بارزانی ب ته‌قاندنا گوله‌یا ئیلۆنێ بێده‌نگیا کوردان شكاند – Sibehî سبەھی\nبارزانی ب ته‌قاندنا گوله‌یا ئیلۆنێ بێده‌نگیا کوردان شكاند\nBergeh Kurdistan On 05/07/2019 / نڤیسار\nهوون یا ڕاستی بخوازن کوردێن کو بارزانیان ناسنه‌کن نه‌مانە و پرانیا کوردان ژی وێ ڕێبازا پیرۆز دزانن و دناسن. کار و خه‌باتێن بارزانیان ژ بۆنا گه‌لێ خوه کرننە ب زه‌لالی و ئاشکه‌ره‌یی تێ زانین.\nچ ده‌ما بارزانی تێ ب ناڤکرن کار و خه‌باتێن ژ بۆنا ئازادیا کوردستانێ تێ بیرا مرۆڤان. هه‌ر وه‌ها ده‌ما مرۆڤ دبێژه کوردستان ژی یه‌ک سه‌ر بارزانی دکه‌ڤن بیرا مرۆڤ. ژ به‌ر کو د دیرۆکا بارزانیان ده سه‌ریهلدان و به‌رخوه‌دانا ژ بۆنا گه‌لێ کورد جهه‌کی تایبه‌تی دگره. دێ هه‌ر ئه‌ڤ تایبه‌تی هه‌تا کو جیهان هه‌به، دێ جهێ خوه د دلێ هه‌ر کورده‌کی ده بپارێزه.\nله‌ورا ژی بارزانیان د دلێ هه‌موو کوردان ده جهه‌کی خوه یێ پیرۆز و ته‌یبه‌تی هه‌یه. ژ به‌ر ڤێ یه کو داگیرکه‌رێن وه‌لاتێ مه تم خوه‌ستنه کو وێ تایبه‌تمه‌ندیێ ژ دلێ کوردان ده‌رخن. ژ به‌ر ڤێ بوو کو وان شه‌ر و په‌ڤچوون ل هه‌مبه‌ر بارزانیان دکرن. گه‌له‌ک ژ وان کوشتن. هن ل سێدارێ خستن، هن د زنداناندا ڕێزاندن. و تالیا تالی ژی ب گشتی ۸۰۰۰ زلامێن وان ئه‌نفال کرن.\nلێ دژمنان و هه‌ڤالبه‌ندێن وان چ جاران ژی نکاریبوون بارزانیان بقه‌دینن، ژناڤ ببن و بێده‌نگ بکن. لۆما ژی بارزانیان د هه‌ر ماله‌کا کوردان ده هێلنا خوه دانیبوون و د وێ هێلینێ ده ژ بۆنا دۆز و داوایا کوردان، ژ بۆنا ئازادیا کوردستانێ ده‌رسێن په‌روه‌ردەییێ ددان گه‌لێ خوه، هه‌ڤال، هۆگر و ئه‌ندامێن خوه. که‌سێن کو ئه‌و په‌روه‌رده‌یی دگرتن ب ڕووحیه‌تا خوه یا کوردانی دهه‌سیان و دژیان و شه‌رێ ژبۆ ئازادیا گه‌لێ خوه بێ ترس دکرن.\nژ به‌ر کو که‌سێن ب وێ ڕێبازێ مه‌زن ببن و ب وێ په‌روه‌رده‌ییێ بێنه په‌روه‌رده‌کرن، وێ گاڤێ ب ئاقلیه‌تا خوه، ب بیر و باوریێن کورده‌واری مه‌زن دبن. ژ بۆنا ڤێ یه کو بارزانیان تم ترس دخست دلێ داگیرکه‌ران لۆما ژی ئه‌و ژ داگیرکه‌ران و هه‌ڤالبه‌ندن وان ڕه بووبوون خه‌ته‌ر. ڤێ خه‌ته‌رێ هه‌تا کو باشوورێ کوردستانێ ئازاد بوو به‌رده‌وام کر…\nبارزانی کی نه؟ بارزانی نه عه‌شیره‌که. ئه‌و ژ کۆنفه‌ده‌راسیۆنا پێنج عه‌شیران پێک هاتیه و بارزان ب خوه ژی ناڤێ گونده‌کی یه. بارزانی و بنه‌مالا بارزانیان کو شێخێن نه‌قشیبه‌ندی بوون و سه‌رۆکاتیا دینی و نه‌توه‌یی کرنه و ژ به‌ر عه‌داله‌ت و وه‌کهه‌ڤیا د ناڤا وان ده، عه‌شیرێن دن خوه دانه دۆرا وان و کۆنفه‌دراسیۆنه‌ک چێکرنه و ئه‌و کۆنفه‌ده‌راسیۆن ب ناڤێ بارزانیان تێ زانین.\nله‌ورا ژی ده‌ڤه‌را بارزان ژ بۆنا بارزانیان و کوردان تم بوویه وه‌که سیوانه‌کێ کو هه‌موویان د بن وێ ده یه‌کیتیا خوه پێک ئانینه. ئه‌و ده‌ڤه‌ر بوویه وه‌که که‌له‌هه‌کا کوردپه‌روه‌ران کو تم نه‌رازیبوونا خوه ل دژ هه‌موو ڕژیمێن عیراقێ و هه‌موو داگیرکه‌ران دیار کری یه.\nده‌ما کو مرۆڤ بالا خوه دده دیرۆکێ، تێ دیتن کو داگیرکه‌رێن کوردستانێ یێن هه‌ر چار په‌رچان تم ژی ل گه‌ل هه‌ڤ و ب هه‌ڤره خوه‌ستنه ڤێ کۆنفه‌ده‌راسیۆنێ ئانگۆ بارزانیان ژ هۆلێ ڕاکن. ب تایبه‌تی سه‌دام خوه‌ستبوو ده‌ڤه‌را بارزان بێ ناڤ بکه و هه‌موو بارزانیان ژی ژ ویرێ کۆچه‌بار بکه، بکوژه، ئه‌نفال بکه. لۆما ژی سه‌دام باوه‌ر دکر کو ده‌ما ئه‌و بارزانیان بقه‌دینه وێ ته‌کۆشینا گه‌لێ کورد ژی ب داوی ببە. د ڤێ نه‌رینا خوه ده ب حه‌ق بوو. ژ به‌ر کو داخوازا بارزانیان و ب ته‌یبه‌تی یا نه‌مر بارزانی ئه‌و بوو کو وه‌لاتێ خوه ژ بن ده‌ستێ داگیرکه‌ران ئازاد بکه. لۆما ژی قه‌ت نه‌سه‌کنی، ته‌سلیم نه‌بوو، هه‌تا تالیا ژیانا خوه ژ بۆنا گه‌لێ خوه ژ بۆنا خه‌لکێ خوه د ناڤا ته‌کۆشینا ژ بۆنا ئازادیا وه‌لاتێ خوه ده کار و خزمه‌تا گه‌لێ خوه کر.\nسه‌دام ب هێرسه‌که گه‌له‌ک مه‌زن خوه‌ست بارزانیان بقه‌دینه. ژ به‌ر ڤێ وی د 1983.07.31 ێ دا بریارا كۆمكوژیا بارزانیان دا و 8000 زلامێن بارزانیان ژ ناڤا مالباتێن وان ده‌رخستن و برن جهه‌کی نه دیار. لێ وی ب وێ کریارێ نه ته‌نێ 8000 بارزانی بناخ کر…\nلۆما ژی دڤێ ئیرۆ ل سه‌رانسه‌رێ جهانێ هه‌موو کورد خوه‌دی ل وێ ته‌کۆشینا وان ده‌رکه‌ڤن. هه‌موو د دادگه‌ها عیراقێ ده ژ بۆنا ڤێ وه‌که بوویه‌ره‌که جینوسیدا بدن قه‌بوول کرن کار و خه‌باتێ بکن. دژمن چقاسی ژ بارزانیان عاجز بوون، دڤێ ئه‌م ژی ئه‌وقاسی ژ وان و ژ وێ ڕێبازا پیرۆز یا بارزانیێ نه‌مر حه‌ز بکن. حه‌زکرنا بارزانیان تێ واته‌یا خوه‌دی ل وه‌لاتێ خوه ده‌رکه‌تن. ژ به‌ر کو بارزانیێ نه‌مر ب ته‌قاندنا گوله‌یا ئیلۆنێ بێده‌نگیا کوردان و ترس وان ڕاکر و دا زانین کو وێ چ جاران کورد نه‌مرن، وێ هه‌ر بژین، هه‌تا کو وه‌لاتێ خوه ئازاد بکن.


ژیوانامەو کاک باقی خالیدی – هەورامان\nیانە هەورامانی بشناسدیٛ ژیوانامەو کاک باقی خالیدی\nژیوانامەو کاک باقی (باقر) خالێدی\nبێ زەند٘ ئەوەڵ کەسێ کە پێسە سەرقافڵەی تاواش جە ڕەوتوو تازەو عێلم و زانایینە، پێسە مامۆسای جە دەگاو هانەگەرمڵەینە ڕچە ماڕۆ و شانازی پۆشای بەرگی مەبارەکوو مامۆسایی پەی وێش کەرۆ سەوقاتوو ژیوای، کەستەر نیا بێژگە بە ڕەحمەتی کاک باقی خالێدی نەبۆ.\nکاک باقی خالێدی جە دەگاو هانەگەرمڵەینە ئەوەڵ کەس بیەن کە تاوانش دما پلەکانەکاو واناو ئا دەورە و زەمانەیە بڕۆ و شەرافەتوو مامۆسایی پەی وێش دەس نیشان کەرۆ.\nکاک باقی خالێدی بە پاو شناسنامەکەیش چواروو یەخبەند٘انوو ساڵەو هەزار و یەرەسەد٘ و هەژدەی کۆچی ڕۆجیاری (۴؍۱۰؍۱۳۱۸) جە دەگا دڵستان و دڵبەرەکێ هانەگەرمڵەینە و جە دامانوو شرامی هەمیشە سەربەرزینە ئامان دنیا.\nتاتەش نامێش مەحموود٘ و ئەد٘اش نامێش خاتوو ماجەمینەنە.\nکاک باقی دلێ خێزانێ ئیمانداری و ساحیب ئێخلاقینە ئامان دنیا و وەرە وەرەی گەورە بیەن و یاوان پەنە.\nئاد٘ پا حەزە واد٘ەو مەکتەبیش یاوان تاتەی بە ڕەحمەتیش کە فەڕاشوو مەکتەبوو هانەگەرمڵەی بیەن، دەس گێرتەن و نیانش وانای و بە هانیاری ئاد٘ی پێسە ئەوەڵ کەسی تاوانش باخوو زەحمەت و ئاواتەکاش نیشنۆ سەمەر.\nکاک باقی بە سەرکەوتەی تاوانش پلەکان بە پلەکانوو وانای بڕۆ و بلۆ دانشسەرا.\nساڵەو ۱۳۳۸ کۆچی ڕۆجیاری بە سەرکەوتەی دانشسەرایچ تەمامنۆ و بەرگی مەبارەکوو مامۆسایی پۆشۆ و ئی ئەرکە گەورە و گرانە گنۆ سەروو شانەیش.\nکاک باقی شانازی ئانەیش پەی وێش لانیە کەرد٘ەن کە ئەوەڵ مامۆسا و ئەوەڵ ڕانیاری هانەگەرمڵەیی مەکتەبوو دەگاو هانەگەرمڵەی بۆ.\nکاک باقی خالێدی سەرجەم دوێ ساڵێ هانەگەمڵەنە هەم پێسە مامۆسای، هەم پێسە ڕانیاروو مەکتەبی خزمەتش کەرد٘ەن بە خەڵکوو دەگاکێش. (۱۳۴۰ و ۱۳۴۵ کۆچی ڕۆجیاری.)\nهەرپاسە کە وەڵتەر ئیشارەما کەرد٘، کاک باقی سەرقافڵەو ڕەوتی عێلمین جە دەگاو هانەگەرمڵەینە و تاوانش دەها مسیارێ زیرەکێ و لایقێ پێسە:\nکاک فەراد٘ فەتحی، کاک حسەین یۆسفی، کاک ئارام ڕەسووڵی، کاک ئەسعەد٘ لایی، کاک فایق فەتحی، کاک خەسرەو ڕەحمان زاد٘ە، کاک ڕەحمان غوڵامی، کاک ئەمین ئوستۆار و … کە هەرکام چی ئازیزا وێشا بیێنێ سەبەبوو ترۆقوو وانای جە هانەگەرمڵە و مەحاڵوو هەورامانینە، پەروەرد٘ێ کەرۆ و یاونۆ پەنە.\nکاک باقی خالێدی ئینسانێ ژیر، وەش پەنە کەوتە، وەش گوزەران، عەشرەت وەشەویس، ڕۆح سووک و دەس و دڵ واز بێ و هیچ وەخت دوورە وەڵاتی نەتاواش بۆ سەبەب جە قەوم و عەشرەتی و کەس و کاری بڕیۆ.\nکاک باقی دوێ ژەنیش ئاورد٘ێنێ و چی دوە ژەنەیە یەرێ کناچێ و یەرێ کوڕێش هەنێ کە ئاواتوو سەربەرزیشا پەی وازمێ.\nئاغەی خالێدی ئەوەڵ ساڵوو خزمەتیش (ساڵەو ۱۳۳۸ کۆچی ڕۆجیاری) قسمەتش بۆ تێکەڵوو خەڵکوو دەگاو زاوەری و چاگە ئەوەڵ ساڵوو خزمەتیش مد٘ۆ سەر. پەی دوەم ساڵوو خزمەتیش (۱۳۳۹ کۆچی ڕۆجیاری) ماوا دەنگ وەشا (دەگاو کەیمنەی) بۆ یاگێ خزمەتیش.\nکاک باقی خالێدی ساڵەکاو ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۴ چی شار و دەگایانە پێسە مامۆسای و ڕانیاروو مەکتەبی خزمەتش کەرد٘ەن: شمشێر، ڕوانسەر، مەزید٘ی، هەلوول (بەش درۆسم واتە بۆ.)\nئاغەی خالێدی ماوێ گنۆ شەهاباد و ئیدارەو پەروەرد٘ەو ئی شارینە ئی هەرمان و ئەرکێ گنا سەروو شانەیش:\nوەرپەرسوو کارگوزینی، وەرپەرسوو ڕەفا موعەلێمی، وەرپەرسوو بەشوو ئەکابری یا پەیکار با بی سوادی، ڕەئیس فەرهەنگ و ئی ئەرکا بە عالتەرین شێوە بەرۆ ڕاوە.\nکاک باقی خالێدی چوون خێزانش خەڵکوو کرماشانی بۆ، چی شارەنە پەی هەمیشەی جانیشتە بۆ و تا دما هەناسەو ژیوایش کرماشان بۆ ماوا و مەکانوو ژیوایش.\nکاک باقی شونەو وڕای دەوڵەتوو شایرە، تێکەڵوو بڕێ گیر و گرفتی بۆ و سەرجەم دوێ ساڵێ (۱۳۵۷، ۱۳۵۸ کۆچی ڕۆجیاری) جە خزمەتی بڕیۆ، بەڵام شۆنەو ئی دوە ساڵەیرە دیسان خوڵکە کریۆوە پەی هەرمانێ و ملۆوە سەروو خزمەتی.\nکاک باقی سەرجەم ۲۴ ساڵێ خزمەت کەرۆ و بە زەوقوو وێش، وێش یانەنشین کەرۆ و سەرقاڵوو ژیوای ڕوانەیش بۆ.\nهەرپاسە کە ڕەوڕەوەو ڕۆزگاری ڕوێ قسمەتوو ئینسان چەنی وەشیەکاو ئی دنیە تێکەڵ کەرۆ، ناچار مشۆم ڕوێچ جیاش کەرۆوە و دلێ پەراوێزوو وێشەنە پێچۆشۆ!!\nبەڵێ کاک باقی خالێدی ئاخرش ڕێککەوتوو ٦؍ ٦؍ ۱۳۷۴ کۆچی ڕۆجیاری جە شاروو کرماشانینە دڵە گەورەکەش پەی هەمیشەی جە کار گنۆ و چەنی دنیای ڕۆشنێ یانەئاوایی کەرۆ و زیارەتەڵانوو هەوڵی شاروو پاوەی بۆ ماواو ئەبەد٘یش.\nیاد٘ش بەرز و ڕۆحش شاد٘\nنویسیای وەڵین ویرۆ وستەی\nنویسیای دمایین فەتە و مەتی ڕابێ گیریاینە یوٙی


بۆ داکۆکیکردن لە ژنان نەتەوە یەکگرتووەکان داوادەکات جیهان بە ڕەنگی پـرتەقاڵی بڕازێنرێتەوە\nبۆ داکۆکیکردن لە مافی ژنان و دەربڕینی ناڕەزایی لە ئاست ئەو توندوتیژیـیانەی بەرامبەریان دەکرێن، نەتەوە یەکگرتووەکان داوای لە تەواوی جیهان کردووە شوێنە گشتیـیەکان بە ڕەنگی پرتەقاڵی بڕازێننەوە کە هێمایەکە بۆ ئایندەیەکی پـڕشنگداری بێ توندوتیژی.\nهەروەها داوایکردووە بۆ ماوەی 16 ڕۆژ چالاکی بۆ ئەم مەبەستە ئەنجام بدرێت و خەڵکی کۆمەکی ئەو هەوڵانە بکەن کە ئەنجام دەدرێن بۆ ڕێگەگرتن لە توندوتیژی بەرامبەر ژنان.\nنەتەوە یەکگرتووەکان دەڵێت لەوەتای پەتای کۆرۆنا بڵاوبووەتەوە، توندوتیژی لە دژی ژنان زۆر زیایکردووە بە تایبەت لە ناو ماڵدا. دەشڵێت ئێستا پـێنج هێندەی جاران پەیوەندی بەو دەزگا و ڕێکخراوانە دەکرێت کە یارمەتی ژنان دەدەن لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی توندوتیژیدا.\nئاماژە بۆ ئەوەش دەکات توندوتیژیـیەکان بریتین لە کوشتن، لێدان، سووکایەتی پـێکردن، دەستدرێژی سێکسی، بە کۆیلەکردن، خەتەنەکردن، بە زۆر بە شوودان بە تایبەتی کچانی منداڵ، گێچەڵپـێکردن لە جادە و شوێنە گشتیـیەکان و شوێنی کار، هەراسانکردن لە ڕێگەی سۆشیال میدیا و تەلەفۆنەوە.\nئەم ڕێکخراوە نێودەوڵەتیـیە کە لە سەرانسەری جیهانەوە ڕاپـۆرت و ئاماری پـێدەگات، دەڵێت لە هەموو 3 ژنێکی ئەم جیهانە یەکێکیان لە ژیانیدا ڕووبەڕووی لێدان یان دەستدرێژی سێکسی بووەتەوە و زۆربەیان لەلایەن کەسوکارەکانیانەوە.\nتەنیا 52%ی ئەو ژنانەی هاوسەرگیریـیان کردووە یان پەیوەندیـیان هەیە دەتوانن بە ئازادانە گرنگی بە تەندروستیان بدەن و بڕیار بدەن دووگیان بن یان نا.\n71% ی قوربانیانی بازرگانی بە مرۆڤ لە جیهاندا کچ و ژنن و لە هەموو چوار کەسێکیان سێ کەسیان بۆ بازرگانی سێکسی بەکاردەهێنرێن.


پەڕاوی عەندەلیب: فیلمی ”حەلیم” و گێڕانەوەی وێستگە گرنگەکانی ژیانی عەبدولحەلیم حافز » DidiMn\nسەرەتا / ڕاپۆرت/موزیک / پەڕاوی عەندەلیب: فیلمی ”حەلیم” و گێڕانەوەی وێستگە گرنگەکانی ژیانی عەبدولحەلیم حافز\nدیدی من – عەنەب بەلەدی (عنب بلدي)\nلە عەرەبییەوە: چرۆ عیزەت\nبەرهەمهێنانی فیلم و زنجیرەدراما لەسەر ژیانی ئەو کەسایەتییە مێژووییانەی کاریگەرییان بە جێ هێشتووە، کارێکی چاوەڕێکراو و پێویستە؛ بە تایبەت لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، کە کەمترین دۆکیومێنت بۆ ناسینی کەسایەتییەکان هەیە. فیلمی میسڕیی ”حەلیم” یەکێکە لەو بەڵگەنامە مێژووییانەی کە دەکرێت لێیەوە سەیری ژیانی تایبەتی و هونەریی گەورە گۆرانبیژێری عەرەب، عەبدولحەلیم حافز بکرێت و بناسرێت.\nفیلمی ”حەلیم” ساڵی ٢٠٠٦ لە وڵاتی میسڕ بەرهەم هێنراوە و مەحفوز عەبدولڕەحمان سیناریۆکەی نووسیوە و شەریف عەرەفە کاری دەرهێنانی بۆ کردووە. ئەکتەری ناوداری میسڕی، ئەحمەد زەکی و کوڕەکەی، هەیسەم ئەحمەد زەکی ڕۆڵی عەبدولحەلیم حافز لە تەمەنی گەنجی و کۆتاییەکانی ژیانیدا دەبینن، لەگەڵ چەندین ئەکتەری ناوداری تری عەرەب، وەک عیزەت ئەبوعوف، مونا زەکی و جەمال سولەیمان.\nئەحمەد زەکی لە ڕۆڵی عەبدولحەلیم حافزدا، فیلمی حەلیم (٢٠٠٦)\nچیرۆکی سەرەکیی فیلمەکە، لە چاوپێکەوتنێکی عەبدولحەلیم حافز لە یەکێک لە ڕادیۆکانی میسڕەوە سەرچاوەی گرتووە، کە لەگەڵ پرسیارە تایبەتییەکانی بێژەرەکەدا، عەندەلیب نۆستالژییانە دەگەڕێتەوە ڕابردوو و بە وێستگە گرنگەکانی ژیانیدا دەڕواتەوە.\nفیلمەکە زۆر بە وردی و بە کورتی ئەو وێستگە جیاوازانە دەگێڕێتەوە، بۆ نموونە ژیانی تراژیدیی منداڵیی حەلیم و لەدەستانی دایکوباوکی و گەورەبوونی بە بێکەسی و نەخۆشکەوتنی. هەروەها حەزی زۆری بۆ مۆسیقا لە گەنجییدا و ڕووبەڕووبەوەی لەگەڵ جەماوەر و دژایەتیکردنی بە هۆی ئەو نوێگەرییانەی کە دەیەوێت بیانکات.\nپەیوەندیی عەبدولحەلیم حافز و گەورە ئاوازدانەر و گۆرانیبێژی میسڕ، محەمەد عەبدولوەهاب، لە فیلمەکەدا نمایش کراوە، ئەمە جگە لە پەیوەندییەکانی تری حەلیم بە هونەرمەندانی ترەوە، بە تایبەت ناکۆکییەکانی لەگەڵ ئومکەلسومی گەورە گۆرانیبێژی عەرەب. پیشاندانی ئەو پەیوەندییانە لە چەند دیمەنێکدا، گرنگی و کاریگەرییان لەسەر ژیانی هونەریی حەلیم دەردەخات، کە ئەو بونیادە پتەوەی هەیبووە، لە چییەوە سەرچاوەی گرتووە.\nدوو زیمی گرنگی فیلمەکە، پیشاندانی پەیوەندیی عەندەلیبە بە دەسەڵاتی سیاسیی ئەوکاتی میسڕ و ژیانی تایبەتیەتی. چیرۆکی دروستکردنی گۆرانییە سیاسییەکانی حەلیم لە سەردەمی شۆڕشە جیاوازەکانی میسڕدا، پەیوەندیی بە سەرۆک و بەرپرسانی دەوڵەتەوە و ئەو ئاستەنگی و کێشە دەروونییانەی بۆی دروست کردوون، زۆر بە ڕوونی و بێ گرێوگۆڵ نمایش کراون و بۆ گوێگرانی ڕوون دەبێتەوە کە چۆن ئەو گۆرانییانە بەرهەم هاتوون. هەروەها چیرۆکە جیاوازەکانی خۆشەویستی کە لە ژیانی حەلیمدا ڕوویان داوە و لە هەوادارانی و بگرە کەسە نزیکەکانیشی شاراوە بوون. جگە لە سوعاد حوسنی و جیهان، کە تا ڕادەیەک پەیوەندییان بە عەبدولحەلیمەوە ئاشکرا بووە، چیرۆکی کچێکی تر هەیە، کە ناوی نەوال بووە و بەراورد بە حەلیم، تەمەنی زۆر کەمتر بووە، بەڵام نەوال بەبێ ئەوەی حەلیم ئاگادار بێت، عەشقێکی قووڵی بۆی هەیە و پێی وایە ئەویش بە هەمان شێوەیە بۆی. ئەمەیش گیروگرفتی زۆری بۆ هەردووکیان دروست کردووە، کە تا ساتی بەرهەمهێنانی فیلمەکە، کەم کەس ئەم چیرۆکەیان زانیوە.\nهەیسەم ئەحمەد زەکی لە ڕۆڵی عەبدولحەلیم حافزدا، فیلمی حەلیم (٢٠٠٦)\nبەشێکی گرنگی سەرکەوتنی فیلمی ”حەلیم”، بۆ ڕۆڵبینینە ناوازەکەی ئەحمەد زەکی دەگەڕێتەوە. لە هیچ یەکێک لە دیمەنەکاندا، زەکی لاساییەکی ڕووتی عەبدولحەلیم حافز ناکاتەوە، بگرە وەک ئەوەی خۆی خودی کارەکتەرەکەیش بێت، نواندن دەکات، بەڵام زیاتر و زیاتر هەست بە حەلیم و کەسایەتی و کاریزماکەی دەکەیت. بەشێکی ئەمەیش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی لە کاتی بەرهەمهێنانی فیلمەکەدا، هاوشێوەی عەندەلیب، ئەحمەد زەکی بە نەخۆشییەوە دەیناڵاند، کە ئەمە یارمەتییەکی گەورەی دا تا ئەو دیمەنەنانی تێیدا ڕۆڵی حەلیمی نەخۆش دەبینێت، لە دڵ نزیک و ورووژێنەر بن.\nئەحمەد زەکی دوای بەرهەمهێنانی نیوەی فیلمەکە، کۆچی دوایی دەکات. ئەمە دەبێتە کێشەیەکی گەورە و ناچار هەیسەمی کوڕی ئەحمەد زەکی بۆ ڕۆڵبینین لەو دیمەنانەی کە ماون، ڕادەسپێرێت. هەرچەندە ئەمە بۆ هەیسەم ئەزموونێکی تازە و تا ڕادەیەک سەرکەوتوو بوو، بەڵام بووە هۆی ڕەخنەگرتن لە کۆی فیلمەکە و بەشێک لە ڕەخنەگران و بینەران پێیان وایە ”ناهەقی لە زەکیی باوک کراوە و نەدەبوو تەنها لەپێناو تەواوکردنی فیلمەکەدا، هەیسەم ئەو بەرپرسیارێتییەی پێ بدرایە”.\nهەرچەندە لە بەشێکی کەمی دیمەنەکاندا لایەنە نەرێنییەکانی سروشت و هەڵسوکەوتی عەبدولحەلیم حافز پیشان دراون، بەڵام ڕەخنەگران پێیان وایە هێشتایش دەبوو زیاتر بوایە، تا فیلمەکە ببوایە بە یەکەمین ئەو فیلمە عەرەبییانەی کە لە ژانرای بایۆگرافیدان. بۆ نموونە پەیوەندییە سۆزدارییەکانی حەلیم بە سانایی پیشان دراون، هەروەها ئەو کێشانەی لەگەڵ هونەرمەندانی وەک محەمەد ڕوشدی و فەرید ئەتڕەش هەیبوون، بە هیچ جۆرێک ئاماژەیان بۆ نەکراوە، کە ئەگەر ئەم ڕووداوانە و ڕووداوەکانی تری ژیانی، کە کاریگەریی زۆریان لەسەر بە جێ هێشتووە، نمایش بکرانایە، فیلمەکە سەرکەوتنێکی زیاتری بە دەست دەهێنا.\nشایەنی باسە هەر لە ساڵی ٢٠٠٦دا، زنجیرەدرامای ”عەندەلیب، چیرۆکی گەل” لە میسڕ بەرهەم هێنرا و لە ٣٠ زنجیرەدا، شادی شامل ڕۆڵی عەبدولحەلیم حافز دەبینێت و زیاتر گێڕانەوەی ئەو ڕووداوە سیاسییانەیە کە عەندەلیب بە گۆرانییەکانی تێیاندا بەشدار دەبێت. بەڵام وەکو فیلمی ”حەلیم” دەنگدانەوەی نەبوو و ئەو سەرکەوتنەی بە دەست نەهێنا.


نوقڵە عوسمان: ئابووری سەربەخۆ پەیوەندی هەیە بە ئازادی تاکەوە\nكانون1/ديسمبر 21, 2019\nکچە دیزاینەر نوقڵە عوسمان، تەمەنی ٢٧ ساڵە و دیزاینەری جل و بەرگە لە گفتوگۆیەکی هەولێردا دەڵێت: "خاوەن براندی خۆمم و خۆم کارەکانم بەڕێوەدەبەم، زۆر بێ ھیوا کرام، بەڵام پشوو درێژ بووم، سوور بووم لەسەر توانای خۆم تا بە ئامانج گەیشتم".\nنەمتوانی لەو بەشە بخوێنم کە حەزم لێی بوو\nهەولێر: چۆن بیرت لەوە کردەوە ببیت بە دیزاینەرو ئەم پیشەیە هەڵبژێریت؟\nنوقڵە عوسمان: بڕیارو خەونی منداڵیم بوو ببم بە دیزاینەر، وە براندی تایبەت بە خۆمم ھەبێت. مەرج نییە ھەموومان ببین بە دکتۆر و ئەندازیار، کاتێک لە خوێندنی زانکۆ ئەو بەشەی حەزم لێ بوو نەمتوانی بەدەستی بهێنم بڕیارمدا ببم بە دیزانەر، چونکە وەک باسم کرد خەونی منداڵیم بوو، دڵنیا بووم دەتوانم لەم بوارەدا سەرکەوتووبم.\nسەرەتا تەنها چینێکی دیاری کراوی کۆمەڵگە کارەکانیان دەکڕیم\nهەولێر: پێشوازی خەڵک چۆن بوو بۆ دەستپێکی کارەکانت؟\nنوقڵە عوسمان: ئەوکاتەی من دەستم بە ئیش کرد، بە شێوازێکی باش پشوازیم لێ کرا، بەڵام کارەکەم کەمێک نامۆ بوو، تەنھا چینێکی دیاری کراوی کۆمەڵگە کارەکانیان دەکڕیم.\nهەولێر: خێزانەکەت تا چەند ھاوکارت بوو؟ بۆ ئەم کارە ڕۆڵی خێزان بۆ ھاندانی کچان تا چەند گرنگە؟\nنوقڵە عوسمان: سەرەڕای قورسی کارەکەم، قسەی کۆمەڵگە، خێزانەکەم ھانیان دەدام کە دەبێت بەردەوام بم و نەوەستم، گوێ بە بەرپەرچدانەوەکانی خەڵک نەدەم چونکە هەمیشە هەوڵی وەستاندن بۆ هەموو کارێک هەر هەیە، ھۆکاری بەردەوامیم خیزانەکەم بوو، بە تایبەت باوکم.\nكچ و کوڕ بێ جیاوازی گرنگە خاوەنی ئابووری سەربەخۆی خۆیان بن\nهەولێر: ئەم کارەت توانیویەتی ئابووری سەربەخۆی خۆت بۆ دابین بکات؟\nنوقڵە عوسمان: بەڵێ من چوار ساڵە کارەکە مسەربەخۆیە و توانیومە خاوەن ئابووری خۆم بم.\nهەولێر: پێت وایە ئابووری سەربەخۆ ڕۆڵی ھەیە لە ئازادی کچاندا؟\nنوقڵە عوسمان: بە بڕوای من، کچ بیت یاخود کوڕ، دەبێت کاری سەربەخۆی خۆی ھەبێت،\nبۆ ئەوەی بتوانێت لایەنی مادیی ژیانی خۆی دابین بکات و ئازاد بێت هیچ نەبێت لە بەشێکی ژیانی خۆی.\nهەولێر: چیت ھەیە بۆ کچان بۆ ئەوەی ببنە خاوەن کاری خۆیان؟\nنوقڵە عوسمان: ئەمڕۆ پێویستە ھەموو گەنجێک ھەوڵبدات خۆی کاری سەربەخۆی خۆی هەبێت، چاوەڕێی ئەوە نەبێت کەسێک کاری بۆ بدۆزێتەوە، پێویستە گەنج خۆی هەوڵەکانی بخاتە گەڕ بۆ دۆزینەوەی کاری دڵخوازی خۆی.\nبەهۆی کارەکەمەوە هاوکاری خێزانەکەشم دەبم\nهەولێر: ئابووری سەربەخۆ چی بە تۆ بەخشی؟\nنوقڵە عوسمان: بێجگە لە پێگەیاندنی خۆم یارمەتیدام هاوکاری خیزانەکەشم بم.\nهەولێر: خەونەکانت ئاوا دەمێنیتەوە یان پلانت ھەیە بۆ داھاتوو؟\nنوقڵە عوسمان: دوای چوار ساڵ کارکردن، ئیستا ئامادەکاری دەکەم بۆ براندی تایبەت بە خۆم و کردنەوەی شوێنێکی تایبەت بە کارەکانم.\nهەولێر: توشی ئاستنەگ بویتەوە بە هۆی پیشەکەتەوە؟\nنوقڵە عوسمان: بەڵی و زۆر بێ ھیوا کرام، بەڵام پشوو درێژ بووم، سوور بووم لەسەر توانای خۆم و هەوڵەکانم، وازم نەھێنا ئێستا خاوەنی براندی مۆمۆم.\nسه‌رچاوه: مالپه‌ری هه‌ولێر\n« حەز و ئارەزووە تایبەتەكانی هونەرمەندان هۆزان ناتالیا: دێمە کوردستان و کۆنسێرتێکی مەزن سازدەکەم »


نرخی رازییکردنی ترامپ بەهێرشەکەی تورکیا …… – Dengekan\nbyDenegkan\tOctober 13, 2019\tGeneral, Opinion, Slider\nنرخی رازییکردنی ترامپ بەهێرشەکەی تورکیا بۆ داگیرکردنی رۆژئاوای کوردستان، بۆندێکی 100 ملیار دۆلاریی بوو\nلە” واشنگتۆن پۆست”ەوە:\nترامپ:” لەبیرتان نەچێت، پێش هەموو شتێك؛ تورکیا ئەندامی ناتۆیە.”\nگفتوگۆی تەلەفۆنی “ترامپ و ئەردۆغان” بەهەواڵێکی خۆش دەستیپێکرد. بەگوێرەی وتەی چەند بەرپرسێکی ئەمریکیی کە مەرجیان هەبوو ناویان نەبرێت، کورتەی پێوەندییە تەلەفۆنییەکەی ترامپ و ئەردۆغانیان ئاشکرا کرد. کە لەم هەفتانەی دواییشدا باسیلێوەکراوە چۆن پەیوەندیی هەردوولا باشتر بکرێت. ئەویش بە بۆندێکی بازرگانیی 100ملیار دۆلاریی و لابردنی گەمارۆی بەشداریی تورکیا لەپەرەپێدانی فڕۆکەی F-35 و، هەروەها سەردانی ئەردۆغانیش بۆ ئەمەریکا؛ هەردوولا گفتوگۆیان لەسەر رێککەوتنی نێوانیان بۆ بەڕێوەبردنی کۆمیتەی گەڕۆکی ناوچەی ئارام لە باکووری رۆژهەڵاتی سووریا و بەدرێژایی سنووری تورکیا کرد. تورکیا دەیەوێت بەدرێژایی سنوورەکەی، ئەو ناوچانە لە چەکدارە کوردەکان پاکبکاتەوە، ئەو شەڕڤانانەی لەجەنگی دەوڵەتی ئیسلامییدا زۆر پێوست بوون. بەلای تورکیاوە ئەوانە هاوپەیمانی کوردە تێرۆریستەکانی تورکیان کە هەوڵ بۆ بەدەستهێنانی ئۆتۆنۆمیی دەدەن. ئەردۆگان گوتوویەتی ئەو چەندین مانگە هێزەکانی ئامادەکردووە و دەجووڵێت.\nکاردانەوەی کۆشکی سپیی روون نەبوو. کارتژمێرێك پێش نیوەشەو؛ راگەیاند: تورکیا ئۆپەراسیۆنەکە ئەنجام دەدات کە لەمێژە پلانی بۆ داناوە، ئەمەریکا پشتیوانی ئەو ئۆپەراسیۆنە ناکات و بەشداریی تێدا ناکات و، لەناوچەکە دەکشێتەوە.” سەرکردەکانی پارتی کۆماریی کاتێك بەهەواڵی کشانەوەی هێزەکانیان بەئاگا هاتن، بەتوندی سەرکۆنەیان کرد کە بۆچی ترامپ بۆ تورکیا پشتی کردووەتە کوردەکان. بەرپرسانی پەنتاگۆن کەوتنە پینەکردنی دۆخەکە و، لەبواری مرۆییانەوە هۆشدارییان دەدا کە زیانی گیانی بەر دانیشتووان نەکەوێت. فەرماندە کوردەکانیش دەیانگوت ئەوان پاراستن لەسەر ئەو هۆردوگایانە هەڵدەگرن کە هەزاران شەڕکەری دەوڵەتی ئیسلامیی تێدا دیلکراون و هێزەکانیان دەبەنە بەرەی پێشەوە لەگەڵ تورکیا.\nترامپ بە زریانێك لە جووکەی تویتەر بەرگریی لەبڕیارەکەی کرد و گوتی:”لەم جەنگە سەخیفە بێ کۆتاییە بێینە دەرەوە.” یاریدەدەرەکانی ئاسایشی نەتەوەیی کە وتەکانی شەوی پێشوویان نەبینیبوو، بەپەلە کەوتنە چاککردنەوەی زیانەکانی و گۆڕینی تۆنی دەنگی ترامپ. بۆیە لە کاتژمێر 10:38 ی بەیانی رۆژی دووشەممە، لە تویتێکی دیکەدا ترامپ رایگەیاند:”ئەگەر تورکیا کارێك بکات و بەدڵی نەبێت، ئەوا ئابووری تورکیا لەناو دەبات.” بەڵام بەیانی رۆژی سێشەممە ئەو تویتەی کشاندەوە! تویتی گێزەرەکەی گۆڕیی بۆ تویتی دار(کوتەك)کەکە.\nهەروەها لیستێکی درێژیی لەگازاندە دژ بەتورکیا خستەڕوو لە گەمارۆی ئابووری و باجی گومرگیی ئەمریکا و پێوەندیی تورکیا بە ئیران و فەنزێللا و گوتی ئەردۆغان کێشەی ئابووریی و سیاسیی هەیە و هەندێکیش لەوانە هۆکارەکەی ئەمەریکایە. تورکیا وڵاتێکی ئەندامی ناتۆیە و لەهەڵوێستی ئەمریکا و ئەوروپا نیگەرانە بەهۆی ئەو هەڕەشانەی لە ئەنجامی جەنگی ناوخۆیی سووریاوە تووشیهاتوون و ناچاری کردووە، سیستەمی بەرگریی هەوایی رووسیی S-400 بکڕێت. ئەمەش پێشێلکردنی یاسای ئەمریکیی و پرتۆکۆڵەکانی هاوپەیمانێتییە.\nبەرامبەر ئەمەش بەڕێوەبرایەتی ئەمریکا تورکیای لەبەرنامەی پەرەپێدانی فڕۆکەی F-35 دەرکرد. هەروەها ئەمەریکا بڕیاری فرۆشتنی 100 فڕۆکەی جۆری F-35 راگرت. ترامپ سێشەممە ئاماژەی بۆ ئەوە کرد کە دەکرێت هەموو کێشەکان لەگەڵ تورکیا چارەسەر ببن. لە تویتێکی دیکەدا گوتی:”خەڵکانێکی زۆر ئەوەیان بیردەچێت کە تورکیا هاوبەشێکی گەورەی بازرگانیی وڵاتە یەکگرتووەکانە. لەراستییدا ئەوان ئاسنی پێویستی قاڵبی فڕۆکەی F-35 دابین دەکەن، لەبیرتان نەچێت، پێش هەموو شتێك؛ تورکیا ئەندامی ناتۆیە.”\nئەردۆغان لە 13ی نۆڤێمبەردا سەردانی ئەمەریکا دەکات. کەمێك دوای ئەوە جارێکی دیکە و لە تویتێکی دیکەدا ترامپ باسی کوردەکانی کردەوە گوتی:”لەهەموو حاڵێکدا کوردەکانمان جێنەهێشتووە، ئەوانە خەڵکانێکی دیارن و جەنگاوەری ئازان”. بەرامبەر ئەوەش پێوەندییمان لەگەڵ تورکیا کە هاوبەشی ناتۆ و بازرگانییە زۆر باشە”.\nدوای چەند چرکەیەك دووبارە هۆشداریی دایەوە بە تورکیا لەبارەی وێرانکردنی ئابوورییەکەی. ئەم هەڵوێستە پچڕپچڕانە رەخنەیەکی زۆری بەدوای خۆید هێنا لەبارەی تورکیاوە، چونکە ئەمە گەڕەلاوێژەی خوڵقاندووە. بەرپرسێکی باڵای ئەمریکیی دەڵێت؛”سەرۆك بەشێوازی خۆی کارێکی باش دەکات، لە پێوەندییە تەلەفۆنیەکەشدا ئەوەی کرد کە لێی چاوەڕوان دەکرا. ئەو بەرپرسە گوتی، ئەوەی کە دەیبینن و ئێمە دەیکەین، بەشێوازی کێویانەی رۆژئاوایی بە تویتەکانی؛ زۆر زیاتر یان کەمترە لەوەی بەشێوەیەکی ئاقڵانە رۆژی یەکشەممە لەسەر مێزەکەی دادەنرێت.\nئێمە هەوڵدەدەین دوو کار بکەین. یەکەم بۆ چاککردنەوەی پێوەندییەکانمان لەگەڵ تورکیا هەنگاو دەنێین و هانی دەدەین. دووەم نامانەوێت لەباکووری سووریا کارەسات ببینین. لەمبارەیەوە رۆژی سێشەممە وەزیری بەرگریی تورکیا تویتێکی کردو نووسیی:”ئامادەکارییەکان بۆ ئۆپەراسیۆنەکە تەواوبوون”. بەرپرسانی ئەمریکیش گوتیان:”کەمتر لە 50 کەسی هێزەکانی ئەمەریکا کە لەهێزی ئۆپەراسیۆنی تایبەتن، لەدەرەوەی ناوچەی ئارام جێگیربوونەتەوە و، چاوەڕوانی ئۆپەراسیۆنی تورکیا دەکەن تا بیبینن و حوکمی لەسەر بدەن کە چۆن بووە و، تەواوی پرۆسەکە لگەڵ کشانەوەی ئەماندا چۆن بەرێوەچووە.\nشارەزایان هۆشدارییان داوە کە ئۆپەراسیۆنێکی فراوانی تورکیا دەبێتە هۆی تێکچوونی باری ئارامیی لە هۆردوگای دیلەکانی داعشدا. ئازادبوونیان دەبێتە هۆی کشانەوەی زیاتری ئەمەریکا لە سووریا، ئەمەریکا نزیکی 1000 سەربازی لە باکووری خۆرهەڵاتی سووریا هەیە. کە بە مەفرەزەی بچووك بەسەر خاڵی چاودێری زۆردا دابەشیکردبوون.\nمەزڵوم کۆبانی عەبدی کە فەرماندەیەکی هێزەکانی سوریای دێمۆکراتییە، پەیامێکی بۆ هێزەکانی ئەمەریکا ناردووە و، گوتوێتی:”ئێمە دەزانین کە ئەم کشانەوەیە بڕیاری ئێوە نییە، ئێمە وئێوە براین و بە برایەتیی دەمێنینەوە”. بەرپرسانی بەڕێوەبەرایەتیی ئەمەریکا دەڵێن دڵنیا نین کە تورکیا هێرشێکی سنووردار دەکات و رێ بە هێزەکانی ئەمەریکا دەدات بەگەڕانەوە و چالاککردنەوەی ناوچەی ئارام، یان ناچاری دەکات بەرەو قووڵایی سووریا بڕۆن.\nهەروەها لەبەرەبەیانی رۆژی چوارشەممە داعش هەوڵی دا سەرنج بۆلای خۆی رابکێشێ و، بەکەمێك پێش کاتژمێر دوو، سێ خۆکوژی چوونە ناو هێزەکانی سوریای دێمۆکراتییەوە لە ڕەققە و خۆیان تەقاندەوە. لەگەڵ ئەوانیشدا کۆمەڵێك چەکداری دیکە کەوتنە شەڕەوە. لەو کاتەی هاوپەیمانەکان و لایەنە پێوەندیدارەکان لەهەوڵی ئەوەدان کۆدی تویتەکانی ترامپ بکەنەوە، تورکیا سوورە لەسەر داگیرکاریی و ئەوە بە دروست دەزانێت و ئامانجیشیێتی، ئامانجەکەش هێزەکانی سوریا دێمۆکراتییە کە هەرەشەیە بۆ سەر ئاسایاشی نەتەوەیی تورکیا.\nرۆژنامەی “سەباح”ی تورکیی نزیك لە ئەردۆغان رۆژی سێشەممە راپۆرتێکی بڵاوکردووەتەوە ونووسیویە:”هێزەکانی تورکیا چاوەڕوانی کشانەوەی تەواوی هێزەکانی ئەمەریکا دەکەن، پێشئەوەی هێزی تورکیی هێرش بکەن. سەرەتا فڕۆکە جەنگییەکان و تۆپەکانمان شوێنەکانی دوژمن دەکوتن، ئنجا هێزەکانی تورکیا لەچەند خاڵێکی سنوورییەوە لە رۆژهەڵاتی “فورات”ەوە دەچنە ناوەوە. ڕاپۆرتەکە لەدرێژەیدا دەڵێت:”سوپای تورك بە قووڵاتیی 18 میل دەچێتە ناو خاکی سووریاوە(ناوی سەرچاوەی سەربازییشی نەبردووە) و، تورکیا لە کاری مرۆڤانەی خۆی بۆ گێڕانەوەی دانیشتوانی ئەو ناوچانە بەردەوام دەبێت”.\nفەهیم لە ئەستانبوڵ،\nThe Washington Post – 09.10.2019\nPrevious خۆرئاوای کوردستان، چی بکات دوای هێرشی ئەردۆغانی فاشی! … سەروەرکەریم\nNext هـۆنراوە بۆ مێردمنـداڵان- نابـەزین.. رەزا شـوان


پارێزگاری سلێمانی ڕێكاری نوێی قەدەغەی هاتووچۆ ئاشكرادەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/06/02 - 3:42 PM\nدوای بڕیاری وەزارەتی ناوخۆی هەرێم بۆ پێدانی دەسەڵاتەكان بە پارێزگاكان بۆ ئاسانكاری بۆ هاووڵاتیان، پارێزگاری سلێمانی ڕێكارەكانی نوێی خۆپارێزی ئاشكرادەكات.\nپەیامنێری (خەڵك) لە سلێمانی ڕایگەیاند، كە لیژنەی باڵای ئۆپراسیۆنەكانی پارێزگای سلێمانی لە كۆبووونەوەدان و بڕیارە پاش كەمێكی دیكە پارێزگاری سلێمانی لەسەر هەڵگرتنی قەدەغەی هاتووچۆ و كارئاسانی كردن بۆ هاووڵاتییان ڕێكارە نوێیەكانی خۆپارێزی بڵاوبكاتەوە.\nلای خۆشیەوە، د. هەڤاڵ ئەبوبەكر، پارێزگاری سلێمانی ڕایگەیاند، لە سبەینێ ئێوارەوە لە كاتژمێر 6 قەدەغەی هاتووچۆ هەڵدەگیرێت و بازاڕ و دوكان و شوێنەكان بەپێ ڕێكاری خۆپارێزی نوێ دەكرێنەوە.\nبڕیاری وەزارەتی ناوخۆی حكومەتی هەرێمی كوردستان بۆ قەدەغەی هاتووچۆ بۆ ماوەی 6 ڕۆژ نیگەرانی زۆری كاسبكاران و دوكاندارەكانی بەدوای خۆیدا هێنا، بەو هۆیەوە لە دەربەندیخان و ڕانیە و چەمچەماڵ و سلێمانی خۆپیشاندان و گردبوونەوەی ناڕەزایی بەڕێوەچوو.\nپارێزگاری سلێمانیقەدەغەی هاتووچۆ\nپارێزگاری سلێمانی چەند بڕیارێكی بۆ خۆپارێزی لە كۆرۆنا ڕاگەیاند


هەرێم و بەغدا ’’گفتوگۆى یەکلاکەرەوە’’ دەستپێدەکەن\n’’نیوەى ناوچەى جێناکۆک’’\n2021.05.18 - 11:10\nرۆژنامەیەکى عێراقى ئاشکرایکرد، جارێکى تر هەرێم و بەغدا دەچنە ناو قۆناغێکى نوێی گفتوگۆوە لەسەر بەڕێوەبردنى ناوچە جێناکۆکەکان کە "یەکلاکەرەوە" دەبێت.\nرۆژنامەى "ئەلمەدا" ى عێراقى لە راپۆرتێکدا بڵاویکردەوە، پێدەچێت گەڕی دانووستانەکانی ئەمجارە لە 50%ی ئەو ناوچە کێشە لەسەرانەی کە لەئاکامی ڕووداوەکانی 16 ئۆکتۆبەری 2017 دا کەوتە ژێردەسەڵاتی بەغدا جارێکی تر بگەڕێتەوە ژێر ڕکێفی پێشمەرگە.\nڕەشاد گەڵاڵی، بەرپرسێکی یەکێتی لە موسڵ ( 18ی ئایاری 2021) دەڵێت "بەغداو هەولێر لە چاوەڕوانی گەڕێکی یەکلاکەرەوەی دانووستانن لەبارەی پرسی ناوچە کێشە لەسەرەکان، بریاریشە ئەو دانووستانە دوای جەژنی ڕەمەزان دەست پێی بکات".\nوتیشى "ڕێککەوتنەکەی نێوان حکومەتی فیدراڵی و حکومەتی هەرێم دەبێتە مایەی کۆتایی هێنان و پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییە ئەمنیانەی کە ماوەی سێ ساڵە لەو ناوچانەدا دروست بووە کە چەکدارانی داعش لێوەی دزە دەکەن و کردەی تیرۆرستی ئەنجامدەدەن".\nبەپێی ئامارەکانی فەرماندەیی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکانی عێراق، چەکدارانی داعش لەماوەی ڕابردوودا زیاتر لە 900 هێرشی چەکداریان بۆ سەر یەکێک لەو پارێزگایانەی کە هاوسنورن لەگەڵ هەرێمدا ئەنجامداوە و بەتێکرای گشتی هەموو ڕۆژێک کردەیەکیان ئەنجامداوە.\nلە ئێستادا مەودای ئەو بۆشاییە ئەمنیانەی کە لە نێوان هێزەکانی پێشمەرگەوسوپای عێراقدا هەیە لەو ناوچانەدا بە 10 کیلۆمەتر بۆ 13 کیلۆمەتر دوجار لە هەندێ ناوچە مەزەندە دەکرێت.\nلەماوەی ڕابردوودا بەغدا و هەولێر شەش جار لە بارەی درووستکردنی هەماهەنگی بۆچارەسەرکردنی دۆخی ئەمنی ئەو ناوچانە کۆبوونەتەوە، بەڵام کۆبوونەوەکانیان هیچ ئەنجامێکی لێ نەکەوتووەتەوە.\nدارایى پەرلەمان لەبارەى سەردانەکەى شاندى هەرێم بۆ بەغدا زانیارى نوێ ئاشکرا دەکات\n2021.05.30 - 17:27\nلەسەر ژنێک بەڕێوەبەری فریاگوزاریی بەغدا سزا درا\n2021.05.30 - 17:07\nپارتی هۆکاری دواکەوتنی سەردانی شاندی هەرێم بۆ بەغدا ئاشکرا دەکات\n2021.05.28 - 23:00


Aras Welcomes you: بیرەتەکنیکیەکانم - هاوینی ٢٠١٦\nبیرەتەکنیکیەکانم - هاوینی ٢٠١٦\nلە (ڕۆبۆکەپ RoboCup)ی ئەمساڵدا، ڕۆبۆتەکان وتیان مادەم ناوبژیوان مرۆڤە گۆڵناکەین. بەهۆی (برئیکسیت Brexit)ـەوە، ڤۆدافۆن دەیەوێت بنکەی سەرەکی لە بەریتانیا بگوێزێتەوە، کە حاڵی حازر ١٣٠٠٠ کارمەندی لەو وڵاتە هەیە.\nلێکۆڵەرەوەکان هەردوو نەرمەواڵەی دژەڤایرۆسی (نۆرتۆن و سیمانتیک) بە هۆی بوونی کەلێنی مەترسیدار، بە پارێزەی خراپ ناو دەبەن، نمونەی کۆد و ڤایرۆسەکەشیان داناوە لەسەر ئەو بەرهەمانە تاقی بکرێتەوە، بەڵام بۆ هێرش بردن قەدەغەیە ئاگاداربە!. هەر لەسەر ڤایرۆسی کۆمپیوتەر دوێنێ ئاسایش وتی (لۆکی Locky) وەشانی نوێی هاتووەتەوە مەیدان و ئەمجارە بە ئیمەیلی خەڵکی ناسراو پەیامتان بۆ دێ، واژۆکانی نەکەنەوە!\nچەندساڵە گووگل داتا و زانیاریی تاکەکەسیمان کۆ دەکاتەوە، تازە بەتازە ئەڵێ پرستان پێ دەکەم و ئینجا لە بەرهەمەکانی ترا بۆ ڕیکڵام و پارەپەیا کردن بەکاریان دێنم. حەمە بەوەش دڵی خۆش بوو، چونکە فەیسبووک قەت شتی واناکا. برادەرێک فێری وۆردپرێس بووە، هەر کە ماڵپەڕێکی ئەدەنێ شتی بۆ زیاد بکا، ئەیکات بە وۆردپرێس و سەرلەنوێ دایدەڕێژێتەوە.\nڕێکخراوی یونیکۆد، وەشانی ٩ی ڕاگەیاند، بە کۆمەڵێک کۆدی تایبەتی نوێوە بۆ وێنۆچکە و هێما باوەکان. شایەنی باسە، کورد لەو ڕووەوە کێشەی نەماوە، بۆیە مشووری زمانی سواحیلی سۆماڵیەکانیان خواردوە ئەمجارە.\nوا بزانم ئێمە بۆ( emoji) وشەی کوردیمان دا نەناوە.\nحەمە وتی لە شوێنێکا نووسرابوو؛ فریا بکەوە تا کۆتایی تەمموز ویندۆزەکەت بەخۆڕایی بکە بە ویندۆزی ١٠، وتم دیارە ئاگای لێ نیە لەم مەملەکەتە ئەوانەی پارتنەری مایکرۆسۆفتیشن وەشانی تێكشکێنراو و یەک دۆلاری بەکار ئەهێنن. تەح.\nوتم ئەوە مووسوڵمانێک نیە بەرنامەیەک بۆ ڕیفراندۆمەکەی کوردستان دابنێ؟ وتیان ئاخر ئەوە وەکو ئەوەی بەرلین بە یاسا و دەستووری پەرلەمان بێژنگ دەکرێ، ئێرە وڵاتی یاسایە خۆ هەوانتە نیە.\nبە دەردی قەزوان دەبێژێ، دوای دووساڵ پێجانەوە، کرۆکی سەکۆی (دۆت نێت .Net) وەشانی یەکەمی بڵاوبووەوە، ئەم یاپراخە بۆ لینوکس خۆرەکانیش ئەبێ، وا بڕوا ماوەیەکی تر ئۆپنسۆرس ئەمانخوا. ئەوەتا (کڵاوسوور Redhat) مەنجەڵێک لە یاپخراکەی پێچاوەتەوە بە گەڵای ویندۆز.\nلەو فەیسبووکە هونەرمەندێک لەسەروو ڕەسمەکەی خۆیەوە نووسیبووی، ئەکتیڤیتیمان دابەزیوە، کوا لایک و شەیرەکانتان؟\nهەر لە فەیبسبووک بە هۆی مانگی ڕەمەزانەوە پەیامێکم بۆ هاتبوو لە هاوڕێیەکەوە، تیانووسیوە کە پەیامەکەی بۆ ١٥ کەس بنێرم ئیتر فەیبسبووک ئەکتیڤم دەکات. وەکو اللە اکبری مەلاکە، کە دەیووت بە دە هاوڕێت بڵێ ئینشائەڵا خوا لێت خۆش ئەبێ.\nTags: antivirus , Google , ئایتی , بەرنامەداڕشتن , بیرەتەکنیکیەکانم , تەکنۆلۆجیا , تەکنۆلۆژیا , زانست , فەیسبووک , گووگل , هەواڵ


بابەتی : ئیسماعیل تەنیا | 11.05.2018 12:07 PM | بەشی: بۆ منداڵان | بێ کۆمێنتە\nمانگی حوزەیرانی ساڵی 1982، چوار ساڵ بەسەر شیعر نووسینم تێپەڕیبوو. چەند شیعرو بابەتێکیشم، بڵاوکردبۆوە. ئەو کات، مانگ نەبوو، چەند کتێب و نامیلکەیەکی کوردی تێدا بڵاو نەکرێتەوە، بە تایبەتیش شیعر. شیعرەکانی خۆم لە دەفتەرێکدا، نووسیبۆوە. لە قۆناغی خوێندنی ناوەندی، بە تایبەتیش لە پۆلی دووەم و سێیەم، هاوڕێی هەرە نزیکم (دلێر ئیسماعیل ڕەزا) بوو. ناوبراو، کوڕە خەزوری (مەدحەت بێخەو)ی شاعیر بوو. پێشنیاری کرد کە شیعرەکانم بە (مەدحەت)ی زاوای پیشان بدەم. هاوینی ساڵی 1981، ئێوارەیەک لەگەڵ دلێر، چووینە ماڵیان لە گەڕەکی ڕووناکی. لە باخچەکەی دانیشتین، هەندێک لە شیعرەکانمی خوێندەوە، بەشێکی کەمی بە دڵ بوو… ڕێنوێنی زۆری کردم، هانیدام زێتر شیعر بخوێنمەوە. هەروەها لەم سەردەمە سەخت و دژوارەدا، گەلێک باسی کورد بوون و کوردایەتی، بۆ کردین. ئەوەشی پرسی:\nدوای دوو هەفتە، دوو کۆمەڵە شیعری بڵاوکراوەی خۆی، (ڕابەری ژیان- 1968)، (ورشەی ئاوات- 1973)، بە دلێردا، بۆ ناردم. دیار بوو لە کتێبخانەی (ئامادەیی ڕزگاری کوڕان)، خواستبوونی، چونکە مۆری ئەوێی بەسەرەوە بوو. دوای خوێندنەوەیان، بەهەمان ڕێگا، کتێبەکانم ناردنەوە. ئەوەندەی نەبرد، دلێر بە ماڵەوە چوونە بەغدا. چەند ساڵیک دوای ئەمەش، لە ڕێگای نامەوە، پەیوەندیمان هەر هەبوو… ماوەیەک بێدەنگ بوو، پاش سۆراغ کردن، بۆم دەرکەوت کە سەفەری (لەندەن)ی کردووە. زۆر پێش مەدحەت بێخەو، پەیوەندیم لەگەڵ مامۆستا (عەزیزی مەلای ڕەش)، هەبوو. ئەو، دوو نامیلکەی بۆ منداڵان، بڵاوکردبۆوە، (پشیلۆکە، شیعر، چاپخانەی کاکەی فەلاح،سلێمانی، 1979 ،40 لاپەڕە)، (قولەمەیتەر، چیڕۆک، چاپخانەی ڕاپەڕین، سلێمانی، 1980 ، 30، لاپەڕە). شازدە پارچە شیعری خۆم هەڵبژاردو لە دەفتەرێکی شەست لاپەڕەیی هێلداری قەبارە (ئەی پێنج)، نووسییەوە. کەوتمە خولیای چاپکردنیان. لەبەر ئەوەی مامۆستا عەزیز ئەزموونی کتێب چاپکردنی هەبوو، ڕێو شوێنی چاپکردنم، لێپرسی. ناوبراو گوتی:\n– دەبێت شیعرەکان، بە دەست خەتێکی درشتی خۆش و ڕوون، بنووسییەوە. بینێریە بەغدا بۆ دائیرەی (ڕیقابەی گشتی)، تاوەکو ئەوان شیعرەکان بدەنە پسپۆڕ (خەبیر)ێک، لەوێ مۆڵەتی چاپکردنی پێبدەن. وا باشتریشە، شیعرەکان بە قەڵەم ڕەنگ، کەرت (تەقتیع) بکەی، چونکە گەر مۆڵەتی چاپکردنت وەرگرت و بۆ چاپخانە ناردتە بەغدا، کارمەندانی چاپخانە عەرەبن و کوردی نازانن… دەبێت وشەکان بە قەڵەمی سوور لەیەکتر، جودا بکرێنەوە، تاوەکو دوو وشە تێکەڵ بە یەکتر نەکرێن. ئەوکات، دەبوو وا بکرێت، بەم پرۆسەیە دەگوترا: (تەقتیع). پرسیم: من ناچمە بەغدا، چۆن بینێرم؟\nهەفتەیەک دواتر، لەگەڵ (نەجات هەمزە حوسێن)ی هاوڕێم، دەستنووسەکە (پەردەی شەرم)م، هەڵگرت و کاتژمێر نۆی سەرلەبەیانی، بە سۆراغ کردن، ماڵی (ڕۆستەم)مان دۆزیەوە. لە دەرگاماندا، دەرگای کردەوە، خۆمم پێناساند. هەر خەواڵوو بوو، دیار بوو تازە لەخەو هەستابوو. ناوبراو، یەک دوو مانگ دەبوو کۆمەڵە شیعری: ( لەپێناوی تۆدا دەژیم)ی، چاپ و بڵاوکردبۆوە. لەمەوبەریش، ( ژان و دڵداری- 1977)، (شاعیرێکی تینوو لە پەڕاوی بیرەوەریدا- 1978)، (سۆلین، شیعری منداڵان- 1980)، (دەریا- 1981)ی، بڵاوکردبۆوە. ئەوانەم خوێندبۆوە، لە دوورەوە، بە ناو، دەمناسی…. بە خەندەو ڕویەکی خۆشەوە، وەک ئەوەی لەمێژ بێت من بناسی، پێشوازی لێکردم. سەربردەی گیرانی خۆی لەلایەن دائیرەی ئەمنی هەولێرەوە، بۆ گێڕاینەوە… ئەو ڕۆژە، یەک دوو ڕۆژ دەبوو، ئازاد کرابوو.\nدەستنووسی ( پەردەی شەرم )ی لێوەرگرتم و بردییە بەغداو تەسلیمی (لیژنەی ڕیقابەی گشتی)، لە بەغدا، کردبوو. لە کۆتایی ئەیلولی 1982، لەگەڵ ( نەجات هەمزە)، بە کاروباری دامەزراندن، چووینە بەغدا. سۆراغی دەستنووسەکەشم کرد. تەنها یەک شیعریان سانسۆر کردبوو، مۆڵەتی چاپکردنیان دابوو. دەستنووسەکەم وەرگرتەوە، ناردمە چاپخانەی ڕاپەڕین، لە سلێمانی. ئەوکات، (ئەبوبەکر عەلی ئەحمەد)ی خزمم، لە شاری سلێمانی سەرباز بوو، ئەو سەرپەرشتی و سۆراغی چاپکردنی دەکرد… بۆ وێنەی بەرگەکەش، هاوڕێی خوێندنم، هونەرمەندی شێوەکار، مامۆستا (جەوهەر عومەر محەمەد)، وێنەیەکی جوانی کێشاو، دیزاینی بەرگەکەی کرد. لەدوا جاردا، بەرگەکەی ئەو، چاپ نەکرا… نامیلکەکە لە دوا قۆناغی تەواو بووندا بوو، کارمەندانی چاپخانەی ڕاپەڕین گوتبوویان: دەبێت بەرگەکە بنێرینە یەکێک لە چاپخانەکانی بەغدا، چونکە پێویستی بە (زەنگۆغراف) هەیە کە ئێمە نیمانە.ئەگەر ڕازین، ئێمە بەرگێکی خاکەڕایی بۆ دەکەین و زوو تەواو دەبێت… منیش پەلەی چاپکردنم بوو، بە پێشنیارەکەی ئەوان ڕازی بووم… بە هیمەتی هەموو لایەک: ( عەزیزی مەلای ڕەش، ڕۆستەم باجەلان، ئەبوبەکر عەلی ئەحمەد)، (پەردەی شەرم)، وەک نۆبەرە چاپکراوم، بە تیراژی دوو هەزار دانە، لە دووتوێی کتێبۆلکەیەکی (32) لاپەڕەی قەبارە زەنگیانە کتێب (ئەی شەش)، لە مانگی کانوونی یەکەمی 1982، لە چاپخانە دەرچوو و کەوتە بازاڕەوە. بە بڵاوکردنەوەی، زۆر دڵخۆش و کەیفساز بووم. دوای ماوەیەکی زۆر، (غازی حەسەن)، بابەتێکی بە ناوونیشانی: ( با ڕازی پەردەی شەرم بپشکنین!!)، لەسەر نووسی و لە ژمارە (158)ی مانگی ئابی ساڵی 1989ی گۆڤاری (بەیان)دا، بڵاوکردەوە. زێتر لایەنە باشەکانی خستبووە ڕوو. فوئاد سەدیق ( فوئاد خۆگر)ی ئەوسا، ئەویش شتێکی لەسەر نووسیبوو، بەڵام ئەوەی ئەو، زۆرتر لایەنە نێگەتیفەکانی دەستنیشان کردبوو. پێش ئەوەی بۆ گۆڤاری (بەیان)ی بنێرێت، لە دوکانی (جەعفەر هاشم خەیات)، کە ئەوکات شوێنی بەیەک گەیشتنی دۆست و ڕێکخستنەکانی (حزبی سۆسیالیستی کوردستان) بوو، بۆی خوێندمەوە. بەڕاستی سەرنج و بۆچوونی جوان و دروستی، دەربڕیبوو. بابەتەکەی نارد، بەڵام بەداخەوە، بڵاونەکرایەوە.\n– ئەها… من لە کۆتایی مایسی ساڵی (1969)، (گۆمەگڕو)م بینیوە… ئەوکات، من کادیرێکی باڵی مەکتەبی سیاسی (جەلالی)، بووم. بیرت دێت، (چاڵاک)ی هاوڕێمان ، نیوەڕۆکەی تفەنگی بردو، پەیوەندی بە پێشمەرگەو پارتییەوە، کرد؟\nلە کۆتایی ساڵی (1984)، لەبەرئەوەی ئەوکات گۆڤارێکی کوردی تایبەت بە منداڵان نەبوو، پێشنیاری پڕۆژەی (ئەدەبی منداڵان)ی کرد. هەر خۆی داینەمۆی سەرەکی پڕۆژەکە بوو. کۆمەڵێک شیعرو چیڕۆکی منداڵانی کۆکردەوە، بردییە بەغداو مۆڵەتی چاپکردنی لە (ڕیقابەی گشتی)، وەرگرت. بەرگ، یان ژمارە (١)ی لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی (1985)، بە تیراژی دوو هەزار دانە لە چاپخانەی هەولێر (کوردستان)ی جارانی گیو موکریانی، چاپ و بڵاوکرایەوە. بەشدارانی یەکەم ژمارە بریتی بوون لە: (ڕۆستەم باجەلان، نەجات ڕەفیق حیلمی، پیرباڵ مەحمود، ئیسماعیل تەنیا، سەلاح سەلیم سەیدۆک، خالید شەیدا، فەیسەڵ دێهاتی). ئەم ژمارەیە لەسەر ئەرکی ئەوان چاپکرا. (عەبدولغەنی عەلی یەحیا)، لەیەکێک لە ژمارەکانی ڕۆژنامەی (ألعراق)ی عەرەبی، لاپەڕەی ( ألثقافة ألکردیة)، لەسەری نووسیبوو، ئەو بەشدارانەی بە دامەزرێنەری پڕۆژەکە وەسف کردبوو. دوای ئەویش،( سەعید زەنگەنە)، لە بەرنامەی (ئەدەب و هونەر)، لە تەلەفزیۆنی کەرکوک، نمایشێکی باشی بۆ کردبوو.\nلە نەورۆزی ساڵی (1990)دا، ویستم ژمارە دوو، ئامادە بکەم. بۆ ئەم مەبەستە پەیوەندیم بە نووسەران کرد، بەتایبەتیش ئەوانەی زێتر بۆ منداڵان دەنووسن. دوای ماوەیەکی کەم، نۆزدە بابەتم لەهەموو ناوچەکانی کوردستانەوە، بۆ هات. هەمووم دووبارە بە خەتێکی جوان نووسییەوە، بە (56) لاپەڕەی قەبارە فۆلسکاب، ناردمە (کۆڕی زانیاری عێراق- دەستەی کورد)، بە مەبەستی پیاچوونەوە لەڕووی زمانەوە، کە پێیان دەگوت: (سەلامە لوغەوی). دوای ئەمە، ناردمانە (ریقابەی گشتی). پاش دوو مانگ چاوەڕوانی، لەوێش دەرچوو. (سەعدوڵلا شێخانی )، ئەوکات، پڕۆژەیەکی هەبوو، کتێبی بۆ خەڵکی چاپ دەکرد. نازانم قازانجی دەکرد یان نا؟! دەستنووسی ژمارە دوومان دایە ناوبراو بە نیازی چاپکردن. لەسەر بەرگەکەی نووسیبووم: ئەدەبی منداڵان، کۆمەڵە بەرهەمێکی ئەدەبییە بۆ منداڵان، بەسەرپەرشتی: ئیسماعیل تەنیا، ژمارە (2)، نیسانی 1990، هەولێر.\n– بەردەوام بوون، چیڕۆک، هیوا عەوڵا غەفور، ( بەداخەوە لە کاتی هاتنەوەی ڕژێم بۆ هەولێر لە 31- 3 1991، شەهید بوو… پێشتر لە ڕۆژنامەی هاوکاری چەند شیعرێکی بۆ منداڵان، بڵاوکردبۆوە)، خەڵکی گەڕەکی (کوران)، بوو.\nپێشەکییەکیشم بۆ نووسیبوو، کە ژمارە دوو چاپکرا، سەعدوڵلا شێخانی، بە ئارەزوی خۆی، دەستکاری کردبوو: پێشەکییەکەی لادابوو. ناوی منی وەک سەرپەرشتیار لەسەر بەرگەکەی هەڵگرتبوو. هەندێک بابەتی دەرهێنابوو، لەجیاتی ئەوە هەندێک بابەتی تری دانابوو، کە پەیوەندی بە پڕۆژەکەی ئێمەوە نەبوو، زێتر لێکۆڵینەوە بوون. لەبەر ئەوەی ئەهلی کارەکە نەبوو، بە نەشارەزایی ئەم بابەتانەی دانابوو. دوای تێپەڕبوونی (27) ساڵ بەسەر ئەم پڕۆژەیە، بۆ مێژوو، پێشەکییە لادراوەکە، بڵاو دەکەمەوە:\n* هەقتانە بپرسن و بڵێن: ئەم پڕۆژەیە چۆن هاتە ئاراوە؟ لەوەڵامی ئێوەدا دەڵێین: لەسەرەتای ساڵی ( 1985)دا، چەند نووسەرێک لەشاری هەولێر پێشنیاریان کرد کە کۆمەڵە شیعرو چیڕۆکێک بۆ منداڵان بەناوی (ئەدەبی منداڵان)، چاپ بکەن. پێشنیارەکە جێبەجێ بوو. یەکەم ژمارە چاپکرا.\n* پاش تێپەڕبوونی زێتر لە پێنج ساڵ و چەند مانگێک بەسەر چاپ بوونی یەکەم ژمارە، بیرم لە دەرکردنی ژمارە دوو، کردەوە. لە ڕۆژی 09- 03 -1990، لە گازینۆی (مەچکۆ)، پێشنیارەکەی خۆم بە کاک (ڕۆستەم باجەلان) گەیاند. بە سیفەتی ئەوەی کە لە ژمارە یەکدا، ڕۆڵێکی باشی هەبوو، سەرەدەریش لە ئەدەبی منداڵان، دەردەکات. ئەویش زۆر بە پەسەندی زانی و، ئیدی پاش ئەوە نووسەرانی ترمان تێگەیاند کە نیازی پڕۆژەیەکی وامان بە دەستەوەیە. پاش مانگ و نیوێک، کۆمەڵێک بابەتمان لە نووسەرانی هەولێرو سلێمانی و دهۆک و کۆیە، بۆ هات و، بە ژمارە (2)، ڕاگەیشتن.\nهەولێر- 05- 05- 1990\nدوای بڵاوبوونەوەی ژمارە دوو، بابەتێکی ڕەخنە ئامێزم لەسەر نووسی، بەڵام بارودۆخ گۆڕاو، بڵاونەکرایەوە.


عەدنان ئۆكتار ئەو پیاوەی ئاینیەی ئافرەتان لەدەوری سەمایان دەکرد، دەستگیرکرا\nلە ئۆپەراسیۆنێكی هێزە ئەمنییەکانی تورکیا دا كە لە پێنج پارێزگا ئەنجامیان دا، لەنێو گیراوەکاندا عەدنان ئۆكتار دەستگیركرا.\nئاژانسی ئانادۆڵی تورکیا بڵاویکردەوە کە ئۆكتار كە وەك بانگخوازی ئیسلامی خۆی پێناسە دەكات، لە زنجیرە بەرنامەیەكدا دەردەكەوێت بۆ شیكردنەوەی شەریعەت و بەهاكانی لێبووردەیی ئیسلام بەشێوەی جیاواز، بەڵام لە پێش سەماكەران و هونەرمەنداندا دەردەكەوێت كە جلوبەرگی نیمچەڕووتیان لەبەردایە لەگەڵ بەرداخی مەی كە زۆرینەی زانایانی ئیسلام ئەمانە رەت دەكەنەوە.\nعەدنان ئۆكتار پێیوایە، روناكبیری سەردەمیانەی ئیسلامییە و پێشكەشكاری بەرنامەیەك بوو لە كەناڵی A9 TV لە ئیستەنبوڵ و سەرباری ئەوەی دەڵێت بەرنامەكەی ئاینییە، بەڵام ناڕەزایەتی زۆری دروستكردووە لە نێوەرۆكەكەیدا.\nنزیكەی 261 سكاڵا داوای داخستنی كەناڵەكە و سەرجەم دەزگاكانی پەخش و بڵاوكردنەوەی ئەم بەرنامەیە دەكرد، كە 151 هاووڵاتی سكاڵایان كردووە كە سوكایەتی بە بەرنامەی ئاین و رەگەز و مەزهەب دەكات.\nئاژانسەكە بڵاویشكردوەتەوە،ئۆپەراسیۆنە هاوكاتەكان بە مەبەستی دەستگیركردنی 235 گومانلێكراو لە پێنج پارێزگا كە ناوەندی ئۆپەراسیۆنەكان لە ئیستانبوڵە و عەدنان ئۆكتار یەكێكە لە گومانلێكراوەكان، درێژەیان هەیە.\nبە گوێرەی میدیاكانی توركیاش، تۆمەتەكان بریتین لە بەكارهێنانی بیروباوەڕی ئایینیی بۆ فرت و فێڵكردن لە خەڵك، پێشێلكردنی ژیانی تایبەتی، ساختەكاری، پێشێلكردنی یاساكانی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و قاچاخچێتی.\nئه‌م بابه‌ته 3400 جار خوێنراوه‌ته‌وه


تورکیا و سەربەخۆیی کوردستان … شێرکۆ کرمانج – Dengekan\nbySherko Kermanj\tNovember 3, 2016\tGeneral, Opinion\nلە ٢٠١٢ ـەوە یەکێک لەو هۆکارانەی کە بازاڕی قسەکردنی لەسەر سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان گەرمکردوە بەزەقی هەڵوێست وەرنەگرتنی تورکیایە لەو دەنگەدەنگەی کە لە هەرێم دەبیسترێت. دوای زیاتر لە ٢٠ ساڵ لە تەمەنی حکومەتی هەرێم، وادەردەکەوت کە تورکیا هەرێمی کوردستانی وەک واقعێک، ئەگەر تاڵیشبێت، قەبوڵکردوە.\nهەندێک لە کوردەکان ئەوەیان وادەهاتە بەرچاو کە لەوانەیە تورکیا کوردستانێکی سەربەخۆشی هەر قەبوڵ بێت. دیارە لەبەرابەردا کەسانێک هەبوون پێیانوابوو کە بێدەنگییەکەی تورکیا لەوانەیە بگەڕێتەوە بۆ جدی نەبوونی هەوڵەکان لە باشور. هەندێکیش پێیانوایە هەر هەوڵێکی هەرێم بۆ سەربەخۆیی دەبێتە مایەی هێرشی تورکیا بۆ سەر هەرێم لەگەڵ داخستنی سنورەکانی بەڕوویدا.\nسەرەڕای نادیاریی هەڵوێستی تورکیا لەسەر پرسی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان بەڵام هەندێک پێشهات‌و هۆکار هەن کە ئاماژەن بۆ جۆرێک گۆڕان لە دیدو تێگەیشتنی تورکیا، لەوانە:\nیەکەم، تورکیا چاکدەزانی کە هەر هێرشێک بۆ سەر هەرێمی کوردستان دەهێندە کێشەی کوردەکانی خۆی لێ قوڵترو ئاڵۆزتردەکات.\nدووەم، تورکیا لەوانەیە ئەو توانایەی هەبێت کە هەرێمی کورستان داگیربکات، بەڵام وەک چۆن ئەمریکا حکومەتەکەی سەدامی لە چەند حەفتەیەکدا ڕوخاند کەچی زەحمەتێکی زۆری دیت لە کۆنترۆڵکردنی عێراق‌و دواجاریش پاش هەشت ساڵ بە پەلەپروزکێ عێراقی جێهێشت. چارەنوسی تورکیاش لە هاتنی بۆ هەرێم لەوە باشتر نابێت.\nسێیەم، ئەگەر تورکیا هێرش بکاتە سەر هەرێم ئەوە ئەگەرەکانی بەئەندامبوونی لە یەکێتیی ئەوروپا، کە لە ئاکامی داگیرکردنی قوبرس تا ئێستا بە ئامانج نەگەیشتوە، هێندەی دیکە دوادەخات.\nچوارەم، گۆڕانکارییەکان لە دیدو تێگەیشتن‌و ئامانجەکانی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) دوای گیرانی سەرۆکەکەیان، عەبدوڵا ئۆجەلان، وانیشاندەدەن کە کوردەکانی تورکیا کەمتر مەیل بە سەربەخۆیینەو زیاتر داوای خۆسەری دەکەن. ئەمەش لەوانەیە هەڵوێستی تورکیای لەبەرابەر سەربەخۆیی کوردەکانی عێراق هێورترکردبێتەوە.\nپێنجەم، قەبەیی قەبارەی بازرگانی نێوان هەرێم‌و تورکیا، کە لە ٢٠٠٩ دا گەیشتبوە ١٠ ملیار دۆلارو لە ٢٠١٥ دا خۆی لە ١٢ ملیار دۆلار دەدا، لەوانەیە وایکردبێ تورکیا لەهێرشکردن بۆ سەر هەرێم سڵکاتەوە. لە سەرەتای ٢٠١٢ دا ژمارەی کۆمپانیا تورکییەکان لە هەرێم گەیشتبوە ١٠٢٣ کۆمپانیا. هەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن کە ٩٠% ی ئەو کەلوپەلانەی لە بازاڕەکانی هەرێمدا دەفرۆشرێن تورکین. ئەمەش ئەگەرەکانی هێرشکردنە سەر هەرێم کەمتردەکاتەوە.\nشەشەم، دروستبوونی پەیوەندییەکی شەخسی‌و بازرگانی لەنێوان بنەماڵەی بارزانی‌و هەندێک لە سەرکردەکانی پارتی عەدالەت‌و گەشەپێدان (ئەکەپە).\nحەوتەم، ئێستا قسە لەسەر جێگرتنەوەی ڕوسیا دەکرێت لەلایەن هەرێمەوە لە دابینکردنی غازو نەوت بۆ تورکیا، بەتایبەتی دوای خستنەخوارەوەی فڕۆکەیەکی ڕوسی لەلایەن هێزە ئاسمانییەکانی تورکیا لەگەڵ ئەو گرژیانەی لەنێوانیاندا هەیە لەسەر هەڵوێستیان لەپەیوەند بە سوریا. ئەم گۆڕانکارییانە پەیوەندییەکانی نێوان هەرێم‌و تورکیای بردە ئاستێکی دیکە.\nهەشتەم، لە ٢٠١٢ ـەوە پەیوەندییەکانی عێراق‌و تورکیا هەڵبەزو دابەزی زۆری بەخۆوەدیوەو ڕۆژبەڕۆژ خراپتربووە. تێکچونی پەیوەندییەکانی ئەنقەرەو بەغدا، لێکنزیککەوتنەوەی ئەنقەرەو هەولێری لێکەوتۆتەوە.\nئەو فاکتەرو گۆڕانکارییانە دەکرێت وامانلێبکات بڵێین لەوانەیە تورکیا دەوڵەتێکی کوردی لە هەرێم قەبوڵبکات بەڵام ئاماژەکانی دوای دروستبوونی ئەزمونی ڕۆژاڤا لە کوردستانی سوریا پێچەوانەی ئەوەمان پێدەڵێت. هەڵوێستەکانی تورکیا لەگەڵ بەهێزبوونی ڕۆژاڤا زۆر گۆڕاوە. بۆیە لەو پەیوەندە بەبنەما لەسەر گۆڕانکارییەکان، بەتایبەتی ئەو داوایەی کە ئەردۆگان لە بارزانی کرد لەو سەردانەی کە بۆ تورکیا کردی لە ئابی ٢٠١٦ دا کە گفتوگۆ بکەن لەگەڵ بەغدا بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانیان دەکرێت بڵێین ئەگەری قەبوڵکردنی دەوڵەتێکی کوردی هاوسێ لەلایەن دەوڵەتی تورکیا زۆر دوورە مەگەر ئەو دەوڵەتە وەک قوبرسی باکور هەر بەناو سەربەخۆ بێت‌و تەواو ملکەچی ئەنقەرە بێت.\nئەم بێدەنگیەی تورکیا لەبەرابەر پەیام‌و وتەکانی مەسعود بارزانی‌و میدیاکانی نزیک لە پارتی هێندەی مەبەست لێی بەستنەوەی هەرێمە بە تورکیا وەک پارێزراوێک (محمیة) ئەوەندە مەبەست لێی قەبوڵکردنی تورکیا نییە بە دەوڵەتێکی بەمانا کوردیی‌و سەربەخۆ.\nئەوەی ڕاستیبێت، ئەو هۆکارانەی پێشوتر هەڵوێستەیان لەسەر کرا تاکە هۆکار نەبوون بۆ نزیکبوونەوەی حکومەتی هەرێم‌و تورکیا بەڵکو بەهێزبوونی پێگەی ئێران لە بەغدا، بەتایبەتی دوای دەرچونی ئەمریکییەکان لە عێراق لە ٢٠١١ دا زیاتر هانی تورکیایدا لە هەرێم نزیکبێتەوە.\nلەئەنجامی باڵادەستبوونی ئێران لە عێراق‌و سەرلەنوێ سەرهەڵدانەوەی پۆلینبەندیی ناوچەکە لەسەر بنەمای مەزهەبیی، شیعە لەدژی سوننە، تورکیا قەناعەتێکی لادروستبووە کە بەیەکپارچەیی مانەوەی عێراق لەوانەیە زەحمەتبێت، بۆیە هێندەی دیکە خۆی لە هەرێم نزیکدەکردەوە بەمەبەستی ئەوەی کە زەرەر لە نیوەی بگەڕێتەوە. بەمانایەکی دیکە، لەجیاتی ئەوەی تەواوی عێراقی لەدەستبچێت با بەشێکی لەدەستبچێت، بەوەی کە هەرێم لەژێر باڵی ئەودا بمێنێتەوە جا ئەگەر سەربەخۆش بێت.\nتورکیا زۆر بە وردی مامەڵە لەگەڵ پرسی هەرێم لە عێراق دەکات. ئەو دەیەوێت هەرێم ئەگەر سەربەخۆ بوو نەک هەر نەیاری ئەو نەبێت بەڵکو دەستکەلای ئەو بێت، بۆیە هەموو هەوڵەکانی خۆی خستۆتەگەڕ بۆئەوەی جێگەی هەرێم بکاتەوە لەژێر باڵی تەوەری سوننە لە ناوچەکە. بێدەنگیی تورکیا لەو وتانەی کە بارزانی‌و هاوبیرەکانی لەپەیوەند بە سەربەخۆیی دەیکەن تەنیا دەکرێت لەو چوارچێوەیەدا خوێندنەوەی بۆ بکرێت.\nهەڵگیرسانی شەڕی ناوخۆ لە سوریاو پشتیوانیکردنی حکومەتی عێراقی لە حکومەتەکەی بەشار ئەسەد، کە هەردووکیان وەک حکومەتی شیعیی ناسراون، لەبەرابەریشدا پشتیوانیکردنی تورکیا لە هێزە ئۆپۆزسیۆنەکانی سوریا بە هەندێک گروپی تیرۆرستیشەوە، تورکیای هێندەی دیکە لە حکومەتی مەرکەزی دوورو لە حکومەتی هەرێم نزیککردەوە.\nئەگەر هەرێم پشتیوانی، یان لانیکەم بێدەنگی تورکیا مسۆگەر بکات، کە ئاماژەکانی زۆر ڕون نین، ئەوە ئەوکات زۆر سەختدەبێت بۆ حکومەتی مەرکەزی لە بەغدا ڕێگری لە جیابوونەوەی کوردەکان بکات. بەواتایەکی دیکە، جیابوونەوەی هەرێم ئەوەندەی پەیوەندی بە هەڵوێستی ئەنقەرەوە هەیە ئەوەندە پەیوەست نییە بە هەڵوێستی بەغدا.\nهەرچۆنێک بێت، ساڵانێکە زۆر کەس دەڵێن کە جیابوونەوەی کوردستان پرسی کاتە زیاتر لە هەر شتێکی دیکە بەڵام شکستی حکومەتی هەرێم لە سیاسەتی سەربەخۆی نەوت لەگەڵ نغرۆبوونی ئەو نوخبە سیاسییەی کە بانگەشەی دامەزراندنی دەوڵەتی کوردی دەکات تا بنەقاقای لە گەندەڵی‌و دزی سامانی گشتیی وای لەزۆر کەس کردوە کە تا ئەو نوخبە سیاسییە باڵادەستبن دامەزراندنی دەوڵەتی کوردی لە خەونێک بۆ گەل‌و گەمەیەک‌و موزایەدەیەکی سیاسی قێزەون لەلایەن نوخبە سیاسییەکەوە هیچی دیکە نییە.\nPrevious وێستگە مێژووییە گرنگەکانی کێشەی مووسڵ – بەشی یەکەم … دکتۆر جەبار قادر\nNext بۆ رۆشنبیرە پاسه‌وانه‌کانی کوردایه‌تيى …. عه‌دنان ئه‌حمه‌د


فلتەری جگەرە نزیکەی ١٤ ساڵ لەناو خاکدا دەمێنێتەوە\n05:44 - 27/07/2019\nفلتەری جگەرە نزیکەی ١٤ ساڵ لەناو خاکدا دەمێنێتەوە\nتا ئێستا باس لەوە کراوە پلاستیک دوژمنی گەورەی سرووشتە، بەڵام لەوە مەترسیدارتر، فلتەری جگەرەیە کە لە هەموو شوێنێکی نیشتەجێبوون و لەسەر زەوی و لە کەناری دەریاچە و دەریاکاندا دەبینرێن.\nساڵانە نزیکەی پێنج ملیار فلتەری جگەرە فڕێدەدرێتە سرووشتەوە و زیانی پێدەگەیەنێت. فڕێدانی فلتەری جگەرە لە ناو سرووشتدا جگە لەوەی کاریگەریی خراپ لە سەر تەندروستی مرۆڤ دادەنێت، دەبێتە هۆی مردنی ملیۆنان گیانەوەر و بەکتریای سوودبەخش لە جیهاندا.\nمەترسی فلتەری جگەرە کاتێک دروست دەبێت کە لەناو ئەو کاغەزەی بە دەوریدا پێچراوەتەوە دێتە دەرەوە و بە باران یان ئاوی دەریا و دەریاچە و ڕووبارەکان شی دەبێتەوە و تێکەڵی خاک و ئاو دەبێت.\nلە ساڵی ٢٠١٦دا پێنج ملیار و ٧٠٠ ملیۆن جگەرە لە لایەن ملیارێک کەسەوە کێشراون، کە ٨٠% یان پیاو بوون. سێ لە سەر چواری فلتەری جگەرەکانیش لەناو سرووشتدا فڕێدراون.\nبە پێی ئاماری ڕێخراوی تەندروستی جیهانی، کارگەکانی دروستکردنی جگەرە لە ٢٠ ساڵی ڕابردوودا، ٤٥ ملیۆن تەن پاشماوەی ڕەق و ٤٠٠ هەزار تەن پاشماوەی کیمیایی و شەش ملیۆن تەن پاشماوەی نیکۆتینیان بەرهەمهێناوە. هەروەها مادەی وەک ئەمۆنیۆم و تۆلۆینی ژەهراوی بەرهەمی ئەو کارگانەن.\nلە کاتی چاندنی توتندا ڕێژەیەکی زۆر مادەی کیمیایی قەڵاچۆکەری مێروو بەکاردەهێنرێت کە رێژەیەکی زۆری لە تووتندا دەمێنێتەوە و جگەرەکێشەکان ئەو مادەیە هەم لە ناو گیانی خۆیاندا، هەم بەهۆی فڕێدانی فلتەری جگەرەوە، لە ناو سرووشتدا بڵاودەکەنەوە.\nلە ساڵی ٢٠١٨دا بە پێی ئامارێک، بەهۆی بەکارهێنانی جگەرەوە، دوو ملیۆن و ٦٠٠ هەزار تەن گازی دوانۆکسیدی کاربۆن و پێنج ملیۆن و ٢٠٠ هەزار تەن گازی میسان لە ناو سرووشتدا بڵاوبووەتەوە، کە دوو مادەی مەترسیدارن و مرۆڤ و گیانەوەرانیش لەناودەبەن.\nکێشی فلتەرێکی جگەرە نزیکی ١٧٠ مللی گرامە، بەو پێیەش ساڵانە ١٧٥ هەزار تەن فلتەری جگەرە لەناو سروشتدا بڵاودەکرێتەوە. فلتەری جگەرەی ساختە نزیکەی حەوت ساڵ و فلتەری جگەرەی کوالیتیش نزیکەی ١٤ ساڵ لە سرووشتدا دەمێننەوە. ئەگەر لە ساڵێکدا چوار تا پێنج ملیار فلتەری جگەرە لە سرووشتدا فڕێبدرێت، مادە زیانبەخشەکانی ناو فلتەری جگەرە، دەچنە ناو لەشی ٧٠%ی گیاندارانی زەوییەوە.\nرێخراوی تەندروستی جیهانی دەڵێت، لە جیهاندا زیاتر لە یەک ملیار کەس جگەرە دەکێشن. لە ساڵێکدا نزیکەی ٧ ملیۆن کەس بەهۆی جگەرەکێشانەوە گیانیان لەدەستدەدەن. نیو ملیۆنیان ئەو کەسانەن کە جگەرە ناکێشن، بەڵام بەهۆی هەڵمژینی دووکەڵی جگەرەوە تووشی نەخۆشی مەترسیدار دەبن. ١٥٠ هەزار کەسیان منداڵن.\nبەپێی ڵێکۆڵینەوەیەکی زانکۆی ئەنگێلا رەسکینی بەریتانی، فلتەری جگەرە کاریگەریی لە سەر گەشەی ڕووەکیش دروست دەکات. لە لێکۆڵینەوەکەدا ژمارەیەک فلتەری جگەرە لە ناو گوڵدانێکدا کە دوو گوڵیان تێدا چێنرابوو دانران و دوای ٢١ رۆژ دەرکەوت هەموو جۆرە گەشەیەکی گوڵەکان وەستاوە و بەرەو لەناوچوون ڕۆیشتوون.\nهەندێک رێکخراوی بواری مافەکانی مرۆڤ وڕێکخراوە ژینگەدۆستەکان داوا دەکەن، لەبەرئەوەی بە تەواوی ڕێ لە دروستکردن و بەکارهێنانی جگەرە ناگیرێت، دەتوانرێت جگەرەی بێ فلتەر دروست بکرێت و هیچ نەبێت مەترسی فلتەری جگەرە لەسەر گیانەوەر و ڕووەکەکان نەهێڵرێت.


9 شت کە پێویستە دەست بەجێ لە پڕۆفایلی فەیسبووکەکەت بیانسڕیتەوە – کەی ئای تی ئێن\nڕێنمایی 9, ئاب 2018\nبێگومان تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان زانیاری زۆر دەربارەی هەر یەکێکمان دەزانن، ئەمەش بەهۆی ئەوەی کە لەبەرامبەر ئەوەی خزمەتگوزاری بە خۆڕایی و بە بەردەوامی پێشکەش دەکەن زۆر زانیاری داوا دەکەن لە پێناو بەهێزکردنی هەژمارەکەت، لەم نێوەندەشدا ئەو تۆڕانە زۆرترین زانیاری کۆدەکەنەوە. ئەمەش هەموو لە کاتی گەڕان لە گووگڵ و بڵاوکردنەوەی وێنە لە ئینستەگرام و بڵاوکراوەکانت لە فەیسبووک و … هتد ڕوودەدات. تەنانەت ئەم تۆڕانە هەندێک شت دەربارەی من و تۆ دەزانن، نزیکترین کەسەکان لەوانەیە دەربارەی ئێمە نەیزانن.\nبێگومان هەبوونی ئەم زانیاریانە مەترسیدارن و ئێستا کاتی ئەوەیە پێداچوونەوەیەک بۆ ئەم زانیاریانەت بکەیت و ئەوەی پێویست نەبێت لەسەر ئەو تۆڕانە نەیانهێڵیت. بۆ نمونە، فەیسبووک زانیاری دەربارەی ڕێکەوتی لەدایکبوون و ژمارە تەلەفۆن و ئارەزووەکانت و ئەو شوێنانەی سەردانی دەکەیت و تێروانینە سیاسی و دینییەکانت و چەندان زانیاری تریش دەربارەی تۆ دەزانێت.\nکەواتە بفەرموو دەربارەی ئەو ٩ شتە بزانە کە پێویستە دەست بەجێ لە فەیسبووکت بیانسڕیتەوە.\nبێگومان فەیسبووک داوای ژمارە تەلەفۆنت لێ دەکات بۆ مەبەستی پارێزگاری. هەتا ئێرە کێشە نییە کە ژمارە تەلەفۆنەکەت لە فەیسبووک جێگیر دەکەیت چونکە لەم کاتەدا کەس ژمارە تەلەفۆنەکەت نابینێت. بەڵام ئەگەر بێت و ژمارە تەلەفۆنەکەت لەسەر بەشی دەربارە واتە About بە ئاشکرایی بۆ هەموو کەسێک دیاربێت ئەوا دەست بەجێ هەوڵبدە بیسڕیتەوە و بیشاریتەوە لە Publicـەوە بۆ Only Me. ئەگەر نەیشارێتەوە هەرکەسێک پڕۆفایلی فەیسبووکەکەت بکاتەوە و بەشی دەربارەی بکاتەوە ژمارە تەلەفۆنەکەت دەبینێت و بەمەش لەوانەیە چەندان پەیوەندی نەخوازراو و بێزارکەرت بۆ بێت. وە هەروەها لەوانەیە سودی لێ وەربگیرێت بۆ هاککردن چونکە هەندێک کەس ژمارە تەلەفۆنەکەی کردووە بە وشەی نهێنی هەژماری فەیسبووکەکەی.\nهەندێک لەو وێنانەی کە ناتەوێت هەموو کەسێک بیانبینێت\nبێگومان لەوانەیە چەندان وێنەت هەبێت کە دەتەوێت تەنها چەند کەسێک بیبێنت، لەبەرئەوە وریابە لەکاتی بڵاوکردنەوەی ئەم وێنانە تەنها لەگەڵ هاوڕێیان هاوبەشی پێ بکە . واتە لە Public بیکە بە Friends. ئینجا ئەگەر ناتەوێت کەس بیانبینێت ئەوا هەر لەسەرەتاوە خۆت بە دووربگرە لە بڵاوکردنەوەی ئەم وێنانە، چونکە بەڕاستی لە کۆمەڵگایەکەوە تا کۆمەڵگایەکی تر جیاوازە و کۆمەڵگەی ئێمەش پێویستی بە ڕەچاوکردنی زۆر شتە. کەواتە خۆ پارێزی گرنگە لە کاتی بڵاوکردنەوەی وێنەی منداڵ و ئەندامانی خێزان و پێویستە گشت بەرپرسیاریەتیەک بگریتە ئەستۆ لە هاتنە پێشی هەر دۆخێکی نەخوازراو بە هۆی بڵاوکردنەوەی ئەو وێنانە. چونکە پێویستە لەبیرمان بێت تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان پارێزراو نین.\nبێگومان هەر بابەتێک کە پەیوەندی بە ڕێکەوتی لەدایکبوونتەوە بێت لەوانەیە ببێتە مایەیی خۆشحاڵی و ئاسودەییت. بەڵام کێشەکە لەوەدایە کە ڕێکەوتی لەدایکبوون زانیاریەکی گرنگە و لەوانەیە هەندێک کەس بە هەلی وەرگرن و سودی لێ وەرگرن تا ئەو وشە نهێنیانەت کە ڕێکەوتی لەدایکبوونتی تێدایە بە شێوەیەک لە شێوەکان دەست بخەن و هێرش بکەنە سەرت بەم زانیاریانە. کەواتە بژاردەی بەردەمت ئەوەیە کە کامیان هەڵدەبژێریت، بابەت و بڵاوکراوەی پەیوەیست بە ڕێکەوتی لەدایکبوونت یان تایبەتمەندی کەسیت و پاراستنی زانیارییەکانت؟\nبێگومان خەڵکانێکی زۆر هەن کە ئارەزووی دانانی شوێنی جوگرافی دەکەن کە کاتێک سەردانی شوێنێک دەکەن تا پێشانی خەڵکانی تری بدەن کە ئەوان سەردانی ئەو شوێنە دەکەن یان لەو شوێنەن لە ئێستادا.\nلە ڕاستیدا خەڵکانێک هەن دەیانەوێت شوێنی جوگرافیان لەگەڵ هەموو بابەتێک دانێن ئەگەر ئەم شوێنە ماڵەوەشیان بێت.\nترسناکی ئەمە لەوەدایە کە تۆ بە ئاسانی ناونیشانی خۆت بە هەموو ئەوانەی دەیانناسیت و نایانناسیت دەڵێیت. لەلایەکی ترەوە، هەوڵبدە دووربیت لە بڵاوکردنەوەی ئەو شوێنانەی کە منداڵەکانت بۆی دەچن وەکو فێرگە و شوێنی یاریکردن و … هتد.\nوێنەکەت و تۆش لە گەشتدابیت\nهەر وەکو خاڵی پێشتر، گرنگە کە خۆت بە دووربگریت لە بڵاوکردنەوەی وێنەی خۆت و شوێنی جوگرافیت لەکاتێکدا تۆ ماڵەوەت بەجێ هێشتووە و کەسی لێ نییە. چونکە هەندێک خەڵک هەیە ئەمە بەهەل وەردەگرن و ماڵەکەت دەبڕن. کەواتە وێنە لەکاتی گەشتکردن لەوەیە زیانی گەورەی لەدواوە بێت.\nبەگشتی فەیسبووک شوێنێکە کەمتر فەرمییە و لەوانەیە شتانێکی لێ بڵاوبکەیتەوە نەتەوێت هەموو کەسێک بیبینێت بە تایبەت بەڕێوەبەری کارەکەت. بۆ نمونە، لێر و لەوێ حاڵەت هەیە خەڵکانێک بەهۆی بڵاوکراوەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیان کارەکەیان لە دەست داوە.\nکەواتە ئەگەر دەتەوێ بەڕێوەبەرەکەت وریایی گشت هەنگاوەکانت نەبێت، ئەوا تۆش وریایی ئەو بڵاوکراوە و کۆمێنت و بۆچوونانەت بە کە دەیانوسیت و بڵاویان دەکەیتەوە.\nوێنەی خێزانی و وێنەی منداڵەکانت\nئێمە گشتمان ئارەزووی بڵاوکردنەوەی وێنەی خۆمان و خێزان و منداڵەکانمان دەکەین بەڵام ئەوەی کێشەیە ئەوەیە ئەم وێنانە لەسەر پڕۆفایلەکەت بۆ تەواوی ژیانت دەمێننەوە و لە دواتر و لەکاتی ڕوودانی کێشەیەک یان جیابوونەوەی دوو هاوسەر، ئەوا ئاسان دەبێت بۆ کەسێکی تر کە دەبێتە بەشێک لە ژیانت دەستی بەم وێنانە بگات و پاشان بەهۆیەوە دۆخی نەخوازراو و ناخۆش ڕووبدات.\nچارەسەر ئەوەیە ئەم جۆرە وێنانە بسڕیتەوە و هەر لەسەرەتادا خۆت بپارێزیت لە بڵاوکردنەوەی ئەم وێنانە. هەمان بابەت بەسەر وێنەی منداڵەکانیشدا جێبەجێ دەبێت چونکە ئەوانیش خاوەن تایبەتمەندی کەسی خۆیانن و گونجاو نییە بەهۆی هۆکارێکەوە ڕووبەڕووی حاڵەتی چاوەڕوان نەکراو بن.\nئەو بڵاوکراوانەی کە Tag یان Mention دەکرێیت\nبە شێوەیەکی گشتی هاوڕێ هەیە ئارەزووی ئەوە دەکات لەگەڵ هەر بڵاوکراوەیەکی تۆ تاگ بکات، بەڵام کێشەکە ئەوەیە هەندێک بابەت هەیە گونجاو نییە لەسەر پڕۆفایلەکەی تۆ دەرکەوێت. جا بۆ ئەوەی ئەم بڵاوکراوانە بنبڕ بکەیت ئەوا پێویستە بچیتە Settings پاشان Timeline and Tagging. لەم بەشە وەکو لە وێنەکە دیارە پێویستە ئەم دوو بەشەی بە چوارگۆشە سورەکە دیاریمکردووە چالاکیان بکەیت و بەمەش هەرکاتێک تاگ بکرێیت پێش بڵاوبوونەوە تۆ دەتوانیت پێیدا بچیتەوە ئینجا ڕێگە بدەیت لەسەر پڕۆفایلەکەت دەربکەوێت.\nزۆری ڕێژەی هاوڕێ\nمامۆستایەکی زانستی دەروونی لە زانکۆی ئۆکسفۆرد بەناوی ڕۆبن دەنبار پێی وایە مرۆڤی ئاسایی توانای هێشتنەوەی پەیوەندی هەیە هەتا ١٥٠ کەس بە بەردەوامی. لەدوای توێژینەوەیەک لەسەر ٣٣٧٥ بەکارهێنەری فەیسبووک، دەنبار بۆی دەرکەوتووە تەنها ٤,١ لەو هاوڕێیانە جێگەی متمانە بوون.\nهەر لەبەرئەوە، سڕینەوەی ئەو هاوڕێیانەی تەنها بەناو هاوڕێن لەسەر فەیسبووک دەبێتە هۆکارێک بۆ کارلێکێکی تەندروست و زیاتر کرداری لەسەر فەیسبووک.


زایینی: ٠٧-٠٨-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٥/١٧ - ١٨:١٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: یەکێک لە سەرگوردە بەوەفاکانی کوردستان لە کاتی خۆیدا کە ئامادە نەبوو دژی گەلەکەی شەڕ بکات، لە ئامریکا ماڵاوایی لە ژیان کرد.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، سەرگورد "شاهین عەباسی" خەڵکی گوندی "قەسرکی تەرگەوەڕ"ی پارێزگای ورمێ، ڕۆژی پێنجشەممە ڕێکەوتی ١٥ی گەڵاوێژی ١٣٩٥ی هەتاوی، لە وڵاتی ئامریکا کۆچی دوایی کرد.\nسەرگورد عەباسی یەکێک لەو خەلەبانانە بوو کە بە هۆی ئەوەیکە ئامادە نەبوو، دژی نەتەوەی خۆی شەڕ بکات، کەوتە بەر ڕق و قینی بەرپرسانی ڕێژیمی داگیرکەری کوردستان و به هۆی گوشار ساڵی ١٣٦٥ی هەتاوی، بە هێلیکۆپتێرەکەی ڕۆیشته وڵاتی تورکیه.\nخەلەبانی بەوەفا و ئەمەگدار بە خاک و خەڵکی کوردستان، دوای ئەوەیکە ڕۆیشتە تورکیە و لە وڵاتی ئامریکا توانی مافی پەنابەری وەربگرێت و تا دوایین ساتەکانی لەو وڵاتە مایەوە.\nحیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران سەرەخۆشی لە بنەماڵەی سەرگورد عەباسی دەکات و خۆی بە شەریکی خەمیان دەزانێت.


بەڤیدیۆ: ترەمپ داوایەكی سەیر لە كیم جونگ ئون دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2018/06/13 - 11:56 AM\nسەرۆك كۆماری ئەمریكا داوای لە سەرۆكی كۆریای باكور كرد سەیری ئۆتۆمبێلەكەی بكات.\nتۆڕی سبوتنیك بڵاویكردەوە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆك كۆماری ئەمریكا ئۆتۆمبێلی (لیموزین)ی خۆی نیشانی كیم جونگ ئون سەرۆكی كۆریای باكوردا و بە گیاندار ناوی بردووە.\nئەم ئۆتۆمبێلە دەتوانێت لەبەرانبەر موشەكی بالیستی یان هەر هێرشێكی كیمیاوی بەرگری لە سەرنشینەكانی بكات.\nلیموزینی رەشی ترەمپ لەلایەن كۆمپانیای (جەنەراڵ موتورز) دروست كراوەو نازناوی گیانەوەری هەیەو ئۆتۆمبێلەكە یەدەگی خوێنی تێدایە لەئەگەری برینداربوونی سەرۆك كۆمار.\nكۆبونەوەی سەرۆكی كۆریای باكور و سەرۆك كۆماری ئەمریكا بە گرتنی دەستی یەكتر دەستی پێكردو لە گفتوگۆیەكی ئاسایدا كە نزیكەی 45 خولەكی خایاند تاوتوێ گرفتەكانی نێوانیان كردو دواتر بۆ خواردنی نانی نیوەڕۆ رۆیشتن تاكو لەوێ زیاتر گفتوگۆكانیان ئەنجام بدەن، دواتر سەرۆكی هەردوو وڵات پیاسەیەكی دەوروبەری ئوتێلەكەیان ئەنجام دا.\nدۆناڵد ترەمپ: پێمخۆش نییە دەنگی ئەشكەنجەی خاشقچی ببیستم\nئەمریكا پەیامێك بۆ بارزانی دەنێرێت


169 جار خوێندراوەتەوە کات05:41 بەروار23-05-2019\n“بەگرنگی دەزانم، كوردانی تاراوگە، هاوكاری كاندیدە كوردەكان بن، بەچاوپۆشین لە شوناسی ئایدیۆلۆژی و هاونیشتمانی چ بەشێك بن، گرنگ ئەوەیە كوردن و توانایان هەبێ”\nئەم ساڵ كێشەی گەورەی پرۆسەكە، سیاسەتی راستڕەوە توندڕەوەكان و پۆپۆلیستەكانە. كێشەكانیش بەگشتی، هەستی دەنگدەری ساردكردۆتەوە. دوژمنایەتی لیبرالیزم و دادپەروەری، راستڕەوەكان و پۆپۆلیستەكانی خستۆتە بەرەیەكی بابەتی. ئەگەر لەم هەڵبژاردنەدا، ئەمانە زۆرینە بەدەستبهێنن، پرۆسەی پەرلەمانی ئۆروپا دوچاری كێشمەكێشی زۆر دەكەن. كۆچ و كۆچبەرانیش، ئەم دوو رەوتە توندڕەوەی نێرتر كردوەو شادەمارەكانی ناسیۆنالیزم دەبزوێنن. مەترسی تریش هەیە، ئەویش رێككەوتنی راستڕەوە توندڕەوەكانە لەئۆروپا، لەناو بزوتنەوەیەكی ناوكۆیدا. ئەگەر ئەمەشیان بۆ بچێتەسەر، بێگومان پۆپۆلیستەكانیش دەچنە پاڵیان.


رووداوی من - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در پنج شنبه, 01 اسفند 1398 08:53\nدەقی چیرۆک و رۆمان بە گشتی پانتایی نێوان وەسفی ژینگە و باری دەروونیی کەسایەتی، یاخود وەسفی پێوەندیی نێوان ئەم دووانەیە، هەروەها هەمووی ئەمانە پێکەوە. هەندێ دەق زیاتر پێ لەسەر ژینگە دادەگرێ، هەندێ لە سەر کەسایەتی و هەندێکیش لە یەک ئاستدا لەسەر هەردووکیان.\nلە گەمەی نێوان ژینگە و کەسایەتیدایە دەقی گێڕانەوە خۆی دەخەمڵێنێ. بەڵام مەرج نیە ژینگە هەمان ژینگەی ریاڵ یاخود واقعی بێت و، مەرجیش نیە کەسایەتی هەمان کەسایەتی باو. خەیاڵی نووسەر دەتوانێ بەگشتی فەزایەکی تر بخوڵقێنێ کە تێیدا ژینگە و کەسایەتی تر بە تایبەتمەندیی دیکەوە لەدایک دەبن.\nخوڵقاندنی وەها دەقێک بێگومان قورسە، دیارە هەر بەو رادەیەی کە خوڵقاندنی دەقێکی ریاڵیش (گەر بیەوێ نوێ بێت) قورسە. بۆ ئەم کارە نووسەر دەبێ وەها فۆڕمێک بە دەق بدا کە بتوانێ گۆشەنیگایەکی نوێ لە دیاردەیەک پێشکەش بکات.\nرەنگە هەموو ئەرکەکە لەوەدا خڕبووبێتەوە کە نووسەر تا چەندە دەتوانێ رووداوەکان لە دەروونی خۆیدا بپاڵێوێ و لە فیلتەری وجوودی خۆیەوە گوزەری پێبدا، وەها کە دەق شێوازی رووانینی نووسەر وەربگرێ و بیکا بە گێڕانەوەیەکی تایبەتی ئەو.\nبۆیە گرینگە نووسەر لە گەڵ رووداو یاخود دیاردەدا بژی و وەها بە دروونیی بکاتەوە کە تایبەتمەندیی پێ بدا. نووسەر گەر ئەمە نەکا، کەوتووەتە بازنەی تیکرار و دووپاتبوونەوەی نەوەکانی پێش خۆیەوە.\nسایتی قەڵەم ٢٠ مانگی دووی ٢٠٢٠


لەنێوان "هەناسەدان"و "پڕوكان"دا\nئاراس فەتاح- مەریوان وریا قانع\n(دووشەممەی هەموو هەفتەیەك تایبەت بۆ درەو دەینوسن)\nجیهان پڕە لە رووداوی تراژیدیی لەوێنەی جەنگ، ئاوارەبوون، برسێتیی، وێرانكاریی ژینگەیی، كە رۆژانە ویژدانی كەسانێكی زۆر دەهەژێنن، بەڵام زۆرجار تەنها یەكێك لەو ڕووداوانە دەبێت بە شاڕووداو و رەهەندێكی جیهانیی وەردەگرێت. خنكانی ئالان كوردی تەمەن سێ ساڵان لە ساڵی 2015دا و دۆزینەوەی لاشە بچووكەكەی لە كەناری دەریادا، بوو بە سیمبۆڵی تراژیدیای هەڵهاتنی رۆژانەی سەدان هەزار خێزانی مەدەنیی لە دەستی جەنگ‌و برسێتیی‌و نابەرپرسیارێتی حوكمڕانانی ئەم ناوچەیە. دیوێكی گرنگی تری ئەم ڕووداوە گوێپێنەدان‌و خەمساردیی سیاسەتی نێودەوڵەتیی بوو بەرامبەر بە دیاردەی پەناهەندەیی‌و خنكانی ژمارەیەكی زۆریان لەڕێگای هەڵهاتنەكەیاندا. لەو چركەساتەوەی وێنەی ئەم منداڵە خنكاوە بڵاودەكرێتەوە، ئیتر جەستە بچووكە بێگیانەكەی دەبێت بە سیمبۆڵێك بۆ خنكاندنی ویژدانی مرۆڤایەتیی لە دەریای ناوەڕاستدا.\nیەكێك لە ڕووداوە تراژیدییەكانی ئەمساڵیش، ساڵی 2020، كە ڕەنگە ماوەیەكی درێژ لە یادەوەریی مرۆڤایەتییدا بمێنێتەوە، ڕووداوی خنكاندنی جۆرج فلۆیدی رەشپێست بوو لەلایەن ئەفسەرێكی پۆلیسی سپییپێستی ئەمریكییەوە. گرنگترین دەركەوتێكی ئەم ڕووداوی مردنە، دیسانەوە لەڕێگای خنكاندنەوە، ووشەی "هەناسە"یە. دوای ئەوەی چوار پۆلیسی شاری میناپۆلیس، جۆرج فلۆید دەستگیردەكەن‌و تەختی زەوی دەكەن، یەكێكیان بەناوی دێریك شۆڤێن بۆ ماوەی هەشت دەقیقە بەئەژنۆوە فشاردەخاتە سەر ملی‌و پاش ئەوە توانای هەناسەدانی لەژێر ئەژنۆكانی ئەو پۆلیسەدا سنوورداردەبێت، سەرەنجام دەخنكێت. جۆرج فلۆید بەر لە كوشتنی چەندجارێك هاواردەكات‌و دەڵێت: "ناتوانم هەناسەبدەم"، "ناتوانم هەناسەبدەم"، بەڵام ئەفسەرە پۆلیسەكە گوێ بە هاوارو تكاكانی نادات‌و بەردەوام دەبێت لە پەستانخستنە سەر ملی تا دەیخنكێنێت.\nبەدوای ئەو ڕووداوەدا ملیۆنان مرۆڤ دەڕژێنە سەر شەقامەكان‌و ناڕەزاییدەربڕینێكی هەمەلایەنە، ئەمانە تەنها داوای لێپرسینەوە لە تاوانبارەكان ناكەن، بەڵكو داوای سەرلەنوێ داڕشتنەوەو ڕیفۆرمكردنێكی ڕیشەیی سیستەمی پۆلیس لە ئەمریكادا دەكەن. پاككردنەوەی ئەو سیستەمە لە ڕاسیزم‌و كۆتاییهێنان بە ڕقبوونەوە لە ڕەشپێستەكان‌و بەكەمنرخدانانی بەهای ژیانیان، دەبێت بە داخوازییەكی جیهانیی. ڕووداوەكە كە گڕی لە شەقامی ئەمریكیی بەردا، هێزێكی گەورەی بە بزوتنەوەی دژ بە راسیزم بەگشتیی‌و بە بزوتنەوەی "ژیانی ڕەشپێستان گرنگە" بەتایبەتیی بەخشی. بزوتنەوەی "ژیانی ڕەشپێستان گرنگە" بزوتنەوەیەكی كۆمەڵایەتیی‌و سیاسیی دژ بە ڕاسیزمە لە ئەمریكا. لە زۆر بەشی تری جیهاندا بە ملیۆنان مرۆڤ ڕژانە سەر شەقامەكان‌و هەمان دروشمیان بەرزكردەوەو داوای ڕێزدانانیان بۆ ژیانی ڕەشپێستەكان‌و كۆتاییهێنانیان بە ڕاسیزم، دەكرد.\nهەروەكو چۆن بڵاوبوونەوەی وێنەی جەستە خنكاوەكەی ئالان كوردیی لەكەناری دەریای ناوەڕاستدا بوو بە مانشێتی میدیا جیهانیی‌و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان، بەهەمان شێوە خنكاندنەكەی جۆرج فلۆید لەڕێگای گرتەیەكی ڤیدیۆییەوە، تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانی تەنی‌و لەماوەیەكی كورتدا هەموو جیهان بوو بە بینەرو شایەتی ئەو كوشتنە رەگەزپەرستانەیە. ئەم رووداوەش وایكرد زاراوەی "هەناسە" ببێتە یەكێك لە گرنگترین وشەكانی ساڵی 2020. "هەناسە" وەك هاواركردنێك بۆ ژیان‌و ڕێزرگرتنی مرۆڤ بەبێ جیاكاریی‌و پاراستنی كەرامەتی.\nدۆخی زۆرینەی تاك‌و گروپەكانی هەرێمی كوردستانیش لەژێر زەبری حوكمڕانیی دەسەڵاتدارانی هەرێمدا، لە دۆخی پڕوكانێكی مەترسیداردایە كە بەرجەستەكەری هەردوو ئەو حاڵەتی خنكان‌و خنكاندنەیە كە باسمانكرد. ئینسانی ئێمە لەبەردەم دوو ئەگەری نائینسانییدایە: یان ئەوەتا ساڵانە هەزاران كەس وەك خێزانی ئالان كوردیی ئاوارەی هەندەران دەبێت، بۆئەوەی ئەڵتەرناتیڤێكی تر بۆ ئەو ژیانە نائینسانییە بدۆزێتەوە، یاخود وەك دۆخی پێش خنكاندنەكەی جۆرج فلۆید هاوار دەكات‌و كەس گوێی لێ ناگرێت.\nكۆمەڵگای هەرێم لەژێر زەبرو فشاری ڕۆژانەی حوكمڕانەكانیدا لە دۆخی پڕوكانێكی لەسەرخۆ، بەڵام بەردەوامدایە. ئەم پڕوكانە پڕوكانێكی هەمەلایەنە: پڕوكانی ئابوریی، پڕوكانی سیاسیی، پڕوكانی میدیایی‌و پڕوكانیی كۆمەڵایەتیی‌و تەنانەت ئەخلاقییش.\nلەئاستی ئابوریدا خەڵكانێكی زۆر لەژێر هێڵی هەژاریدا دەژین‌و بە بەردەوامیش ژمارەیەكی گەورەتر لەژێر هەڕەشەی دابەزیندان بۆ ژێر ئەو هێڵە. دروستبوونی بەردەوامی ژمارەیەكی گەورە لە كەسانی بێكارو بێسەرچاوەی دارایی، هاوشانە، بە دروستبوونی بەردەوامی ژمارەیەكی كەم لە ملیۆنێرو ملیاردێرو دەوڵەمەندیی فەلەكیی. ئەو ڕێسایەی كایەی ئابوریی لە هەرێمی كوردستاندا بەڕێوەدەبات، دروستبوونی هەژارییەكی تۆقێنەرە بەرامبەر بە دەوڵەمەندبوونێكی مەترسییدار. ژێرخانی ئەم دوو پرۆسە ترسناكەش دزیی‌و گەندەڵیی‌و مۆنۆپۆڵكردنی كەرتە ئابورییە سەرەكییەكانی وڵاتەكەیە، لەلایەن چەند خێزان‌و بنەماڵەیەكی سیاسییەوە. لەناو ئەم مۆدێلە دەسەڵاتدارێتییەدا هیچ ئاسۆیەك بۆ دەربازبوون لەم پڕوكان‌و خنكانە ئابورییە لەئارادا نییە كە ئەمڕۆ هەرێمەكەی تەنیوەتەوە.\nلە ڕووی سیاسییەوە هەمان پڕوكان‌و فشاری گەورە لەئارادایە. كایەی سیاسەت لە كوردستاندا كایەیەكی خنكێنراوە لەلایەن سیستەمێكی سوڵتانییەوە بە جۆرێك شتێك بەناوی سیاسەت‌و خێری گشتییەوە لەو كایەیەدا نەماوە. كایەیەكە جگە لەوەی لەلایەن چەند خێزانێكی سیاسییەوە تەواو مۆنۆپۆڵكراوە، هاوكات بە پەیوەندیی ژێربەژێرو بە كڕین‌و تەزویرێكی گەورەو هەمەلایەنیش تەنراوە. پڕكراوە لە بكەری ناسیاسیی‌و نابەرپرسیار، كە هەموویان یەك ئامانج دەیانجوڵێنێت: وەدەستخستنی ئاسانی پارەو كەڵەكەكرنێكی نایاسایی‌و نەبەرپرسیارانەی بەردەوامی.\nبە بۆچوونی ئێمە پڕوكاندنی ئابوریی لە هەرێمدا لە پڕوكاندنی سیاسیی كۆمەڵگاكەوە سەرچاوەدەگرێت. ئەم پرۆسەی پروكاندنە سەرەتا بە پرۆسەی مۆنۆپۆڵكردن‌و كۆنترۆڵكردنی تەواوەتی كایەی سیاسیی لە هەرێمدا پیادەكرا، ئینجا ئەو مۆدێلی مۆنۆپۆڵكردنە سیاسییە گواسترایەوە بۆ ناو كایەی ئابوریی‌و لەوێشدا جێبەجێكرا. ئابوری نەوتی هەرێم، بەستنی نهێنیی‌و تەعەسوفییانەی پەیمانە ئابورییەكان لەگەڵ دەوڵەتە ئیقلیمیی‌و كۆمپانیا زەبەلاحەكاندا، ئابوریی خاڵە سنوورییەكان، ئابووری قاچاخ‌و بازرگانییە گەورەكان، دابەشكردنی كۆنتراكتەكان، چۆنیەتی وەگەڕخستنی سەرمایە، هەر هەموو ئەمانە لەژێر دەستی چەند كەسێكی ناو بنەماڵە حوكمڕانەكان‌و بازنەیەكی سیاسیی بچووكی داخراودان. داگیركردنی كایەی سیاسیی هەرێم لەلایەن خێزانە سیاسییەكانەوە بەتاڵكردنەوەی كۆمەڵگای كوردستان بوو لە توانای دەستكاریكردن‌و داڕشتنەوەی پەیوەندیی و هاوكێشەكانی هێز لەناویدا.\nپڕوكانی میدیایی دیاردەیەكی تری زۆر تایبەتی ناو دونیای ئێمەیە. بەشی هەرەزۆری میدیا لە هەرێمدا میدیایەكی تەواو كۆنترۆڵ‌و كڕدڕاو و ئاڕاستەكراوە. ڕووبەرێكی تەسك بۆ میدیاو دەنگی ئازاد هەیە، بەڵام ئەم ڕووبەرە هەم هێجگار بچووكە، هەم ڕووبەرێكی تەواو خزێنراوەتە ژێر فشارەوە. گرتنی بەردەوامی ڕۆژنامەنووسە ئازادەكان‌و چالاكوانانی كۆمەڵگای مەدەنیی دەرەوەی دەسەڵاتی دەزگا حیزبییەكان، دیمەنی پڕوكاندنەكە بە ئاسانی بەرجەستەدەكات.\nئەركی گرنگی ئەم میدیا ئاڕاستەكراو و كۆنترۆڵكراوەی هەرێم تەنها پڕوپاگەندەكردن نییە بۆ دەسەڵاتدارانی هەرێم، بەڵكو هەڵگێڕانەوەیەكی هەمەلایەنەی راستییەكان‌و درۆكردنی بەردەوامە بەو مەبەستەی دۆخێك دروستبكەن كەس نەتوانێت لەناویدا ڕاستیی لە درۆ جیابكاتەوەو لەم ڕێگایەشەوە شتێك بەناوی هیواو ئومێد لە كۆمەڵگاكەدا نەمێنێتەوە. هاوكات ئەم میدیایە یەكێكە لە میلیشیا تایبەتەكانی پێكدادانە سیاسیی‌و سەربازییەكانی ناو هەرێم. بۆیە یەكێك لە وەزیفە سەرەكییەكانی تری بریتییە لە بەرهەمهێنانی ڕق‌و دڕدۆنگیی‌و تێكشكاندنی هەموو بەهایەكی پێكەوەژیان‌و قبوڵكردنی یەكتر.\nئەم دۆخی پڕوكانە لە ڕووی كۆمەڵایەتیشەوە زۆر بەسەختی ئامادەیە، هیچ كاتێك بە ڕادەی ئەمڕۆكە پارچەپارچەبوونی كۆمەڵگا لەو وڵاتەدا ئامادەنەبووەو پێكەوەژیانی كۆمەڵایەتیی ئینسانەكانیش زەحمەت نەبووە. كۆمەڵگای هەرێم لە دۆخێكی شاقوڵیی‌و ئاسۆیی دابەشبوون‌و پارچەپارچەبوونی هەمەلایەندایە. لانی هەرەكەمی هیچ ئیجماعێكی كۆمەڵایەتیی‌و دینیی‌و سیاسیی‌و فەرهەنگیی بوونی نییە. هەر یەكێك لە دوو هێزە حوكمڕانەكەش، كە خاوەنی پێشمەرگەو پۆلیس‌و ئاساییشی تایبەت بەخۆیانن، هەر كاتێك بیانەوێت یان مەترسیی بۆ سەر دەسەڵاتدارێتییەكەیان بەدیبكەن، دەتوانن هەرێمەكە پارچەپارچە بكەن، سنوورەكانی نێوانیان دابخەن‌و هەموو پەیوەندییەكی كۆمەڵایەتیی لەنێوان شارو ناوچەكانی هەرێمدا بپچڕێنن. ئەم دۆخەش سایكۆلۆژیایەكی تایبەتی بەسەرخۆدا داخران‌و ناوچەگەرێتیی بەرهەمدەهێنێت‌و لانی هەرەكەمی كۆگیریی كۆمەڵایەتیی دەپڕوكێنێت، هاریكاریی كۆمەڵایەتیی تێكدەشكێنێت‌و هاوسۆزیی دانیشتوانەكە بۆیەكتر لاوازدەكات.\nلە هەموو ئەو بوارانەدا دۆخی هەرێم وەك دۆخی هاواری جۆرج فلۆیدە بۆ هەناسەدان لەژێر فشاری گوێنەگرتنی دەسەڵاتداراندا، لە رووە ئینسانییەكەشییەوە وەك دۆخی خێزانەكەی ئالان كوردیی وایە كە بەناچاریی وڵاتەكەی خۆی بەجێدەهێڵێت‌و ئاوارەی هەندەران دەبێت بۆئەوەی هەناسەی ژیانێكی كەرامەتدار هەڵمژێت. بەڵام لە دەریادا دەخنكێت.\nئەگەر زاراوەی سەرەكیی ساڵی 2020 لە ئەمریكادا زاراوەی "هەناسەدان" بێت، ئەوا زاراوەی سەرەكیی ناو دونیای ئێمە لەم چەند ساڵەی دواییدا زاراوەی "پڕوكان"ە. ئەوەی دەسەڵاتدارانی كوردستان ئەنجامیدەدەن پڕوكاندنی سیستەماتیكی كۆمەڵگای هەرێمە. پڕوكاندنێك كە یان بە مردن كۆتایی دێت یان بە یاخیبوون. پێدەچێت چارەسەرێكی تر لەنێوان ئەو دووانەدا بوونی نەمابێت، یان هێجگار زەحمەتبێت.


مەترسیی لەسەر ناردنی 200 ملیارەكە هەیە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەپێی زانیارییەكان تا ئێستا 200 ملیارەكەی بەغدا بۆ مووچەی فەرمانبەران نەگەیشتووە.\nسەرچاوەیەك بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، تائێستا ٢٠٠ ملیار دینارەكەی بەغدا نەگەیشتووەتە هەرێم و نەخراوەتە سەرهەژماری بانكی وەزارەتی دارایی.\nسەرچاوەكە، دەشڵێت، بەهۆی دواكەوتنی ٢٠٠ ملیارەكە پڕۆسەی دابەشكردنی مووچە بەسستی بەڕێوەدەچێت و ماوەی زیاد لە دوو هەفتەیە مووچە دەستیپێكردووە، بەڵام هێشتا بەشێك لە وەزارەتەكان مووچەیان وەرنەگرتووە.\nچەند سەرچاوەیەك باس لەوە دەكەن ئەگەر بشنێردرێت ئەمە دواین مانگە 200 ملیارەكە دێت، چونكە رێككەوتنەكە بۆ ئەمساڵ بوو، پێویست بە رێككەوتنی دیكە دەكات.\nبەوپێیەش رەنگە لە مانگی یەكدا حكوومەتی هەرێم نەتوانێت مووچەی مانگی دوازدە دابەشبكات و مەترسی لەسەر دروست دەبێـت و ئەگەری پاشیەكەوتكردنی دەبێت.\nسەرجەم پرسیارەکانی زانی بەڵام سفری وەرگرت، ئایا زوڵمی لێکراوە؟


من راوێژكاری فلمی (بەكرێگیراوی سپیم ) – Denegkan\nمن راوێژكاری فلمی (بەكرێگیراوی سپیم )\nbyعومه‌ر محەمەد\tFebruary 17, 2012\tگشتی\nئەوە كێیە ئەوەندە جاهل‌و مەرگدۆستە شین بۆ مردوكان دەكاو بەرد بۆ زیندووەكان دەهاوێ.؟!\nژمارە (5)ی گۆڤاری (برین) بەناو نیشانی (فلمێ ئەز كرێگرتیە سپی مە) بابەتێك بڵاوكراوەتەوە، گوایا فلمەكە بەباشی باسی ڕۆڵی موستەشاران دەكات.! یاران ئەمە چ قسەیەكی خوارو خێچ‌و نابەرپرسیارانەیە؟ ئەرێ ستافی (برین) فلمە كەیان دیووە ؟ هەتا وەها شەكرێكی لەبارەوە بشكێنن؟ ئەی ئەو جورئەتی بێباكیە لەكوێوە هاتووە ؟ !\nكە هەواڵی فلمی دۆكۆمێنتاری ( من بە كرێگیراوی سپیم) بڵاوكرایەوە. كەسێكی لەهەموو كاسەدا ئەسكوێ، دیسان خۆی سەغلەتكردو كەوتەوە هەراو غەلبەغەڵب‌و قسە فرێدان. بەڵام بەهەندمان نەگرت‌و ناچارنەبووین قسەیەكی لەبارەوە بكەین، بێگومان ئەم وەڵامەش تەنها بۆ گۆڤاری (برین)ە لەبەرئەوەی زمانحاڵی سەنتەرێكی ئەنفالە، دەنا قسەكانی ئەویش شایانی وەڵامدانەوە نین، هەرچەندە دەبوو بزانن لەكەداركردنی ئەو فلمە بێڕێزییە بەسینەمای كوردی‌و بەو هەزاران ئینسانەی جاشێك بووە فریاد رەسیان‌و ئێستا لە گەرمیان بە زیندوویی‌و سەلامەتی دەژین..\nبەداخەوە (برین) پشتی بەقسەی كەسێك بەستووە كە ڕوون نیە بۆچی ناوی ناهێنێ ؟! ئەو كەسە بەخەیاڵی خاو هەولێدابوو دەنگی كەسوكاری ئەنفالكراوان بەگژ ئەم فلمەدا هەڵخرێنێ‌و كەمپین لەدژی دروستبكات..! بێخەبەر لەوەی زۆرترین كارەكتەرو قسەكەری فلمەكە كەسوكاری ئەنفالكراوان خۆیانن..بەلای كەمەوە سێ كەسیان ئەندامی كۆمەڵەی داكۆكی قوربانیانی ئەنفالن، چواریان تاكە دەربازبووی خانەوادە ناسراوەكانی گەرمیان‌و یەكێكیشیان ساڵح هەلاجی شاعیرە، كە شیعر‌و هاوسەر‌و منداڵەكانی پێكەوە ئەنفالكراون . راوێژكاری فلمەكەش بەندە” سەرنوسەری گۆڤاری ئەنفالستان” م. دوای ئەو هەموو هەڵا بێبنەمایە ئیتر خێرە گۆڤاری برین لەو دورەوە كەوتووەتە تەقە ؟\nستافی برین هەق بوو نرخی قسە بزانن، نەك بەبێ بەڵگە‌و لەگۆترە بنوسن: (وەزارەتا ڕۆشنبیری‌و لاوان یا حكومەتا هەریما كوردستانێ ڤەهاتیە ڕاوەستاندن لیژنەكا ڤەكۆلینێ ل سەر ناڤەرۆكا فلمێ هاتیە دانان ) ئەگەر ڕاست دەكەن بائەنجامی لیژنەكە بڵاوبكەنەوە. ؟ بابزانین ناوی ئەندامانی ئەو لیژنەیە كێن ؟ كەئەوەیان نەكردووە ئیتر قسەی بێبناغە لەپای چی..؟\nمن وەكو راوێژكاری فلمەكە بێمنەتم لەهەرلیژنەیەك، چونكە كارەكە بەرپرسیارانە كراوەو ئەوەندەش شارەزایی هونەریمان هەیە كە هەستی ئینسانی خۆمان وكەسوكاری ئەنفال نەكەینە قوربانی، دەزانین ئەركی خۆمان‌و وەزیفەی هونەرە چی یە، ئەوەندە بەرچاورونین تێبگەین هەر كارێكی هونەری لەپێناوی شكۆی مرۆڤ‌و بۆ ئاسودەیی مرۆڤ نەبێت بێبەهاو فاشلە. ئیتر گوناهی ئێمە نیە كەسێك ئەركی خۆی نازانێ‌و وەكو رادیۆ هەر قسەدەكاو نابیستێ.\nنوسیویانە وەزارەتی رۆشنبیری لیژنەی لێكۆلینەوەی بۆ فلمەكەپێكهێناوە‌و ڕای گرتووە..! خۆزگە راگەیاندنی كوردی ئەوەندە فلتەری شاش نەدەبوو، ئەم شەكر شكاندنە كاتێكبوو كە هێشتا فلمەكە مونتاژی تەواو نەكرابوو ..! ئیتر چی رادەگرن ؟! باشە باگریمانەی ئەوە بكەین راستەو فلمەكە تەواو كراوەو وەزارەتی رۆشنبیری رای گرتووە. ئینجا ئەوە مۆراڵە مرۆڤ شانازی بە سانسۆرەوە بكات ؟ رێگەگرتنی فلمەكان چەندە وێرانكەرە ؟ بێجگەلەجەهل‌ودواكەوتوویی چی ترە.؟ ئێستا فلمەكە ئامادەیە بۆنمایش، درەنگ یان زوو لەڤیستڤاڵێكی سینەماییدا نمایش دەكرێ، ئەو سا چی وەڵامێك دەدەنەوە ؟ خۆزگە وەكو لەپێشەوە جورئەتی قسەی بێ بەڵگەیانكردووە، لەدوایدا كە زانرا ڕاستتان نەفەرموو، ئەوەندە جورئەت بكەن پەشیمانییەكەیان نەشارنەوە .\nبڵێی وەزارەتی رۆشنبیری ئەوەندە هەژار‌و ماڵوێرانبێ..؟ ئەگەر بریاری راگرتنی فلمەكەی دابێ، هەقوایە ئەو كارەی بكەینە نوكتەی كابینەی شەشەم ..! دەنا خێرە رێگەلە سیدی مۆنتاژكراو كاری ناهونەری ناگرن كەمنداڵانی كورد سەقەت دەكەن، لەفلمێكەوە دەهاڵێن كەهێشتا مۆنتاژی تەواو نەبووە ؟! .\nهەر ئێستا بریكارێكی وەزیری رۆشنبیری خەریكی نوسینی كتێبێكە دەربارەی هەمان موستەشار، هیوادارم وەزارەتی ڕۆشنبیری بتوانێ بلێ چاپی ناكەین‌و سەنتەری ئەنفالیش جورئەتی قسە بكات.\nئەرێ گۆترەكاری بۆ ( زمانحاڵی سەنتەری ئەنفال) شەرم نیە ؟ عەیب نیە پشت بەدرۆی كەسێك ببەستێ كە حەسودی‌و گرێَی دەرونی شپرزەی كردووە.؟! سەیر لەوەدایە نازانن باسی چی دەكەن ! مەبەستیان كام سەعیدو كام موستەشارە ؟! گوایا ئەو جاشەی كردوومانە بەپاڵەوانی فلمەكە سكاڵای لەسەرەو لە دادگا داواكراوە، شێخ رەزا ووتەنی: “شێڕڕڕڕڕڕ.وانە بوو” . وەك بڵێی ئێمەلەگوێی گادا نوستبین و پێویستمان بە ڕاویژی كەسانێك بێ كەگا بە گونان دەناسنەوە.؟ من قسەی هەموو كەس بەهەند ناگرم، بەڵام بەگۆڤاری برین دەڵێم: سەهوویت. مادام زمانحاڵی سەنتەری ئەنفالن ئەركتان بوو بەبەرپرسیارێتیەوە قسەتان بكردایە، ئەی كە ئەوەتان نەكردووە خۆتان بۆ شۆكی دوای نمایشكردنی فلمەكە ئامادەكردووە ؟.\nئەرێ سەرنوسەری گۆڤارێكی تایبەت بەئەنفال، شكاندنی خەڵكیش بەچالاكی دەزانێ ؟ بوختانیش هەر حسێبە ؟ بەلام دیارە كەسێك لانی كەمی ماف‌و كەرامەت بۆ مرۆڤ قایل نەبێت..؟ ئەوەندەش رێزلەخۆی ناگرێت كەبەدرۆ نەخرێتەوە ؟ ئەرێ كوا شیاوە چالاكوانی ئەنفال درۆ بەدەم خەڵكەوە بكات‌و كەرامەتی خەڵكی بۆ گرنگ نەبێت ؟ ئەی چۆن رێز لەئەنفالكراوان دەگرێ..!؟ كە دەلێن : دەرهێنەری فلمەكە داوای نۆبلی ئاشتی بۆ جاش كردووە ؟ درۆیان فەرموو چونكە هەرگیز ناتوانن ئەو قسەیە بسەلمێنن .\nچ عەنتیكەیە، چ جەهالەتێكە هەربەناو بكەوی‌و قسەلە بابەتێك بكەیت كە هێشتا نەتدیووە ؟ ئەرێ زمانحاڵی سەنتەرێكی ئەنفال چۆن توتی ئاسا قسەی نەزانێك دەكاتەوە ؟ نابرادەرینا ئێمەش ئەوەندە غەشیم نین خۆمان بكەین بە قوربانی جاشەكان، ئەوەندەش غافڵ نین خۆمان بكەینە نێچیر‌و بنێشتەخۆشەی ژێرددانی خەڵكی بێرەحم‌و نەفام هەتا بەكەیفی خۆیان بەردمان تێبگرن .؟\nلە ساتەوەختەكانی ” كورد قڕان ” دا ڕزگاركردنی هەزاران كەس لە دۆزەخی ئەنفال جا لەلایەن باشەوە بووبێت یان جاش، نەك هەر شایانی ئەوەیە فلمێكی بۆ دروستبكرێ، هەقە شاكاری ئەدەبی‌و هونەری لەسەر بنوسرێت، ئەگەر ڕزگاركردنی سەدان كورد شایانی رێزلێنان نەبێ لەلایەن سەنتەری ئەنفال‌و چالاكوانانی ئەنفالەوە ئیدی قسەكردنیان چ بایەخێكی هەیە ؟. ئەو جاشە هەر عەیبێكی هەبێ بەوە شكۆمەندە نەیهێشت تۆوی كورد لەگەرمیان ببڕێ..! هیچی نەكردبێ گۆرێكی بەكۆمەڵی لەبیابان كەمردووەتەوە. ئەرێ ئەو چالاكوانەی ئەنفال كێَە ئەوەندە جاهل‌و مەرگدۆستە شین بۆ مردوەكان دەكاو بەرد بۆ زیندووەكان دەهاوێ .؟! خوابكەم گێچەڵەكە ئەوەنەبێ كە چۆن جاشەكە نا ماقوڵی وای كردووە خەڵكی رزگاركردووە..؟ هەردەبێ ئاوا لەدنیا تێگەیشتبن، هەتا ژمارەی شەهیدەكانمان زیاتر بن سەرمان بڵندترە ..!! هەتا قەبرستانەكانمان فراوانتربن شانسی بەدەوڵەت بوونمان زیاترە ..\nPrevious تۆپبارانی شاری حومس، قۆناغێکی تر له‌به‌رده‌م شۆڕشی سوریادا!\nNext گیلگامش و ئەنکیدوو


گواردیۆلا واده‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی کۆمپانی راگه‌یاند – یاریگانێت\nدەستپێك/ئینگلتەرا/گواردیۆلا واده‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی کۆمپانی راگه‌یاند\nگواردیۆلا واده‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی کۆمپانی راگه‌یاند\nهێرش جەعفەر 2017/01/28\nیاریگا-پیپ گواردیۆلا به‌نیازه ڤینسنت کۆمپانی بگه‌ڕێنێته‌وه لاکێشه‌ی سه‌وز.\nکاپتنه‌که‌ی ستیزن به به‌رده‌وامی له‌م وه‌رزه‌دا پێکانی هه‌بووه، به جۆرێک له مانگی یانزه‌وه به‌شداری هیچ یارییه‌که‌ی نه‌کردووه. به‌ڵام وابڕیاره ئه‌مرۆ له جامی یه‌کێتی ئینگلته‌را به‌رامبه‌ر کریستاڵ پاڵاس یاخود هه‌فته‌ی داهاتوو بگه‌ڕێته‌وه.\nگواردیۆلا هه‌واڵه‌که‌ی ئاشکراکرد و وتی “زوو یان دره‌نگ هه‌رده‌بێت ئه‌و سه‌رکێشییه بکه‌ین و یاری پێبکه‌ین. له یارییه‌که‌ی ئه‌مڕۆ یاخود یاری دیکه‌ی داهاتوودا به‌شدارده‌بێت دڵنیانیم کامیان به‌ڵام ده‌گه‌ڕێته‌وه و یاری ده‌کات”.\nبه‌رگریکاره به‌لجیکییه‌که ٣٠ ساڵه‌که وه‌رزی رابردوو به‌هۆی پێکان له ٢٢ یاریدا به‌شداربوو ، له‌م وه‌رزه‌ش تا ئێستا ته‌نها له پێنج یاریدا به‌شداربووه.


ئاهەنگی دەیەمین ساڵیادی دامەزراندنی ئاڤێستا بەڕێوەچوو\nبەبۆنەی یادی ١٠ ساڵەی دامەزراندنیەوە ڕۆژی پێنج شەممە ١٦ی ئازاری ٢٠١٧ کۆمپانیای ئاڤێستا ئاهەنگێکی تایبەتی لە هۆتێل ڕۆتانا سازکرد.\nهەموو کارمەندەکانی ئاڤێستا لەگەڵ ژمارەیەک میوان و کۆمەڵێک لەوکارمەندانەی کە پێشتر لە ئاڤێستا کاریان کردبوو ئامادەی ئاهەنگەکە بوون.\nلە ئاهەنگەکەدا باسێکی کورت لە رۆژانی کارکردن کرا و یادەوەری خۆشیان بیرهێنایەوە کە لەگەڵ یەکتری ئەزموونیان کردبوون. هاوکات ئێوارەخوانێک و بەسەر بردنی کاتێکی خۆش لەگەڵ میوزکی لایڤ بەشێکی دیکەی ئاهەنگەکەبوون.\nئاڤێستا کۆمپانیایەکی بواری تەکنەلۆژیای زانیارییە و ساڵی ٢٠٠٧ بە دروستکردنی وێبسایت لە شاری سلێمانی دەستی بەکارکرد. لە ماوەی چەند ساڵێکی کەمدا ژمارەی خزمەتگوزارییەکانی گەشەی کردو جوگرافیای کارەکانیشی فراوانتربوو.\nستافێکی شارەزا و بەئەزموون کە ژمارەیان ١٨ کەسە کارەکانی ئاڤێستا بەڕێوەدەبن کە زۆربەیان هەڵگری چەندین بڕوانامەی نێودەوڵەتین.\nئاڤێستا هاوکار و پارتنەری چەندین کۆمپانیای جیهانییە وەکو مایکرۆسۆفت، سیسکۆ، ئەدۆبی، کاسپەرسکی، و پیرسن ڤیو. هەروەها لەسەر ئاستی ناوخۆیی و جیهانی چەندین خەڵاتی پێ بەخشراوە.\nکۆمپانیای مایکرۆسۆفت دوو ساڵە ئاڤێستا وەکو پارتنەری هەڵبژێردراوی خۆی لە عێراقدا خەڵات دەکات. لە کوردستانیش بەڕێوەبەی ڕێگەپێدراوی ئاڤێستا لە لایەن ڕێکخراوی کیدۆوە وەکو دەستپێشخەرێکی کاریگەری کار خەڵات کرا.


هێزێك لە دەزگای دژە تیرۆریزمی عێراق ئۆپەراسیۆنێکی ئەمنی لە 25 حوزەیران ئەنجامدەدات. [خاوەنی وێنە: هێزه‌كانی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی عێراق]\nهێزە ئەمنیەکانی عێراق لێپرسینەوەیان لە چەکدارانی سەر بە ئێران کرد رۆژی هەینی (26 حوزەیران) کە دەستگیرکرابوون له‌سه‌ر هێرشێکی موشەکی لە یەکەمین هەڵکوتانەسەری لەوشێوەیەدا له وڵاتەکە.\nلە تشرینی یەکەمەوە، زیاد له 30 هێرشی موشەکیی کوشندە لە دەزگا سەربازی و دبلۆماتیەکانی ئەمریکایان داوە لە عێراق، كه ئەمریکا لایەنی کەتائیب حیزبوڵای سەر بە ئێرانیان پێ تۆمەرتباردەکات.\nدوایینیان دووشەممە بوو کاتێك موشەکێکی کاتیوشا کێشای بە فڕۆکەخانی بەغدادا و له‌نزیك باڵەخانەیەك کەوته‌وه کە سەربازان و دبلۆماتە ئەمریکیەکانی لێ نیشتەجێن.\nبەرپرسان و سەرچاوە ئەمنیە عێراقیەکان وتیان پێنجشەممە پێش نیوە شەو، دەزگای دژە تیرۆریزمی تایبەت هوروژمی بردە نێو بنکەیەك لە باشوری بەغدا کە لەلایەن کەتائیب حیزبوڵاوە بەکاردەهێنرا، کە ناسراوە بە لیوای 45ی هێزەکانی حەشدی شەعبی.\nبە ئاژانسی فرانس پرێسیان وت زیاد لە 10 چەکداری کەتائیب حیزبوڵا دەستگیرکران، بەڵام بەیاننامەی فەرمی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکانی عێراق هەینی ئاماژەی بەوە نەکرد چ گروپێك بەئامانج کراوە.\nرایگەیاند كه ئۆپەراسیۆنەکە لەسەر بنەمای هەواڵگری بووە دەربارەی هێرشێك لە ناوچەی سەوز، کە باڵێۆزخانەی ئەمریکا و ئه‌ركه بیانیەکان و بیناکانی حکومەت و نوسینگەکانی نەتەوە یەکگرتوەکانی لێیە.\nفەرماندەییەکە لە بەیاننامەکدا رایگەیاند: "چواردە کەس دەستگیرکران و بەڵگەی تاوانەکە دەستی بەسەردا گیرا، لەنێویاندا دوو موشەكهاوێژ."\nبەسەردادانەکە بوێرانەترین کارە دژی گروپەکانی سەربە ئێران کە لە عێراقن.\nواشنتۆن هەڵمەتی "باڵاترین فشار" دژی تاران ئەنجامدەدات و گروپەکانی وەك کەتائیب حیزبوڵا وەك درێژبوونەوەیەکی مەترسیداری نفوزی ئێران دەبینێت.\nئەمریکا ئەو میلیشیایەی تۆمەتبارکردووە بە هاویشتنی ئەو موشەکانه‌ی لە تشرینی یەکەمەوە چەندین بەریتانی و ئەمریکی و عێراقییان کوشتووە.\nبەڵام کەتائیب حیزبوڵا به‌ناو یەکخراوە لە دەوڵەتی عێراقدا و سەرەکوەزیرانی پێشوو، عادل عەبدولمەهدی، دوودڵ بوو لەوەی هه‌نگاوی بەهێز بنێت دژی گروپەکە.\nپێدەچێت ئەو بیرکردنەوەیە گۆڕابێت دوای ئەوەی سەرەکوەزیرانی نوێی عێراق مستەفا کازمی، کە لە واشنتۆن وەك کەسایەتیەکی دۆستانە دەبینرێت بەڵام کەتائیب رقیان لێیەتی.\nگروپەکە کازمی تۆمەتباردەکات بە تێوەگلان لە کوشتنی ژەنەراڵی ئێرانی قاسم سولیمانی و جێگری فەرماندەی حەشدی شەعبی ئەبو مەهدی موهەندیس لەلایەن ئەمریکاوە لە کانونی دووەمدا.\nبەگوێرەی بەیاننامەی فەرماندەییەکە دوای هەڵکوتانەسەرەکە، "ئۆتۆمبیلەکانی حکومەت" هەوڵیاندا دەوری باڵەخانەی دەزگای دژە تیرۆریزم بگرن.\nبەیاننامەی فەرماندەییەکە رایگەیاند كه دادوەری عێراق سکاڵای دەستگیرکردنی بۆ ئه‌نجامده‌رانی ئۆپەراسیۆنەکەی پێنجشەممە دەرکردبوو لەژێر یاسای دژە تیرۆریزمدا، کە سزای مەرگیشی تێدایە.\nبەڵام روون نییە بەشێوەیەکی ورد چ دەسەڵاتێك بەرپرس دەبێت لە دادگاییکردن یان سزادانی گومانلێکراوان.\nسەرچاوەیەك لە ده‌زگای ئاسایشی حەشدی شەعبی بە ئاژانسی فرانس پرێسی وت: "لەلایەن دەزگای ئەمنی حەشدی شەعبییەوە لێکۆڵینەوەیان لێدەکرێت و لەبەردەم دادوەرێکی حەشدی شەعبیدا ئامادە دەبن."\nسەرچاوەکە وتی: "فشارمان لێدەکەن بۆئەوەی ئازادیانبکەین."\nسکرتێری گشتی ئەنجومەنی خێلە عەرەبیەکان لە سەلاحەدین، سائیر بەیاتی وتی ئەندامانی دەستگیرکراوی میلیشیاکە "سەرکردە بەناوبانگەکانی کەتائیب حیزبوڵایان تێدایە کە تایبەتمەندە لە هاویشتنی موشەك، لەگەڵ ئەفسەرێکی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران".\nوتی هێزەکانی عێراق هەڵکوتانەسەرەکەیان دوای دەستگەیشتن بە زانیاری ئه‌نجامدا کە میلیشیاکە پلانی دانابوو بۆ ئەنجامدانی هێرشێکی موشەکی گەورە بۆ سەر بنکەیەکی حکومەت و باڵێۆزخانەی ئەمریکا لە ناوچەی سەوز و بنکەی هەواڵگری سەربازی لە کازمیە، باکوری بەغدا.\nسەرەتای هەینی بارگرژی لە بەغدا بەربڵاوبوو بە بڵاوبوونەوەی چەند ڤیدیۆیەك لەسەر ئینتەرنێت کە جێگیرکردنی ئۆتۆمبیلەکانی میلیشیاکەی نیشاندەدا نزیك بە ناوچەی سەوز.\nبه‌گوێره‌ی راپۆرتە رۆژنامەوانیەکان، سەرکردەکانی میلیشیاکە، لەنێویاندا عەبدولعەزیز محەمەداوی (ئەبو فەداك)، ئەبو زەینەب لامی کە سەرکردایەتی دەزگای ئاسایشی هێزەکانی حەشدی شەعبی دەکات، لەگەڵ سەرکردەی عەسائیب ئەهل حەق، قەیس خەزعەلی، ئەم کارەیان برەوپێدەدا تا فشار بخەنە سەر حکومەت بۆ ئازادکردنی دەستبەسەرکراوان.\nبەیاتی وتی لەکاتی هەڵکوتانەسەرەکەوە، سەرکردەکانی میلیشیا لە دۆخی سەرلێشێواندان و داوایان لە شوێنکەوتوانیان کردووە کە ئاستی هۆشداربوون بەرزبکەنەوە.\nوتی: "پلان دادەنێن بۆ ئەنجامدانی کۆبونەوەیەك لە هەینیدا لە ناوچەی شەقامی فەلەستین لە خۆرهەڵاتی بەغدا بۆ تاوتوێکردنی ئەم پێشهاتانە."\nهاوڵاتیانی عێراق پێشوازییان لە ئۆپەراسیۆنەکە کرد و پشتیوانی خۆیان بۆ هێزە ئەمنیەکان راگەیاند.\nدانیشتوویەکی گەڕەکی شەعبی بەغدا بە دیارونای وت: "پشتیوانیده‌كه‌م له [دەزگای دژە تیرۆریزم] و هەموو هێزە ئەمنیەکانمان لە هەوڵەکانیاندا بۆ دەستگیرکردنی ئەندامانی میلیشیاکان و کۆتاییهێنان بە چالاکیەکانیان کە هەڕەشە لە سەلامەتی وڵاتەکە دەکه‌ن."\nوتی ئۆپەراسیۆنەکە "کارێکی پاڵەوانانە و بوێرانە"یە و "پەیامێکی بەهێزە بۆ ئێران و پشتیوانانی کە عێراق چیتر شانۆی ئۆپەراسیۆنە تیرۆریستیەکانیان نییە".\nدانیشتوویەکی دیکەی بەغدا بە دیارونای وت: "ئەمە یەکەم رووبەڕووبوونەوەی راستەوخۆیە لەگەڵ گروپە چەکدارەکانی دڵسۆزی ئێران."\n"وادیارە حکومەت جددییە لە هەوڵەکەیدا بۆ سنووردارکردنی چالاکیەکانیان و بنەبڕکردنی هەڕەشەیان."\nمن پشتگیری ده‌كه‌م له ده‌زگای دژه تیرۆریزم و هێزه ئه‌منییه نیشتمانیه‌كان.


ئارام قزلەری: نامەیەکی کراوە بۆ هاوسەرۆکی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان. – WTARIKURD\n* رۆژی یه‌كشه‌ممه 6ی 12ی 2020 كۆبوونه‌وه‌ی لوتكه‌ی لایه‌نه سیاسییه‌كانی عێراق ئه‌نجام بدرێ. پێشوازیمان له‌و پێشنیاره كرد. دڵنیا بن به‌نده به نوێنه‌رایه‌تی ئێوه و هه‌موو مووچه خۆرانی هه‌رێم له‌و كۆبوونه‌وه‌یه به‌شدار ده‌بین، به‌رگری له مافه‌كانتان ده‌كه‌ین و هه‌موو هه‌وڵێك ده‌ده‌ین پشك و مافه ره‌واكانتان له بودجه‌ی فیدراڵی 2021 دا جێگیر بكرێت و به یه‌كجاری ئه‌م كێشه درێژخایه‌نه كۆتایی پێ بێت. لاهور شێخ جەنگی.\n* له ئێستادا كه ماڵ به ماڵ و شه‌قام و شاره‌كانی كوردستان، به‌ده‌ست دواكه‌وتنی مووچه و خراپبوونی ئاستی ژیان و بژێوییان ده‌ناڵێنین و، بێهیوایی و توڕه‌یی په‌نگده‌خواته‌وه، منیش له‌گه‌ڵ ئێوه نیگه‌رانم، هه‌موو هه‌وڵه‌كانم چڕ كردۆته‌وه بۆ كۆتاییهێنانی یه‌كجاری به كێشه‌ی مووچه خۆرانی خه‌ڵكی كوردستان. له‌م پێناوه‌شدا، گفتوگۆكانی دوێنێ شه‌ومان له‌گه‌ڵ به‌ڕێز سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق، ته‌رخان كرا بۆ چۆنییه‌تی چاره‌سه‌ركردنی ئه‌م كێشه و هه‌ژارییه. لاهور شێخ جەنگی.\nبەڕێز کاک لاهور شێخ جەنگی.\nوەگ ئەوەی بەڕێزتان لە نزیکەوە ئاگادارن بێموچەیی و نەداری بەرۆکی هاوڵاتیانی کوردستانی گرتۆتەوە بە تایبەتی چینی فەرمانبەران و موچەخۆران.\nلە هیچ وڵاتێکی ئەم جیهانەدا بە وڵاتە هەژارو دیکتاتۆرەکانیشەوە، بەم شێوازو سیاسەتە چەوتەی حکومەتی هەرێمی کوردستان موچەخۆرانیان برسی نەکردوەو لەسەرداوای مافی ڕەوای خۆیان نەچەوسێنراونەتەوەو شەقیان تێ هەڵنەدراوەو سوکایەتیان پێ نەکراوە.\nئەوەی لای هەموان بەدی دەکرێت هاوڵاتیان زۆر بێ پشت و پەناو لێقەومام و بێ دەسەڵاتن و دەبینین بە مەزاجی عەقلی هەندێک لە بەرپرسان و دەسەڵاتداران بەناوی خەڵکانی گێرەشێوێن و رێگە نەدان بە تێگدانی ئارامی و ئاسایشی شارو هاوڵاتیانەوە، دەیان مامۆستاو فەرمانبەرو تێکۆشەران و تەنانەت لە ناویشیاندا پێشمەرگەی دێرین و زیندانیانی سیاسی دەکەونە بەر شەق و زەبرو زەنگی هێزە ئەمنیەکانی سەر شەقام.\nتێهەڵدان و بێڕێزی کردن بە خۆپیشاندەران هێندەی تر ڕقی هاوڵاتیان و موچەخۆرانی خاوەن ماف، ڕق ئەستور تر دەکات و بە زەرەرو زیانێکی زۆر دەشێکەتەوە بەسەر یەکێتی نیشتیمانی کوردستانداو لە داهاتودا و لە کاتی پێویست و هەڵبژاردنەکاندا مەیل و خۆشەویستیان بۆ یەکێتی نامێن.\nگەر بەرێزتان چاوێک بە تۆڕە کۆمەڵایەتیکاندا بگێرن وەک ئەو دوو نمونەیەی لە سەرەوە دامناوە دروشمی پشتگیری وتەکانی ئێوە بڵاو دەکەنەوەو بونەتە پشتگیرو ئومێد بەخش بۆ چینی هەژاران و موچەخۆران.\nبۆیە داوا لە بەڕێزتان دەکەم لە زوترین کات بێنە سەر خەت و هەموو دیلەکان ئازاد بکرێن و لە گەلیاندا کۆ ببنەوەو پشتگیری تەواوی ماف و داوا کاریەکانیان بکەن و هەموو هەوڵێکی تەواوی بەڕێزیشتان بخەنە گەر بۆ کۆتایی هاتنی ئەم غەدرو ناهەقیانەی بەرامبەر موچەخۆران ئەکرێت.\nمەحمود ڕەزا ئەمین: بزوتنەوەی گۆڕان لە نێوان دەسەڵاتخوازی و ئەڵتەرناتیفی دەسەڵات‌دا/ئەڵقەی دووەم- بەشی یەکەم.


سەرهەڵدان و بنەماکانی مافی هاووڵاتیبوون - بەشی یەکەم\nئازاد وەڵەدبەگی 18, 02, 2019\nچەمکی هاووڵاتیبوون، یەکێکە لەو چەمکانەی کە لە جیهانی ئەمڕۆ گرنگیی تایبەت بە خۆی هەیە و بە چەمکی یەکسانی و دادپەروەرییەوە گرێدراوە. ئەم چەمکە هەروا لە تیۆرییە سیاسی، کۆمەڵایەتی و یاسایییەکان پێگەیەکی بەرچاوی هەیە. ئەم چەمکە ئەو کاتە بەدی دێت، کە هەموو تاکەکانی کۆمەڵگە خاوەن مافی یەکسانی سیاسی و شارستانی بن و، هەروا هەلەکانی ژیان لە بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی بەئاسانی لەبەردەستیان بێت. وێڕای ئەمەیش هاووڵاتیان وەک ئەندامانی کۆمەڵگە، سەرەڕای ئەو مافانەی کە هەیانە بۆ باشتر بەڕێوەچوونی کۆمەڵگە و دروستکردنی سیستەم، بەرپرسیارێتی لە ئەستۆ دەگرن.\nلە وڵاتانی په‌ره‌ستێن (گه‌شه‌ستێن)، کە هاووڵاتیان تا ڕاددەیەک نامۆن بەم مافە و تازە لەگەڵ ئەم چەمکەدا ئاشنایەتییان پەیدا کردووە، چەمکی هاووڵاتیبوون زۆر جار وەک دروشمێکی بریقەدار لە لایەن گرووپ و کەسایەتییە سیاسییەکانەوە بۆ ئامانج و مەبەستی سیاسی بەکار دێت. لە ڕاستیدا هاووڵاتیبوون وەک دیاردەیەکی کۆمەڵایەتیی مۆدێرن، بە یەکێک لە پێکهاتە سەرەکییەکانی هەر سیستەمێکی دیموکراتی دادەنرێت و پێوەرێکی بنەڕەتییە بۆ پیشاندانی بەدیهاتنی دیموکراسی لە کۆمەڵگەیەکی مۆدێرندا، کە خاوەن بواری گشتی و کۆمەڵگەیەکی شارستانیی کارا و چالاکە.\nلەم وتارەدا، باس لە ڕەهەندە جۆراوجۆرەکانی چەمکی هاووڵاتیبوون دەکەین وەک: زەمینە مێژوویییەکانی سەرهەڵدانی هاووڵاتیبوون، پێناسەی چەمکی هاووڵاتیبوون، بەها و جۆرەکانی هاووڵاتیبوون و هتد.\nزەمینەی مێژووییی چەمکی هاووڵاتیبوون\nهەموو شارستانییەتەکان بە درێژاییی مێژوو هەر لە شارستانییەتی میزۆپۆتامیا، سۆمەر و بابلەوە بگرە، هەتا شارستانییەتەکانی یۆنانی، ڕۆمانی، چین، هیندستان و ئێران ڕۆڵیان هەبووە لە دروستکردنی چەمک و ئایدیۆلۆژی و هزرەکان و دانانی کۆمەڵێک بنەما بۆ ئازادی و یەکسانیی مرۆڤ و، تێپەڕاندنی ویست و ئیرادەی دەسەڵاتدارە سەرکێشەکان بۆ چەسپاندنی مافی بەشداریی سیاسی بۆ هەموو مرۆڤەکان. ئەمەیش وای کردووە لە هەندێک قۆناغدا بەشێک لە بنەماکانی چەمکی هاووڵاتیبوون بێتە ئاراوە و بچەسپێت.\nبنەمای فەلسەفیی چەمکی هاووڵاتیبوون، دەگەڕێتەوە بۆ هەر دوو شارستانییەتی یۆنانی و ڕۆمانی و، ئەم چەمکە لە ئەسینا بە هۆی بڵاوبوونەوەی دیموکراتی پەرەی سەند؛ بەڵام تەنیا بۆ چینێکی دیاریکراو بوو، چونکە کۆمەڵگەی یۆنانی کۆمەڵگەیەکی چینایەتی بوو. لە سەدەکانی ناوەڕاست بنەمای هاووڵاتیبوون بە هۆی باڵادەستیی حوکمی پاشایەتی و دەسەڵاتی پاپا لە پاشەکشێ بوو، بەڵام لە چەرخی ڕێنیسانس دەسەڵاتی ئەو دوو چینە لە کەمیی دا و سەرلەنوێ چەمکی هاووڵاتیبوون هاتەوە گۆڕەپانی کۆمەڵایەتی و سیاسی و سێ هۆکار ڕۆڵیان هەبوو لە چەسپاندنی بنەماکانی هاووڵاتیبوون لە ئەوروپا کە بریتین لە: سەرهەڵدانی دەوڵەتە نەتەوەیییەکان، بەشداریی سیاسی، دەستاودەستکردنی دەسەڵات و حوکمی یاسا.\nلە سەدەی نۆزدەیەم لە بریتانیا، هاووڵاتیبوون بریتی بووە لە پەیوەندیی خۆشەویستیی تاکەکەسی لە نێوان شا و گەل؛ هەروا لە هەمان سەردەم لە ئەمریکا ئامانج لە فێرکردنی خەڵک لەسەر چەمکی هاووڵاتیبوون، بریتی بووە لە دروستکردنی ڕۆحی نەتەوەیی لەناو تاکەکانی گەل؛ ئەمەیش لە ڕێگەی ڕاهێنان و سروودەکانی قوتابخانە و جەختکردنەوە لەسەر پابەندبوون بە بەها دیموکراتییەکان و دادپەروەریی نەتەوەیی. لە ڕاستیدا لەژێر تیشکی تێڕوانینی نوێ بۆ چەمکی سەروەری، "ڕەعییەتەکان" بۆ پلەی "هاووڵاتیان" بەرز بوونەوە و لە پاڵ ئەرک و بەڵێنەکاندا بوونە خاوەن مافە کۆمەڵایەتییە پارێزراوەکان. هەر بۆیە، سەدەی هەژدەیەم ڕۆڵێکی نکۆڵیلێنەکراوی هەیە بۆ تێپەڕبوون لە "کۆمەڵگەی پێشڕەوگەرا" بۆ "کۆمەڵگەی یاساگەرا"، کە کۆماری سێیەمی فەڕەنسا لەناو ئەم هەلومەرجەدا لەدایک بوو.\nزاراوەی مافی هاووڵاتیبوون (لە واتای نوێی خۆیدا) یەکەم جار لە ڕاگەیەندراوی مافی مرۆڤ و هاووڵاتیبوونی فەڕەنسی لە ساڵی ١٧٨٩ هاتە ئاراوە، کە پاش پەسندکردنی لە سەرەتای دەستووری ئەیلوولی ١٧٩١ی فەڕەنسادا گونجێندرا. جاڕنامەی جیهانیی مافی مرۆڤ کە لە ساڵی ١٩٤٨ لە لایەن کۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە پەسند کرا، لە ناوەرۆکی خۆیدا کەڵکێکی زۆری لە ڕاگەیەندراوی مافی مرۆڤ و هاووڵاتیبوونی فەڕەنسی وەرگرتووە. چەمکی نوێی هاووڵاتیبوون نزیکەی ٢٠٠ ساڵ بەر لە ئێستا پەرەی سەند؛ ئەو کاتەی کە دەوڵەتانی نوێی ئەوروپا پێک هاتن و ئەم دەوڵەتانەیش لەناو سنووری خۆیاندا خاوەن سەروەریی ڕەها بوون و بە پێویستیان دەزانی، کە فەرمانەکانیان بەسەر ئەو کەسانەدا جێبەجێ بکرێت کە لە چوارچێوەی سنوورەکانیاندا بوون. لە بەرامبەر ئەمەیشدا، بۆ ڕێگریکردن لە دەستدرێژییەکانی دەوڵەت، بیرۆکەی هاووڵاتیبوون گەشەی کرد؛ بەو پێیەی کە مرۆڤ شایستەی کۆمەڵێک مافە، کە دەوڵەتان بۆیان نییە دەستدرێژیی بکەنە سەر.\nلە سەدەی بیستەم و سەرەتای سەدەی بیست و یەک، بە هۆی ئەو گۆڕانکارییانەی کە لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا لە بوارەکانی سیاسی، ئابووری، کۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیری هاتە ئاراوە، هزرڤانان هەوڵیان دا بەرگێکی نوێ بکەنە بەر ئەم چەمکە بۆ خزمەتکردنی مرۆڤایەتی و دەستەبەرکردنی مافە سیاسی، شارستانی و کۆمەڵایەتییەکان بۆ هەموو مرۆڤەکان، بە دەر لە پێبەندیی ڕەگەزی، ئایینی و زمانی و هەروا دیاریکردنی ئەرکەکانی تاک بەرامبەر بە کۆمەڵگە و دەوڵەت.\nبەم جۆرە لە ماوەی چەند سەدەی رابردوو، چەمکی هاووڵاتیبوون بەردەوام لە گەشەکردندا بووە و هەتا گەیشتە ئەو ئاستەی کە گەل بە سەرچاوەی هەموو دەسەڵاتەکان دادەنرێت و خاوەن سەروەریی خۆیەتی و بە چەسپاندنی مافە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ، چەمکی هاووڵاتیبوون بووە مافێکی چەسپاو کە ئیدی مشتومڕ هەڵناگرێت.\nپێناسە و واتای چەمکی هاووڵاتیبوون\nهاووڵاتیبوون لەسەر بنەمای کۆمەڵێک بەهای باڵا دامەزراوە وەک: ئازادی، یەکسانی و دادپەروەری. هاووڵاتیبوون چەمکێکی مێژوویی، گشتگیر و ئاڵۆزە و خاوەن چەندین ڕەهەندی ماددی و یاسایی و ڕۆشنبیرییە. جۆری هاووڵاتیبوون لە هەر وڵاتێک لەژێر کاریگەریی پێگەیشتووییی سیاسی و ئاستی شارستانییەتی ئەو وڵاتەدایە.\nدەربارەی پێناسەی هاووڵاتیبوون (citizenship)، چەندین پێناسەی جۆراوجۆری بۆ کراوە. لە زانستی کۆمەڵناسیدا، ئەم چەمکە بریتییە لە پەیوەندییەکی کۆمەڵایەتی لە نێوان تاکی سروشتی و کۆمەڵگەی سیاسی (دەوڵەت)، کە تێیدا لایەنی یەکەم (هاووڵاتی)، خۆشەویستی (الولاء) پێشكه‌ش ده‌كات و، لایەنی دووەم ئەم پەیوەندییە ده‌پارێزێت، کە لە ڕێگەی سیستەمی حوکمڕانییەوە دیاری دەکرێت. بەپێی ئینسایکلۆپێدیای بریتانی، هاووڵاتیبوون بریتییە لە: "پەیوەندیی نێوان تاک و دەوڵەت، بەو جۆرەی کە یاسای ئەو وڵاتە دیاریی کردووە و، ئەو پەیوەندییانە ئەرک و مافەکان لەو دەوڵەتە لەخۆ دەگرێت؛ ئەمەیش پەیوەندیی بە ئازادی و بەرپرسیارێتییەکانەوە هەیە. هەروا مافی سیاسی بە هاووڵاتیان دەبەخشێت، وەک: مافی هەڵبژاردن و بەدەستهێنانی ئەرکە گشتییەکان."\nفەرهەنگی نێودەوڵەتی، جیاوازیی لە نێوان ڕەگەزنامە و هاووڵاتیبوون نەکردووە و، دەڵێت هاووڵاتیبوون بریتییە لە ئەندامێتیی تەواو لە دەوڵەت و یەکەکانی فەرمانڕەوایی. "مایکڵ واڵزەر" مانایەکی فراوانتر بە هاووڵاتیبوون دەبەخشێت و پێی وایە، بریتییە لە مافی ئەندامبوون (membership) یاخود مافی پێبەندی (انتماء) بۆ کۆمەڵگەیەکی دیاریکراو؛ ئەو پێبەندییەی کە ئەو ماف و گەرەنتی و جیاوازییانە دەسەلمێنێت، کە تایبەتمەندی بە ئەندامانی ئەو کۆمەڵگەیە دەبەخشن و، پرۆسەی خەمڵینی داخوازییە دیموکراتییەکانیش دەستەبەر دەکەن.\nلە ڕوانگەی "تۆماس مارشاڵ"ه‌وه هاووڵاتیبوون بریتییە لە پێگەیەکی کۆمەڵایەتی لە پەیوەند لەگەڵ دەوڵەت، کە سێ جۆر مافی شارستانی، سیاسی و کۆمەڵایەتی لەخۆ دەگرێت. هەروا چەمکی هاووڵاتیبوون پێگەیەک دەخاتە ڕوو کە لە ڕێگەی یاساوە دەبەخشرێت و لە هەمان کاتدا، ئەو چەمکەیش پیشان دەدات کە تاکەکان بەگوێرەی پێگەیان لە کۆمەڵگە، یان یەکەی سیاسی، دەبنە خاوەن ماف.\nبەپێی ئەو هەموو پێناسە جۆراوجۆرانەی کە لەمەڕ چەمکی هاووڵاتیبوون خراونەتە ڕوو، دەتوانین چەند خاڵی گرنگ بەرجەستە بکەین کە بریتین لەمانەی خوارەوە:\n١) مافی هاووڵاتیبوون لە ڕیزی ئەو مافانەیە کە بۆ مرۆڤ دانی پێدا نراوە بۆ ڕێزگرتن لە شکۆمەندیی و پێگەی ئەو.\n٢) مافی هاووڵاتیبوون بریتییە لەو ئیمتیاز و ئازادییانەی کە لە لایەن دەستووری وڵاتانەوە دەپارێزرێت و لەبەرچاوگرتنی، گەرەنتی کراوە.\n٣) مافی هاووڵاتیبوون بریتییە لەو ئیمتیازاتانەی کە تاکی مرۆیی، یان بە سروشت پێی بەخشراوە یان یاسای وڵاتان پێیان بەخشیوە.\n٤) مافی هاووڵاتیبوون بەپێچەوانەی مافەکانی مرۆڤ کە وڵاتینامە ڕۆڵی تێدا نییە، بۆ ئەو کەسانە دانی پێدا دەنرێت کە خاوەن وڵاتینامەن.\nهاووڵاتیبوون لە کۆمەڵێک بەها و ئەرک و ماف پێک هاتووە و، ئەمانەیش پێویستە دەستەبەر بکرێن هەتا هاووڵاتیبوون ببێتە هاووڵاتیبوونێکی ڕاستەقینە کە لە ناخی تاکەوە سەرچاوەی گرتبێت. ئەم بەهایانە بریتین لەمانەی خوارەوە:\n١) یەکسانی و داد: یەکسانی بە پێوەرێکی سەرەکی لە پێوەرەکانی هاووڵاتیبوون دادەنرێت، کە ڕێگە بە تاکەکان دەدات بۆ کەڵکوەرگرتن لە مافەکانیان و بەجێگەیاندنی ئەرکەکانیان؛ واتە دەبێ ئەندامانی کۆمەڵگە ماف و ئەرکی یەکسانیان هەبێت لە ڕێگەی بەشداریکردن لە دامودەزگەکانی حوکمڕانیی سیاسی و یاسایی. بەهای یەکسانی لە نێوان تاکەکان، بنەمایەکی سەرەکیی هاووڵاتیبوونە لە دەوڵەتە هاوچەرخەکاندا. بەهای داد بەستراوەتەوە بە بەهای یەکسانی، چونکە یەکسانی بەدی نایەت، ئەگەر داد بەدی نەیەت.\n٢) پێبەندی و خۆشەویستی: پێبەندی بریتییە لە پێبەندبوون بە گەل بە هەموو توێژەکانییەوە و ئەو خاکەی کە لەسەری ژیان بەسەر دەبات و، قوربانیدان لە پێناویدا کە لە هەستی خۆشەویستی بۆ نیشتمانەوە هەڵقووڵابێت. پێبەندی بریتییە لە ڕەفتار و کرداری لێبڕاوانە لە پێناو نیشتمان و کارلێککردن لەگەڵ هەموو توێژەکانی کۆمەڵگە بەبێ جیاوازی لە بیروباوەڕ و بۆچوونەکانیان. پێبەندی و خۆشەویستی بۆ نیشتمان، دەبێ لە سەرووی پەیوەندییە خێڵکەکییەکانەوە بێت و، نابێت تەنیا هەستکردن بە پێبەندی و هەست و سۆز بێت، بەڵکوو دەبێ لە ڕۆح و ویژدانی تاکدا ڕەنگ بداتەوە و تاک هەست بکات ئەرکی لەسەر شانە بەرامبەر بە نیشتمان. هەر بۆیە، هەر هاووڵاتییەک دەبێ خزمەتی نیشتمانەکەی بکات و پێگەی بەرز بکاتەوە و پێکهاتە و بیروباوەڕە ئایینی و ڕۆشنبیری و شارستانییەکانی بپارێزێت. هەروا خۆی بە بەرپرس بزانێت بەرامبەر بە بەدیهێنان و بڵاوکردنەوەی قازانجی گشتی و، داکۆکیکردن لە دۆزە نیشتمانییەکان و بەشداریکردن لەگەڵ دامودەزگەکانی تر بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو مەترسی و حاڵەتە کتوپڕانەی کە هەڕەشە لە نیشتمان دەکەن.\n٣) بەشداریی سیاسی: بەشداری لە ژیانی گشتی بریتییە لە کارلێککردن لە هەموو بوارە سیاسی، کۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیرییەکان، بە جۆرێک کە لە بەردەم هەموواندا کراوە بێت بەبێ جیاوازی لە ئەرک و مافەکان بۆ هەموو توێژەکانی کۆمەڵگە، کە دەست پێ دەکات لە مافی منداڵێک بۆ فێربوون و پەروەردەکردن لەسەر بنەمای هاووڵاتیبوونێکی ڕاستەقینە و کەڵکوەرگرتنی هەموو تاکەکانی گەل لەو خزمەتگوزارییانەی کە پێشکەش دەکرێن؛ هەروا ئازادیی سیاسی و ئابووری و چالاکیی ڕۆشنبیری و کۆمەڵایەتی، هەتا مافی وەرگرتنی پۆست و پایە گشتییەکان و دامەزراندنی کۆمەڵە و حزبەکان و... لەخۆ دەگرێت.\nبەشداریکردن بەشێکی جیانەکراوەی کەلتووری دیموکراسییە و، ڕۆڵی هەیە لە بەهێزکردنی یەکێتیی نیشتمانی و تێکەڵکردنی هەموو توێژەکانی کۆمەڵگە لەژێر یەک چەتردا بەبێ لەبەرچاوگرتنی پێبەندییە جیاوازەکان لە ڕووی ئایین، زمان، ڕەگەز و هتد. هاووڵاتیبوون بەو پێیەی بەهایەکی شارستانی و مرۆییی گرنگە، بایەخ بە تاک دەدات و دانی ناوە بە مافی بەشداریکردن و ئامادەبوونی هەنووکەییی ئەو لەناو دامودەزگەکانی دەوڵەت و کۆمەڵگەی مەدەنی لە بوارە جۆراوجۆرەکانی ژیانی سیاسی، کۆمەڵایەتی، ئابووری و ڕۆشنبیریدا.\nهاووڵاتیبوون لە تێڕوانینێکی گشتی بەو واتایە دێت، کە مرۆڤ سەر بە وڵاتێکە و بۆ ژیان لەو کۆمەڵگەیە خاوەن مافە. مافی هاووڵاتیبوون خاوەن دوو باڵە: ماف و ئەرک. بەڵام هەندێک لە هاووڵاتیان گرنگی بە مافەکانیان دەدەن و لە ئاست ئەرکەکان کەمتەرخەمن، بەم پێیە هاووڵاتی بەسەر سێ جۆردا دابەش دەبێت کە بریتین لە:\n١) هاووڵاتیی تاکتەوەر: ئەم جۆرە لە هاووڵاتی بە شێوەیەکی تاکەکەسی چالاکی دەکات، بۆ نموونە بەشێک لە ڕەفتارەکانی بریتین لە: کۆکردنەوەی زبڵ و خاشاک و خاوێنڕاگرتنی ژینگە، لە خۆبردوویی و وەدەستهێنانی خۆبەخشانەی زانیارییەکان و هتد. هاووڵاتیی تاکتەوەر، باجی خۆی دەدات و ملکەچە بۆ یاساکان و لە کاتی قەیران و گرفتەکاندا وەک بوومەلەرزە، ئاگرکەوتنەوە و...، یارمەتیی ئەو کەسانە دەدات کە پێویستیان بە هاوکارییە و، ڕەفتار و ئاکارێکی خێرخوازانەی هەیە.\n٢) هاووڵاتیی بەشدارتەوەر: ئەم جۆرە لە هاووڵاتیان بە شێوەیەکی چالاک لەسەر ئاستی لۆکاڵی و نیشتمانی، بەشداری لە کاروباری مەدەنی و ژیانی کۆمەڵایەتیدا دەکەن. هاووڵاتیی بەشدارتەوەر دەبێتە هۆی پەرەپێدانی تێگەیشتنی هاوبەش، متمانە و پابەندیی بەکۆمەڵ.\n٣) هاووڵاتیی دادپەروەرتەوەر: ئەم جۆرە لە هاووڵاتی، سەرنجێکی ڕوون و ئاشکرای هەیە لەسەر بابەتەکانی نادادپەروەری و بەدواداچوونی دادپەروەریی کۆمەڵایەتی. بە وتەیەکی وردتر، هاووڵاتیی دادپەروەرتەوەر بە شێوەیەکی ڕەخنەگرانە سەیری پێکهاتە کۆمەڵایەتی، سیاسی و ئابوورییەکان دەکات و سەرنج دەخاتە سەر ئەو ستراتیژییانەی کە ناوەڕۆکی بەکۆمەڵیان هەیە و، دژایەتیی نادادپەروەری دەکات و هۆکاری سەرەکیی گرفتەکان دەخاتە ڕوو.\nتێڕوانینی هاووڵاتیی دادپەروەرتەوەر لەوەدا لەگەڵ هاووڵاتیی بەشدارتەوەر یەک دەگرێتەوە، کە هەردووکیان لە بابەتەکانی پەیوەست بە ژیان و کاروباری کۆمەڵایەتی جەخت لەسەر کاری بەکۆمەڵ دەکەنەوە. بەڵام ئەو پێداگرییەی کە هاووڵاتیی دادپەروەرتەوەر لە کاردانەوە بەرامبەر بە گرفتە کۆمەڵایەتییەکان و ڕەخنەگرتن لە ڕەوشی پێکهاتەییی کۆمەڵگە هەیەتی، لە هاووڵاتیی بەشدارتەوەر جیای دەکاتەوە.


رۆژئاوای كوردستان چوارەمین پیشانگەی كتێب كرايەوە – Knwe.org\nسەرەکی » هەمەڕەنگ » رۆژئاوای كوردستان چوارەمین پیشانگەی كتێب كرايەوە\nرۆژئاوای كوردستان چوارەمین پیشانگەی كتێب كرايەوە\nبە سەرپەرشتی دەستەی رۆشنبیری و هونەر لە باكوورو باكووری رۆژهەڵاتی سوریا، چالاكییەكانی چوارەمین پێشانگای كتێب بە ناوی شەهید هەرگوڵ لە هۆڵی زانا لە شاری قامشلۆ بە دروشمی (بخوێنەرەوە.. خۆت بناسە) دەستیپێكرد.\nلە پێشانگاكەدا 39 خانەی بڵاوكردنەوە بە 120 هەزار كتێب و 11 هەزار ناونیشان بەشدارییان كردووە كە بوارەكانی رووناكبیری و مێژوو و كۆمەڵایەتی و ئایین و سیاسەت و سەربازی و فەلسەفەو رۆمان لەخۆدەگرێت، بە زمانەكانی (كوردی و سریانی و عەرەبی و توركی و ئینگلیزی) بڵاوكراونەتەوە.\nلە یەكەم رۆژی چالاكی كردنەوەی پێشانگاكەدا، ژمارەیەك رۆشنبیرو نووسەر، بێریڤان خالید هاوسەرۆكی ئەنجومەنی جێبەجێكار لە رۆژئاوای كوردستان و نوێنەرانی دەستەكانی خۆسەری و ژمارەیەكی بەرچاو لە هاووڵاتیان ئامادەی پێشانگەكە بوون.\nبۆ یەكەمجارە سێ خانەی بڵاوكردنەوەی نوێ (نەقش، ئاڤا، مەدا) بەشداری لەم پێشانگایەدا دەكەن.\nلە پێشانگای ئەمساڵدا بەشێكی تایبەت بۆ مناڵان كراوەتەوە، هەروەها ژمارەیەك چالاكی ئەنجامدەدرێت، لەوانە پێشكەشكردنی 12 سمینیار، ئەنجامدانی 5 دیداری لێكۆڵینەوە، جگە لە واژۆكردنی ژمارەیەك كتێب.\nچالاكییەكان بۆ ماوەی 6 رۆژ بەردەوام دەبێت، بەیانیان و ئێواران چالاكییەكان ئەنجامدەدرێن.


״توندڕەوە بیانییەكانی سوریا بۆمبێكی تەوقیتكراون״ – پەڕە 17 – Knwe.org\nسەرەکی » دۆسێ » ״توندڕەوە بیانییەكانی سوریا بۆمبێكی تەوقیتكراون״پەڕە 17\nئەوروپاییەكان هەڵوێستی جیاوازییان هەیە\n״توندڕەوە بیانییەكانی سوریا بۆمبێكی تەوقیتكراون״\nلەكاتێكدا دەسەڵاتدارانی كورد رەتیدەكەنەوە نزیكەی 800 چەكداری بیانی دەستبەسەر لە باكووری سوریا ئازادبكەن، وڵاتە ئەوروپاییەكان هەڵوێستی جیاوازییان هەیە لەبارەی خواستی گێڕانەوەی هاوڵاتییەكانیان و دادگایی كردنیان لەنێوخۆدا، بەجۆرێك هەندێكییان بەپێویستی دەزانن»لەوشێنەی تاوانەكانیان تێدا ئەنجامدا دادگایی بكرێن». ئەمەش لەكاتێكدا كە دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە 16یشوباتی 2019 داوای لە ئەوروپاییەكان كردبوو، جیهادییەكان بگێڕنەوە وڵاتەكانیان و دادگاییان بكەن.\nدەسەڵاتدارانی كورد لە باكووری سوریا، رەتیانكردبۆوە چەكدارە دیلەكانی ڕێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی كە دەستبەسەرن، ئازادبكەن و داواشیان لە كۆمەڵی نێودەوڵەتی كردبوو، لەوڕووەوە بەرپرسیارێتی خۆی لەئەستۆبگرێت.\nعەبدولكەریم عومەر، یەكێك لە بەرپرسانی كاروباری دەرەوە لەو ناوچانەی لەژێر دەستی ئیدارەی كورددان، رایگەیاندبوو»نزیكەی 800 چەكداری بیانی لە گرتوخانەكانیان دەستبەسەرن، وێڕای بوونی نزیكەی 700 ژن و 1500 منداڵ كە خێزانی ئەو توندڕەوە بیانیانەن»، ئاماژەی بە دەستگیركردنی رۆژانەی چەكدارەكانیش كردبوو كە بە گوتەی ئەو، بارگرانی لەسەر دروستكردوون.\nخۆبەڕێوەبەری كورد لە باكووری سوریا، دەستگیركراوەكان بە «بۆمبی تەوقیتكراو» وەسف دەكات گە بە بۆچوونی ئەوان، ئەگرییان هەیە لەكاتی ئەنجامدانی هەر هێرشێكدا بۆسەر ناوچەكانیان هەڵبێن. مەسەلەی گێڕانەوەی جیهادییەكان بۆ وڵاتەكانیان، بە تایبەت لەگەڵ نزیكبوونەوەی وادەی ڕاگەیاندنی روخانی ڕێكخراوی «دەوڵەتی ئیسلامی»، بۆتە كێشە بۆ زۆرێك لە وڵاتە عەرەبی و ئەوروپاییەكان، لەگەڵ توركیا و ڕوسیاش.\nلەنێوان ئەو وڵاتانەی پەیوەندیدارن بە گێڕانەوەی ئەوانە، تونس و مەغریب و سعودیە و روسیا، و بە هەمان شێوە فەرەنسا و بەریتانیا و ئەڵمانیا و بەلجیكان.\nهێزەكانی سوریای دیموكرات، 130 پیاو و ژن و منداڵییان دەستبەسەركردووە. پاریس دەیەوێت بەدەستبەسەركراوی بمێننەوە، و ئەو هاوڵاتیانەی بگێڕێتەوە كە لە سوریا دەستبەسەرن، بەڵام سروشتی پرۆسەكە بە ئاڵۆزی دەمێنێتەوە.\nلۆران نۆنیز، وەزیری ناوخۆی فەرەنسا لە 17ی شوباتی 2019 بە كەناڵی (بی ئێف ئێم تی ڤی) راگەیاندبوو»جیهادییە فەرەنساییەكان لای كوردەكان دەستبەسەرن، ئێمە متمانەی تەەواومان هەیە بەوەی كە دەتوانن بە دەستبەسەركراوی بیانهێڵنەوە».\nبە گوتەی نۆنیز:»لەهەموو حاڵەكاندا گەر ئەوانە گێڕدرانەوە بۆ نێو خاكی نیشتمان، هەموویان ڕووبەڕووی دادگا دەكرێنەوە و بەپێی یاسا مامەڵەیان لەگەڵدا دەكرێت».\nهەڵوێستێكی جیاواز لەلایەن بەریتانیاوە\nبەریتانیا لە كۆی 900 جیهادی، نزیكەی 400 كەسی لە حوزەیرانی 2018دا بۆ گەڕاوەتەوە كە هەڵگری ڕەگەزنامەی وڵاتەكەین. بەریتانیا پێیوایە، چەكدارە بیانییەكانی ڕێكخراوی «دەوڵەتی ئیسلامی»پێویستە لەو شوێنەی تاوانەكانیان تێدا ئەنجامداوە دادگایی بكرێن، داواكارییەكەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكاشی بۆ وڵاتانی ئەورپا بۆ گێڕانەوەی هاوڵاتییەكانیان، ڕەتكردەوە.\nلە 18ی شوباتی 2019، وتەبێژی تێرێزا مەی سەرۆك وەوزیرانی بەریتانیا ڕایگەیاندبوو»پێویستە چەكدارە بیانییەكان بەپێی یاسایەكی گونجاو لە چوارچێوەی دادوەرییەكی زیاتر گونجاودا بدرێنە دادگا».\nهەروەها دەڵێت»كاتێك ئەوە گونجاو دەبێت، پێیانباسە كارەكە لەو ناوچەیەدا بەئەنجام بگات كە تاوانەی تێدا ئەنجامدراوە، بەردەوامیش دەبین لەسەر هەماهەنگییەكانمان لەگەڵ هاوبەشە نێودەوڵەتییەكان سەبارەت بەو بابەتە».\nئاماژەی بەو هەوڵانەش كردبوو كە لەلایەن حكومەتی بەریتانیاوە دخرێنەگەڕ بۆ زامنكردنی ئاسایشی وڵاتەكەیان.\nبەریتانیا بەرنامەیەك بۆ چارەسەركردنی توندڕەوی جێبەجێ دەكات، بەرپرسێكی بنبڕكردنی تیرۆریش لە وڵاتەكە پێیوایە گەڕانەوەی «جیهادییەكان» هەڕەشەی سەرەكییە.\nهەڵوێستی ڕەسمی بەرلین\nهەڵوێستی بەرلین، جیاوازییەكی وەهای لەگەڵ هەڵوێستی پاریس و لەندەن نییە، بەپێی هەڵوێستی ڕەسمی ئەڵمانیا»هەموو ئەو هاوڵاتییە ئەڵمانیایەی لە ڕیزەكانی ڕێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی شەڕییان كردووە، مافی ئەوەیان هەیە بگەڕێنەوە ئەڵمانیا».\nسێ یەكی ئەو ئیسلامیانەی سەفەریان كردبوو بۆ سوریا و عیراق كە ژمارەیان زیاترە لە 1050 كەس، لەم ماوەیەی دواییدا گەڕاونەتەوە ئەڵمانیا.\nبەلجیكا منداڵەكان دەگێڕێتەوە\nهەڵوێستی ڕەسمی بەلجیكا، خۆی لە كاركردن بۆ ئاسانكاریكردن لەپێناو گێڕانەوەی ئەو منداڵانەدا دەبینێتەوە كە تەمەنیان لە دە ساڵان كەمترە، بەو مەرجەی بسەلمێنرێت كە دایك و باوكییان بەلجیكییە. سەبارەت بەوانی تر، دەسەڵاتداران هەموو حاڵەتەكان بە جیا تاوتوێ دەكەن.\nلە كۆی زیاتر لە 400 چەكداری بەلجیكی كە لە ساڵی 2012وە بەرەو سوریا بەڕێكەوتبوون، نزیكەی 150 كەسیان لە ناوچەكانی سوریا و عیراق لە كۆتایی 2018 چالاكییان هەبوو. لەگەڵ ئەوەشدا 160 منداڵی تر هەن كە لەدایك بوون كە لانی كەم یان دایكیان یان باوكییان بەلجیكین.\nدۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا لە تویتێكیدا لە 16ی شوباتی 2019، داوای لە وڵاتە ئەوروپاییەكان كردبوو، بە تایبەت بەریتانیا، ئەو دەستگیركراوە جیهادییە بەریتانیانەی لە سوریا دەستگیركراون، بگێڕێتەوە بۆ وڵاتەكەی و دادگاییان بكات، هۆشداریشی دابوو لەوەی كە ویلایەتە یەكگرتووەكان رەنگە ناچار ببێت «ئازادییان بكات».\nترەمپ لە تویتەكەیدا ڕایگەیاندبوو»ویلایەتە یەكگرتووەكان داوا لە بەریتانیا و فەرەنسا و ئەڵمانیا و هاوپەیمانە ئەوروپاییەكانی تری دەكات، زیاتر لە 800 چەكداری ڕێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی بگێڕنەوە لەپێناو دادگایی كردنیان كە ئێستا لە سوریا دەستبەسەرن».\nبە گوتەی ترەمپ»خەلافەت لە داڕماندایە. ڕێگەچارەكەی تر باش نابێت، چونكە ئێمە ناچار دەبین ئازادییان بكەین»، رەتیشیكردبۆوە «ویلایەتە یەكگرتووەكان بیەوێت ئەو چەكدارانەی دەولًَەتی ئیسلامی لە ئەورپادا بڵاوببنەوە كە چاوەڕوان دەكرێت بەرەو ئەوێ بەڕێبكەون».\nجیهان و ڕەگوریشەی سیستەمی سیاسی لە دیدی فۆکۆیاماوە\nكوشتارگەیەكی گەورە لە ناسریە و نەجەف\nپرۆسەی سیاسی عیراق لە دوای عەبدولمەهدی


دابینكردنی پەروەردەیەكی یەكسان و باش بۆ هەر منداڵێك تەنیا یەكێك لە بنەماكانی مافی مروڤە نییە، بەڵكو بەڵگەی زانستی بەهێز هەیە كە پەروەردەیەكی یەكسان و باش و گشتگیر مەرجی سەرەكی دروستكردنی سەرمایەی مرۆییە، كە ئەمەش مەرجی سەرەكییە بۆ گەشەی ئابوری، كۆمەڵایەتی، سیاسی و سەقامگیری هەر وڵاتێك.\nبۆیە ئێمەش وەکو هەر وڵاتێکی تر بۆ بەرەو پێشبردنی کۆمەڵگاکەمان پێویستیمان بە سیستەمێکی پەروەردەیی گونجاوهەیە. سیستەمێک کە بتوانێت قوتابیان لە ڕووی ئەکادیمی، کۆمەڵایەتی و مەعنەوەی بەهێزبکات. بۆیە فێرکاران و سیاسەتدارێژەرانی بواری پەروەردە لە ناو حکومەتی هەرێمی کوردستاندا، پێویستە زانستیانە پلانی نوێ دابڕێژن بۆ ئەوەی سیستەمی پەروەردە لە کوردستان بەرەو پێش بڕوات.\nبۆ ئەم مەبەستە، یەکێک لە ئامانجە سەرەکییەکانی ئەنیستیتۆی توێژینەوە و گەشەپێدان – کوردستان ئەنجامدانی توێژینەوەی زانستیە لە بوارە جیاکانی سیستێمی پەروەردەی هەرێم. بەڵام بە داخەوە، ئەو فکر و زانیاریانەی کە لە توێژینەوەکان بە دەست دەهێنرێت زۆر بە دەگمەن دەخرێنە بواری جێبەجێکردن کە هۆکارەکەشی دەگەڕێتەوە بۆ لاوازی پەیوەندی نێوان توێژەران و بڕیاردەرەکان. بۆیە یەکێک لە هەوڵ و ئامانجەکانی تری ئێمە ئەوە دەبێت کە ئەو دوو جیهانەی کە زۆربەی کات لە یەک دابڕاون، بە یەکەوە ببەستین.