بەرهەمی مەسعود بارزانی نەچنینەوە!\nتابلۆی شروبی بۆکس\nنازانم بۆ شوێنەکانی دیکە، بەڵام پەنجا ساڵێک لەمەوبەر یەکێک لە شیرینمەنیەکانی سلێمانی شتێک بوو پێمان دەگوت "شروب". شروب شەکراوێکی خەست بوو کە بە ڕەنگی جیاواز دەگیرایەوە و کەمێک لیمۆئاوی تێ دەکرا و پاشان دەکرایە ناو قاڵبێک کە لە ناو ئاردی سەر سینیەک دەردەکران. قاڵبەکان شێوەیان زۆر بوو، بە زۆریی هەر بە سەری پەنجە چاڵێکی بچووک لە ئاردەکەدا دەکرا یان لە شێوەی ئەستێرە و سەرەسۆدا و هتددا ئاردەکە قووڵ دەکرا. بەڵام هەندێک جار یەکێک لەو قاڵبانەی لە سەر ئاردەکە دادەنرا و شروبی تێ دەکرا "بۆکسی ئاسن" بوو. منداڵانی سلێمانی کاتێک شروبمان بکڕیایە ڕەنگە شروبێکی بۆکس بووایە کە کرمەکرم دەمانخوارد و دەمی شیرین دەکردین.\nئەو سەردەمە سلێمانی گوڵێک بوو لە هەموو ئێراقدا دیار بوو. شارێکی بچکۆلەی شیرین بوو و بۆکسی ئاسن کە نازانم چ دەورانێک باوی بووە، وردەوردە لە ژێر شاڵاوی کولتورێکی شارستانیەتردا دەنێژراو و کرا بوو بە قاڵبی شروب. ئەو کاتە لە سلێمانی ئەگەر لە دواوە پێت لە پاژنەکەوشی کەسی پێش خۆت گیر بووایە ئەو پێش تۆ ئاوڕی دەدایەوە و داوای لێبوردنی دەکرد. کەم باوک هەبوو بیر لەوە بکاتەوە سبەینێ کچەکەی بە کام جلوبەرگەوە دەچێت بۆ مەکتەب و قژی بە کام دیودا شانە دەکات. پەنجا ساڵێک دوای ئەوە و سی ساڵێک پاش حوکمداریی خێڵەکیی دواکەوتووی کوردیی ئێستا ئەو بۆکسە بە هەیمەتی جەنابی سەرۆک گەیشتووەتە ناو ئەو پارلەمانەی کە گوایا دەبێت کانگای سەروەریی نەتەوەیەک بێت (٦/١). پیاوەکانـ"یان" بۆکس بە دەستن و ژنەکانیشـ"ـیان" بە مێشک زۆر لەوان پیاوترن.\nهەمان سەرۆکایەتیی بۆکسی ئاسن، دوو هەفتەیەک پاش ئەوە، لە بەخێرهێنانی خلوسی ئاکار دا ئەو بۆکسە ئاسنینەی دەستی دەبێت بە مشتێکی لۆکەیی. مشتێکی هاوڕێیانە کە لە مەراسیمی خۆ لە کۆرۆنا پاراستندا بە ناسکیی لە یەکدوو دەخشێن. خلوسی تورک هەم باپیرە دەبینێت و هەم کوڕ و هەم نەوە و هەم برازا و خوشکەزا و زایەکانی دیکەش. دڵنییام کە لە دڵی خۆییدا پێکەنینی بەو دیمەنە ناحەزە و ئەو پێوەندییە خێڵەکییە سووکە دێت و بە سەدان جوێنیش دەدات. تورکەکان با داگیرکەر بن، بەڵام لە مێژە خۆیان لە خێڵ و عەشیرەت و شێخ و مەلا و بەگ و بەگزادە ڕزگار کردووە.\nبەڵێ، خلوس کوردان دڵنییا دەکاتەوە کە تورکەکان دژی ئەو کوردە باشانە نیین کە کولتوری بۆکسی ئاسنیان هەیە.\nلە ڕۆژێکی پشوودا (١٥/١) چەند کەسێکی دەمامک نەدار بە دەستڕێژی گولـلەی چەکی جۆراوجۆر ئارامیی ژێر دەستی پاراستن لە "پایتەخت" دەشڵەقێنن. دە ڕۆژێک دوای ئەوە دەگوترێت "گوایا!" تەقەکەران گیراون، بەڵام دیارە هێشتا هەر دیار نییە. ئەوەی دەزانرێت ئەوەیە کە زۆریش ئاسان نییە خزمەبۆر و پیاوەبۆر دەستگیر بکرێن. لێرەدا ئەوی گرینگە ئەوەیە کە بە حیکمەتی ڕووداوەکەدا دیارە تەقەکەران نە یەکیەتیین و نە گۆڕانن و نە جۆرەکانی ئیسلامییەکانن و نە شیوعین و نە زەحمەتکێشانن و نە عەرەبی هاوردەن، چونکە ئەو کاتە بە پێنج دەقیقە دەستگیر دەکران.\nئەو کوردانەی هەرچەندە قەڵەمیان پەمبەیە و شەکر لە زاریان دەبارێت، بەڵام مادام ڕەخنە گرن و دەسەڵات وەژێر پرسیار دەهاوێن، لە ڕۆژی نیوەڕۆدا دەڕفێنرێن و بێ سەروشوێن دەکرێن. شیروان شێروانی ڕۆژنامەنووسێکی ڕەخنەگر لە ٧ی ئوکتوبەرەوە دیار نەماوە. لە ١٨ی مانگدا مام ئەمین، باوکی شیروان کە پیاوێکی ئاسایی سەرڕاست و ڕەنجدەری کورد بوو، کۆچی دوایی کرد بێ ئەوەی بتوانێت چاوی بە شیروانی کوڕی بکەوێت. هەر خوداکان دەزانن شێروانیی و شێروانییەکان چەند سەد سەروپێخانەیان وەبەر دەستڕێژیی گولـلە داوە و چەند ملیار دۆلاریان دزیوە و چەند سەد هەکتار زەوی خەڵک و موڵکی گشتییان زەوت کردووە. وا پێ دەچێت شیروان شێروانی و زیندانیانی سیاسیی دیکە مەترسیەکی زۆر گەورە لە سەر ئاساییشی نەتەوەیی باشوور بن، ئاسایشی خێڵەکایەتیی و تاڵانکاری باشوور!\nهاوڕێ کوردی ـیش، یەکێک لە ملوێن جەوانانی خێرلەخۆنەدیوی کورد، هەر لە سەر رەخنەی گشتیی، هەوڵی کوشتنی درا (١٩/١). لە نێوان هاوڕێ و شیروان دا بە سەدان چالاکوانی زیندانی سیاسیی لە باشوور هەن و گەورەترین تاوانیان ئەوەیە کە داوای نان و ئاو و ئازادیی بۆ خەڵکە رێزدار و بەڕوومەتەکەی باشوور دەکەن.\nکاتێک داعش هێرشی بەرەو هەولێر هێنا، کچان و ژنان و کوڕان و بەساڵداچووانی کامپی مەخموور بە بێڵ و خاکئەنداز و تێڵا و چەکی سووکەوە ڕووبەڕووی داعش وێستان. ئەمە تۆمار کراوە و بە خوێن لە مێژوودا نووسراوە. هاوکات ئەوانەی بە چەکی قورس هەڵیان کوتایە سەر سەروپێخانەی ساماڵ، کوڕانی پەروەردەی مەسعود بارزانی، هەر ئەوانە بوون کە نە لە ٧/٨/٢٠١٤ و نە لە ١٧/١٠/٢٠١٧ دا نەک هەر گولـلەیەکیان دژ بە داعش یان حەشدی شەعبی نەتەقاند بەڵکو بە ئوتومبێلە سەد هەزار دۆلارەکانیانەوە لە هەولێر هەڵ دەهاتن.\nڕاستییەکە بەوەیش تاڵتر بوو، خەفەتێک کە بەندی دڵ دەپسێنێت، کە قاسمی سولەیمانی لە دیدی خۆیەوە بە ترشوخوێ کردنەوە کردوویەتی بە بەشێک لە مێژووی باشوور.\n٤٢ ساڵ لەمەوبەر مەلا مستەفا مرد. پاش چەندین کێشە کە زیانی گەورەی هەرگیز قەرەبوونەکراوەی لە کورد دا، لەگەڵ تەرمی ئیدریس دا هێنایانەوە بۆ باشوور و لە گوندی بارزان ناشتیانن. لەو کاتەوە ئەم خانەوادەیە کردوویانە بە بازرگانیی و دێن و بە پارەی گەلی باشوور خەڵکی جۆراوجۆر، لە گۆرانیبێژی لاکۆڵانەوە تا دەگاتە هەر کەسێک کە خۆیان پێیان دروست بێت، داوەت دەکەن و پارەی بۆ خەرج دەکەن و بە سواری ئوتومبێل بە دەستی خۆیان دەیبەن بۆ سەردانی گۆڕی مەلا مستەفا. سەردەران بە تەپڵ و دەفێک و بە فاتیحایەک بێت یان بە کەمێک بێدەنگیی و بەهەندێک فووکردن بە دەوری خۆیاندا باجی داوەت و ئوتومبێلسواریی و میوانداریی خۆیان دەدەن. بەو شەڕەشەقە ئەم خانەوادەیە دوو ناوی دیکەش بە "سەردەرانی" گۆڕی مەلا مستەفا زیاد دەکەن.\nلە هیچ کولتورێکدا نەبووە خاوەن مردوو بێن و بە "زۆر" خەڵک بۆ سەر گۆڕی کەسێکی خۆیان ببەن. ئەویش لە سەر حیسابی پارەی خەڵک، پارەی گەلێک. ئێ‌شکرایە ئەم خانەوادەیە لە هیچ ڕۆژێکی هیچ ساڵێکدا کاریان نەکردووە کە بە پارەی خۆیان خەڵک بۆ سەر گۆڕی بابیان ببەن. بەڵام زۆر دڵ و دەست ئاوەڵە ئەو هەموو پارەیەی سامانی گشتیی بۆ ئەم بازاڕ گەرمکردنە، بۆ دروستکردنی هەیبەتێکی ساختە، بەکار دەهێنن.\nکاتێک یارە، پیرەمێردی نەمر، وەسیەتی کرد لە گردی یارە بنێژرێت لەبەرئەوە بوو کە لە گردی یارەوە سلێمانیی لە باوەش دەگرت و دەیبینیی چۆن لە پشتی گۆیژەوە خۆر هەڵدێت و بە سەر گڵەزەردەدا ئاوا دەبێت. لە ترۆپکی ئەو گردەوە گوێی لە خوڕەی ئاوە سازگارەکەی کارێزی وەستاشەریف دەبوو و بە چاو شانەی دارە سنەوبەرە سەوزەکانی چەمەکەی دەکرد و ساڵانە لە نەورۆزدا بە دەستی خۆی دۆڵمەی دەپێچایەوە و ئەهلی هونەر و ئەدەبی داوەتی ئەوێندەرێی دەکرد و نەورۆزیان بە خۆشیی و شادییەوە پیرۆز دەکرد.\nنموونەکان زۆرن. بێکەسی کوڕ بۆیە حەزی دەکرد لە پارکی ئازادیی بینێژن چون دەیزانی عاشقانی رێبوار بە چەپ و ڕاستییدا ڕێ دەپێون. هیچ کەسێک بۆ زیارەتی رۆحی پاکی ئەوان داوەتی خواردن و خواردنەوە ناکرێت و بە ماشێنسواریی ناهێندرێت و نابردرێت و میوانداریی ناکرێت بۆ ئەوەی زەحمەت بکێشن و بچن بۆ سەردانی یارە و بێکەسی باوک و بێکەسی کوڕ و وەلی دێوانە و ئەحمەد موختار بەگی جاف و دڵدار و حاجی و هەموو ئەوانی دیکە. خەڵک بە خۆشیی و بە شانازییەوە ئەو زەحمەتە دەکێشن. ئەسڵەن هەر پێیان وا نییە کە زەحمەتێک دەکێشن چون بە قووڵایی خوێنیان چێژی لێ وەردەگرن. ئەوانە ناچنە بەر دەمی هیچ کامێرایەک و فیلمەکەی بە کەس نافرۆشنەوە و پارەی زەرفی داخراوە نانێنە گیرفانیان.\nئەم جۆبارە کە قەڵبەزەکەی لە هەڵپەڕکێیەکی ڕەشبەڵەک و خوڕەخوڕی لە قاقای منداڵانی سەرگەرمی یاریەک دەکات، سرووشتییە!\nئەو کولتورە قێزەونە خێڵەکیەش کە بە داری زۆرێ "سەرۆکی نەتەوەیی" دروست دەکرێت لە باشوور خەریکە دەبێت بە باو. لە نزیکەی ٣٠ ساڵدا ئەم ئاو لە دەستکەوان کوتاندنە بە پارەی ئەو خەڵکە دەکردرێت کە ئێستا مووچەیان نییە یان لە ڕاستییدا هەر مووچە و خزمەتگوزارییەکیان نەبووە.\nنەخۆشینی خێڵەکایەتیی پەتایە. ئێستا ئەوانی دیکەیش فێر بوون، بابیان ڕێبازە و هەر یەکەی لە سەر گردێک بابی خۆی دەنێژێت و وەکوو ئینتەرپرایزی پیشەسازیی دەکرێن بە شوێنی سەردانی "مێژوویی" و "گەشتوگوزار". زەمانێک باشووری چارەڕەش گیرۆدەی "شەخسەپەرۆ" بوو، ئەمێستاکە گیرۆدەی گردەپڕۆن.\nخەونی حاجی ئەوە بوو کچان و کوڕانی کۆیە بە شەفەندەفەر بگەن بە هەورامان و لەوێوە شوێنی دیکەی کوردستان بپێون. ئەگەر حاجی لە جیاتی کوردستانپەروەریی جامی بگرتایەتەوە دەیزانی کە ڕۆژێک دێت بێستانی سەر سەوزی کورد کرمی خێڵ و مڵەی خێڵەکایەتیی لێی دەدا.\nهەمووتان بینیووتانە کە شتێک بە ناوی "دەزگای خێرخوازیی بارزانی" هەیە و کە گوایا ناحیزبی و ناسیاسییە و کە بەڵام مەسرور بارزانی سەرپەرشتیی بۆردەکەی دەکات(!). خانەوادەی مەسعود بارزانی زۆر بە لایانەوە گرینگە کە بە سەردانی زۆرەملێیی گۆڕێک و بە هەبوونی دەزگایەکی "خێرخوازیی" (بخوێنە: ئابڕووشکێن!) ناوی مەلا مستەفا بە زیندوویی رادەگیرێت.\nکوردستان بە گشتی وڵاتێکی دەوڵەتمەندە و لە پێوەندیی گەورەیی خاکەکەیدا ژمارەی دانیشتووانی بەئەژمار نییە. خاکی گەورە و خەڵکی کەمە. باشوور کە ئەوە سی (٣٠) ساڵە ئازادە یەکێکە لەو وڵاتانەی کە خاوەنی سامانێکی گەورەی ژێرزەمینە، خاکی بۆ کشتوکاڵ لە بارە و ئاوی شیرینی هەیە و خەڵکەکەیشی دڵسۆزن، ئەسڵەن ئەوی نەدەبا هەرگیز لە باشوور هەبووایە دەستگایەکی خێرخوازیی بوو، ئەویش خێرخوازیی خانەوادەیەک کە لە ژیانیاندا کاریان نەکردووە و ناکرێت سەرمایەیەکیان هەبێت کە بتوانن لە رووی یاساییەوە بە کاری بهێنن.\nپاشان خێر بە کێ؟ بە گەلێک کە سەدان ملیارد دۆلاری لێ دزراوە، بە هەزاران هێکتار زەوی لێ داگیرکراوە و دەستی لە سەر هەموو جۆرە بازرگانیی و ئاڵوگۆڕ و بەرهەمێکی ئابڕوومەندانە و یاسایانە و ڕەووشتمەندانە شکێندراوە. ڕۆژانە بە بەرچاوی جیهانەوە ژەهری دواکەوتوویی و خۆشکاندن و خۆسووککردن و خۆبچووککردنەوەی وەگەروودا دەکرێت.\nئەم گەلە ئازادیخوازە هەر ئەوەندەی دەویست کە بەڕێوەبەرایەتیەکی یاسایی و نیشتیمانیی کارەکانی خۆی جێبەجێ بکردایە. ئەم گەلە ئامادە بوو لە ماوەی شەش مانگدا پێوەندییە خێڵەکاییەتیەکان تێکبشکێنێت و قۆناخی خێڵەکایەتیی ببڕێت، عاشق بە خوێندن و زانست و کار و پیشە و سوعبەت و شۆخیی و سەیران و هامشۆ بوو. گەلێکی سەرحاڵ و بە ژیان بوو، دەیویست چێژ لە ژیان وەربگرێت و بۆ ژیان بمرێت.\nئێوە، ئەی خانەوادەکانی "خێرخوازیی"، سەرۆکانی ئابڕووشکێن و شکۆمەندییشکێن، گەلی باشووری مەزنتان زیندەنەچاڵ کرد!\nئێوە هەوای ئەو وڵاتە هەڵ دەمژن کە سوور دەزانن ئەوانی لەگەڵتانن لە هەرە گەمژە و تەمەڵەکانی کۆمەڵگان، لە هەرە بێ هونەر و کاسەلێسەکانن، ئەوانەن کە لە کۆمەڵگایەکی ئازاد و دیموکراتدا لە ناو زیندان و لە بنکەکانی ڕاستکردنەوە و خۆشکردنەوەدا دەبن. ئێوەن کە خێرتان پێ دەشێت و دەبێت خێرتان پێ بکرێت.\n1 مەسعود بارزانییەکان‌و نهێنیی پرسی مووچە\n2 ئەو گوندەی پ ک ک ئازادی کردوە!\n3 بژاردە هەن، تۆ چی هەڵدەبژێریت؟


هۆڵده‌رلین؛ شاعیرێك تا سنووری دێوانه‌یی – سه‌رده‌م\nهۆڵده‌رلین؛ شاعیرێك تا سنووری دێوانه‌یی\nفه‌ره‌نسییه‌كان كه‌ی به هۆڵده‌رلین ئاشنا بوون؟ ئه‌وه پرسیارێكه به شێوه‌یه‌كی خراپ خراوه‌ته‌ڕوو، له ڕاستیدا ده‌بوایه پرسیاره‌كه ئاوا بووایه: ئه‌ڵمانه‌كان كه‌ی به هۆڵده‌رلین ئاشنابوون؟ چونكه هۆڵده‌رلین له‌سه‌ر زه‌مینی خۆی و له زادگا ئه‌سڵییه‌كه‌ی خۆی، تا سه‌ره‌تاكانی سه‌ده‌ی بیسته‌م، كه‌سێكی ون و نادیار بوو. واته زیاد له نیو سه‌ده دوای مردنی (1770-1843). سه‌روه‌ختێك ئه‌ڵمانه‌كان، دوای ستیڤان جۆرج و ڕیلكه و تراكڵ، كاره‌كانی هۆڵده‌رلین-یان بۆ ئاشكرا ده‌بێت، شیت و هار ده‌بن و له خۆیان ده‌پرسن: چۆن شاعیرێكی گه‌وره، به‌م قه‌باره‌یه و به‌م ئاسته، تا ئه‌م ڕاده‌یه، پشتگوێخراوه؟ هاوسه‌رده‌مه‌كانی چۆن پشتگوێیان خستووه؟ ئیدی له‌و چركه‌ساته‌وه، هۆڵده‌رلین ده‌بێته مه‌رجه‌عیه‌تی شیعرییان، به بۆنه و بێ بۆنه، قسه‌وباسی له‌باره‌وه ده‌كه‌ن. له‌و ساته‌وه‌خته‌وه، ناوی زۆر به‌رز ده‌كه‌نه‌وه و وه‌ك نه‌مرێك لێیده‌ڕوانن.\nته‌نانه‌ت نیتچه-ش، به‌و په‌ڕی سه‌رسوڕمانه‌وه باسی ده‌كات. ئێ ئاخر كێ ده‌توانێت ببێته شوێنی سه‌رسوڕمانی نیتچه، ئه‌گه‌ر كه‌سه‌كه هه‌ڵه‌یه‌ك له هه‌ڵه‌كانی ڕۆژگار نه‌بێت؟ كاتێك نیتچه توڕه‌ده‌بێت، جیهان ده‌هه‌ژێت. ئه‌مه با هایدگه‌ر له‌ولاوه بووه‌ستێت كه به دریژایی ژیانی، سه‌رسامبووه به هۆڵده‌رلین و چه‌ندین لاپه‌ڕی بۆ ته‌رخانكردووه: نه‌شیده‌كانی هۆڵده‌رلین، ئه‌ڵمانیا و ڕوباری ڕاین، به‌راوردكارییه‌كانی/ مقاربات هۆڵده‌رلین… هتد. بگره هایدگه‌ر، سه‌باره‌ت به هۆڵده‌رلین، ئه‌م قسه‌ی خواره‌وه‌ی كردووه: “هۆڵده‌رلین ئاینده‌مان بۆ ڕووناك ده‌كاته‌وه، چونكه شیعره‌كانی ئه‌و، نیشانه‌كانی چاره‌نووسی جیهانیی مرۆڤی مۆدرێن نیشان ده‌دات”. كاتێك فه‌ره‌نسییه‌كان كه دراوسێی ئه‌ڵمانه‌كان بوون، گوێیان له ناوی هۆڵده‌رلین ده‌بێت، ئه‌وانیش به‌دوایدا ده‌گه‌ڕێن و شیعره‌كانی وه‌رده‌گێڕن. ته‌نانه‌ت كار گه‌یشت به‌وه‌ی مۆریس بلانشۆ، تا ئه‌م سنووره ده‌ڕوات و ده‌ڵێت: “قسه پیرۆزه‌كانی هۆڵده‌رلین!”.\nهۆڵده‌رلین له شیعره‌كانیدا، جه‌وهه‌ری شیعر و ڕادیكاڵییه زیندووه‌كه‌ی شیعری، به‌رجه‌سته كردووه، به‌رائه‌تی ڕه‌های شیعری به‌رجه‌سته كردووه. شیعر چییه، بێ یه‌كه‌مین به‌رائه‌ته‌كانی كه وه‌ك بروسكه و ڕوبار و تاقگه‌كان ده‌ته‌قێته‌وه؟ شیعر چ مانایه‌كی هه‌یه، ئه‌گه‌ر وه‌ك ده‌ركه‌وتنی به‌ره‌به‌یان نه‌بێت؟ شیعر مه‌حاڵه‌كان ده‌بڕێت، تاریكی و زوڵمه‌ته‌كان ده‌ڕه‌وێنێته‌وه. شیعر دوای داخستنه‌كان، كرانه‌وه‌كان به‌دیده‌هێنێت. له‌به‌ر ئه‌وه‌یه، هه‌ر كه شیعرێك ده‌خوێنینه‌وه مانای هه‌بێت، هه‌ناسه‌یه‌كی ئاسوده هه‌ڵده‌مژین، تاكو هه‌ست به خۆشی و كامه‌رانی بكه‌ین. ڕه‌نگه له خۆشیدا ده‌ست به سه‌ما بكه‌ین یان له پێستی خۆمان بێینه‌ده‌رێ. له‌وانه‌یه هه‌ست بكه‌ین جیهان گۆڕاوه، گه‌ردوون فراوانتر بووه…\nئه‌گه‌ر شاعیرێك هه‌بێت و له شیعره‌كانیدا فڕوفیڵ و غه‌شی نه‌كردبێت، ئه‌وا ئه‌و شاعیره هۆڵده‌رلین-ه. ئه‌و وه‌ك پرسیارێكی كراوه له شیعری ده‌ڕوانی، شیعر بۆ هۆڵده‌رلین په‌ناگایه‌ك بوو، كاتێك دونیا به ڕوویدا تاریك ده‌بوو، هانای بۆ ئه‌و په‌ناگا شیعرییه ده‌برد. ئه‌و له ژیانیدا تاریكی زۆری بینی، تا له دواجاردا و له ته‌مه‌نی سی و حه‌وت ساڵیدا، عه‌قڵی له‌ده‌ستدا. ئاشكرایه هۆڵده‌رلین، نیوه‌ی ژیانی به ئاگاییه‌وه ژیاوه و نیوه‌كه‌ی دیكه‌ی له پێچاوپێچه‌كانی بێئاگاییدا به‌سه‌ر بردووه. به‌ڵام ته‌نانه‌ت شیعره‌كانی “بێئاگایی” كه له قۆناغێكی ناجێگیری نێوان دوو قۆناغه‌كه‌دا نووسیویه‌تی، گاڵته‌ی پێناكرێت و به سووك ته‌ماشای مه‌كه‌ن. ئه‌وانه تابڵێی شیعری جوان و دانسقه‌ن. با گوێ له یه‌كێكیان بگرین، ڕه‌نگه دواهه‌مین شیعر بێت نووسیبێتی، پێش ئه‌وه‌ی به ته‌واوه‌تی بكوژێته‌وه و ڕۆبچیته نێو دونیای دێوانه‌یی:\nهه‌مو خۆشی ئه‌م ژیانه‌م چه‌شتووه\nگه‌نجی چیتر ڕوبارێك نییه به‌سه‌ر ئاسۆوه\nنیسان و مایس دوور كه‌وتوونه‌ته‌وه\nته‌نانه‌ت هاوین، ئه‌ویش دوور كه‌وتووه‌ته‌وه\nمنیش چیتر هیچ نیم\nچیتر حه‌زم به ژیان نه‌ماوه\nهۆڵده‌رلین گه‌نجێكی زۆر قۆز بووه، ده‌ڵێن كاتێك ڕۆشتووه‌ته ژوره‌وه، ڕوناكی كردووه‌ته‌وه. رۆشنبیریكی ئاست به‌رز بووه. ژان ژاك رۆسۆ، مامۆستا و خۆشه‌ویسته‌كه‌ی و نمونه‌ی باڵای بووه. به شیعرێك یان زیاد له شیعریك رۆسۆی لاواندووته‌وه. هه‌موان سه‌رسامبوون به ڕۆسۆ، هیگڵ و پیشتریش كانت، سه‌رسامبوون به ڕۆسۆ. بلیمه‌ته‌كان یه‌كتر ده‌ناسن. هۆكاری دێوانه‌بوونی هۆڵده‌رلین، بۆ ئه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه، كه‌وته داوی خۆشه‌ویستی ئافره‌تێكی خاوه‌ن هاوسه‌ر، دوای ئاشكرابوونی په‌یوه‌ندی نێوانیان و به‌هۆی رۆشتنی هۆڵده‌رلین، ئافره‌ته‌كه به‌رگه ناگرێت و له داخا كۆچی دوایی ده‌كات. كاتێك هۆڵده‌رلین هه‌واڵی مردنه‌كه‌ی ده‌بیسێت- له‌و كاته‌دا له شاری پۆرتۆی فه‌ره‌نسا ده‌بێت- هاوسه‌نگی عه‌قڵی له‌ده‌ست ده‌دات و به‌پێ ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌ڵمانیا. هۆڵده‌رلین ئه‌وی “كوشت”، ئه‌ویش هۆڵده‌رلین-ی شێتكرد. گه‌ڕاینه‌وه بۆ له‌یلێ و مه‌جنون و خۆشه‌ویستی دوا سنور.\nهه‌ندێك هۆڵده‌رلین به شاعیری ڕه‌ها وه‌سف ده‌كه‌ن. ئه‌و زوڵاڵترین یان پاكژترین شاعیره له مێژووی ئه‌ڵمانیا. ببوره ریلكه، هه‌روه‌ها نیتچه ببوره، هایدگه‌ر تۆش ببوره! كه‌س جه‌وهه‌ری شیعر، به‌رائه‌تی شیعر، خه‌م و ئازاره‌كانی شیعری به‌رجه‌سته نه‌كردووه، وه‌ك ئه‌وه‌ی هۆڵده‌رلین كردوویه‌تی. هۆڵده‌رلین له یه‌كێك له جوانترین ناوچه‌كانی ئه‌ڵمانیا كه پره له دێر و كڵێسا و به‌نێو دارستانه‌كان و ڕووباره‌كان و ده‌ریاچه‌كاندا بڵاوبوونه‌ته‌وه، له خێزانێكی شه‌ریف و ده‌ستكورت و خاكی له‌دایك بووه، منداڵییه‌كی هه‌ژار و نه‌بوو ژیاوه. دواتر هه‌ر له منداڵیدا، باوكی له‌ده‌ست ده‌دات، بۆ ئه‌وه‌ی دایك و باپیری ڕازی بكات كه خه‌ونیان به ئاینده‌یه‌كی پرشنداره‌وه بۆ ده‌بینی، ده‌ڕواته قوتابخانه‌یه‌كی ئاینی. دایك و باپیری ده‌یانویست وه‌ك پیاوێكی ئاینی له گونده‌كان، ده‌ستبه‌كاربێت! كه‌چی خۆی، خه‌ونی به دواڕۆژێكی ته‌واو پێچه‌وانه‌وه ده‌بینی. ئه‌و ده‌یویست ته‌نها ببێت به ڕۆشنبیرێكی مۆدرێنی رۆشنگه‌ر و به‌س. ده‌یوسیت ته‌پوتۆزی زه‌مه‌ن و سه‌ده‌كان و فێنده‌مێنیتاڵیزم، له‌خۆی بكاته‌وه. له زانكۆی تۆبنگن، ئاشنا ده‌بێت به ئه‌ده‌ب و ئه‌فسانه گریكییه‌كان. هه‌ر له‌و زانكۆیه، دوو گه‌نجی له نه‌وه‌كه‌ی خۆی ناسی، كه دواتر ئاینده‌یه‌كی مه‌زنیان ده‌بێت، ئه‌وانیش بریتین له: هیگڵ و شیلینگ. ئه‌وانه ئه‌و سێ هاوڕێیه بوون پێكه‌وه له‌سه‌ر كورسییه‌كانی خوێندن داده‌نیشتن، بگره هه‌رسێكیان له یه‌ك ژووردا بوون.\nبیهێننه به‌رچاوی خۆتان، سێ بلیمه‌ت له‌یه‌ك ژووردا! هۆڵده‌رلین ده‌گاته لوتكه‌ی شیعر، دوانه‌كه‌ی دیكه ده‌گه‌نه لوتكه‌ی فیكر. پاشان ئه‌م دوو لوتكه‌یه: لوتكه‌ی شیعر و لوتكه‌ی فیكر، له كه‌سێتی هۆڵده‌رلین دا، یه‌كتر له‌ئامێز ده‌گرن. چونكه ئه‌و فه‌یله‌سوف و بیرمه‌ندێكی قووڵ-یش بوو. ته‌ماشای رۆمانه شیعرییه فه‌لسه‌فییه نایابه‌كه‌ی بكه‌ن: هیبریۆن. به‌ڵام خودی خۆی هه‌لا هه‌لا ببوو، چونكه خودی ئه‌ڵمانیاش له نێوان ئاین و فه‌لسه‌فه یان له نێوان ئیمان و عه‌قڵ، هه‌لا هه‌لا ببوو. ده‌وترێت ئه‌و گفتوگۆ پڕ هاتوهاوارانه‌ی، ده‌رباره‌ی بێباوه‌ڕی/ ئیلحاد ده‌كران، رۆحی هۆڵده‌رلین-زۆر شپرزه كردووه. ئه‌و ڕۆژگاره، سه‌رده‌می شڵه‌قاندنه/ الزعزعات گه‌وره‌كان بوو، سه‌رده‌مێك یه‌ك ده‌سته‌واژه گوزارشتی لێده‌كات : رۆح چۆن ده‌توانێت له‌ناكاو له سه‌رده‌می ئاینه‌وه، بگوازێته‌وه بۆ سه‌رده‌می فه‌لسه‌فه؟ چۆن چۆنی ده‌توانین، له‌و فێنده‌مێنیتاڵیزمه جیاببینه‌وه كه رۆچووه‌ته نێو قوڵایی ناخمان و ڕه‌گوڕیشه‌مان؟ چۆن ده‌توانین به‌سه‌ر خودی خۆماندا سه‌ركه‌وین؟ تاقه چاره‌سه‌ر، ئه‌وه‌یه نێوانی ئاین و فه‌لسه‌فه ئاشتبكرێنه‌وه. ئه‌گه‌ر به شێوه‌یه‌كی راست و دروست له ئاین بگه‌ین، ئه‌وا هیچ كێشه‌یه‌ك نابێت. كێشه‌كه بریتییه له تێگه‌شتنی هه‌ڵه و تاریكبین بۆ ئاین، نه‌ك خودی ئاین، ئاین فره ڕه‌هه‌ند و فره ڕوخساره.\nهۆڵده‌رلین له زانكۆ، بۆ یه‌كه‌مجار ئاشنابوو به فیكری ڕزگاریخوازیی یان ڕۆشنگه‌ریی: واته فیكری لایبنتز و ڤۆڵتێر و كانت و فیخته و ژان ژاك ڕۆسۆ… هتد. ئه‌وان به دزییه‌وه كتێبه‌كانی فه‌یله‌سوفانی ڕۆشنگه‌رییان ده‌خوێنده‌وه. خۆ ئه‌گه‌ر له ناكاو سه‌رپه‌رشتیاریی ئاین، خۆی بكردایه به ژووره‌كه‌دا، ئه‌وان ده‌موده‌ست كتێبه‌كانیان له‌ژێر به‌تانییه‌كاندا ده‌شارده‌وه! ده‌ی مه‌سه‌له‌كه هه‌رچۆنێك بێت، له‌و ڕۆژگاره‌دا، ئه‌و پرسیاره گه‌وره‌یه‌ی ئاراسته‌ی ڕۆشنبیرانی ئه‌ڵمانیا كرابوو، ئه‌مه‌ی خواره‌وه بوو: چۆن ده‌كرێ له‌و دیدگا كۆنه بۆ جیهان بێینه ده‌ره‌وه و دیدگایه‌كی زانستی و فه‌له‌سفی بۆ جیهان وه‌ربگرین؟ هۆڵده‌رلین زۆر به سه‌ختی باجی ئه‌و هاتنه ده‌ره‌وه‌یه و ئه‌و په‌ڕینه‌وه قورسه‌ی دا. ئه‌و هاتنه ده‌ره‌وه‌یه، هۆڵده‌رلین-ی دووچاری خوێنبه‌ربوونێكی توند ده‌كات. ئه‌وه هه‌مان ئه‌و پرسیاره‌یه كه له ئێستادا له رۆشنبیرانی عه‌ره‌ب ده‌كرێت. له‌م لایه‌نه‌وه، جیاوازی میژوویی نێوان ئه‌وروپا و جیهانی عه‌ره‌بی یان كۆی جیهانی ئیسلامی، نزیكه‌ی دوو سه‌د ساڵه. ده‌توانین ئه‌مه‌شی سه‌ربار بخه‌ین، له‌و رۆژگاره‌دا، ململانێی نێوان كاسۆلیكه‌كان و پرۆتستانته‌كان، هێشتا له‌وپه‌ڕی به‌هێزی و گڕگرتنیدا بوو. ئه‌ڵمانیا به‌ده‌ستییه‌وه ده‌یناڵاند و ئازاری پێده‌گه‌یشت. وه‌لێ هه‌نووكه، ئه‌و ململانێیه بوونی نه‌ماوه، ئه‌مه‌ش له ڕێگه‌ی ڕوناكبوونه‌وه‌ی عه‌قڵی و پێشكه‌وتنه زۆره‌كان و ئه‌و جه‌نگه بێئامانه‌ی فه‌یله‌سوفان و ئه‌دیبه‌كان و شاعیره‌كان له ئه‌وروپا، به‌دریژایی سێ سه‌ده و به شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام، به‌رپایان كردبوو. له‌م باره‌یه‌وه، سه‌یری (یه‌كه‌م مانیفێست بۆ فه‌لسه‌فه‌ی ئایدیالیزمی ئه‌ڵمانی) بكه‌ن، ئه‌مه مه‌زنترین فه‌لسه‌فه بوو له سه‌ده‌كانی مۆدێرنه‌دا ده‌ركه‌وت. ئه‌ی كێ ئه‌و مانیفێسته‌ی نووسی بوو؟ ئایا هۆڵده‌رلین بوو یان هیگڵ یاخود شیلینگ؟ گرنگ نییه، هه‌ر سێكیان ده‌وروبه‌ری ساڵی 1796 مانیفێسته‌كه‌یان نووسی. ئه‌ی مانیفێسته‌كه چی ده‌ڵێت؟ زۆر به كورتی ئه‌مه‌ی خواره‌وه ده‌ڵێت: “ئه‌ڵمانیا ناتوانێت به دروستی هه‌ستێته‌وه، ته‌نها دوای گه‌ڵاڵه‌كردنی تێگه‌شتنێكی نوێ، بۆ كۆی ئاینی مه‌سیحی، نه‌بێت. پێویسته به هه‌ر شێوه‌یه‌ك بووه، له تێگه‌شتنه كۆن و چه‌قبه‌ستووه‌كه بێته‌ده‌رێ. پێویسته به شێوه‌یه‌كی تایبه‌ت، ڕزگاربین له تێگه‌شتنی ته‌سكبینانه و ده‌مارگیریانه‌ی تائیفی، كه وه‌ك جێگیریی شاخه‌كان، له عه‌قڵی ده‌سته‌جه‌معیدا جێگیر بووه. ئه‌گه‌ر نا، ئه‌وه ڕزگاربوونه گه‌وره‌كه ڕوونادات و هه‌ستانه‌وه و بوژانه‌وه چاوه‌ڕوانكراوه‌كه‌ی ئه‌ڵمانیاش نایه‌ته ئاراوه”. به‌م مانایه و به كه‌مه‌كێك ده‌ستكاریكردنه‌وه، هه‌نووكه به خودا سوێندتان ده‌ده‌م و لێتان ده‌پرسم: ئه‌م تێكسته مێژوییه به دیاریكراوی باسی چی ده‌كات: باسی ئومه‌ی ئه‌ڵمانیا ده‌كات له سه‌ده‌ی هه‌ژده‌هه‌م، یان باسی ئومه‌ی عه‌ره‌بی ده‌كات له سه‌ده‌ی بیست و یه‌ك؟ ئازادی وه‌ڵامدانه‌وه بۆ ئێوه به‌جێده‌هێڵم.\nبه‌ڵام ئاخۆ ده‌رباره‌ی شیعری هۆڵده‌رلین چی هه‌یه؟ ئه‌و ڕۆمانسییه‌كی شه‌یدای سروشت بوو: واته چاودێری وه‌رزه‌كان و ساڵه‌كانی ده‌كرد، به وه‌رزی دروێنه و لێكردنه‌وه‌وه، به گه‌شه و سیسبوونه‌وه، به ژیان و مردنه‌وه، به خۆشی و ناخۆشییه‌وه، به بروسكه و هه‌وره گرمه‌وه، به گوڵ و دره‌خته‌كانه‌وه، به هه‌مو شتێكه‌وه. با گوێ له‌م كۆپله بچوكه بگرین كه ڕه‌نگه ته‌جاوزی هه‌مو شیعرێكی كردبێت:\nهه‌ڵهاتنی خۆر و گوڵی گونده‌كان!\nدێن و پڕن له گوڵ، ڕۆژه‌كان\nنه‌رم و ناسك و قه‌شه‌نگن، ڕۆژه‌كان\nئێواره‌ش گوڵی خۆی هه‌یه\nله ئاسمانه‌وه دێنه خوارێ، ڕۆژه ڕووناكه‌كان\nله‌وێ، له ئاسمان\nله‌دایك ده‌بن رۆژه‌كان\nبا گوێ له‌م كۆپله‌یه‌ی دیكه‌ش بگرین له شیعرێك به ناونیشانی: “به ته‌واوه‌تی، وه‌ك له ڕۆژی پشوودا/ تماما، كما فی یوم الراحة”\nدوای شه‌وێكی تاریكی ئه‌نگوسته‌چاو\nشه‌وێك به ڕووناكی بروسه‌كه داگیرساو\nبروسكه به دریژایی ئه‌و شه‌وه ده‌كه‌وته خوار\nتا ئێستاش له دووره‌وه\nده‌نگی هه‌وره گرمه هه‌ر ده‌بیسرێ\nجوتیاره‌كه دوای ئه‌و شه‌وه\nڕووباره‌كه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ كه‌ناره‌كه‌ی\nزه‌ویه ته‌ڕه‌كه سه‌وز سه‌وز داگه‌ڕاوه\nله‌ژێر بارانی به‌خوڕی ئاسماندا\nتێر ئاو بوون\nله‌ژیر تیشكی خۆرێكی هێمندا\nئا ئه‌مه‌یه هۆڵده‌رلین كه دڵخۆشمان ده‌كات و ڕێگاكه‌ی بۆ ڕووناك كردینه‌وه. خه‌ریكه ده‌ڵێم له جیاتی ئێمه شێتبوو، به‌و گریمانه‌یه‌ی ئێمه شێت نین! هۆڵده‌رلین ئه‌ده‌بی ئه‌ڵمانی به شیعر و په‌خشانییه‌وه، گه‌یانده لوتكه‌ی لوتكه‌كان. به‌ڵام خۆی به‌ده‌ست ئیش و ئازارێكی ده‌روونی گه‌وره‌وه ده‌یناڵاند و تا دواساته‌كانی، وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ ئه‌ژدیهایه‌كدا بجه‌نگێت، له‌گه‌ڵی جه‌نگا. دواتر ته‌سلیم ده‌بیت و ورده ورده ڕۆده‌چێته نێو ده‌ریای دێوانه‌یی.\nتێبینی: شیعره‌كه‌م به كه‌مه‌كێك ده‌ستكارییه‌وه وه‌رگێڕاوه\nالشرق الاوسط، 14 حوزه‌یران، 2021\n2021-06-26 /by Zamwa Mhamad\nhttps://sardem.org/wp-content/uploads/2021/06/Untitled-1-14.png 500 800 Zamwa Mhamad https://sardem.org/wp-content/uploads/2021/03/Sardem.org-Logo1.png Zamwa Mhamad2021-06-26 11:53:542021-06-26 11:53:54هۆڵده‌رلین؛ شاعیرێك تا سنووری دێوانه‌یی


كچه‌كه‌ی تره‌مپ كه‌وته داوه‌كه‌وه\nراپۆرته رۆژنامه‌وانییه‌كان رایانگه‌یاند كه تیڤانی كچی دۆناڵد تره‌مپ كه‌وتووه‌ته داوی خۆشه‌ویستی كوڕێكی عه‌ره‌به‌وه كه له پشووی هاوینی رابردوودا له دوورگه‌ی "میكونوس"ی یۆنان چاوی پێیكه‌وتووه.\nپێگه‌ی "نیوز" رایگه‌یاند كوڕه‌كه ناوی مایكڵ پۆڵس-ه و له شاری لاگۆسی نه‌یجیریا په‌روه‌رده بووه و له بنه‌ڕه‌تدا خه‌ڵكی لوبنانه.\nرۆژنامه‌ی "نیویۆرك پۆست" ئاشكرایكرد كه خێزانی كوڕه‌كه زۆر ده‌وڵه‌مه‌ندن و باوكی له نه‌یجیریا چه‌ندین كۆمپانیای له بواره‌كانی ئۆتۆمبێل و فرۆشتن و بیناتنان هه‌یه كه به‌هاكه‌یان به ملیاره‌ها دۆلار مه‌زه‌نده ده‌كرێت.\nرۆژنامه‌كه له زاری سه‌رچاوه‌یه‌كی ئاگاداره‌وه ده‌ڵێت: "په‌یوه‌ندیان زۆرباشه و كار گه‌یشتووته‌وه ئه‌وه‌ی تیڤانی بانگهێشتی پۆڵس-ی كردووه بۆ ئه‌وه‌ی به‌شداری له ئاهه‌نگه‌كانی جه‌ژنی سوپاسگوزاریدا بكات".\nسه‌رچاوه‌كه ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو كه تیڤانی به بوونی پۆڵس له ژیانیدا زۆر دڵخۆشه‌وه و تا ئێستا توانیویه‌تی په‌یوه‌ندییه‌كه‌یان له‌به‌رچاوی میدیاكان به‌دوور بگرێت.\nوتیشی: "تیڤانی، پۆڵسی به ئه‌ندامانی خێزانه‌كه‌ی ناساندووه ئه‌مه‌ش ده‌یسه‌لمێنێت كه په‌یوه‌ندییان زۆر باشه".\nپۆڵس له قوتابخانه‌یه‌كی تایبه‌تی نه‌یجیریا ده‌یخوێند به‌ر له‌وه‌ی رووبكاته له‌نده‌ن بۆ ته‌واوكردنی خوێندنه‌كه‌ی.\nتیڤانی كچی دۆناڵد تره‌مپ سه‌رۆكی ئه‌مریكایه له ژنی دووه‌می كه ناوی مارلا مابلزه و پێشتر رایگه‌یاندووه كه دوای جیابوونه‌وه‌ی دایك و باوكی، له ویلایه‌تی كالیفۆڕنیا له‌گه‌ڵ دایكی ده‌ژی.\nله ئێستادا تیڤانی له زانكۆی جۆرج تاون یاسا ده‌خوێنێت و له بۆنه ره‌سمی و تایبه‌ته‌كانیشدا له‌گه‌ڵ باوكی ده‌رناكه‌وێت.\nئه‌م بابه‌ته 16456 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nگۆرانییه نوێكه‌ی بڵاوكرده‌وه


گەر سەرئێشەی شەقیقەت لەگەڵ بوو ئەم ٥ کارە مەکە، ٧ کاری دیکەش کە دەبێت بیانکەیت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2021/01/01 - 10:17 PM\nئەو شتانە چین کە نابێت بیانکەیت ئەگەر سەرئێشەی شەقیقەت لەگەڵ بوو ؟؟\nتوێژینەوەکان هەتاکو ئێستا لەهەوڵی ئەوەدان بزانن بۆچی هەندێک کەس تووشی شەقیقە دەبن و هەندێکی تر تووش نابن .\nبەڵام هەموو توێژەرەوەکان جەخت لەوەدەکەنەوە کە هەندێک شت هەیە ڕێژەی توشبوون بە ئازارەکە زیاددەکات لەو کەسانەدا و بە (triggers) ناودەبرێن . دوورکەوتنەوە لەو شتانە چانسی توشبوون بە ئازارەکە کەمدەکاتەوە . هەندێک لەو شتانە ئەمانەن:\n-دووربکەوە لەوشتانەی ئازارەکەت بۆ دروستدەکەن و بە (triggers)ناودەبرێن:\nئەم شتانە لە یەکێکەوە بۆ یەکێکی تر جیاوازە ، هەر کاتێک چاودێریت کرد و درکت بەوە کرد کە ئەو شتانە چییە، ئەوا بە ئاسانی دەتوانیت سەرئێشەکەت کۆنتڕۆڵ بکەیت .ئەوانەی باون : سترێس و قەلەقی، هیلاکی و ماندووی ، هەندێک دەرمان، ئافرەتان لەکاتی سووڕی مانگانەدا بەهۆی تێکچوونی هۆڕمۆنەکان، ئەلکهول و کافایین بەڕێژەی زۆر، خواردن وەکو؛ پەنیر، شکولاتەو نەستەلە، شەکری دروستکراو، گۆشتی سووری حازرکراو، ئەو شتانەی بۆنێکی تیژیان هەیە .\n-هیچ ژەمێکی خواردن مەپەڕێنە :\nبرسیکردنی خۆت بۆ ڕادەیەک بێهێزت کات لەوانەیە ئازارەکەت زیادکات، هەندێک توێژینەوە دەڵێن دابەزینی شەکرەی خوێن گۆڕانکاری لە مێشکدا دەکات ، کەئەمەش ئازاری شەقیقە زیاد دەکات .\n– ئازارشکێنەکان لە سێ چوار ڕۆژ زیاتر وەرمەگرە :\nئازارشکێنەکانی وەکو (پاراسیتۆڵ، ئەسپرین، پڕۆفین ..هتد )، لەوانەیە سەرئێشەکە نەهێڵن . باشتر وایە هەرکات هەستت کرد کە ئازارەکە دەست پێدەکات باشترە وەریانبگریت، بەڵام بەکارهێنانیان بە بەردەوامی بۆ ماوەی چەند ڕۆژێک ئەگەری هەیە ئازارەکە بگەڕێنێتەوە . باشترە لەو کاتەدا هەندێک چارەسەری تایبەت وەربگرێت کە ناهێڵیت لە مانگەکەدا ئازارەکە دووبارە بێتەوە .\n-کاتی خەوتنت ڕێکبخە، نە زۆر بنوو نە کەم :\nهەوڵ دە لەشەودا بۆ ماوەی (حەوت بۆ هەشت) کاتژمێر بنوو بەڕێکی، چونکە بینراوە ئەوانەی کێشەی تێکچوونی خەو یان کەمخەویان هەیە زۆرتر تووشی ئازارەکە دەبن .\n– ئازارەکەت پشتگوێ مەخە :\nئاشکرایە ئەوانەی نەخۆشی شەقیقەیان لەگەڵە ، پێش هاتنی ئازارەکە حاڵەتێکیان بۆ دروست دەبێت کە پێی دەوترێت (ئۆرا)، ئەم حاڵەتە هەندێک جار بەشێوەی تەڵخ بینینە ، یاخود بینینی ڕووناکی و هێڵی زیکزاگیە ، یاخود بیستنی هەندێک دەنگە، یاخود بۆنکردنی هەندێک بۆنی ناخۆشە یاخود هەستکردنە بە سەرگێژخواردن. هەرکات هەستت بەم نیشانانە کرد نابێت پشتگوێیان بخەیت چونکە پشتگوێخستنیان ئازاری سەرئێشەکە زیاد دەکات. بەڵکو پێویستە هەوڵبدەیت لەژوورێکی تاریک و بێدەنگدا دابنیشیت یان پاڵکەویت تا تەواو دەبێت. هەروەها دەتوانیت پاکی سارد بخەیتە سەر ناوچەوانت یاخود بە لەچکێک سەرت ببەستیت . هەندێک جار مەساج کردنیش بە زەیتێکی ساردکەرەوە وەک زەیتی نەعنا یاخود هەر مەساجی ئاسایی سەر سوودی زۆرە .\n-لەبیرت نەچێت کە تێبینیەکانت بنوسیت :\nپێویستە هەموو کەسێک کە ئازاری شەقیقەی لەگەڵدایە ، ئەم تێبینیانە بنوسێت لەسەر دەفتەرێک یاخود مۆبایلەکەی :\n-کەی سەر ئێشەکەی بۆ هات ؟\n-ماوەی چەندی خایاند ؟\n-لە چ بەشێکی سەردا ئازارەکە دەستی پێکرد؟ ڕادەی ئازارەکە و توندی چەندە؟\n-بە دەرمان و ئازارشکێن کەمدەبێتەوە یاخود نا ؟\n-لەو ڕۆژەدا چیت خواردووە؟\n-خەوت چۆن بووە و ئایا لەدەرەوە کارتکردووە؟\n-کەش و هەوا لەو ڕۆژەدا چۆن بووە؟\nئەم تێبینیانە زۆر گرنگن کە بنوسرێت و لەدوایدا پشانی پزیشکەکەتی بدەیتەوەو بەپێی ئەوە ئامۆژگاریت بکات کە چۆن کۆنتڕۆڵی ئازارەکە بکەیت .


هەواڵ / چاوپێکەوتن :: 25/01/2020 :: 15123 جار بینراوە\n"یه‌كتربینینى سه‌رۆك كۆمارى عێراق و سه‌رۆكى هه‌رێم له‌گه‌ڵ ترامپ هیچ بایه‌خێكى ئه‌وتۆى نییه، چونكه سیاسه‌تى ترامپ به به‌ده‌قه ده‌گۆڕێت" ئه‌مه قسه‌ى دكتۆر مه‌حمود عوسمان سیاسه‌تمه‌دارى كورد-ه و له چاوپێكه‌وتنێكى دواڕۆژدا ده‌شڵێت: "مه‌ترسیى گه‌وره له‌سه‌ر هه‌رێم هه‌یه و یه‌كگرتوویى حیزبه كوردستانییه‌كانیش له ئاستى ئه‌و مه‌ترسیانه‌دا نین".\nدواڕۆژ: دۆخى سیاسى عێراق و هه‌رێم چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنیت؟\nمه‌حمود عوسمان: ئه‌وه‌ى ئێستا له عێراقدا ده‌گوزه‌رێت مه‌ترسیداره، به‌هۆى ده‌ستتێوه‌ردانى ده‌ره‌كى، هه‌روه‌ها سیاسییه‌كانى ئێستاى عێراق تواناى چاره‌سه‌رى كێشه‌كانیان نییه، ته‌نانه‌ت دانانى كه‌سێك بۆ سه‌رۆك وه‌زیران. بۆیه ئه‌وه‌ی له ساحه‌ى سیاسى عێراق ده‌گوزه‌رێت رووبه‌ڕووى چاره‌نووسێكى خراپمان ده‌كاته‌وه.\nدواڕۆژ: سه‌رۆك كۆمارى عێراق و سه‌رۆكى هه‌رێمى كوردستان له‌گه‌ڵ دۆناڵد ترامپ له داڤۆس كۆبوونه‌ته‌وه، پێتوایه هیچ ئه‌نجامێكى باشى هه‌بێت؟\nمه‌حمود عوسمان: هیچ گرنگییه‌كى نییه، له‌بنه‌ڕه‌تدا سه‌رۆك كۆمارى عێراق نه‌ده‌بوایه بچوایه بۆ داڤۆس، چونكه عێراق هیچى نییه تا له‌وێ باسى بكات، به‌ڵكو دۆخى له‌ناوخۆدا تێكچووه و ئاڵۆزه، ده‌بوایه لێره‌بوایه، نه‌چوونى باشتربوو. له‌كاتێكدا له داڤۆس ترامپ ده‌بینێت، نیوه‌ى عێراقییه‌كان داواده‌كه‌ن نه‌یبینێت، بۆیه كێشه‌كان قووڵترده‌كاته‌وه، به‌ڵام كۆبوونه‌وه‌ى ترامپ و نێچیرڤان بارزانى كارێكى ئاساییه، چونكه هه‌رێم ئارامه و كێشه‌ى كه‌متره، ده‌كرێت باسى دۆخى كورد بكات له‌گه‌ڵیدا، هه‌رچه‌نده بینینى ترامپ گرنگییه‌كى ئه‌وتۆى نییه، چونكه ترامپ دواى بینینى نێچیرڤان بارزانى كه‌سێكى تر ببینێت قسه‌یه‌ك یان تویتێكى تر ده‌كات، به ده‌قه قسه‌كانى ده‌گۆڕێت.\nدواڕۆژ: پێتوانییه یه‌كتربینینى به‌رپرسانى هه‌رێم و سه‌رۆكى ئه‌مریكا، ئێران تووڕه بكات؟\nمه‌حمود عوسمان: پێویسته كه سه‌رۆكى هه‌رێم گه‌ڕایه‌وه، سه‌ردانى ئێران-یش بكات و له‌گه‌ڵ به‌رپرسانى باڵاى ئه‌و وڵاته كۆببێته‌وه، چونكه ئێران و ئه‌مریكا دوو لایه‌نن عێراقیان كردووه به مه‌یدانى شه‌ڕ، بۆیه له‌م قۆناغه‌دا هه‌رێم پێویسته له‌گه‌ڵ هه‌ردوولا په‌یوه‌ندییه‌كى باشى هه‌بێت، ناكرێت لایه‌نێك ببینیت و ئه‌وى تریان بكه‌یت به دوژمنت، كێشه‌یه‌كى گه‌وره‌مان بۆ دروستده‌كات، به‌ڵام ئه‌مه بۆ دۆخى عێراق جیاوازه.\nدواڕۆژ: باس له پشتیوانیى ئه‌مریكا بۆ كورد ده‌كرێت به‌تایبه‌ت دواى رووداوه‌كانى ئه‌مدواییه‌ى عێراق، به‌و هۆیه‌وه دووباره باسى ده‌وڵه‌ت و سه‌ربه‌خۆیى هاتووه‌ته ئاراوه، ده‌ڵێیت چى؟\nمه‌حمود عوسمان: ئه‌مریكا جێى متمانه نییه، كورد خۆشباوه‌ڕه به یه‌ك قسه راى ده‌گۆڕێت. ئه‌مریكا هیچ پشتیوانییه‌كى كورد ناكات، به‌ڵكو ئه‌وه‌ى هه‌یه راهێنان به هێزى پێشمه‌رگه ده‌كات بۆ ئه‌وه‌ى شه‌ڕ بكه‌یت، به‌ڵام سیاسییه‌ن هیچیان بۆ كورد پێنییه، وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى ئه‌مریكا ده‌ڵێت: هێزه‌كانمان ده‌گوازینه‌وه بۆ هه‌رێمى كوردستان. ئه‌وكات كێشه‌كه ده‌كه‌وێته ئێره‌وه، ته‌نیا تووشى شه‌ڕ و كێشه‌مان ده‌كات.\nدواڕۆژ: كه‌واته زیادكردنى هێزى ئه‌مریكا له هه‌رێم رووبه‌ڕووى مه‌ترسیمان ده‌كاته‌وه؟\nمه‌حمود عوسمان: زۆر خراپه بۆ كورد و مه‌ترسیداره، ئه‌گه‌ر ئه‌مریكا ده‌یه‌وێت هێزه‌كانى بهێنێته هه‌رێم، پێش ئه‌وه با بمانكات به ده‌وڵه‌ت، وه‌كو چۆن باشورى سودان و كۆسۆڤۆى كرد به ده‌وڵه‌ت كه هیچ بنه‌مایه‌كى بوون به‌ده‌وڵه‌تیشیان نه‌بوو. ئه‌وان ئێستایش رایان وایه كه ئێمه به‌شێكین له عێراق و كێشه‌كانمان له به‌غدا چاره‌سه‌رده‌بێت و ده‌ستورى عێراق زه‌مانى ئێمه‌یه، بۆیه هیچ شتێك نه‌گۆڕاوه له سیاسه‌تى ئه‌مریكا، ناكرێت باوه‌ڕى پێبكه‌ین. كوردى توركیا به هه‌زارانیان ده‌كوژرێن و ده‌گیرێن، به‌ڵام ئه‌و له‌گه‌ڵ ئه‌نكه‌ره-دایه و ده‌ڵێت: ئه‌وانه تیرۆریستن. له سوریا كشایه‌وه، به‌ڵام بۆ نه‌وته‌كه‌ى گه‌ڕانه‌وه، له جنێف بڕیارى چاره‌نووسساز له‌باره‌ى سوریا-وه ده‌درێت و رێگه‌نادرێت وه‌فدى كوردى به‌شداربێت، بۆیه سیاسه‌تى ئه‌مریكا نه‌گۆڕاوه و شتێكى تایبه‌تى بۆ كورد پێ نییه.\nدواڕۆژ: به‌پێویستى ده‌زانیت سه‌ركردایه‌تى سیاسیى كورد له‌م قۆناغه‌دا چۆن هه‌نگاو بنێت؟\nمه‌حمود عوسمان: پێویسته یه‌كگرتوو بێت، له‌ئێستایشدا تاڕاده‌یه‌ك ئه‌مه ده‌بینرێت. له‌گه‌ڵ هه‌موو لایه‌ك مامه‌ڵه بكات به‌تایبه‌ت ئێران و ئه‌مریكا، هه‌روه‌ها په‌یوه‌ندییه‌كانى باشتر بكات له‌گه‌ڵ به‌غدا و كوتله سیاسییه‌كان، ده‌بێت حساب بۆ هه‌ر ئه‌گه‌رێك بكرێت كه رووبه‌ڕوومان ده‌بێته‌وه.\nدواڕۆژ: پێتوایه سه‌ركردایه‌تى سیاسیى كورد بتوانن هه‌رێمى كوردستان له مه‌ترسییه‌كانى ئه‌م قۆناغه بپارێزن؟\nمه‌حمود عوسمان: زه‌حمه‌ته، ئه‌گه‌ر یه‌كگرتوو بن و پێكه‌وه كاربكه‌ن تا ئاستێك ده‌توانن زه‌ره‌ر بۆ كورد كه‌مبكه‌نه‌وه، هه‌رچه‌نده ئه‌وه‌ى له عێراقدا رووده‌دات زیانى بۆ كورد ده‌بێت، به‌تایبه‌ت له ململانێكاندا، ده‌بێت بێلایه‌ن بێت و كوردستان نه‌بێته شوێنى یه‌كلاییكردنه‌وه‌ى ململانێكانى ده‌وڵه‌تان، چونكه هه‌ریه‌ك له ئه‌مریكا و ئێران ده‌یانه‌وێت هه‌رێم راكێشن به‌لاى خۆیاندا.\nدواڕۆژ: چۆن مه‌ترسییه‌كان كه‌م ده‌كرێنه‌وه؟\nمه‌حمود عوسمان: ترامپ له داڤۆس-ه، له‌ناو فڕۆكه‌دا سیاسه‌تى ده‌گۆڕێت و تویتێك ده‌كات، بۆیه ئه‌مریكاى ترامپ جێگه‌ى متمانه نییه، به‌ڵام ناچارین په‌یوه‌ندیى باشمان له‌گه‌ڵ ئه‌مریكادا هه‌بێت، نایشكرێت په‌یوه‌ندییه‌كى لاوازمان له‌گه‌ڵ ئێران هه‌بێت. ره‌نگه ئه‌مریكا له‌م ناوچه‌یه‌دا نه‌مێنێت، به‌ڵام ئێران تاهه‌تایه دراوسێمانه، له‌و كێشه و مه‌ترسییانه‌ى له عێراق-دا هه‌ن ته‌نیا ئه‌وه ده‌كرێت كه زیانه‌كانى بۆ كورد كه‌متربكرێته‌وه، ئه‌گه‌رنا هه‌رێمى كوردستان-یش به‌ده‌رنابێت له‌و كێشه و مه‌ترسییانه. له عێراقدا سه‌قامگیریى نه‌مێنێت بۆ ئێمه‌یش خراپه، چونكه پرسه سیاسى و داراییه‌كانمان په‌یوه‌ستن به به‌غدا-وه. پێویسته به‌رپرسانى هه‌رێم رۆڵیان هه‌بێت له چاره‌سه‌رى كێشه‌كانى عێراق، بۆ ئه‌وه‌یش له‌گه‌ڵ خۆپیشانده‌ران و كوتله و مه‌رجه‌عیه‌ت له نه‌جه‌ف په‌یوه‌ندى و گفتوگۆ هه‌بێت، نابێت لێیان دووربكه‌ویته‌وه، به‌ڵكو هاوسه‌نگى رابگرین.\nدواڕۆژ: ئایا ئه‌و یه‌كگرتوویى و یه‌كهه‌ڵوێستییه ده‌بینیت له‌ناو حیزبه سیاسییه‌كانى هه‌رێم؟\nمه‌حمود عوسمان: تائاستێكى كه‌م هه‌یه، له ژێره‌وه هه‌ر حیزبه و ئه‌جێنداى خۆى هه‌یه و دژى یه‌كن، به‌ڵام یه‌كگرتوویى و یه‌كهه‌ڵوێستیى حیزبه‌كان له‌ئاستى ئه‌و مه‌ترسییانه‌دا نییه كه رووبه‌ڕووى كورد ده‌بنه‌وه.\nچاوپێکەوتن :: 14 خولەک پێش ئێستا


هەمەناز و چوار برا - هەڵگەردان وە کوردی کەڵهڕی:مراد دهبانی(ڕێوار) - هساره\nماڵپەڕی هسارە / ئەدەبیات / وەرگیڕان / وەرگیڕان چیرۆک / هەمەناز و چوار برا – هەڵگەردان وە کوردی کەڵهڕی:مراد دهبانی(ڕێوار)\nبەرپرس گەڵاڕێزان ۱۴, ۱۳۹۶\tوەرگیڕان چیرۆک, چیرۆک مناڵان ناردنی بۆچوون 365 جار خوێنراوەتەوە\nنۊسنەر: موستەفا ڕەحمان دووست\nڕووژەیل ئەوەڵ وەهار بۊ،زمسان لە سەرەو چۊد وە سەر یەوە “گوڵ تڵا” وڕینەێ وەفرە شیرە کردۊد.\nلە شوون خوەێ ئەڵسادەو پاو چێ ئڕا لاێ داپیرێ\nوەت:” داپیرە ،م هەم وەفرە شیرە توام”\nداپیرە بۊیە خەنێ و وە دەنگ ڕەنگینێگەو دەس کرد وە شێعر خوەنین ئڕاێ،وەت:\n“نە وەفــر مــــەن نە شیــــرە\nزمســـــان چێــیــە لە ئێــــــرە\nوەهار هاتــێیە هەم لە نـــــوو\nگوڵ کەێــدن چۊزە و چــروو\nڕووڵە بچــوو وەرەو دەیشت\nلە بووسان بکە گوڵ گەیشت.”\nنەخەێر گوڵ تڵا گووش نەتەکان لە داپیرە!\nخوەشێ هات داپیرە قردگێ شیرە بکەێدە ناو جامێگ و یەێ مشت وەفر تەمیس بخەێدە ناو شیرەگەێا و یەۊ وە قاشق بنیشێدەو سەرێ بخوەێدەێ\n-م وەفــــــرە شیــــــرە تواااااااام…\nداپیرەگ دی گوڵ تڵا وڵ کەر نییە و هەر دو پا کردێیە لە یەێ کەوشەو و وەفرە شیرە تواێ، چەوێ هڵاوردە کۊیەیل دەور ئاوایا ،کۊیەگان هێمان کڵاوەێ وەفر وە سەرێانەو بۊ، هناس گەوراێ کیشا و وەت:\n“خوەزێەو قاچ و قول بێیاشتام و بچیام لە بەرزی کۊیەگە لەو کڵاوەێ چەرمێیە وەفر ئڕاد باوردام.\nخوەزێەو دڵ ساف کافێگ جوور “هەمەناز” بێیاشتام و بچیامە شوون “چوار برا” تا وەفر لە لێیان ئڕاد بسێنم.\nئاخ و داخ لە دەس پیری ک نە قاچ و قول ئڕام هیشتێیە نە دڵ ساف و کاف مناڵێ جور” هەمەناز”\nئێ کەش دجارە دەس کرد وە شێعر خوەنین و وەت:\n“مناڵـــی چـــێ،جوانی چـــێ\nدەســـم لەرزێ،دڵم لــــــەرزێ\nمانگەیل چێن و زمسان هات\nوەفـر پیــــــری ئەو سەر ناد”\nگوڵ تڵا چەوێ کەفت لە چووڕ ئرمسێگ ک لە سۊک چەو داپیرەێا هاتەو خوار.\nدڵێ ئڕاێ سزیا و وەت:\n“داپیرە یە خوو خەم خواردن نەێرێد،بم هەم قاچ و قول دێرم و هەمیش مناڵم و وە قەوڵ خوەد وەتەنی دڵم ساف و کافە، ئێرنگە چم کەوش و کڵاو کەم و کەفمە ڕێیا وەر ئەو بەرزی کۊیەگە.ئمجا وە پیم بۊش لە کوورە “چوار برا”بۊنمەو ؟تا جوور “هەمەناز” وەفر لە لێیان بسێنم.\nداپیرە وەت:”مەتەڵ “هەمەناز و چوار برا”مەتەڵ دریژێگە، ڕپد بار ئەو زەۊ تا ئڕاد بۊشمەێ،گاهس لە ناو مەتەڵەگە شوون چوار برا بۊنیدەو.”\nگوڵ تڵا وەت:”ئمجا مەتەڵەگە کوڵ و کوڵ بڕ بۊشەێ لەپسا ئڕا وەفرە شیرە دەق کەم”\nداپیرە وە سۊک دەورملەگەێ ئەسرەیل چەوێ سڕیەو وەت:\n“یەکێ بۊ و یەکێ نەۊ،دۊیەتە بۊچگڵەێ بۊ ناوێ “هەمەناز” بۊ، لە بەخت گەنێ هێمان مناڵ بۊ باوگ و داڵگێ مردن و خوەێ چێ ئڕا ماڵ یەکێ بۊ وە کوڵفەتێیان.\nژن خاون ماڵیش دۊیەتێ داشت،”فرەناز”ناوێ بۊ، فرەناز فرە ڕۊدار و بێ ئەغماز بۊ. گشتێ هاوسایل بەدێیان لە لێ هات، ئمجا هاوساگان فرە دووس هەمەناز داشتن.\nداڵگ فرەناز ک دی کەسێ خوەشێ لە دۊیەتەێ خوەێ نیەتیەێد و گشتێ دووس هەمەناز دێرن ئمجا دی بەدێ لە هەمەناز هات و هەرچێ خەم و خوسەو ناڕەهەتی خوەێە ڕشانە مل سەر هەمەناز بەدبەختا.\nتوواس هەر جوورێ بۊیە هەمەناز وە پاێ خوەێ لە ماڵەگەێان بچوودە ڕێیەو تا دی هاوساگان دپیەک ڕەفتار دۊیەتەێ وەل هەمەنازا نەکەن و وە هاوماڵ یەک نەکەنان.\nئێ کەیش ئەگەر هەمەناز وە پاێ خوەێ بچیادە ڕێیەو هاوساگان نەوەتن ئێ ژنە ئێ قردگ مناڵ بەدبەختە لە ماڵ کردەو دەیشت.\nئمجا هەر ڕووژێ یەێ کەت وە سەر ئێ دۊیەت بەدبەختە هاورد و نەیشت گڕێگ بنیشێدەو زەۊ و تەزێ دەرچوود،گوڕاێ گوڕ و لە شوون یەک هە کار داد وە پێ تا وڵەکەتێ بکەێد.\nهەمەناز دی لە گیان خوەێ سێر بۊد .خوەشێ هات لە ئەو ماڵە بچوودە ڕێیەو،وەلی نە قەومێگ داشت و نە کەس و کارێگ تا پەلامارێیان بوەێد.\nلە سەر یە هەر چێ ژن کوڵ وە پێ کرد دێیان نا وە مل جگر خوەێا و هە چەوێ وە ئاسمان بۊ شاێەد خودا چەوێگ هڵاڵێد وە پێیا و لەێ گرفتاریە بڕەسێ وە دادێ.\nڕووژێ لە ڕووژەیل ژن خاون ماڵ چاشت و قەواڵتێ فرە خاسێگ داد وە فرەناز دۊیەتێ و یەێ چەپاڵ نان وشکیش داد وە هەمەناز.\nئێ کەش فکرەو کرد کەتێ وە سەر هەمەناز بارێد.وەت:\n“ئە دۊیەتەگە هەڵسەو پاو بچوو لەێ کۊیە چەپێ گوڵ بار تا بنەم وە تاقەگەوە گاهس دڵم شادەو بوود.\nهەمەناز بێچارە چەوێ هڵاوردە دەیشتا.\nزمسان بۊ و پسا وەفر و واران لە سەر سەیل کرد.\nهەمەناز قردگێ ئێ پاو ئەو پا کردو وەت:\n“ئاخە خانم م وە ئێ زمسانەو وە ئێ وەفرەلۊلە بچم لە کوو گوڵ بۊنمەو؟؟!\nژن خاون ماڵ کردەێ وە قاڵەێ قاڵ و وەت:\n“ئەنۊ م خەرج ت ئڕا چوە دەم؟نان خوەر نیەتوام…زۊ کە نامەی گرتێ بێ گل گیان. هەڵسەو پاو بچوو چەپگێ گوڵ ئڕام بار، م چوە بکەم زمسانەو وەفر وارێ!!!؟زۊ کە داجم لە وەر چەوم نەوسیە.تا گوڵ ناوردیدە نایدەو ئڕا ئێ ماڵە.\nکردە کوڵە چوێگاو هات ئڕا هەمەناز.\nهەمەنازیش وە هەڵەپڵە دەرچێ و بێ یەگ دڵنگ گەرمێ بکەێد لە وەر کەفتە ڕێیا،وەر کردە ئێ دەیشتەێا.لە سەرما هاز لە گیانێ نەمەنۊد و دێیانەیلێ بان یەک نەگرت.\nوەفر گشتێ وڵات داپووشاۊد، وەڵنگ سەونزێگیش وە قەێ دارێگا نەۊ چ بڕەسێ وە گوڵ.\nهەمەناز چەوێ هڵاوردە ئاسمان پڕ لە ئەور سییەێا و لە وەر خوەێەو وەت:\nچەوێ هـــڵاڵ ئەو هەمـــەناز\nتاقەت و سەور بێیە وە پیـــم\nدڵێگ جوور ئەور بێیە وە پیم\nچەپگەێ گوڵ لە کەو کەوین\nئڕام بـــخە لــە ڕۊ زەمیــــن”\nهەمەناز دی هاز لە پایلێ نەمەنۊد و دەسەیلێ ڕچگیاۊد، یەێ هەو وە چەوەیل پڕ لە ئرمسەو چەوێ کەفت لە ترۊسکەێ ئاگرێگ ک لە دۊرەو دیار بۊ، نادە دەوا وەرەو ئاگر تا گەرم خوەێەو بکەێد.\nلە دەور ئاگر چوار گلە ریش چەرمێ نیشتۊن.\nیەکێگێیان دڵنگ سەونز ڕەنگ لە وەرێ بۊ،یەکێ دڵنگ سۊیەر ڕەنگ، یەکێ زەرد و یەکێ چەرمێ.\nهەمەناز تا چەوێ کەفت لە لێیان سڵامێیان کرد.\nڕیش چەرمێیەگە ک دڵنگ چەرمێ لە وەرێ بۊ جواو سڵامەگەێ دادەو و خوڵکێ کرد ئڕا لاێ ئاگرەگە. وەت:\n“دۊیەتە خاسەگەم وە ئێ سەردەوا گ سانیش لە سەرما تەرەکیەێد لەێرە چوە کەید و ئڕا چوە هاتیدە؟؟؟!”\nهەمەنازیش هۊرد و هراش ژیان خوەێ ئڕا ڕیش چەرمێ\nلە دۊاێا وەت:”ئێرنگە باێەس چەپگێ گوڵ ئڕا خانم بوەم”\nڕیش چەرمێ ، چەرمێ لە وەر ڕۊ کردەو ڕیش چەرمێ سەونزەقوا .وەت:\n“براگەم هەر ت تۊیەنی چەپگێ گوڵ بێیەید وە ئێ دۊیەت بێچارە.”\nڕیش چەرمێ سەونزە قوا وەت:\n“وە بان هەر دو چەوم.”\nهەڵسادەو پاو دەس هەمەناز گرت و کەفتە ڕێیا.\nتا کەفتە ڕێیا وەفرەگان لە وەر پاێ بۊن وە ئاو و دارەگان قوڵچووخ کیشان و چیمەنەگان جیق دان. هەرچێ گوڵە لە ژێر خەڕگ سەر هاوردنەو بان و گوڵ چەقانن.\nهەمەنازیش وە خوەشڵە خوەشی چەپگێ گوڵ کەنیەو و لە ڕیش چەرمیەیل خودا سپاردی کرد و شکر خودا کرد و کەفتە ڕێیا\nژن خاون ماڵ لە پسا خوەێ گورجەو کرد تا بچوود وە هاوساگان بۊشێد، هەمەناز سەرێ چییە و گوما بۊیە.\nلە وەر خوەێەو وەت: ” ئەگەر ئێرنگە لە زقم ڕیقیەو نەوردۊد لە چنگ گورگ گیان دەر نەکردێیە.”\nهێمان پا لە دەر ماڵ ئەو دەیشت نەناۊد، چەوێ کەفت لە هەمەناز وە چەپگێ گوڵ قرمزەو وە دەمەخەن لە دۊرا تیەێد.\nژن خاون ماڵ هە یە مەنۊد جفتێ شاخ لە بان سەرێ دراێد، وەخت بۊ لە خوسە هەڵترەقێد،ئمجا وە ڕۊ خوەێا ناورد.\nگوڵەیل لە هەمەناز سەن و وە خوت و بوڵ چییەو ناو ماڵ.\nزمسان چەرمێ پووش چیەو سەر و وەهار سەر سەوز شوونێ گرت.\nیەی ڕووژ ژن خاون ماڵ چڕی ئەو هەمەناز و وەت:\n“ئە دۊیەتەگە هەڵسەو پا بچوو یەی سەوەتە سێف بار، ئمشەو مێوان دیریم.”\n“خانم هێمان ئەوەڵ وەهارە ،دارە سێفەگان هێمان تازە چۊزە چەقاننە، م بچم سێف لە کوورە بارم؟”\n“یا هە ئێرنگە چید سەوەتەێ سێف ئڕام تیەری ،یا چید و لا ئەو دۊاێ خوەد نیەکەی.”\nهەمەناز وە دڵ شکیاێ ئرمس زایە ناو چەوێ ،کەفتە ڕێیا وەرەو باخ.\nوەهار بۊ و پەل دارەیل تازە چۊزە داۊن، هەر چێ چەو گل داد هیچ کام لە دارەیل هە یەێ سێفیش وە قەێ پەلەو نێیاشتن.\nهەمەناز دی هاز لە ناو قولەیلێ نەمەنۊد.\nشەکەت و وڵەکەت نیشت ئەو بان سانێگ ، چەوێ هڵاورد وە ئاسمان کەوا، گوڵە گوڵەی ئەور چەرمێ وە ئاسمانەو بۊ، لە وەر خوەێەو دەس کرد وە شێعر خوەنین.وەت:\n“خودا خــــوداگەێ چارەساز\nچـــــەوێ هڵاڵ ئەو هەمەناز\nتاقەت و ســـەور بێیە وە پیم\nچۊزەێ دارەیل خــــوداێ م\nبکـــــە میـــــــوە ئــــڕاێ م\nلەێ ئانە کردەێ وا هێڵان و هڕ و بیڤ، ئەور سەر تاێ سەر ئاسمان داپووشاد و کردەێ وە گرمەهڕ و بڵاچە و واران داێا.\nهەمەناز چەوێ گل داد وە ئێ لا و ئەو لاێا تا جیێگ بۊنێدەو تا دۊاێ واران لە ژێرێ داکاسیەێد.چەوێ کەفت لە چەرداخێ لە دۊرەو دیار بۊ.\nوە هەڵک دەو خوەێ ڕەسانە لاێ چەرداخ، چەوێ کەفت لە چوار ڕیش چەرمێ ک لە وەرز زمسان چۊدە لاێان!!سڵامێیان کرد.\nڕیش چەرمێ سەونزه قوا جواوێ دادەو وەت:\n“دۊیەتە خاسەگەم وەێ واران و لافاوە لەێ دەیشتە چوە کەید؟”\nهەمەناز لەێ نوو نیشت هۊرد و هراش گەپ خوەێ ئڕاێان وەت.\nڕیش چەرمێ سەوزە قوا ڕۊ کرد ئەو ئەوەگ دڵنگ سۊیەر ڕەنگ لە وەرێ بۊ،وەت:\n“براگەم کار کار خوەدە، هە ت تۊیەنی بڕەسی وە داد ئێ دۊیەت بێچاره.”\nڕیش چەرمێ سۊیەر لە وەر وەت:\n“ئەێ وە بان هەر دو چەوم”\nلە شوون خوەێ هەڵسادەو پا و گرت لە دەس هەمەناز و کەفتە ڕێیا.\nواران کردەو و هوا گەرمەو بۊ جوور وەرز تاوسان.\nدارەیل گوڵ چەقانن و گوڵەگان بۊن وە میوە، گیشتێ دارەیل لە ژێر بەر لق چەمانن.\nهەمەناز یەێ سەوەتە سێف لە دارەیل هەڵچان و لە ڕیش چەرمیەل خودا سپاردی کرد، لە دڵەو شکر خوداێ گەورا کرد و کەفت وە ڕێیا وەر ئەو ماڵ…\nژن خاون ماڵ لە پسا ئڕا هاوساگان وەت هەمەناز گوم بۊیە، لەێ ئانە چەوێ کەفت لە هەمەناز وە یەێ سەوەتە سێفەو وە دەمەخەن لە دۊرا داد.\nژنەیل هاوسا تا چەوێیان کەفت لە هەمەناز شادەو بۊن و ماچێ کردن، وەڵام ژن خاون ماڵ چمان هە هەمەناز نەۊد، ناو برۊانێ چێ لە یەک و سۊلە کردە ماڵەو، ئێ کەیش سەرێ سڕ مەنۊد ک ئێ دۊیەتە ئێ هەمگە سێفە لە کوو هاوردێیە، ئمجا وە ڕۊ خوەێیا ناورد و هەم لە نوو یەێ وڵات داد وە هەمەناز بێچارە و وەت:\n“ئە دۊیەتەگە دەسد بجمن ئمشەو مێوان دیریم.”\nوەهار سەر سەوز لە سەرەو چێ و وەرز تاوسان گەرم هات.\nژن خاون ماڵ گشتێ ئێڕووژەیلە لە هۊر ڕێوڕەنگ تازەێ بۊ تا وە سەر هەمەناز بارێد.\nیەکێ لە ڕووژەیل ک هەمەناز لە وەیشت گەرما و کار فره گیشتێ گیانێ بۊد وە نەتڵ ئاو، ژن خاون ماڵ وە سەوەتەێگەو هاتە بان سەر هەمەناز و وەت:\n“هە ئێرنگە بکەفە ڕێیا و بچوو پڕ ئێ سەوەتە ئنار و پرتقاڵ بار و زۊزی بەورەو ک ئەگەر دێر بایدەو ڕێید وە ئێ ماڵە نیەم.\nهەمەناز سەوەتە لە ژن سەن و شەکەت و وڵەکەت کەفتە ڕێیا وەر ئەو باخ، وڵام نە ئنارێگ وە قەێ دارەیلەو بۊ و نە پرتقاڵ.\nئەو قەرە چی وەرەو نووا تا ڕەسی وە بێیاوانێگ. چووڵ بڕی بێاوان وە جی تا لە دۊرەو چەوێ کەفت لە تەنیا دارێگ .ناد وە دەوا وەرەو دار تا بچوود ساتێ لە ژێر ساکی دارەگە داکاسیەێد،تا ڕەسی وە تەنیا دارا لەی نوو چەوێ کەفت لە چوار ڕیش چەرمێ،\nڕیش چەرمێ سۊیەر لە وەر چڕی ئەو هەمەناز و وەت:\n“ڕووڵە وەێ گەرم تاوسانە ئڕا لە ماڵ دایدەسەو دەیشت ،هاتێدە لەێ بێیاوانە چوە بکەید؟”\nهەمەناز لە نوو هۊرد و هراش گەپ خوەێ ئڕاێان وەت، تا ڕەسی وە پەڵپ ژن خاون ماڵ.\nڕیش چەرمێ سۊیەر لەوەر ڕۊ کرد ئەو ڕیش چەرمێ زەرد لەوەر، وەت:\n“براگەم هە خوەد تۊیەنی بڕەسی وە داد ئێ دۊیەت بێچارە و ئنار و پرتقاڵ بێیەی وە پێ.”\nڕیش چەرمێ زەرد لە وەر وەت :\n“ئەێ وە بان هەر دو چەوم.”\nلە شوون خوەێ هەڵساد ئەو پا و دەس هەمەناز گرت و کەفتە ڕێیا.\nوە یەێ هەو گەرماێ تاوسان چێ و بۊ وە واهێڵان و وەرز پایز هات، وەڵنگ دارەیل زەرد و بوورەو بۊن و گلە گلە دارەیل ئنار و پرتقاڵ بەر دان.\nهەمەناز یەێ سەوەتە ئنار و پرتقاڵ لە دارەیل هەڵچان و لە ڕیش چەرمێیەیل خودا سپاردی کرد و لە ناو دڵەو شکر خودا کرد و کەفتە ڕێیا وەرەو ماڵ\nژن خاون ماڵ گیشتێ ژنەیل ماڵ هاوسا کووەو کردۊد و لە پسا گەپ گوم بۊن هەمەناز ئڕاێان داد.\nیەێ هەو چەوێ کەفت لە هەمەناز وە سەوەتەێ ئنار و پرتقاڵەو وە دەمەخەنێ لە دۊرا هات، تا ڕەسی وە دەر ماڵ ژنەیل ماڵ هاوسا چەوێیان کەفت لە هەمەناز و کردنەێ وە خوەشڵە خوەشی و ماچێ کردن. وڵام ژن خاون ماڵ ک ئاوڕۊێ لە لاێ ژنەیل هاوساوە چۊد هە یە مەنۊد هەڵترەقیەێد.\n“ئەێ ئافەرین وە پید هەمەناز، وە ئێ تاوسانە ئێ پرتقاڵ و ئنارە لە کوو هاوردیدە!!!؟”\nژن خاون ماڵ لە وەر خوەێەو وەت:\n“باێەس سەر لە کار ئێ دۊیەتە دەر بارم، وە بێخود نییە ژنەیل ماڵ هاوسا یەۊ لە فرەناز بیشتر دووس دێرن، ئێ کەش کەفم ئەو شوونێ تا بزانم چوود ئڕا کوورە و ئێ چیشتەیلە لە کوورە تیەرێد.”\nتاوسان لە سەر چێ و پایز هات.بۊ وە واهێڵان و وەڵنگ دارەیل ڕزیاد.\nڕووژێ لە ڕووژەیل هەمەناز لە پسا کار کرد، فرەناز کردەێ وە قاڵەێ قاڵ و وەت :\n“داڵگە م خواردەمەنی توام.”\nژن خاون ماڵ وەت:\n“داڵگە بوودن وە نەزرد یەسە ئڕاد تیەرم.”\nئێ کەش مشتێ بەڵگەو قەێسی ڕشانە داوان دۊیەتەێ\nئاو کەفت ئەو دەم هەمە ناز، وڵام فرەناز لە نوو کردەێ وە قیژ قاژ و وەت:\n“یە کەێ خواردەمەنییە؟م لە یانە نیەتوام، م وەفرە شیرە توام.”\nژن خاون ماڵ تواس بۊشێ هێمان زمسان ناتێە وەفر ها کوو؟یەێ هەو قسیە لەدەم خوەێ سەنەو. کەفت ئەو هۊرێ توواسێیە چ کەتێگ وە سەر هەمەناز بارێد و تواێد سەر لە کارێ درارێد.وەت:\n“وەفرە شیرەیش ئڕاد درس کەم ڕووڵە.”\nئێ کەش ناو برۊان برد لە یەک و ڕۊ کرد ئەو هەمەناز وەت:\n“زۊ کە دۊیەتەگە داجمیە ،مەگەر نیەۊنی دۊیەتەم وەفرە شیرە تواێد؟بچوو کەمێ وەفر بار تا وەفرە شیرە ئڕای درس بکەم.”\n“ئاخە خانم، ئێرنگە وەفر ها کوورە؟!!!دو سێ مانگ سەور بکەن تا وەفر بوارێد.\nوڵام ژن خاون ماڵ وە کوڵە چوێگ وەشکیادە هەمەنازەو.\nهەمەناز بێچارە لە ڕۊ ناچاری کەفت وە ڕێیا لە شوون وەفر.\nئێ جارە ک ژن خاون ماڵ تواس سەر لە کار هەمەناز دەربارێد،دەس فرەناز گرت و وە دزیەو کەفت ئەو شوون هەمەناز.\nهەمەناز ئێ جاریشە هە چەو ئڕا ڕیش چەرمیەیل گل داد ،وەختێگ قەێر فرەێگ ڕێ کرد و شەکەت بۊ چەوێ کەفت لە هەر چوار ڕیش چەرمێ.\nڕیش چەرمێ زەرد لە وەر چڕی ئەو هەمەناز وەت:\n“ڕووڵە ئێ کەشە خانم کلد کردێیەس وە شوون چوە؟”\nهەمەناز سەر کرد ئەو خوار و وەت:\nژن خاون ماڵ لە دۊرەو چەوێ وە پێیان بۊ و گووش لە قسیەیلیان تەکان. لە وەر خوەێەو وەت”بیل تا بوەمەد وە ماڵ باێەس کوت کوتد بکەم. ئێرنگە نیشید و لە لای ئێ ڕیش چەرمیەیلە ئاوڕۊم بەید؟؟!!هاتێ سەد گلە ڕاس و دروو لە پیشت سەرم وەتۊد تا ئێ ڕیش چەرمیەیلە دڵێیان ئڕاد بسزێد.”\nخاس بۊ هەمەناز و ڕیش چەرمێیەیل دەنگێ نەژنەفتن.\nڕیش چەرمێ زەرد لە وەر ڕۊ کرد ئەو ڕیش چەرمێ ،چەرمێ پووش.وەت:\n“براگەم هە خوەد تۊیەنی بڕەسی وە داد ئێ قردگە دۊیەت بێچارە.”\nڕیش چەرمێ،چەرمێ پووش وەت:\nلە شوون خوەێ هەڵساد ئەو پاو دەس هەمەناز گرت و کەفتە ڕێیا.\nتا کەفتن وە ڕێیا وا هەڵکرد و کردەێ وە زقم، ئاوەیل ڕچگییان و سان لە سەرما ترەکیاد. کردەێ وە وەفر، هەمەناز کەمێ وەفر کوو کرد و لە ڕیش چەرمیەیل خودا سپاردی کرد و لە دڵ شکر خودای گەورا کرد و کەفتە ڕێیا وەر ئەو ماڵ.\nژن خاون ماڵ ک گیشتێ چیشتەیل لە دۊرەو دۊد ، زانس ک هەر چێ هەس ها لە ژێر سەر ڕیش چەرمیەیل. چی وەرەو نووا تا خوەێ بتەقنێد وە ڕیش چەرمیەیلا و بزانێد کیین و چۊ وەێ جوورە کەن.\nوڵام وەفر و وەفرە لۊل ئاساش لە لێ بڕی ، لە ڕۊ نەچێ و هە وەر ئەو نوا چێ، هەر چێ فرەتر وەرەو نووا چێ فرەتر چقیاد لە ناو وەفر.\nفرە ناز هەناێ دی داڵگێ چقیاس لە ناو وەفر ،دەس کرد وە وانگ و گیری و وەت:\n“داڵگە بەو تا بچیمەو.”\nوڵام داڵگێ وڵ کەر نەۊ و نەتواس باێدەو، فرەناز لە شوون خوەێ وساد و دی ئەو نووا نەچێ.\nداڵگێ وە هەر جوور بۊ خوەێ کڕان وەر ئەو نوا، یەکم جار وەفر هات تا زرانیێ، ئێ کەش تا ناوقەێ ،ئێ کەش تا بان شان….\nداڵگ فرەناز هە وە ئێ جوورە لە پسا چێ ئەو ژێر وەفر.\nفرەناز ک چەوێ کەفت ئێ کەتە وە سەر داڵگێ هاتێیە، وە هەڵە پەڵە هەڵپلیادەو تا کەسێ بارێد بڕەسێ وە داد داڵگێ.\nلە ناو ڕێ تەقیاد وە هەمەنازا، یەکم جار شەرم لە لێ کرد ، ئێ کەش لە ناچاری هەر چێ ک بۊ ئڕا هەمەناز وەت.\nهەمەناز و فرەناز هەڵپلیانەو تا بڕەسن وە داد خانم.\nوڵام هەرچێ گەردین نە دەنگێ لە ژن خاون ماڵ بۊ نە لە چوار ڕیش چەرمێ، چمان ژنە بۊد وە تگێ ئاو و چۊد وە زەۊا.\nوەتن شاێەد هوا خاسەو بۊیە و خانم چیەسەو ئڕا ماڵ، وەل یەکا چینەو ئڕا ماڵ، وڵام خانم لە ماڵیش نەۊ.\nفرەناز بۊ وە گیری، هەمەنازیش وە مل دۊیەتا دەس ناد ئەو گیری.\nهەمەناز ئڕا یە ک فرەناز بووسنێدەو چێ جامێگ هاورد و وەفرەگە ڕشانە ناوێ و کەمێ شیرە کردە ملێیا،هەر دگێیان وە قاشقەو نیشتن و وەفرە شیرە خواردن.\nداپیرە دەسێ کیشادە مل سەر گوڵ تڵاێا و وەت:\n“هەمەناز وە ئارزووەیلێ ڕەسێ وڵام دی هیچ کەس ژن خاون ماڵ نەی.\nگوڵ تڵا وەت:\n“خاس وە پێ هات،ئمجا داپیرە ئڕا جوور ئەو دۊای مەتەڵەگاند سۊر نەکردن و هەفت ڕووژ و هەفت شەو نێیان لە ساز و دێوڵ؟”\nداپیرە بۊ وە خەنێ و وەت:\n“ئاخە هەمەناز هێمان مناڵە، بایەس گەورا بوود تا سۊر بکەێد، ئێ کەیش باێەس جارێگ فرەناز گەورا بکەێد و بکەێدەی وە دۊیەت خاسێگ جوور خوەێ\nئێ کەش خەنی و وەت:\n“ئمجا چەن ساڵ ترەک ئەگەر ئمرێگ بوود ئەو دۊاێ مەتەڵەگە ئڕاد ئۊشم،ئەوسا دی هەمەناز و فرەناز گەورا بۊنە جوور دو گلە خوەیشک خاس هان وەل یەکا. تا ئەو ڕووژە ک دو گلە لە کوڕەیل مەموو نەورز تیەن ئڕا خوازمنی هەردگێیان و سۊرێیان کەن.ئ مجا هەفت شەو هەفت ڕووژ دەن لە ساز و دێوڵ و ساڵەیل ساڵ وە خوەشی وەل یەکا بەنەو سەر.\nخومان لە ماڵ و مەتەڵمان لە چاڵ…\nجۆزەردان ۲۶, ۱۳۹۶


خۆبه‌خش زیری كادی، 22 ساڵ، له‌گه‌ڵ هاوڕێكانیدا شه‌قامه‌كانی به‌عشیقه پاكده‌كه‌نه‌وه وه‌ك به‌شێك له 'باخی زه‌یتون'، كه هه‌ڵمه‌تێكی لاوانه بۆ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی شاره‌كه. [خاوەنی وێنە: زیری كادی]\nخۆبه‌خشه گه‌نجه‌كانی به‌عشیقه، شارێك له باكوری خۆرهه‌ڵاتی موسڵ كه به دارزه‌یتونه‌كانی به‌ناوبانگه، كارده‌كه‌ن بۆ گێڕانه‌وه‌ی جوانیی شاره‌كه‌یان دوای ئه‌وه‌ی هێزه‌كانی عێراق "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش)یان ده‌په‌ڕاندووه.\nئه‌م هه‌ڵمه‌ته كه به "باخی زه‌یتون" ناسراوه، له‌دایكبوو دوای ده‌رپه‌ڕاندنی داعش له تشرینی دووه‌م و به‌فه‌رمی له سه‌ره‌تای ئه‌مساڵدا ده‌ستیپێكرد، رێكخه‌رانی هه‌ڵمه‌ته‌كه وتیان.\nیه‌كێك له خۆبه‌خشانی هه‌ڵمه‌ته‌كه، زیری كادی، 22 ساڵ، به دیارونای وت: "له‌ڕێی فه‌یسبوكه‌وه له په‌یوه‌ندیدا بووم له‌گه‌ڵ كوڕان و كچانی لاوی شاره‌كه‌م و بڕیارماندا هه‌ڵمه‌تێك ده‌ستپێبكه‌ین و ده‌ستبكه‌ین به كاركردن دوای لابردنی هه‌موو ته‌قه‌مه‌نیه‌كان."\nخاتو زیری وتی نزیكه‌ی 80 ژن و پیاوی لاو ئێستا پێكه‌وه به گروپ كارده‌كه‌ن و هه‌ر گروپێك پێكهاتووه له هه‌شت خۆبه‌خش بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌م كاره كه بریتییه له پاككردنه‌وه‌ی كۆڵان و شه‌قامه‌كان و بۆیه‌كردنه‌وه‌ی شۆسته و دیواره‌كان.\nوتی كاره‌كه بێمه‌ترسی نیه، چونكه هه‌ندێكجار پاشماوه‌كانی موشه‌ك و ئۆتۆمبیله بۆمبڕێژكراوه‌كان له‌نێو داروپه‌ردووه‌كاندا ده‌دۆزرێنه‌وه و پێویستیان به لابردن هه‌یه.\nوتیشی: "هه‌ندێك ئاسته‌نگ هه‌ن به‌ڵام خۆشه‌ویستیمان بۆ شاره‌كه‌مان پاڵمان پێوه‌ده‌نێت هه‌موو وزه‌مان بخه‌ینه‌گه‌ڕ." هه‌روه‌ها وتی خۆبه‌خشه‌كان هه‌وڵده‌ده‌ن كاریگه‌رییه‌كانی تێرۆریزم بسڕنه‌وه و جێگایه‌ك بخوڵقێنن كه هیوا و ئاشتی و ئازادی بتوانێت تێیدا گه‌شه‌بكات.\nكادی وتی دانیشتوانی به‌عشیقه پشتگیریی هه‌ڵمه‌ته‌كه‌یان كردووه به به‌خشینی پاره بۆ كڕینی بۆیه و پاككردنه‌وه‌ی كه‌لوپه‌له‌كان و به‌شداریكردن له كاره‌كاندا.\nوتیشی كار له شه‌قامه‌كانی ره‌بیع، عه‌سكه‌ری، خه‌فیر و جامیعدا كراوه، له‌پاڵ گه‌ڕه‌كه‌كانی مه‌لایین و عه‌تشانه و ره‌ئس عه‌یندا.\nخۆڕاگری و هه‌ره‌وه‌زی\nخۆبه‌خش نه‌وره‌س ماله‌ڵا شه‌مسانی به دیارونای وت: "هه‌ڵمه‌ته‌كه‌مان خاسیه‌تی خۆڕاگری و پێكه‌وه‌كاركردنی له‌خۆگرتووه."\nوتی: "خۆبه‌خشه‌كان مێیینه و نێرینه‌ن و ته‌مه‌نیان له‌نێوان 14 بۆ 30 ساڵاندایه" و پێكهاتوون له خوێندكار، مامۆستا، كارمه‌ند و چالاكوانان كه هه‌موو "شانازیده‌كه‌ن به‌و هه‌وڵانه‌وه كه ده‌یده‌ن بۆ گێڕانه‌وه‌ی سیمای جوانی شاره‌كه‌یان و نوسینه‌وه‌ی مێژوویه‌كی نوێ بۆی".\nشه‌مسانی وتی ئه‌مه هه‌ڵمه‌تێكی سه‌ربه‌خۆیه و هیچ پشتگیریی مادی وه‌رناگرێت جگه له به‌خشینی بچووك و هاوكاری كه له‌لایه‌ن دانیشتوانه‌وه پێی پێیده‌به‌خشرێت.\nوتیشی ئامانجه‌كه‌ی هاندانی ئاواره‌بووه‌كانه تا بگه‌ڕێنه‌وه بۆ به‌عشیقه، كه نزیكه‌ی 100,000 كه‌س له ئایینزا و گروپی ئێتنیی جیاواز به ماڵی خۆیان ده‌زانی.\nخۆبه‌خشێكی تری هه‌ڵمه‌ته‌كه، سه‌میم عه‌بدوڵا، وتی به‌ڵام ره‌وتی گه‌ڕانه‌وه خاوه و تائێستا ته‌نها 40 خێزانێك گه‌ڕاونه‌ته‌وه ماڵه‌كانیان له شاره‌كه.\nعه‌بدوڵا به دیارونای وت: "چه‌ندین ته‌ن پاشماوه و خۆڵوخاشاكمان لابردووه و تۆڕه‌كانی ئاوه‌ڕۆمان به‌رداوه، جگه له رازاندنه‌وه و بۆیه‌كردنه‌وه."\nرواندنی دره‌خت و بۆیه‌كردنه‌وه‌ی ماڵان\nعه‌بدوڵا وتی: "هه‌روه‌ها دارودره‌خت له مه‌یدانه گشتیه‌كاندا ده‌نێژین. 2,500 شه‌تڵی سنه‌وبه‌ر و دارودره‌ختی رازاندنه‌وه‌مان پێگه‌یشتووه له كۆلێژی كشتوكاڵه‌وه له پارێزگای دهۆك و تائێستا نزیكه‌ی 400 له‌وانه‌مان ناشتووه."\nوتیشی: "هیوادارین له پلانه‌كانی ئایینده‌ماندا ژماره‌ی دارزه‌یتونه‌كان زیادبكه‌ین كه شاره‌كه‌مان خۆی به‌وه به‌ناوبانگه."\nهه‌روه‌ها وتی خۆبه‌خشانی هه‌ڵمه‌ته‌كه پلانی ئه‌وه‌شیان هه‌یه به‌شداریبكه‌ن له نۆژه‌نكردنه‌وه و چاككردنه‌وه‌ی خانووه زیانپێگه‌یشتووه‌كان و بیناكردنه‌وه‌ی 12 قوتابخانه‌كه‌ی شاره‌كه‌دا.\nوتی سه‌رباری نه‌بوونی خزمه‌تگوزارییه گشتیه‌كانی وه‌ك كاره‌با و ئاو، "پێده‌چێت خێرایی گه‌ڕانه‌وه زیادبكات له‌گه‌ڵ ته‌واوبوونی ساڵی خوێندن و ده‌ستپێكردنی پشووی هاوینه‌دا".\nوتیشی: "زۆر له ئاواره‌كان ته‌نها كاتێك ده‌توانن بگه‌ڕێنه‌وه كه قوتابخانه‌ی منداڵه‌كانیان كۆتایی دێت" له‌و ناوچانه‌ی ئاواره‌كانی لێن. "تا ئه‌و ساته‌ش دێت، كاتمان هه‌یه به‌رده‌وامی به كاره‌كه‌مان بده‌ین."\nزیاتر له 160 خۆبه‌خش كارده‌كه‌ن بۆ پاككردنه‌وه و چاككردنه‌وه‌ی شه‌قامه‌كانی موسڵ و لابردنی پاشماوه‌كانی حوكمی "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش).


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی تف کردن لەناو نوێژ ئەگەر ؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی تف کردن لەناو نوێژ ئەگەر ؟\nبەرواری دانان :2019-07-21 کۆدی پرسیار:1316\nپرسیار : حوکمی تف کردن لەناو نوێژ ئەگەر ؟\nوەڵام : زانایان دەڵێن دروستە تف بکەیت لەناو نوێژ ، ھەموو زانایان یەک دەنگن لەسەر ئەمە .\nابنُ بطَّال : ( ھەموو زانایان یەک دەنگن دروستە تف بکەیت لەناو نوێژ . )) شرح صحیح البخاری ج٣ لاپەڕە ٢٠٥ .


یادێکی درەنگوەخت لە جەواهیری\nڕۆژی ٢٧ی مانگی ڕابردوو، یادی تێپەڕینی ١٩ ساڵەی مردنی شاعیری ناسراو و گەورەی عێراقی، محمەد عەبدولحسێن مەهدی جەواهیرییە. ئەو لە ساڵی ١٨٩٩ لە شاری نەجەف لە دایک بووە و لە ٢٧ی تەمووزی ساڵی ١٩٩٩ و لە تەمەنی ٩٨ ساڵیدا لە یەکێک لە نەخۆشخانەکانی دیمەشق، کۆچی دوایی کردووە.\nجەواهیریی، لە تەمەنی زووی لاوێتییەوە قورئان لەبەر دەکات، بۆیە باوکی دەینێرێتە لای چەند مامۆستایەکی ئایینی زیرەک، تا لە بارەی نەح و سەڕف و بەلاغە و فیقهەوە بخوێنێت.\nنازناوی جەواهیریی، بۆ ناوی کتێبێکی گرنگ لە بواری فیقهدا دەگەڕێتەوە، بە ناوی "جواهر الکلام"، کە یەکێک لە باپیرە گەورەکانی جەواهیریی، "شێخ محەمەد حەسەن ئەلنەجەفی" نووسیویەتی و لە ٤٤ بەرگ پێک دێت و لەو کاتەشەوە ئەو بنەماڵەیە بە جەواهیری ناوبانگیان دەرکرد.\nلە بیستەکانی سەدەی ڕابردوودا، جەواهیری یەکەم دیوانە شیعریی خۆی بڵاو کردەوە، پاش هاتنە سەر حوکمی مەلیک فەیسەڵ و چەند ساڵێک کارکردن لە گەڵی بە مەندیلەوە، دواجار مەندیلی فڕێ داو ڕووی کردە کاری ڕۆژنامەوانی و چەند ڕۆژنامەیەکی دەرکرد، لەوانە: ئینقیلاب و الرای العام.\nجەواهیری بەهۆی گوشاری سیاسییەوە، ساڵی ١٩٤١ لەگەڵ چەند دۆستێکی تریدا ڕادەکاتە ئێران و دواتر دەگەڕێتەوە، لە ساڵی ١٩٤٧ بە ئەندامی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق هەڵدەبژێردرێت و دواتریش، بەهۆی ناڕازیبوونی بە پەیماننامەی پرسمۆس لەگەڵ بەریتانیا، دەستی لە ئەندامێتیی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق کێشایەوە.\nئەو شاعیرە عێراقییە لایەنگرێکی سەرسەختی شۆڕشی ١٤ی تەمووز بوو و بەو هۆیەشەوە نازناوی "شاعیری کۆمار"ی لێ نرا، بەڵام بەهۆی تێکچوونی پەیوەندی لەگەڵ عەبدولکەریم قاسمدا، ساڵی ١٩٦١، عێراق بەرەو لوبنان و لەوێشەوە بەرەو پڕاگ جێ دەهێڵێت، گەرچی ساڵی ١٩٦٨ لەسەر بانگهێشتی حکومەتی عێراق دەگەڕێتەوە، بەڵام لە ساڵی ١٩٨٠دا، بە یەکجاری عێراقی جێهێشت و دوای گەڕانی بە چەند وڵاتێکدا، دواجار لە دیمەشق بۆ هەتاهەتایە دانیشت.\nجەواهیری لە ماوەی تەمەنیدا چەندان نازناوی گەورەی پێ دراوە، لەوانەش: "گەورەترین شاعیری عەرەب".\nجەواهیری وەک کەسێکی پێشکەوتووخواز و دیموکراتخوازی عێراقی، لە ساڵانی سییەکانی سەدەی ڕابردووەوە بە هەڵوێستە مرۆڤدۆستی و دیموکراتییەکانی بەرامبەر بە ماف و دۆزی گەلی کورد، ناسرابوو. هەمیشە بە قەسیدەو وتارەکانی پشتیوانی لە مافەکانی گەلی کورد و بزوتنەوەی ڕزگاریخوازی گەلی کورد کردووە. ئەم شاعیرە مەزنەی عەرەب، بە جۆرێک لەگەڵ ئازار و نەهامەتییەکانی گەلی کورددا ئاوێتە ببوو، گەلی کورد خۆی بە قەرزارباری ئەم شاعیرە ناودارە عەرەبە دەزانێت، کە جەواهیرییە.\nجگە لەوەش، ئەو کڵاوە چنراوەی بە بەردەوامی لە سەری جەواهیریدا دەبینرا، لێی نووسراوە: یان کوردستان یان نەمان. چیرۆکەکەی ئەوەیە، ژنێکی کەرکوکی بەناوی "مرواری" دەیچنێت و بە دیاری دەیداتە جەلال تاڵەبانی، لەبەر ئەوەی نێوانی تاڵەبانی و جەواهیریش زۆر خۆش بووە، لە بۆنەیەکدا جەواهیری دەڵێت، دکتۆر پێی وتووم نابێت سەرم خۆر لێی بدات، تاڵەبانیش ئەو کڵاوە چنراوەی پێ دەدات. جێگەی ئاماژەشە، دۆستایەتی تاڵەبانی و جەواهیری لەمێژینەیە و وەک نزیکەکانی تاڵەبانی دەیگێڕنەوە، تاڵەبانی بەشێکی بەرچاوی شیعرەکانی ئەوی لەبەر بووە و زوو زوو وتوونیەتییەوە.


له‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-01-17-18:12:00 - کۆدی بابەت: 1390\nداڕووخان یا داڕمانی زەوی ئەوەیە کە تۆپەڵێک لە بەرد و خۆڵەکنا لە لێژی شاخێک خلۆر ببێتەوە. دەکرێ ئەمە ڕووبدات کاتێ زەوی ئاوی باران و بەفرە تواوەکان لە لێژژەیەک دەمژێت و کون و کەلێن و شوێنە قڵیشاوەکان تێر ئاو دەخۆن ئینجا دەگاتە چینێک لە بەردە تەڕە لووسەکان و ئیتر دەستپێدەکەن لە لێژژیەکە بەرەو خوارەوە دەخزن لەسەر ڕووی ئەم چینە ئاو دەوەستێت.\nئەگەر چینەکە زۆر لووس بێت، ئەوا تۆپەڵەی گەورە لە بەردەکان لەبەر لێژی شوێنەکەی خۆی جێ شوێنی خۆی لەق دەبێت و بەرەو خوارەوە دەخزێت و دەکرێ خزینی تۆپەڵە بەرد و خۆڵەکان بە شێوەیەکی هێمن بێت و هیچ زیانێکی لێ نەکەوێتەوە. داڕوخانی زەوی هەندێ جاریش بە هۆی بومەلەرزەو و گڕکانەوە ڕوو دەدات و ئەم شێوە داروخانانەش کاتێ لە شوێنی نیشتەجێی خەڵکدا دەبێت زیانی گیانی و ماددی زۆری لێ دەکەوێتەوە.\nلە ٩ی تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٦٣ داڕوخانێکی زەوی لە باکوری ئیتاڵیا ڕووی دا و چەندین گوندی نغرۆ کرد و بووە هۆی کوشتنی دەوروبەری ٢٠٠٠ کەس، لە ١١ی ئابی ١٩٧٩ لە وڵاتی هیندستان بارانی بە تەوژم بووە هۆی داڕوخانی زەوی و لە ئەنجامدا بەنداوێکی ڕووخاند و بووە هۆی نغرۆبوونی چەندین گوند و کوشتنی ٢٠٠٠ تا ٥٠٠٠ کەس، لە هەندێ ڕاپۆرتیشدا هاتووە کە ژمارەی قوربانییەکان لە ١٢ هەزار کەس زیاتر بووە.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : داڕووخانی زەوی


بەڤيدیۆ: رەشمارێكی زەبەلاح لە مەتبەخەكەیدا دەدۆزێتەوە و ببینە چی دەكات کوردی وێستگە ستایل وەرزش سەرەکی\nبەڤيدیۆ: رەشمارێكی زەبەلاح لە مەتبەخەكەیدا دەدۆزێتەوە و ببینە چی دەكات PM:12:42:30/09/2016 \nوێستگە نیوز- ڤیدیۆیەكی تۆقێنەر، ساتی دۆزینەوەی رەشمارێكی زەبەلاح لەلایەن پیاوێكەوە دەردەخات كە لە سوچێكی مەتبەخی ماڵەكەیدا بووە، پیاوەكە بەهێواشی لە مارەكە دەچێتە پێشەوە و دەیەوێت بیگرێت. كەس چاوەڕوانی كاردانەوەیەكی وەهای ئەو پیاوە ناكات لەكاتی دۆزینەوەی ئەو مارە ترسناكە لە مەتبەخی ماڵەكەيدا، چونكە بەبێ ترس بەهێواشی لێی نزیك دەبێتەوە و دەیەوێت دەست لە مارەكە بدات كە خۆی گرمۆڵە كردبوو. دوای ئەوەی دەست درێژ دەكات، لەناكاو مارەكە جوڵە دەكات و پیاوەكەش لە ترسان هەڵدێت، چونكە مارەكە هەوڵی دابوو گاز لە دەستی بگرێت و پێوەی بدات.\nڤیدیۆكە لەو ساتەدا تەواو دەبێت كە پیاوەكە تەماشای دەكات و مارەكەش دەنگێكی تۆقێنەر دەردەكات. شوێنی وێنەگرتنی ڤیدیۆكە و شێوازی چونی ئەو مارە زەبەلاحە بۆ نێو ماڵەكە نەزانراوە، بەڵام رۆژنامەی میرۆری بەریتانی لە پێگەی 24وە وەریگرتووە. ئه‌م بابه‌ته 6360


وەزارەتی دارایی: موچەی ئەم شوێنانە دابەشدەکرێت | KURDPLAT\nوەزارەتی دارایی: موچەی ئەم شوێنانە دابەشدەکرێت\nکوردپلات 5/30/2021 04:35:00 م ليست هناك تعليقات\nوەزارەتی دارایی هەرێم رایگەیاند، رۆژی دوو شەممە موچەی وەزارەتی ناوخۆ و بەڕێوەبەرایەتی گشتی ره‌گه‌زنامه دابەش دەکرێت. هاوکات، رۆژی سێشەممە موچەی هێزەکانی زێرەڤانی و لیواكانی نه‌وت و گاز دابەش دەکرێت .\nئەمڕۆ یەکشەممە، وەزارەتی دارایی و ئابوری حکومەتی هەرێم لە راگەیەنراوێکدا ئاشکرای کرد، رۆژی دووشەممە رێکەوتی ٢٠٢١/٥/٣١، موچەی موچەی وەزارەتی ناوخۆ و بەڕێوەبەرایەتی گشتی ره‌گه‌زنامه دابەش دەکرێت.\nراشیگەیاند، رۆژی سێشەممەش رێکەوتی ١/٦/٢٠٢١، موچەی هێزەکانی زێرەڤانی و لیواكانی نه‌وت و گاز دابەش دەکرێت.\nئەمە لەکاتێکدایە، لە رۆژانی ٢٥ و ٢٦ی مانگدا موچەی وەزارەتی تەندروستی دابەشکرا. بڕیاربو حکومەتی هەرێمی کوردستان هەموو ٢٥ی مانگێک موچە دابەشبکات، بەڵام لەم مانگەدا دابەشکردنی موچە دواکەوت. پەرلەمانتارانی یەکێتی و پارتی لەسەر دواکەوتنی دابەشکردنی موچە یەکتر تۆمەتباردەکەن.\nلە کۆبوونەوەی دوێنێی پەرلەمانی کوردستان پێشەوا ھەورامی وتەبێژی فراکسیۆنی پارتی رایگەیاند تادوێنێ ئێوارە تەنھا داھاتی دوو پارێزگا گەڕاوەتەوە.\nگەرچی پەرلەمانتارانی یەکێتی ئەوەیان رەتکردەوەو هۆکارەکەیان بۆ نەناردنی پارەی داهاتی نەوت و خاڵە سنوریەکان گەڕاندەوە، بەڵام ھێڤیدار ئەحمەد جەختیکردەوە لەو ٨٠ ملیۆن دۆلارەی دەبوو یەکێتی بینێرێت تەنھا ٣٨ ملیۆنیان ناردووە.\nھەر لەدانیشتنەکەدا عەلی حەمەساڵح ئەندامی پەرلەمانی کوردستان لە فراکسیۆنی گۆڕان وتی، "تەنانەت بە لێبڕینی ٢١٪ـشەوە پارە نییە بۆ دابەشکردنی موچە، ئەمەش ئەنجامی نەبوونی پارە نییە بەڵکو ئەنجامی ئەو فەسادە مونەزەمەیە کە دەمێکە داوا دەکەین و چارەسەر نابێت."


🔤 ئازاب وشە و دەستەواژە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 26 2019 10:27PM\nسزا؛ لە عەزابی عەرەبییەوە وەرگیراوە. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ ز.س. 26-6-2019 22:27:26\n🔤 ئازاب چەشتەى وشە و دەستەواژە\nسزاچەشتن. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ ز.س. 26-6-2019 22:27:27\n🔤 ئازاب داى وشە و دەستەواژە\nسزادان. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ ز.س. 26-6-2019 22:27:28\n🔤 ئازاب دریا؛ ئازاب دریێ وشە و دەستەواژە\nسزادراو. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ ز.س. 26-6-2019 22:27:28\n🔤 ئازاب دریای وشە و دەستەواژە\nسزادران. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ ز.س. 26-6-2019 22:27:29\n🔤 ئازابدەر؛ ئازابدەرە وشە و دەستەواژە\nسزادەر. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ ز.س. 26-6-2019 22:27:29\n🔤 ئازابڕمن وشە و دەستەواژە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 14 2019 10:04AM\nبشێون، بشێونە، تێکدەر، چەتتێخەر، ئازابڕمن، ئاژاوە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 68% ✍ ز.س. 14-1-2019 10:04:28\n🔤 ئازابییەیوە وشە و دەستەواژە\nئازابوونەوە. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ ز.س. 26-6-2019 22:27:34\n🔤 ئازابییەیۆ وشە و دەستەواژە\nئازابوونەوە. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ ز.س. 26-6-2019 22:27:31\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 4,695 چرکە!


هەنار – هەورامان\nیانە ئەدەب و هونەر هەنار\nمه‌هدی لالۆ حمه‌مراڎی!\nمه‌کیانه په‌ی وێت پووکاڵاوی. مه‌گێره‌یچ ئه‌و دڵ. پووکاڵاوی هیچ ئه‌گه‌ر ئاو و بووڵاو‌یچش ئه‌و سه‌ر بۆنه دیسان په‌ی ئێمه‌مانان و گردینو ئا که‌سانه که ڕاس و ناڕاس ئانه‌ن بییه‌و بییه‌یشان جه گرد چێوی وه‌شته‌ر و مانادارته‌ره‌ن. ئه‌ئی وه‌رێسێ بنه‌ڕاو دنیایوه بنجه‌ش یۆنه هه‌رچه‌نده به دیم و ئه‌وه‌گێڵنای جۆراوجۆرێشوه: دیده‌و وه‌رانوه‌ری نه‌ئیشۆنه خاسته‌ره‌ن.\nوه‌لێمکه‌تێ ئه‌پاسه‌یچه نییه‌ن یه‌کسه‌ر که تۆ لواینی و مه‌لینه په‌یش. ئانه چه خییاڵه‌ن تۆ وینانت. چه‌نی دڵ و ده‌ست ئامان و مه‌ینه. هه‌نار هه‌ناره‌ن. هه‌ر جۆر بۆنه هه‌راڵه، چه‌شکه و وینایش دایمه‌و خودای وه‌شه‌ن و بییه‌و نه‌بیه‌ی ماوه‌رۆنێوه هه‌له‌کێ. تورش و شیرینش. ئیسه نه‌خوازه‌ڵا هه‌نارو ده‌ره‌قووڵه‌که‌و لاپاڵو رۆخانه‌ی، دماو وه‌شت و واران و خرمه‌و دڵیی. ئیتر پیشیایش با‌که‌تێ بمانۆنه.\nبنیه‌ره ئێمه‌یج نه‌واچمێنه و ئادێچ نه‌گێرانێش و نه‌گێرته‌بۆشان ئه‌و وێشان و نه‌لوابۆنه ئه‌و مل و دڵ. مه‌په‌شۆکیه. به یه‌قیین، که‌رده‌نش، که‌رده‌نشان، مه‌که‌رانێش و مه‌گێرانێش. دڵمان به‌ینه و نه‌ینه زووه‌ن که‌ردێنێشان به مله‌وانێ و مله‌وانێشان.\nته‌نیا ئانه‌یچه نه که واتێبێت و واتمان و واتت هه‌ی هوو به‌ڵکوم گردینشان و هینه‌و گردو عه‌شیره‌یچ، به تایوه‌ت په‌تاڵ پایه‌کان. ئه‌سڵه‌ن ئادێچ نه‌بانێ وه‌یلانێ و دڵ سۆتێ و پووش جه‌ستێ هه‌ر هه‌نێ بگێرانێشان ئه‌و وێشان و بنجه‌و مانایشان. وه‌یڕۆ و لچگازنایش نییه‌ن و نه‌گه‌ره‌که‌ن. چه‌مو ئه‌من و تۆ ته‌نیا دیارگاو دنیای نییه‌ن. تا قامی قییامه‌ت ئینه به‌زمشه‌ن و بییه‌ن تا بییه‌ن.\nهه‌قه‌ن و وه‌شیچه‌ن هه‌ر که‌س به حه‌ز وێش دنیای بووینۆنه. وێم هه‌نان و نه‌به‌زیچ مه‌زانۆنه بنارو کراویه‌دۆڵیاوه لاو گردو ئی ده‌ره رۆزگارانه به خیاڵ هه‌رکه‌س هه‌رچێوش واته‌بۆنه کریان و بییه‌ن به گه‌رده‌نبه‌نده‌و ملێ و دڵیی.\nبه شانازیوه و بێ جیاوازی. باوجوا فره‌شان ئه‌وپه‌رو بێعاریچوه و ده‌مو بێعاراوه ڕازیایبانێوه و واچیایبانێوه. جار و بار گردو هه‌ناران به تورش و شیرینشانوه به که‌ریمو که‌را‌مه‌تدارانیچوه مژنه مه‌که‌رانێ و ئه‌پاسه‌یچش په‌ی مه‌لانێ گردو خیلقه‌تیش بۆنه‌ش وێشو وێشانه‌ن و وێشان. پانه‌یچوه شاهێدی دانا، گێره بگێرۆنه ڕه‌ویه‌و بێده‌نگیی و بێ جواوی به‌ڵام بێدڵیی و لالووتی که‌سێش نه‌که‌رده‌ن و نمه‌که‌رۆنه.\nئیسه بنیه‌یمێره فه‌رزه‌که‌یچ ئه‌پاسه چه‌رخییاو و خونچیا بۆنه و دماته‌ریچ دیسان. عه‌ینو مووسا که‌لیموڵڵای یه‌خه‌گێرته‌ی به شوانه‌ی و شوانه‌کان ئاقیبه‌تش نادیاره‌ن و ئه‌وه‌ڵش دڵ توورنای. هه‌ر ئه‌نده‌شه چه‌نه مه‌زانمێنه و مه‌زانانه. ئه‌ر ڕه‌حمیچمان نه‌بۆنه خاسته‌ره‌ن ڕه‌حمین بنمانمێنه. نامان و نییه‌ن په‌ی که‌سی بێوه‌ریمان و بێوه‌ریشان بکه‌رۆنه ئه‌چا ئومیدو ژیوایه و خییاڵانه و دڵوه‌شیانه! تا وه‌ختێوته‌ر. داریوش ره‌حمانی. مه‌ریوان. ئابان و 1398 ک. رۆجیاری. ئوکتوبرو 2019 میلادی\nنویسیای وەڵین سپاس نامەو شنەو فەرهەنگو هەورامانی پەی دکتوٙر ناجح گوڵپی\nنویسیای دمایین نیشانیٛو کەمی ڤتامین”د”


(١٩٦٩-0٣-0٢) ٢ی ئازاری ١٩٦٩ (تەمەن ٥٣ )\n^ "شوێنی لەدایکبوونی مەسروور بارزانی لە چۆمان". www.rudaw.net. ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ ئ ا کابینەی نۆیەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان متمانەی پەرلەمانی پێ بەخشرا ١٠ی تەممووزی ٢٠١٩ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.، کوردستان ٢٤، ١٠ی تەممووزی ٢٠١٩ ھێنراوە.\n^ "مەسرور بارزانی کێیە لەھەرێمی کوردستان". ماڵپەڕی گوڵان. 28/06/2017: 15:56:05. Retrieved ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨. Check date values in: |access-date=, |date= (help) ١٩ی نیسانی ٢٠٢١ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ "ئێمە کێین". دەزگای خێرخوازی بارزانی. Retrieved ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨. Check date values in: |access-date= (help) ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=مەسروور_بارزانی&oldid=946592»\nدواجار لە ١٥:٢١ی ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٥:٢١ی ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


کورد لەنەخشە گۆڕاوەکەدا!\nبە گەڕانەوە بۆ پەیماننامەى ویستفالیا ساڵى ١٦٤٨ پەیوەندی نێودەوڵەتى کە تیایدا ئیعلانى راگرتنى جەنگ کرا لەنێوان (کاولیک ـ پرۆتستانت)ەکان لە ئەوروپاى ئەوسا پاش ئەوەى ئاسەوارى شەڕێکى ئایینى قورس لەنێوان کاردانەوەى شەڕى درێژخایەنى ئایینى لەئەوروپا لەنێوان (کاثولیک ــ پرۆتستانت)ەکان، کۆبونەوەى سەرکردە گەورەکانى هەردولا پەیماننامەى ویستفالیاى ساڵى ١٦٤٨ى لێ بەرهەم هات کە ناوەرۆکى ئەم پەیمانامەیە کۆبەندى چەند بنەمایەکى لە پەیوەندى نێو دەوڵەتى لە خۆ گرتبو تا تەحکوم بە په یوەندیەکانەوە بکات، لەوانە:\n١/ بنەماى دەستتێوەرنەدان (عدم تدخل) لە کاروبارى ناوخۆى هەر وڵاتێک.\n٢/ بنەماى سەروەرى.\n٣/ بنەماى ئینتیما بۆ نەتەوە نەک ئایین.\nئەم سێ بنەمایە لە دەقى جارنامەى نەتەوە یەکگرتوەکانەوە لە ساڵى ١٩٤٥ رەنگى داوەتوە.\nلەمیانەى ئەم سێ بنەمایەوە جۆرێک لەبەردەوامى ژینگەى نێودەوڵەتى بەرجەستەبو بەوەى کە پەیوەندی لەنێوان دو دەوڵەتى نەتەوەیى یاخود زیاتر کە خاوەنى سەروەرى خۆیان بن و بەهیچ شێوازێک دەست تێوەرنەدان لە کاروبارى نێو خۆى هەردەوڵەتێک نەبێت پشت بەست بە هەر سێ بنەماى سەرەوە داڕێژرا.\nبۆ دابەشکردنى میراتى دەوڵەتى پیاوە نەخۆشەکە (دەوڵەتى عوسمانى) بەنهێنى هەردو دبلۆماتکارى بەریتانى (مارکس سایکس)، فەرەنسى (فرانسوا جۆرج بیکۆ)و روسیاى قەیسەرى لەنێوان ساڵى(١٩١٥ ــ ١٩١٦) تیایدا میراتى ئیمپراتۆریەتى عوسمانیان لەنێوان خۆیاندا دابەشکرد بە رێکەوتنێک ناونرا (رێکەوتنى سایکسبیکۆ)، تیایدا :\nفەرەنسا سوریاو لوبنان و موسڵ لە عێراقى بەرکەوت. بەریتانیا فەلەستین و ئەردەن و بەغداو بەسرەى لە عێراق بەرکەوت.\nروداوەکان وەک ئەوەى برنارد لویس لە نەوەدەکانى سەدەى بیست کە سەرلەنوێ نەخشەى بۆ کێشاوە بەرجەستە دەبێت؟!\nیاخود وەک ئەوەى کە (نیویۆرک تایمز) پێش چەند مانگێک باسى لێ دەکات؟!\nبەپێى نەخشەکەى نیۆیۆرک تایمز کە ڕوبن رایت دارێژەریەتى لەژێرناوى چۆن بتوانین (٥) وڵات بکەینە (١٤) وڵات؟!.\nئەو وڵاتانەى کە گۆڕانکارى لەنەخشەى جیۆپۆلیتیکیدا ئەنجام دەدرێت :\n١/ سوریا دەبێتە (٣) وڵات.\n٢/ لیبیا دەبێتە (٢)تا (٣) وڵات.\n٣/ سعودیە دەبێتە (٥) وڵات.\n٤/ یەمەن دەبێتە (٢) وڵات.\n٥/ عێراق دەبێتە (٣) وڵات.\nنوسەرى ئەمەریکى پاتریک بوکانن لە وتارێکدا باس لە وەدەکات پاش نەوەد ساڵ لەڕێکەوتنى سایکسبیکۆ نەخشەى رۆژهەڵاتى ناوەڕاست پێویستى بە پێداچونەوە هەیە، پێویستى بەنەخشە رێگەیەکى نوێیە کە بەخوێن دادەڕێژرێت وەک ئەوەى ویلز بە سنورە سروشتیەکان بۆ رەگەزى بەشەریەت دەیشوبهێنێت!.\nوێڵز دەڵێت: نەخشەیەکى جیهانى سیاسى سروشتى زەرورە بۆ ئەوەى زاڵبێت بەسەر دەوڵەتە دەستکردەکانى ئێستادا، ئەم دەوڵەتانە لەسەر بنەماى زمان، رۆشنبیرى، عەقیدە، توخم و خێڵ پێکدێن!\nکورد لەسوریاو تورکیاو عێراق و ئێران هەوڵى نەخشاندنى دەوڵەتى نەتەوەیى خۆیان دەدەن.\nگومانى تێدانیە، هەرێمى کوردستان دەبێتە پێگەى سەرەکى ئەو دەوڵەتە چاوەڕوانکراوە، چونکە ئەوەى لەسوریا دەستى پێ کردوە بەتەئکید ئاوێتە بونە لەتەک بەشە کوردییەکەى تورکیا کە زیاتر لە (١٥) ملیۆن کورد نیشتەجێن لەسەر زێدى باوباپیرانیان و لەسەر خاک و ئاوى خۆیان.\nلەم نێوەندەدا کوردى رۆژهەڵات پێویستیان بە راچەنینێکى گەورەهەیە بۆ ئەو دابەشبونە چاوەڕێ کراوەى کە پێویستە لە دەوڵەتى ئێران روبدات، ئەوکات هیلالى شیعى (حزبوڵاى لوبنان، کەمینەى عەلەویەکانى سوریاى ئەسەد، شیعەى عێراق، ئێرانى ئایەتوڵا) دوچارى مەترسیەکى گەورە دەبنەوە، چونکە سونەکانى سوریا پەیوەست دەبن بە کۆمەڵێک پارێزگا لە ناوەڕاستى عێراق تا دەگاتە ئەنبارتەشکیلى ناوچەى سونەستان دەکەن.\nویلایەتى موسڵ یەکێکە لە تیشکۆ گەورەکانى ئەم نەخشەیە، ڕزگارکردنى موسڵ بۆ کورد مەغزاو دەلالەتى خۆى هەیە، چونکە بەهەمان شێوە دابەشبونى سایکسبیکۆى یەکەم، ویلایەتى موسڵ گرنگى خۆى دەبێت بە پێکبەستنى بە تورکیاو ڕێگەیەکى گرنگە بۆ هەناردەکردنى نەوت و کاڵابازرگانى و ئابوریەکان!\nچاودێران پێیانوایە دابەشبونەوەى رۆژهەڵاتى ناوین بەشکڵێکى نوێ دەرئەنجام و کاردانەوەى ستەم و سیستمە شمولى و تۆتالیتارەکانى دەوڵە دروستکراوەکانى سەرەوەیە، هەربۆیە ، نەخشە نوێکەش خوین تیایدا هەل و مەرجى تایبەت بەخۆى هەیە!\nکورد گرنگە پێگەى خۆى قایمتر رابگرێت لە نێو کێشمە کێشى ئەم نەخشە نوێیەو پابەند بێت بە ستراتیژێکى رون و شەفاف، گەڕانەوە قابیلى قبوڵ نیە، ئەوەى لەهەرێمى کوردستان بەئەنجام گەیشتووە لە دەوڵەت بچوکترەو لەفیدراڵیەت زیاترە، لەم نێوەندەدا هەرێمى کوردستان(باشور) چەقى قورسایى سەربەخۆیى لە ئەستۆیە، ئیدى توندوتؤڵکردنى پایەگرنگەکانى دەوڵەتداریى و ئیدارەدان و سەربەخۆیى مومکین نیە خۆمانى لێ بەدور بگرین، چونکە ئەمەى هاتۆتە نێو کایەى جیۆپۆلەتیکى ناوچەکەو سەرلەنوێ دابەشبونەوەى بەهێندى ئەوەى دەرئەنجامى کەڵەکەبونى قەیرانەکانى دەوڵەتانى ناوچەکەیە بەهێندى ئەوە قەدەرێک نیە لەغەیبەوە دابەزیبێتە نێو گەلانى ستەم دیدەى ناوچەکە لەژێر چەترى سیستمە شمولیەکانیان!\nچاودێرانى سیاسى پێیانوایە ئەوەى ئێستا لەگۆڕەپانى ئەم ناوچەیە سەرى هەڵداوە (کارەساتە) بەو مانایەى کەمینەى ستەمدارو سیستمى سیاسیان کارێکى کردوە ئەم بارودۆخەى شڵەقاندوەو تەواوى ناوچەکە لەسەر گڕکانێکى چاوەڕوانکراو تەقینەوەى پێ بەپێ لە سەرچاوەى ستەم و سیستمەکانیان سەرهەڵدەدات!.\nکورد دواهەڵوێستى روبەڕوى حکومەتى ئیتحادى بەغدا کردوەتەوە، کە لەبەیاننامەیەکى چوارخاڵى خۆى دەبینێتەوە، تەئکیدکردنەوە لەگرتنەبەرى چارەسەرى ئاشتیانە بۆ کێشە هەڵپەسێراوەکانى نێوان هەرێم و بەغدا، ئەگەر نەڵێم موستەحیلە لانى کەم لەئێستا مومکین نیە!... بۆ؟!.\nسەرەڕاى سادەیى بەیانامەکە ئاشکرابونى تەواوى خاڵەکان و بەئەزمون دەرکەوتووە لە ٢٠٠٣ تا بەئەمڕۆ بەغدا هەمیشە سیاسەتى کێشانە بەدوکێشى جیاوازى لەبەرامبەر هەرێم پەیڕەو کردوە!.\nعێراق ئێستا لەدوڕیانى دابەشبون نزیکە، دەوڵەتى بەناو خەلافەتى داعش سنورە دیاریکراوەکانى بمانەوێ نەمانەوێ رو لە دیاریکردنە، رۆژانە تاکتیک بۆ ستراتیژى دورو قوڵى ناوچەى سونەستان ئاسەوارەکانى بەدەردەکەوێت!.\nوێڕاى پاڵپشتى گەورەى ئەندازیارە شاراوەکانى دەوڵەتى خەلافەتى بەناو داعش لەبوارى جبەخانەو پاڵپشتى ئابورى و پیادەکردنى ئاڵوێراى بازرگانى هەموو ئەو بنەمایانە ئەوەمان پێ دەڵیت، ئیدى پێویستە کورد ناوەندى دروستکردنى بڕیارى بزانێت چۆن مامەڵە لەتەک دۆسیەکى گرنگى سیاسى وەک هەنگاو بەرەو سەربەخۆیى و بە دەوڵەتبون بکات!.\nکورد و ناوەندى بڕیارى سیاسى پێویستە بزانێت پێگەمان لە نەخشە گۆڕاوە نوێکەدا چیە؟!.\nئەندامى ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق\n16/05/2015 بینین: 2750\nیا كوردستان... یا گیرفان!......


-- Welcoming Bot 13:58, 7 July 2013 (UTC)\nکاکە سپاس بۆ بەشداری. بەشداریەکانت زۆر باشن. برا بۆ دروستکردنی ویکیپیدیا سێ بەکارھێنەر بەسە و ھەر ئێستا ئێمە سێ نەفەرین. زیاتریش بێ باشتر. تەنیا پێویستە ماوەیەک چالاک بین و تەواو! بژی و بەردەوام بی.--Calak (talk) 15:45, 25 August 2013 (UTC)\nسپاس و رێزEdit\nکاکە سپاس لە لیت کەم ئەڕای بەشداربوونت لە ویکی خوارگ. ھمێدارم ھاوکاریتا بەردەوامەو بوود و بتۊەنیم ئی سایتە بخەیمە ڕیەو. کاکە من دیم ئیوە وەتار گاوارە نۊساۊین. وە ئزنتان من کەمێگ دەسکاریێ کردم. چون لە باوەت زوان مەردم ناوچەێ داڵاھوو تا ئیڕەنگە سیەرنج نەکریاس قسە و جییاوازیش فرەس. ئەگەر ڕوانگەێ جییاوازێگ دێرین تۊەنیم لە سەری وەل یەکا لێدوان بکەێم. ھەلەێوا سپاس ئەڕاێ وەتار کوومڵە. سپاس و ڕێز لە ئیوە براێ ھەنینParaw (talk) 17:37, 25 August 2013 (UTC)\nRe: Southern KurdishEdit\nIf they do not reply after one week, then you can post another message there to remind them. --Jose77 (talk) 09:22, 31 August 2013 (UTC)\nLast edited on 31 August 2013, at 09:22


ئایا وڵاتە زلهێزەکانی جیهان لەڕووی تەندروستی و ستراتیژی خۆپارێزییەوە بەهێزن یان تەنها لەڕووی لەشکریی و زەبر و زەنگی جەنگەوە بەهێزن؟\nئایا وڵاتانی جیهان بەتایبەتی وڵاتانی ئەوروپا و ئاسیا و ئەمریکا خۆیان ئامادەکردبوو بۆکۆڤید-19 یان نەوەک هەر ئامادەبوون بەڵکو بە ڕژدیش وەریاننەگرتبوو؟\nئەم ڤایرۆسە چەند کوشندە و مەترسیدارە؟ ئایا ئەمریکا دەتوانێت ڕووبەڕووی ئەم ڤایرۆسە ببێتەوە؟\nئاسۆ جەبار، لە دەنگی ئەمریکا پەیوەندی کرد بە دکتۆر ئارام گەڵاڵی، یاریدەدەری پرۆفیسۆر و توێژەر لەزانکۆی هارڤارد لە بۆستن لە ئەمریکا بە مەبەستی زیاتر تیشک خستنە سەر مەترسییەکانی کۆڤید-19 و بەرەنگاربوونەوەی ئەمریکا و جیهان بەرامبەر ئەم ڤایرۆسە.\nئەندرۆ کومۆ فەرمانڕەوای ولایەتی نیویۆرک کە زیاتر لە 66 هەزار توشبووی هەیە بە کۆرۆنا، دەڵێت ستانی نیویۆرک لە هەموو ستانەکانی تری ئەمریکا و تەنانەت لە وڵاتی چینیش پشکنینی تەندروستی زیاتر کراوە.\nدکتۆر ئارام گەڵاڵی دەڵێت "ئەم ڤایرۆسە زۆر بە ئاسانی بڵاودەبێتەوە." دەشڵێت "خەڵکێکی زۆر بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە گیانیان لەدەستداوە و زیاتریش دەبێت."\nدکتۆر ئارام لەبارەی هێز و توانایی ئەمریکاشەوە دەڵێت "ئەمریکا تواناییەکی ئابوری و تەکنۆلۆژی بێ شوماری هەیەو لەمەودای درێژخایەندا بەسەر ئەم ڤایرۆسەدا زاڵدەبێت."\nسەرۆک ترامپ لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا باسی لەوەش کرد کە ڕۆژانە 100 هەزار پشکنینی تەندروستی دەکرێت لە ئەمریکادا و ئاماژەشی بە ئامێرێکی نوێ کرد بۆ پشکنینەکان کە لە چەند خولەکێکدا ئەنجامی پشکنینەکە دەخاتە ڕوو، لە کاتی قسەکردنیشیدا لەسەر ئەم بابەتە، سەرۆک ترامپ ئامێرەکەی پیشانی پەیامنێران دا.\nدکتۆر ئارام گەڵاڵی دەڵێت "ئەم ڤایرۆسە هاتووە بۆ مانەوە و بەتەواوەتی بنبڕناکرێت." دەشڵێت "ئەو ژمارەیەی ئەمڕۆ دەیبینن قوربانییەکانی سێ هەفتە لەمەوبەرە و نازانین چەند کەسی دیکە توشبوون و هەڵگری ڤایرۆسەکەن."\nلە وەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بەوەی بۆچی وڵاتە زلهێزەکانی جیهان لەڕووی تەکنەلۆژیای چەک و بۆمبەوە هەمیشە ئامادە و سازن بۆ بەرەنگاربوونەوە بەڵام لەڕووی تەندروستی و پزیشکییەوە خۆیان ئامادە نەکردووە بۆ ڤایرۆسێکی لەو جۆرە؟ دکتۆر ئارام لەوەڵامدا دەڵێت "بەداخەوە ئەو پارەیەی بۆ لێکۆڵینەوەی زانستی خەرج دەکرێت زۆر کەمترە لەو پارەیەی بۆ چەک و لەشکر دابیندەکرێت."\nدکتۆر ئارام پێیوایە "دەبێت مرۆڤایەتی جارێکی دیکە بیربکاتەوە و لەپێناو یەکتریدا بژین نەوەک دژی یەکتر بن."\nوتووێژ لەگەڵ دکتۆر ئارام گەڵاڵی


13/11/2021 - 09:51\nكنوت هامسونى نووسەر و شاعیر بە یەك لە كۆڵەگە تۆكمەكانی ئەدەبی نەرویجی دادەنرێت. له رێگەی رۆمانه‌كانی ده‌یه‌ویست بێهوده‌یی ژیان بسه‌لمێنێ و ئازاره‌كانی مرۆڤیش بخاتە بەردیدە. ستایلێكی وه‌هاشی بۆ نووسین گرته‌به‌ر كه زیاتر خۆرسكی و نوێخوازی بوو. ساڵی 1889 كە لە ئۆسلۆی پایته‌خت نیشته‌جێبوو, بینی برسیه‌تی ژیانی به‌شێكی زۆری دانیشتوانی خستۆته مه‌ترسی و به هۆیه‌وه كاره‌ساتی نامۆ رووده‌دات. ئه‌و بارودۆخه بووە هه‌وێن بۆ نووسینی رۆمانێكی كاریگه‌ر بە ناوی (برسییه‌تی).\nپاش ئه‌وه‌ی به شێوه‌ی زنجیره ناوه‌رۆكەكەی خستبە به‌ر دیده، ساڵی دواتر له شێوه‌ی كتێب بڵاوی كرده‌وه. ئەو رۆمانە به‌یه‌ك له رۆمانه به‌راییه‌كانی رێچكەی نوێخوازی و یه‌ك له شاكاره ئه‌ده‌بییه جیهانییه‌كان داده‌نرێت. ئه‌و په‌یامه‌ی له‌ناویدا هامسون پێشكه‌ش به خوێنه‌رانی كردووە، له كاره‌كانی دواتریشی بینرا كه بریتییه له ریسواكردنی ئه‌و جۆره ئایدیایه‌ی كه ژیانی ئاده‌میزاد به‌ره‌و تاریكی و لیخنی ده‌بات. هه‌روه‌ها هێرشی كردۆته سه‌ر شارستانی ماددی، به هه‌موو ئه‌و روخسارانه‌ی كه ژیان پیس ده‌كه‌ن. ره‌خنه‌گران ئه‌و رۆمانه به جوانترین نووسراو داده‌نێن كه توانی هاوسه‌نگی مرۆڤایه‌تی له ئه‌وروپا سه‌راوژێر بكات، هه‌ر بۆیه بۆ زۆربه‌ی زمانه‌كانی جیهان وه‌رگێڕدرا. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی له‌ناویدا هامسون ئازاره‌كانی مرۆڤی له ژیانی سه‌خت نیشانداوه. هاوكات ده‌روازه‌یه‌كیشه بۆ روانین له ژیانه سه‌خته‌كه‌ی خۆی. چیرۆكخوێنی ناو ئه‌و رۆمانه، له شاری كریستیانای نه‌رویژە. تابخنی ناوه رۆژنامه‌نووسه. به نووسینی وتار، بژێوی رۆژانه‌ی دابینده‌كات به‌ڵام چ گوزه‌رانێك. به‌رده‌وام بێ پاره و برسی. به هۆی جله شڕه‌كانی به‌ری، وه‌ك مرۆڤێكی كڵۆڵ دەهاته پێش چاو. جگه له قه‌ڵه‌م و كاغه‌ز و توانستی گه‌ش له نووسین، هیچ شتێكی دیكه‌ی شك نەدەبرد. ژووره‌كه‌شی له ته‌ختێكی شڕی نووستن چی دیكه‌ی تێدانەبوو. كرێی ژووره‌كه‌ش له‌وێ بوه‌ستێ. رۆژه‌كانی له بازنه‌یه‌ك ده‌چێت كه به‌ئازار و ده‌ربه‌ده‌ری و برسیه‌تی پڕ كراوە. ئه‌و برسیه‌تییه‌ی كه شه‌و و رۆژ هاوڕێیەتی. وه‌هاش ته‌نگی پێهه‌ڵچنبوە، گه‌ده‌ی تێكداوە.\nبێگومان هامسون ده‌یه‌ویست به‌و كاره‌ی، نایه‌كسانی كۆمه‌ڵایه‌تی و گه‌نده‌ڵی به‌ڕێوه‌بردنمان پێبناسێنێ، ئه‌گینا شارێكی وه‌ك كریستیانه (ئۆسلۆ) به‌تایبه‌تی و وڵاتێكی وه‌ك نه‌رویژ به‌گشتی، سامان و ده‌ستهاتی گشتی هێنده كه‌م نییه كه تێیدا مرۆڤ وه‌ها كڵۆڵ و سه‌رگه‌ردان بێت، بەڵام ئەو لە دیدێكی دیكە دەیڕوانییە ژیان، وەك ئەوەی له‌و شاكاره به دیمه‌نێك ئاشنامان دەكات، ئه‌ویش خواردنی ورده ته‌خته‌یه، تاكو كه‌مێك له ئازاری برسییه‌تی تابخنی بڕه‌وێته‌وه. له‌و ساته‌دا گوێمان له خودی تابخن ده‌بێت كه ده‌ڵێت : "له راستیدا ژیان به‌و شێوه‌یه گه‌لێك زه‌بوونه. سوێند به‌ئازاره‌كانی حه‌زره‌تی مه‌سیح، ناتوانم هه‌موو ئه‌و ئازارانه بێنمه پێش چاو كه به‌سه‌رم داده‌بارێن! له پڕ به خه‌یاڵمدادێت وا چاكه ببم به مرۆڤێكی شه‌ڕانی و تاوانبار". به‌ڵام تابخنی دڵپاك و بێگه‌رد هەر كاتێك بتوانێت یارمه‌تی كه‌سانی دیكه بدا، ئه‌وسا چێژی خۆش له ژیانی خۆی ده‌بینێ. له‌و كاته‌دا هه‌ست به رازیبوون و دڵشادی ده‌كات، بۆیه به‌و جۆره قسه له‌گه‌ڵ خۆیدا ده‌كات، : "من قوڵه‌یه‌كی سپیم له ناوه‌ڕاستی ده‌ریای لێڵی مرۆڤایه‌تی!" كاتێك خه‌ونیشی ده‌بینی، خه‌ونه‌كه‌ی له‌وه زیاتر نەبوو كه گه‌ده‌ی پڕ بێت له خواردن. هه‌روه‌ك له شوێنێكی دیكه‌ی ئه‌و رۆمانه گوێمان لێیده‌بێت كه ده‌ڵێت : "له قووڵایی خه‌ودابووم پۆلیسێك به ئاگای هێنام و رایچله‌كاندنم، هه‌روه‌ك ئه‌وه‌ی به توندی بۆ ژیان و كه‌ساسی نێردرابم. سه‌ره‌تا هه‌ستم به سه‌رسامی كرد، كه خۆم له چۆڵه‌وانی دۆزیه‌وه، به‌ڵام هێنده‌ی پێنه‌چوو بێهیوا بوومه‌وه، بۆیه ده‌ستم به گریان كرد و خه‌فه‌تم ده‌خوارد لەوەی هێشتا له ژیاندا ماوم. له كاتی نووستنم باران دایكرد و جله‌كانم ته‌ڕبوو. هه‌ستم به ساردی و سه‌رمابردوویی كرد و تاریكایش باڵەكانی خۆی درێژكردبوو، بۆیه به زه‌حمه‌ت توانیم ئه‌و پۆلیسه ببینم كه له‌سه‌ر سه‌رم وه‌ستابوو".\nكاتێك برسیه‌تیش زیاتر ته‌نگ به تابخنی پاڵه‌وانی ئه‌و رۆمانه هه‌ڵده‌چنێ، لاواز و زه‌بوونی وه‌های لێدەكا فه‌لسه‌فییانه له‌گه‌ڵ خۆیدا بڵێت : "ئه‌گه‌ر به‌خت یاوه‌رمبوایه به هه‌وڵ و ماندووبوون پێنج كرۆنم ده‌ستكه‌وتبا، ده‌متوانی وه‌ك جاران بژیه‌م، به‌ڵام ئاخ، چه‌ند حه‌ز ده‌كه‌م بزانم بۆچی وه‌ها بۆ من نووسراوه كه رۆژێكی گه‌ش نه‌بینم. ئایا منیش وه‌ك هه‌ر مرۆڤێكی دیكه مافی ژیانم نییه؟ ئه‌ی منیش تێنه‌كۆشاوم، تاكو بگه‌م به وه‌زیفه‌یه‌ك؟ ئه‌ی گوێم له موحازه‌ره‌كانیش نه‌گرت و وتاریشم بۆ رۆژنامه‌كان نه‌نووسی؟ شه‌و و رۆژیش، به‌سه‌رسوڕمانی درێژه‌م به خوێندن نه‌دا؟ هیوا ده‌خوازم مردبام و هیچ شوێنه‌وارێكم جێنه‌هێشتبا و كه‌سیش به ئازاره‌كانی نه‌زانیبام".\nله شوێنێكی دیكه‌ی ئه‌و رۆمانه، نووسه‌ر تینی برسیه‌تی تابخنی پاڵه‌وانه‌كه‌مان وه‌ها بۆ باس ده‌كات هه‌وڵی ئه‌وه دەدات دوگمە‌كانی چاكه‌ته‌كه‌ی بفرۆشێ و قه‌سابێكیش هه‌ڵخه‌ڵه‌تێنێ به‌وه‌ی داوای ئێسقانی لێبكات بۆ سه‌گه‌كه‌ی كه له راستیدا بۆ خۆی بوو. ئه‌و مرۆڤه وه‌ها لێڵ و بێهیوایه هه‌وڵه‌كانی سوودی نابێت تا پشتی كوڕ ده‌بێت و قاچه‌كانیشی ده‌ئاوسێ. به‌رده‌وامیش له‌به‌ر تینی برسییه‌تی، ئازار ده‌كێشێ. دوای ئه‌وه‌ی هه‌موو ده‌رگاكانیش به داخراوی ده‌بینێ، بۆ ساویلكه‌یی خۆی ده‌گریه‌ت. به‌بێ ئه‌وه‌ی هیچ شتێك له‌گه‌ڵ خۆی به‌رێت و له هیچ كه‌سێكیش ماڵئاوایی بكات، روو له نیشتیمان وه‌رده‌سوڕێنێت و له سه‌ره‌تای سپێده‌یه‌كی نوێ، شاری كریستینا جێده‌هێلێ و له‌سه‌ر كه‌شتییه‌كی خه‌ڵوز هه‌ڵگر، ده‌كه‌وێته‌ڕێ. به‌ڵام به‌بێ ئه‌وه‌ی ئاگاداربێت بۆ چ لایه‌ك ده‌ڕوات.\nدوای بڵاوكردنه‌وه‌ی ئه‌و شاكاره, هامسون لە ئۆسلۆی پایتەخت و چەند شارێكی دیكەی نەروێژ، چەندان كۆڕ و موحازەرەى تایبەت بەو بەرهەمە پێشكەشكرد كه لە ناویاندا داكۆكی لەوە دەكرد، ماددییەتی كۆمەڵگە سەرمایەدارییەكان دژی مرۆڤ و دژی سروشت و دیموكراتیشە. دیموكراتییەكەشی رووكەش و سەختەیە.\nكنوت هامسون لە ستوونی تەمەندا\n*  كنوت هامسون رۆژی 4 ئابی ساڵی 1859 له گوندی لومی نزیكی شارۆچكه‌ی گودبراندسدالی هاته‌بوون. هێنده‌ی پێنەچوو له‌به‌ر برسیه‌تی خێزانه‌كه‌یان گواستییانەوە بۆ هامسون.\n* ساڵی 1877 یه‌كه‌م رۆمانی بەناوی (پیاوه ئاڵۆزه‌كه) و ساڵی دواتر رۆمانی (بیوگر) ی بڵاوكرده‌وه.\n* ساڵی 1882 به مه‌بەستی كاركردن، دوو ساڵ له ولایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا ماوه، به‌ڵام له‌به‌ر دووچاربوون به‌نه‌خۆشی، ناچار بوو بگه‌ڕێته‌وه وڵات.\n* ساڵی 1886 جارێكی دیكه چۆ‌وه ئه‌مه‌ریكا. ئەو جارەش دوو ساڵ تێیدا ما‌وه.\n* ساڵی 1889 كتێبه‌كانی (ژیانی روحی له ئه‌مه‌ریكای نوێ) و (ژیانی نه‌ستی گیان) ی بڵاوكرده‌وه.\nساڵی 1892 رۆمانی (رازه‌كان) و ساڵی دواتر رۆمانی (خاكی قوڕاوی) بڵاوكرده‌وه.\nساڵی 1894 رۆمانی (پان) ی بڵاوكرده‌وه .\nساڵی 1898 رۆمانی (ڤیكتۆریا) ی بڵاوكرده‌وه.\nساڵی 1902 رۆمانی (مونكین ڤیندت) و ساڵی دواتر رۆمانی (له زه‌وی سه‌رسوڕهێنه‌ردا) و\nساڵی 1904 رۆمانی (خه‌وبینه‌كان) و ساڵی 1906 رۆمانی (له‌ژێر ئه‌ستێره‌ی پایزدا) ی بڵاوكرده‌وه.\nساڵی 1908 رۆمانه‌كانی (بینۆنی) و (رۆزا) و ساڵی دواتریش رۆمانی (گه‌ڕیده‌یه‌ك ئامێره بێده‌نگه‌كان ده‌ژه‌نێ) ی بڵاوكرده‌وه\nساڵی 1912 رۆمانی (دوا خۆشی) و ساڵی دواتریش رۆمانی (منداڵانی سه‌رده‌م) ی بڵاوكرده‌وه.\nساڵی 1915 رۆمانی (سێگالفۆس) و ساڵی 1917 رۆمانی (گه‌شه‌ی خاك) بڵاوكرده‌وه.\nساڵی 1920 رۆمانی (ژنانی سه‌ر په‌مپه‌كه) ی بڵاوكردەوە و خه‌ڵاتی نۆبڵی پێبەخشرا.\nساڵی 1923 رۆمانی (دوا به‌ش) و ساڵی 1927 رۆمانی (ده‌ربه‌ده‌ره‌كان) و ساڵی 1930 رۆمانی (ئوگست) و ساڵی 1933 رۆمانی (رێگا نیشانده‌ر) و ساڵی 1936 رۆمانی (زه‌نگه‌كه داخراوه) ی بڵاوكرده‌وه.\nساڵی 1939 له‌دژی ئه‌و گه‌مارۆ دێرینه‌ی كە هێزه به‌ریتانییه‌كان له دوای شه‌ڕه‌كانی ناپلیۆنه‌وه به‌سه‌ر كه‌ناره‌كانی نه‌رویج سه‌پاندبوویان، دژایه‌تی ئینگلیزه‌كانی كرد. لە كاتی جەنگی دووەمی جیهانیش لایەنگیری بۆ نازییەكان دەربڕی. لەو بڕوایەش بوو هیتلەر دەتوانێت لە وڵاتی ئەڵمانیادا كۆمەڵگەیەكی نوێ دابمەزرێنێ. له‌سه‌ر ئه‌و هه‌ڵوێسته‌شی به‌رده‌وامبوو، ته‌نانه‌ت دوای داگیركردنی وڵاته‌كه‌شی له‌لایان نازییه‌كان. سه‌رسامبوونی ئه‌و به هیتله‌ر گه‌یشته ئه‌و ئاسته‌ی سه‌ردانی ماڵه‌كه‌ی بكات له باڤاریا و خه‌ڵاته نۆبڵه‌كه‌شی پێشكه‌شبكات. له‌سه‌ر ئه‌و بۆچوونه‌شی، ئازار و ناخۆشی زۆری چێژت، چونكه دوای وەستانی جەنگ حكومه‌تی نوێی نه‌رویج زۆر به‌توندی مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌سانه كرد كه هاوكاری نازییه داگیركه‌ره‌كان بوون. هامسون كه ئه‌وسا ته‌مه‌نی 86 ساڵ بوو به نۆكه‌ر ناوزه‌دكرا و حوكمدرا و خرایە ناو به‌ندیخانه. دواتریش شێتخانە. ماوه‌ی سێ ساڵی له‌كونجی زیندانی به‌سه‌ربرد. دادگە بڕیاری له‌سێداره‌دانی بۆ ده‌ركرد، ھێنده‌ی نه‌مابوو ساڵی 1947 بڕیاره‌كه به‌جێبگه‌یه‌نرێت ئه‌گه‌ر ئه‌و هه‌ڵمه‌ته‌ی رۆماننووسان نه‌با كه له‌سه‌رتاسه‌ری جیهان ده‌نگیان به‌رزكرد‌بۆوە.\nساڵی 1949 له زیندان ئازاد كرا. ئه‌وسا هامسون زۆر به‌توندی رووبه‌ڕووی بڕیاری كۆتایی دادگە بۆوه، بۆچوونه‌كه‌ی خۆشی پێ دروست بوو. بۆ ره‌تكرده‌وه‌ی پاساوه‌كانی پارێزه‌ره‌كه‌شی، هه‌ر ئه‌و ساڵه كتێبێكى بەناوی (له ژێر داڵانەكان) بڵاوكرده‌وه كه تێیدا سه‌لماندی هێشتا عه‌قڵ و هۆشی ته‌واوه.\nلە دوا ساڵەكانی تەمەن بەتەنیایی و گۆشەگیری ژیا، تا له‌رۆژی 19 شوباتی ساڵی 1952 مرد. دواتر خۆڵه‌مێشه‌كه‌ی له باخچه‌ی ماڵه‌كه‌ی نێژرا.\nجگه له‌و به‌رهه‌مانه‌ی ئاماژه‌مان پێدان, هامسون كۆمه‌ڵێك كتێبی دیكه‌ی جۆراوجۆری ئه‌ده‌بی بڵاوكردۆته‌وه.


په‌رتوکا پیرۆز » مزگینیا یوحەننای » به‌شێ 12\nل بێت‌عەنیا مەریەم گولاڤێ ب پێیێن عیسای دا دكەت\nبەری جەژنا دەربازبوونێ ب شەش رۆژان، عیسا هاتە بێت‌عەنیا، كو لەعازەر، ئەوێ عیسای ئەو ژ ناڤ مریان راكری، ئاكنجیێ وێرێ بوو.\nل وێرێ شیڤەك بۆ وی چێكر و مەرتایێ خزمەت دكر، لەعازەر ژی ئێك ژ وان بوو یێن ل گەل وی روینشتی.\nمەریەمێ لیترەك[a] ژ روینێ بێهنخۆش یێ بهاگران ژ جۆرێ ناردینا خۆڕستی هەلگرت و پێیێن عیسای پێ ڤەمالین و ب پرچا خۆ پێیێن وی زوها كرن. مال ژ بێهنا خۆش تژی بوو.\nئینا ئێك ژ شاگردێن وی، كو یەهودایێ ئەسخەریوتی بوو، ئەوێ دێ پاشی بێبەختیێ لێ كەت، گۆت:\n«بۆچی ئەڤ گولاڤە ب سێ سەد دیناران[b] نەهاتە فرۆتن و بهایێ وێ دابا هەژاران؟»\nوی ئەڤ چەندە گۆت، نە چنكو دلێ وی ب هەژاران ڤە بوو، لێ چنكو ئەو دز بوو، ئەو بەرپرسێ سندوقكا پارەیان بوو و وی ژ پارەیێ دهاتە تێدا، ددزی.\nئەڤجا عیسای گۆت: «بهێلە، وێ ئەڤ گولاڤە بۆ رۆژا ڤەشارتنا من یا ل نك خۆ هەلگرتی.\nهەژار هەمی دەمان یێن ل نك هەوە هەین، لێ ئەز هەمی دەمان ل نك هەوە نابم.»\nپیلانا كوشتنا لەعازەری\nدەمێ جەماوەرەكێ مەزن ژ جوهیان زانی كو ئەو یێ ل وێرێ، ئەو هاتن، نە ب تنێ ژ بەر عیسای، لێ دا لەعازەرێ ژی، ئەوێ ژ ناڤ مریان راكری، ببینن.\nئەڤجا سەرۆكێن كاهنان پیلان دانا كو لەعازەری ژی بكوژن،\nچنكو گەلەك ژ جوهیان ژ بەر وی دچوون و باوەری ب عیسای دئینا.\nعیسا ب رێزگرتن دچیتە د ئورشەلیمێ ڤە\nل رۆژا پاشتر، ئەو جەماوەرێ زۆر یێ هاتیە جەژنێ، بهیست كو عیسا دێ هێتە ئورشەلیمێ.\nئینا ئەوان چەقێن دارقەسپێ هەلگرتن و دەركەفتنە پێشوازیا وی و كرنە هەوار:\n«هۆساننا! ‹یێ بەرەكەتدارە ئەوێ ب ناڤێ خودانی دهێت!›[c]\nپاشایێ ئیسرائیلێ یێ بەرەكەتدارە!»\nعیسای جانەكەرەك دیت و لێ سیار بوو، هەروەكو هاتیە نڤیسین:\n«نەترسە سییۆنا كچ[d] ،\nئها ئەڤە پاشایێ تە یێ دهێت،\nل جانەكەرەكی یێ سیارە.»[e]\n(ل دەستپێكێ شاگردێن وی د ڤان تشتان نەگەهشتن، لێ دەمێ عیسا هاتیە مەزنكرن، بیرا وان هات كو ئەڤ تشتە دەربارەی وی یێن هاتینە نڤیسین و وان ژ بۆ وی ئەڤ تشتە كر.)\nئەو جەماوەرێ ل گەل وی، دەمێ وی گازی لەعازەری كری كو ژ گۆڕی دەركەڤیت و ئەو ژ ناڤ مریان راكری، شاهدەیی ل سەر ڤێ چەندێ ددا.\nلەوما خەلك چوو پێشوازیا وی، چنكو وان بهیستبوو كو وی ئەو نیشان یا كری.\nئەڤجا فەریسیان گۆتە ئێكودوو: «هوین دبینن، تشتەك ژ دەستێ مە ناهێت! ئەڤە هەمی جیهان ب دویڤ وی كەفت!»\nهندەك یونانی ل عیسای دگەڕیێن\nد ناڤ وان دا یێن سەركەفتینە ئورشەلیمێ، دا د جەژنێ دا پەرستنێ بكەن، هندەكێن یونانی هەبوون.\nئەو هاتنە نك فیلیپۆسێ خەلكێ بێت‌سایدایا دەڤەرا جەلیلێ و گۆتێ: «ئەزبەنی، مە دڤێت عیسای ببینین.»\nفیلیپۆس چوو و گۆتە ئەندراوسی، پاشی ئەندراوس و فیلیپۆس چوون و گۆتنە عیسای.\nعیسای بەرسڤا وان دا و گۆت: «دەم هات كو كوڕێ مرۆڤ[f] بهێتە مەزنكرن.\nب راستی ب راستی دبێژمە هەوە: ئەگەر دندكا گەنمی نەكەڤیتە د ناڤ ئەردی دا و نەمریت، دێ مینیتە ب تنێ، لێ ئەگەر مر، دێ گەلەك بەرهەمی دەت.\nهەر كەسێ حەز ژ ژیانا خۆ بكەت، دێ وێ ژ دەست دەت و هەر كەسێ كەرب ژ ژیانا خۆ ل ڤێ جیهانێ ڤەببن، دێ وێ بۆ ژیانا هەروهەر هەلگریت.\nهەر كەسێ بڤێت خزمەتا من بكەت، بلا ب دویڤ من بكەڤیت، ئەز ل كیرێ بم، خزمەتكارێ من ژی دێ ل وێرێ بیت. هەر كەسێ خزمەتا من بكەت، باب دێ رێزێ ل وی گریت.\nعیسا بەحسێ مرنا خۆ دكەت\nنوكە گەلەكێ دلتەنگم. ئەز چ بێژم؟ ‹باب، من ژ ڤێ دەمژمێرێ[g] قورتال بكە›؟ نەخێر! ژ بەر ڤێ ئەگەرێ ئەز یێ گەهشتیمە ڤێ دەمژمێرێ.\nباب، ناڤێ خۆ مەزن بكە!» پاشی دەنگەكی ژ ئەسمانی بەرسڤ دا: «من یێ مەزن كری و دێ هێشتا مەزن كەم.»\nئەو جەماوەرێ ل وێرێ یێ راوەستیای و ئەو بهیستی گۆت: «گڕگڕا عەوران بوو!» هندەكێن دی گۆت: «فریشتەیەك ل گەل وی ئاخفت!»\nعیسای بەرسڤ دا و گۆت: «ئەڤ دەنگە نە ژ بەر من چێبوو، لێ ژ بەر هەوە.\nنوكە دەمێ دادكرنێیە ل سەر ڤێ جیهانێ، نوكە سەرۆكێ ڤێ جیهانێ[h] دێ بۆ ژ دەرڤە هێتە دەرئێخستن.\nدەمێ ئەز ژ ئەردی هاتمە بلندكرن، دێ هەمی مرۆڤان بۆ خۆ راكێشم.»\nب ڤێ گۆتنێ ئەوی ئاماژە دكر كا دێ ب مرنەكا چەوا مریت.\nئینا جەماوەری بەرسڤا وی دا: «مە ژ دەستووری یا بهیستی كو مەسیح دێ هەتا هەتایێ مینیت. ئەڤجا چەوا تۆ دبێژی كو پێدڤیە كوڕێ مرۆڤ بهێتە بلند كرن؟ ئەڤ كوڕێ مرۆڤ كیە؟»\nعیسای گۆتە وان: «رۆناهی بۆ دەمەكێ دی ژی یێ كورت دێ ل گەل هەوە مینیت. ئەڤجا هندی رۆناهی ل گەل هەوەیە بڕێڤە هەڕن، نەكو تاری ب سەر هەوە دا بهێت. ئەوێ ل تاریاتیێ بڕێڤە دچیت، ئەو نزانیت كیڤە دچیت.\nهندی رۆناهی ل گەل هەوەیە، باوەریێ ب رۆناهیێ بینن، دا ببنە كوڕێن رۆناهیێ.»\nپشتی عیسای ئەڤ چەندە گۆتی، چوو و خۆ ژ وان ڤەشارت.\nسەرەڕای كو وی ل بەرامبەری وان ئەڤ هەمی نیشانە كرن، وان باوەری ب وی نەئینا،\nدا گۆتنا ئیشایا پێغەمبەری ب جهـ بهێت:\n«خودان، كێ باوەر ژ پەیاما مە كر؟\nزەندێ خودانی[i] بۆ كێ دیار بوو؟»[j]\nلەوما ئەو نەشیان باوەریێ بینن، چنكو ئیشایای ئەڤە ژی یا گۆتی:\n«وی چاڤێن وان كۆرە كرینە و مەژیێ وان هشك كریە،\nدا ب چاڤێن خۆ نەبینن و ب مەژیێ خۆ تێنەگەهن\nو بۆ من ڤەنەگەڕن، دا ئەز وان ساخ بكەم.»[k]\nئیشایای ئەڤ چەندە گۆت، چنكو مەزناهیا مەسیحی دیت و بەحسێ وی كر.\nسەرەڕای وێ چەندێ ژی گەلەك ژ سەرۆكێن جوهیان ژی باوەری ب عیسای ئینا، لێ وان ژ بەر فەریسیان دانپێدان نەكر، دا ژ كنیشتەیێ نەهێنە دەرئێخستن،\nچنكو وان حەز ژ وێ مەزناهیێ كر یا ژ نك مرۆڤان دهێت، پتر ژ وێ مەزناهیێ یا ژ نك خودێ دهێت.\nگۆتنێن عیسای ل رۆژا دویماهیێ دادكرنێ دكەن\nئینا عیسای ب دەنگەكێ بلند گۆت: «هەر كەسێ باوەریێ ب من بینیت، ئەو باوەریێ ب وی دئینیت یێ ئەز هنارتیم، نە ب من\nو هەر كەسێ من دبینیت، وی دبینیت یێ ئەز هنارتیم.\nئەز وەكو رۆناهی هاتیمە جیهانێ، دا هەر كەسێ باوەریێ ب من بینیت، د تاریاتیێ دا نەمینیت.\nئەگەر ئێكی گۆتنا من بهیست و ب جهـ نەئینا، ئەز وی داد ناكەم، چنكو ئەز نەهاتیمە جیهانێ داد بكەم، لێ جیهانێ قورتال بكەم.\nئەوێ من رەت بكەت و گۆتنێن من قەبیل نەكەت، ئێك یێ هەی وی داد بكەت، ئەو گۆتنا من گۆتی، دێ ل رۆژا دویماهیێ وی داد كەت.\nچنكو ئەز ژ نك خۆ نە ئاخفتیمە، لێ ئەو بابێ ئەز هنارتیم، وی فەرمانا ل من كری كا دێ چ بێژم و چ ئاخڤم.\nئەز دزانم فەرمانا وی ژیانا هەروهەرە. ئەڤجا ئەو ئاخفتنا ئەز دبێژم، ئەز وەسا دبێژم هەروەكو بابی گۆتیە من.»\na. 12:3 لیترەكا رۆمایی یا وی سەردەمی، نێزیكی 325 گرامێن ئەڤرۆنە.\nb. 12:5 ل وی سەردەمی هەر دینارەك، كرێیا رۆژەكێ یا پالەی بوو.\nc. 12:13 q هۆساننا: د زمانێ عیبرانی دا ب رامانا ‹مە رزگار بكە› دهێت. زەبوور 118:25-26\nd. 12:15 q سییۆنا كچ: ئانكو ئورشەلیم. ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە سییۆن*.\ne. 12:15 زەكەریا 9:9\nf. 12:23 ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە.\ng. 12:27 q ڤێ دەمژمێرێ: دەمێ ئازاركێشان و مرنا وی ل سەر خاچێ.\nh. 12:31 مەبەست پێ ئبلیسە. بنێڕە 14:30\ni. 12:38 ئانكو هێزا خودێ.\nj. 12:38 ئیشایا 53:1\nk. 12:40 ئیشایا 6:10\nمزگینیا یوحەننای به‌شێ 11\nمزگینیا یوحەننای به‌شێ 13


هاکان فیدان سەرۆکی میت سەردانی لیبیای کردووە – Aryen TV\nهاکان فیدان سەرۆکی میت سەردانی لیبیای کردووە\nهاکان فیدان سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی ڕژیمی تورکیە ناسراو بە میت بۆ جێبەجێ کردنی پیلانێکی نوێی ئەو ڕژیمە بە دزییەوە چووەتە لیبی. ئامانجی سەرۆکی میت لەو سەردانە ئەوە بووە بیانوو بۆ دەستێوەردانی ڕاستەوخۆی ڕژیمی تورکیا لە لیبی ببینێتەوە.\nبەپێی زانیارییەکان هاکان فیدان سەرۆکی میتی تورکیا لە دوو هەفتەی ڕابردوودا بەنهێنی سەردانی لیبیای کردووە و پیلانی بۆ دەستوەردانی سەربازیی ڕاستەوخۆی تورکیا لە لیبیا داڕشتووە.\nسەردانی سەرۆکی میت بۆ لیبیا دوای ئەوە هاتووە کە هێزەکانی حکوومەتی ویفاق سەرەڕای گواستنەوەی هەزاران چەتەی بەکرێگیراوی سووری بۆ لیبیا نەیانوانی ئامانجەکانی ڕژیمی تورکیا بپێکێت. ئەمەش ئەردۆغانی ناچار کردووە بیر لە دەستێوەردانی ڕاستەوخۆ لە لیبیا بکاتەوە.\nبە تایبەت دوای ئەوەی هێرشەکانی حکوومەتی ویفاق و چەتەکان بۆ داگیرکردنی شاری ستراتیژیکی “تەرهوونە” لە باشووری ڕۆژهەڵاتی تەرابلۆس پایتەختی لیبیا شکستی هێنا، ڕژیمی تورکیا کۆمەڵێ پیلانی نوێی داڕشتووە.\nدوای شکستی هێرش بۆسەر شاری تەڕهوونە، چەند ڕووداوی گوماناوی لە تەرابلۆس هاتنە ئاراوە کە گومانی ئەوە دەکرێت پەیوەندیی بە سەردانە نهێنییەکەی هاکان فیدان و پیلانی نوێی ڕژیمی تورکیاوە هەبێت.\nیەکێ لەو ڕووداوانە هێرشی مووشەکی بۆسەر باڵیۆزخانەکانی تورکیا و لیبیا لە تەرابلۆس بوو کە هەفتەی ڕابردوو ڕوویدا.\nحکوومەتی ویفاق کە لەلایەن تورکیا، قەتەر و ئیتالیاوە پشتگیری دەکرێت سوپای نیشتمانی بە سەرۆکایەتیی خەڵیفە حەفتەری بە ئەنجامدانی هێرشی مووشەکی بۆسەر باڵیۆزخانەکان تۆمەتبار کرد. وەزارەتی دەرەوەی ڕژیمی تورکیاش یەکسەر دوای ڕووداوەکە هاتە سەر خەت و ڕایگەیاند کە ئەگەر هێرش بکرێتە سەر باڵیۆزخانەکەمان ئەوا ڕاستەوخۆ هێزەکانی حەفتەر دەکەینە ئامانج.\nبەڵام گوتەبێژی سوپای نیشتمانی هەر زوو ئەو تۆمەتانەی ڕەت کردەوە و ڕایگەیاند کە ئەو هێرشانە پەیوەندیی بەوانەوە نەبووە.\nڕووداوێکی تریش کە گومان دەکرێت پەیوەندیی بە سەردانەکەی هاکان فیدانەوە هەبێت، کوژرانی سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی حکوومەتی ویفاق لە تەرابلۆس بوو.\nلایەنگرانی حکوومەتی ویفاق دەڵێن ئەلتەهامی بە جەڵتەی دڵ مردووە. بەڵام بەگوێرەی سەرچاوە عەرەبییەکان لەلایەن میلیشیاکانی حکوومەتی ویفاقەوە رفێندراوە و دواتر کوژراوە.\nدوابەدوای کوژرانی ئەلتەهامی بەرپرسێکی سەربازیی ئەلقاعیدە بووەتە ئەندامی ژووری فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی تەرابلۆس. دەگوترێت ئەرکدارکردنی ئەو بەرپرسەی ئەلقاعیدە کە ماوەیەکی زۆر لە تورکیا ژیاوە، لەژێر گوشاری ئەنکەرەدا بووە تا پیلانەکانی داهاتووی میت لە تەرابلۆس جێبەجێ بکات.\nبەباوەڕی چاودێران ئەو دوو ڕووداوە لە لایەن هاکان فیدانەوە پیلانی بۆ داڕێژڕاوە. ئامانجیشی ئەوە بووە بیانوو بۆ دەستوەردانی سەربازیی تورکیا لە لیبیا ببینێتەوە.\nواتە هەمان ئەو پیلانەی کە هاکان فیدان ساڵی ساڵی ٢٠١٤ بەنیازبوو لە سووریا جێبەجێی بکات. بەپێی تۆمارێکی دەنگی کە دەرکەوتۆتە دەرەوە، هاکان فیدان لەو ساڵەدا گوتوویەتی ئێمە ئەتوانین بیانووی دەستێوەردانی سەربازی لە سووریا ببینینەوە. دەتوانی کەسانێک بنێرینە سووریا تا لەوێوە چەند مووشەک ئاراستەی خاکی تورکیا بکەن. بەمشێوە ئیتر بیانووی ئۆپەراسیۆنی سەربازی فەراهەم دەبێت.\nPrevious گوتوبێژەکان بۆ ئازادی زیندانیەکانی تالیبان ڕاوەستا\nگوتوبێژەکان بۆ ئازادی زیندانیەکانی تالیبان ڕاوەستا\nڕژیمی ئەردوغان ڕێگە بە ئازادی کاتی زیندانیانی سیاسی نادات\nقەسەدە پشتگیری لە ئاگربەستی مرۆیی دەکات\nئارشیڤ مانگێک دیاری بکه كانونی یه‌كه‌م 2020 ته‌مموز 2020 حوزه‌یران 2020 ئایار 2020 نیسان 2020 ئازار 2020 شوبات 2020 كانونی دووه‌م 2020 كانونی یه‌كه‌م 2019 ئه‌یلول 2019 ئاب 2019 ئایار 2019 ئاب 2018 حوزه‌یران 2018 ئایار 2018 نیسان 2018 ئازار 2018 شوبات 2018 كانونی دووه‌م 2018 كانونی یه‌كه‌م 2017 تشرینی دووه‌م 2017 تشرینی یه‌كه‌م 2017\nله عەین عیسا شەڕڤانانی قەسەدە بەرپرچی پەلامارێکی دیکەی گرووپە چەتەکانیان دایەوە\nیۆنان دژی بەرژەوەندییەکانی تورکیا هێزەکانی بۆ کەنارە ئاویەکانی لیبیا دەجوڵێنێت\nزیندانییەکی دیکە لە زیندانی زاهیدان لە سێدارە درا\nکۆڕۆنا و گرانی کاریگەریان لەسەر شەوی چلە ئەمساڵ دانابوو\nهۆزات: کۆمەڵکوژیی پرسوس کۆنسێپتی هێرشە قڕکەرەکان بوو


یەکەم ساموئێل 25\n<< < یەکەم ساموئێل 25 > >>\n١ ئەوە بوو ساموئێل مرد، هەموو ئیسرائیل کۆبوونەوە و شیوەنیان بۆ گێڕا، لە ماڵەکەی خۆیدا لە ڕامە ناشتیان.\nدوای ئەوە داود هەستا و بەرەو چۆڵەوانی ماعۆن دابەزی. ٢ پیاوێک هەبوو لە ماعۆن موڵک و ماڵی لە کەرمەل* بوو. زۆر دەوڵەمەند بوو، سێ هەزار سەر مەڕ و هەزار سەر بزنی هەبوو، لە کەرمەل دەیبڕینەوە. ٣ پیاوەکە ناوی نابال بوو، ئەبیگایلی ژنی تێگەیشتوو و ڕوخسار جوان بوو، بەڵام پیاوەکە کە لە خێڵی کالێبی بوو، دڵڕەق و بەد ڕەفتار بوو.\n٤ داود لە چۆڵەوانییەوە بیستی کە نابال مەڕەکانی دەبڕێتەوە، ٥ دە خزمەتکاری نارد و پێی گوتن: «سەربکەون بۆ کەرمەل و بڕۆن بۆ لای نابال و بە ناوی منەوە سڵاوی لێ بکەن، ٦ ئاوا بڵێن: ”تەمەن درێژ بیت، خۆت و خاووخێزانت سەلامەت بن و هەرچیت هەیە سەلامەت بێت!\n٧ «”ئێستا بیستوومە کە لەلای ئێوە کاتی بڕینەوەی مەڕەکانە. بە درێژایی ئەو ماوەیەی شوانەکانت لەگەڵ ئێمە لە کەرمەل بوون ئازارمان نەدان و هیچیان لێ بزر نەبوو. ٨ لە خزمەتکارەکانی خۆت بپرسە و ئەوان پێت دەڵێن. لەبەر ئەوە با ئەو خزمەتکارانەم پەسەند بن لەلات. لەبەر ئەوەی لە ڕۆژێکی چاکدا هاتووین، ئەوەی لە دەستت دێت بیدە خزمەتکارەکانت و داودی کوڕت.“»\n٩ کاتێک خزمەتکارەکان هاتن و بە ناوی داودەوە تەواوی ئەم پەیامەیان بە نابال ڕاگەیاند، چاوەڕێیان کرد.\n١٠ نابالیش وەڵامی خزمەتکارەکانی داودی دایەوە و گوتی: «داود کێیە و کوڕی یەسا کێیە؟ لەم ڕۆژانەدا ئەو خزمەتکارانە زۆر بوون کە هەریەکە و لەبەردەم گەورەکەی هەڵدێت. ١١ ئایا نان و ئاو و ئەو ئاژەڵانەی سەرم بڕییوە بۆ ئەوانەی خوری مەڕەکانم دەبڕنەوە، بیبەم و بیدەمە خەڵکێک کە نازانم خەڵکی کوێن؟»\n١٢ جا خزمەتکارەکانی داود بە ڕێگاکەیاندا گەڕانەوە، هاتن و هەموو ئەو قسانەیان پێی ڕاگەیاند. ١٣ داودیش بە پیاوەکانی گوت: «با هەریەکە و شمشێرەکەی لە خۆی ببەستێت!» جا هەریەکە و شمشێرەکەی لە خۆی بەست، داودیش شمشێرەکەی لە خۆی بەست. نزیکەی چوار سەد پیاو بەدوای داودەوە سەرکەوتن، دوو سەد کەسیش لەلای کەلوپەلەکان مانەوە.\n١٤ یەکێک لە خزمەتکارەکان بە ئەبیگایلی ژنی نابالی ڕاگەیاند و گوتی: «داود چەند نێردراوێکی لە چۆڵەوانییەوە نارد بۆ سڵاوکردن لە گەورەمان، ئەویش بەڕوویاندا تەقییەوە، ١٥ ئەو پیاوانەش چاکەی زۆریان بۆمان بووە و ئەزیەتیان نەداوین، بە درێژایی ئەو ماوەیەی کە لە کێڵگە لەگەڵیاندا بووین هیچمان لێ بزر نەبووە. ١٦ هەموو ئەو ماوەیەی کە لەگەڵیان بووین و مەڕمان دەلەوەڕاند، شەو و ڕۆژ شوورای دەورمان بوون. ١٧ ئێستاش بزانە و ببینە چی دەکەیت، چونکە بۆ گەورەمان و بۆ ماڵەکەی کارەسات بەڕێوەیە، گەورەمان کابرایەکی بەدفەڕە و قسەی لەگەڵدا ناکرێت.»\n١٨ ئەبیگایلیش بە پەلە دوو سەد نان و دوو مەشکە شەراب و پێنج مەڕی کەوڵکراو و پێنج پێوانە* دانەوێڵەی برژاو و سەد هێشووە کشمیش و دوو سەد نانە هەنجیری برد و لە گوێدرێژەکانی بارکرد، ١٩ بە خزمەتکارەکانی گوت: «لەپێشمەوە بڕۆن، منیش وا لە دواتانەوە دێم.» بەڵام بە نابالی مێردی نەگوت.\n٢٠ کاتێک بە سواری گوێدرێژەکە دەڕۆیشت و بەناو شیوەکەدا دەهاتە خوارەوە، بینی وا داود و پیاوەکانی بەرەو ڕووی دێنە خوارەوە، چاوی پێیان کەوت. ٢١ داودیش قسەی دەکرد و دەیگوت: «بێ سوود هەموو شتەکانی ئەو پیاوەم لە چۆڵەوانیدا پاراست و لە هەموو ئەوەی هی ئەو بوو هیچ بزر نەبوو، کەچی لە جیاتی چاکە خراپەم دەداتەوە. ٢٢ با خودا توندترین سزای داود بدات، ئەگەر هەتا بەرەبەیان نێرینەم هێشتەوە لە هەموو ئەوەی هی ئەوە!»\n٢٣ کاتێک ئەبیگایل داودی بینی، بە پەلە لە گوێدرێژەکە دابەزی و لەبەردەم داود لەسەر ڕوو کەوت، کڕنۆشی برد، ٢٤ خۆی فڕێدا بەرپێی و گوتی: «گەورەم، ئەم تاوانە با لەسەر من بێت، با کارەکەرەکەت پێت بڵێت و گوێ لە قسەکانی بگرە. ٢٥ تکایە با گەورەم دڵی خۆی بە نابالەوە خەریک نەکات، ئەو پیاوە بەدفەڕە، چونکە ناوی بە خۆیەوەیە، ناوی نابالە و گێلایەتی لەلای ئەوە. بەڵام من کارەکەری تۆم و ئەو خزمەتکارانەی تۆم نەبینی کە ناردبووتن.\n٢٦ «ئێستاش گەورەم، بە یەزدانی زیندوو و بە گیانی خۆت، یەزدان کە ڕێگای لێ گرتوویت لە خوێنڕشتن و تۆڵەسەندنەوە بە دەستی خۆت، ئێستا با دوژمنەکانت وەک نابالیان لێ بێت لەگەڵ هەموو ئەوانەی داوای خراپەت بۆ دەکەن. ٢٧ ئێستاش ئەم دیارییەی کارەکەرەکەت هێناویەتی بۆ گەورەم، با بدرێتە ئەو خزمەتکارانە کە لەدوای گەورەمەوە دەڕۆن.\n٢٨ «هەروەها لە تاوانی کارەکەرەکەت خۆشبە، لەبەر ئەوە بێگومان یەزدان بنەماڵەیەکی چەسپاو بۆ گەورەکەم دروستدەکات، چونکە گەورەکەم لە پێناوی یەزدان دەجەنگێت. با بە درێژایی ژیانت خراپەت تێدا بەدی نەکرێت. ٢٩ ئەگەر پیاوێک ڕاست بێتەوە و ڕاوت بنێت و بیەوێ بتکوژێت، یەزدانی پەروەردگارت ژیانی گەورەم لەگەڵ چەپکی ژیان دەپێچێتەوە، ژیانی دوژمنانیشت لەناو لەپی بەردەقانییەوە تووڕ دەدرێن* . ٣٠ هەروەها کاتێک کە یەزدان هەموو ئەو چاکەیەی سەبارەت بە تۆ فەرموویەتی دەیکات، دەتکاتە فەرمانڕەوای ئیسرائیل، ٣١ با ئەمە نەبێتە بارێکی گران و کۆسپ لەسەر دڵی گەورەم، کە بڵێن خوێنێکی بەخۆڕاییت ڕشتووە، هەروەها گەورەم بە دەستی خۆی تۆڵەی خۆی کردووەتەوە. جا کە یەزدان چاکەی لەگەڵ گەورەمدا کرد، کارەکەرەکەت لەبیر بێت.»\n٣٢ داودیش بە ئەبیگایلی گوت: «ستایش بۆ یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل، ئەوەی ئەمڕۆ تۆی ناردووە بۆ پێشوازیکردنم. ٣٣ هەروەها ژیریت بەرەکەتدار بێت، بەرەکەتدار بیت کە ئەمڕۆ منت گەڕاندەوە لە خوێنڕشتن و تۆڵەسەندنەوە بە دەستی خۆم. ٣٤ بە یەزدانی زیندوو، خودای ئیسرائیل، ئەوەی نەیهێشت خراپەت لەگەڵ بکەم، ئەگەر بە پەلە بەپیرمەوە نەدەهاتیت، هەتا ڕووناکی بەرەبەیان نێرێکم بۆ نابال نەدەهێشتەوە.»\n٣٥ ئینجا ئەوەی بۆی هێنابوو داود لە دەستی وەرگرت و پێی گوت: «بە سەلامەتی سەربکەوە بۆ ماڵەکەت و ببینە من گوێم لێ گرتیت و داواکارییەکەی تۆم بەجێهێنا.»\n٣٦ پاشان ئەبیگایل هاتەوە لای نابال، بینی ئەوەتا لە ماڵەکەیدا خوان ئامادەکراوە وەک خوانی پاشا، نابال دڵخۆشە و زۆر سەرخۆش بووە. ئینجا هەتا ڕووناکی بەرەبەیان، نە کەم و نە زۆر هیچ شتێکی بۆ نەگێڕایەوە. ٣٧ ئەوە بوو بۆ بەیانی کاتێک سەرخۆشییەکە نابالی بەردا، ژنەکەی ئەو قسانەی بۆ گێڕایەوە، جا تووشی شۆک بوو، وەک بەردی لێ هات. ٣٨ ئیتر نزیکەی دوای دە ڕۆژ یەزدان لە نابالی دا و مرد.\n٣٩ کاتێک داود بیستییەوە کە نابال مردووە، گوتی: «ستایش بۆ یەزدان کە لە کێشەکەم دادپەروەری بۆ کردم، لەو سووکایەتییەی لەلایەن نابالەوە پێم کرا، بەندەکەی لە خراپەکردن پاراست، یەزدان خراپەکەی نابالی بەسەر خۆیدا هێنایەوە.»\nئینجا داود ناردی و لەگەڵ ئەبیگایل قسەی کرد هەتا ببێتە ژنی. ٤٠ جا خزمەتکارەکانی داود هاتنە کەرمەل بۆ لای ئەبیگایل و پێیان گوت: «داود ئێمەی بۆ لات ناردووە هەتا بتکاتە ژنی خۆی.»\n٤١ ئەویش هەستا و کڕنۆشی برد و سەری خستە سەر زەوی، گوتی: «ئەوەتا کارەکەرەکەت کەنیزەیە بۆ شوشتنی پێی خزمەتکارەکانی گەورەم.» ٤٢ بە پەلە هەستا و سواری گوێدرێژێک بوو، پێنج کچە کارەکەریش لەگەڵ پێیدا ڕۆیشتن و دوای نێردراوەکانی داود کەوت و بوو بە ژنی. ٤٣ هەروەها داود پێشتر ئەحینۆعەمی یەزرەعیلی هێنابوو، جا هەردووکیان ژنی بوون. ٤٤ شاولیش میخەلی کچی کە ژنی داود بوو، دابوویە پەلتیێلی کوڕی لایش کە خەڵکی گەلیم بوو.


٨ کەرەستەی ناوازە بۆ شاردنەوەی پارە و کەرەستەکانت کە هیچ دزێک پێی نازانێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\n٨ کەرەستەی ناوازە بۆ شاردنەوەی پارە و کەرەستەکانت کە هیچ دزێک پێی نازانێت\nبەداخەوە ناوە ناوە هەواڵی ڕووداوی دزیکردن لە ماڵان دەبیستین، ئەمەی خوارەوە کۆمەڵێک کەرەستەیە کە دەتوانیت خۆت دروستی بکەیت یان لە بازاڕەکاندا بیکڕیت (کلیک لە لینکەکان بکە) بۆ شاردنەوەی شتە گرانبەهاکانت:\n– ناو کتێب بە جۆرێک کە بەشێک لە لاپەڕەکانی لێبکەرەوە و جێگەی بۆ ساز بکە، بە ئامادەکراویش هەیە و دەتوانیت بیکڕیت.\n– ئەم قەپاغە لە شێوەی بەرددایە و دەتوانیت کلیلی تێدا بشاریتەوە.\n– ئەمەش کاتژمێرێکی دیوارە و شوێنی هەڵگرتنی پارە و کەرسەتەی تێدایە.\n– هەروەها دێکتی موبەڕیدە بۆ هەمان مەبەست.\n– پێوەرێکی گەرمی پێو کە دەتوانیت کلیلی تێدا هەڵبگریت لە دەرەوەی خانوو.\n– پلاکێکی کارەبایی بۆ هەڵگرتنی کەرەستەکانت.\n– قەپاغی جپسی Pringles بۆ شاردنەوەی پارەکانت.\n– کرێمی بنباڵ بۆ شاردنەوەی پارە.


له‌نێوان رۆشنبیریى و سیاسه‌تدا\nبۆچوون / بیروڕا :: 24/12/2019\nمشتومڕێكى هه‌میشه‌یى له‌نێوان رۆشنبیر و سیاسیدا هه‌یه سه‌باره‌ت به‌وه‌ى كه ئاخۆ رۆشنبیریى به‌لاى هه‌ڵوێستى سیاسیدا دایبشكێنێت یان ئازادیى و هیواكان بكاته ئامانج.\nئه‌گه‌ر رۆشنبیریى مه‌سه‌له‌یه‌ك بێت كه له ویژدان و هیوا و ئاواتى گه‌لاندا دروست ببێت خۆ سیاسه‌ت به‌پێى به‌رژه‌وه‌ندى و حه‌ز و ئاره‌زووى خه‌ڵكه سیاسییه‌كان ده‌گۆڕێت. به‌تایبه‌ت له وڵاتانى جیهانى سێهه‌مدا.\nجگه له‌مه پرسیارێكى دیكه‌ش هه‌یه كه ئه‌وه كێیه رووبه‌ڕووى داهێنان و ئازادى راده‌ربڕین ده‌وه‌ستێته‌وه؟\nله‌ڕووى بابه‌تییه‌وه هیچ نه‌گونجان و ناكۆكییه‌ك نییه له‌نێوان ئازادكردنى وڵات و ئازادى مرۆڤدا چونكه هه‌ردووكیان گوزارشتن له ئاره‌زووى میلله‌تان بۆ دروستكردنى ده‌وڵه‌تى هاووڵاتێتى و رزگاركردنى وڵات. كه‌واته پێویست وایه رۆشنبیر له‌كوێدا بوه‌ستێت و لایه‌نگرى له كێ بكات؟ بچێته پاڵ سیستمه‌كانى سه‌ركوتكاریى و گه‌نده‌ڵیى یان له‌گه‌ڵ ئه‌و ئۆپۆزسیۆنانه‌دا كه هاوپه‌یمانێتى له‌گه‌ڵ هه‌موو لایه‌كدا كردووه گوایه بۆ دژایه‌تیكردنى ئه‌و ئه‌هریمه‌نه.\nئه‌گه‌ر رۆشنبیریى بیه‌وێت سه‌ربكه‌وێت پێویسته ئیلهام ته‌نیا له‌و رۆشنبیرییه‌وه وه‌ربگرێت كه له ویژدان و ئاواتى میلله‌تاندا ده‌ژى.\nپشتیوانیكردن له رژێمه‌كان به‌بێ پشتیوانیكردن له میلله‌ته‌كان ئاماژه‌یه‌كه پێمان ده‌ڵێت ئه‌و رۆشنبیره رۆشنبیرێكى كارگێڕى و فه‌رمانبه‌رێكى په‌رستگاكه‌یه. له‌هه‌مان كاتیشدا رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى كۆنه‌په‌رستان و پیلانه جۆراوجۆره‌كان هه‌رگیز نابێته پاساو بۆ خۆدزینه‌وه و گوێى خۆ كه‌ڕكردن له مافى گه‌لان كه ده‌یانه‌وێت رزگاریان ببێت له سته‌م و گه‌نده‌ڵى. له ده‌وڵه‌تێكدا بژین كه ده‌رفه‌ت و رێبازه‌كانى ژیانى شایسته به یه‌كسانى دابین بكرێن. ئازادى راده‌ربڕین و حكومه‌تێكى ئه‌قڵانییان هه‌بێت و ده‌سه‌ڵات به ئاشتى ده‌ستاوده‌ست بكات. رۆشنبیر پێویسته پشتیوانى له‌م به‌هایانه بكات. به‌و پێیه‌ى به‌رهه‌مهێنێكى خوڵقێنه‌رى زانیاریه.\nرۆشنبیرى ئه‌و كاته شێوازى ژیانه كه چووبێته قووڵایى كه‌لتوور و مێژووه‌وه، نائاسایى بێت و مشتومڕ دروست بكات، ببێته خوڵقێنه‌رى ئازادى و بیرى تازه‌وه‌بوو.\nنیزال عه‌ڕار:: 24/12/2019


کۆمپانیای BMW تایبەتمەندی یارمەتیدەری دەنگی بۆ ئۆتۆمبێلەکانی دادەنێت – کەی ئای تی ئێن\nئۆتۆمبێل 10, ئه‌یلول 2018\nئێستا چەندین کۆمپانیای بەرهەمهێنەری ئۆتۆمبێل هەوڵ دەدەن تەکنەلۆژیابەردەستەکانی یارمەتیدەری دەنگی بۆ ئۆتۆمبێلەکانییان بڕەخسێنن وەک یارمەتیدەری دەنگی ئەپڵ بە ناوی سیری و هەروەها ئەلێکسای ئەمەزۆن. بەڵام کۆمپانیای BMW بڕیاری داوە یارمەتیدەری دەنگی تایبەت بەخۆی هەبێت بە ناوی BMW Intelligent Personal Assistant کە لە توانایدا دەبێت یارمەتی شۆفێرەکە بدات و گفتوگۆی لەگەڵ بکات.\nیارمەتیدەری دەنگی BMW بە تەواوی لە ئۆتۆمبێلەکان نوێیە و ئەزموونی لێخوڕینی ئۆتۆمبێلەکانی BMW باشتر دەکات. ئەم یارمەتیدەرە هەمیشە چالاکە و دەتوانرێت بە Hey BMW بانگ بکرێت. دەتوانێت بە چەندین ڕێگە فەرمانەکان ئەنجام بدات وەک ڕێکخستنی سیستەمی ئۆتۆمبێلەکە. بە گشتی دێتە خێزانی یارمەتیدەرەدەستکردەکانی ئێستا کە ئێستا لە بەربڵاوترین تەکنەلۆژیاکانە. یەکێکی دیکە لە تایبەتمەندییەکانی ئەم سیستەمە ئەوەیە دەتوانرێت لە دەرەوەی ئۆتۆمبێلەکەشت کاری پێبکرێت. ئەویش لە ڕێگەی مۆبایلەزیرەکەکەتەوە، کە دەتوانێت بڵندگۆکان کۆنتڕۆڵ بکات.\nیارمەتیدەری دەنگی BMW سیستەمێکی ژیری دەستکردە واتا لەلایەن کۆمپانیاکەوە دەتوانرێت باشتر بکرێت بە ناردنی نوێکردنەوە بۆ بەکارهێنەران، کە بێگوومان تایبەتمەندی نوێ بە سیستەمەکە دەبەخشێت. ئەم سیستەمە لە ساڵی داهاتوودا دەخرێتە بەردەستی شۆفێری ئۆتۆمبێلەنوێیەکانی کۆمپانیای BMW.\nتاگەکان ئۆتۆمبێل BMW ژیری دەستکرد هەواڵ


له په‌یوه‌ندییه‌کی ته‌له‌فوونیدا مه‌رجه‌که‌ی موقته‌دا بۆ عه‌بادی ئاشکرا بوو! - جام کوردی\nله په‌یوه‌ندییه‌کی ته‌له‌فوونیدا مه‌رجه‌که‌ی موقته‌دا بۆ عه‌بادی ئاشکرا بوو!\nحه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق له ڕێگای ته‌له‌فوونه‌وه له گه‌ڵ موقته‌دا سه‌در وتووێژی کرد.\nبه پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، ماڵپه‌ڕی به‌غداد الیوم ڕایگه‌یاندووه که حه‌یده‌ر عه‌بادی به ته‌له‌فوون قسه‌ی له گه‌ڵ موقته‌دا سه‌در کردووه.\nئه‌م ماڵپه‌ڕه ده‌ڵێت: نووسینگه‌ی سه‌در ڕایگه‌یاندووه که حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق له‌م په‌یوه‌ندییه‌دا پیرۆزبایی به‌ڕێوه‌چوونی هه‌ڵبژاردنه‌کان و سه‌رکه‌وتنی هاوپه‌یمانی سائیرونی کردووه.\nموقته‌دا سه‌دریش به پێی به‌یاننامه‌ی نووسینگه‌که‌ی ڕایگه‌یاندووه که ئه‌م سه‌رکه‌وتنه، سه‌رکه‌وتنی گه‌لی عێراقه و ده‌سکه‌وتێکی نیشتمانییه.\nسه‌لاح عۆبه‌یدی وته‌بێژی ڕه‌وتی سه‌در ڕایگه‌یاندووه که هاوپه‌یمانی سائیرون پێداگری له سه‌ر ده‌ستنیشانکردنی که‌سێک بۆ پۆستی سه‌رۆکایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ناکات. به‌ڵام ناوبراو ئاماژه‌ی به مه‌رجێکی هاوپه‌یمانییه‌که بۆ سه‌رۆکایه‌تی عه‌بادی له کابینه‌ی داهاتوو داوه.\nناوبراو له چاوپێکه‌وتنێکی ته‌له‌فزیۆنیدا ڕایگه‌یاند که ئه‌گه‌ر عه‌بادی به پێی خشته‌ی دیاریکراو به‌ڵێنی پێویست بدات، کێشه‌یان له گه‌ڵ سه‌رۆکایه‌تی ناوبراو نابێت.\nعۆبه‌یدی وتی: هاوپه‌یمانی سائیرۆن پاڵپشتی له کاندیدێکی سه‌ربه‌خۆ بۆ پۆستی سه‌رۆکایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی عێراق ده‌کات و داوای پێکهێنانی کابینه‌یه‌ک ده‌کات که له سه‌ر بنه‌مای حیزبی و پشکخوازی نه‌بێت.\nناوبراو ئاماژه‌شی به‌م خاڵه‌دا که هیچ هاوپه‌یمانییه‌ک به ته‌نیا توانای پێکهێنانی کابینه‌ی نوێی نییه.\nحه‌یده‌ر عه‌بادی موقته‌دا سه‌در به‌غداد عێراق