نانۆ تەکنەلۆژى چییە؟\nRenas on Tue Jul 27, 2010 3:36 am\nماوەیەکە، دەستەواژەى (نانۆ تەکنەلۆژى) لە هەواڵ و وتار و بابەتە زانستى و ئابوورییەکان بەرگوێ دەکەوێت. بۆیەش بڕیارم دا، ئەم کورتە بابەتەى لەسەر بنووسم، تاکو هاوڕێیان زیاتر لەگەڵى ئاشنا ببن. بەڵام بەر لە هەموو شتێک با ئەوە بڵێم کە لە داهاتوویەکى نزیک، ئەوەى نەزانێت تەکنەلۆژیاى نانۆ، ماناى چییە، وەکوو ئەوە وایە، کە نەزانێت، لە ١تا کو ٢٠ بژمێرێت.\nنانۆ(nano) پەیڤێکى پۆنانییە، بە مانى بچووک، کە بۆ ناوهێنانى یەک ملیاردەمى شتێک بەکار دێت. نانۆمەتر، واتە یەک ملیاردەمى مەترێک. بەو مانایە کە ئەگەر مەترێک بکەینە یک ملیارد بەش، نانۆ بە بەشێکى ئەو یەک ملیاردە دەگوترێت. لەبەر ئەوەى هەر ئەتۆم نزیکەى ١٠ نانۆمەترە، بۆیەش ئەو گۆتەنییە(اصطلاح)، لە کاتى لێکۆڵێنەوە لەسەر پیچە(زەڕە) ئەتۆمى و ملووکوولییەکان بەکار دێت.\nبا هەر لێرە ئەوەش بڵێم کە جگە لە نانۆتەکنەلۆژى، دەستەواژەیەکیتر هەیە، بە ناوى (نانۆزانست). جیاوازیی ئەم دووە لەوە دایە، کە نانۆ زانست، بریتیە لە کردارى لێکۆڵینەوە بەڵام نانۆتەکنەلۆژى، بریتییە لە کردارى بەکارهێنانى لێکۆڵینەوەکان، بۆ چارەسەریی کێشەکان و دروستکردنى شتى نوێ.\nکار لەسەر نانۆتەکنەلۆژیا لە ساڵى ١٩٨١ دەستى پێکراوە، بەڵام لە ساڵى ١٩٨٩، زانایانى زۆربەى وڵاتانى پێشکەوتووى جیهان، بێ بڕانەوە، کار لەم بوارە دەکەن و تا ئێستا کۆمەڵێک سەرکەوتنى گەورەیان بەدەست هێناوە. چونکە دەوڵەتەکانیان پارەیەکى خەیاڵى بۆ ئەم تەکنەلۆژیانە تەرخان دەکەن. بۆ نموونە ئەڵمانیا تەنیا لە ساڵى ٢٠٠٩، بڕى ٤٤١ ملیۆن یۆرۆى بۆ لێکۆڵینەوە لە بوارى زانستى نانۆ تەرخان کردووە.\nئەوجا پرسیارێک: ئەم نانۆتەکنەلۆژیایە چ سوودێکى بۆ ئێمە هەیە؟\nلە راستیدا، تەکنەلۆژیاى نانۆ، مرۆڤ دەباتە جیهانى وردیلەکان. واتە زانست لە جیاتى ئەوەى لەگەڵ سەرتاپاى شتێک یا بوونەوەرێک، بەرەوڕوو بێتەوە، دەڕوات لەگەڵ تاکتاکى ئەو شتانە بەرەو ڕوو دەبێتەوە، کە شتە گەورەکەیان دروست کردووە. بۆ وێنە، لە جیاتى ئەوەى لەگەڵ مرۆڤ و نەخۆشیی شێرپەنجە بەرەوڕوو بێتەوە، بە بەکارهێنانى تەکنەلۆژیاى نانۆ، کار لەسەر یەکیەکى ئەو خانانەى لەشى مرۆڤ دەکات، کە شێرپەنجە دروست دەکەن. چونکە تەکنەلۆژیاى نانۆ، ئەو توانایە دەداتە مرۆڤ، کە دەستەکانى داهێنان و چارەسەریی خۆى، بە قەد ئەتۆمێک بچووک بکاتەوە.\nبۆ ئەوەى لە رادەى ئەم وردییە تێبگەن، ئەو میناکانە یارمەتیتان دەدەن:\nئەندازەى نانۆ لە بەرامبەر مەترێک، وەکوو ئەندازەى کەللایێکە، لە هەمبەر گۆى زەوى، یا یەک نانۆ یەکسانە لەگەڵ ئەو بڕە مووەى تەنیا لە کاتى کێشانى مووسى ریشتاشى بەسەر روومەتى ئێوە، سەرلەنوێ دەردێتەوە. کەواتە نانۆ لە رادەبەدەر بچووکە.\nزانایان، بە دروستکردنى وردیلەى وا، دەتوانن، بەبێ ئەوەى دەست بخەنە ناو کاروبارى خانەکانى ترى پێکهاتەى لەشى مرۆڤ، یەکسەر کار لەسەر یەک خانە بکەن و بەو سازەى دەیانەوێت بیڕەخسێنن. بۆ وێنە، تۆژەرانى کلینیکى زانکۆى موونیخ، بۆ ناسینى ئەو باکتریانەى کە لەناو لەشى مرۆڤ بەهۆى خواردنى دەرمانى زۆر، خۆڕاگرتر بووینەو ئیتر دەرمانە ئاساییەکان، کاریگەرییان بەسەریانەوە نەماوە، کۆمەڵێک نانۆکریستالى تایبەتیان بەکار هێنا. ئەم وردیلە کریستالانە، لە وردیلەى ترى رەنگى ئاخێندراون، ئەم وردیلە دەستکردانە، دوواى ئەوەى چوونە ناو لەشى مرۆڤ، بەکتریایەکان دەناسنەوەو پێیانەوە دەنووسێن، ئەوجا لە کردارێکى زانستیانەى زۆر ئاڵۆز، زانایان لە رێگەى وردیلەکانى خۆیان و یەهۆى ئەو رەنگەى بەکاریان هێناوە، بەکتریاکان لە ژێر میکڕۆسکۆپ دەبینن و تیشکى سووریان ئاراستە دەکەن. ئەم تیشکە دەبێتە هۆى بەرهەمهاتنى ئۆکسیژن و ئۆکسیژێنەکەش، بەکتریاکان لەناو دەبات.\nیا لە شوێنێکیتر، زانایان بە سوود وەرگرتن لە نانۆتەکنەلۆژیا، خەریکن دەرمانەکانیان یەکسەر رەوانەى ناو سلوولە نەخۆشەکان دەکەن و بەمشێوەیە، نەخۆشییەکانى دڵ و شێرپەنجەو چەندین نەخۆشییتر چارەسەر دەکرێن بەبێ ئەوەى سلوولەکانیتر بەهۆى کاریگەریی دەرمان تووشى زیان ببن.\nبا زۆر سەرتان نەئێشێنم. نانۆتەکنەلۆژیا بە زوویى دەتوانێت بەمشێوەیەو دەیان شێوازیتر، هاوکاریی مرۆڤ بکات:\n1) دروستکردنى کەلوپەلى زۆر سووک و خۆڕاگر بۆ کارى رۆژانە.\n2) کۆتاییهاتن بە پێویستیى مرۆڤ بە سووتەمەنییە ئالوودەکارەکانى وەکوو نەفت لێکەوتەکانى و خەڵۆزى بەرد و .....\n3) بەرهەمهێنانى زلەکۆمپیۆتەرى زۆر بچووک و زۆر خێرا، بە تێچوونەکى زۆر کەم.\n4) بەرهەمهێنانى چەکى زۆر سووکتر و بچووکتر و هۆشمەند، بە نرخى هەرزانتر و نەبینراو بۆ رادار و بە هێزى بڕى زیاتر.\n5) ناسینى خێراى هەموو تایبەتمەندییە ژێنەتیکییەکان و ئاکار و زەمینەى تووشبوون بە جۆرەکانى نەخۆشى لاى مرۆڤ.\n6) ئاراستەکردنى وردى دەرمان، بۆ شوێنە پێویستەکانى لەش و درێژکردنەوەى تەمەنى مرۆڤ.\n7) لەناوبردنى تەواوى تەنە ئالوودەکارەکانى شار و ناوچە پیشەسازییەکان.\nدروستکردنى جلوبەرگى هەمیشە پاک و هۆشمەند.\n9) بەرهەمهێنانى یەکجار زۆرى ئەو کەلوپەل و ئامێرانەى کە تا ئێستا لە رووى زانستى و ئابوورى، نەدەکرا دروست بکرێن. چونکە یا گران رادەوەستان، با لە رووى زانستى بەهەمهێنانیان زۆر بە زەحمەت بوو.\n10) گەلێ بابەتى سەیر، کە ئێستا هەر بە مێشکى مرۆڤ دا نایێت.\nهەر سەبارەت بەو دەستکەوتانەى نانۆتەکنەلۆژى بۆ مرۆڤ دەستەبەر دەکات، دکتۆر (Smalley)سەرۆکى گرووپى تۆژینەوەى زانکۆى رایس دەڵێت:\nبیننە بەرچاوى خۆتان، کە بە خواردنەوەى ئاوى میوەیەک، شێرپەنجەتان چارەسەر بکرێت. یا زلەکۆمپۆتەرێکى هەرە پێشکەوتوو، لەبەر چاو بگرن، کە قەبارەکەى بەقەد سلوولێک بێت. یاخود گەمییەکى بۆشاییگەڕى چوار کەسى، کە بە دەورى زەوى دەخولێتەوەو تەنیا بەقەد ئۆتۆمۆبیلێکى ماڵەوەتان، پارەى تێچووبێت.\n__ ویکى پیدیا.\n__ ئەنجومەنى فیزیکزانانى ئێران.


بە “تابووتی زیندوو”مردووەکان دەستەملانێی ژیان دەبن\nلەو رێگەیەوە لەبری 10بۆ 20 ساڵ لە 2 بۆ 3 ڕۆژ جەستەی مردوویەک شی دەبێتەوە\nباسنیوز 23/09/2020 - 19:54 هەمەجۆر\nلەمەودوا دەکرێ تەرمەکان بگۆڕێن بۆ رەگەزی سەرەکیی خۆراکی بۆ رووەکەکان، ئەویش بە بەکارهێنانی (تابووتی زیندوو)ی دروستکراو لە قارچک لەجیاتی تەختە و لە ماوەیەکی سنوورداردا.\nکۆمپانیای (لووبی هۆڵەندی) تابووتی زیندووی داهێنا، ئەویش بە بەکارهێنانی قارچک لەجیاتی تەختە، کە دەکرێ بۆ بیۆلۆجیا شی ببێتەوە و تەرم بگۆڕێ بۆ رەگەزی سەرەکیی خۆراکی بۆ رووەکەکان.\nکۆمپانیایەیەکە دەڵێ: “تابووتەکە لە ریشاڵی قارچک دروست کراوە و ناوەوەیشی بە قەوزە داپۆشراوە، بۆ ئەوەی یارمەتیی کرداری شیبوونەوەکە بدات”بۆب هندرێکس، خاوەنی بیرۆکەی تابووتی زیندووە و روونی دەکاتەوە: “قارچک گەورەترین هۆکاری یاریدەدەرە لە کرداری سووڕ لەناو سروشتدا، چونکە قارچک هەمیشە بەدوای خۆراکدا دەگەڕێ و دەیگۆڕێ بۆ مادەیەک، کە خۆراکی رووەکە، هەروەها قارچک ماددە ژەهریاوییەکان هەڵدەمژێ و دەیانگۆڕێ بۆ رەگەزی خۆراکی”.\nئاژانسی (رۆیتەرز) لە بۆب هندرێکس گواستوویەتییەوە، کە گوتوویەتی: “لە چرنۆبلدا بۆ پاککردنەوەی خاکوخۆڵ لە شوێنەواری کارەساتە نەوەوییەکە بەکار هێنرا”.\nدەشڵێ: “هەمان شت لە گۆڕەکانیشدا روودەدات، چونکە خۆڵ زۆر پیس دەبێ، قارچکیش شەیدای کانزا و زەیت و تەنە پلاستیکییەکانە”.\nتابووتەکە لە ماوەی یەک هەفتەدا لە کارگەی کۆمپانیایەکە لە زانکۆی دلفتی تەکنیکی گەشەی پێ دەکرێ، ئەویش لە رێی تێکەڵکردنی ریشاڵەکانی قارچکەکە و وردکەدارەکانی تەختەکە لە چوارچێوەیەکدا، کە بۆ دروستکردنی تابووت ئامادە کراوە. دوای ئەوەی قارچکەکە لە رێی وردکەدارەکان گەشە دەکات، تابووتەکە وشک دەکرێتەوە، تا رەقیی و قایمی ئەگاتە ئەو رادەیەی بەرگەی هەڵگرتنی تەنێکی 200 کیلۆگرامی دەگرێ.\nدوای ناشتن، کارلێککردنی لەگەڵ ئاو و خاک هاوکار دەبێ بۆ شیکردنەوەی تابووتەکە لە ماوەی 30 تا 45 رۆژ. پێشبینیش دەکرێ، کە لاشەیەک 2 بۆ 3 ساڵی پێویست بێ تا بەتەواوی شی دەبێتەوە، نەک لە 10 بۆ 20 ساڵ، وەک ئەوەی لەناو تابووتە ئاساییە لە تەختە دروستکراوەکاندا روودەدات.\nهندرێکس روونی دەکاتەوە، کۆمپانیای لووب تا ئێستا 10 تابووتی زیندووی دروست کردووە و هەر دانەیەکی بە 1761 دۆلار فرۆشتووە.\nدەشڵێ: “کاتێک کە تابووتە زیندووەکە لەگەڵ خۆڵەکە ئاوێتە ئەبێ، دەتوانی رەگی تێ بکەی و ئاودێری بکە یو بڕیار بدەی کام درەخت لەناویدا بڕوێ.


سەبارەت بە نێوەرۆکی ئەو پەرتووکە کوردیانەی کە لە ئینتشاڕاتی "حیزبی دێمٶکڕاتی کوردستانی ئێران" دا چاپ و بڵاو کراونەتەوە لەسەر چەند ڕستە و دەستەواژە،\nهێندێك وردە ڕەخنە و سەرنجی بە دوایخۆیدا هێناو ئەو بەرێزانەش کە ئەو مژارەیان خستۆتە بەر تیشکی دێراسەکردن و بەڕۆژیانکردوە، مەبەستیانە تیروتوانج بگرنە رەهەندە سیاسی و نەتەوەیەکانی حیزب وەك سەرچاوەی بیری سیاسی و نەتەوەی و شۆڕشگێڕی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا.\nبەتایبەت ئەوڕستەیە بۆتە سەرچاوەی ڕەخنەگرتن کە دەڵێت: " ئێمە ئیرانین و ئێران لای ئێمە بەڕێزە". بەو مانایە کە ئیڕان وڵاتی کۆی گەلانی ئەو وڵاتەیە و بەتەنیا مووڵك و خاکی فارس نیە و ئەو مەسەلەیە بێگوومان ناتوانێت کەوانەی دەمامکدار بخاتە سەر سیاسەت و هەڵوێستی سیاسی و نەتەوەی حدکا. پرسیار ئەوەیە لەو دۆستە بەرێزانە ئێمە وەك گەلی کورد لە کوێ خەبات دەکەین و لە گەڵ کام دەسەڵاتی داگیرکەر بەرەوڕووین؟\nسەیرلێرەدایە چۆن حیزبێك بە پێچەوانەی جەوهەرو هێڵە گشتیە نەتەوەیەکانی خۆی دەتوانێ بیربکاتەوە کە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا، لە دژوارترین و تاریك ترین سەردەمە سیاسی و مێژوویەکاندا " حکوومەتی کوردستانی" دامەزراند. بنەما و فەلسەفەی فیکری حیزب وەك هێزێکی نەتەوەی و شۆڕشگێڕی کوردستان کە لە پێناوی ڕزگاری نیشتیماندا زیاتر لە" حەود" دەیە بێ وچان و کۆڵنەدان خەبات دەکا و زۆر بەژیری و وشیاری قۆناخە مێژوویەکانی بڕێووە و هەرگیز لە ڕەوتی تێکۆشانی نەتەوەی لاڕی نەبووە.\nکورد و نەتەوەکانی تریش بەگشتی پێك هێنەری ئەو وڵاتەن کە بە" ئێڕان" ی ئەمڕۆ ناسراوە لە ڕووی سیاسی و جوگرافیەوە و نابێت لە بەری ڕاکەین.


باشترین ئەو خۆراکانەی دەوڵەمەندن بە زینک\n2020-04-21 [01:40 AM]\nزینک یەکێکە لەو ماددە گرنگانەی کەبەشدارە لە زیندەچالاکیەکانی جەستەی مرۆڤ، بەرپرسە لە بەهێزکردنی سیستمی بەرگری جەستە، هەروەها یارمەتی ساڕێژبونی برین دەدات، لە مەترسی توشبون بە نەخۆشییەکانی پێست کەمدەکاتەوە، یەکێکە لە ماددە سەرەکیەکان کە بۆ جەستەی ئافرەتانی دوگیان پێویستە.\nرۆژانە پیاوان پێویستیان بە 11 گرام زینک هەیە، بەڵام ئافرەتان پێویستیان بە 8 گرام هەیە، ئەو خانمانەی شیری خۆیان دەدەن بە منداڵەکانیان پێویستە رۆژانە 12 گرام بەدەستبهێنن، دەتوانیت رۆژانە لە رێگەی گرینگیدان بە خۆراکی تەندروست و دەوڵەمەند بە زینک ئەو بڕە بەدەستبهێنیت کە بۆ جەستەت پێویستە، ماڵپەری healthline باشترین خۆراکەکانی خستوەتەڕو.\nسەرچاوەیەکی زۆر باشە بۆ بەدەستهێنانی زینک، لە 100 گرام گۆشت دەتوانیت %44 بەهای خۆراکی رۆژانە بەدەستبهێنیت، هەروەها بڕی پێویست لە ئاسن و ڤیتامین B بۆ جەستە دابیندەکات.\nسەرچاوەیەکی تەندروست و کەم کالۆرییە بۆ بەدەستهێنانی زینک، بەڵام پێویستە لەکاتی ئامادەکردنی دڵنیابیتەوە لەوەی بەباشی کوڵاوە، بەتایبەتی بۆ خانمانی دووگیان، چونکە بە نەکوڵاوی بەهای خۆراکی پێویستی نییە و مەترسی ژەهراویبونی هەیە.\nنۆک، فاسۆلیا و پاقلە رێژەیەکی زۆر لە زینکی تێدایە، هەروەها سەرچاوەیەکی زۆر باشە بۆ بەدەستهێنانی پرۆتین و ریشاڵ.\nوەکو تۆوی کەتان، کولەکە، گوڵەبەرۆژە و کونجی، سەرچاوەیەکی دەوڵەمەندن بە زینک، پەستانی خوێن نزم دەکەنەوە، رێژەی کۆلیسترۆڵ هاوسەنگ دەکەن.\nبادەم، گوێز، گازۆ، بندق و کاشو، رێژەی زینک لە جەستەدا بەرزدەکەنەوە، هەروەها چەندین ڤیتامین و ماددەی خۆراکی گرنگ دەستەبەر دەکەن.\nبەگشتی بەرهەمە سپیاییەکان دەوڵەمەندن بە زینک، بەتایبەتی شیر و پەنیر، بەسودن بۆ تەندروستی ددان و ئێسک.\nبە هێلکە دەتوانیت زۆرێک لەو ماددە خۆراکیانە بەدەستبهێنیت کە لە جەستەدا کەمن، وەکو زینک، پرۆتین، ڤیتامین D، کالسیۆم، چەوری تەندروست، ئاسن و سلینیۆم.\nگەنم، برنج، شۆفان و جۆ، چەندین ڤیتامین و ماددەی خۆراکی دیکە بۆ جەستە دابیندەکەن.\nبەگشتی میوە و سەوزەکان رێژەیەکی زۆر کەم لە زینکیان تێدایە، بەڵام هەندێک لە سەوزەکان رێژەیەکی زیاتریان تێدایە، ئەو کەسانەی روەکین دەتوانن سودیان لێببینن وەکو، پەتاتە و پەتاتەی شیرین.


شه‌ریف هه‌ژاری: هه‌ڵسه‌نگاندنه هه‌ڵه‌كانی سه‌ركرده‌كانی خۆرهه‌لاتی كوردستان و هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئێران! – WTARIKURD\nڕون نه‌بو هه‌ندێك له سه‌ركرده‌كانی خۆرهه‌لاتی كوردستان به پێی كام تێفكرین و هه‌ڵسه‌نگاندنی سیاسیی، باسیان له به‌هێزكردنی خه‌باتی مه‌ده‌نی كورد ئه‌كرد له ژێر ده‌سه‌ڵاتی فارسیست- شیعه‌سه‌پێنی ئێرانیی دا!\nهه‌ربۆیه له‌كاتی خۆیدا چه‌ندین بابه‌تم له‌سه‌ر نووسی و، له وه‌لامی ده‌یان هاوڕێ دا كه پرسیاریان كردبوو: (ئایا مامۆستا ئه‌توانین بڵێین: خه‌باتی مه‌ده‌نی له خۆرهه‌لاتی كوردستان دا بوونی هه‌یه تاوه‌كو ئه‌و خه‌باته به‌هێزتر بكرێ!؟).\nئه‌وه‌بوو به‌پێی بابه‌ته‌كانم به وردی شیمكرده‌وه كه: خه‌باتی مه‌ده‌نی له خۆرهه‌لاتی كوردستان دا بوونی نییه. ئه‌مه له‌به‌ر ئه‌وه نییه كه خه‌ڵكی خۆرهه‌ڵاتی كوردستان خه‌باتگێڕیان تێدا نییه، به‌ڵكو له‌به‌ر ئه‌وه‌یه كه: به‌پێی ده‌ستور (قانونی ئه‌ساسی) ڕژێمی كۆماری ئیسلامی ئه‌و زه‌مینه‌یه هاتۆته‌بوون كه ڕێگا به خه‌باتی مه‌ده‌نی نادرێ و، كورترین هه‌نگاونان بۆ مافی نه‌ته‌وه‌یی و مه‌ده‌نیی به فیشه‌ك وه‌ڵام ئه‌درێته‌وه.\nئه‌مه سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی كه خه‌باتی مه‌ده‌نی له كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی دا به‌ره‌وپێشه‌وه ئه‌چێت، نه‌ك له‌و كۆمه‌ڵگایه‌ی كه سیستمی كۆماری ئیسلامی ئێران كردوویه‌تییه (كۆمه‌ڵگای به‌سه‌ربازی كراو: كۆمه‌ڵگای میلیتاریزه‌كراو).\nهه‌ربۆیه، ئه‌وه‌ی له ژێر ده‌سه‌لاتی كۆماری ئیسلامی گه‌ر نه‌فه‌سێك بدات، ئه‌وه ته‌نها چالاكییه‌كی زۆر سانای فه‌رهه‌نگیه و چالاكییه‌كی زۆر سه‌ره‌تایی مه‌ده‌نییه، كه ناتوانرێت ناونرێت به (خه‌بات، یاخود خه‌باتی مه‌ده‌نی). چونكه هه‌ركاتێك سیستمه‌كه هه‌ستی كرد كه ئه‌و چالاكییه پێ ئه‌نێته قۆناغی كاریگه‌ری دانانه‌وه (قۆناغی خه‌باتی مه‌ده‌نی)یه‌وه، ئه‌وا له ناوی ئه‌بات! سه‌دان نموونه‌ش به‌رده‌ستن له مێژووی (37) ساڵه‌ی حوكمڕانیی- سه‌ربازیی كۆماری ئیسلامی ئێران.\nته‌نانه‌ت له‌كاتێكا كه‌سێك به‌ته‌واوی باوه‌ڕی به شیعه‌ی دوانزه ئیمامیش هه‌بێ و بڕوای به ئیمام بوونی خومه‌ینیش هه‌بێ، ئه‌وا هه‌ر به‌ته‌واوی ناتوانێت و یه‌كلانه‌بووه‌ته‌وه كه خۆی بۆ پۆستی سه‌رۆككۆماری كاندید بكا. به‌ڵكو له نێو ئه‌و كاندیدانه‌ش كه ئه‌و باوه‌ڕه‌شیان هه‌بێ و به‌درێژایی (37) ساڵی ته‌مه‌نی كۆماری ئیسلامی به ده‌یان كرده‌وه‌ی تیرۆریستیشیان بۆ كۆماری ئیسلامی ئه‌نجام دابێ، كه‌چی ته‌نانه‌ت بۆ خۆپاڵاوتنیش هه‌ر ڕه‌د ئه‌كرێنه‌وه. نموونه‌ش زۆرن، هه‌ره‌دیارترینیان ڕه‌دكردنه‌وه‌ی خۆكاندیدكردنی گزیر-ئاخوند (مه‌حموی نه‌ژاده!) و (محمد هاشمی ڕه‌فسه‌نجانی: برای هاشمی ڕه‌فسه‌نجانی!).\nكورتوپوخت: له سیستمی ئێران دا وه‌لی فیقهێكی وه‌ك (خامنه‌یی) یه‌كسانه به (پێغه‌مبه‌رێك كه ناڕاسته‌وخۆ وه‌حی بۆ دێ- واته: له خه‌ودا وه‌حی بۆ دێ و، به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ناتوانرێ فه‌رمانه‌كانی ڕه‌د بكرێته‌وه) ئه‌مه‌ش به پێی (كتێبی: جمهوری ئیسلامی، خودی خومه‌ینی) هه‌ر ده‌بێت وابێت، ئیدی (شورای نیگه‌هبان و په‌رله‌مان و حكومه‌ت و ئه‌نجومه‌نی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی نیزام) هه‌ر هه‌موویان له‌ژێر بڕیاری یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ی ڕێبه‌ری ئێران (وه‌لی فیقهی ئێران) دا ئه‌بن.\nكه‌وابوو، ئه‌و سه‌ركردانه چۆن باسیان له به‌تینكردن و به‌هێزكردنی (خه‌باتی مه‌ده‌نی!!!!) ده‌كرد، ئه‌وه به لایه‌نگره‌كانیان ئه‌سپێرین!!!!\nئه‌م (به‌ناو) هه‌ڵبژاردنه‌ی سه‌رۆككۆماری ئێران، بۆ ده‌سه‌ڵاتی كۆماری ئیسلامی ئێران، هه‌ڵبژاردنێكی یه‌كلاكه‌ره‌وه ئه‌بێ و، له هه‌موو ئاكامه‌كانی دا ئه‌كرێ خوێندنه‌وه‌ی ستراتیژی بۆ بكرێ. چونكه بۆیه‌كه‌مجاره له پاش مردنی خومه‌ینییه‌وه، یه‌كێك له سه‌ری هه‌ردوو ڕمه‌كه‌ی ده‌سه‌لاتداری ئێران قرتا بێت: ئه‌ویش نه‌مانی (ڕه‌فسه‌نجانییه له مردنیكی گوماناوی) دا!!\nگرنگترین فاكت بۆ ئه‌م (به‌ناو) هه‌ڵبژاردنه ئه‌وه‌یه: ئایا ئاڵۆزی و ناكۆكی دروست ئه‌بێت له پاش ئه‌و ناهاوسه‌نگیه‌ی (له نه‌مانی ڕه‌فسه‌نجانی) دا هاتۆته‌كایه‌وه یاخود نا!؟\nئه‌مه یه‌كێكه له لێوردبوونه‌وه جدییه‌كان لای من، ئه‌گه‌ر ئاڵۆزی و ناكۆكیی هاته‌كایه‌وه ئایا ئۆپۆزسیۆنی لاوازی ئێرانی وه‌كو ناكۆكیه‌كانی ده‌ورانی جووڵانه‌وه‌ی سه‌وز هه‌روا ده‌سه‌پاچه و بێ پلان ئه‌بن یاخود نا!؟\nئه‌ی ئۆپۆزسیۆنی كوردی كام پلان و ئاماده‌سازیان (هه‌یه و ئه‌بێت) بۆ ئه‌گه‌ره‌كانی ئه‌م هه‌ڵبژاردنه!! ئه‌ی ئه‌مریكا ڕوانینی بۆ لێكه‌وته‌كانی ئه‌م هه‌ڵبژاردنه چییه!؟\nتاچه‌ن ئۆپۆزسۆنی لاوازی ئێرانی (به كوردیشه‌وه كه له ئۆپۆزسیۆنی لاوازی ئێرانی تۆزقاڵیك چالاكترن) چۆن ئه‌توانن هه‌موو لێكترازانێك بقۆزنه‌وه و گه‌وره‌تری بكه‌ن و زه‌مینه‌ی بۆ بخولقێنن!!\nله‌گه‌ل ده‌یان ئه‌گه‌ر و پێشهاتی تر، كه پێویسته به وردی كاری له‌سه‌ری بكرێ و، هه‌م خۆئاماده‌سازیشی بۆ بكرێ!! بنه‌ڕه‌ترین فاكتیش ئه‌وه‌یه: له پاش قاسملوو، له‌م هه‌موو ئۆپۆزسیۆنه‌ی ئێرانی كێ پێی هه‌ڵ ده‌ستێ!!؟\nهیوادارم زۆرم نه‌نووسیبێ و زۆریش له‌سه‌ر ئه‌گه‌ره‌كانی دیكه ناڕۆم!!


ژن لە سایەی خولی نوێی پەرلەمانی کوردستاندا!\nگەر زۆریش نەگەڕێینەوە بۆ مێژو و ژیانی ڕابردووی ژنان لە کوردستاندا، ئەتوانین بە چاوێکی پڕ لە سەرسوڕمان و گومانەوە تەماشای لیژنەی تایبەت بە ژنان لە پەرلەمانی کوردستاندا بۆ ئەم خولە نوێیە بکەین. پێکهاتەی لیژنەکە و کەسە بەرپرسەکانی، جگە لە گەواهی دان بۆ درێژەکێشانی هەلومەرجێکی نا مرۆڤانە و دژوار بۆ ژنان شتێکی تر نادات بە دەستەوە. من مەبەستم شیکردنەوەیەکی زۆری لیژنەکە و ئەوەی کێ بێ و کێ نەبێ، نییە. بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا گەر تەماشای ئەوە بکەی کە لە کێ پێکهاتووە، ئەتوانی مۆری "درێژەپێدان بە ستەم و نایەکسانی دژ بە ژنانی" ی لێ بدەی.\n"لیژنەی بەرگری لە مافی ئافرەت" لەم خولەی پەرلەماندا بەم جۆرەیە:\n١- سەرۆکەکەی: سەر بە گۆڕانە! کە ڕێکخەری گشتیەکەی باوەڕی بە مەسەلەی ژنان نییە و لە کتێبدا نووسیویەتی "شتێک نییە لە کوردستان بە ناوی کێشەی ژن". دیارە ئەو هەموو کوشتارەی ژنان لە ژێر بیانوی ناموسپەرستیدا و لێدان و سوکایەتی پێکردنیان و لاقەکردنیان و هەراسانکردنیان (تەحەروش) و نا یەکسان بوونیان لەگەڵ پیاواندا و ناوهێنانیان بە کابانی ماڵ بۆ بەڕێوەبردنی کاری ناوماڵ کردن (بە خۆڕایی) وەک کۆیلە و خزمەتکار و.... هتد کێشە نییە لای ئەو. جا ئایا ئەم سەرۆکە ئەتوانێ بە پێچەوانەی بۆچوونەکانی ڕێکخەرەوە کار بکات؟\n٢- جێگرەکەی: سەر بە یەکگرتووە! کە لە باشترین حاڵەتدا باوەڕیان بە فرە ژنی هەیە و کار بە "الرجال قوامون علی النساء" ی ئەکەن و پەیامبەرەکەیان کاتی خۆی سەبارەت بە ژن لە یەکێک لە قسەکانیدا ووتوویەتی: "سێ شت نوێژ بەتاڵ ئەکەنەوە، کەر و سەگی ڕەش و ژن"! و لەبەرامبەر هاوسەرگیری مناڵ (کە تاوانی مناڵبازی و ئیغتسابە) بێدەنگن، حجاب بۆ سەری مناڵانیش بە واجبی شەرعی دایکان و باوکان ئەزانن.... و زۆر شتی تر کە لە ژماردن نایەت.\n٣- بڕیاردەرەکەی: سەر بە پارتیە! کە سەرۆکەکەی بە یاسای لێبوردنی گشتی چەندین بکوژی ژنانی ئازاد کرد و داڵدەی چەندینی تری داوە و لە ژێر سایەی دەسەڵاتەکەی ئەودا لەم ٢٣ ساڵەدا دەیان هەزار ژن کوژراون و سوتێنراون (یان ناچار بە خۆشوتاندن کراون).مۆرڤ ئەتوانێ لیستی کوشتاری ژنان لە کوردستان لە پاڵ ناوی قوربانیانی هەڵەبجە و ئەنفال و هیرۆشیما و ناکازاکی و هۆڵۆکۆست و کوشتاری ئەرمینیەکاندا دابنێ؟! نوێنەرانی سەر بەم پارتە لە پەرلەمانەکانی ئەوروپادا بە شانازیەوە ئەو ناڕاستیە ئەڵێن کە ژنانی کوردستان ئازادییان هەیە و ژیانیان زۆر بەرەو باشی چووە! لە کاتێکدا فەرهەنگی دەسەڵاتی ناسیۆنالیزمی کورد (کوردایەتی) تێکەڵ بە فەرهەنگی ئیسلامی و پیاوسالاری و کۆنەپەرستی، ژنی وەک کۆیلەی ناو ماڵ، کۆیلەی سێکس بۆ پیاوان و ماشێنی مناڵ دروستکردن، بێکاری ناچالاک، مرۆڤی لاواز و "کەمعەقڵ" و مرۆڤی نایەکسان وێنا کردووە.\nبۆ تێگەیشتن لەو لیژنەیە و جێگاوڕێگاکەی، وا پێویست ئەکات تەماشایەکی تەواوی کۆمەڵگای کوردستان و پلە و پایەی ژنان بکەین. چەوسانەوە و ستەمی زەق و بەرچاوی دژ بە ژنان بەشێکی جیانەکراوەیە لە دەسەڵاتی ئەحزابی کوردایەتی و ئیسلامی وەک نوێنەرانی کۆمەڵگایەکی چیانیەتی و نایەکسانی ئابوری. ئەگەر کەسێک پێی وابێ سەرچاوەی ئەم هەلومەرجەی ژنان تەنها ئەگەڕێتەوە بۆ ساڵانی ژێر سایەی دەسەڵات و فەرهەنگی ئاغا و دەرەبەگ و شێخەکان و پیاوانی ئاینی و فەرهەنگێک کە هەیانبووە، بە هەڵەدا چووەە. ڕاستە ئەوە ئەکرێت میراتێکی مێژوویی بێ لە کوردستان، بەڵام دەسەڵاتی کوردایەتی (پارتی و یەکێتی و وائێستاش بە هاوبەشی لەگەڵ گۆڕان و ئیسلامیەکاندا) ئەم میراتەی کردووە بە کۆڵەکەیەکی بنەڕەتی پەیوەندیە کۆمەڵایەتی و ئابوریەکانی کۆمەڵگای ئەمڕۆ کە مەبەستی بەدەستهێنانی قازانج و کەڵەکەی سەرمایەی زیاترە. لەو نێوەدا هەروەک چۆن هەرجۆرە جیاخوازی و هەڵاواردنێک لە چەشنی جیاوازی نەژادی و نەتەوەیی و ئاینی بۆ دروستکردنی کەلێن لە ناو چینی کرێکاردا پیادە ئەکەن، ئاوهاش هەڵاواردنی ڕەگەزی بۆ هەمان مەبەست بە دەستەوە ئەگرن تاکو هەمیشە بەشە جیاجیاکانی کۆمەڵگا بە گژی یەکدا بکەن. ژنان بەشێکن لە لەشکرێکی گەورەی بێکاران کە نە هیچ بیمەیەک و نە هیچ موچەیەک نایانگرێتەوە، ئایا کەسێک ئەزانێ ئەو داهاتەی کە پێویستە بۆ ئەو لەشکرە خەرج بکرێ، وەک قازانج ئەچێتە گیرفانی کێوە، گەر سەرمایەدارانی خاوەن دەسەڵات نەبێ؟!\nخودی پەرلەمانی کوردستان ئامڕازێکە بۆ بەڕیوەبردنی ئەو هاوکێشە سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتیە و لیژنەی بە ناو بەرگری لە مافی ئافرەتانیش لەو چوارچێوەیەدا کار و میکانیزمەکانی ئەباتە پێشەوە. پێکهاتەکانی ئەو لیژنەیەش لە هەر لایەنێک بێت، لەسەر ئەو مەسەلەیە کۆکن. کاری ئەو لیژنەیە هەڵوەشانەوەی ئەو هاوکێشەیە و ئەو جیاوازیەی نێوان ژن و پیاو نییە و بگرە بۆ پاوانکردنی مافەکانی ژنان و هێشتنەوەیان وەک نێچیری ستەم و چەوسانەوە و نایەکسانی هەڵئەسوڕێت. ناکرێ هیچ چاوەڕوانیەک لەم لیژنەیە بۆ بەرەوباشبوونی ڕەوشی ژیانی ژنان لە کوردستان بکرێت، بگرە بە پێچەوانەوە گەر خەباتی یەکسانیخوازی هەنگاوی کارا و سەنگین هەڵنەگرێت، ئەوا بە داخەوە ڕۆژانێکی ڕەشتر چاوەڕێی ژنان ئەکات. ناشێ کەسێک هەبێ پێی وابێ گەر مەڕ بدەیتە دەست گورگ، ئەیپارێزێ!


جانێ بۆ (رووداو): دوو ساڵ لە كۆبانێ شەڕڤان بووم\nجانێ، خانمە گۆرانیبێژی كورد\nپێیەكی لەنێو هونەرە و پێیەكی لەنێو سیاسەت، ئەو پێیوایە هونەر و سیاسەت لە كوردستان پێكەوەن. جانێ خانمە گۆرانیبێژی كوردی باكووری كوردستان كە نیشتەجێی ئەڵمانیایە، ماوەی دوو ساڵ لە كۆبانێ شەڕڤان بووە، بەڵام وازی لە هونەرەكەی نەهێناوە و لەوێ جگە لە چەند گۆرانییەك، فیلمێكیشی بەرهەمهێناوە.\nجانێ لەم هەڤپەیڤینەدا لەگەڵ (رووداو) باسی كارە هونەرییەكانی خۆی دەكات و چەند نهێنییەكیش لەبارەی ژیانی منداڵی و شووكردن و جیابوونەوەی دەدركێنێ.\nرووداو: ماوەیەكە زۆر بەچڕی لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان قسە لەسەر سیاسەت دەكەی، هۆكارەكەی چییە؟\nجانێ: هونەرمەندانی كورد وەكو هونەرمەندانی جیهان ئازاد نین، چونكە خاوەنی دەوڵەتی خۆیان نین، من ئەوەندی خۆم بە هونەرمەند دەزانم، خۆم وەك سیاسییەكیش دەبینم. من لە رێگەی گۆرانییەكانمەوە توانیومە پەیامە سیاسییەكانیشم بگەیەنم.\nرووداو: واتە هونەر بەبێ سیاسەت نابێت، یان بە پێچەوانەیەوە سیاسەت بەبێ هونەر نابێت؟\nجانێ: سیاسەت و هونەر لە كوردستانە پێكەوەن، چونكە دەوڵەتت نییە.\nرووداو: بەڵام زۆر لە هونەرمەندانی باكووری كوردستان وەكو تۆ گوێ بە سیاسەت نادەن؟\nجانێ: راستە زۆر هونەرمەند هەن گرنگی بە سیاسەت و كوردایەتی نادەن، چونكە ئەوان زۆرتر گرنگی بە پارە دەدەن، ئەوان زۆربەیان لە كەناڵی تەرەتە شەش خۆیان بۆ پارە فرۆشتووە.\nرووداو: ئەی رات چییە لەسەر ئەو هونەرمەندە كوردانەی بە توركی گۆرانی دەڵێن؟\nجانێ: من تاوەكو ئێستا بە زمانی توركی گۆرانیم نەگوتووە، چونكە من وابیر دەكەمەوە كە ئەگەر لەو وڵاتەی من تێیدا دەژیم وەكو خۆی ئازاد نەمبینێ ناتوانم بە زمانی ئەو گۆرانی بڵێم. رەنگە لە دواڕۆژدا گۆرانییەك بە زمانی توركی بڵێم، بۆ ئەوەی ئەو پەیامەی من هەمە بە توركەكانی بگەیێنم.\nرووداو: ئێستا كەمتر لە توركیا و باكووری كوردستان دەبینرێی، هۆكارەكەی چییە؟\nجانێ: من كە لە ئەڵمانیا دەژیام بۆم نەبوو بگەڕێمەوە توركیا، بەڵام لەم ساڵانەی دوایی داواكاریی زۆرم بۆ هات، گەڕامەوە توركیا، لەوێ دەستگیركرام و بۆ ماوەی 20 رۆژ لە زیندان بووم، دواتر لە رێگەی باڵیۆزی ئەڵمانیا ئازادكرام، چەند جارێكی دیكەش گەڕامەوە، بەڵام ئەوە ماوەی ساڵێكە ناوێرم سەردانی توركیا بكەم.\nرووداو: دوو ئەلبوومی گۆرانی نوێت بڵاوكردەوە، كەمێك باسی ناوەڕۆكی ئەلبوومەكە بكە؟\nجانێ: ئەو ئەلبوومە نوێیەم زۆر تایبەت بوو، چونكە من نزیكەی دوو ساڵ لە كۆبانێ بووم، ئەو شەڕە زۆر كاریگەری لەسەر من و كارە هونەرییەكانم هەبوو، بۆیە چەند گۆرانییەكم لەسەر كۆبانی و شنگال دروستكرد. ئەوانی دیكە ئەڤینداری و غەریبیە، بەگشتی ئەلبوومێكی سڵۆیە. هاوكات ئەلبوومی دووەم تایبەت بوو بە لاوك، وەكو ئێوە دەزانن، من خەڵكی دەڤەری سەرحەدم لە باكووری كوردستان كە بە دەنگبێژی و لاوك زۆر ناودارە.\nرووداو: چی وای لێكردی لە كۆبانێ بیر لە دروستكردنی فیلمێك بكەیتەوە؟\nجانێ: كاتێك شەڕ لە كۆبانێ هەڵگیرسا، منیش وەك سەدان كوردی دیكە بۆ هاوكاریی شەڕڤانان چوومە كۆبانێ و بوومە شەڕڤان. لەوێ زەحمەتییەكی زۆرم بینی، چەند بیرۆكەیەكی هونەریم بۆ هات، هەروەها چوومە نێو ئەو شنگالیانەی لە دەستی داعش هەڵاتبوون، لە دەمی ئەوانەوە كارەساتی شنگالم بیست، بۆیە لەگەڵ برادەرێك بەناوی بڕیار كوتی چیرۆكەكەمان كردە عەرەبی، دواتر گوند بەگوند گەڕاین بۆ ئەوەی ئەكتەر بۆ فیلمەكە بدۆزینەوە، پاشان دەستمان بە وێنەگرتنی فیلم كرد و سەركەوتنی بەدەستهێنا.\nرووداو: بەنیازی بەرهەمهێنانی فیلمێكی نوێی، دەكرێت زانیاری زیاتر بدركێنی؟\nجانێ: من هونەرمەندێكی نەتەوەییم، هەموو حیزبەكانی كوردستانم خۆشدەوێت، بۆیە هەموو كارەكانم سیاسین. فیلمی ئەمجارەم دیسان لە كۆبانێ دەستپێدەكات و دەچێتە جزیرا بۆتان، باس لە شەڕی باكووری كوردستان دەكات، ئێستا لەگەڵ چەند ئەكتەرێكی بیانی لەگفتوگۆداین.\nرووداو: لە گۆرانیبێژە كچەكان زیاتر دەنگی كامە هونەرمەندت لا خۆشە؟\nجانێ: دەنگی زۆربەی كچەكانم پێخۆشە، بەڵام لای من هێڵی ڵەڤ زۆر تایبەتە، حەز لە دەنگ و ستایلی ئەو دەكەم.\nرووداو: بەشێك لە خانمە گۆرانیبێژەكان لەگەڵ هەڵكەوت زاهیر كاردەكەن، ئێوە بیرتان لەوە نەكردووەتەوە؟\nجانێ: ماوەیەكی زۆرە بەیەكەوە قسەمان كردووە و یەكترمان بینیوە، بۆ ئەوەی گۆرانییەكم بۆ ئامادە بكات، بڕیارە لەم ماوەیەدا ئەو بەرهەمە بچێتە قۆناغی جێبەجێكردن.\nرووداو: لە بواری كۆمەڵایەتی و باری خێزانی جانێ هەمیشە بە تەنیایە ئەمە بۆچی دەگەڕێتەوە؟\nجانێ: هەموو ژیانم بۆ هونەر و گەلەكەم بووە. هیچ كات بیرم لە خۆم نەكردووەتەوە. كاتیشم نەبووە بۆ خۆشەویستی. من و دیلانی كچم بەیەكەوە دەژین، ئەو سەرقاڵی خوێندنە و منیش خەریكی هونەر و سیاسەتم. ئیدی ژیانێكی نۆرماڵ دەگوزەرێنین.\nرووداو: بۆچی لە هاوژینەكەت جیابوویتەوە؟\nجانێ: من لەبیرم نایەت كەی شووم كرد، 12 ساڵان بووم بوومە دایك، ئەوكات ژیان زۆر زەحمەت و دژوار بوو، خێزانەكان هاوبەشی ژیانیان بۆ منداڵەكانیان دەدۆزییەوە، لەبەر ئەوە ژیانی خێزانیم زۆر ناخۆش بوو. تەمەنم 11 ساڵان بوو، هیچم لەبارەی كاری ماڵەوە نەدەزانی، بۆیە هاوژینەكەم ژنێكی دیكەی بەسەرمهێنا، دواتریش كوڕێكم بوو، بەڵام لە تەمەنی حەوت رۆژی ئەویان بۆ خۆیان برد، ئێمە لێكجودابووینەوە و تاوەكو ئێستا كوڕەكەم نەبینیوەتەوە.\nرووداو: جانێ عاشق نەبووە؟\nجانێ: ئێستا عاشق نیم و كەس لە ژیانمدا نییە، بەڵام چەند ساڵێك پێش ئێستا خۆشەویستم هەبوو، بەداخەوە كۆچی دوایی كرد، ئێستاش دڵم زۆر بریندارە و باوەڕ ناكەم جارێكی دیكە عاشق ببمەوە.\nرووداو: نەشتەرگەری جوانكاریت نەكردووە؟\nجانێ: نەخێر، بەڵام ئەگەر پارەیەكی باشم هەبێت لە تەمەنی 45 ساڵیدا دەیكەم.\nرووداو: دەڵێن سەڵاحەدین دەمیرتاش، یەكێكە لە هاوڕێیە نزیكەكانت، ئاگات لێیە؟\nجانێ: بەڵێ دەمیرتاش هاوڕێیەكی زۆر نزیكی منە، بەر لە چەند رۆژێك لە زیندان نامەیەكی بۆ ناردم. لە نامەكەدا دەڵێ رەوشی زۆر باشە، نامەكەی دەمیرتاش لە وەڵامی نامەیەكی من بوو كە بۆ ئەوەم ناردبوو لە زیندان، هیوادارم بەزووترین كات ئازاد بكرێت و بگەڕێتەوە نێو كاری سیاسی.\nنیشانەکردن : جانێ\n3506 ژمارەی بینین


رێباز مام شۆرش: هەندێک ئامۆژگاری و تێروانینی فانی شاعیر، لە ساڵانی 1950 بۆ خزمەکانی لە پشدەرێ، بەس لەگەڵ واقیعی ئێستا دەگونجێ و بۆ ئێستا نووسراوە. – WTARIKURD\nرێباز مام شۆرش: هەندێک ئامۆژگاری و تێروانینی فانی شاعیر، لە ساڵانی 1950 بۆ خزمەکانی لە پشدەرێ، بەس لەگەڵ واقیعی ئێستا دەگونجێ و بۆ ئێستا نووسراوە.\nلە هەنگاوی بەرنامە سیاسیە هۆشیار کەرەوەیدا، فانی دەکەوێتە دیاڵۆک و جەدەل لەگەڵ دەسەڵاتداران و پارەدارانی پشدەر و بە شێوەیەکی لۆژیکی و فەڵسەفی ووتوێژ یان لەگەڵ دەکاو ئاخاوتنی عەقڵی و مرۆڤی و ویژدانیان لەگەڵ دەکا.\nدەڵێت پارەدار، نابێ لە حاڵی خزمانی خاکە ساری خۆی بێ خەبەر بێ و فرامۆشیان بکات، ئەمە دژی مەرجی رحم و ئاین و خزمایەتی و دۆستانەیە.\nپارەو دەوڵەت تەنیا بۆ ژیان و ناو نییە، مێرەش ژنێکی دۆڵەمەندە کە لە هۆزان و تیرەش نییە. واتە لە هۆزی میراودەلی نیە.\nپارەی ژیان خۆی دراوێکە پێت دراوە، بەڵام تەنیا وەک حەیوان بۆ عەیش و نۆش نییە، مرۆڤ دەبێ بۆ بەختەوەری و مەعنەوی راستەقینە تێ بکۆشێ و لە کاتێکدا گەڵەکەی خۆی بەنەخۆشی دەبینێ کارێک بکا بۆ چارەسەرێ لە خەوی بێباکی بێدار بێتەوە.\nژیان خۆی یاسای زوڵم و دژایەتی تێدایە مێروو بەو ووردیەوە ، چونکە رێک و هاومەبەست و هاوکارە دژی مارە و تەنکی پێ هەڵدەچنێ و ئەو دەکات بە مێروویەکی کەساس.\nهەر لە بەرنامەکەیدا دێتە سەر ناکەس و کەس\nناکەس ئەوانەن کوێ نادەن بەکەس و خۆ بۆ کەس بەخت ناکەن، لە کاتی لێ قاوماندا خۆیان دوورە پەرێز دەگرن، وەک دڕەندەی کێوی خۆیان جیادەکەنەوە.\nناکەس ئەوانەن خۆیان بێ خەم لە ژووری ماڵ دەخەون و هاودەمی ژنەکانیانن، لە کاتێکدا کەسانی کۆمەڵ و گەڵەکەیان ژێردەستی ناحەزو ناکەسانن.\nناکەس ئەوانەن هاوبەزمی ناکەسانن و دژایەتی کەسانی چاک دەکەن و هەرەس بە بنەماکانی شەرەفمەندی و سەر فرازی دەهێنن.\nناکەس ئەوانەن هەمیشە دڵیان بەرامبەر کەسانی خۆیان پرە لەقین و گوفتاریان وەک ئاگر وایە، بۆ نانبرانی کەسی خۆیان وەک مشک وان.\nکەس ئەوانەن بۆ کەسانیتر دەژین\nکەس ئەوانەن دەبنە پشت و پەنای کەسانی گەڵ، سۆزو چاکە دادەهێنین، نارێکی و دووبەرەکی لەناو دەبەن، لە کاتی لێ قاومان بێ باک و خۆ ڕاگرن.\nفانی شاعی دەڵێت، یەکتر مەشکێنن، مەردانە بۆ دەردی یەکتری ببنە دەرمان، مەهێڵن دوژمنانتان بە ناکۆکی و خۆخۆریتان شادبن.\nلە کاتی شەر دەست رێژی مەکەنە سەر دۆست و هاوپەیمانانتان، مەهێڵن مافی هەژاران بخورێ، بەلافی کەسانی خۆ بەزل زان و بوش و نامەرد باوەر مەکەن، گوێ لە پەندو ئامۆژگاری زاناو هۆشیاران رابگرن.\nیەکگرن دەبنە هێزی گەورە، هێزی گەورەش بن ئەگەر یەک نەگرن وەک مێشووڵە بێ بایەخ دەبن، پێویستە ژیرو ساکارو خوێندەوارو زانا هەموو گیانفیدای بین.\nمەهێڵن ناکەسان تۆوی بەدکارو فیتنەی لە ناوتان بچێنن و جەرگی کورانی ئازا بەو داخە داڕزێنن، مەهێڵن ناکەسان تەماع بکەنە ماڵێ هەژاران بۆ خۆیان بیبەن و ریشەی درەختی رێکی و تەبایی لە ناو کۆمەڵدا هەڵکەنن.\nلە رۆژانی رەزم و قارەمەنێتیدا ببنە بورکان و بجۆشن، هەمیشە لە بیرتان بێ چرای رووناککەرەوەتان رێکییە و دەست بەم چرایەوە بگرن مەیفرۆشن.\nگەورەترین دەردی کوشندەی کۆمەڵ نەخوێندەوارییە، دەردێکی زۆر گرانە.\nبەرایمن ئەو ئامۆژگارییانەی فانی کە لە پەنچاکانەوە کردونی، دەبوایە، لە کۆنفرانسێکی گەورەی نەتەوەی رایگەیاندبا، چونکە ئەمانە وەک ئەوە وایە سەرکردەییەکی سەرۆکی وڵات ئەو قسانەی کردبا.\nئەو بەو ئامۆژگارییانە دەیەوێت، ببینە هێزێک بۆ چاکەو چاکسازی، بۆ دابینکردنی رێکی کۆمەڵایەتی و تەبایی نەتەوەیی، بۆ خەباتی نیشتیمانپەروەری بۆ پاراستن و پێشخستنی کوردستان، بۆ پاراستنی مافی هەژاران و بڵاو کردنەوەی داد و یەکسانی، بۆ برەودان بە خوێندن و دامەزراندنی کۆمەڵگەیەکی زانین و شارستانی.\nرێک لەگەڵ واقیعی ئێستا دەگونجێ، لە هەموو روویەکەوە.\nدیوانی فانی شاعیر\nلە نووسین و کۆکردنەوەی دکتۆر کمال میراودەلی. کە باوکیەتی


لەپەراوێزی نمایشی سەربازی پارتیدا – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 لەپەراوێزی نمایشی سەربازی پارتیدا\nلەپەراوێزی نمایشی سەربازی پارتیدا\nئەو هێزە قارەمانەی!! بە قورمیشی پارتی، و بە پارەی دزراوی خەڵکی کوردستان و لەژێر ناوی بەرگری لە کەسوکاری پێشمەرگە، نمایشی سەربازی، وەرێخست… دوورو نزیک پەیوەندی بە ویست و خەونی هیچ ئینسانێکی ئازاد و زوڵملێکراوی خەڵکی کوردستانەوە نییە، بەڵکو راستەوخۆ لە دژی ویست و هەر خواستیكی ئینسانی ئەوانە. ئەگەر لە بڕگەیەکی مێژوویی دیاریکراودا، و لەسەردەمی رژێمی بەعسی لە دەسەڵاتخراوادا، کەسانێکی زۆر لە خەڵکی کرێکارو زەحمەتکیش و لاوانی دڵپڕ لەهیوا… بۆ بەرگری لە بزوتنەوەی رەوای خەڵکی کوردستان لە دژی دڕندەیی بەعس و بۆ ئازادیدا، چەکیان کردە شان و قوربانیاندا، مەرگیان پیش دەخست بۆ ئازادی، ئەوانە لەشکرێک بوون، کە خەونی خۆیان و کەسو کاریان، لەلایەن پارتی و حزبە برابەشەکانی، کرایە پردی سات و سەواد لەگەڵ بەعس. دوای کەوتنی بەعسیش، کرایە دەستمایە بۆ بەشدار بوون لە دەسەڵاتی عروبی ئیسلامی و لە عێراق و درێژەدان بەدەسەڵاتی بە زۆر داسەپاویان بەسەر خەڵکی کوردستاندا.\nهێزی پیشمەرگە و زێرەفانی و تایبەت و هیزەکانی یەکەی ٧ و ٨٨، هێزەکانی ئاسایش و…تاد. جگە لە هێزی پاراستنی دەسەڵات و چینە داراکانی کوردستان، جگە لەهێزی سەرکوت و ئامڕازێک بۆ سەرکوتی ناڕەزایەتی هیچی تر نین و خاوەنی هیچ پیرۆزیەک نین.\nئەگەر هێزە سەربازیەکان و سوپای مۆسۆلۆنی و خومەینی و سەدام حسێن و سەرە دیکتاتۆرەکانی تری دنیا… لە ژێر ناوی بەرگری لەخاک و نیشتیماندا، ئامادەبوون بە دەیان هەزار ئینسان لەناو بەرداشی شەڕدا، بکەنە قەرەبروت و بێ دەست و قاچ و سەقەت، ئەوا ئەوەی ناوی هێزی پیشمەرگەی کوردستانە، بۆ یەکجاریش لە دژی هیچ هێزێکی دەرەکی و ئەو دەوڵەتانەی سەرکوتی خەڵکی کوردستان دەکەن، تاکە بەرگری و فیشەکێكیان نەتەقاندووە… بە پێچەوانەوە ئەم هێزی پیشمەرگەیان کردۆتە پێشلەشکرو چاوساغی لەشکری بەعس و تورکیاو ئێران و حەشدی شەعبی… کردویانەتە قارەمانی جەنگی میلیشیایی دەسەڵات لە کوردستاندا، کە هیشتاش قوربانیانی بێسەرو شوێنن. ئەوانەی کە خۆپیشاندەرانی ١٧ شوبات و رۆژانی دواتریان… کوشتار کرد کە داوای نان و ئازادی و شکۆی ئینسانیان دەکرد، هەر ئەم هێزانە بوون. ئەوانەی کە سەرکوتی هەر خۆپیشاندان و ناڕەزایەتیەکی جەماوەری ئامانجدار دەکەن، هەر ئەم هێزانەن. ئەوانەی بە دەمامک و بێ دەمامکەوە سەردەشت عوسمان و رۆژنامەنووسان دەڕفێنن و تیرۆر دەکەن، هەر لە زومرەی ئەو هێزانەن. ئەوانەی خەڵکی شەنگالیان بەدەستی بەستراوەوە رادەستی داعش کرد، هەر ئەم هێزانەن. وە ئەوەی ئەو دەسەڵاتە مافیایە تەمەن ٢٥ ساڵەیە لە توڕەیی خەڵک دەپارێزێت، هەر ئەم هێزەیە. ئەوەی کە رێگە نادات لەهەولێر و زۆنی زەرد خەڵک بە خۆپیشاندان و کۆبونەوە و مانگرتن… داوا رەواکانی خۆی بکات، هەر ئەم هیزەیە. بۆیە هێزی پیشمەرگە و چەکداری ئەم حزبانە جگە لە کۆیلەی دەسەڵات و ئامرازی سەرکوت بەدەست دەسەڵاتەوە بۆ پاراستنی دەسەڵات، زیاتر شتێکی تر نین. خەڵکی کوردستان نابێت هیچ خۆشباوەڕیەکیان بەهێزی چەکداری ئەو حزبانە هەبێت… ئەم هێزە چەکدارە بۆیە هەیە و بە ملیۆنان دۆلار دەکرێت بە گەرویدا، تا دەسەڵات بپارێزێت. ئەو دەسەڵاتەی کە دوای چارەکە سەدەیەک، نەک نەیتوانیوە سەرەتایترین پێداویستیەکانی هاوڵاتیان دابین بکات، بەڵکە هێشتا خەڵکی تامەزرۆی ئاو و کارەبان!! لەوانەش واوتر لەدرێژەی تاڵانی و هێرشەکانیاندا، ئێستا دەمیان ژەنیوەتە قوتی کارمەندان و مامۆستایان. هەموو ئەو بێمافی و هێرشە بۆ سەرخەڵکی کوردستان، بە پشتیوانی ئەم هێزە چەکدارە میلیشیاییە حزبییە بەرێوە دەچێت. دەسەڵاتێک لە بەردەم نەفرەتی جەماوەریدا بێت، هێزە چەکدارەکەشی نەفرەتلێکراوە، نەک پیرۆز. هێزێک پیرۆزە کە لە بەرەی خەڵکی کوردستان و خواستەکانیدا، بێت. کە باسکی رێکخرواو هوشیار و چەکداری بزوتنەوەی رەوای ناڕەزایەتی جەماوەری بێت بۆ ئازادی و خۆشگوزەرانی و شکۆی ئینسانی.\nئەو نمایشە سەربازیەی ئەمڕۆ، نمایشی هێزی دەسەڵاتێکی نەفرەت لێکراوی نۆکەرو دژە خەڵکییە. وە نمایشێک بوو بۆ ترساندنی خەڵکی کوردستان و بەتایبەتیش خەڵکی هەولێر. دیارە لەپشت ئەم پەیامەوە، نمایشی هێز نیشاندانە بە بزوتنەوەی گۆڕان، تا لەگەمەی دەورەی تازەی کۆبونەوەی حزبەکاندا، بزوتنەوەی گۆڕان موی نەرمتر بێت. هەر بۆیەش قسەکانی ئەندام پەرلەمانەکەی گۆڕان کراوەتە بەهانەی، نیشاندانی ئەم عەرزی عەزه‌ڵاتە هەرزەیە.\nناوەڕاستی دیسەمبەری ٢٠١٦


بزن له گێتی زینده‌وه‌ردا\nله‌لایه‌ن: عه‌لادین سه‌جادی - به‌روار: 2020-08-08-15:12:00 - کۆدی بابەت: 336\nبه‌راز و به‌كارهێنانی له مێژووی كورد\nبه‌ران له گێتی زینده‌وه‌ردا\nده‌رباره‌ی گێتی زینده‌وه‌ر\nپه‌رتووكی "گێتی زینده‌وه‌ر" یه‌كێكی دیكه له شاكار و نووسراوه‌كانی نووسه‌ر و زانای گه‌وره‌ی كورد (عه‌لادین سه‌جادی)یه ، كتێبی گێتی زینده‌وه‌ر كتێبێكه دنیایه‌كی سه‌ربه‌خۆی گرتووه له باره‌ی گیانله‌به‌ران ، دار و دره‌خت ، كه‌ڵك و نرخیانه‌وه ، هۆش و بیریانه‌وه ، چۆنیه‌تی ژینیانه‌وه ، ئه‌و شتانه تیایانا هه‌ن ، ئه‌و به‌رهه‌مانه‌ی كه ئه‌یده‌ن ، ئه‌و كارانه كه ئه‌یكه‌ن ، ئه‌و سروشتانه كه هه‌ر هه‌ن .\nبزن حه‌یوانێكی چه‌توونی هارو هاجه ، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شا زۆر گه‌وجه ، ته‌نانه‌ت باسی گه‌وجی یه‌كێ بكرێ ئه‌ڵێن حه‌چه‌یه ، واته ڕیشێكی زلی هه‌یه و عه‌قڵێكی كه‌م! . بزن له‌مه‌ڕ شیری زۆرتره ، پێستی له پێستی ئه‌ستوورتره ، پیوی له‌مه‌ڕ زۆرتره وه‌كو ئه‌وه وایه كه دوگی له ناو زكیا بێ .تاقی كراوه‌ته‌وه (كار) كه به‌چكه شێری پێ چاو بكه‌وێ ئه‌بورێته‌وه ، كه به‌چكه شێره‌كه له به‌رچاویا نه‌ما ورده ورده هۆشی پیا دێته‌وه و دێته‌وه سه‌رخۆ . له چه‌توونی بزن ئه‌وه‌یه چ شوێنێك سه‌خته ئه‌چێته ئه‌وێ ، گه‌ڕه‌كانیشیان له سه‌رچاوه ئاو ئه‌خۆنه‌وه .\nبه‌كارهێنانی بزن له مێژووی كورد دا\nخواردنی گۆشتی بزن خه‌فه‌ت و كه‌م فیكری و به‌ڵغه‌م زیاد ده‌كات.\nكه‌سێ كه زۆر دمه‌ڵ ده‌ركا خواردنی گۆشتی بزن بۆ ئه‌و باشه .\nشاخی بزنی سپی بكوترێ و بكرێته ناو پارچه په‌ڕۆیه‌كه‌وه ، ئه‌مه له ژێر سه‌ری یه‌كێكی نووستودا دابنرێ خه‌به‌ری نابێته‌وه مه‌گه‌ر له ژێر سه‌ریا لایبه‌ن .\nزراوی ته‌گه‌و زراوی گا تێكه‌ڵاو بكرێ ، یه‌كێ ئه‌گه‌ر گوێ گران بێ ئه‌و زراوانه فتیله‌یه‌كیان پیا بێنێ و بیكاته گوێچكه‌یه‌وه گوێ گرانیه‌كه‌ی كه‌م ئه‌بێته‌وه ، هه‌روه‌ها ئه‌مه نایه‌ڵێ ئاویش بچێته گوێچكه‌یه‌وه .\nئه‌گه‌ر یه‌كێ برژانگی زیاده له چاوی ده‌ر ئه‌چوو ، بێنێ برژانگه‌كه هه‌ڵبكێشێ پاشان زراوی ته‌گه بهێنێ به شوێنه‌كه‌یا ئیتر ده‌رناچێته‌وه .\nخواردنی مێشكی بزن ئه‌بێته هۆی شت له‌بیرچوونه‌وه و هه‌م و غه‌م .\nئه‌گه‌ر ئافره‌تێك خوێنی نه ئه‌وه‌ستایه‌وه ، پشقڵێكی بزن بپێچێنرێ له تۆزێ خوریه‌وه و هه‌ڵیبگرێ مه‌نعی خوێنه‌كه‌ی ئه‌كا .\nزراوی بزن بسووتێنرێ و خۆڵه‌مێشه‌كه‌ی تێكه‌ڵاو بكرێ به ڕۆنی زه‌یتوونه‌وه ، ئه‌مه بدرێ له یرۆ هه‌م مووی زیاد ده‌كات هه‌م ڕه‌شی ده‌كا .\nبه شیری بزن له‌سه‌ر كاغه‌ز ئه‌گه‌ر شتێك نووسرا خه‌ته‌كه‌ی دیارنه‌بێ ، كه خرایه ناو ئاو نوسینه‌كه به خه‌تێكی سپی ده‌رئه‌چێ و دیار ئه‌بێ .\nئه‌گه‌ر یه‌كێ موو له شوێنێكی ئه‌هات و ئه‌یویست لێ نه‌یه ، زراوی بزن بێنێ له‌گه‌ڵ نه‌وشادر وه‌یا له‌گه‌ڵ كه‌وه‌ردا تێكه‌ڵاوی بكا و مووه‌كه له شوێنه‌كه هه‌ڵكێشێ و پاشان به‌و بیهه‌نوێ ئیتر مووی ده‌رناچێته‌وه .\nئه‌گه‌ر یه‌كێ میزه چورتكێ هه‌بوو ، ساقی بزن بێنێ پوخت بیشوا و ئه‌و ئاوه بخواته‌وه میزه‌چورتكه‌كه‌ی نامێنێ .\nبه‌شیری بزن له‌سه‌ر كاغه‌ز شتێ بنوسرێ ئه‌و نووسراوه دیار نی یه به‌ڵام كه خۆڵه‌مێشی پیا بژه‌نرێ خه‌ته‌كه ده‌رئه‌كه‌وێ .\nریشی ته‌گه ببه‌سترێ به‌یه‌كێكه‌وه كه سێبه‌ڕۆی هه‌یه له كۆڵی ئه‌كه‌وێ. هه‌روه‌ها بۆ ژانه سه‌ریش باشه .\nئافره‌ت ئه‌گه‌ر تۆزێ له جه‌رگی بزن هه‌ڵبگرێ وه‌كو شاف ماوه‌یه‌كی زۆر شه‌هوه‌تی كه‌م ئه‌بێته‌وه .\nئه‌و كه‌سه‌ی كه سپڵی هه‌یه به ده‌ستی خۆی هه‌ندێ له سپڵی بزن ببڕێ و له‌و ژووره‌دا كه خۆی تیا ئه‌نوێ هه‌ڵیواسێ ، كه وشك بووه‌وه ئه‌میش ژانی سپڵه‌كه‌ی له‌كۆڵ ئه‌كه‌وێ .\nئه‌گه‌ر یه‌كێك سپڵی هه‌بوو بزنێك بێنێ چل ڕۆژ له ناو كوتكه‌یه‌كی داردا ئاوی بدا ، پاشان سه‌ری ببڕێ و سپڵه‌كه‌ی بخوا ، خۆی سپڵه‌كه‌ی له كۆڵ ئه‌كه‌وێ .\nده‌رزی بكرێ به خوێنی بزندا و گوێچكه یا شوێنێكی تری پێ كون بكرێ ، ئه‌و شوێنه ئاخری هه‌ر دێته‌وه یه‌ك .\nیه‌كێ مار پێوه‌ی بدا ، پێستی بزن كه سه‌ر ئه‌بڕێ هه‌روا به‌و گه‌رمییه بخرێته سه‌ر شوێنه‌كه بۆی چاكه .\nخواردنی شیری بزن له‌گه‌ڵ شه‌كردا پێست جوان ئه‌كا ، هه‌روه‌ها شیری بزن خواردن بۆ نه‌هێشتنی كه‌م فیكری و خه‌موخه‌فه‌ت و وه‌سوه‌سه باشه . وه‌كوو ئه‌مه‌ی هه‌یه پووكیش بێ هێز ئه‌كاو تاریكایی له چاودا په‌یدا ئه‌كا .\nمیزی بزن بكوڵێنرێ هه‌تا به ته‌واوی خه‌ست ئه‌بێته‌وه ، ئه‌م به ئه‌ندازه‌ی خۆی شه‌كری تێكه‌ڵاو كرێ . ئه‌و كه‌سه‌ی گه‌ڕی هه‌یه سێ جار له حه‌مام بیدا له له‌شی گه‌ڕیه‌كه‌ی چاك ئه‌بێته‌وه .\nشوێنێك له له‌شا كه سووتا پشقڵی ووشكی بزنی لێ بدرێ بۆی باشه و چاكی ئه‌كاته‌وه .\nئه‌ڵێین شاخی بزن سێ جار ئه‌م ئایه‌ته‌ی به‌سه‌را بخوێنرێ :((یوم تجد كل نفس ما عملت من خیر محضرا وما عملت من سوء تود لو ان بینها و بینه امل بعید)). پاشان بخرێته ژوور سه‌ری ژنێكی نووستوه‌وه به‌بێ ئه‌وه‌ی خۆی پێ بزانێ ، پرسیاری هه‌ر شتێكی لێ بكرێ كه بیزانێ جواب ئه‌داته‌وه\nپه‌رتووكی "گێتی زینده‌وه‌ر"\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : بزن له گێتی زینده‌وه‌ردا\nبابه‌تی دیكه له‌سه‌ر ئاژه‌ڵه ماڵیه‌كان\nگا له گێتی زینده‌وه‌ردا\nپشیله له گێتی زینده‌وه‌ردا\nكه‌ر له گێتی زینده‌وه‌ردا\nئێستر له گێتی زینده‌وه‌ردا\nكه‌روێشك له گێتی زینده‌وه‌ردا\nچۆن سەگ ڕادەهێنرێت ڕێنمونی نابینایان بکەن؟


وتووێژ:دەستپێک - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nسەردانەکانی پەڕەی دەستپێکی ویکیپیدیا لەماوەی ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو\nسەردانەکانی پەڕەی دەستپێکی ویکیپیدیا لەماوەی ١ ساڵی ڕابردوو\nپەیامەکان بۆ کۆمەڵگە (پەیامێک بنێرە!)\n١ بەشی نوێ\n٢ پەڕەی سەرەکی\n٢.١ وتاری باش\n٢.٢ ئایە دەزانیت\n٣ وتاری نوێی ئەم مانگە\n٤ لۆگۆ بۆ نه‌ورۆز\nبەشێکی نوێم بۆ پەڕەی دەستپێک زیادکردووە بۆ ستوونی چەپ بە ناوی پۆلێنکردنی بابەتەکان. ئەمەم بۆیە کرد چوونکە بە پێویستم زانی لە پەڕەی دەستپێک ھەبێت. ھەر ناڕەزایەتییەک یان لێدوانێک ھەیە لەسەر ئەمە، لێرە باسیان بکە.--◂ ئێپین وتووێژ♬ ٠١:٥٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC)\nÉpine و ئارام بکر و بەکارھێنەرانی تری ویکیپیدیای سۆرانی پێشتریش باسمان کرد کە پێویستە پەڕەی سەرەکی داڕێژینەوە و منیش پێم وایە بە دانانی وتاری باش ھەنگاوێکی گەورە ئەنجام دەدەین بۆ پێشخستنی ویکیپیدیای سۆرانی، وە یەکێکی تر لە ئەنجامەکانی بریتییە لە گۆڕانی خواستی نووسین واتە نووسەرەکانمان لە ویکیپیدیا ئیتر سەرنجی وتاری باش دەدەن و دەست دەکەن بە نووسین بە ئامانجی گەیاندنی وتارەکە بە ئاستی باش، ئەگەر سەرنج بدەیت ئێمە تەنھا شەش وتاری باشمان ھەیە ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی ئێوە وتارەکە بە شایەنی ئەوە نابینن کە لەگەڵ وتارێکی ھەڵبژێردراودا دابنرێت و ئەمەش وا لە نووسەر دەکات بە ئامانجی وتاری ھەڵبژێردراو بنووسێت بەڵام کاتێک بەوەی کە لەوانەیە لەگەڵ ئەو ھەموو ماندوو بوونەشدا نەکرێت بە ھەڵبژێردراو ئەوا وازی لێ دێنێت ... لێرەوە من داوا دەکەم کە شتێک بکرێت، یانیش بەلایەنی کەمەوە با بە دەنگدان بڕیاری لەسەر برێت، وە منیش دڵنیام کە ئەگەری دانانی وتاری باش زۆرترە لە ئەگەری دا نەنانی صلصة صويا (لێدوان) ١٥:٤٢، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC)\nڕاست دەکەیت منیش گەیشتوومەتە ئەو بڕوایەی کە بەھۆی پیشاندان لە پەڕەی دەستپێک زیادتر گرنگی بە وتاری ھەڵبژێردراو دەدرێت، بە بۆچوونی من ئەو نوسراوەی پەڕەی دەستپێک کە نوسراوە وتاری ھەڵبژێردراو بگۆڕدرێت بۆ نوسراوێک کە وتاری باشیش بگرێتەوە و ھەتیو نەکەون. ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٦:٤٨، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC)\nلە ویکیپیدیاکانی تر بەشێک ھەیە بە ناوی ئایە دەزانیت لە پەڕەی سەرەکی و دەروازەکان و چەند شوێنێکی تردا، پێم باشە بۆ ویکیپیدیاکەی خۆشمان ئەمە دابنرێت صلصة صويا (لێدوان) ١٥:٤٢، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC)\nوەک ھەمیشە من پشتگیری ھەر پێشنیارێک ئەکەم کە سوودی ھەبێت و سەبارەت بەم بەشە لاریم نییە و با زیاد بکرێت چوون ئەمە زانیاری ڕاستەوخۆ بە بەکارھێنەر لە بوارە جیاوازەکان دەدات، بەڵام دانانی ئاسانە و ناوەڕۆکی نا. چی بنوسرێت گرنگە. بەردەوامبوونی و دەستکاریکردنی (زیادکردنی زانیاری) گرنگە. تەنھا زیادکردن و وەلاوەنانی نەبێت. خۆت دەزانیت ئێمە چەند کەسێکی کەمین لێرە و لە پەنجەکانی دەست تێپەڕ ناکەین. ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٦:٤٨، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC)\nھەر کەس پێشنیاری شتێکی لەو جۆرە کرد پێویستە خۆی پرۆژەکەشی ئامادە کردبێت. ئەو بەشە دەبێت ھەموو ڕۆژێک نوێ بکرێتەوە، خۆت دەتوانی ھەموو مانگێک ٣٠ پەڕەی وا دروست بکەیت لە ساڵەکەدا؟ ئەگەر بەڵێ، دەی با لە ٢٠١٨ەوە دەستی پێ بکەین.--◂ ئێپین وتووێژ♬ ٠١:١٥، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC)\n@Épine: لە ڕاستیدا ئەوە ناکرێت بەڵام پێشنیارێکم هەیە وەک سەرەتایەک، ئەویش ئەوەیە کە دەتوانین مانگانە زنیارییەکانی ناوی بگۆڕین، پێم وایە ئەمەیان دەکرێت. ئێمە لەبەر نەبوونی وتاری هەڵبژێردراوی پێویست مانگانە وتارەکە دەگۆڕین، ئەگەر بۆ ئەم بەشەش ئەمە بکەین ئەوا وەک سەرەتایەک ئەمە شتێکی گەورەیە بۆ ویکیپیدیاکەمان. هیوادارم بیر لە پێشنیاری وتارە باشەکانیش بکەیتەوە، و بکرێت بە پڕۆسەیەکی دەنگدان، لە پێناو ویکیپیدیا صلصة صويا (لێدوان) ٠٩:٣٢، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC)\nئێمە بۆ وتاری ھەڵبژێردراو کێشەمان ھەیە ئینجا ئەگەر باشیشی بێتە سەر ئەوا فریای ھیچ ناکەوین. ئێستا چەند کەس وتاری ھەڵبژێردراو دەنووسێتەوە؟ لەوەتەی من بەشداری لە ویکی دەکەم، ھەر منم، دواتر تۆش وا خەریکە دەیکەی بە دووان. ئەی کێ باش بنووسێتەوە؟ وەک ئارام وتی جارێ کۆمەڵگەکەمان بچووکە، فریا ناکەوین بەم ھەموو ئەرکە ھەستین. منیش حەز ئەکەم بەشێک بۆ وتاری باش دابنێین بەڵام لە ئێستادا ناکرێت.--◂ ئێپین وتووێژ♬ ٠٩:٤٩، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC)\n@Épine: باشە، من هاوڕاتم ... من تەنها دەمویست کەمێک شێوەی ویکیپیدیای سۆرانی بگۆڕم لە سەری ساڵدا بەڵام وا دیارە ناکرێت. بە هەر حاڵ لە ساڵی داهاتوودا واتە مانگی ۱۱ی ۲۰۱٨ دیسانەوە باسی ئەمە دەکەینەوە و ئەو کات دەگەین بە ئامانج، ئەگەر هەر یەکێک لە من و تۆ سێ وتاری باش بنووسین لە ساڵی ۲۰۱٨ دا ئەوا بۆ ۲۰۱۹ ئامادە دەبین، بۆیە هیوادارم ئەو کات هەمان شت ڕوو نەداتەوە. بە هوای سەرکەوتن ...\nوە هەروەها بۆ "ئایە دەزانیت" ئەگەر مانگانە بیگۆڕین زانیارییەکانی ناوی ئەوا شتێکی خراپ نییە، بە ڕای تۆ ؟؟؟ صلصة صويا (لێدوان) ١٦:٤٠، ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC)\nھیچ پرۆژەیەکم لە مێشکا نییە بۆ ئەم شتانە جارێ. با بگەینە ١٠٠,٠٠٠ وتار بزانین چی دەبێ. ئێمە جارێ زانستنامەکەمان زۆر بچووکە.--◂ ئێپین وتووێژ♬ ١٨:١٧، ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC)\nوتاری نوێی ئەم مانگە[دەستکاری]\n@Épine: وتارێکی نوێت پێشنیازکردبوو بۆ ئەم مانگە کە ھیچ دژێکیش نەبوو. داینانێیت؟ سپاس. ⇐ئارام وتووێژ💭 ٠٨:٢٥، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) کرا. بۆ ئەم جۆرە وتووێژانە باشترە پەڕەی وتووێژی وپ:وھ بەکاربێ.--◂ ئێپین وتووێژ♬ ٠٨:٥١، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC)\nلۆگۆ بۆ نه‌ورۆز[دەستکاری]\nبۆچی لۆگۆی ویکیکوردی نه‌ورۆزی نه‌کراوه‌ته‌وه؟ مه‌هیلن نه‌ورۆز فه‌رامۆش بکرێته‌وه.پەڕاو (لێدوان) ٠٠:١٨، ٢٠ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.bywiki.com/w/index.php?title=وتووێژ:دەستپێک&oldid=573368»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٧:١٩ی ١٩ی ئایاری ٢٠١٨ نوێ کراوەتەوە.


“بوتەفلیقە ماوەی سەرۆکایەتیی بۆ خۆی درێژکردەوە” – ئیسلامی\nسه‌ره‌تا/ جیهانی ئیسلامی/“بوتەفلیقە ماوەی سەرۆکایەتیی بۆ خۆی درێژکردەوە”\n16 ده‌قه‌ی خوێندنه‌وه 1\nدوای ئەوەی عەبدولعەزیز بوتەفلیقە سەرۆکی جەزائیر ڕایگەیاند، خۆی بۆ پۆستی سەرۆکایەتی کاندید ناکاتەوە و هەڵبژاردنەکەی ڕۆژی ١٨ی مانگی داهاتووشی دواخست، بەشێک لە چاودێران وا لێکدانەوە بۆ بڕیارەکە دەکەن کە درێژکردنەوەی ماوەی سەرۆکایەتییەکەیەتی، چونکە هیچ ڕۆژێکی دیاریکراو بۆ هەڵبژاردن دیارینەکرا و، بوتەفلیقە دەڵێت گفتوگۆ لەگەڵ لایەنەکاندا دەکەن بۆ دیاریکردنی ڕۆژێک بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی.\nلەلایەکی ترەوە خۆپیشاندەرانی جەزائیر داوای دەستلەکارکێشانەوەی بەپەلەی بوتەفلیقە دەکەن.\nدوای ناڕەزایەتی فراوان و خۆپیشاندانی بەردەوام دژی خۆکاندیدکردنی بۆ سەرۆکی جەزائیر، عەبدولعەزیز بوتەفلیقەی تەمەن ٨٢ ساڵ ڕایگەیاند، “تەمەن و باری تەندروستیم ڕێگەنادەن جارێکی دیکە خۆم کاندید بکەمەوە.”\nبوتەفلیقە لە ساڵی ١٩٩٠ـەوە بۆ ماوەی چوار خولە سەرۆکی جەزائیرە. لە ساڵی ٢٠١٣وە بە کەمی لە میدیاکان دەردەکەوێت، ئەوەش بەهۆی خراپیی باری تەندروستییەوە.\nپێشتر بوتەفلیقە لە نەخۆشخانەیەکی سویسراوە ڕایگەیاندبوو، بۆ جاری پێنجەم خۆی بۆ پۆستی سەرۆکی جەزائیر کاندید دەکاتەوە، ئەوەش وایکرد هەزاران کەس بڕژێنە سەر شەقامەکان و ناڕەزایەتی دەرببڕن.\nهاوکات عەبدولعەزیز بوتەفلیقە حکومەتی هەڵوەشاندەوە و وەزیری ناوخۆی وڵاتی کرد بە سەرۆک وەزیران. هەروەها ڕایگەیاند، کۆنفرانسێکی نیشتمانیی لەبارەی چاکسازیی سیاسی و دەستووری تاوەکو کۆتایی ئەمساڵ بەڕێوەدەچێت و، حکومەتی نوێش سەرپەرشتی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی دەکات.\nبوتەفلیقە دەستلەکارکێشانەوەی سەرۆک وەزیرانی پەسەندکردووە و وەزیری ناوخۆی لە جێگەی ئەو داناوە بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەت، کە بتوانێت چاودێریی هەڵبژاردنەکانی داهاتوو بکات، بەڵام هێشتا دیارنییە کەی بەڕێوەدەچن.\nدوایەمین گۆڕانکارییەکانی جەزائیر و بەیاننامەکەی نووسینگەی سەرۆکایەتیی جەزائیر، ڕۆژێک دوای ئەوە هات کە بوتەفلیقە لە سویسراوە گەڕایەوە وڵاتەکەی، کە بە مەبەستی چارەسەری پزیشکی لەو وڵاتە بوو.\nخولی سەرۆکایەتیی جەزائیر پێنج ساڵە، بڕیاربوو لە ١٨ی نیسانی ٢٠١٩ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی جەزائیر بەڕێوەبچێت، بەڵام بەهۆی هەڵوەشاندنەوەیەوە بەڕێوەناچێت و بەڕێوەنەچوونیشی بەمانای درێژکردنەوەی ماوەی سەرۆکایەتیی سەرۆکە نەخۆشەکە دێت.\nئەفغانستان.. یادی مەولود لە کابوڵ لە شادیی و شیرینییەوە بۆ شین و خوێن گۆڕا\nچین.. منداڵانی موسڵمان لە خێزانەکانیان جیادەکرێنەوە\nهیندستان مافی هاووڵاتیبوون لە حەوت ملیۆن موسڵمان دەسەنێتەوە


كه‌یوان ئازاد 01/04/2021\nباوەڕى ئایینى لە كوردستاندا\nتا ئێستا ڕوون نییە، (یەكتاپەرستی) كەى و چۆن و سەری هەڵداوە و گەیشتووەتە كوردستان؟ بەڵام ئەوەندە زانراوە، كە یەكەمین كەسایەتی ئەو پەیامەی لەسەر زەوی بڵاو كردەوە (ئادەم) بووە. ئەوەش دواى ئەوەی لەگەڵ (حەوا)ى خێزانی، دوای بێفرمانیكردنى پەروەردگار، لە بەهەشت دەكران و خرانە سەر زەوی.\nدیارە لەكاتێكدا ئەوە ڕوون نییە، كە مێژووی كەسایەتیی (ئادەم) بۆ كەی دەگەڕێتەوە! بەڵام ئەوەندە زانراوە، كە یەكتاپەرستى لە دەركەوتنى (ئادەم)، وەك یەكەمین پەیامبەرى سەر ڕووی زەوی، سەری هەڵداوە و ڕێچكەی گرتووە. سەبارەت بە مێژووى دەركەوتنیشى، شتێكى وەها لەبەردەستدا نییە، تەنیا ئەوەندە نەبێت، كە مێژوونووسانی عەرەبی و ئیسلامی، مێژوویەكیان بۆ دەركەوتن و ژیان و تەمەنی ئەو پەیامبەرە داناوە، بەڵام ئەو تۆمارانەش جێگای پرسیار و تێڕامانن! هۆیەكەش ئەوەیە، ئەگەر (ئادەم) یەكەمین مرۆڤی سەر ڕووی زەوی بووبێت، خۆ لەو سەردەمەدا نووسین نەبووە، تا ئەو تۆمارانە بنووسرێن!\nئەگەر ئەو تۆمارانەش بۆ دوای سەردەمی نووسین بگەڕێنەوە، ئەوا مێژووی (ئادەم) لە (سێ هەزار) ساڵ پێش زایین تێپەڕ ناكات، كە ئەوەش مێژووى دەركەوتنی (ئایینى یەكتاپەرستى) دەخاتە ژێر پرسیارەوە؟ ئەمەو جگە لەوەی، بەپێی ئەو تۆمارانەی مێژوونووسانی عەرەبی و ئیسلامی بێت، دەركەوتنی (ئادەم) لەسەر خاكی كوردستان نەبووە. تەنانەت دەركەوتنی (شیس كوڕى ئادەم) و (ئیدریس كوڕی یەرد كوڕی مەهلایل كوڕی قەینەن كوڕی ئانوش كوڕی شیس) هەر لە كوردستان نەبوون.\nهەر بۆیە، دەركەوتنی ئایینى یەكتاپەرستی بەو تۆمارانە، جگە لەوەی لەسەر خاكی كوردستان دەرنەكەوتوون، بەو مێژووەشى بۆ دروستبوونی بوونەوەر و زەوی و دەركەوتنی مرۆڤ دانراوە، ئەم ئایینە بۆ دواى دەركەوتنى ئایینى دووانەپەرستی دەگەڕێتەوە و دەبێتە چوارەمین باوەڕى ئایینى لە جیهان و كوردستاندا.\n(نووح كوڕی لامەك)يش، كە بە (نۆ) پشت دەچێتەوە سەر (ئادەم/ س. خ) سەربارى ئەوەى لە كوردستاندا دەرنەكەوتووە، بەڵام دواى ئەوەی زێدەكەی لە شارى (ئوور)ى باشوورى عێراقی ئێمڕۆ دوچاری لافاو دەبێت، بەهۆی كەشتییەكەی و لەگەڵ هاوەڵانى ڕێگای باكووریان گرتە بەر و تا دواجار كەشتییەكەیان لەسەر (چیای جوودی) لەنگەری گرت. بەوەش یەكەمین پەیامبەرانی مێژووی مرۆڤایەتی، كە (چوارەمین) پەیامبەر لەدواى (ئادەم، شیس، ئیدریس) بوو، لە كوردستان دەركەوت و بانگەشەی بۆ یەكتاپەرستی كرد. مێژووى ئەو پەیامبەرەش بۆ (سێ هەزار) ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە، وەك لە تۆمارەكانی سۆمەری بە ناوی (ئوتۆنابشتم) ئاماژەیان پێ دراوە.\nدواى (نووح كوڕى لامك) پەیامبەرێكی تر بە ناوی (ئیبراهیم كوڕی ئازەر) هەر لە شاری (ئوور)ی سۆمەری و لە هەزارەی دووەمى پێش زایین دەركەوت. دواجار لە ئەنجامی هاوكاری نەكردنی خەڵكانی ناوچەكە، لەگەڵ (سارا كچى هاران)ى خێزانى، كە كچى فەرمانڕەوای شارى (بابل) بوو، ڕێگای كوردستانى گرتە بەر و ڕووبەڕووی (شەمشی ئەددى یەكەم/ 1860- 1776پ.ز) ناسراو بە (نەمروود) پادشاى ئاشوورى بووەوە. دواى ڕزگاربوونیشی لەو ئاگرەی، وەك لە دەقە پیرۆزەكانی (تەورات و قورئان)دا هاتووە، كە (نەمروود) بۆی هەڵكردبوو، تا بە سووتان كۆتایی بە ژیانی بهێنێت، لە ڕێگای كوردستانەوە گەیشتە خاكی شام.\nلەوێش (سارا)ى خێزانى و (یەعقووب)ى كوڕى بەجێ هێشت و لەگەڵ هاوسەری دووەمی بەناوی (هاجەر) ڕووی كردە وڵاتى میسڕ و دواجار بەرەو نیمچەدوورگەی عەرەبى بەڕێ كەوتن، تا دواجار لە شاری (مەككە)ی ئیمڕۆ لەگەڵ هاوسەرەكەى و (ئیسماعیل)ی كوڕی، (كەعبە)یان دروست كرد. بەوەش ئەو پەیامبەرە لە هەردوو سەر زەمینی فەڵەستین لە شام و (مەككە) لە نیمچەدوورگەى عەرەبی، نەوەی بەجێ هشت و چەندین پەیامبەری ئایینى یەكتاپەرستی دواى خۆى بەجێ هێشت، كە یەكێكیان (ئایینی جوو) بوو.\n(ئایینى جوو)ش وەك ئایینێكی دیكەی یەكتاپەرست، بەهۆى (نەبوخوزنەسرى كوڕى نەبوبڵاسەرى كلدانى) لە سەدەى شەشەمى پێش زایین، دواى راپێچكردنى (سێ هەزار) جوولەكە لە شارى (ئورشەلیم) بۆ ناوچەكانى ژێر دەسەڵاتى و شارى (بابل)ى پایتەخت، گەیشتە ناوچەكانى كوردستان. ئەوەش دواى ئەوەى بەشێك لە دیلەكانى جووى وەك خزمەتكار و كەنیزەك نێردرانە دەربارى (كەى ئەخسار)ى پادشاى ماد. بەهۆی ئەوەی (نەبوخوزنەسر) زاوای (كەى ئەخسار)ى پادشای ماد بوو، بەو ڕووداوەش (ئایینى جوو) بە ئایین و باوەڕى ئایینى بە كوردستان زیاد كرا.\n(ئایینی مەسیحی)ش وەك ئایینێكى دیكەی یەكتاپەرست، لە سەرەتاكانى سەدەی یەكەمی زایینی، لەلایەن مژدەدەرە مەسیحییەكانەوە لە كوردستانی خۆرئاواوە گەیشتە ناوچەكانى دیكەی كوردستان و تەنانەت خاكی ئێران و نیمچەدوورگەی هیند و چین. ئەوەش لەكاتێكدا بوو، هەریەك لە ئایینەكانی (بتپەرستی، زەردەشتى، جوو، بوودایی) بە كوردستاندا بڵاو بوونەوە.\nبەدەر لەو ئایینانەی ئاماژەیان بۆ كرا، (ئایینى كاكەیی)، كە بە (ئایینى یارسان، قەڵخانی، درووزی، ئەهلى حەق)یش ناسرا، وەك ئایینێكی ترى كوردستانی، لەسەر خاكی كوردستان دەركەوت و بڵاو بووەوە، بەڵام بەهۆی ئەوەی خودی ئایینەكە و مێژووی دەركەوتنی كەوتە نێو مشتومڕى ئاییناسان و مێژوونووسان و خودی پەیڕەوانی كاكەیی، نەتوانرا مێژووى كۆنترین دەركەوتنی دیاری بكرێت، تا بەهۆیەوە بە مێژووی ئایینەكە و پەیڕەوانی بگەین، بەڵام سەرباری ئەوەش، بووە یەكێك لەو ئایینانەی لە كوردستاندا بڵاو بووەوە و ژمارەیەك پەیڕەوی باشی لە دەوری خۆی كۆكردەوە.\nبەو شێوازەش، لە قۆناغى مێژووى كۆندا چەندین ئایین و بیروباوەڕى ئایینى لە كوردستان دەركەوتن و گەیشتنە كوردستان و تێیدا بڵاو بوونەوە و پەیڕەو و باوەڕداریان بۆ دروست بوو.


وەک پێداچوونەوەی ١٨:٣٢، ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧\nوەک پێداچوونەوەی ١٤:٥٨، ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (دەستکاری)\nوەک پێداچوونەوەی ١٨:٣٢، ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (دەستکاری) (پووچەڵکردنەوە)\nخەڵکی کورد لە مێژوودا راستی هەموو جۆرە هێرشێک هاتووە و لە هەر جێگایەک کە ژیاوە دەست بە پاراستنی خۆی کردووە. کۆچبەرکردنی گەلی کورد لە زێیدی خۆیان یەک لەو بابەتە گرینگانە بووە کە دژمنانی گەل و خاکی کورد بەکاریان هێناوە تا بتوانن شۆڕشی کورد تێک بدەن و بتوانن لە داگیرکەری بەردەوام ببنەوە و دووبەرەکردنی کورد بە دەستی داگیرکەران بووەتە ئامانجی داگیرکەران.\nژمارەیێکی بەرچاو لە کورد کە لە باکووری رۆژهەلاتی ئێران دەژین کە بەناوی کوردانی خوراسان دەناسرێت ، بە گوێرەی ئاماری حکۆمەتی ئێران ژمارەیان زیاتر لە ٢ملیۆن مەزەندە دەکرێت. شارەکانی شێروان، بژنۆرت، قۆچان، ئەسفەرایین، مانە، سملقان، فارووج، ئاشخانە، شۆقان، چناران، دەرەگەز و بەشێک گەورە لە شاری مەشهەد و سەبزەوار و نێیشابوور کوردن. کوردانی تورکمەنستان کە ژمارەیان دەگاتە ٥٠٠هەزار کەس لە شارەکانی فیرۆزە، ئەشق ئاوات پایەتەختی تورکمەنستان دەژین . لە سنووری ناوبەری پاکستان و ئەفغانستان و ئێرانیش نێزیک یەک ملیۆن کورد دەژین. بەشێک لە ئەشیرەتەکانی قارەمانی، زەنگەنە، کاوانی، سێویدی، پازۆکی، زەفەری، ئاماری، چەمیشگەزەک، تۆپی، حەیدەری، شادی، شامی، جەلالی، کەلهۆری و... لە بەشەی رۆژهەلاتی ناوەراست دەژین. رێژەیی کورد لە سەدا 70یی٧٠یی شارەکان دەبێت. کورد لە خۆراسان لە رووبەری 75000٧٥٠٠٠ کم چارگۆشەدا دەژین.\n'''هۆکارەکانی دوورخستنەوەی کورد یان کۆچبەربوونیان بۆ خوراسان و ناوچەکانی دەوروبەری:'''\n1- #کورد یەک لە کۆنترین گەلانی رۆژهەلاتی ناویندایە و لە هەموو بەشەکانی بەڵاو بووەتەوە.\n2- #لە سەردەمی حکومەتی مادەکان بەشەک لە کورد لەم هەرێمە دەژیان.▼\n3- #لە ساڵی 1598١٥٩٨ تا ساڵی 1601،١٦٠١، دوایی شەڕی چالدوران بە مەبەستی بەرگری کردن لە سنوورەکانی رۆژهەلاتی ئێران لە لە سەردەستی شاه ئەباسی سەفەوی کۆچی خوراسان دەکەن، لەم ساڵانە دە 60000٦٠٠٠٠ ماڵباتی کورد بەرەوە خورسان کۆچبەر دەبن. ▼\n▲2- لە سەردەمی حکومەتی مادەکان بەشەک لە کورد لەم هەرێمە دەژیان.\n5- #لە سەردەمی نادرشاهی ئەفشار(1747١٧٤٧-1735ز١٧٣٥ز) کە بە پێی بەڵگە مێژووەکان پاشایەکی کورد بووە بە مەبەستی بەسەربازگرتنیان رەوانەیی خوراسان بوونە، ▼\n6- #دوو ئامانجی سەرەکی بەربەڵاو بوونی گەلی کورد و ئاوارەبوونیان، تێکشکاندنی شۆرەشی کورد و پاراستنی سنۆرەکانی ئێران بووە. ▼\n▲3- لە ساڵی 1598 تا ساڵی 1601، دوایی شەڕی چالدوران بە مەبەستی بەرگری کردن لە سنوورەکانی رۆژهەلاتی ئێران لە لە سەردەستی شاه ئەباسی سەفەوی کۆچی خوراسان دەکەن، لەم ساڵانە دە 60000 ماڵباتی کورد بەرەوە خورسان کۆچبەر دەبن.\n- #دوایی پاراستنی سنوورەکان، هێمن کردن و دەرکردنی هێزە تورکمەن، قەزاق، ئۆزبەک و تەتارەکان، پاشایی حکومەتی سەفەویان داواکاریەکانی کورد وەکۆ هەرێمێک سەربەخۆ پشتگۆ دەخات. کورد لەوێندەر دەبێتە سەربازی ئەم حکۆمەتەنا، جارجاران دەست بە شۆڕش دەکەن و شۆڕشەکانیان تێکديشکەندرێت. لە ساڵی 1881١٨٨١ بە پێی پەیماننامەیی ئاخال کە شاری فیرۆزە شاری کوردی دەفرۆشێت بە سۆڤیەت، سەردار ئێوەزخان لە سالی 1890١٨٩٠ دەست بە شەڕی پارتیزانی دەکات. دوایی فرۆشتنی 300٣٠٠ کچی کورد(هەر کامیان بە نیو تەن گەنم وەکە زەریبە لە ساڵی 1905١٩٠٥) بە تورکمەنان لە لایی حکومەتی ناوەندی دەبێتە هۆیی نەرازایەتی خەلکی کورد جەجۆخان شۆڕێشەکی گەورە دەکات و شارەکانی شیروان و بەشێک لە قۆچان کۆنترۆل دەکات. ▼\n- #لە ساڵانی 1917،١٩١٧، خدوو سەردار و 1921١٩٢١ تا 1927١٩٢٧ شۆرەشی فەرەجۆلاخان بە هۆیی نەبوونی بەرەیی ئێکگرتوویی کورد شۆڕشی کورد لە خوراسان ناو دەچێت. زۆربەیی کوردانی خوراسان شیعەن وبە شێوەزاری کورمانجی ژووروو قسە دەکەن. نەبوونی ناوەندەکانی کوردی سەربەخۆ و ئاستی رەوشەنبیری و لاوازی نەتەوی لە ناو کوردەکانی خوراساندا بووەتەوە هۆکاری بەکارهێنانی کورد بو ئامانجی دژمنانی گەلی کورد. لە ساڵەکانی رابڕدوودا چەند گۆڤار و رۆژنامە بە زمانی کوردی لەو ناوچەیە بەڵاو دەبوون کەچی دوایی ماوەیێک رایانگیران. تەنیا دەزگایی راگەیاندنی کوردی لە خوراسان رادیۆ کورمانجی یە کە نیو کاتژمێر لە رۆژدا بڵاو دەبێتەوە. پێشهاتەکانی هەرێمی کوردستان و مەدیایی کوردی بۆکوردانی خوراسان جێگای سەڕنج بووە و تووانیەتی لە خوراسان جێگایی خۆی بکاتەوە، بەڵام نەبوونی پێوەندی لە استی پێویست لەگەڵ بەشەکانی کوردستان و دووربوونی رێکا کەلتووری ئەم هەرێمی کوردیە لە خوراسان و زمانی کوردی لە مەترسیدایە. ▼\n▲5- لە سەردەمی نادرشاهی ئەفشار(1747-1735ز) کە بە پێی بەڵگە مێژووەکان پاشایەکی کورد بووە بە مەبەستی بەسەربازگرتنیان رەوانەیی خوراسان بوونە،\n▲6- دوو ئامانجی سەرەکی بەربەڵاو بوونی گەلی کورد و ئاوارەبوونیان، تێکشکاندنی شۆرەشی کورد و پاراستنی سنۆرەکانی ئێران بووە.\n▲- دوایی پاراستنی سنوورەکان، هێمن کردن و دەرکردنی هێزە تورکمەن، قەزاق، ئۆزبەک و تەتارەکان، پاشایی حکومەتی سەفەویان داواکاریەکانی کورد وەکۆ هەرێمێک سەربەخۆ پشتگۆ دەخات. کورد لەوێندەر دەبێتە سەربازی ئەم حکۆمەتەنا، جارجاران دەست بە شۆڕش دەکەن و شۆڕشەکانیان تێکديشکەندرێت. لە ساڵی 1881 بە پێی پەیماننامەیی ئاخال کە شاری فیرۆزە شاری کوردی دەفرۆشێت بە سۆڤیەت، سەردار ئێوەزخان لە سالی 1890 دەست بە شەڕی پارتیزانی دەکات. دوایی فرۆشتنی 300 کچی کورد(هەر کامیان بە نیو تەن گەنم وەکە زەریبە لە ساڵی 1905) بە تورکمەنان لە لایی حکومەتی ناوەندی دەبێتە هۆیی نەرازایەتی خەلکی کورد جەجۆخان شۆڕێشەکی گەورە دەکات و شارەکانی شیروان و بەشێک لە قۆچان کۆنترۆل دەکات.\n▲- لە ساڵانی 1917، خدوو سەردار و 1921 تا 1927 شۆرەشی فەرەجۆلاخان بە هۆیی نەبوونی بەرەیی ئێکگرتوویی کورد شۆڕشی کورد لە خوراسان ناو دەچێت. زۆربەیی کوردانی خوراسان شیعەن وبە شێوەزاری کورمانجی ژووروو قسە دەکەن. نەبوونی ناوەندەکانی کوردی سەربەخۆ و ئاستی رەوشەنبیری و لاوازی نەتەوی لە ناو کوردەکانی خوراساندا بووەتەوە هۆکاری بەکارهێنانی کورد بو ئامانجی دژمنانی گەلی کورد. لە ساڵەکانی رابڕدوودا چەند گۆڤار و رۆژنامە بە زمانی کوردی لەو ناوچەیە بەڵاو دەبوون کەچی دوایی ماوەیێک رایانگیران. تەنیا دەزگایی راگەیاندنی کوردی لە خوراسان رادیۆ کورمانجی یە کە نیو کاتژمێر لە رۆژدا بڵاو دەبێتەوە. پێشهاتەکانی هەرێمی کوردستان و مەدیایی کوردی بۆکوردانی خوراسان جێگای سەڕنج بووە و تووانیەتی لە خوراسان جێگایی خۆی بکاتەوە، بەڵام نەبوونی پێوەندی لە استی پێویست لەگەڵ بەشەکانی کوردستان و دووربوونی رێکا کەلتووری ئەم هەرێمی کوردیە لە خوراسان و زمانی کوردی لە مەترسیدایە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/wiki/تایبەت:MobileDiff/525459»


له‌شـكری ئه‌مریكا ده‌ڵێت له هه‌ڵـمه‌تێـكدا له موسـڵ 11 عێراقی كوژراون\nی مانگی ده ٠٥, ٢٠٠٨\nله‌شـكری وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا ده‌ڵێت به‌هۆی هێرشـێـكی وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا 5 میلیتان و 3 ژن و 3 منداڵ كوژراون كه یاخیبووه گومان‌لێـكراوه‌كان هێله‌كێـكی بۆمبڕێژكراوی خۆكوژیـیان ته‌قاندۆته‌وه.\nله‌شـكر ده‌ڵێت سه‌ربازه‌كان ڕۆژی یه‌كشه‌ممه ته‌قه‌یان لێـكرا دوای ئه‌وه‌ی چوونه ناو ماڵێـك له موسـڵ كه باوه‌ڕیان ده‌كرد تێرۆریسـتی گومان‌لێـكراوی لێـیه. له پاشـاندا چه‌كداره‌كان هێله‌كێـكی خۆكوژیـیان ته‌قانده‌وه.\nله نووسـراوێـكدا له‌شـكری ئه‌مریكا ده‌ڵێت له كاتی ئه‌م هێرشه‌دا 5 تێرۆریست كوژراون و 3 ژن و 3 منداڵیش كوژراون. هه‌روه‌ها منداڵێـكیش برینداربووه. له دوایـیدا سه‌ربازه‌كان چه‌ك و ته‌قه‌منیـیان له ماڵه‌كه‌دا دۆزیوه‌ته‌وه.\nڕۆژی شه‌ممه‌ش له‌شـكری وڵاته یه‌كگرتووكانی ئه‌مریكا ده‌ڵێت 2 فڕۆكه‌ی ئه‌مریكی جۆری بلاك هۆك له یه‌كیان داوه له كاتی نیشـتنه‌وه‌یان له بنكه‌یه‌ك له به‌غدادی پایته‌ختی عێراق.\nله‌شـكر ده‌ڵێت سه‌ربازێـكی عێراقی كوژراوه و 2 سه‌ربازی عێراقی 3 سه‌ربازی ئه‌مریكی له‌م ڕووداوه‌دا برینداربوون.


تا چ کات کوردستان کولونی هاوبەشی داگیرکاران بێت ؟ / رە شاد مستەفا سوڵتانی – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / وتار / تا چ کات کوردستان کولونی هاوبەشی داگیرکاران بێت ؟ / رە شاد مستەفا سوڵتانی\nدوو شه‌ممه 19 حوزه‌یران 2017\tوتار 75 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nلە باتی دیواری حیزبی ، قەڵای سەربەستی دروست کراوە . قەڵا کە ئەوەندە بەرزە مەگەر بە پەیژەی خەیاڵ بۆی بچیی و سەرکەوێ. ڕەوتی ڕووداوەکان دەڵێن : ڕۆژانی بەد بەختی و ناهەمواریی بەرەو تەواو بوون ملیان دەشکێنن . قەندیل وەک ئەرکێکی نە پساوە ، پاسەوانی هەمیشەیی بەرەنگاری و ژیانی سەربەرزانەیە . خەباتکاران شەویان کرد بە ڕۆژ ،تاکوو تیشکی خۆر لە ئاسۆی ئەو سەر نادیاری باخەکان چاو لێ کەن . هەزاران ڕاز و نهێنی جوان و ناسک ، لە سنگی ماڵەکانی قەندیل شاراوەیە . هەر بەرد و دارێک سەرگوزشتی لەرز هێنەر و نائومێدی داگیر کار باس دەکات . ماڵەکان بەرگەی گڤەگڤی با و بۆران ، بەفری قورس ،بارانی لێزمە ، تانە و لۆمەی دوژمن و شەپۆلی ترسناکی فاشیزم دەگرن . جوانچاکانی کچ و کوڕ وەک ” شا تەوار” پارێزگاری لە دیموکراسی ، مافی مرۆڤ و ئازادی دەکەن . دوژمنی داگیرکار هەرچی دەیکا ، با بیکا ! دراوسێ ماڵەکانی سەربەستی چنوور، سوورە هەڕاڵە، دار قەزوان ،ئاسک و مامزی چاومەست ، ڕووبار ،بەرزەلنگ ، ڕێواس ، وەرکەمەر ، هەڵۆی سەر شاخان ، دار بەڕوو، تریفەی مانگ، کۆتر، وەنەوشە ، کڵێڵە بەفر ، تاڤگە و سۆلاڤ وهەڵاڵە برمەی شۆخی گونا ئاڵە و ، هەموویان بە تێکڕا فوو لە شمشاڵی دڵەکانی شەیدای ئازادی دەکەن . مانگ و خۆر ، بە پێ یاسای سروشت ، هەر هەڵدێن و ئاوا دەبن و، ئەم گشت وسوڕانەوە هەر دوایی نایەت . شەوانە قەندیل کش و مات لە پرخەی خەودایە و نیگابانەکان ئازا و بوێر ،ناو بە ناو،بە بێ تەل قسە دەکەن و ئاگایان لە ئەفسانەی ژیان و وڵاتی شەڕ لێدراو و بەر کارەسات کەوتوە . بە ئێرادەیەکی مەحکەم ، مەحکەم تر لە چیا ، لە دۆڵ وشێو و رکە و بەردەڵاندا بۆ دەستکەوتەکانی مرۆڤایەتی خەبات و بەرەنگاری دەکەن . پێشمەرگە و گریلا بە گیان و دڵ بە پیر مەرگەوە دەچن . هیچ ئازارێک لەوە قورس تر نیە ، کە بیگانەکان گەلی کوردیان لە وڵاتی خۆی ئاوارە و دەربەدەر کردووە و ،تۆزقاڵێکیش لە نامەردی و لە دڵبەردی هەرگیز خۆیان نە بواردووە . من لە کانگای دڵمەوە ئەی هێزی پێشمەرگە و گریلا ، کە هەموو سەربەرزیەکانی کوردستانتان خولقاندووە ،سپاستان دەکەم .\nئەم وێنەیە، ماڵی پێشمەرگە ، لە دڵی شاخێک پیشان دەدات .\n* شا تەوار: هەڵۆی سەر شاخان\nهەژدەی یونی ٢٠١٧


نمایشی (پەرتوکی ئەنارکیستی) لە لەندەن.\nئەمساڵیش بۆ (٣٦)ەمین جار (نمایشکردنی پەرتوکی ئەنارکیستی) لە لەندەن ڕۆژی شەمە، ڕیکەوتی ٢٨\_١٠\_٢٠١٧، بەرپادەکرێتەوە. لەوانەیە ئەوە بپرسیت " چ پێویست دەکاتپەرتووکی زیاتر بکڕین، لە کاتێکدا کە دونیا لەم پشێوییەدایە، کۆمۆنێتییەکانمان لەژێر هەڕەشەدایە؟ بۆچی هەر دەبێت تووڕەتر بین، بەڵکو دەبیت، جەنگاوەر و تێکۆشەر بین، دەبێت ئامادەی جەنگ دژ بە سیستەمەکە بین، نەك خوێندنەوەی هەندێك پەرتووك؟".\nپەرتووکەکان تەنها ئامرازێکی گوێزەرەوەن، ئەو بیرۆکانەی کە گرنگن ، لەنێوخۆیان هەڵدەگرن، لەنێو ئەم نمایشکردنە سەدان کەس دەبینیت قسەدەکەن ، لێدوان و مشتومڕ دەکەن، هەر ئاوا لەسەر بیرۆکەی ئەنارکیستی و ڕامیارییەکانی ململانێی تێکۆشانی چینایەتی،پێداگرییدەکەن و بەڵگە دەهێننەوە. سەبارەت بەوەی کە دەتوانینئەنجامیبدەین ، لێدوان دەکەین، بۆ ئەوەی بەرنامەکەی دەوڵەت و چینی فرماندەران لەنێو هەموو ڕۆژێکی ژیانی خۆمان، لە سەرتاسەری دونیا ،هەڵوەشێنینەوە.\nلەنێو دونیایەك، کە لەوێدا ملیاردەر سەرۆکەو خۆی دژ بە دامەزراوەکان، دەزگەکان، ئەژمار دەکات، هاوکاتیش ڕاستڕەوەکان ترسی نامسۆگەریی ژیان دەقۆزنەوە،چەپیش بە ئێمە دەڵێت: ئەگەر ئێمە تەنیا دەنگ بە سەرکردە شێوە نوێیەکان بدەین، ئیدی کارمان مەیسەرە....لەو کاتەدا ئێمە دەبێت دوور لە سنوربەندیی بیرۆکە ساختەکان و فێڵکردن ، تەماشای ململانێیە ڕاستەقینەکان بکەین کە هەر ئێستا هەن و دەگوزەرێن. هەر ئاوا کە لە ڕابوردووشدا گوزەراون. ڕامیاریی ئەنارکیستەکان سەبارەت بە ململانێ، یان تێکۆشانی چینایەتی زیاتر [لە] هەموو کاتێکی دیکە گرنگترن.\nئەوانەی لەو چەند ڕستەی سەرەوەدا وترا ئەوانەن کە لە ڕۆژی (نمایشکردنی پەرتوکی ئەنارکیستی)لە تەك مشتومڕ و لێدوان وبەڵگەهێنانەوە و ئەزموونە کردەییەکان و بیرۆکە تازەکان پێشکەشدەکرێن، هیوادارین سوودبەخش بن.\nChildren: Crèche( 2years -8years ) and older kids space ( 8 years upward)\nتکایە بۆ زانیاریی زیاتر سەردانی ئەو ماڵپەڕەی خوارەوە بکە:\n* خوێنەری بەڕیز ئەو ڕۆژە زیاتر لە ٦٠ کۆڕ و سمینیار و وۆرکشؤۆپ ئەنجامدەدرێن ، هەڵبەتە بێجگە لە نمایشکردنی فلیم لەبارەی پارێزگاریکردن و بەرەنگاربوونەوە.\nدوو لەو کۆبونەوانە لەبارەی 'باکور' و 'ڕۆژاوای' کوردستانن. یەکەملەبارەی فێمنیزم و فێمەنیستی کورد، لە لایەن چالاك و نوسەر و ئەکادیمیست (دیلار دێریك) پێشکەشدەکرێت . ئەوی دیکە لەسەر (ڕۆژاوا) دەبێت کە لە لایەن دوو هاوڕێی ئینگلیزی-زمان پێشکەشدەکرێت، کە بە خۆیان ٦ مانگ لە (ڕۆژاوا) بوون و ژیاون.


مستەفا مەولوودی: نەخشەڕێی خەباتی حیزبی دێموکرات قەت ناتەبایی لەگەڵ ویستی خەڵکی کوردستان نەبووە – کوردستان و کورد\nبەرواری بڵاو کردنەوە 2022/04/20\nجۆری بابەت: سیاسی, وتووێژ\nبەرایی: کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ٧٦ ساڵ پێش، سەربەخۆییی خۆی و کۆماری کوردستانـی ڕاگەیاندووە و دوای نسکۆی ڕووخانی کۆمار دەستی لە خەبات هەڵنەگرتووە. حیزبە سیاسییەکانی کوردستان پاش کۆماری سەربەخۆی کوردستان، بۆ دەستەبەرکردنی مافی دیاریکردنی چارەنووسی کورد لە چوارچێوەی ئێرانی هەنووکەیی، دروشمی خودموختاری و دواتریش فیدراڵیزمیان دەستنیشان کردووە، ئەوە لە کاتێکدایە کە دەنگی سەربەخۆییخوازی لە کۆمەڵگەی کوردستان ڕۆژ لە دوای ڕۆژ زیاتر و بەرزتر دەبێت. حیزبی دێموکراتی کوردستان ئەم پرسە چۆن لێک دەداتەوە و چۆن لە داهاتووی سیاسیی ئێران دەڕوانێت؟ خوێندنەوەی بۆ ستراتیژیی هەنووکە و پرسی سەربەخۆیی چییە؟ “کوردستان” لە هەڤپەیڤینێکدا لەگەڵ کاک مستەفا مەولوودی، جێگری سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستان ئەو بابەتەی تاوتوێ کردووە و سەرەنجتان بۆ خوێندنەوە ڕادەکێشین.\nکاک مستەفا با باسەکەمان بەو پرسیارە دەست پێ بکەین؛ پاش ٧٦ ساڵ لە دامەزرانی حیزب، پێتان وایە کە دروشمی ستراتیژیی ئێستەی حیزب لەگەڵ ویست و داخوازییەکانی کۆمەڵگەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەگونجێت؟\nحیزبی دێموکراتی کوردستان لە هەناوی کۆمەڵگەی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستانەوە دامەزراوە و هەمیشە ویست و داخوازەکانی کۆمەڵگەی کوردیی پێش هەموو شتێک داناوە و مێژووش ئەوە شاهیدییەمان بۆ دەدات. ئەوەی کە بۆ حیزبی دێموکرات گرینگ و ئامانج بووە، بەدەستەوەگرتنی جڵەوی چارەنووسی کورد بە دەستی خۆی بووە. هەر لە سەرەتاشەوە کەسایەتیی پێشەوا قازی محەممەد و ڕێبەریی دوای قازی محەممەد لە حیزبی دێموکراتدا ئاگاداری ویست و داخوازییەکانی کۆمەڵگەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بوون و بۆ دەستەبەری ئامانجەکانی ئەم گەلە خەباتیان کردووە. بەو پێشەکییەوە دێمە سەر ئەو باسەی کە دروشمی حیزبی دێموکراتی کوردستان لە سەردەمی ئێستەدا بە لەبەرچاوگرتنی هەلومەرجی سیاسی و ژێئۆپۆلێتیکی ناوچە و هەڵکەوتەی ڕۆژهەلاتی کوردستان؛ ژیرانە، واقعبینانە و بەرپرسانەیە. ئەوەی کە حیزبی دێموکراتی کوردستان ستراتیژیی خۆی لەسەر ئەوە دادەنێت کە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە چوارچێوەی ئێرانێکی دێموکراتیکی فیدراڵدا خاوەنی دەسەڵاتی سیاسیی هەرێمی کوردستان بێت و خەڵکی کوردستان لە دەوڵەتی ناوەندییشدا بە ڕێژەی خۆی بەشداریی کارای لە بەڕێوەبردنی وڵاتی ئێراندا هەبێت، لە هەموو ئاستەکاندا ژیرانەیە.\nمن پێم وایە ئەو دروشمە ژیرانەیە جێگای پەسند و پشتگیریی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستانیشە، لەبەر ئەوەی کە هەلومەرجی ناوچە و ئێران لەچاو ٧٦ ساڵ لەوەپێش گۆڕانێکی ئەوتۆ و تایبەتی بەسەردا نەهاتووە. خەڵکی ئێران و کوردستانیش ئێستە زیاتر دەرک بە پێکەوەژیانی دێموکراسییانە دەکەن، هەر بۆیە لەگەڵ ئەوەی کە ئەو دەنگە بەهێزە و کورد مافی خۆیەتی خاوەنی کیانی تایبەت بە خۆی بێت، خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەرکیان بەوە کردووە کە دروشمی حیزبی دێموکرات بۆ دابینکردنی دەسەڵاتی سیاسیی کۆمەڵگەی کوردستانە و هەر بۆیە لەو بارەوە نەک ڕوویان لە حیزب وەرنەگێڕاوە، بەڵکوو بۆ هێنانەدیی ئەو دروشمە گونجاوەی ئێستەی حیزب پشتگیریشی دەکەن.\nباشە، دروشمی ستراتیژیی حیزب چەندە لەگەڵ بارودۆخ و ڕەوشی نێوخۆی ئێران گونجاوە، ئەویش بە لەبەرچاوگرتنی فاکتەرە ناوچەیی و جیهانییەکان؟\nئەو چەمکانە ڕێژەیین و دوگم نین، بەڵام ئەگەر وڵاتی ئێران وەکوو تابلۆیەک بێنینە بەرچاومان، دەبینین کە دروشمی ستراتیژی حیزبی دێموکرات زۆر بەرپرسانە و لەگەڵ ڕەوشی نێوخۆیی وڵات و ناوچەکە گونجاوە. ئێران وڵاتێکی پان و بەرینە، پێکهاتەی دانیشتووانی فرەچەشنە و پێکهاتەیەلی فرە نەتەوەیی، فرە ئایینی و تەنانەت فرە فەرهەنگیی هەیە؛ جیا لەوەش لە باری ژێئۆپۆلێتیکەوە ئێران لە ناوچەیەکی زۆر ستراتیژیی جیهان هەڵکەوتووە، دەوری وڵاتانی زلهێز ئێستەشی لەگەڵ بێت لەو وڵاتەدا حاشاهەڵنەگرە. هێزێکی سیاسیی کارای وەکوو حیزبی دێموکرات بە ئەزموونی ٧٦ ساڵ خەبات و تێکۆشان، ناکرێت ئەو فاکتەرانە و زۆر فاکتەری دیار و نادیاری دیکە بۆ پێکەوەژیانی خەڵکی ئێران لەبەرچاو نەگرێت و ستراتیژیی خۆی لەسەر دانەڕێژێت.\nمن پێم وایە ئەگەر بەبێ دەمارگرژیی دەسەڵاتی ناوەندی لە تاران لەو ستراتیژییەی حیزبی دێموکرات بڕوانین و بەپێی ویستی گەلانی دیکە لەپێناو دەستەبەرکردی مافی بەرانبەر و وەک یەک بۆ هەمووان لە ئێراندا کاری بۆ بکرێت، وڵاتی ئێران لە زۆر قەیرانی گەورە ڕزگاری دەبێت؛ یەکەم، دێموکراسی لەو وڵاتە چێ دەبێت و خەڵک مافە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانیان وەدی دێن. دووهەم، ئەمنییەتی سیاسی و ئابووریی ئەو وڵاتە دەپارێزرێت و وڵاتی ئێران لە هەڕەشە و چاوی تەماحی نەیارانی پارێزراو دەبێت. سێهەم، جێگرتوویی و سەقامگیریی سیاسی، ئەمنییەتی و ئابووری بۆ خەڵکی ئێران دروست دەبێت. چوارەم، خەڵکی ئێران بەگشتی وەکوو هاووڵاتیی دڵسۆز و بەرپرس خۆیان لەو وڵاتەدا دەبینەوە و بۆ گەشەی وڵات زیاتر تێ دەکۆشن و وڵاتەکە بە هی خۆیان دەزانن و دواجار حکوومەتی دێموکراتیکی ئێران دەبێتە حکوومەتی خاوەن کاریگەر لە ناوچەکەشدا. بۆیە دروشمی ستراتیژیی حیزب کە باس لە وەدیهاتنی مافی هەموو پێکهاتەکانی ئێران بۆ مانەوەی ئەو ئێرانە دەکات، زۆر واقعبینانە و کلیلی چارەسەری کێشەکانی هەنووکەی ئێرانیشە.\nتاکوو ئێستا چ هەنگاوێک بۆ تیۆریزەکردنی دروشمی ستراتیژیی حیزب هەڵگیراوە و ئەو فیدراڵیزمە کە حیزب کردوویەتی بە بنەمای ستراتیژیی خەباتەکەی، چییە و چۆنتان پێناسە کردوە؟\nسروشتییە هەر حیزبێکی سیاسی کە دروشمێک هەڵدەگرێت بۆ دەستەبەرکردنیشی تێ دەکۆشێت، حیزبی دێموکراتی کوردستانیش لە کارکردن بۆ ئەو دروشمە کەمتەرخەم نەبووە. ئەگەر سەیری ڕاگەیاندنەکانی حیزبی دێموکرات بکەین باشترمان بۆ دەردەکەوێت کە حیزب بۆ ئەو مەبەستە چەندە تێکۆشاوە و زۆر و کەم شوێندانەریشی هەبووە، ئەوەش هەست پێ دەکرێت. بەڵام دەزانین لە وڵاتێکی وەک ئێراندا کارکردن بۆ دروشمی لەو چەشنە چەندە دژوارە.\nئێران لە مێژووی خۆیدا حکوومەتی دێموکراتیکی بەخۆیەوە نەدیوە، بەڵکوو ئەو وڵاتە هەمیشە بە دیکتاتۆری و سەرکوتکردنی نەتەوە و گەلانی ئێران بەڕێوە چووە، بۆیە کار بۆ کولتووری پێکەوەژیانی ئاشتییانە و بە بەشداریی هەموو پێکهاتەکان نەکراوە. لە نیزامی پەهلەوی و ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێراندا هیچ بەستێنێکی پێکەوەژیانی ئاشتییانە و بە دێموکراسی دروست نەکراوە، بەڵکوو پڕۆپاگەندەی ئەوان بە جۆرێک بووە کە ئەگەر دەرفەت بە پێکهاتەکان بدرێت ئێران دەبێتە ئێرانستان. ئەوە لەنێو خەڵکی ئاسایی و تەنانەت لەنێو بژاردەی کۆمەڵگەی ئێرانیدا بە ڕوونی هەستی پێ دەکرێت، بۆیە ئەو ڕوانگەیە لەنێو خەڵکی جیا لە پێکهاتەکاندا لە ئێران دروست بووە کە دەوڵەتی بەهێز و ناوەندگەرا دەتوانێت ئەو وڵاتە بە یەکپارچەیی بپارێزێت. بەڵام کار و تێکۆشانی هێزە سیاسییە دێموکراتیکەکان کە یەک لەوان حیزبی دێموکراتی کوردستانە، گۆڕانی بەرچاوی لە خوێندنەوەی خەڵکدا دروست کردووە کە باوەڕیان بە نیزامی دێموکراتیک هەبێت و ئەوەش وای کردووە کە لە ئێستەدا کەم نەبن ئەو هێزە سیاسییانەی کە سەقامگیریی وڵاتی ئێران لە نیزامی فیدراڵیدا دەبینن. ئەگەر ڕوونتر بڵێم؛ فیدراڵیزمێک کە حیزبی دێموکراتی کوردستان بۆ ئێران خوازیاریەتی، زۆر ڕوونە. پێکهاتەکان لە هەرێمی خۆیان خاوەنی دەسەڵاتی سیاسی و بەڕیوەبەریی بن و لە دەسەڵاتی سیاسیی ناوەنددا لە هەموو جومگەکان و وەکوو یاسای کارگێڕی، دادوەری، ئابووری و کۆمەڵایەتیدا بەشداریی کارایان هەبێت کە ئەوە دەبێت لە یاسای بنەڕەتیی وڵاتدا بە ڕوونی دیاریکراو بێت.\nخۆتان دەزانن دوو حەوتوو لەوەپێش ناوەندی ڕاپرسیی “گمان” ئەنجامی ڕاپرسییەکی بڵاو کردەوە کە لەودا لە ماوەی ١٠ ڕۆژدا ٢٠ هەزار ئێرانی (کە نیزیک بە ١٧ هەزار کەسیان لە نێوخۆی وڵات بوون) بەشدار بوون و لەو ڕاپرسییەدا ١٢ لەسەد لە خەڵکی ئێران خوازیاری سیستەمی فیدراڵی بوون بۆ وڵاتەکەیان. ئەمە ئەگەر بەگشتی وەڵامی تەواو و بارتەقای خەبات بۆ دێموکراسی لەو وڵاتە دیکتاتۆرییەدا نییە، بەڵام ئەو پەیامە ڕوونەشی تێدایە کە ئەگەر هەلومەرج گونجاو بێت، ئەو ئامادەیییە لەنێو خەڵکی ئێران بۆ جێگیرکردنی نیزامی فیدراڵی لەو وڵاتەدا هەیە.\nهێزە کوردییەکان و یەک لەوان حیزبی دێموکرات لە چەند هاوپەیمانی و بەرەدا بەشدارن کە ئامانجەکەی ئێرانی فیدراڵە، تاکوو چەند لایەنە سیاسییە فارسەکان بۆ ئەو ئامانجە هاتوونەتە پێش؟\nمن پێم وایە ئەگەر دەرفەت هەبێت و حکوومەتێكی دێموکراتیک لە ئێراندا بێتە ئاراوە، زۆربەی دانیشتووانی ئێران خوازیاری ئەوەن کە لە چوارچێوەی ئێرانێکی دێموکراتیکدا بەیەکەوە وڵاتی ئێران بەڕێوە بەرن، بەڵام ئەگەر بە ڕوونی وەڵامی پرسیاری ئێوە بدەمەوە، حیزبی دێموکرات لە هاوپەیمانیی “کۆنگرەی نەتەوەکانی ئێرانی فیدرال” و “شۆرای دێموکراسی‌خوازان” و “همبستگی برای آزادی و برابری در ایران” ئەندامە و لەو هاوپەیمانییانەدا بەشدارە. لەنێو ئەو هاوپەیمانییانەدا ڕێکخراو و کەسایەتیی جۆراوجۆری تێدایە بە فارسەکانیشەوە، جیا لەوانە زۆر کەسایەتی و ڕێکخراوی سەرانسەریی ئێرانی هەیە، وەکوو هاوپەیمانی حیزب لەگەڵیان لە هاوپەیمانییەکی دیاردا نییە، بەڵام کە تەرجەمەی سیاسەت و تێڕوانینیان دەکەی بۆ داهاتووی ئێران، ئەوانیش تێ دەکۆشن لە ئێرانی داهاتوودا سیستەمی بەڕێوەبەریی دێموکراتیک و لامەرکەزیی هەبێت و پێکهاتەکانی ئێران لە بەڕێوەبردنی وڵات و ناوچەی خۆیاندا بەشداریی کارایان هەبێت، ئەوەش هەرچەندە خواستی هەموو پێکهاتەکانی وڵات دابین ناکات، بەڵام خۆی هەنگاوێکی ئەرێنییە بۆ ئێرانی داهاتوو. هەروەها لەگەڵ ئەوەدا کە سیستەمی فیدراڵی خۆی پێناسەی تایبەت بە خۆی هەیە، بەڵام مەرج نییە دەقاودەق فیدراڵیزم لە هەموو وڵاتان وەکوو یەک جێبەجی بکرێت. هەلومەرجی ناوچەکە و وڵات، کولتووری جیاوازی پێکهاتەکان و لامەرکەزیی هەموویان دەور دەبینن، بەتایبەت لە وڵاتێکی وەک ئێراندا کە ئەو جۆرە لە سیستەمی حکوومەتێکی ئەزموون نەکراوە و خەڵکی ئەو وڵاتە پێی ڕانەهاتوون. بۆیە نابێت یەک ڕۆژە چاوەڕوان بین باشترین نیزامی فیدراڵی لەو وڵاتە جێگیر بکرێت، بەڵکوو پێویستە کاری بۆ بکرێت، کاتی بدرێتێ و فەرهەنگسازیی بۆ بکرێت.\nئەو یەکیەتییەی لەو ڕێککەوتن و هاوپەیمانییانەدا باسی لێ کراوە و بناغەی ئێرانی فیدراڵی داهاتووی لەسەر داڕێژراوە، ئایا یەکیەتییەکی ئارەزوومەندانەیە؟ چ گەرەنتییەک هەیە کە ئەگەر هەر کام لە نەتەوەکان بیهەوێ داوای سەربەخۆیی بکات، هێرش نەکرێتە سەری؟\nدروستکردنی نیزامی فیدراڵی لەنێو گەلان و پێکهاتەکاندا حەتمەن دەبێت ئارەزوومەندانە بێت. نیزامی فیدراڵی ئەگەر ئارەزوومەندانە نەبێت، هەر نایەتە ئاراوە و دروست نابێت. هەر سیستەمێکی فیدراڵی بەپێی یاسای بنەڕەتی کە دەنووسرێتەوە، چوارچێوەی نیزامی فیدراڵ و مافی پێکهاتەکانی لە دەوڵەتی فیدراڵیدا دیاری دەکات، هەروەها نەخش و دەور و کاریگەریی پێکهاتەکان لە ئیدارە و بەڕێوەبەریی هەرێمی خۆیان لە دەوڵەتی فیدراڵی یان بەشداریان لە دەوڵەتی ناوەندیدا بەتەواوی ڕوون دەکاتەوە و وەک گرێبەستێکی کۆمەڵایەتیی نێوان خەڵک، پێکهاتەکان و دەوڵەت لە چوارچێوەی نیزامی فیدراڵیدا دەنووسرێتەوە. ئەگەر هەموو پێکهاتەکان پایەبەندی ماددە و بەندەکانی یاسای بنەڕەتی بن، یاسا وەک ئەوەی کە هەیە و لە سەری ڕێک کەوتوون جێبەجێ بکرێت، ئەمن پێم وایە ئەو گریمانانە دەڕەونەوە، چونکە لەڕاستیدا نیزامی فیدراڵی بۆ بەیەکەوەژیانی ئارەزوومەندانەی پێکهاتەکانە؛ نەک بۆ دابڕان و لێک جیابوونەوە.\nبەڵام بۆ ئەوە کە چ گەرەنتییەک هەیە، لە ڕوانگەی منەوە تەنیا گەرەنتی پێبەندبوون بە یاسای بنەڕەتیی وڵات، بە ڕەچاوکردنی مافی هەموو پێکهاتەکانە، ئەگەر ئەوە ڕەچاو بکرێت، ڕەنگە شتی وا ڕوو نەدات. بەڵام بۆ حاڵەتی وا دروستە لە یاسای بنەڕەتیدا ئەوە ڕەچاو بکرێت، ئەگەر بە هەر هۆیەک پێکهاتەیەک یان چەند پێکهاتە ئارەزوویان کرد کیانی سیاسیی سەربەخۆیان هەبێت بە یاسای بنەڕەتی و بەپێی مێکانیزمی دێموکراتیک دەبێت ڕێگەپێدراو بن. بەڵام لەڕاستدا من ئەو ئامادەیییە لە حاڵەتی ئێستەدا بۆ پێکهاتەکانی ئێران زۆر بە زەحمەت دەبینم، بەڵام سروشتییە نەتەوەیەک ئەگەر لە نیزامێکی سیاسیدا وستەکانی نەیەتە دی، خەباتی بۆ دەکات.\nهتا دێ پرسی سەربەخۆییخوازی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان تۆخ و تۆختر دەبێتەوە و نەک هەر لەنێو توێژی ڕووناکبیر، بەڵکوو لەنێو هەموو چین و توێژەکانی کۆمەڵگەدا پەرەی سەندووە؛ ئەگەر ویستی سەرەکیی خەڵک لە ئەگەری هەر گۆڕانکارییەکدا سەربەخۆیی بێت، حیزبی دێموکرات چ پلانێکی بۆ ئەو ویستە دەبێ و ئەو هەلە چۆن دەقۆزێتەوە؟\nئەوەی کە لەنێو خەڵکی کوردستان و بەتایبەت خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان پرسی سەربەخۆییخوازی تۆخ و تۆختر دەبێت ئەوە شتێکی زۆر سروشتییە و لە مێژووشدا خەڵکی کوردستان بۆ سەربەستی خەباتی کردووە. من لام وایە هێزە سیاسییەکانی کوردستان و بەتایبەت هێزێکی شوێندانەری وەک حیزبی دێموکرات بەتەواوی دەرکی بەوە کردووە. ئەگەر سەرنج بدەینە ئامانجی حیزبی دێموکراتی کوردستان، دەڵێت ئامانجی ئەو حیزبە بەدیهێنانی مافی دیاریکردنی چارەنووسی نەتەوەی کوردە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان؛ ئەگەر وایە ئەوە بە هیچ جۆرێک لە خوێندنەوە و ڕوانگەی حیزبدا ون و شاراوە نەبووە و نییە.\nسروشتییە هەر حیزبێکی سیاسی لە گۆڕەپانی خەبات و سیاسەتکردندا یەکێک لە گرینگترین فاکتۆرەکانی بایەخدان بە ڕوانگە و ویستی خەڵکە. ئەگەر وا نەبێت ناتوانێت گەشە بکات و ببێتە حیزبی خەڵکی و جەماوەری، بەڵام خۆ حیزبی سیاسی هەر ئەرکی ئەوە نییە تەنیا گرینگی بە ویست و ئارەزووکانی خەڵک بدات؛ بەڵکوو پێویستە لە هەموو ڕەهەندەکانەوە بڕوانێتە بابەتەکان و حیساب بۆ ژئۆپۆلێتیک و هەلومەرجی سیاسیی ناوچە و هەرێم و ئەو وڵاتەش بکات کە چالاکی تێدا ئەنجام دەدا، خوێندنەوەی واقعبینانەی بۆ زەرفییەتەکان و دەرفەتەکان و تواناکان هەبێت، ئەوەش بە وردی بۆ خەڵکی ڕوون بکاتەوە.\nبە ڕوونی حیزبی دێموکرات چۆن لە بابەتە دەڕوانێت؟\nمن پێم وایە حیزبی دێموکرات لەو بارەوە کەمیی نەهێناوە، لەگەڵ ئەوەی دانی بە مافی ڕەوای خەڵکی کوردستاندا هێناوە، بە پیرۆزیشی دەزانێت. ئەوە لە سیاسەتی فەرمیی حیزبدا بە ڕوونی دیار و حاشا هەڵنەگرە، بەڵام بە لەبەرچاوگرتنی هەلومەرجی ناوچە، زەرفییەت و دەرفەت و تواناکانی ئەو حیزبە هاتووە بۆ بەدەستهێنانی مافی خەڵکی کوردستان دروشمێکی واقعبینانەی هەڵگرتووە و ستراتیژیی دروستی داڕشتوە. هەر بۆیە خەڵکی کوردستان لە هەموو چین و توێژەکان لە دەوری حیزبی دێموکرات کۆ بوونەوە و تێچووی ئەو خەبات و تێکۆشانەشیان گرتووەتە ئەستۆی خۆیان. ئەمن لام وایە هیچ کات جیاوازییەکی بنەڕەتی لەنێوان ویستی سەرەکیی خەڵکی کوردستان و ستراتیژی و دروشمی حیزبی دێموکرات نایەتە ئاراوە؛ حیزبی دێموکرات ئەو باگگراوند و زەرفیەتەی هەیە و ئەگەر هەلومەرجی وا بێتە ئاراوە بە جۆرێک ستراتیژیی خۆی دادەڕێژێت کە جێگەی پەسن و پشتیوانیی خەڵکی کوردستان بێت و لەوە سڵ ناکاتەوە. بە واتایەکی دی نەخشەڕێی خەباتی حیزبی دێموکرات قەت ناتەبایی لەگەڵ ویستی خەڵکی کوردستان نەبووە، بۆ نموونە هەموومان دەزانین کە هەتا ساڵی ١٣٨٣ی هەتاوی، دروشمی حیزبی دێموکرات، دێموکراسی بۆ ئێران و خودموختاری بۆ کوردستان بوو و لە کۆنگرەی ١٣ی حیزب ئەو دروشمە گۆڕاوە بە دامەزرانی سیستەمێکی فیدراڵی لە چوارچیوەی ئێراندا.\nد. قاسملوو نزیک بە سێ دەیە پێش لە وتووێژ لەگەڵ نوێنەرانی ڕێژیم و لە زۆر وتووێژی دیکەشدا دوتوویەتی؛ “گەرەنتیی ئەوە ناکرێ کە نەوەکانی داهاتوو خۆدموختارییان بوێت و داوای سەربەخۆیی نەکەن”. پێتان وا نییە ئێستە کاتی ئەوە هاتووە کە ئالوگۆڕ بەسەر دروشمی ستراتیژیی حیزبدا بێنن؟\nدوکتور قاسملوو کەسایەتییەکی سیاسیی شارەزا و کۆمەڵناسێکی وردبین بوو و لەسەر ئەرزی واقع سیاسەتی کردووە. ئەو کات کە ستراتیژیی سیاسیی حیزبی داڕشتووە و ئەوە دروشمەی بۆ حیزبی دێموکرات دەستنیشان کردووە، زۆر بە جوانی دەرکی بە ڕاستییەکان کردووە. بە لەبەرچاوگرتنی هەلومەرجی ئێران و کوردستان، سیاسەتی بۆ نەوەی ئەو سەردەمە کردووە و لەگەڵ ئەوەی کە باوەڕی بە مافی چارەنووسی خەڵکی کوردستان بە شێوەی کیانێکی سەربەخۆ و تەواو هەبووە. ئەوەش کە وتوویەتی گەرەنتیی ئەوە ناکرێت کە نەوەکانی داهاتوو خودموختارییان بوێت و داوای سەربەخۆیی نەکەن هەر لەو ڕاستییەوە سەرچاوە دەگرێت. دوکتور قاسملوو کەسایەتیی سیاسیی سەردەمێک بووە و وای لێک داوەتەوە کە دروشمی دێموکراسی بۆ ئێران و خودموختاری بۆ کوردستان بۆ ئەو کات گونجاو بووە، بەڵام مەرج نییە بۆ نەوەکانی داهاتووش گونجاو بێت، بەتایبەت بەڕێزیان زۆر باش دەرکی بەوە دەکرد کە دنیا لە گۆڕانکاریدایە و ئەو ئیمکانە بەهێزە لە داهاتوودا زەرفییەتەکان و دەرفەتەکان و تواناکان بگۆڕدرێن و هەلومەرج بە جۆرێک بێت کە کورد بتوانێت یان بیهەوێ بە شێوەیەکی دیکە چارەنووسی سیاسیی خۆی دیاری بکات. ئەوە هەر لە حیزبەکەی دوکتور قاسملوودا ڕووی داوە و ئەگەر بۆ ماوەی نیزیک بە سی ساڵ دروشمی حیزبی دێموکرات “دێموکراسی بۆ ئێران و خودموختاری بۆ کوردستان” بوو، بەڵام لە ساڵی ١٣٨٣ی هەتاویدا حیزبی دێموکرات ئەو دروشمەی گۆڕی. جیا لە حیزبی دێموکرات، چەند حیزبی دیکەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و تەنانەت پێکهاتەکانی دیکەی ئێران ئێستە ئەو دروشمەیان بەرز کردووەتەوە و هیچ دوور نییە لە داهاتوودا گۆڕان لەو دروشمەشدا بێتە ئاراوە.\nهەر وەک دەزانن لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا فیدراڵیزم بە پرسی نێوخۆیی وڵاتان دادەنرێت و پرسی کوردیش بەپێی پێوەرە نەتەوەییەکان، پرسێکی نێونەتەوەیی و نێودەوڵەتییە. بە بۆچوونی بەڕێزتان بە مەبەستی ڕاکێشانی پاڵپشتیی بەرفراوانی نێودەوڵەتی بۆ بزوتنەوەی ڕزگاریخوازانەی گەلی کورد لە ڕۆژهەڵات، باشتر نییە لەباتی فیدراڵیزم مافی دیاریکردنی چارەنووس بکرێت بە بنەمای ستراتیژیی خەباتی حیزب و بزووتنەوەی ڕۆژهەڵات بەگشتی؟\nپرسی کورد بە دوو خوێندنەوە دەتوانێت پرسێکی نێونەتەوەیی و نێودەوڵەتی بێت، هەروەها دەتوانێت پرسی نێوخۆی وڵاتێک دیاریکراویش بێت. بۆ؟ یەکەم؛ کوردستان و خەڵکی کوردستان بەداخەوە بەبێ ئیرادەی خۆی بە سەر چوار وڵات و زیاتریشدا دابەش کراوە، نەتەوەیەکی خاوەن نیشتمان و بە ڕادەیەکی زۆر دابەش دابەش کراوە، بەو خوێندنەوەیە کە نەتەوەیەک لەنێو چوار وڵاتدا بەش کراوە پرسێکی نێونەتەوەیییە و مادام لەنێو چوار دەوڵەتی قانوونیدایە پرسێکی نێو دەوڵەتانیشە. بۆیەشە هەر بزووتنەوە و چالاکی لەنێو ئەو نەتەوەیەدا لەنێو ئەو دەوڵەتانە بێتە ئاراوە ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ کاریگەریی نێونەتەوەیی و نێودەوڵەتی و بەتایبەت لە باری سیاسی و ئەمنییەتی و کۆمەڵایەتی و کولتووریشی لە ناوچەکەدا لێ دەکەوێتەوە، هەر ئەوەش بەداخەوە پرسی کورد زۆر پێچەڵاوپێچ و ئالۆز کردووە. بەڵام بە خوێندنەوەی قانوونی دەبێت پرسی کورد لە هەر کام لە وڵاتەکان بە جیا و وەکوو پرسی سەربەخۆی کورد لەو وڵاتە ئەژمار بکرێت و خوێندنەوە بۆ بکرێت و پرسی گەلی جۆراوجۆری خەڵکی ئەو وڵاتەش لەسەر پرسی کورد کاریگەریی هەیە. لەبەر ئەوەی پرسە جۆراوجۆرەکانی سیستەمی حکوومەتی لەو وڵاتانە و پێوەندیی کۆمەڵایەتی لەنێو پێکهاتەکان لەنێو ئەو وڵاتانە و بەیەکەوەیە. بۆیە لێرەدا واقعبینانە دەبێت پرسەکەدا ببینین و سەیری بکەین. خوێندنەوە لە سیاسەتی حیزبەکانی شوێندانەر کە پرسی کوردیش لە هەموو بەشەکان هەر بەو جۆرەیە و کەوتوونە نێو گەمە سیاسییەکانی ئەو وڵاتەوە، حیزبی دێموکراتیش بە دروشمەکەیەوە دیارە هەر وای سیاسەت کردووە و دەیهەوێت لە چوارچێوەی وڵاتی ئێراندا چارەسەری پرسی کورد بکرێت.\nئەمن لام وایە لە هەلومەرجی ئێستەدا ئەو ڕێگایەی گیراوەتە بەر دروستە کە کورد لە هەر کام لە بەشەکان کار و تێکۆشانی سیاسی دەکات بۆ بەدەستهێنانی مافی چارەنووسی خەڵکی کوردستان لەو بەشەدا، جا بە هەر جۆرێک هەلومەرج دەرفەتی پێ بدات، بەو شێوەیە ویستەکانی داوا دەکات لە چوارچێوەی ئەو وڵاتەدا کە ئێستە تێیدا دەژی، جا بە شێوەی لامەرکەزی بێت، خودموختاری و ئۆتۆنۆمی بێت یان فیدراڵی و کۆنفیدراڵی. بۆ ئەوەش دەکرێت هەرێمی کوردستان لە باشوور وەکوو نموونە بهێنینەوە کە تەنانەت بیر لەوە کراوەتەوە لە ڕێگەی ڕاپرسی و ڕیفراندۆمیشەوە بە ئاشتییانە بە سەربەخۆییی سیاسیی تەواوی خۆیان بگەن، بەڵام ئەگەر لە ئێستەدا کورد لە هەموو بەشەکان بۆ ئەو ویستە خەبات بکات ڕەوایە، حەقە، بەڵام لام وایە چالنج و کۆسپی زۆر دێتە سەر ڕێگە و ڕەنگە لەبەری دەرنەچێت، جیا لەوەش هەلومەرجی نێودەوڵەتی و هەرێمیش بۆ ئەوە وەکوو پێویست گونجاو و ئامادە نییە.\nلە فەسڵی یەکەمی بەرنامە و پێڕەوی ناوخۆی حیزبدا ئاماژە بە دامەزراندنی کۆماری کوردستان لە چوارچێوەی ئێرانێکی دێموکراتیک – فیدراڵدا کراوە، چۆن دەکرێت حکوومەتێکی کۆماری لە چوارچێوەی وڵاتێکی فیدراڵدا پێک بهێندرێت؟\nئەو دروشمە لە کۆنگرەی ١٤ی حیزبی دێموکراتدا پەسند کراوە. لە ڕوانگەی منەوە مادام لە چوارچێوەی سیستمی فیدراڵیدا شکڵ و شێوەی حکوومەتی هەرێم لە کوردستان پێناسە دەکات کێشەیەکی یاسایی و حقووقی دروست ناکات، لەبەر ئەوەی کە حیزبی دێموکراتی کوردستان ئەوەی پەسندی کردووە لە چوارچێوەی نیزامێکی فیدراڵیدا دەستنیشانی شکڵی حکوومەتی کوردستان دەکات لە شێوەی کۆماریدا، ئەوەش لە دەورانێک لە مێژوودا لە کاتی یەکیەتیی سۆڤییەتدا نموونەی هەبوو و لە چوارچێوەی فیدراسیۆنی یەکیەتیی سۆڤییەتدا ١٥ کۆماری خودموختار هەبوون و کێشەیەکی سیاسی و حقوقیشی بۆ ئەو وڵاتە دروست نەکردبوو. یانێ یەکیەتیی سۆڤییەت بەپێی یاسای نێودەوڵەتی دەوڵەتێکی سەربەخۆ بوو و لە نەتەوە یەکگرتوویەکاندا یەک نوێنەری فەرمیی هەبوو، بەڵام لە نێوخۆیدا ١٥ کۆماری هەبووە و لەنێو ئەو کۆمارانەدا ناوچە و هەرێمی خودموختار و خۆبەڕێوەبەری دیکەش هەبوون. کەوایە ئەوە شتێکی ئەزموونکراوە و هیچ کێشەیەکی حقوقی دروست ناکات.\nکاک مستەفا وەک پرسار کۆتایی؛ بەپێی ڕەوتی ڕووداوەکان و گۆڕانکارییەکانی بەردەم، ئاسۆی پرسی کورد لە ئێرانی داهاتوو چۆن دەبینن؟\nمێژووی کورد پێمان دەڵێ کە بە درێژاییی مێژوو کورد بۆ مافەکانی خۆی خەباتی کردووە و ئەو نەتەوەیە سەرەڕای هەموو کەند و کۆسپێک لە تێکۆشان نەوەستاوە، ئاکامی ئەو خەبات و تێکۆشانە سەرەڕای هەموو دژوارییەکان سەلماندنی کورد و خەبات و ویستە ڕەواکەی بووە. پرسی کورد لە ئێستەدا لە هەموو کات زیاتر وەکوو بابەتێکی هەستیار لە ناوچەکەدا وەک فاکتەرێکی بەرچاو خۆی دەرخستووە و لە هەموو بەشەکاندا بزووتنەوەی ڕەسەن و هەمەچەشنی کورد لە ئارادایە. لە بەشێکی کوردستان واتە لە باشوور و ڕۆژاوای کوردستان بابەتە زۆر دیار و هەستیارە، بە جۆرێک پێوەندی پەیدا کردووە بە بابەتە گرینگ و هەستیارەکانی وڵاتی عیراق و سوورییە و لەنێو دەوڵەتەکان و تەنانەت هاوپەیمانان کاری لەسەر دەکەن. لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش بزووتنەوەی سیاسیی کورد لە ئاستی دیار و بەرچاو لە ئارادایە.\nخۆ ئەگەر بە ڕوونییش بێینە سەر ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە چەند هۆکار پرسەکە هەستیارتر و دیارترە. خەڵکی کوردستان بە شێوەی جۆراوجۆر لە خەباتدان و ئەو خەباتەش هەمەچەشنە، بەتایبەت خەباتی مەدەنی لە ڕۆژهەڵات پڕ دیارە. کورد ئێستە خاوەنی هێزی سیاسیی بەئەزموون و بەتوانا و بە بەرنامەیە کە یەک لەوان حیزبی دێموکراتی کوردستانە، هەر ئەوە وای کردووە و ئەو ڕاستیە بۆ زۆر لایەن دەرکەوتووە کە خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان سیاسیتر و بەرچاوڕوونتر بۆ داهاتوو دەڕوانن. بێجگە لەوەش هەلومەرجی ئێران زۆر هەستیار و قابیلی گۆڕانە، بۆیە ئومید زیاترە لە جاران بە ئەوەی کورد لە ئەنجامی تێکۆشانی بەردەوامی خۆی بە ئامانجەکانی بگات کە هیوادارم هەرچی زووتر خەباتی پڕتێچووی کوردستان بە ئامانجەکانی خۆی بگات.\nکاک مستەفا زۆر سپاس کە سەرەڕای پڕکارییەکانی ڕۆژانەتان کاتتان بۆ ئەو وتووێژە تەرخان کرد.\nدەستی ئێوەش خۆش بێت و ماندوو نەبن.\nتاگی بابەت: مستەفا مەولوودی: نەخشەڕێی خەباتی حیزبی دێموکرات قەت ناتەبایی لەگەڵ ویستی خەڵکی کوردستان نەبووە\nستەم یان ستەمکار، کێشە کامیانن؟\nپان‌تورکیزم لە کوردستان و هەڕەشەکانی


شازاده سان.. دڵشآد تاقانه\nLast Updated on Saturday, 10 September 2011 06:34\tWritten by Administrator\tSaturday, 10 September 2011 06:31\nبریا کورد شازاده‌یه‌کی هه‌بایه ! گه‌ر شازاده‌ی هه‌با پاشاشی هه‌رده‌بوو، مه‌مله‌که‌ت و نیشتمانی ئازاد هه‌روه‌ها بڕیاری ئیمپراتۆری ده‌بوو ! ئه‌گه‌ر خاکه‌که‌شی دابه‌ش بووایه گرینگ نه‌بوو ! با وه‌کو ئه‌ڵمانیای ڕۆژهه‌ڵات و ڕۆژئاوا، کۆریای باکور و باشور یان سودانی باکور و باشور بووایه نه‌ک خراپتر له‌بارودۆخی کشمیری نێوان هیندستان و پاکستان له‌جیاتی دووان چوار پارچه کرایه ! کورد ده‌ڵێ: داری بریایه شین نابی. هه‌روه‌ک خۆزگه خه‌یاڵێکی ئاسان ده‌سته هه‌موو مرۆڤێ په‌ی پێده‌با هه‌ڵی ده‌کێشی به‌ڵام هاتنه‌دی خۆزگه‌کان هه‌لومه‌رجی خودی و ده‌ره‌کی گونجاوی ده‌وێ، پێم وایه مافی خۆزگه خواستنمان هه‌یه: جارێکی تر خۆزگه کوردیش شازاده‌کی ده‌بوو.\nپۆشاکی هه‌رگه‌لێک تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌یه وه‌ک ڕه‌وت و سیمایه‌کی که‌ڵچه‌ری پێی ده‌ناسرێته‌وه مایه‌ی شانازی خاوه‌نه‌کانیه‌تی. هه‌ندێ لێکچوونیش ده‌رده‌که‌وێ سه‌ره‌ڕای جیاوازی زۆروزه‌وه‌ندی شێواز یا فۆڕمی بڕین و درووینه‌که‌ی که به‌پێ ی سروشت، دۆخی جوگرافی نیشتمانی گه‌له‌که تایبه‌تمه‌ندی وه‌رده‌گرێ. له‌ڕێزه‌فلیمه کۆریه‌کانیش ئه‌وه ده‌رده‌که‌وێ جله‌کانیان که‌وا و شاقه‌لی هه‌یه خۆ پشتێنده داویه‌که‌ی سه‌رسینگیان هه‌روه‌ک پشتێندی جلی کوردی ژنانه‌یه که درێژی کراسه‌که‌یانی پی هه‌ڵده‌چنن. له‌هه‌مووی سه‌مه‌ره‌تر شوێن شێوازی گیرفانه‌کانی سه‌ر‌ده‌ست و ژێر قۆڵیانه هه‌گبه‌ی نامه و پاره هه‌ڵگرتنه هه‌ندێ جاریش خه‌نجه‌ری تێدا ده‌شارنه‌وه !\nبه‌رتیلده‌ر و به‌رتیلخۆر دوو دیوی دیارده‌ی گه‌نده‌ڵین له‌هه‌موو سه‌رده‌مه‌کان هه‌بووه هه‌ر ده‌مێنێ، سیاسیه چاوچنۆکه کاربه‌ده‌سته‌کان داهێنانی تێداده‌که‌ن له‌هه‌ر سه‌رده‌مه به‌شێوه‌یه‌ک به‌ڵام ئه‌و چه‌شه‌یه بۆ چاوشۆڕکردن و تێپه‌ڕاندنی کاره‌کان هه‌ر له‌کایه‌دایه دیاره مێژووی دوور و درێژی هه‌یه ئه‌وساش وه‌ک ئێستا به‌رتیل هه‌ر دراوه و وه‌رگیراوه.\nلاتان سه‌یر نه‌بێ هه‌موو شتێکی شاهانه هه‌بووه له‌جل و به‌رگ، خواردن، پاسه‌وان، جگه له‌خانم بگره ژنه دۆستی شاهانه... تاد. به‌رده‌ست و خه‌سێنراوه‌کانی ده‌وری خانه‌واده‌ی شاهانه وه‌ک مراوی سه‌رده‌له‌قینن بۆ سڵاو به‌رده‌وام له‌ده‌وری پاشا و شازاده به‌چه‌ماوه‌یی ڕاده‌وه‌ستن. که‌شاژنیش ده‌ڕوا ده‌ڵێ ی مریشکه خڕه‌ی پانکه، نه‌ما هێلکه و دانکه ئه‌وجا جوجه‌ڵه‌کانیش به‌دوایانه‌وه.\nکۆمیدیا وه‌ک به‌شێک له‌ژیان پێویستی یه، له‌کار و به‌رهه‌می هونه‌ری گرینگی ته‌واوی هه‌یه بۆ وه‌ڕس نه‌بوونی بینه‌ر یا بیسه‌ر هه‌روه‌ها جۆشاندنی سه‌لیقه‌ی به‌دواداچوون به‌رده‌وامی چاوه‌دێری. به‌زاراوه عه‌ره‌بیه‌که کۆمیدیای مه‌وقیف ئه‌و به‌رهه‌مه داهێنه‌ر و به‌هره‌به‌خشه‌یه گه‌یه‌نه‌ری هه‌ستی په‌یامه ڕاسته‌قینه‌که‌یه، زۆر خۆڕسکی ده‌ربڕین و هه‌ستی خه‌نده‌هێنه. ده‌ربڕین و گه‌یاندنه‌که‌ی جۆره‌ها شێوازی هه‌یه له‌کۆمیدیای نوسین، ده‌نگ، جوله، وێنه...تاد. کۆمیدیای نو‌سین له‌ده‌قه‌وه سه‌رچاوه ده‌گرێ، وه‌رگێڕی دروستی ڕووداوه‌که‌یه ده‌کرێ به‌هێمای پیت و نوسین وێنه‌خه‌یاڵی خوێنه‌ر دابهێنرێ له‌نوکته‌یه‌کی نوسراو ده‌یخوێنینه‌وه. کۆمیدیای ده‌نگ له‌تۆن و زمانی ده‌ربڕینه‌که سرووش وه‌رده‌گرێ له‌دوانه خۆش و خه‌نده‌هێنه‌کان له‌گێڕانه‌وه ده‌بیسرێته‌وه. کۆمێدیای جوله ئه‌و هه‌ڵسوکه‌وته سه‌یر و سه‌مه‌رانه‌یه له‌سه‌ر ڕووبه‌رێک ده‌کرێ ده‌بێته پرسێک وه‌ڵامدانه‌وه‌ی پێکه‌نینی بینه‌ره‌کانی به‌دوادا ده‌هێنێ جا له‌هه‌رشوێنێک بێ سه‌رشانۆ یا فلیم ڕه‌نگ ده‌د‌اته‌وه. کۆمێدیای وێنه زۆر به‌سانایی له‌کاریکاتێرێکی دروستکراودا ده‌بینرێته‌وه. له‌ڕێزه‌فلیمدا شێوه ئادگار و کارێزمای که‌سایه‌تی ڕۆڵی گه‌وره‌ی تێدا ده‌گێڕێ هه‌موو جۆره‌کانی کۆمیدیاش ده‌کرێ به‌یه‌که‌وه نمایش بکرێن. له‌زنجیره کۆریه‌کانی دۆنگی و یی سان ( دالهوو ) ئه‌و په‌یامانه ده‌گه‌یه‌نێ. هه‌ندێ جار تێکه‌ڵ کردنی شێوازه‌کان به‌هه‌ڵه‌ی ده‌رهێنه‌ر یا سنورداری توانای ئه‌کته‌ری سه‌ره‌کی یا وه‌رگێڕی ده‌نگی ناشازی دروست ده‌کا وه‌ک ئه‌وه‌ی جوڵه ناشایسته‌بێ به‌رامبه‌ر به‌ده‌نگ یا ده‌نگێکی کارتۆنی بۆ جوڵه‌یه‌کی گرینگی کۆمیدی.\nلێره مه‌به‌ست وه‌رگێڕانی ده‌قی نوسین و ده‌نگه ئه‌رکێکی گرینگه گه‌یه‌نه‌ری سه‌ره‌کی یه له‌ڕێزه فلیمدا. له‌سه‌ره‌تای ده‌سپێکردنی هه‌ر به‌شێکی ڕێزه‌فلیمی یی سان وشه‌یه‌کی ناشایسته‌ی عه‌ره‌بی شکاو ده‌نوسرێ ( ئه‌ڵقه‌ی 38 ) هه‌رخۆی ئه‌ڵقه وشه‌ی داتاشراوی حه‌لقه‌ی عه‌ره‌بی یه به‌واتا بازنه یا زنجیره یا گرێیه‌کی زریزه‌یه‌ک که‌به‌یه‌که‌وه نووساون یاڕاستتر تێک هه‌ڵکێشراون، لێره به‌مه‌به‌ست یا بێ مه‌به‌ست ئه‌ڵقه نوسراوه ! ناشایسته‌یه جێگای سه‌رنجه پێویستیشه په‌خشکردنی وشه ڕه‌سه‌نه کوردیه‌کان جێ ی وشه غه‌ریبه‌کانی ده‌وروبه‌ر بگرێته‌وه. جاران که دانا و مه‌لا شاعیره‌کان وشه‌خوازی بێگانه‌یان کردۆته به‌رهه‌می وێژه‌ی کوردی له‌مه‌جلیسی ئاغا و به‌گه‌کاندا پێشگۆ بوون هه‌روه‌ک ئه‌وه‌ی زاراوه وشه‌ی ( به‌نده‌ی موخلیستان ) که له‌کۆتایی نامه‌کان ده‌نوسرێ ئه‌گه‌ر لێکی بده‌ینه‌وه به‌نده تورکی یه واتای من هه‌روه‌ها موخلیستان داتاشراوێکی عه‌ره‌بی یه ده‌کاته دڵسۆزتان. یا له‌پرسێکی خاوه‌نشکۆ یا شازاده ده‌ڵێن: ئایا تۆ باشی ؟ له‌کوردی وا ناگۆترێ وشه‌ی ئایا به‌کارنایه‌ت ! به‌ڕه‌چاوی ئه‌وه‌ی میدیا فێرکار و ڕاهێنه‌ری کۆمه‌ڵه په‌یامه‌که‌ی وا ساده‌ی ئاسان نی یه وه‌ک ده‌بینین له‌ده‌یان که‌ناڵ و سه‌رچاوه‌ی تر چاودێره سیاسیه‌کان بۆشیکردنه‌وه‌ی بارودۆخ ده‌ڵێن: موعطه‌یاتی ساحه‌که، قابیڵێ قبوڵ نی یه !... تاد. وه‌ک ئه‌وه‌ی وشه‌ی کوردی دوای بڕابێته‌وه وا کۆلکه مه‌لایانه لێ ی ده‌دوێن ! گۆتیان مه‌لایه‌کی کورد گۆتیتی: ئه‌من شه‌خصیه‌ن مه‌کڕوهی ئه‌و به‌عضه شه‌خصانه ده‌که‌م که له ئه‌ثنای ته‌که‌لوما که‌لیماتی عه‌ره‌بی ئیستعمال ده‌که‌ن ! یا هه‌ڵسوکه‌وتی هونه‌رمه‌ندان، گۆرانیبێژ هه‌ڤاڵی بادینی دارجگه‌ره‌ی به‌ده‌سته‌وه‌یه و قومی لێده‌دا، هێمن حه‌سه‌ن له‌کلیپی گۆرانیه‌کی خۆشی کوردی ( نازیلێ لێره له‌وێ... ) نێرگله‌ی له‌به‌رده‌مه یا هونه‌رمه‌ند عادل هه‌ورامی به‌پایپه‌وه گۆرانی شایی هه‌ورامی ده‌ڵێ بێ لێکدانه‌وه‌ی کاریگه‌ریان له‌سه‌ر خوو ڕه‌فتاری گه‌نج و بینه‌رانیان که‌وه‌ک پێشه‌نگ لاسایی میدیاکاران ده‌که‌نه‌وه واته هه‌رکه‌سێکی سیاسی یا هونه‌رمه‌ند یا میدیاکار له‌هه‌رمیمبه‌رێکی ڕاگه‌یاندندا بدوێن به‌رپرسی له‌ئه‌ستۆیه له‌به‌کارهێنانی وشه‌کانی و تکایه با کوردی بێ.\nکه‌سایه‌تیه‌کی چاوکێشی ڕێزه‌فلیمی یی سانه، پڕه له‌ڕق و کینه، پلانگێڕی بێ ده‌ماری بێ غیره‌ت، خۆپه‌رستی چاوچنۆک، ئۆینباز و توزحیزه. له‌ڕاستی دا نمونه‌ی ئه‌و جۆنگه له‌ڕێکخستن و ڕێکخراوه‌کانی ئه‌مڕۆی خۆمان زۆرن سه‌ره‌ڕای بێ که‌ڵکیان پۆستی حکومی و پۆزسیۆنی حیزبیان هه‌یه هه‌رکامێکمان تۆزێک وردبینه‌وه چه‌ندین جۆنگی ئه‌میندار به‌ده‌وره‌وه‌یتی ! ئه‌وجا، ناکه‌سی هه‌لپه‌رست و ناشایسته، پاشقولگر و ده‌گه‌وه‌شێن. بۆ هه‌موو جۆنگی ئه‌مینداری وڵاته‌که‌مان به‌دڵنیاییه‌وه له‌گه‌ڵ خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م چه‌ند دێڕه یه‌کسه‌ر ئاوێنه ئاسا خۆیان ده‌بیننه‌وه نوسینه‌که‌ش له‌دژمان به‌کارده‌هێننه‌وه، باشه ئه‌گه‌ر ئێمه‌ش هیچ نه‌ڵێین و نه‌نوسین ئه‌وان کاسبی ڕووزه‌ردی خۆیان چۆن بکه‌ن ؟ هیوادارین هه‌روا سه‌رکز و سه‌رشۆڕ بمێنن هه‌رخۆیان به‌خۆیان بن.\nڕێز و نه‌وازش..\nخواردنه‌وه‌ی دۆستانه له‌گه‌ڵ شازاده خۆشهاتی زۆربه‌ی ده‌وروبه‌ره‌کانه وه‌ک ئه‌وه‌ی کاتی خواردنه‌وه ڕووی خۆیان له‌ولای شازاده ده‌که‌ن جۆرێکی ڕێز و خۆشه‌ویستی یه یان به‌ده‌ستی چه‌په‌ده‌ستی ڕاست ده‌گرن ئه‌وجا نامه یا شته‌که پێشکه‌ش ده‌کرێ به‌خاوه‌نشکۆ یا شازاده. ئه‌وانه داب و نه‌ریتی جوانبه‌خش و پاراستنی پایه‌یه. جاران ژنه کوردی شه‌رم ئامێز له‌کۆڕ و ڕووی پیاواندا پێنه‌ده‌که‌نین یا که شتێکیشیان بخواردایه‌وه ڕوویان له‌ولاده‌کرد، لچکی چارۆگیان ده‌کرده په‌رده‌ی شه‌رمی نێوانیان. جارێکیان له‌دانیشتنی خانه‌و‌اده‌یه‌کی کوردی به‌رامبه‌ر ته‌له‌فزیۆن کاتێ سه‌یری فلیمێکی عه‌ره‌بی ده‌که‌ن دیمه‌نێکی ڕاموسانی ماچی ده‌م و لێو ده‌رده‌که‌وێ، دایکه کورده‌ی شه‌رمنده ڕووی خۆی له‌ولا ده‌کا به‌له‌چکه‌که‌ی ڕووی دا ده‌پۆشێ له‌به‌رخۆیه‌وه هیواخوازی ده‌ڵێ: ئینشاڵا به‌خوشک و برایه‌تیه !


یەكێتی ئەوروپا داوا لە ئێران دەكات لەگەڵ خۆپیشاندەران لەسەرخۆ بێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/11/21 - 2:15 PM\nیەكێتی ئەورووپا سەرەخۆشی بۆ بنەماڵەی قوربانیانی ئەم دوواییەی رووداوەكانی ئێران دەنێرێت و داواش لە دەسەڵاتدارانی ئێران دەكات لە توندوتیژی دژی خۆپیشاندەران خۆی ببوێرێت.\nلە پەیامێكی یەكێتی ئەرووپادا ڕاگەیەندراوە “خەڵكی ئێران لە هەژاری و برسێتی ڕاپەڕیون، بۆیە دەسەڵاتی ئێران دەبێت لەگەڵیان لە سەرخۆ بێت و لە توندوتیژی هێزەكانی كەم كاتەوە”.\nمایا كوو سیانچیج وتەبێژی سیاسەتی دەرەوەیی یەكێتی ئەورووپا داوا لە ئێران دەكات ، بۆچارەسەری كێشەكان دانیشتنیان لەگەڵ بكەن .\nهەفتەی داهاتوو سەرجەم وەزارەتەكان مووچە وەردەگرن\nڕێوڕەسمی ڕۆژی شەهیدی یەكێتی بەڕێوەدەچێت\n٨ هەنگاوی گرنگ بۆئەوەی حەزت لە هەر پیاوێک بوو دەستی بخەیت\nخەڵک – بەشی هەواڵ ئەمڕۆ شەممە بەهۆی پێکدادانی دوو ئۆتۆمبێلەوە لەپێنجوێن ١٢ کەس برینداربوون. بەڕێوەبەرایەتى هاتوچۆی پێنجوێن بڵاویکردەوە،...


چەند خاڵێک سەبارەت بەگەشتی ئاسمانی\n16/12/2019 03:16 PM\nگەشتە ئاسمانییەکان بەگشتی مرۆڤ تووشی سترێس و دڵەراوکێ ئەکەن. قەرەباڵغی فڕۆکەخانه، سەرکەوتن لە فڕۆکە، دانیشتن لە یەک شوێنی دیاریکراو، دەنگی بەرزی بزوێنەری فڕۆکەکە و سیستەمی کۆنتڕۆڵی کەشوهەوای ناو فڕۆکەکە، ئاڵوگۆڕیی زەختی هەوا لە کاتی بەرزبوونەوە و نیشتنەوەی فڕۆکەکە، خواردنه سوێرەکانی ناو فڕۆکە، کەم ئاوی جەستە و وشکی هەوای ئەو ناوە، بەگشتی زیان بەتەندروستیتان ئەگەیەنن.\nئەو کەسانەی کە تووشی ئازارێک بوون و دڵەڕاوکێ خراپتری ئەکات ئەبێ هۆشیاربن. بەپێی تیۆری، ئەو ئاڵوگۆڕانەی کە لەکاتی بەرزبوونەوە و نیشتنەوەی فرۆکەدا بەسەر زەختی هەوادا دێت، لەوانەیه ئازارەکانی دڵ ودەمارەکان زیاتربکات. ئەگەر سییەکانتان کێشەی هەیه لەوانەیه گرفتی زیاترتان بۆ دروست ببێ.\nیەک کێشەی دیکە کە باوترە باسی تووشبوون بەهەڵامەتە لە گەشتە ئاسمانییەکاندا. هەر وەکو ئەزانن لەناو فرۆکەدا رێژەیەکی زۆر لە خەڵک لە شوێنێکی بەرتەنگ و بچووکدا ماوەیەکی زۆر لەتەنیشتی یەکەوە ئەبن. دواتریش ناوەوەی فڕۆکەکان بەباشی پاک ناکرێتەوە و هەر بۆیه ئەگەری بڵاوبوونەوەی بەکتریا و ڤایرۆسە جۆربەجۆرەکان بەرز ئەبێتەوە. کەوابوو لەگەشتی ئاسمانیدا هەوڵ بدەن کڵینێکس و پاککەرەوەی دەست و روخسارتان پێ بێت و ناوبەناو بەکاری بهێنن.\nبەڵام ئەگەر کێشەیەکی تەندروستی ئەوتۆتان نەبێ زۆر ئەستەمە تووشی کێشەیەکی تایبەت بن. ئاگاداری جووڵانەوەی کورت و بەردەوام، ئەتوانێ رێگری لە کێشەکان بکات.


وتاریکورد : لەشکریی تورک . – WTARIKURD\nئامادەکردنی : کونجرینی\nچەند ڕۆژێکە ، لەشکریی تورک لە نزیک نەینەوا جێگیر بوون ، بەپێی هەواڵەکان سێ لیوای ئەو لەشکرە بەچەک و جبەخانەی بەهێزەوە ، لەو ناوچەیەدا مۆڵیان داوە .\nهەرچی شەقامی پارتییە ، کەوتونەتە لێشاوێک لەبوختان و بەرگریی کردن ، بەرگریی کردن لە بڕیاری پارتەکەیان ، بەبێ هیج شیکاریی و لێکدانەوەیەک لەهاتن و هێنان و دەرکەوتە ناجۆرییەکانی ئەو هێزە ، تەنها لەبەر ئەوەی سەرکردایەتی پارتی بڕیاری داوە ، دەبێت ئەمانیش دەستخۆشی لێبکەن . ئەم هەنگاوە لای گەلانی پێشکەوتوخواز ، بە هۆزی کەنفت و ئەقڵ بەستوو ناوزەند دەکرێت .\nبوختانی پارتییەکان ، لەوەدایە ، قسە لەسەر ئەوە دەکەن ، گەر حەشدی شەعبی قبوڵ بێت ئەوا با لەشکریی تورکیشی بچێتە سەر ، ئەم بەرگرییە بەرگدڕاوەی پارتییەکان دەبێت ، بۆ یەکێتییەکان بێت . بەڵام بۆ زۆرینەی خەڵکی کوردستان ناشێت ، کە لە هەردوو بەرەکە نین . واتا ، کە قسە لەسەر زۆرینە دەکرێت ، دەبێت پەڕەکانی ژمێریاریی هەڵبژاردن هەڵبدەینەوە ، دوا ئاماریی هەڵبژاردنەکانی پار ، لە % 40 ی خەڵکی کوردستان بەشداریی هەڵبژاردنیان نەکرد . لەبەر ئەوە زۆرینە بەشدار نەبوو ، زۆرینەش مەکانییەتی لەو هەرێمەتەدا تەنها ڕەخنەو چاودێریکاریی دەسەڵات و حیزبی چەقبەست و بە حوکمن .. ئەوان قسە لەسەر ناپاکی و سنور بەزاندن و تاڵانکردنی وڵات دەکەن ، ئەوان تەنها و تەنها وابەستەن بە کورد و کوردستانەوە ، ئەوان لەهەڵدێریی ئاسایشی نیشتمانیدا ، کە حیزب بڕیاری تا ئێستا لێداوە ، ئەرکە نیشتمانییە ڕاستەقینەکە جێبەجێ دەکەن و بەرنگاریی هەڵدەبژێرن .\nزۆرینە ، لەگەڵ زۆرینەدایە ، بڕیار لەدەستی زۆرینەی پەڕلەماندایە ، لەبوونی شەریعەیت و بەیاساو سەروەریی بوونی بڕیاردایە . ئەو ساتە ستونەکانی ئاسایشی نیشتمانی جێگەی خۆی دەگرێت ، کە هەموو لایەک وەک یەک ڕزایی بێت و سەپاندنی دەسەڵات و قۆرخکردنی بریار لەسەر ستونە گرنگەکان دەچێتە خانەی خۆسەپاندن و دواتر ناپاکی نیشتمانی .\nدەسەڵاتی ئەمریکایە لەسەر هەموو ئاستەکانی عێراق بوونی هەیە ، لەشکریی تورک بەبێ بڕیاریی ئەوان جێگیر نەبوون ، ئەمە دەتوانرێت ئەو بۆچوونە خوارانەی شەقام ڕاستبکرێتەوە ، وەک چۆن دەستتێوەردانی ئێران و کڵێشەی حەشد و باڵادەستی شیعە بەبێ فیلتەریی ئەمریکاییەکان هیچ هێزێک ناتونێت سەربەخۆ بڕیار بدات . لەئەنجامدا ئەمریکا برا گەورەی ئەو شتە سەیرەی پێی دەڵێن : سەروەری خاکی عێراقە .\nبەڵام دەکرا هاتنی لەشکریی تورک بەپێی کۆمەڵێک بەهای کۆک و یاساپۆش بڕیاریی لەسەربدرایە . ئەم نەبوونی بێ یاساو کۆک پۆشییە ، شکست و سەرکەوتنەکەی دەبەخشیت بەهێزێک ، ئەویش پارتییە . ناکرێت هێزەکانی تری کوردی و کوردستانی ئەم بڕیارە پەسند بکەن ، چونکە ئەوانیش بەشێکن لەم پێکهاتەی هەرێمەو ، لەشکست و سەرکەوتنەکەی دەبێت بەشدار بن . و لەپێگە یاسایاییە سەروەرەکەدا بڕیار لەسەر چارەنوس و پەیوەندیە دەرەکی و هەڵگیرسانی شەڕو هاتن و بردنی هێز بدرێت ، کە پەڕلەمانە .\nکلیک بکەرە سەر سمبولەکانی خوارەوە ، ئەم بابەت بنێرە بۆ هاوڕێکانت


تۆ بڵێی بنەماڵەی بارزانی بەواتای بێڕەوشتی ئاشنا بن ؟!\nلەپەیامێکیدا بۆ پارتیەکان، مەسعود بارزانی لەڕێگەی پەیجی فەیسبوکەکەیەوە، داوای لە هەڤاڵانی خۆیکردوە کەوەڵامی خەڵكی بێڕەوشت مەدەنەوە!! ئەوەش دەقy پەیامەکەی بارزانییە (( بۆ هه‌موو هه‌ڤاڵان و ئه‌ندامانی پارتی دیموكراتی كوردستان\nهه‌ندێ جار كه كاتم ده‌بێت و ته‌ماشای فه‌یسبوك ده‌كه‌م، به‌داخه‌وه ده‌بینم كه‌سانێك به زمانی جنیۆدان هێرش ده‌كه‌ن و په‌یام ده‌نێرن، جنیۆدان چه‌كی ئه‌و كه‌سانه‌یه كه بێ ده‌سه‌ڵات و بێ ره‌وشتن.\nهه‌ر كه‌س خاوه‌ن هه‌ر بیر وباوه‌ڕ و بۆچوونێك بێت رای خۆی به مه‌نتقی ده‌رده‌بڕێت، ئه‌وه‌ی خاوه‌ن هیچ بیروباوه‌ڕێكیش نه‌بێت په‌نا بۆ جنێودان ده‌بات، له راستیدا ئه‌و جنێوانه بۆ خۆی ده‌گه‌ڕێنه‌وه.\nداواتان لێ ده‌كه‌م خۆتان له‌زمانی جنێودان دووبگرن، ئێوه خاوه‌ن مه‌بده‌ئن، بۆچوونی خۆتان به‌زمانی رێز و مه‌نتیقیانه ده‌رببڕن و وه‌ڵامی خه‌ڵكی بێ ره‌وشت مه‌ده‌نه‌وه.. رێز له خه‌بات و قوربانیدانی پارته‌كه‌تان بگرن و نه‌چنه ئاستی ئه‌وان. http://www.hawlati.co/babetekan/26034 )).\nبارزانی یان بۆخۆی بەڕەوای دەبینێ کەجنێو بەخەڵك بدات و بۆ خەڵکیش بەناڕەوا کە بەجنێو هێرش بکاتە سەریان، یان هێندە گەوجە کە دەرکی بەوە نەکردوە بەکاربردنی وشەی بێڕەوشت بۆ خۆی جنێودانە!! ئەگەر جنێودان چەکی کەسانی بێدەسەڵات و بێڕەوشت بێت، ئەی دەسەڵات، ڕەوشت و مەبدەئی بارزانی لەکوێیە کاتێك کە وشەی بێڕەوشت لەبەرانبەر ئەوانەدا بەکاردەبات کە هێرش دەکەنە سەر بارزانی بنەماڵەکەی؟!\nئەبێ پێناسە و لێکدانەوەی بارزانی بۆ وشەی بێڕەوشت چی بێت؟!! ئایا هەر بەڕاستی بارزانی دەزانێت پێناسەی بێڕەوشتی سیاسی بکات؟!! ئەبێ پێوەری بارزانی بۆ بێرەوشتی سیاسی چی بێت؟! ئایا بەکیلۆ لەسەنگی دەدات یان بە پاوەن یان بەنەوت؟! ئایا لە ئیتڵائاتی ئێران دەیکێشێت یان لە میتی تورکی، یان لە 31 ی ئابی 1996 دا لەسەنگیداوە؟؟ بۆیە جێی خۆیەتی کە لەبارزانی بپرسین:\nڕەوشتی بارزانی و بنەماڵەکەی لەکوێ بوو کاتێك جاڕی ئاشبەتاڵتان دا؟ ڕەوشتی بارزانی و بنەماڵەکەی لەکوێ بوو کاتێك سەروەت وسامانی سەردەمی ئاشبەتاڵتان دزیو لەبانکەکانی ئەمەریکاتان خزاند؟! ڕەوشتی بەرزی بارزانی و بنەمەڵەکەی چۆن ڕێگەی پێدان بەهاوکاری ئێران و تورکیا شەڕی هەکاریتان کرد؟! ڕەوشتی بارزانی و بنەمەڵەکەی لەکوێ بوو کاتێك ئیدریسی جوانەمەرگ وتی گەر شۆڕشمان پێنەکرێت، تێکی دەدەین؟ ڕەوشتی بارزانی و بنەماڵەکەی لەکوێی بوونە کەواسوری بەرلەشکری جمهوری ئیسلامی ئێراندا، لەدژی کوردستانیانی ڕۆژهەڵاتدا خۆی مەڵاس دابوو؟ ڕەوشتی بەرزی بارزانی و بنەماڵەکەی لە چ گوندێك، لەچ دەشتێك یان لە چ شاخێكی کوردستان دەستی بەخوێنی خەڵك سور نەبووە؟! ڕەوشتی بەرزی بارزانی و بنەماڵەکەی چۆن رێیاندا کە ببنە میتی تورکیاو پەلاماری پەکەکە بدەن؟! ڕەوشتی بارزانی و بنەمەڵەکەی لە کوێ پشوی بەسەردەبرد لەکاتی دزینی سەدان ملیۆن دۆلاری گومرگی ئیبراهیم خەلیلدا؟ ڕەوشتی بەرزی پارتی و بارزانی نەبوو کەدەبابەکانی سەددامی گۆڕبەگۆڕی هێنایەوە کوردستان و 31 ی ئابی بەشانازیەوە تۆمارکرد؟ ڕەوشتی بەرزی بارزانی و بنەماڵەکەی لەکوێ بوو کاتێك دکتۆر عەبدولستار، سۆرانی مامە حەمەو سەردەشتی جوانەمەرگتان خەڵتانی خوێن کرد؟ ڕەوشتی بەرزی بارزانی و بنەماڵەکەی لەچ مەڵبەندێکی هەڵبژاردنەکانی 25 تەموزی 2009 دا خۆی کردبویە ویژدان و چاودێری دەستێوەردانی دەکرد؟! ڕەوشتی بەرزی بارزانی و خاوەن مەبدەئەکان لەکوێ بوون کاتێك چەتەکانی لقی 4 ی سلێمانیتان لە شوباتی پارساڵدا مەرگیان دەبەخشیە گەنجانی سلێمانی؟!! ڕەوشتی بەرزی پارتی و بارزانی لەکوێ ئیجازە بوو کاتێك کەمەنسوری کوڕت 3 ملیۆن و 200 هەزار دۆلاری دزراوی خەڵکی لە قومارخانەکانی دوبەی دۆڕاند؟ ڕەوشتی بارزانی و مەبدەئی پارتیتان چۆن ڕێگەی بە مەسروری کوڕتدا سەروەت و سامانی کوردستان بدزێت تا لە شاری بەرشلۆنەی ئیسپانیا چەند دزێکی ئەلبانی نزیکەی 3 ملیۆن یۆرۆی لێبدزن ( http://lvinpress.com/K_Direje.aspx?Jimare=11620&Besh=Hewal&Cor=3 )؟ ئایا لەفەرهەنگی بارزانی و بنەماڵەکەیاندا، شتێك هەیە بەناوی ڕەوشت تا ڕێگە بە خۆتان بدەن و باسی لێوەکەن؟ گەر هەیە بۆچی نەوتی گەلێك بەقاچاخ هەرزانفروش دەکەن و داهاتەکەشی دەدزن؟! بۆیە گەر بارزانی و بنەماڵەکەی لێوان لێوبن لەبێڕەوشتی ، ئیدی ئێوە بۆتان نیە باس لە بەڕەوشت و بێڕەوشتی کەسانیتر بکەن.


كادرێكى گۆڕان : هەموو خەونی عومه‌ری سه‌ید عەلی ئەوەیە کاندیدو پیاوەکانی خۆی لە پەرلەمان و پۆست و پلەو پایەی حکومیدا جێبکاتەوە\n22/5/2018 - 13:10\nئەو رێکخەرە گۆڕانی لە خەڵک سەندەوەو دایەوه دەست تاقمە کۆنەکەی مەکتەبی سیاسی یەکێتی\nشه‌وقى كانه‌بى كادری دیاری بزووتنه‌وه‌ى گۆڕان له‌شارى هه‌ولێر ، له‌په‌یجى تایبه‌ت به‌خۆی له‌تۆڕى كۆمه‌ڵایه‌تى فه‌یس بووك ، له‌چه‌ند دێر و ووشه‌یه‌كدا ڕه‌خنه و هێرش ده‌كاته سه‌ر عومه‌رى سه‌ید عه‌لى ڕێكخه‌ری بزووتنه‌وه‌ى گۆڕان ده‌گرێت ، به‌كه‌سێك وه‌سفى ده‌كات كه‌ناتوانێ بۆ بزووتنه‌وه‌كه هیچ بكات و وه‌هیچ مواسه‌فاتێكى تێدا نیه و گونجاو نیه بۆ سه‌رۆكایه‌تى هێزێكى وه‌ك گۆڕان\nده‌قى ته‌واوى نووسینه‌كه‌ى كادره‌كه‌ى گۆران\nعومەری سەید عەلی، گۆچانەکەی دایە دەست گۆڕان!\nئێمە هەر لەسەرەتاوە لە دژی پرۆسە نادیموکراتی و ناشیرینەکەی هەڵبژاردنی عومەری سەید عەلی و تاقمە قیادیە خۆسەپێنەکەی گردەکە وەستاینەوە. بۆ ئەوەش ئەو رۆژەمان لەبەرچاوبوو کە ئەو گروپە بە تەواوی دەست بەسەر گٶراندا دەگرن و هەرچی دەنگی رەخنەگرانەیە لە ناو گۆڕاندا سەرکوتی دەکەن و نەفەسێک بۆ بۆچونێکی جیاو بیرێکی جیا ناهێڵنەوە و گۆڕان بەو رۆژە دەگەینن کە هیچمان ئیرەیی پێنابەین.\nلە دوای نەخۆشکەوتنی کاک نەوشیروانەوە تا ئێستا بە عەمەلی عومەری سەید عەلی رێکخەری گشتی گۆڕانە، ئێستا پێویستە بپرسین ئەو پیاوە لەو ماوەیەدا چی بەسەر گۆڕان هێنا. ئەو رێکخەرە گۆڕانی لە خەڵک سەندەوەو دایە دەست تاقمە کۆنەکەی مەکتەبی سیاسی یەکێتی کە دەرکەوت ئەو پیاوانە هیچ شتێکی زیاتریان بۆ گۆڕان پێ نیە جگە لە گواستنەوەی کلتوری تەکەتول و گروپگەری و پیاو پیاوانێ.\nئەوانە لەو ماوەیەدا بۆ یەک چرکەش خەریکی سیاسەت و بیرکردنەوەی سیاسی نەبوونە جگە لە هەوڵدان بۆ یەک شکاندن و بە‌هێزکردنی باڵ و تەکەتول و پیاوەکانی خۆیان.\nعومەری سەید عەلی، هیچ مواسەفاتێکی تیا نابینیتەوە بۆ سەرۆکایەتیکردنی هێزێکی چاڵاک و کاریگەری وەک گۆران بشێت. نە کەسێکە کە خاوەنی فیکری سیاسی بێت، نە کەسێکی قیادیە خەڵک لە دەوری کۆببێتەوەو ئیدارەیان بکات، نە توانای وتاردان و نوسینی وتارێکی سیاسی هەیە نە ئەو پیاوەشە کە بتوانێت لە ناو ساحەی سیاسی هەرێمی کوردستان و عێراق گۆران بە یاریکەرێکی چاڵاک بهێڵێتەوە.\nهەموو خەونی سیاسی سەید عەلی ئەوەیە کاندیدو پیاوەکانی خۆی لە پەرلەمان و پۆست و پلەو پایەی حکومیدا جێبکاتەوە.\nعومەری سەید عەلی، خراپترین رێکخەری گۆڕان بوو کە هەر کادیرێکی دیکەی گۆڕان ئەو ئەرکە یبگرتایە ئەستۆ باشتر بەڕێوەی دەبرد. بەڵام نیگەرانیە گەورەکە ئەوەیە ئەوانە رانەهاتون لە کاتی شکستیاندا دەست لە کاربکشێنەوەو دان بە شکستی خۆیاندا بنێن و داوای لێبوردن لە لایەنگرانی حیزبەکانیان بکەن. بۆیە من هیچ گەش بین نیم واز لەو پۆستە بێنێت هەتاکو گۆچانەکەی نەداتە دەست گۆران.


وێنە: عەلی خارا\nگردبوونەوەی خەڵک لە بەردەم نووسینگەی نەتەوەیەکگرتووەکان لە تاران\nخەڵکی تاران ئێوارەی ئەمڕۆ هەینی خەڵک بۆ ئیدانە کردنی جەنایەکانی ئەمریکا لە شەهید کردنی حاج قاسم سولەیمانی و حاج ئەبوو مەهدی موهەندیس، لە بەردەم نووسینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان گردبوونەوە.\nتیرۆری سولەیمانی نایاسایی و پێشێل کرانی مافی نێودەوڵەتی بوو\nڕیپۆڕتەری تایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە کاردانەوە بە تیرۆری فەرماندەی سوپای قودسی پاسدارانی ئێران ، ئەوەی هەوڵێکی نایاسایی و پێچەوانەی مافی نێودەوڵەتی وەسف کرد.\nنوێنەرێکی عێراقی ئاشکرای کرد:\nپلانی پیسی ئەمریکا بۆ وڵاتی عێراق\nنوێنەری هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا ئاشکرای کرد کە ئەمریکا هەوڵی گەڕاندنەوەی عێراق بۆ ژێر بڕیاری حەوتەمی جارنامەی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان دەدات.\nوتەکانی نوێنەری ئێران لە نەتەوەیەکگرتووەکان سەبەرەت بە ئەمریکا\nنوێنەری ئێران لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی ئاسایش وتی: ئەمریکا چەقی خستۆتە بەردەم پابەندی بەرجامیی وڵاتان.\nبڕیارنامەی مافی مرۆڤ دژی ئێران لە سەر بنەمای ڕق و قین پەسەند کراوە\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوە گەڵاڵەی بڕیارنامەی دۆخی مافی مرۆڤی ئێران، لە لایەن کەندا بە پاڵپشتی هەندیک وڵاتی ڕۆژاوایی کە لە سەر بنەمای ڕق و قین و بە ئامانجی سیاسی پەسەند کراوە ئیدانە کرد.\nگەمارۆدانی ئێران لە لایەن ئەمریکاوە پێشێل کردنی یاسا نێودەوڵەتییەکانە\nسەرۆک وەزیرانی مالیزیا ڕەخنەی لە گەمارۆدانی تاک لایەنەی ئەمریکا دژی ئێران گرت.\nلە لێدوانێکی نەتەوەیەکگرتووەکاندا باس کرا؛\nهۆشداریی ڕووسیا سەبارەت بە ئاڵۆز بوونی پەیوەندیی عێراق و ئێران\nنوێنەری ڕووسیا لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە نیگەرانی مسکۆ سەبارەت بە کاریگەری نەرێنی گۆڕانکارییەکانی عێراق لە سەر پێوەندی بەغدا و تاران هەواڵی دا.\nفەرماندەی گشتیی هێزەكانی هەسەدە:\nنەتەوە یەكگرتووەكان دەستی لە پاکتاوی ڕەگەزی لە باکووری سووریا هەیە\nمەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی هەسەدە رایگەیاند: ئەركی نەتەوە یەكگرتووەكان پاراستنی دانیشتووانی خۆجێییە نەك بەشداریكردن لە پڕۆژەی پاكتاوی رەگەزی.\nجێنین پلاسخارت ڕایگەیاند:\nڕێگاچارەی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان بۆ چارەسەریی قەیرانی عێراق\nنێرده‌ی تایبه‌تی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان لە عێراق لە تویتێکدا رایگەیاند کە کاتی ئەوەیە دیالۆگی نیشتمانی لە عێراق ئەنجام بدرێت.\nدیمەشق پاساوی تورکیا بۆ هێرشکردنە سەر سووریای قبووڵ نییە\nنوێنەری هەمیشەیی سووریا لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان جەختی کرد کە دیمەشق هەوڵی تورکیا بۆ پاساوی هەڵمەتی دەستدرێژکارانەی لە دژی سووریا بە هەر بیانوویەک قبووڵ ناکات.