یاسین مەحمود: ئامادە‌م تابلۆی ژمارە (١)ی پارێزگەی هەڵەبجە بگەیەنمە نرخێكی چاوەڕواننەكراو – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/03/15 - 6:45 PM\nوتەبێژی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، ئامادەم تابلۆی ژمارە (1)ی ئۆتۆمبێل لە پارێزگەی هەڵەبجە بگەیەنمە نرخێكی چاوەڕواننەكراو.\nحكومەتی هەرێم و حكومەتی عیراق بڕیاری پێدانی تابلۆی ئۆتۆمبێلیان بە پارێزگەی هەڵەبجە بەخشی و بڕیارە لە داهاتوویەكی نزیكدا تابلۆی (عیراق-هەڵەبجە) بدرێتە ئۆتۆمبێلەكانی ئەو پارێزگەیە.\nیاسین مەحمود وتەبێژی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان لە هەژماری خۆی بڵاویكردەوە، بڕیاری پێدانی تابلۆی ئۆتۆمبێل بڕیارێكی گرنگ و پڕ بایە‌خە بۆ ئابووری پارێزگەی هە‌ڵە‌بجە، بە‌ڵام پێویستە زۆر بە وریایی مامە‌ڵە لە‌گە‌ڵ پێدانی تابلۆی ئۆتۆمبێلە‌كاندا بكرێت، بەشێوەیەك مە‌حسوبیە‌ت بۆ كە‌س نە‌كرێت.\nوتیشی”ئە‌ركی پارێزگایە ئە‌م تابلۆیانە بخاتە زیادكردنێكی ئاشكرا بۆ ژمارە سە‌رە‌تاییە‌كان تاكو ژمارە ٩٩، پاشان بۆ ژمارە جوانە‌كانیش بە كێبڕكێ و بەهەمان شێواز بفرۆشرێت”.\nئاشكراشیكرد، وە‌ك وە‌بە‌رهێنە‌رێك ئامادە‌م ژمارە (١) بگەیەنمە نرخێكی چاوەڕواننەكراو.\nڕوونیشیكردەوە، پارێزگەی هە‌ڵە‌بجە بە‌م تابلۆیانە دە‌توانێت بوجە‌یە‌كی بە‌رچاوی دە‌ستبكە‌وێت و خزمە‌تی پڕۆژە ناتە‌واوە‌كانی شارە‌كە‌ی پێبكات، یاخود تەلاری پارێزگەی پێ دروست بكات كە لە ئێستادا لە بینای خە‌ڵوە‌تگە‌ی پیریدان.\n31 ساڵ بەسەر كیمیابارانكردنی تێپەڕ دەبێت\nپارێزگاری هەڵەبجە ڕەخنە لە حكومەتی عیراق و هەرێم دەگرێت\nلەم هەفتەیەدا 100 ملیۆن دۆلاری تر بۆ بەڵێندەران خەرجدەكرێت


بۆ ئازادیی ئۆجالان لە بەردەم پەرلەمانی سوید چالاکی ئەنجامدرا – کوردی – RojNews.News\n09/07/2020 - 9:39:02 am\nلە بەردەم بینای پەرلەمانی سوید کوردستانیان بۆ ئازادیی عەبدوڵا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد چالاکییان ئەنجامدا.\nلەسەر داوای ناوەندی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کورد و یەکێتیی ژنانی سارا، بەشێک لە هاوڵاتیانی کوردی نیشتەجێی ئەو وڵاتە لە گۆڕەپانی مینتۆرگێت لە شاری ستۆکهۆلم لە بەردەم بینای پەرلەمانی سوید کۆبوونەوە و چالاکییان ئەنجامدا.\nلە چالاکییەکەدا وێنەکانی عەبدوڵا ئۆجالان بەرزکرابوونەوە و بە بەردەوامی دروشمەکانی “ئازادی بۆ ئۆجالان و پێگە بۆ کوردستان”، “ئۆجالان گەلە و گەل ئێمەین” دەوترانەوە.\nڕێکخەرانی چالاکییەکە ڕاگەیاندراوێکی ڕۆژنامەنووسییان بۆ میدیاکانی سوید نارد و تیایدا باس لە ڕۆڵی گەورەی عەبدوڵا ئۆجالان، ڕێبەری گەلی کورد کە لە ساڵی ١٩٩٩ەوە، لە دوورگەیی ئیمراڵی گۆشەگیرکراوە، بۆ ئاشتییەکی هەمیشەی لە تورکیا کردووە.\nسیاسەتمەداری کورد سەنانیک ئۆنەن، بە ئاژانسی هەواڵی فوراتی ڕاگەیاندووە، عەبدوڵا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد، نەک تەنها بۆ تورکیا، بەڵکو بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیش گەرەنتیی ئاشتییە، داواشی لە هەموو کوردستانیان و دۆستەکانیان لە سوید کردووە، کە بەشداری چالاکییەکانی ئازادی بۆ ئۆجالان ببن.\nئۆنەن لە کۆتایی وتەکانیدا ڕایگەیاندووە، لە ڕۆژانی ٩ و ١٠ی تەمووز، واتە ئەمڕۆ و سبەی لە بەردەم پەرلەمانی سوید بۆ ئازادیی عەبدوڵا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد لە کاتژمێر ١٤:٠٠ بۆ ١٦:٠٠ چالاکیی چادر هەڵدان بەڕێوەدەچێت.


دابەش کردنی تورکیا لە سێهەمین قۆناخی پلانەکەی ئەمریکا دایە - Mehr News Agency\n23 avrêlê 2018 - 17:46\nNews Code 18276\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، ماڵپەڕی ڕەئیول یوم لە ڕاپۆرتێکدا نووسی: ئەردۆغان ڕۆژی هەینی هۆشداری دا کە ئەمریکا بە یارمەتی کوردی سووریا لە دوای شێواندنی ئەمنیەتی تورکیایە. ئەو هەروەها باسی ئەو پلانەی کرد کە لە دوای دابەش کردنی وڵاتانی ناوچەکەیە و ئەرکێکی قورس کەوتووەتە سەرشانی تورکیا.\nلە درێژەدا هاتووە: شتێکی نوێ لەم قسانەی ئەردوغاندا نییە. پلانی ئەمریکا بۆ دابەش کردنی وڵاتانی ناوچەکە ۷ ساڵ بەر لە ئێستا دەستی پێ کردووە و ئێستە لە عێراق و سووریا لە حاڵی ئەنجام بوون دایە و خودی وڵاتانی عەرەبی و تورکیا یارمەتی ئەم پلانەیان داوە.\nئەم ماڵپەرە زیادی کرد: ئەمریکا و وڵاتانی ڕۆژئاوایی لە سەر ئەم بڕوایەن کە دابەش کردنی سووریا و عێراق و تورکیا لە بەرژەوەندی ئەوان و ئیسڕائیلە و هەر بەم بۆنەوە لە گەڵاڵەی بەرز کردنەوەی ناکۆکییەکانی نێوان گەلانی ئەم ۳ وڵاتە پشتیوانی دەکەن. ئەمە دەبێتە هۆی ئەوەی ئیسڕائیل وەک زلهێزی ناوچە درێژە بە کیانی خۆی بدات.\nهێرش بۆ سەر عێراق توانی ئەم وڵاتە بۆ ۳ پارچەی سونی و شیعە و کورد دابەش بکات و ئەمریکا هەوڵ دەدات ئەم سیناریۆیە لە باکوری سووریا لە ناو کوردی سووریا دووبارە بکاتەوە و لە قۆناغی سێهەم پلانەکە لە تورکیا جێبەجێ دەکات.\nتورکیا بە تەنیایی توانی ڕووبەڕوو بوونەوەی ئەم پلانەی ئەمریکای نییە، ناکرێت ڕۆژ لە پاڵ ڕووسیا بێت و ڕۆژێک لە پاڵ ئەمریکا و لە هێرشی ئاسمانی ۳ وڵاتی ڕۆژ ئاوایی بۆ سەر سووریا پشتیوانی بکات.\nئەم مێدیایە نووسی: ئەردۆغان بە هۆی مەترسی لەم پلانە هەڵبژاردنی پێشوەختی ورژاند و ڕاست دەکات ئەرکی قورس لە سەر شانی تورکیایە. ئەردۆغان کاتێک داوای لە ئەمریکا کرد لە نێوان کورد و تورکیا یەکێک هەڵبژێرێت، واشنتۆن کوردی هەڵبژارد، ئایا ئێستە تورکیا دەچێتە پاڵ ئەمریکا کە دژی تورکیا هەنگاو دەنێت یان دەچێتە پاڵ لایەنی دژبەری ئەمریکا لە ناوچەکە؟\nوڵامی ئەم پرسیارە ئەستەمە چون هێشتا ئەردۆغان هیوادارە بە چاک کردنەوەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ هاوپەیمانە کۆنەکەی.\nڕەئیول یەوم لە کۆتایدا نووسی: ئەوەی ئەردۆغان ناتوانێت هەستی پێ بکات ئەم بابەتەیە کە ئەمریکا لە ڕوانگەی بەرژەوەندی ئیسڕائیلەوە لە ناوچەکە دەڕوانێت. ڕوژئاوا هەمیشە تورکیای بەهێزی بە دوژمنی خۆی زانیوە و چارەی تورکیاش ئەوەیە ڕوو لە ڕۆژهەڵات بکات.


هاوسەنگی لە نێو ناهاوسەنگیدا!\n«کۆماری» شێوەیەکە لە دەسەڵات کە لە سەر بنەمای گەل مەزنی (دێمۆکراسی) یان نادێمۆکراتیک، خەڵکەکە، مافی دەسەڵاتداریی و خاوەندارییەتییان بە سەر چارەنووسی کۆمەڵایەتی خۆیانەوە ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ لە ڕێگەی کۆمەڵێک دەسەڵاتدارەوە بە هەڵبژاردنی دڵخوازانە و دەنگی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆی خۆیانەوە بە شێوازێک کە تێیدا میراتگری لە ڕێگەی کوڕ و عەولادەوە نەبێت، دیاری دەکەن و ئەوانیش دەسەڵاتداری دیاریکراوی یاسایی خۆیان لە ماوەیەکی سنوورداری دیاریکراو لە ڕێگەی چاودێری کردنیان لە ڕێگەی خەڵکەوە، دەچەسپێنن.\nئەمە پێناسەیەکی گشتییە لە دەسەڵاتی کۆماری، بەڵام لە زۆرێک لە وڵاتان لە سەر بنەمای ئەم وشەیە، دۆخی وێکچووی یەکسانیان نییە.\nسیستمی نوێی سیاسی لە ئیران، پاش شۆڕشی ساڵی ٥٧ بەناچار بۆ جیاکاری لە نێوان قەوارەی سیاسی دەسەڵاتی پاشایەتی، دەستەواژەی کۆماری ئیسلامی هەڵبژارد تا بە ڕواڵەتیش بێت، جیاواز وێنا بکرێت.\nدەسەڵاتی ئیسلامی لە ئێران بە دروشمی دادپەروەری و بەرژەوەندی چاکسازی لە ئابووری و دۆخی ژیانی خەڵک لە سەرەتادا خۆی لە شەڕێکی تاقەتپرووکێنی دڵخواز وەردا کە درێژە کێشانی ئەم شەڕە وای کرد گۆڕانی گەورە لە بەڕێوەبەری وڵات و بەڕێوەبەرانی وڵات بێتە ئاراوە.\nئەگەرچی بزووتنەوەی کورد بێ دوو دڵی و ڕاڕایی ناوەرۆکی ئەم ڕژیمەی لە سەرەتاوە ناسی و بەرەنگاری بوویەوە، بەڵام بۆ باقی خەڵکی ئێران و جیهان کاتی دەویست تا سیمای ڕاستەقینەی ئەم جۆرە لە حوکمڕانی و دەوڵەتداری، دەربکەوێت!\nشەڕ و ڕووداوەکانی دەیەی شەستی هەتاوی لە ئێران، هاوسەنگی بەڕێوەبردنی وڵاتی لە کەشێکی هەستیار و بە ڕواڵەت حەماسی و بەرگریکارانە، بەرەو ئاراستەیەکی دیکە برد.\nسپای پاسداران بە فەرمانی خومەینی پاش دامەزراندنی، سنووری دەسەڵاتی خۆی لە بازنەی ناوچەکانی شەڕ بۆ بواری بەڕیوەبەری ناوخۆیی چڕ کردەوە. ئەم مۆتەکەیە هێدی هێدی وەک تارماییەک پانتایی خۆی بەرین کردەوە و ئەمێستا دەسەڵاتی ڕەهای بە سەر هەموو ڕەهەندەکانی ژیانی خەڵک هەیە.\nوێرانی سیستمی ئابووری ئێران لەم ساڵانەی دواییدا و قەیرانی بەڕێوەبەرێتی لە حوکمڕانی وڵاتدا کە لە سەر بنەمای تاک ڕەهەندی کردنەوەی دەسەڵات بوو، بە ئەسپایی سیمایەکی ڕاستەقینەی لە کۆماری ئیسلامی خستەڕوو.\nکەڵک وەرگرتن لە وشەی «تۆتالیتێر» بۆ ئاشکرا کردنی ناسنامەی سیستمی حوکمڕانی ئێران، وشەیەکی پڕ بە پێستە و ئەم تایبەتمەندییە لە بەڕێوەبردنی وڵاتی، بە ئاشکرا دەبینرێت.\nدەسەڵاتدارانی ڕژیمی کۆماری ئیسلامی بە تەماحی ئەوەی بەرینترکردنەوەی چاودێر و کۆنتڕۆڵی تاکەکەسی ترین ڕەهەندی ژیانی خەڵک لە ناوخۆ و تەشەنە پێدانی بیروبڕوای خۆیان لە دەرەوەی سنوورەکانی خۆی، پانۆرامای تۆتالیتاریزمی هێنایە سەر شانۆ.\nبەڕێوەبردنی کاروباری کۆمەڵگا لە سەر بنەمای بیروباوەڕی تاکڕەوانەی ئایینزایی و بەهێزکردنی هێزی سەربازی خاوەن ئەزموونی شەڕی ٨ ساڵە، بە تێپەڕبوونی کات هەندێک پێویستی بۆ دەسەڵاتداران دەرخست.\nتەماحی کیشوەرگوشایی و فراوانکردنی سنووری دەسەڵاتەکەیان بۆ ئەودیوی سنوورە جوگرافییای ئێران لە ڕێگەی پەرەپێدان بە ئیدئۆلۆژی، وای لە دەسەڵات کرد کە بە نهێنی و بە ئاشکرا سیاسەتی خۆی لە ناوچەکە پەرە پێ بدات و ئەمە خۆی تێچوویەکی زۆری بوو کە دەبوو لە خەزینەی خەڵک لە بری پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری گشتی، بدرایە بە گرووپە نیابەتییەکان و ببێتە ئەجێندای کاری دەسەڵاتدارانی کۆماری ئیسلامی.\nئێرانی ژێر دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی دەبووایە جومگەکانی دەسەڵاتی خۆی بۆ پەرەپێدانی ئەندێشەی خۆی بەهێز بکات و باشتر وابوو کە لەم پێناوەدا سەرمەشقی دڵخوازی خۆی بدۆزێتەوە. بەم ڕوانگەیەوە پێویست بوو پاڵ وەهێزەکەوە بدات کە داواکارییەکانی بۆ جێ بە جێ بکرێت و ڕێکەوتن لەگەڵی ئاسانتر بووایە.\nڕووسیە لە بن گوێی ئێران کە ساڵانێکی ساڵ دراوسێن کە چاوی لە سامانە سەرزەمینی و ژێرزەمینییەکانی ئێران بووە و مێژووش باشترین ئاوێنەی ئەم ڕاستییەیە لە سەردەمە جیاجیاکان، دەیتوانی باشترین سەرمەشقی دەسەڵاتدارنی کۆماری ئیسلامی بێت لە ئێران دا.\nترکمانچای از نامی ترین دست اندازی های تاریخی روسیه بود که بر کسی ویژگی غیر متعارف آن پوشیده نیست.\nتورکەمەنچای لە بەناوبانگترین دەستدرێژییە مێژووییەکانی ڕووسییەیە دژی ئێران و لە کەسیش شاراوە نییە. لەم ساڵانەی دواییدا پێوەندی گرتن و پشتیوانی هەمە لایەنەی دەسەڵاتدارانی ڕووسییە لە سیاسەتی دەسەڵاتدارانی ئیسلامی ئێران، ئەم جەربەزەیەی پێ بەخشین کە بیرۆکەی بوژاندنەوەی هیلالی شیعی و جێ بە جێ کردنی ئەم پیلانە، بە ئاشکرا و ڕووهەڵماڵدراوتر بە بەرچاوی هەموو جیهانەوە ئەنجام بدەن.\nبە دەستەوەگرتنی هەموو جومگەکانی دەسەڵات، دەیتوانی بۆ دامەزراوەییەکی وەک سپای پاسداران بەهێزترین کارت بێت بۆ ئاراستەکردنی ناوخۆ و دەرەوە.\nجووڵە و ماجەراجۆییە دەرەکییەکانی سپا لە ناوچەکە لە ئێستادا و لە سەردەمی گەمارۆکانی ئەمریکا ڕوو لە فەنابوون و نەمان بوو و پێشبینی هاوسەنگی دەسەڵاتەکانی بە جۆرێک لە جۆرەکان نادیار کردبوو.\nکوژرانی قاسم سولەیمانی فەرماندەی بە ڕواڵەت بەهێزی سپای قودس، چرا سووری ئەو ئاراستەیە بوو تا ژووری ستراتێژی کۆماری ئیسلامی بخاتە بیری ئەوەی کە دەبێت بۆ گۆڕانکاری لە ستراتێژی ناوچەیی خۆی بیرێکی نوێ بدۆزێتەوە.\nباڵانس کردنەوەی هێز لە ناوخۆ لەو تایبەتمەندییانەیە کە دەیتوانی لانی کەم بۆ ماوەیەکی سنوورداریش بوو بێت کاتی بەسەرچوونەکەی وەدوابخات. هەڵبژاردنەکانی مەجلیسی شوورای ئیسلامی و دەستەبژێرکردنەکانی شوورای نیگابان لە ڕاستیدا تیری خەلاسێک بوو لە پەیکەرەی دژوازییە ناوخۆییەکان و پەردەپۆش کردنی قەیرانی کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکان ناوخۆی ئێران و بەڵام ئەمجارە دەبوو دەسەڵات یەک کاسە بکرابایە لە ڕێگەی پاڵاوتنی وردتر و فارس وتەنی «یا رومی رومی، یا زنگی زنگی»!.\nپرۆسەیەک کە بێ گومان بۆ پێوەندییە دیپلۆماتیکەکانی کۆماری ئیسلامی یەکلای کەرەوە دەبێت و ڕەنگە لە پشتی پەردەوە ئەم توانەوەی یاری ئیسڵاحخواز و بناژۆخواز لە پێوەند لەگەڵ جیهانی دەرەوە، لە لایەن لۆبی دەرەکییەوە، پێی بێ مەیل نەبووبێتن و بە وتەی هاوڕێیەکی بیرمەندم؛ ترامپ ئێستا دەزانێت لە کێ و چی لە «ئێران خانم» داوا بکات!\nتای تەرازووی هێز لە جومگەکانی دەسەڵات بەرەو ئاراستەیەک یەکلا دەکاتەوە و ئیتر شاهیدی یاری دوو تیمی ئیسلاحخواز و ئوسوولگەرا نابین، خۆکرد کاتێکی گونجاوە بۆ گیرگە دەستخستن بۆ یەکلای کردنەوەی قەیرانەکان.\nلە قەیرانە ئاڵۆزە ئابوورییەکانەوە بگرە تا هەڵە مشت و مڕ هەڵگرەکانی سەربازی و ناسەربازی ئەم دواییانە بۆ ئەوەی سیمای ڕاستەقینەی کۆماری ئیسلامی زۆرتر لە جاران دەربخات و لە جێی خۆییدایە ئاماژە بدرێت بە ڕۆڵی کوڤیدی ١٩ لە پەککەوتووتر کردنی لەشی زامداری کۆماری ئیسلامی لە ناوخۆی و دەرەوەی سنوورەکانی.\nپەلکێش کردنی هاوسەنگی هێز بۆ مەیدانی دڵخوازی خامنەیی، پرۆژەیەکی ناوخۆیی دەسەڵات بوو تا ئاوێکی پاک بڕژێنێتە سەر ئەم ئاگری باڵ باڵێنەی ناوخۆی حاکمییەت.\nمەجلیسی نوێنەرانی ڕژیم لە ناوچە جیاجیاکانی ئێران و بە سەرۆکە تازەکەیەوە، غوڵامی گوێ لە مستی خامنەیی دەبێت کە هەستان و دانیشتنیشی بە ئەمر و فرمانی ئەو دەبێت.\nبۆشاییەکی چاوەڕوانکراو لەم بێ کێشییەی ئێستادا، تەنانەت بۆ کورت ماوەش دەتوانێت کاتی بەڵێن دراو بۆ دەسەڵات بکڕێت.\nبە دڵنیاییەوە دەسەڵاتەکانی دیکەش ئەم هاوسەنگییەیان پێ خۆشترە. یارییە ناوخۆییەکان کاتیان بە سەرچوو بوو و کاتی ئەوە هاتبوو تا خامنەیی مۆرە سوواوەکان وەلا بنێت و بوار بدات دەموچاوە پشت پەردەکان.\nئێستا باڵی دەسەڵاتداری ڕەها بێ ڕاڕایی لە بوونی داهۆڵەکان کە هەندێک جار بۆ خۆنواندن، زەنگوڵەکەیان دلەراندەوە، (پێشووتر سەری داهۆڵی گەورەیان لە مەلەوانگەی شاهانە کردبوویە ژێر ئاوەوە!) بە ئەرخەیانییەوە، دەست دەکەنە گیرفانی خەڵکەوە و ئەگەر ترامپ و کۆرۆناش دەرفەت بدەن، لە خەونی شەوانەیان هیلالێک لە ئاسمانی پڕ ئەستێرە دەبینن. هیلالێک کە ڕۆژێک لە ڕۆژان لە سەر ئیزنی ڕووسییەی مۆدێڕنی تێزاری ناویان نابوو هیلالی شیعە، بەڵام هەورێکی ڕەش لەناکاو شیرینییەکەی کردە، ژەهری مار.\nڕەنگە کاتی ئەوە هاتبێت کە ئێران خانم «بەڵێ» بۆ هاوسەرگیرییەکی تر بڵێت و زەماوەندێک دەعوەت بین.\nکاتێک کە دابی سیغە بۆ نێرەکان حەڵاڵە، کاتی ئەوەیە زانایان لە سەر مێینەکانیش سەرباری خێزانی خۆ یارێکی ڕۆژی ڕابواردن حەڵاڵ بکەن و «ئێران خاتوون» لە ململانێیەکی تاقەتپرووکێن دەرباز بکەن، بەڵکوو خوا و خەڵکی ساتێک بحەسێنەوە و هەمووان بە زگی تێرەوە، لە سەر سفرە هەستن. بەو هیوایە.\n*ئەم بابەتە لە زمانی فارسییەوە وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی


نوێترین زانیاری لەبارەی ناردنی ٤٠٠ ملیارەکەی بەغدا\n79700 جار خوێندراوەتەوە\nسەرچاوەیەک رایگەیاند، کازمی واژۆی لەسەر خەرجکردنی بڕی ٤٠٠ ملیار دینارەکە کردووە و دوای دابەشکردنی موچەی سەرجەم وەزارەتەکانی عێراق، بەغدا ئەو بڕە پارەیە بۆ هەرێم دەنێرێت.\nسەرچاوەیەکی ئاگادار لە دانوستانەکانی هەولێر و بەغدا بە ئێن ئاڕ تی راگەیاند، مستەفا کازمی، سەرۆک وەزیرانی عێراق واژۆی لەسەر خەرجکردنی بڕی ئەو ٤٠٠ ملیار دینارە کردووە بەڵام ناردنی ئەو بڕە پارەیە دەکەوێتە دوای دابەشکردنی موچەی سەرجەم وەزارەتەکانی عێراق.\nئەو سەرچاوەیە راشیگەیاند، هەر ئەمڕۆ، حکومەتی عێراق بانکی رەشیدی ئاگادارکردووەتەوە تا دەست بە دابەشکردنی موچەی وەزارەتەکانی بکات.\nئاماژەی بەوەشکرد، خودی مستەفا کازمی و بەرپرسانی وەزارەتی دارایی عێراق رایانگەیاندووە، لەگەڵ تەواوبوونی پرۆسەی دابەشکردنی موچەی وەزارەتەکانی عێراق، بڕی ٤٠٠ ملیار دینارەکە بۆ هەرێم دەنێرن.\nلە ماوەی رابردوودا، حکومەتی عێراق رایگەیاند، هیچ کێشەیەک بۆ دابەشکردنی موچەی مانگی ئایاری موچەخۆرانی وەزارەتەکانی حکومەتی فیدراڵ دروستنابێت و هەوڵدەدەن پێش جەژن دابەشیبکەن.\nلە چەند رۆژی رابردوودا، مستەفا کازمی، سەرۆک وەزیرانی عێراق بەڵێنی بە هەرێمی کوردستان دا کە بۆ موچەی مانگی نیسانی موچەخۆران، بڕی ٤٠٠ ملیار دینار بنێرێت.\nلە ناوەڕاستی مانگی ئازاری ئەمساڵدا، ئەمینداری گشتی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق بە نوسراوی فەڕمی و بەهۆی رادەستنەکردنی ٢٥٠ هەزار بەرمیل نەوتی رۆژانەی هەرێم بە بەغدا، پارەی موچەی فەرمانبەرانی هەرێمی لە لقی هەولێری بانکی ناوەندی عێراق راگرت (بلۆک) کرد و رێگە بە هەرێم نادرێت ئەو پارەیە بۆ دابەشکردنی موچە بەکاربهێنێت و بەو هۆیەوە دابەشکردنی موچە دواکەوتووە.\nبەهۆی رادەستنەکردنی ئەو بڕە نەوتەی هەرێم بە بەغدا کە لە کۆتایی ساڵی رابڕدوودا لەسەری رێککەوتبوون، حکومەتی عێراق ناردنی موچەی فەرمانبەرانی هەرێمی راگرتووە، لە چەند ڕۆژی رابڕدووشدا دوو شاندی هەرێم بۆ چارەسەرکردنی ئەو پرسە سەردانی بەغدای کرد.\nئومێد محەمەد، بەغدا


وتووێژ:ڕاکی گرەی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nڕاکی گرەی لە مەودای ویکیپرۆژەی ئێڤەنێسنسدایە، ھەوڵێکی کراوەی گشتییە بۆ جێگیرکردن و پەرەپێدان بە ئێڤەنێسنس و بابەتە پەیوەندیدارەکان پێوەی لە ویکیپیدیادا. ئەگەر ئارەزووی بەشداریکردن دەکەیت، دەتوانیت ئەو وتارە دەستکاری بکەیت کە بەستراوەتەوە بەم پەڕەیەوە، یانیش ببە بە ئەندامێک.\nڕاکی گرەی لە مەودای ویکیپرۆژەی مۆسیقادایە، ھەوڵێکی کراوەی گشتییە بۆ جێگیرکردن و پەرەپێدان بە مۆسیقا و بابەتە پەیوەندیدارەکان پێوەی لە ویکیپیدیادا. ئەگەر ئارەزووی بەشداریکردن دەکەیت، دەتوانیت ئەو وتارە دەستکاری بکەیت کە بەستراوەتەوە بەم پەڕەیەوە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:ڕاکی_گرەی&oldid=526118»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٩:٢٥ی ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧ نوێ کراوەتەوە.


سیناریۆی پارتی ناحەقیەکی گەورەیە بەرامبەر دنیابینی و حەقیقەتی سەردەشت عوسمان – Denegkan\nسیناریۆی پارتی ناحەقیەکی گەورەیە بەرامبەر دنیابینی و حەقیقەتی سەردەشت عوسمان\nbydengekan\tSeptember 23, 2010\tسەردەشت عوسمان\nسەرئەنجام لیژنەی پارتی نەک بۆ لێکۆڵینەوە بەڵکە بۆ سازکردنی سیناریۆیەک، دوای زیاتر لە ٤مانگ لە ڕاگەیەنراوێکدا شانۆگەریەکی قێزەونی، سەبارەت بە دۆسیەی رفاندن و پاشان تیرۆرکردنی سەردەشتی خوێندکارو ڕۆژنامەنووس، ڕاگەیاند. پاشانیش لەبەرامبەر کاردانەوەکان بەرووی ئەم سیناریۆیەدا، شەوی ٢١ لەسەر ٢٢/٩ کەسێکیان هێنایە سەر ڕووی تەلەفزیۆنەکەیان تاڕاستی سیناریۆی ناو ڕاگەیاندنەکە، نیشان بدەن.\nبۆ هەموو کەسێکی هوشیارو وە چاودێری سیاسی چاوەروانکراو بوو کە پارتی پێویستی بە سیناریۆیەکە لەپەیوەند بە دۆسیەی سەردەشتەوە. چ بە سازکرنی شانۆی هێنانی چەند زیندانییەکی نهێنییەوە یان هێنانی چەند قوربانییەک بۆ سەر تەلەفزیۆنەکەیان، تا تاوانباربوونی خۆیان ڕابگەیەنن، و پارتیش لەو ڕێگایەوە چەواشەکاریەک نیشانی ڕای گشتی بدات و تورەیی و نەفرەتی شەقام و دنیای دەرەوەی پێ خاوبکاتەوە.\nبۆ کەسانیک کە دەزگای فکری و سیاسی و هاوکات پراکتیکی پارتی باش دەناسن چاوەروانکراو بوو کەپارتی نایەوێت ئەم کەیسە بشارێتەوەو سیناریۆیەک سازبکات کە تیایدا خۆی بێبەری بکات و وا نیشان بدات کە پارتی دەستی لە تیرۆری سەردەشتدا نییە. هەر وەکو رووداوی ٣١ ئاب کە تائێستاش ئەنجامدانی بە بەڕەوا دەزانن.\nبە پێچەوانەوە لە یەکەم رۆژی رفاندن و پاشان تیرۆری سەردەشتەوە، پارتی هونەری نەشاردنەوەی ئەم تیرۆرە و بەرەوا نیشاندانی ئەم کردەوە قیزەونە، ئاراستە دەکات. تا چاوی کۆمەڵگا، تا دەنگی نارەزایەتی جەماوەری، تا چاوی کامیرا و میدیا و تا سنوردانان بۆ کاری رۆژنامەگەری، تا قەبڵاندنی هێڵە سورە نیشتمانی و نەتەوەیی دینی و بنەماڵەیی و کەلتوری و ئەخلاقی… بەسەر کۆمەڵگای بێداربوەوەی کوردستاندا بسەپێنێت.\nپارتی بە حاشانەکردنی لەم تاوانکارییە، دەیەوێت چ حزبە موچە خۆرەکان و حزبە شەرمنۆکە نارازیەکانی تری نەیار بە خۆی و چ نوسەرو قەڵەم بەدەستە سازشکارەکان چاوترسێن بکات و بە بیریان بهێنێتەوە کە هەموویان باڵ و لق و پۆپی بزوتنەوەیەکن کە پارتی دایکیانە!! کە هەموویان خاوەنی دەیان تاوانکاری و هاوکات خاوەنی تۆرێک هێڵی سورن بۆ سەرکوتی ئازادی و سیاسی و ئازادی بەیان و رادەربڕین و رۆژنامەگەری و ترساندنی کۆمەڵگا لە دەست بۆبردنیان.\nلیژنەی پارتی بۆ سازکردنی سیناریۆیەک زیاتر لە ٤ مانگ کاتی ویست، بۆ سیناریۆی دوای ئەوەش کە پێویست بێت و بەسەریدا بسەپێنرێت کاتێ دەوێت، بەڵام بەئاسانی رێگا بە هیچ لیژنەیەکی لێکۆڵینەوەی بێلایەن نادات پێک بێت و بەدواداچوون بکات، هۆکەشی ئاشکرایە، پارتی چۆن سیناریودارێژەرانی خۆی باش دەناسیت، ئاواش رۆڵی هەرکام لە ئەکتەرەکان و نەخشەبۆ کێشەران و بکوژانی سەردەشتیش لای شاراوە نییە.\nلە سیناریۆی پارتیدا، ئەوەی پارتی و لیژنەکەی بۆیان مەسەلە نییە و ناکریت بدرکێنرێت و درکاندنی چارەنووسی ڕەشی بەدواوەیە نەخشەدارێژەران و بکوژانی سەردەشتن. بۆیە نەنەخشە سازان و نە بکوژانی دیار نیین، تەنها سایەقێکی لێهاتوو شارەزا دیارە کە سەردەشتی دەم و دەست و قاچ بەستراوەی گواستۆتەوە!\nلە سیناریۆی پارتیدا، ئەوە ئازادی سیاسی و رادەربڕین و رۆژنامەگەری نییە، کەلایەن دەسەڵاتەوە چ بەزۆرو هەڕەشەو چ بەیاسای میلیشیای و بەعسی پێشێل دەکرێ، بەڵکو ئەوە ئەنسار ئیسلامە!! دەستی دەگاتە ناو جەرگەی شارو لە بەردەم زانکۆدا و بەبەرچاوی زێرەفانی و پۆلیس و دەیان کەسی سەر بەدەزگای پاراستن و ئاسایشەوە، نوسەر و خوێندکار بەزۆر دەرفێنرێت و پاشان دەکوژرێت.\nهەروەها بێ هۆ نییە یەکێتی نیشتمانی، گۆڕان، حسک و دوو زەحمەتکێشانەکە، کۆمەڵ و یەکگرتوو، هەروەها حکومەتی هەرێم و وەزارەتخانەکانیان!! و میدیاکانیان خۆیان کردووە بەکەڕەی شەربەت و لەبەرامبەر راگەیاندنی بەناو لیژنەی پارتی و لە راستیدا موچەخۆرانی نیشاندانی شانۆیەکی دروستکراودا، بونەتە بتی بەردەم کەڵەگایی دەسەڵاتی میلیشیایی پارتی تا دەیان هەزار ئینسانی ناڕازی بە سەرکوتی ئازادی بە بەرگری لە تیرۆریستانی ئەنسار ئیسلام، لەقەڵەم بدات.\nواقعیەت ئەوەیە، چاوەروانکراو بوو پارتی سینارێوی لەم چەشنە دەبڕێژێت، چاوەراونکراو بوو کە پارتی لەم سیناریۆیەدا نەخشەدارێژەران و بکوژانی نیشان نەدات، چاوەروانکراو بوو پارتی نایەوێت پاشەکشە لەم تاوانکارییەی بکات، چاوەروانکراو بوو حزب و لایەنە سیاسی و نوسەرو قەڵەم بەدەستە موچە خۆرەکانیان بێدەنگ ببن. چونکە دەنگ هەڵبڕینیان مۆڵەتی پێویستە. چاوەروانکراو بوو ئەوانەی خۆیان تۆڕێک هێڵی سوریان هەیە، ناتوانن بە واقعی لە پشت بەرگری لە ئازادی سیاسی و ئازادی رادەربڕین و بلاوکردنەوە و… بوەستن.\nئیستا پارتی بە نیشاندانی ئاکامی راگەیاندنی لیژنەکەی و نیشاندانی کەسێک وەک بەشدار لەم تاوانەدا، دەیەوێت کۆمەڵگا و رای گشتی پاشەکشە پێبکات و ئەم دۆسیەیە لای خۆیەوە دابخات.\nخەڵکی بێدارو بلۆکی رادیکاڵ و پێشکەوتنخوازی کوردستان و هەر حزب و لایەنێکی سیاسی و هەر رێکخراوەو کۆڕو کۆمەڵێکی جەماوەری و پیشەیی ئازاد و ئازادی سیاسی و ئازادی بەیان و رادەربڕین و بڵاوکردنەوەو ئازادی رۆژنامەگەری، لەبەردەم هەڕەشەی واقعی دەسەڵاتدایە. پەیامی ڕاگەیەنراوی بەکردەوەی پارتی و ئەو سیناریۆیەی کە لە پەیوەند بە دۆسیەی سەردەشت عوسمانەوە ڕای گەیاندراوە جگە لەوەی ناحەقیەکی گەورەیە بەرامبەر دنیابینی و حەقیقەتی سەردەشت، هاوکات هەڕەشەیەکی ئاشکرایە لەئازادی و ئازادیخوازی کۆمەڵگای کوردستان، ئەمە پێویستی بە وەڵامە.\nهەموو ئینسان و هیزو حزب و لایەنێکی سیاسی و جەماوەری و هەموو دەنگ و رەنگێکی میدیای ئازادیخواز، پێویستە روبەرووی ئەم هەڕەشەیە ببنەوە، روبەرووبونەوەی ئەم هەڕەشە و کەڵەگاییەی پارتی پیویستی بە نەخشەیەکی ڕۆشنی بەرەنگاربوونەوە هەیە، پیویستی بە رێکخراوبوون و سەراسەری کردنەوەی هەیە، هاتنەمەیدانی شەقامی دەوێ، دەستدانە مانگرتن و خۆپیشاندان و کۆبونەوەی جەماوەرییە دەخوازی، پێویستی بە هاوئاهەنگکرنی دەنگی نارەزایەتی کوردستان و دنیای دەرەوەیە… تاد، لەم نێوەدا نەخشی کەسایەییە ئازادیخوازەکان، رابەرانی بزوتنەوە جەماوەرییە نارەزایەتیەکان، قەڵەمە بوێرەکان، میدیا رەچەشکێنەکان، دەوری بەرجەستە دەگێڕن.\nپێداگرتن لەسەر پێکهێنانی لیژنەیەکی لێکۆڵینەوەی بێلایەن و بەچاودێری رێکخراوەوکانی مافی مرۆڤی جیهانی، کە ئازاد بێت لە کارەکانی و هەموو بەڵگە و دیکیۆمێنت و شایەدحالەکان ببینێت. تا تاوانباران و نەخشەدارێژەرانی رفاندن و تیرۆرکردنەکە، ئاشکرا دەکات.\nچاوسورکرنەوەو هەرەشەو سزا میلشیا و بەعسیەکان لەسەر رۆژنامەکان و ڕۆژنامە نووسان هەڵبگیرێت.\nئازادی بێقەیدو سیاسی و ئازادی بەیان و رادەربرین و رۆژنامەگەری، بەرەسمی بناسرێت.\nبەیان( مانفیستی) ئازادی بنوسرێت کەبەیانی ئازادی بێت و ڕێگە بگرێت لەوەی لە ژێر ناوی هێڵی سورەکان، پیرۆزییە نیشتمانی و نەتەوەیی و دینی و بنەماڵەیی و کەلتوری و ئەخلاقی….تاد، ئازادی سنوردار بکەن یان پێشێلی بکەن.\nپیویستە بزوتنەوەی ئازادیخوازی بەردەوامی پێبدرێت تا تەواوی ئەم داخوازیانە\nدادەسەپێنرێن. ئەمەیە زامنی پاشەکشەی دەسەڵات و پارتی بەتایبەتی.\nPrevious حوكمه‌ت و حیكمه‌ت …. سمكۆ عه‌بدولكه‌ریم\nNext هه‌ڵبژاردن و خه‌ون ….. ئه‌مجه‌د شاکه‌لی


داعش هێرشی كرده سه‌ر گونده‌كانی ده‌وروبه‌ری شه‌نگال\nMarch 21, 2017 - 11:12 PM کۆدی هه واڵ : 819187 سه ر چاوه : ابنا24کوردی Link:\nسه‌رجه‌م هێرشه‌كانی داعشیان تێكشكاندوه‌و فڕۆكه‌یه‌كی چاودێریكردنی ئه‌و رێكخراوه تیرۆرستیه‌شیان خستوه‌ته خواره‌وه.\nچه‌كدارانی داعش هێرشده‌كه‌نه سه‌ر گونده‌كانی شه‌نگال و فه‌رمانده‌یه‌كی یه‌به‌شه‌ش رایده‌گه‌یه‌نێت: سه‌رجه‌م هێرشه‌كانی داعشیان تێكشكاندوه‌و فڕۆكه‌یه‌كی چاودێریكردنی ئه‌و رێكخراوه تیرۆرستیه‌شیان خستوه‌ته خواره‌وه.\nبەپئی هەواڵ دەری ئەهلی بەیت .ع.ابنا :زه‌رده‌شت شه‌نگالی یه‌كێك له فه‌رمانده‌كانی به‌رخۆدانی شه‌نگال یه‌به‌شه راگه‌یاند: شه‌وی رابردوو چه‌كدارانی داعش به چه‌كی قورس و به‌كارهێنانی ئۆتۆمبێلی سه‌ربازی هێرشیانكردوه‌ته سه‌ر گوندی مادیبان و ته‌ورا و گونده‌كانی سكین و هایاڵ به‌ڵام له لایه‌ن هێزه‌كانی یه‌به‌شه‌و یه‌ژه‌شه‌وه سه‌رجه‌م ئه‌و هێرشانه تێك شكێنراون.\nوتیشی: له هێرشه‌كه دا چه‌كدارانی داعش ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژكراویان بۆسه‌ر سه‌نگه‌ره‌كانی یه‌به‌شه به‌كارده‌هێنا.\nئه‌و فه‌رمانده‌ی یه‌به‌شه ئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد هێزه‌كانیان فرۆكه‌یه‌كی چاودێریكردنی داعشیان له گوندی ته‌وره خستوه‌ته خواره‌وه كه چه‌كدارانی داعش بۆ وێنه‌گرتن و چاودێریكردنی سه‌نگه‌ره‌كانی شه‌ڕڤانان به‌كاریانده‌هێنا.\nشه‌ڕی قورس له‌نێوان هێزه‌كانی سوریا و داعش به‌رده‌وامه\nMarch 18, 2017 - 11:10 PM


موخلیس - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nموخلیس نازناوی شاعیری کورد مەلا خەلیل کوڕی ڕەسووڵ کوڕی مستەفا. خەڵکی دەوروبەری ھەولێر و لە عەشیرەتی سنجاوی بووە.\nکوردم و سنجاوی تیرەم ھەم لە سەنعەتدا مەلام نیشتمانمانە عیراق و شاری ھەولێرە لیوام\nھۆنراوەکانی بە کوردیی ناوەندین و تا ئێستا دیوانەکەی چاپ نەکراوە.\n٤ نموونەی ھۆنراوە\nخەلیل لە ساڵی ١٩١٠ لە ھەواری گوندی شۆڕەزەرتکەی ناوچەی دەشتی کەندێناوەی ھەولێر لەدایکبووە. لە تەمەنی پێنج ساڵیدا باوکی مردووە. دایکی پەروەردەی کردووە. سەرەتای خوێندنی لای مامی بووە لە گوندی دووسەرە. لە پاشان قۆناغی فەقێیەتی لە زۆر شوێن بردووەتە سەر. لە ساڵانی ١٩٣٢ – ١٩٤٣ لە گوندی کەنداڵ نزیک مەخموور و گوندی سوورێژەی سەر بە قوشتەپەیە و گوندی پیرداود خوێندوویەتی. لە دواییدا لە قۆناغی موستەعیدیدا لای مەلا شێخ جەلالی بەرزنجی کانی کوردەیی لە گوندی ترپەسپیان خوێندنی بردووەتە سەر. ماوەیەکیش لە گوندی چەغەمیرەی ناوچەی کەندێناوە بووە، ئەوجا خۆی گەیاندووەتە لای مەلا ساڵحی گۆزەپانکە لە ھەولێر و لە ساڵانی ١٩٤٣ – ١٩٤٤ لای ئەو خوێندوویەتی و ئیجازەی مەلایەتی لێ وەرگرتووە.\nلە سەرەتای شیعر نووسینیدا نازناوی (وافی) بووە، لە ھەندێ بەرھەمیدا بەکاری ھێناوە تا ساڵی ١٩٤٣. لە ساڵی ١٩٤٤ نازناوی (موخلیس)ی بۆ خۆی ھەڵبژاردووە و بووە بەسۆفیی نەقشبەندی و تەریقەتی لەسەر دەستی شێخ مستەفای ھەرشەمی نەقشبەندی وەرگرتووە.\nلە دوای ئیجازە وەرگرتنی مەلایەتی لە ھەولێر گەڕاوەتەوە گوندی دووسەرە و لە جێی مامی بووە بەمەلای گوند، فەتاح ئاغای دزەیی چاودێری باشی موخلیس و حوجرە و قوتابییانی مەدرەسەی کردووە.\nلە ساڵی ١٩٥٢ لە ماڵ زویر دەبێ، بەبێ ئەوەی کەس بزانێ لە گوند دەچێتە دەرەوە و چەند مانگێک لە قزرابات و کفری دەمێنێتەوە و لە دواییدا دەگەڕێتەوە زێدی خۆی.\nلە ساڵی ١٩٦٤ گوندی دووسەرە بەجێ دێڵێ و ڕوو دەکاتە ھەولێر، ماوەیەک مەلایەتی دەکات، زۆری پێ ناچێ بار دەکاتە فەلووجە و دەبێتە مەلا لە مزگەوتی گەورەی شار و زانستی ژیربێژی (مەنتیق – لۆجیک) دەڵێتەوە. لەو ماوەیەدا خولیای گەشتی سووریا و حیجاز دەکەوێتە سەری، بەڵام زوو پەشیمان دەبێتەوە. ئیتر ناچار دەبێ ڕوو دەکاتە ھەولێر و لەوێوە دەگەڕێتەوە دووسەرە و خەریکی مەلایەتی دەبێ تا ساڵی ١٩٧٥. لەو ساڵەدا بەیەکجاری ئەو ئاوایییە بەجێ دێڵێ و ڕوو دەکاتە شەقڵاوە و لە خانەقای شێخ مستەفای ھەرشەمی نەقشبەندیدا ژیانی ئاییندەی دەباتە سەر.\nدەستنووسی دیوانی شیعری موخلیس لای کەسوکاری و ئیبراھیم ئەحمەد شوانی پارێزراوە، ھەروەھا نامەی ماجستێری ئەو لە بابەت ژیان و ھۆنراوەی ئەو شاعیرە بوو (١٩٨٩)، ئەمەش تا ئێستا چاپ نەکراوە. جگە لە شیعر، موخلیس نامەی شیعری ھەیە وەکو «مەولوودنامەی کوردی» لە ساڵی ١٩٦٨ لە ھەولێر چاپ کراوە. نامەیەکی شیعری دیکەی ھەیە بەناوی «ھیجرەتنامەی کوردی» ئەمەیان ھێشتا ھەر دەستنووسە.\nخەلیل بەشێکی زۆری ژیانی لە شەقڵاوە بەنەخۆشی بەڕێ دەکات. کە نەخۆشی تەنگی پێ ھەڵدەچنێت و دەیگوازنەوە نەخۆشخانەی ھەولێر. مەرگ بەھێزتر دەبێ و لە ڕۆژی ٥ی حوزەیرانی ١٩٨٥ کۆچی دوایی دەکات، و تەرمەکەی دەبەنە گوندی پیرداود لە گۆڕستانی ئەوێ بەخاکی دەسپێرن.\nگەر گوڵی من بولبولم، وەر ئاتەشی پەروانەمە خۆ ئەگەر لەیلای منیش مەجنوونی ئەو چاوانەمە\nلێم گەڕێ با بێم تەماشای باغەکەت کەم پڕ بە چاو چەند دەمێکە ئارەزووی ئەو سێو و ئەو خۆخانەمە\nڕۆژی ئیحسان و خەڵات بەخشینە ئەوڕۆ جەژنەیە وەک ھەتیو ھاتومە دەرگا، چاوەڕێی جەژنانەمە\nشار بە شار و دێ بە دێ کوچە بە کوچە دەربەدەر ڕۆژ و شەو دێم و دەچم وەک تەیری بێ ھێلانەمە\nموخلیسی بێکەس شەھیدی عیشقە دەستی لێ مەدەن خوونی گەش بۆ ڕۆژی دەعوا شاھید و نیشانەمە\nمێژووی ئەدەبی کوردی، بەرگی حەوتەم، مارف خەزنەدار، لاپەڕەکانی ١٦٩ تا ١٨٢، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ھەولێر:٢٠٠٦.\nدیوانی موخلیس لە ڤەژینبوکس\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=موخلیس&oldid=855349»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:٣٤ی ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


19/08/2019 1231 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nسامی بەو كۆمەڵە دەوترێت لەرۆژهەڵاتی ناوەڕاست، كە هەموویان شێوەزاریان لەیەكترییەوە نزیكە.\nزمانی گەلە سامییەكان بەپێی شوێنی جوگرافی دابەشكراوە بەسەر باكووری و باشووریدا، بە باكوورییەكان دەڵێن: زمانی رۆژهەڵاتی، كە ئەوەش زمانی ئەكەدییەو هەموو زمانەكانیان لە بابلی و ئاشوورییەكانەوە وەرگیراوە.\nبە باشوورییەكانیش دەڵێن: زمانی خۆرئاوایی، كە زمانی ئۆگاریتی‌و كەنعانییە، كە هەمووی لە عیبری و فینیقی و مەوابی وەرگیراوە.\nزمانی باكوورییەكان دابەشبووە بۆ سەر عەرەبی باكووری، كە زمانی خەڵكی یەمەنە، لەگەڵ زمانی حەبەشی، پاشان زمانی رۆژئاوای باشوور، كە زمانی عەرەبی رێزمانییە.\nناوی سامی لەچییەوە هاتووە؟\nوشەی سامی لە سامەوە هاتووە، ئەم وشەیە لە تەوراتدا هاتووەو دەگەڕێتەوە بۆ سامی كوڕی نوح پێغەمبەر، بۆ یەكەم جار لە سەڵی ١٧٨١ وشەی سام وەك دەستەواژە بەكارهات و بەو گەلانە وترا، كە لە رەگەز و زمان و مێژوودا هاوبەشن.\nگەلە سامییەكان كێن:\nدەستپێكی ناسینەوەی نەژادی گەلە سامییەكان لەكۆچاكانییانەوە دێت بەرەو وڵاتی ڕافیدەین و بەشێوەیەكی بەرفراوان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بڵاوبوونەوە ڕای جیاواز هەیە لەسەر نیشتمانی ڕەسەنی سامییەكان، بەڵام لێكۆڵەرەوان لەسەر ئەوە ڕێككەوتوون، كە نیشتمانی ڕەسەنی سامییەكان دورگەی عەرەبییە، دواتر بەهۆی بێ ئاوییەوە كۆچیان كردووە، یەكەم گەل، كە لە سامییەكاندا كۆچی كردووە ئەكەدییەكان بوون، كە بەرەو عێراق كۆچییان كردووە و لەگەڵ سۆمەرییەكاندا لاوێ نیشتەجێ بوون.\nپاشان ئاشوورییەكان بەرەو وڵاتی دوو ئاوان رۆشتون لە باكوور، دوا بە دوای ئاشوورییەكان كەنعانییەكان بەرەو شام و كەناراوەكانی دەریای سپی ناوەڕاست كۆچیان كردووە، پاشان ئارامییەكان بەرەو دەشتاییەكانی عێراق و شام كۆچیان كردووە.\nكۆتا كۆچی سامییەكان حەبەشییەكان بوون بەرەو كاناراوەكانی دەریای هیندی كۆچیان كرد، بەشێكیش لەوان بەرەو تەختاییەكانی ئەفریقا كۆچییان كردووە و لە حەبەشە جێگیر بوون.


ئەڵمانیا هەوڵی دەرکردنی پاسەوانە تایبەتەکەی بن لادن لە وڵاتەکەی دەدات\nحکومەتی ئەڵمانیا دەڵێت هەوڵ دەدات پاسەوانی تایبەتی ئوسامە بن لادن ڕێبەری پـێشووی قاعیدە کە لە وڵاتەکەیاندا پەنابەرە ڕەوانەی وڵاتەکەی خۆی بکاتەوە کە تونسە.\nهارالد نێمانز گوتەبێژی وەزارەتی ناوخۆی فیدراڵی ئەڵمانیا ئەمڕۆ چوارشەممە گوتی هەوڵ هەن بۆ دەرکردنی پاسەوانی تایبەتی ئوسامە بن لادن وە لەم زووانە تیمی کاری وەزارەتەکەیان تاووتوێی کەیسەکە دەکات.\nلە لایەکی دیکە حکومەتی هەرێمی ڕاینی باکور- وێستفالیا لە وەڵامی بۆ داوایەکی پارتی ئەڵتەرناتیڤ بۆ ئەڵمانیا، گوتی ناکرێت (سامی ئا.) ڕەوانەی تونس بکرێتەوە، چونکە شیانی هەیە لەوێ ڕووبەڕووی ئەشکەنجە ببێتەوە.\nئەڵمانیا دەیەوێت وڵاتی تونس بەڵێنی دیپـلۆماسی پـێبدات، ئەویش ئەگەربێت و سامی ڕەوانەی تونس بکرێتەوە ئەوا لەوێ دووچاری ئەشکەنجەدان نابێت.\nجێی ئاماژەیە سامی تەمەن 42 ساڵ لە ساڵی 1997 ڕووی لە ئەڵمانیا کردبوو وەک خوێندکارێک. پاشان لە نێوان هەردوو ساڵی 1999 و 2000دیارنەماوە، ئەمەش ئەو ماوەیەیە کە لە بنکەکانی مەشق و ڕاهێنانی قاعیدە لە ئەفغانستان بووە بەر لەوەی ببێتە پاسەوانی تایبەتی بن لادن.\nپاشان گەڕاوەتەوە ئەڵمانیا و بووەتە جێی گومانی دەزگا ئاسایشیـیەکانی ئەڵمانیا، بۆیە خراوەتە ژێر چاودێریـیەوە. ساڵی 2009 دەزگای فیدراڵی ئەڵمانیا بۆ نەهێشتنی تاوان دەستگیری کرد پاش ئەوەی ئەندامی قاعیدەی بە ئۆتۆمبیلەکەی گواستبووەوە.\nهەرچەندە دەسەڵاتدارانی ئەڵمانیا مۆڵەتی مانەوەی لە وڵاتەکەیاندا بۆ درێژ ناکەنەوە، بەڵام موچەی پەنابەری بۆ خۆی و هاوسەرەکەی و 4 منداڵەکەی بڕیوەتەوە.\nبەپـێی میدیاکانی ئەڵمانیا مانگانە زیاتر لە 1167 یورۆ موچە بەخۆی و خێزانەکەی دەدرێت لەگەڵ کۆمەڵێک یارمەتی دیکە کە دەزگا فەرمیـیەکان بەپـێی یاسا ناتوانن ئاشکرای بکەن، چونکە پەیوستن بە تایبەتمەندی خێزانیـیەوە.\nسەرچاوە/ ئەسۆشیەتد پـرێس، دۆچێ ڤێلێ


ناوی کات و شوێن\nلەسەر کێشی کرداری داھاتوو الفعل المضارع بوو، پیتەکەی کرداری داھاتوو أنیت دەگۆڕین بۆ میمێکی ضەمەدار میم المضمومة و پیتی پێش کۆتایش فەتحە دەبێت. وەکو: اجتمع = یجتمع > مُجتَمٍع أخرج = یخرج > مخرج استقر = یستقر > مستقر\nشێخ بابا سمایلی بەرزەنجی ناسراو بە "زەبیحی" کوڕی شێخ ئەحمەد، کوڕی شێخ سمایلی جاشێران مەشهوور بە شێخ سمایلی کڵاوقووچ، کوڕی شێخ محەممەدی ئۆتەمیش، کوڕی شێخ بابای لەگز، ساڵی ١٢٦٠ی هەتاوی ڕێکەوتی ١٨٨١ی زایینی لە گوندی غەوسابادی مەهاباد لەدایک بووە.\nمسافیر یان ڕێبوار بە کەسانێک دەوترێ کە بە پێڕاگوێزەکان ھاتوچۆ دەکەن بەڵام بەرپرسایەتیی بۆ گەیشتنی پێڕاگوێز بە شوێنی مەبەست نییە یان بەرپرسایەتییەکی کەمی ھەیە. پێڕاگوێزەکان ڕەنەگ پایسکل، شەمەندەفەر، فڕۆکە، کەشتی و ئامێرەکانی تری ھاتووچۆ بن.\nھەینیی ڕەش ناوێکە بە ھەینی دوای ڕۆژی سپاسگوزاری لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەگوترێت کە لە پێنجشەممەی چوارەمی تشرینی دووەم بەڕێوە دەچێت. زۆر یەک لە فرۆشگایەکان فرۆشێکی زۆریان دەبێت و زۆر زوو دەکرێنەوە، ھەروەھا ھەندێکیشیان لە نیوە شەو یان لەکاتی سپاس ...\nجۆرەکانی ڕێگە زۆرن. ڕێگەکان لە ڕوانگەی جۆراوجۆرەوە پۆلێن بکرێن. بڕێک لە ئەو پێوەرانەی بۆ پۆلێنی ڕێگەکان بەرچاو دەگیرێن ئەمانەن: گەورەیی و بچووکی، کەسی یا گشتی بوون، جۆری ماددەی بەکارھێنراو و لایەنی بەرپرسی ئیدارەی ڕێگەکان.\nبزوێنەری خولاوی وانکڵ: بزوێنەری وانکڵ جۆرێکە لە بزوینەری سووتانی ناوەکی لەڕێی بەکارھێنانی دیزاینێکی سەیری خولاو بۆ گۆڕینی پەستان بۆ جوڵەیەکی خولاو. ھەموو بەشەکان بەیەک ئاڕاستەدا دەخولێنەوە بە پێچەوانەی بزوێنەری ئاڵوگۆڕی پەستانی باو کە پەستانەکان ...\nجەژنی ئاڵا ، ڕۆژێکی تایبەتە زۆر لە وڵاتەکان ئاهەنگی تیا ئەگێڕن وەک ڕێزلێنانێک لە ئاڵای دەوڵەت، ئەمەش ساڵیادی دانانی ئاڵای نەتەوەیی دەبێت یان ساڵیادی ڕووداوێکی مێژووی وەک ڕۆژی هەڵگرتنی ئاڵاکە.\n١٩٦٤ لە عێراق\n١٨ی حوزەیران - عودەی سەددام حوسێن ، سیاسەتمەدار ٢١ ئازار -ئەحمەد ڕازی یاریزانی پێشووی تۆپی پێی عێراق و سیاسەتمەدار ١ ی کانوونی دووەم -ئاڵا تاڵەبانی ، سیاسەتمەدار\nئاڵ ، چێرەیی یان پەمەیی ڕەنگی مەیلەوسووری خاو یان کەمڕەنگە. ھەرچەند فەرھەنگی خاڵ دەڵێت "جۆرە ڕەنگێکە وەک گوڵاڵەسوورە". ھەروەھا لە بەرامبەر وشەی ئاڵدا لە فەرھەنگی بەدایعوللوغەدا نووسراوە اسب کرند، واتە ئەسپی سوور. ئەم ڕەنگە لە شێعری کوردیدا بە زۆر ...\nدادوەری وەرزشی یان ناوبژیوانی وەرزشی ئەو کەسەیە لە یاریگادا ڕێگانادا هیچ وەرزشکار ێک پێچەوانەی یاساکانی یاریەکە بجووڵێت، دادوەری یاری لەیاری تاک و کۆمەڵ دا دەبینرێن وەک یاریەکانی تۆپی پێ، تۆپی باسکە، مەلەوانی، کاراتێ، زۆرانبازی و تێنس و ڕەکبی و ه ...\nگوادلۆپ یان گوادیلۆپێ ھەرێمێکی سەر بە وڵاتی فەڕەنسایە، کە دەکەوێتە بەشی باکووری خۆرھەڵاتی ئەمریکای باشوور و باشووری دەریای کاریبی. پایتەختەکەی باسێ-تێرییە. خەڵکەکەی بە زمانی فەڕەنسی قسە دەکەن و مەسیحییەتیش ئایینی زۆرینەیە لەم دورگەیەدا. بەرزترین ...\nعه‌دنان عوسمان لەدایکبووی ١٩٦٦ له ناوچه‌ی شێخ باوه – گەرمیان ، عەدنان رۆژنامەوان و سیاسی خەڵی شاری کەلارە، ئەندامی گۆڕانە لە پەرلەمانی کوردستان ، ساڵی ٢٠٠٠ به‌شداری ده‌كات له ده‌ركردنی هه‌فته‌نامه‌ی هاوڵاتی و به‌رپرسی ئۆفیسی ئه‌وروپای ...\nڕۆژی بیرەوەری ناوی یەکێک لە ڕۆژانی پشوودانی فەرمی فیدراڵ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە. ئەم ڕۆژە ئاخرین دووشەممەی مانگی ئایارە. ئەم ڕۆژە بۆ ڕێزلێنان لە کەسانێک کە لەنێو ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا گیانیان بەخت کردووە بەڕ ...\nلۆرێنزۆ ئۆرسێتی ھەروەھا ناسراو بە تێکۆشەر پڵنگ لاوێکی ئیتالیایی بوو کە بۆ پاراستنی ڕۆژاوا چووە ڕیزی ھێزەکانی یەپەگەوە. تێکۆشەر لە مانگی مارسی ساڵی ٢٠١٩دا لە کاتێکدا لە باغووز خەریکی شەڕ لەگەڵ داعش بوو کوژرا. تەرمەکەی برایەوە بۆ ئیتالیا و لە مەراس ...\nژیلوان حەمەد لەدایکبووی ٦ی تشرینی دووەمی ١٩٩٠ لەشاری باکوو لە ئازەربایجان، ژیلوان لە بنەڕەتدا کوردی باشووری کوردستانە و دایک و باوکی ئەو خەڵکی ڕانییەن., لە ئێستادا ژیلوان یاریزانی یانەی ستاندەرلیگی بەلژیکی وە یاری بۆ هەڵبژاردەی نیشتمانیی سوێد دەک ...\nشوانە قادری رۆژی ٢٩/٦/١٩٨٠ لە بنەماڵەیەکی کاسبکار لە شاری مەھاباد لەدایک بووە. باوکی سەیید قادر کوری سەیید عەلی خەڵکی ئاوایی ماوەڵە سەر بەئاوایی کامەمە لە نزیک مەھاباد. لە کاتی راپەڕینی دژی رژێمی پاشایەتیی ئێران ھاتونەتە شاری مەھاباد. بەھۆیی نالە ...\nتۆپی یاری کەرەستەیەکە لە یارییە وەرزشییەکان بەکاردەهێنرێت بۆ یاریکردن لە نێوان دوو تیپ یان دوو کۆمەڵەوە، تۆپ لە یاری بۆ یاری یاسای یاریکردنی دەگۆڕدرێت و هەروەها تۆپی یاری لە یارییەک بۆیارییەکی تری وەرزشی لە ڕووی کێش و قەبارەوە لە گۆڕانکاریدایە.\nدوومەڵ نەخۆشيێكى درمى جيدديە بوويە هۆى لەلايەن باکتيرياي دوومەڵ. ئەم باکتيريا گرام-ئيجابيە و شێوێکي تووڵ شووڵي.Bacillus anthracis پێيە و ناسراوەبە. مێژووی دوومەڵ دەست پێكردبوولە ميسر و وڵاتى نێوان دوو ڕووبارعيراق. زۆر زانا بير دەكەنەوە ئەوە لە كا ...\nمۆزەخانەی بەسڕە مۆزەخانەیەکە لە شاری بەسرەی عێراق، کەوتووەتە کۆشکی پێشووی سەددام حوسێن. کۆکراوەکەی لەگەڵ شارستانیەتییەکانی میزۆپۆتامیا، بابلی و فارسی و ھەروەھا مێژووی خودی شارەکەدا ھەیە. مۆزەخانەی بەسرە لە مانگی ئازاری ٢٠١٩ دەرگای خۆی بۆ ڕای گشتی ...\nدەریایییەکە فیلمێکی ئاکشنی ئەمریکییە، لە ساڵی ٢٠٠٦ بە ڕۆڵی سەرەکیی زۆرانباز جۆن سینا نمایشکراوە. فیلمەکە لەلایەن دەرھێنەر جۆن بۆنیتۆ دەرھێندراوە. نووسەری فیلمەکە میشێل گالاغەر و ئالان بی مسیلرۆییە، لەلایەن جۆیل سایمۆن و کۆمپانیای جیھانی، World Wr ...\nحەبەش حاسیب مەروەزی\nحاسیب مەروەزی ناوی تەواوی ئەحمەد کوڕی عەبدوڵڵا حەبەش حاسیب مەرزەوی گەردوونناس و بیرکاریزان و جوگرافیاناسێکی فارسی موسوڵمان بوو لە شاری مەرڤ لە خۆراسان. لە شاری سامەڕا یەکەم کەس بووە کە ڕێژەکانی سێگۆشەزانی بەکارهێناوە لەوانە. لە وڵاتی عێراق ژیاوە ...\nنەقشبەندی یان نەقشی یان نەخشی تەریقەتێکی سەرەکیی تەسەوفی ئیسلامییە. بناغەی تەریقەتی نەقشبەندی لە سەر سوننەتی پیغەمبەری ئیسلام و شەریعەت و دوورە پەرێزی لە بیدعە دامەزراوە و داکۆکی ئەکات لە سەر ئەوە و ھەر ئەم خاڵە بووەتە ھۆی ئەوەی کە تەریقەتی نەقشب ...\nیەکێتیی تۆپی پێی عێراق لایەنی بەڕێوەبردنی یارییەکانی تۆپی پێیە لە عێراق، یارییەکانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق و خوولی نایابی عێراق لەژێر چاودێری ئەم دامەزراوەیە بەڕێوەدەچێت. یەکێتییەکە لە ٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٨ دامەزراوە، لەوەتەی ساڵی ١٩٥٠ بووەتە ...\nبە فەرمانڕوایانی پشتاوپشتی سەر بە یەک خێزان ئەوترێ خانەدان. نەریتی مێژووناسان وایە کە زۆربەی دەوڵەتانی خاوەن سەروەری لە مێژوودا، وەکوو میسری کۆن، ئیمپراتۆریی ئێران و، ئیمپراتۆریی چین، لە چوارچێوەی خانەدانە یەک لە دوای یەکەکانەوە تەماشا بکەن. لە ب ...\nئەنوبیس خووداوەندی مردووەکان بوو لە میسری کۆن ، ئەنوبیس پاسەوانی گۆڕەکان و ڕاسپێردراوە بۆ گەیاندنی مردووەکان بۆ جیهانەکەی دی ، لە ڕێوەڕەسمی مۆمیاکردن ئامادە دەبوو. هەروەها شێوەی سەریشی وەک ئاژەڵی "کانیدا" بوو. کە پێی دەڵێن Golden Jackal واتە شوغا ...\nیۆنیا ناوچەیەکی کۆن بوو لە ناوەڕاستی کنارێنی ڕۆژاواییی ئاناتۆلیا، کە ئەمڕۆ ئەکەوێتە نزیک شاری ئیزمیری تورکیاوە. ناوی ناوچەکە لە ناوی ھۆزی یۆنییەوە گیراوە. یۆنییەکان، کە قەت نەبوون بە دەوڵەتێکی یەکگرتوو، ھۆزێک بوون کە لە ٤٨٠ تا ٦٠٠ی پێش زایین لە ک ...\nسرکیس ئاغاجان لە ساڵی ١٩٦٢ لە شارۆچکەی دیانا سەر بە قەزای سۆرانی پارێزگای ھەولێر لەدایک بووە. لە بنەڕەتدا خەڵکی ناوچەی ھەکاری تورکیان و مامندۆی باپیری لەوێ لە دایک بووە. لە شەڕی جیھانیی یەکەم بەرەو ئێران و لە ساڵی ١٩١٨ش بەرەو عێراق کۆچی کردووە. س ...\nپاپیروس جۆرێکە لە پەڕ کە لەلایەن میسری کۆنەکانەوە بەکارھاتووە و ھەر لەلایەن ئەوانیشەوە دروستکراوە، پاپیروس لە جۆرە دارێک بەرھەم دەھێنرا کە وەک قامیش وایە.\nئایفۆن ٧ ، یەکێکە لە بەرھەمە داھێنراوەکانی کۆمپانیای ئەپڵ. ئەم بەرھەمە لە ڕێککەوتی ٧ی کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠١٦ ناسێنرا. لە ١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦ەس بۆ یەکەمین جار خرایە بازاڕەکانەوە. لە ئایفۆنی ٧ بۆ یەکەمین جار لە بەرهەمەکانی دەرچەی بارگاوی و بیستۆکی ...\nھێڵکاری کات-پلەی گەرمی-گۆڕان\nھێڵکاری کات-پلەی گەرمی-گۆڕان) بریتییە لە ھێڵکاریەک کە تەوەرەی ئەستونی بریتیە لە پلەی گەرمی و تەوەرەی ئاسۆیی بریتیە لە کات. ئەم ھێڵکاریانە بڕی گۆڕانی دۆخێکی دیاری کراو بۆ شێوەکانی تر دەردەخات. بۆ نمونە لە پۆڵادا گەر ماددەیەک لە پلەی گەرمی بەرز کتو ...\nستیڤن دیمیتری جۆرجیۆ ناسراو بە کات ھونەرمەندێکی بەریتانییە، لە ساڵی ١٩٦٧ یەکەمین ئەلبومی خۆی بڵاوکردەوە بە ناوی ماسیۆ و کوڕ ئەلبومەکە گەیشتە نێو تۆپ تێنی ئەلبومەکانی بەریتانیا و گۆرانی ماسیۆ و کوڕ گەیشتە دووەمین. ستیڤنس لە ساڵی ١٩٧٢ ئەلبومی گاکە ...\nکێبڵی جۆری ٥\nکێبڵی جۆری ٥ ، بە گشتی بە کات ٥ ئاماژەی بۆ دەکرێت، کێبڵێکی جووت بادراوە بۆ تۆڕە کۆمپیوتەرییەکان. کێبڵە ستانداردەکە لەتوانایدایە تا ١٠٠ مێگاھێرتز دابین بکات، و بۆ زۆر جۆری ئیترنێتی سەروو جووت بادراو گونجاوە. وە کات ٥ بۆ ھەڵگرتنی نیشانەکانی تر ھەوە ...\nکوردماکس HD کەناڵێکی ئاسمانی کوردی تایبەت بە کات بەسەربردنە، کەناڵەکە زنجیرە دراما و بەرنامەی تەلەفزیۆنی و شانۆگەری کۆمێدیا پەخش دەکات. کەناڵەکە خاوەن کەناڵێکی سەربەخۆی دیکەشە بەناوی کوردماکس پەپوولە کەئەویش کەناڵێکە تایبەت بەمنداڵان. لە ۲۰۱۷ کەن ...\nئێف-١٤ تۆم کات\nئێف-١٤ تۆم کات بە فڕۆکەیەکی جەنگی جۆری supersonic دوو بوێنەرییە. دوو کورسیە. فڕۆکەکە درووستکراوی کۆمپانیای Grumman ی ئەمریکیە. یەکەم فڕینی فڕۆکەکە بووە و لەن‌ێوان ساڵانی درووستکراوە. کە لەو نێوەندەدا ٧١٢ دانەی لێ درووست کراووە. بڕی ھەر یەکە لەو ف ...\nھێرشبەر (تۆپی پێ)\nهێرشبەر شوێنێکی یاریکردنە بۆ ١١ یاریزانەکەی تۆپی پێ ، ئەرکی ئەم یاریزانەی کە لەم شوێنەدا یاری دەکات هێرشبەردنە بۆسەر گۆڵی تیپی بەرامبەر ، وە ئەو یاریکەرەی لە هێڵی هێرشبەر یاری دەکات لە هەموو یاریکەرانی دیکە هەلی زۆرترە بۆ تۆمارکردنی گۆڵ و زۆربەی ...\nناوپەنچک ماسوولکەیەکە بە شێوەی گومبەز بە پەراسووەکانی خوارەوە بەندە، وەک ماسوولکەیەکی سەرەکی لە ھەناسەدان کاردەکات. گرژبوونی ئەم ماسوولکەیە ڕۆڵێکی گرنگی ھەیە لە ئەنجامدانی ناویستەکی ھەناسەداندا. ئەم ماسوولکەیە سنگ لە ورگ جیا دەکاتەوەو لەبەشی ناوە ...\nفیلمی ترسێنەر یەکێکە لە جۆرەکانی فیلم. ئامانجی فیلمی ترسناک بریتییە لەترساندنی بینەر، زۆربەی جار فیلمە ترسناکەکان لەگەڵ فیلمی ھەستبزوێنەکان تێکەڵدەبن، ئەمەش بۆ زیاتر ورووژاندنی بینەرە، لەزۆربەی فیلمە ترسناکەکان زۆمبی، بکووژ، ئەھریمەن، دێوی گەورە، ...\nچیڕۆکی فیلمەکە باس لە شێوەیەکی جیاواز دەکات لە مرۆڤایەتی، لێرە مرۆڤ لە لەدایک بوونەوە ھەتا تەمەنی ٢٥ ساڵی بە ئاسایی و بێ کێشە دەژی، بەڵام دواتر بە کات، کات لەوێ بەرامبەرە بە ژیان، بە پارە، دەتوانرێ بگۆڕێتەوە بە ھەموو شتێک، چەندت کات ھەبێت ئەوەندە ...\nکرۆنۆلۆجیا ، مێژووتۆماری یان دیرۆکتۆماری. کرۆنۆلۆجیا زاستی پۆلینکردنی ڕووداوەکانی مێژووە بەپێی کات. لە ساڵی ٢٠١١ فەرھاد پیرباڵ لەکتێبێکی بەناوی "کرۆنۆلۆجیای کوردستان" ٦٢٥ پێش زایین تاکوو ١٩٣٢ی چاپکرد کە خۆی لەو زانستەدا دەبینییەوە لەو کتێبە مێژوو ...\nئەکشن یان فیلمی جوڵە بریتییە لە جۆرێک لە فیلمەکان وە تێیدا بڕێکی زۆر دیمەنی وروژێنەر و سەرکێشی تێدایە. فیلمە وروژێنەرەکان ھەموو کات بڕێکی زۆر جوڵەی تۆکمەی تێدایە، وە چەندەھا شێوازی شەڕی جیاواز. ھەندێ جار ئەکتەرە یەدەگەکان ھەڵ دەستن بە ئەنجام دانی ...\nھەستبزوێن جۆرێکە لە وێژە، یان زۆربەی کات وەک فیلم دەبینرێت. ئەم جۆرە وێژەیە وا لەبینەر یان خوێنەردەکات کە تامەزرۆی ڕووداوەکانی دواتربێت و چەندین ڕووداوی پێشبینی نەکراوی بەرچاو دەکەوێت. چیرۆکە ھەستبزوێنەکان زۆربەی جار ڕووکاری تاوانی و ترسناکیش لەخ ...\nشەھرام قادر لەدایکبووی ڕانیە، فیلمساز و فۆتۆگرافەری کورد ، لە ئێران و سوێد ژیاوە و لە زانکۆی لە سوێد بەشی هونەر و فه لسه فه ی ته واو کردوه. شه هرام دواتر بڕوانامه ی بکالریۆس و ماسته ری له هونه ر و مێژووی هونەر له هه مان زانکۆ به ده ست هێناوه.\nئاینو دانیشتووانی ڕەسەنی دوورگەی ژاپۆنن کە مێژووی نیشتەجێ بوونیان پێش ھاتنی لێشاوی پێشینانی ژاپۆنییەکانە لە چینەوە، کە دوای ھاتنی ژاپۆنییەکان ژمارەی ئاینوەکان ڕووی لە کەمی کرد و لە ھەموو دوورگەکانی ئەو وڵاتەدا بوونیان سڕایەوە و لەناو زۆرینەی ژاپۆ ...\nئۆکتاڤیۆ پاز ، شاعیر و ئەدیب و سیاسەتمەدارێکی مەکسیکی بووە، لە ٣١ ئازاری ساڵی ١٩١٤ لەشاری مەکسیک لەدایک بووە، ساڵی ١٩٩٠ خەڵاتی نۆبڵی لەئاداب وەرگرتووە و یەکەم شاعیر و ئەدیبی مەکسیکی بووە کە ئەم خەڵاتە وەربگرێت، دژ بەفاشیسزم وەستاوە و لەچەند وڵاتێ ...\nکاترین ھۆگتن ھیپبورن خانمەئەکتەری فیلم، شانۆ و تەلەفزیۆنی ئەمریکییە. لە ماوەی ژیانی ھونەریدا، چوار جار بووەتە براوەی خەڵاتی ئۆسکار وەک باشترین خانمەئەکتەر کەئەمەش ڕێکۆردە. لە ساڵی ١٩٩٩، کاترین ناوی لەلایەن پەیمانگای فیلمی ئەمریکی وەک گەورەترین ئە ...\nسێر فیلیپ ئەنتۆنی ھۆپکینس ئاکتەرێکی وێڵزیە. ھۆپکینس وەک یەکێک لەمەزنترین ئاکتەرەکانی مێژوو دادەنرێت، بەھۆی ڕۆلی ھانیبال لێکتەر لە فیلمی "Silence of The Lambs"دا، کە بەم ھۆیەشەوە توانی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین ئەکتەر بەرێتەوە، و بەشداربوو لە بەشە ...\nمامۆستا قاسم ئیسماعیل‌زاده هونه‌رمه‌ندی خۆشنووس، کوڕی ئه‌حمه‌د، کوڕی میرزا سمایل، کوڕی ئاغا ته‌ها، ساڵی ١٣١٦ی هه‌تاوی ڕێکه‌وتی ١٩٣٧ له شاری مه‌هاباد، له بنه‌ماڵه‌یه‌کی ئۆگری شێعر و ئه‌ده‌ب و هونه‌ر له دایک بوو.\nئانا ماری شێمیل\nمۆزەخانەی نەتەوەییی کۆمۆرۆس\nدەروازە:ھونەرەکان/ساڵیادە ھەڵبژێردراو ..\nئەی دڵ، دژوارە\nکوڕی ھەنگوین (فیلم)\nئێکس ئێکس: گەڕانەوەی ئێکسەندەر کەیج\nھۆبس و شۆو\nڕاکردن لە بەندیخانە (وەرزی دووەم)\nبەستوو (فیلم ٢٠١٣)\n٣٠ ڕۆژ لە شەو (فیلم)\nکردە سەربازیەکانی دژبە (دەوڵەتی ئیسلا ..


شاندى هەرێم دەچێتەوە بەغدا\nحكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ئامادەیی نیشاندا بۆ دەستپێکردنەوەى دانوستانەکان لەگەڵ بەغدا لەداهاتوویەکى نزیکدا بۆ گەیشتن بەرێککەوتن لەسەر نەوت و بودجە، وتەبێژى قوباد تاڵەبانیش ئاشکرایکرد نیەتی باش هەیە بۆ ڕێککەوتن.\nبەدرێژایی دوو مانگى ڕابردوو سێ قۆناغى دانوستان لەنێوان هەرێم و بەغدا بەڕێوەچوون، دواى ئەوەى بەغدا لەمانگى نیساندا پارەى تایبەت بە موچەى فەرمانبەرانى هەرێمى بڕى کە بڕەکەى 454 ملیۆن دۆلارى مانگانە بوو.\nدانوستانەکان لەگەڵ کابینەى پێشووى حکومەتى عێراقدا بوون بەسەرۆکایەتى عادل عەبدولمەهدى بەڵام نەگەیشتن بە ئەنجام، دانوستانەکانى ئێستاش لەگەڵ کابینەکەى مستەفا کازمى دەبن دواى ئەوەى مانگى ڕابردوو کابینەکەى متمانەى لە پەرلەمان وەرگرت.\nسەمیر هەورامى، وتەبێژى قوباد تاڵەبانى جێگرى سەرۆکى حکومەتى هەرێم بە ناس کوردى ڕاگەیاند، ئەمڕۆ شاندی دانوستانکاری هەرێم بەسەرۆکایەتی قوباد تاڵەبانی کۆبوویەوە، بۆ خستنە رووی راپۆرتی لیژنەکان و تەواوکردنی ئامادەکارییەکان پێش چوونەوە بۆ بەغدا.\nئاماژەى بەوەدا، لە كۆبوونەوەكەدا كار و ر‌اپۆرتی لیژنە تایبەتمەندەكانی شاندی حكومەتی هەرێم خرانە بەرباس بۆ دەستپێكردنەوەی گفتوگۆكان.\nسەمیر هەورامى وتیشى "دانوستەکانمان لەگەڵ عێراق بەردەوام دەبێت، لە داهاتوویەکی نزیکدا شاندی هەرێمی کوردستان دەچێتە بەغدا بۆ بەردەوامیدان بە گفتوگۆکان".\nئەوەشى خستەڕوو، شاندی حكومە‌تی ھە‌رێم لە‌كۆبوونە‌وە‌كە‌دا جە‌ختی كردە‌وە كە ئامادە‌ن بۆ دە‌ستپێكردنە‌وە‌ی گفتوگۆكان لە‌گە‌ڵ بە‌غدا و رێككە‌وتن لە‌سە‌ر پرسە ھە‌ڵپە‌سێردراوە‌كان.\nپێش دەستپێکردنەوەى دانوستانە چاوەڕوانکراوەکان مانگى ڕابردوو بەغدا بڕى 400 ملیار دینارى بۆ موچەى فەرمانبەران رەوانەى هەرێم کرد بۆ ماوەى یەکجار تا دەگەن بە رێککەوتن.\n"پێشتر ئێمە دانوستانمان لەگەڵ کابینەی پێشووی حکومەتی عێراق کردووە، ئێستا دەڕۆینەوە لەگەڵ کابینەی نوێ درێژە بە گفتوگۆکانی پێشوومان دەدەین، نیەتی باش هەیە بۆ ڕێککەوتن"، سەمیر هەورامی وایوت.\nهەرێمى کوردستان لە دانوستانەکەدا رەزامەندى نیشانداوە لەسەر رادەستکردنى 250 هەزار بەرمیل نەوتى رۆژانە بەبەغدا و نیوەى داهاتى خاڵە سنورییەکان و گومرگ، بەڵام هێشتا رێکنەکەوتوون لەسەر ئەو بڕە پارەیەى لەبەرانبەریدا هەرێم داوایدەکات.\nدوێنێ یوسف محەمەد، سەرۆکى فراکسیۆنى گۆڕان لە پەرلەمانى عێراق ڕایگەیاند، حکومەتی نوێی عێراق بە سەرۆکایەتی مستەفا کازمی ئامادەیی نیشانداوە بۆ گفتوگۆ و ڕێککەوتن لەگەڵ هەرێم لە ماوەی مانگی حوزەیرانی ئەمساڵدا.


ئۆپەراسیۆنێكی سەربازیی لە پێنج قۆڵەوە بۆ لەناوبردنی مۆڵگە و پاشماوەكانی داعش و نەهێشتنی مەترسی گروپە چەكدارییەكان لە سنوری كەركوك دەستیپێكرد، بەناوی "پاڵەوانانی عیراق - سەركەوتنی سەروەری". ئۆپەراسیۆنەكە هاوكاتە لەگەڵ سەردانی مسته‌فا كازمی، سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق بۆ كەركوك و لە نزیكەوە چاودێریكردنی دۆخی ئەمنی ناوچەكە.\nئەو ئۆپەراسیۆنە كاتژمێر چواری بەرەبەیانی ئەمڕۆ سێشەممە 2ی حوزەیران لە پێنج قۆڵەوە، لە سنوری دابڕاوی نێوان سەڵاحەدین و كەركوك بۆ پاككردنەوەی روبەڕوی 738 كیلۆمەتر چوارگۆشە بەڕێوەچوو.\nبەپێی پەیامنێری (كەركوك ناو)، هێزەكانی بەرپەرچدانەوەی خێرا، سوپای عیراق، حەشدی شەعبیی و پۆلیسی فیدراڵی تیایدا بەشدارن، بەهاوكاریی فڕۆكە جەنگییەكان لە ئاسمانەوە.\nتائێستا لە ئۆپەراسیۆنەكەدا ئۆتۆمبێلێكی بۆمبڕێژكراو و 30 بۆمب تەقێنراونەتەوە.\nبەڕێوەچونی ئەو ئۆپەراسیۆنە، هاوكاتە لەگەڵ سەردانی مسته‌فا كازمی، سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق بۆ شاری كه‌ركوك، بۆ كۆبونه‌وه له‌گه‌ڵ فه‌رمانده‌یی ئۆپه‌راسیۆنه هاوبه‌شه‌كان و به‌سه‌ركردنه‌وه‌ی هێزه ئه‌منییه‌كان و چاودێریكردنی دۆخی ئەمنی ناوچەكە.\nبەپێی پەیامنێری (كەركوك ناو)، كازمی خۆی راستەوخۆ چاودێری ئۆپەراسیۆنەكە دەكات.\nئەو ئۆپەراسیۆنە هاوكاتیشە لەگەڵ زنجیرەیەك روداوی ئەمنیی و توندوتیژی لە باشوری كەركوك و بە ئامانجگرتنی هێزەئەمنییەكان و بەروبومی دانەوێڵەی جوتیاران و گوندنشینان.


فڕۆکه‌ی بێ فڕۆکه‌وان 3 که‌س له باکوری ڕۆژئاوای پاکسـتان ده‌کوژێت\nکاربه‌ده‌سـتانی پاکسـتانی ده‌ڵێن فڕۆکه‌یه‌کی بێ فڕۆکه‌وانی گومان‌لێـکراوی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا دوو موشه‌کی ئاڕاسته‌ی ماشێنێـک له ناوچه‌ی خێڵه‌کی نزیک سـنووری ئه‌فغانسـتان کردووه که بووه‌ته هۆی کوژرانی 3 که‌س.\nهێرشه‌که ئه‌مڕۆ یه‌کشه‌ممه له ناوچه‌ی حه‌سه‌ن خێڵ که نزیکه‌ی 20 کیلۆمه‌تر له میرانشاهی شـاری سه‌ره‌کی باکوری وه‌زیرسـتان ڕوویداوه.\nهێرشی هاوشێوه له زووانێـکی ئه‌م مانگه بووه هۆی کوژرانی به لانی که‌م 14 چه‌کدار. کاربه‌ده‌سـتان پـێیان وایه زۆر له ئه‌ندامانی تاڵیبان و ئه‌لقاعیده له‌و ناوچه ده‌ژین که وه‌ک بنکه‌یه‌ک بۆ هێرشکردنه سه‌ر ئه‌فغانسـتان به‌کاری ده‌هێنن.\nکاربه‌ده‌سـتانی ئه‌مه‌ریکایی دانیان نه‌ناوه به ئه‌نجامدانی ئه‌و هێرشه موشه‌کیـیانه له پاکسـتان. ئه‌و جۆره هێرشانه ناڕه‌زایی لێ ده‌که‌وێته‌وه له لایه‌ن خه‌ڵـکی پاکسـتانه‌وه و هه‌روه‌ها له لایه‌ن حکومه‌تی ئیسلام ئابادیشه‌وه ڕه‌خنه‌یان لێگیراوه.


ئازادی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئازادی، بەگشتی واتا ھەبوونی توانای کردن، گۆران، دەربڕین، بیرکردنەوە، ھەستکردن، ژیان و مافەکانی تری مرۆڤ بەبێ ھیچ سنووردارکردنێک لەلایەن ھیچ لایەنێک یان کەسایەتییەکەوە. شتێک ئازاد بێت دەتوانرێت بگۆڕدرێت بەئاسانی بەبێ سنوورداربوون، لە فەیلەسوفییەت و ئاینەوە بە مانای ھەبوونی ڕەزامەندی ئازادەوە دێت و ھەبوون بەبێ گەڕاندنەوە و بڕیاردان لەسەرت یان بە کۆیلەکردن.\nچوار وێنە پێناسەی ئازادی دەکەن کە لە جەنگی جیھانیی دووەم نەتەوەکان خەریکی شەڕکردن بوون لەگەڵ یەکتر. وێنەکە باس لە ئێمە جەنگمان بۆ ئەوەیە کە یەک، ئازاد بین لە قسەکردن، دوو، ئازاد بین لە پەرستن، سێ، ئازادیی ویست و چوار، ئازادبوون لە ترس دەکات.\nئازادیی ڕادەربڕین بنەمایەکە پشتیوانی دەربڕینی ئازادانەی کەسەکان دەکات لە ناو کۆمەڵدا. کە هەموو تاکێکی کۆمەڵ بتوانێ بێ زۆر لێکردن، بێ ترس، بێ چاودێریی و سزای یاسایی، بێ چاوسوورکردنەوە و تۆقاندن، بەڵکو ئازادانە بۆچوونی دڵی خۆی دەربڕێ. مافی ئازادیی قسەکردن لەژێر سایەی یاسای نێودەوڵەتیدا زامنکراوە لە رێگەی چەندین ھۆکاری تایبەت بە مافەکانی مرۆڤەوە، و بە شێوەیەکی بەرچاویش ئەمە لە مادەی ٩ی جاڕی گەردوونی مافەکانی مرۆڤ و مادەی ١٠ی پەیماننامەی ئەوڕووپی لەسەر مافەکانی مرۆڤدا ھاتووە.\n^ وەرگێرانی فەرمی کامبرێج ، ئازادی چیە؟، بە زمانی ئینگلیزی\n^ وەرگێرانی بەناوبانگی مریەم، ئازادی، بە زمانی ئینگلیزی\n^ وەرگێرانی فەرمی ئۆکسفۆرد ، ئازادی، بە زمانی ئینگلیزی\n^ وەرگێرانی گۆگل ، ئازادی، بە زمانی ئینگلیزی\n^ لە ویکپیدیای ئینگلیزییەوە، ئازادی، لە ٢٠٢١ و ھێنراوە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئازادی&oldid=944720»\nدواجار لە ١٣:٥٠ی ٨ی ئایاری ٢٠٢٢ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٣:٥٠ی ٨ی ئایاری ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


رێوڕەسمی ٢٢ی پووشپەڕ لەناوەندی ٣ی کوردستان بەڕێوە چوو\nزایینی: 2015-07-15 - هەتاوی: 1394/04/24 قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: لەناوەندی ٣ی کوردستان بە بۆنەی ٢٢ی پووشپەڕ، ٢٦یەمین ساڵیادی شەهیدکرانی دکتور قاسملوو و هاورێیانی لەڤییەن، رێوڕەسمێک بەرێوە چوو.\nبەپێی راپۆرتی ماڵپەڕی کوردستان میدیا، رێوڕەسمەکە دوانیوەڕۆی رۆژی سێ شەممە رێکەوتی ٢٣ی پووشپەڕ بە بەشداریی ژمارەیەک لەئەندامانی رێبەریی، پێشمەرگە و بنەماڵەکانی حیزبی دێموکرات و هەروەها میوانانی هێژا دەستی پێکرد.\nلەسەرەتای رێوڕەسمەکەدا سروودی نەتەوایەتی ئەی رەقیب خوێندراوەتەوە و چەند ساتێک بێدەنگی بۆ رێزگرتن لەگیانی پاکی شەهیدانی کوردستان راگیراوە.\nدواتر میرۆ عەلیار ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکرات بەو بۆنەیەوە چەند وتەیەکی پێشکەش کردووە.\nمیرۆ عەلیار وتی: د. قاسملوو بۆ ئێمە ژیا و لەپێناو وەدیهێنانی ئازادی و بەختەوەری ئێمەی کوردا گیانی بەخت کرد. بۆیە هەڵدەگرێ قاسملوو هەتاهەتایە لەبیروشعووری مرۆڤی کوردا زیندوو بمێنێتەوە و کوردی بەئەمەگ هەموو ساڵێک لە ٢٢ی پووشپەڕ دا ڕێز لە یاد و تێکۆشانی ئەو رێبەرە تاقانەیە بگرێ.\nعەلیار لەبەشێکی دیکەی قسەکانیدا وتیشی: رێبازی قاسلموو رێبازێکی نیشتمانپەروەرانە، دێموکراتیک، ئینسانی و ئازادیخوازانەیە و بیر و هزر و رێنوێنەییەکانی قاسملوو ئەمڕۆش تازەن.\nئەو ئەندامەی دەفتەری سیاسی حیزبی دێموکرات باسی لە ئاموژگارییەکانی د. قاسملوو کرد و ئەوەشی خستەڕوو، هەرکاتێک و لەهەر بڕگەیەکی زەمانیدا کورد لەنیوخۆیدا تەبا و یەک هەڵوێست بووە و بەخەباتی یەکگرتوو بەرەنگاری هەڕەشە و ڕووداوەکان بۆتەوە، توانیویەتی دەسکەوتی سیاسی بۆ خۆی دابین و دەستەبەر بکا و هەموو بەیەکەوە براوەی ئاڵووگۆڕەکان بوون.\nپاشان سروودێک لەژێر ناوی " ئەی رێبەری ئاشتیخواز" لەلایەن کۆڕی هونەریی پەروەردەی ناوەندی ٣ وە خوێندرایەوە.\nلەبڕگەیەکی دیکەی رێوڕەسمەکەدا پەخشانێک لەلایەن "خالید پاریاد" پێشکەشی بەشداربوان کراوە و دوابەدوای ئەو پەخشانە، پەیامی یەکیەتیەکانی ژنان و لاوانی کۆمیتەی جێژنیکان لەلایەن خاتوو "دیمەن قەڵاتی"یەوە خوێندرایەوە.\nپێشکەشکردنی سروودێک لەژێر ناوی "تۆ بەهێزی" کە لەلایەن "مەتین"ـەوە ئامادەکرابوو، پێکهێنەری بڕگەیەکی دیکەی رێوڕەسمەکە بوو.\nلە کوتاییدا حیکمەت نەبیزادە و خاتوو "هێشوو خزری" هەر کامەیان شێعرێکیان خوێندووەتەوە.


ئەمڕۆ سەرلەبەیانی لەگەڵ دەستپێكردنی كۆبوونەوەی مێژوویی هەردوو سەرۆكی ئەمەریكا و كۆریای باكور لە سەنگاپوور كاریگەری بۆ سەر بازاڕی دراو دروست بوو و نرخی دۆلاریش بۆ بەرزترین ئاستی لە ماوەی سێ هەفتەی رابردوودا بەرز بووەوە.\nگفتوگۆی تایبەتیی نێوان ترەمپ و كیم جۆنگ ئون لە قۆناغی یەكەمدا 41 خولەكی خایاند و دوای كۆبوونەوە تایبەتییەكەش ئەوان بۆ میدیاكان بە پێكەنین و بزەوە دەركەوتن، كە نیشانەی ئەوەیە كۆبوونەوە تایبەتییەكەی ئەم دووانە جێی رەزامەندی هەردوو لایەن بووە و سەركەوتنی بەدەست هێناوە.\nئەوان لە ساڵی 1950 تا ساڵی 1953 لە جەنگدا بوون، جەنگێك كە بە هۆیەوە ملیۆنان كەس گیانیان لە دەست دا و دواتر تەنیا ئاگربەستیان راگەیاندبوو و هیچ پێوەندییەكیان لەگەڵ یەكتردا نەبوو.\nنرخی دۆلار لەگەڵ ئاماژەكانی سەركەوتنی ئەو گفتوگۆ مێژوویییە سەركەوت و بازاڕەكانی ئاسیاش تووشی شڵەژان بوون و نرخەكان بەردەوام لە هەڵبەز و دابەزدا بوون. پشكەكان لە بۆڕسەی كۆریای باشوور بەرز بووەوە بەڵام هی چین دابەزی.\nئەوەی زیاتر لە هەموو جۆر دراوەكانی تر كاریگەریی ئەرێنی لەو كۆبوونەوەیە وەرگرت، نرخی دۆلار بوو كە بە رێژەی o.2% هەڵكشا. هاوكات نرخی یەنی ژاپۆنی بە پێچەوانەی دۆلار بۆ نزمترین ئاستی لە ماوەی سێ هەفتەی رابردوو دابەزی.\nئه‌م بابه‌ته 8161 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nگرانبوونی جوچکە نرخی مریشکی بەرز کردۆتەوە\nچاودێری بازرگانی سلێمانی: نرخی بەنزین گران نەبووە\nلە بەندەرێکی ئێران کەشتییەکی بارهەڵگر وەرگەڕا\nهەشت مووچەی تەواو و 24 مووچەی پاشەكەوتكراوت لای حكوومەتە


ئه‌لفوبێی یه‌کگرتووی کوردی | Kurdish Academy of Language\nپه‌ره‌سه‌ندنی پێوه‌ندییه‌کانی مه‌جازی و له به‌ر ده‌ست دا بوونی سه‌رچاوه‌ی جۆر به جۆری زانیاری له سه‌ر تۆڕی ئینترنێت نیگه‌رانی نوێی تێکنیکی له مه‌ڕ قه‌واره و به‌کارهێنانی ئامرازه‌کانی پێوه‌ندی و دان و ستاندن هێناوه‌ته گۆڕێ دا. به کار هێنانی ئینترنێت به خێرایی به به‌شێک له ژیانی نێوماڵ له رۆژئاوا بووه. غه‌واره‌ی کورد له‌گه‌ڵ ئه‌و ره‌وته که‌وتوون و له‌و پێڤاژۆ یه دا به به‌کار هێنه‌رانی به‌رچاوی پێوه‌ندی سایبر-خۆماڵی له ئارادان.\nمێژووی زمانی کوردی، ده‌قگرتوو نییه و هه‌میشه ئاڵوگۆری به خۆیه‌وه دیتووه. هه‌نووکه نزیکه‌ی 40 میلیۆن کورد له ئاستی جیهانی دا به شێوه‌زاره جۆربه‌جۆره‌کانی زمانی کوردی ده‌دوێن. له به‌ر ئه‌وه‌ی نیشتمانی کورد له نێو  دڵی جوگرافییای رۆژهه‌ڵاتی نێوه‌راست دا دابه‌ش کراوه و کورد یه‌ک له نه‌ته‌وه هه‌ره گه‌وره‌کانی بێده‌وڵه‌ته، پێوه‌ندی نێوان کوردان له گه‌ڵ یه‌کتری و له‌م‌لا و ئه‌ولای سنووران هه‌میشه ئه‌سته‌م بووه. ته‌نێ له دوای کۆتایی 70:کان دا گونجاوه ئاخێوه‌رانی شێوه‌زاره جۆر به جۆره‌کانی کوردی له‌م به‌ر ئه‌و به‌ری سنووری ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌ی  کوردستان به‌رێوه ده‌بن پێوه‌ندی له‌گه‌ل یه‌کدی بکه‌ن. هه‌ری ئه‌و دوایییانه، له سه‌رده‌می تۆڕی پێوه‌ندی کۆمپییوتێری دا، کوره‌کان ده‌ستیان به هه‌ڵدانه‌وه‌ی لاپه‌ڕه‌یه‌کی نوێ له مێژووی زمانی خۆیان کردووه که ده‌کرێ هه‌ڵی ئه‌وه‌یان بۆ بره‌خسێنێ له ئاستی نه‌ته‌وه‌یی دا خۆیان وه‌گه‌ڕ خه‌ن بۆ ده‌سته‌به‌ر کردنی ئه‌وه‌ی زمانی کوردی وه‌کوو زمانی سه‌ره‌کی له لایه‌ن منداڵه‌کانیانه‌وه به کار بهێندرێ.\nپێشه‌ڕ‌ۆژی زمانی کوردی له جیهانێکی ئێلێکتڕۆنیدا که هه‌تا دێ گه‌وره‌تر ده‌بێته‌وه، به‌ستراوه‌ته‌وه به توانای خۆ ده‌ربڕین به زمانی خۆ و گه‌یاندی پێداویستییه‌کانی هه‌نووکه‌یی و ئه‌و بابه‌تانی وا له به‌ر ده‌م ئه‌و خه‌ڵکه‌ی که قسه‌ی پێ ده‌که‌ن قوت ده‌بنه‌وه. له هه‌مان کات دا، کوردی لاو که زۆر دوور له کوردستان ده‌ژین توانایی ئه‌وه‌یان هه‌یه نه‌ریتێکی پێوه‌ندی گرتن به زمانی خۆیان به‌ڕێگه‌ی ئینترنێت دابمه‌زرێنن. هه‌ڵبه‌ت دیاره ئه‌م مه‌به‌سته پێویستی به مۆدێرن کردن و ده‌وڵه‌مه‌ند کردنی زمانی کوردی هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی پێوه‌ندییه‌کی ئه‌وتۆ به‌رته‌نگ نه‌مێنێته‌وه. کاتێک پێوه‌ندییه‌کی ئه‌وا به‌ربڵاو به ته‌واوی وه‌گه‌ڕ بخرێ، ده‌ره‌تانی ئه‌وه ده‌ره‌خسێ  ئارشیڤێکی نه‌ته‌وه‌یی به‌ڵگه‌یی ئێلێکترۆنی نه‌ته‌وه‌ی کورد دا بمه‌زرێندرێ و له ئاستی جیهانی دا هه‌موو که‌س ده‌ستی وێی را بگا. ئارشیڤێکی ئه‌وتۆ به‌ڵگه‌ی گشت به‌شه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی تێدا ده‌بێ و شێوه‌زار و وه‌چه کوردییه‌کان له یه‌کدی نزیکتر ده‌کاته‌وه.\nئێستا کورده‌کان چوار سیستمی ناستانداردی رێنووس به‌کارده‌هێنن. کورده‌کانی باکوور ئه‌لفوبێیه‌کی ئاڵوگۆڕکراوی ترکی له سه‌ربنه‌مای خه‌تی لاتینی به‌کار ده‌به‌ن، کورده‌کانی مه‌ڵبه‌نده نێوه‌ندییه‌کانی کوردستان ئه‌لفوبێییه‌کی ئاڵوگۆڕکراوی عه‌ڕه‌بی به‌کارده‌هێنن، کورده‌کانی سۆڤییه‌تی پێشوو له ئه‌لفوبێیی ئاڵوگۆڕکراوی سیریلی بۆ نووسینی کوردی که‌لک وه‌رده‌گرن و کورده‌کانی باشووری رۆژهه‌ڵاتی کوردستان هێشتا تاڕاده‌یه‌کی به‌ربڵاو کوردی، به ئه‌لفوبێی فارسی ده‌نووسن. نه‌بوونی سیستمێکی یه‌کگرتووی رێنووس بڵاو کردنه‌وه و مێدییای به‌شێکی کوردستان له به‌شه‌کانی دیکه‌ی کوردستان بێکه‌لک ده‌کا، هه‌ر بۆیه رێککه‌وتنێکی گشتی ده‌ستبه‌جێ بۆ هه‌بوونی سیستمێکی هاوبه‌ش بۆ نووسینی هه‌موو زاراوه‌کانی زمانی کوردی له‌گۆڕێدایه.\nئاکادێمی زمانی کوردی [کال] له که‌م و کووڕیی زۆری ئه‌و سیستمانه‌ی نووسینی زمانی کوردی که ئێستا که‌لکییان لێوه‌رده‌گیرێ ئاگاداره. ئه‌و که‌مایه‌سییانه بریتین له: له‌کارهاتوویی، به‌کارهاتن ده‌نێو زاراوه‌کاندا، و نه‌بوونی ستاندارده‌کانی نێونه‌ته‌وه‌یی له سه‌ربنه‌مای ئای.تی و نوێنه‌رایه‌تی نه‌کرانی زمانی کوردی له‌و بوارانه‌دا. بۆ رزگاربوون له‌وچه‌ت و به‌رهه‌ڵستانه‌ی که هه‌بوونی سیستمه جۆربه‌جۆره‌کانی رێنووسی کوردی پێکیان هێناوه، کال ئه‌لفوبێیه‌کی یه‌کگرتووی ستانداری کوردی (ئه‌لفوبێی یه‌کگرتوو) هێناوه‌ته گۆڕێ له سه‌ر بنه‌مای ستاندارده نێونه‌ته‌وه‌یه‌کانی ئای.ئێس.ئۆ-8859–1. ئه‌و ئه‌لفوبێیه مۆدێڕنه کوردییه ئاڵوگۆڕێکی که‌می له‌و سیستمه‌رێنووسه‌ی که له‌سه‌ربنه‌مای خه‌تی لاتینی هه‌ڵنراوه پێک هێناوه و چه‌ند نیشانه‌یه‌کی نوێی وه‌خۆ کردوووه. ئه‌و نیشانه نوێیانه به‌مه‌به‌ستی باشترکردنی ده‌رفه‌تی جموجووڵی ده‌زگای رێنووسی کوردی زیاد کراون. ئه‌و هه‌وڵدانه وه‌ک به‌شێک له تێکۆشانی به‌ربڵاوی کال بۆ بووژاندنه‌وه و پێشخستنی به‌کارهێنانی زمانی کوردییه له‌نێو وه‌چی نوێ دایه. ئه‌و سیستمه‌ی له‌لایه‌ن ئاکادێمی زمانی کوردییه‌وه داهێندراوه و پێشکێش کراوه هه‌م هاسانه، هه‌م له گه‌ڵ په‌روه‌ده‌ی هاوچه‌رخ ده‌گونجێ و هه‌م کارایی زمانی کوردی له هه‌موو بواره‌کانی پێوه‌ندی به‌ڕێگه‌ی ئینترنێت یان هه‌ر مێدییایه‌کی دیکه‌ی ئێلێکترۆنیدا دا زیاتر ده‌کا.\nبه‌ره‌وپشچوونی سیستمێکی یه‌کگرتوو به سێ ڕێباخدا تێپه‌ڕیوه. یه‌که‌م دانانی پیتێک بۆ هه‌رده‌نگێک ( جگه چه‌ند ده‌نگی وه‌کوو /ڵ/، /ڕ/، /ژ/ و /ش/ نه‌بێ). دووهه‌م له‌م سیستمه دا چ سه‌ر و بۆر که نووسینیان به ڕێگه‌ی ئینترنێت دا به بێ هه‌بوونی به‌رنامه‌ی تایبه‌تی ئه‌سته‌مه به کار نه‌هێندراوه. گشت پیته‌کانی ئه‌لفوبێی یه‌کگرتوو، به تایبه‌تی و به وردی به پێی سیستمی " لاتین 1" ISO-8859-1 بۆ زمانانی ئوڕووپای ڕۆژئاوا ڕێک خراون بۆ ده‌سته‌به‌رکردنی ئه‌وه‌ی که پیته کوردییه‌کان ستانداردی جیهانی ڕه‌چاو بکه‌ن (بروانه کۆدی هاسانی خشته‌که و لینکه‌کانی پێوه‌ندیدار بۆ شیکردنه‌وه‌ی پیته‌کان). سێهه‌م ئه‌و پیتانه‌ی که نوێنه‌رایه‌تی هیچکام له فۆنێمه‌کانی زمانی کوردی ناکه‌ن، وه‌کوو "عه‌ین ( ع )"، "حه ( ح )" و "خه‌ین ( غ )" له‌م کۆده‌ی پێ نووسینی ئۆرتۆگرافی دا فت کراون. (بۆ ئه‌و زاراوانه‌ی که بێژه‌ی ده‌که‌ن ده‌کرێ ڕێککه‌وتنێکی ناوچه‌یی په‌سند بکرێ. بۆ ورده ڕیشاڵی زیاتر تکایه چاو له به‌شی FAQ بکه‌ن). وشه‌ی خووازراوه ده‌بێ بگوردێندرێن و له‌گه‌ڵ رێسای هاوبه‌شی جیهانی رێنووسی کوردی بگونجێندرێن، له کاتێکدا که رێزپه‌ڕی به لێو کردنی خۆجێیش ددانی پێدا هیندراوه. ئه‌لفووبێی یه‌کگرتووی کوردی له 34 پیتان پێک هاتوووه که 4 پیتی دوانه‌ی تێدایه. یه‌کگرتوو 9 واڤێل (ا، ئه، ئێ، ، ئی، ئۆ، و، ئوو، ù) و 25 پیتی کۆنسۆنانتی هه‌یه.\nسیستمی یه‌کگرتووی پێ نووسین هه‌ر وه‌ها به شێوه‌یه‌کی ئاوا رێک خراوه هه‌لی هاسان ده‌ست راگه‌ییشتنی به‌کارهێنه‌ران به بڵاو کراوه‌کانی نێو ئینترنێت و هه‌ر وه‌ها به نامه‌ی ئێلێکترۆنی (ئی-مه‌یل) بڕه‌خسێنێ، هه‌روه‌ها توانای ساز کردنی قامووس، بژاری هه‌ڵه‌ی نووسین، و فۆرمه‌کانی ته‌خته‌کلیل به به کار هێنانی سیستمه‌کانی هه‌ره ئاسایی کار پێ کردن و په‌رداخ کردنی وشان (وه‌کوو به‌رهه‌مه‌کانی میكرۆسۆفت) له‌به‌ر ده‌ست ده‌نێ.\nئه‌لفووبێی یه‌کگرتووی له ده‌ستان خۆشی ئێلێکترۆنی ده‌کرێ له هه‌موو تۆڕگه‌رێک دا ده‌رکه‌ون به بێ هیچ جۆره به‌رته‌نگییه‌ک. هه‌ر بڵاوکراوه‌یه‌ک ده‌کرێ له هه‌ر به‌شێکی کوردستان یان جیهان دا بێ بڵاو بکرێنه‌وه و به کار بهێندرێن. ئه‌لفووبێی یه‌کگرتووی کوردی فێر بوونی زمان له نێو کورده‌کان دا زۆر گه‌لویست تر ده‌کا. به‌کارهێنه‌رانی ئه‌لفووبێی یه‌کگرتووی کوردی به هاسانی به شێوه‌زاری کوردی خۆیان ده‌نووسن. وتاره نووسراوه‌کان به پێی ئه‌و شێوه‌زاره‌ی پێیان نووسراوه نێوزه‌د ده‌کرێن. ئه‌مه‌ش خزمه‌ت ده‌کا به زیاد کردنی به‌پرسیاره‌تی له نێو کورده‌کان دا بۆ ئه‌وه‌ی زنجیره‌یه‌ک له زاراوان له شێوه‌زاره جۆر به جۆره‌کانی کوردی دا بشۆپێنن. ئه‌لفووبێی یه‌کگرتوو ده‌بێ خزمه‌ت به کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی بۆ باشتر تێگه‌یشتن و پێزانینی گیروگرفته‌کانی خۆیی بکا. ئه‌لفووبێیه‌کی یه‌کگرتووی هاوبه‌ش هه‌ر وه‌ها تێگه‌یشتن و وشیاری زیاتر سه‌باره‌ت به به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی نه‌ته‌وه‌یی کوردی بره‌و پێ ده‌دا.


ئەو ئەكتەرانەی خۆ رووتكردنەوەیان لە فیلمەكاندا رەتكردەوە | دەزگاى زارى کرمانجى\nزۆربەی ئەكتەرەكان بۆ زیاتر خۆ دەرخستن و پەیداكردنی هەواداری زیاتر خۆیان رووت دەكەنەوە، بەڵام بەشێكی تریش بە هۆكاری جیا جیا ئەم جۆرە نواندنانە رەت دەكەنەوە.\nمێگان فۆكس، ناوی تەواوی (مێگان دێنسی فۆكس)ە لە دایكبووی ساڵی 1968 ، خانمە ئەكتەرێكی ئەمەریكییە ساڵی 2001 دەستی بە كاری نواندن كردووە، ئەو وا هەستدەكات ئەم جۆرە خۆ دەرخستنە بۆ منداڵەكانی گونجاو نییە هەربۆیە بە كارێكی هەڵەی دەزانێت.\nمیلا كونیس، لە دایكبووی ساڵی 1983 و ئەكتەرێكی ئەمریكییە، ئەو وا هەست دەكات گەر ئەم رۆڵەی پێبدرێت دەبێتە سەرنج و بە كەسێكی پارە پەرست لە قەڵەم دەدرێت.\nهەندێك لە ئەكتەرەكانیش نایانەوێت جەستەی رووتیان لەلایەن كەسانی نزیكیانەوە بدیترێت، وەك جێسیكا ئالبا، كە وەك خۆی گووتی " حەزناكات داپیر و باپیری بە رووتی بیبینن".\nهەر چەندە هەندێك لە ئەكتەرەكان كێشەیان لەگەڵ خۆرووتكرنەوە نییە، وەك رێبل ویڵسۆن، گووتی " كێشەم لەگەڵ خۆ رووتكردنەوەدا نییە، بەڵام هەست دەكەم كاریگەری هەیە لەسەر داهاتووم".\nبەشێكی تریشیان پێیان وایە خۆ رووتكردنەوە هیچ لە كارەكانیان ناگۆرێت وەك جیمی دورنان وەك خۆی گووتی" بە بڕوای من خۆ رووت كردنەوە یا نەكردن هیچ لە بابەتەكە ناگۆڕێت و هیچ كاریگەرییەكی ئەوتووی لەسەر فیلمەكانم نییە".\nجولیا روبێرتس، لەدایكبووی 1967 پێشتر كاری مودێلی دەكرد ئەو بەهۆی منداڵەكانییەوە خۆی بە دوور دەگرێت لەو رۆڵانەی خۆ رووتكردنەوەی تێدایە.\nكریستین بێل، و وا بیردەكاتەوە جەستەی هەموو مرۆڤەكان وەك یەكە، وەك خۆی باسی لێوە دەكات و دەڵێت" هیچ شتێكم نییە پێشانی خەڵكی بدەم و سەرنجیان رابكێشم چونكە جەستەی هەموو مرۆڤەكان وەك یەكە".


هەرێم نەوت بۆ بەغدا دەپاڵێوێت و هاووڵاتییەكانی خۆشی نەوتیان نییە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nهەرێم نەوت بۆ بەغدا دەپاڵێوێت و هاووڵاتییەكانی خۆشی نەوتیان نییە\nحكومەتی عیراق لە هەرێمەوە نەوتی سپی دەپاڵێوێت و لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی خۆیدا بە نرخێكی گونجاو دابەشی دەكات، بەڵام حكومەتی هەرێم ماوەی شەش ساڵە نەوتی سپی بەسەر هاووڵاتیاندا دابەش نەكردووە.\nكەریم عەلی، سەرۆكی لیژنەی نەوت و وزە لە ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، پاڵاوگەكانی نەوت لە كەڵەك و بازیان لە هەرێمی كوردستاندا نەوت دەپاڵێون و خەڵكی هەرێمی كوردستانیش ساڵانە نەوتی بەسەردا دابەشناكرێت.\nوتیشی”حكومەتی هەرێم ساڵانە نەك بەرمیلێك، دەتوانێت 10 بەرمیل نەوت دابەشبكات، بەڵام نایكات تەنانەت ئامادەنییە بە نرخی ڕۆژیش بەسەر هاووڵاتیاندا دابەشی بكات”.\nئەو بەرپرسەی سلێمانی سەبارەت بە وادەی دابەشكردنی نەوتیش وتی”حكومەتی هەرێم نەوت دابەشناكات، عیراقیش بە خێری خۆی ئەگەر بیەوێت دەینێرێت”.\nهەردوو پاڵاوگەی كەڵەك لە هەولێر و بازیان لە سلێمانی لەلایەن دوو كۆمپانیاوە ئیدارە دەكرێن و نەوتی سپی دەپاڵێون، بەڵام نەوتەكە بۆ هاووڵاتیانی دەرەوەی سنوری هەرێمی كوردستانە.\nپێكهێنانی حكومەتی هەرێمحكومەتی هەرێمنەوتی سپی\nلاریجانی: دەرگامان بۆ عەرەبستان كراوەیە\nبارزگانانی سلێمانی و پۆڵۆنیا پرۆتۆكۆلێكیان واژووكرد


هێرشی لایەنگرانی ترامپ بۆسەر کۆنگرێس و پەیامەکانی! … – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 هێرشی لایەنگرانی ترامپ بۆسەر کۆنگرێس و پەیامەکانی! …\nسەروتاری ئۆکۆبەری ژمارە ٣\n١٠ی کانونی دوەم ٢٠٢١\nڕۆژی ٦ی کانونی دووەم، لەسەر بانگەوازی ترامپ، بەمەبەستی پەكخستنی پرۆسەی پەسەندکردنی ئەنجامی هەڵبژرادنەکانی سەرۆکایەتی ئەمریکا بە قازانجی جۆ بایدن، لایەنگرانی هێرشیانکردە سەر تەلاری کۆنگرێسی ئەمریکا. لەئاکامی ئەم ڕوداوەدا ٥ کەس گیانیان لەدەستدا. ڕوداوی هێرشکردنە سەر کۆنگرێس، قیبلەی دیموکراسی ئەمریکاو رۆژاوا، لەلایەن لایەنگرانی سەرۆکی ئەو ووڵاتەوە پووچی خودی دیموکراسی بۆرژوازی و بانگەشەکانی چینی بۆرژوازی و سیاسەتمەدار و بیرمەندەکان و رۆشنبیرەکانی نمایش دەکات.\nبۆرژوازی رۆژاوایی و ڕەوت و بزوتنەوەکانی وانیشان دەدەن کە هەڵبژاردن و دەنگدان پرۆسەیەکی نەرم و دیموکراسی و ئاشتیخوازانەیە بۆ دەستاو دەستکردنی دەسەڵات. ئەوەش وەکو سیستەمی سیاسی و دەوڵەتداری گونجاو ونمونەیی بۆ بەڕێوەبردنی کۆمەڵگا بانگەشە دەکەن. بەشێکی گرنگی ئەم بانگەشەشیان بەرامبەر بە سیستەمی دەسەڵاتدارێتی جەماوەری و حکومەتی کرێکاری و هەر جۆرە حکومەتێكە کە هاوجوت بێت لەگەڵ بەرژەوەندی چینی کرێکار و جەماوەری زەحمەتکێشدا.. گوایە دەسەڵاتە کرێکاریەکان سەرکوتگەرو دیکتاتۆرین و ئازادیەکان زەوت دەکەن و بەشێوەی زەبروزەنگ و خوێنڕشتن دەیانەوێ دەسەڵات وەربگرن!\nهەڵبەتە ئەو دەستاودەستکردنەی دەسەڵات ئەوان بانگەشەی بۆ دەکەن، بۆ گواستنەوەی دەسەڵاتە لەنێوان باڵ و بەشەکانی بۆرژوازی یان هێزو حزبە سیاسیەکانیدا، بە پاراستنی هەموو بنەماکانی دەوڵەتی بۆرژوازیەوە. بۆرژوازی دەیەوێ ئەم جۆرە لە دەسەڵاتدارێتی وەکو نمونەی بێوێنەی فەرمانڕەوایی بە مرۆڤایەتی و بەچینە ستەم لێکراوەکانیش بقەبڵێنێ… دەنا هەرکاتێك چینی کرێکارو توێژە بێبەشەکانی کۆمەڵگا، نەك هەوڵەکانی بۆ ڕاماڵینی دەسەڵاتی ئەوان یان سەندنەوەی دەسەڵات لەوان، کەوتۆتە بەر پەلاماری دڕندانەو خوێنڕشتن و کوشتاری بە کۆمەڵەوە، بەڵکو تەنانەت ئەگەر بۆ داواکردنی مافەکانی خۆشیان کەمێك لەو سنورەی دیموکراسی بۆرژوازی بۆی دیاریکردوون پێیان زیاتر درێژکردبێت، ئەوا ڕووبەڕووی پەلامارو هێرشی دڕندانەی پۆلیس و سوپای بۆرژوازی بوونەتەوە. کار دانەوەی بۆرژوازی فەرەنسی بەرامبەر بە شۆڕشی کۆمۆنەی پاریس، کاردانەوەی دەوڵەتی تزاری بەرامبەر بە کرێکاران و رێکخراو و حزبەکانی لە شۆڕشەکانی ١٩٠٥ و ١٩١٧دا ، کاردانەوەی بۆرژوازی جیهانی و دەخالەتی سەربازی بۆ ڕوخاندنی حکومەتی کرێکاری و سەپاندنی شەڕێکی ٣-٤ ساڵەی ناوخۆ بەسەر بەلشەفیەکان و دەوڵەتی کرێکاریدا، کوشتاری کرێکاران و ڕابەرەکانی وەکو کارڵ لیبکنخت و ڕۆزا لۆکسمبورگ.. لەلایەن دەوڵەگتی ئەڵمانیاوە..و دواتریش پیلانگێڕیەکانی ئیمپریالیزمی رۆژاوا و ئەمریکا دژ بەحکومەتی سلڤادۆر ئەلەندی چەپگەرا و پشتیگری لە کۆدێتای سەربازی بەڕابەریی دیکتاتۆری چیلی ( پینۆشە).. دواتریش کوشتاری بەکۆمەڵی کۆمۆنیستەکان لەلایەن دەوڵەتی ئەندەنوسیا ساڵی ١٩٦٥-١٩٦٦داو لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامی ئێرانەوە ساڵی ١٩٨٠ چەندین نمونەی دیکە… ناڕاستی و پووچیی ئەو بانگەشەیەی بۆرژوازی دەخاتەڕوو.\nهەروەها نمونەکانی هێرشی پۆلیسی فەرەنسا بۆسەر کرێکارانی بەنزینخانەکان و شکاندنی مانگرتنیان بەزەبری چەك لە ساڵی ٢٠١٦ و هێرشی دڕندانە بۆسەر هێلەك زەردەکان . هێرشی دڕندانەی پۆلیسی بەریتانیا و ئەمریکا بۆسەر خۆپیشاندەرانی بزوتنەوەی ٩٩% و … تاد. ئەمانە چەند گۆشەیەکن لە مامەڵەی پۆلیسی دیموکراسی رۆژاوایی بەرامبەر بە خۆپیشاندەرانێك کە تەنها داوای یەکسانی و بەرینکردنەوەی دیموکراسیان کردوە بۆ ناو ژیانی کۆمەڵایەتی و ناوەندەکانی کارو کورتکردنەوەی دەستی بانک و دامەزراوە ئۆلیگارشیەکان بووە.\nبەڵام ئەم هێرشەی لایەنگرانی ترامپ بۆسەر کۆنگرێس، ئەوەی نیشاندا کە بۆرژوازی چ ئامادەییەکی تێدایە بۆ کاولکاری و وێرانکاری کۆمەلگا، کاتێك لەوە دڵنیا نەبێ کە دەستاودەستکردنی دەسەڵات بە دڵی ئەو دەبێت. ئەمەی ئێستا لە ئەمریکا ڕوودەدات کە هێشتا گواستنەوەی دەسەڵاتە لە حزبێکی بۆرژوازیەوە بۆ حزبێکی دیکەی بۆرژوازی، بەبێ ئەوەی هیچ درزێك بکەوێتە ناو دیواری دەسەڵاتی بۆرژوازیەوە. ئەوەی نمایشکرد کە هەرچی بانگەشەی دیموکراسی و گواستنەوەی نەرم و ئاشتیانەی دەسەڵاتە شتێکی دیکە نیە بێجگە لە پروپاگەندەیەکی دژە خەڵکی و چەواشەکاری و بێدەنگکردن و ڕامکردنی جەماوەری کرێکارو زەحمەتکێشە بەدەسەڵاتی بۆرژوازی…\nبەڵام ئەمە تەنها لایەنێکی مەسەلەکە ڕوون دەکاتەوە. ئەوەی کە دەبێ لە ڕوداوی هەڵکوتانە سەر کۆنگرێس هەڵ بهێنجرێ ئەو هێزە شاراوە لۆمپن و چەقۆکێشەیە کە لەناو کۆمەڵگای ئەمریکادا و لەسەر دەستی بۆرژوازی ئەو وولاتەدا پەروەردە دەکرێ. هێزێك کە لەسەر قسەی کەسێکی وەکو ترامپ ئامادەیە هێرش بکاتە سەر قیبلەی دیموکراسی و دەسەڵاتەکەیان… چ جای ئەوەی کە ئەو هێزە ڕووبەرووی مەترسی جموجوڵ و خرۆشانی خەڵکی کرێکارو زەحمەتکێشی ئەو ووڵاتە بێتەوە. ئەوکاتە ئاستی دڕندەیی ئەو هیزە بۆ کۆمەڵگای ئەمریکاو جیهان دەردەکەوێ… ئەو کاتە دەردەکەوێ کە بۆرژوازی چ ئامێرێکی وێرانکەری پەروەردە کردوە لە دژی کۆمەڵگاو هەموو هەوڵێکی جەماوەری بێبەشی کۆمەڵگا بۆ ئاڵوگۆر لە ژیان و چارەنوسی سیاسی و ئابوری خۆیاندا. ئەم هێزە لۆمپن و چەقۆکێشەی بۆرژوازی لەناو ئەو کەشوهەوا کۆمەڵایەتیە ڕاسیست و و دژە کرێکار و دژە کۆمۆنیستەدا توانای خۆی وەردەگرێ کەترامپ نوێنەرایەتی دەکات. ئەو هێزە کۆمەڵایەتیەی کە لەپشتی ترامپ و ترامپیزم، یان بەمانایەکی سیاسی، لۆمپنیزم و چەقۆکیشی بۆرژوازیدا وەستاوە، بەشێكی بەرچاوی کۆمەڵگای ئەمریکا پێکدەهێنێ. مەترسیەکە لێرەدایە کاتێك ترامپ ٧٤ ملیۆن دەنگی دەنگدەرانی کۆمەڵگای ئەمریکا بۆخۆی کۆدەکاتەوە. ئەم ژمارە گەورەیە ڕادەی ترسناکی دیاردەی ترامپیزم و لۆمپنیزمی بۆرژوایی ئەمریکا لەسەر کۆمەڵگای ئەمریکاو جیهان دەخاتەڕوو. ئەمە مەترسیەکە کە بە دۆڕانی پۆستی سەرۆکی کۆمار لەلایەن ترامپەوە کۆتایی پێنایەت.\nدیاردەی ترامپیزم، کە وەکو مەترسیەك لەلایەن خودی بۆرژوازی ئەمریکا و بگرە جیهانەوە ئاماژەی بۆدەکرێ. تەنا لەو ترسەوەیە کە بنەماکانی دیموکراسی بۆرژوازی و دەنگدان و پەرلەمان و بەهاکانی لیبراڵیزم و نیولیبراڵیزم بێبایەخ بن و بکەونە بەردەم ڕەخنەی ڕیشەیی بێبەشانی کۆمەڵگای ئەمریکاوە. ترسیان لەوەیە کە ترامپیزم سەرتاپای تەلارەکەیان بڕوخێنێ و لەبەردەم بزوتنەوەی کرێکاری و سۆشیالیستی کۆمەڵگای ئەمریکادا بەچۆکیدا بهێنێ. دەنا نیگەرانی ئەوە نین کە دیموکراسی کەوتۆتە بەردەم هەڕەشەو مەترسیەوە، وەکو خۆیان بانگەشەی دەکەن.\nلەڕاستیدا ترامپیزم وەکو هێزێکی وێرانکەر، تەنها بەهێزی چینی کرێکارو بزوتنەوەی سۆشیالیستی چینی کرێکاری ئەمریکا دەتوانرێ بەرەنگاری بکرێ و تێك بشکێنرێت. هێزێك کە ماوەیەکە لە کۆمەڵگای ئەمریکادا سەرەتاو نیشانەکانی دەرکەوتوەو ڕەنگدانەوەی ئەم هێزە لە خودی دەرکەوتن و بەرزبونەوەی کەسێکی وەکو بێرنی ساندەرز و هاوەڵەکانیدا دەرکەوت. بانگەشەی بێرنی ساندەرز بۆ سۆشیالیزم و دژایەتیکردنی دیاردەی نایەکسانی ودەسەڵاتی بانکەکان و دامەزراوە بۆرژوازیەکانی ئەو وڵاتە نیشاندەری سەرهەڵدان و بەرزبونەوەی ئەو ڕەوتە کۆمەڵایەتیە سۆشیالیست ویەکسانیخوازەیە کە لە کۆمەڵگای ئەمریکادا چەکەرەی کردوە. هەر ئەم هیزەش دەتوانێ سنورێك بۆ دیاردە ترامپیزم و چەقۆکێشی بۆرژوازی دابنێ و جیهایش لە مەترسیەکانی ئەم پەتایە ڕزگاربکات.


تێکشکاندنی گەمارۆیەکی ٤ ڕۆژەی دوژمن، بەشی یەکەم، عەزیم ئەلیاسی – Peshmergekan\nلە بیرەوەریی پێشمەرگەیەک دا\nمێژووی ئەم ڕووداوە دەگەڕێتەوە بۆ مانگی جۆزەردانی ساڵی ١٣٦٩ی هەتاوی (June 1990). نیزیک دوو ساڵ بە سەر ئاگربەستی نێوان ئێران و ئێراقدا تێدەپەڕی.\nهەر دوو وڵات پاش شەڕێکی ماڵوێرانکەری هەشت ساڵە، هەموو هەوڵێکیان دەدا بۆ ئەوەی شەڕەکە ببێتە مێژوو و دەیانهەوێست سنوورەکانیان ئارام بێ. ئێمە وەک حیزبی دێموکرات ساڵێک پێشتر، واتە ساڵی ١٩٨٩، دوکتور قاسملووی مەزنمان لە دەست دابوو. حكوومەتی ئێراق یەک دوو ساڵ پێش ئاگربەست، هەموو هەوڵی خۆی دابوو بۆ ئەوەی شۆڕشی کورد لە باشووری کوردستان پاشەکشە پێ بکات. هەزاران گوندی وێران کردبوو، پرۆسەی ئەنفالی ئەنجام دابوو؛ نزیک بە دووسەد هەزار کەس لە خەڵکی کوردستانی ئەنفال کردبوو. جگە لە شیمیاییبارانی شاری هەڵەبجە لە ١٦ی مارسی ١٩٨٨دا، پێشتر و بگرە دواتریش لە دژی پێشمەرگەش ئەو چەکە قەدەخەکراوەی بەکار هێنابوو. ئەم جینایەتانەی رێژیمی ئێراق، بە شێوەیەک لە شێوەکان شۆڕشی کوردی لە باشوور لاواز کردبوو. لە لایەکی دیکەشەوە هەر دوو وڵات گوشارەکانیان بۆ سەر حیزبە کوردییەکان زیاد کردبوو و نەک هەر ڕێگرییان لە جموجۆڵیان دەکرد، بەڵکوو پێدەچوو لەسەر کۆکردنەوەی حیزبە کوردییەکان و ڕاگواستنیان بۆ قووڵایی خاکی وڵاتەکانیان و کەمپنشین کردنیان ڕێک کەوتبوون. حکوومەتی ئێراق چەند جار تەنانەت ماشینی باریی بۆ گواستنەوەی بنکەکانی حیزبی دێموکرات، ڕەوانەی دەفتەری سیاسیی حیزب کردبوو و هەر جارەی بە شێوەیەک ئەو هەوڵەی ئێراق لە لایەن حیزبەوە بێئاکام مابووەوە. بە کورتییەکەی، ئەوەی کە ناونرابوو “ڕۆژە ڕەشەکە”، لە ئاسۆوە خۆی پێشانی بزووتنەوەی کورد دەدا. ئەو ڕۆژانە دەنگی کورد بە هیچ کوێیەک نەدەگەیشت و شۆڕشی کوردستان لە بێدەنگیدا و لە هەموو لایەکەوە لە ژێر هەڕەشەی نەماندا بوو. لە هاتوچۆی پێشمەرگەکانی حیزبی دێموکرات بۆ شارەکانی باشووری کوردستان و کاتێک لەگەڵ خەڵکی دەکەوتنە قسە و باس لەسەر شۆڕش و کوردایەتی، خەڵکی باشوور بەڕوونی و بێ پەردە بێ‌هیوایی خۆیان لە شۆڕشی باشوور دەردەبڕی و تەنها هیواکان بەسترابوونەوە بە پێشمەرگەکانی ڕۆژهەڵات و بە دیاریکراوی، حیزبی دێموکرات. ئەم بێ‌هیواییەی خەڵک، هەرچەند تا ڕادەیەک بێ هۆ و نابەجێ نەبوو، لە لایەک بۆ پێشمەرگەکانی ئێمە دڵخۆشکەر نەبوو و لە لایەکی دیکەشەوە بەرپرسیارییەکی زیاتری ڕۆحی، سیاسی و نەتەویی دەخستە سەر شانمان کە نەک ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەڵکوو ئێستا باشووری نیشتمانیش چاوی لێمانە. حیزبی دێموکرات هەر لە سنووری پارێزگای کرماشانەوە تا دەگەیشتە ماکۆ، ئەوەندەی هێز هەبوو کە دەیتوانی وێڕای ئەوەی کە هەبوون و حوزووری خۆی نیشان بدات، کێشە بۆ ڕێژیمی ئێران دروست بکات و تەنانەت زەربەی کاریگەریش لە هێزەکانی تاران بدات. ڕێژیم بە سەدان هەزار کەس لە هێزەکانی خۆی کە پێشتر بۆ شەڕ لەگەڵ ئێراق بەکاری دەهێنان، ئێستا لە کوردستاندا جێگیری کربوون و بۆ شەڕ لەگەڵ پێشمەرگە ئامادەی کردبوون. ئەمە سەڕەڕای ئەوەی کە رۆژهەڵاتی کوردستان هەر لە پێشتریشدا میلیتاریزە کرابوو.\nلە لایەکی دیکەوە، پاش مردنی خومەینی بۆچوونێک لە نێو رێبەرایەتی حیزبی دیمۆکرات دا هەبوو کە لەوانەیە هێزەکانی کۆماری ئیسلامی پاش هەشت ساڵ شەڕی ماڵوێرانکەر و ئێتسا کە رێبەری نیزامیش مردوە، وەک پێشتر شەڕ بۆ کۆماری ئیسلامی نەکەن. لە بەر رۆشنایی ئەم بۆچوونە، لە پلیونۆم دا ڕێبەرایەتیی حیزبی دێموکرات بڕیاری دابوو کە ئەو ساڵە پێشمەرگە بەشێوەیەکی بەرچاوتر و کاریگەرتر لە ناوچە حوزووری هەبێ. دوژمنانی کورد لە ئێراق و ئێران ئیدیعایان دەکرد کە گوایە کاری شۆڕش تەواو بووە و ئێمەش دەبوو بە کردەوە ئەوە بسەلمێنین کە تا کاتێ مافە ڕەواکانی خەڵکی کوردستان دەستەبەر نەکرێن، پێشمەرگە و شۆڕشیش بەردەوامییان دەبێ.\nئەو کات مەڵبەندەکانی جنووبی کوردستان، واتە مەڵبەندی١، ٢ و ٣ و هێزەکانی زاگرۆس، ٢ی رێبەندان و بێستوون لە شوێنێک بە ناوی قەسڵان لە نیزیک شاخی بەمۆ جێگیر بوون. کومیسیۆنی سیاسی نیزامیی حیزبی دێموکرات بڕیاری دا کە ئەو ساڵە مەڵبەندەکانی ١ و ٣ و هێزەکانی زاگرۆس و بێستوون پێکەوە بگەڕێنەوە ناوچە (نێوخۆی خۆرهەڵاتی کوردستان). بۆ ئەم مەبەستە، دوو هێزی هاوبەش پێک هێنران. وەک باس کرا ئێراق ئیجازەی نەدەدا بگەڕێینەوە ناوخۆی ڕۆژهەڵات، بەڵام ئەمە زۆر کاریگەریی لە سەرمان دروست نەدەکرد، چونکە بە شەو، بێ ئەوەی ئێراق ئاگادار بێ، بەسەر شاخی بەمۆدا تێدەپەڕین و دەگەڕاینەوە ڕۆژهەڵات، وەک چۆن ساڵی پێشتریش بە هەمان شێوە هێزەکانی داڵاهۆ و شاهۆ پێکەوە چووبووینەوە ناوخۆ.\nهێزی یەکەم دەبوو لە بەمۆوە گەڕابایەوە ناوخۆ و بە نێو “سەلاسی باوەجانی”دا تێپەڕیبا و بە شێوەیەکی بەرچاو لە ناوچەکانی جوانڕۆ و هەورامان بوونی خۆی نیشان بدا و خۆی بگەیەنێتە شاخی شاهۆ. دوای ئەوەی هێزی یەکەم لە شاهۆ نیزیک دەبوەوە، هیزی دووهەمیش لە هەورامانەوە دەگەرایەوە و هەر دوو هێز لە شاخی شاهۆ یەکیان دەگرتەوە و پلانی درێژەی حەرەکەتەکەیان دیاری دەکرد.\nلەگەڵ هێزی یەکەمدا ٣ تیمی تەشکیلاتی (ڕێکخستن) دەگەڕانەوە بۆ ناوخۆ: تیمێکی تەشکیلاتیی کومیتە شارستانی هەورامان، کومیتەی ماکوان و هەر وەها کومیتەی کامیاران. ١٢ی جۆزەردان هێزی یەکەم، پێم وابێ یەکەم هێزی حیزبی دێموکرات بوو کە بگەڕێتەوە ناوخۆ، دەستی بە جووڵە کرد و بێ ئەوەی ئێراق ئاگای لێی بێ، بە سەر شاخی بەمۆدا سەرکەوتین و پاش ئەوەی شەوێک لەسەر ئەو شاخە ماینەوە، بۆ شەوی دووهەم خۆمان گەیاندە جێگایەک کە نە ئێراق و نە ئێران دەسەڵاتیان بە سەردا نەبوو.\nپاش چەند ڕۆژ، لە ١٩ی جۆزەردان کاتژمێر دەوروبەری ٢ی بەرەبەیانی گەیشتینە شوێنێک بە ناوی دۆڵی دەرە. دۆڵی دەرە، دۆڵێکی قووڵە بە ریزە شاخگەلێکی بەرز کە تەنها عاسمانی لێوە دیارە دەورە دراوە و چۆمی زمکان بە نێو دؤڵەکە دا تێدەپەڕێ. سەد میترێک لە سەرەوەی چۆمی زمکان بۆ پشوودان ماینەوە. بەپێی ئەزموونی ساڵانی پێشتر، ئەو شوێنە زۆر جێگای مەترسی نەبوو و تەنانەت پێشتر رێگای ماشینی لێ نەبوو. بەڵام شەو کە لەسەر شاخەکە بووین، بۆمان دەرکەوت کە ڕێژیم ڕێگای لێ دابوو. پێنج یان شەش پێشمەرگە ڕۆیشتین بۆ سەر ئاوەکە بۆ ئەوەی لیباسەکانمان بشۆرین و ئەگەریش کرا ئاوێک بە خۆماندا بکەین. کەس چەکی لەگەڵ خۆی نەهێنا؛ من ئینکاریم کرد و چەکەکەم لەگەڵ خۆم برد. لەوێ ئەوانی دیکە هەموو لیباسەکانیان شۆرد. دیارە من پێم باش بوو تەنها لیباسی ژیرەوەمان بشۆرین و پاشماوەکەی هەڵگرین بۆ ئەوەی کە ڕۆژ زانیمان دونیا ئارامە، خۆ لە ئاوەکەوە نیزیکین، ئەو کات دەیانشۆین. بە قسەیان نەکردم، بەڵام من تەنها لیباسەکانی ژێرەوەم شۆرد. نیگابان دانرا و پێشمەرگەکان دەستیان کرد بە پشوودان. شوێنی پشوودانەکەمان زۆر دڵخواز نەبوو. لە نێو یەک دوو کەپردا بووین کە پڕ بوو لە مێشوولە و کێچ. لەبەر ئەوە، پێم وا نییە کەس توانیبێتی بخەوێ. پێش ئەوەی هەوا ڕووناک ببێ، پێشمەرگەکان ئاگادار کرانەوە کە خۆیان ئامادە بکەن بۆ ئەوەی بچینە نێو شاخەکە. هێشتا هەموو پێشمەرگەکان لە خەو هەڵنەستابوون، لەپڕ نیگابان دەنگی کەسانێکی دا کە زۆر لێمانەوە نیزیک بوون. چەند چرکەی پێ نەچوو کە کەوتینە بەر دەستڕێژی چەکەکانیان.


تاران شاری مۆزه‌خانه‌کان - پزیشکی مۆد توریسم\nمۆزه‌خانه‌ی ئابگینه، یه‌کێک له به‌ناوبانگترین مۆزه‌خانه‌کانی تارانه. به پێی ئاماره‌کان ساڵانه زیاتر له 2 ملیۆن گه‌شتیار سه‌ردانی ئه‌م مۆزه‌خانه‌یه ده‌که‌ن. مێژووی ئه‌م مۆزه‌خانه‌یه بۆ سه‌رده‌می ده‌سه‌ڵاتدارێتی قاجاڕه‌کان ده‌گه‌ڕێته‌وه، له ساڵانی 1300 تا 1330 ی کۆچی هه‌تاوی قه‌وام سه‌لته‌نه‌ی سیاسه‌تمه‌دار و سه‌رۆک وه‌زیرانی کۆتایی سه‌رده‌می\nقاجاڕه‌کان له‌م شوێنه‌دا ئیش و کاره‌کانی حکومه‌تی ڕایی کردووه. به‌ڵام ئێستا ده‌توانین سه‌رجه‌م نهۆم و به‌شه‌کانی مۆزه‌خانه‌که به سه‌ر بکه‌ینه‌وه و تایبه‌تمه‌ندییه‌کانی ئه‌و سه‌رده‌مه له نزیکه‌وه ببینین. مۆزه‌خانه‌که ده‌که‌وێته شه‌قامی ناسراو به 30 ی تیر (واته 30 ی پووشپه‌ڕ). گه‌شتیاران به‌ده‌ر له ڕۆژانی دووشه‌ممه، هه‌موو ڕۆژێک له کاتژمێر 9 ی به‌یانی تا 5 ی ئێواره ده‌توانن سه‌ردانی مۆزه‌خانه‌ی ئابگینه بکه‌ن.\nبه یه‌کێک له گرنگترین مۆزه‌خانه‌کانی تاران داده‌نرێت. به پێی ئاماره‌کان ته‌نیا له یه‌که‌م ڕۆژی نه‌ورۆزی ئه‌مساڵی کۆچی هه‌تاوی 16 هه‌زار و 426 گه‌شتیاری ناوخۆیی و بیانی مۆزه‌خانه‌که‌یان به سه‌ر کردووه‌ته‌وه. کۆشکه‌که 14 مۆزه‌خانه له خۆ ده‌گرێت. کۆشکی گوڵستان شوێنی حکومه‌تی قاجاڕه‌کان بووه و له ڕیزی ئاسه‌واره جیهانییه‌کان له لایه‌ن ڕێکخراوی یۆنسکۆی سه‌ر به نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کانه‌وه به فه‌رمی تۆمار کراوه. ته‌ختی مه‌ڕمه‌ڕ که که‌وتووه‌ته ته‌لاری ئاوێنه و شه‌مسولعه‌ماره که کاتژمێره‌که‌ی وه‌ک خه‌ڵاتێک له لایه‌ن مه‌له‌که ویکتۆریاوه به شا نه‌سره‌دینی قاجاڕ دراوه، له شوێنه\nهه‌ره جوانه‌کانی ئه‌م کۆشکه‌ن. دیواره‌کانی کۆشکی گوڵستان له کاشی و بۆ نه‌خشاندنی وێنه‌ی بنه‌ماڵه‌ی پاشایه‌تی قاجاڕ به کار هاتووه. کۆشکی گوڵستان که‌وتووه‌ته گۆڕه‌پانی 15 ی خورداد. گه‌شتیاران ده‌توانن له 6 مانگی سه‌ره‌تایی ساڵ له کاتژمێر 9 ی به‌یانی تا 5 ی ئێواره و له 6 مانگی دووه‌می ساڵ له کاتژمێر 9 ی به‌یانی تا 4 ی ئێواره سه‌ردانی کۆشک و مۆزه‌خانه‌ی گوڵستان بکه‌ن.\nکۆشکی سه‌عدئاباد له سه‌ره‌تادا کۆشکی هاوینه‌ی شاکانی قاجاڕ بووه، به‌ڵام له ساڵی 1299 ی کۆچی هه‌تاوی به په‌ره‌پێدانی بینا و شوێنه‌کانی دیکه‌ی بووه شوێنی\nحه‌وانه‌وه‌ی ڕه‌زا شا له وه‌رزی هاوین، دواتریش چه‌ندین کۆشکی دیکه بۆ ئه‌ندامانی بنه‌ماڵه‌ی پاڵه‌وی درووست کرا و پاش سه‌رکه‌وتنی شۆڕشی ئیسلامی بووه مۆزه‌خانه. ئه‌م کۆشکه چه‌ندین مۆزه‌خانه‌ی وه‌ک مۆزه‌خانه‌ی چێشتخانه‌ی دیوانی پاشایه‌تی، مۆزه‌خانه‌ی جل و به‌رگی دیوانی پاشایه‌تی، مۆزه‌خانه‌ی ئۆتۆمبێله‌کانی دیوانی پاشایه‌تی، مۆزه‌خانه‌ی ئاو و مۆزه‌خانه‌ی چه‌که‌کانی دیوانی پاشایه‌تی و کۆشکی هاوینه له خۆ ده‌گرێت.


ژنێکی گەنج لە کەلار خۆی سووتاند - RojNews\nژنێکی گەنج لە شارۆچکەی کەلار ئاگری لە جەستەی خۆی بەردا و بەهۆیەوە گیانی لەدەستدا، بەڕێوبەری بەرەنگاربوونەوەی تووندوتیژی دژ بە ژنانی گەرمیانیش دەڵێت، کە تا ئێستا هۆکاری خۆسووتاندنی ئەو ژنە گەنجە نەزانراوە.\nئەمڕۆ، لە شارۆچکەی کەلاری ناوەندی ئیدارەی گەرمیان، ژنێکی گەنج-ی تەمەن ٢٤ ساڵ خۆی سووتاند و بەوهۆیەوە گیانی لەدەستدا.\nئەقید لەمیعە محەمەد، بەڕێوبەری بەرەنگاربوونەوەی تووندوتیژی دژ بە ژنان لە گەرمیان، بە ڕۆژنیوزی ڕاگەیاند: ئەو ژنە گەنجە لە ماڵەکەی خۆیاندا ئاگری لە جەستەی خۆی بەرداوە و لەبەر زۆریی ڕێژەی سووتانەکەی دەستبەجێی گیانی لەدەستداوە.\nئەوەشی خستەڕوو: ژنە گەنجەکە ناوی (ه.ع.م) بووە لەدایکبووی ساڵی ۱۹۹٤ بووە و خوێندکاری قۆناغی چوارەمی زانکۆ بووە.\nبەوتەی بەڕێوبەری بەرەنگاربوونەوەی تووندوتیژی دژ بە ژنان لە گەرمیان، هێڵکاری بۆ شوێنی ڕووداوەکە دەستیپێکردووە لێکۆڵینەوەکان بەردەوامن، ڕاشیگەیاند: تا ئێستا هۆکاری خۆسووتاندنی ژنە گەنجەکە نەزانراوە و کەسیش لەسەر ڕووداوەکە دەستگیر نەکراوە.\nبه‌پێی ئامارێک که ڕۆژنیوز لای خۆی کۆی کردووه‌ته‌وه، له سه‌ره‌تای ئه‌مساڵه‌وه تا ئێستا له باشوری کوردستان ١١٥ هاوڵاتی خۆیان کوشتووه یان کوژراون.


ئەگەر ھەرێمی کوردستان لەعێراق جیابێتەوە سنورەکان دادەخات\nSeptember 29, 2017 - 7:48 PM کۆدی هه واڵ : 857232 سه ر چاوه : ابنا Link:\nلەحاڵەتی جیابوونەوەی ھەرێمی کوردستان لەعێراق، وڵاتەکەی ھەموو رێککەوتنە ئەمنی و سەربازییەکانی خۆی لەگەڵ ھەرێم ھەڵدەوەشێنێتەوە\nسەرۆکی ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران رایگەیاند، لەحاڵەتی جیابوونەوەی ھەرێمی کوردستان لەعێراق، وڵاتەکەی ھەموو رێککەوتنە ئەمنی و سەربازییەکانی خۆی لەگەڵ ھەرێم ھەڵدەوەشێنێتەوە.\nعەلی شەمخانی، ھەروەھا ئاماژەی بەوەکردووە، ئێران لە چوارچێوەی زامنکردنی سنووری ھاوبەشی خۆی"چاو دەخشێنێـتەوە بە چۆنێتی مامەڵەکردن و بوون و جوڵەی گروپە تیرۆرستییەکان لەھەرێمی کوردستانی عێراق، کە دژایەتی ئێران دەکەن ھەنگاوی جیاوازترو پێچەوانەی پێشوو دەگرینە بەر".\nئەوەشی خستووەتەڕوو،"ھێشتا ھەل ماوە لەبەردەستی بەرپرسانی ھەرێم، کە ئامانج لێی بەرژەوەندی گەلی کوردی و عێراقە".\nشەمخانی، ھەروەھا وتوویەتی، ئەگەر سەربەخۆیی رابگەیەندرێت، ئەوا رەنگە ھەموو سنورەکان دابخرێت.\nبریارە، ٢٥ی ئەم مانگە، ریفراندۆم لەھەرێمی کوردستان بەرێوەبچێت، و ١٥ی ئەم مانگە، پەرلەمانی کوردستان کۆمسیۆنی بۆ بەرێوەچوونی پرۆسەکە راسپارد.\nمەسعود بارزانی ھەمان رۆژ، رایگەیاند، تائێستا بەدیلیی ریفراندۆمیان پێشکەش نەکراوە، و ریفراندۆم دواناخرێت.\nمەسعود بارزانی رۆژی ١٤ی ئەم مانگە، بەدیلێکی لەجێگای ئەنجامدانی پڕۆسەی ریفراندۆم لەشاندی ئەمەریکاو بەریتانیاو ھاوپەیمانان و نەتەوەیەکگرتووەکان وەرگرت و رایگەیاند کە لەگەڵ سەرکردایەتی سیاسی کورد تاووتوێی دەکات.\nبەپێی راگەیەنراوێکی سەرۆکایەتی ھەرێم، لەکۆبوونەوەیەکدا شاندی ئەو وڵاتانەو نەتەوە یەکگرتووەکان، بەدیلێکیان لەجێگای بەڕێوەچوونی ڕیفراندۆم لە ٢٥ـی٩، خستەڕوو. ھەروەھا بارزانی ئەو بەدیلەی وەرگرت و پێشوازیی لە گفتوگۆی بونیادنەرانە کرد.\nھەروەھا، سەبارەت بە ڕیفراندۆم و بەدیلی پێشنیارکراو، بارزانی ڕایگەیاندبوو "ئەوە بە تەنھا بڕیاری من نییە و ئەو بابەتە لەگەڵ سەرکردایەتیی سیاسیی کوردستان باس دەکەین و لە ماوەیەکی نزیکدا ھەڵوێستمان لەو بارەیەوە ڕادەگەیەنین".\nبەڵام رۆژێک دواتر، بارزانی رایگەیاند، تائێستا بەدیلی ریفراندۆم نەخراوەتە بەردەستیان و لە ٢٥ی ئەیلول ریفراندۆم بەڕێوەدەچێت و دواناخرێت.


له‌لایه‌ن: دەوەن سەردار حەمەعەلی - به‌روار: 2021-05-11-15:58:00 - کۆدی بابەت: 175\nبەسبوسە بە بێ ماست\nبۆ حەلاوی باسکە چییە؟\nکوزەڵە گیایەکی خۆڕسكی نێو جۆگەلە و کانیاو و لێوار چه‌مەکانی کوردستانە و چه‌ند ناوێكی جیاوازی هه‌ییه له‌وانه بەرگەمێ، کوزەڵێ، کوزەڵی، بەریەمێ.\nکوزەڵە لە تیرەی "شەوبۆکان" (Cruciferae) کە باڵای لە 10 تاکوو 60 سانتیمیتر بەرز دەبێ، گەڵای ورد و سەوزی هەیە و گوڵەکانیشی هێشووی و چووکە و ڕەنگ سپین.\nلەبەر ئەوەی لە گیای کوزەڵەدا ئاسن، کلسیۆم و ئەسید فولیک و کەمێکیش ڤیتامین C ،B ،A هەیە بۆ دەرمان بەکاری دێنن.\nلە ساڵی 2010دا زانایەک لە زانستگای ساوتیمتۆن، ئەوەی ڕوونکردەوە کە بە تاقیکاری بۆی دەرکەوتووە کە تەنیا پاش چەند کاتژمێرێک لە بەکارهێنانی 80 گرام کوزەڵە، ڕادەی مولوکولەکانی دژی شێرپەنجە لە خوێندا زیادیان کردووە و لە بەهێزبوونەوەی خانەکانی شێرپەنجە لە مەمکدا، بەرگری دەکا. هەربۆیە کوزەڵە لە بەرگری لە پەرەسەندنی زیاتری نەخۆشی شێرپەنجەدا یارمەتیدەر و دەرمانی باشە.\nلە وتارێکی ژورناڵ "هەمووگیرناسی شێرپەنجە"دا کە لە ساڵی 1995دا چاپ کرا، باس لە کەم کردنەوە و لاواز بوونی نەخۆشی شێرپەنجە لە لەشی کەسانی سیگاریدا دەکا کە رۆژانە 57 گرەم کوزەڵەیان خواردووە.\nناوە لاتینیەکەی (ناوی زانستی) کوزەڵە واتە " nasturtium aquaticum " لە سێ بەش پێک هاتووە "nasus" (لووت، کەپۆ) و "tortus" (توواناندەوە) و هەروەها (aqua) کە مانای ئاو دەدا کە بە گشتی مانای " لە ئاودا دەژی و لووت ئازار دەدا" هۆکاری ئەم ناوەش ئەوەیە کە کوزەڵە بەو بۆن و تامە توونەی کە هەیەتی لووت دەتوێنێتەوە.\nبە سویدی Källfräne پێ دەڵێن\nبە فارسی ترەتیزەک وحشی\nبە ئاڵمانیش Brunnenkresse.\nبە هەورامی پێی دەڵێن کوزڵێ و هەروەها "بەرگە"شی پێ دەڵێن\nجۆرە کوزەڵەیەکە لە کوێستان دەڕوێت\nلە تیرەی (شەوبۆ)ـیە گیایەکی عەلەفی ڕاوەستاوە لقی بەرز و لاسکەکانی چوارگۆشەین یەک لاسک چەند گەڵای ورد دەردەکات و پەلکی بەرامبەر یەکتر نین، لەسەرە چڵەکان گوڵێکی سپی شێوە هێشوویی بڵاو دەردەکات میوەکەی شێوە تورەکەیی چەماوەیە، ووڵاتی پێشوی ئەوروپا بووە، بەڵام ئێستا لە هەموو جیهان بڵاوبووەتەوە و دەچێنرێت بۆ دەرمان و شێوە خۆڕسک لە کەنار ئاوەکان و شوێنی شێدار و کوێستانەکان دەڕوێت، لەکاتی گوڵ کردندا سەرە تولەکان کۆدەکەنەوە و لە سێبەردا وشکی دەکەنەوە و لەکاتی وشککردنەوەدا بۆنی زۆر بڵاو دەکاتەوە لە دەوری خۆیدا.\nسوودەکانی ئەم جۆرە کوزەڵە\nئارەزووی خواردن زیاد دەکات نیو کاتژمێر پێش نان بخورێتەوە.\nبۆ هەرس و سستی گەدە بەسوودە.\nبۆ نەخۆشیەکانی پێست بەسوودە.\nبۆ خڵتەی کۆنی سنگ و نەخۆشی سیەکان بەکاردێت.\nبۆ دانانی بەردی گورچیلە بە وشکی و بە دەم کراوی دەخورێت.\nبۆ نەخۆشی شەکرە ڕۆژی دوو دەسکە بە تەڕی دەخورێت.\nماددەی ئاسن و فسفۆڕی زۆرە بۆ کەم خوێنی بەسوودە.\nبۆ بۆن خۆشکردنی ساس و سوپ و شۆرباکان و جوان کردنیان بەکاردێت.\nشیرەکەی دەگرن یان هەر بە تەڕی بە فشار ئاوەکەی دەگرن و دەیخۆنەوە بۆ هەناسەتەنگی و سییەکان زۆرباشە.\nڕێژەی دەم کردنی دوو کەوچکە بۆ پەرداخێک ئاو و سێ ژەمە دەخورێت، وەک سەوزەش دەخورێت.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : کوزەڵە


پۆمپیۆ: ئێران لە خراپترین دۆخدایە کە لەمێژودا هاوشێوەی نەبوە\nوەزیری دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند، کۆماری ئیسلامی ئێران لەئێستادا لە خراپترین بارودۆخی خۆیدایەتی کە لەمێژودا هاوشێوەی نەبوە، دەشڵێت، "سیاسەتی زۆرترین فشار سەرکەوتو بو، توانی بە توندی بەڕوی ئێران بوەستێتەوە".\nمایک پۆمپیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لەمیانەی چاوپێکەوتنێکی تەلەفزیۆنیدا لەگەڵ کەناڵی NPR-ی ئەمریکی رایگەیاند، "سیاسەتی زۆرترین فشاری دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا لەبەرامبەر ئێراندا بەکاریهێناوە، وەک بەربەستێکی گەورە بەڕوی تاراندا وەستاوە".\nئاماژەی بەوەشکرد، "بەهۆی ئەو سیاسەتەوە ئێران ناتوانێت چیتر خەرجی ئەو لایەنگرانەی دابین بکات، کە لەناوچەکەدا بڵاویکردونەتەوە".\nلەبارەی لێدوانی محەمەد جواد زەریف، وەزیری دەرەوەی ئێران بۆ دەستبەرداربونی ئێران لە هەمو ئەو سنورانەی کە بۆ چالاکییە ئەتۆمییەکەی ساڵی 2015 دانراوە، پۆمپیۆ وتی، "ئەو تەنها قسەی بێ بنەما دەکات".\nساڵی 2018 ئەمریکا لە رێککەوتننامە ئەتۆمییەکەی ساڵی 2015 کشایەوە و دوبارە سزا ئابورییەکانی بەسەر ئێراندا سەپاندەوە، لەبەرامبەردا ئێران بە پێنج هەنگاو پابەندییەکانی بە رێککەوتننامە ئەتۆمییەکەوە کەمکردەوە و هۆشداریشیداوە، ئەگەر سزاکانی سەر ئێران لانەدرێت، بەتەواوەتی لە رێککەوتننامەکە دەکشێتەوە.\nپۆمپیۆ باسی لەوەشکرد، "واشنتن بەردەوام دەبێت لە بەردەوامیدان بە سیاسەتی زۆرترین فشار بەسەر ئێراندا، تا ئەوکاتەی واز لە رەفتارە خراپەکارییەکانی دەهێنێت، ئەمریکا سزا بەسەر ئەو کۆمپانیایانەی چین و هۆنگکۆنگدا دەسەپێنێت کە کار لەگەڵ ئێراندا دەکەن".


گۆڕان ئێستا لەکوێدا گیرساوەتەوە؟\nماوەیەکە لەنوسینەکانم باسی بزوتنەوەی گۆڕانم نەکردوە، لەگەڵ هاورێکانم هاورا بوین کە مامەڵەی گۆڕان وەک دو هێزەکەی تری دەسەڵات بکەین، کاری باش شایستەی دەستخۆشی و هاندانە، هەڵوێست و کاری خراپ و نایاسایی و چەواشەکاریش شایستەی شێکردنەوە و باسکردن و رەتکردنەوەن.\nلەسەر گۆڕان زۆرم نوسیوە، تایبەت دوای وەفاتی کاک نەوشیروان، لەگەڵ هاورێکانم لەپرۆگۆڕان زۆر رەخنەمان گرت و پێشنیاز و پرۆژەمان پێشکەش کرد بەمەبەستی هەڵسانەوە و راستکردنەوەی لارێدانەکانی گۆڕان، دیوار نەتقی لێ هاتبێت دەسەڵاتی نوێی گۆڕان ئەو نەتقەشی نەکرد، بۆیە هیچ ئومێدێک بەو بزوتنەوەیە بۆ چاکسازیی نەماو هەمو پەیوەندیەکمان لەگەڵیدا پچراند.\nبەهۆی دۆستایەتیم لە گەڵ کاک نەوشیروان، هەروەک دۆستەکانی تریشی، هەوڵم لەگەڵ نماو چیا داوە تا وەک نەوەی کاک نەوشیروان رەفتار و مامەڵە بکەن و پێگە و ناو ناوبانگی باوکیان بەرز راگرن و دەوڵەمەندتر و پرشنگدارتریشیان بکەن. هەرچەندە ئەمان بەفەرمی پێگەی بەرپرسیاریەتیان لە ناو گۆڕاندا نیە، بەڵام لای کەس شاردراوە نیە کە کاریگەری و رۆڵی راستەوخۆ و ناراستەخۆیان لە سەر گۆڕان هۆکارێکی گرنگی تری ئەو دۆخەیە کە گۆڕان ئەمرۆ تێی کەوتوە.\nگۆڕان لەسەرەتا کێڵگەیەکی بەرینی بەپیتی پر لە هیوا و رەنگ و بۆن و دەنگ و رەفتاری جوان بو، هێدی هێدی کێڵگە و جوانیەکان پروکێنرانەوە و سست و پەژموردە کران. ئەو گۆرانخوازانەی تا ئێستاش بە پاکی و ئومێدەوە لە گۆڕاندا ماونەتەوە رۆڵەی دڵسۆزن، مەخابن هێشتا هیوایان بە سەرابی ئەو وشکانیە بێ بەروبومە ماوە. ئەم پێشەکیەم بە پێویست زانی تا خوێنەری بەرێز هەمو وردەکاری تابلۆکە ببینێت و هۆکاری سەرەکی ئەم نوسینەشم ئەو باسکردنە چڕوپرەیە لە سەر دزی و گەندەڵی و قاچاخچیەتەی لە دەروازە سنوریەکان دەکرێت، هەروەهاش کۆرۆنا و ئەو قەیرانە خەستەی ئابوری و موچەیە. لەسەرجەم ئەم پرسانەدا گۆڕان پشکێکی بەرچاوی بەرپرسیاریەتی لە ئەستۆدایە و خۆشی لێان بێدەنگ کردوە .\nگۆڕان لەئەنجومەنی وەزیران رۆڵێکی ئەوتۆی بۆ دارشتنی پلانی بەرەنگاربونەوەی کۆرۆنا نەبوە، بەڵام بەرپرسیاریەتی لە سەرجەم ئەو پرۆسەیەدا هەیە، بێگومان کەسێکی پسپۆر و بەئاگا لەو بوارەدا دەتوانێت وردەکاریەکانی ئەو پلانە لە هەمو بوارەکاندا ورد بکاتەوە و ئەوسات دەزانرێت گۆڕان چیکردوە و چۆن کردویەتی.\nگۆڕان و دەروازە سنورییەکان!\nگۆڕان بێجگە وەزیری دارایی کە بەفەرمی ئەرکی کۆنترۆڵکردنی خاڵە سنوریەکانی هەیە، بەرێوەبەر و کارمەند و چەند کۆمپانیایەکی بۆ پرسەکانی سنور هەیە، ناو و کارەکانیان و کۆمپانیاکان چێن و سەر بەکێن لای خەڵک نهێنی نین.\n31 گەورەکردنی شارو تاساندنی!


هەتا ئێستاش بون بەپزیشك لەكۆنەستی ئێمەدا ئەولەویەتی خوێندنە، دافعەكەش پەیوەندی بەزانستخوازییەوە نیە، بەڵكو لەبەرئەوەی كاتی خۆی كاك فڵانی موزەمید یان دكتۆر فڵان كە لە لاكۆڵانێكدا دوكانێكی كردوەتەوە، دەوروبەر زانیویانە چ داهاتێكی بێشوماری دەستدەكەوێت. ئیدی بون بەدكتۆر لە ئامانجەوە بوە بە وەسیلەی پارە پەیداكردن. ئێستا ئەم كەسابەتە لەبرەو كەوتوە، شتێكی دی سەریهەڵداوە: پارە-مانتاریی.\nئێستا هەمو جۆگەیەك لەكوردستان دەچێتەوە ناو ئەستێلكی پەرلەمانەوە، دافعی گەورەش بۆ بون بە پەرلەمانتاری دیسانەوە فەقەت پول‌و پارەیە. كابرا لە وڵاتانی ئەوروپا دكتۆرای خوێندوە، كەچی پسپۆڕییەكەی خۆی لا سوكترە لەكاری پەرلەمانتاریی‌و سەردەكات بەكۆشی دەیان بەرپرسدا بۆئەوەی بیكەن بەپەرلەمانتار.\nكابرا خۆی بە ڕۆژنامەنوسی نێودەوڵەتی دەزانی و رۆژ تا ئێوارە بەدەوری كۆشكی سپیدا مامەخولەی بوو، كەچی دەركەوت ئەمەی كردبوە وەسیلە بۆئەوەی ببێت بە پەرلەمانتار. دانەیەكی دی لەژێر جبەو مەندیلی مەلایەتیدا، ماڵ‌و مینبەری خودای بەكارهێنا هەتا ئەوكاتەی دەمی لە لەوەڕی پەرلەمانتاریی گیربوو، ئێستا نەقیزەشی لێدە نقەی لێوە نایەت. یان كابرا مامۆستای زانكۆیە، كەچی دامەزراوەی زانكۆی لا بچوكترە لەپەرلەمان‌و شەڕە لەقەیەتی بۆئەوەی ئەویش بچێتە ئاخوڕەكەی پەرلەمانەوە.\nگومانم نییە، بڕیارێك دەركەن موچەی پەرلەمانتاریی بكەن بە ملیۆنێك دینار، هەر بەیانی لەسەدا هەشتای ئەوانەی ئێستا بە بۆینباخی پانەوە خۆیان كاندید كردوە، دەكشێنەوە. مرۆڤ شەرم دەكات كاتێك دەبینێت پارە چۆن كەرامەتی ئینسانی ئێمەی هاڕیوە. كاتێك هۆڵی پەرلەمان لەشوێنی یاسا دانان‌و كۆتوبەندكردنی حكومەتەوە دەبێتە شوێنی دەوڵەمەندكردنی ئەندامەكانی، واباشترە ئەندامەكانیشی ناوبنرێن پارە-مانتار.


لە سێشەممەی هەفتەی یەكەمی نۆڤەمبەری ئەمساڵ و بەدروستی لە ڕێكەوتی 3ی نۆڤەمبەر/ تشرینی دووەمی 2020، ئەمریكییه‌كان چل و شەشەمین سەرۆكی وڵاتەكەیان لە نێوان هەریەك لە بەربژێری دیموكراتەكان "جۆ بایدن" و بەربژێری كۆمارییەكان "دۆناڵد ترەمپ" هەڵدەبژێرن.\nهەر چوار ساڵ جارێك هەڵبژاردن بۆ سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا و جێگرەكەی، یەكێكە لە هەڵبژاردنە زۆر گرنگەكان، هەم لەسەر ئاستی ناوخۆی ئەو وڵاتە و هەم لەسەر ئاستی جیهانیش بەگشتی. ئەم گرنگییە، بۆ قورسایی و پێگەی ئەمریكا لەنێو وڵاتانی جیهان و گرنگیی دەسەڵاتە كردەیییەكانی سەرۆك لە ناوخۆی ئەو وڵاتە دەگەڕێتەوە؛ بە جۆرێك هەڵبژاردنی هەر یەكێك لەو بەربژێرانە بۆ پۆستی سەرۆكایەتی لە چوار ساڵی ئاییندە، ڕەنگدانەوەی بەرچاوی لەسەر داڕشتنی سیاسەت و ستراتیژیەت و ئامرازەكانی جێبەجێكردنی سیاسەتی ناوەوە و دەرەوەی ئەو وڵاتە دەبێت.\nدەستووری ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا، لە بڕگەی یەك، لە ماددەی دوو، باسی لە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی ئەو وڵاتە كردووە، كە شێوازێكی ناڕستەوخۆی وەرگرتووە. واتە هاونیشتیمانیانی ئەمریكی، ڕاستەوخۆ دەنگ بە بەربژێرانی سەرۆكایەتی نادەن، بەڵكو دەنگ بە نوێنەرانی دەستەی دیاریكردن و هەڵبژاردنی سەرۆك دەدەن. دواتر، ئەم نوێنەرانە سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا هەڵدەبژێرن و، تێكڕای ئەم پرس و پرۆسە و ڕێگایانە بە (دەستەی هەڵبژاردن/ الهیئة أو المجمع الانتخابیة/ Electoral College) ناودەبرێت و هەر لە لایەن ئەمانیشەوە بەڕێوە دەچێت. بەگشتی، هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا بە چەند قۆناغێكدا تێ دەپەڕێت، كە لێرەدا باسیان لێوە دەكەین:\nئەم قۆناغە سەرەتای پرۆسەكەیە و بە قۆناغی هەڵبژاردنی حزبی و هەڵبژاردنی سەرەتایی دەناسرێت، كە لە سەرەتای مانگی شوبات/ فبرایرەوە لە ویلایەتی ئایوا دەست پێ دەكات و لە حوزیران/ یونیە لە "واشنتۆن دی سی"ی پایتەخت لە ویلایەتی كۆلۆمبیا كۆتایی پێ دێت، كە تیایدا هەڵبژاردنی بەرایی بۆ دیاریكردنی كاندیدەكانی سەرۆكایەتی لە نێوان بەربژێرەكانی هەریەك لە پارتی كۆماری و دیموكراتی لە هەر پەنجا ویلایەتەكە بەڕێوە دەچێت. ئەمریكییه‌كان لەم قۆناغەدا ئەو بەربژێرە دەستنیشان دەكەن كە دڵسۆزی و ئینتیمایان بۆی هەیە. پاش ئەم پرۆسە پێنچ مانگییە، هەڵبژاردنەكان پێ دەنێنە قۆناغی دووەمەوە؛ دوای ئەوەی بەربژێری هەردوو پارته‌كه زۆرترین دەنگ بەدەست دەهێن و بەسەر ڕاكابەرەكانیان لە هەمان پارتەكەی خۆیاندا سەردەكەون.\nدەكرێت ئەم قۆناغە بە قۆناغی كۆنگرەی نیشتیمانیی هەر دوو پارتی سەرەكی و ڕكابەری یەكدی _پارتی كۆماری و دیموكرات_ ناوزەد بكەین. ئەم قۆناغ و هەنگاوەیش پاش ئەوە دێت كە بەربژێری هەر دوو پارت لە هەڵبژاردنە سەرەتایییەكاندا توانیویانە سەركەوتن لە ویلایەتەكان بەدەست بهێنن و بەشی پێویست، دەنگ لەو ولایەتانە كۆ بكەنەوە بۆ ئەوەی بەفەرمی لە كۆنگرەی نیشتیمانیی پارتەكەیان دەنگی پێویست بەدەست بهێنن و ببن بە كاندیدی فەرمیی پارتەكەی خۆیان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی وڵاتەكەیان.\nلێرەدا بەربژێرانی هەر دوو پارتی كۆماری و دیموكرات، هەوڵی بردنەوەی دەنگی زۆرترین ئەندامانی كۆنگرە دەدەن تاوەكو متمانەی پارتەكانیان بەدەست بهێنن. لە كۆنگرەی دیموكراتەكان بەربژێری براوە، پێویستە لە كۆی چوار هەزار و سەد و سی و شەش ئەندامی كۆنگرە، دەنگی دوو هەزار و سێ سەد و هەشتا و سێ ئەندام بەدەست بهێنێت. هەروەها، لە كۆنگرەی كۆمارییەكان بەربژێری براوە، پێویستە لە كۆی دوو هەزار و چوارسەد و حەفتا و دوو ئەندامی كۆنگرە، دەنگی هەزار و دوو سەد و سی و حەوت ئەندام بەدەست بهێنێت.\nئەم قۆناغە، كە لە ڕووی كاتەوە سێ مانگ دەخایەنێت و لە مانگەكانی ئاب/ ئۆگەست و ئەیلوول/ سێپتەمبەر و تشرینی یەكەم/ ئۆكتۆبەر بەردەوام دەبێت، بە قۆناغێكی هەستیار و گرنگ و پڕكێشمەكێش و بانگەشەی ڕاستەقینە و توندی هەر دوو بەربژێر دادەنرێت، كە تیایدا چەندین دیبەیت پێكەوە پێشكەشی هەوادار و لایەنگرەكانیان دەكەن و بەرنامە و كارنامەی خۆیان لە تەواوی سێكتەرەكان بۆ چوار ساڵی ئاییندەی سەرۆكایەتی، بۆ هاونیشتیمانیانی ئەمریكی دەخەنە ڕوو. بەگشتی لە ڕێكەوتی 26ی ئەیلوول/ سێپتەمبەر، یەكەم دیبەیتی ڕاستەوخۆی هەردوو بەربژێر لە زانكۆی ڕایت ستەیت لە ئۆهایۆ بەڕێوە دەچێت. هەروەها لە 4 و 9 و 19ی تشرینی یەكەم/ ئۆكتۆبەر، سێ دیبەیتی دیكە لە زانكۆكانی لۆنگود لە ویلایەتی ڤێرجینیا و زانكۆی واشنتۆن لە ویلایەتی میزوری و زانكۆی نیڤادا لە ویلایەتی نیڤادا بەڕێوە دەچێت.\nئەم قۆناغە لە ڕێكەوتی 3ی تشرینی دووەم/ نۆڤەمبەر دەست پێ دەكات، كە بە ڕۆژی دەنگدانی گشتی ناسراوە و تیایدا ئەمریكییه‌كان لە ڕێگەی دەنگدان بە بەربژێری دیموكرات و كۆمارییەكان ئەندامانی دەستەی دەنگدەرانی سەرۆكایەتی هەڵدەبژێرن كە ژمارەیان 538 كەسە؛ ئەم ژمارەیەیش یەكسانە بە ژمارەی ئەندامانی كۆنگرێس _435ی ئەنجوومەنی نوێنەران و 100ی ئەنجوومەنی پیران و 3 نوێنەری "واشنتۆن دی سی"ی پایتەخت لە ویلایەتی كۆڵۆمبیا، بە گوێرەی هەمواری ژمارە 23ى دەستوری ئەمریكی_، واتە هاووڵاتیان لە هەموو ویلایەتەكانەوە دەنگ بە كەسانێك دەده‌ن كە پێیان دەگوترێ ئیلیكترۆس. دواتر ئەوانیش دەنگی خۆیان لە بەرژەوەندیی یەكێك لە بەربژێرەكانی سەرۆكایەتی، یەكلایی دەكەنەوە. ئەم هەڵبژاردنە، بەپێی سیستەمی (براوە، هەموو دەنگەكان دەبات/ الفائز یحصل علی كل شيء/ Winner Takes All System) بەڕێوە دەچێت، واتە لە هەر ویلایەتێك، كام لایەن زۆرینە بهێنێت ئەوا هەموو دەنگی ئەو ویلایەتە لە بەرژەوەندیی بەربژێری ئەو پارتە تەواو دەبێت كە زۆرترین دەنگی لێ هێناوە.\nبۆ نموونە، ساڵی ٢٠١٢ لە ویلایەتی تەكساس كە 38 نوێنەر و ئیلیكترۆسی بۆ دانراوە، پارتى كۆماری و بەربژێرەكەیان زۆرترین دەنگیان هێنا؛ بەوەش تەواوی 38 دەنگەكە لە بەرژەوەندیی كۆمارییەكان كۆتایی هات. ژمارەی ئەو نوێنەرانە، بەپێی ژمارەی دانیشتووانی ویلایەتەكان دابەش دەكرێت. ئەو ویلایەتەی ژمارەی دانیشتووانی زۆر بێت، ژمارەی نوێنەر و ئیلیكترۆسیشی زیاترە.\nئەو كەسانەی دەبنە نوێنەر لە دەستەی دەنگدەرانی سەرۆكایەتی، ئەندامی باوەڕپێكرا و و ناسراوی پارتەكانن. بەپێی یاسایش، له هەندێ ویلایەت، ئەو كەسانە دوای دەرچوونیان، دەبێت لە بەرژەوەندیی ئەو بەربژێرە دەنگ بدەن كە پێشتر بانگەشەیان بۆ كردووە نەك بەربژێرێكی دیكە؛ یان پارتەكان بەڵێننامە بەو نوێنەرانە واژۆ دەكەن كە دوای دەرچوونیان دەنگ لە بەرژەوەندیی پارتەكەیان بدەن. بە پێچەوانەیشه‌وە، لە هەندێك ویلایەتی دیكە، ئەو نوێنەرانە هیچ كۆتوبەندێكیان لەسەر نییە و دەتوانن لە بەرژەوەندیی بەربژێری پارتێكی دیكە دەنگ بدەن؛ هەر چەندە ئەم حاڵەتە، لە مێژووی هەڵبژاردنەكانی ئەمریكادا زۆر دەگمەنە.\nلە ماوەی كەمتر لە 12 كاتژمێریشدا، ئەنجامی ئەم قۆناغە ڕادەگەینرێت و، بەو پێیەی كە ڕێژەی سەدیی هەردوو بەربژێرەكان ڕادەگەینرێت ئیدی وا دەزانرێت هەڵبژاردن تەواو بووە و بەربژێری براوە دیاری كراوە؛ بەڵام لەڕاستیدا وا نییە و لەم قۆناغەدا ئەمریكییه‌كان لە ڕێگەی دەنگدان بە بەربژێری دیموكرات و كۆمارییەكان تەنیا ئەندامانی دەستەی دەنگدەرانی سەرۆكایەتییان هەڵبژاردووە و دواتر، ئەوان بە دەنگدانی خۆیان یەكێك لە بەربژێرەكانی سەرۆكایەتی یەكلایی دەكەنەوە. دەشگونجێ بەربژێرێك لەم قۆناغەدا زۆرینەی دەنگ بهێنێت، بەڵام لە قۆناغی دەنگدانی ئەندامانی دەستەی دەنگدەرانی سەرۆكایەتی دەرنەچێت و دەنگی پێویست بەدەست نەهێنێت. وەك چۆن لە ساڵی 2000 لە نێوان "جۆرج بۆشی كوڕ و آ‌ل جور" ڕووی دا.\nبە جۆرێك كە جۆرج بۆش لەم قۆناغەدا لە دوای بەربژێری دیموكراتەكانەوە بوو، بەڵام لە قۆناغی دواتر و دەنگدانی ئەندامانی دەستەی دەنگدەرانی سەرۆكایەتیدا، توانیی 271 دەنگ بەدەست بهێنێت و بكەوێتە پێش ڕكابەری دیموكراتەكان و ببێت بە سەرۆكی ئەمریكا.\nپاش ئەوەی لە قۆناغی چوارەمدا هاونیشتیمانیانی ئەمریكا، لە ڕێگەی دەنگدان بە بەربژێری دیموكرات و كۆمارییەكان، یان لە ڕێگەی دەنگدان بە ناو و لۆگۆی هەردوو پارتی سەرەكی، ئەندامانی دەستەی دەنگدەرانی سەرۆكایەتییان هەڵبژارد، ئەوانیش لە دووشەممەی یەكەم هەفتەی دیسه‌مبەر و بە دروستی، لە ڕێكەوتی 7ی دیسەمبەر/ كانوونی یەكەم، كۆبوونەوەی هەڵبژاردنی سەرۆك و جێگرەكەی ئەنجام دەدەن و دەنگ لەسەر هەڵبژاردنی بەربژێرەكانی دیموكرات و كۆمارییەكان دەدەن. پاشان، ئەنجامی دەنگدانەكەیان بۆ سەرۆكی ئەنجوومەنی پیران دەنێرن. كۆنگرێسیش بۆ ئەم مەبەستە لە 8ی ینایەر/ كانوونی دووەمی 2020 كۆبونەوەیەك ساز دەكات بۆ ڕاگەیاندنی ئەنجامی دەنگدانی ئەندامانی دەستەی دەنگدەرانی سەرۆكایەتی لە هەڵبژاردنی سەرۆك و جێگرەكەی.\nهەر بەربژێرێكی سەرۆكایەتیش، پێویستی بە دەنگی 270 لەو نوێنەرانەی دەستەی دەنگدەرانی سەرۆكایەتی هەیە بۆ ئەوەی ببێتە سەرۆك (50+1). هەر یەكێك لەو ئەندامانە دوو دەنگیان هەیە، یەكێكیان بۆ سەرۆك و ئەوی تر بۆ جێگرەكەی. ئەگەریش هیچ یەكێك لە بەربژێرەكان نەیانتوانی دەنگی پێویست بهێنن، ئەوا بە پشتبەستن بە هەمواری ژمارە 12 دەستوری ئەمریكی، ئەم پرۆسەیە لە ئەنجوومەنی نوێنەران بە دەنگی نوێنەری ویلایەتەكان، كە ژمارەیان 50 كەسە، یەكلایی دەكرێتەوە و، ئەگەر ئەوانیش نەیانتوانی ئەم پرسە یەكلایی بكەنەوە ئەوا ئەنجوومەنی پیران، كە ژمارەیان 100 ئەندامە، ئەم پرسە یەكلایی دەكاتەوە. تا ئێستا، دوو جار لە مێژووی هەڵبژاردنی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكادا ڕووی داوە كە، ئەم پرۆسەیە لە ئەنجوومەنی نوێنەران یەكلایی ببێتەوە؛ له‌و كاته‌ی كه دەنگی بەربژێرەكان لە دەنگدانی ئەندامانی دەستەی دەنگدەرانی سەرۆكایەتی یەكسان بوو. ئەوانیش لە هەڵبژاردنی تۆماس جیفرسۆن لە ساڵی 1801 و جۆن كوینس لە ساڵی 1825.\nپاش ئەوەی بەربژێری سەركەوتووی پۆستی سەرۆكایەتیی ئەو وڵاتە، ئەو قۆناغ و هەوراز و نشێوە ماراسۆنییانەی بڕی و، متمانەی بوون بە سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكای وەرگرت، لە ئاهەنگی دانانی سەرۆكی نوێ لە ڕێكەوتی ڕۆژی هەینی، 22ی ینایەر/ كانوونی دووەمی 2020، سەرۆكی هەڵبژێردراو بە سەرپەرشتیی سەرۆكی دادگای باڵا، سوێندی دەستووری دەخوا و بەفەرمی پۆستی سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا وەردەگرێت و لە كۆشكی سپی، دەست بەكارەكانی دەكات.\nئەم هەڵبژاردنە، لەسەر ئاستی ناوخۆ و دەرەوەی ئەو وڵاتە، گرنگیی تایبەتی خۆی هەیە. ئەو جۆرە سیستەمەیش كە هەڵبژاردنی پێ ئەنجام دەدەن، یەكێكە لە هەرە ناوازە و ئاڵۆزترین سیستەمەكانی هەڵبژاردن لە جیهاندا لە ڕووی بانگەشە و تێچووی دارایی و مەرج و ڕێكارە یاسایییەكانه‌وه. بەشێوازێكی ناڕاستەوخۆیش بەڕێوە دەچێت و، لە ساتی دەستپێكردنییه‌وه تاكو ئاهەنگی سوێندخواردنی سەرۆكی نوێ، زیاتر لە یازدە مانگ دەخایەنێت. ئەوەی کە باسمانکرد ڕێگاو قۆناغە یاسایی و ئاساییەکە بوو لە پرۆسەی هەڵبژاردنی سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكادا، بەڵام ئەم ساڵ بەهۆی پەتای جیهانی ڤایرۆسی کۆرۆنا (کۆڤید-19/ COVID-19)، هەندێک لەو ڕێکەوت و ڕێوشوێنانە گۆڕانکاریان بەسەردا هاتووە، بەتایبەتی لە قۆناغەکانی یەکەم و دووەم و سێیەم.\nئەمریكییه‌كـان چــۆن سەرۆكـی وڵاتەكەیـان هەڵدەبژێـرن؟