وتووێژ لەگەڵ پۆل ڤیریلیو – سه‌رده‌م\nوتووێژ لەگەڵ پۆل ڤیریلیو\nڕ، ج: ڕەنگە هێشتا زوو بێت بۆ ئەوەی لەبارەی ڕووداوەکانی ١١ سپتمەبەرەوە ڕا دەربڕین. بەڵام هیچ گومانێک لەوەدا نیە کە لێرە بەداوەوە جەنگ و نەبوونی جەنگ یەک شت دەبێت. بە دەربڕینێکی تر ئێمە لەسەردەمی بان- جەنگدا (hyper-guerre) دەژین.\nپ. و) ئەوە ڕاستە، گەیشتوینەتە کۆتای سەردەمی بیرۆکەی سەربازی و سەروکارمان لەگەڵ ڕەهەندێکی تری جەنگدایە. ئەمە وەک بۆمبی ئەتۆمی هیرۆشیمایە. تایبەتمەندی بۆمبی ئەتۆمی هیرۆشیما ئەوە زیانانە نەبوو کە درووستی کرد، بەڵکو ئەو گۆڕانە بوو کە لە ماهیەتی جەنگدا درووستی کرد. پاش هیرۆشیما دەبوو لەنێوان دوو جەمسەرەکە هاوسەنگی ترس و دەسەڵات هەبێت. ڕووداوی ١١ سپتەمبەر لەڕووی سەربازیەوە هەمان گرنگی بۆمبی ئەتۆمی هیرۆشیمای هەیە. کەوابوو لە ئاستی جیهانیدا دەگەڕێینەوە بۆ ئەوەی من ناومناوە (جەنگی پێشهاتەکان). ئێمە دوو جۆر جەنگمان هەیە: جەنگی جەوهەری کە کلاوزیتس تیورە داڕێژەرێتی، کە تیایدا جەنگ درێژەدانە بە سیاسەت، بەڵام جۆرێکی تری جەنگ ڕوداوگەلێکە کە کلاوزیتس زۆر رقی لێیان بوو. شەڕەکانی ناوخۆش شێوەی جەنگی پێشهاتی هەیە، بەو مانایەی پێکهاتەی سیاسی لەناو دەبات. جەنگە دینیەکانیش جەنگی پێشهاتن ، چونکە ئەم جەنگانەش پێکهاتەی سیاسی لەناو دەبەن. لێرەوە ڕووداوی ١١ سپتەمبەر دەرگای بۆ جەنگی پێشهات لە ئاستی جیهانیدا کردەوە. ١١ سپتمەبەر تیرۆریزمە لە ئاستێکی زۆر گەوەرەدا. ئەو تیرۆریزمە بەشێک نیە لەجۆری سپتەمبەری ڕەش یان گەمەکانی ئۆلۆمپیکی میونیخ. ئێستا سەروکارمان لەگەڵ تیرۆریزمێکی مەزندا هەیە کە مەسەلەی هاوسەنگی ئەتۆمی دەخاتە ژێر پرسیارەوە. ترسناکە! هەر لەبەرئەوە دەڵێم هێندەی بۆمبی ئەتۆمی هیرۆشیما گرنگە. لە جێگەیکەدا، لە ئەمەریکا و جیهاندا درزێک درووست بووە. درز و لەرزینی ئابووری سیبرنتیک بە داڕمانی Nasdag کە درزی ڤاڵ ستریتە. هەرەوەها شایەتی درزین لە ستراتیژی سیبرنتیکدا. واتە گۆڕانکاری لە کاروباری سەربازی- لە بەرگری نیشتیمانی National Missile Defense و سەرجەم تیورەی سەربازی -پیشەسازی، کە بۆ ڕوبەڕوبوونەوەی تیرۆریزم خەریکی پەرەپێدانی کەرەسەی نایاب بوو. هەموو ئەمانە بە جوڵەیەکی چاوەڕوان نەکراوی گەورە، بەیەک ڕووداو هەڵگەڕایەوە. لێرەوە ڕووبەڕووی فاکتی نوێ بوینەتەوە کە لە ئاستی جیهانیدا هاوسەنگی هێزەکانی تێکداوە. نەک تەنیا جیۆپۆلۆتیک، بەڵکو نەخشەی دروستکردنی چەکی سەربازی لە سەرەتای دروستبوونی تۆپخانە و ڕەشاشی، بێ پاساو کردووە. دەزانن کە دروستکردنی تۆپخانە پەیوەندیەکانی گۆڕی، قەڵاکان پەکیان کەوت و دەوڵەت نەتەوەکان درووست بوون. ئێستا بە ڕووخانی بورجەکانی نیوێۆرک بونیادی سیاسی جیهان کەوتۆتە ژێر پرسیار. بەڕاستی ڕووبەڕووی ڕووداوێکی مێژوویی گەوەرە بوینەوە، زۆر گرنگتر لە جەنگی کەنداو یان جەنگی یوگسلافیا یان تەنانەت جەنگ لەسەر ڤێتنام.\nڕ. ج: هێرۆشیمایان بە ساڵی سفری پەیوەندی مرۆڤ و تەکنیک زانیووە، ئایا ١١ سپتەمبەریش ساڵی سفری پەیوەندی مرۆڤە بە جیهانەوە؟\nپ. ڤ: بەڵێ، ڕێک ساڵی سفرە، نەک لە گەڕانەوەی مرۆڤ بۆ جەنگاوەر (چونکە کامی کاز خۆ جەنگاوەر نیە، ئەو مرۆڤێکە کردەی خۆکوژی ئەنجام دەدات). جەنگاوەر ئەندامی فەرماندەیەتیەکە، ئەندامی گەمەیەک و بدە و بستانێکە، چونکە جەنگ بدەوبستانە. بەڵام ئەمجۆرە جەنگە هاوشێوەی دۆخی ئەتۆمیە، ڕەهەندی خۆکوژی تێدایە. هاوسەنگی ئەتۆمیش خۆکوژی بوو. کەوابوو دەگەین بە کردەی تیرۆریستی بە ڕەهەندی خۆکوژی. لێرەدا ئیدی مەسەلەی هاوسەنگی ئەتۆمیش بێ پاساو دەردەکەوێت. ئەوەمان لەبیر بێت کە هاوسەنگی بەهەرشێوەیەک بووە، ئاشتی دەستەبەر کرد. گەر کەسانی وەک خودی خۆم لە ڕیزی نەیارانی چەکە ئەتۆمیەکاندا بووین، دیسان دانمان بەوەدا دەنا کە گەر ئەروپا لەهێرشی دەبابەکانی سۆڤیەت لە ئەماندایە، دەرئەنجامی هاوسەنگی و ململانێی ئەتۆمی بوو. بەڵام گرفتاری تیرۆریزمی جیهانی گرفتاری کارەساتی لەو شێوەیەیە کە بە وردکردنی پەیکەرەکان بودا لە ئەفغانستان کۆتای نایەت. تەنانەت هاوسەنگی ئەتۆمیش ووردو خاش دەکات، و دوبارە ڕێگە بۆ کردەی تیرۆریستی ترسناک (ئەتۆمی، کیمیایی و بایەلۆجی) خۆشدەکات. بەڕاستی لەبەردەم ڕووداوێکی مێژوویداین کە سنورەکانی قابیلی ئەژمارکردن نیە. لەم ناوەداجێگەی سەرنجە ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمەریکا و هاوپەیمانەکانی، جەنگکردن لەگەڵ تاڵیبان و سەدام حسێندا لەچوارچێوەی سیاسەتی توڵەکردنەوەدا تاوتوێ دەکەن. لەکاتێکدا گەر وەڵامی خێرای توڵەکردنەوە کارەساتئامێز بێت، بەرەو ئاژاوەی سەربازی دەچین. بەو مانایەی لەهەر شوێنێکەوە میرەکانی جەنگ سەربەرز دەکەنەوە. ئەوکات دەکەوینە ناو داوی جۆرێک جەنگی ناوخۆی نێودەوڵەتی و لەم ئاستەشدا ڕەنگە کردەی تیرۆریستی نیوێۆرک وەک کردەی سارایەڕوو (Sarajevo)ی لێبێت کە بۆوە هۆی درووستبوونی جەنگی جیهانی یەکەم. هیچکەس خوازیاری جەنگی ١٩١٤ نەبوو، جەنگ هەمووانی گرتەوە. کردەی تیرۆریستی نیوێۆرک وەک ئەمەیە. گەر وەڵامدانەوەی خراپ بێت، ڕەنگە دنیا بەرەو جەنگ بەرێت. چیدی ناکرێت بڵێین جەنگی جیهانی، بەڵکو دەبێت بگوترێت جەنگی دنیایەکی بەجیهانی بوو، واتە جەنگی ناوخۆی جیهانی کە هەمو خەسڵەتەکانی جەنگی پێشهاتی هەیە. بە ووتەی ناڤیل (Naville) جەنگی هەمووان نیە لەگەڵ هەموواندا. ئاژاوەیە، ئاژاوەی سەربازیە. ئاژاوەی سەربازی لە ڕابردوودا هەبوو. جەنگی نێوان فیودالە گەورەکان، بەو جیاوازیەوە کە هەنوکە فیودالە گەورەکان، کارخانە فرەنەتەوەییەکانن. بن لادن کارخانەیەکی فرە نەتەوەییە. کەوابوو لەبەردەم جۆرێک جەنگداین کە لەشیکردنەوەی سیاسی کلافوزتیسدا بۆ جەنگ نایەتەوە. لەبەرئەوە دەمەوێت بڵێم بیری سەربازی پنتاگۆن درزی تێکەوتووە. ئەم ڕووداوە سەرجەم زانیاریەکانی چاودێری وردی مانگی دەستکرد، و ئاژانسی ئاسایشی نەتەوەیی پوچەڵ کردەوە. لەبەرئەوە ئابووری جەنگ _دۆخی دارایی کۆمەڵەی سیستەمی- پیشەسازی تێکومەکاندا. گەر دوو فڕۆکەی دزراو بتوانێت زیاتر لە ١٥ ساروخی کروز زیان بگەیەنێت، کەوابوو درووستکردنی ساروخی کرۆز چ سودێکی هەیە؟ دەبینین نەک تەنیا هاوڵاتیان، بەڵکو بیرۆکەی جەنگی سیاسیش لەژێر کاریگەری لۆژیکی تیرۆریستیدا دەتۆقێت. ئیدی تاکە شتێک کە ئەم هێرشە کەمی هەیە، زیادکردنی ڕەگەزی دینیە. گەر لەمەشدا سەرکەوتوو بێت، ئیدی هەلەکە لەدەست دەردەچێت. جەنگی ناوخۆی دینی خراپترین جۆری جەنگی پێشهاتە، خۆکۆژیەکی پەتیە، چونکە لە جەنگی ناوخۆی دینیدا دەشێت ژمارەی کوژراوەکان بچێتە سەروو ٢٠ ملێۆن کەس.\nڕ. چ: ئێوە لە نێوان ڕووداوی ١١ سپتەمبەر و جەنگی کەنداوی ١٩٩١ دا کە ناوتان نا (پەردەی سینەمای بیابان) چ جیاوازیەک دەبینن؟\nوەڵام: هیچ لێکچونێک نیە. ١١ سپتەمبەر جەنگێکی جیهانی بچوکە، بەڵام جەنگی کەنداو جەنگێکی هەستپێکراوە کە یەکێک هێرش دەکات و ئەوی دی وەڵامی دەداتەوە. بەراورد ناکرێت بەوەی لە نیوێۆرکدا ڕوویدا. جەنگ دژی عێراق، جەنگێکی ناسراو بوو. لەگەڵ ١١ سپتەمبەردا پێمان خستە ناو دنیایەکی نەناسراوەوە.\nڕ. ج: بە گەردوونی بوونی مەتریسەکانی ژینگە و تەکنەلۆژیا و بەجیهانی بوونی پەیوەندیە ئابووریەکان، وێنەی جیهانێکی فراوانتر و کراوەتر دەکێشێت. بەڵام شارستانێتی ئێمە خەسلەتی ئۆرگانیزمی مەرگئاسا لەبەردەمان دەکاتەوە. بە وتەی کلۆد لیڤی شتراوس (جیهان بە مرۆڤ دەستی پێکرد، بەڵام بە بێ مرۆڤ کۆتای دێت).\nپ. ڤ: لێرەدا بابەتێک هەیە. لە جیهاندا سێ ساتەوەختی چاوەڕوانی هەبوو. سێ چاوەڕوانی مێژووی سەرەتا چاوەروانی شۆڕش بوو کە لە ئینگلتەرا دەستی پێکرد، و گەیشت بە ئەمەریکا وپاشان بە فەڕەنسا گەیشت. پاشانیش گەیشت بە سۆڤیەت و فاشیزم کە گۆرانکاری گرنگی ئەنجامدا. هەروەها چەندان شۆڕشی گرنگ لە بواری زانستی و گۆرانی تۆڕەکانی بارهەڵگرتن و گواستنەوە ڕوویدا. لە ئەوروپا لەسەدەکانی نۆزدە و بیستدا لە چاوەڕوانی شۆڕشێکی گەورەدا بووین. هەنوکە چیدی چاوەڕێی شۆرش ناکەین، چونکە باوەڕمان پێی نیە. پاشان چاوەڕوانی جەنگ بووین، جەنگی یەکەمی دنیا بەرپا بوو. دوابە دوای ئەوە لە چاوەڕوانی جەنگێکی سەرتاسەری و گشتگیردا بووین، ئەوروپا و ئەمەریکا دژی فاشیزم چوونە جەنگەوە کە ئاشفیتزی بۆ لەناوبردنی مرۆڤەکان داهێنابوو، پاشانیش هیرۆشیما ڕوویدا. هیرۆشیما جەنگی کامڵ کرد. ئاشڤیتز و هیرۆشیما هەردوکیان جەنگ بوون دژی مرۆڤایەتی. پاش هیرۆشیماش جیهان لە چاوەروانی ڕووداوە گەورەکاندا بوو، و کارەساتی چورنۆبیڵ ڕوویدا. ماهیەتی ١١ سپتەمبەریش هەمان شتە. هەمان چێرنۆبیلە بەڵام لە ئاستی سیاسیدا. بیرۆکەی پاراستنی ژینگەش لەسەر بناغەی پێشهاتی ژینگە دامەزراوە.\nئێستا دەگەین بە سێهەم چاوەڕوانی کە پێشهاتی پێشهاتەکانە، دەکرێت ناوی بنێین پێشهاتی بێ هەڵوێست (distopique). پێشهاتێکی زنجیرەییە. ئەم پێشهاتە گەورەیە ڕەمزیەتی هاوسەنگی و ململانێی ئەتۆمی لەناو دەبات. بە بیرتان بێت لە جەنگی کۆسۆڤۆدا ئەمەریکەیەکان ئەو بۆمبایانەیان تاقی کردەوە کە کارەبا دەبڕێت و ناوەندە ئەتۆمیەکان دەتەقێنێتەوە. کەوابوو چیدی لە دنیای ئەمڕۆدا بەدوای ساروخە پێشکەتووە لێزەری و سوپەر لیزەریەکانەوە نین، بەڵکو هاوکات لەسەردەمی چەکخانەی پێشەکەوتووداین. بەدوای پێشهاتەوەین. بۆمبی ئەتۆمی نموونەیەکە، بۆمبی هیرۆشیما ٧٠ هەزار قوربانی بەجێهێشت. گەر دەبینین کە بورجە دوانییەکەی ناوەندی بازرگانی جیهانی تا یەک کاتژمێر نەڕووخا، شتێکی بێ وێنەیە. شتێکی ئاوارتەیە لەبارەی فلزەوە. چونکە فلز لە گەرمادا دەتوێتەوە، بەڵام کۆنکرێت ماوەیەکی زۆر خۆی ڕادەگرێت. گەر بورجەکان یەک کاتژمێر خۆیان نەگرتایە، ٤٠ هەزار کەس دەمردن، بە بێ ئەژمارکردنی ئەوانەی دەبن بە ژێرەوە. کەوابوو شانسیان هەبوو. کەوابوو دەبێت لەهەر بورجێکدا ٤٠ هەزار کۆژراو هەبێت، کە یەکسانە بە زیانەکانی هیرۆشیما. ڕووبەڕووی پێشهاتێکین کە کردنەوەی دەرگایەکە بەڕووی پێشهاتی تردا. ئەمە سێهەم چاوەڕوانی جیهانە. ئاشتیخوازان دەبێت ڕێگەیەکی دی بدۆزنەوە.\nڕ، ج: چۆن وتوێژی نێوان ئاشتیخوازان مومکین دەبێت؟\nپ. و: پاپ چەندان گروپی لە دینە جیاوازەکان لە شاری ئاسیزی کۆکردەوە. بۆچی لە ئاسیزی. چونکە ئەوێ زادگای نەریتی فرانسیسی ئاسیزیە. قەشەیەک کە ئاشتیخواز بوو. پاپ ئەوێی هەڵبژارد. چونکە مەترسی جەنگ چیدی جەوهەری نیە. جەنگ چیدی بدە و بستان نیە. لە ڕابردوودا جەنگ لەبەرچەند هۆکارێک قەبوڵکراو بوو. یەکەم ناوچەیی بوو، وە بەرژەوەندی تێدا بوو (وەک داگیرکردنی زەوی و بەدەستهێنانی سەرمایە). ئەمڕۆ چیدی ئەم هۆکارانە بوونی نیە، و ئێمە لەبەردەم ئاژاوەیەکی وێنانەکراودا ڕاوەستاوین کە دەبێتە هۆی مردنی جیهان. پێشهاتی کامڵ، کارەساتی نالۆکاڵی زنجیرەیی بەرهەم دێنێت.\nڕ. ج: ئایا دەکرێت بە مەعنەویات هاوڵاتیان پەروەردە بکرێن؟\nپ. ڤ: ناتوانم وا بڵێم. چونکە نامەوێت لە دەوری حواریە تازە مەزهەبیەکاندا دەرکەوم. هەموو شەوێک دوعا بۆ خەڵکی ئەفغانستان و عێراق دەکەم، نەک تەنیا بۆ ئەوان، بۆ هەموو دنیا، چونکە هەموو لەبەردەم مەترسیدان. جەنگی کلاڤزویتسی بدە و بستان بوو، بەڵام لەم سەدەی بیست و یەکدا بدەوبستان لە ئارادا نیە، هەمووان لەناو دەبات، و هەسارەی زەویش لەناو دەبات. ئاژاوەی سەربازی، ئاژاوەیە. هاوڵاتیان خوازیاری ئاژاوە نین. لە ئاژاوەدا هیچ بروایەک نیە، سەرکەوتوویەک نیە.\nڕ. ج: بڕوام وایە پەیامی کەسێکی وەک غاندی دەتوانێت لەم ڕۆژانەدا زۆر هەنوکەیی بێت؟\nپ. ڤ: بەڵێ، هەروەها پەیامی مارتین لۆسەر کینگ.\nڕ، ج: واتە لێرە بەدواوە بەهیچ شێوەیەک هاوسەنگیەکی نوێ لەنێوان مرۆڤ، زانیاریەکانی و سروشتدا مومکین نیە. بە پێچەوانەی گوتارە ئارامبەخشەکانی سیاسەتمەدارانەوە، هەلومەرجی ژیانی ڕۆژانەی ئێمە بەبەراورد بە باوانمان بەتەواوی جیاواز دەبێت؟\nپ. ڤ: بەڵێ. چونکە لەچاوەڕوانی شۆڕشی زانستیدا، وەهم جێگەی گرتەوە و شۆڕشی زانستی خەریکی درووستکردنی مرۆڤەکانە، واتە گەیشتن بە شێتی ڕەها. لێرەوە زانست بووە بە هەڕەشەیەک بۆسەر مرۆڤایەتی. لەم هەلومەرجەدا ئەوە بیرۆکەی زانستیە کە پشتی کردۆتە خۆی و بەو شوێنە گەیشتووە کە ناوم ناوە (شێتی پەرستی) (philofolie). دەزانین فەلسەفە چ مانایەکی هەیە: عەقڵ دۆستی. عەقڵیش ڕەنگە دیندار بێت(وەک ئەگۆستینی قەدیس) بەڵام (philofolie) (شێتیە) و هەروەها جۆرێک خۆکوژیە. ئەوەمان بەبیر بێتەوە کاتێک ئەمەریکیەکان لە جەنگدا دژی نازیەکان سەرکەوتن، ئەوە عەسکەریەکان نەبوو کە دەیانویست سوود لە بۆمبی ئەتۆمی وەربگرن، بەڵکو زانایان بوون کە سوور بوون لەسەر ئەوەی دەبێت بەکاربهێنرێت و ئەو ڕۆژەی لە ترینتی سایت لە بیابانی مەکسیک بۆمباکەیان تەقاندەوە، ئۆپنهایمەر و زاناکانی دی نەیاندەزانی سنووری تیشکەکانی ئەم بۆمبایە تا کوێیە. کەوابوو بەڕاستی مەسەلەی (شێتی پەرستی) لە ئارادایە. هەنووکە ئێمە هەم فەیلەسوفانمان هەیە و هەم ئارەزومەندانی شێتێتی. هەموو ئەمانە لەسەردەمێکی زۆر مەترسیداردا ڕوودەدەن.\nڕ. ج: کەوابوو ئێستا دوو بنەمای مرۆڤ و مرۆڤایەتی، لەبناغەوە لەژێر هەڕەشەدایە؟\nپ. ڤ: بەڵێ، بەتەواوی و فەیلەسوفانیش دەرەقەتی نایەن. ماوەیەک کە سەرۆکایەتی ناوەندی نێونەتەوەیی فەلسەفەم لە ئەستۆ بوو، لەوە حەپەسا بووم هاوکارانم چەند بەرامبەر بە فاکتەکان بێهودەن. هەمووان باسی ئەنتۆلۆجیا و هادیگەر و فۆکۆیان دەکرد، و من بڕوام وابوو کە ڕووداوەکان بانگمان دەکەن و دەبێت بیر و خوێندنەوە لەبارەی ئەم شتانەوە بکرێت. فەلسەفە بە بەراورد بە (شێتی پەرستی) زانستی، زۆر دواکەوتووە.\nڕ. ج: ئێوە عەقڵانیەتی مرۆڤی ئەمڕۆ لەم قەیرانانەدا چۆن هەڵدەسەنگێنن؟\nپ. ڤ: خاکیبوون هەقیقەتە. ئەمە وتەی ترزدولیزیو (Therese de Lisieux)یە. قەشەیەکی کارملیت کە پێگەی قەدیسێکی وەرگرت. هەستدەکەم جیهان خاکیبوونی لەدەستداوە و لێرەوەشەوە هەقیقەت. مرۆڤ هیچە و لەبەرئەوەی خۆی بە هیچ دەزانێت، مرۆڤە. گەر بڵێت من هەمووانم ئیتر هیچ نیە. ئەم قسەیە بیری ئەو قسەیەی مارکۆس ئۆرلێۆسی ئیمپراتۆری رۆمم دەخاتەوە کە لەهەمانکاتدا فەیلەسوفیش بوو. مارکۆس ئۆرلیوس گووتبووی (من ئیمپراتۆری ڕۆم، ئەم هەمووە بووم و هیچ بووم). دەمەوێت بڵێم مرۆڤی گەورە کەسێکە دەڵێت من هیچم و بەم قەدرناسیە، ئەو هەمووانە. واتە شایستەی خوداوەندە، چونکە لە هەمان لاوازیدا دەناسرێتەوە. وانەی گرنگ، خاکیبوونە. بێ خاکیبوون هوشیاری نیە و زانست خاکیبوونی لەدەستداوە. نیتچە فەیلەسوفێکە کە (شیتی پەرستی)زانستی بە جیهان ڕاگەیاند.\nڕ. ج: ڕەنگە خاکیبوون هەلی ئەوەمان بۆ بڕەخسێنێت کە لاوازی مرۆڤ ببینین؟\nپ. ڤ: بەڵێ. هەورەها مەزنی ئەو. (من هەمووانم و هیچم)، جێگەی سەرنجە ئیپمراتۆر ئەمەی گووتووە. خۆزگە سیاسەتمەردارەکانی ئێستاش ئەم قسەیەیان دەکرد. هەرکاتێک مرۆڤ دەوری خودای بینیووە، کارەساتی بەرهەمهێناوە. غرور شێتێتی ڕەشە.\nڕ. ج: بەداخەوەش هەموو تینووەکانی دەسەڵات لەدنیای ئەمرۆدا غرورێکی زیاد لە خودایان هەیە؟\nپ. ڤ: ئەوەی خۆی بناسێت، گەورەیە. گەورە وەک نەریتی فرانسیسی ئەسیزی، وەک گەورەیی قەدیسە موسڵمانەکانی ئێوە کە بە دڵنیایەوە لە ڕووی خاکیبوونەوە دەیانزانی هیچن و بەم زانینەش هەمووان و کامڵ بوون. خاکیبوون پەیوەندی بە مرۆڤەیاتەیەوە هەیە. گەر خاکی بین، دەرگای جیهان بەسەرماندا کراوەتەوە. دەزانی چسترتۆن شاعیر و نووسەری ئینگلیزی چی دەڵێت؟ دەڵێت: (شێت کەسێک نیە کە لۆژێکی لەدەستداوە، شێت کەسێکە هەموو شتێکی لەدەستداوە جگە لە لۆژیکەکەی). شێتەکانی زانست هەموو شتێکیان لەدەستداوە، جگە لە لۆژیکی ماتماتیک. ئەوان دەزانن چۆن گەمە بە هاوکێشەکان بکەن و بۆری تاقیگەکان تێکەڵ بکەن، و هەر لەم سنوورەشدا دەمێننەوە.\nڕ. ج: کەوابوو دەبێت لەناو ئەم قەیرانەی لە سنورەکانی هەقیقەتی زانستی وفەلسەفیدا هەیە، سەرلەنوێ پێناسی هەقیقەت بکرێتەوە؟\nپ. ڤ: تایبەتمەندی خاکیبوون، پێناسکردنی هەقیقەتە. قەدر ناسیە. مناڵ\nبه باوک و دایکی دەڵێت: (من قەدری ئێوە دەزانم). لێرەوە بەشێوەیەک لە شێوەکان خاکیبوون، قەدرناسی مرۆڤایەتیە. لاوازی نیە. بەپێچەوانەوە لەم قۆناغەدا خاکیووبن لە هەموو شوێنێیک بە باشی نەناسراوە، لە سینەماشدا خراپ ناسێنراوە.\nڕ. ج: زۆر سوپاس بەرێز پۆل ڤیریلێۆ\nپاریس. ئۆکتۆبەری ٢٠٠١\n2022-01-22 /by Zamwa Mhamad\nhttps://sardem.org/wp-content/uploads/2022/01/Untitled-1-9.png 500 800 Zamwa Mhamad https://sardem.org/wp-content/uploads/2021/03/Sardem.org-Logo1.png Zamwa Mhamad2022-01-22 15:20:042022-01-22 15:20:04وتووێژ لەگەڵ پۆل ڤیریلیو


وتووێژ:مێھەم ژۊر - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nکاک @Calak: پیتی «ۊ» کوا لە ئەلفەبێتی ئێمە ھەیە؟--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٤:٤٧، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ (UTC)\nبەپێی ئەوەی کاک چالاک پێشتر یەمێنان خوار و یەمێنان ژووری دروستکردووە، لەوانەیە ئەمەش مێھەم خوار و مێھەم ژوور بێت. -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٥:١٥، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ (UTC)\nئەم دەنگە لە سۆرانی ئێمەدا نییە بەڵام ئەوی ڕاست بێ لە بەشێک لە سۆرانی و کرمانجیدا و تەواوی زاری کەڵھوڕیدا ھەیە. من ناتوانم حاشا لە زمانی خەڵک بکەم بڵێم ناوی گوند و شوێنی خۆیشتان بە زمانی من بڵێن! پێم وایە گۆڕینی ئەم وشانە بۆ سەر شێوەزاری خۆم لەگەڵ سیاسەتی تەعریب یان فارسیکردن یان تورکیکردن فەرقێکی نەبێ. کوردەکانی ئەم ناوچەیە ناڵێن ژوور دەڵێن ژۊر. ئەگەر کێشە لەگەڵ پیتەکەیە نەک دەنگەکە دەتوانین بنووسین ژویر بەڵام ئەمە کارێکی دروست نییە و درێژە بەم باسە نادەم چون زۆری پێ دەوێ ک. ئەم پیتە دەمێکە لە کوردیدا بەکاردێ شتێکی نوێ نییە و کتێب زۆرە ئەم پێتەی تێدا بەکارھاتووە و بە بڕوای من دەبێ ژویر بکەین بە ڕەوانەکەر (نە بە پێچەوانە). دەبێ بیرکردنەوەمان بەرفرەحتر بکەین و بزانین کوردی ھەر سۆرانی نییە و ھەموو شتێک سۆرانی و زمانی من و ئێوە نییە و رێز بگرین لە شێوەزارەکانی تر. ئەمە مەترسی نییە بۆ زمانەکەمان بەڵکوو ھەنگاوێکە بۆ دەوڵەمەندکردنی زیاتری. سپاس.--چالاک وتووێژ ١٨:٤٣، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ (UTC)\n@Calak: ئێمە ھەموومان لێرە دەزانین کە کوردایەتیت چەندە بەھێزە و کەسمان حاشا لەوە ناکەین، بەڵام ئێمە ئەم پیتەمان نییە، لەوە مەڕوانە کە خۆت زمان دەخوێنی و دەزانی چۆن گۆ دەکرێ. من بۆ خۆم نازانم ئەمە چۆن گۆ دەکرێ چوونکە نەمخوێندووە. مەسەلە بێڕێزی بە زمان نییە، بەڵام ئێستا کە پیتی ث لە ئەلفوبێی ئێمە نییە ئێمە کردوومانە بە ت، ئەمیش دەبێ ھەر وا لێ بکەین.--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٩:٣٧، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ (UTC)\nسپاس ھەموومان ھەر بە قەد یەک کوردین. پیتی ۊ وەک پیتی ث نییە. ئێمە دەنگی ث-مان نییە لە کوردیدا بۆیە پیتیشمان بۆ دانەناوە. بە پێچەوانە دەنێگیکمان لە بەشێکی زۆر لە شێوەزارەکانی تری کوردیدا بووە کە پیتی نەبووە و ئەوانەی ئەم دەنگەیان ھەیە ئەم پیتەیان بۆ داناوە. تا ئەو جێگایەی دەزانم مێژووی ئەم پیتە زۆر کۆنە و ئەو کات من لە دایک نەبووبووم ئەم پیتە بەکارھاتووە.\nئەم باسە زۆری پێ دەوێ. بەکورتی پێت بڵێم بڕیار نییە من و تۆ بزانین چۆن گۆ دەکرێ! فەقەت دەزانین ئەوان ئاوای دەنووسن و دەخوێننەوە. لە ئینگلیزیشدا ھەر ئاوایە ناوی تایبەت (اسم خاص) وەک نووسینی خۆی دەنووسن و دەستی لێ نادەن. بڕیاریش نییە بزانن خەڵکەکە خۆیان چۆنی دەڵێن. نموونەی زۆرە و خۆیشت دیوتە وەک en:Kolbjørn Saether. ئێمەیش بۆ ناوی تایبەت ھەر دەبێ وا بکەین.--چالاک وتووێژ ١٩:٥١، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ (UTC)\nمن لەگەڵ بەکارھێنانی ئەم پیتە و ھیچ پیتێکی درەوەی ئەلفبێی کوردیی سۆرانی نیم. لە کوردی چەند دەنگی دیکەش ھەن و پیتیان بۆ دانەنراوە، ئەوەندەش کێشەی دروست نەرکردووە. گەر بڕیاریش بێت ناوە تایبەتەکان وەکوو خۆیان بنووسرێنەوە، دەبێت بۆ ناوە عەرەبی و فارسییەکانیش ھەمان کاربکەین (من لەگەڵ ئەوە نیم کارێکی وا بکەین). سەرچیا — ١٥:٤٨، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ (UTC)\nوابزانم قسەکەی @Calak: ناوە ئینگلیزییەکانیش دەگرێتەوە. کەوا بێت ئێمەش لەمەودوا دەبێ ناوە ئینگلیزییەکان بە ئینگلیزی دابنێینەوە و بە کوردی نەینووسینەوە. منیش لەگەڵ قسەکەی @Serchia:م و ئەمە بە شتێکی باش نازانم، بەڵام دەکرێ وەک ڕەوانەکەر بیھێڵینەوە.--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٧:٣٣، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ (UTC)\nمنیش پیتی ۊم زۆر دیوە لە کتێبەکان و نووسراوەکانی کوردیی خواریندا. ئەشێ ئەوەڵ بزانین فۆنیمە یا ھەر جۆری گۆکردنە. ئەگەر فۆنیمێکی سەربەخۆ بێت، بە بڕوام ئەشێ بیپارێزین. بۆ نموونە لە ڕۊن (ڕۆن:سۆرانی، روون:کرمانجی)، تەمۊرە (تەموورە)، چۊم (چووم) و... دەڵێی تەنیا جۆرێکی گۆکردنی جیاوازە، وەک چۆن ھەندێک ناوچە /د/ دەسوێنن مەسەلەن پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ١١:١١، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ (UTC)\nکاک سەرچیا و کاک Épine من باسی زمانی کوردی دەکەم باسی عەرەبی و ئینگلیزی ناکەم. ئێوە سەرنج بدەن بۆ مەگەر لە ویکی ئینگلیزیدا یان فارسی ناوی کوردی بە ئەلفوبێی کوردی دەنووسن؟ دەی ئێمەیش ئینگلیزی بە ئینگلیزی نانووسین. من باسی زمانی خۆمان دەکەم.\n@پیرەھەڵۆ: بێگومان ئەگەر ئەم دەنگە تەنیا گۆکردنێکی جیاواز بوایە منیش دانم پێ نەدەدا، ھەر وەک دەنگی /ڎ/ کە جنابیشت فەرمووت. بەڵام دەنگی /ۊ/ چیرۆکی جیاوازە و فۆنیمە. تەنانەت وەکوو /و/ لە سۆرانیدا کە ھەم بزوێنە و ھەم نەبزوێن، دەنگی /ۊ/یش ھەم بزوێنە و ھەم نەبزوێن. ئەمە ڕاستە لە زاری ئەواندا /وو/ی سۆرانی بەپڕانی دەبێتە /ۊ/ بەڵام ئەمە ھیچ پێوەندیی بە فۆنیمبوونی ئەم دەنگەوە نییە. لە کوردیی ئەواندا بۆ نموونە ڕوو و ڕۊ دوو مانای ھەیە و کەسێک لە بڕی ڕۊ بڵێ ڕوو مانا دەگۆڕدرێ بۆیە /ۊ/ فۆنیمە.\nجا ئێستا کاک سەرچیا دەنگی /ۊ/ دروست وەکوو دەنگی /ü/ لە ئاڵمانیدا گۆ دەکرێ. خۆ من نەم وتووە ئێمە بێین لە سۆرانیدا Grünberg بنووسین گرۊنبێرگ و پیتەر گرونبێرگ بگوازینەوە بۆ پیتەر گرۊنبێرگ! نا! ئەگەر قسەی من ئەمە بوایە ئەمە دەبوو بە زیادکردنی ئەم پیتە بە ئەلفوبێی سۆرانی و قسەی ئێوە ڕاست بوو! بەڵام قسەی من ئەمەیە تەنیا بۆ نووسینی ناوی تایبەتی کوردی و ھی ئەو مەڵبەندانە وا ئەم فۆنیمەیان ھەیە و لە سۆرانیدا نییە ڕێزی لێ دەگرین. تەواو.--چالاک وتووێژ ٠٨:٢١، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ (UTC)\nمانەوەی بەم شێوەیە کێشەی گەڕان و دۆزینەوە دروست دەکات مەگەر ڕەوانەکەر ھەبێت.--◂ ئێپین لێدوان♬ ٠٩:٠٩، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ (UTC)\nکاک چالاک لە مەبەستتان دەگەم. بەڵام دەبێت ئەوەمان لەبیر بێت کە ئێرە ویکیپیدیای کوردیی سۆرانییە. وتارەکان بە کوردیی سۆرانی و بە ئەلفبێی سۆرانی دەنووسرێن. پیتی (ۊ) بەشێکە لە ئەلفبێی کوردیی خوارین نەک ئەلفبێی کوردیی سۆانی. سەرچیا — ١٩:٤١، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:مێھەم_ژۊر&oldid=600630»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٩:٤١ی ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


یەکشەممه 16ی خەرمانانی 2720ی کوردی کۆڵبەرێکی مێرمنداڵ بە ناونیشانی” مانی هاشمی ” 14 ساڵ تەمەن، خەڵکی گوندی شمشێر سەر بە پاوە لە کاتی کۆڵبەری لە بەرزاییە سنوورییەکانی نەوسوود بە هۆی کەوتنە خوارەوە لە هەڵدێر برینداربوو.\nبە گوێرەی هەواڵەکە؛ کۆمەڵێک کۆڵبەر دەکەونه بۆسەی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە و ئەم کۆڵبەرە مێرمنداڵە لە کاتی هەڵهاتن لە بۆسەی ئەم هێزانە تووشی کارەسات بووە.\nمانی هاشمی هەنووکە لە ناوەندی دەرمانی شاری پاوە لە ژێر چاوەدێری پزیشــکیدایە.شیاوی باسە کە ئەم مێرمنداڵە بۆ کڕینی موبایلی هۆشمەند کە بۆ کارەکانی قوتابخانە و فێربوونی پێویستی پێ بووە، ڕووی لە کۆڵبەری کردووە.\nبە پێی داتاکانی ناوەندی ئاماری کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان، لە سەرەتای ساڵی نوێی زاینییەوە تا ئێــستە بە هەژماری ئەم حاڵەتەوە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان 129 کۆڵبەر و کاسبکار بریندار بوون.\n← خوڕەم ئاوا: بڕینەوەی حوکمی زیندان بۆ هاوڵاتییەک\nئێران: سزای سێدارەی حەوت زیندانی ی سوننە پشتراست کرایەوە →


Йолдыз بێژەکردن: چۆن Йолдыз بە تەتەری بێژە بکەن\nچۆن گۆ دەکرێ Йолдыз\nЙолдыз بێژە کردن بە تەتەری [tt]\nЙолдыз گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن AqQoyriq (نێر لە ڕووسیا\t)\nЙолдыз گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Sham2019 (نێر لە ڕووسیا\t)\nЙолдыз گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Buacity (نێر لە ڕووسیا)\nЙолдыз گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن timur (نێر لە ڕووسیا)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی Йолдыз بە تەتەری\nهاوبەشکردنی بێژەی Йолдыз بە تەتەری:\nЙолдыз نموونە لە دەستەوشەیەک\nБәхет китерүче дип саналган йолдыз исемнәренә “Сәгъд” сүзе ялгана. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن HetDamspel (نێر لە ڕووسیا)\nКояш – ул гадәти йолдыз, аның кебекләр Галәмдә бихисап. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن HetDamspel (نێر لە ڕووسیا)\nАерылып башкалардан, йолдыз булып яна. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن AqQoyriq (نێر لە ڕووسیا)\nТау аркылы ук аттым, аткан угым югалттым – йолдыз атылу. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن AqQoyriq (نێر لە ڕووسیا)\nБишочлы йолдыз урта гасырларда "Сөләйман патша мөһере" дип тә аталган. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن AqQoyriq (نێر لە ڕووسیا)\nوشەی: вакыт, әкрен, әни, алдынгы, адонис


نیشانەکانی منداڵێکی تووشبووی کۆرۆنا پزیشکانی ئەمەریکا تووشی سەرسوڕمان دەکات\nئامادەکردنی/ لوقمان غەفوور\nسكایله‌ر هربه‌رت ته‌نیا ساڵێك بوو فێری سه‌مای بالیه بوو بوو. له‌گه‌ڵ خه‌ونی ئه‌وه‌ی ئه‌بێت به سه‌ماكارێكی باش، هه‌موو شه‌وێك كاتێك ده‌فته‌ری وێنه‌كه‌ی ئه‌هێنایه پێشه‌وه و وێنه‌ی پزیشكێكی ئه‌كێشا و ئه‌یوت ئه‌وه منم ئه‌بم به "پزیشکی ددانی منداڵان"؛ دواتر به پێكه‌نینه‌وه روەی ئه‌كرده دایكی و باوكی و ئه‌یوت: "ئه‌بێ دانی هه‌موو منداڵانی دیترۆیت رێكو جوان بكه‌م، وه‌ك ددانی من نه‌بێت، چونكه پزیشکەکەم بۆم چاك ناكات، هه‌ر ئه‌ڵێ با گه‌وره‌تربیت".\nڤایرۆسی کۆرۆنا خه‌ونی ئه‌م كچه پێنج ساڵه‌ی تێكوپێكدا و راپێچی مه‌رگی كرد له شاری دیترۆیت له ویلایه‌تی میشیگان، ئه‌و ویلایه‌ته‌ی تا رۆژی 20ی نیسان، به‌هۆی ڤایرۆسه‌کەوە 2 هه‌زار و 468 كه‌س مردوون.\nهربه‌رت بووه بچوكترین كه‌سی ویلایه‌تی میشیگان كه به‌هۆی كۆرۆنا ڤایرۆسه‌وه گیانی له‌ده‌ستدا، بۆیه دایكه 46 ساڵه‌كه‌ی به‌ده‌م ناڵه‌و ئازاری مه‌رگی كچه‌كه‌یه‌وه ده‌ڵێت: "ئه‌م نه‌خۆشییه به‌هه‌ند وه‌رگرن".\nلاڤۆندریا هه‌ربه‌ت دایكی سكایله‌ر كه ئه‌فسه‌ری پۆلیسه له‌رێگه‌ی ئێن بی سی نیوزه‌وه سه‌رسوڕمانی خۆی نیشانده‌دات له‌وه‌ی، كچه‌كه‌ی نه‌چۆته ده‌ره‌وه‌ی ماڵه‌وه، به‌ڵام چۆن تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بووه، نازانێت!\nسه‌ره‌تا رۆژی 23 ئادار، سكایله‌ر هه‌وكردنی قوڕگی لێده‌رده‌كه‌وێت، كه به بیری دایكوباوكیدا نه‌هاتووه تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بووبێت. بۆ رۆژی دووه‌م و سێیه‌م وه‌ك منداڵێك ئاسایی یاری ئه‌كات و هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كات و خواردن ده‌خوات، هه‌روه‌ك رۆژی یه‌كه‌م ته‌نیا ئه‌و ئه‌ڵێت: "كه‌مێك قوڕگم دێشێت".\nله رۆژی چواره‌مدا ئه‌م منداڵه پێنج ساڵه تووشی سه‌رئێشه ده‌بێت و تای به‌رز ده‌بێته‌وه به‌ڵام هه‌روه‌ك دایكی ده‌ڵێت: "تا-كه‌ی دانابه‌زی".\nئابی هه‌ربه‌ت باوكی سكایله‌ر 18 ساڵه كارمه‌ندی ئاگركوژێنه‌وه‌یه، راسته‌وخۆ په‌یوه‌ندی به هێڵی گه‌رمی فریاكه‌وتنی کۆرۆنا لە دیترۆیت دەکاتل؛ کاتێک تیمەکان ده‌گه‌نه ماڵه‌كه‌یان، پشكنین بۆ سكایله‌ر ده‌كه‌ن و دەزانن تووشی کۆرۆنا بووە، پشكنین بۆ باوكی ئه‌كه‌ن به هه‌مان شێوه ئەویش، تووشبووه، ته‌نیا دایكی تووشی نه‌خۆشیییه‌كه نه‌بووه.\nباوكی ئه‌و منداڵه پێنج ساڵه بۆ رۆژنامه‌ی دیترۆیت نیوز ده‌ڵێت: "ئاستی چوونی ئۆكسجین بۆ سییه‌كان له پێنجه‌م رۆژدا باش بوو، هیچ نیشانه‌یه‌كی ته‌نگه‌نه‌فه‌سی لێده‌رنه‌كه‌وتبوو، به‌ڵام ئه‌وه‌ی نه‌توانرابوو دیاریبكرێت ئەوەبوو، به‌هۆی به‌هێزی ڤایرۆسەکە، تووشی هه‌وكردنی مێشك بوو بوو".\nله‌و كاته‌دا كه ئه‌م منداڵه له نه‌خۆشخانه‌ی بۆمۆنت له رایه‌ڵ ئۆك-ی دیترۆیت، به‌هۆی ئه‌و هه‌وكردنه زۆره‌وه ده‌چێته سوڕی بێهێشبوونه‌وه، بۆیه پزیشكه‌كان بڕیارده‌ده‌ن بیخه‌نه ژێر ئامێری هه‌ناسه‌دانی ده‌ستكرده‌وه. دایكی كه 25 ساڵه له به‌شی پۆلیسی دیترۆیت، كارده‌كات، ده‌ڵێت: "پزیشكه‌كانیش سه‌ریانسوڕمابوو و دۆشدامابوون به‌ده‌ست نه‌خۆشییه‌كه‌وه، به‌ڵام به‌راستی زۆر هه‌وڵیاندا بۆ ئه‌وه‌ی كچه‌كه‌م نه‌مرێت".\nسه‌رسوڕمانی پزیشكه‌كان له‌وه‌وه بووه كه 2%ی ئه‌وانه‌ی تووشبوون له‌ئه‌مریكا منداڵن، به‌ڵام تائێستا نه‌یانبیستووه هیچ منداڵێك مردبێت.\nپاش دوو هه‌فته زیاتر له ژێر ئامێری هه‌ناسه‌دانی ده‌ستكردا ده‌مێنێته‌وه، به‌ڵام دواتر دایك و باوكی بڕیاریارنداوه كه له‌ژێر ئامێره‌كه لایبه‌رن چونكه ئه‌وه‌ی له دكتۆره‌كان وه‌رگرتووه كه باشبوونی ئه‌سته‌مه، دایكی ده‌ڵێت: "دكتۆره‌كه وتی مێشكی مردووه، زه‌حمه‌ته بژێته‌وه مێشكی". به‌ده‌مگریانه‌وه وتیشی: "به ساده و ساكاری زانیمان كه تازه ناگه‌ڕێته‌وه بۆ لای ئێمه".\nنرخی دراوەکان لە کاتی داخستنی بازاڕدا


کوشتنی فیل و پاراستنی دووکانی شووشەوات - ژنەفتن\nکوشتنی فیل و پاراستنی دووکانی شووشەوات\n11ی ئازار، 2022\nدەیەم کتێبی ئەلیکترۆنی ماڵپەڕی ژنەفتن\nکتێبی (کوشتنی فیل و پاراستنی دووکانی شووشەوات)ی کاروان عومەر کاکەسوور، کە ناونیشانە لۆکاڵییەکەی بەم شێوەیەیە: (لە دایەلۆگەوە بەرەو ناسینەوەی خەسڵەتەکانی خوێنەری ڕەهەند)، هەوڵێکە بۆ دامەزراندنی دایەلۆگ لەبارەی پڕۆژەی (ڕەهەند)ـەوە. بیرۆکەی کتێبەکە لەو کۆمێنتانەوە سەری هەڵداوە، کە هەندێک خوێنەری (ڕەهەند) بۆ گوتارێکی (سۆران ئازاد)یان نووسیوە. گوتارەکەی (ئازاد) لەژێر ناونیشانی (تێگەیشتن لە وەهمی ڕەهەند و ڕەهەندییەکان)دا نووسراوە و یەکێکە لەو بابەتانەی لە (تەوەرەی ڕەهەند)دا بڵاو کراوەتەوە، کە (ژنەفتن) بە مەبەستی تێگەیشتن لەو پڕۆژەیە دایمەزراندووە. ئەم کتێبەی من دایەلۆگی کردووەتە ئامانج و هەر لەوێیشەوە ڕووبەڕووی ئەو چەمکانە دەبێتەوە، کە هەندێک لەو خوێنەرانەی (ڕەهەند) تێهەڵکێشی بۆچوونی خۆیانیان کردوون. بەوەدا ناوم هێنراوەتە ناو باسەکەوە، ئەوە وەک بەرپرسیاریەتییەک هاتوومەتە دەنگ و لە ڕێی ئەم دایەلۆگەوە دەدوێم، کە فۆکەسی یەکەمم لەسەر چەمەکەکانە، بەو مانایەی هەوڵ دەدەم لە ئاستی چەسپاوەوە بیانخەمە ئاستی ئاماژەوە، تا ڕووبەرە شاراوەکانیان دەربکەون و بوار بۆ حوکم نەمێنێتەوە. واتە کاتێ ئەو پرینسیپەی (سەرەتا، ناوەڕاست و کۆتایی) تێک دەشکێت و بێژمار ئاڕاستەی دیکە لە هەر چەمکێکدا دێنە ئاراوە، بە ناچاری دەست لە حەقیقەتی دیاری ئەو چەمکە هەڵدەگرین و لەبارەی دەیان حەقیقەتی دیکەی نادیارەوە دەدوێین، کە ناکرێت لە هەمان دۆخدا بمێنینەوە و هەمان شت لەبارەی ئەو چەمکەوە بڵێینەوە. بۆ نموونە کاتێ ڕووبەڕووی چەمکی (ترس)، (مەعریفە)، (مێژوو)، (نەخوێندەوار) و هیی دیکە دەبینەوە، ئەوە قاڵبەکانیان تێک دەشکێنرێن و لەو چوارچێوە کۆنکریتبەندییە دەردەهێنرێن، تا لە ئاستی (بوون)دا بکرێنەوە و کۆمەڵێک مانای شاراوەیان تێدا دەربکەون. ئەمەیش وا دەخوازێت لە ڕێی دایەلۆگەوە بۆ سەرچاوەکانی فەلسەفە بگەڕێینەوە، بەو مانایە نا بیانکەینە پێوەر و شوناس، بەڵکوو بە مانای دۆزینەوەی ڕایەڵی دیکەی جیاوازو ڕووبەری فرەوانتری ئاماژە.\nلە دەروازەی باسەکەدا چەمکی هەڵەی لۆژیکی (logical fallacies) ڕێی پێ گرتووین، بەوەی بە گشتی بووەتە خەسڵەتی سەرەکیی کۆمێنتەکان. هەوڵ دراوە ڕەهەندەکانی ئەو چەمکە دەربخرێن، بۆیە لەم ڕووەوە کتێبی (هونەری ڕاستێتی)، یان (هونەری ئەوەی ڕاست بیت)ی (ئارتوەر شۆپێنهاوەر) وەک سەرچاوەیەکی گرنگ خۆی بەسەر باسەکەدا سەپاندووە. لە میانەی لۆژیک و نالۆژیکەوە، بۆچوونی (فریدرێک نیتشە) و (مارتین هایدیگەر)یش هەر لە ڕێی دایەلۆگەوە ئاوێتەی ئەو باسە بوون.\nبەشێکی دیکەی باسەکە پێوەندیی بە چەمکی (خوێنەر)ـەوە هەیە و هەوڵ دراوە بە شێوەیەکی جیاواز لێک بدرێتەوە، بەوەی ئەوانەی لێرەدا کۆمێنتیان نووسیوە، هەندێک لەو خوێنەرانەن، کە داکۆکی لە (ڕەهەند)، بە تایبەتی لە (بەختیار عەلی) دەکەن. بەم شێوەیە (خوێنەر) چییە و بایەخی خوێنەر لە خوێندنەوەی تێکستدا چییە، قسەیان لێوە دەکرێت و بۆچوونی هەندێک لەو ڕەخنەدۆزانە دەهێنرێنەوە، کە لەو بارەیەوە نووسیویانە.\nبەشێکی باسەکە بۆ هەردوو چەمکی (نەخوێندەوار) و (زبڵ) تەرخانە، کە لەم سێ دەیەی ڕابردوودا (بەختیار عەلی) لە پاڵ کۆمەڵێکی دیکەدا بە کاری هێناون و بە شێوەیەک لە شێوەکان بۆ هەندێک خوێنەریشی پەڕیونەتەوە. هەوڵ دراوە بنیادی ئەو دوو چەمکە تێک بشکێنرێن، بەو مەبەستەی ئەو ئاستانەیان دەربکەون، کە تاکوو ئەمڕۆ لای خەیاڵی میلـلی شاراوەن.\nبەشێکی تایبەت لەبارەی گوتارەکەی (ئازاد)ـەوەیە، چونکە هەندێک لەو خوێنەرانە پێیان وایە من نووسیومە، نەوەک خۆی. لەم بەشەدا جگە لەوەی ئەو تۆمەتە دەدریتە دواوە، باسی چەمکی (تێکست)یش دەکرێت بە تایبەتی لای (ڕۆلان بارت) و (مێشێل فۆکۆ)دا.\nلە بەشی کۆتاییدا ئەم گوتەیە (ئەمانە لە دونیای فیکردا وەک فیلێک وابوون لە دوکانێکی شوشەواتدا هەرچۆن بجوڵانایەتەوە شتێکیان ئەشکاند) لێک دەدرێتەوە، کە دراوەتە پاڵ (بەختیار عەلی)یەوە. لێرەدا وا پێویست بووە بۆ کتێبی (کاری هونەری)ی (هایدیگەر) بگەڕێینەوە، تا لەوێوە هەوڵ بدەین بزانین (شت) لە کاری هونەریدا چ ڕۆڵێکی هەیە.\nوەک گوترا بۆ تێگەیشتن لە هەر چەمکێک، پەنامان بۆ بواری فەلسەفە بردووە. بەرپرسیاریەتییەکەیش وای خواستووە، تا دەکرێت لە سەرچاوەی یەکەمەوە بۆچوونی فیلۆسۆف و ڕەخنەدۆزان وەربگیرێت، کۆنتێکستەکانیان بهێنرێن، لێک بدرێنەوە و بە شێوەی میکانیکی نا، بەڵکوو بە شێوەی سروشتییانە بە باسەکەوە پێوەست بکرێن.\nبایەخی گەورەم بە بۆچوونی ئەو خوێنەرانە داوە. ئەو بایەخە لەوەدا دەردەکەوێت. ئەم کتێبە نووسراوە، کە خۆیان تێیدا بەشدارن. ئەوانیش دەتوانن لەبارەی ئەوانەی منەوە قسەی خۆیان بکەنەوە، مادام چەمکەکان هەڵدەگرن لە دیدگەی جیاوازەوە بخوێنرێنەوە و هیچ خوێندنەوەیەکیش بە کۆتا دانانرێت. ئەوەی من کردوومە، سڕینەوەی بۆچوونی ئەوان نییە، بەڵکوو پێشاندانی ئاستی دیکەیە لەبارەی هەمان چەمکەوە، بۆیە لام گرنگ نییە، ئاخۆ ئەوانە خوێنەری (ڕەهەند)ن، یان نا! کردنەوەی چەمکەکان لە ڕێی دایەلۆگەوە، کاری سەرەکیی ئەم نووسینەیە. زووتریش گوتوومە کاتێ ئەوەی بەرانبەرمان دەسڕینەوە، پێشتر خۆمان سڕیوەتەوە، چونکە لێرەدا پێوەرمان بۆ سڕینەوە داناوە. واتە بە هەمان پێوەر خۆیشمان سڕیوەتەوە. لەم بەرهەمەیشمدا دایەلۆگ لەگەڵ فیکری ئەو فیلۆسۆفانەی جیاوازیدا کراوە، کە لە دژی پێوەر و شوناس وەستاونەتەوە.\nلە هەر ئاڕاستەیەکی دایەلۆگدا، هێزێک لە ناوەوە دەردەکەوێت و بەر ئەو هێزانەی دیکە دەکەوێت، کە لە ڕێی پرۆسێسی کرانەوەوە هاتوونەتە دەرێ، تا بە ڕووی نەزانراودا بتەقنەوە.\nئەگەر هیوایەک بخوازم، تەنیا ئەوەیە، ئەم باسەم دایەلۆگێکی زیندووی لێ بکەوێتەوە. واتە بەر ڕوانینی زیندوو بکەوێت و زیاتر چەمەکەکان بخرێنە باری دینامیکییەوە. لە ئاستی هەر بۆچوونێکدا کراوەم، ئینجا گرنگ نییە بۆچوونەکە هیی کێیە و چەند لە هیی من جیاوازە.\nئەم کتێبە، ماڵپەڕی ژنەفتن وەک کتێبی ئەلیکترۆنی (فایلی pdf) بڵاوی دەکاتەوە. (دەتوانن لەسەرەوە لە دوگمەی داگرتنی کتێب ئەم کتێبە دابگرن.\nبەختیار عەلی، تەوەرێک دەربارەی ڕەهەند، خوێنەر، ڕەخنە، ڕۆشنبیریی کوردی، کاروان کاکەسوور، کتێبی ئەلیکترۆنی، کتێبی ژنەفتن، گۆڤاری ڕەهەند


ئالگۆریتم- چەمکى ١١\n(662) جار خوێندراوەتەوە\n(ئالگۆریتمی بایۆکیمیایی) ١١:\nنوسین و ئامادەکردنى: وریا ئەحمەد\nئالگۆریتم(algorithm) لە سادەترین و بەربڵاوترین پێناسەیدا، بریتییە لەو میتۆدە ئامانجدارە ماتماتیکییەی کە لەچەند ھەنگاوییەکی یەک بەدوای یەک پێکھاتووە و ئەم ھەنگاوانە لەبۆ شیکاریی پرس یان بابەتێکی دیاریکراو دەگیرێنەبەر و ئامانج لەم کارەش بریتییە لەوەدەسخستنی ئەنجامی کۆتایی. بەواتایەکی تر، ئالگۆریتم خۆی پرس یان بابەت یاخۆ نمونە و یاساییەکی دیاریکراو نیە، بەڵکو زنجیرە ھەنگاوێکی لۆژیکی و بەدوای یەکدا ھاتووە و بۆ شیکاری و وەدەستخستنی ئەنجامێک دەگیردرێنەبەر. بۆئەوەی ئالگۆریتمێک کارایی ھەبێت و ھەنگاوە بەدوای یەکدا ھاتووەکانی ئەنجام وەدەستبخەن، پێویستە بڕێک زانیاری و داتا بەردەست بن، کە بشێت میتۆدە دیاریکراوەکەی ئالگۆریتمیان بەسەردا جێبەجێ بکەین، تاوەکو بە پشتبەستن بەم داتا و زانیاریانە بتوانرێت ئەنجامی نەزانراو بدۆزرێتەوە. بۆ نمونە کاتێک دەمانەوێت تێکڕای کۆی گشتیی ژمارەی نێوەندێتیی بۆ ھەردوو ژمارە ٦ و ژمارە ٨ وەدەستبخەین، ئەوا لەم دۆخەدا ھەردوو ژمارە ٦ و ژمارە ٨ داتای بەردەستن و دەشێت ھەنگاوەکانی ئالگۆریتمییان بەسەردا جێبەجێبکەین، تاوەکو ئەوەی ئەنجامی نەزانراو وەدەستبخەین. ئێستا ئەم داتا بەردەستە، واتە ھەردوو ژمارەی ٦ و ٨، داخڵ بە ئالگۆریتمێکی دیاریکراو دەکەین بۆئەوەی لەو سەرەوە ئەنجامی نەزانراو دەربچێت: ھەنگاوی یەکەم، ژمارە ٦ و ژمارە ٨ کۆ دەکەینەوە. ھەنگاوی دووەم بریتی دەبێت لەوەدەستخستنی ژمارە ١٤. ھەنگاوی سێھەم ژمارە ١٤ دابەشی ژمارە ٢ دەکەین. لەکۆتاییدا ژمارە ٧ وەک ئەنجامی نەزانراو وەدەستدەخرێت. کۆی ئەم ھەنگاوانە و میتۆدی شیکارییەکە پێی دەوترێت ئالگۆریتم. ھەڵبەت ئەمە نمونەیەکی سادە بوو، دواتر نمونەی تر دێنینەوە. لەمڕۆدا و لەکۆمەڵگا دیجیتاڵییەکانی پۆست‌تەکنۆلۆژییادا، چیتر ئالگۆریتم تەنھا میتۆدیێکی ھەنگاو بەھەنگاوی ماتماتیکی یان ھەنگاوە سمارتە بەدوایەکدا کۆدڕێژکراوەکانی ناو عەقڵی کۆمپیوتەری و ئامێر و موبایلە زیرەکەکان نیە، بەڵکو ئالگۆریتم وەختە دەبێتە ڕوانگە و شێوازی تێڕوانین بۆ ژیان و جیھان و لێکدانەوەی ئالگۆریتمییانە بۆ تەنانەت مرۆڤ و ھەست و سۆزەکانی و بۆ کۆی دیاردەکانی تریش.\nمرۆڤ ئالگۆریتمێکی بایۆکیمیاییە، سرووشت ئالگۆریتمە، دیاردە سرووشتییەکان ئالگۆریتمن و دەزگا و ڕێکخراوە حوکمی و ناحوکمییەکان و بگرە ژیانی مرۆڤەکانیش ئالگۆریتمن! ئەم وتانە و دەیان وتەی تری ھاوشێوە، لەلایەن کەسانی وەک ئیلیان ماسک و ڕۆیی کۆرزوێڵ و بیرمەندانی وەک دانیال دێنیت و نیک بۆسترۆم و ماکس تیمارگ و یۆڤاڵ نوح ھەرارییەوە دەھێنرێنەسەر زمان و پەرەیان پێ دەدرێت. دانیال دێنیت، لەکتێبی (لەبەکتریاوە بۆ باخ و بەپێچەوانەوە؛ پەرەسەندنی زەینەکان) مرۆڤ وەک بوونەوەرێکی بایۆکیمیایی کە لەچەند ئالگۆریتمێکی ئاڵۆز و وردی بایۆلۆژی پێکھاتووە وێنادەکات. لە دیدی دانیال دێنیتدا ھەستەکان، سۆزەکان، ئارەزووەکان، زمان، کارکردی کیمیاییانەی مێشک و کارکردی جەستە، ڕستێک ھەنگاوی یەک بەدوای یەکن و وەک ئالگۆریتمێک کاردەکەن و داتا و زانیارییەکان شیدەکەنەوە. دانیال دێنیت بۆ ڕوونکردنەوەی ئەم بانگەشەیەی کە دەیکات، شێوازی کارکردی مێشکی مرۆڤ بە شێوازی کارکردی شاشەی موبایلی زیرەک یان شاشەی کۆمپیوتەر بەراورددەکات. دێنیت دەیەوێیت بڵێت کاتێک ئێمە بۆ نمونە بۆ گوڵێک دەڕوانین، لەڕاستیدا ئەوەی لەم کردەیەدا گرنگە و حەقیقەتی ھەیە و واقیعییە، بریتییە لە شێوازی کارکردی ھەنگاوبەھەنگاوی ئالگۆریتم - ئاسای ھەستەکان و مێشک. ئەگینا وێنەی گوڵەکە وەھمە و تەنھا لەسەر پەردەی ئاگاییمان کە ئەم پەردەیەش وەھمە، دەردەکەوێت. لەم کردەیەدا، ڕەنگ و بۆن و ماتریاڵی گوڵەکە، داتا و زانیاری بەردەستن. ھەنگاوی یەکەم، ڕەنگ و بۆنی گوڵەکە لەڕێگەی تیشکی ڕووناکی و لەراندنەوە و بەریەککەوتنی ئەتۆمەکانی ناوھەوا بەر ھەستی بینین و ھەستی بۆنکردن دەکەون. ھەنگاوی دووەم، پەردەی چاو و پەڕەی لوت لەڕێگەی تۆڕە وردیلە دەمارەکانەوە ئەم داتا و زانیارییانە بۆ مێشک دەگوازنەوە. ھەنگاوی سێھەم، نیرۆئەناتۆمیک و دەمارەخانەکانی مێشک پەرچەکردار دەنوێنن و شەپۆلی ئەلیکترۆھێمایی بەبار دێنن. ھەنگاوی چوارەم، ئەم شەپۆلانە لەڕێگەی تۆڕی دەمارەخانەکانەوە بۆ چەند ڕژێنەرێکی ناوجەستە دەگوازرێنەوە و دواجار ئەم ڕژێنەرانە لەڕێگەی دەردانی ھۆرمن و ڕژێنی تایبەتەوە وەڵامی مێشک دەدەنەوە و ئەنجامی نەزانراوی کۆتایی بەدەستدێت کە بریتییە لە: بۆنی خۆشی گوڵ، ڕەنگی جوانی گوڵ و ھەستێکی خۆش. دانیال دێنیت پێیوایە ئەم میتۆدە خودکارە ئالگۆریتمییەی جەستەی مرۆڤ کە ملیۆنان ساڵە بەم جۆرە پەرەیسەندووە، ھیچ ڕەبتێکی بەو ھەستە شاعیرانەوە نیە کە مرۆڤ دەرحەق بە گوڵ ھەیەتی، بەڵکو ئەم ھەنگاوە یەک بەدوای یەکدا ھاتووانەی ئالگۆریتمی بایۆکیمیایی جەستە، ئەفرێنراوی دەست پەرەسەندنن و وەھمی جوانیی گوڵ و ھەستی خۆشیی پاش بینینی گوڵ، ھیچ نین جگە لە پاداشتێکی فریودەرانەی پەرەسەندن نەبێت بۆ مرۆڤ، بۆ ئەوەی لە بینینی گوڵ ئەو ئەنجامە نەزانراوە بکات بە زانراو کە گوڵ گیایەکی مەترسیدار نیە و ھەڕەشە بۆسەر مانەوە و وەچەخستنەوەی ئەم درووستناکات. پاشان دانیال دێنیت کۆی ئەم کردەیە و شێوازی کارکردی ھەناوی ئالگۆریتمی بایۆکیمیایی مرۆڤ و پەیوەندیی بە زەینی مرۆڤەوە، بەراورددەکات بە شێوازی کارکردی ناوەوەی مۆبایلی زیرەک و پەیوەندیی ئەم کارکردە ئالگۆریتمئاساییە بە وێنەکانی سەرشاشەکەوە. عەقڵی ناوەوەی مۆبایلی زیرەک یان کۆمپیوتەر لەڕێگەی کۆدی جووتژمارەیی (سفر و یەک) نوسراوەتەوە. واتە تا ناکۆتا سفر و یەک ھەنگاو بەھەنگاو و ھەرجارە و بە شێوازێک بەتەنیشت یەکدییەوە کۆدڕێژکراون و وێنە و نوسین و ھێماکان ھەریەکەو لەدونیای دووژمارەیی سفر و یەکدا کۆدی تایبەت بەخۆیان ھەیە. کاتێک کەسێک لەسەر شاشەی مۆبایلێکی زیرەک پەنجە دەبزوێنێت و بۆ نمونە دەنوسێت گوڵ، دەمودەست و لەچەند چرکەیەکدا ئالگۆریتمی عەقڵی ناوەندی مۆبایلەکە لەڕێگەی وزەی کارۆموگناتیسی و ھێمای ئەلیکترۆ-دراوەوە کۆدی گوڵ ڕێکدەخات و داتای دەکاتەوە و بەچەند ھەنگاوێک داخڵی ئالگۆریتمی گەڕانی گوگڵ دەبێت و دواجار وێنەی گوڵێک لەسەر شاشە دەردەکەوێت. ئەوەی لەم کردەیەدا واقیعییە، بریتییە لە شێوازی کارکردی ئالگۆریتمی ناوەوەی ئامێرەکە و وێنەی سەر شاشەکەش ھیچ پەیوەندیی بەو کارکردەوە نیە. لەڕاستیدا پێشخستنی ئەم ڕوانگەیە کە ئێمە ئالگۆریتمێکی بایۆکیمیایی زیاتر ھیچی تر نین و بەراوردکردنی مێشکی مرۆڤ بە ئامێری زیرەک، نەختێک بریندارکەرە. دواتر لەسەرزاری یۆڤاڵ نوح ھەرارییەوە نمونەی تر بۆ ئەم پرسە دێنینەوە. کەواتە کۆمپیوتەرەکان، ئامێرە ژمێرییەکان، سمارتفۆنەکان، ماشێنی گەڕانی ئۆتۆماتی گۆگڵ و ئەمازۆن و ھاوشێوەکانیان، لە زنجیرە ئالگۆریتمێکی پەرەپێدراوی ئەلیکتریکیی ورد پێکھاتوون، کە داتا یان بڕە زانیارییەکی بەردەستییان داخڵ دەکرێت و دواتر ئەم ئالگۆریتمانە ھەنگاوبەھەنگاو ئەم داتا و بڕە زانیارییە شیدەکەنەوە و ئەنجامێک دەدەنەدەرەوە.\nلەئێستادا بواربدەن ئەوە ڕوونبکەینەوە کە ناوی ئالگۆریتم لەچیەوە ھاتووە و کێ بۆ یەکەمجار بۆ شیکاریی پلەبەپلەی پرس و بابەت و نمونە ماتماتیکیەکان، پەنای بۆ میتۆدی ھەنگاوی ورد و لۆژیکییانەی یەک بەدوای یەک برد، تاوەکو لەڕێگەی شیکاری ھەنگاوبەھەنگاوی داتای بەردەست، بڕی نەزانراو وەدەستبخات؟ پاشانیش بۆ زیاتر ڕوونکردنەوەی چەمکی ئالگۆریتم، نمونەی سادە و ڕۆژانە دێنینەوە و مەرج و شێوازی کارکردی ئالگۆریتم ڕووندەکەینەوە. ڕیشەی چەمکی ئالگۆریتم بۆ ناوی ماتماتیکزان و ئەستێرەناسی مسوڵمان «ئەبو جەعفەر موحەمەدی بن موسای ئەلخواریزمی» دەگەڕێتەوە. ئەلخواریزمی, لەشاری خواڕزمی سەر بە وڵاتی ئۆزبەکستانی ئێستا و لەسەدەی نۆی زاینی ھاتۆتە دونیاوە. ئەم زانایە، یەکێک بووە لە حەکیمە کاریگەرەکانی سەردەمی خەلافەتی مەئمون و لە (دار الحکمة)ی بەغدادی پایتەخی خەلافەتی عەباسییدا پێگەیەکی دیار و بەبایەخی ھەبووە. خواڕزمی لەسەدەی نۆدا کتێبێکی دەربارەی زانستی ماتماتیک و چۆنیەتیی ڕێکخستنی ھەنگاوبەھەنگاوی ژمارەکان و داتاکان بەناوی "دەربارەی ژمارە ھیندییەکان" نوسی. دوای تێپەڕینی چوار سەدە و لەسەدەی سیانزەی زایینیدا ئەوروپییەکان ئەم کتێبەیان بۆسەر زمانی لاتینی بەناوی "Algoritmi de numero indorum" وەرگێڕا و لێرەوە ناوی ئەلخواڕیزم (ئالگۆریتم) وەک میتۆدێکی دیاریکراوی ماتماتیکی چەسپا. ھەرچەند لەسەدەی سیانزەدا ئەورووپییەکان چەمکی ئالگۆریتم (ئەلخواریزم)یان زیاتر بۆ ژماردنی (دە دەیی) عەرەبی بەکاردەهێنا، کە مەبەست لێی ژماردنی شتەکانە بەشێوازی دە دەیی لە یەکەوە تا نۆ و بەھەژمارکردنی خودی سفر. واتە لەسفرەوە تا نۆ دەکاتە دە ژمارە، ھەنگاوی دووەمی ژماردن بریتییە لە پێدانی سفر بە ژمارە یەک و پاشان ژمارە یەک بخرێتەپاڵ نۆ ژمارەکەی تر تا بەبیست دەگەیت. لە بیستەوە سفر لە تەنیشتی ژمارە دوو و پاشان نۆ ژمارەکەی تر بەتەنیشتی لای ڕاستی ژمارە دووەوە دادەنرێت تا بە ژمارە سی دەگەیت. واتە سیستەمی ژماردنی دەدەیی عەرەبی، کە ھەنگاو بەھەنگاو و دە ژمارە بەدەژمارە پیادەدەکرا، لەسەدەی سیانزەدا، ئالگۆریتمی پێیدەوترا. (بۆنمونە، بڕێک پارەت دەخرێتەبەردەست. ئەم بڕە برییتیە لەداتایەک کە پێویستە تۆ ئالگۆریتمی ژمارەیی دەدەیی بەسەردا جێبەجێبکەیت، تاوەکو لەو سەرەوە بزانیت پارەکە چەندە. بەشێوازی ئالگۆریتمی دە دەیی و ھەنگاو بەھەنگاو ژماردن دەستپێدەکەیت، دەرئەنجام لەوسەرەوە دەزانیت بڕی بەردەست چەندە). ئەم سیستەمە بەتەنیشت سیستمی کۆکردنەوە و لێدەرکردن و دابەشکردن بەکۆمەکی دە ژمارە عەرەبییەکە، بەچڕی لەلایەن ئەلخواریزمییەوە ئیشی لەسەر کرا. ھەر بۆیە لە سەدەی سیانزە، چەمکی ئالگۆریتم (ئەلخواڕیزم) لای ئەورووپییەکان، ئاماژە بوو ھەم بۆ سیستەمی ژمارەیی “دەدەیی”ـى عەرەبی، ھەم ئاماژە بوو بۆ کردەی کۆکردنەوە و لێکدان و لێدەرکردن و دابەشکردن بەکۆمەکی دە ژمارە عەرەبییەکە. لە سەدەی نۆزدەی زاینیيدا، چەمکی ئالگۆریتم لە فۆرمی وشةى "algorithme" بەھەمان مانا و مەبەستەوە دەچێتە ناو زمانی فەڕەنسییەوە. لە کۆتاییەکانی سەدەی نۆزدە، چەمکی ئالگۆریتم لە فۆرمی وشەى "algorithm" دەچێتەناو زمانی ئینگلیزییەوە و لەم کاتەدا پێناسە باوەکەی ئێستای دەدرێتێ: ئالگۆریتم؛ برییتیە لەمیتۆد و شێوازێکی کارکردی ھەنگاو بەھەنگاوی ماتماتیکییانە بۆ ژماردن یان وەدەستخستنی ئەنجامێکی کۆنکرێتیی ورد و دەقیق. ھەڵبەت دەوترێت ئەوەی کە لەزمانە ئەورووپییەکاندا ناوی ئەلخواریزم بۆ ئالگۆریتم گۆڕراوە، بەھۆکاری کاریگەریی چەمکی یۆنانیی (arithmos-ژمارە) بووە بەسەر زمانە ئەورووپییەکانەوە. لە دونیای کۆمپیوتەریدا، میتۆدی ھەنگاو بەھەنگاوی وردی شێوازی کارکردی کۆمپیوتەر کە لەڕێگەی سیستەمی جووتژمارەیی یەک و سفرەوە بەرنامەڕێژ کراوە بە ئالگۆریتم ناودەبرێت. ئەم سیستەمە بڕێک داتای داخڵ (input) دەکرێت و ھەنگاو بەھەنگاو بۆ ئەنجامی زانراو دەیگۆڕێت و دەیداتە دەرەوە یان با بڵێین (output)ـی دەکات. ھەڵبەت لێرەدا تەنھا دوو بنەمای ئالگۆریتم کە ئەوانیش بریتین لە (بڕێک داتای بەردەست) و (ئەنجامی وەدەستھاتوو)، لەئارادا نین، بەڵکو میتۆدی ناوەکی و سیستەمی سۆفتوێری کۆمپیوتەری خۆی‌لەخۆیدا بنەمای سێھەمی ئالگۆریتمی تێدا بەرنامەڕێژکراوە. واتە ھێما ماتماتیکییەکان، ژمارەکان، کۆد و جفرەکان لە ناوەوەی سیستەمی کۆمپیوتەردا بەرنامەڕێژکراون. بۆیە کاتێک بڕی زانراو یان داتای بەردەست داخڵ بەم سیستەمە دەکرێت، ھەنگاوبەھەنگاو و بەشێوازی خودکار ئەم بڕە بەگوێرەی میتۆدی بەرنامەڕێژکراوی ئالگۆریتمی کۆمپیوتەرەکە شیکاردەکرێت و ئەنجامی نەزانراو دەدات بەدەستەوە. دۆناڵد کنوت، یەکێک لە زانا گەورەکانی بواری زانستی کۆمپیوتەری دێژێت: زانستی کۆمپیوتەر جگە لە تێگەیشتن لە ئالگۆریتمەکان زیاتر ھیچی تر نیە.\nلێرەدا بوار بفەرموون با بەشێواز و نمونەی سادە مەرجەکانی ئالگۆریتم و ماھیەتی ئالگۆریتم شیکاربکەین. بۆ ئەوەی ئالگۆریتمێکی تۆکمە دابڕێژین، پێویستە سێ کردەی سەرەکی لەبەرچاو بگرین:\n1. بڕی زانراو (داتا): بریتییە لەو زانیارییانەی کە دەخرێتە بەردەستمان تاوەکو لەڕێگەیانەوە، پرس یان بابەتێک شیکاری بکەین.\n2. ئامانجی کۆتایی شیکارییەکە(بڕی نەزانراو): ئەو ئەنجامانەیە کە بەھۆی شیکردنەوە و پێوانە و ھەژماری ماتماتیکی داتا بەردەستەکان، بەدەستدێن.\n3. کردەی شیکاریکردنەکە: بریتییە لەو میتۆد و پلان و دەستورە لۆژیکییەی کە بۆ گەیشتن بە بڕی نەزانراو لەسەر داتاکان پیادەدەکرێت بۆنمونە وای دانێن بڕێک سێو و نرخی ھەر کیلۆیەک لەم بڕە سێوە دەخرێتە بەردەستمان، داوامان لێدەکرێت نرخی کۆی گشتی ئەم بڕە سێوە بدۆزینەوە: داتا: کێشی ھەر کیلۆیەکی سێوەکان w، نرخی ھەرکیلۆیەکی سێوەکان p. ئامانج: وەدەستخستنی نرخی کۆی گشتی سێوەکان T. کردەی شیکارییەکە: کێشی ھەرکیلۆیەکی سێوەکان لێکدانی نرخی ھەرکیلۆیەکی سێوەکان دەکەین و کۆی گشتی نرخەکەمان دەستدەکەوێت. W*P=T\nنمونەیەکی دیکە کە زۆرجار یۆڤاڵ نوح ھەراری و نیک بۆسترۆم بۆ ڕوونکردنەوەی ئالگۆریتم دەیھێننەوە، بریتییە لەئامادەکردنی بۆ نمونە شەربەتی فرێشی پرتەقاڵ: سێ بنەماکەی ئالگۆریتمتان بیر نەچێت کە بریتین لە: بڕی زانراو یان داتای بەردەست، میتۆدی ھەنگاوبەھەنگاو، و چنگخستنی ئەنجامی خوازراو. داتای بەردەست: بریتییە لەوەی چەند دانە پرتەقاڵێک لەبەردەستدا بن. میتۆدی ھەنگاوبەھەنگاو: ھەنگاوی یەکەم، توێکڵی پرتەقاڵەکان دەگرینەوە. ھەنگاوی دووەم بەکۆمەکی ئامرازێکی تایبەت پرتەقاڵەکان دەگوشین. ھەنگاوی سێھەم، ئاوی پرتەقاڵەکە دەپاڵێوینە ناو پەرداخێکی شووشەییەوە. ھەنگاوی چوارەم، بۆ چەند خولەکێک لە بەفرگردا دایدەنێین. دواجار ئەنجامی خوازراو کە بریتییە لە وەدەستخستنی شەربەتێکی فرێش و ساردی پرتەقاڵ، بەدەستدێت. ھەڵەبەت لەئێستای دونیای تەکنۆلۆژیادا، ئامێری ئۆتۆماتی شەربەتی فرێش بەردەستە و بەشێوازی دەقیق کۆی ئەم میتۆدە ئالگۆریتمییەی تێدا جێکەوت کراوە و تۆ تەنھا نەختێک سەھۆڵ و چەند دانە پرتەقاڵێکی تێدەکەیت و ئەنجامی خوازراو وەدەستدێنێت. ئەویش زۆر بەخێرایی و لەماوەی چەند چرکەیەکدا.\nجۆرە باوەکانی ئۆلگۆریتم:\n1. ئەو ئالگۆریتمانەی لە سێرچینگ یان بەشی گەڕانی گۆگڵ و وێب‌سایت و ماڵپەڕ و ئەپڵیکەیشنەکاندا دادەنرێن.\n2. ئالگۆریتمە خودکارە/سمارتە پێشنیازکەرەکان کە بەزۆری لەلایەن سایتە ڕیکلامییەکان و ناوەندە بازاڕگەرییە دیجیتاڵییەکانی وەک ئامازۆن بەکار دەھێنرێن. بۆنمونە کۆمپانیاکانی پەیوەندیی ئاسیاسێڵ یان کۆڕەک تیلیکۆم یان ھەر کۆمپانیایەکی تری بزنس، بۆ خستنەڕووی کاڵا و ئۆپشن و ئۆڤەرەکانی خۆیان بەشێوازی ئۆتۆمات، سود لەم ئۆلگۆریتمانە دەبینن.\n3. ئالگۆریتمە کۆدڕێژکراوەکان، ئەم جۆرانەی ئۆلگۆریتم زیاتر پەیوەستن بە لایەنی سیکیوریتی و ئاسایشی تۆڕە دیجیتاڵیەکانەوە و لە زنجیرەیەک ھەنگاوی یەک بەدوای یەک پێکھاتوون و بەشێوازی کۆد کەسێکی دیاریکراو یان کۆمپانیایەکی دیاریکراو دەیانگرێتەبەر بۆ دابینکردنی لایەنی سیکوریتی بۆ ھەژمارەکەی یان وێب و سایت و پەیجەکەی.\n4. ئالگۆریتمە داتا وەرگرەکان، کە زیاتر لەبازاڕەکانی بۆرسە و پشکەکاندا سودیان لێ دەبینرێت. ھاوکات چەندین جۆری ئالگۆریتمی ئاڵۆزی پەرەپێدراوی دیکەش ھەن کە کۆدنوس و ئەندازیارانی دونیای دیجیتاڵی لەڕێگەی کۆدنوسییەوە لەناو ئامێر و ڕۆبۆتی دیاریکراودا بۆ مەبەستی دیاریکراو دەیچێنن.\nھەڵبەت لە دونیای تەکنەلۆژیی سمارت و ڕۆبۆتی ھۆشمەند و ئالگۆریتمی زیرەکدا، ماھیەتی ئالگۆریتمەکان بەدۆخێک گەیشتوون کە دەبێت سەرلەنوێ وەک “مارتین ھایدگەر”ـى فەيلەسوف لەئاستیاندا بوەستین و بپرسین ماھیەتی ڕاستەقینەی ئالگۆریتم چیە؟ ئەم پرسیارە بۆ دونیای ئەمڕۆ ئێجگار گرنگ و پڕ بایەخە. بەتایبەت بەوەدا کە یۆڤاڵ نوح ھەراری دێژێت لەئێستادا ئێمە لەچاخی باڵادەستی ئالگۆریتمە زیرەکەکاندا دەژین و بەدۆخێک گەیشتووین ئالگۆریتمەکان نەوەک ھەر بەوردی و سەرکەوتووانە لەدونیای مەجاز و واقیعدا چاودێریمان دەکەن، بگرە لەخۆمان باشتر دەمانناسنەوە. پێدەچێت ھۆکاری ئەمەش دەردی دانیال دێنیت دەیگوت ئەوەبێت کە دواجار ئێمەش ھەر ئالگۆریتمین! بۆیە ئالگۆریتمە نائۆرگانییە زیرەکەکان بەئاسانی لێدانەکانی دڵمان دەژمێرن، بڕی ئادەرنالینی ناو خوێن دەپێون، بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن دەپێون و لە مەترسییەکان ئاگادارمان دەکەنەوە. زۆرینەمان چیرۆکی ڕزگارکردنی مرۆڤەکانمان لەلایەن کاژمێری زیرەکی کۆمپانیای ئەپڵەوە بیستووە. لەڕاستیدا ئەم کاژمێرە، سیستەم و میتۆدێکی ئالگۆریتمی ھەنگاو بەھەنگاوی تێدا داتاکراوەتەو و کاتێک داتای زانراوی جەستەی تۆ، کە بریتییە لە لێدانی دڵ، سوڕی خوێن، بەرز و نزمی پەستانی خوێن، بڕی ئادەرنالینی دەردراو بۆ ناو سوڕی خوێن و شەکرەی خوێن وەردەگرێت، خێرا کۆی ئەم داتایانە بۆ زانیاری دەگۆڕێت و لەمەترسی و ئەگەرەکان ئاگادارتدەکاتەوە. تەنانەت ئالگۆریتمی جێکەوتکراو لەسەر ئامێری ڕاکردن لەھۆڵەکانی لەشجوانیدا پێش تۆ و لەتۆ باشتر و دەقیق تر پێتدەزانێت کە چەندت کالۆری سوتاندووە و چەندت وزە بەفیڕۆداوە. با سەرنجی بەشێکی بچوک لەمیتۆدی کارکردی ئالگۆریتمی فەیسبوک بدەین بەنمونە. ئەم ئالگۆریتمە کاتێک تۆ لەڕێگەی ھێما و ئیمۆجیی یان کردنەوەی ڤیدیۆ و وێنەکان یاخۆ لایک و فۆلۆی پەیجەکان ئەکتیڤیتی تێدا دەکەیت، دەمودەست دەزانێت حەزت بەچیە، چی توڕەت دەکات و بەچی دڵخۆش دەبیت. دەزانێت تۆ لەگەڵ کام لەفرێندەکانت بینەری کام ڤیدیۆیە بوون. کۆی ئەم ئەنجامانەی فەیسبوک دەیدات بەدەستەوە، بەرئەنجامی ئەو داتایانەیە کە تۆ لەڕێگەی لایک یان ڤیو یان کۆمێنتەوە داخڵی ئالگۆریتمی فەیسبوکی دەکەیت. پێدەچێت بەڕاستی ئێمە لەچاخی ئەھریمەنییانەی باڵادەستيی ئالگۆریتمەکاندا بژین. پێدەچێت بۆ یەکەمینجار لەمێژوودا دیاردەیەکی نائۆرگانیی وەکو ئالگۆریتمی زیرەک، خودی خۆمان و ھەستەکانمان لەخۆمان باشتر بناسێت و تێیبگات. نوح ھەراری لەم پنتەوە داخڵ بەو ڕوانگەیە دەبێت کە دانیال دێنیت پەنجا ساڵە پەرەی پێدەدات. ئەویش بریتیيە لە ڕوانگەیەکی گوایە لەوەھم داماڵدراو، کە مرۆڤ وەک ئالگۆریتمێکی بایۆکیمیایی پەتیی وێنادەکات! نوح ھەراری وەھا ئەم ڕوانگەیەی دێنیت تەوزیف دەکات کە گوایە ھەستەکانمان و سۆزەکانمان و ئارەزووەکانمان، خەم و شادییە زوو گوزەرەکانمان ڕستێک ئالگۆریتمن و پەرەسەندن لە ناخی ئێمەدا و لە سۆفتوێری دی ئێن ئەی ئێمەدا کۆدڕێژی کردوون بۆ یەک مەبەست و بۆ وەدەستخستنی یەک ئامانج: مانەوە و وەچەخستنەوە.\nنوح ھەراری بۆ زیاتر ڕوونکردنەوەی ئەم تێزە، نمونەیەکی گریمانەیی دێنێتەوە. دێژێت پێدەچێت لەشوێنێکدا و ملیۆنان ساڵ پێش ئێستا، بەھۆی بازدانێکی ژێنەتیکیيەوە، سمۆرەیەکی بەختەوەری دەگمەن بەدیھاتبێت کە تەنھا بەخواردنی کاکڵەی گوێزێک، سەرلەبەری چێژەکان و تەنانەت چێژی جوتبوونیشی ئەزمونکردبێت و سەراپای ژیانی بەخۆشی گوزەراندبێت! بەڵام لێرەدا ھەڵەیەک لەئالگۆریتمی ئەم سمۆرەیەدا ھەیە. ئالگۆریتمی ھەست و سۆز و پێویستی غەریزیی ئەم سمۆرەیە چیتر داتا ھاتووەکان لەدونیای دەوروبەریەوە شیکاری ناکات. ئەو تەنھا بەیەک گوێز ھەموو چێژێکی بەدەستھێناوە و چیتر زەحمەتی ململانێ لەپێناو مانەوە و وەچەخستنەوە ناخاتە بەر خۆی. بۆیە ئەم سمۆرەیە لەوێدا کۆتایی پێدێت و چانسی وەچەخستنەوە لەدەستدەدات. ھەراری دەیەوێت بڵێت، ھەستەکانمان و سۆزەکانمان و ئارەزووەکانمان تەنھا ڕستێک ئالگۆریتم یان میکانیزمی فریودەرانەی سرووشت و پەرەسەندنن. بەمانا بوداییەکەی بۆیە ئەم ھەست و سۆز و ئارەزووانە ھیچکات تێرنابن و لەپاش گەیشتن بەھەر چێژێک و پاش بینینی ھەر خۆشییەک، خێرا بزردەبن و دواتر لەشێوەی خەمۆکی و بێزاریدا دێنەوە و پاڵ بەمرۆڤەوە دەنێن تا بەرەو سێکسێکی تر و چێژێکی تر مل بنێت، بۆئەوەی سرووشت لەم ڕێگەیەوە دەستەبەری مانەوە و وەچەخستنەوە بکات. دەردی شۆپنھاوەر دەیگوت؛ چێژی سێکس فریوێکی سرووشتە. نوح ھەراریش دەڵێت: پەرەسەندن بە فریوی چێژ، پاداشتی ئەو کارەمان دەداتەوە کە زامنی مانەوە و وەچەخستنەوەمان دەکەن! کاتێک بۆنی جەستە و ئاوازی ڕەگەزی بەرانبەر، ئالگۆریتمی ھەست و سۆزت دەوروژێنێت، خێرا سیستەمە ئالگۆریتمئاساکەی جەستە پەرچەکردار پیشاندەدات. نیرۆئەناتۆمیکی مێشک، تەزووی ئەلیکتریستەی پڕ لە خورپە، ئەکتیڤبوونی ڕێژێنەرەکانی گورچیلە و پەنکریاس و گون، دەردرانی ھۆرمۆن و ڕژێنی ئادەرنالین بۆ ناو خوێن، بەرزبوونەوەی ئاستی لێدانی دڵ، چالاکبوونی سوڕی خوێن و گەرمداھاتنی تۆڕە دەمارەخانەییەکانی مێشک، تێکڕا ئەو ھەنگاوە یەک بەدوای یەکدا ھاتووانەی ئالگۆریتمی بایۆکیمیایی جەستەن کە داتای بۆن و بەرام و ئاوازی ھاتوو لەڕەگەزی بەرانبەرەوە دەگۆڕن بۆ زانیاری. کردەی سێکس و چێژی ئۆرگازم لێرەدا ئەنجام نیە، بگرە پاداشتێکی فریودەرانەی سرووشت و یاسای پەرەسەندنن. مانەوە و وەچەخستنەوە لێرەدا ئەنجامی کۆتایین. بۆیە بەپێى دیدی نوح ھەراری پاش کردەى سێکس، کۆی ئەم ورووژان و خرۆشانانە بزردەبن و ھەستی خۆشی بەجۆرێک بۆ ناخۆشی دەگۆڕێت، وەک ئەوەی کردەى سێکسەکە ھەر ڕووینەدابێت. بەڵام یاسای پەرەسەندن سەرلەنوێ بەفریوی ئەزمونکردنی چێژێکی تر ھانتدەدات سێکسی تر ئەزمونبکەیت. چونکە گەر وەھا نەبا، ئەوا تۆش بەدەردی ئەو سمۆرە گریمانەییە دەچوویت کە بەخواردنی تەنھا یەک کاکڵەی گوێز بەختەوەری تاھەتایی بەدەستھێنا. لێرەدا نوح ھەراری دێژێت، ئالگۆریتمی بایۆکیمیایی مرۆڤ بەوجۆرە پەرەی نەسەندووە کە بشێت تامی بەختەوەری تاھەتایی بکات و بەختەوەری تاھەتاییش ئامانجی ئەم ئالگۆریتمە نیە.


شکستێکی دیکەی ترامپ خەیانەتی لە کورد بوو - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٨ Dey ١٥ ١٦:٤٦\nNews Code 30279\nسید حەسەن نەسروڵڵا:\nشکستێکی دیکەی ترامپ خەیانەتی لە کورد بوو\nئەمینداری گشتی حزبوڵڵای لوبنان وتی: دووەمی ژانویەی ۲۰۲۰ ڕێککەوتێکە بۆ دەستپێکردنی قۆناغێکی نوێ بۆ هەموو ناوچەکە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، سەید حەسەن نەسروڵڵا، ئەمینداری گشتی حزبوڵڵای لوبنان لە لێدوانێکدا لە ڕێوڕەسمی یادی سەردار شەهید قاسم سولەیمانی وتی:ئێمە لە بەرانبەر جەنایەتێکی ئاشکراداین و نەک تیرۆر شاردراوە و بە ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژ کراو یان بۆسە. ئێمە بەرەوڕووی جەنایەتێکی ئاشکراین کە بە فەرمانی ترامپ ئەنجام دراوە و ترامپ فەرمانی بە ئەرتەشی ئەمریکا داوە.\nوتیشی: هۆکارێکی دیکە کە لەم کاتەدا بووە هۆی ئەوەی ئەم جەنایەتە ئاشکرا بکات ترامپ، دۆخی ناوچەکە و نزیک بوونەوەی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماریی ئەمریکا بوو.\nئەمینداری حزبوڵڵا جەختی کرد: یەکێتر لە شکستەکانی دیکەی ترامپ لە سووریا، خەیانەت کردنی ئەو لە هاوپەیمانە کوردەکانی بوو و دواتریش کشانەوەی هێزەکانی و هێشتنەوەی هەندێکیان بۆ دەست داگرتن بە سەر نەوتی سووریا.\nسەید حەسەن نەسروڵا وتی: ئەمریکییەکان دەڵێن تۆڵەی خوێنی سەردار سولەیمانی لە ئاستی خۆیدا بکەنەوە, ئاستی سەردار کێیە ؟ وەزیری بەرگری ئەمریکا, سەرۆکی ئەرکانی ئەمریکا ؟ کێ ؟ سەری ترامپ بەقەد پێڵاوەکانی سەردار قاسم سولەیمانی بایەخی نییە.\nئەوەشی وت کە بەرەی بەرخۆدان لەهەموو جیهان هەڵدەستێ بە تۆڵەکردنەوەی خوێنی سەردار سولەیمانی و ئەمە بە ئەرکی خۆی دەزانێت.\nکۆ کردنەوەی پارە لە بریتانیا بۆ ئازاد کردنی داعشییەکان له سووریا\nشەهید موحسێن فەخری زادە\nدان بە خۆداگرتن\nتیرۆری زانا ئێرانیەکە


لانە محەمەد ساڵح\nئامانج محەمەد نوری - ئامانج...\n👫 گوڵاڵە پشدەری کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 21 2010 6:42PM\n👁 ئەم بابەتە 17,751 جار بینراوە\nناو:گوڵێ عەبدولرەحمان ناسراو بە گوڵاڵە پشدەری لەد [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 17 2 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 21-3-2010 18:42:20\nپێشکەشکاری کەناڵی کوردسات بوو، لە دایکبووی ساڵی 1990، کاری پارێزەری کردووە. هاوژینی ئامانج بابان و دایکی کورێکی سێ ساڵ بوو بەناوی هانۆ. ئێوارەی 16-10-2019 خۆیی و ئامانج و منداڵەکەیان گیانیان لەدەستدا.\nئامانج محەمەد نوری - ئامانج بابانی\nبێژەرەی کەناڵی ئێن ئاڕ تی بوو، لە دایکبووی ساڵی 1979 بووە. ئێوارەی 16-10-2019 لە سلێمانی لەگەڵ لانە محەمەد ساڵح و کوڕە سێ ساڵەکەیان بەناوی هانۆ کوژران.


بەرێوەبەری گشتی سازمانی خەبات سەردانی سكرتێری گشتی حیزبی شیوعی كرد\nرۆژی یەكشەممە 7ی سەرماوەزی 1395 رێزدار كاك بابەشێخ حسێنی بەرێوەبەری گشتی سازمانی خەبات ی كوردستانی ئێران بە هاوریەتی هەیئەتێكی سەركردایەتی سەردانی حیزبی شیوعی كوردستانی كرد. هەیئەتی سازمانی خەبات ی كوردستان لە لایەن بەرێز د.كاوە مەحموود سكرتێری حیزب و هەیئەتێكی هاورێی بە گەرمی پێشوازییان لێكرا.\nلەودیدارەدۆستانەیە دا چەندین بابەتی گرینگی رۆژی باس و ئاڵوگۆری بیرورای لەسەر كرا. سەرەتای دانیشتنەكە بەرێز كاك بابەشێخ حسێنی پیرۆزبایی بەستنی كۆنگرەی لە حیزبی شیوعی كرد و هیوای سەركەوتن و پێش كەوتنی لە ئەرك و كارە تەشكیلاتیەكانیان بۆ خواستن.\nبارودۆخی هەرێمی كوردستان و ناوچەكە بە گشتی و هەل و مەرجی خەبات ی رزگاریخوازانەی گەلی كورد لە هەر چوار بەشی كوردستان و هەروەها دۆخی رژیمی ئێران لەو باسانە بوو كە بە تیر و تەسلی قسەی لەسەر كرا و بیرورای لەسەر گۆردرایەوە. لەناو باسەكاندا ئەوەی پێداگری لەسەر كرایەوە بارودۆخی هەستیاری ناوچەكە بە نیسبەت كورد و ئەرك و بەرپرسیارەتیەكانی كورد لەم قۆناغەدا بوو كە ئەوەی ئێستا بە مەترسیدار زاندرا و پێویستی چارەسەری كێشەكان و لێكنزیكبوونەوەی لایەنەكان بە حەیاتی و زەروری زاندرا.\nلە كۆتایی دیدارەكە هەر دوو لایەنی سازمانی خەبات ی كوردستانی ئێران و حیزبی شیوعی كوردستان لەسەر دۆستایەتیە لە مێژینەكەیان پێداگرییان كردەوە و ئامادەییان بۆ هاوكاری زیاتر دەربڕی.\nڕێکه‌وت: 2016-11-28 16:07:45


کێ دەبێتە میراتگری قەڵەمڕەوی داعش؟\nYou are at:Home»شیکاری»کێ دەبێتە میراتگری قەڵەمڕەوی داعش؟\nBy nuche.net on\t 2017/12/30 شیکاری, گرنگ\nهێنری کسینجەر، وەزیری دەرەوە و راوێژکاری پێشووتری ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا و یەکێک لە ناسراوترین ستراتیژیستەکانی ئەمریکا، لە گوتاڕیک بە ناونیشانی: سیستەم و بێ سیستەمی لە جیهانی لەحاڵی گۆڕان، کە لە سەر پێگەی کاپ ئێکس بڵاو بۆتەوە، تاوتوێی سیستەمی نوێی جیهانی کردووە.\nکسینجەر لە گوتارەکەی خۆیدا دەڵێت، لە ئورئاسیا و لە سنوورەکانی روسیا، سیستەمی جیهانی لە گەڵ گرتف بەرەوڕوویە، بەڵام ئەم سیستەمە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست مەترسی دابەشبوونی لە سەرە.\nوەزیری دەرەوەی پێشووتری ئەمریکا جەخت دەکاتەوە، کە سیستەمی ڤێستفاڵیایی دوای جەنگی یەکەمی جیهان لە حاڵی هەڵوەشانەوەدایە.\nبە بۆچوونی کسینجەر، چوار وڵاتی عێراق، سوریا، لیبیا و یەمەن، سەروەری خۆیان لە دەستداوە و بوونەتە مەیدانی بەریەککەوتن و ململانێی ئەو گروپانەی، کە نیازی سەپاندنی هەژمۆنی خۆیان هەیە.\nکسینجەر لە درێژەی گوتارەکەیدا دەنووسێت: لە چەند ناوچەیەکی عێراق و سوریا، داعش خۆی وەک دوژمنی بێ بەزەیی شارستانییەتی سەردەم ناساندووە، لە وەها دۆخێکدا ئەم قسەیە، کە دەڵێت “دوژمنی دوژمنی ئێوە، دەتوانێ دۆستی ئێوە بێت، ئیدی هیچ مانایەکی نییە”.\nلە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، دوژمنی دوژمنی ئێوە، رەنگە دوژمنی ئێوە بێت. رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە هۆی ناسەقامگیری ئایدیالۆژیەکانی، جیهانی خستۆتە ژێرکاریگەری خۆیەوە. جەنگی جیهانی دەرەوە لە گەڵ گروپی تیرۆریستی داعش، دەتوانێ ئەم بابەتە بە باشی روونبکاتەوە. زۆربەی وڵاتانی ناوچەکە، لە ئێرانەوە بگرە تاکوو وڵاتانی عەرەبی، سەبارەت بە لەناوبردنی داعش کۆک و هاوڕان، بەڵام پرسیارەکە ئەوەیە، کە کام وڵات یان گروپ بڕیارە قەڵەمڕەوی داعشی وەک میرات بە نەسیب بێت؟هاوپەیمانیەکی سوننە؟ یان ناوچە و گروپێکی ژێر نفوز و دەسەڵاتی ئێران؟ وەڵامی ئەم پرسیارە گەلێک ئاڵۆزە، چونکە روسیا و وڵاتانی ئەندام لە ناتۆ، لایەنگری لایەنێک دەکەن.\nکسینجەر پێی وایە، ئەگەر قەڵەمڕەوی داعش بکەوێتە ژێر دەستی هێزەکانی ژێر پشتیوانی ئێران، هیلالێکی زەمینی لە تارانەوە تا بەیروت پێکدێت، کە ئەمەش واتای ئەوە دەگەیەنی، کە ئیمپراتوریەتی ئێران خەریکە شکڵ دەگرێت. ئەمە لە کاتێکدایە، کە لێکدانەوەکانی رۆژئاوا بە هۆی رەفتاری پێچەوانەوە و لە حاڵی گۆڕانی تورکیا، تا دێ ئاڵۆزتر دەبێت. تورکیا سەردەمانێک فاکتەرێکی پێکهێنەری هاوسەنگی لە نێوان وڵاتانی سێکۆلار و نوسخەی ئیسلامی ئایدیۆلۆژی هەژمار دەکرا.\nتورکیا بە رێگەی کۆنتڕۆڵی رێڕەوی پەنابەران لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە بۆ ئەوروپا، شوێندانەری خۆی هەیە. هەروەها بە رێگەی گواستنەوەی نەوت و شتومەک لە سنوورەکانی باکوری خۆیەوە، پلانەکانی واشنتۆن تێکدەدات. پاڵپشتی تورکیا لە بزاوتی سوننەکان، وێڕای هەوڵەکانی بۆ لاوازکردنی سەربەخۆیی خوازی کوردەکان یەکانگیر بووە.\nلە لایەکی دیکەوە، رۆڵی نوێی روسیا لە سەر سیستەمی نوێ، کە بەرەبەرە لە دایک دەبێ، شوێندانەرە. بەم پێیە، رۆڵی روسیا لەبارەی کۆنتڕۆڵکردنی قەڵەمڕەوی داعش، تاقیکردنەوەیەکی یەکلاکەرەوەیە. یان ئەوەی، کە هەنگاوەکانی روسیا لە ژێر کاریگەری نۆستالژیای مێژوویی هەژمۆنی ستراتیژی ئەم وڵاتەیە؟ ئەگەر یەکەمیان دروست بێت،سیاسەتی هاوکاری رۆژئاوا لە گەڵ روسیا بنیاتنەر دەبێت.\nئەگەر دووهەمین دروست بێت، ئەوە دەبێ چاوەڕێی سەرهەڵدانی سەرلەنوێی کایەکانی شەڕی سارد بکەین. هەر بۆیەش، سیاسەتی روسیا لە بارەی کۆنتڕۆڵکردنی قەڵەمڕەوی داعش، تاقیکردنەوەیەکی گرنگە، رۆژئاواش لە بەردەم تاقیکردنەوەیەکی گەورەدایە. دونیای رۆژئاوا دەبێ بڕیار بدات، کە کامە ئەنجام لە گەڵ سیستەمی نوێی جیهانی یەکانگیر و بە قازانجە. هەروەها دەبێ بە چ شێوەیەک پێناسەی بکات. رۆژئاوا ناتوانێ تەنها بەرامبەر بە یەک بژاردە، کە لە سەر ململانێ و ریزبەندی مەزهەبی بنیات نراوە، خۆی بە دەستەوە بدات، چون لە نێوان خودی ئەم ریزبەندیە مەزهەبیەدا ناکۆکی و ناتەبایی بە فراوانی بوونی هەیە.\nپشتیوانی رۆژئاوا دەبێ بە ئامانجی سەقامگیری بێت. جیهانی رۆژئاوا دەبێ بەرامبەر بە هەر ریزبەندییەک، کە زۆرترین هەڕەشە لە سەقامگیری دەکات، بوەستێتەوە. هەروەها هەڵسەنگاندن و لێکدانەوەکانی دەبێ درێژماوە بێت و نابێت خۆی بە تاکتیکی کاتی ببەستێتەوە. ئەگەر رۆژئاوا بەبێ پلانێکی جیئۆستراتیژی بچێتە ناو ململانێکانەوە، بێ گومان پاشاگەردانی و بێ سەروبەریی زیاتر دەکات.\nئەگەر رۆژئاوا لە رووی مەفهومی و لە رووی راستییەوە، پاشەکشە بکات، زلهێزەکانی وەک چین و هیند، توانای ئیدارەدان و کۆنتڕۆڵکردنی پشێوی و ئەم پاشاگەردانیەیان لە ناوخۆ و بە درێژایی سنوورەکانی خۆیان نییە، وێڕای سوریاش بەرەبەرە پێگەی رۆژئاوا لێژ دەکەن و دەبنە جێگرەوە. ئەگەر ئەمە روو بدات، سیستەمی نوێی جیهانی، کە بۆ چەندین سەدەیە باڵا دەستبووە، لە بەریەک هەڵدەوەشێتەوە


تۆمارکردنى رێکخراوە عێراقییەکان | حکومەتی هەرێمی کوردستان / سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران\n-تەنها بۆ ئەو رێکخراوانەیە کە لە فەرمانگەى رێکخراوە ناحکومییەکانى بەغدا تۆمارکراون و دەیانەوێت بازنەى چالاکییەکانیان بگوازنەوە بۆ هەرێمى کوردستان.\n•بۆ تۆمارکردنى ئەو رێکخراوانەى کە لە بەغدا تۆمارکراون و دەیانەوێت لە سنورى هەرێمى کوردستان کار بکەن، خۆیان لە فەرمانگەى رێکخراوە ناحکومییەکان تۆمار بکەن، کە بەشێوەى کردنەوەى لق لە هەرێمى کوردستان دەناسێندرێت.\n١-هێنانى نوسراوێکى فەرمى و ئەرێکردنى (تصدیق) کردنى بڕوانامەى تۆمار و پەیڕەوى ناوخۆ لەلایەن فەرمانگەى رێکخراوە ناحکومییەکانى بەغدا.\n٢-پڕکردنەوەى فۆڕمى ژمارە (2) دوو کە لەسەر وێبسایتى فەرمانگە http://www.krgngo.org/Babat-102 و لەسەر ئم لینکە هەیە.\n٣-پەیڕەوى ناوخۆى رێکخراو بە زمانى عەرەبى و مۆرکردنى بە مۆرى رێکخراو.\n٤-پلانى کارى ساڵانەى رێکخراوەکە لە هەرێم بە هەردوو زمانى کوردى و عەرەبى.\n٥.-بەڵگەنامەى تۆمارى رێکخراو لە بەغدا.\n٦-نوسراوى فەرمى رێکخراو بۆ ڕێگەپێدانى بەرپرسى لق لە هەرێم، (لقى رێکخراو لە هەرێم).\nسێ بەڵگەنامە پێویستە:\n١-نوسراوێکى (ئەمینداریەتى گشتى ئەنجومەنى وەزیرانى عێراق) بۆ ڕاستاندنى بڕوانامەى تۆمار و پەیڕەوى ناوخۆى رێکخراو.\n٢-پڕکردنەوەى فۆڕمى ژمارە دوو کە لەسەر وێبسایتى فەرمانگە هەیە http://krgngo.org/uploads/pdf/NGO-F2.pdf\n٣-بەڵگەنامەى بارى شارستانى و بەڵگەنامەى کارتى زانیاری بۆ دانیشتوانى هەرێمى کوردستان، لەکاتێکدا ئەگەر\nخزمەتخواز دانیشتووى دەرەوەى هەرێمى کوردستان بێت پێویستە پاسپۆرت و بەڵگەنامەى نشینگە و ناسنامەى\nبارى شارستانى یان کارتى نیشتمانى هەبێت.\nبەڵێ بە مەرجێک لەلایەن رێکخراوەکەوە ڕێگەپێدانى هەبێت و بە نوسراوى فەرمى دیارى کرابێت.\n•هیچ تێچویەکى نییە.\n(30) ڕۆژ دەخایەنێت، بەپێى یاساى ژمارە (1) ساڵى 2011کە ماوەى یاسایى تۆمارکردنى رێکخراوى عێراقی بە (3) ڕۆژ دیاریکراوە.\n١-هەنگاوى یەکەم: بە پەیوەندیکردن بە ژمارە تەلەفۆنى فەرمیى فەرمانگە (07501447978) دەستدپێدەکات بۆ وەرگرتنى وادەى سەردانیکردنى پێشکەشکردنى مامەڵە بە فەرمانگە، و وەرگرتنى زانیاریەکان لەسەر وێبسایتى فەرمانگە http://www.krgngo.org/ .\n٢-دوواین هەنگاو: سەردانیکردنەوەى فەرمانگە بۆ وەرگرتنەوەى بڕوانامەى تۆمار.\n-تەنها سەردانى بەشى تۆمار دەکات ژوورى ژمارە (2) ، واتە تەنها یەک ژوور و بە دووجار سەردانیکردن.\nأ.سەردانى یەکەم بە مەبەستى پێشکەشکردنى مامەڵەکە.\nب.سەردانى دووەم بۆ وەرگرتنەوەى بڕوانامەى تۆمار و کۆتاییهان بە کارەکانى دۆسیەکە.\n٠\t(5) واژووى ناو فەرمانگە:\n١-واژووی IT، بە مەبەستى چێککردنى ناوەکە بەنێو داتابەیسى فەرمانگە.\n٢-واژووی بەڕێوەبەرایەتى تۆمار، بە مەبەستى پەسەندکردن و چێککردنى دۆسیەکە.\n٣-واژووی ووردبینى یاسایى، بە مەبەستى ووردبینى یاسایی لە دۆسیەکە.\n٤-واژووی ب. یاسایى، بە مەبەستى پەسەندکردنى یاسایى دۆسیەکە.\n٥-واژووی سەرۆکى فەرمانگە، یان جێگرى سەرۆکى فەرمانگە، بە مەبەستى پەسەندکردنى دۆسیە و بڕوانامەى تۆمار.\n•(1) واژووی خزمەتخواز:\n١-واژۆى نوێنەرى رێکخراو، واژۆ لەسەر فۆڕمى تۆمارکردنى رێکخراوەکە دەکات کە بەشێکە لە دۆسیەکە و بەم واژۆیە دەیسەلمێنێت نوێنەرى رێکخراوەکەیە.\nیەکجار سەردانى فەرمانگە دەکات:\n١-لەکاتى نەبوونى کەموکوڕى ئەوا (2) دوو جار سەردانى فەرمانگە دەکات، و لە ماوەى مانگێک زیاتر نییە لەنێوان سەردانیەکان.\n٢-لەئەگەرى بوونى کەموکوڕیدا پێویستە خزمەتخواز سەردانمان بکات سەردانمان بکات، بەپێى یاساى ژمارە (1) ساڵى 2011 لە هەر سەردانێکدا بۆ مەبەستى چاککردنەوەى کەموکوڕیەکان لە دۆسیەکەدا ماوەى (10) ڕۆژ لەنێوانیاندایە و پاشان خزمەتەکە بەدەست دەهێنێت.\n-پێویستی بەهیچ سەردانێکى دەرەکیى نییە.\n•تەنها فۆڕمێک پڕ دەکاتەوە کە بە سۆفت لەسەر وێبساتى فەرمانگە لەسەر ئەم لینکەدا هەیە. http://krgngo.org/uploads/pdf/NGO-F2.pdf •پێویستى بە مۆرى عەریزەنووس نییە.\nتۆمارکردنى رێکخراوى عێراقى\nNGO Iraqi.pdf 1.37 MB


ناس کورد وردەکاری دانانى سیستمی پێوەرى زیرەک بۆ کارەبای نیشتمانی ئاشکرا دەکات\n20:34 شه‌ممه 28 ئه‌یلول 2019\nدانانى سیستمى پێوەرى زیرەک بۆ کارەباى نیشتیمانى لە هەرێمى کوردستان کەوتە بوارى جێبەجێکردن و لەپاش ئەوەى هەفتەى رابردوو سیستمەکە لە پارێزگاى دهۆک تاقیکرایەوە لە سبەینێوە لە هەرێمى کوردستان دەست بە جێبەجێکردن و دانانى دەکرێت.\nئومێد محەمەد، وتەبێژى وەزارەتی کارەبای حکومەتی هەرێمی کوردستان بە ناس کوردی ڕاگەیاند”سیستمی پێوەری زیرەک بۆ کارەبا، حکومەتی هەرێم بە تەواوەتی پلان و بودجەی بۆ دابین کردوە و لە هەر سێ پارێزگاکەی هەرێمی کوردستان جێبەجێدەکرێت”.\nوتیشى، دانانی سیستمەکە بەسەر پێنج زۆندا دابەشکراوە و لە ئێستادا لە زۆنی یەکەم لە دهۆک دەستیان پێکردوە و سبەینێش (یەکشەممە) لە زۆنی دووەم لە سلێمانی و ڕۆژانی دیکەش لە زۆنەکانی هەولێر و هەڵەبجە و گەرمیان دەستپێدەکات و لەماوەی 18 مانگی داهاتودا تەواو دەبێت.\nوتەبێژى وەزارەتى کارەبا روونیکردەوە، سیستمەکە لەبڕێکی دیاریکراودا سنوری بەکارهێنانی کارەبا لەلایەن هاووڵاتیانەوە دادەنێت و ڕێگا نادات کە هاووڵاتیان کارەبای زیادە بەکاربهێنن و هەر هاووڵاتییەکیش کارەبا زۆر بەکاربهێنێت ئەوا پارەی زیاتر بۆ دێتەوە.\nوتیشى “رێگریکردنى سیستمەکە لە زیاد بەکارهێنانى کارەبا لەلایەن هاووڵاتیانەوە بەجۆرێک داڕێژراوە کە جۆزەیەک لەناو ماڵەکان دادەنرێت و لەکاتی زۆر بەکارهێناندا جۆزەکە هەڵدەستێتەوە”.\nسیستمەکەی وەزارەتی کارەبای هەرێم لە سبەینێوە دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە و لەو گەڕەکانەى کە سیستمەکەیان بۆ دەبەسترێت لە کاتژمێر 8:00ی بەیانی تا 5:00 ى ئێوارە كارەبای نیشتمانی و موەلیدەیان نابێت بۆ ئەوەی بەبێ مەترسی کارمەندانی بەڕێوەبەرایەتی کارەبا بتوانن کارەکانیان بکەن.\nوتەبێژى وەزارەتى کارەبا بۆ ناس کوردى روونکردەوە، تا ئێستا نرخ بۆ ئەمپێرەکان دانەنراوە بەڵام لەداهاتوودا سەرجەم وردەکارییەکانی کۆتایی دێت و بۆ هاووڵاتیان ڕووندەکرێتەوە.\nجەختیشى کردەوە “بە دڵنیاییەوە سیستمێکی سەرکەوتو و باش دەبێت چونکە سیستمەکە هێندە فراوانە کە چەندین کۆمپانیا پێکەوە سەرقاڵی بەڕێوەبردنی پڕۆژەکەن”.


هەواڵ / جیهان :: پێش 4 هەفتە  :: 3383 جار بینراوە\nپه‌رله‌مانی وڵاتی هیندستان یاسایه‌كی ده‌ركردووه كه ته‌ڵاقی سێ به‌سێ كه ده‌بێته هۆی جیابوونه‌وه‌ی ده‌ستبه‌جێی هاوسه‌ره‌كان قه‌ده‌غه ده‌كات. ئه‌م بڕیاره‌ش هه‌نگاوێكه بۆ به‌هێزكردنی پێگه‌ی ژن، به‌ڵام كۆمه‌ڵگه‌ی موسوڵمانان له هیندستان ره‌خنه‌یان له بڕیاره‌كه گرتووه.\nبه‌پێی ئه‌م یاسایه ته‌ڵاقی سێ به‌سێ قه‌ده‌غه كراوه و هه‌ر پیاوێك ته‌ڵاقی سێ به‌سێ بخوات تا سێ ساڵ زیندانی ده‌كرێن. ئه‌م یاسایه‌ش دوای داواكارییه‌كی زۆر ده‌ركرا كه داوای قه‌ده‌غه‌كردنی ته‌ڵاقی سێ به‌سێ ده‌كرا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پێچه‌وانه‌ی یاساكانی وڵاتی هیندستانه.\nیاساكه دوای ململانێیه‌كی توند له په‌رله‌مان ده‌ركرا و به 99 ده‌نگ به‌رامبه‌ر 84 ده‌نگ له په‌رله‌مانی هیندستان په‌سه‌ند كرا و سه‌رۆك وه‌زیرانی هیندستان پیرۆزبایی سه‌ركه‌وتنه‌كه‌ی كرد و یاساكه‌ی به هه‌نگاوێك بۆ یه‌كسانیی ژن و پیاودا باس كرد.


بەڕێوەچوونی خۆپێشاندانێک دژی رژێمی ئیسلامیی ئێران لە ستۆکهۆڵم بۆ ??\nناوەندی هەواڵ- سوید: دوانیوەڕۆی رۆژی یەکشەممە رێکەوتی ١٩ی خەزەڵوەر لەسەربانگەوازی فیدراسیۆنی کۆمەڵە کوردستانییەکان لە سوئێد و هەروەها کۆمیتەی هاوکاریی هێزە سیاسییە کورد و کوردستانییەکان، خۆپێشاندانێک بەبەشداری کۆمەڵێکی زۆر لە ئەندامانی حیزبە کوردستانییەکان، چالاکانی مەدەنی و کەسانی سەربەخۆ، دژ بەو شەپۆلی ئێعدام و لەسێدارەدرانانەی رژێمی ئیسلامیی ئێران لە گۆڕەپانی '' سێرگێل تۆریەت'' ی شاری ستۆکهۆڵم بەڕێوە چوو.\nشایانی ئاماژە پێکردنە کەش و هەوایەکی زۆر گەرم و دۆستانە لە ناو بەشدارانی خۆپێشاندانەکە، هەستپێدەکرا و هەموو بە تامەزرۆییەوە باسی گرینگیی پێکەوە کارکردنیان دەکرد. ئەم کەش و هەوا دۆستانەیە بەتایبەت لە ناو ئەندامانی هەر دوو لایەنی حیزبی دێموکرات بە روونی هەستیپێدەکرا.\nوتاری کۆمیتەی حیزبی دێموکراتی کوردستان لە وڵاتی سوئێد لە لایەن بەرپرسی کۆمیتەی ستۆکهۆڵمی حیزب '' ئەسعەد یۆسفی'' خوێندرایەوە کە لە بەشێکی وتارەکەدا پێویستیی هاوکاری و هاودەنگیی هێزە سیاسییە خەباتکارکانی کورد وەک پێداویستییەکی گرینگی هەنوکەیی باسکرابوو.\nئەوەش دەقی پەیامی ئێمە بۆ خۆپێشاندانی سوئێد:\nخەڵکی ئاوارە و تاراوی دەستی رژێمی ئیسلامیی ئێران!\nبەشدارانی بەڕێزی ئەم خۆپێشاندانە !\nخەزەڵوەرەو تەرمی لاوانمان وەک گەڵای پاییز هەڵدەوەرێن!\nسەرەتا سپاسی بەشداریتان دەکەین کە بەم ئێوارە سارد و تاریکەی ستۆکهۆڵم، بەشداری ئەم خۆپێشاندانە بوون.\nبەڕێزان ، لێرە کۆبووینەوە تا دەنگی نارەزایەتی خۆمان دژی ئێعدامی باشترین رۆلەکانی نەتەوەکەمان بەگوێی خەڵکی دنیا رابگەیەنین.\nرژێمی سەرکوت و سێدارەی ئیسلامیی ئێران، هەر لە سەرەتای هاتنەسەرکاری، جگە لە شەڕ و کوشتار و دار و ئێعدام، هیچ دیارییەکی بۆ نەتەوەکانی ئێران پێنەبوو.\nبەڕێزان ئەمڕۆ لەکاتێکدا لەدەوری یەکتر و پێکەوە هاواری خۆمان دەگەیەنینە گوێی دەوڵەتانی دێموکرات، رێکخراوەکانی پارێزەری مافی مرۆڤ و ئینسانە مرۆڤدۆستەکان کە ژومارەیەکی بەرچاو لە رۆڵەکانی نەتەوەی کورد و باقی نەتەوەکانی دیکەی ئێران،لە زیندانەکانی رژێم‌دا چاوەڕێی بەڕێوەچوونی حوکمی ناڕەوای ئێعدامن.\nجێی ئاماژەیە، ئەم ئێعدامانە لە دەوڵەتێکدا بەڕێوەدەچن کە چەند مانگ لەوە پێش، بە دروشمی '' ئیعتدال و هاوبەشی'' سرنجی گەلانی ئێرانی بۆ لای خۆی راکێشا و دەنگەکانی ئەوانی وەرگرت. بەڵام رەوتی کارەکان دوای هاتنە سەرکاری '' رووحانی'' بەشێوەیەکە، کە تەنانەت دەوڵەتی پێش ویش بەم شێوە بێ پەروایانە و بێرەحم نەکەوتبووە گیانی بەندییە سیاسییەکان.\nئەم سیاسەتی زەبر و زەنگ و ئێعدام و هەڵاوەسینە، لەکاتێکدایە کە رژێمی ئیسلامیی ئێران خەریکی نەرمی نواندن تا رادەی تەسلیم و خۆبەدەستەودان لەگەڵ شەش وڵاتی زلهێزی جیهان چووەتە پێش و روخسارێکی ئاشتی خوازانە لە خۆی نیشان‌دەدا. بەلام لە ناوخۆی وڵات بە دەستی ئاسنین بەرەو رووی خەڵک بە گشتی و زیندانییە سیاسییەکان بە تایبەتی دەبێتەوە.\nخەڵکی خەباتکار و نەسرەوتووی کوردستان، کوردانی نیشتەجێی سوئێد، هەمووی ئێمە قوربانی و تاراوی دەستی رژێمێکین کە ئەوە ٣٤ ساڵە بێ جیاوازیی‌دانان لە نێوماندا، خەریکی کوشت و کوشتار و دەربەدەر کردنمانە. سیاسەتی ئەم رژێمە هەر لەسەرەتاوە، لەسەر بنەمای '' پەرتەوازەکردن و حکوومەت کردن'' بەڕێوە چووە. لەگەڵ ئەوەی رژێم بە فرتوفێڵ و دەستبادان توانیویەتی تا ئێستا خۆی بە پێوەراگرێ، بەڵام ناکرێ بە تەنیا هەر ئەو بە تاوانبار بزانین، تاوانی ئێمەی سیاسی، رووناکبیر و خەباتکاریشی تێدایە. تاوانی ئێمە پەرتەوازەیی، دوو دەستەیی و چەند دەستەییە. ناکرێ و ناگونجێ پۆلێک خەباتکار کە هەموویان مەبەستیان رزگاری نەتەوەکەیان و دابین کردنی دێموکراسی و مافەکانی مرۆڤە، نەتوانن پێکەوە کاربکەن و لەسەر لانیکەمی ویستە هاوبەشەکانیان رێککەون!\nبۆ بەرەنگار بوونەوەی ئەم رژێمە فاشیستی- مەزەبییە، ئەگەر بە یەکگرتوویی کارنەکەین و لەسەر لانیکەمی ویستەکانمان هاودەنگ نەبین، بێشک دەبێ هەروا لە تاراوگە و بێ هێز، هەموو رۆژێ شاهیدی ئێعدام و لەسێدارە درانی باشترین رۆلەکانمان بین.\nحیزبی دێموکراتی کوردستان وێرای ئەوەی ئەم ئێعدام کردنانە بە توندی مەحکووم دەکا و خوازیاری کۆتایی هێنانیانە، هەروەک هەمیشەش رایگەیاندووە و باوەڕی قووڵیشی پێیەتی، دەستی هاوکاری بۆ هەموو ئەو هێز و رێکخراوانە درێژدەکا کە باوەڕیان بە رزگاری، ئازادی ، دێموکراسی و مافی نەتەوەکان هەیە. پێشمان وایە ئەوەی دەبێ لە هیچ هەلومەرجێکدا لەبیرنەکرێ ئەوەیە کە: یەکگرتن سەرکەوتن دەستەبەر دەکا.\nبەرز و شەکاوەبێ ئاڵای رزگاریی نەتەوەکەمان!\nسەرکەوێ هاوخەباتی و هاوکاریی نێوان هێزە خەباتکار و ئازادیخوازەکانی کورد!\nبژی هاودەنگی نێوان نەتەوەکانی ئێران!\nنەمان بۆ رژێمی کۆنەپەرستی ئیسلامیی ئێران!\nحیزبی دێموکراتی کوردستان/ کۆمیتەی سوئێد\n١٩ی خەزەڵوەری ١٣٩٢ی هەتاوی\n١٠ی نوامبری ٢٠١٣


ئەپڵیکەیشنی قورئانی پیرۆز بە تەفسیری کوردیەوە بۆ ویندۆز فۆن دابگرە! Kurdish Quran windows phone - Yeane.Org ماڵپەری یانی\nخزمەتکردن بە ئاینی ئیسلام بەردەوام لە گەشەسەندن دایە و تەکنەلۆژیاش بەدەرنییە لەو خزمەتە و لە ڕێگەی بەرنامە و ئەپڵیکەیشنی ناوازەوە بەردەوام هەوڵدراوە خزمەت بە ئاینی ئیسلام بکرێت. ئەوەتە دەیان ئەپ و بەرنامە هەیە بۆ سیستەمە جیاوازەکان و بەردەوام خەڵکی سودیان لێدەبینن. ئەپی قورئانی پیرۆز بۆ سیستەمی ویندۆزفۆن یەکێکە لەو ئەپانە و تێیدا تەواوی قورئانی پیرۆز بە تەفسیری کوردییەوە پێشکەش بە بەکارهێنەر دەکات و ئەمە سەرەڕای ئەوەی دەتوانی گوێبیستی قورئان بیت بە شێوەی سەرهێڵ و دەرهێڵ.\nئاماده‌كردن و گەشەپێدەری ئەپەکە (ڕیڤان عبدالله)\n( Size: 1.2 KiB ) ( ئه‌م فایله 1,088 جار داگیراوه )\nWalking War Robots v 1.2.3 APK for Android


وتووێژ:مێکوتە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئەم وتووێژە لە پەڕەی لێدوانی کاک ژیان گوێزتوومەتەوە بۆ ئێرە:\nسڵاو کاک ژیان گیان. بەرێزم سەیری وتاری ھاوڵە مریشکانەم دەکرد و ناوەکەم تاوتوێ دەکرد تووشی گرفتێکی گەورە بووم. بەڕێز Min.neel وەکی بزانم ئەم ناوەی لە ڕووی زمانی فارسی داناوە کە چی لە کوردیدا ئەمە ناوی تایبەتی خۆی ھەیە و لە ھیچ کوێ من ھاوڵە مریشکانەم نەبیستووە.\nلە ناو دوو وشەنامەی پزیشکیدا دوو وشەی دڕکە و مێکوتە وەک ھاوتایەک بۆ Chickenpox ھاتبوو بەڵام لە یەکیاندا دڕکە بە مانای Rubellaش (سرخجە) ھاتبوو. لە وشەنامەیەکدا تەنیا مێکوتە ھاتبوو بەڵام دڕکە Rubella (سرخجە) مانا لێداربۆوە. لە وشەنامەیەکی تریش بۆ آبلەمرغان وشەی دڕێڵە ھاتبوو.\nسەیری ھەنبانەبۆرینەم کرد دڕێلە (نەک دڕێڵە) وەک ھاومانای دڕکە ھاتبوو. ھەروەھا بە فارسی بۆ مێکوتە نووسرابوو مخملک (Scarlet fever). وشەی مێکوتە لای ئێمە باوە بەڵام بەڕاستی نازانم بە چی دەڵێن؛ بە آبلەمرغان یان بە مخملک (من زۆر بڕوام بە وەرگێڕانە فارسییەکەی ھەنبانە نییە و لێی دڵنیا نیم).\nScarlet fever لە دوو وشەی fever بە مانای تا و Scarlet بە مانای سوور پێکھاتووە و بە کوردی دەبێتە سوورەتا. لە کتێبە پزیشکییەکانیشدا بۆ Scarlet fever ھەر سوورەتا نووسرابوو کەچی لە ھەنبانەدا بەرامبەر بە سوورێژە ھاتووە.\nسەیری فەرھەنگی زانستگای کوردستانم کرد ئەویش تەواو ھەڵە بوو. ئەو شتەی لەو فەرھەنگەدا وەک بەرامبەرێک بۆ آبلەمرغان نووسرابوو بۆ مرۆڤ نابێ و تەنیا بۆ مەل بە کاری دەھێنن.\nمن خۆم پێم وایە Chickenpox دەبێتە مێکوتە (یانی بەرامبەرە فارسیەکەی ھەنبانە ھەڵەیە) و Scarlet feverیش دەبێتە سوورەتا (یانی پێم وایە ھەنبانە بە ھەڵە چووە). بەڵام نازانم دڕکە و دڕێلە بەڕاستی چین. ئایا ھاومانان یان جیاوازن؟! ئایا ھەر دووکیان بە مانای Chickenpoxن یان بە مانای Rubella؟ یان نا دڕێلە دەبێتە Chickenpox و دڕکە Rubella؟!\n--چالاک وتووێژ ١٤:٤٤، ٢١ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\nلە سەر ناوەکەی قسە هەیە، تکایە ئەو بەڕێزانەی دەزانن بڵێن کە مێکوتە، دڕێڵە چییە؟ ئەم ناوانە زۆر باون، بەڵام دیار نییە بە چی دەڵێن: تکایە تۆی فەرهەنگەکانی بۆ مەگەڕێن، ئەگەر دەکرێ لە پیرەکان بپرسن. سپاس! Aminijian (لێدوان) ١١:١٢، ٢١ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\nلە باشوور پێی دەڵێین مێکوتە > Kushared ١٤:٢٢، ٢١ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\nمن ماوەیەک لەمە پێش کە دەستم بە فەرھەنگی مامۆستا گیوی موکریانی ڕادەگەییشت سەیری ئەم وشانەم کرد، ئاوا نووسرابوو:\nمێکوتە: جوورە کولکێکە لە ھەموو منداڵان دێ وەکوو قوونێرێکی چکۆڵە وایە. جوورە زیپکەیەکی گەورەیە بنی سوور و سەری زەرد دەبێ.\nدڕکە: جوورە گرمژەیە لە منداڵان دێ و سەریان وەکوو دڕووی تیژە، دڕکەمێکوتە\nکاک ژیان ئەمانە ھیچ یارمەتی دەدەن بۆ ڕوونکردنەوەی شتەکە؟--چالاک وتووێژ ١٥:٣٤، ٢١ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\nدڕکە و مێکوتە ـشی پێ دەڵێین. --برووسک (لێدوان) ١٧:٠٨، ٢١ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\n؛سپاس بۆ تۆ کاکە برووسک! تنۆک تنۆک زانیاری کۆ دەبێتەوە! Aminijian (لێدوان) ٢٢:١٧، ٢١ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\nبۆم دەرکەوتووە کە: لە زۆربەی دەقە کوردییەکاندا، (مێکوتە) ئاماژە دەکا بە (آبله مرغان = حماق = Chickenpox)، ئەم وشەم بێجگە لە هەنبانە بۆرینە و بە شوێنەڕایی ئەو فەرهەنگی فارسی-کوردیی زانستگای کوردستان، کە بە (مخملک= scarlet fever) لێکیان دابووەوە، لە هیچ شوێنێکدا نەمدی. چون ویکی کرمانجیش (سوورەتا) ی هێنابوو و خودی scarlet fever لە سەر وشەی سوورەتا داکۆکی دەکا و زمانەکانی تریش لە وشەی تێکەڵی سوورەتا کەڵکیان وەرگرتبوو. Aminijian (لێدوان) ٠٨:٠٧، ١ی ئازاری ٢٠١٤ (UTC)\nھەر وەک کاک ژیان وتی لە زۆربەی سەرچاوەکاندا ئەم نەخۆشیە بە ناوی مێکوتە ھاتووە بۆیە گواستمەوە. بۆ نەخۆشیەکانی تریش پاش دروستبوونی وتارەکانیان لێدوان دەکەین. زۆر سپاس.--چالاک وتووێژ ١٣:٣٧، ٢ی ئازاری ٢٠١٤ (UTC)\nئێمە بە بەچکە قرپۆکمان دەوت مێکوتە. ھەژار مێکوتەسەرەی نووسیوە وەکوو بەچکە قرپۆک. بۆ مێکوتە نووسیویە نەخۆشینی زارۆکان کە زیپکەیان لێ دێ، ڕەنگە مەبەست ئاوڵە بێت، نازانم. مێکوتە وشەکەی بڕێک لە بزمەتە و زیپکە دەچێ (ئەوەی کە ئاخریان ە یە). بزمەتەیش بە جێگەی زەخم دەوترێ. بۆیە ڕەنگە مێکوتە واتای ئاوڵەش بدات. بە ھەرحاڵ بەم نەخۆشییە دەوترا ئاوڵە یا ھاوڵە. مەسەلی کوردی دەڵێت: مەیموون زۆر جوان بوو ئاوڵەشی گرت. وەکوو گل بود بە سبزە نیز آراستە شدی فارسە. موفتی پێنجوێنی ئەڵێ کەسێ خزمەتی بێگانە کات: "کەڕ و لاڵ بێ لەپاش کوێری، بە ئاوڵە و دەردی سوورێژە". دیارە چون لەگەڵ سوورێژە ھاوردوویە مەبەست نەخۆشییەکەیە نەک تەنیا بلووق و زەخم. پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ١٨:٥٧، ٦ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC)\nلای ئێمە ھەر دووک وشەی ھاوڵە و مێکوتە ھەیە و وا نییە ھاومانا بن.--چالاک وتووێژ ٠٧:٣٦، ٧ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:مێکوتە&oldid=529465»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٧:٣٦ی ٧ی تەممووزی ٢٠١٧ نوێ کراوەتەوە.


ANF | خۆبەڕێوەبەری: پێویستە درێژە بە هێڵی کۆبانێ بدرێت\nخۆبەڕێوەبەری: پێویستە درێژە بە هێڵی کۆبانێ بدرێت\nخۆبەڕێوەبەری بە بۆنەی یادی سەرکەوتنی کۆبانێوە پیرۆزبایی راگەیاند و باسی لەوەکرد، "ئێمە بانگەواز لە گەلەکەمان دەکەین کە رێجکەی هێڵی بەرخودانی کۆبانێ، عەفرین و هەرێمەکانی باکور و رۆژهەڵاتی سوریا بگرنەبەر".\nچوارشه‌ممه, 26 Jan 2022, 19:02\nخۆبەڕێوەبەری بە بۆنەی حەوتەم ساڵیادی رزگارکردنی کۆبانێ راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و لە راگەیەنراوەکەدا بەم جۆرە هاتووە:\nدوای ئەو هەموو ساڵە لە بەرخودان و لەناوبردنی داعش لە رووی سەربازییەوە، داعش بە پاڵپشتی ناوچەیی هەوڵ دەدات بە هەموو هێزەی خۆیەوە تۆڵە بکاتەوە و بگەڕێتەوە.\nبەرخودان بەرامبەر ئەو رێکخراوە، بەرخودانێکی ئاسایی نەبوو، بەڵام ئەو بەرخودانە رۆڵی هەبوو لە پاراستنی سوریا و جیهان لە رێکخراوی داعش. رزگارکردنی کۆبانێ لە 26ی کانونی دووەمی 2015دا، سەرەتا لەناوچوونی داعس بوو. دوای ئەوە زۆر سەرکەوتن دەستەبەر بوون و بەرخودانی کۆبانێ بووە داستان. گەلی باکور و رۆژهەڵاتی سوریا ئەو داستانەی بۆ خۆی کردە بنەما و پارێزگاری لە هەرێمەکانی خۆی کرد تائەو کاتەی لە 23ی ئاداری 2019دا لەنابردنی داعش لە رووی سەربازییەوە راگەیەنرا.\nکۆبانێ خاوەنداری لە پڕۆژەی خۆبەڕێوەبەری کرد و لە 27ی کانونی دووەمی 2014دا رایگەیاند. ئەو ئەزمونە لە پیادەکردن و چەسپاندنی پرۆژەی دیموکراتیک لە سوریا بە گشتی، بووە کۆڵەکەیەکی سەرەکی.\nبەبۆنەی حەوتەمین ساڵیادی رزگارکردنی کۆبانێ و راگەیاندنی خۆبەڕێوەبەری دیموکراتیک ئێمە یادی شەهیدانمان دەکەینەوە. هەروەها جەخت دەکەینەوە کە دەوڵتی تورکی فاسیست کە پاڵپشتی تیرۆر دەکات، نەک هەر تەنیا لەسەر هەرێمەکانی ئێمە بەڵکوو لەسەر گەلان بە گشتی مەترسییەکە.\nسەرکەوتنی کۆبانێ بۆ جیهان و مرۆڤایەتی بوو بە میراتێک کە پرۆژەی دەوڵەتی تورکی ئاستەنگ کرد، کە پاڵپشتی لە داعسی کردبووە بنەمای ئەو پرۆژەیە. هەروەها کۆبانێ و بەرخودانەکەی سەرنجی جیهانی بە گشتی راکێشایە سەر خۆی و جیهانی راستی پاراستن و پارێزگاریی لەوێ ناسی.\nلەئەنجامدا ئەو ویست و ئیرادەیەی لە کۆبانێ هەبوو بۆ لەناوبردنی داعش بووە هیوایەکی راستەقینە. لەبەر ئەوەش هاوپەیمانی نێونەتەوەیی دەستوەردانی کرد و 1ی تشرینی دووەم وەک رۆژی جیهانی کۆبانێ پەسەند کرا.\nبەردەوامی پشتگیری دەوڵەتی تورک بۆ تیرۆر، بە مەترسی بۆ سەر ئەو دەستکەوتانە دادەنرێت لە بەرامبەر داعشدا بەدەستهاتوون. بۆ ئەوەی ئەو مەترسییە بڕەویتەوە، پێویستە هەڵوێستی روون لەبەرامبەر دەوڵەتی تورک و تاوانەکانی بگیرێتەبەر. دوای داگیرکردنی سەرێکانی و گرێ سپی ورەی شانەکانی داعشی بەرزکردەوە.\nگرنگی رزگارکردنی سەرێکانی، گرێ سپی و عەفرین هاوتەریب و هاوشانی گرنگی رزگارکردنی کۆبانێیە کە بووە سەرەتای کۆتاییهاتنی تیرۆر.\nئێمە داوا لە گەلەکەمان دەکەین کە شوێنکەوتووی هێڵی بەرخودانی کۆبانێ، عەفرین و هەرێمەکانی باکور و رۆژهەڵاتی سوریا بن. لەبەر ئەوەی ئەو میراتە مێژووییە، لە سوریا رێگایە بەرەو سەرکەوتنی کۆمەڵگای دیموکراتیک و چەسپاندنی سەقامگیری".\nدەوڵەتی تورک هێرشی کردە سەر ٣ گوندی عەین عیسا\nدەوڵەتی داگیرکەری تورک هێرشی کردە سەر عەین عیسا\nله كۆبانێ له دژی خیانه‌ت و داگیركاریی خێمه هه‌ڵدرا\nدەوڵەتی تورک ماڵێکی لە تل ڕەفعەت بۆردومان کرد\nتەرمی شەهید بروسک لە کۆبانێ بەخاکسپێردرا\nساڵح نوح دیرۆک: پێویستە ئێدی سنورێک بۆ دڕندەیی پەدەکە دابنرێت


لێکۆڵینه‌وه | کتێبخانەی کوردی\nYou are hereلێکۆڵینه‌وه\nوزه له نێوان مشتومڕی کۆمه‌ڵگا...\nناوی کتێب؛ وزه له نێوان مشتومڕی کۆمه‌ڵگا و بڕیاره ڕامیاریه‌کاندا\nنوسینی؛ قه‌یوان سیوه‌یلی\nئه‌م کتێبه له ساڵی 2004 دا بڵاوکراوه‌ته‌وه\nنامه‌یه‌ک بۆ نوسه‌ری ئه‌م کتێبه بنێره\nناوی کتێب؛ پاش بونیادگه‌ری\nنوسینی؛ تێری ئیگلتون\nوه‌رگێڕانی؛ سه‌لاح حه‌سه‌ن\nناوی کتێب؛ دایکایه‌تیی بێوه‌ی\nوه‌رگێڕانی؛ تۆفیق عه‌بدول\nئه‌م کتێبه له ساڵی 2006 دا بڵاوکراوه‌ته‌وه\nفه‌رموو لێره‌وه نامه‌یه‌ک بۆ وه‌رگێڕی ئه‌م کتێبه بنێره\nخوێندنه‌واری به زمانی کوردی\nناوی کتێب؛ خوێندنه‌واری به زمانی کوردی\nنوسینی؛ جه‌مال نه‌به‌زچاپی یه‌که‌می ئه‌م کتێبه له ساڵی 1957دا له به‌غداد چاپکراوه و چاپی سێهه‌میشی له ساڵی 2007دا بڵاوکراوه‌ته‌وه\nئه‌تنۆ,دیمۆگرافیای باشووری کوردستان\nناوی کتێب؛ ئه‌تنۆ-دیمۆگرافیای باشووری کوردستان\nنوسینی؛ عه‌بدوڵڵا غه‌فور\nئه‌م کتێبه له ساڵی 2006 دا له‌لایه‌ن ده‌زگای توێژینه‌وه‌ی چاپ و په‌خشی موکریانیه‌وه بڵاوکراوه‌ته‌وه\nهه‌شتا ساڵ ته‌عریبکردنی کوردستان!\nناوی کتێب؛ هه‌شتا ساڵ ته‌عریبکردنی کوردستان!\nنوسینی؛ جه‌لال جه‌وهه‌ر عه‌زیز\nهاوکاتی و هاوشوناسی\nناوی کتێب؛ هاوکاتی و هاوشوناسی\nنوسینی؛ ڕێبوار سیوه‌یلی\nئه‌م کتێبه له ساڵی 2004 دا له‌لایه‌ن ده‌زگای چاپ و وه‌شانی سپیرێزه‌وه بڵاوکراوه‌ته‌وه\nماڵێکی لێکترازاو و و‌یژدانێکی بیمار\nناوی کتێب؛ ماڵێکی لێکترازاو و و‌یژدانێکی بیمار\nنوسینی؛ فاروق ڕه‌فیق\nئه‌م کتێبه له ساڵی 2002 دا له‌لایه‌ن چاپخانه‌ی ڕه‌نجه‌وه بڵاوکراوه‌ته‌وه\nمێژووی کۆنی که‌رکوک\nناوی کتێب؛ مێژووی کۆنی که‌رکوک\nنوسینی؛ کامه‌ران کوێخا جه‌لالئه‌م کتێبه له ساڵی 2008 دا له‌لایه‌ن ده‌زگای چاپ و په‌خشی موکریانیه‌وه بڵاوکراوه‌ته‌وه\nکامه‌ران کوێخا جه‌لال\nقه‌فه‌سی ئاسنین، یان بۆ ببمه‌وه به عێراقی؟\nناوی کتێب؛ قه‌فه‌سی ئاسنین، یان بۆ ببمه‌وه به عێراقی؟\nنوسینی؛ ڕێبوار سیوه‌یلیئه‌م کتێبه له ساڵی 2003 دا له‌لایه‌ن چاپخانه‌ی ڕه‌نجه‌وه چاپکراوه


بوفۆن: هه‌رگیز شه‌وی دزی و خیانه‌ته‌كه‌ی نێو یاریگه‌ی بێرنابیۆم له‌بیر ناچێت\nیارییەكەی نێوان یۆڤنتوس و ڕیاڵ مەدرید چووە پاڵ مێژوو و ڕەنگە دوای ماوەیەیك دیكە كەس باسیشی نەكات، بەڵام ئێستە باس و خواسێكی زۆری لەسەرە و شارەزایانی تۆپی پێ هەموویان لەسەر لێدانە سزاكەی ڕۆناڵدۆ لە دوایین چركەساتی یارییەكە كۆك نین و تەنانەت هەڵسووكەوتی بۆفۆنی گۆڵچیش مشتومڕێكی زۆری لەسەرە.\nگۆڵچی و كاپتنی یانەی تۆپی پێی یۆڤنتوس نەتەنیا سەبارەت بە هێرشكردن و قسەپێگوتن بە ناوبژیوانی نێوان یۆڤنتوس و ڕیاڵ مەدرید پەشیمان نییە، بەڵكوو ئێستەش لێی تووڕەیە و بە دز ناوی دەبات.\nدوای یاری گەڕانەوەی نێوان یۆڤنتوس و ڕیاڵ مەدرید كە تیایدا جانلویجی بۆفۆن سەبارەت بە فیكەی لێدانی سزا هەڵیكوتایە سەر ناوبژیوانی ئینگلیزی و زۆر قسەی نەشیاوی پێ گوت، كۆمەڵە یاریزانێكی پێشوو كاردانەوەیان بەرانبەر ناوبراو هەبوو و گۆڤاری گاتزتا دلواسپۆرتێش بە مانشێتێكی گەورە نووسی كاپتنی هەڵبژاردەی ئیتاڵیا دەبێ سەبارەت بە هەڵسوكەوتەكەی داوای لێبوردن بكات.\nبۆفۆن: پەشیمان نیم\nبەڵام بۆفۆن دەڵێت، سەبارەت بە هەڵوێستی توندی بەرانبەر بە ناوبژیوانەكە پەشیمان نییە و داوای لێبوردن لە كەسیش ناكات.\nبۆفۆن لە بەرنامەیەكی تەلەفزیۆنی وتویەتی، پێویست بەوە ناكات سەبارەت بە هیچ شتێك داوای لێبوردن بكەن، چونكە منیش مرۆڤم و هەست و ئیحساسم هەیە و وەكوو خەڵكی ئاسایی توورە دەبم. دەبێ ڕێگەیەك بۆ قسەكردن بدۆزییەوە. ڕاست یان نادروست، ڕەنگە جاری وایە زێدەڕۆیی لە هەڵوێست و قسەكاندا بكرێ، بەڵام من ئەوەم كە دەمبینن. من جیجی بۆفۆنم. ئەو شەوە، یارییەكە سەعاتێك و نیو بەر لە فیكەی كۆتایی تەواو ببوو، كەواتە لە دەرئەنجامدا، ئەو شتەی كەسێك لەو كاتەدا دەیڵێت، شتێك نییە جگە لە هەست و ئیحساس سەبارەت بەو بڕیارەی كە دەگیرێت، بەڵام هەستی ئەو كەسە ناشاردرێتەوە كە نایهەوێ درۆ لەگەڵ خۆیدا بكات و لەبەرانبەردا ئەو كارە، ئەو شتە دەردەخات كە خوێنی بەجۆش هێناوە و تەواو و كۆتایی هات.\nوەرزش ئاوێتەی خوێن و دەمارەكانی من بووە\nبۆفۆن لەبەردەوامی چاوپێكەوتنەكەیدا وتی: ئێوە ناتوانن پرسیارێكی ئەوتۆ لە من بكەن كە وەرزش لە خوێن و ڕەگ و دەمار و ژیانمدایە، چونكە تەنانەت ئەگەر لە دەربرینی هەڵوێست و هەستمدا زێدەڕییم كردبێ، دیسانیش شتێكی وێچوو و مەنتیقییە. من هەموو ئەو قسانەی كردوومە، دووبارەیان دەكەمەوە، هەڵبەت ڕەنگە بە دەربڕینێكی تر، با ئەو جۆرە بڵێم كە دەربڕینێكی هێمنانەتر. لەگەڵ ئەوەیشدا قسەكانم ناگۆڕێن، من لەسەر قسەی خۆمم. لەوە دڵنیام كە ئۆلیڤەر لە داهاتوودا لە ناوبژیوانیدا سەركەوتووتر دەبێ، بەڵام ئێستە بۆ یارییەكی هەستیاری نێوان یۆڤەنتوس و ڕیاڵ مەدرید گەنجە. جوانی و شوناسی ڕاستەقینەی تۆپی پێ لە بڕیارەكاندایە، كە بەداخەوە پیاوە گەنجەكە خۆی خستە ناو بارودۆخێكی دژوار، كە لە توانای ئەوەدا بەدەر بوو. هەر بۆیە من لە كۆتایی یارییەكەدا ئەو قسانەم كرد. من هیچ دوژمنایەتییەكم لەگەڵ ئۆلیڤەردا نییە. تەنانەت لێ تووڕەش نیم، هەموو شت لەوێ كۆتایی هات و منیش لە گەرماوگەرمی یارییەكەدا ئەو قسانەم كرد. ڕەنگە كەسی دیكەش ئاوا قسەی كردبا، لە ڕاستیدا هەستی من ئەوەیە كە سزا نەدراوین، بەڵكوو دزیمان لێ كرا. نەتەنیا لەبارەی ئەنجامەكە، بەڵكوو ئەو شەوە بە گشتی فێڵمان لێ كرا. ئەو شەوە، شەوی خیانه‌ت بوو كە هیچكات ناتوانێ دووبارە بێتەوە.\nدەسكەوتی ڕۆماش بە هی خۆم دەزانم\nگۆڵچی یانەی یۆڤنتوس وتی: ئێمە دەمانتوانی وەرزێكی لەبیرنەكراو لە مێژووی یۆڤنتوس و بۆ ئیتاڵیا تۆمار بكەین. سەركەوتنی ئێمە لەگەڵ بردنەوەی ڕۆما بەرانبەر بە بارسێلۆنا، كەس باوەڕی پێ نەدەكرد. من بەر لە یۆڤنتوسبوونم خۆم بە ئیتاڵی دەزانم و لەڕاستیدا خەمی ئەنجامەكانی تۆپی پێی ئیتاڵیام هەیە. بینینی یاری گەڕانەوەی ڕۆما و دەسكەوتە لەبیرنەكراوەكەی ئەو یانەیە پڕ بە دڵ دڵخۆشی كردم و پڕ بە دڵیش لایەنگریان بووم. دیتنی یۆڤنتوس لەسەر یاریگای ڕیاڵ و قەرەبووكردنەوەی دۆڕانی سێ بە سفری ناوماڵی خۆی.. منی بردە سەر هەورەكان. ئەگەر ئەو فیكەیە لێ نەدرابا، لەڕاستیدا وەسفی تواناكانمان نەدەكرا. من لە تەمەنی یاریزانیمدا یاری گرینگتر لەو یارییەم دۆڕاندووە، بەڵام شێوازی دۆڕاندنی ئەو یارییە جیاواز بوو، چونكە ئەو یارییە شتێكی دیكە بوو، یارییەك لەوپەڕی گەورەییدا، یارییەك بۆ هەڵگەڕانەوە و ریمۆنتادا، یارییەك بۆ چوونە ناو چوارگۆشەی زێڕین، یارییەك بۆ گەڕانەوەی گەورەیی ئیتاڵیا بوو، یارییەكی لەبیرنەكراو بۆ یۆڤنتوس. لەو باوەڕەدام بۆ یاریزانەكان و هاندەران و هەموو خەڵكی ئیتاڵیا بەوشێوەیە بوو و ڕێك هەستی منیان هەیە.\nفیكەیەكی نادادپەروەرانە بوو\nبۆفۆن لە كۆتاییدا ئاماژەی بە فیكەی ناوبژیوان بۆ لێدانی سزای ڕۆناڵدۆ كرد و وتی: پێككەوتنەكە شتێك نەبوو كە بڵێی سەداسەد لێدانی سزای لەسەر بوو، من ناڵێم بەهیچ شێوە پیناڵتی نەبوو، نادادپەروەرانە بوو و دەڵێم شك و گومانی لەسەر بوو. لە یارییەكی ئاوا هەستیاردا كە تەنیا 20 چركەی ماوە، به‌ریه‌ككه‌وتنێكی ئەوتۆ، هیچ ناوبژیوانێك نایات ڕیسكێكی ئاوا گەورە بكات و بیفیكێنێ. واتە بە بڕیارێك چیرۆكەكەی یاری بە تەواوەتی بگۆڕێ. بەبڕوای من ئەگەر ناوبژیوانێكی بەئەزموون ناوبژیوانی یارییەكە بوایە، هیچكات فیكەی لێدانی سزای لێ نەدەدا. منیش ئەو مافەم هەیە لە مافی خۆم و یاریزانەكان و ئەو پێنج هەزار هاندەرە بەرگری بكەم و بە مافی ڕەوای خۆمی دەزانم. ئەركی من پاڵپشتیكردنی یاریزانەكان و هاندەرانە و ئەو كارەشەم كرد و لێی پەشیمان نیم، ڕەنگە زێدەڕۆییم كردبێ. من دەبوایە ئەو كارە بكەم و دوبوایە هەموو هەستی خۆم پیشان بدەم، تەنانەت ئەگەر زیاتر لەوەش سەركۆنە بكرێم یان ناوبانگم پێی خراپ بێ.


ئه‌گه‌ری سه‌رکه‌وتنی کلینتۆن ۷۵ له سه‌ده/ به‌رجام له به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌مریکایه - Mehr News Agency\n28 gelawêjê 2016 - 11:37\nNews Code 5099\nئاژانسی مێهر، گرووپی نێونه‌ته‌وه‌یی - جه‌واد حه‌یرانی نیا: جیمز چارلز سلتری، نوێنه‌ری پێشووی کۆنگرێسی ئه‌مریکا له گفتوگۆ له‌گه‌ڵ هه‌واڵنێری مێهر سه‌باره‌ت به پێش بینی هه‌ڵبژارده‌نکانی داهاتووی سه‌رۆک کۆماری ئه‌مریکا وتی: من له‌سه‌ر ئه‌م بڕوایه‌م که هیلاری کلینتۆن له هه‌ڵبژاردنه‌کان سه‌رکه‌وتوو ده‌بێت، من لام وایه که له سه‌دا ۷۵ کلینتۆن سه‌ر ده‌که‌وێت.\nئه‌و سه‌باره‌ت به‌م بابه‌ته که سه‌رۆک کۆماری داهاتووی ئه‌مریکا به به‌رجام پێبه‌ند ده‌بێت جه‌ختی کرد: ئه‌گه‌ر هیلاری کلینتۆن، سه‌رۆک کۆماری داهاتووی ئه‌مریکا بێت، ڕێگه‌که‌ی ئۆباما له به‌رجامدا درێژه ده‌دات.\nئه‌و زیادی کرد: هیلاری کلینتۆن ده‌زانێت که به‌رجام ته‌واو و گشتگیره. لایه‌نه‌کان ڕێککه‌وتنێکیان کردووه و هه‌ر یه‌ک چه‌ندین باجیان داوه و باجیان گرتووه تاکوو به‌م ڕێککه‌وتنه گه‌یشتوون. هیلاری ده‌زانێت که ده‌بێت به پێی به‌رجام پێبه‌ند به به‌ڵێنه‌کانی ئه‌مریکا بێت و ئێرانیش هه‌ر به‌م جۆره ناچاره به پێی به‌رجام هه‌ڵسوکه‌وت بکات.\nسلتری له درێژه‌دا وتی: هیوادارم لایه‌نه‌کان به‌م ڕێککه‌وتنه پێبه‌ند بن، چون ئه‌م بابه‌ته بۆ هه‌ر دوو لا بابه‌تێکی یه‌کجار گرنگه.\nنوێنه‌ری پێشووی کۆنگرێسی ئه‌مریکا درێژه‌ی دا: لایه‌نه‌کان نابێت ئه‌مه فه‌رامۆش بکه‌ن که زیاتر له ۳۵ ساڵه دۆخی بێ بڕوایی له نێوان ئه‌واندا بوونی هه‌یه و ئه‌م دوژمنی و دژایه‌تییه ناتوانین به چه‌ند مانگ بسڕینه‌وه.\nئه‌و وتی: بۆ بڕوا کردن به یه‌کتر ده‌بێت هه‌ر دوولا هه‌وڵی خۆیان بده‌ن، ئه‌مه‌ش ده‌بێت له هه‌موو که‌رته‌کانی دیکه‌ش ئه‌نجام ببێت، وه‌ک بابه‌تی فه‌رهه‌نگی، زانکۆیی، دینی، وه‌رزشی و بازه‌رگانی و ئابووری.\nسلتری وتی: ئه‌وانه‌ی وا له دوای ڕێگه‌چاره‌ی ئاشتیانه‌ن با ئه‌مه به ڕوونی بزانن که له ئه‌مریکا و ئیسڕائیل که‌سانێک هه‌ن که به تووندی دژی به‌رجامن و له ئێرانیشدا که‌سانێک هه‌ن که دژی ئه‌م ڕێککه‌وتنه‌ن.\nسلتری سه‌باره‌ت به‌م بابه‌ته که ئایا سه‌رۆک کۆماری داهاتووی ئه‌مریکا پێبه‌ند ده‌بێت به به‌رجام یان نا، وتی: من له‌سه‌ر ئه‌م بڕوایه‌م که ده‌وڵه‌تی داهاتووی ئه‌مریکا پێبه‌ند ده‌بێت به به‌رجام و ئه‌مریکا ناچاره به‌ڵێنه‌کانی خۆی جێبه‌جێ بکات.\nئه‌و جه‌ختی کرد: زۆر دڵنیام که هه‌ر دوو به‌ربژاره‌که‌ی سه‌رۆک کۆماری ئه‌مریکا به‌رده‌وام ده‌بن له به‌رجام و ده‌بێت چاوه‌ڕوانی داهاتوو بین.\nئه‌و سه‌باره‌ت به پێشێل کردنی یه‌کلایه‌نه‌ی به‌رجام له لایه‌ن ئه‌مریکا و به بێ هاوڕێی هاوپه‌یمانه‌کانی وتی: هه‌ر هه‌موو هاوپه‌یمانه‌کانی ئه‌مریکا له به‌رجام پشتیوانی ده‌که‌ن. ئه‌وان به باشی ده‌زانن که ئه‌م ڕێککه‌وتنه باشترین ڕێگه‌ی سه‌رکه‌وتنه بۆ هه‌موو لایه‌نه‌کان. من له‌سه‌ر ئه‌م بڕوایه‌م که ئه‌مریکا و هاوپه‌یمانه‌کانی هه‌رچی بکه‌ن پێکه‌وه ده‌یکه‌ن.


ڕۆژانە چوار دەنک بادەم بخۆ\n2017-12-05 [12:09 PM]\nبادەم یەکێکە لە خواردنە زۆر تەندروستەکان لەبەر ئەوەی چەندین کانزاو ڤیتامینی تێدایە کە پێویستن بۆ لەش.ھەروەھا دەوڵەمەندە بە مەگنیسیۆم، ڤیتامین B, پڕۆتین، ئەمینۆئەسید.خواردنی چوار بادەم ھەموو ڕۆژێ ئەم کارانە بەسەر جەستەدا دێنێت.\n- یارمەتی دابەزاندنی کێش دەدات: خواردنی بادەم زۆر بەسودە بۆ ئەوکەسانەی کە دەیانەوێت کێشی لەشیان دابەزێنن، سەرەڕای ڕێژەی بەرزی کالۆری کەچی دەوڵەمەندە بە ڕیشاڵ، پڕۆتین، چەوری بەسود،\n- یارمەتی چالاکیەکانی مێشک دەدات: بادەم چەندین مادەی خۆراکی تێدایە کە یارمەتی تەندروستی مێشک دەدەن،خواردنی بادەم رێژەی زیرەکی زیاد دەکات وقەلەقی ناھێڵێت.\n- پاراستنی پێست: ھەروەک دەزانین بادەم پێک دێت لە ڤیتامینE کە ئەم ڤیتامینە زۆر بەسودە بۆ تەندروستی پێست و پێست دەپارێزێت لە پیری.\n- دەبێتە ھۆی نەھێشتنی جەڵدەی دڵ: بەپێی لێکۆڵینەوەیەکی نوێ ئەوانەی کە ھەفتەی پێنج جار بادەم دەخۆن %٥٠ مەترسی جەڵدەی دڵ لەسەریان کەمتر دەبێت.\n- دەبێتە ھۆی بەھێز کردنی ئێسکەکان: بادەم لەپێکھاتەیدا کالیسیۆم ھەیەکە دەبێتە ھۆی بەھێزبونی ئێسک و ددان و ماسۆلکەکان.\n- ئاستی کۆڵسترۆڵ دادەبەزێنێت: بادەم ھەروەھا چەوری سودبەخشی تێدایە کە ئەمەش دەبیتە ھۆی نەھێشتنی کۆڵسترۆڵی زیان بەخش.\n- لەکاتی سکپڕیدا یارمەتیت دەدات بۆ ئەوەی ھەست بەباشی بکەی: ئایا دەزانی ئافرەتان لەکاتی سکپڕیدا زۆر پێویستیان بە ڤیتامین E ھەیە؟ خواردنی بادەم ئەم ڤیتامینەت بۆ دابین دەکات، ھەروەھا ھەستی حەسانەوەت پێدەبەخشێت.\n- لەتوشبوون بە شێرپەنجە دەتپارێزێت: تیمێکی پزیشکی ئەمریکی باسیان لەوە کرد کە کەمی ڤیتامین B دەبێتە ھۆی پەیدابونی نەخۆسی شێرپەنجە،بەڵام بادەم بەھۆی ئەوەی کە دەوڵەمەندە بەم ڤیتامینە بۆیە لەش دەپارێزێت لە توشبون بەم نەخۆشیە.\nئەم هەواڵە 6043جار خوێندراوەتەوە


سیکۆلاریزم و چەند سەرنجێک… 5 … شەماڵ بارەوانی – Dengekan\nbyShamal Barawani\tMarch 23, 2022\tGeneral\nدەوڵەتی سیکۆلاریزم، دەوڵەتی ئایینێك، گرووپ و مەزهەبێك، ئایدیۆلۆژیاو حزبێكی ئایینی، فیرقەیەكی دیاری كراو بەتەنها موڵكی ئەقیدەیەك نییە. سیکۆلاریزم دەڵێت دەبێت دەوڵەت،\nدەوڵەتێک بێت، بۆ هەموان بێت. ژیانی هەموو مرۆڤایەتی تێدا بەرجەستەبێت. كەرامەت و سەرو گیان و حەزەكانیان تێیدا پارێزراوبێت. دەوڵەتێک بێت، جێگای ئازادییەكانی تێدا ببێتەوە. دەوڵەتێک بێت، كەس لەسەر ئایین و ئەقیدی ئایینی، لەسەر مەزهەبی جیاواز و دیدەنیگای جیاواز و بیروباوەڕی جیاواز، تیرۆر نەكرێت و ئەشكەنجەو ئازار و زیندانی و بێ سەرو شوێن نەكرێت.\nدەوڵەتێک بێت ئایندار و لائیكێك، بڕوادار و گومانگەرایەك بە یەكسانی جێگایان تێدا ببێتەوەو جیاوازی لەنێوان هیچ مرۆڤێك نەكرێت، لەسەر بنەمای جیاوازی ئایینی، مەزهەبی، نەتەوەیی و ڕەنگ و ڕەگەز. دەوڵەتێک بێت، خۆشەویستی تێیدا ئایین و مرۆڤایەتی ڕێبازبێت. دەوڵەتێک بێت، رق و دەمارگیری، ڕەگەزپەرستی و یەكترسڕینەوە، تیرۆر و كوشتن و تووندوتیژی، فێندەمێنتالیزمی ئایینی و بیری ڕادیكاڵیەت،\nدۆگمی بەرد و حوكمی شمشێر و هەڕەشەی سەربڕین و زمان قرتاندن و دەست و پێ پەڕاندن تێیدا تاوان و قەدەغەبێت. ڕێزگرتن لەئاشتی و برایەتی و پلۆرالیەت و پێكەوە ژیان، ئەرك و یاسا بێت. لێبوردەیی و یەكترقبوڵ كردن و چەمكی هاووڵاتی بوون، بنەماو دۆکترین و ئەقیدەی فەرمی دەوڵەت و دەستوری وڵات بێت. دەوڵەتێک بێت بەواتای وشە باوەڕی بە مافەكانی مرۆڤ هەبێت. ڕێز لە ئازادی و ماف و سەربەستی ژن.\nهەڵبژارنەكانی تاك، ژیانی تایبەتی مرۆڤەكان، بیروباوەڕی هەموان و هەموو جیاوازیەكان بگریت. دەوڵەتێک بێت، دژایەتی یەكسانی جێندەری، دیموكراسیەت، سیكولاریزم و زانست و ئەقڵانیەت و تازەگەری نەكات..\nPrevious سزا و گەمارۆی ئابووریی و کاراییان لەسەر کامیان؟… زاهیر باهیر\nNext نه‌مری بو شه‌هیدانی شیوعی… ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب


مەترسیەكی نوێ ڕوو لە هەرێمی كوردستان دەكات\nبەرپرسی میحوەری خازر ڕایدەگەیەنێت، ئەو كەمپەی بۆ ئاوارەكان دروستكراوە بەشی تەنها 30 هەزار كەس دەكات، دەشڵێت: "مەترسی ئەوەمان هەیە داعش لەگەڵ ئاوارەكان ڕوو لە هەرێمی كوردستان بكەن".\nعارف تەیفور ؛بەرپرسی میحوەری خازری هێزی پێشمەرگە؛ بە (دەنگی ئەمریكا)ی ڕاگەیاند، دوو كەمپ بۆ ئاوارەكانی موسڵ لە نزیك خازر دروستكراوە، بەڵام پێشبینی دەكرێت ئەو كەمپانە بەشی ئاوارەكان نەكەن، بۆیە (un)مان لەو بابەتە ئاگادار كردۆتەوە.\nلەبارەی دروستكردنی كەمپی نوێشەوە وتی "ئامادەكاری بۆ دروستكردنی كەمپی نوێ كراوە شوێنیشمان بۆ دیاریكردوون، بەڵام شوێنە دەبێت لە دووری شارەكان بێت، چونكە مەترسی ئەوە هەیە داعش لەگەڵ ئاوارەكان بێنە ناو هەرێمی كوردستانەوە".\nلە 10ی حوزەیرانی 2014، چەكدارانی داعش هێرشیان كردە سەر چەند شار و شارۆچكەیەكی عیراق و سەرەتا شاری موسڵ-یان كۆنتڕۆڵ كرد و دواتریش تكریت و سەڵاحەدین و چەند شار و شارۆچكەیەكی دیكەی عیراق-یان كۆنتڕۆڵ كرد.\n1735 جار بینراوە


خۆپیشاندەران شاسوار عەبدولواحید دەردەکەن\nخۆی خزاندوەتە ناو خۆپێشاندانی قوتابیان\nKurdistan24 هه‌ولێر 12:03 2021/11/24\nساتی دەرکردنی شاسوار عەبدولواحید لەلایەن قوتابیانی خۆپیشاندەر لە سلێمانی\nکوردستان خۆپیشاندانی قوتابیان سلێمانی شاسوار عەبدولواحید\nشاسوار عەبدولواحید، سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ دەچێتە ناو خۆپێشاندانی قوتابیان لە سلێمانی، لەلایەن خۆپێشاندەرانەوە دەردەکرێت.\nبەگوێرەی ئەم گرتە ڤیدیۆیەی دەست کوردستان24 کەوتووە، ئەمڕۆ چوارشەممە 24/11/2021، شاسوار عەبدولواحید خۆی خزندوەتە ناو خۆپیشاندەران و دەیەوێت لەناو خۆپیشاندەران قسە بکات، بەڵام لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە دەردەکرێت و پێی دەڵێن لێرە دوورکەوە.\nخۆپێشاندەران بە شاسوار عەبدولواحید دەڵێن: "بڕۆ پاڵپشتی تۆمان ناوێ، خۆپشاندانمان خۆپیشاندانێکی خۆڕسکە و نێیتە ناو خۆێندکاران".\nپێشتر بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی سلێمانی لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەدابوو: " لەڕێی چەند کەس و لایەنەکەوە بۆ مەرامی سیاسی هەوڵدرا بە‌دروستكردنی گرژی و ئاژاوە ئاڕاستەی خۆپیشاندانەکان بگۆردرێ بە‌رە‌و توندو تیژی".\nچەند رۆژێکە خۆپیشاندانی قوتابیان بۆ داواکردنی گێڕانەوەی دەرماڵە لە سلێمانی و چەند شار و شارۆچکەیەکی دیکە دەستیپێکردووە، بەڵام لە سلێمانی گرژی و ئاڵۆزیی لێکەوتەوە.\nخۆپیشاندانەکانی فێرخوازانی زانکۆ و پەیمانگاکان بۆ داواکردنی دەرماڵەکانیان، و دوا پێشهات و لێکەوتەکانی ئەو خۆپێشاندانانە و ئەرکی وەزارەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان، یەکێکە لە تەوەرە سەرەکییەکانی کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان.


شارەزايەكى كەشناسى عێراقى بڵاويكردەوە، بۆ ماوەى دوو هەفتە لەسەریەک بارانبارين لە عێراق و ناوچەكە بەردەوام دەبێت.\nسادق عەتيە شارەزاى ديارى بوارى كەشناسى عێراقى لە هەژمار خۆى لە فەيسبوك کە ناس کورد بینیویەتى بڵاويكردوەتەوە، بەپێى داتاكانى سيستمى پێشبينى جيهاى GFS، بارانبارينەكە تا ناوەڕاستى ئەم مانگە بەردەوام دەبێت.\nلاى خۆیەوە، حسێن ئەسەدی، شارەزای عێراقی لەبواری کەشناسی لە هەژمارى خۆى لە فەیسبوک کە ناس کورد بەدواداچوونى بۆ کردووە پێشبینەیەکانی بۆ کەشوهەوای ئەمڕۆی عێراق و هەرێمی کوردستان بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند (1ى تشرینی دووەمی 2020)، "لەگەڵ یەکەم ڕۆژی مانگی تشرینی دووەم کەش وهەوای عێراق دەچێتە دۆخێکی ناجێگیرەوە، ئەو نزمە پاڵە پەستۆیەی کەئێستا کاریگەری هەیە لەسەر کەشی عێراق ئەمڕۆ دەبێتە هۆکاری درووستبوونی باران لەناوچەکانی خۆرئاوای عێراق و پێشبینی دەکرێت سبەی (دووشەممە) بارانبارین ناوچەکانی هەرێمی کوردستان بگرێتەوە".\nئاماژەی بەوەشکرد "پاشەکشەنەکردنی پاڵەپەستۆی بەرزی کەمەری و کاریگەری ئەو نزمە پاڵەپەستۆیەی کە ئێستا بوونی هەیە لەسەر کەشی عێراق پێشبینی ئەوەی لێدەکرێت بارانی بەهەورە بروسکە تاڕۆژی هەینی داهاتوو ناوچەکانی هەرێمی کوردستان و خۆرئاوای عێراق بگرێتەوە".\nئەوەشی خستووەتەڕوو "پلەکانی گەرما لەماوەی ئەم هەفتەیەدا لەهەموو عێراق وەک خۆیان دەمێننەوە، بەڵام پێشبینی دەکرێت لە سەرەتای هەفتەی داهاتوودا و بەتایبەتی لە ناوچەکانی هەرێمی کوردستان و خورئاوای عێراق بەشێوەیەکی بەرچاو دابەزین بە خۆیانە وە ببینن".\nشۆخان بەنیازی ماستەر بوو بەڵام دوو فیشەک خەونەکانى لەگۆڕنا\n2020.11.09 - 23:57


چۆنیەتی هەڵبژاردنی شاجوانی جیهان\n19/12/2019 01:21 PM\nئەو کەسانەی حەزیان لێیه لە کێبەرکێی هەڵبژاردنی شاجوانی جیهاندا بەشداری بکەن لە یەکەم هەنگاودا ئەبێ ناوی خۆیان لە نوێنەرایەتی "رێکخراوەی هەڵبژاردنی شاجوانی جیهان" لە وڵاتەکەی خۆیان تۆمار بکەن. هەڵبەت ئەبێ ئەوە بزانن کە ئەم رێکخراوەیه کە وڵاتانی ئیسلامی نوێنەرایەتی نییە.\nتەمەنی شاجوانی جیهان ئەبێ لە نێوان 18 بۆ 28 ساڵ بێت و ئەو کچانەی تەمەنیان لەم ژمارانە کەمتر یان زیاتر بێت ناتوانن لەم کێبەرکێیەدا بەشداری بکەن. هەروەها ئەو کەسە نابێ پێشتر هاوسەرگیری کردبێت و پاش هەڵبژاردنیشی نابێ تا ساڵێک دواتر هاوسەرگیری بکات.\nئەم کەسە پاش هەڵبژاردنی ئەبێته جێی سەرنجی هەمووان کەوایه ئەبێ لە هەموو بوارەکانەوە خۆی بەهێز بکات. هەر لە جوانی روخسار و جەستەوە تا رادەی زانیاری گشتیی سەبارەت بە بابەتە جۆربەجۆرەکان. ئەو کەسەی ئەبێته شاجوان ئەبێ زانیارییەکی باش و تۆکمەی لەسەر دۆخی جیهان بەگشتی و وڵاتەکەی خۆی بەتایبەتی هەبێت و لەبواری چارەسەریی کێشەکانی جیهانەوە خاوەن بۆچوون بێت.\nئەو کەسانەی ناوی خۆیان تۆمار کردوو و لە پرۆسەی پاڵاوتنی رێکخراوەکەدا سەرکەوتوو بوون، ئەبێ دوو قۆناغی گرنگ تێپەڕبکەن. یەکەم، ئەبێ بتونێ لە ژێر هەر چەشنە زەختێکدا متمانە بەخۆیی و زیرەکیی خۆی بپارێزێت و بۆ ئەم مەبەستە کۆمەڵێک پرسیاری لێ ئەکرێت. پاشان یەکجار بەجلی مەلەکردن و جارێکی دیکە بەجلی شەوەوە(جلی فەرمی) گفتوگۆی لەگەڵ ئەکرێت. جلی مەلەکردن بۆ ئەوەیه کە تەندروستیی جەستەیی ئەو کەسە دەربکەوێت و جلی شەویش بۆ ئەوەیه کە رادەی متمانە بەخۆیی و جوانیی و باقی تواناییەکانی خۆی بخاتە روو.\nپاش ئەم دوو قۆناغە، 6 کەس هەڵدەبژێردرێن و ئەڕۆنه قۆناغی پرسیار و وەڵامەوە. داوەرەکان لەم بەشەدا ئەم پرسیار جۆراوجۆر لەم کەسانە ئەکەن؛ هەر لە بابەتگەلی فەرهەنگییەوە تا رۆژەڤی سیاسی.\nدوایین قۆناغ ئەوەیه کە داوەرەکان لەکاتی پرسیارکردندا زەخت ئەخەنە سەر ئەو شەش کەسە و هەر کەس بتوانێ لە وەڵامدانەوەدا داهێنەرتر بێ ئەبێ بەسێ کەسی دەرچووی دوایین قۆناغ و پاشان لەناو ئەم سێ کەسەدا یەک کەس هەڵدەبژێردرێت و ئەبێ بە شاجوانی جیهان.\nرێکخراوەی شاجوانی جیهان (MUO) هەموو ساڵێک ئەم کێبەرکێیه لەنێوان نزیکەی 10هەزار ژندا بەڕێوە ئەبات و لەم پرۆسەیەدا یارمەتیان ئەدات بۆ ئەوەی گۆڕانی بنەڕەتی لە کەسایەتی و ژیانیاندا بەدی بێت. جێی ئاماژەیه کە تاجی شاجوان نرخەکەی 300هەزار دۆلارە.\nسەرچاوە: medium، missuniverse


"سەركردەیەكی پەكەكە لەشنگال رفێنرا" - تۆڕی میدیایی خەڵک\nتا ئێستا پەكەكە هیچ لێدوانێكی نەداوە\nمیدیاكانی توركیا هەواڵی رفاندنی سەركردەیەكی پارتی كرێكارانی كوردستان پەكەكە بڵاودەكەنەوە.\nبەپێی هەواڵی میدیاكانی توركیا، ئیبراهیم پارین یەكێك لە سەركردەكانی پەكەكە كە بەرپرسی لۆجیستی و راوێژكاری بووە لە شنگال لەلایەن تیمێكی هەواڵگری و ئەمنی توركیا لە سنووری شنگال دەستبەسەركراوە و رفێنراوە.\nبەپێی زانیارییەكان، ئەو سەركردەیەی پەكەكە لە شنگال دەستگیركراوە و گەیەنراوەتە ئیستەنبوڵ، ئێستا لەوێ لێكۆڵینەوەی لەگەڵدا دەكرێت.\nبەپێی ئەو زانیارییانە ئیبراهیم پاریم لە شاری وان بەشداری خۆپیشاندانەكانی كردووە و لە 2015 چووەتە نێو پەكەكەوە.\nتا ئێستا پارتی كرێكارانی كوردستان و بەرپرسانی شنگال هیچ زانیارییەكیان لە بارەی ئەو هەواڵە بڵاونەكردووەتەوە.\nئەمە هاوكاتە لەگەڵ دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنی چنگی هەڵۆ2ی توركیا بۆ سەر چیای گارە لە سنوری ئامێدی پارێزگای دهۆك لە رۆژی چوار شەممە و تا ئێستا شەڕ بەردەوامە.\nبەپێی مێدیاكانی پەكەكە نۆ سەربازی سوپای توركیا كوژراون و وەزارەتی بەرگری توركیاش كوژرانی دوو سەربازی راگەیاندووە لە گارە.\nخەڵك- ئێوارەی ئەمڕۆ 20ی ئاداری 2021 رێوڕەسمەكانی نەورۆز لە سەرانسەری چوار پارچەی كوردستان و هەندێك شوێنی دیكەی دەرەوەی وڵات كە كوردی لێ نیشتەجێن…


https://1baiser.com بیخەوە یادت کە خوان ڕوڵفۆ هاوڕێی ئەدەبیات بوو |\nHome گشتی فەرهەنگ بیخەوە یادت کە خوان ڕوڵفۆ هاوڕێی ئەدەبیات بوو\nبیخه‌وه یادت، خوان ڕوڵفۆ، هاوڕێکەی گارسیا ماركیز و كارلۆس فوئێنتس، له شانزه‌یه‌می مه‌یی 1917ـدا، له گوندی سه‌ن گابرییەل، له خێزانێكی خاوه‌ن زه‌ویدا، كه ئه‌و زه‌وییانه له شۆڕشی مه‌كسیكدا له‌ناو چوون، له دایك بوو. قۆناغی منداڵیی، به سه‌ختی به ڕێ كرد، چونكه له ساڵه‌كانی 1926 تا 29ـدا، شاهیدی توندوتیژترین شه‌ڕی مه‌زهه‌بیی كاتۆلیكی بوو.\nبیخه‌وه یادت، كه شه‌شساڵان بوو، باوكی له‌گه‌ڵ دوان له مامه‌كانی، له جه‌نگی كاتۆلیكیدا كوژران و دوو ساڵ دواتر، دایكیشی كۆچی دواییی كرد. له ده‌ساڵییشدا بە ده‌ستی خانه‌ی بێسه‌رپه‌رشتانیان سپارد و چوار ساڵی له‌وێ به‌سه‌ر برد. بیخه‌وه یادت، كه ئه‌و هه‌ر له منداڵییه‌وه خوێنه‌رێكی وتووریا بوو. مه‌یلی بۆ كتێب كاتێك ده‌ستی پێ كرد كه ته‌نیا هه‌شت ساڵی بوو. له‌و قۆناغه‌دا به هۆی بارودۆخی خراپی كڵێسه‌وه، جه‌نابی قه‌شه‌ی ناوچه‌كه، كتێبخانه‌كه‌ی خۆی لای دایه‌گه‌وره‌ی ڕوڵفۆ به ئه‌مانه‌ت دانا، بیخه‌وه یادت، كه خوان ته‌واوی كتێبه‌كانی ئه‌و كتێبخانه‌یەی خوێندنه‌وه.\nساڵی 1940 بخەوە یادت، كه هه‌ر له‌و ساڵه‌دا بوو، ڕوڵفۆ ده‌ستی به نووسین کرد. له 1948ـیشدا له‌گه‌ڵ ״كارلا ئاپایچیۆ״دا بوو، كه زه‌واجی كرد و بوونه خاوه‌نی چوار منداڵ. بیخه‌وه یادت، كه ڕوڵفۆ له كۆی گشتیدا، حه‌ڤدە چیرۆك و یه‌ك ڕۆمانی نووسین. کتێبی چیرۆكه‌كانی به ناوی ״ده‌شته سووتاوه‌كان״ه‌وەیە، كه نیشاندانی نەفرەت و دیمه‌نگه‌لی بێڕه‌حمانه‌ی دنیای ده‌وروبه‌ری بوو. له 1953ـدا و ئه‌وكات كه 35 ساڵی بوو، بڵاوی كرده‌وه. ڕۆمانی ״پیدرۆ پارامۆ״یشی 1955 چاپ كرد، كه پێشتر ناوی ״ده‌نگه‌كان״ بوو. هه‌ر ئه‌و ڕۆمانه بوو كه بووه ئیلهامبه‌خشی گارسیا ماركیز بۆ ڕۆمانی سه‌دساڵ ته‌نیایی.\nڕۆمانی ״پیدرۆ پارامۆ״ بخه‌وه یادت، چیرۆكی پیدرۆ خۆی، كه بۆ گه‌یشتن به ئامانجه‌كانی به پێویستی ده‌زانێت هه‌ر كه‌سێك كه له‌سه‌ر ڕێی بێت لە ناوی بەرێت. ته‌نانه‌ت باوك و مێردی ژنێك ده‌كوژێت و ژنه‌كه‌یش ده‌بات بۆ خۆی. بیخه‌وه یادت، كه ڕۆمانی پیدرۆ پارامۆ وه‌ك تابلۆگه‌لێ وایه كه پێوه‌ندییان پێكه‌وه نییه، به‌ڵام پێكه‌وه واتایه‌ك به خوێنه‌ر ده‌به‌خشن و وه‌ك له‌ته‌كانی شكاوی ئاوێنه‌یه‌كن كه بە هەموویان ڕووخساری كاره‌كته‌ره‌كانی ڕۆمانه‌كه پێک دەهێنن.\nبیخه‌وه یادت، به‌و كه‌منووسییه‌ی خۆیه‌وه، له 1970ـدا خه‌ڵاتی ئه‌ده‌بیاتی مه‌كسیكی برده‌وه، له 1980ـدا بووه ئه‌ندامی ئه‌كادیمیای زمان و له 1985ـیشدا ئیسپانیا خه‌ڵاتی سێرڤانتسی له‌به‌ر ئافرێنراوه ئه‌ده‌بییه‌كانی، پێ به‌خشی.\nبه په‌یڕه‌ویی له ناتۆرالیزمی فه‌ڕه‌نسی، له‌گه‌ڵ ڕه‌وتی باوی چیرۆكبێژیی مه‌كسیكدا بەربەرەکانێی کرد. خه‌یاڵ و واقعییه‌تی ئاوێتە كرد. له ڕسته‌ی كورت كه‌ڵكی وه‌رگرت و له بری حاڵه‌تی خۆئاگایی، سه‌رنجی خسته سه‌ر ڕه‌فتار و له داوه‌ریی ئاشكرای كاره‌كته‌رەكانی کە وه‌سفی ده‌كردن، خۆی بەدوور گرت. بیخه‌وه یادت، كه خوان ڕوڵفۆ ئه‌مه‌ی له کوێوە هێنا و چۆن پێی گه‌یشت؟ بێگومان به‌رهه‌مەکانی ئه‌وه نیشان ده‌ده‌ن، كه له‌ژێر كاریگه‌ریی نووسه‌رانێكی وه‌ك، كنووت هامسۆن، سه‌لما لاگرالۆف، ئێف ئه‌ی سیلان و هه‌روه‌تر ویلیام فۆكنه‌ردا نووسیویەتی، كه هه‌ڵبه‌ت به‌رهه‌مه کەمەکانی خۆیشی، له‌سه‌ر نووسراوه‌كانی بارگاس یۆسا و گارسیا ماركیز و ئه‌لمێرا مه‌ندۆزایش كاریگه‌ر بوون.\nئادگاری به‌رجه‌سته‌ی چیرۆكه‌كانی بخه‌وه یادت، كه پێوه‌ندیی پڕكێشمه‌كێشی نێوان باوك و كوڕ، فلاش باك بۆ توندوتیژی، دیمه‌نگه‌لی نه‌مر، قورساییی گوناح و مه‌رگ دەخاتە ڕوو. زۆربه‌ی دایەلۆگه‌كانیشی له شێوه‌ی مۆنۆلۆگدان. ئۆكتاڤیۆ پازیش بخه‌وه یادت، كه جارێك له جاره‌كان گوتی: ״تاقه‌ڕۆماننووسی مه‌كسیكی، كه له بری شیكردنه‌وه، وێنه‌یه‌ك له ده‌وربەری فیزیكیمان پێ ببه‌خشێت، ڕوڵفۆیه.״\nله ده‌یه‌ی شه‌ستدا، ڕۆمانی دووه‌می نووسی، به ناوی زنجیره‌چیا. بیخه‌وه یادت، كه نیشانی كه‌سی نه‌دا، چاپی نه‌كرد و هه‌ر ئه‌وكاتیش له‌ناوی برد. به یه‌كجاری وازی له نووسین هێنا و ڕووی كرده سیناریۆنووسین بۆ سینه‌ما و ته‌له‌فزیۆن. به هاوكاریی ماركیز و فوێنتس، یەك له باشترین سیناریۆكانی به ناوی El Gallodoroـوه نووسی، كه له 1964ـدا كرا به فیلم. بیخه‌وه یادت، كه وێنه‌گرێكی باشیش بوو. فوێنتسی هاوڕێی، له 2002ـدا كتێبێكی به ناوی ״مه‌كسیكی خوان ڕوڵفۆ״وە بۆ چاپ كرد، كه 175 وێنەی تێدا بوو. وێنه‌گه‌لێ له خه‌ڵكی و زه‌وییه‌كانیان، ژنان له جلی گوندییانه‌دا، ژه‌نیاران و ئامێره‌كانیان و بینا وێرانەکان. له‌و وێنانه‌دا ویستبووی بێده‌نگی و ڕیتمی ده‌روونیی خه‌ڵكی ده‌رەوه‌ی شاره‌كان نیشان بدات.\n17ـی ژێنیوه‌ریی 1986 بخه‌وه یادت، كه چی ڕووی دا. له‌و ساڵه‌دا بوو ڕوڵفۆ به جه‌ڵده‌ی دڵ دنیای به‌جێ هێشت و به‌ره‌و شاری مردووه‌كان ڕۆیشت، به‌ره‌و ئه‌و شوێنه‌ی پیدرۆ پارامۆی لێ مردبوو؛ به‌رەو كۆمالا. بیخه‌وه یادت، كه ئه‌م نووسینه چیت بیر ده‌خاته‌وه؟ بێگومان ئه‌و چیرۆكه‌ی خوان ڕوڵفۆ، کە به‌م جۆره ده‌ست پێ ده‌كات: بیخەوە یادت؛ ئۆربانۆ گۆمز، كوڕی دۆن ئۆربانۆی كوڕه‌زای دیماس، مەبەستم ئه‌و كه‌سه‌یە کە ڕابه‌ریی تیپی گۆرانیی شه‌وانه‌ی ده‌كرد. […]


حکوومەت و دامەزراوەکانی؛ ئەرک یان ئیمتیاز؟\nپەیوەندیی هەر پۆستێکی حکوومی بە ڕاپەڕاندنی کارەکان و کۆمەڵە پڕۆژە و بەرنامەیەکەوە هەیە، کە پێویستە بەپێی یاسا و شارەزاییی بەڕێوەبەرانی، لە کۆمەڵگەدا بەڕێوەبچێت. دوو بۆچوون سەبارەت بە پۆستی حکوومی هەیە، کە ئاخۆ ئەم شوێنە بۆ بەڕێوبردنی، "ئەرک"ە یان "ئیمتیاز؟"\nئەگەر ئەقڵی زاڵ ئەوە بێت، کە پۆستی حکوومی ئەرکە، ئەوە چەندان لق و پۆ لەو ئەرکە جیا دەبنەوە و پانتاییی کار بۆ ڕاپەڕاندن دەستنیشان دەکرێت، هەر بۆیە بەڕێوەبەران و بەرپرسان هەست بەوە دەکەن، ئەو شوێنەی کە لێی دانیشتوون، کاتییە و دەبێ بە باشترین شێوە کۆمەڵە ئەرکێک بەڕێوە بەرن. لە دۆخێکی وادا، ژنان و پیاوانی دەسەڵات، لە بەرامبەر کارەکانیاندا بەرپرس دەبن، چونکە بەرپرسیاریەتییان پێ سپێردراوە و لە بەرامبەر دامەزراوە، پرۆژە و یاسادا خۆیان بە بەرپرس دەزانن و وەکو ئەرک سەیری کارەکانیان دەکەن. هەروەها لە بەرامبەر هاووڵاتیانیشدا وەڵامدەرن و دەرگەی دامەزراوەکانیشیان بەڕووی ڕاگەیاندندا کراوەیە و بۆچوون و کارەکانیشیان بە ڕێگەی کەرەسەکانی ڕاگەیاندنەوە بە هاووڵاتیان دەگەیەنن.\nلەم چەشنە تێگەییشتنەدا، بیروڕای هاووڵاتیان لە کار و کردەوەکانی حکوومەتدا ڕەنگ دەداتەوە و ڕای گشتیی هاووڵاتیانیش دەبێتە بەشێک لە سیاسەت. دەکرێت کۆی ئەمانە بە چەمکی "حکوومەتی هاووڵاتی" یان "حکوومەتی دیموکراتی" ناو ببەین.\nبەڵام کاتێک ئەقڵی زۆرینەی ژنان و پیاوانی دەسەڵات ئەوە بێت، کە ئەم شوێن و دامەزراوەیە بە "ئیمتیاز" بزانن، ئەوە دۆخێکی تر و هەلومەرجێکی تر دێنێتە کایەوە. بەپێی ئەم تێڕوانینە، هاووڵاتیان، یاسا، بەرپرسیارەتی و وەڵامدەری دەچنە پەراوێزەوە.\nئەو ئەقڵەی کە دامەزراوە حکوومییەکان و پۆستەکان بە "ئیمتیاز" ببینێت، هەر لە سەرەتادا کۆنترین و باوترین گەندەڵی، (نێپۆتیزم Nepotism خزمخزمێنێ) واتە گەندەڵیی ئیداری، تێیدا پەرە دەگرێت و دەرگه‌یش بەڕووی هاووڵاتیان و ڕاگەیاندندا دادەخرێت. ئەم ئەقڵە قەیرانخوڵقێنە لە بەرامبەر هاووڵاتیاندا لە ڕادەبەدەر کەمتەرخەمە، لە بەڕێوەبردنی کار و پلانەکاندا بەشی زۆری سامانی وڵات بەفیڕۆ دەدات و لە دامەزراندنی کەسەکان بۆ دامەزراوە حکوومییەکان، ڕەچاوی لێهاتوویی و لێوەشاوەیی ناکات و ڕوو لە خزم و کەس و خەڵکی نەشیاو دەکات. ئەم ئەقڵە، کێشەی جددیی لەگەڵ سەروەریی یاسا و بەدامەزراوەکردنی دامودەزگە حکوومییەکاندا هەیە.\nکەڵکوەرگرتنی خراپ لە دەسەڵات (بە قازانجی خۆی و نزیکەکانی)، کاکڵی ئەم ئەقڵە قەیراناوییەیە. ئەم مۆدیلە حوکمڕانییە، لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە گشتی و لە هەرێمی کوردستانیش بەتایبەتی، لایەنگری زۆرە.\nیەکێک لە هۆکار و بەربەستە سەرەکییەکانی بەردەم چاکسازی، ئەو تێڕوانینەیە کە وەکو ئیمتیاز سەیری حکوومەت و دامەزراوەکانی دەکات. بەرپرسنەبوون لە بەرامبەر کارەکان و نەبوونی وەڵامدەری لە بەرامبەر هاووڵاتیاندا، پێناسەی سەرەکیی ئەم چەشنە هزرەیە.


کۆشتنی ژنێکی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nژنێکی کورد بە ناوی “سومەیە وەیسی” ۲۰ ساڵان ،خەڵکی گوندی “گدمیران سەری ” سەر بە شاری دێولان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە لایەن هاووژین و خەسوو و خۆشکی هاوسەرەکەیەوە کوژرا.\nبە پێی هەواڵی گەیشتوو بە کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان ؛ ژنێکی کورد بە ناوی “سومەیە وەیسی” ۲۰ ساڵان ،خەڵکی گوندی “گدمیران سەری ” سەر بە شاری دێولان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە لایەن هاووژین و خەسوو و خۆشکی هاوسەرەکەیەوە کوژرا.\nناوبراو منداڵێکی کوڕی ۱٥ مانگانی بە ناوی “سامیار” ی هەبوە ، ئەم کارەساتە لە ڕێکەوتی ۱٥ گەلاوێژ ۱۳۹٦ ، واتە ڕۆژی هەینی ڕابردوو بنەماڵی هاوسەری کوژراوەکە لە کاتژمێر نێوان ۱۱ بۆ ۲ پاش نیوەڕۆ سەرڕای لێدان و ئەشکەنجەی ناوبراو و پاش دڕاندنی جلوبەرگ و شێن‌وڕەش کردنەوەی لەشی لە کۆتایدا ئەم ژنە ۲۰ ساڵە دەبێتە قوربانی و دەکوژرێت .\nجێگای ئاماژەییە کوشتنی ناوبراو لە پاش ئەشکنجە و ئازارێکی زۆر کە قوربانی داوای یارمەتی لە جەیران و دراوسێ دەکات و کەس بە هانایەوە ناچێت بە دەستی هاوسەر و خەسوو و خۆشکی هاوسەرەکەی هەڵدەواسرێت .\nلە بەشێکی دیکەی ڕاپۆرتەکەدا هاتوە کە هاوسەری قوربانی توش بوی مادە هۆشبەرەکان بوە و پێش لە کوشتنی “سومەیە ” چەند کەڕەت کێشەیان بۆ ساز بوە ، بەڵام “سومەیە ” بە هۆی هەبونی کۆرپەکەیەوە ئامادە نابێت ژیان هاوبەشی جێبهێڵێت .\n← ڕێگاوبانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ناوەندی کارەساتی هاتوچوون و زەرەر و زیان بۆ گەل و سروشت ڕوو لە زیاد بوونە\nئۆردۆغان بە ئاشکرا هەڕەشە لە باشور و ڕۆژاوای کوردستان دەکات →