خوێندنەوەی دوران کاڵکان بۆ ئەفغانستان و تاڵیبان و ئەردۆغان – ته‌ڤگه‌ر\nسەرەکی/پرسی رۆژ/خوێندنەوەی دوران کاڵکان بۆ ئەفغانستان و تاڵیبان و ئەردۆغان\nئاب 29, 2021\tپرسی رۆژ کۆمێنت بنوسە\nسەرچاوە: Medya haber TV\nئەفغانستان وەکو ناوەندی جیهانە !\nئەفغانستان وەکو ناوەندی جیهان وایە، هەر لە کۆنەوە بووەتە نوێنەری شەڕو ناکۆکییەکان و ئەم بارودۆخە هێشتا بەردەوامە، هەربۆیەش لە ئەفغانستاندا تێکۆشانێکی چەندین لایەنە هەیە. ناکۆکیی هێزە سیاسییە جیاجیاکانی ناوخۆیی و بەرژەوەندیی و ناکۆکیی و دەستێوەردانە دەرەکییەکان زۆرن، بۆیەش زۆربەی وڵاتە زلهێزەکان دەستێوەردانی جدی دەکەن لە بارودۆخی ئەفغانستاندا، هۆکاری گۆڕانکارییەکانی ئەم دواییەی ئەفغانستانیش ئەنجامەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ئەم بارودۆخانە .\n“کاریگەریی ڕووخانی سۆڤییەت”\nمن بە بیرم دێت کە لە ڕێبەندانی ساڵی ١٩٧٩دا لە ئێران ڕژێمی شاهەنشاهی ڕووخێندرا و لە خەرمانانی هەمان ساڵدا، کودەتا لە ئەفغانستاندا ڕوویدا وهەر بەم ڕێگەیەش دەستیان بەسەر دەسەڵاتدا گرت، کودەتاچییەکان لایەنگری یەکێتی سۆڤییەت بوون و دەوترا: یەکێتی سۆڤییەت دەست بەسەر ئەفغانستاندا دەگرێت.\nسوپای یەکێتی سۆڤییەت ڕەوانەی ئەفغانستان کرابوو و هێزە دژبەرەکان دژایەتییەکی زۆری ئەم لەشکرکێشییەی یەکێتی سۆڤییەتیان دەکرد، شەڕی نێوان هێزەکان ١٠ ساڵی خایاند، تاڵیبان و گروپەکانی تری وەک تاڵیبان لە ئەنجامی ئەم شەڕەدا دروستبوون. لە ڕاستییدا بۆ ئەوەی ئەفغانستان نەکەوێتە ژێر ڕکێفی یەکێتی سۆڤییەتەوە، ئەمریکا و ناتۆ تەواوی هێزی پشتگیریی جەنگییان بۆ ئەو کەسانە ڕەوانە کرد، دژی ئەوانەی کە بە کودەتا هاتبوونە سەر دەسەڵات شەڕیان دەکرد. پێم وابێت حکومەتی ئەوکاتە ١٠ ساڵ لەسەر دەسەڵات مایەوە، سەرۆکی ئەو کاتیش وەکو ئەشرەف غەنی وڵاتی بەجێهێشت و ڕایکرد، حکومەتی کودەتاچییەکان ڕووخا، خەڵک لە پشێوییدا بوو، چونکە تەنها دەوڵەتی کودەتا نەڕووخابوو بەڵکو یەکێتی سۆڤییەتیش ڕووخابوو . لە ڕووخانی یەکێتی سۆڤییەتدا شەڕی ئەفغانستان ڕۆڵێکی زۆر گرنگی هەبوو ، دوای ساڵی ١٩٩٠ بوو کە تاڵیبان دەرکەوت و دەسەڵاتی گرتە دەست کە ئەویش بەشێک بوو لەو هێزانەی لە شەڕی ئەفغانستاندا شەڕی دەکرد وئەمریکا و ناتۆ پشتیوانییان دەکرد. دوای ئەوە ڕووداوی ١١ی سێپتەمبری ٢٠٠١ ڕوویدا، دوا بە دوای ئەم ڕووداوە ئەمریکا شەڕی دژی تاڵیبان و ئەلقائیدە ڕاگەیاند .\n“ناتۆ لە هەمان باروودۆخی یەکێتی سۆڤییەتدایە”\nئەوە٢٠ ساڵە کە ناتۆ و ئەمریکا هەوڵی کۆتایی پێهێنانی تاڵیبان و دروستکردنی دەوڵەتێکی نوێ دەدەن، کۆتاجاریش لە کۆبوونەوەکەی مانگی تەمموزی ناتۆدا ڕایانگەیاند، کە دەوڵەتێکی نوێمان دروستکرد ، ڕاهێنانی تەواوەتیمان بە هێزە سەربازییەکان کرد و ئیدارەیەکی نوێمان بونیاتنا کە ئیتر دەتوانێت خۆی بپارێزێت هەبۆیەش لە ئەفغانستان دەکشێینەوە . لە ماوەی یەک مانگدا هەموو شتێک پێچەوانە بوویەوە، وایان لێهاتووە کە تەنانەت ناتوانن هێزەکانیشیان بکشێننەوە و توانای پاراستنی باڵیۆزەکانیشیان نییە. ئەو شتانەی کە لە ساڵی ١٩٨٩دا بەسەر یەکێتی سۆڤییەتدا هات، هەمان شت خەریکە بۆ ناتۆش دوبارە دەبێتەوە. هەندێک کەس دەیانوت کە ناتۆ شێوازێکی نوێی بینیوەتەوە و لەسەرەتاوە جیهان بونیاد دەنێتەوە و ئیتر کەس ناتوانێت لەبەرامبەر ناتۆدا بوەستێتەوە! ئێمە شێوازەکەی ناتۆشمان بینی، کە چۆنە و چۆن لە ئەفغانستان تووشی شکست بوونەوە، ئەوان ئێستا لە ڕووخانێکی هەمەچەشنەدان .\n“ئەو ڕۆڵەی کە ناتۆ بە ئەردۆغانی سپارد”\nنازانم دەیانوت ڕۆڵێکی گەورەیان بە ئەردۆغان سپاردووە ، بەم شێوەیەیان کردووە بەو شێوەیەیان کردووە. فەڵان و فیساریان کردوە. ئێستا دەردەکەوێت ئەو ڕۆڵەی کە بە ئەردۆغانیان سپاردووە چی بوو . ڕۆڵی چی و شتی چی! ؟ ئەوان ئەردۆغان تەنیا بۆ ڕزگارکردن و ڕفاندنی ئەو جاسوسانەی، کە ئەمە٢٠ ساڵە بەرامبەر تاڵیبان بە ڕێکخستنیان دەکەن بەکاردەهێنن! ئەوان ڕۆڵی گرتن و پاراستنی فڕۆکەخانەی کابولیان پێسپارد بۆ ڕزگارکردنی لایەنگر و هاوکارەکانیان ، وەک ئەو کەسانەی کە مرۆڤ دەڕفێنن یان ئەو تاجیرانەی کە پەنابەر دەڕفێنن، لە کۆبونەوەکەی تەمموزی ناتۆدا ئەم ڕۆڵە بە ئەردۆغان سپێردرا . دەیانگوت ماشەڵا چ رۆڵێکی گرنگیان بە ئەردۆغان داوە! نازانم لە سەر فڵان شت و فیسار شت رێککەوتوون! ئەوەی کە بە ئەردۆغان سپێردراوە رۆڵ نییە، پێش ئەوەی ئەو شتەی کە بڕیار بوو ئەردۆغان بینێرێ بۆ ئەفغانستان لە ئەنقەرەوە بەڕێکەوێ، تاڵیبان هەموو ناوچەکانی گرتەوە، بە فڕۆکەخانەکەشەوە!\nتاڵیبان و ئەزموونەکانی لە چوار سەردێڕدا”\n١. ئەفغانستان شوێنێکە کە شەڕ و ناکۆکی زۆری لەخۆگرتووە، لەگەڵ ئەوەشدا دەستێوەردانی دەرەکی زۆری تێدایە، پێویستە بزانرێت قۆناخی نوێ چۆن دروستدەبێ و ئەمەش نابێ بە ئاسانی بگیردرێتە دەست. تاڵیبان بەڕاستی لەلایەن ئەمریکاوە دروست کراوە، سەرەتا ناتۆ پشتیوانی کرد و دواتریش هەر ناتۆ شەڕی بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ دژی ڕاگەیاند و دواتریش ڕێککەوتنیان بەست. لەڕاستیدا ئەمریکا هەموو ئەو شتانەی کە ڕەوانەی ئەفغانستانی کردبوو ڕادەستی تاڵیبانی کرد، هەر وەک چۆن لە ساڵی ٢٠١٤دا لە موسڵ و لە ڕەققا ئەو شتانەیان تەسلیمی داعش کرد! تەنانەت ئەم جارەیان دەسەڵات و هێز و چەکی زۆر زیاتری تەسلیمی تاڵیبان کردەووە .\n٢. تاڵیبان هێزێکی ئەفغانییە و پێویستە بەم شێوەیە ببینرێت، وەکو ئەلقاعیدە یان داعش نییە کە دیار نەبێ لە کوێوە هاتووە و بۆ کوێ دەچێ!؟ تاڵیبان هێزێکی چەتە نییە کە دیار نەبێ چی دەکات و چی لێ بەسەردێت. هێزێکی ئەفغانە و هەمیشە لە ئەفغانستاندا بووە و بۆ وەرگرتنی دەسەڵات لە ئەفغانستاندا شەڕی کردووە و و قوربانیداوە. سیاسەت و ئایدۆلۆجیاکەیت بە دڵ بێت یاخود نا، ئەمە ڕاستییەکە پێویستە بزانرێت . پێویستە تاڵیبان باشتر بناسین.\n٣. دەستێوەردانی دەرەکی زۆرە و بە راستیش دەبێت لەدژی ئەم دەستێوەردانانە بوەستینەوە. ئینجا لە ئەفغانستان بێ، لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بێ یان هەر شوێنێکی تر، نابێت لایەنگری دەستێوەردانی دەرەکیی بین. چونکە دەستێوەردانی دەرەکیی هیچ سوودێک ناتوانێت بە ناوچەکە بگەیەنێت. یەکێتی سۆڤیەت بە سوپای سوورەوە هات و رۆیشت هیچ قازانجێکی بۆ ئەفغانستان نەبوو. ناتۆ بەهەموو هێزەکەیەوە هات و ڕۆیشت بێ ئەوەی هیچ سودێکی هەبێت. جگە لە شەڕی ناوخۆیی ، ناکۆکی، قەیران و پێکدادان و مردن شتێکی تریان بە ناوچەکە نەبەخشی، هەربۆیەش پێویستە دەستێوەردانی دەرەکی ڕەتبکرێتەوە.\nنابێت وا ڕەفتار بکرێت کە گوایە دەستێوەردانی دەرەکی دیموکراسی و ئارامی دێنن یاخود دەسەڵاتەکەی ئەشرەف غەنی بەباش بناسێندرێت. پێویستە کەس لایەنگریی بەکرێگیراوێکی ئەمریکا وەک ئەشرەف غەنی نەکات. ئەو هیچ پەیوەندییەکی بە دیموکراسییەوە نییە. ئەو جۆرە کەسانە تا دواڕادە نۆکەر بەکرێگیراو و سیخوڕن، توانای خۆڕاگرییان نەبوو. تەنانەت فیشەکێکیشیان نەتەقاند، سیستەمەکەیان ڕووخا، هەربۆیەش پێویستە بەر لە هەموو شتێک دژ بە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی دەرەکی بوەستینەوە.\n٤. نابێت دەستێوەردانە دەرەکییەکان وەکوو دیموکراسی لەقەڵەم بدرێن، یان پێوانەکانی مۆدێرنیتەی سەرمایەداریی و ئەوروپا وەک پێوانی ئازادبوون ببینرێن و لە سۆنگەی ئەم چەمک و بۆچوونانەوە شەڕ لە دژی تاڵیبان بکرێت. ئەگەر بەم شێوەیە نزیکی بارودۆخەکە ببنەوە ئەوا ناتوانرێت تێکۆشانێکی بە کاریگەر لە دژی تاڵیبان بەرەو پێشەوە ببرێت و تاڵیبان زیاتر وەک هێزێکی هەرێمی و خۆماڵی دەمێنێتەوە ، پێویستە ڕێگای ڕاست بگیردرێتە بەر بۆ تێکۆشان لە بەرامبەر تاڵیبان. ئەمە چ مانایەک دەگەیەنێت؟ بێگومان پێویستە کولتور و سیاسەت و تایبەمەندی کۆمەڵگای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باشوور و ناوەڕاستی ئاسیا بە بنچینە وەربگیردرێت و دیموکراسی و ئازادی لەمانەدا ببینرێت، نابێت هەڵبخەڵەتێن بەو دیمکوکراسییەی کە لیبڕالیزمی مۆردێڕنیتەی کاپیتالیزم دروستی کردوە. ئەگەرنا ناتوانرێ شکست بە تاڵیبان بهێنرێت. خۆ ناتۆ و ئەمریکا نەیانتوانی ئەو کارە بە سەرکەوتوویی ئەنجام بدەن، جا لایەنێکی تر چۆن دەتوانێت. هەربۆیەش پێویستە بە سەرنجەوە تێکۆشان بکرێت و ڕێگەی ڕاست بگیردرێتەبەر.\n“ نە لایەنگیری تاڵیبان و نە لایەنگیری ناتۆ !”\nلە نێوان ناتۆ و ئەمریکا و تاڵیباندا گرێبەست ئیمزاکراوە، هەر بە پێی گرێبەستەکەش هێزەکانیان لە ئەفغانستان دەکشێننەوە و لەم کشاندنەوەیەشدا تاڵیبان هەلەکەی قۆستەوە و زۆربەی ناوچەکانی گرتەوە. ئەوان هێشتاش بەردەوامن لەسەر چاوپێکەوتنەکانیان، دەتوانن فۆڕمێکی نوێ لە حکومەت دابمەزرێنن، هەربۆیەش ئەرکێکی قورس دەکەوێتە سەر ئەستۆی کۆمەڵگای ئەفغانستان، بە تایبەت ژنان و گەنجانی ئەفغان. بەڕاستی ئەوان پێویستە بەرامبەر بە تاڵیبان ڕێگەی ڕاستی تێکۆشان و ئازادیی بخوڵقێنن. پێویستە ئازادیی کۆمەڵایەتی بە خۆڕاگریی و ئیرادەی خۆیان دەستەبەر بکەن نابێ وابیر بکەنەوە، کە ئەوان بە هاوکاریی ناتۆ و ئەمریکا دەتوانن ئەم کارە بکەن. گرتنەبەری ڕێگەی دروست زۆر گرنگە. پێویستە ئەوە بزانین کە نە داعش و نە تاڵیبانیش هێزێک نیین، کە لە دەرەوەی سیستەم بن. بەڵکو هێزێکن لە لە ئەنجامی شەڕ و ناکۆکییە ناوخۆییەکانی سیستەمەوە هاتوونەتە ئاراوە. پێویستە لەمەدا بەرچاومان ڕوون بێیت. نابێ تاڵیبان وەکو سیستمێکی جیاواز یاخود سیستمێکی دژ بە سیستمی سەرمایەدارییە ببینین. ڕاستە هەندێ ناکۆکی لە نێوانیاندا هەیە، بەڵام ئایا ئەو ناکۆکییانە چین ؟ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئاسیا بە پشت بەستن بە مۆدێرنیتەی خۆیان، کە مۆدێرنیتەیەکی دەوڵەتگەرا و دەسەڵاتخوازە، لەگەڵ مۆدێرنیتەی سەرمایەداریی و مۆدێرنیتەی ئەمریکا کە تازە بۆتە دەوڵەت لە ناو ناکۆکی دایە. بەڵام لەڕاستیدا گەوهەری هەردووکیان هەر یەک شتە. دەوڵەت و دەسەڵات سیستەمێکی یەکپارچە و یەکانگیرە. واتە هیچ دژایەتییەک لە نێوان تاڵیبان و سیستەمدا نییە. نابێ لە لایەنگری لە تاڵیبان بکرێت و نە لایەنگری لە ناتۆ .\n“هاوکێشەیەکی قورس لە ئارادایە”\nلە ڕاستییدا هەردووکیان (ئەمریکا و تالیبان ) لە سەر بەڕێوەبردنی ئەفغانستان ڕێککەوتوون. هەربۆیەش پێویستە گەل و کرێکاران پەرە بە ڕێبازی خۆیان بدەن . ژنان لە ناو تێکۆشاندان، کاردانەوە نیشان دەدەن. ئەمە گرنگە. مافی خۆیانە تێکۆشان بکەن. پێویستە هەڵسەنگاندێکیش لە سەر هەڵوێستی ژنان بکەین. ئەویش ئەوەیە کاتێک کە ژنان لە دژی زیهنییەتی پیاو سالارانەی تاڵیبان تێکۆشان دەکەن پێویستە ئاگایان لەوە بێت کە رێبازی ئەم تێکۆشانەیان لە سەر ئەو زیهنییەتەی مۆدێرنیتەی سەرمایەداری نەبێت، کە ژن دەکاتە مانکێن(مۆدێل). پێویستە ئازادیی گەل و ئازادیی ژن بە بنەما وەربگرن بۆ ئەوەی کە تێکۆشانەکەیان کاریگەری هەبێیت. زۆر چین و توێژی کۆمەڵایەتی دیکە هەن کە تا ئێستاش بەرەنگاری تاڵیبان دەبنەوە.\nڕاستە لە ئەفغانستان حکومەت هەڵوەشایەوە و زۆرینەی بەڕێوەبەرایەتی لە دەست تاڵیبان دایە، بەڵام تاڵیبان هێشتا نەیتوانیوە دەست بەسەر هەموو ناوچەکاندا بگرێت و هێشتا ناکۆکییە ناوخۆییەکان بەردەوامن . زاڵ بوون بەسەر هەموو ناوچەکانی ئەفغانستاندا کارێکی ئاسان نابێت، ئەمە پێشتریش هەر وابووە. بەڵام ئایا ئەم گۆڕانکارییانە دەتوانێ هەندێ هانی ئەو گرووپانە بدات کە ئیسلام بەکاردەهێنن ؟ پێم وانییە، لەڕاستییدا تاڵیبان زۆر لایەنگریی لەوانە ناکات، ڕاستە، کاریگەریی لەسەر دەوروبەری دەبێت،هەندێک کەس دەڵێن کە جەنگی سارد سەرهەڵدەدات و هەندێک کەسیش دەڵێن کە شەڕ لەدژی ئێران دەستپێدەکات. ئەمریکا لەگەڵ ئەمانە رێککەوتووە. لە دژی ڕوسیا و چین بەکاریان دەهێنێت. ئەمە ئێدی کێشەیەکی ناوخۆیی سیستمە. هاوکێشەیەکی قورس لە ئارادایە بارودۆخەکە ناڕوونە و ئەگەری زۆرشت هەیە .\nهەڵبەت پێویستە مرۆڤ تالیبان باش بناسێت، کۆمەڵگەی ئەفغانستان باش بناسێیت. پێویستە لە بەرامبەر سیستمی دەوڵەت و دەسەڵات، لە بەرامبەر زیهنییەتی پیاوسالاریی، هەم لە ئاسیا و هەم لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا ڕێبازێکی تێکۆشانی ئازادیخوازیی پەیڕەو بکرێت، کە پشت بە کۆمەڵگا و ئازادی ژن و دیموکراسی ببەستێت، دەتوانرێت بوترێت دەرفەتی گونجاو بۆ تێکۆشانێکی لەم چەشنە هەیە، گەل بۆ ماوەی چەندین ساڵە لەناو شەڕدایە، جموجۆڵێکی بەردەوام هەیە، ژنان لەناو ئەم شەڕەدان. ئەم شەڕ و ناکۆکیانەش ئاستێکی باشی تێگەیشتن و زانابوونیان لای ژنان سەبارو بە کێشەکان خولقاندووە. ڕەنگە لە ڕوواڵەتدا تۆزێک هەژار و فەقیر دیار بن، پێویستە کەس بەمە نەخەڵەتێت. ڕاستە کە ژنان چارشێو بەسەیاندا دەدەن، بەڵام نابێ وەکو نەزان ببینرێن. ئەزموونی ژیانیان زۆرە، هێزی خۆڕاگرییان زۆرە، ئەمەش زەمینە بۆ هەڵوێستی دیموکراتی و ئازادیخواز دەڕەخسێنێت و دەتوانێت ببێتە بنەڕەتی دەستپێکردنی تێکۆشان لە دژی تاڵیبان. چونکە تاڵیبان و هێزەکانی دی دەسەڵات هێشتا نەیانتوانییوە بەسەر هەموو شتێکدا زاڵ ببن. هێشتا دیار نییە کە چۆن پەیوەندییەکیان لەگەڵ هێزەکانی دی دەسەڵات دەبێیت.\n“ئەو دەرگایەی کە ئەردۆغانی ڕزگاردەکرد پێش ئەوەی بکرێتەوە داخرا !”\nقسەی زۆرمان لە سەر تاڵیبان دەبێت، بەڵام با ئێستا ئاوڕێکیش لە دەسەڵاتەکەی ئەردۆغان بدەینەوە. ئەردۆغان زۆر دڵگەرم ببوو بەوەی، کە ئەرکی پێدەسپێرن، ڕۆڵی بۆ خۆی دیارکردبوو! ئەو دەرگایەی کە ئەردۆغان هیوای هەبوو لە ئەفغانستاندا بە ڕوویدا بکرێتەوە و لەم تەنگەژەی ئێستا ڕزگاری بکات، بە ڕوویدا داخرا. هێشتا نەکرابوویەوە ئیفلاسی کرد. ئەو ئەرکەی کە بایدن لە کۆبونەوەکەی مانگی تەمموزی ناتۆدا بە ئەردۆغانی سپارد بوو ئاشکرا بوو: واتە کاتێ کە هێزەکانیان لە ئەفغانستاندا فشاریان بۆ هات بتوانێ لە ڕێگای تورکیاوە ڕزگاریان بکات. ئەردۆغان ئێستا خەریکە ئەو ئەرکەی ئەنجام دەدات، لەکاتی ئەنجامدانی ئەم ئەرکەدا ئەو دیوارەی کە لەسەر سنووری ئێران دروستی کردبوو، پێشی لە پەنابەرەکان گرت، لە ڕاستییدا هەبوونی ئەم دیوارە کاتێک ئاشکرا بوو، کە پەنابەرە ئەفغانییەکان نەیانتوانی تێیپەڕێنن. ئەمە دیواری ڕیسوایی، دیوارێکە بۆ جینوسایدی کورد دروست کراوە. ئەم دیوارە هەموو کوردستان پارچە پارچە دەکات، لە کەوکاز (قەفقازەوە) تا چیای ئاگری لەوێشەوە تا عەفرین هەمووی دەکاتە دیوار، دیواری ڕیسوایی. دیواری جینۆساید، پێویستە هەموو کەسێک ئەمە ببینێت. مەسەلە تەنیا کشانی دیوار نییە، مەسەلەکە ئەوەیە، کە ئەم لاو و ئەو لای دیوارەکە لە کورد ڕادەماڵێیت. واتای ئەمە جینوسایدی کوردە. هەرێمی چۆڵکراو دروست دەکات، پێدەڵێین هەرێمێکی تامپۆن. دەیانگوت ئەگەر ئەم دیوارە نەبێت پەنابەر دێن. ئێستا خۆیان پەنابەر دێنن!! مەبەستی بنەڕەتی دیوارەکە بەم شێوەیە ئاشکرا بوو، دەیەوێت ئەم کۆچبەرانە وەکو کارتێکی فشار لە دژی ئەوروپا بە کار بێنێت، کورد دەتوانین بڵێین ئەمریکا ٢٠ ساڵ هەموو شتێکی دا بە کارزای و حکومەتی ئەشرەف غەنی، مەنزڵگای کۆتاییان بوو بە ئیمارات!!! ئەوە ٢٠ ساڵیشە هەمان ئەمریکا ئەردۆغانیش بەخێوە دەکات، ئەوە چارەنووسی ئەشرەف غەنی بەسەر ئەردۆغانیشدا دێیت، با هەر لە ئێستاوە شوێنێک بۆ خۆی ئامادە بکات، چونکە کاتەکەی نزیک بووەتەوە !!!.\nشاندی ئاشتی و ئازادیی سەردانی تەڤگەری ئازادیان کرد\nدەسەڵاتخوازی و نەشئەی سەرکەوتن\nشەوی ڕابردوو لەسەر شەقام نووستن و ڕۆژیان كرده‌وه.\nهەڕەشەی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆی ژنان جۆرێکی ترسناکی توندووتیژیی


ڕاگەیاندنی مافە سەرەتاییەکانی خەڵکی ناڕازی کوردستان – Dengekan\nbyDenegkan\tDecember 12, 2020\tGeneral\nئێمە کۆمەڵیک لە هەڵسوراوانی خۆپیشاندانەکانی کوردستان لەدەرەوەو ناوەوەین کە پەیامی خەڵکی ڕاپەڕیو و ناڕازی کوردستان بە ڕای گشتی و جیهان و سکاڵاکانیان بە نێوەندە جیھانیەکان دەگەیەنین.\nئەوەی بڕیار دەدا سەبارەت بەم خواست و مافانە ئەوە خەڵکی ناڕازی شەقام و خۆپیشاندەران خۆیانن و هیچ کەس و لایەنێک سەرکردە و فەرماندەری خەڵکی ناڕازی و بزاڤە خۆرسكیەكەی نیە.\nئەم خواست و دروشمانەش دەنگ و خواستی ٢٩ ساڵەی خەڵکی کرێکار و جوتیار و فەرمانبەر و دەستفرۆشان و خانەنشین و لاوان و ژنانی کوردستانە کە لێرەدا هاتوە:\nدروشمی خەڵکی ناڕازی کوردستان بریتیە لە ” نا بۆدەسەڵاتێکی ستەمکار، نابۆپەڕلەمانی کارتۆنی، نابۆ ئۆپۆزسێۆنی ساختە”.\nبەدیل و جێگرەوەی خەڵک بۆ( سیستمی سیاسی و ئابووری و شێوەی حوکمڕانی ) هەرێمی کوردستان بریتیە لە:\nهەڵوەشانەوەی حکومەتی بۆرۆکراتی و بنەماڵەیی ئێستا و دامەزراندنی حکومەت بە بەشداری ڕاستەوخۆی جەماوەری خەڵک ، وەک دەسەڵاتی داهاتوو.\nلابردنی هەموو بارەگا و بنکە چەکدارەکان لە ناو شارەکان و بڕینی بودجەی حزبەکان هەڵوەشانەوەی هێزەکانی هەفتا و هەشتا و زیرەڤانی و زانیاری و پاراستن.\nئازادی سیاسی وخۆپیشاندان و مانگرتن بێ مەرج و مۆڵەتە و نابێ هیچ هێزێک بەرامبەریان بەکاربهێنرێ. دەبێ خۆپیشاندەران ، کە هەتا ئیستا ٣٠٠ کەسیان لە زیندان دان، دەستبەجێ ئازاد بکرێن و دەبێت زیندانی سیاسیی نەمێنیت.\nداهاتی نەوت وگازو گومرگ و باجی ناوخۆیی لەلایەن نوێنەرانی هەڵبژێردراوی خەڵک چاودێری بكرێت و داهاتی هەرێم بەگشتی بگەڕێتەوە بۆ خەزێنە.هەروەها لیژنەیەکی سەربەخۆ دروست بکرێت بۆ بەسەرچونەوەی هەموو گرێبەستەکانی نەوتیەکان و لەوانەش گرێبەستی نەوتی هەرێم و تورکیا.\nموچە بە تەواوەتی دەدرێ و بەپێی بەرز بوونەوەی گرانی زیاد دەکا و لانی کەمی کرێی سەعاتی کارکردن دیاری دەکرێت. سەپاندنی باج بەسەر سەرمایەداران، بە پێی بەرزبونەوەی داهاتیان زیاد بكرێت.\nهەموو هاوڵاتییەک دەبێ شوێنی نیشتەجێ بوونی بۆ دابین بکرێت.\nکار و دامەزراندن بۆ هەموو کەسێکی ئامادە بەکار دابین بكرێ.\nسیستەمی دادوەری و داواكاری گشتی سەربەخۆ بێت دور لە دەستتێوەردان. دادگایی بکوژانی خۆپیشاندەران و چالاكوانان و رۆژنامەنوسان و بکوژانی ژنان و سزادانیان .\nدابینكردنی موچەی بنەڕەتی بۆ هەموو تاكێكی بێكار لە كۆمەڵگا، بە پێی هێڵی مامناوەندی ژیان بڕەكەی دیاری دەكرێت.\nدەستە و بۆرد و ڕێکخراوی ناڕەزایەتیەکانی خەڵک و کرێکاران و کارمەندان بە فەرمی دەناسرێن وەک دەزگای لێپرسینەوەی جەماوەری لەدەسەڵات و دامودەزگاکانی و یاساکان و مەلەفی گەندەڵی و پێشێلکاری مافەکانی خەڵکی کوردستان. لێپرسینەوە لە سەروەت و سامانی بەرپرسان و كەسانی نزیكیان . گەڕاندنەوەی ئەو موڵك و ماڵانەی دەسەڵاتداران داگیریان كردووە و لێپرسینەوە و دادگایی کردن و سزادانی گەندەڵکاران.\nلە كۆتاییدا داوا لە جەماوەری ناڕازی كوردستان دەكەین با ڕیزەكانمان ڕێك بخەین،با لە هەموو شارو شارۆچكەیەك ئەنجومەنی بەڕێوەبردنی ناڕەزایەتییەكان لە كەسانی هەڵبژێردراو لە لایەن خۆیانەوە پێك بێنن ، وە تەواوی ئەنجومەنەكانی ناوخۆو دەرەوە ، لە ئەنجومەنی باڵای ناڕەزایەتییەكانی كوردستان كۆببنەوە ، ئەو ئەنجومەنە مافی بڕیادانی هەیە.\nکۆمەڵێک لە هەڵسوڕاوانی خۆپیشاندانەكانی كورستان و دەرەوە\nPrevious ڕاپەرینی گەنجان و کریکاران و زەحمەتکێشان، بارودۆخێکی سیاسی نوێ ئەخوڵقێنێ لە کوردستان\nNext گرنگرتین مۆزه‌خانه‌كانی وڵاتانی عه‌ره‌بی و ئیسلامی.. نووسین و ئاماده‌كردنی: ئه‌حمه‌د كامه‌ران\nله ده‌ستم دێ … شیعری شه‌هید: زانا مه‌حموود حه‌مزه\nھای لەمن شەرواڵێ.. عەبدولرەحمان فەرهادی\nدادپەروەری ونیشتیمان لای ئەلبێر کامۆ … نوسینی: ئاسۆ خالید\nپۆلیسێك بیر لە ئایندەمان دەکاتەوە! … ڕزگار عومەر


رومانێن سختە ژی کەتن بازاری – Malame\nد. شه‌عبان مزوری 19 تشرینی یه‌كه‌م، 2021\n106 ئێك خوله‌ك\n“” ئەز ل جوانیا خوە “اهلالکتاب” بیم: من تێرا خوە رومانێن بیانیا خوەندبوون، دەمێ من رومانەکا “کارلمای، یا کو بێی ژیان ناما وی خوەندی وسا بەحسا “ئێزدی، “زێباری و “مزویریا دکر. و سالخودانێن وی لسەر هەرێما شێخان وسا ب زەلالی دەشت، دول، نهال، و بەر ببەر ددان پێش چاڤێن من: ژمن هزردکر “کارلمای ژ گوندێ “ماێ یە. پاشی ژی من حنێرا رومانێ زانێ زانی کو دشێت گالەک کاریگەریا لسەر گەل و وەلاتا بکت. لاوما ئێدی هێدی هێدی من رومانێن کوردا ژی خوەندن، رومانێن دووماهیێ من خوەندین یێ ڤان نڤیسەران بین”فرات جوهەر، “حەلیم یوسڤ و “عومەر دەوران. بو زانین ئەڤ هەرسێ بەرێزە گەلەک ژێک جودانە ژبو فکر، رامان و بتایبەتی ناڤەروکا ڕومانێن خوە ژێک دویرن. ل وی دەمی من هەست ب نڤیسینا رومانێ کر لەوما ئەز وەکە زاروکاتیا خوە یا نڤیسەری یێ کەتم دویڤ”عەرەبێ شەو، و بابێ نازێ من هەردوو رومانێن وان ژی ژبەرکرن و پاشی ژی من دەس بنڤیسا رومانەکێ کر.\nئەڤە سەرێ ۷ حەفت سالانە من ڕومانا خوە بدوماهی ئینای و حەتا نوکە ژی ئەز وسا پشتراست نەبیمە بدم بەر چاپێ، چونکی براسی تشتەکی هەریباش نەبت ئەز هەژی جڤاکا خوە نابینم و پێشکێش ژی نام.\nنوکەژی لسەرانسەری جیهانێ خوەندنا پرتوکێن وێژەی وەکی خوارن و ڤەخوارنێ بویە پارچەک ژ ژیانا روژانەیا هەمی مللەتی.\nل کودستانێ ژی حەتا ڤێ داویێ خوەندەڤانێ پرتوکێن جوربجور د رێژەیەکا بلندا بوو کیتابخانا ” ئەندیشە ” باشترین نمونە بو لێ مخابن ئەو ژی کەتن بەر سەرکەراتێ و همابێژە مرن.\nئەرێ نوکە ئەگەرێ کێمبونا خوەندەڤانی بو چ ڤەدگەرت ؟! ئەگەر سەدم تەکنولوژیابت ژبوچی وەلاتێن تەکنولوژیا پێش ئێخستین پتر گرێدای وێژەیێ نە و بتایبەت رومان روژ بروژ گاڤا دهاڤێژە کەواتە نەژ وی یەکێ یە.\nئەز دبێژم سەدەمێ کێمبونا خوەندەڤانێ کوردستانێ ژ لاوازی و بێ تامی یا نڤیسین نێن نڤیسەرێن “لاواز قولپەک و خوەپەرستە. نوکە ل کوردستانێ نە هما کەلوپەلێن ئەلکترونی و ناڤمالی یێن “چینی. سختەنە، مخابن کو رومانێن سختەژی کەت بازاری.\nزاخویەکی رومانەک بدوماهیک ئینا و هنداکر، پشتی هینگێ نەخوەشبی ژ قەهرێن رومانا خوە یا هندا دا ئەمرێ خودێ کر.\nل باژارێ وی جهەک یێ هەی دبێژنێ: “بازاری گوونیکا لڤی بازاری دوو دزێن خوەجهی هەبوون هەرتشت بەردەوام ل وێرێ بوون هەرتشت ددزین “ڤین “باوەری رەگەز، پارە هما چبا هەمی دبرن ئەڤ دزێن هە ناڤبەینەکێ چاڤێ وان ل تەلیسێ شمک و پێلاڤێن ژنکا کەت، کتێبەکا ستویر دبن تەلیسێ نعالاڤە دیارکر هەردووکا بچاڤزلکانێ هێدی خوە ڤەچلساندن و ئێک ئێک هێدێ خوەداچەمانێ و راکر کر دبن ساوێ خوە یێ کوسوفوی ڤە و هەردوکا لێڤێن خوە موچکرن و ژ وێ سیکێ دەرکەتن، پشتی هینگێ ئێکی ژ یێدی تر دزی ناڤێ خوە لسەر نڤیسی و کتەک چاپکر.\nپشتی هەڤالێ وی یێ نەخویندەوار ئەو بێ مروەتیە ژێ دیتی چو سکالا لسەر تومار و ئەڤ دوزە دێ یاڤەتکێشت و ڤەکێشت.\nئەڤ رومانە و گەلەکێن دی سختەنە، ئەگەر تە ڤیا رومانا ورجینال و قەلپ ژێک جودابکی ناڤ و پاشناڤێن لسەر بەرگی ببینە و کەسایەتا خودانێ ئەوی ناڤی بخوینە ئەگەر تە دیت کەسەکی پاشڤەمای و بێ کارەکتەرە، بزانە کەسێ بێ لەهنگ نەشێت چو لەهنکا بو رومانێ ژی بئافرینت کەواتە ئەو رومانە قەلپ و سختەیە.


کردنەوەی کونسولخانەی عەرەبستان لە هەرێمی کوردستان شێعەکان تورە دەکات – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / جیهان / کردنەوەی کونسولخانەی عەرەبستان لە هەرێمی کوردستان شێعەکان تورە دەکات\nکردنەوەی کونسولخانەی عەرەبستان لە هەرێمی کوردستان شێعەکان تورە دەکات\nچوار شه‌ممه 24 شوبات 2016\tجیهان, کوردستان, هەواڵ 141 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nدوای ئەوەی کونسولخانەی عەرەبستانی سعودی لە هەرێمی کوردستان کرایەوە و دیپلۆماتەکانی عەربستان رەوانەی هەرێم کران و لێدوانیاندا، ئەم لێدوانانە پەرلەمانتارانی شێعە تورە دەکات.\nپەرلەمانتارێکی شیعە دەڵێت: کونسوڵی گشتیی سعودیە لە هەرێمی کوردستان دەست لە کاروباری ناوخۆی عێراق وەردەدات و داوای لێکۆڵینەوە لە هەرێمی کوردستان دەکات.\n”محەمەد سەیهود“، پەرلەمانتاری هاوپەیمانیی نیشتیمانیی شیعەکان لە پەرلەمانی عێراق لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، سعودیە لە ناوچەکە، ”سیاسەتی ئاژاوەگێڕی و فیتنەبازی“ پەیڕەو دەکات.\nمحەمەد سەیهود پێیوایە لێدوانی ”عەبدولمونعیم محەمەد مەحمود“، کونسوڵی گشتیی سعودیە لە هەرێمی کوردستان سەبارەت بەوەی گوتبووی، ”سعودیە پشت لە هەرێمی کوردستان ناکات“، دەستوەردانە لە کاروباری ناوخۆی عێراق.\nئەو پەرلەمانتارە داوا لە حکوومەتی وڵاتەکەی کردووە، کە لێکۆڵینەوە لەگەڵ هەرێمی کوردستان بکات سەبارەت بە لێدوانەکانی کونسوڵی گشتیی سعودیە لە هەولێر.\nرۆژی چوارشەممە 23ـی شوباتی 2016، عەبدولمونعیم محەمەد مەحمود بە فەرمیی وەک کونسوڵی گشتیی سعودیە لە هەرێمی کوردستان دەستبەکاربوو و جەختیشی لە پتەوکردنی پەیوەندییەکانی هەرێمی کوردستان و سعودیە کردەوە.\nبەهۆی ناکۆکییە مەزهەبییەکان، ناکۆکییەکی زۆر لەنێوان وڵاتی سعودیە، کە نوێنەرایەتیی سوننەکانی جیهان دەکات، لەگەڵ وڵاتی ئێران هەیە، کە نوێنەرایەتیی شیعەکانی جیهان دەکات و شیعەکانی عێراقیش چوونەتە پاڵ ئێران.


ڤیتگۆر هۆگۆ – History Of Kurd\nHome / ئەمرۆ لەمێژوودا / ڤیتگۆر هۆگۆ\nنورسی گۆران 2016-02-26\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ڤیتگۆر هۆگۆ 2,942 Views\nلە 26ی شوباتی 1802 لە پاریس لەدایكبووە. باوك، كە شاعیریش بووە، لە سوپاكەی ناپلیۆندا ئەفسەر بووە، هەر ئەویش خۆشەویستی ئەدەب و نوسینی لە ڤیكتۆردا دروست كردووە. بەهۆی سروشتی كاری باوكیشیەوە، لەتەمەنی زووەوە لەگەڵ خانەوادەكەی لە نێوان پاریس و مەدرید و چەندین شاری تردا هاتوچۆیان كردووە، ئەمەش رەنگدانەوەی بەسەر ڤیگتۆر هۆگۆوە هەبووە و بەمە توانای داهێنان تێیدا چەكەرەی كردووە.\nیەكەم ئەزموونی شیعر و وەرگێڕان\nلە تەمەنی 10 ساڵیەوە بەهرەی شیعر و نوسین تێیدا دەركەوتووە. ئەوكات بەرهەمەكانی شاعیری رۆمانی “ڤیرجیل”ی دەخوێندەوە. جارێكیان یەكێك لە شیعرەكانی وەردەگێڕێتە سەر زمانی فەرەنسی و نیشانی مامۆستاكەی دەدات، بەڵام لەجیاتی هاندانی مامۆستاكەی (كە ئەمیش شاعیر بووە و ناوی دیكوت بووە)، بە هۆی ئیرەیی پێبردنەوە سەركوتی دەكات و دەیەوێت لەم هەوڵانەی ساردی بكاتەوە. بەڵام ئەم منداڵە بەهرەمەندە سوور دەبێت لەسەر كارەكەی، بۆ پێشبڕكێیەكی قوتابخانەكەشی بە شیعرێك بەشداری دەكات، كە بەهۆیەوە پلەی یەكەم و خەڵات بەدەست دەهێنێت. لەمەوە ئیدی ڤیكتۆر هۆگۆ لە نێوان نیگاركێشان و نوسیندا، خۆی بۆ ئەدەب یەكلایی دەكاتەوە.\nیەكەم ئەزموونی خۆشەویستی\nبەهۆی ئەوەی هەر لە تەمەنێكی زووەوە بەهرەی نوسینی تێدا دەركەوت و بووە مایەی سەرنجڕاكێشانی دەوروبەر، ڤیگتۆر هۆگۆ هیچ سەختیەكی لە رازیكردنی كچە دراوسێكەیان (ئەدیل فۆشیر) و دروستكردنی پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵیدا نەبینی، تا گەیشتنی بە پێكهێنانی خێزانێكی بەختەوەر لە تەمەنی 19 ساڵیدا، هەرچەندە هێندەی نەمابوو لە رۆژی ژنگواستنەوەكە، هۆگۆ بە دەستی براكەی خۆی (ئۆجین) بكوژرێت، كە ئەویش هەمان كچ (واتە ئەدیل)ی خۆشدەویست، بۆیە ئۆجین دەست دەداتە تەورداسێك و پەلاماری ڤیكتۆر دەدات، بەڵام هەوڵەكەی سەركەوتوو نابێت.\nدوای ئەوە ئۆجین شێت دەبێت و تەواوی ژیانی لە شێتخانە بەسەر دەبات، ڤیكتۆریش لەگەڵ خۆشەویستی ئەدیلدا، سەركەوتن دوای سەركەوتنی بەدەست دەهێنا، هێشتا دیوانە شیعرێكی تەواو نەكردبوو، كە شانۆگەریەكی بۆ پێشنیار دەكرا، تەواوی رۆژنامە و گۆڤارەكان پێشبڕكێیان بوو بۆ بڵاوكردنەوەی وتار و شیعرەكانی. هیچ ناخۆشیەكی نەبینی، تا ئەوكاتەی منداڵەكەی (لبوبولد) و دواتریش دایكی بە دوای یەكدا مردن.\nسەرەڕای رووداوە ناخۆشەكانی ژیانی، ڤیگتۆر هۆگۆ بەردەوام بوو لە داهێنان. شانۆگەریەكی بە ناوی “هرنانی” نوسی، تێیدا دەڵێ “لەم دەقە شانۆییەدا هەموو تیۆر وهونەرەكانی نمایش و مەزهەبەكانی شانۆگەری تێكدەشكێنم، رووی راستەقینەی جوانیی نیشان دەدەم و دەمامكی كۆنی لەبەردا دادەماڵم، لێرە بەولاوە هیچ رێستا و نمونەیەك لە كاری هونەرییدا نیە”!!\nلەكاتی سەرگەرمبوون بە خۆشی سەركەوتنی شانۆگەریەكەیەوە، هۆگۆ بۆی دەركەوت كە (ئەدیل)ی هاوسەری خیانەتی لێدەكات و لەگەڵ هاوڕێ خۆشەویستەكەی، رەخنەگری ناسراو (سانت بییف) دەستی تێكەڵ كردووە!!\nئەوكات تازە ڤیكتۆر هۆگۆ خۆی بۆ نوسینی رۆمانێكی تازە ئامادە دەكرد، دوای ئەم رووداوە، لە بەرەبەیانی 4/9/1830، تا ئێوارەی 15/1/1831 (واتە چوار مانگ و 11 رۆژ) بەبەردەوام سەری بەسەر نوسیندا گرت و شاكاری “قەمبوورەكەی نۆتردام”ی نوسی، هەرچەندە پێشتر 3 ساڵ ئامادەكاریی بۆ كردبوو!!\nبەر لە هەڵگیرسانی شۆڕش، هۆگۆ سەرقاڵی نوسینی رۆمانی “بێ نەوایان بوو”. لە بەرەبەیانی رۆژی 30/6/1861 دەستی لە نوسین هەڵگرت و رۆمانەكەی تەواو كرد. رۆمانەكە رۆڵێكی زۆر كاریگەری لە شۆڕش لە دژی فەرمانڕەوایەتی مەلەكیدا هەبوو، وەك ئینجیلی شۆڕشگێڕان وابوو، ئەوكاتە بوو كە توانیان كۆتایی بە سیستەمی شانشینی بهێنن و سیستەمی كۆماری دابمەزرێنن.\nپێشتریش لە ساڵی 1851 دوای كودەتاكەی ناپلیۆنی سێیەم بەسەر سیستەمی كۆمارییدا، ڤیكتۆر هۆگۆش لەگەڵ خەڵكی ناڕازی رژایە سەر شەقامەكان، تەنانەت جارێكیان هێندەی نەمابوو بكوژرێت، ئەوە بوو هاوڕِێكانی یارمەتیان دا و لەرێی پەساپۆرتێكی ساختەوە ناردیانە دەرەوەی وڵات.\nدوای نزیكەی 20 ساڵ لە ژیانی تاراوگە، لە ساڵی 1870 گەڕایەوە فەرەنسا. دوای گەڕانەوەشی (ئەدیل)ی هاوسەری كۆچی دوایی كرد.\nهەرچەندە ناوبانگی ڤیكتۆر هۆگۆ وەك شاعیر و رۆماننوس رۆیشتووە، بۆیە رەنگە زۆر لە خوێنەرانی ئەوە نەزانن، كە هۆگۆ نیكاركێشێكی بلیمەتیش بووە، هەندێك كەس لە ئاستی “گۆیا” و “رامبرانت”ی دادەنێن. چەند كتێبێك لەبارەی ئەم لایەنە شاراوەیەی ژیانی ڤیكتۆر هۆگۆوە نوسراون، تێیدا وەك نیگاركێشێكی بلیمەت وەسفی دەكەن. ئاماژە بەوەش دەدەن، كە هۆگۆ شاكاری نیگارەكانی لەو ماوەیەدا كێشاون، كە لە تاراوگەدا ژیاوە.\nلە 26ی شوباتی 1882، كاتێك هاوڕێی تەمەنی (جۆلێت دروبیە) گیان لە دەست دەدات، ڤیكتۆر هۆگۆ سەر بەسەر تەرمەكەیدا شۆڕ دەكاتەوە و پێیدەڵێ “ئەوە تۆ مردی؟ كەواتە پێویستە منیش بمرم”! دوای ئەوە ڤیكتۆر هۆگۆ نەخۆش دەكەوێت و چاك نابێتەوە، تا لە 2/3/1885 كۆچی دوایی دەكات و نزیكەی دوو ملیۆن كەس بەشداری لە مەراسیمی بەخاكسپاردنەكەیدا دەكەن.\nNext مەدهۆشی شاعیر


٩ پارێزەر لە شانلی ئورفا و ئامەد دەستگیر کران - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٨ Esfand ٢٢ ٢٠:٢٢\nNews Code 31498\nلە لایەن هێزی ئاسایشی تورکیاوە؛\n٩ پارێزەر لە شانلی ئورفا و ئامەد دەستگیر کران\nدادستێنی کۆماری تورکیا لە پارێزگای شانلی ئورفا لە درێژەی لێکۆڵینەوەکان هاوپەیوەند بە دۆسیەیەکی نهێنی فەرمانی دەستگیر کردنی ٩ پارێزەری لە دوو پارێزگای شانلی ئورفا و ئامەد دەرکرد.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، داستێنی کۆماری تورکیا لە پارێزگای شانلی ئورفا لە درێژەی لێکۆڵینەوەکان هاوپەیوەند بە دۆسیەیەک کە نهێنی ناوی لێبراوە، فەرمانی دەستگیر کردنی ٩ پارێزەری سەر بە ناوەندی پارێزەرانی شانلی ئورفا و دیاربەکری دەرکردووە.\nدوابەدوای دەرکردنی ئەو فەرمانە، هێزەکانی شەڕ دژی تیرۆری تورکیا ٧ پارێزەریان لە ناوەندی پارێزەرانی شانلی ئورفا و ٢ پارێزەری لە ناوەندی پارێزەرانی ئامەد دەستگیر و بۆ ناوەندی ئاسایشی پارێزگاکانی ئورفا و ئامەد گواستەوە.\nجیهان ئادیدین لە لێدوانێکدا بە ئاماژە بە ئەو دەستگیریانە وتی: لێکۆڵینەوەکانی دادستێن لە پێوەندی لە گەڵ دیداری ئەو پارێزەرانە لە گەڵ پارێزراوەکانی خۆیان لە زیندانەکان بووە و لە سەر هۆکارەکانی دەستگیری ئەو پارێزەرانە زانیاری و وردەکاری زیاتر پێشکەش نەکراوە.


زنجیرەیەکی تاوان و درامای بەڕیتانیی ئەمریکی\nبیرۆکە و پێشخستندەستکاری\nدەستەی ڕۆڵگێڕان و کەسایەتییەکاندەستکاری\nنەخشەکێشانی بەرھەمھێنان و تۆمارکردندەستکاری\nئەڵقە کورتەکەی جەژنی لەدایکبووندەستکاری\nئەڵقەی کۆتایی، «کۆتا خواستی ئەو»، ستیڤن مۆفات نووسیویەتی و نیک ھامەر دەریھێناوە و لەسەر کەناڵی بی-بی-سی وەن لە ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ پەخشکرا. ئەڵقەکە شەڕی نێوان چاڕڵز ئەگوستس ماگنسن کە خراپەکارێکی ترسناکە و لەوە نزیکە دەربارەی ھەموو کەسێک خاوەنی زانیاری بێت لەگەڵ ھۆڵمز پیشان دەدات. پێشتر بێ ناو لە ئەڵقەی یەکەمی زنجیرەکە باسکراوە، و لە وەرزی سێیەمدا بە کەسایەتییە خراپە سەرەکییەکە دادەنرێت. شێرلۆک و واتسن ھەوڵدەدەن بیگرن بەڵام ھەوڵەکەیان شکست دێنێت و ئەو شێرلۆک دەیکوژێت، پاشان مایکرۆفت بڕیار دەدات بینێرێتە دەرەوە لەباتی دادگاکردنی بە تۆمەتی کوشتن، و لەو کاتەی ئەو فڕۆکەی شێرلۆکی ھەڵگرتووە دەڕوات ھەموو شاشەکانی لەندەن وێنەی مۆریاتی پیشان دەدات، ھەر بۆیە شێرلۆک بۆ یارمەتیدان لە دۆسییەی گەڕانەوەی مۆریاتی دەگەڕێنرێتەوە.\nڕێژەی سەیرکردن و پەخش لە جیھاندادەستکاری\nشانشینی یەکگرتوو ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٠\nکەنەدا ١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٠\nڕووسیا ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٠\nدانمارک تشرینی یەکەمی ٢٠١٠\nنۆرویژ تشرینی یەکەمی ٢٠١٠\nئوسترالیا ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠\nھۆڵەندا ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠\nویلایەتە یەکگرتووەکان ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠\nفەڕەنسا ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١١\nبەلجیکا ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١١\nسوێد ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١١\nئەڵمانیا ٢٤ی تەممووزی ٢٠١١\nژاپۆن ٢٤ی ئابی ٢٠١١\nمەجارستان ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤\nفینلاند ٢١ی تەممووزی ٢٠١٢\nیۆنان ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣\nدەرچوونەکان بۆ ماڵەوە و فرۆشتنەکاندەستکاری\nوەرگیراو لە زنجیرەکەوەدەستکاری\nپەیوەندی لەگەڵ زنجیرەی سەرەتاییدەستکاری\n^ "Sherlock editor Yan Miles wins an Eddie Award". Hartswood Films. Archived from the original on ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦. Retrieved ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٨. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)\n^ ئ ا Sherlock in five languages - BBC Worldwide Showcase - YouTube Archived ٢٦ی شوباتی ٢٠١٢, لە وەیبەک مەشین.\n^ ئ ا Sherlock: The Network on the App Store on iTunes Archived ٥ی ئازاری ٢٠١٦, لە وەیبەک مەشین.\n^ "Miss me?" The nation's favourite detective returns to BBC One بی بی سی Archived ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧, لە وەیبەک مەشین.\n^ "کەناڵی تەلەڤیزیۆن: نووسەری شێرلۆک لەسەری پێویستبوو بێنێدیکت کەمبەرباچ ڕازیبکات تا بۆ زنجیرەکە بگەڕێتەوە". Archived from the original on ٥ی ئازاری ٢٠١٦. Retrieved ٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)\n^ تیر نیوز بەرھەمھێنەری زنجیرەی شێرلۆک ھۆڵمز: وەرزی چوارەم ئەگەری ھەیە کۆتا بێت. بە پێنووسی: ئەمیرە مەحمود Archived ١ی ئابی ٢٠١٧, لە وەیبەک مەشین.\n^ بلیتخانەی سعودی: شێرلۆک ھۆڵمز سەردەمی نوێ. بە پێنووسی: ئەحمەد ئەلعەقیلی Archived ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧, لە وەیبەک مەشین.\n^ ئاراجیک: بۆچی زنجیرەکانی لێکۆڵینەوە و مەتەڵەکانمان خۆشدەوێت؟ بە پێنووسی: نورا ناجی. Archived ٢٩ی نیسانی ٢٠١٧, لە وەیبەک مەشین.\n^ ئ ا ب پ ھەڵەی لوا لە مۆدیوول:Citation/CS1/ckb/Date_validation لە ڕیزی 70:attempt to index field 'solar' (a nil value).\n^ ئ ا ب پ Sherlock Holmes is back… sending texts and using nicotine patches | Television & radio | The Guardian Archived ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢, لە وەیبەک مەشین.\n^ ئ ا BBC to make a modern-day Sherlock Holmes - Telegraph Archived ٢٧ی ئایاری ٢٠١٧, لە وەیبەک مەشین.\n^ ئ ا ب Sherlock to return for second series | Media | The Guardian Archived ٨ی ئابی ٢٠١٢, لە وەیبەک مەشین.\n^ «TV review: Sherlock». لە ڕێکەوتی ٢٢ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ BBC One - Sherlock, Series 3, Sherlock Mini Episode - Many Happy Returns Archived ٣١ی تەممووزی ٢٠١٧, لە وەیبەک مەشین.\n^ Sherlock profile, BBC One Archived ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨, لە وەیبەک مەشین.\n^ «Sherlock episode with naked Lara Pulver most watched show on BBC iPlayer». ٢٩ی ئایاری ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ «Sherlock: BBC will not remove nude scenes for 7 pm repeat». The Guardian. London. ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ «Is Sherlock sexist? Steven Moffat's wanton women». London. ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ ئ ا «'There is a clue everybody's missed': Sherlock writer Steven Moffat interviewed». London. ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ «'Sherlock' well-received by critics». ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٠. لە ڕێکەوتی ٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ «No s**t, Sherlock: BBC1 drama Sherlock has got off to a better start than Doctor Who». ٢٩ی تەممووزی ٢٠١٠. لە ڕێکەوتی ٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |ڕێکەوتی ئەرشیف= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |ناونیشانی ئەرشیف= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ ئ ا «Sherlock Holmes is back... sending texts and using nicotine patches». ١٨ی تەممووزی ٢٠١٠. لە ڕێکەوتی ٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ «Sherlock makes Sunday night TV sexy». ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٠. لە ڕێکەوتی ٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ «The Weekend's TV: Sherlock, Sun, BBC1 Amish: World's Squarest Teenagers, Sun, Channel 4». ٢٦ی تەممووزی ٢٠١٠. لە ڕێکەوتی ٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ «The timeless appeal of Holmes's sexy logic». The Daily Telegraph. ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ «BBC's Sherlock wins best drama award at Baftas». ٢٢ی ئایاری ٢٠١١. لە ڕێکەوتی ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم1= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا2= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم2= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا1= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ «http://www.guardian.co.uk/tv-and-radio/2012/may/27/bafta-tv-awards-itv-fred-west-drama?newsfeed=true». لەندەن. ٢٧ی ئایاری ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |سەردێر= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم1= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا2= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم2= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا1= پشتگوێ خرا (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی); بەستەری خارجی لە |title= بوونی ھەیە (یارمەتی)\n^ ئ ا «No chic, Sherlock». ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٠. لە ڕێکەوتی ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ «Times have changed but crimes are the same for new Sherlock Holmes». ١٩ی تەممووزی ٢٠١٠. لە ڕێکەوتی ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |ناونیشانی ئەرشیف= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |ڕێکەوتی ئەرشیف= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ «Sherlock Holmes, and the riddle of the packed sandwich bar». ١٥ی ئابی ٢٠١٠. لە ڕێکەوتی ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ Moffat, Steven "Introduction" In: Conan Doyle, Arthur (2011). Sherlock: A Study in Scarlet. Random House. pp. xi–xii. ISBN 1-84990-366-2. More than one of |ناونیشان= and |title= specified (help)\n^ Conan Doyle, Arthur (2011) [First published 1892]. Sherlock – The Adventures of Sherlock Holmes. BBC Books. ISBN 1-84990-367-0. More than one of |ناونیشان= and |title= specified (help)\n^ «Benedict Cumberbatch's Sherlock boosts Conan Doyle book sales». ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ٢٦ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ Sherlock - Release Date is Announced for 'Season 3 on DVD and Blu-ray Disc, TVShowsOnDVD.com, 22 November 2013. Archived ٤ی ئازاری ٢٠١٦, لە وەیبەک مەشین.\n^ «Legal thriller looms as Sherlock takes his caseload to New York». ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |ناونیشانی ئەرشیف= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |ڕێکەوتی ئەرشیف= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\n^ ئ ا «Jonny Lee Miller to play Sherlock Holmes in US series». لەندەن. ١٥ی شوباتی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەتری نەناسراوی |بەرھەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |یەکەم= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |ڕێکەوتی ئەرشیف= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |ناونیشانی ئەرشیف= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری نەناسراوی |کۆتا= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |ناونیشان= و |سەردێڕ= زیاتر لە یەک جار دووبارە بووەتەوە (یارمەتی); لە |ڕێکەوتی سەردان=،|ڕێکەوت= ڕێکەوتەکە بپشکنە و دڵنیا ببەوە (یارمەتی)\nشێرلۆک Archived ١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩, لە وەیبەک مەشین. لەسەر ماڵپەڕی تی ڤی. کۆم\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=شێرلۆک_(زنجیرەی_تەلەڤیزیۆنی)&oldid=839645»


Diplomatic Magazine | دژی ده‌وڵه‌ت، یان ڕژێم؟\nله ڕاستیدا به سه‌رنجدان و به دواداچونێكی خێرایی خۆپیشاندانه‌كانی ناوچه عه‌ره‌بیه‌كانی عێراق ده‌گه‌یته ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌ی ئه‌مان دژی ده‌وڵه‌ت نین.\nسه‌ركۆنه‌كه‌ران به ئاڵای ده‌وڵه‌ته‌وه خۆپیشاندان ده‌كه‌ن و مه‌به‌ستیان تێكشكاندن و رووخانی ده‌وڵه‌ت نییه. به‌ڵكو گۆڕینی ڕژێم، واته گۆڕینی سیسته‌می جڤاتی و مه‌زهه‌بی. به‌ڵام، ئه‌مه‌ش به مانای ئه‌وه نییه، كه سه‌ركۆنه‌كه‌ران ڕێكخستنه‌وه‌و هه‌مواكردنه‌وه‌ی ده‌ستگاكانی ده‌وڵه‌ت و لۆژیكی كاركردنیان فه‌رامۆش ده‌كه‌ن.\nهه‌موو گره‌وه سه‌ره‌كی و بنه‌ڕه‌تیه‌كه‌ش ئه‌مه‌یه: ئاخۆ نیزامه‌كه‌یان پێده‌گۆڕێت؟ ئاخۆ ده‌توانن هێڵێكی ڕوون له نێوان ده‌وڵه‌ت و دین- بكێشن؟ ئاخۆ ده‌توانن نه‌هێڵن ڕه‌وتی خۆپیشاندانه‌كان نه‌كه‌وێته ژێر ڕكێفی ئه‌م سه‌ركرده و ئه‌و سه‌ركرده.\nله ڕاستیدا سه‌ركه‌وتنی ئه‌م خۆپیشاندانانه چه‌ند وابه‌سته‌ی گونجاوی و روونی ئامانجه‌كانیانه، ئه‌وه‌نده‌ش له‌وه‌دا كه نه‌هێڵن ده‌مسپی و نوێنه‌رایان هه‌بێت. ده‌بێت وه‌ك بزاوتێكی سه‌ركۆنه‌كه‌ری بێسه‌ركرده بمێننه‌وه. نه‌هێڵن موقته‌دا سه‌در و هاوشێوه‌كانی ببنه نماینده و به‌رجه‌سته‌كه‌ری خۆپیشاندانه‌كان و تێدا ببنه خودان سه‌رمایه‌ی ڕه‌مزی و وه‌ك پاڵه‌وانی شه‌قام و ده‌نگی <ناڕه‌زایی جه‌ماوه‌ر> خۆیان بسه‌پێنن.\nده‌وڵه‌ت و ڕژێم له ئێستادا له ژێر پاندۆر و هه‌یمه‌نه‌ی جڤاتی شیعه‌دایه و ئه‌وان دانه‌ر و به‌ڕێوه‌به‌رین\nله هه‌موو بارێكدا، ئایا شه‌قام ده‌توانێت جڤاتی شیعه و مۆده‌كانی چوونه ڕێوه‌ی هه‌موار بكاته‌وه و چه‌پۆكی پیاوه ئاینیه‌كانی له سه‌ر ده‌سه‌ڵات و ده‌ستگاكانی ده‌وڵه‌ت لابه‌رێت؟ شه‌قام ده‌توانێت له ناوجه‌رگه‌ی جڤاتی شیعه پرسی ڕیفۆرمی ئاینی بسه‌پێنێت؟\nمن پێموایه به پێ هه‌مواركردنه‌وه‌ی جڤاتی شیعه و سه‌پاندنی ریفۆرم له نێو جه‌رگه‌ی شیعه خۆیان، نه هه‌مواكردنه‌وه‌ی لۆژیكی ده‌وڵه‌ت و نه گۆڕینی چۆنه‌ڕێوه‌ی ده‌وڵه‌ت له ئێستادا ئاسان نابێت. به هه‌مان شێوه، گۆڕینی ڕژێم په‌یوه‌سته به گۆڕینی سیسته‌م و دینامیكی ناوخۆی جڤاتی شیعه. چونكه له بیرمان نه‌چێت، ده‌وڵه‌ت و ڕژێم له ئێستادا له ژێر پاندۆر و هه‌یمه‌نه‌ی جڤاتی شیعه‌دایه و ئه‌وان دانه‌ر و به‌ڕێوه‌به‌رین.


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی خواردنەوەی شیری خێزانی خۆت ؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی خواردنەوەی شیری خێزانی خۆت ؟\nبەرواری دانان :2018-11-01 کۆدی پرسیار:769\nپرسیار // ئایا دروستە پیاو شیری خێزانی خۆی بخواتەوە ؟ ئایا ئەگەر خواردییەوە لێک جیا دەکرێنەوە ؟\nوەڵام // شیر خواردنی ژن ئەو کاتە ژن دەبێتە دایکی شیری و کەسەکە دەبێتە مناڵی شیری ئەگەر :\n(۱) شیر خواردنەکە لە دوو ساڵی سەرەتایی ژیانی مناڵەکە بێت پێش ئەوەی دەست بە خوارد بکات .\n(۲) مناڵەکە پێنج جار ( واتە پێنج ژەم ) تێر شیر بخواتەوە لەو ژنە .\nکەواتە دەڵێین باشتر وایە واز لەم شیر خواردنەی خێزانی بهێنێت ، ئەگەر خواردی دەلێین کاریگەری نەبووە لەسەر وتەی زۆربەی زانایان ، وە پیاو نابێتە منالی شیری خێزانی خۆی وە لێکیش جیا ناکرێنەوە .\nابن عثمین ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( شیر خواردنی کەسی گەورە کاریگەری نییە ، ئەوەی کاریگەری هەبێت ئەو شیر خواردنەیە لە دوو سالی یەکەمی سەرەتای ژیانی پێش خواردن و وە دەبێت پێنج جار ( واتە پێنج ژەم ) تێر شیری لێ بخواتەوە ، کەواتە ئەگەر یەکێک شیری خێزانی خۆی بخواتەوە نابێتە منالی شیری خێزانی خۆی )) فتاوی اسلامیة ج۳ لاپەڕە ۳۳٨\nسەبارەت بە فەرموودەی عائشە دەفەرمووێت : سهلەی کچی سوهەیل وتی : ئەی نێردراوی خوا سالم مەولای ابی حذیفه لە گەل ئێمەیە لە مالەوە ، هەروەها پێگەیشتووە واتە بالغ بووە ، من هەست دەکەم شتێک چووبێتە دلی پیاوەکەم ابی حذیفه ، پیغەمبەر سەلامی خوای لێ بێت فەرمووی : (( شیری پێ بدە تۆ لێی حەڕام دەبی ، وه ئەوەی لە دلی پیاوەکەت دا دروست بووە ئەویش نامێنێت )) گەڕاوە وتی : من شیرم پێ دا ، وە ئەوەی لە دڵی پیاوەکەم هەبوو ئەویش نەما . رواە مسلم (۱٤٥۳) .\nروایەت هاتووە سەهلە دەلێت : (( مەولای ابی حذیفة گەورە بووە خاوەن ڕیشە ، ....)) مسلم\nلەم فەرموودەیە ئاماژەی بۆ ئەوە نەکردووە کە چۆن شیری داوە بەو گەنجە زانایان دەلێن :\n(۱) لەوانەیە شیری لەناو قاپێک کردبێت گەنجەکەش خواردبێتەوە .\n(۲) لەوانەشە ڕاستەوخۆ شیری خواردبێتەوە لە ژنەکە ، چونکە حالەتی پێویست بوون دروستە .\nسەبارەت بەم فەرموودەیە دوو وتە هەیە :\nیەکەم : هەندێک زانا دەلێن شیر خواردنی کەسێکی بالغ جێگیر دەبێت هەروەک چۆن بۆ مناڵ جێگیر دەبێت ، کە ئەمە وتەی عائشە ، عطاء ، داود ، ابن حزمه .\nدووەم : زۆربەی زانایان دەلێن شیر خواردنی کەسێکی بالغ جێگیر نابێت ، وە جیاوازی هەیە بۆ لێک دانەوەی ئەم فەرموودەیە :\n(۱) هەندێک زانا دەلێن ئەم فەرموودەیە تایبەتە بە سالم مەولای ابی حذیفة .\nئیمام شافعی رەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( هذ - واللە ٲعلم - فی سالم مولی ٲبی حذیفة خاصة )) الام ج٦ لاپەڕە ۷۹ ، واتە : ئەمەیان خوا زاناترە تایبەتە بە سالم مەولای ابی حذیفة.\n(۲) هەندێک زانا دەلێن ئەوەی سالم منسوخە .\n(۳) هەندێک زانا دەلێن ئەم حوکمە تایبەتە بە سالم و هەر کەسێکی تری وەک سالم هەمان حالەت ڕووبدات ، کە ئەمە وتەی ابن تیمییە ، ابن قیم ، شوکانی ، ابن عثیمینه .\nدەلێین وتەی ڕاست وتەی زۆربەی زانایانە ، وە وتەی ڕاست وتەی سێیەمە شیر خواردنی کەسێکی بالغ جێگیر نابێت وە ئەم فەرموودەیە تایبەتە بە سالم و هەر کەسێکی تری وەک سالم لەو کاتە شیر دەخواتەوە و دەبێتە منالی شیری ئەو ژنە کە لێی دەخواتەوە ئەگەر کەسەکە بالغیش بێت .


بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان بنکەدراوەیەکی سەرھێڵی گەورەیە تایبەت بە فیلمەکان لە ئینتەرنێت. بەشێوەیەکی گشتی پێکھاتووە لە کۆمەڵێکی زۆر زانیاری لەبارەی ئەکتەرەکان، فیلمەکان، زنجیرە تەلەڤیزیۆنیەکان وە یاری ڤیدیۆییەکان. لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٠ در ...\nئەوزاعی ناوی عەبدولڕەحمانی کوڕی عەمری ئەوزاعییە، لە شاری ی نزیکی شاری دیمەشق لە سووریا لە دایکبووە و لە ساڵی ٨٨ی کۆچیدا لە تەمەنی مناڵیدا باوکی مرد، دواتر دایکی پەروەردەکردنی دەگرێتە ئەستۆ.\nبەشی کوردیی دەنگی ئەمەریکا لە ٢٥ی نیسانی ساڵی ١٩٩٢دا دامەزراوە لە پاش شەڕی یەکەمی کەنداو و بە ھەوڵێکی زۆری چەند کەسانێک. لە سەرەتادا بەشی کوردی ٥ کارمەندی ھەبوو و لە ٢٥ی نیسانی ساڵی ١٩٩٢ تاکو کۆتایی مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٩٢ بەرنامەکانی بەشی کورد ...\nمەد تیڤی یەکەمین تەلەفزیۆنی کوردی لەسەر سەتەلایت بوو. مەد تیڤی لە ١٥ی گولانی ١٩٩٥ لە لەندەن دەستی بە وەشانی بەرنامەکانی کرد. لە شەوی کرانەوەیدا، ناسر ڕەزازی یەکەم میوانی مەد تیڤی بوو. تەلەفزیۆنی مەد تیڤی ڕۆژانە شەش کاتژمێر بە زمانەکانی کوردی، تور ...\nئایەتوڵڵا محەممەد بەحرولعلوم سیاسەتڤانێکی عێراقی و پێشەوایەکی شیعەی دوانزە ئیمام بوو. لەپاش ڕووخاندنی سەددام حوسێن و دروستکردنی ئەنجوومەنی حوکمی عێراق سەرۆکی کاتیی ئەنجوومەنەکە بووە و لە مانگی ئازاری ٢٠٠٤دا بووەتەوە بە سەرۆکی ئەنجوومەنەکە.\nپەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە تونس بەشێکە لە پەتای جیھانیی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ کە ھۆکارەکەی نەخۆشی سەختی کۆئەندامی ھەناسەی ڤایرۆسی کۆرۆنا ٢. لە ڕێکەوتی ٢ی ئازاری ٢٠٢٠دا یەکەمین تووشبووی نەخۆشییەکە لە وڵاتەکە پشتڕاست کرایەوە.\nھەڵبژاردنەکە شەش مانگ دوای ئەنجامدانی ڕێفراندۆمی سەربەخۆییی باشووری کوردستان ئەنجام دەدرێت، کە تێیدا ٩٣٪ خەڵکی باشووری کوردستان دەنگیان بەجیابوونەوە دابوو. لەکاردانەوەی ئەم گشتپرسییە حەیدەر عەبادی سەرۆکوەزیرانی عێراق فڕۆکەخانەکانی ھەرێمی کوردستان ...\nخەرمانەی ٢٢ ° دیاردەیەکی تیشکییە کە سەر بە خێزانی خەرمانەکانی کریستاڵی سەهۆڵین. بە شێوەی بازنەیەکە کە ڕۆشناییەکی هەست پێکراوی هەیە کە بە نزیکەی ٢٢ پلە بە دەوری خۆر یان مانگ درووست دەبێت. کاتێک بەدەوری مانگ درووست دەبێت پێی دەڵێن. لە ئەنجامی ڕەت ب ...\nگوڵانی سەروو، ناوی گوندێکی شارەدێی ناڵپارێزە لە قەزای پێنجوێن. گوڵانە، ناوی گوندێکە لە شارستانی دیواندەرە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. گوڵانی حەمەی محمود، ناوی گوندێکی شارەدێی باوەخۆشێنە لە قەزای دەربەندیخان. گوڵانی ناوەڕاست، ناوی گوندێکی شارەدێی ناڵپا ...\nباوکی محەممەدئەمین به ڕەچەڵەک خەڵکی گوندی "سوێناس"ی بەشی گەورکایەتی کوردستانی ئێران بووه، دوای ئەوەی که مامی محەممەدئەمین کچێک به ناوی بسکێ هەڵدەگری، له شەڕێکی نابەرامبەردا دەکوژرێ، پاش ئەم کارەساته، بنەماڵەی حەمەدەمین پەڕیوەی کوردستانی باشوور دە ...\nعومان یەکێکە لە وڵاتەکانی کیشوەری ئاسیا دەکەوێتە بەشی ڕۆژاوا لەسەر ھێڵی پانی ١٢–٢٨ باکوور و ھێڵی پانی ٥٢–٦٠ ڕۆژھەلات وە یەکێکە لە وڵاتە گەورەکانی نیمچەدوورگەی عەرەبی. لە ڕۆژئاوای ھاوسنورە لەگەڵ ئیمارات و سعوودیە لە باشوور ھاوسنورە لەگەڵ یەمەن. بی ...\nیوھان رۆدۆلف کیلین ، زانایەکی سیاسی سوێدییە. لە ماوەی ساڵانی ١٩٠٥ تا ١٩٠٨ ئەندام پەرلەمان بوو لە ئەنجوومەنی نوێنەران. لە ساڵی ١٩١١ تا ١٩١٧ دەبیێت مامۆستا لەزانکۆی گۆتەبۆرگ، دواتر دەبێت بە مامۆستا لە زانکۆی ئۆپسالا تا مردنی. کیلین نووسەرێکی دیاربو ...\nمۆزەخانەی نەتەوەیی کووەیت مۆزەخانەیەکی نەتەوەیی وڵاتی کووەیتە، دەکەوێتە شاری کووەیتەوە. لە ساڵی ١٩٨٣ دامەزراوە و لەلایەن ئەندازیار مایکڵ ئیکۆشارد دیزاین کراوە. مۆزەخانەکە لە پێنج بینا پێکھاتووە کە دەکەونە دەوروبەری باخچەیەکی ناوەندییەوە، ڕێکخراوە ...\nناوچەی خەلیفان یەکێک لە ناوچەکانی شارستانی مەھابادە و لەگەڵ ناوچەی ناوەندی دوو ناوچەی شارستانی مەھاباد پێکدێنن، ئەم ناوچەیە کەوتۆتە باکووری شارستانی مەھاباد ھەڵکەوتووە. ئەم ناوچەیە لە دوو گوندستانی کانی بازار و مەنگوڕی ڕۆژھەڵات پێکھاتووە و ناوەند ...\nپارێزگای ئیلام یەکێک لە پارێزگاکانی ئێران و بەشێک لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٠٦دا ٥٤٥،٧٨٧ کەس بووە کە زۆربەیان کوردن و بە شێوەزارەکانی مەهەکی، کەلهوڕی، لەکی و فەیلی قسە دەکەن. ناوەندی پارێزگای ئیلام شاری ئیلامە و لە ١٠ ش ...\nگەشەی دانیشتووان بریتییە لە بەرزبوونەوەی ژمارەی تاکەکەسەکان لە کۆمەڵگا. لە ١٨٠٠وە ژمارەی دانیشتووان لە ١ بلیۆنەوە زیادبووە بۆ ٧٬٨ بلیۆنلە ٢٠٢٠ ھێشتا چاوەرێی زیاتر بوونی ژمارەکە دەکرێت، و بەپێی خەمڵاندنەکان ژمارەی دانیشتووان دەگات بە ٨٫٧ لە ناوەرا ...\nگوندەواری سۆما نشیو لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە سێ گوندەواری ناوچەی سۆما و برادۆست لە شارستانی ورمێ، لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی ھۆوەسنە.\nگوندەواری دۆڵ لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە نۆ گوندەواری ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ لە شارستانی ورمێ، لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی دزێیە.\nگوندەواری چەمێ نازی لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە سێ گوندەواری ناوچەی نازی لە شارستانی ورمێ، لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی نازیە.\nگوندەواری نازیا نشیو لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە نۆ گوندەواری ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ لە شارستانی ورمێ، لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی چنقرالویایەکانە.\nزانکۆی ڕۆژاوا زانکۆیەکە دەکەوێتە قامیشلۆ، ڕۆژاوای کوردستان. زانکۆکە لەلایەن حکوومەتی سووریا متمانەی پێنەکراوە. مێژووی دامەزراندنی زانکۆکە بۆ تەمموزی ٢٠١٦ دەگەڕێتەوە. زانکۆی ڕۆژاوا لە چەند بەشێک پێکدێت لەوانە پزیشکی، ئەندازیاری، پەروەردە، زمان، بە ...\nمید وێست یەکیکە لە نۆ هەرێمەکەی ویلایەتی ئوسترالیای ڕۆژاوا لە وڵاتی ئوسترالیا، پانتایی ئەم ویلایەتە ٤٧٢،٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە. بەربلاوی گەلهە لەم ویلایەتە زۆر جیاوازە، لە بەشەکانی ڕۆژاوا و نزیک دەریا ، بە هۆی کاری زۆری ڕاوەماسی و کشت و کاڵ چڕی ...\nگوندەواری مەرگەوەڕ لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە سێ گوندەواری ناوچەی سلیوانا لە شارستانی ورمێ، لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی زێوەیە.\nڕۆژھەڵات ھەفتەنامەیەکی سیاسی، ئابووری، کۆمەڵایەتی و فەرھەنگیە کە بە شێوەیەکی فەرمی و یاسایی لە ناوچە کوردنشینەکانی ئێران بڵاو دەبێتەوە. بابەتەکانی رۆژھەڵات تایبەتە بە کێشەی کورد و کوردستان. رۆژھەڵات ئێستا ھەر دوو ھەفتە جارێک لە تاران لە چاپ ئەدرێ ...\nگوندستانی گەچلەراتی ڕۆژھەڵات لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە دوو گوندستانی ناوچەی ئاراس لە شارستانی پۆلدەشت، لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی بەی جانە.\nگوندستانی چایپاساری ڕۆژھەڵات لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە دوو گوندستانی ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت لە شارستانی پۆلدەشت، لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی عیشق ئاوایە.\nحیزبەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان بەو حیزب و ڕێکخراوە سیاسیانە دەگوترێ کە لە ناوخۆ یان لە دەرەوەی رۆژهەڵاتی کوردستان خەباتی سیاسی و \_یان چەکداری لە پێناو مافەکانی گەلی کورد لە ڕۆژهەڵات دەکەن. بە هۆی ئەوەی هەبوونی حیزبی سیاسی کوردی لە چوارچێوەی رژیمی ئ ...\nپارتی سەربەستیی ڕۆژھەڵاتی کوردستان ، پارتێکی چەپی میانەڕەوە کە لە ڕۆژی ٢٧ی ڕێبەندانی ساڵی ٢٧٠٥ی کوردی بەرامبەر بە ١٦ی شوباتی ٢٠٠٦ی زایینی دامەزراوە. پارتی سەربەستیی ڕۆژھەڵاتی کوردستان، پارتێکی نەتەوەیی و سەربەخۆییخوازە کە ڕوی خەبات و تێکۆشانی لە ...\nوەرزش لە کۆریای باشوور ئەو وەرزشانە دەگرێتەوە کە لە کۆریای باشوور ئەنجام ئەدرێت ھەندێکیان وەرزشی نەتەوەیین و بەشێکی دیکەیان پەیوەندی بەو وەرزشانەوە ھەیە کە لە جیھاندا باوە\nفێرگە یان قوتابخانە یان خوێندنگا شوێنێکە بۆ پێگەیاندنی لاوان بە زانست و ھۆشیاری، بەگشتی لە فێرگەکانی جیھان تیشک دەخریتە سەر بوارە زانستیەکان وەک کیمیا، فیزیا، بیرکاری، زمانەکان وەلەبەشیکیش لە فێرگەکان بەتایبەتی فێرگە وێژەییەکان بابەتی مێژوویی و ج ...\nبنەوانۆک گوندێکی ئاوەدانی نێوان سنووری وڵاتی یان. گووندەکە کەوتۆتە دەشتی بەرازگر و لەڕووی کارگێڕیەوە سەربە شارەدێی سیدەکان - هەولێرە. گوندەکە لەنێوان ساڵانی ١٩٨٧ەوە بەر گواستنەوەی زۆرەملێی ڕژێمی پێشووی عێڕاق کەوتوە و چەند جار خاپپور کراوە و بنیات ...\nدوورگەی ئاختامار یان دوورگەی ئاکدامار ناسراو بە ئاختامار ، دووەم گەورەترین دوورگەیە لە چوار دوورگەکەی دەریاچەی وان لە ڕۆژھەڵاتی تورکیا.\nحاجی أحمد محی‌الدین پیری ناسراو بە پیری رئیس گەورە زانای کورد و ئەدمیڕاڵ لە گەلە کەشتی عوسمانییەکان نەخشەی تەواوی زەوی کێشاوە زۆر بە وردی. زانایەکی مسوڵمانی کوردە و شارەزا بووە لە جیۆگرافیا و ئەندازیاری نەخشەکێشی بەتایبەتی زۆر شارەزا و تێگەیشتوو ...\nڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی ڕێکخراوەیەکی جیھانی و ئیسلامییە ساڵی ١٩٦٩لە وڵاتی مەغریب دامەزراوە بنکەی سەرەکی لە شاری جدە ی وڵاتی عەرەبستانی سعوودی یە ئەندامی ھەمیشەی ڕێکخراوەی نەتەوەیەکگرتووەکانە. پاڵنەری سەرەکی دروستکردنی ئەم ڕێکخراوە بۆ چارەسەرکر ...\nچێشتی مجێور ژیننامەی خۆنووسی مامۆستا ھەژار یە کە تێیدا باسی سەرگوزشتەکانی ژیانی خۆی دەکات. ئەمە یەکێکە لە پەڕتووکە دەگمەنەکانی ئۆتۆبیۆگرافی بە زمانی کوردی، کە مامۆستا ھەژار بە زمان و گێڕانەوەیەکی شیرین باسی خۆی و بەسەرھاتەکانی کردووە. ئەم کتێبە ب ...\nئارتیشوو دڕە ھەرێی، ئەم ناوە لە فەڕەنسییەوە وەرگیراوە ، ڕووەکێکی چەند ساڵانە لە تیرەی "Asteraceae" و گەڵاکانی درێ و پەل پەلە و لە سەرەوە گوڵێکی شینی جوان دەر دەکات، پێش ئەوەی کە گوڵ بکات خونچەکانی لێ دەکەنەوە و دیکوڵێنن بۆ چێشت، لاسک و گەڵاکانی ت ...\nلەتکە تۆزی چیللی یان هاڕاوەی چیلی یاخود بیبەری تۆزی توندی چیلی،بڕیتیە لەتۆزی پاشماوەی وردکراوی لەتکی میوەکان وەک بیبەری تیژ.بەکاردێت لە چێشتخانەکان بۆ دڕووست کردنی چێشت و خواردنی هەمەجۆڕ،بەشێوەیەکی گشتی لە زمانی کوردی دا بە بیبەری توند یان بیبەری ...\nبرایم ئە‌فخە‌می لە ساڵی ١٢٩٩ی ھە‌تاویدا لە ئاوایی گۆل دە‌وروبە‌ری شاری بۆکان کە‌وتمە کۆشی دایک دونیاوە. بە دە‌نگی ئنگا!ئنگا مامان لە ئامێزی گرتم وچاوی سڕیم ونێوکی بڕیم. ئە‌م جارە بە پە‌ڕۆوپاڵ دە‌ست ولاق ولە‌ش وئە‌ندامی شە‌تە‌ک دام. وە‌ک ز ...\nسەرکێشییەکانی سەندیباد زنجیرەیەک وێنەی جوڵاوی ژاپۆنییە. لە بەرھەمھێنانی ستۆدیۆی نیپۆن ئەنیمەیشنە لە دەرھێنانی فومیۆ کورۆکاوەیە. لە ١ی تشرینی یەکەم ١٩٧٦ یەکەم زنجیرەی نمایش کرا کە لە ٥٢ زنجیرە پێک ھاتووە، سەرکێشییەکانی سەندیباد لە بنەرەت دا لەنێو ...\nگەشتەکانی مارکۆ زنجیرەیەکی کارتۆنیی ژاپۆنییە و لە بەرھەمھێنانی ھاوبەشگای نیپۆن ئەنیمەیشنە. لە ساڵی ١٩٧٦ لە لایەن ئیزاو تاکاھاتایە کاری دەرھێنانی بۆکراوە، چیرۆکی زنجیرەکە لە ڕۆمانی وەرگیراوە کە ھی نووسەر ە، دەرھێنەر لەژێڕناوی کاری بۆکردووە کە کۆی ...\nجیھانی سینەمایی مارڤڵ بریتییە لە زنجیرە فیلم و دراما و یاری ڤیدیۆی و چیرۆکە نەخشێندراوەکان کە دەکەویتە ھەمان جیھانی ھاوبەش کەوا سەرنج دەخاتە سەر زنجیرەی فیلمی سوپەرھیرۆ کە بە شێوەیەکی سەربەخۆ لەلایەن ستۆدیۆکانی ماڕڤڵ بەرھەم دەھێنرێت بە پشت بەستن ...


هێستر هێستر کێوه ده‌چی ؟…..دڵشاد تاقانه – Denegkan\nهێستر هێستر کێوه ده‌چی ؟…..دڵشاد تاقانه\nهێستر هێستر کێوه ده‌چی ؟\nبه تۆنی توڕه‌یی و گاڵته پێکردنه‌وه ، قۆڵ و لاملێکی شۆفێره‌که له جامی لای چه‌پ ده‌رهێناو وه‌ک ئه‌وه‌ی تاوانی به‌رامبه‌ر کرابێ هاواری کرده سه‌ر کوڕه کورده ته‌مه‌ن چوارده نه‌ورۆزه‌که له هه‌نده‌رانه‌وه به‌سه‌ردان گه‌ڕابۆوه شاره‌که‌ی . ئه‌وه له کاتی په‌ڕینه‌وه له شه‌قامێکی کوردستان ڕووی دا ، کوڕه‌لاوه وه‌ک ڕه‌وشتی نه‌رمی ئه‌وروپیانه بێ هه‌ڵچون ده‌ستی کرد به پێکه‌نین و نه‌یزانی بۆ ده‌مه‌ته‌قه‌ی لێ کرا و چ تاوانێکی کرد ! وا هێرشی بکرێته سه‌ر ؟ که خه‌تی په‌ڕینه‌وه له هه‌موو شه‌قامێ نه‌بێ خۆ نافڕێ و چۆن له شه‌قامه‌که بپه‌ڕێته‌وه ! ئه‌ی هاوار خۆ که‌س له‌سه‌ر که‌س ناوه‌ستێ وه‌ک ئه‌وه‌ی خێرا نه‌بن له‌به‌ر بێ کاتی هه‌موو قازانجێکیان له‌ده‌ست ده‌چێ بێ لێکدانه‌وه‌ی ئه‌وه‌ی له‌یاسای هاتووچۆ له‌ناو چه‌قی شاره‌کان پیاده پێشڕه‌وی هه‌یه به‌ر له تڕومبێل .\nPrevious نووسەران چۆن لەوانی دی دەڕوانن ؟! …. سەباح ئیسماعیل\nNext سەربەخۆیى كوردستان خواستى خەڵكى كوردستانە لەپێناو ژیانێكى ئارامتردا نەك كارتى ساتوسەودا


کتێبی «ژیان و جیھانبینی»م چۆن ساز دا\n20/4/2020 10:51 AM\n“ژیان و جیهانبینی بە هەقیقەت مەبەستم ئەوە نییە کە پەسنی خۆم بکەم،ئەوەی نووسیومە لەو کتێبەدا،بە کەڵکی هەموو کەسێک دێت، هەتا بۆ ئەوانەی هەوازیشن.چونکە من خۆم چوومەتە ناو ئەو بابەتانەوە و دەمێکە و چاکیشی تێدەگەم. دەزانم چاکە چییە و خراپە چییە،ئەگەر بێت و ڕێنوێنی بکرێت،ئەو کتێبە شتێکی چاک دەردەچێت”.مەسعوود محەمەد لە وەڵامی ڕۆژنامەی بەردخان دا.\nڕەنگبێ گێڕانەوەی چیرۆکی ئەو چاوپێکەوتنەی بەندە لەتەک زانا و بیرمەندی گەورە مامۆستا مەسعوود محەمەد، بۆ خوێنەر بەهۆی بارودخۆ جاران و هەلومەرجی قورسی پەیوەندیکردن و کۆمەڵێ هۆکاری دیکەوە، بڕەک درێژدادڕی تێکەوێ.. بەڵام بۆ ئەوەی وێنەیەکی نزیک لە واقیع و ئەو ھەلومەرجەی ئەم کتێبەی تێدا بەرھەم ھاتووە پێشکەش بکەم.. ناچاریم بە کورتیش بێت، ھێڵە گشتییەکانی ئەو کارە بخەمە بەرچاو…دوای ڕاپەڕین دەم بیست کەوا مامۆستا مەسعوود دێتە کوردستان. گەلێ بەم ھەواڵە زۆر خۆشحاڵ بووم. ئیدی لە بیری ئەوەدا بووم جێ و ڕێی پێ بزانم و گەر بکرێ دیداری لەگەڵدا ساز بکەم. ئاخر لە کۆتایی ساڵی ١٩٧٩ـ ١٩٨٠ەوە من بە دنیای نووسینی مامۆستا ئاشنا و سەوداسەر ببووم. یاخود بە جۆرێ لە جۆرەکان پەیوەندی پێوە بکەم. ئەم حەزەم لای کۆمەڵێ ھاوبیر و دۆست و برادەری کۆیی و ھەولێری باس کرد.. پێشنیاز کرا کە چیم ھەیە بە نامەیەک بینووسم و بۆم بگەیینە دەستی مامۆستا. من لەگەرمەی ئەم بیر و خەیاڵەدا بووم کتێبی «گەشتی ژیانم »ی مامۆستا دەرچوو. ئیتر تەواوی خەیاڵەکەمی ھەم لە جێبەجێکردن نزیک کردەوە و ھەمیش بە جۆرێکی تر ھەڵگێڕایەوە. سەرەتا بە وردی و تامەزرۆییەوە کەوتمە خوێندنەوەی گەشتی ژیانم. لەوێشدا کۆمەڵێ زانیاری تری وردم لەسەر مامۆستا بەدەستھێنا. بەم شێوە و باشم لەبیر نییە یەکەم نامەم بە کێدا بۆ نارد… لێ ھێندەم لەیادە نامەکە بە ٢٣ پرسیارەوە گەشتێکی درێژی لەنیوان شارەکانی ھەولێر و سلێمانی وکۆیە و بەغدادا کرد تا گەیشتە مامۆستا. ئەوەشم لە یادە ئەم گەشتە نزیکەی ساڵێک زیاتری خایاند. ١٩٩٤/٤/١٨ نامەم ناردووە لە ١٩٩٥/١٠/٧ بەدەست مامۆستا گەشتووە.\nبۆ وەڵامی نامەکەم سەرەتا من لای خۆمەوە نائومێد بووم لەوەی گەشتبێ و لەوەشی، مامۆستا وەڵامم بداتەوە..ڕۆژێ لە ھیکڕا دیم لەناو بۆکسی پۆستەکەمدا زەرفێکی گەورەی تێدایە. کاتێ کردمەوە سەرم سووڕما و حەپەسام… نامەیەکی نزیکەکەی ٣٨ لاپەڕە بوو. بە خەتێکی وردی جوان نووسرا بوو. کە تەماشای کۆتایی نامەکەم کرد، ناوی مامۆستام بەرچاو کەوت.\nڕەنگە ئێستاش نەتوانم باسی ئەو چرکەساتە بکەم… خۆشم نازانم چەند شادمان بوو. باوەڕم بە خۆم نەدەکرد. لە بارودۆخێکدا بووم بەھیچ وشەیەک ناتوانم گوزارشتی لێ بکەم… بە ڕێگاوە بۆ ماڵەوە ھەر ئەمدیواودیوم دەکرد و شادی و خۆشیم لێ دەباری. بەڵام ئەوەی زۆر زۆر ناڕەحەتی کردم، نامەکە لاپەڕەی یەکەمی لەگەڵدا نەبوو. ئەوەی بۆی ناردم «ئاسۆ عەبدوڵا» ناوێک بوو لە پاریسەوە نێردرا بوو. ھەر زوو نامەیەکم بۆ ئەم بەڕێزە نووسی، دەربارەی ئەو لاپەڕەیە، ھیچ وەڵامی نەبوو.\nئیدی کەوتمە حاڵێکی ناخۆشەوە وەرە چارەسەری ئەم کێشەیە بکە. جارێکی تر بە خێرایی پەیوەندیم بە مامۆستاوە کردەوە و چیرۆکەم تێگەیاند. ماڵی ئاوا بێت بە گەورەیی خۆی کەوتە سۆراخی…ماوەیەکی پێچوو، ڕۆژێک وەک ئاسمانی کوونی تێبوو بێت، لاپەڕەی یەکەمیش لە زەرفێکدا بێ ڕوونکردنەوە و سڵاو و ھەواڵ پرسین، گەشتە دەست. چۆن ھات و کێ ناردی نازانم!..\nئەودەم بەرپرسی گۆڤاری خوێندکاری کورد بووم. لە ژمارە ٢١/١٩٩٥ دا جارێک ٨ لاپەڕەم بە وێنەیەکی مامۆستاوە بڵاو کردەوە..لە ژمارە ٢٢/١٩٩٦ دا ١١ لاپەڕەی ترم لێ بڵاوکردەوە و گفتم دابوو، لەبەرەوە پاشماوەکەی تری بە زنجیرە بڵاو بکەمەوە.\nئەوە بوو گەلێ دەستخۆشیم بۆ ھاتەوە، لەنێوانیاندا ھاوبیر و برای ئازیزم ڕەوانشاد کاک دکتۆر کوردۆ عەلی ئاگاداری کردم کەوا کارێکی ترسناک دەکەم. چونکە مامۆستا ھێشتا ملی لەژێر چەقۆی بەعسدایە . پێشنیازەکەم پەسەند کرد و وازم لە بڵاو کردنەوەی بەشەکانی تر ھێنا. دواتر برای ھێژا کاک فەرھاد شاکەلی مشوری خوارد و بە چاپی گەیاند لە دووتوێی «پەرژینی بێدەنگی» دا و پێشوازییەکی باشی لە ناوەوە دەرەوەی وڵات لێ کرا.\nنامەی یەکەمم کۆمەڵێ پرسیار و باری سەرنجی لەخۆ گرتبوو. ڕاستت دەوێت بە ھەناسەیەکی ڕۆژنامەوانیش نەم نووسیبوون. نێتێکی سەد دەر سەدی چاوپێکەوتنیش لە ئارادا نەبوو. وەلێ وەڵامە تێروتەسەلەکەی مامۆستا لە لایەک و ڕستەیەکی نامەکەی کە دەڵێ: ” دەتوانم بۆ ماوەیەکی درێژ لەگەڵتدا خەریک بم”. بۆم بوونە ھاندەرێکی گەورە. ، حەزم دەکرد بیروڕای مامۆستا لەمەڕ باسە گرنگ و ھەستیارەکانی جیھانبینی و گەلێ لایەنی تری ژیان و نووسینەکانی بزانم.\nدیارە دوای دامەزراندنی سەرەتای پەیوەندیمان ئیدی ژمارەی تەلەفون و ناونیشانی بەغدای خۆی بۆ ناردم… چەند جارێ بەتەلەفون باسەکانمان بەسەر کردوە – دیارە ئەوەندەی دەرفەتی باسکردن بوو بێت – دەنا مامۆستا ھێشتا لە بەغدا بوو. بەھەرحاڵ بە ھاندان و پشتیوانی کاک فەرھاد شاکەلی و ھاوبیرانی ڕەوانشادم کاک کوردۆ عەلی و شەماڵ عەزیز جارێکی تر چەردەیەک پرسیاری ترم ناردە خزمەتی مامۆستا. زۆری نەبرد وەڵامی ئەوانیش ھاتنەوە ئەمجارە پەیوەندییەکان باشتر بوون. دواجار بەشی سێیەمی کۆمەڵە پرسیارێکم بۆ نارد ئیدی وەڵامی ئەوانیشم لە کاتێکی باشدا بەدەست گەشتەوە. سەرئەنجام کۆمەڵە پرسیاری یەکەم کتێبی پەرژینی بێدەنگی، لەتەک ھەردوو بەشە پرسیارەکانی تر بەسەر یەکەوە بوونە کتێبی « ژیان و جیھانبینی» و لە بەرلین ساڵی ١٩٩٩چاپم کرد… جارێکی تر ساڵی ٢٠٠٠، لە سلێمانی چاپم کردەوە، ساڵی ٢٠٠١ لەسەر داخوازی شاعیری گەوەرەی کورد ڕەوانشاد مامۆستا شێرکۆ بێکەس دەزگای سەردەم لە سلێمانی چاپ و بڵاوی کردەوە. دواجار ساڵی ٢٠١٤ دەزگای ئاراس بە دەست پێشخەری کاک بەدران چاپ کرا و ئێستا لە بازاڕدا دەست ناکەوێت.\nکۆمەڵە پرسیار و وەڵامی دوو توێی کتێبی «ژیان و جیھانبینی» لە ھەلومەرجێکی زۆر جیاواز لە ئێستادا ئەنجام دراوە.پرسیارەکانت ھەمەلایەن و گشتگیرن و ناتوانم لە وەڵامدانەوەدا بە ئاسانی دەستیان لێ ھەڵگرم..\nتەوەری پرسیارەکان فرە لایەنن: ھەر لەسەر ژیانی مامۆستا و بەرھەمەکانی و شێوازی نووسین و نووسینە عەرەبییەکانی و زیندانی بوونی و کێشە و ململانێکانی لەگەڵ نەیارانیدا، تا دەگاتە باسی سیاسەت و بارودۆخی نێودەوڵەتی و بیری نەتەوەیی و ڕۆشنبیر و زمان و فکر و سیاسەت و فەلسەفە و دیموکراسی و سۆسیالیزم و دەسەڵات و شۆڕش و یەکسانی و مرۆڤایەتی و عەقڵی کوردی و ئازادی و مارکسایەتی و چەپی کورد و ھەستیارترینیان لەسەر ئایین و سەربەخۆیی و دەوڵەت لە خۆ گرتووە.\nدەبێت ئاماژە بۆ ئەوەش بکەم، کە زۆر پرسیاری دیکەش ھەبوون، مامۆستا وەڵامی نەداونەتەوە، بەھۆی ئەوەی خەتەکەمی بۆ نەخوێندراوەتەوە و باش تێی نەگەشتووە.\nئەم کارە لە ماوەی نزیکەی ٥ ساڵ دا ئەنجام دراوە. گەر ئێستا مامۆستا لە ژیاندا بوایە، بەم ئەقڵ و تێگەیشتنەی ئێستام و ئەو دەرەتان و کەرەسە و ئامڕازانەی ئێستا فەراهەمن، زۆر تێروتەسەلتر و گشتگیرتر و قوڵتر و ئازادانەتر پرسیارم لێ دەکرد .چ ئەوسا و هەتا هەنووکەش،بە ڕادەیەک حەزم دەکرد بیروڕای بزانم،تەنانەت لەسەر نرخی یەک کیلۆ تەماتە لە ھەولێر چەندە و رۆژنامەیەک لە بەغداچۆن دەفرۆشرێ و بۆ خۆر لە ڕۆژهەڵاتەوە هەڵدێ و زۆر شتی وردتری تریش.\nبەداخەوە مامۆستا هێشتا دەهێندەی لەوە زیاتر پێمابوو،کە پێشکەشی کردووین.


زایینی: ٠٥-٠٤-٢٠١٢ - هەتاوی: ١٣٩١/٠١/١٧ - ١٣:٣٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nک/مـــــــــــیدیا: زیندانییه‌کی سیاسیی کورد که به تۆمه‌تی دژایه‌تی له‌گه‌ڵ خوا، حوکمی زیندانی به‌سه‌ردا سه‌پاوه، له زیندانی ناوه‌ندیی شاری سه‌قز مانگی له خواردن گرتووه.\nبه‌پێی راپۆرتی ماڵپه‌ڕی ئاژانسی هه‌واڵده‌ریی موکریان، رێکه‌وتی 16ی خاکه‌لێوه‌ی 1391ی هه‌تاوی، "شێرکۆ موعارفی" زیندانی سیاسیی کورد، که حوکمی سێداره‌ی به‌سه‌ردا سه‌پاوه، مانی له خواردن گرت.\nناوبراو له پێوه‌ندییه‌کی ته‌له‌فوونیدا له‌گه‌ڵ ئاژانسی موکریان، گوتوویه‌تی: "له رێکه‌وتی 16ی خاکه‌لێوه‌وه به مه‌به‌ستی ده‌ربڕێنی ناڕه‌زایه‌تی له باروۆخی ناڕوونی خۆم له زیندان، مانم له خواردن گرتووه و به نامه‌یه‌کیش ئه‌و مانگرتنه‌م به سه‌ردۆزگه‌ر (دادستان) و به‌رپرسانی زیندان راگه‌یاندووه".\nهه‌روه‌ها هاوبه‌ندییه‌کی شێرکۆ موعارفی گوتوویه‌تی: "شێرکۆ پاش راگه‌یاندنی مان گرتنه‌که‌ی، بۆ ژووری تاکه‌که‌سی راگوێزراوه".\nشێرکۆ موعارفی خه‌ڵکی شاری بانه‌یه و نزیکه‌ی سێ مانگ پێش ئێستا به تۆمه‌تی دژایه‌تی له‌گه‌ڵ خوا له‌لایه‌ن دادگای شۆڕشی سه‌قزه‌وه، حوکمی ئیعدامی به‌سه‌ردا سه‌پا. ئه‌و حوکمه له دادگای پێداچوونه‌وه‌شدا په‌سند کرایه‌وه.


ئه‌له‌زیز - وارمیدیا\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2016/05/17 - 4:54 م\nئه‌له‌زیز باژاره‌كی كوردان یا مێژویی یه. ل ژۆرێ هاڤزایێ رووبارێ فێرات ئێ یه. ل رۆژهلاتا وێ چه‌ولگ, رۆژاڤا و باشوورێ رۆژاڤا یێ وێ ده مه‌له‌تی, رۆژاڤایێ باكور ده ئە‌رزیگان, ل باكورێ وێ دێرسیم و ل باشوورێ وێ ژی ئامه‌د هه‌یه. گۆلا هه‌ری مه‌زن یا سه‌دێ كه‌بان ئێ ل ڤی باژاری یه. ئە‌ڤ سه‌د ل سه‌ر ئاڤا رووبارێ فه‌راتێ هاتیه ئاڤاكرن.\nئە‌له‌زیز ژ لایێ به‌رهه‌مێن بنه‌ردی ڤه گه‌له‌ك ده‌وله‌مه‌ندە.\nئه‌له‌زیز به‌رده‌وامیا باژارێ دیرۆكی یا هارپوتێ یه. ئە‌ڤ باژێر وه‌ك پره‌كی د ناڤبه‌را تركیه و باكورێ كوردستانێ یه. ژ ئێكوودو ره دبێژن گاكۆش. یانێ براكۆ, ئەڤ گۆتن ژ گۆتنا كه‌كۆ هاتیه چێكرن.\nئه‌ڤ باژێر ب گه‌له‌ك تشتێن خوه ڤه ناڤداره. سه‌رهلدانا شێخ سه‌ید ئێ پالو یێ ل ڤی باژاری ده‌ستپێكریه كو ئەو ب خوه ژی, ژ ڤی باژاری یه. ب هه‌زاران شه‌هید و شۆره‌شگه‌رێن ڤی باژاری هه‌تا ئیرۆ ژی هه‌ر هه‌نه.\nلێ ئە‌له‌زیز ب ره‌نگه‌كی بالكێش ب مرۆڤێن خوه یا دین ژی بناڤ و ده‌نگ بوویه. چاڤكانیا ڤێ ئەم نزانن لێ گه‌له‌ك پێكه‌نۆك ل سه‌ر ڤێ بابه‌تێ هاتیه چێكرن. وه‌ك ئامودێ یا باكوره. میناك; رۆژه‌كی گۆتنه ئەمێ نه‌خوه‌شخانه‌یه‌كا دینان ل ڤی باژاری چێكن لێ مه ئەرده‌ك دڤێ و دڤێ ئەم دۆرا وی ب تێلێ دیار بكن. ئە‌ندا‌زیاره‌ك دچه و لێكۆلین دكه و پشتره دبێژه “هه‌ما ئەم دۆرا باژاری ته‌ڤ تێلێ راكن و ئەمێ ژ ڤی ده‌ردی خلاس بن.” گه‌له‌ك پێكه‌نۆكێن ب ڤی ره‌نگی مه هه‌موویان ل سه‌ر ڤی باژاری بهیستیه. لێ راستیا وێ چیه ئەم نزانن.\nه‌له‌زیز به‌ری میلادێ 3000 سالان هاتیه ئاڤاكرن. یانێ ته‌مه‌نێ ڤی باژاری نێزی 5000 ساله. باژێر ب چیایێن هازار, ئاكداگ, تۆرۆس, چیایێ هه‌سه‌ن, چیایێ ئە‌ورێ, قاژۆكێ, قامشلكێ و چیایێ مه‌ریه‌مێ ڤه دۆرپێچكریه. چیایێ هه‌ری بلند چیایێ ئاكداگ ئێ ئانگۆ ب كوردی كۆسپی, چیایێ سپی یه ناڤێ وی و بلندبوونا ڤی چیایی 2620 م یه.\nخوه‌دیكرنا سه‌والان, چاندنی, سه‌نای و ماده‌نجتی ده‌بارا باژێره. ده‌وله‌مه‌ندیێن ئەردی وه‌ك سفر, فلۆرید, فیریتێ ب سفر, چینكۆ, رساس, كرۆم مانگه‌نه‌ز, مۆلبده‌ن, هه‌سن و كانیێن وۆلفرامە.\nئه‌ردكۆلۆنای د سالا 1945 ئێ ل ڤی باژاری ده‌ستپێكر یه. ل گۆری ئەنجاما ڤان لێكۆلینان ئاشكه‌ره بوویه كو ئەڤ باژێر بوویه شاهدێ گه‌له‌ك شارستانیان.\nجیهه‌كی سه‌ره‌كى كو دڤێ مرۆڤ ل ڤی باژاری ببینه قه‌لا هارپووتێ یه كو ژ ده‌مێ ئورارتویان مایه. هه‌روه‌سا مه‌تهه‌فا ئانگۆ موزه‌خانه‌یا ئە‌ركۆلانی یا ئە‌له‌زیزێ, گۆلا هازار, شكه‌فتا بووزێ, باژارێ نۆقبووی, گۆلا سه‌دا كه‌بانێ, گه‌رماڤێن قاراقۆچان, ناڤه‌ندا سپۆرێن به‌فرێ یا هازاربابا, شه‌لاله‌یا چرچر هه‌ژایێ دیتنێ نه.\nخوارنێن ڤی باژاری یا ناڤدار گومه, شۆربا ده‌وی, كفتا كوتلكی, سرن, بۆره‌كا بالاكگازی, به‌رخكا ل ته‌نوورێ, كوروت, كه‌له‌جۆش, شۆربا لۆبیك ئە كو دڤێ كی بچه ڤی باژاری ڤان خوارنان تام بكه.\nئه‌له‌زیز باژاره‌كة كو تێ دها كوردی, دملی و تركی تێته ئاخافتن . ل ڤی باژاری كورد و ترك ژیان دكن. لێ هنده‌ك كورد و ترك ئەله‌وینه هنده‌ك سونه نه. هنده‌ك كورمانجی دئاخڤن هنده‌ك ژی ب دملی دئاخڤن.\nد دیرۆكا كوردان ده سه‌رهلدانا شێخ سه‌ید نایێ ژبیركرن . هه‌تا نها ژی گه‌له‌ك هوونه‌رمه‌ند و سیاسه‌تمه‌دار ژ ڤی باژاری ده‌ركه‌تنه. هه‌روه‌سا بۆ كوردان هه‌ر تم بوویه كانیا شۆره‌شگه‌ران ژی.\nهه‌روه‌سا ژنێن ڤی باژاری ب شه‌ركه‌ریا خوه ناڤدار ن.\nباژاره‌كی ب راستی ژی هه‌مه‌ره‌نگ ئە و پێدڤی ب گه‌ریانه‌كه زراڤی و ناسكرنێ هه‌یه. وه‌ك هه‌موو باژارێن كوردان بێگومان ئە‌له‌زیز ژی هه‌ژي دیتنێ یه.\nهه‌لشكافتنه‌كا مه‌یدانی ل سه‌ر شوینوارێت گوندێ گۆهه‌رزێ\n2016/08/04 - 11:30 م\n2016/06/07 - 4:09 م\nئامه‌د – دیاربه‌كر\n2016/04/27 - 5:04 م


ئه‌گه‌ری قه‌یرانه‌كان، گۆڕان بۆ كوێ ده‌بات؟\n٢٩ ى ئوكتوبرى ٢٠١٥ ى زايينى\nگۆڕان له‌م كاته‌دا له‌به‌رده‌م دوو قه‌یراندایه، یه‌كه‌م حكومه‌ت و دووه‌م په‌رله‌مان. چۆن ده‌توانێت مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئه‌م دوو لایه‌نه بكات؟\nبۆ ئه‌م پرسه (٥) ئه‌گه‌ری له به‌رده‌مدا هه‌یه:\n١- ئه‌گه‌ر حكومه‌ت هه‌ڵبوه‌شێته‌وه: ئه‌مه رێگا یاساییه‌كه‌یه كه مافی سه‌رۆك وه‌زیرانه كه ده‌ست له‌كار بكێشێته‌وه.\nئه‌مه‌ش دوو ئه‌گه‌ری تر له‌خۆ ده‌گرێت، ئایا گۆڕان به‌شداری حكومه‌تی نوێ ده‌كات یان نا؟\n(أ) ئه‌گه‌ر گۆڕان ببێت به به‌شێك له حكومه‌تی نوێ، چۆن ده‌بێت و چه‌ند وه‌زاره‌تی ده‌ده‌نێ؟ (چه‌ندی سیادی و چه‌ندی خه‌ده‌می)، مه‌رجی پارتی چی ده‌بێت بۆ به‌شدارییكردنی گۆڕان له حكومه‌تی نوێدا؟\n(ب) ئه‌گه‌ر مه‌رجه‌كانی پارتی ببه‌سترێته‌وه به پرسی سه‌رۆكایه‌تیه‌وه، ئایا گۆڕان رازی ده‌بێت یان نا؟\nبه‌بیی یاسای ژماره (١)ی ساڵی (٢٠٠٥) مادده‌ه‌ی (١٠) به‌شی یازده‌یه‌م له یاسای سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان – عیراق. په‌رله‌مان ناوی سه‌رۆك وه‌زیران ده‌دات به سه‌رۆكی هه‌رێم، سه‌رۆكی هه‌رێم داوا لێ ده‌كا وه‌زاره‌ته‌كه‌ی له ماوه‌ی (٣٠) سی رۆژدا پێكبهێنێت. به‌پێی به‌شی سیازده‌یه‌می هه‌مان یاسا (كاتی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی – عیراق، ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران یان وه‌زیر له متمانه ده‌خات، سه‌رۆكی هه‌رێم فه‌رمانی قبوڵكردنی ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌یان ده‌رده‌چوێنی.)\nپه‌سندكردنی په‌رله‌مان پێویسته بۆ لابردنی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران یان پێكهێنانی حكومه‌تی نوێ.\nپه‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا، جه‌می دیتمر\n٢٤ى مانگى ئاوريلى ٢٠١٥ى زايينى\nئه‌و بێ ڕێزی یه‌ی مانگی مارس له ٦ی مانگی ئاپریل به ئاشکرا له لایه‌ن کاربه‌ده‌ستانی ئیرانه‌وه پشت ڕاست کرا. جێگری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران حه‌سه‌ن قه‌شقاوی کوتی دوو کوڕه گه‌نجه‌که که "خه‌ریکی گه‌ڕانه‌وه له حه‌جی عومره" بوون گێران و پاسه‌وانان به زۆری ئه‌وانیان پشکنین. وه‌زیره‌که ئێدعای کرد ئه‌و بێ ڕێزی یه " وه‌ک ده‌سترێژی کردنه سه‌ر نامووس بوو."\nنامەیەكی كراوە و سپاسنامەیەك بۆ داعش و داعشییەكان\n٤ى فوريه ى ٢٠١٥ ى زايينى، هه ولير- كوردستان\nنە رێز و نە سڵاو!\nداعش و داعشییەكان!\nگەرچی ئێوە دڕندە و وەحشن، گەرچی هیچ شتێك لە مرۆڤایەتی و خودی ئیسلامەكەشتان تێنەگەیشتوون و هیچی لێ نازانن و تەنیا دەسكەڵان، بەڵام سپاستان دەكەم! لەبەر ئەوەی:\nیەكەم: بیرتان خستینەوە كە تەنیا بە چەكی سەردەمی شاخ و ئەزموونی پارتیزانی شەڕی تیرۆر ناكرێ و دەبێت تاكتیك و تەكنیكی نوێمان هەبێت.\nدووەم: فێرتان كردین پەرتەوازی و رق و كینی بابردڵەی رابردوو بە لاوە بنێین و بە عەلمانی و ئیسلامییەوە بیرێك لە ژیۆپۆلەتیكی خۆمان بكەینەوە.\nسێهەم: فێرتان كردین سنوورە دەستكردەكان بشكێنین و پێشمەرگە بۆ هاریكاری لە باشوورە رێگەی رۆژئاوای وڵات بگرێتەبەر و ئەو مێژووە دووبارە بكەینەوە كە بارزانی نەمر لە باشوورەوە بۆ رۆژهەڵاتی وڵاتەكەی و بۆ كۆماری كوردستان كردی.\nچوارەم: بیری سەرۆكی هەرێم و سەرۆكی هەموو حزب و لایەنە سیاسییەكانی وڵاتەكەمانتان خستەوە كە هێشتا پێشمەرگەن و دەبێت لە بەرەكانی شەڕ وەك پێشمەرگەیەك ئامادە بن.\nپێنجەم: ناوی پێشمەرگە و ئازایەتی و بوێری و خۆنەویستی و گیانبازیی پێشمەرگەتان بۆ سەرلەبەری دنیا پێناسە كردەوە و هەموو جیهان بە چاوی رێزەوە سەیری پێشمەرگە و وڵاتپارێزییەكەی دەكەن.\nله ماوه‌ی دوو حه‌تووی ڕابردوو ١٤ که‌س له ئێران له سێداره دراون\nSalah Piroty سه لاح پيروتى\nبه پێی ناوه‌ندی به‌ڵگه‌کانی مافه‌کانی مرۆڤی ئێران بنکه له که‌نه‌دیکتی ئه‌مه‌ریکا، کۆماری ئیسلامی له وه‌تا مانگی ١ی ٢٠١٣ی زایینی ٢٠٢ که‌سی له ئێران له سێداره داون، که له ئه‌و ژماره‌یه کوماری ئیسلامی خۆی پشت ڕاستی ١٣٣ که‌سیان ده‌کات که به ده‌نگۆی تاوانه‌کانی به‌نگ و موخه‌ده‌رات، کوشتن،و..... له سێداره‌ی داون.\nصفحه 19 - 24 از 36


لێدوانی بەکارھێنەر:Halbast420 - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا Halbast420!\nویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری ناوەندی (سۆرانی) لە زمانی کوردی (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە ٢٠٠٩ەوە لە ویکیپیدیای کوردیی باکووری (کورمانجی) بە ھۆی چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە جیا بووەتەوە و ئێستا ٣٣٬٨٤٧ وتار و ١٢٣ بەشداربووی چالاکی ھەیە.\n-- > kushared (لێدوان) ١٢:٢٦، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC)\n١ شێوازی ڕێکەوتەکان\n٢ مافی پاسدەری خۆگەڕ\n٤ نیشانێک بۆ تۆ!\n٥ سەبارەت بە مافی بارکەر\n٦ زیادکردنی وێنەی نائازاد\n٧ داواکاری پەڕگە\n٨ سەبارەت بە داڕێژەکان\n٩ بەشداری لە وتووێژێک بکە دەربارەی چاکسازیکردن لە داڕێژەی زانیاریدانەکان\n١٠ بەشداری لە وتووێژێک بکە دەربارەی چاکسازیکردن لە داڕێژەی زانیاریدانەکان\n١١ نیشانێک بۆ تۆ!\nدەمباش Halbast420، پێشەکی سوپاسێکی بێپایانم بۆتان ھەیە کە ماوەیەکی کەمە بەشدارییەکی زۆرتان کردووە، و من وەکوو خۆم ڕام لە زۆرینەی بەشدارییەکانتان ھەیە بۆیە دەستخۆشیم بۆتان ھەیە. بەگشتی ئێستا تاکە شت کە بەرچاوم کەوتبێت و لەگەڵ شێوازی ویکیپیدیادا نەگونجێت، ئەویش شێوازی نووسینی ڕێکەوتەکانە کە پێش ھەموو شتێ ئێمە کار بە ناوی مانگە ئینگلیزییەکان ناکەین و ناوە کوردییەکان بەکار دەھێنین. بۆ زیاتر زانیاری بڕوانە وپ:ڕوژ. تکایە لەمەودوا کاری پێ بکەن. سپاسی دووبارەم بۆتان ھەیە! ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٨:٠٦، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC)\nمافی پاسدەری خۆگەڕ[دەستکاری]\nسڵاو Halbast420، دەمەوێت پێت ڕابگەێنم کە مافی پاسدەری خۆگەڕ بۆ ھەژمارەکەت زیادکرا، لەبەر دروستکردنی چەند وتارێکی بەسوود و بەردەوام بوون لە دروستکردنی ئەو وتارانەی کە لەگەڵ سیاسەتەکان و ڕێساکان دەگونجێن. ئەم تایبەتمەندییە ھیچ کاریگەرییەکی لەسەر دەستکارییەکانت نابێت، و تەنیا بە مەبەستی ئاسانکردنی کارەکانی پاسدەرانی پەڕە نوێکان بۆ ھەژمارەکەت زیاد کراوە. بۆ زانیاری زیاتر لەسەر مافی پاسدەری خۆگەڕ، بنۆڕە ویکیپیدیا:پاسدراوی خۆگەڕ. بۆ گشت پرسیارەکانت دەتوانیت سەردانی پرسگا بکەیت، یانیش دەتوانیت لە پەڕەی لێدوانی من پرسیار بکەیت. بە ھیوای بەردەوامی! ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٠:٥٩، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC)\nسڵاو کاک @Halbast420: ئەگەر ئەتوانی باسی بکەی چۆن ئەم دەستکاریەو کردووە لە ویکیدراو واتا زیادکردنی lableی ckb بۆ وتاری جۆن پۆڵ ڕێینۆڵدز. سپاس\nسڵاو کاک @Haryad Xasraw:، هەر کە پەڕەکەم دروستکرد، لە ویکیپیدیادا کرتەم لە «گرێدەرەکان زیادبکە» کرد و زمانی ئینگلیزی و پەڕەی جۆن پۆڵ ڕێینۆڵدزم هەڵبژارد. Halbast420 (لێدوان)\nنا ئەوە نا ئەوە ئەڵێم کە چۆن ئەو بەشە زیاد ئەکەی بە بچوکی نوسراوە لە خوار ناوی وتارەکە وەکو وتاری جۆن پۆڵ ڕێینۆڵدز کە نوسراوە\nئەکتەر و نووسەرێکی ئەمریکی سێرم کرد لە ویکیدراو زمانی central kurdish تیایە نەبوو تۆ دروست کردبوو من باسی چۆنیەتی دروستکردنی زمانی central kurdish ئەڵێم. سپاس Haryad Xasraw وتووێژ ١٦:١٨، ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nلە بەرنامەی ویکیپیدیا بۆ ئەندرۆید کرتەم لەسەر «edit article description» کرد و «ئەکتەر و نووسەرێکی ئەمریکی»م زیادکرد، نازانم چۆن لە ویکیدراو زمانی central kurdish زیادکراوە. Halbast420 (لێدوان)\nدەستت خۆشبێت گیان، سوپاس . Haryad Xasraw وتووێژ ١٨:٢٧، ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nHalbast420، ئەم نیشانەت پێوە دەکەم تا بزانیت کە سەرجەم بەشدارییەکانتمان زۆر بەرز نرخاندووە و دەنرخێنین. ھیوادارین ھەمیشە ئاوا چالاک بتبینین لە ویکیپیدیادا! ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٨:٢١، ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nسەبارەت بە مافی بارکەر[دەستکاری]\nدەمباش Halbast420، ویستم پێت بڵێم کە بەپێی ئەوەی سەلماندت کە دەزانیت چۆن مافی بارکەر بەکاربھێنێت، مافەکەتم کردە بێسنوور. بەھیوای بەشداریی زیاتر. ماندوو نەبیت! ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٨:٣٠، ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nسوپاس Halbast420 (لێدوان)\nزیادکردنی وێنەی نائازاد[دەستکاری]\nدەمباش Halbast420,بێزەحمەت کاک هەڵبەست @Halbast420: ئەرک بکێشیت و ئەم وێنەیەم  بۆ باربکەیت بۆ ناو ویکیپیدیای کوردی. من ئەو مافەم نییە. ArkanEN123 (لێدوان) ١٩:٠٥، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nسڵاو کاک @ArkanEN123: وێنەکە بارکراوەتە ناو ویکیپیدیای کوردی،  Halbast420 (لێدوان) ١٠:٣٨، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nزۆر سوپاس کاک هەڵبەست @Halbast420:. ئێوە بارتان کرد یان ھەر خۆی ھەبوو؟ ArkanEN123 (لێدوان) ١٠:٤٦، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nکاک @Hastyar Abdullah: باری کردبوو. Halbast420 (لێدوان)\nزۆر سوپاس بۆ ھەردووتان. بۆ وتارێکم پێویست بوو. ArkanEN123 (لێدوان) ١٠:٥٨، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nکاک هەڵبەست @Halbast420: ئەزیەت نەبێ ئەم وێنەشم بۆ باربکەن  سوپاستان دەکەم. ArkanEN123 (لێدوان) ١٥:٤٤، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\n@ArkanEN123: کرا پەڕگە Halbast420 (لێدوان)\nزۆر سوپاس کاک ھەڵبەست.ArkanEN123 (لێدوان) ١٢:٢٦، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nکاک هەڵبەست @Halbast420: ئەگەر ئەزیەت نەبێ ئەم وێنەیەم  بۆ باربکەیت. سوپاس. ArkanEN123 ←وتووێژ ١١:٤٦، ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nکاک @ArkanEN123: پەڕەکە بارکراوە  Halbast420 (لێدوان) ١١:٥٢، ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nکاک هەڵبەست @Halbast420: ببوورە ئەو وێنەی دەمویست بە ھەڵە دامنا. ئەمەم ویست. . سوپاس. ArkanEN123 ←وتووێژ ١٢:٠٠، ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nکرا  Halbast420 (لێدوان)\nزۆر سوپاس @Halbast420:ـArkanEN123 ←وتووێژ ١٧:٢٣، ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nسڵاوی خوات لێبێت کاک @Halbast420: ئەگەر ئەزێت نەبێ ئەو پەڕگە نائازادەم بۆ بارکە بکەی یان ئەمە جیاوازی نییه. سپاس دەکەم. Haryad Xasraw وتووێژ ١٧:٢٦، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nسڵاو لە تۆش کاک @Haryad Xasraw: ھەردوو پەڕەکەم بارکرد ، . Halbast420 (لێدوان)\nئەی بەساقەی ئەو دەستەت بم زۆر سپاس دەست خۆشبێت بژیت. ← Haryad Xasraw وتووێژ ١٣:١٢، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nسەبارەت بە داڕێژەکان[دەستکاری]\nدەمباش Halbast420، زۆر سوپاس بۆ دروستکردن و نوێکردنەوەی داڕێژەکان! ویستم پێت بڵێم کاتێک داڕێژەیەک بۆ نموونە داڕێژە:زانیاریدانی کەسایەتی نەخشێندراو نوێ دەکەیتەوە، تکایە زۆر وریا بە! بۆ نموونە ئەو داڕێژەیە پێشتر ناوی پارامەترەکانی بە کوردی بوون، و لەسەر چەند وتارێک بەکارھاتبوون، بەڵام ئێستا ناوی پارامەترەکانی ئینگلیزین و بەمەش تەواوی کارەکانی پێشوو کە لەسەر کوردییەکە کرابوون، دەشێوێنێت (نیشانیان نادات). بۆ نموونە بڕوانە سووپەرمان. ئێستا یان دەبێت ناوی پارامەترەکان (ڕێک وەک پێشتر) بکرێنەوە کوردی یانیش دەبێت پارامەترە کوردییەکان لەو وتارانە بکرێنە ئینگلیزی. خۆی گەر بکرێت، ئێمە دەمانەوێت لە ئەلف تا یائی ویکیپیدیا کوردی بێت جا خۆشت چیت باشە وا بکە، بەڵام بۆ جاری داھاتوو تکایە ھەستیارتر کار لەسەر داڕێژەکان بکە. زۆر سوپاس بۆ سەرجەم بەشدارییە بەنرخەکانت! ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٩:٤١، ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nبەشداری لە وتووێژێک بکە دەربارەی چاکسازیکردن لە داڕێژەی زانیاریدانەکان[دەستکاری]\nسڵاو @Halbast420:، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. وەک یەکێک لە بەکارهێنەرە چالاکەکانی ویکیپیدیا، پێم خۆشە بانگێشتت بکەم بۆ بەشداریکردن لە وتووێژێک سەبارەت بە چاکسازیکردن و نوێکردنەوەی داڕێژەکانی زانیاریدانی ویکیپدیا. دەتوانیت ڕا و بۆچوونی خۆت بخەیتە ڕوو و هاوکاری بکەیت لە باشترکردنی ئەم جۆرە داڕێژانە و ویکیپیدیا بە گشتی. زۆر سوپاس! ◂ ئێپین وتووێژ♬ ٠٢:١٨، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC)\nسڵاو @Halbast420:، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. وەک یەکێک لە بەکارهێنەرە چالاکەکانی ویکیپیدیا، پێم خۆشە بانگێشتت بکەم بۆ بەشداریکردن لە وتووێژێک سەبارەت بە چاکسازیکردن و نوێکردنەوەی داڕێژەکانی زانیاریدانی ویکیپدیا. دەتوانیت ڕا و بۆچوونی خۆت بخەیتە ڕوو و هاوکاری بکەیت لە باشترکردنی ئەم جۆرە داڕێژانە و ویکیپیدیا بە گشتی. زۆر سوپاس! ◂ ئێپین وتووێژ♬ ٠٢:٢٥، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC)\nسڵاو کاک هەڵبەست، زیادتر لە ۱۰۰۰ دەستکاریت کردوون. سپاس بۆ بەشداریەکانتان هیوادارم هەردەم وا چالاک بن. DK2 (لێدوان) ١٤:٤٥، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لێدوانی_بەکارھێنەر:Halbast420&oldid=813787»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٤٥ی ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


ئامادەکردنی سازان ساڵح\nسیل ئەو نەخۆشیەیە کەلەمیکرۆبێکەوە لەش توشی دەبێتو کاردەکاتە سەر سییەکان. بەڵام لەوانەشە کاریگەری لەسەر گلاندەکان دابنێ وکەمتریش توشی ئێسکو مێش دەبێ. ئەوانەی ھەڵگری میکربی ئەم نەخۆشیەن، مەرجنییە توشی نەخۆشی سیل ببن. نیشانەکانی ئەم نەخۆشیە چەند مانگێکی ئەوێت تا دەردەکەون. بەڵام بەگشتی تا وئارەقکردنەوەی شەوانە، کۆکەی بەردەوام، کەمبوونەوەی کێشی لەش، بەڵغەمی خوێناوی.. نیشانە سەرەکیەکانی نەخۆشی سیلە.\nمیکرۆبی نەخۆشی سیل ھەمیشە لەھەوادا بلاودەبیتەوە، لەکەسێکەوە دەیگرێت کەتووشی سیلی سیەکان بووبێت. بەتیەبتی کاتێک کەنەخۆشەکە دەکۆکێت وەیا دەپژمێت. بەلام ھەندێک لەوانەی کەسیلیانھەیە کەسانیتر توشدەکەن. بەتیەبتی لەوحاڵەتانەدا کەنزیک بیت لیوەی وەیا لەگەڵ کەسی توشبوودا بژیت. ئەوانەی بەم شێوەیە توشی نەخۆشی سیل دەبن بەدوای وەرگرتنی چەند ھەفتەیەک لەدەرمان جاک دەبنەوە. بەڵام بەگشتی نەخۆشی سیل زیاتر لەمناڵان و کەسانی بەتەمەن وئەوانەی نەخۆشی شەکرەیان ھەیە وەیا ئەوانەی ھەڵگری ڤایرۆسی ئێچ ئای ڤین وەیاخود ئەوکەسانەی مادەی ھۆشبەر بەکاردێنن وەیا لەشوێنی قەرەباڵغ وکەم ھەوادا دەژین تووشی ئەم نەخۆشیەدەبن.\nچۆن سیل چارەسەر دەکرێ؟\nچەند ساڵیکە چارەسەری نەخۆشی سیل بەئاسانی بەکاردەبرێت ئەویش لەڕیگای وەرگرتنی چەند مانگ دەرمانی تیبەتەوە. گرنگ ئەوەیە تەواوی ماوەی وەرگرتنی دەرمانەکان لەبار جاوبگیرێو لەکاتی دیاریکراوی خۆیدا بەڕیکوپێکی بخورێت. تا یارمەتی بدات کەسەک بەتەواوی نەخۆشیەکەی تای بنبڕ ببێت. ئەوەش بزانە کەنەخۆشی سیل لەسەردەمانێکدا خەڵکێکی زپری کوشتووە.\nچی بکیەت ئەگەر ھەستتکرد توشی نەخۆشی سیل بویت؟\nسەردانی پزیشک بکە تا ڕینامایت باکو ڕەوانەی نەخۆشخانەی سنگت بکات. پشکنینی خوێنو گرتنی ئەشیعەی سنگ ڕیگای دلەیابوونە لەوەی کەئایا توشی ئەم نەخۆشیە ھاتویت یان نا. بەلام پشکنینی خوێنو گرتنی ئەسیعە ھەمووکاتێک بەمانای ئەوەنییە کەتۆ توشت سیل ھاتویت. بەڵکو فرسەتێکە بۆ دڵنیابوونەوە لەتەندروستی تۆ ئەمەش بۆ خۆتو ئەندامانی خێزانو ئەوانی لەگەڵی دەژیت کارێکی پێویستە.\nجیاوازی چییە لەنیوان نەخۆشی سیل وھەڵگری میکرۆبی نەخۆشیەکەدا؟\nئەوانەی کەھەڵگری میکرۆبی نەخۆشی سیلن ئاسانتر چارەسەر دەکرێن وماوەی چەند مانگ بۆ وەرگرتنی دەرمانی ناوێت. بەڵام ئەوانەی ھەڵگری میکرۆبەکەن شانسی زیاتریان بۆ توشبوون بەنەخۆشی سیل ھەیە لەوکەسانەی کەھەرگیز ھەڵگی میکورۆبەکەنەبوون. ھەروەھا ھەڵگرانی میکرۆبی سیل کەسانیتر توشی نەخۆشیەکە ناکەن بەڵام ئەوانەی نەخۆشن چاوەروانی گۆستانەوەی میکرۆبەکەیان ھەیە بۆکەسانیتر.\nبەڵی دەتوانرێت لەچەند ڕیگاوە بەر بەم نەخۆشیە بگیرێگ. لەوانە:\n١/ جارەسەرکردنی ئەوانەی کەھەڵگری میکرۆبی ئەم نەخۆشیەن. بەتیبەتی ئەوانەی کەلەسنگیاندا میکرۆبی سیلیان ھەڵگرتووە. ئەمکەسانە بەدوای ٢ھەفتە وەرگرتنی دەرمان ئیتر مەترسی ئەوەیان لەسەر نامێنی کەکاسانیتر توشبکەن.\n٣/ کوتان. لەبەشێکی زۆر لەولاتانی دونیا بەتیەبتی ولاتنی ڕۆژ ھەڵات سالانە کەمپینی لێدانی دەرزی بۆبرگری لەنەخۆشی سیل بەڕیوەدەبرێ ، بەتیەبتی بۆ منالانی تەمەن ١٢ ب٠١٣ سالان بەگشتیو لەقوتابخانەو گەڕەکەکان بەتیەبتی.\n3513 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nچی دەربارەی پەستانی خوێن دەزانیت؟


پیادەڕۆکان بە کرێ دەدرێن\n13:02 - 20 پووشپەڕ 2719\nکوردستان میدیا: بەکرێدانی پیادەڕۆ لە شارەکانی ئێران و کوردستاندا بە نرخگەلێکی زۆر، لە نوێترین دیاردەکانی کۆمەڵگای ئێرانە کە بەرپرسانی ڕێژیمیش لە چەواشەکارییەکی تەواودا خستوویانەتە ئەستۆی لات و چەقۆکێشەکان.\nبەکرێدانی پیادەڕۆکان بە نرخگەلێکی جیاواز، بەپێی شوێنی دەستفرۆشی و کاڵای دەستفرۆشەکە، ئێستاکە وەکوو نوێترین دیاردە لە ئێراندا چاوی لێ دەکرێت.\nبەپێی هەواڵە بڵاوکراوەکان لە ڕۆژنامە و ڕاگەیاندنەکاندا، لە هەندێک شوێنی شاری تاراندا، بۆ هەر مووزاییکێک، ٥٠ هزار تمەن بۆ ڕۆژێک وەکوو کرێ دیاری کراوە کە ئەگەر کەمترین ڕووبەری بەکارهێنراو بە ٤ مووزاییک مەزەندە بکرێت، دەبێتە ڕۆژێک ٢٠٠ هەزار تمەن. بە بەراوردکردنی ڕێژەی دەستفرۆشانیش لەو شوێنانەدا دەردەکەوێت کە داهاتی ڕۆژانە لە کۆکردنەوەی ئەو کرێیانە نرخێکی ملیۆنی لە خۆ دەگرێت.\nڕۆژنامەی "ئێران" لە ڕاپۆرتێکدا لە چەواشەکارییەکدا باسی لەوە کردووە کە ئەم بەکرێدانە نە کاری خاوەنی دووکان و خانووەکان و نە کاری شارەداریی تارانیشە.\nلەم ڕاپۆرتەدا هاتووە کە بکەرانی ئەم کارە، کەسانێکی لات و چەقۆکێشن کە بەزۆر ئەو پارەیە وەردەگرن و لە ئەگەری هاتنی مەئموورانی شارەداریشدا بە چەقۆ و قەمە هەڕەشەیان لێ دەکەن و ئیزنی کۆکردنەوەی کەرەستەکانیش بە شارەداری نادەن، ئەمە لەحاڵێکدایە کە مەئموورانی شارەداری بەردەوام پێشیان بە دەستفرۆشان گرتووە و زۆر جاریش لە ڕێگای بەکارهێنانی زۆرەوە شتومەکەکەیان بردوون یان خەساریان کردوون.\nهەواڵدەریی "فارسـ"ـیش لە هەواڵێکدا باسی لەوە کردووە کە پیادەڕۆی یەکێک لە شەقامەکانی شاری سنه لە تەنیشت تاناکۆرای ئەو شارە، بە کرێ دەدرێتە دەستفرۆشان.\nبە وتەی خەڵکی سنە، هەندێک کەس بە هەڵخستنی چادر و گۆنی لەسەر پیادەڕۆکان، دەستیان بە فرۆشتن و کرێی ئەو شوێنانە بە نرخگەلی ملیۆنی کردووە کە هاتوچۆی قوتابییان و خەڵکی ئەو شوێنەی لەگەڵ کێشە بەرەوڕوو کردووەتەوە.\nدەستفرۆشی لە نێوان خەڵکی ئێراندا، یەکێک لە دیارترین شێوازەکانی کارکردنە. زۆربەی خەڵک بۆ لادانی خۆیان لە پێدانی ماڵیات و هەروەها کرێی دووکان بە خاوەن دووکان و شاردارییەکان، ڕوو لەم کارە دەکەن تاکوو بژێویی ژیانیان دابین بکەن، بەڵام بەم شێوازە زۆربەی هەرەزۆری داهاتەکەیان بە ئاسانی لەدەست دەچێت.\nبەپێی هەوڵەکانی ڕێژیمی ئێران بۆ وەرگرتنی پارە لە خەڵک و بەتاڵکردنەوەی گیرفانیان، جێی باوەڕ نییە کە ئەم کارە وەکوو پیلانێک لە لایەن خودی بەرپرسانی شارەدارییەکانەوە ئەنجام نەدرێت.


ڕێکخراوە ناحکوومییەکانی کوردستان لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا\nقەرەنی قادری 06, 11, 2016\nديپلۆماسییەتی هەرێمی کوردستان هەموو دەرگه‌کانی بۆ کراوەتەوە؛ كرانەوەکە لە چەند ئاستێكی باڵادایە و بە چەند ئاراستەیەکە. ئەوەی مەبەستمە لێرە باسی بکەم، گۆشەنیگایەکی ترە لەم کرانەوەیەدا: نزيککردنەوەی کوردستان لە نەتەوە یەکگرتووەکان. ئەم ڕێکخراوە چەندین جار بە ئاراستە و بەهانای هەرێمی کوردستانەوە هاتووە. لە ساڵی ١٩٩١، بڕیاری ئەنجوومەنی ئاسایشی ژمارە ٦٨٨ بوو، کە هەرێمێکی پارێزراوی نێودەوڵەتیی بۆمان دروست کرد. بڕیاری ٩٨٦ بوو، کە لە ساڵانی نەوەدەکاندا باری ئابووریی هەرێمی باش کرد. دەزگه‌کانی نەتەوە یەکگرتووەکان بەپێی بارودۆخ، بۆ بووژاندنەوەی مرۆیی و ئابووریی هەرێمی کوردستان، هه‌وڵه‌كانیان خستۆته گه‌ڕ.\nبەڵام ئێمەی کوردستانی، کەمتر بەرەو ئاراستەی نەتەوە یەکگرتووەکان ڕۆییشتووین. هۆیەکان زۆرن. هەندێکیان تایبەتە بە خودی شێوەی کارکردنی نەتەوە یەکگرتووەکان، کە وا دەردەکەوێت، ئەم ڕێکخراوە تەنیا بۆ دەوڵەتەکان بێت. هەروەها هەندێ هۆی تریش هەیە: وەزارەتی دەرەوەمان نییە؛ ئەو دامودەزگه‌یانەی لە بواری ديپلۆماسییەتەوە کار دەکەن، سەرەتایین و ناتوانن لە هەموو ئاستەکانی ديپلۆماسییەتدا کار بکەن. هەروەها لە ئاستی حزبەکاندا هەوڵی دروستکردنی پەیوەندی هەبووە و هەیە، بەڵام ئه‌مانە دەکەونە چوارچێوەیەکی پاراديپلۆماسی، یان پرۆتۆديپلۆماسی، کە ناگەن بە ئاستی ديپلۆماسییەتێکی تەواو.\nئه‌وه ڕاستە كه، ڕۆییشتن بەرەوڕووی نەتەوە یەکگرتووەکان مەرجی پێشوەختە و ميکانیزمی ئالۆزی پێویستە. ئەوەی لێرە مەبەستمە، ڕێگەیەکی ئاسانە بۆ چوونە ناو ئەم ڕێکخراوە جیهانییە. ڕێکخراوە ناحکوومییەکانی كوردستان، دەتوانن بە جۆرێك لە جۆرەکان، ببن بە ئەندام لە نەتەوە یەکگرتووەکان. چەندین ڕێکخراوی ناحکوومیی نیشتمانپەروەرمان هەن، کە ڕۆڵێکی کاریگەریان لە ناو کۆمەڵگەی هەرێمی کوردستاندا هەیە. ئەم ڕێکخراوانە دەتوانن نوێنەری هەندێك لایەنی کۆمەڵایەتی و سیاسیی هەرێمی کوردستان بن لە دەرەوەی وڵات. واتە، ئەم ڕێکخراوانە دەتوانن دەنگی کورستان بە هەموو جیهان بگەیەنن.\nئێستا، لە ئاستی ناوخۆیی و نێودەوڵەتیدا بایەخێکی تەواو بە ڕێکخراوە ناحکوومییەکان دەدرێت. هەرێمی کوردستان چەندین ساڵە ڕێکخراوی ناحکوومیی تێدا دروست بووە؛ لە پێش و لە دوای ڕاپەرین. لە ڕووی یاسایییەوە، پەرلەمانی کوردستان ویستوویەتی ڕێکی بخات. دوایین یاسایش کە لە پەرلەمانی کوردستان دەرچووە، بریتییە لە یاسای ڕێکخراوە ناحکوومییەکان لە هەرێمی کوردستان، ژمارە (١)ی ساڵی ٢٠١١. لە ئاستی نێودەوڵەتیدا، ڕێکخراوە ناحکوومییە نێودەوڵەتی و ناوخۆیییەکان گرنگییەکی بەرچاویان لە کۆمەڵگه‌ی نێودەوڵەتیدا هەیە. ئێستا نەتەوە یەکگرتووەکان، لە هەوڵێکی زۆردایە بۆ برەودان بە ڕۆڵی ئەم جۆرە ڕێکخراوانە.\nڕێکخراوە ناحکوومییەکان کاریگەرییەکی تەواویان لەناو هەموو کۆمەڵگه‌یەكدا هەیە و، دەستیان بە هەموو لایەنەکانی کاروباری ژیان و دەوڵەت گەییشتووە. یارمەتیدەر و پەرەپێدەری کۆمەڵگه و حکوومەتن. هەندێك کار و چالاکی هەن کە حکوومەتەکان ناتوانن ئەنجامی بدەن، بەڵام ڕێکخراوە ناحکوومییەکان دەتوانن ڕێکی بخەن و بەڕێوەی بەرن. حکوومەتی هەرێم ناتوانێت لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا نوێنەرایەتیی هەبێت، بەڵام ڕێکخراوە ناحکوومییەکان دەتوانن ئەم ڕۆڵە ببينن.\nچۆنیەتیی تۆمارکردنی ڕێکخراوەکان لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا\nئاسانکارییەکی زۆر بۆ خۆتۆمارکردن لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا کراوە. ئەم ڕێکخراوە جیهانییە چەندین دەزگه‌ی هەیە. یەکێك لە دەزگه‌کانی بریتییە لە ئەنجوومەنی ئابووری و کۆمەڵایەتی. ئەم ئەنجوومەنەیش چەندین چالاکیی هەیە. یەكێك لەو چالاکییانە بریتییە لە کاری ڕێکخراوە ناحکوومییەکان، كه بە هەماهەنگیی مەکتەبی ئەمینداری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان کار دەکەن.\nتۆمارکردنی ڕێکخراوە ناحکوومییەکان لە ڕێگه‌ی ئینتەرنێتەوە دەکرێت و هیچ تێچوویەکی داراییی نییە. چەند فۆرمێك پڕ دەکرێتەوە. لە ماوەیەکی کەمدا وەڵام دەدرێتەوە، بۆ ئەوەی بزانرێت بەڵگەنامەکان تەواون و ئەو مەرجانەی تێدایە بۆ خۆتۆمارکردن. هەموو بەڵگەنامەکان دەبێت بە زمانی فەرمیی کارکردنی نەتەوە یەکگرتووەکان بن؛ بە زمانی ئینگليزی یان فەرەنسی. ئەو بەڵگەنامانەی کە پێویستن، بریتین لە: ١. پوختەیەکی لەسەر شێواز و جۆری کارەکانی ڕێکخراوەکە، ٢. پەيڕەوی بنەڕەتیی ڕێکخراوەکە، ٣. بڕوانامەی تۆمارکردنی ڕێکخراوەکە (پێویستە دوو ساڵ بە سەر دامەزراندنی ڕێکخراوەکەدا تێپەڕ بووبێت)، ٤. زانیاریی دارایی و ڕاپۆرتی ساڵانەی داراییی ڕێکخراوەکە و، ٥. چۆنیەتیی ڕێكخستنی دەزگه‌کانی ڕێکخراوەکە.\nئەم بەڵگەنامە و زانیارییانە، دەبێت پێش ڕێكه‌وتی (١/٧/٢٠١٧) بنێردرێن، بۆ ئەوەی لە دوای ئەم ڕێكه‌وتەوە نەتەوە یەکگرتووەکان کاری لەسەر بکات و، بۆ دەزگه باڵاکان بەرز دەکرێتەوە. لە ڕۆژی وردبينکردنی دۆسیەکان لە لایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە، دەکرێت چەند نوێنەرێکی ڕێکخراوەکە لە نيویۆرك ئامادە بن بۆ وەڵامدانەوەی ئەو پرسیار و سەرنجانەی لە لایەن دەزگه پەیوەندیدارەکانەوە دروست دەبن.\nوەک چۆن لە ئاستی ناوخۆی هەرێمدا بۆ خۆتۆمارکردنی ڕێکخراوەکان مەرج دانراوە، ئاوایش چەند مەرجێك دانراوە بۆ ئەوەی ڕێکخراوێک ببێت بە ئەندام لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا. لێرەدا بەکورتی باسی مەرجەکان دەکەین، کە بریتیین لەمانە:\n١. پێویستە کاری ڕێکخراوە ناحکوومییەکە، بەگشتی لەگەڵ پەیام و بنەماکانی نەتەوە یەکگرتووەکان بگونجێت و، بەتایبەتیش لەگەڵ ئامانجەکانی ئەنجوومەنی ئابووری و کۆمەڵایەتیدا.\n٢. دوو ساڵ بە سەر دامەزراندنی ئەم ڕێکخراوە تێپەڕ بووبێت.\n٣. بارەگایەکی هەبێت.\n٤. نوێنەری هەبێت.\n٥. بە شێوەیەکی شەفاف و دیموکراتییانە بەڕێوە بچێت.\n٦. سەرچاوە دارایییەکەی پێک بێت لە یارمەتی، بەشداریی ئەندامەکانی، یان لە هەر لایەنێکی ترەوە بێت. بەڵام نابێت پارە لە حکوومەت وەرگرێت، یان بەشێك بێت لە دامەزراوەکانی حکوومەت.\n٧. لێژنەی ڕێکخراوە ناحکوومییەکان کە لە ١٩ دەوڵەت پێک هاتووە، تەماشای داواکارییەکە دەکەن، دوای ئەوە بۆ ئەنجوومەنی ئابووری و کۆمەڵایەتی ڕاسپاردەی دەکەن، کە لە ٥٤ دەوڵەت پێک هاتووە و ئەوان بڕیار دەدەن.\n٨. لە دوای قبووڵکردنی، پێویستە هەر چوار ساڵ جارێك ڕاپۆرتێك لەسەر کار و پرۆژەکانی ڕێکخراوەکە، بۆ نەتەوە یەکگرتووەکان بنێردرێت.\nپۆلينکردنی ڕێکخراوە ناحکوومییەکان لە نەتەوە یەکگرتووەکان:\nسروشتی ڕێکخراوە ناحکوومییەکان جیاوازه. هەر بۆیە نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ ئەو ڕێکخراوانەی مەبەستیانە ببن بە ئەندام، چەندین ئاستی جیاوازی داناوە. بە شێوەیەکی گشتی، ڕێکخراوەکان لە کاتی تۆمارکردن پۆلين دەکرێن و، دوای تۆمارکردنیش، دەکرێت بەپێی پێویست و چالاکییەکانی ڕێکخراوەکە، ئاستەکانی بگۆڕدرێت. ئاستەکان بەم شێوەی خوارەوەیە:\nیەکەم: پێگەی ڕاوێژکاری گشتی (General Consultative Status)، ئەو ڕێکخراوانە دەگرێتەوە کە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا کاریگەرییان هەیە. کار و چالاکییەکانیان فرەلایەنن و، لە چەندین شوێنی جیاواز لە جیهاندا، کار دەکەن.\nدووەم: پێگەی ڕاوێژکاری تایبەتی(Special Consultative Status) ، ئەو جۆرە ڕێکخراوانە دەگرێتەوە کە چالاکییەکی تایبەتیان هەیە. کەمتر لە ئاستی نێودەوڵەتی دەبينرێن و قەبارەیان بچووکە و تازە دروست بوونە.\nسێیەم: ئاستێکی تر پێی دەگوترێت (Roster). ئەو جۆرە ڕێکخراوانە کە لەم ئاستەدا تۆمار دەکرێن، بریتین لە ڕێکخراوە زۆر تایبەتمەندەکان، کە کار و پيشەیان ناچێتە بواری کاری ئەنجوومەنی ئابووری و کۆمەڵایەتیی ڕێكخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە. کارەکانیان زۆر ورد و تەکنیکین. دەکرێت ئەم جۆرە ڕێکخراوانە، لەگەڵ دەزگه‌کانی تری نەتەوە یەکگرتووەکان کار بکەن کە کار و چالاکیی جۆراوجۆریان هەیە.\nدەنگی ڕێکخراوە ناحکوومییەکانی کوردستان لە نەتەوە یەکگرتووەکان\nهەڵبەتە، مەبەست لە نووسینی ئەم بابەتە، بۆ بەشداریپێکردنی ڕێکخراوەکانی کوردستانە لە ئاستی نێودەوڵەتی و، گەیاندنی ئەو پەیام و چالاکییانەی خۆیان بۆ هەموو جیهان. لە ئەنجامدا ئامانجی هەرە گرنگ، گەیاندنی گەلی کوردستانە بە نەتەوە یەکگرتووەکان کە هەر لە کاتی دروستبوونییەوە تا ئێستا "نەتەوە" یەکگرتووەکان زۆر بەکەمی دەنگی كوردی بیستووە. ڕاستە زیاتر لە ٤ هه‌زار ڕێکخراوی ناحکوومی لە سەرانسەری جیهان لەم بەشەی نەتەوە یەکگرتووەکاندا بەشدارن. دنیای ئەمڕۆ دنیای لەیەكنزيکبوونەوە و هاریکارییە، نەك دوورەپەرێزی و تاكڕەوی. تا ئێستا تەنیا یەك ڕێکخراوی هەرێمی کوردستان (تایبەت بە ئاوەدانی و ئەندازیاری)، توانیویەتی خۆی تۆمار بکات.\nڕێکخراوەکانی کوردستان، دەبێت زۆر چالاک بن بۆ ئەوەی دەنگیان لە نەتەوە یەکگرتووەکان بەرز بێتەوە. ساڵانە چەندین کۆڕ و سمینار و کۆنفرانس و خول لە هەموو دەزگاکانی نەتەوە یەکگرتووەکان دەکرێتەوە. ڕێکخراوی تۆمارکراو زۆر بەئاسانی دەتوانێت بەشدار بێت و وتەی خۆی ئاراستەی نەتەوە یەکگرتووەکان لە سەرانسەری جیهاندا بکات. ڕێکخراوی تۆمارکراو، لە لایەن دەزگه جۆربەجۆرەکانی نەتەوە یەکگرتووەکانه‌وه پرس و ڕاوێژی پێ دەکرێت. ئێستا باشترین کاتە بۆ ڕێکخراوەکانی کوردستان، کە لە بواری ئاوارە و مافەکانی مرۆڤدا کار دەکەن. نەتەوە یەکگرتووەکان بایەخێکی زۆر و تایبەت بە لایەنی مرۆڤایەتیی جەنگی مووسڵ دەدات. لە بناغەدا، نەتەوە یەکگرتووەکان ڕێکخراوی دەوڵەتەکانە. ئێستا هەوڵ دەدات ڕێکخراوە ناحکوومییەکانیش دەنگی خۆیان بە دەوڵەتەکان بگەيەنن. ڕێکخراوە نیشتمانپەروەرەکان دەتوانن خودی خۆیان پەنا بۆ نەتەوە یەکگرتووەکان بەرن. جگە لەو پیشە و کارەی خۆیان، دەتوانن هاواری گه‌لێکی دەنگنەبیستراو، بگەیەننە گەورەترین تەختی شانۆی جیهان.


تۆ بانگکردنێکت بۆ وێنەگرتنی مەمک بەدەست گەیشتووە - 1177 Vårdguiden\nDu har fått en kallelse till mammografi - sydkurdiska\nمامۆگرافیی (شێرپەنجە بە دیکردن لە مەمکدا لە پلەی سەرەتایی)\nتۆ بانگکردنێکت بۆ وێنەگرتنی مەمک بەدەست گەیشتووە\nهەموو ئەو ژنانەی کە لە سوید لە تەمەنێکی دیاریکراودان بە ڕێکوپێکی بۆ ئێکسڕەی(ئەشیعە) مەمکەکان بانگ ئەکرێن. ئێکسڕەی کردنی مەمکەکان پێی ئەگوترێت مامۆگرافی(وێنەگرتنی مەمک). پشکنینەکە پێی ئەگوترێت سکرین کردن(سەرکۆزەرەکردن یان کۆنتڕۆڵکردن). مەبەست لە سکرینکردن بۆ دۆزینەوەی ئەوەیە کە ئایا چەند گۆڕانکارییەک هەن، کە وابگەیەنێت شێرپەنجەی مەمک لە ئارادابێت. تۆ ئەکرێت شێرپەنجەی مەمکت هەبێت بەبێ ئەوەی هەستی پێبکەیت. شانسی ئەوەی لە شێرپەنجەی مەمک ئازاد بیت، زیاتر ئەبێت ئەگەر نەخۆشییەکە زوو بدۆزرێتەوە. سکرینکردن لەگەڵ مامۆگرافی ئەتوانن نیزیک بە هەمیشە شێرپەنجەی مەمک لە قۆناخێکی زوودا و هەروەها قۆناخە سەرەتاییەکانی شێرپەنجەی مەمکیش بدۆزنەوە.\nبەشێک لە گۆڕانکارییە شێرپەنجەییە زووەکان، هەرگیز بۆ شێرپەنجەیەکی مەترسیداری مەمک گەشەناکەن، بەڵام ئەمە ناکرێت لەپێش کاتدا یەکلایی بکرێتەوە. لەبەر ئەوە هەموو گۆڕانکارییە شێرپەنجەییە زووەکان وا چارەکاریان بۆ ئەکرێت هەروەک ئەوەی کە مەترسیداربن. سکرین کردن ئەکرێت زۆرجاران ببێتە هۆکاری چارەکاری ناپێویست دژی شێرپەنجە.\nپشکنینەکەی مامۆگرافی زوو تەواو ئەبێت. تۆ پێویستت بە خۆئامادەکردن نییە. پەرستیارانێ بە خوێندەواری تایەبەتییەوە لە کاتی سەردانەکەدا ئاگایان لێت ئەبێت و پشکنینەکە جێبەجێ ئەکەن.\nلەو بانگکردنەدا کە تۆ بە سویدی وەرتگرتووە، نووسراوە بۆ کوێ بچیت و کام کاتە بۆ تۆ گیراوە. سکرینکردنەکە دڵخوازانەیە. تۆ پێویستت بەوەیە کە لەکاتی سەردانەکەدا پێناسنامە لەگەڵ خۆتا بەریت. ئەوەش باشە کە کەسێک بۆ هاودەمی لەگەڵ خۆتدا بهێنیت.


داعش خەڵک دەکاتە قەڵخان بۆ ئەوەی پارێزگاری لە خۆی بکات\nخەڵک لە کاتی ڕاکردن لە شاری موسڵ\nئەبوو ماهیر، کە لە نزیک زانکۆی شارەکە دەژیت گوتی، "بە تەواوی ڕوونە کە داعش دەستی پێکردووە کە لە مەدەنێکان وەک قەڵخانی مرۆڤایەتی کەڵک وەربگرێت."\nبە گوێرەی ڕاپۆرتی ئاژانسی پەیامنێری ڕۆیتێرز، لە دەمێکدا هێزەکانی عێڕاقی و کورد چەندین گوندیان لە پێشڕەوی خۆیان دا گرتۆتەوە، دانیشتووانی موسڵ گوتیان داعش مەدەنێکانی وەک قەڵخانی مرۆڤایەتی بە کاردەهێنێت.\nلە دەمێکدا هێرشەکان لە ٢٠ بۆ ٥٠ کیلومێتری دوور لە شارن، ئەو دانیشتووانەی بە تەلەفۆن پەیوەندیان پێوە کرا گوتیان داعش بۆ پارێزگاری خۆیان لە ئەوان کەڵک وەەردەگرێت.\nئەبوو ماهیر، کە لە نزیک زانکۆی شارەکە دەژیت گوتی، "بە تەواوی ڕوونە کە داعش دەستی پێکردووە کە لە مەدەنێکان وەک سپەری مرۆڤایەتی کەڵک وەربگرێت و ڕیگا بە بنەماڵەکان دەدات لە نیو ئەو خانووبەرانەدا بمێننەوە کە وێدەچێت بکەونە بەر هێرشەکانی هەوایی."\nگرتنەوەی شاری موسڵ وا دەکات جیهادییە توندڕەوەکان لە عێڕاقدا شکست بدرێن هەروەها دەبێتە هۆی گرتنەوەی خاک و خوێنڕێژی توندڕەوی لە نێوان گرووپەکان کە دوای ڕووخانی سەدام حوسێن لە ساڵی ٢٠٠٣ شەڕی یەکتریان کرد.\nلە واشنگتن، وتەبێژی وەزارەتی بەرگری ئەمەریکا جێف دێڤس بە پەیامنێرانی گوت کە دەزانرا مەدەنێکان وەک قەڵخانێک کەڵکیان لێوەردەگیرێت.\nدێڤس کرداری گرتنەوەی مووسڵی وا وەسف کرد کە "شەڕێکی دزیۆ" دەبێت و گوتیشی: "بەڵام ئەمن پێتان دەڵێم ئێمە پێشکەوتنی باشمان بینیوە. ئەوە ڕۆژی یەکەمە، هیوا بەرمەدەن، ئەوە ماوەیەک کات دەخایەنێت."\nدەوری یەک ملیۆن و ٥٠٠ هەزار کەس لە موسڵ دەژین و ڕێکخراوەکانی نێونەتەوەیی بۆ کۆچبەری گوتیان داعش ڕەنگ بێت لە هەزاران کەس وەک سپەری مرۆڤایەتی کەڵک وەربگرێت بۆ ئەوەی ئەو شارەیان لە دەست دابێت.\nڕێکخراوی بۆ کۆچبەری گوتی وێدەچێت جیهادییەکان لە هێرشەکانی کیمیایی کەڵک وەربگرن، ئەوانەی ئەو جۆرە چەکانەیان پێشتر بە دژی هێزەکانی کوردی عێراق بە کارهێنا.


وەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان: "لە میانی ٢٤ کاتژمێری رابردوودا، ٧٠٤ کەس تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون و هەزار و ٣٢٠ کەس چاکبوونەتەوە، نۆ کەسیش بەهۆی ڤایرۆسەکەوە گیانیان لەدەستداوە".\nوەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان بڵاویكرده‌وه، لە میانی ٢٤ کاتژمێری رابردوودا، ٧٠٤ کەس تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون و هەزار و ٣٢٠ کەس چاکبوونەتەوە، نۆ کەسیش بەهۆی ڤایرۆسەکەوە گیانیان لەدەستداوە.\nبەپێی راگەیەندراوەکەی وەزارەتی تەندروستیی لە میانی ٢٤ کاتژمێری رابردوودا، ٧٠٤ تووشبووی نوێی کۆرۆنا تۆمارکراوە، زۆرترین ژمارەیان لە سلێمانی بووە بە ٣٣١ کەس، ٢١٩ لە هه‌ولێر، ٧١ لە دهۆک، ٦٣ لە گەرمیان، ١٠ لە هەڵەبجە و ١٠ کەسیش لە راپەڕین بووە.\nوەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان راشیگەیاندووە لە میانی ٢٤ کاتژمێری رابردوودا، هەزار و ٣٢٠ کەس لە کۆرۆنا چاکبوونەتەوە، زۆرترین ژمارەیان لە دهۆک بووە بە ٥٨٩ کەس، ٣٨٠ لە سلێمانی، ٢٩٠ لە هەولێر، ٤٨ کەس لە گەرمیان، نۆ کەس لە هەڵەبجە و چوار کەسیش لە راپەڕێن بووە.\nهەروەها لە میانی ٢٤ کاتژمێری رابردوودا، نۆ کەس بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە گیانیان لەدەستداوە، پێنج کەس لە دهۆک، دوو لە هەولێر، یەک لە سلێمانی و یەک کەسەکەی دیکە لە هەڵەبجە بووە.\nبەپێی ئامارەکانی وەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان تا ئێستا، یەک ملیۆن و ٧٠٠ هەزار و ١٤٩ پشکنینی کۆرۆنا ئەنجامدراوە و لە ئەنجامدا، ١٥٦ هەزار و ٦٥٣ حاڵەتی تووشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ تۆمارکراوە و چوار هەزار و ١٠٨ کەسیش دوای تووشبوونیان بە ڤایرۆسەکە گیانیان لەدەستداوە و ١٣٦ هەزار و ٨٧٩ کەسیان دوای چارەسەری پزیشکیی چاکبوونەتەوە و ١٥ هەزار و ٦٦٦ کەسیش لەژێر وەرگرتنی چارەسەرییدا ماون.\nلە جیهاندا زیاتر لە دوو ملیار و ٢٦٠ ملیۆن دۆز ڤاکسین بەکارهێندراوە


📊 بەهۆی چاڤی لاند و ئێن ئاڕ تی عەرەبییەوە ڕێژەی گەشتیاران لە سلێمانی چوار ئەوەندە زیادیکردووە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 5 2016 9:39AM\n👁 ئەم بابەتە 2,511 جار بینراوە\nڕێژەی هاتنی گەشتیاران بۆ شاری سلێمانی بە تایبەت گە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 76% ✍ هـ.ب. 5-9-2016 9:39:25\n📊 تەنها لە یەکەم رۆژی جەژندا 56 هەزار کەس سەردانی چاڤی لاندیان کردووە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 9 2013 4:30PM\n👁 ئەم بابەتە 6,684 جار بینراوە\nلەکاتێکدا تا یەکەم رۆژی جەژن 105 هەزار گەشتیار سەر [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 9-8-2013 16:30:34\n🏰 چاڤی لاند شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 18 2014 11:28AM\n👁 ئەم بابەتە 6,632 جار بینراوە\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 2 1 ✔ 82% ✍ هـ.ب. 18-3-2014 11:28:55\n📊 چەندین سکاڵا لەسەر سەرپێچییەکانی پڕۆژەی چاڤی لاند تۆمار دەکرێن ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 4 2017 1:16PM\n👁 ئەم بابەتە 4,590 جار بینراوە\nئەنجومەنی پارێزگا و شارەوانیی سلێمانی، چەندین سکاڵ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 3 1 ✔ 99% ✍ ئـ.ئـ.ف. 4-9-2017 13:16:04\n📝 دوا مۆڵەتی فرۆشتنی پشکەکانی کۆمپانیای چاڤی لاند 18-12-2011 بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 2 2018 12:18PM\n👁 ئەم بابەتە 2,972 جار بینراوە\n18-12-2011 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ ن.ئـ. 2-4-2018 12:18:45\n📝 شاسوار عەبدولواحید کۆمپانیاکانی نالیا و چاڤی لاندی فرۆشت و دەستبەرداری ئێن ئاڕ تی بوو بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 21 2017 6:45PM\n👁 ئەم بابەتە 3,035 جار بینراوە\nماڵئاوا ئێن ئار تی..... نالیا پاش ئەزمونی 10 ساڵ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 21-11-2017 18:45:07\n📝 وەڵامی شاسوار عەبدولواحید بۆ هاوڵاتییەکی خاوەن پشک لە پرۆژەی چاڤی لانددا بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 14 2017 1:13PM\n👁 ئەم بابەتە 10,085 جار بینراوە\n10-08-2017 ⚠ تێبینی: کوردیپێدیا لە دروستیی ئەم ب [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 89% ✍ س.ئـ. 14-8-2017 13:13:10