسەر دیاردە دونیاییەکانە ـ رەنگە بە بێ ئەوەی هیچ چەشنە باوەڕێکیان بە ژینڕوانگەیەکی تایبەت هەبێ.


سكانداڵەكان (فەزایح)ی خوێندن – لڤین پرێس\nجیاوازی ئاشنا (كە مامۆستای زانكۆ نییە بەڵكو فەرمانبەرە بە ناونیشانی تێبینەر و شتێکی وایە) و سەدان خوێندكاری دیكە ئەوەیە كە ئەم خۆی ددان بە راستییەكاندا دەنێت و ئەوانی دیكە ناینێن. واتە ئەگەر ئاشنایەك هەبێت، ئەوا سەدانی دیكە هەبوون و هەن.\nفەزیحەكانی خوێندن لە پەروەردە و خوێندنی باڵادا، وەك دەزگاكانی دیكە (لە خێزانەوە بۆ دادگا) زۆر لەوە زیاترن ئاشنا ددانی پیادا دەنێت. فەزیحە ئەگاتە ئەوەی پرسیار بدرێت بە خوێندكار، جیاوازیی لە نێوان خوێندكارێكدا كە مامۆستاكە بیەوێت لەگەڵ خوێندكارێكدا مامۆستاكە نەیەوێت ئەرز و ئاسمان بێت (یەكەمیان نانی دەكەوێتە رۆنەوە و دووەمیان قوڕ بەسەریدا كراوە). ئەم جیاوازییانە دەشێت لەسەر بنەمای نێر و مێ، ئینجا نێر و مێی باڵادەست بەرامبەر بەبێ دەسەڵات، تەنانەت لەسەر بنەمای عەقیدە و حزبایەتیی و خێڵایەتیی ئەنجام دەدرێن و زۆرجار نمرە دابەش دەكرێن. هێشتا ئەمەش كەمە كە من وتم. بۆ نمونە هەرگیز بیستوتانە پۆستێك لە زانكۆكاندا رابگەیەنن بە هەڵبژاردن كەسەكە پۆستەكە بباتەوە؟ یان كەسێكی سەربەخۆ و بێ لایەنتان بیستووە پۆستێكی پێ بدرێت؟ نەخێر، هەمووی مەركەزییەوە و هەمووی لە سايەی ئیتیفاقیەی حزبەكانە و دەبێت لە خۆیان بن، ئەمانەش كاردەكاتە سەر رەوتی خوێندن.\nنە خوێندكار ئومێدێكی بە خوێندنە، نە مەنهەج بە كەڵكی شتێكی ئەو و تۆ دێت، نە مامۆستا بە لێهاتویی جێی دەبێتەوە و ژیانێكی باشتر بۆ خۆی مسۆگەر دەكات. سیستمەكە بە چەشنێكە خراپترینەكان دەتوانن بیبەنەوە. سیستمەكە بە شێوەیەك چنراوە ئینتیمایەك بۆ مامۆستا یان خوێندكار دروست ناكات، بۆیە بە ئاسانیی گزیی ئەكەن.\nپاشان با بپرسین ئایا تەنها لە نێوان خوێندكار و مامۆستا گزیكردن هەیە؟ لە كام پەیوەندییدا گزیكردن نەبووە بە نەریت؟ قوڕاوی كۆمەڵگەكە لە بنەوە شڵەقاوە و ئەوەی لە هەموو ئاستەكاندا ئەیبینین هیچی دیكە نییە جگە لەوەی خڵتە و پیسییەكانێتی و كەوتۆتە سەر ئاو.\nكێ گزیی ناكات؟ ئەسڵی مەسەلەكە ئەوەیە گزیكردن لە پەیوەنیدییەكانی ئێمەدا وەك ئاوخواردنەوەی لێ هاتووە. وەی لەو رۆژە جیلەكانی ئایندە مەنهۆڵی سكانداڵەكانی جیلی ئێمە و جیلەكانی پێشووتر هەڵدەدەنەوە، دەبێت بەسەر چ زێرابێكدا بكەون؟ ئەو رۆژە دەبێت چەند بۆ جیلەكانی ئایندە بەئازار بێت كاتێك دۆكومێنتی پیسییەكانی ئێمەیان دەكەوێتە بەردەست، پیسییەكانی ئەو هەزاران كەسەمان كە كەسایەتیی خۆمان دۆڕاند و لەگەڵ پۆست و پلە و پارە و ئیغرائاتی بچوكی دیكەدا گۆڕیمانەوە و ئێستا و ئایندەی هەزارانمان پێوە سوتاند؟ سروشت زۆر ناعادلە ئەگەر دۆزەخێكی نەبێت بۆ سزادانی ئێمە. بەڵام هەیە، ئەوەتا زۆر كات لە دۆزەخدا دەژین بەو هۆیەوە لە ئینسانیبوون نزیك نابینەوە و دیوە حەیوانییەكەمان زاڵ دەبێت بەسەرماندا.\nتۆش كە هەواڵێكی ناخۆش دەبینیت، زۆر دڵتەنگ مەبە، لێگەڕێ با پیسییەكان بێنە دەرەوە و لوتبەرزییەكانمان بشكێنن. پاشان لەناو سیستمەكەدا هێشتا سەدان مامۆستا و هەزاران خوێندكار هەن كە سەرباری كون و كەلەبەرەكان، ئامادە نین غەش بكەن و خۆیان ماندوو دەكەن، بەڵام كەس نایانبینێت و نابنە ماتریاڵی هەواڵ. بۆ ببن؟ میدیاكان بەدوای خواستدا دەگەڕێن، چی لەمڕۆدا لە خەم و مەینەتی خواستی زیاتری لەسەرە؟\nمەگری كەسەكەم، شانازیی بكە ..(لە نێوان دوو باوکدا)\nمامۆستایەك: لە دووی متەوەستەوە هەموو ساڵێك قۆپیم كردووە


یادو وەفایەک :هونەرمەند و دەرهێنەری بەناوبانگی کورد حسَین میسر – کورد شانۆ | Kurd Shano\nیادو وەفایەک :هونەرمەند و دەرهێنەری بەناوبانگی کورد حسَین میسر\nژیاننامەی هونەرمەندو دەرهێنەری بەناوبانگی کورد حسَین میسری\nساڵی 1977 كە بۆ خوێندنی كۆرسی شانۆیی دەچێتە میسرو لە گەڕانەوەی نازناوی میسری وەردەگرێت.\nساڵی 1973 بۆ یەكەمجار لە شاری موسڵ لە شانۆیی (من الژی قتل الوحش) وەكو ئەكتەر بەشداری كردووە، لە نووسینی عەلی سالم و عەدنان جویدجاتی.\nساڵی 1979 پەیوەندیكردووە بە تیپی شانۆیی ئەزمونگەری كەركوكەوە، هەر لەو تیپە دەستی بە ئەزموونی شانۆیی كردووەو بەشداری چەند شانۆیەكی تری كردووەو بیروڕای پێشكەوتووانەی هەبووە لە تیپەكەدا.\nساڵی 1979 نواندن – لە شانۆیی (باڵندەو رێوی) – دەرهێنانی (جەعفەر موسا) – نووسینی (ناتق خلوسی).\nساڵی 1979 نواندن – لە شانۆیی (الدراویش یبحپون عن الحقیقە) – دەرهێنانی (عبدالرزاق محەمەد عەزیز) – ئەم شانۆییە بە گەورەترین نمایش ئەژماركرا لەسەر ئاستی عیراق و چەندەها نووسینی لەسەر نوسرا.\nساڵی 1979 وانەی هونەری بۆدی تەكنیكی وتۆتەوە لە تیپەكەی.\nساڵی 1980 یاریدەدەری دەرهێنەری شانۆیی (دوا گۆرانی) – دەرهێنانی (عبدوالرزاق محەمەد عەزیز).\nساڵی 1981 – یاریدەدەری دەرهێنەری شانۆیی (بەسەرهاتی دۆستی ئاژەڵ) – دەرهێنانی (عبدوالرزاق محەمەد عەزیز).\nساڵی 1981 – نواندن لە شانۆگەری (گەمەی سوڵتان و وەزیر) – دەرهێنانی (عبدوالرزاق محەمەد عەزیز).\nساڵی 1982 – نواندن لە شانۆیی (دارستانی یوتوبیا) – دەرهێنانی (ئیسماعیل هەورامی) سەرپەرشتیاری گشتی (دەرهێنان)ـەكە بووە.\nساڵی 1983 – نواندن لە شانۆیی (حب ابیكاك و موتە) – ئامادەكردنی (جەلال پۆڵا) و ساڵی 1984 لە فێستیڤاڵی ساڵانەی (المنتدی المسرح) لە بەغدا نمایشكراو خەڵاتی باشترین ئەكتەری گەنجی پێبەخشرا.\nلەم شانۆگەرییەدا بەسەركەوتوویی سەرنجی هونەرمەندە گەورەكانی بەغدای راكێشا.\nساڵی 1991 ئەندامی دامەزرێنەری تیپی شانۆی قەڵا بووە لە كەركوك، هەرچەندە دووربووە لە شارەكەی، هەمیشە دەستی یارمەتی بۆ هەموو هونەرمەندانی دوای خۆی بەهەموو كەمینەكانەوە درێژكردووەو بەتایبەتی تیپی قەڵا كە تائێستاش بەردەوامن لە كاركردن – لەڕێگەی هەردوو كەناڵی خاك TV و كەناڵی ئاسمانی كوردسات-ـەوە.\nساڵی 1985 هاتوەتە شاری سلێمانی و ئەندامێكی چالاكی تیپی نواندنی سلێمانی بووە.\nساڵی 1985 دەرهێنانی شانۆگەری (گوڵی بەهار هات) – نوسینی (جەلیل القیسی) لە فێستیڤاڵی لاوانی سلێمانی – خەڵاتی یەكەمی دەرهێنان و بەرهەمی پێبەخشرا.\nساڵی 1987 دەرهێنانی شانۆیی (هەڵهاتنی مانگ) – نوسینی (لیدی گریگۆری).\nساڵی 1988 نواندن لە شانۆیی (سێتای ئاسنین) – دەرهێنانی (جیهاد دڵپاك).\nساڵی 1989 نواندن و ئامادەكردن و دەرهێنانی شانۆیی (ئەو پیاوەی خۆی بە بارمتە دانا) نووسینی (مەهدی ئەلسماوی).\nیەكەمین هونەرمەندی كورد بوو كە هونەری پانتومایمی هێنایە هونەری شانۆی كوردی، بە سازدانی كۆڕو سیمینار تایبەت بەم هونەرە لە شارەكانی سلێمانی، هەولێر، دهۆك، كەركوك، بەغدادو پێشكەشكردنی كاری هونەری.\nساڵی 1990 نواندن و ئامادەكردن و دەرهێنانی شانۆیی (نجنسكی ساتی زەماوەند) كارێكی پانتومایم لە فێستیڤاڵی ساڵانەی (المنتدی المسرح) لە بەغدا، خەڵاتی رێزلێنانی (نواندن و دەرهێنانی) پێبەخشرا.\nساڵی 1991 نواندن و سیناریۆو دەرهێنانی (سەمایەكی بێ ناونیشان) كارێكی پانتۆمایم.\nیەكەمین هونەرمەندی كوردە كە كاری شانۆیی هێنایە سەر شەقام و شوێنە گشتییەكان بەشێوەی كەرنەڤاڵ و هەمیشە كارەساتی (هەڵەبجەو ئەنفال) پانتاییەكی گەورەی هەبوو لەكارەكانیدا.\nساڵی 1992 سیناریۆو دەرهێنانی (كەرنەڤاڵی هەڵەبجە) لە شەقامی مەولەوی تا بەردەركی سەرا.\nساڵی 1992 سیناریۆو دەرهێنانی (كەرنەڤاڵی ئاشتی) لە ئەمنە سورەكە.\nساڵی 1992 سیناریۆو دەرهێنانی (تابلۆی رامان بۆ 1ی ئایار)، كەرنەڤاڵی زیندانە سیاسییەكان (كەرنەڤاڵی منداڵانی ئەنفال).\nساڵی 1992 نواندن لە فیلمی (مەرگی ئەرخەوانی) دەرهێنانی (كامەران رەئوف).\nساڵی 1993 نواندن لە فیلمی (فرمێسكی رەش) دەرهێنانی (كامەران رەئوف).\nساڵی 1993 ئامادەكردن و دەرهێنانی شانۆیی (دەروێشەكان بەدوای راستیدا وێڵن)، نووسینی (مستەفا حەڵاج) لە یەكەم فێستیڤاڵی شانۆیی سلێمانیدا خەڵاتی یەكەم دەرهێنان و باشترین بەرهەمی پێبەخشرا.\nساڵی 1994 (ئەلف و بێی تەواوكەری جەستەكان) – ئامادەكردن و دەرهێنانی شانۆیی (گەمەی چاوەڕوانی).\nساڵی 1994 سیناریۆو دەرهێنانی شانۆیی (مەرگی كورسییەك) لە فێستیڤاڵی دووەمی شانۆیی سلێمانی – خەڵاتی باشترین دەرهێنان و بەرهەمی وەرگرتووە.\nساڵی 1995 تولیف و دەرهێنانی شانۆیی (كەرنەڤاڵی دەمامكەكان).\nساڵی 1995 بەشداری لە پێشانگای (ئاوارەبوون) لە وێرانەی (حەسیب ساڵح) لەگەڵ هونەرمەندان (مدحت كاكەیی، چیمەن ئیسماعیل، ئاری بابان، سهاد ستار).\nساڵی 1995 ئامادەكردن و دەرهێنانی شانۆیی (چیرۆكی خۆشەویستی) نوسینی (فەلاح شاكر) لە فێستیڤاڵی سێیەمی شانۆیی سلێمانی خەڵاتی یەكەمی وەرگرتووە.\nساڵی 1996 تەولیف و سەرپەرشتیاری گەمەكە – شانۆیی (دوای سەدەیەك شەڕ ساتێك بۆ گەمە).\nساڵی 1996 ئامادەكردن و دەرهێنانی شانۆیی (پاسەوان) – نوسینی (هارول پینتەر).\nساڵی 1997 نواندن و ئامادەكردن و دەرهێنانی شانۆیی (دیفز – دیفز) دەقی (هارولد پینتەر) لە چوارەمین فێستیڤاڵی شانۆیی سلێمانی – خەڵاتی پێش مەندی كاری تەكنیكی جەستەی لەبواری نواندن پێبەخشرا.\nساڵی 1997 زێوانی گۆڕستان – ئامادەكردن و دەرهێنانی شانۆیی (گۆڕستانێكی نوێ) لە نوسینی (شێرزاد حەسەن).\nساڵی 1997 سیناریۆو دەرهێنانی كەرنەڤاڵی (ناپاڵم و سەمای گوڵەبەڕۆژەكان) لە شەقامی مەولەوی بۆ بارەگای UN تایبەتبوو بە ناڕەزایی دەربڕین بەرامبەر هاتنە ژوورەوەی سوپای توركیا بۆ خاكی كوردستان.\nساڵی 1998 ئامادەكردن و دەرهێنانی شانۆیی (لە تەنتوومانێكدا).\nساڵی 1998 سیناریۆو دەرهێنانی (نمایشی شەختە فرمێسكەكانی ئەنفال) لە شەقامی مەولەوی بۆ بەردەم بارەگای UN.\nساڵی 1999 ئامادەكردن و دەرهێنانی شانۆیی (سزاو تاوان). نوسینی (فەلاح شاكر).\nكارە هونەرییەكانی لە بەشی درامای خاك ساڵی 1997 – 2009\nساڵی 1997-1998 ئامادەكردن و دەرهێنانی كورتەدرامای (تەمەر هنیدی، بۆ خۆم ناگریم، سێ دزەكە، خەنەكەی مام حەسەن، مانگ گیران، پلەو چاو ماسی، سەعە درۆزنەیان…، بەناو نەقاش، فەرەجی، پینەچی، پاشاو سێ پرسیار، ملكەڕێوی، دیدەنی، زنجیرە درامای (كەریم تاك دینار، شەش ئەڵقە).\nبەرنامەیەكی هونەری تایبەت بە مانگی رەمەزان.\nساڵی 1999 سیناریۆو دەرهێنانی درامای (خۆرنەوازان) بەشی یەكەم (15) ئەڵقە، بیرۆكەی خاتوو هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد.\nساڵی 2000 نوسین و سیناریۆو دەرهێنانی درامای (خۆرنەوازان) بەشی دووەم (17) ئەڵقە.\nساڵی 2001 ئامادەكردن و دەرهێنانی كورتە درامای منداڵانی: 1- ئەردەڵان و كۆمپیوتەر. 2- سۆرانی بۆیاخچی. 3- ئەحمەدی نەوت فرۆش.\nساڵی 2001 نوسین و سیناریۆو دەرهێنانی درامای (خەمی چۆلەكەكان) (29) ئەڵقە.\nساڵی 2001 ئامادەكردنی سەكۆی شیعری – ئامادەكردن و دەرهێنانی شانۆیی (گۆڕستانێكی بێ گۆڕ) ئاهەنگە شیعری (قوبادی جەلیل زادە).\nساڵی 2002 سیناریۆو دەرهێنانی – ئۆپەرێتی سرودی سەربەستی لەیادی دووەمین ساڵڕۆژی كۆچی دوایی مامۆستا ئیبراهیم ئەحمەد.\nساڵی 2002 هەناسەكانی ئەنفال – شانۆی گەڕۆك لەناو خوێندنگاو فەرمانگەو كارگەو پاسەكاندا.\nساڵی 2002 نوسین و سیناریۆو دەرهێنانی درامای تەلەفزیۆنی (رەشەی پۆلیس) (31) ئەڵقە.\n1- بەرنامەی تەلەفزیۆنی، بەشی درامای خاك و نامەیەكی كراوە.\n2- بەشی درامای خاك و ساڵڕۆژی كیمیابارانی هەڵەبجە.\n3- بەرنامەی خەڵك و خاك – خاك و خەڵك.\n4- بەرنامەی خاك و بەساڵاچووان.\nساڵی 2003 نوسین و سیناریۆو دەرهێنانی درامای (حەسەنە فەنی) (19) ئەڵقە.\nساڵی 2004 سیناریۆو دەرهێنانی تابلۆی (سوێند) لە چلەی شەهیدانی كارەساتی 1ی شوباتی 2004 – هەولێر.\nلە ساڵی 2004 سیناریۆو نوسین و دەرهێنانی درامای (جومعە) (27) ئەڵقە.\nساڵی 2005 رێپۆرتاژێك بۆ پەیمانگای هونەرە جوانەكانی كفری.\nساڵی 2005 نوسین و سیناریۆو دەرهێنانی درامای (گوڵە بێ رۆژەكان) (15) ئەڵقە.\nساڵی 2007 نوسین و سیناریۆو دەرهێنانی درامای (نیشتمان) (15) ئەڵقە.\nیەكەمین هونەرمەندە كە شانۆگەری لە مزگەوتدا پێشكەشبكات.\nساڵی 2008 ئامادەكردن و دەرهێنانی شانۆیی.\n(بێم لەوێیت) شیعری قوبادی جەلیل زادە، نمایشكردنی لە مزگەوتی قازی محەمەد.\nساڵی 2009 ئامادەكردن و دەرهێنانی شانۆیی (هارون) لە نوسینی رۆمانی (هارون ئەلرەشید)ی محەمەد موكری، نوسین و سیناریۆی (رەزاو رەمەزان).\nبەداخ و كەسارەكی زۆرەوە لە ئێوارەی 31/5/2009 دا بەهۆی نەخۆشی دڵەوە دڵە گەورەكەی لە لێدان كەوت و هونەری كوردی و بواری درامای كوردی یەكێك لە بەتواناترین كەسایەتیەكانی خۆی لەدەستداو ماڵئاوای لە هونەرو بینەری دراماكانی كرد بۆ هەتا هەتایە.\nروشن فوریه 10, 2021 توسط kurd shano\nمطلب قبلیگرۆتێسک لە شانۆدا -وەرگێڕانی: سیا مەمەند\nمطلب بعدیشانۆنامه کانی ویلیەم شکسپیر به کوردی\nعەبدوڵا حەمەساڵح" هونەرمەندی ناسک هەست و رۆشنبیری کورد کۆچیی دوایی کرد.\n🔸بە داخێکی زۆرەوە ھەواڵی کۆچیی دواییهونەرمەندی ناسک هەست و رۆشنبیری کوردزۆر بەرێز …“عەبدوڵا حەمەساڵح” ناسراو بە عەبدوڵا خەیات مان پێگەشت...\nاز سوی دبیرخانه هفدهمین دوره منتشر شد فراخوان جشنواره تئاتر کوردی سقز فراخوان هفدهمین جشنواره تئاتر کوردی سقز 3 هفدهمین...\nیادو وەفایەک هونەرمەند ئەمجەد عەلی مورادی«پیری شانۆ»ی سەقز\n📋ئەمجەد عەلی مورادی کە بە «پیری شانۆ»ی سەقز ناسرابوو 📋 ساڵی 1333لە گەڕەکی (ناوقەڵا)ی شاری سەقز لەدایک بو وە هەرلە...\nژیان نامەی هونەرمەند - احمد (رحیم) نقده\nیک گپ خودمانی بااستاد تئاتر سینما وتلویزیون وردایوبازیگر وکارگردان و دبلورمحبوب مردم مهاباد وهمه کوردستان وایرانآقای احمد (رحیم) نقدهبدون هیچ...


کات 20/11/1393 105 بازدید\nکە گەڕایەوە ئەگەرچی تا خانووی جەللاد مەودایەکی زۆری نەبوو، بەڵام داموکایەوە و چووە سەر چۆک و، خاکی ماچ کرد. ئەگەرچی بۆنی جەللاد دەهات و هەستی بە چاوەکانی لە پشت پەنجەرە تاریکەکاندا دەکرد، بەڵام ئەمە نەبووە هۆی ئەوەی مشتێک خۆڵ هەڵنەگرێت و لێی رانەمێنێت و تامی نەکا. ئەو لە سەر ئەو شەقامە وایکرد کە سەرێکی دەگەیشتەوە ماڵە پیرەکەی خۆیان و، سەرێکیشی دەگەیشتەوە ئەو رێگایەی وا ساڵانی ساڵ لەوە پێش لێیەوە بەرەو دەرەوە گوزەری کردبوو. خانووی جەللادیش رێک لەم سەری رێگا بوو،… دراوسێی سنوورەکان.\nجەللاد لە پشت پەنجەرە لێڵەکانەوە لە کاتێکدا لە گەڵ جەستەی ژنێکی سۆزانی کایەی دەکرد، بزەیەک گرتی و سوپاسی خاکی کرد کە دەتوانێ وەها رۆڵی دژبەیەک بگێڕێ. خاکێک کە مرۆڤەکان هەڵکەنێ و لە گەڵ خۆی وەک تۆزی دەم با بیانبا و دوواتریش وەک بەردێک کە لە ئاسمانەوە دەکەوێتە خوار، دیسان بیانهێنێتەوە. ئەو ئەگەرچی لە سێحری خاک نەدەگەیشت، بەڵام دەیزانی کە بە بێ خاک، گەڕان بە دەوری هەتاودا نەدەکرا و مەحاڵ بوو.\nکە هەستایەوە سەرپێ، نەیدەزانی سەرەتا دەبێ سەردانی ماڵی جەللاد بکا، یان ماڵی خۆیان. بە لاچاو سەیرێکی پەنجەرە تاریکەکانی کرد، پاشان لەو سەری رێگای رووانی. بیری کردەوە چ دەبا کە کۆڵان هەمیشە کۆڵان با، بە بێ هیچ تێکەڵاوێک لە بۆنی خوێن و لە بۆنی شەهوەت. دەیزانی جاری وابوو جەللاد بێ هێز دەبوو و بڕستی تێدا نەدەما، بەڵام هی ژنە سۆزانییەکان بوو یان هی قەمچییە قورسەکان، نازانێ. شووشە تاریکەکان زۆر شتیان لە پشتی خۆیان حەشاردابوو.\nبڕیاری دا سەرەتا سەردانی ماڵەوە بکا، سەردانی حەوشە پیرەکە و دیوارە سوواوەکان و روخسارە ئاشنا دوورەکان، یاخود روخسارە دوورە ئاشناکان. بە چەند سەعات دوواکەوتن بڕوا ناکا زۆر گرینگ بێت. لە کاتێکدا بە ئەسپایی دانەوییەوەو مشتە خۆڵەکەی خستەوە سەر زەوی، بەرەو ئەو سەری کۆڵان بەڕێ کەوت. با، بۆنەکانی دەهێنا. رێک وەک جاران. هەستی کرد نە تەنیا چەندین و چەندین ساڵ نەگوزەراوە، بگرە رابردوو تەنیا خەونێک بووە و بەس، فیلمێک بووە، لەو فیلمانەی کە دەتجوڵێنێ، دەتگریێنێ، ئارەقەت پێدەکاتەوە و سەرئەنجام داتدەهزرێنێ. ئەوسا بە یەک وشەی لە سەر پەردە “کۆتایی”، رێک وەک ژیان. بە ئەنجامێکەوە،… لە دوو سەعاتدا. خێراتر هەنگاوی هەڵگرت. هێشتا چەند هەنگاوێک لە خانووی جەللاد تێنەپەڕیبوو کە کەسێک دەنگی دا.\nـ “بۆ کوێ؟”\nرەپ راوەستا. ئەگەرچی روخسارەکەی هێشتا نەبینیبوو، بەڵام دەیزانی هی کوێیە و لە کوێوە دێت. بە ئارامی وەرگەڕا و لایکردەوە. کەسێکی لە بەر دەرگای جەللاددا بینی. هەیکەلێکی بەرز و زەلام و، ئەستوور. روخسار، تەنیا لە چەشنی روخسار، بە بێ هیچ چاو و دەم و لوت و برۆیەک. هەیکەلەکە ئاماژەی دەرگاکەی پێدا. ئەم، دووای یەک دوو چرکە راوەستان و بەڕێکردنی نیگایەکی تر بۆ ئەو سەری کۆڵان، بەرەو دەرگاکە رۆیشت.\nکاتی خۆی بارەها خەوی بەم دەرگایەوە بینیبوو. دەرگایەکی سووری گەورە کە کاتی خۆی هەر بەم ناوە واتە دەرگا سوورەکە ناوبانگی دەرکردبوو. سەیرە لە دووای ئەو هەموو ساڵە هێشتا نە رەنگی تر کرابوو و نە هیچ گۆڕانێکی دیکەی بە سەردا هاتبوو. رەنگە لە بەر هەیبەتی ناوەکەی بووبێ. جەللاد لە گوێگرتن لە قسەی خەڵکی یەکجار زیرەکە! ئەوەی کە ئەمنە سوورەکە لەو دیوی سنوور چی لێبەرسەر هاتبوو، بۆی گرینگ نەبوو. گرینگ ئەوەبوو ناوەکە چ ئەوکات و چ ئیستایش هەر دەمایەوە. وەک چۆن لەو دیو سنووریش مابووەوە. جەللاد، چاک دەزانێ کە سڕینەوەی لە ناو مێژوودا یەکجار زەحمەتە. ئەم، سەرەڕای دووربوونی لەم دەرگایە، کاتێک لەو دیوی سنوورەکان خەوی پێوە دەبینی، ئارەقی دەکردەوە و لە خەو دادەچڵەکا. دەستی دەبرد پەرداخەکەی تەنیشتی هەڵدەگرت و بەو نیوە شەوە ئاوە گەرمەکەی ناوی دەخواردەوە. لە کاتێکدا دەستی بە ناوچاوانیدا دەهێنا، هەوڵیدەدا بە بیرکردنەوە لە ئارەزووەکانی، وێنای دەروازەیەکی پەمەیی لە دەروون و زەینی خۆیدا بکا. دەروازەیەک کە لەو دیوییەوە ئەو منداڵە پەمەیی پۆشانەبوون وا خەریکی گەمەکردن لە ناو گوڵە رەنگاوڕەنگەکاندان.\nکە گەیشتە نزیک دەرگاکە، بێ روخسارەکە پاڵێکی پێوەنا بۆ ژوورەوە. ناودەمی تاڵ بوو. جاری وایە تامی خاک تفت و تاڵە. ئەو دیو دەرگاکە بینایەکی لێبوو وەک هەموو بیناکانی دونیا. دیوار و دەرگا و پەنجەرە. بەڵام وەک بڵێی بە هەزاران ساڵە کەسی تێدا ناژی. بێدەنگ و سارد وەک پۆڵا. بردیانە ژوورێک. هەستی کرد بێ روخسارەکە بزەیەک لە سەر لێوە نادیارەکانیەتی. سەری هەڵنەبڕی تا سەیری بکا. لە جیاتی ئەمە لە دیوارەکەی بەرامبەری رووانی. ئەو دیوارەی وا سپی سپی تامەزرۆی وێنەیەکی دەکرد. بێ روخسارەکە بە جێی هێشت. ژوورەکە بەو هاوینە سارد بوو. هەڵمی دەمی بە ژوورەکەدا پڕش و بڵاو دەبووەوە. نازانێ چەندە مایەوە. زەمەن بە ئارامی تێدەپەڕی. سەرئەنجام دەرگاکە دیسان کراویەوە و لێیەوە پەیکەرێک دەرکەوت کە تەنیا پەیکەر بوو، بە بێ هیچ وردەکارییەکی جەستە. خودی جەللاد بوو. پاش ئەوەی کەمێک بە ناو ژوورەکەدا هات و چوو، لە بەرامبەری دانیشت. جگەرەیەکی داگیرساند و دووکەڵی یەکەم مژی بە دەم و چاوی ئەمدا کرد. خاک جاری وایە بۆنی دووکەڵ دەدا.\nـ “چاوم لێبوو ویستت تێپەڕی و بەرەو ئەو سەر کۆڵان بڕۆیت،… بۆ؟”\nئەم کە یەکەم جاری بوو لە گەڵ جەستەیەکی بێ ناوونیشان قسەی دەکرد، پاش راوەستانێکی کەمێک درێژخایەن گوتی:\nـ “دەمزانی دەتزانی بۆ کوێ دەچووم، بۆیە بە خۆمم گوت زۆر گرینگ نیە گەر چەند سەعاتێکیش دووا بکەوم،… چەند سەعات دووای ئەو هەموو ساڵە بڕوا ناکەم زۆر گرینگ بێت.”\nجەستەکە هەستایە سەر پێ، گوتی:\nـ “راستە ئێمە تەحەمولمان زۆرە، بەڵام چەند سەعاتیش بۆ خۆی کاتە. بە تایبەت کاتێک کارەکە خەریکە بە ئەنجامی خۆی دەگا.”\nئەم وەڵامی نەدایەوە. هەروا بێدەنگ دانیشت. جەللاد گوتی:\nـ “لە پشت پەنجەرەکەوە هەموو شتێکم بینی. تەقریبەن هەر هەمووتان ئەمە دەکەن، دادەموکێنەوە و خاک ماچ دەکەن. نازانم بۆ تا ئەو سەری کۆڵان راناوەستن و رێک لە تەنیشت ئێرەدا ئەمە دەکەن؟… ئەمە،… ئەمە یەکەم جارە من پرسیارێکی وا دەکەم، نازانم بۆ. بەڵام حەز دەکەم تۆیش یەکەم کەس بیت کە وەڵامی وەها پرسیارێک دەداتەوە.”\nئەم کە نازانێ بۆ لە راستیدا رێک لێرەدا وای کردووە، لە وەڵامدانەوە دەمێنێتەوە. بە راست بۆ لێرە وایکردووە، نەیدەتوانی تا ئەو سەری کۆڵان تا بەردەمی ماڵەکەیان راوەستێ؟\nجەللاد درێژە بە قسەکانی دەدا و دەڵێ:\nـ “ئەوەی ئێوە دەهێنێتەوە ئەم خاکە نییە، خانووەکەتانە. ئێوە بە هەڵە خاک و خانووتان تێکەڵ کردووە. ئەوەی خاکی دەوێ جێی ناهێڵێ، بەڵام ئەوەی خانووی بوێ جێی دێڵێ. پارادۆکسێکی سەیرە وانیە! من لە دونیا بە راستی حەزم لە کوشتن و ئەشکەنجەدانی کەسانی وەک تۆیە! یارییەکی سەیردەکەن. ئەکتەرێکی چاکن. حەزدەکەن سەرنجی هەموو خەڵک بۆ کارەکانی خۆتان رابکێشن و کەچی لە راستیدا ترسنۆکترین بوونەوەرەکانی سەر رووی زەوینن. (لێرەدا روخساری نادیاری تەواو لە روخساری ئەم نزیک دەکاتەوە. بۆنی دەمی رۆژەڕێیەک دەڕوا. ئەم هەست دەکا هاوکات بۆنی ناوگەڵی سۆزانییەکان و قەمچی و حەشیش دەدا). ترسنۆکترین پاڵەوانەکانی جیهان ن ن ن ن!”\nدێتەوە بیری کە درۆی لە گەڵ خۆی نەکردبوو. کە رۆێشتبوو، بە راستی رۆیشتبوو. جوان لە بیری دێ کە لەم کۆڵانەوە کاتێک ئەو ساڵانە بۆ دوواجار گوزەری کردبوو، چ غرور و خەم و خەونێکی گەورە ناو سینگی پڕکردبوو. دەیەوێ لە جەللاد بپرسێ کە داخۆ ئەویش ئەو رۆژەی لە بیرە. بەڵام پرسیار ناکا. ئەوان رۆیشتنەکانیان لەبیرنییە، تەنیا بە هاتنەوەکان دەزانن. جەللاد تەنیا خەمی هاتنەوە دەخوا. ئەو رۆژە بۆنی خاکی نەکردبوو، بەڵکو تەنیا کاتێک ئەو دیوی سنوور کەوتبوو، لە دوورەوە لێی روانیبوو. روانینێکی خەمناک. هەستی کردبوو خاک بانگی لێدەکاتەوە. گوتبووی بۆ کوێ. ئەمیش تەنیا روانیبووی. بە بێ هیچ وەڵامێک.\nـ “وەڵام نادەیتەوە،… ها؟ دەزانم. هەمووتان وان. ئەگەرچی بڕیاری هاتنەوەتان داوە، بەڵام بەردەوامیش لێرە نین، هەڵبەت لەوێیش نین. بەزەییم پێتانا دێتەوە! چۆلەکە تەڕەکانی بەر باران و سەرما،… پێت سەیر نیە جەللاد (بە پەنجە ئاماژە بە جەستەی خۆی دەکا) خاوەن بەزەییە؟! رەنگە بە لاتەوە سەیر بێت گەر بڵێم سۆز و بەزەیی ئێمەی کردووە بە جەللاد. جاری وایە دەبێ بە قەمچی خەڵک فێری چۆنیەتی بڕیاردان بکەی. هەموو کەس رێگاکانی پێ هەڵنابژێردرێ.”\nروو وەردەگێڕێ، هاوار دەکا و بێ روخسارە بە هەیکەلەکە بانگ دەکا. بە قێزێکی سەیرەوە دەڵێ کە بەڕێی بکا. قونچکە جگەرەکەی بە توندی بۆ سەر دیوارە سپییەکەی بەرامبەری فڕێدەدا.\nکە لە دەرگا سوورەکە دێتە دەر، دیسان بۆنی خاک لە لووتی دەئاڵێتەوە. دەبێ بگاتە ئەو سەری کۆڵان و یەک جار بۆ هەمیشە یادی ئەو دیو سنوور و جەللاد و رەنگە خاکیش لە دەروونی دەربکا. ئەو ناتوانێ خاوەنی هەموو دونیا و هەموو ئەم شتانە بێت، تەنانەت گەر لە سەریشی تاپۆ بکەن. ئەو تەنیا دەتوانێ خاوەنی خانوو بێت، تەنانەت ئەگەر لە سەریشی تاپۆ نەکەن. دێتەوە یادی ئەم خاکە هی جەللادیشە، بەڵام خانووەکە نا. جەدللاد دەکرێ بۆنی خاک بدا، بەڵام بۆنی خانووەکەیان نادا.\nئارام لە دەرگا دەدا. دەرگای لێدەکەنەوە. دەبێ بە قرمە و هەرا. بە جەستەیدا سەردەکەون و ماچی دەکەن و دەگرین. ئەم هەر وا مات و بێدەنگە. تەنیا بە چاو دەدوێ. لە حەوشەکە تێدەپەڕێ و دەگاتە ژوورەکان. ماڵ، جەژنێکی ناوادە.\nشەو کاتێک هەموو خێزان خەوتوون، دێتە بەر پەنجەرەکە. ژوورەوە تاریک و دەرەوە تاریک. لەوێوە بۆ حەوشە. شتەکان زۆر نەگۆڕاون. چوارچێوە، هەر وەک خۆیەتی. ئەگەرچی شتەکان لە گەڵ مرۆڤەکان کەمێک کۆن هەڵگەڕاون. هەوڵ دەدا وەک جاران نیگاکان، بۆنەکان و شتە وردیلەکان بدۆزێتەوە. ئەو شتانەی وا دەیانتوانی ئەوەندە ئاشنا بن، ئەوەندە خۆیی بن کە ببن بە هەموو دونیا. ئەو شتانەی ئەو یەکجار بێتاقەتیان بوو و تەواوی ئەم ساڵانە بە شوێنیاندا عەوداڵ عەوداڵ دەگەڕا، بەڵام،… بەڵام شتێک ناڕاستە. نایاندۆزێتەوە. بزرن. گەرچی لەوێن، بەڵام ونن. وەک بڵێی ئەوانیش هەر ئەو رۆژە لە گەڵ ئەو رۆیشتبێتن و ئەو دیو سنوور کەوتبێتن. بزەیەکی شیرین و تاڵ دێتە سەر لێوەکانی “کەواتە جەللاد راست ناکا.” کەواتە بۆنەکان و شتە وردیلەکان بە هەموو دونیادا بڵاو بوونەتەوە. چەند هەست بە غەریبایەتی خۆی دەکا!\nلە گەڵ تێپەڕینی رۆژەکان و مانگەکان دیسان بیر لەو دیو سنوور دەکاتەوە. چەند جارێک بڕیاردەدا کە دیسان تێپەڕێتەوە. تەنانەت تا نزیک خانووی جەللادیش دەچێ، بەڵام شتێک لەوێ بەری دەگرێ و دەیگەڕێنێتەوە. ئەو تازە لەو دیو سنوورەکانیش ناتوانێ بۆنەکان و شتە وردیلەکان بدۆزێتەوە. ئەوان رێگایان بۆ هەمیشە لێ هەڵە بووەو خوا دەزانێ ئیستا لە کوێن.\nجەستەی خۆی تەنیا وەک قاپوڕێک دێتە بەر چاو و بەس. وەک ماڵەوە و وەک ئێرە، تەنیا چوارچێوەکەی لە جاران دەچێ. بەتاڵ بەتاڵ. بەڵام نا، وا نیە! ماوەیەکە کە دەڕوات بۆنێکی تایبەت لە خۆی بە جێ دێڵێ. بۆنێکی غەریب. کە تێدەپەڕێ خەڵک سەیری دەکەن. ئەم نازانێ ئەم سەیرکردنە لە چ جۆرێکە.\nئەو تێکەڵێکە لە بۆنی خاک، لە بۆنی ماڵەوە، لە بۆنی ئەو دیو سنوورەکان و…،… رەنگە چکێک لە بۆنی جەللادیش!


وەزیفەی پەرلەمانتار و کارکردن بەزمانی ئاماژە!\n2021/09/09 - 09:49 | 177 جار بینراوە\nهەموو پەرلەمانێک لە کۆمەڵێک لیژنە پێکهاتووە، کاری لیژنەکان تاوتوێکردنی پرۆژە یاساکان و چاودێریکردنی دەسەڵاتی جێبەجێکردنە، بەم پێ یە، هەرکەسێک خۆی کاندید دەکات بۆ پەرلەمان، دەبێت لە بوارێک لە بوارەکاندا، باکگراوەندێکی قوڵی مەعریفی هەبێت.\nمن ناگەڕێمەوە سەر ئەو باسەی، زۆرێک لە کاندید و بگرە پەرلەمانتاریش نازانن وەزیفەی پەرلەمان چیە، هەر ئەم نەزانین و بێ ئاگاییەش وایکردووە، بەڵێنی وا بدەن، بەسەرۆکی حکومەتیش جێبەجێ نەکرێت!\nهەیە بەڵێنی هەرزانکردنی نرخی غاز دەدات، هەیە بەڵێنی هێنانی نەوت و بانزین، هەشە بەهای دۆلار بەرامبەر دینار دادەبەزێنێ، ڕەنگە بەڵێنەکان گەشتبنە ئاستی ڕازیکردنی کەپڵەکان بەیەکتریش! کابرا نازانێ ئیشی پەرلەمان چیە، بۆیە ئاساییە بەڵێنی وابدات، لە قوتوی هیچ عەتارێکدا نەبێت.\nگرفتەکە تەنها لەوەدا نیە، کاندید و بگرە پەرلەمانتاریش ناشارەزابن لە وەزیفەی دەسەڵاتی تەشریعی، بەڵکو گرفتەکە لەوەدایە بەشێک لەوانەی پێشتر چوونەتە پەرلەمان و زۆرێک لە کاندیدەکانی ئێستاش، هی هەموو حیزبەکان بێ جیاوازی، لە زاخۆ وە تا کفری، زمانی عەرەبی نازانن.\nلێشیان دەپرسیت، زمان نازانیت، چۆن دەچیتە پەرلەمان، بەزمانی ئاماژە قسە دەکەی، یان سەیری دەستی هاوڕێکانت دەکەی، کەی ئەوان دەستیان هەڵبڕی، بیلامانا، تۆش هەڵیدەبڕی، چ کاتیش دەستیان داگرت، تۆش گێڕێ دەیدەیتە بەگ!\nلەوەڵامدا، هەندێکیان دەڵێن، تێگەیشتنمان باشە و قسە کردنمان خراپە… باشە قسە کردنت خراپە، ئەی چۆن لە نێو پەرلەماندا موناقەشە دەکەی ؟ بەزمانی ئاماژە! یاخود دەڵێ فێر دەبم… کەی فێر دەبیت، کاتێک ٤ ساڵەکەت تەواو کرد؟\nلێرەوەیە، خەڵک بڕوای بە پەرلەمان نەماوە و پێیوایە شوێنێکە بۆ وەرگرتنی موچەی مۆڵ، چونکە نیەتی زۆربەی کاندیدەکان، بالفعل دەستگەیشتنە بەو پارە مۆڵە، ئەگینا تۆ زمان نازانی، چیتداوە لە مەجلیسی عەرەبی زمان!\nلە کاندید گەڕێ و ئاساییە تەنها بیری لای موچەی قەبە بێ، لەوان سەیر و سەمەرە تر حیزبی کوردی یە، بەغدا بەچەقی ململانێی سیاسی دەزانێت و پێیوایە سەنتەری وەرگرتنەوەی مافی کوردە، کەچی کاندیدەکانی زمان نازانن، ئاخر ئەمە چی گاڵتە جاڕیەکە !\nحیزبی کوردی دەیەوێ بە ناردنی جڵەوە پەرلەمانتاری زمان نەزان و بێ ئاگا لە دۆخی سیاسی و ئابووری و کلتوری و ڕۆشنبیری بەغدا و عێراق، دانانی چەند شوانێک بۆیان، مافی کورد وەربگرێت!\nئاخر ڕێک دۆخەکە وەکو مەڕ و شوانە، زۆرینەیان عەرەبی نازانن و هەندێکیان زمانزانی باشن، وەکچۆن مەڕەکان بەئاماژەی شوانەکان دەجوڵێنەوە، زمان نەزانەکانیش، هەمیشە چاویان لەسەر دەست بەرزکردنەوەو داگرتنی زمانزانەکانە و بەئاماژەی ئەوان مەوقیف دەنوێنن!\nبەداخەوە، ساڵ لە دوای ساڵ، کواڵێتی نوێنەرانی کورد لە بەغدا و پەرلەمانی کوردستانیش خراپ دەبێت، ئەم کواڵێتی دابەزینەش فرە ڕەهەند و فرە هۆکارە و ڕاوەستان لەسەری زۆری دەوێت، بەڵام دەرئەنجامەکەی سوککردنی دەسەڵاتی یاسادانان و تەنانەت نەیارێتی کردنیشیەتی لەلایەن خەڵکەوە.\nتێکچوونی باڵانسی نێوان دەسەڵاتی جێبەجێکردن و دەسەڵاتی تەشریعی و بەرز نیشاندانی دەسەڵاتی جێبەجێکردن وەکو ئەوەی دەیبینین، هۆکاری دابەزینی کواڵێتیەکەیە، تا وایلێهاتووە، کەس ناتوانێت کەس موحاسەبە بکات، دام و دەزگاکانیش، تا دێت شڕۆڵ تر دەبن.\nژمارەی سەردان 353,753 ژمارەی میوان 19


بەبۆنەی نەورۆزەوە لە مەهاباد چالاکیی تەبلیغی بەڕێوە چوو\n13:29 - 3 خاکەلێوه 2720\nلاوانی شۆڕشگێڕی مەهاباد وێڕای بەڕێوەبردنی چالاکیی تەبلیغی بەبۆنەی نەورۆزی ٢٧٢٠ی کوردییەوە، بەیاننامەیەکیان بڵاو کردەوە.\nئەو شوێنانەی چالاکییان تێدا کراوە بریتین لە: "دەڤەری لاچین، گوندی ئوزندەرێ، ڕێگای گوندەکانی بەیرەم، بەرەجۆ و گردەبەردان و چەندین گوندی دیکە".\nهەروەها لاوانی دێموکرات لە مەهاباد لە بەیاننامەیەکدا لەژێر ناوی ''بۆ پاراستنی نیشتمانێکی سەربەخۆ'' داوایان لە خەڵکی کوردستان کردووە کە وێڕای پاراستنی گیانی خۆیان و بنەماڵەکانیان و ڕەچاوکردنی خاڵە تەندروستییەکان، دەرفەت نەدەن بارستایی جێژنی نەورۆز لە لاوازی بدات.\nهەروەها لە شوێنێکی تری ئەو بەیاننامەیەدا ئاماژەیان بەوە کردووە، "بە دڵ و مێشکێکی لێوانلێو لە بەرخۆدان و زانیاری، ئەرک بۆ سەرخستنی ماف و داخوازییەکانی گەلی کورد لەم قۆناغەدا دەکەین و هەڵمەتی پاراستنی نیشتمان لە هەموو قۆناغێک ڕادەگەیەنین".\nهەر لە درێژەی ئەو بەیاننامەیەدا هاتووە: ''ئێمەیش وەک کچان و کوڕانی ئێوە لە ئێستاوە و لە داهاتوودا بانگتان دەکەین بۆ پاراستنی تەندروستیی خۆتان و خاوێنیی ژینگەی کوردستان و سڕینەوەی ناپاکان لەم وڵاتە پاکژە، هەر بۆیە بە دڵێکی تەژی لە ئەوینەوە ساڵی تازەتان پیرۆزبایی پێ دەڵێین، بەدڵنیاییەوە ئازادی لەسەر دەستی گەلی کورد لەدایک دەبێت''.\nلە کۆتاییدا جێژنی نەورۆزی کوردەوارییان لە کومەڵانی خەڵکی کوردستان پیرۆزبایی کرد و لەگەڵ ڕێبازی دێموکرات پەیمانیان نوێ کردەوە.


"فه‌ره‌نسا به‌ره‌و نادیار باز ده‌دا".. ماكرۆن زۆرینه‌ی په‌رله‌مانی له‌ده‌ستدا\nله ئه‌مڕۆوه قۆناغی ده‌ستكراوه‌یی ماكرۆن سنووردار ده‌بێت\nKurdistan24 هه‌ولێر 10:25 2022/06/20\nئیمانوێڵ ماكرۆن، سه‌رۆكی فه‌ره‌نسا\nجیهان فه‌ره‌نسا هه‌ڵبژاردنی فه‌ره‌نسا ماكرۆن\nفه‌ره‌نسا هه‌نگاو به‌ره‌و نادیار ده‌نێت، دوای ئه‌وه‌ی ماكرۆن زۆرینه‌ی ره‌های له په‌رله‌مان له‌ده‌ستدا.\nله ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه‌وه، ئیمانوێڵ ماكرۆن، سه‌رۆكی فه‌ره‌نسا، فه‌رمانڕه‌واییه‌كه‌ی جیاوازتر ده‌بێت له قۆناغی پێشخۆی.\nحزبه‌كه‌ی ماكرۆن، له هه‌ڵبژاردنی ئه‌مجاره‌دا، زۆرینه‌ی ره‌های له كۆمه‌ڵه‌ی نیشتمانی (په‌رله‌مان) له‌ده‌ستدا.\nبه‌و هۆیه‌وه، ره‌نگه دڵنیایی له فه‌رمانڕه‌وایی و ناسه‌قامگیری روو له كۆشكی ئه‌لیزێ بكات.\nرۆژنامه‌ی "لاكروا"ی كاسۆلیكی له سه‌روتاری خۆیدا، ئه‌مڕۆ نووسیویه‌تی: به‌ر له كه‌متر له دوو مانگ، فه‌ره‌نساییه‌كان ماكرۆنیان هه‌ڵبژارد، به‌ڵام له خولی دووه‌می هه‌ڵبژاردنی گشتییدا، چیدیكه رێگه‌یان نه‌دا، سه‌رۆك كۆمار كۆنترۆڵی كۆمه‌ڵه‌ی گشتیی بكات.\nرۆژنامه‌ی "لۆفیگارۆ" له سه‌روتاریدا نووسیویه‌تی: ئه‌مه بازدانێكه به‌ره‌و نادیار.\nسه‌رۆكی فه‌ره‌نسا، ئیمانوێڵ ماكرۆن، وێنه: AFP\nهه‌روه‌ها گۆڤاری "دێرشبیگڵ"ی ئه‌ڵمانیی له‌و باره‌یه‌وه، نووسیویه‌تی: "فه‌ره‌نسا ده‌نگی دا و سزای ماكرۆنی دا".\nهاوپه‌یمانییه‌كه‌ی ماكرۆن له پێشه‌نگدا ماوه‌ته‌وه، به‌ڵام چیدیكه خاوه‌نی زۆرینه‌ی ره‌های كۆمه‌ڵه‌ی نیشتمانی نییه. هه‌روه‌ها ژماره‌یه‌ك له وه‌زیرانی كابینه‌كه كه پاڵێوراوی هه‌ڵبژاردن بوون، تاڵاوی شكستیان نۆشی.\nهه‌ڵبژاردنه گشتییه‌كه‌ی فه‌ره‌نسا، ئه‌نجامه‌كانی به جۆرێك كه‌وتنه‌وه، كه هیچ حزبێك زۆرینه‌ی ره‌های نه‌بێت.\nراستڕه‌وه توندڕه‌وه‌كان پێشكه‌وتوون و ئه‌مه‌ش شانۆی سیاسی وڵاته‌كه دابه‌ش ده‌كات بۆ سێ كوتله‌ی سه‌ره‌كی.\nكوتله سه‌ره‌كییه‌كان، هه‌ریه‌ك له میانگیره‌كانن به سه‌رۆكایه‌تی ئیمانوێڵ ماكرۆن، كه 245 نوێنه‌ریان هه‌یه، راستڕه‌وه توندڕه‌وه‌كان به سه‌رۆكایه‌تی مارین لۆپێن، كه 89 نوێنه‌ریان هه‌یه و هاوپه‌یمانن له‌گه‌ڵ پارتی كۆمه‌ڵگه‌ی نیشتمانی، كوتله‌ی سێیه‌میان چه‌په رادیكاڵه‌كان و سۆسیالیسته‌كانن، 135 نوێنه‌ریان هه‌یه و جان لۆك له یه‌كێتی گه‌لی ژینگه‌یی و كۆمه‌ڵایه‌تی نوێ سه‌رۆكایه‌تییان ده‌كات.\nله نێوان میانگیر و راستڕه‌وه توندڕه‌وه‌كاندا، راستڕه‌وی نه‌ریتی وه‌ك پارتی كۆمارییه‌كان هه‌یه، كه لاواز بوون و پێگه‌یان وه‌ك خۆی نه‌ماوه‌ته‌وه، به‌ڵام رۆڵێكی یه‌كلاكه‌ره‌وه ده‌گێڕن، چونكه 61 كورسییان له كۆمه‌ڵه‌ی نیشتمانی هه‌یه.\nرێككه‌وتنی پێكهێنانی حكومه‌ت\nله رووی لۆژیكییه‌وه، له به‌رده‌م ماكرۆندا دوو بژارده هه‌ن، یه‌كه‌میان ئه‌وه‌یه له‌گه‌ڵ پارته‌كانی دیكه، هاوشێوه‌ی رێككه‌وتنی پێكهێنانی حكومه‌ت له ئه‌ڵمانیا، رێكبكه‌وێت، یاخود رێگه‌ی گفتوگۆ له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كاندا ده‌گرێته‌به‌ر و هه‌رچییان بوێت بۆیان واژوو بكات.\nواژووكردن ره‌نگه كلیلی چاره‌سه‌ر بێت، چونكه تا ژماره‌ی نوێنه‌ران بۆ گه‌یشتن به زۆرینه‌ی ره‌ها كه‌مبێته‌وه، گرێیه‌كه كوێرتر و پرسه‌كه ئاڵۆزتر ده‌بێت.\nلایه‌نگرانی چه‌په‌كان به ئه‌نجامه‌كان دڵخۆشن\nئه‌م ئاڵۆزییه دوای ئه‌وه سه‌ره‌تاكانی ده‌ركه‌وت، كه له ئێواره‌ی یه‌كشه‌ممه‌وه هه‌ریه‌ك له پارته راستڕه‌و و چه‌پڕه‌وه توندڕه‌وه‌كان به‌رپرسیارێتی خۆیان گرته ئه‌ستۆ و رایانگه‌یاند، نایانه‌وێت بچنه ریزی ئۆپۆزیسیۆنه‌وه و ده‌یانه‌وێت به سینه كراوه‌یی ده‌ست به گفتوگۆ بكه‌ن.\nگفتوگۆكان یه‌ك ئامانجیان ده‌بێت، چوونه ناو حكومه‌ت و گه‌یشتن به رێككه‌وتنێكی كۆنكرێتی بۆ پێكهێنانی حكومه‌ت.\nرێككه‌وتنی پێكهێنانی حكومه‌ت ده‌خوازرێت به جۆرێك بێت، وه‌ك "جان فرانسوا كۆبییه"، نوێنه‌ری پێشووی راستڕه‌وه‌كان ده‌ڵێت: ده‌بێت رێككه‌وتنی حكومه‌ت له نێوان ماكرۆن و كۆمارییه‌كان هێنده به گوڕ و تین بێت به‌ر به هه‌ڵكشانی توندڕه‌وه‌كان بگرێت. بۆ ئه‌مه‌ش رێگه‌كه ئه‌وه‌یه نوێنه‌رانی هاوپه‌یمانی "به‌یه‌كه‌وه" له‌گه‌ڵ نوێنه‌رانی پارتی "كۆمارییه‌كان" بگه‌نه زۆرینه‌ی ره‌ها.\nزۆرینه‌ی ره‌ها له سه‌ر شانۆی سیاسی كۆماریی پێنجه‌می فه‌ره‌نسا، وه‌ك ئاڵنگارییه‌كی نوێ به‌رۆكی ئه‌و سیسته‌مه سیاسییه‌ی گرتووه، كه به‌ردی بناغه‌كه‌ی جه‌نه‌راڵ دیگۆڵ له 1958 داینا.\nدانانی ئه‌و بناغه‌یه، بۆ ئه‌وه بوو رێگری له ناسه‌قامگیری له سیستمی په‌رله‌مانی وڵاته‌كه بگرێت، كه له سه‌رده‌می كۆماریی چواره‌می فه‌ره‌نسا رووبه‌ڕووی وڵاته‌كه ببوویه‌وه.\nئاڵنگارییه‌كه‌ی ئێستا، كه رووبه‌ڕووی فه‌ره‌نسا بووه‌ته‌وه، ئه‌وه‌یه، وه‌ك "لۆفیگارۆ" نووسیویه‌تی: وڵات به‌ره‌و نادیاری سیاسیی باز ده‌دات. بوومه‌له‌رزه له كۆمه‌ڵه‌ی نیشتمانی داوه. كوتله ناكۆكه‌كان ژاوه‌ژاوێكی زۆریان درووستكردووه.\nدرووستبوونی ئه‌و ره‌وشه نوێیه به لای رۆژنامه‌ی گاردیانی به‌ریتانی سه‌رده‌كێشێت بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رۆكی نوێ چیدیكه دڵنیا نییه له‌وه‌ی بتوانێت هاوپه‌یمانیی ئه‌وتۆ درووست بكات، تا پرۆسه‌ی چاكسازییه‌كانی جێبه‌جێ بكات.\nجێبه‌جێكردنی چاكسازییه‌كان پێویستیی به سه‌قامگیرییه سیاسییه‌كه‌ی ناو كۆمه‌ڵه‌ی نیشتمانی هه‌یه، كه رۆژنامه‌ی "ئیل باییس" رای وایه، شكستی ماكرۆن ئاماژه‌یه بۆ به‌ریه‌ك كه‌وتنی توند له كۆمه‌ڵه‌ی نیشتمانی.\nله كۆمه‌ڵه‌ی نیشتمانیدا، ئه‌لیزابێس بۆرن، ئێواره‌ی یه‌كشه‌ممه رایگه‌یاند، كار ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ دوو شه‌ممه له كۆمه‌ڵه‌ی نیشتمانیدا، زۆرینه‌یه‌ك پێكبهێنن، بتوانێت كار بكات. ئه‌و وتیشی: هیچ جێگره‌وه‌یه‌ك نییه بۆ كۆبوونه‌وه‌مان به مه‌به‌ستی ده‌سته‌به‌ركردنی سه‌قامگیری و پێویسته بگه‌ینه چاره‌سه‌ری درووست و سه‌رڕاستانه.\nچاره‌سه‌ره درووست و سه‌ڕاستانه‌كه، له چوارشه‌ممه‌وه كه به ره‌سمیی نوێنه‌ره تازه‌كان سوێندی یاسایی ده‌خۆن، ده‌بێته خه‌می هه‌مووان.\nسه‌رچاوه: فرانس پرێس.


بەردەوامی دەسبەسەر كردنی چالاکوانانی کورد لە کامێران; دەسبەسەر کراوان بوون بە حەوت کەس | KHRN\nماڵ هه‌واڵه‌کانئازادیئازادیی ڕاده‌ربڕین\tبەردەوامی دەسبەسەر كردنی چالاکوانانی کورد لە کامێران; دەسبەسەر کراوان بوون بە حەوت کەس\nبەردەوامی دەسبەسەر كردنی چالاکوانانی کورد لە کامێران; دەسبەسەر کراوان بوون بە حەوت کەس\nله درێژه‌ی شەپۆلی نوێی دەسبەسەر كردنی هاووڵاتیان و چالاکوانانی کورد لە شاری کامێران، هاووڵاتێکی تر بە ناوی “محەممەد خاتری”دانیشتووی گوندی” شاهێنی”ی کامێران لە لایەن هێزەکانی سەر بە ئیدارەی ئیتلاعات دەسبەسەر کرا.\nسەرچاوەیەکی ئاگادار لە کامێران بە پشتڕاست کردنەوەی ئەو هەواڵە بە تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان وت« دوێنێ نیوەڕۆ گروپێكی زۆر لە هێزە ئەمنییەتییه‌کان گوندی شاهینی گه‌مارۆ ده‌ده‌ن و محەممەد خاتری کە لە باخی خۆی خەریکی کشتوکاڵ بوو لە بەر چاوی بنەماڵەی وەبەر لێدانیان داوە و بێ ڕێزێکی زۆریان پێکرووه و پاشان دەسبەسەریان كردووه.»\nلە دوو رۆژی رابردوو لانیکەم حەوت چالاکوانی کورد لە کامێران دەسبەسەر کراون. هەواڵەکانی گەیشتوو باس لە ئەمنییەتی بوونی شاری كامێران دەکەن. هێزە ئەمنییەکان لە کاتی دەسبەسەر کردنی ئەو چالاكوانانه هەوڵیان داوە بە شێوازێکی تووندوو تیژ هەڵسووکه‌وت بکەن تا ترس و دڵەڕاوکە لە ناو هاووڵاتیان ساز بکەن.\nشایانی باسە ئەو دەسبەسەر كردنانه لە کاتێکدا ئەنجام دەدرێت کە هاوکات فەرماندەی گشتی سپای پاسداڕان بۆ به‌سه‌ركردنه‌وه‌ی ناوچە شاخاوێکانی “شاهۆ”و بنکە و بارەگاكانی سپای سپای پاسداران له‌و هه‌رێمه به‌سه‌ر ده‌بات. شایه‌ت حاڵان ده‌ڵێن كه لە دوو رۆژی رابردوو سەدان ماشێن پڕ لە هێزەکانی بەسیج و چەندین گرووپ لە یه‌كینه‌كانی تایبەتی”سابرین”ی سپای پاسداران لەو ناوچەیەدا جێگر بوونە.\nلە دوو رۆژی رابردوو تاکوو ئێستا لانیکەم حەوت هاووڵاتی و چالاکوانی کورد لە لایەن هێزە ئەمنییەکانەوە لە شاری کامێران دەسبەسەر کراون. تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان پێشتر ناوی ئەو کەسانەی بەو شێوەیە بڵاو کردۆتەوە:برهان کەمانگەر، ئاڕمان قۆیتاسی، سیروان مورادی، رەفیق کاکی، بێهزاد کەمانگەر و ئەمجەد یۆسفی.\nبەشێک لەو گیراوانە لە ئەندامانی لقی کوردستانی پارتی یەکێتی نەتەوەین و هه‌روه‌ها دوو کەس ئەندامی کۆڕی موسیقی” کوراڵ” و ئەوانی تریش چالاکوانی مەدەنی و هاووڵاتی ئاسایین.\nده‌ستبه‌سه‌ركردنی هاوڵاتیانی كوردشاهێنیكامێڕانمحه‌ممه‌د خاتری


رێگاي ئێوه ئابوري » گۆڕان و یەکێتی لایەنگری ناناوەندگەرین\nگۆڕان و یەکێتی دوای کۆبوونەوەی هاوبەشیان لایەنگری خۆیان بۆ سیستمی ناناوەندگەری دەربڕی.\nماڵپەرێ فەرمی یەکێتی لەمبارەوە راپۆرتێکی بڵاوکردووتەوە کە تێدا باسی کۆبوونەوە هاوبەشەکەی کردووە و جەختی لەسەر دابینکردنی مووچەی فەرمانبەرانی کوردستان کردووتەوە و بە ئەرکی سەرەکی دەوڵەتی داناوە.\nئەم دوو پارتە رایانگەیاندووە کە هەنگاوی کرداری بۆ بەهێزکردن و پەرەپێدانی پەیوەندی و متمانەی دوو لایەن لەنێوان خۆیاندا ئەنجام دەدەن.\nلەکۆتایدا یەکێتی و گۆڕان باسیان لە لادانی سیستمی ناوەندگەرایی و پشتیوانی کردن لەسیستمی ناناوەندگەری بۆ هەرێمی کوردستان دەربڕیوە.\nئەنجوومەنی شاری سلێمانی لەرۆژانی رابردوودا لەگەڵ وەرگرتنی نامەی 14 ئەندامی ئەنجوومەنەکە لەبارەی بەڕێوەبردنی سیستمی ناناوەندگەری لە دەسەڵاتی کوردستان و دانی دەسەڵاتی ئیداری و ئابووری زۆرتر بە سلێمانی لەسەر بنەمای کاری کابینەی نۆیەم، شاندێکیان بۆ پێداچوونی ئەم ویستە و راگەیاندنی بە دەسەڵات دیاری کرد.\nداخواز بۆ ناناوەندگەری و وەرگرتنی دەسەڵاتی ئیداری و سیاسی بۆسلێمانی لەلایەن یەکێتی لەوانە کۆمیتەی سیاسی و نوێنەرانی ئەم پارتە لە ئەنجوومەنی شارەکە دوای توندبوونەوەی ناکۆکییەکان هات لەنێوان یەکێتی و پارتی.\nبرچسب ها : ئابووری , ئیداری , پارتی , گۆڕان , ناناوەندگەری , یەکێتی


وتووێژی داڕێژە:بەکارھێنەر فەیسبووک - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nوتووێژی داڕێژە:بەکارھێنەر فەیسبووک\nپێشنیار دەکەم ناوەڕۆکی ئەم قاڵبە گۆڕانێکی بەسەردا بێنین. لەبەر ئەوەی وشەی فەیسبووک بێ پاشگر بنووسین و ساکار بێت دەقەکە. بۆ نموونە: ئەندامی فەیسبووک یا بەکارھێنەری فەیسبووک یا ھۆگری فەیسبووک. پێموایە ٢جار نووسینەوە وشەی بەکارھێنەر وەک ئەم بەکارھێنەرە بەکارھێنەری فەیسبووکە جوان نەبێت. ئەمەش باشە: ئەم بەکارھێنەرە لە فەیسبووک ئەندامە. --MarMzok لێدوان-- ١٠:٣٨, ٢٨ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nقسەکەت تەواوە کاک مارمزۆک (ئەم بەکارهێنەرە ئەندامی فەیسبووکە). :) --barham ١٠:٥٧, ٢٨ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nھەڵبەت ئەوە: فەیسبووکە، دەبێ چاک کەین--MarMzok لێدوان-- ١١:١٤, ٢٨ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nمەبەستت لەسەردێرە یان ئەوەی کە نووسراوە (ئەم بەکارهێنەرە، بەکاربەری فەیسبووکە)؟\nگەر مەبەستتان سەردێری قاڵبەکەیە، ئەوا منیش لەگەڵتانم، بەڵام گەر مەبەست ناوەڕۆکەکەیە، ئەوا بەکاربەر != (یەکسان نییە بە) بەکارهێنەر. ئەم ڕستەیە بەئینگلیزی بەمشێوەیەیە:\nThis User is using Facebook\nThis User Facebook's User.\nبەکاربردن = Using. بژین.--برووسک ١٩:١٢, ٢٨ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nخاڵی یەکەم ئەوەی کە مەرج نییە سەدان سەد ھەروەک ئینگلیزییەکی بێت، لەبەر ئەوەی شێوەی نووسین و گەیاندنی واتاکان لە زمانەکاندا جیاوازن. خاڵی دووھەم ئەوەی کە بەکاربەر ڕێک ھەر ئەو بەکارھێنەرەیە، ھەڵبەت ھەروات نووسیەوە خۆشت! ئەو کەسەی شتێک بەکاردەبات دەبێتە بەکارھێنەری ئەوە. باس ناوەڕۆکە کاک برووسک. ئەم ڕستەیە پێشنیار دەکەم: «ئەم بەکارھێنەرە فەیسبووک بەکاردەھێنێت»--MarMzok لێدوان-- ٢٠:٢٧, ٢٨ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nسڵاو کاک مارمزۆک، بەڕاستیی من ئەم قاڵبەم بەمێشکی خۆم درووستکرد، لەهیچ شوێنێک/ویکیپدیایەکی تر نەمدیبوو و وەرگێراو نییە. ئەو ڕستەیەی کە پێشنیاریشت کردووە، لام جوانە، و دەتوانیت بیگۆڕیت. بژیت --برووسک ٢٣:١٦, ٢٨ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژی_داڕێژە:بەکارھێنەر_فەیسبووک&oldid=15930»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٣:١٦ی ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ نوێ کراوەتەوە.


دڵشاد مەجید: لەھەفتەی داھاتوو ئۆپۆزسیۆن لەناو پەرلەمانی عیراق لەدایک دەبێ.! – WTARIKURD\nدڵشاد مەجید: لەھەفتەی داھاتوو ئۆپۆزسیۆن لەناو پەرلەمانی عیراق لەدایک دەبێ.!\nئەو گۆڕانکاریانەی لەئاستی سیاسی عیراق دێنە پێشەوە. پێمان دەڵێ: کە لەمەودوا ململانێ سیاسیەکان بەرەو ئاقارێکی باشتر و تۆکمەتر دەروا. چاوپۆشی کردن لەگەندەڵی و نایاسایی و ڕێکەوتنی ژێر بەژێر و موراعات کردنی سیاسی زەحمەت دەبێ.\nھەروەھا دروستبوونی بەرەی ئۆپۆزسیۆن لەبەغدا ململانێکانی عیراق و ھەرێم بەرەو ئاقارێکی توندتر دەبا. و گوشاری زۆتر بۆ سەر دەسەلاتی ھەرێم دێنێتە ئاراوە.\nلەمەودوا ئەو ھێزە سیاسیانەی لەھەرێم پەراوێز دەخرێن و دژایەتیان دەکرێ ئەوا لەبەغدا توڵەی خۆیان دەکەنەوە. دەرفەتی زیاتریان بۆ دەرەخسێ.. وە بەئاسانی تەسلیمی ئەجنداکانی دەسەڵات نەبن لەھەرێم ..\nمادامەکی تۆ لەھەرێم گوشار بخەیتە سەر ھێزە سیاسیەکان و احتواو ایستعابیان نەکەی.. لەبەغداش ھەر ھێزەو لەناو بەرەیەک بەرژەوەندیەکانی خۆی بپارێزی. بەواتایەکی تر ئەوە دەگەیەنێ کە ھێزە سیاسیەکانی کورد خاوەنی یەک ووتار نابن.. لەوێوەش ھێزە نەیاراکانت لەھەرێم، لەبەغدا بەناچاری خۆیان لە بەرەی دژی تۆ دەبیننەوە ئەویش بەرەی ئۆپۆزسیۆنە.\nبەگوێرەی زانیاریەکان ئێستا لیستەکەی ( عمار حەکیم کەخاوەنی 19 کورسیە) نیازی وایە لەھەفتەی داھاتوو لەناو پەرلەمان خۆی وەک ھێزێکی ئۆپۆزسیۆن ڕابگەیەنێ. دوابەدوای ئەو لیستی نەسر ( لیستەکەی عەبادی و نەوەی نوئ و ھەندێ لە لیستی سونەکان)..\nبەرای من دروستبوون و ڕاگەیاندنی ئۆپۆزسیۆن لەناو پەرلەمان، ھۆکارەکەی بۆ خاوە خاو و چاسەرنەکردنی زۆربەی قەیرانەکانی عیراقە لەحکومەتەکەی عادل عبدالمھدی بەتایبەتی قەیرانی ڕادەستنەکردنەوەی نەوتی ھەرێم..\nبەڵام بوونی گوشاری ئۆپۆزسیۆن لەسەر حکومەت.. حکومەت ناچار دەکا لەمەودوا لەمەسەلەی نەوتی ھەرێم بڕیارێکی یەکلاکەرەوە بدات.. بۆیە لەمەودوا ئەم جۆرە سیاسەتکردنەی ھەرێم لەگەڵ بەغدا چیتر لەسنووری (پردێ ) تێپەرناکا..\nبۆنموونە ئەگەر سەیری ئەم دوو ھەواڵە بکەین کەدوو ئەندام پەرلەمانی عیراق داوای دەکەن..تێدەگەین کەلەمەودوا ئەگەر بەرەی ئۆپۆزسیۆن دروست بێ …گەمە سیاسیەکان ڕەھەندێکی تریان دەبێ.. کاری ھێزە دەسەڵاتدارەکانی ھەرێم زەحمەتر دەبێت..\n1- ھودە سەجاد لەلیستی عەبادی بەنیازە شکایەت لەسەرۆک وەزیران و وەزیری دارایی عیراق بکا.. لە بەرئەوەی تائێستا ھەرێم یەک تەنەکە نەوتی تەسلیم بەعێراق نەکردووە. کەچی بوودجەی سێ مانگی ھەرێمیان ناردووە.!\n2- سەرکەوت شەمسەدین لەلیستی نەوەی نوێ دەڵێ بۆ لێکۆڵینەوە لەپرسی گەندەڵی لەلایەن حکومەتی عیراق.. دەبێ گەندەڵیەکانی پارتی و یەکێتیش لەھەرێم بگرێتەوە..!\nشێرزاد شێخانى: بت و صه‌نه‌مه‌كانى ده‌سه‌ڵات.


مێژوی ئەمڕۆ 22/8 - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nمێژوی ئەمڕۆ 22/8\nمێژوی ئەمڕۆ Aug 22, 2020\n- لە رۆژى 22/8/980 ئیبن سینا (ئه‌بو عه‌لى حسێن عه‌بدولڵا حه‌سه‌ن)، شاعیرى ئێرانى له گوندى ئەفشانا ى شارى بخارى ئۆزبه‌كستان له دایكبووه، له رۆژى 21/6/1037 له ته‌مه‌نى (57) ساڵى شارى هه‌مه‌دان كۆچى دوایى كردووه، بە زمانی فارسى و عه‌ره‌بى هۆنراوه‌ى نوسیووه، به‌شێك له هۆنراوه‌كانى به‌ناوى كه‌سانى دیكه بڵاوكراوه‌ته‌وه، كه له بنه‌ڕه‌تدا ئه‌و نوسیویه‌تى، هه‌ندێك له هۆنراوه‌كانى به‌هه‌ڵه كراون به هى (عومه‌رى خه‌یام).\n- لە رۆژى 22/8/1883 ئیڤان تورگینیڤ (Иван Сергеевич Тургенев)، رۆماننوس و شاعیر و شانۆنوس و نوسه‌رى روسی لە تەمەنى (64) ساڵى لە شارى بۆجیفال لە فەڕەنسا کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 28/10/1818 لە شارى ئۆریۆل لە روسیا لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 22/8/1920 رای برادبری (Ray Bradbury)، ئه‌دیب و نوسه‌ری ئه‌مریكی له شارى وكیگان له دایكبووه، له رۆژى 5/6/2012 له ته‌مه‌نى (91) ساڵى له شارى لوس ئه‌نجلوس كۆچى دوایى كردووه، لە ساڵى 1938 تاکو ساڵى 2012 بەشدارى لەکارى ئه‌ده‌بیدا کردووە.\n- لە رۆژى 22/8/1923 به‌دیعه سادق، ژنه ئه‌كته‌ری میسری له ئه‌لمنیاى شارى ملوا له دایكبووه، له رۆژى 7/1/2010 له ته‌مه‌نى (87) ساڵى كۆچى دوایى كردووه.\n- لە رۆژى 22/8/1948 سه‌میر حه‌كیم، ئه‌كته‌ری سورى له دایكبووه، له رۆژى 13/8/2003 له ته‌مه‌نى (54) ساڵى كۆچى دوایى كردووه.\n- لە رۆژى 22/8/1953 سه‌میر قه‌لاف، ئه‌كته‌ری كوێتى له كوێت له دایكبووه، لە ساڵى 1975 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 22/8/1958 روجه مارتین دو گار (Roger Martin du Gard)، رۆماننوس و نوسه‌ری فه‌ره‌نسی لە تەمەنى (77) ساڵى کۆچى دوایى کردووە، له رۆژى 23/3/1881 لە شارى نوی سور سین لە دایکبووە، لە ساڵى 1937 خه‌ڵاتی نۆبڵی ئه‌ده‌بی وەرگرتووە.\n- لە رۆژى 22/8/1960 حه‌نان سلێمان، ژنه ئه‌كته‌ری میسری له دایكبووه، لە ساڵى 1979 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 22/8/1964 سه‌فا توخی، ژنه ئه‌كته‌ری میسری له شارى قاهیره له دایكبووه، لە ساڵى 1979 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 22/8/1967 تای باریل (Ty Burrell)، ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی له شارى گرانتس باس له ئه‌وریگۆن له دایكبووه، لە ساڵى 2000 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 22/8/1967 یوكیكو ئوكادا، ژنه ئه‌كته‌ر و گۆرانیبێژی یابانی له ناگۆیاى شارى ئیچى یابان له دایكبووه، له رۆژى 8/4/1986 له ته‌مه‌نى (19) ساڵى به‌هۆى به‌ربونه‌وه له تۆكیۆ كۆچى دوایى كردووه.\n- لە رۆژى 22/8/1971 عمار شلق، ئه‌كته‌ری لوبنانى له گوندى ره‌ئس نه‌حاسى شارى شمال له دایكبووه، لە ساڵى 1990 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 22/8/1971 ریچارد ئه‌رمیتاج (Richard Crispin Armitage)، ئه‌كته‌ری ئینگلیزی له دایكبووه، لە ساڵى 1988 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 22/8/1973 كریستین ویج (Kristen Wiig)، ژنه ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی له شارى نیویۆرك له دایكبووه، لە ساڵى 2000 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 22/8/1975 رودریگو سانتورو (Rodrigo Santoro)، ئه‌كته‌ری به‌ڕازیلی له شارى ریو دى جانبرۆ له دایكبووه، لە ساڵى 1993 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 22/8/1983 وئام ئه‌لدحمانی، ژنه ئه‌كته‌ر و گۆرانیبێژی مه‌غریبی كه كاره هونه‌رییه‌كانى له ئیماراتی ئه‌نجام ده‌دا له شارى ربات له مه‌غریب له دایكبووه، له رۆژى 22/4/2018 له ته‌مه‌نى (34) ساڵى به جه‌لته‌ى دڵ له شارى ئه‌بو زه‌بى له ئیمارات كوچى دوایى كردووه.\n- لە رۆژى 22/8/1995 دوا لیپا (Dua Lipa)، ژنه گۆرانیبێژى به‌ریتانى به نه‌ژاد ئه‌لبناى له شارى وستمنسته‌ر له به‌ریتانیا له دایكبووه.\n- لە رۆژى 22/8/2011 کەمال شناوى، ئەکتەرى میسرى لە تەمەنى (92) ساڵى بە نەخۆشى شێرپەنجە لە شارى قاهیرە کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 26/12/1921 لە لە شارى مەلکان لە سودان لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 22/8/2011 سفیان ئه‌لشعری، ئه‌كته‌ری تونسی له ته‌مه‌نى (49) ساڵى به نه‌خۆشى دڵ له شارى مرسى كۆچى دوایى كردووه، له رۆژى 31/7/1962 له شارى تونس له دایكبووه.\n- لە رۆژى 22/8/2011 سبحى جارور، موزیسیانى سورى له ته‌مه‌نى (67) ساڵى به جه‌ڵته‌ى دڵ له شارى دیمه‌شق كۆچى دوایى كردووه، له ساڵى 1944 له شارى دیمه‌شق له دایكبووه.\n- لە رۆژى 22/8/2012 نینا بادون (Nina Bawden)، رۆماننوس و نوسه‌رى ئینگلیزى له ته‌مه‌نى (87) ساڵى له شارى له‌نده‌ن كۆچى دوایى كردووه، له رۆژى 19/1/1925 له دایكبووه.\n- لە رۆژى 22/8/2015 مریەم منت حەسان، ژنە گۆرانیبێژى ئیسپانى لە تەمەنى (56) ساڵى بە نەخۆشى شێرپەنجە لە جەزائیر کۆچى دوایى کردووە،لە رۆژى 15/10/1958 لە ئیسپانیا لە دایکبووە، لە ساڵى 1976 تاکو ساڵى 2015 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.


راپۆرت/ پێکهێنانی ژیانی هاوبه‌ش بۆ ٧٥ منداڵی ژێره‌وه‌ی ته‌مه‌ن ١٠ ساڵ، له ساڵی ١٣٩٠\n17:09 - 12 پووشپەڕ 2712\nکوردستان میدیا: به‌وته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی تۆمارگه‌ی باری که‌سیه‌تی (ثبت احوال)ی پارێزگای تاران، ساڵی رابردووه ٧٥ منداڵی ته‌مه‌ن که‌متر له ١٠ ساڵ ٣٩٢٩ کچ و کوڕی ته‌مه‌ن نیوان ١٠ هه‌تا ١٤ ساڵ، ژیانی هاوبه‌شیان پێکهێناوه.\nپێکهێنانی ژیانی هاوبه‌شی منداڵان له ئێران، له ساڵی ١٣٨٥ هه‌تا کۆتایی ساڵی ١٣٨٩ی هه‌تاوی، له‌سه‌دا ٤٥ زیادی کردووه.\nبه‌گوێره‌ی راپۆرتى هه‌واڵده‌ریی ئیسنا، له ساڵی ١٣٩٠ی هه‌تاوی، ٧٥ کچ و کوڕی ژێره‌وه‌ی ته‌مه‌ن ١٠ ساڵ ژیانی هاوبه‌شیان پێکهێناوه و زیاد کردنی رێژه‌ی زه‌واجی کچانی ژێره‌وه‌ی ١٥ ساڵ له ساڵی ١٣٨٩ زیاتر له ١٠ هه‌زار که‌س له‌هه‌مبه‌ر ساڵی ١٣٨٥ زیاد بوونی به خۆوه بینیوه.\nبه‌گوێره‌ی ئاماره‌کانی رێکخراوی تۆمارگه‌ی باری که‌سیه‌تی (سازمان ثبت احوال)، له ساڵی ١٣٨٥ی هه‌تاوی، ٣٣ هه‌زار و ٣٨٣ کچی ژێره‌وه‌ی ته‌مه‌ن ١٥ ساڵ ژیانی هاوبه‌شیان پێک هێناوه که ئه‌م رێژه‌یه له ساڵی ١٣٨٩، بۆ ٤٣هه‌زار و ٤٥٩ زه‌واج زیادی کردووه.\nفه‌رشید یه‌زدانی، ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی پاڵپشتی له مافی منداڵان رایگه‌یاند، رێژه‌ی پێکهێنای ژیانی هاوبه‌شی منداڵان، له ساڵی ١٣٨٥ هه‌تا کۆتایی ساڵی ١٣٨٩، له‌سه‌دا ٤٥ زیاد بوونی به خۆوه بینیوه.\nئاماره‌کان باس له‌وه ده‌که‌ن که نزیکه‌ی ٧%ی منداڵانی ئێرانی له ته‌مه‌نی نێوان ١٠ هه‌تا ١٨ ساڵ، هه‌تا ساڵی ٨٥ ژیانی هاوبه‌شیان پێکهێناوه که ئه‌م رێژه‌یه ٨٤٨ هه‌زار منداڵ له خۆ ده‌گرێت.\nبه‌گوێره‌ی یاسای بنه‌ڕه‌تیی رێژیمی ئێران هیچ چوارچێوه‌یه‌ک له بواری ته‌مه‌نه‌وه بۆ پێکهێنانی ژیانی هاوبه‌ش بوونی نییه، به‌ڵام ئیزنی پێکهێنانی ژیانی هاوبه‌ش بۆ کچانی ژێره‌وه‌ی ١٣ ساڵ و کوڕانی ژێره‌وه‌ی ١٥ ساڵ، ته‌نیا به ئیزنی دایک و باوک و به لێکدانه‌وه‌ی دادگا ئه‌نجام ده‌درێت.\nله یاسای ئیسلامدا کچانی ژێره‌وه‌ی ته‌مه‌ن ٩ ساڵان و کوڕانی ژێره‌وه‌ی ته‌مه‌ن ١٥ ساڵ وه‌کوو ته‌مه‌نی گه‌وره بوون (بلوغ) دیاری کراوه، به‌ڵام رێکه‌وتننامه‌ی جیهانیی مافی منداڵان که‌سانی ژێره‌وه‌ی ته‌مه‌ن ١٨ سال به منداڵ ده‌زانێت.\nپێشهاته‌کانی پێکهێنانی ژیانی هاوبه‌ش له ته‌مه‌نی منداڵیدا\nبه‌پێی راپۆرتی چالاکانی مافی منداڵان، پێکهێنانی ژیانی هاوبه‌ش له ته‌مه‌نی منداڵیدا له گرینگترین هۆکاره‌کانی جیابوونه‌وه و ته‌ڵاق له ساڵه‌کانی دوایی ژیان دایه.\nئه‌و کچانه که‌له ته‌مه‌نی منداڵیدا ناچار به پێکهێنانی ژیانی هاوبه‌ش کراون، به‌و هۆکاره‌ی که ده‌ورانی منداڵی و لاویه‌تییان به دروستی تێپه‌ڕ نه‌کردووه تووشی کێشه‌گه‌لێکی ده‌روونی ده‌بن.\nخۆکوژی، هه‌ڵاتن له ماڵ، له‌شفرۆشی و منداڵانی ته‌ڵاقدراو، وه‌کوو خه‌ساره‌کانی پێکهێنانی ژیانی هاوبه‌ش له ته‌مه‌نی منداڵیدا دینه ئه‌ژمار.\nبه‌گوێره‌ی دوایین ئاماره‌کان سه‌باره‌ت به منداڵانی ته‌ڵاقدراو، له ساڵی ١٣٨٥ نزیکه‌ی ٢٥ هه‌زار منداڵی ته‌ڵاقدراو له ئێراندا هه‌یه که زۆربه‌یان ته‌مه‌نیان له نێوان ١٠ هه‌تا ١٤ ساڵ دایه.\nهۆکاره کاریگه‌ره‌کانی پێکهێنانی ژیانی هاوبه‌ش له ته‌مه‌نی منداڵیدا\nیه‌کێک له هۆکاره کاریگه‌ره‌کانی ره‌زامه‌ندیی بنه‌ماڵه‌کان بۆ ناچار کردنی منداڵانیان به پێکهێنانی ژیانی هاوبه‌ش، هه‌ژارییه.\nپێکهێنانی ژیانی هاوبه‌ش له نێوان منداڵانی ئێرانیدا شتێکی باوه، به‌ڵام راستییه‌ک که لێره‌دا هه‌یه، ئه‌وه‌یه که ئه‌و منداڵانه ناچار به پێکهێنانی ژیانی هاوبه‌ش ده‌کرێن.\nبه‌گوێره‌ی راپۆرتی هه‌واڵده‌ریی ئیسنا، توێژینه‌وه‌کان باس له‌وه ده‌که‌ن که زه‌واجی منداڵان، زیاتر به‌رۆکی ئه‌و بنه‌ماڵانه ده‌گرێته‌وه که له‌گه‌ڵ کێشه‌ی ئابووری و هه‌ژاریدا به‌ره‌وڕوون.\nئه‌خلاق و ئابڕوو یه‌کێک له هۆکاره کاریگه‌ره‌کانی زه‌واجی منداڵان له قه‌ڵه‌م ده‌درێت و په‌رده‌ی کچێنی بۆ بنه‌ماڵه نه‌ریتییه‌کانی ئێران و پاراستنی ئابڕوو گرینگییه‌کی تایبه‌تی هه‌یه.


گەندەڵییەكانی سۆمۆ ئاشكرا دەبێ و پەرلەمان لە وەزیری نەوت دەپرسێتەوە\n:: PM:03:45:10/01/2019 \nئەندامانی پەرلەمانی عێراق واژوو كۆ دەكەنەوە بۆ لێپرسینەوە لە وەزیری نەوت. لیستی "سادقون" لە پەرلەمان ئاشكرای دەكات وەزیری نەوت گوشاری خستووەتە سەر لێكۆڵەری گشتی لە وەزارەتەكەی بۆ شاردنەوەی گەندەڵییەكانی سۆمۆ.\nئەمڕۆ پێنجشەم 10ی كانوونی دووەم/ یەنایەر، لیستی سادقون لە پەرلەمانی عێراق ئاشكرای دەكات كە سەرقاڵی كۆكردنەوەی واژووی ئەندامانی پەرلەمانن لەسەر شاردنەوەی گەندەڵییەكانی سۆمۆ لەلایەن وەزیری نەوت و گوشار خستنە سەر لێكۆڵەری گشتی لە وەزارەتەكەی بۆ شاردنەوەی دۆسیەی گەندەڵییەكانی سۆمۆ.\nسۆمۆ، كۆمپانیای بە بازاڕكردنی نەوتی عێراق كە تاكە كۆمپانیایە لە عێراق لەلایەن حكوومەتەوە دامەزراوە و دەسەڵاتی فرۆشتنی نەوتی عێراقی پێدراوە.\nلە ماوەی رابردوودا بەگوێرەی راپۆرتە میدیاییەكان، سۆمۆ مانگانە زیانی هەشت ملیۆن دۆلاری لە عێراق داوە بەهۆی تێكەڵكردنی نەوتی رەش و نەوتی سپی، ئەمەیش وایكردووە وەزیری نەوت گوشار بخاتە سەر لێكۆڵەری گشتی لە وەزارەت بۆ شاردنەوەی دۆسیەی گەندەڵییەكانی سۆمۆ.\nعودەی عەواد ئەندامی پەرلەمانی عێراق لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانی، كە ئەمرٍۆ پێنجشەم لە پەرلەمانی عێراق ئەنجامی دا، ئاشكرای كرد كە ئاراستەیەك لە ناو پەرلەمان هەیە بۆ بانگهێشت كردنی وەزیری نەوت بۆ لێپرسینەوە لەسەر شاردنەوەی گەندەڵییەكانی سۆمۆ.\nئەو گوتی "ئەوەی لە وەزیری نەوت داوا كراوە ئەوەیە كە لیژنەیەكی لێكۆڵینەوە پێك بهێنێت لەسەر دۆسیە گەورەكەی گەندەڵییەكانی كۆمپانیای سۆمۆ كە بەشێكی لە میدیاكان بڵاو كراوەتەوە".\nزیاتر گوتی "عەلا یاسری بەڕێوەبەری كۆمپانیای سۆمۆ و عەلی نزار بەڕێوەبەری بە بازاڕكردن هەوڵدەدەن لە میدیاكان وێنای گەندەڵییەكانی خۆیان جوان نیشان بدەن لە رێگەی تێكەڵ كردنی بەرپرسیاریەتی، ئایا كەسێكی عاقڵ هەیە باوەڕ بە وەڵامەكانیان بكات؟".\nئەو پەرلەمانتارەی لیستی سادقون، هێمای بۆ ئەوەكرد وەك لیستی سادقون دەستیان كردووە بە كۆ كردنەوەی واژووی ئەندامانی پەرلەمان بۆ ئاشكرا كردنی گەندەڵییەكانی كۆمپانیای سۆمۆ و ئاگادار كردنەوەی رای گشتی لە شاردنەوەی دۆسیەی گەندەڵیەكانیان لەلایەن وەزیری نەوت و بەرگریكردن لێیان.


داواكاری سەرۆكی حكومەت بۆ وەفدەكەی هەرێم كە دەچێتە بەغدا ئاشكرادەبیت “زۆر نەرم بن” – Standard Kurd\nداواكاری سەرۆكی حكومەت بۆ وەفدەكەی هەرێم كە دەچێتە بەغدا ئاشكرادەبیت “زۆر نەرم بن”\nلەلایەن ستاندار Posted on حوزه‌یران 11, 2020 956 جار بینراوە 0 سەرنج\nچاوەرێ دەكرێت یەكشەممەی داهاتوو جارێكی تر وەفدی هەرێمی كوردستان سەردانی بەغدا بكات بۆ رێكەوتن، وەفدەكە بە سەرۆكایەتی قوباد تالەبانی جێگری سەرۆكی حكومەت، ئاوات شێخ جەناب وەزیری دارایی، خالید شوانی وەزیری هەرێم بۆ كاروباری بەغدا و ئومێد سەباح سەرۆكی دیوانی ئەنجومەنی وەزیران.\nسەرچاوەیەك باڵا ئاشكرای كرد سەرۆكی حكومەت بە ئەندامانی وەفدەكەی رایگەیاندووە هەموو جۆرە نەمریەك بنوێن بۆ جێبەجێكردنی داخوازیەكانی حكومەتی عێراقی.\nسەرچاوەكە وتیشی:” مەسرور بارزانی ئامادەیی دەربڕیوە لەبەرامبەر مووچە و بودجە هەموو نەوتی هەرێم تەسلیمی بەغدا بكات”.\nجێی باسە بەغدا پێشتر بە وەفدی هەرێمی راگەیاندووە لەبەرامبەر تەسلیمكردنی 250 هەزار بەرمیل نەوت و 50% داهاتی ناوخۆ ئامادەیە 400 ملیار دیناری مانگاتە بداتە هەرێم، بەڵام حكومەتی هەرێم داوای 600 ملیار دیناری كردوە.\nسەرچاوەكانی هەواڵ ئاماژە بە نزیكی هەردوولا دەكەن بۆ رێكەوتن.\nبڵاوکراوەی پێشووپارێزگاری سلێمانی بەهۆی دابەشنەكردنی مووچە هۆشداری لەبارەی ڕوودانی كارەسات دەدات\nبڵاوکراوەی نوێترلێدوانی پەرلەمانتارێكی عێراق لەسەر ڕوونكردنەوەكەی وەزارەتی دارایی لەبارەی 400 ملیارەكە


ئەمەریکا لێکۆڵینەوە لەسەر ڕۆڵی ڕوسیا لە هێرشەکەی سوریا بە گازی ژەهراوی دژ بە خەڵکی سیڤیل دەکات\nوڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا دەڵێت ڕەنگە ڕوسیا یارمەتی ئەسەدی دابێت لە هێرشە کوشندە کیمیاییەکەی پارێزگای ئیدلبدا کە بوو بەهۆی کوشتنی زیاتر لە 80 کەس.\nڕۆژێک پاش هەڵدانی 59 موشەکی تۆماهاک بۆ بکەی ئاسمانی شاعراتی سوریا، ئەو شوێنەی کە هێرشە کیمیاییەکەی لێوە کرابوو، کاربەدەستانی باڵای لەشکری ئەمەریکا دەڵێن ئەوان بەو بەڵگانەدا دەچنەوە کە ڕژێمی ئەسەد بە تەنها ئەم کارەی نەکردووە. کاربەدەستێکی باڵای لەشکری بە پەیامنێرانی پەنتاگۆنی ڕاگەیاند " پێمان وایە کە باش دەزاین کێ پشتیوانی کردووە". ئەو کاربەدەستە گوتیشی زۆر بە وریاییەوە دەڕواننە هەر بەڵگەیەکی کە گوزارشت لەوە بکات ڕوسیا پێشتر ئاگاداری ئەو هێرشەی گازی سارینی ڕۆژی سێشەمەم بووە یان هاوکاری هێزەکانی حکومەتی سوریای کردووە.\nئەم لێدوانانەی پەنتاگۆن دوابەدوای زنجیرەیەک ڕەخنەی واشنتۆن بوو لەسەر ڕۆڵی ڕوسیا لە سوریا کە لە هەندێکیاندا مۆسکۆ تاوانبار دەکات بەوەی کە هەوڵ دەدات گومان بڵاو بکاتەوە لەسەر بەکارهێنانی چەکی کیمایی لەلایەن سوریاوە بە هاندانی هەواڵی نادروست.\nکاربەدەستێکی ئەمەریکایی بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند " دیمەشق و مۆسکۆ ئێمەیان دڵنیا کردەوە لەوەی هەمو چەکەکان لابراون و لەناو براون". ئەو کاربەدەستە باسی لە ڕێککەوتنەکەی ساڵی 2013 کرد بۆ لەناوبردنی عەمباری چەکی کیمایی سوریا.\nئەو کاربەدەستە گوتیشی "ڕوسیا ڕووبەڕووی دوو بژاردە دەبێتەوە یان دەبێت بەرپرسیارێتی دڵنیاکردنەوەکە بگرێتە ئەستۆ بۆ لەناوبردنی چەکەکان کە ڕوسیا بەڵێنی دابوو بیکات، و یان دەبێت دانبەوەدا بنێت کە توانایی نییە سەرۆکی سوریا بەشار ئەلئەسەد کۆنترۆڵ بکات".\nئەو کاربەدەستەی پەنتاگۆن ئامادە نەبوو هیچ بەڵگەیەکی ڕاستەوخۆ پێشکەش بکات سەبارەت پەیوەندی ڕوسیا بە هێرشەکەی 4 ی مانگی 4 وە لە ناوچەی خان شێخون. هەرچەندە ئاماژەی بەوە کرد یەکەیەکی ئاسمانی لەشکری ڕوسیا لە هەمان بنکەی سەربازین کە هێرشەکەی لێوە کراوە، و هێزەکانی ڕوسیا لە سوریا بەوە بەناوبانگن کە شارەزاییان لە کیماییدا هەیە.


دروستبوونى کێشە لەنێوان جوتیارانى کورد و عەرەب لەسنورى کەرکوک، سەرۆکایەتى کۆمارى عێراقى هێنایە سەر هێڵ و لیژنەیەکى بۆ چارەسەرکردنى کێشەکان پێکهێنا، کە لیژنەکە لە نوێنەرى لایەنە پەیوەندیدارەکانى عێراق و کەرکوک و جوتیاران پێکهاتبوو.\nکاکەڕەش سدیق ئەندامى لیژنە پێکهێنراوەکە، بەدەنگى ئەمەریکاى ڕاگەیاند"لیژنەکەیان کارەکانى ئەنجامداوە و پێشنیاریان بۆ سەرۆکایەتى کۆمار و ئەنجومەنى وەزیران بەرز کردۆتەوە."\nسەبارەت بە ناوەرۆکى پێشنیارەکانیان، کاکەڕەش سدیق ئاماژەى بەوەکرد پێشنیاریان کردووە بڕیارەکانى ساڵى 1970 ى حکومەتى عێراق کە تایبەت بوون بە لێسەندنەوەى زەوى لە ئاغاکان و دابەشکردنیان بەسەر جوتیارە کورد و تورکمانەکاندا وەکو خۆیان بمێننەوە، وتى"بەڵام داوامانکردووە بڕیارەکانى ساڵى 1975 کە تایبەت بوون بە لێسەندنەوەى زەوى لە جوتیارى کورد و تورکمان و پێدانیان بە جوتیارى عەرەبى هاوردە هەڵبوەشێنرێنەوە."\nلەلایەکى ترەوە حکومەتى عێراق بەنوسراوى فەرمى، کە هەفتەى رابردوو ئاراستەى ئیدارەى کەرکوکى کردووە، بەشێک لە دەسەڵاتەکانى لە ڕاکان جبورى پارێزگارى کەرکوک سەندۆتەوە.\nئازاد جەبارى ئەندامى ئەنجومەنى پارێزگاى کەرکوک، بەدەنگى ئەمەریکاى ڕاگەیاند"راکان جبورى پارێزگارى کەرکوکە بە وەکالەت، هەندێک دەسەڵاتى بەکارهێناوە کە هى ئەو نەبوون، بۆیە حکومەتى عێراق هەندێک دەسەڵاتى لێسەندۆتەوە."\nکێشەى زەوى یە کشتوکاڵیەکانى کەرکوک لە نێوان جوتیارانى کورد و عەرەب دا، لەدواى 16 ى ئۆکتۆبەرى ساڵى 2017 سەریهەڵداوە، کە کورد پارێزگارى کەرکوکى بەدەست هەبوون لەپشت دۆخەکەوە تۆمەتبار دەکرد.