ماڵپەری فیردەوس | دەکرێت بە کورتی ڕوون کردنەوە بدەن لەسەر لێدانی شەرعی ئافرەت؟\nسەردێری پرسیار:دەکرێت بە کورتی ڕوون کردنەوە بدەن لەسەر لێدانی شەرعی ئافرەت؟\nبەرواری دانان :2020-09-23 کۆدی پرسیار:2185\nپرسیار: دەکرێت بە کورتی ڕوون کردنەوە بدەن لەسەر لێدانی شەرعی ئافرەت؟\nوەڵام: زانایان سەبارەت بە لێدان لە ئافرەت دەڵێن:\n١- یەکەم جار ئامۆژگار ئافرەت دەکەیت ، ئەگەر سوودی نەبوو پشت تێ کردن لەناو جێگا، ئەگەر سوودی نەبوو لێدان، ئەم ڕیز بەندییە واجبە لەسەر وتەی زۆربەی زانایان.\n٢- مەبەست لە لێدان بۆ چاک بوونە نەک ئازار دان وەک لێدانی ئاژەڵ.\n٣- نابێت لێدانی ئافرەت لە ڕوخسار بێت و توند بێت و ئازاری ھەبێت بە یەک دەنگی ھەموو زانایان.\n٤- لێدان ڕێگە پێدراوە بەلام تەرک کردنی لێدان باشترە، چونکە پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت بە دەست لە کەسی نەداوە، نە لە ئافرەت و نە لە خزمەتکاری نەداوە.\n٥- نابێت موسلمان دژی وتەی خوای گەورە بوەستێت و بەڵکو دەبێت تەسلیم بێت، چونکە کارەکانی خوای گەورە پڕن لە حیکمەت.\n٦- بە ھیچ شێوەیەک دروست نییە پیاو یەکسەر لێدان بەکار بھێنێت بۆ ئافرەت بێ ئەوەی ئامۆژگاری بکات، یان بێ ئەوەی پشتی تێ بکات، ئەگەر لێی بدات تاوانبار دەبێت.\n٧- زۆربەی ئەو لێدانەی ئێستا بۆ ئافرەت بەکاردێت ناشەرعییە و پیاو پێی تاوانبار دەبێت، چونکە لە ڕوخسار دەدرێت و توندە و ئازاری ھەیە و بریندار دەکرێت، نابێت لە ڕوخسار ئاژەڵ بدەیت ئەی چۆن دەبێت لە ڕوخساری ئافرەت بدەیت؟!.


ئەبووبەكر بەغدادی لە كوشتن نزیك بووەتەوە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / جیهان / ئەبووبەكر بەغدادی لە كوشتن نزیك بووەتەوە\nئەبووبەكر بەغدادی لە كوشتن نزیك بووەتەوە\nچوار شه‌ممه 29 تشرینی یه‌كه‌م 2014\tجیهان, هەواڵ 111 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nئاژانسی هەواڵگری و ئاسایشی نیشتمانی عیراق هەواڵی گەمارۆدان و گیرخواردنی ئەبوبەكر بەغدادی، خەلیفەی رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی ( داعش) رادەگەیەنێت و دەڵێت، ئەگەری كوشتنی بەغدادی زۆر نزیك بۆتەوە.\nراپۆرتێكی دەزگای هەواڵگری عیراق ئەوەدەخاتەڕوو، بەغدادی ناتوانێت بەئازادی بسوڕێتەوە لەسەرجەم ئەو ناوچانەی ژێر كۆنترۆڵی داعش، بۆیە بەناچاریی لە شوێنێكی پارێزراودا خۆی حەشارداوە و كەسێكی هاوشێوەی خۆی بۆ سەرلێشوان و كەسێكی هاوشێوەی دیكەشی بۆ حاڵەتی كتوپڕ دروستكردووە.\nبەرپرسێكی ئەمنی عیراق بە وای نیوزی راگەیاندووە كە، “ئەبوبەكر بەغدادی لە ناوچەی بەععاج، خۆرئاوای موسڵ گیری خواردووە و پەیوەندیی پچڕاوە لەگەڵ سەركردە باڵاكانی دیكەی داعش، ئەوەیش بەهۆی كوژرانی زۆر لەو سەركردانە لەشەڕەكانی چەند رۆژی رابردوو”.\nبەرپرسە ئەمنیەكە كە نەیویست ناوی ئاشكرابكرێت ئەوەشی خستەڕوو، “بەهۆی ئەوەی كە پێشتر دەستگیركراوە، زانیاری زۆر ورد لەسەر بەغدادی لەسەر پەنجەمۆر و دەنگ و رەنگی چاوو جۆری خوێن و شیكاری DNA لەلایەن دەزگا پەیوەندیدرەكان هەیە”.\nناوچەی بەععاج، سەر بەپارێزگای نەینەوایە و دەكەوێتە باشوری قەزای شنگال لەناوچەیەكی سنوری نێوان عیراق و سوریە.\nئەمەش لەحاڵێكدایە، شەوی رابردوو هەواڵێك سەبارەت بە بریندار بوونی ئەبوبەكر بەغداد بڵاو كرایەوە و باس لەوە كرابوو كە ناوبراو بە هۆی هێرشەكانی ئەم دواییانە بۆ سەر گرووپی داعش بریندار بووە و لە دۆخێكی شپرزەدا دەژیت.


بۆچی هیچ یاخیبوونێکی ڕاستەقینە لە هەرێمی کوردستان ڕوونادات؟ … نەبەز سەمەد – Dengekan\nbyNabaz Samad\tJuly 9, 2017\tGeneral, Opinion, Slider\nحیزبی کوردی بەتایبەتی یەکێتی و پارتی بەڕێی حیزباندنی سەرجەم کۆمەڵگەی کوردییەوە توانیویانە کۆمەڵگەی کوردی بەرەو حەشامات و ئاپۆرەیەکی بێشێوە وەربگۆڕن. لەم ڕێگەیەشەوە مرۆڤی کوردیان بێئیرادە، بێهەڵوێست و بە کۆیلەکردووە، ڕێزمەندی و شکۆمەندی مرۆڤی کوردیان لەکەدار کردووە، مرۆڤی کوردیان لەنێو پڕۆسەی نامرۆڤاندندا لە مرۆڤبوون خستووە. پرۆسەی نامرۆڤاندن سێ هەنگاو لەخۆدەگرێت، هەنگاوی یەکەم، مرۆڤەکان مافی یاسایی و هاووڵاتیبوونیان لێدەسەنرێتەوە، واتا چیدیکە یاسا نایان پارێزێت. وەک ئێمە دەبینین لەم هەرێمەدا یاسا سەروەر نییە، یاسا تەنیا بەرپرسەکان، سەرۆک عەشیرەت و پیاوسالارەکان [ژنکوژەکان!] دەپارێزێت و هەر بەدەست خۆشیانەوەیە. مافی ئازادی ڕادەربڕین بە یاسا نەپارێزراوە، بۆیە دەبینین لەم هەرێمەدا مرۆڤ لەسەر دەربڕینی بۆچوون و ڕوانگەی خۆی دەکوژرێت، کوشتن و تیرۆرکردنی ڕۆژنامەنووسان بەڵگەنەویستە. هەنگاوی دووەم، کەسی مۆڕاڵی لەنێو مرۆڤدا دەکوژرێت، واتا هەموو کردارنواندن، هەڵبژاردنێکی ئازاد لە مرۆڤەکە دەسەنرێتەوە، هەنگاوی سێیەم، شکۆمەندی و ڕێزمەندی مرۆڤ تێکدەشکێندرێ. ئێمە ئێستا لەم هەرێمەدا بە پرۆسەی نامرۆڤاندندا تێدەپەڕین.\nجنێودان، لە کۆمەڵگەی کوردیدا جنێودان بووە بە خوو، کوردەکان ئالوودەبوونە بە جنێودان. مرۆڤی کورد جنێو بە هەموو شتێک دەدات. کاتێک تووڕەیە، ناڕازییە، جنێو دەدات، جنێو بە مەسعوود بارزانی، بە جەلال تاڵەبانی، بە سەرکردەکانی دی، بە دەسەڵات، بە حکوومەت، بە حیزب، بە ڕێگەوبان، بە گەرما، بە سەرما، بە بێئاوی، بە بێکارەبایی، بە فەرمانگەکان، بە دین، بە خوا، بە مەلا … هتد دەدات. کورد هیچ شتێکی نەهێشتۆتەوە کە جنێوی پێنەدات. ئالوودەبوون بەم جنێودانە زیانی هەیە، چونکە بەڕێی جنێودانەوە خۆی خاڵی دەکاتەوە و پێی وایە تەواو بەشی ڕۆژەکەی سیاسەت کردووە. بۆیە تووڕەییەکەی، ناڕەزاییەکەی نابێت بە کردار، نابێت بە ئەکت، چونکە لە ڕێگەی جنێودانەوە خۆی خاڵی دەکاتەوە و ئاسوودە لێی دادەنیشێت.\nبەشێک لە کورد هەموو شتێکی داوەتە دەست خوا، خۆی هیچ کردارێک نانوێنێت، هەر دەڵێ خوا چاکی بکات، حەواڵەی خوابن، خوا بیان گرێت، خوا تۆڵەیان لێ دەکاتەوە. ئەم لێگەڕانە بۆ خوا، وەهای کردووە کە بەشێکی زۆری خەڵک بێهەڵوێست بن، بێکرداربن، ناچالاک بن، بەشداری هیچ ناڕەزاییەک نەکەن، بەڵکو دانیشتوون دەستەوەستان داوا لە خوا دەکەن چاکی بکات و لە خوا دەپاڕێنەوە و نزا دەکەن، ژیان و گوزەرانیان خۆش بکات.\nگلەیی و گازەندە و زۆربڵێیی: زۆرینەی کورد لەبری ڕەخنەی جیدی و هەڵوێستی کارا و کردارنواندن، خەریکی گلەیی، گازەندە، پرتە و بۆڵە و زۆربڵێین. دەمی هەر کوردێک دەکەیەوە لەم هەرێمە نەگبەتییە گلەیی و گازەندەی هەیە و پرتە و بۆڵەیەتی، تەنانەت بە دەسەڵاتداران و مەکتەب سیاسی حیزبەکانیش لەم پرتە و بۆڵە و چەقە چەقە بێبەش نین. کاکی بەرپرس و مەکتەب سیاسی، خۆی لە دەسەڵاتدایە، خۆی بەرپرسیارە لەم دۆخەی کە دروستبووە کەچی گلەیی هەیە و خەریکی زۆر بڵێییە. هەمووان ناڕازین، بەڵام تا ئەو کاتە ناڕازین، پرتە و بۆڵەیانە کە بێبەشن، کە بەرژەوەندییان نییە، کە ئێسکێکیان بۆ هەڵدرا، کە بڕێک پارەیان پێدرا، کە زەوییەکیان پێدرا، ئیدی چیدی ناڕازی نین، لەبەر ئەوەی لێرە هەمووان تەنیا بۆ خۆیان هەوڵدەدەن، نەک بۆ چاکەی گشتی و بەرژەوەندی هەمووان. لێرە لەم هەرێمە نەگبەتییە، هەمووان خەون بەوەوە دەبینن کە لە جێگەی بەرپرسەکان بن، بۆئەوەی ئەوانیش وەک بەرپرسەکان بتوانن گەندەڵی بکەن، نەوت بدزن، خۆش بژین، دەسەڵاتیان هەبێت، لە سەروو یاساوە بن، … هتد نەک بۆئەوەی دۆخەکە بگۆڕن و ژیانی خەڵکی بگۆڕن.\nفەیسبووک و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان: جاران کورد لە دیوار و دەرگەی توالێتی مزگەوتەکان هەرچی جنێو و قسەی ناشرین و پیس هەبوو دەیان نووسی، چۆن دواوەیان خاڵی دەکردەوە، ئاواش سەر و سنگیان لێ خاڵی دەکردەوە، ئێستا دیواری فەیسبوکی کوردی بۆ زۆرێک لە کوردان هەمان ڕۆڵی دیواری توالێتی مزگەوتەکان دەبینێت. هەرچی پیس و پۆخڵی، ناشرینی و جنێو هەیە بە دیواری فەیسبوکییەوە هەڵدەواسێت. لە فەیسبووک لە پشتی لاپتۆپەکەیەوە قسەی زل دەکات، داوای خۆپیشاندان و ڕووخاندنی حکوومەت و دەسەڵات دەکات، کەچی سبەی خەوی لێکەوتووە و تاکو سەعات ١٢ و ١ نیوەرۆ بێدارنابێتەوە. تۆ کە شەو و ڕۆژت لێتێکچووە لەبەر فەیسبووک، چۆن دەتوانیت یاخی ببیت، چۆن دەتوانی کرداربنوێنی و هەوڵوێستت هەبێت. ئەوەی لە فەیسبووک دەینووسن و لە لایڤەکانیانەوە دەیڵێن پێیان وایە کە ئەمە سیاسەتکردن و یاخیبوونە، بەڵام سیاسەت لە فەزای گشتیدا دەکرێت، سیاسەت بە کردار دەکرێت نەک بە قسەی زلی پشت لاپتۆپەکانەوە.\nڕاگەیاندنەکان: ڕاگەیاندنە کوردییەکانی ئەم هەرێمە نەگبەتییە هەموویان ئیش لەسەر خاڵیکردنەوە و دامرکاندنەوەی هەستی ناڕەزایی خەڵک دەکەن، لە ڕێگەی بەرنامەی بێمانا بەناوی کۆمیدی کە پڕیەتی لە سوکایەتی بە مرۆڤ و بەتایبەتی بە ژنان، وەک بەرنامەی بەرنامە (ی جاران)، بەزمی بەزم، ستوننووسی قۆشمەیی، بۆ خاڵیکردنەوە و بەتاڵکردنەوەی خەڵک و قاقا پێکەنین بەدیاریانەوە و بێئاگا لەوەی کە ئەمە چ مەبەستێکی لە پشتە. دۆبلاژکردنی درامای تورکی بێمانا و ئاستنزم و سووک، چۆن کەرەستە و خواردەمەنیی تورکی بازاڕی کوردستانی داگیرکردووە، بە هەمان شێوە درامای تورکیش هۆش و دڵ و دەروونی مرۆڤی کوردی داگیرکردووە. چۆن دەسەڵاتە سیاسییەکەت پاشکۆی تورکیایە، بازاڕ و ڕاگەیاندنەکانیشی بوونە بە پاشکۆی تورکیا.\nنەبوونی ئۆپۆزیسیۆنی ڕاستەقینە: تاکو ئێستا لەم هەرێمەدا هیچ بزووتنەوەیەکی ئۆپۆزیسیۆنی ڕاستەقینە دروست نەبووە، نە بزووتنەوەی سیاسی، نە کۆمەڵایەتی، نە ڕۆشنبیری. ئۆپۆزیسیۆنێک کە ئەلتەرناتیڤی هەبێت، ڕێکخراو بێت، پەروەردەکراو بێت و بزانێ سیاسەت بکات، فەلسەفەی سیاسی هەبێت، نەک وەک حیزبە دەسەڵاتدارەکان عەشایەری و خێڵەکی بێت. ئێستا بەناو ئۆپۆزیسیۆنێکت هەیە، قاچێکی لە حکوومەتدایە و قاچێکی لە ئۆپۆزیسیۆندایە، خۆی وەزیرەکانی دەرکراوە، مافی زەوتکراوە، سەرۆک پەرلەمانەکەی دیپۆرتی ئەو دیوی دێگەڵە کراوەتەوە، لەبری ئەوەی ئۆپۆزیسیۆن مافی خەڵک بسەنێت، ناڕەزاییەتییەکان ئاڕاستە و ئۆرگانیزە بکات، ئەو چاوەڕێیە خەڵک ڕاپەڕینی بۆ بکات و مافەکانی بۆ بەدەستبهێنێتەوە.\nشێواندن و لێڵکردنی ڕاستییەکان: لەم هەرێمەدا بە بەرنامە ئیش لەسەر شێواندن، لێڵکردن و تەمومژاویکردنی زانیارییەکان، هەقیقەتەکان و ڕاستییەکان دەکرێت. ڕاگەیاندنەکان لەمەدا ڕۆڵی سەرەکی دەبینن، چونکە سەرچاوەی هەواڵیان فەیسبووکە و مانشێتەکانیان مەتەڵە. ئێستا هەموو کورد دەزانێ ئەم حیزبانە گەندەڵن، نەوت دەدزن، خەڵک برسی دەکەن … هتد، بەڵام ئەمانە هەموو شتی گشتی و زانیاری گشتین، وردەکارییەکان شێوێندراون، تەمومژاوی کراون، ئاڵۆزکراون، سەرچاوەکانیان دیارنین. ئاخر یەکێک لە ڕستە دیارەکانی ڕاگەیاندنی کوردی ئەوەیە لە سەرچاوەیەکەوە کە نەی ویست ناوی خۆی ئاشکرا بکات! ئەندام پەرلەمانەکان زانیارییەکان وەک مەتەڵ دەڵێن، دەبێ بۆ خۆت هەڵی بهێنی مەبەستیان کام حیزب، کام بەرپرس و مەکتەب سیاسییە. ئەندام پەرلەمانێک دەڵێ: بەرپرسی حیزبی هەیە ٢٠٠ شوقەی لە ئەڵمانیا هەیە، بەرپرسەکان پارە دەنێرنە دەرەوە لە ئەوروپا و ئەمریکا ڤێلایان هەیە. ئەمانە هەموو قسەی گشتی و زانیاری گشتین، ئەگەر ناوی بەرپرسەکە و بەڵگەکە بڵاونەکرێتەوە، ئەوا ئەو زانیارییە کەڵکی هیچی نییە.\nزانیارییەکان نابن بە کردار: زانیاری، زانین و مەعریفەیەک کە نەبێتە دەسەڵات، نەبێتە هێز و نەبێتە هۆی هەڵوێست و کردارنواندن هیچ سوودێکی نییە و بێکەڵکە. با هەموو کورد بزانێ یەکێتی و پارتی گەندەڵن، نەوت دەدزن، خەڵک برسی دەکەن، نووسەر، ڕۆژنامەنووس تیرۆر دەکەن، ڕۆشنبیر و مامۆستای زانکۆ بەرشەق دەدەن … هتد ئەگەر ئەم زانینە نەبووە هۆی هێنانەگۆڕێی هەڵوێست، یاخیبوون، هێز و دەسەڵات، نەبووە هۆی کردارنواندن، نەبوو بە ئەکت، هیچ سوودێکی نییە و بێکەڵکە. بۆ نموونە، ڤیدیۆیی هاووڵاتییەک کە قسە بەم دەسەڵاتە دەڵێ و ناڕازییە لێی، لە nrt نزیکەی دوو ملیۆن بینەری هەبووە. ئەگەر ئەم دوو ملیۆن بینەرە هەر لە فەیسبووکەوە نەڵێ قسەی چاکی کرد، ڕیسوای کردن، بەڵکو بێت بە کردەوە پشتگیری لە قسەکانی ئەم هاووڵاتییە بکات و بەیەک دەنگ و بەیەک جار دوو ملیۆن کەس ناڕەزایی خۆی دەرببڕێت، یەکێتی و پارتی چۆن دەتوانن بەرگەبگرن، بەڵکو دەلەرزن و دەڕووخێن.\nمێنتاڵێتی خێڵەکی و ناوچەگەری و شارچێتی، کورد سروشتێکی خێڵەکی هەیە، پتر ئینتیمای بۆ خێڵەکەی و عەشیرەتەکەی هەیە نەک بۆ چاکەی گشتی و بۆ نیشتیمان، هەر بۆ نموونە، زۆرینەی کورد تەنیا ماڵەکەی خۆی و بەردەرگەی خۆی پاک ڕادەگرێت، بەڵام بەلایەوە گرنگ نییە کۆڵانەکەی کە موڵکی گشتیییە و بۆ هەمووانە پاک ڕابگرێت. کورد لەم هەرێمە نەگبەتییە سێ (چوار) پارێزگاییە خەریکی ناوچەگەری و شارچێتییە، ئەوەندەی ئیش لەسەر ناشرینکردن و نوکتە لەسەر شارەکانی یەکدی دروستدەکەن (وەک بەزمی هەولێری و سلێمانی)، ئەوەندە ئیش لەسەر یەکدەنگی و پێکەوەیی ناکەن. بۆیە ئەو ناڕەزاییانەی ڕووشیانداوە، سەرتاسەری نەبوونە، بەڵکو یەک پارێزگا، و چەند شار و شارۆچکەیەکی گرتۆتەوە. لەنێو ئەم پارێزگا و شارۆچکانەشدا هەموو خەڵکەکە پێکەوە نەبووە بەڵکو چەند چین و توێژێکی کەم ناڕەزایی دەربڕیوە.\nکورد ئەوەندی بە ژیانی تایبەتی ئەویدییەوە خەریکە و قسەی لەبارەوە دەکات ئەوەندەی باسکردن لە چاوساندنەوەی خۆی لەلایەن ستەمکارەکانییەوە پێ گرنگ نییە. بۆ نموونە، ئەوەندەی بە لایەوە گرنگە دراوسێکەی، هاوڕێکەی، خزمەکەی، … هتد چ دەکات، چ لەبەر دەکات، چ دەخوات، دەچێ بۆ کوێ، لەگەڵ کێ پەیوەندی هەیە، … هتد، بەلایەوە گرنگ نییە بوجەی وڵاتەکەی چی لێبەسەر دێت، کارەبای نییە، مووچەی نییە، ئاوی نییە … هتد. ئەوەندەی چاودێری لەسەر دەوروبەرەکەی، هاوڕێ و خزم و دراوسێکانی داناوە و چاودێریان دەکات و تەداخولی ژیانی تایبەتیان دەکات، ئەگەر نیو ئەوەندە چاودێری لەسەر حکوومەتەکەی دابنابوایە، نیو ئەوەندە لە حیزبەکانی بپرسیبوایەوە، نیو ئەوەندە تەداخولی کاروباری حکوومەت و حیزبەکانی بکردبوایە، ئەوا ئێستا دۆخێکی دیکە دەهاتە ئاراوە و بەناو حکوومەتەکەمان زۆر شەفاف (ڕۆشن)تر دەبوو، گەندەڵی کەمتر دەبوو. ئەو چاوبزی و چاوتیژییەی بۆ ئەوانی دی و دەروبەرەکەی هەیەتی، گەر بۆ حکوومەتە گەندەڵەکە و حیزبەکان هەیبوایە ئەوا ئێستا بێمووچە نەدەبوو، بێکارەبا و بێئاو نەدەبوو، حیزبەکان ئەوا نەدەبوونە ستەمکار بەسەرییەوە.\nPrevious تەڵەی سۆسیدیدیس ی پارتەكانی كوردستان …. عەلی مەحمود محەمەد\nNext بەرەو بایکۆتکردنی ڕیفراندۆم سەبارەت بە سەربەخۆیی کوردستان!


ئیدارەی پەروەردە و بارهێنانی ڕێژیم بەخشنامەیەکی ئیجباری بڵاو کردەوە\n10:39 - 12 خەزەڵوەر 2718\nکوردستان میدیا: بەرپرسانی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران لە بەخشنامەیەکی ئیجباریدا داوایان لە سەرجەم قوتابی و مامۆستای قوتابخانەکان کردووە دەبێ لە خۆپیشاندانی ١٣ی خەزەڵوەردا بەشدار بن.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ئیدارەی گشتیی پەروەردە و بارهێنان لە پارێزگای ورمێ لە بەخشنامەیەکدا داوای کردووە، کە دەبێ سەرجەم قوتابی و مامۆستای قوتابخانەکان لە خۆپیشاندانی ١٣ی خەزەڵوەردا بەشدار بن.\nهەواڵنێری ماڵپەڕی کوردستان میدیا باسی لەوە کرد، ئیدارەی گشتیی پەروەردە و بارهێنان لە پارێزگای ورمێ ئەو بەخشنامەیەی بۆ هەموو شارەکانی ئەو پارێزگایە ناردووە و هۆشداری داوە کە دەبێ بە ئیبجار لە خۆپیشاندانی ١٣ی خەزەڵوەردا بەشدار بن.\nلەو بەخشنامەیەدا کە وێنەیەکی بۆ ماڵپەڕی کوردستان میدیا نێردراوە، هاتووە کە قسەکانی خامنەیی و خومەینی لە نامە و نووسراوەکانی ئیداریدا بگونجێندرێت. هەروەها مامۆستایانی قوتابخانە لە مەڕاسمی بەیانیاندا قوتابیان هان بدەن که بەشداری لە خۆپیشاندانی ١٣ی خەزەڵوەردا بکەن.\nشاندێکی حیزبی دێموکرات سەردانی بەرەی تورکمانی عێراقی کرد\n17:01 - 4 بانەمەڕ 2719


ڕۆژی 15ی تشرینی دووەم\nپارێزگای سلێمانی 2019-11-13\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1188ی زایینی، شاعیری جیهانی ئیسلامی (ئوسامەی كوڕی مونقز) كۆچی دوایی كردووە، كە یەكێك بووە لە پاڵەوانەكانی جەنگ لە دژی هێرشی خاچپەرستەكان و بێجگە لە كاری سەربازیی لە ماوەی ژیانیدا چەندین بەرهەمی ئەدەبیشی نوسیوە.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1498ی زایینی، شاژنە (ئیلیۆنۆرا هابسبۆرگ) پاشای پورتوگال و فەرەنسا لە دایك بووە كە حوكمڕانیی ناوچەیەكی بەرفراوانی خۆرئاوای ئەوروپای كردووە.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1795، هونەرمەندی شێوەكار و وێنەكێشی ناوداری فەرەنسی (شارل ئیمیدییە فیلیپ فان لۆ) كۆچی دوایی كردووە كە ڕۆڵی زۆری هەبووە لە پێشخستنی هونەری شێوەكاریی لە فەرەنسا و ئەوروپادا و لە پاش خۆی كۆمەڵێك بەرهەمی گرنگی بەجێهێشتوە.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1821، سوپای قاجارییەكان هێرشێكی گەورەیان كردە سەر ناوچەی ئەنادۆڵی خۆرهەڵات و گەمارۆی شاری بەغدادیان دا بە مەبەستی داگیركردنی كە لە ژێر دەستی عوسمانییەكاندا بوو.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی ساڵی 1889، سیستمی حوكمڕانی لە بەرازیل لەپاشایەتییەوە گۆڕدرا بۆ كۆماری و گۆڕانكاریی لە دەستووری ئەو وڵاتەدا كرا.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1908، (تسێ شی) ئیمپراتۆری چین كۆچی دوایی كردووە كە ژنێكی بە دەسەڵات بووە و لە ماوەی حوكمڕانییەكەیدا ڕۆڵی زۆری هەبووە لە فراوانكردنی دەسەڵاتی چینییەكان لە باشوری كیشوەری ئاسیا و خۆرهەڵاتی دووردا.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1920، ڕێكخراوی كۆمەڵەی گەلان یەكەم كۆبوونەوەی خۆیی لە شاری ژنێفی سویسرا دەست پێكرد، كە بە بەشداریی نوێنەری چەند وڵاتێكی جیهان بەڕێوەچوو.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1939، دوای دۆزینەوەی گۆڕی (توت عەنخ ئامون)ی فیرعەونی میسر گۆڕەكەی بە ڕووی جەماوەردا كرایەوە بۆ ئەوەی لە نزیكەوە بیبینن.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1943، (هاینریش هێملەر)ی سەركردەی ئەڵمانی بڕیاریدا قەرەجەكان بخرێنە ڕیزی جولەكەكانەوە و پێكەوە بخرێنە ئۆردوگاكانی دەستگیركردن بۆ ئەوەی لەناوببرێن.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1945، ڕٍێكخراوی نەتەوەیەكگرتووەكان بۆ پەروەردە و فێركردن و ڕۆشنبیری واتە (یونسكۆ) پێكهێنراوە كە یەكێكە لە لقە سەرەكییەكانی ڕێكخراوی نەتەوەیەكگرتووەكان و گرنگیی بە بوارەكانی منداڵان و فێركردن و كەلتور دەدات.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1961، تەلەفزیۆنی كوەیت بە شێوەیەكی ڕەسمی دەستی بە پەخشكردنی بەرنامەكانی كرد و سنوری پەخشەكەشی هەموو وڵاتەكەی گرتەوە.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1969، سەدان هەزار هاووڵاتیی ئەمریكی ڕژانە سەر شەقامەكانی شاری واشنتۆنی پایتەخت و خۆپیشاندانێكی ئاشتییان ئەنجامدا لە دژی جەنگی ڤێتنام و كوژرانی هاووڵاتیانی ڤێتنام و گەنجانی ئەمریكا خۆپیشاندانەكەش ناوی لێنرا (ڕێپێوان لە دژی مەرگ)، كە كاریگەریی لەسەر بڕیاربەدەستانی ئەمریكا هەبوو دواتر بوە هۆی كشانەوەی ئەمریكا لە خاكی ڤێتنام.\n- دوای كۆتاییهاتنی جەنگی ئۆكتۆبەر لە نێوان میسر و ئیسرائیلدا، ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1973، بە چاودێریی رێكخراوی خاچی سوری نێودەوڵەتی هەردوو حكومەتی قاهیرە و تەلئەبیب دیلەكانیان ئاڵوگۆڕ كرد.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1974، لەلایەن سەركردایەتیی شۆڕشی ئەیلولەوە لە باشوری كوردستان ڕێگایەكی تایبەت لە نێوان هەردوو ناوچەی بادینان و چۆماندا كرایەوە كە كارئاسانیی بۆ هاتوچۆ و پێكەوەبەستنی ئەو دوو ناوچەیە دەكرد.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1976، هێزەكانی بەرپەرچدانەوەی وڵاتانی عەرەبی چوونە ناو شاری بەیروتی پایتەختی لوبنانەوە بە مەبەستی ڕاگرتنی ئەو جەنگە ناوخۆییەی كە ماوەی ساڵێك بوو لە نێوان موسڵمان و مەسیحییەكانی لوبناندا هەڵگیرسابوو.\n- ئێوارەی ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1979، بۆ یەكەمجار و بە شێوەیەكی فەرمی ڕادیۆی دەنگی كوردستانی ئێران دەستی بە پەخشكردنی بەرنامەكانی كرد كە زمانحاڵی حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران بوو.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1988، ئەنجومەنی نیشتمانیی فەڵەستینی لە شاری جەزائیرەوە سەربەخۆیی دەوڵەتی فەڵەستینی ڕاگەیاند و حكومەتێكی لە تاراوگە بە سەرۆكایەتیی (یاسر عەرەفات) پێكهێنا.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1999، پێشمەرگە و تێكۆشەری گەلی كورد (محەمەد ئەمین مەعروف) كۆچی دوایی كردووە كە یەكێك بووە لە دامەزرێنەرانی پارتی دیموكراتی كوردستان و رۆڵی بینیوە لە خەباتكردنی گەلی كورددا لە دژی داگیركاران.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 2001، كۆمپانیای مایكرۆسۆفت (ئێكس بۆكس)ی خستە بازاڕەكانی جیهانەوە وەكو یەكێك لە ئامێرەكانی یاریكردنی دیجیتاڵی.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 2002، (هۆ جینتاو) وەكو سكرتێری گشتیی پارتی كۆمۆنیستی چین هەڵبژێردرا ئەوەش وەكو ئامادەكارییەك بۆ ئەوەی دواتر وەكو سەرۆكی كۆماری میللـیی چین دەستنیشان بكرێت.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 2003، بە هۆی چەند تەقینەوەیەكەوە كە هەندێك شوێنی شاری ئیستانبوڵی توركیایان كردبووە ئامانج، ژمارەیەكی زۆر لە هاووڵاتیانی توركیا گیانیان لەدەستدا و چەندینی دیكەش بریندار بوون.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 2003، (جەلال تاڵەبانی) سەرۆكی ئەنجومەنی حوكمی عێراق و (پۆڵا برێمەر) حاكمی مەدەنیی ئەمریكا لە عێراق واژۆیان لەسەر فیدراڵیی پارێزگاكانی عێراق كرد كە سەرەتایەك بوو بۆ چەسپاندنی سیستمی فیدراڵی لە عێراقی پاش ڕژێمی بەعسدا.\n- ڕۆژی 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 2006، تەلەفزیۆنی جەزیرە كەناڵێكی نوێی بە زمانی ئینگلیزی كردەوە و ناوی لێنرا (كەناڵی ئینگلیزیی جەزیرە).\n- ئەمڕۆ لە فەڵستین یادی ڕاگەیاندنی دەوڵەتی سەربەخۆی فەڵەستین دەكرێتەوە، لە بەرازیلیش ئەمڕۆ جەژنی كۆمارییە و بۆنە و مەراسیمی جەماوەری بەڕێوەدەچێت، لە عێراقیش ئەمڕۆ بە ڕۆژی بەغداد ئەژمار دەكرێت.


مورادەلیا نشیو - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nMiradeliya Jêrîn - مرادعلی سفلی - Morad Ali-ye Sofla\nپۆتانەکان: 37°25′36.5″N 45°12′00.5″E / 37.426806°N 45.200139°E / 37.426806; 45.200139پۆتانەکان: 37°25′36.5″N 45°12′00.5″E / 37.426806°N 45.200139°E / 37.426806; 45.200139\nمورادەلیا نشیو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری تورکەمان، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nمورادەلیا نشیو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی قەرەلەرا حاجی قاسم.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی خدراوا.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی تەزەکەند.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٤٣) کەس و (٤٢) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=مورادەلیا_نشیو&oldid=902511»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:١٥ی ٥ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


بە سووکایەتیکردن لێک دەدرێتەوە\nباسنیوز 12/11/2018 - 14:43 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nقوباد تاڵەبانی کە لە کاتی بانگەشەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستاندا سەرۆکایەتیی لیستی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی دەکرد، ئەوانە تووڕە دەکات کە ناتوانن دوو پیت لە یەکتر جیا بکەنەوە.\nلە نێو خەڵکی کوردستانی گەورەدا، خەڵکی هەولێر، بیتوێن و پشدەر، و تێكرای سنووری موکریان ناتوانن هەردوو پیتی (ع) و (ح) لە یەکتر جیا بکەنەوە و زۆرجار پیتەکان لە شوێنی یەکتر بەکار دەهێنن، بەڵام بە شێوەیەکی گشتی خەڵکی کوردستان ئەمە بە دیاردەیەکی فۆنەتیکیی زارەکیی ئاسایی دەزانن.\nنیوەڕۆی ئەمڕۆ دووشەممە ١٢ی ١١ی ٢٠١٨، قوباد تاڵەبانی، لە وەڵامی پرسیاری کەسێکدا کە پرسیویەتی: (کاک قوباد وەحدی شتێکت پێ داوم، تا ئێستا وەحدەکەت نەگەیاندە سەر...؟؟؟)، قوباد تاڵەبانیش تەنیا نووسیویەتی: ”وەحد چییە؟“.\nئەم وەڵامەی قوباد تاڵەبانی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە و تەنانەت لە پێگەی تایبەتیی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی (تویتەر) کە وەڵامەکەی تێدا داوەتەوە، بە سووکایەتیکردن بەو کەسانە لە قەڵەم دراوە کە ناتوانن هەردوو پیتی (ع) و (ح) لە یەکتر جیا بکەنەوە. بەشێکیش لەوانەی لە کۆمێنتدا بۆچوونی خۆیان دەربڕیوە، ئاماژەیان بەوە داوە کە قوباد تاڵەبانی باش دەزانێت ”وەحد“ مەبەست لێی وشەی ”وەعد - بەڵێن“ی کوردییە، بەڵام وەک جۆرێک لە سووکایەتیکردن ئەو پرسیارەی کردووە.\nپسپۆڕانی شارەزا لە زمانی کوردی پێیانوایە کە ئەو تێکەڵکردنەی پیتەکان، جۆرێکە لە بەرهەڵستێکی زارەکی بەرامبەر بەو وشتانەی کە هەردوو پیتی (ع - عەین) و (ح -حاء)یان تێدایە. هەروەها ئەمە بە یاسایەکی ئاسایی زمانی خۆماڵیی خەڵک دادەنێن و لە زۆر زمانی دیکەی دونیاشدا هەیە.\nئه‌ندامێكی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانی: خەڵکی سلێمانی ئومێدیان به كابینه‌ی نوێی حكوومه‌ت هه‌یه\nفەرماندەیەک: چەکدارانی پەکەکە و میلیشیا عێراقییەکان سەرانە لە خەڵکی شنگال وەردەگرن


گه‌ڕان و پـشـكنین به‌دوای سێ سه‌ربازه بێ سه‌روشوێنه‌كه‌ی ئه‌مریكا له عێراق به‌رده‌وامه\nی مانگی پـێنج ١٦, ٢٠٠٧\nله‌شـكری ئه‌مریكا له عێراق ده‌ڵێت سه‌دان كه‌س لـێـكۆڵینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵدا كراوه و هه‌روه‌ها 11 كه‌سیش ده‌سـتگیركراون، وه‌ك به‌شـێـك له‌و گه‌ڕانه‌ی به‌شوێن سێ سه‌ربازه ئه‌مریكیـیه‌كه‌ی دیار نه‌ماون و بڕوا وایه ئه‌لقاعیده ده‌سـتگیری كردبن.\nله‌شـكر ده‌ڵێت هێزه سه‌ربازیـیه‌كانی هاوپه‌یمانان و عێراقیـیه‌كانیش به‌رده‌وام له گه‌ڕاندان به‌دوای ئه‌و سێ سه‌ربازه‌دا له‌و ناوچه‌یه‌ی باشوری به‌غدا كه به سێـگۆشه‌ی مه‌رگ ناسراوه.\nئه‌فه‌سه‌رێـكی ئه‌مریكی به ناوی كینی منتز ده‌ڵێت هێزه‌كانمان هه‌وڵی جیاكردنه‌وه‌ی ئه‌و ناوچانه ده‌ده‌ن كه بڕوا ده‌كرێت ئه‌و سێ سه‌ربازه‌ی لێ بێت. گوتیشی ئه‌گه‌ر ئه‌و سه‌ربازانه ڕفێندرابن ئه‌وا ڕفێنه‌ره‌كانیان ناتوانن بیانگوێزنه‌وه.\nشـایانی باسه ئه‌و سێ سه‌ربازه له ڕۆژی شه‌ممه‌وه بێ سه‌روشوێنن پاش ئه‌وه‌ی هێرش كرایه سه‌ر هێزه‌كه‌یان.\nگروپی چه‌كداری ئه‌لقاعیده به‌ناو ده‌وڵه‌تی ئیسلامی له عێراق به‌رپـرسـیارێتی خۆی له‌و هێرشه ڕاگه‌یاندووه، وه داوای له ئه‌مریكیـیه‌كان كردووه كاره‌كانی گه‌ڕان و پـشـكنین ڕابگرن، ئه‌گه‌ر ده‌یانه‌وێت ئه‌و سێ سه‌ربازه به سه‌لامه‌تی بمێنـنه‌وه.\nله توندوتیژیـیه‌كانی ڕۆژی سـێشه‌ممه‌شدا، پـۆلیسی عێراقی گوتی له ئاكامی ته‌قینه‌وه‌ی دوو بۆمب له بازاڕێـكی به‌غدا به‌لایه‌نی كه‌م 7 كه‌س كوژراون و 15 دیكه‌ش بریندار بوون.\nله لایه‌كی دیكه‌وه 10 تێرۆریستی گومان لێـكراو ده‌سـتگیر كراون له میانه‌ی ئه‌و هه‌ڵمه‌تانه‌ی كه هێزه‌كانی هاوپه‌یمانان له موسڵ و فه‌لوجه و باكوری ڕۆژئاوای تاجی له‌دژی تۆڕه‌كانی ئه‌لقاعیده و ئه‌نسـاری سوننه له عێراق ئه‌نجامیان داوه.


خراپی بەنزین لە سلێمانی بەرۆكی شۆفێران بەرناداتئەندامێكی ئەنجومەن: پارێزگار وتی بەنزین كێشەی نییە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nخراپی بەنزین لە سلێمانی بەرۆكی شۆفێران بەرنادات\nئەندامێكی ئەنجومەن: پارێزگار وتی بەنزین كێشەی نییە\n2018/07/21 - 8:59 PM\nخراپی بەنزین لە سلێمانی جارێكی دیكە بەرۆكی شۆفیرای گرتەوە و سوتاندنی فیول پەمپ تەنانەت سوتانی ئۆتۆمبێلیشی لێكەوتۆتەوە، جێگری سەرۆكی وزە و سەرچاوە سروشتیەكانی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی-یش دەڵێت: “بەدواداچوومان بۆ ژمارەیەك بەنزینخانە كردووە، هیچ كێشەیەكی ئەوتۆیان نەبووە تا پێیان دابخرێت”.\nڕێكەوت زەكی، جێگری سەرۆكی لیژنەی وزە و سەرچاوە سروشتیەكانی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ماوەیەك خراپی بەنزین بۆتە هۆی سووتاندن و لەكاركەوتنی فیول پەمپی ئۆتۆمبێل، هەندێك جاریش بۆتە هۆی سووتاندنی ئۆتۆمبێلەكان.\nڕاشیگەیاند، بۆ بەدواداچوونی ئەو بابەتە بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدراەكانی سلێمانی چووینە ژمارەیەك بەنزینخانە و پشكنینان بۆ كرا، بەڵام سەرجەمیان كێشەیەكی ئەوتۆیان نەبووە، كە شایەنی ئەوە بێت بەنزینخانەكەی پێ دابخرێت.\nوتیشی، “لیژنەكەمان پێشتر و لەمانگی حوزەیران میوانداری پارێزگاری سلێمانی كرد، ئەوەی بەیان كرد، كە هیچ كێشەیەك لە بەنزینی سنوری سلێمانی بوونی نیە و تەنانەت فیول پەمپ-یش نەسوتاوە”.\nڕاشیگەیاند، ئەو لە كۆبوونەوەكە تەحەدای ئەوەی دەكرد، ئەگەر لە سلێمانی بەهۆی بەنزینەوە فیول پەمپ یان ئۆتۆمبیلێك بسوتێ دەیگرێتە ئەستۆ، بەوەی دڵنیایە لەوەی بەنزینی سلێمانی هیچ كێشەی لە ڕووی كوالێتیەوە نیە.\nحاجی ئۆمەران.. دەست بەسەر زیاد لە دوو تەن دەرمانی قاچاخدا گیرا\nمووچەی بەشێكی مووچەخۆرانی زیادكرد\nعەبادی دەستپێكردنەوەی دامەزراندنی ڕاگەیاند\nراپۆرت6 خولەک پێش ئێستا


ئه‌و سه‌ڕبڕه‌ی داعش که له زۆر له ڤیدیۆکان به زمانی ئینگلیزی قسه‌ی ده‌کرد و سه‌ری ڕۆژنامه‌وانه‌کانی ده‌بڕی له‌لایه هێزه‌کانی هاوپه‌یمانانه‌وه کوژرا.\nسسه‌رچاوه‌ی هه‌واڵی بی بی سی (BBC) و (CNN)هه‌واڵی کوژرانی سه‌ربڕه‌که‌ی داعش پشت ڕاست ده‌که‌نه‌وه. ئه‌و سه‌ربڕه‌ی داعش به جیهادی جان ناسراوبوو، ناوی ته‌واوی خۆی موحه‌مه‌د ئه‌موازی، به ڕه‌گه‌ز خه‌ڵکی کوێته، له ولاتی به‌ریتانیا ژیاوه.\nموحه‌مه‌د ئه‌موازی له ڕیزه‌کانی داعش، سه‌ری چه‌ندین که‌سی به چه‌قۆ ده‌بڕی و دیله‌کانی به شێوازێکی زۆر ناشیرین ده‌بڕی و هاتکاتیش فیلمه‌کانی به مه‌به‌ستی تۆقاندن، تێرۆر بڵاو ده‌کرده‌وه. ئه‌و تیرۆریسته‌ی خه‌لافه‌تی ئیسلام له عێراق شام، هه‌میشه به ده‌مامکێی ڕه‌شه‌وه له ڤیدیۆکان بڵاو ده‌کرایه‌وه.\nموحه‌مه‌د ئه‌موازی له ساڵی ٢٠١٢ ڕۆیشتۆته سووریا و له ڕیزه‌کانی چه‌ته ئیسلامیه‌کان دژی کورد و دژی ڕژێمی سوریا ده‌جه‌نگا.


دروشمی ناڕازیانی عێراق و بایەخی بۆ ئێستای هەرێمی كوردستان\n(نیشتمان) وەك چەمكێكی مۆدێرنەی سیاسی، خولگەی چەندین (بیرۆكە)و (هەست)و (ناسنامە)و هەڵوێستگرتنە. (نیشتمان) ژێرخانی كەرەسەی دوو چەمكی ترە ئەوانیش (نیشتمان پەروەری)و (هاونیشتمانی)ین . نیشتمان پەروەری ئاماژەیە بە هەڵوێستگرتن‌و ئاراستەیەكی پاك‌و دڵسۆزانە‌و ئەخلاقی ژیان‌و كاری سیاسی‌و خۆنەویستی.\n(هاونیشتمانی)یش ئاماژەیە بە یەكسانی تاكەكان لە ماف‌و ئەركدا لەبەردەم سیستمی سیاسیدا لە سۆنگەی ژیانیان لەسەر نیشتمان‌و دەسەڵاتێكی سیاسی هاوبەشدا.\nبۆیە بەشێكی بنەڕەتی خەبات لە پێناو هاوڵاتێتی ئازاد‌و یەكسان‌و شەڕكردن لەگەڵ جیاكاری لە سۆنگەی جیاوازەوە لەنێو تاكەكانی كۆمەڵگەیەكدا، دەبێت ئاراستەی نیشتمانسازی‌و رواندن‌و بوژاندنەوەی گیانی نیشتمان پەروەریەتێكی پاك‌و راستەقینە بکرێت. كێشەیەكی قوڵی واقیعی سیاسی هەرێمی كوردستانیش، پەیوەستە بەم خاڵ‌وپرسەوە. پەیوەندی هەیە بە شێواندنی ناوەڕۆك‌و ئاماژەكانی چەمكی نیشتمان لە سۆنگەی دابەشبوونی هەرێم‌و هاتنە كایەی چەمكی (دەڤەر)و ناوچەی كۆنترۆڵكراوی حیزبی‌و كاركردن بە گیانی ناوچەگەری پاڵنەری دەستكەوتی ماددی و گروپیی نانیشتمانیەوە. هەڵبەت بۆ ئەوەی (نیشتمان) مانای تەواوی خۆی پەیدا بكات‌و پرۆسەی نیشتمانسازیش سەركەوتووتر بێت، پێویستمان بە بوونی دەوڵەتە. بەڵام نەبوونی دەوڵەت نابێتە بیانوو بۆ لێكدانەوەی واقیعی نانیشتمانی‌و دژ بە سەرەتاكانی نیشتمان پەروەری ئێستای هەرێم. چونكە ئێمە لە (30)ساڵی رابردوودا نیمچە دەوڵەت بووین. دەمانتوانی شەڕی ناوخۆ نەكەین‌و كوردستان دابەش نەكەین‌و سنورێ بۆ ناكۆكیە دواكەوتووەكان دابنێین‌و نەهێڵین گەندەڵی بەو جۆرە تەشەنە بكات‌و دام‌و دەزگا نیشتمانیەكانمان بەو جۆرەی ئێستا لاواز بن‌و ئەو ناعەدالەتیە هەبێت، كە لەئێستادابەرۆکی گرتوین و هەموومان دەیبینین‌و هەستی پێدەكەین.\nكە هەموو ئەو دیاردانەی سەرەوە پێچەوانەی رێزگرتن لە ئاماژەكانی چەمكی (نیشتمان) و بەهاكانی نیشتمانپەروەرین. بەوەش دەتوانین بڵێین (نیشتمانمان) بەناوەرۆك و ئاماژە مەدەنیەكانیەوە ، بە واتای ئەو چوارچێوە جوگرافییەی هاوڵاتێتی یەكسان‌و دەسەڵاتێكی مەدەنی دادپەروەر دەگرێتە خۆ دزراوە. یاخود لانی كەم پێخوست كراوە‌و رێگا لە گەشانەوە‌و بوژاندنەوەی گیراوە. هەر بە گوێرەی ئەم پێشەكیەش سەرەتای هەموو بزوتنەوەیەكی گۆڕانخواز یاخود ریفۆرمخواز دەبێت لەم خاڵانە ژێرخانی‌و بنە ڕەتیەوە دەست پێبكات ، دەبێت سەرلەنوێ پێناسەی (نیشتمان) بكاتەوە‌و بەها بۆ (ئینتیما) بۆ نیشتمان‌و (ناسنامەی نیشتمانی)و (بەهاكانی نیشتمان پەروەری) بگێڕێتەوە. رەخنە لە فۆرمی لە خۆبەخاوەنكردنی (نیشتمان)و (نیشتمانپەروەری كوردستانی) بگرێت كە دەیان ساڵە دەستەوسانە‌و بێ ئیرادەیە لەوەی شار‌و دەڤەرەكانی كوردستان ، هێزە چەكدارەكانی یەكپێبگرێتەوە و ستراتیژێكی نیشتمانی راستەقینەی بۆ دژایەتی گەندەڵی‌و رواڵەتەكانی ناعەدالەتی هەبێت، بۆ ئەوەی خەڵك هەست بە كەرامەت‌و كەسێتی پارێزراو‌و ئایندەی رۆشنی خۆیان بكەن. وە خۆبەخاوەنكردنێكی تازەی (نیشتمان)و بەها‌و لێكەوتەكانی بكاتە هێزێكی كۆكەرەوە و جۆشدەر. بەمەش خەبات بۆ چاكسازی‌و حوكمڕانیەتی مەدەنی‌و دەستووری دادپەوەر‌و یاساسەروەری و كۆتاییهێنان بە قۆرخكاری و جیاكاری ،ببێتە فۆرمێكی نوێ‌ی نیشتمان پەروەریی كوردستانی.\nبەدەر لەمە پشتكردنە (نیشتمان)و پەراوێزخستنی بیناكردنەوەی (ناسنامەی نیشتمانی)و (نیشتمان پەروەرێتی كوردستان) خەبات بۆ گۆڕانكاری لە بارودۆخەكەدا دەكات بە كارێكی نائومێدانەی بێهودە‌و هەڵچووانەی كاتی، تێكەڵ بە تۆڵە سەندنێكی بێ ئاسۆ و ناعەقڵانی . تەنانەت وریا نەبین دەمانخاتە خزمەت بەرژەوەندی دەرەوەی بازنەی هەرێم‌و خودی هێزە حوكمڕانەكانی هەرێمەوە. وە ئاو دەكەین بە ئاشی هێز‌و كەسانێكدا، جگە لە دروشمی فریودەر ،دەستكەوتێكی راستەقینەیان بۆ ئێمە پێ‌نییە.\nلەم ڕوەشەوە گرنگە پەندێ لە شەقامی ناڕازی‌و خۆپیشاندەرانی عێراق وەربگرین . هەموومان دەزانین هەڵوەشاوەیی‌و مێلیشیا‌و تایەفەگەری‌و گەندەڵی‌و ناعەدالەتی لە ناوەڕاست‌و باشووری عێراق لە هەرێم زۆرتر‌و گەورەتر نەبێت کەمتر نیە. تاكو ئێستاش زیاتر لە (600) خۆپیشاندەر‌و ناڕازی كوژراوەنو دەیان چالاكوان تیرۆركراون.كەچی سەرەڕای ھەمووئەوە دروشمی ناوەندی خۆپیشاندەرەكان (نیشتمانمان دەوێت)ە . واتە هەموو ئەو تاوان‌و واقیعە نەخوازراوە دەبەستنەوە بە دزینی نیشتمان و سوكایەتی پێ‌كردن‌و پوكانەوەی ناسنامەی نیشتمانێتی عێراقی وەك چوارچێوەیەك بۆ بەیەكەوە گرێدانی ناسنامە‌و پێكهاتەكانی عێراق‌و پێش هەموویان عەرەبەكان خۆیان و مامەڵە لەگەڵ كردنی تاكەكان وەك هاوڵاتی و گێڕانەوەی هەیبەت بۆ دەوڵەت وەك نوێنەری بەرژەوەندی هاوبەشی هەمووان.\nبۆیە هەروەكو رۆشنبیرێكی پێشەنگی ئێران (قالیباف)دەڵێت : راست نیە خراپە‌و گەندەڵی دەسەڵاتداران وامان لێبكات رقمان لە نیشتمان بێت. ئەم وتەیە بۆ ئێستای ئێمەش هەتا خوا حەزكات راستە، چونكە بەبێ نیشتمان و گەل سازی، بەبێ بوونی ناسنامەیەكی نیشتمانی بەهێز‌و كۆكەرەوە لەنێوان گروپ وتاكەكانی كۆمەڵگە‌و تێپەڕاندنی دابەشبوونە دینی‌و نەتەوەیی‌و مەزهەبی‌و ناوچەیی‌و سیاسی‌و حیزبی‌و كۆمەڵایەتی‌و رەگەزییەكان، ئەستەمە حوكمڕانیەكی باش‌و دیموكراسی‌و دادپەروەر‌و خەڵكیی بینا بكرێت. چونكە حوكمڕانیەنیەكی لەوجۆرە، پێویستی بە دووبارە بوژاندنەوە و كاراكردنەوەی بەها سیاسی‌و فیكرییە باڵاكانە. لە پێش هەمووشیانەوە بەهاكانی پەیوەست بە نیشتمان پەروەری و هاوڵاتێتی ئازاد‌و یەكسان. بەڵكو هەر قسەكردنێك لەسەر دیموكراسی‌و گەشەپێدانی‌و باڵادەستكردنی بەهاكانی لەچوارچێوەی ئەزموونێكی حوكمڕانیدا ، لە دەرەوەی نیشتمانێكی ئازاد‌و بیناكراو، كارێكی بێ هودەیە.\nهەموو ئەمەش وامان لێدەكات ، نەبین بە قوربانی هەڵچوون‌و ڕقە كاتیەكانمان، ئەگەر چاكسازی‌و گۆڕانكاری‌و سەركەوتنی خەبات دژی قۆرخكاری و گەندەڵی وبیناکردنی حوکمڕانی باشمان دەوێت،دەبێت لەبیری بوژاندنەوەی گیانی نیشتمانپەروەریەکی کوردستانی نوێدا بین. نابێت خۆمان بخڵەتێنین. ئێمە دوای سەد ساڵ هەست بە (ئینتیمامان) بۆ عێراق بۆ دروست نەبووە، دوای جیینۆسایدی گەلەكەشمان لە ئەنفال و وکیمیاباران ووێرانکردنی کوردستان وجۆرەھا سزای دەستە جەمعی تر، ئەستەمە ببێتە نیشتمانی جێگرەوە بۆ ئێمە. بەڵكو زەحمەتە ببێتە نیشتمان بۆ خودی عەرەبەكانیش، دیموكراسیش بەو ئاسانیە لەو واقیعە ئاڵۆزە هەلاهەلایەدا سەرناگرێت، مێژووش پێمان دەڵێت :هەمووزیندووبوونەوەیەكی هەستی نیشتمان پەروەری و ناسیونالیزمی عێراقی، هاوشان دەبێت لەگەڵ كەڵكەڵەی ناوەند گەرایی‌و دەسەڵاتگەرایی‌و تەماح كردنە ئێمە. بۆیە ناكرێت‌و نابێت دڵمان بەوە خۆش بێت شتێ لە دەست هەرێم دەرچێ و بكەوێتە دەست بەغدا. چونكە دواتر دەبێت شەڕێكی تر بۆ وەرگرتنەوەی بكەین. بەڵكو دەبێت هەوڵدەین ئەو دەستكەوتانە بكەونەوە دەست خاوەنە راستەقینەكە یان كە گەلی كوردستانە.ئێمەی ناڕازی شەڕمان لەگەڵا (نیشتمان) و (گەلی خۆمان)دا نیە و نابێت هەمانبێت. راستیش نیە پێمان وابێت لە دەرەوەی یەكێتی و پارتی شتێ بەناوی (گەل) و (نیشتمان) بوونی نیە. بۆیە واچاكە ئێمەش دروشمێكی هاوشێوەی دروشمەكەی ناڕازیانی عێراقمان هەبێت و بەرز بکەینەوە. بزوتنەوەی ناڕازی خەڵكی كوردستانیش یان بێ‌ئایندە دەبێت ،یاخوددەبێت نیشتمانی ریفۆرمخواز بێت


ڕژیمی زایۆنی - Mehr News Agency\nسەرۆک وەزیرانی ڕژێمی زایۆنی:\nئیسرائیل لە لێواری ڕووخان نزیک بووەتەوە\nسەرۆک وەزیرانی ڕژێمی زایۆنی لە نوێترین لێدوانیدا دانی بەوەدا ناوە کە ئەم ڕژێمە لە لێواری ڕووخان نزیک بووەتەوە.\nلە هۆشدارییەکی جیدی؛\nسەرچاوە میدیاییەکان ڕوونیان کردەوە کە بەرخۆدانی فەلەستین لە پەیامێکدا رایگەیاندووە ئیزنی بەڕێوەچوونی ڕێپێوانی ئاڵا نادەینە شارۆچکەنشینە زایۆنیستەکان.\nوتەبێژی گوردانەکانی قەسام:\nوڵامێک ئەدەینەوە کە شمشێری قودس لە بەرانبەریدا ئاسایی بێت\nوتەبێژی سەربازی گوردانەکانی عیزەدین قەسام سەبارەت بە هەر جۆرە کردەوەیەکی رژیمی زایۆنی بۆ تیرۆری یەحیا سەنوار و ڕێبەرانی بەرخۆدان هۆشداری دا.\nکەمێک پێش ئێستا ڕوویدا؛\nهێرشی بەرخۆدان لە تێلاڤیڤ/ کوژران و بریندار بوونی 10 ئبسرائیلی\nسەرچاوەکانی هەواڵ ڕایانگەیاند کخ کەمێک پێش ئێستا لە ئۆپراسیۆنێکی هێزەکانی بەرخۆدان لە نزیکی تلاڤیڤ، 4 زایۆنیست کوژران و 6 کەسیان بریندار بوون.\nبوونی بیانییەکان لە ناوچە ئاڵۆزی بەدواوە دەبێت/ وڵامی پەشیمانکەرەوە ئەدەینەوە\nفەرماندەی هێزی دەریایی سوپا وتی: وڵامی ئێمە بەو وڵاتانەی بەرژەوەندییەکانمان بخەنە مەترسییەوە، پەژیوانکەر دەبێت.\nرژیمی زایۆنیستی حاڵەتی ئامادەباشی راگەیاند\nدەزگای ئاسایشی رژیمی زایۆنی هێشتا نیگەرانی رووداوە یەک لەدوای یەکەکان، هەڕەشەکان و پەیامە هاندەرانەکانە و خۆی بۆ حەوتەیەکی ئاڵۆز و پڕکێشە ئامادە دەکات.\nئۆپراسیۆن دژی زایۆنییەکان لە ئەرئیل\nدوو فەلەستینی تەقەیان لە پاسەوانەکانی شارۆچکەیەکی زایۆنی نشین بە ناوی ئەرئیل کرد و کوشتیان.\nموقتەدا سەدر هەواڵی دا؛\nگەڵاڵەی بە تاوان زانینی ئاسایی کردنەوەی پێوەندی لە گەڵ تێل ئاڤیڤ دەدرێتە پارلەمانی عێراق\nرێبەری ڕەوتی سەدری عێراق لە پۆستێکی تویتەریدا رایگەیاند: بەم زوانە گەڵاڵەی بە تاوان زانینی ئاسایی کردنەوەی پێوەندی لە گەڵ تێل ئاڤیڤ پێشکەشی پارلەمان دەکات.\nئەمڕۆ رووی دا؛\nهێرشی دڕندانەی زایۆنیستەکان بۆ مزگەوتی ئەقسا/ ٤٠ کەس بریندار بوون\nدوابەدوای هێرشی دڕندانەی زایۆنیستەکان بۆ مزگەوتی ئەقسا و هاویشتنی گولە بۆ فەلەستینییەکان، ٤٠ کەس بریندار بوون.\nئێران پێشەنگی بەرەنگاری لە گەڵ داگیرکەریی جیهانی و زایۆنیسمە\nفەرماندەی هێزی سوپای قودس وتی: ئێران پێشەنگی بەرەنگاری لە گەڵ داگیرکەریی جیهانی و زایۆنیسمی نێودەوڵەتییە.\nباڵوێزی ئێران لە کۆنفەڕانسی کەرامەتی مرۆیی:\nئێمە قبووڵ ناکەین هەرێمی کوردستان ببێتە بنکەی ڕژیمی زایۆنی\nئیرەج مەسجیدی باڵوێزی ئێران لە عێراق لە کۆنفەڕانسی کەرامەتی مرۆییدا وتی: سەربەرزی عێراق بۆ ئێمە گرینگ و جێگای ڕێزە و قبووڵ ناکەین هەرێمی کوردستان ببێتە بنکەیەک بۆ رژیمی زایۆنی دژی ئاسایشی ئێران و عێراق.\nبچووکترین هەڵەی زایۆنیستەکان توندترین وڵامی ئێمەی بەدواوە دەبێت\nوتەبێژی باڵای هێزە چەکدارەکان وتی: ڕژیمی زایۆنی ناتوانێ بۆ ئێران ئاڵۆزی بێنێتە ئاراوە و بچووکترین هەڵەی ئەوان توندترین وڵامی ئێمەی بەدواوە دەبێت.\nلە رۆژاوای جەنین روویدا؛\nرووخاندنی ماڵی دیل کراوە فەلەستینییەکان لە لایەن رژیمی زایۆنییەوە\nڕژیمی زایۆنی لە کردەوەیەکی دوژمنانەدا درێژە بە رووخاندنی ماڵی دیلکراوە فەلەستینییەکان لە کەرتی رۆژاوایی ئەدات.\nکاردانەوەی میدیا زایۆنیستەکان بە ئۆپەراسیۆنی فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکانی حیزبوڵا\nدزەی فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکانی حیزبوڵا بۆ ناوچە داگیرکراوەکان دەنگدانەوەی زۆری لە میدیاکانی ڕژیمی زایۆنی بووە.\nدوایین ڕووداوەکانی کەرتی ڕۆژهەڵاتی پاش تیرۆری ٣ فەلەستینی\nهەواڵدەریی مێهر لە راپۆرتێکدا دۆخی کەرتی ڕۆژهەڵاتی پاش شەهید بوونی ٣ لاوی لێک داوەتەوە.\nلە لایەن زایۆنیستەکانەوە;\n۳ ئەندامی کەتیبەکانی "شەهیدانی ئەقسا" شەهید کران\nسەربازانی رژیمی زایۆنیستی ئەمڕۆ ئاگریان بەردایە ئوتومبیلێکی هەڵگری گوردانەکانی "شەهیدانی ئەقسا" و ۳ کەسیان شەهید کرد.\nوتەبێژی گوردانەکانی حیزبوڵای عێراق وتی:\nشۆڕشی ئیسلامی، ڕژیمی زایۆنی لە گەمارۆیەکی قورس و خنکێنەر داناوە\nمحەمد موحیی وتەبێژی گوردانەکانی حیزبوڵای عێراق وێڕای ئاماژە بە شکستی سیاسەتی تایفەگەری لە لایەن تێل ئاڤیڤەوە، وتی: شۆڕشی ئیسلامی ئێران ڕژیمی زایۆنی لە گەمارۆیەکی قورس و خنکێنەر داناوە.\nشارۆچکەنشینەکانی ئیسرائیل هێرشیان کردە سەر جووتیارانی فەلەستینی و ئۆتۆمبێل و مەزراکانیان سووتاند و ڕژێمی زایۆنی پشتیوانی لە ئیسرائیلییەکان کرد.\nبەرپرسە زایۆنییەکان لە دەیەی ٩٠ی زایینی هەموو کات ڕایانگەیاندووە گەر ئێران دەستی بە چەکی ناڤۆکی بگات، هێرش دەکەنە سەری بەڵام بە بۆنەی چەندین هۆکارەوە ناتوانن ئەم هەڕەشانە ببنە بواری جێبەجێ کردنەوە.\nلە کاردانەوە بە هێرشەکانی ڕژیمی زایۆنی بۆ سووریا؛\nخەتیب زادە: زایۆنیستەکان ئاسایشی خۆیان لە نائارامی ناوچەدا دەبینن\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران وتی: بەرپرسانی ڕژیمی زایۆنیستی، سەقامگرتوویی، ئاسایش و ئارامی لە ناوچە قبووڵ ناکەن و ئاسایشی خۆیان لە نائارامی ناوچەدا دەبینن.


ماڵپەری فیردەوس | پرسیار: فەزلی تەوحید چییە؟\nسەردێری پرسیار:پرسیار: فەزلی تەوحید چییە؟\nبەرواری دانان :2019-11-23 کۆدی پرسیار:1619\nپرسیار: فەزلی تەوحید چییە؟\nوەڵام: زانایان دەڵێن بەروبووم و فەزلی تەوحید ئەمانەن: (١)خاوەنەکەی مەنع دەکات کە هەتا هەتا مانەوە لەناو ئاگردا، ئەگەر کەمترین ئیمانی لە دڵدا بێت، ئەگەر لە دڵی دا تەواو بوو ناچێتە ناو ئاگر.\n(٢)هەموو کردەوە و قسەکان وەرناگیرێت بێ تەوحید.\n(٣)خوای گەورە کەفالەتی ئەهلی تەوحید دەکات بە سەرکەوتن لە دونیا و شەڕەف و عیزەت و بە دەست هێنانی هیدایەت و باشی حال.\n(٤)خوای گەورە پارێزگاری لە ئەهلی تەوحید دەکات و شەر لەسەریان لادەدات لە دونیا و ئاخیرەت، وە خۆشترین ژیانیان پێ دەبەخشێت.\n(٥) بەندە ڕزگار دەکات لە بەندایەتی دروستکراوەکان، وە ڕزگاری دەکات لە لێ ترسانایان و پەیوەست بوون پێوەیان و ئومێد و ڕەجایان پێیان.\n(٦)ناخۆشی و ئێش و ئازار لەسەر بەندە خەفیف دەکاتەوە، بەهۆی تەواوی تەوحید و ئیمان تووشی ناخۆشی و ئێش و ئازار دەبێت بە دڵێکی پڕ لە ئارامی و خۆشی و نەفسێکی ئارام، ڕازی دەبێت بە قەدەری خوای گەورە.\n(٧)تەوحید دەبێتە کەفارەتی تاوانەکانی.\n(٨)ئەوەی تەوحید بە پوختی لەخۆیدا بەدی بهێنێت، ئەوە ئارامی نەفس و لاچوونی ترس بۆی هەیە.


هیچ خاڵێکی ڕێککەوتنى شنگال ’’جێبەجێنەکراوە’’\n2020.11.06 - 15:39\nبەرپرسی مەڵبەندی 15ی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان لەشەنگال ڕایگەیاند، تائێستا هیچ خاڵێکی ڕێککەوتنەکەی نێوان حکومەتی عێراق و هەرێمی کوردستان لەبارەی قەزاکەوە جێبەجێنەکراوە.\nداود جوندی، بە ناس کوردی ڕاگەیاند (6ی تشرینی دووەمی 2020)، " تائێستا هیچ خاڵێکی ڕێککەوتنەکە لە بارەی شنگالەوە جێبەجێنەکراوە، ڕێککەوتنەکە ئاستەنگی زۆری تێدایە، چونکە مۆرکێکی سیاسی پێوە دیارە لە بری ئەوەی مۆرکێکی مرۆیی پێوە بێت".\nوتیشی "خاڵی لاوازى زۆر لەناو ڕێککەوتنەکەدا هەیە کە بەهیچ شێوەیەک لە بەرژەوندی خەڵکی شەنگالدا نییە و نابێتە مایەی سەقامگیریی سنورەکە".\nداود جوندی پێیوایە، دەرکردنی هێزەکانی ( یەبەشە) لە ناوچەکەدا کەهێزێکی چەکداریی فەرمیی ئیزیدییەکانە و سەربەدەستەی حەشدی شەعبیە، بەبیانووی ئەوەی هەمان ئایدۆڵۆژیای( پەکەکە)یان هەیە، "زیاتر دۆخە ئاڵۆز دەکات و دەبێتە ڕێگر لەبەردەم جێبەجێکردنی ڕێککەوتنەکە".\nبەرپرسی مەڵبەندی 15ی یەکێتی لە شەنگال ئەوەشی ڕوونکردەوە "خەڵکی شەنگال و هەموو لایەنە سیاسییەکانی قەزاکە لەگەڵ ئەو ڕێککەوتنەدا نین، هاوڵاتییانی شارەکەش دەیان جار ناڕەزایەتی و خۆپیشاندانیان دژی ئەنجامداوە".\nبەپێی ڕێککەوتنەکە، قائيمقامێكى نوێ بۆ شنگال دياريدەكرێت كە كەسێكى دەستپاك و پيشەيى و سەربەخۆ بێت و قبوڵكراو بێت و هەروەها لەلايەن ليژنەى پێكهێنراوى هاوبەش پۆستە ئيدارييەكانى تر دادەنرێت.\nهەر بەگوێرەی ڕێککەوتنەکە، سەرجەم پێكهاتە چەكداريیەكانى تر دەكرێنە دەرەوە و 2500 ئەندام بۆ هێزى ئاسايشى ناوخۆيى دادەنرێن و ئاوارەكانى خێوەتگەكان كە خەڵكى شنگالن بەشداريان پێدەكرێت، هەروەها كۆتايى بەبوونى پەكەكە لە شنگال و دەوروبەرى دەهێنرێت و بونيان نامێنێت لەناوچەكە.\n2020.11.03 - 20:00\nبۆ یەکەمجار دوای پێنج مانگ هیچ توشبوویەکی کۆرۆنا لەم وڵاتە تۆمارنەکرا\n2020.11.01 - 14:51\nئەرمینیا ڕێککەوتنى ملکەچیی بۆ ئازەربایجان واژۆ کرد\n2020.11.10 - 16:10\nحکومەتى هەرێم خۆی بێ بەری دەکات: دورخستنەوەى پەکەکە لە شنگال ئەرکی بەغدایە\n2020.11.09 - 23:09


ئێران ڕێگا به ڕێپێوانی ئۆپۆزسیۆن نادات\nی مانگی دوو ١٢, ٢٠١١\nڕێبه‌ری بالای ئێران ئایه‌توڵڵا عه‌لی خامه‌نه‌ی\nوه‌زاره‌تی ناوخۆی ئێران پلانێکی ڕێبه‌رانی ئۆپۆزسیۆنی ڕه‌تکرده‌وه بۆ ئه‌نجامدانی خۆپیشاندان له هه‌فته‌ی داهاتوو به مه‌به‌ستی پشتگیری کردن له سه‌رهه‌ڵدانه‌کانی وڵاتانی عه‌ره‌ب.\nڕێبه‌رانی ڕیفۆرمخوازی ئێرانی میر حوسه‌ینی موسه‌ڤی و مه‌هدی کاروبی داوای مه‌وڵه‌تیان له کاربه‌ده‌ستان کردبوو بۆ ئه‌نجامدانی خۆپیشاندان له ڕۆژی دووشه‌ممه‌دا، به‌مه‌به‌ستی نیشاندانی پشتیوانی له خۆپیشانده‌رانی دژه حکومه‌ت له میسڕ و تونس.\nکاربه‌ده‌ستێکی وه‌زاره‌ته‌که مه‌هدی عه‌لی خانی سه‌در له ڕۆژی شه‌ممه ڕایگه‌یاند که مه‌وڵه‌ت نادرێت بۆ ئاژاوه له‌لایه‌ن ئه‌و گروپه‌ی به ئاژاوه‌گێڕ داده‌نرێن .\nڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتیمانی ئه‌مه‌ریکا تام دۆنیلۆن ڕایگه‌یاند که به ڕه‌تکردنه‌وه‌ی داواکاری ئۆپۆزسیۆن، ئێران هاووڵاتیانی خۆی له هه‌مان ماف بێبه‌ش ده‌کات که خۆی ده‌ڵێت میسرییه‌کان شایسته‌ی ئه‌و مافه‌ن.\nشایانی باسه موسه‌ڤی و کاروبی له مانگی 6 ی 2009 دا خۆپیشاندانێکی گه‌وره‌یان ڕێکخست پاش شکستیان له هه‌ڵبژاردنه‌کان دا که گوتیان فێڵ و ته‌ڵه‌که‌ی تیا بووه بۆ هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ی سه‌رۆکی کۆنه‌پارێز مه‌حمود ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد . حکومه‌تی ئێرانیش نکۆڵی له‌و تاوانه ده‌کات. خۆپیشاندانی پاش هه‌ڵبژاردن بۆ ماوه‌ی چه‌ند مانگێک به‌رده‌وام بوو تاکو به توندوتیژی حکومه‌ت سه‌رکوتی کردن.\nڕێبه‌ری باڵای ئێران ئایه‌توڵڵا عه‌لی خامه‌نه‌ی و سه‌رۆک ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد پشتیوانیان بۆ سه‌رهه‌ڵدانه‌کانی وڵاتانی عه‌ره‌ب ده‌ربڕی، له کاتێکدا ڕێبه‌ری باڵا ڕایگه‌یاند ئه‌وان ڕابوونی ئیسلام له هه‌رێمه‌که نیشان ده‌ده‌ن.\nکاروبی ده‌ڵێت ڕێگا نه‌دان به خۆپیشاندان بۆ پشتیوان کردن له هه‌مان سه‌رهه‌ڵدان ئه‌وه نیشان ده‌دات که هه‌ڵوێستی حکومه‌ت ساخته‌یه.


داعش له ڕۆژئاوای ڕه‌بیعه هێرش ده‌کاته سه‌ر پـێشـمه‌رگه و 28 چه‌کداری لێده‌کوژرێت\nلە دوو قوڵەوە و لە بازگەى میزان و ناوچەى عوێناتى رۆژئاواى رەبیعە چەکدارانى دەوڵەتى ئیسلامى ( داعش ) هێرشیان کردە سەر پێشمەرگە و شەڕێکى 7 کاژمێری لە نێوانیاندا ڕوویدا. هاوکات فڕۆکەى جەنگیەکانى هاوپەیمانان بۆردومانى مۆڵگەکانى داعشیان کرد.\nلە بارەى ڕووداوەکانى ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه له رەبیعە، عەقید ڕوکن عادل جەبار، جێگرى فەرماندەى لیواى هەشتى پێشمەرگە تایبەت بۆ دەنگى ئەمه‌ریکا گوتى لە ئاکامى ئەو شەڕە 28 چەکدارى داعش کوژران و 6 ئۆتۆمبیلى سەربازى و 3 هەمەریان سوتاندووە و دەستیشیان گرتوە بەسەر ژمارەیەکى زۆرى کەل و پەلى سەربازى و چەک و تەقەمەنی. سەرچاوەکە ئاماژەى بە زیانەکانى پێشمەرگەش کردو گوتى 8 پـێشمەرگە گیانیان له‌ده‌سـتداوه کە دوو ئەفسەر بە پلەکانى عەمید و رائید لە نێویاندان.\nلە رۆژئاواى بەنداوى موسڵیش داعش هێرشى کردە سەر پـێشمەرگە و شەڕێکى توند لە نێویاندا ڕوویدا بە گوتەى کاربەدەستانى پـێشمەرگە بە هاوکارى لەگەڵ فڕۆکە جەنگیەکانى هاوپەیمانان توانیویانە هێرشەکانی داعش تێکبشکێنن.\nلە سەنتەرى شارى موسڵیش شەوى رابردوو فڕۆکە جەنگیـیەکانى هاوپەیمانان چەندین مۆڵگەى داعشیان پێکاوه، لەوانە ئەکادیمای پۆلیس و کارگەى رستن و چنین و بارەگاى پۆلیسى ئوم رەبیعەین. شاهێد حاڵ لەناو موسڵەوە بۆ دەنگى ئەمه‌ریکایان راگەیاند ئەو شوێنانە خاپور کران و دەیان چەکدارى داعش کوژراون .


ئەندامەکانی جەستەی خۆت لە ژێر مایکرۆسکۆپدا ببینە، سەرنج ڕاکێشە! - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەندامەکانی جەستەی خۆت لە ژێر مایکرۆسکۆپدا ببینە، سەرنج ڕاکێشە!\nوردبین یاخود مایکرۆسکۆپ، ئامێرێکە تەنە ورد و بچووکەکان گەورە دەکات، تاوەکوو لێکۆڵینەوە لەسەری ئاسانتر بێت، لێرەدا بەشێک لە ئەندامەکانی جەستەی خۆت لەژێر مایکرۆسکۆپدا ببینە:\n– خانەکانی مۆخی ئێسکی مرۆڤ\n– بەردەکانی گوێچکەی ناوەڕاست کە هاوسەنگی جەستە ڕادەگرن\n– سیکڵدانۆچکەی ھەوا، کە خانەی ھەوایییە، لە سییەکاندا. ئاڵوگۆڕی ئۆکسجین و دوانۆکسیدی کاربۆنی تێدا ڕوودەدات.\n– پێستی مرۆڤ لە نزیکەوە\n– ڤایرۆسی بەکتریا خۆرکە، یەکێکە لەجۆرە باوەکانی ڤایرۆس کە تووشی بەکتریاکان دەبن و پەلاماریان دەدەن. ڤایرۆسی بەکتریا خۆرکە لەشێوەدا لە نزیکە لە ڤایرۆسی ھەڵامەت و سورێژە\nخانەی چەوری لە جەستەدا\n– مێلاتۆنین ھۆڕمۆنێکی ناو جەستەیە لەلایەن ڕژێنی کاژی بەرھەمدەھێنرێت، لە شەواندا. بەشداری دەکات لە ڕێکخستنی سووڕە زیندەیییە دیاریکراوەکانی وەکو شێوازەکانی نووستن (خەوتن).\n– چاوی مرۆڤ لە ژێر مایکرۆسکۆپدا\n– برۆی مرۆڤ لە ژێر مایکرۆسکۆپدا\nسەدر لیژنەیەك بۆ وتوێژ لەگەڵ لایەنە سیاسییەكان پێكدەهێنێت


خوێندنەوەی ڕۆمانی (ئەو هاوڕێیەی منداڵیم ببینمەوە؟)ی (کاروان کاکەسوور) - ژنەفتن\nخوێندنەوەی ڕۆمانی (ئەو هاوڕێیەی منداڵیم ببینمەوە؟)ی (کاروان کاکەسوور)\n6ی ئه‌یلول، 2021|ئەدەب، وتار\nکاتێ ڕۆمانی (یادەوەریی بووکەڵەکان)م خوێندەوە، هەستم کرد (کاروان) نەک هەر ئاستی ئەمڕۆی ڕۆمانی کوردی، بەڵکوو ئاستی پێشووی خۆیشی تێپەڕاندووە. لە خۆمم دەپرسی ئایا دوای ئەم ڕۆمانە ڕۆمانێکی تر چاپ دەکات لانی کەم ئەم ئاستەی بپارێزێت، بەڵام (ئەو هاوڕێیەی منداڵیم ببینمەوە؟) ئەگەر لەو باڵاتر نەبێت، هەمان ئاستی ئەوی هەیە. بۆ ئەوەی ڕۆمانێک بە خوێنەری زیرەک بڵێت تێکستێکی داهێنەرانەیە و دنیایەکی گەورەتر لەوەی هەیەی ئەفراندووە، پێویستە بیرۆکەی قووڵی خستبێتە ڕوو، بەڵام لەوەیش گرنگتر ئەو ڕێگا و تەکنیکانەن، کە بیرۆکەکانیان بە شێوەی ناڕاستەوخۆ و جیاواز گەیاندووە.\nبۆ ئەوەی باس لە تێکستی (کاروان کاکەسوور) بکەین، پێویستە بیخوێنینەوە. ڕەنگە بوترێت ئەمە بۆ هەموو تێکستێک دروستە، بەڵام ڕاستییەکەی لێرەدا مەبەست لە چەمکی خوێندنەوە، وەستانە لەسەر هەر وشەیەک، هەر ئاماژەیەک، هەر ڕستە و پەرەگرافێک، تەنانەت ناوی کارەکتەر و شوێن بێمەبەست نین. کەی دەتوانیت بڵێیت تێکستی (کاروان)م خوێندووەتەوە؟ کاتێ دەتوانیت باس لە پێوەندیی نێوان ڕەگەزەکان بکەیت و لە کاتی قسەکردندا نموونەیان لێ وەربگریت. ئەوە خوێندنەوە نییە کە من چەند لاپەڕەی سەرەتای بە پچڕپچڕی سەیر بکەم، یان لێرە و لەوێ سەرنج لە هەندێک ڕستە و زاراوە بدەم و بێم لەبارەیەوە قسە بکەم، گوایە خوێندوومەتەوە.\nمن بۆ خوێندنەوەی ئەم ڕۆمانە کاتێکی زۆرم تەرخان کرد. تێکستی (کاروان) چ چیرۆک و چ ڕۆمان کورت ناکرێنەوە، چونکە لە کۆمەڵێک بیرۆکە پێکهاتوون، چەندان ئاڕاستەیان هەن، بێژمار کارەکتەر دەردەکەون، ڕووداوەکان تێک چڕژاون، کات تێک شکێنراوە و زۆری تر. (کاروان) لەگەڵ نەزانراو، نەوەک لەگەڵ زانراودا کار دەکات، بۆیە ئەو خوێندنەوەیەی ڕووبەڕووی ئەو نەزانراوانە نەبێتەوە، ناتوانێت هیچی نوێ بە دەستەوە بدات. سەرجەم بەرهەمی (کاروان) گەڕانە بە دوای ئەوانەی نین و ونن، نەوەک ئەوانەی هەن و ئامادەن. ئەو ژیانی خۆی نانووسێتەوە، بەڵام مەبەستیەتی ڕێگای تری ژیان بدۆزێتەوە، کە ئەدەبی گێڕانەوە گونجاوترین ژینگەیە تێیدا ئەو ڕێگا نەزانراوانە تاقی بکاتەوە. ئەم ڕۆمانە نموونەیەکی دیاری ئەو گەڕانەیە. پێت دەڵێت ڕێگای تری ژیان زۆرن، بەڵام لە واقیعدا ئێمە تەنیا یەکێکیمان تاقی کردووەتەوە، ئەو ڕێگایەی پێی ژیاوین و بەم ئێستایەی گەیاندووین. ئەم ڕۆمانە ژیانی زانراوی نووسەر و خوێنەریش بە لاوە دەنێت و چەند ڕێگایەکی تری نەزانراو پێشان دەدات. ئایا هەر بە ڕاستی هێشتا توانایەک لە ئارادا نییە ئێمە خودی ئەو تەمەنەی بەو ڕێگا زانراوەدا بە سەرمان بردووە، بە کۆمەڵێک ڕێگای تریشیدا ببەین و بە ئەنجامی دیکە بگەین؟ (کاروان) خۆی لە دەروازەی ڕۆمانەکەدا نووسیویەتی: ((ئەگەر پێت وایە دەبوو بەم خاڵەی ئێستای زەمەنت بگەیت، تۆ لە زەمەن نەگەیشتوویت. خۆ ئەگەر وا بزانیت تەنیا دەکرا بەم ڕێگەیە پێی بگەیت، ئەوا لە زەمەن هەر نەگەیشتوویت! ئەمە بۆیە دەڵێم، چونکە نووسین فێری کردم دەکرێت بە زۆر ڕێگەی جیاواز زەمەن ببڕم. ئەم (ئێستا)یەی ئێستام، یەکێکە لە هەزاران (ئێستا)کانم. ئایا تۆ دەزانیت من بە قەدەر (ئێستا)کانم، (ڕابردوو) و (ئاییندە)یشم هەن؟))\nهەوڵ دەدەم لە ڕێگای چەند تەوەرەیەکەوە خوێندنەوەیەک بۆ ڕۆمانەکە بکەم:\nلە هەشت بەش پێک هاتووە و دەروازەیەکی هەیە. هەموو ئەو پارچانەی (ئەو ئەفۆریسمانەی) لەو دەروازەیەدا هەن، لە تێکستەکەدا شوێنەواریان هەیە. ڕۆمانەکە لە دەرەوەدا لە مرۆڤ دەچێت و قۆناغەکانی گەشەکردنی بایۆلۆجییانەی مرۆڤیش دەردەخات. دەروازەکە کۆرپەلەی سکی دایکە، بەشی یەکەم ساوایە و لە بەشەکانی تردا گەشە دەکات، بەڵام لە ناوەوە ئەو سیستێمی کاتە تێک دەشکێنرێت و شێوەی بازنەیی شوێنی دەگرێتەوە. بۆ نموونە لە بەشی حەوتەمدا زۆر وردتر لە بەشی یەکەم باس لە قۆناغی منداڵی دەکات. واتە ئەو بیرۆکانەی سەرەتا بە سادەیی خراونەتە ڕوو، لەوێدا قووڵ دەکرێنەوە.\n(کاروان) خۆی لە پێشەکیی (ڕاگەردان)دا لەبارەی ئەم شێوازەوە دەنووسێت: (واته گێڕانه‌وه له شێوه‌ی نامه‌دا، یان قسه‌کردن بۆ که‌سێک، یاخود زیاتر له که‌سێک، که ئه‌وانه زیاتر گریمانین، نه‌وه‌ک ڕاستی. یەکێکە لە شێوازەکانی مەنەڵۆگ، بەوەی کارەکتەر بە پلەی یەکەم پشت بە یادەوەریی خۆی دەبەستێت. به ناخیدا ڕوو ده‌چێت و ڕووداوەکان ده‌گێڕێتەوە، کە مەرج نییە بەدوای یەکدا بێن، به‌ڵکوو پاشوپێشیان پێ دەکرێت. ئەو تەکنیکە بەردەوام لای ڕۆماننووساندا جێگه‌ی بایەخ بووە. بۆ نموونه کامیلۆ خۆسێ سێلا له ڕۆمانی خانه‌واده‌ی پاسکوال دوارتێدا به کاری هێناوه).\nلەم ڕۆمانەدا (کاروان) هەموو شتەکانی خۆی بۆ (کارا فاتیح) دەگێڕێتەوە. واتە لێی دەپرسێت هاوڕێیەکی هەیە و نیازی وایە سەردانی بکات، ئاخۆ ئەو لەو بارەیەوە چی دەڵێت. بۆ ئەوەی (کارا فاتیح) بۆچوونی خۆی پێ بڵێت، سەربردەی هەموو تەمەنی دەگێڕێتەوە، کە پێوەندیی بەو هاوڕێیەوە هەیە. بە کورتی (شەکشەک)، ئەو هاوڕێیەی منداڵیی (کاروان) لە منداڵییەوە گەیشتبێتە هەر کەسێک، شوێنێکی شکاندووە. (کاروان) بڕیاری داوە نەیبینێتەوە و ماوەیەکی زۆریش لە ئەوروپا لە ژیانیدا گوم دەبێت، بەڵام ئەمجارە تەلەفۆنی بۆ دەکات و پێی دەڵێت دیسان دەیەوێت سەردانی بکاتەوە. لەمەوە (کاروان) پەنا بۆ (کارا فاتیح) دەبات بەو هیوایەی لەم ڕووەوە بۆچوونی خۆی بڵێت.\nبایەخی ئەم شێوازە لەوەدایە کە هەمیشە ناڕاتێیەک، واتە کارەکتەرێکی ناوەوە هەیە، گوێی گرتووە و لە گێڕانەوەکەدا بە بێدەنگی بەشدارە، کە لێرەدا (کارا فاتیح)ە. هەروەها ئەو شێوازە وای کردووە کات بە شێوەی زنجیرەیی نەچێتە پێشەوە، بەڵکوو ئاڕاستەی جۆراوجۆر وەربگرێت. دواتر بە تایبەت بۆ ئەم خاڵە دەگەڕێمەوە.\nئەوەی پێشتر بەرهەمەکانی (کاروان)ی خوێندبێتەوە، بە تایبەتی (منداڵیم ئاسکێک بوو بەسەر پەلکەزێڕینەکاندا بازبازێنی دەکرد) و گفتوگۆکانی، دەزانێت ئەم ڕۆمانە بە شێوەیەک لە شێوەکان ژیاننامەی نووسەر لە خۆی دەگرێت، بەڵام ژیاننامەیەکی دەقاودەق نا، بەڵکوو هەندێک خەسڵەت و ئاماژەی ژیانی خۆی بە کار هێناون. وەک (ژیڤان بەکر) دەنووسێت ((ئەم کتێبە ژیاننامەیە، وەلێ بە تامی ڕۆمان نووسراوە، هەر لە دەستپێکی ڕۆمانەکەدا، نووسەر باڵ بەسەر گێڕانەوەی بیرەوەرییەکانیدا دەکێشێت. وەگێڕەوەی هەمووشتزان بە کاتی ئێستە و بەردەوام ڕووداوەکان دەگێڕێتەوە، جیاواز لە تەکنیکە باوەکانی تر، کە چیڕۆکی هونەریی کلاسیکیی کوردی پێ دەنووسران. بە دیوێکی دیکە، گێڕەرەوە خۆی لە کاری ڕابردووی (بوو) دەرباز کردووە، بۆیە بە کاتی ئێستە و بەردەوام ڕووداوەکان دەگێڕێتەوە)).\nبۆ نموونە باوکی هەمیشە لە سیاسەت ترساوە و دایکی کەسێکی بەپارێز بووە، بە تایبەتی لە پاکوخاوێنی و ڕێکخستنی ماڵدا زیادەرۆیی کردووە. منداڵێک لەنێوان ئەو دایک و باوکەدا سەری لێ تێک چووە و بە مانای وشە دەچەوسێنرێتەوە. لای باوک خوێندن هەموو شتێکە و جگە لە کتێبی خوێندنی فەرمی، هەر شتێکی تر قەدەغەیە. دایک دەیەوێت هەموو شتێک بە ڕێکی بچێتە پێشەوە. نابێت کوڕەکەی نەخۆش بکەوێت، نابێت بە ئاوی زۆرگەرم خۆی بشوات و ئاوی زۆرساردیش هەر خراپە. ئەو دوو خەسڵەتەی دایک و باوک تا قۆناغی لاوێتییش بەردەوامن و ڕۆژانە ڕووبەڕووی ئەو کوڕە دەبنەوە، کە لێرەدا ناوی (جیهانگر)ە. نەبوونی ئازادی لەو ماڵەدا وای کردووە (جیهانگر) هێندەی لە خەیاڵدا بژی، هێندە لە واقیعدا نەژی. لەبەر ئەوەیشە خەیاڵێکی چڕی هەیە، بەڵام لە ڕووی جەستەوە شەتەک دراوە. وایش ڕێک کەوتووە هاوڕێی نزیکی (شەکشەک) بێت، کە ئەو تەواو پێچەوانەیەتی. ئەوە وای کردووە هێڵە درامییەکە گەرم ببێت و ژیانی پڕ بێت لە ڕووداو. ئەو خەیاڵە هاتووەتە ناو ڕۆمانەکە و نەیهێشتووە بە تەواوی ببێتە ئەدەبی ژیاننامە، بەڵکوو هەر ئەوەیە ژیاننامە لە پاڵ کۆمەڵێک ڕەگەزی تردا بایەخی هەیە.\nلە ئەدەبی کوردیدا (کاروان) بەوە دەناسرێتەوە، کە بەردەوام کارەکتەر دروست دەکات، بەڵام هەر کارەکتەرێک چیرۆکی خۆی هەیە و خاوەنی زمانی خۆیشیەتی. لەناو یەک خێزاندا کەسەکان تەواو جیاوازن. هەتا ئەگەر ناویان نەهێنێت، خوێنەر لە ڕێگای زمانەوە دەیانناسێتەوە.\nیەکێ لەو ڕەگەزانەی ڕۆمانی نوێ لە ڕۆمانی تەقلیدی جیا دەکاتەوە، زۆریی کارەکتەرە، بە مەرجێ ئەو کارەکتەرانە خاوەنی زمان و تێگەیشتنی خۆیان بن، نەوەک زمانی نووسەریان بەسەردا زاڵ بێت. لە ئەدەبی کوردیدا (کاروان) بەوە دەناسرێتەوە، کە بەردەوام کارەکتەر دروست دەکات، بەڵام هەر کارەکتەرێک چیرۆکی خۆی هەیە و خاوەنی زمانی خۆیشیەتی. لەناو یەک خێزاندا کەسەکان تەواو جیاوازن. هەتا ئەگەر ناویان نەهێنێت، خوێنەر لە ڕێگای زمانەوە دەیانناسێتەوە. (جیهانگر) و (شەکشەک) هاوڕێی منداڵیی یەکترن، لە یەک کۆڵان و لە یەک ڕۆژدا هاتوونەتە دنیاوە، کەچی دوو دنیای تەواو جیاوازن. زێدەڕۆیی نییە ئەگەر بڵێم ڕۆمانی (ئەو هاوڕێیەی منداڵیم ببینمەوە؟) هەزار کارەکتەر زیاتر لە خۆی دەگرێت، کە چیرۆکی یەکێکیان لەوەی تریان ناچێت و زمانی هەر یەکەیان لەوەی تر جیاوازە. واتە ڕۆمانەکە فرەدەنگە. (کاروان) لە سەرەتاوە بایەخی بە فردەنگی داوە. بووەتە ئەزموونی خۆی، بۆیە دەیشتوانێت لە گفتوگۆکانیدا بە چاکی لەبارەی ئەو چەمکەوە بدوێت. نوێترین گفتوگۆی لەژێر ناونیشانی (ڕۆمان لە تاکدەنگەوە بۆ فرەدەنگ)دایە، کە (شاخەوان سدیق) لەگەڵیدا کردووە. ئەو چەمکەی بە فەلسەفەی جیاوازییەوە گرێ داوە و بە وردی ڕەهەندەکانی دەرخستووە. (د. حەمە مەنتک) پێی وایە (کاروان) ئەو ڕۆماننووسەیە، کە لەبارەی تەکنیکەکانی گێڕانەوەوە شارەزاییەکی دەگمەنی هەیە. من لەگەڵیدا هاوڕام. لەم ڕۆمانەدا بۆ دەرخستنی تێکڕای ڕەهەندەکانی کارەکتەر کۆمەڵێک تەکنیکی نوێی بە کار هێناون، بۆیە تێگەیشتن لە ڕۆمانی (کاروان) پێویستی بە وردبوونەوەی زیاتر هەیە.\nڕۆمانی (ئەو هاوڕێیەی منداڵیم ببینمەوە؟)ی کاروان عومەر کاکەسوور، ناوەندی ئەندێشە ٢٠٢١\nمنداڵی و گەورەیی پێکەوە:\nلە پێشەوە وتمان ڕۆمانەکە لە دەرەوەدا لە مرۆڤ دەچێت و قۆناغەکانی گەشەکردنی بایۆلۆجییانەی مرۆڤیش دەردەخات، بەڵام لە ناوەوە ئەو قۆناغانە تێکەڵ دەبن. دەرخستنی قۆناغی منداڵی لای (کاروان) مانای گەڕانەوە نییە بۆ ئەو قۆناغە، بەڵکوو پێشخستنە. تەمەنی مرۆڤ لە دیدگای ئەودا بەم شێوەیە دابەش ناکرێت: منداڵی، هەرزەکاری، لاوی، کامڵی، پیری، بەڵکوو ئەوانە هەموویان پێکەوە هەن، بۆیە شتێک نییە بە ناوی گەڕانەوە بۆ منداڵی. واتە فڵاشباک نییە، بەڵکوو فلاشفۆوەردە، چونکە منداڵی قۆناغێک نییە، تا تەواو بووبێت، بەڵکوو بەشێکی دانەبڕاوی کاتی ناوەوەیە. ئەو لە چاوی منداڵێکەوە دنیای گەورەکان دەگێڕێتەوە. (کاروان) نایەوێت بڵێت منداڵی بەهەشتە، بۆ ئەوەیشی نییە داخ بۆ بەسەرچوونی ئەو قۆناغە هەڵبکێشێت، بەڵکوو بۆ ئەوەیەتی دنیای ساختەی گەورەکان دەربخات. لە بەشی حەوتەمدا منداڵێک لە ماوەی یەک ساڵدا دوو جار ون دەبێت، یان سەر هەڵدەگرێت. لە ونبوونەکانیدا نهێنیی دنیای گەورەکان دەدۆزێتەوە و پێمان دەڵێت چۆن دەژین. لەو دوو ونبوونەدا کوژرانی چەند کەسێک دەبینێت و نهێنیی دوو سێ ماڵ ئاشکرا دەکات، کە ئەگەر ئەو منداڵە نەبووایە مەحاڵ بوو بیزانین. لە (کاروان)م پرسی ئەو تەکنیکە چییە، کە وا دەکات منداڵێک دنیای گەوران بگێڕێتەوە، بێ ئەوەی منداڵیی خۆی لە دەست بدات. واتە بێ ئەوەی هەست بکەین گەورەیە. گوتی نارەتەرێکی دووڕەگ هەیە. واتە تێکەڵە لە منداڵی و گەورەیی، تا بە جارێ دوو دیدگە دروست بکات. دیدگەی نارەتەرێک، کە هیی گەورەییە و نارەتەرێک، کە خودی منداڵەکەیە. بۆ ئەمەیش زەمینەی ساز کردووە. بۆ نموونە هەر لە بەشی حەوتەمدا، نارەتەرێک هەیە تەمەنی بیستوحەوت ساڵە و لە ئەنکارەیە لەگەڵ نارەتەرێک یەک دەگرێت، کە منداڵێکە لە تەمەنی پێنج و شەشدایە. کەواتە نارەتەرێک کاتێ بە زمانی منداڵێکەوە ڕووداو دەگێڕێتەوە، ئەوە لە ناخیدا نارەتەرێکی گەورەیش هەیە. وەک پێشتر وتمان بە شێوازی ئەپیستۆلەری نووسراوە. هۆشیاریی گەورەیەک و چاوی تیژی منداڵێک یەکیان گرتووە و ڕووداوەکان دەگێڕنەوە. واتە هۆشیارییەکی دوو ڕەگ ئامادەیە، بۆیە زمانی منداڵێک لەم ڕۆمانەدا هەمان زمانی زمانی منداڵێک نییە لەو واقیعەی ناسیومانە.\nبۆ ئەوەی هەر تێکستێکی (کاروان) بخوێنینەوە، پێویستە واز لەو تێگەیشتنە سادەیە بهێنین، کە لەبارەی چەمکی کاتەوە هەمانە، بێ ئەوەی هیچ تێگەیشتنێکی تری پێشوەختیش دروست بکەین، بەڵکوو دەبێت ڕووبەڕووی تێکستەکە ببینەوە، تا لەوێدا وردەوردە تێگەیشتنی خۆمان هەڵبچنین. لەم ڕۆمانەیشدا وەک هەموو بەرهەمەکانی تری بایەخی سەرەکیی بە کات دراوە. بایەخی ئەو بە کات ڕوویەکی فەلسەفەییانەی هەیە، کە بەردەوام لە گفتوگۆکانیدا دەریخستووە. هەر ئەمساڵ لە ڕێی دوو ئەزموونەوە باسی لەو دیوە فەلسەفییەی کات کردووە. یەکەمیان، لە وتارێکدا بە ناونیشانی (کات وەک پرسیارێکی شەڕانگێز لە ئەزموونی مندا)، بەڵام دووەمیان، لەو گفتوگۆیەی لەژێر ناونیشانی (ڕۆمان لە تاکدەنگەوە بۆ فرەدەنگ)دا چاپ کراوە. لە شوێنێکی ئەوەی دووەمیاندا پێی لەسەر جینالۆجیای بەهادا گرتووە، کە لای (نیتشە) هەیە (بەو مانایەی ڕێگەی تێکشکانی حەقیقەت و دەرکەوتنی بەهای ڕاستییە، کە ئەمەیش لە دوو ئاستدا دەردەکەوێت: ئاستی یەکەم، ئەو بەهایە، یان ئەو بیرۆکەیە لە ڕووی مێژوویییەوە چۆن سەری هەڵداوە و چۆن گەشەی کردووە، بەڵام ئاستی دووەم، ڕەخنەیە لەو بەهایە و لابردنی ئەو چینە پیرۆزییەی سەری، تا ناوەوەی بکرێتەوە. بە مانایەکی دی، گومانکردن لە حەقیقەتی ئەو بەهایە، بە مەبەستی تێپەڕاندنی. لێرەدا لە ئاستی ڕەهاوە دەچێتە ئاستی ڕێژەیییەوە. ڕووکەش لا دەچێت و ڕەسەن دەگەڕێتەوە، کە یەکەمیان لەسەر مێتافیزیکا دامەزراوە و لاوازە، بەڵام دووەمیان خاوەنی هێزە و توانای بەردەوامیی هەیە.) واتە ئەو فەیلەسووفە بە هیچ بەهایەک ڕازی نییە، کە ئەوانەی تر بۆمانی پێناسە دەکەن، بەڵکوو پێویستە خۆمان هەڵیانبکۆڵین، تا هەرچی خڵتە هەیە لەسەریان لا دەبەین و ڕەسەنێتییان دەدۆزینەوە. لەم ڕۆمانەدا گەڕانەوە بۆ منداڵی، بۆ خودی منداڵی نییە وەک پێشتر وتم، بەڵکوو بۆ ڕەسەنێتی بەهاکانە، کە هەتا هاتووە بە خڵتە داپۆشراوە. کەواتە لە دنیای (کاروان)دا هەڵکۆڵێن هەیە، نەوەک گەڕانەوە، چونکە نە بە ئاڕاستەیەکی دیاریکراو دەگەڕێتەوە و نە بۆ خاڵێکی دیاریکراویش دەگەڕێتەوە، بەڵکوو هەموو شتێک هەڵدەکۆڵێت. بە کورتی تێکشکاندنی کات پێوەندیی بە بەهاکانی ژیانەوە هەیە. ئەو ئێستاتیکایەیش کە لەو هەڵکۆڵینەدا دەردەکەوێت ئێستاتیکای ژیانە. هەر بە ڕاستی ڕۆچوون بە ناو دنیای (کاروان)دا ڕۆچوونە بە ناو بەهاکانی ژیاندا و چێژی ئەو ڕۆچوونە لەوەدایە، کە وەک خوێنەر بەشداریت. خوێنەری هەڵکۆڵەر، ئەو خوێنەرەی بەوە ڕازی نییە لە ڕێی وەسفی درێژدادڕەوە نووسەر شتی پێ بڵێت، چێژ لە بەرهەمی (کاروان) دەبینێت، چونکە وەک ئەوە وایە خۆی نووسیبێتی. من خۆم لە خوێندنەوەی چیرۆک و ڕۆمانەکانیدا دەیان جار بۆ بڕگەکانی پێشوو دەگەڕێمەوە، تا لەگەڵ ئێستا گرێیان بدەمەوە، کە دەزانم دواتریش دەبێت ئەمانە بە کۆمەڵێکی ترەوە ببەستمەوە. بۆیە دەڵێم هەڵکۆڵین، نەوەک گەڕانەوە.\nلەم ڕۆمانەدا ئەزموونێکی تری ناونانی کارەکتەر دەبینین. واتە ناوی هەر کارەکتەرێک بە چیرۆکێکەوە بەندە، کە ئەو چیرۆکە وای کردووە کارەکتەر ناوی خۆی لە دەست بدات و ناوێکی تر هەڵبگرێت.\nهەر لە سەرەتاوە (کاروان) مامەڵەیەکی جیاوازی لەگەڵ چەمکی ناودا کردووە. لە ناوەڕاستی هەشتاکانەوە تا ئەمڕۆ ئەو چەمکە هەڵکۆڵینی نوێی تێدا دەکرێت. ئەزموونەکە لەوە دەرچووە تەنیا لە چیرۆک و ڕۆماندا دەربکەوێت، بەڵکوو چووەتە ئاستی تیۆرییشەوە. لە گفتوگۆ و وتاردا لێوەی دواوە. ئەو تەنیا بۆ ڕازاندنەوە ناو لە کارەکتەر نانێت، بەڵکوو خودی ناوەکە کاری پێ دەکرێت. پێچەوانەی ئەو بۆچوونە تەقلیدییەی پێی وایە ناوی ڕازاوە بۆ کارەکتەری پۆزەتیڤ گونجاوە، بێ ئەوەی ناوەکە هیچ ئەرکێکی لە ئەستۆ گرتبێت، ئەو لە دەرەوەی نەگەتیڤ و پۆزەتیڤەوە لەو چەمکە دەڕوانێت. لەم ڕۆمانەدا ئەزموونێکی تری ناونانی کارەکتەر دەبینین. واتە ناوی هەر کارەکتەرێک بە چیرۆکێکەوە بەندە، کە ئەو چیرۆکە وای کردووە کارەکتەر ناوی خۆی لە دەست بدات و ناوێکی تر هەڵبگرێت. واتە ناو بەشێکە لە پێوەندیی نێوان (من) بەوەی ترەوە، نەوەک شتێکی ئەزەلی بێت. ئەوانەی دەرەوەی خۆت ناوت لێ دەنێن و چیرۆکەکانیش لەو ڕێگایەوە دێنە ئاراوە. ناو چەسپاو نییە، بەڵکوو لە جووڵەدایە و جووڵەکەی بەندە بەو پێوەندییەوە. لە ڕۆمانی تەقلیدیدا ناو چەسپاوە و ناگۆڕێت. لای (کاروان) ناو دەچێتە ئاستی ململانێوە و کاریگەرییەکەی دەردەکەوێت، بۆیە خودی ناوەکە چیرۆکی هەیە. هەتا ئەگەر چیرۆکی ناوی کارەکتەرێکیش نەگێڕدرابێتەوە، ئەوە ئاماژە بەوە دراوە، کە هەیەتی. بۆ نموونە نازانین چیرۆکی ناوی (شەکشەک) چییە، بەڵام وردەوردە بۆمان دەردەکەوێت لە (شکاندن)ەوە هاتووە. هەندێک ناو لە شێوەی تیپدا کورت کراونەتەوە وەک (پ….ن)، (م..ز..ن)، (ست ج..هـ..ن) و (د.ا.و.ر). هەندێک ناوی وەک (کچی میستەر گرین)، (ویتی)، (داچە)، (تیئێنتی)، (نارکۆ)، (پاژان)، (کاردی)، (ئالیلی)، (نازی)، (نیرڤاسەنا)، (سەرجۆنی ئەکەدی)، (گەربووشە)، (کولدیساک:Cul-de-sac)، (شیپە)، (برای مارلین مۆنرۆ)، (مام پەلەکەن)، (ئاڤا گاردنەر)، (کوڕی ژنە بێبرژانگەکە)، (ترینیتی)، (تیتیتی)، (وازا) و (نیدی)مان هەن، کە بەردەوام دەردەکەون و ون دەبن. ناومان هەیە حەقیقەتێکی دیکەی مێژوومان بۆ دەردەخات، جیاواز لەوەی هەتا ئێستا زانیومانە. بۆ نموونە (سۆمارتۆ)، کە ناوی کارەکتەرێکە، نەنک و باپیری لە بیستەکانەوە هاتوونەتە ئەم شارە و بە کوردی دەدوێن. ئەگەرچی مێژووی فەرمی پێمان دەڵێت سامەڕا شارێکە عەباسییەکان دروستیان کردووە، کەچی دەردەکەوێت وشەکە لە (سۆمارتۆ)وە هاتووە و لە سەردەمی بەردینەوە هەیە. کارەکتەرێکی تر بە (دیکفلاش:Dickflash) بانگ دەکرێت. بۆچی؟ چونکە چیرۆکێکی نووسیوه و گوتوویەتی (دیکفلاش:Dickflash)ی تێدا بە کار هێناوە، گوایه ویستوویەتی بڵێت (فلاشباک:Flashback). کارەکتەرێکی تر ناوی (کاکۆ فانۆس)ـە، بەڵام دەرکەوتووە (کەکۆفەنۆس:cacophonous)، یان (cacophonous words) واته ئەو وشانەی لە گوێچکەدا قورسن و دەنگدانەوەی ناخۆشیان هەیە. بەردەوام گەمەی سەیر و سەمەرە لەگەڵ ناودا کراوە. ئێمە هەر ئەو چەند نموونەیەمان لێ وەرگرت، دەنا لە هەر لاپەڕیەکدا شتێکی وات بەر چاو دەکەوێت.\nبایەخی (کاروان) بە زمان لە لە هەردوو ئاستی تیۆری و پراکتیکدا دەردەکەوێت. لە ڕووی تیۆرییەوە شارەزاییەکی باشی لە قوتابخانە زمانەوانییەکاندا هەیە و چەند جارێک لەو بارەیەوە نووسیویەتی. واتە تێگەیشتن لە پێوەندیی زمان و فەلسەفە بەردەوام خەمی ئەو بووە. لە ڕووی پراکتیکیشەوە وردبینییەکی بەرچاو بە کارەکانیەوە دیارە. یەکێکە لەو نووسەرە دەگمەنانەی لە ڕێنووس، وشەسازی، ڕستەسازی و خاڵبەندی شارەزان. بایەخی سەرەکیی (کاروان) بۆ ڕێتم ئاڕاستەیە، بۆیە لە خۆیەوە وشە فڕێ نادات و دەزانێت چ وشەیەک لە کوێدا بە کار بهێنێت. ئەو بیرۆکانەی (کاروان) بە چەند وشەیەک دایاندەڕێژێت، لای ئەو نووسەرانەی شارەزای زمان نین، بۆ چەند لاپەڕە درێژ دەبنەوە. لەم ڕۆمانەیشدا ئەو شارەزاییەی کۆمەکی کردووە، تا قووڵایی وشە دەربخات. ئەو خوێنەرانەی لە (کاروان) ناگەن، لەبەر ئەوە نییە نازانێت بیرۆکە بە چاکی دابڕێژێت، بەڵکوو لەبەر ئەوەیە ئاستی زانراوی شت بە لاوە دەنێت و ئاستە نەزانراوەکانی دەردەبڕێت. (کاروان) وەک (ژیڤان بەکر)یش هەر لەو گوتارەیدا نووسیویەتی ڕووداوەکانی ڕابردوو لە شێوەی ئێستادا دەگێڕێتەوە. (دەخوات، دەڕوات، دەبات، دەنووسێت، دەشوات، دادەنیشێت)، نەوەک (خواردبوو، ڕۆیشتبوو، بردبوو، نووسیبوو، شووشتبوو، دانیشتبوو). ئەوە لە لایەک پێوەندیی بەو تێگەیشتنەی ئەوەوە هەیە بۆ کات، کە پێی وایە ڕابردوو و داهاتوویش هەر ئێستان، لە لایەکی تر نایەوێت هێندە (بوو)ی ڕابردوو ڕێتمی زمانەکەی خاو بکاتەوە.\nتراجیدیا و کۆمێدیا:\nڕەگەزی تراجیدیا لە هیچ کارێکی (کاروان) جیا نابێتەوە. لە پێشەوە وتم لە دنیای ئەودا بەهاکان هەڵدەکۆڵرێن، تا ڕەسەنێتییان بدۆزرێتەوە. ئەوە ناوەرۆکی تراجیدیایە و (نیتشە) بەردەوام پێی لەسەر بایەخی ئەو تراجیدیایە داگرتووە، کە خودی ژیانە. تراجیدیا ڕوانینی مرۆڤە بۆ قووڵاییەکان. واتە باوەڕنەکردنە بەو مژدە ساختانەی بە مرۆڤ دەدرێن، گوایە هێزی فریادڕەس هەن و بە هانامانەوە دێن. بەڵام ئایا لە دنیای (کاروان)دا تەنیا تراجیدیا هەیە؟ نەخێر، کۆمێدیا لە پاڵ تراجیدیادا دەردەکەوێت، چونکە هەردووکیان یەکێکن. بۆیە زۆر جار چەمەکە لای توێژەرەوان دەبێتە (تراجیکۆمێدی). خودی کۆمێدیایش واتە ترازاندنی ئەوەی هەیە، بەو مەبەستەی ئەو لایەنانەی دەربکەون، کە نەناسراو و نەزانراون. لەم ڕۆمانەیشدا تراجیدیا و کۆمێدیا تێکستەکە دەجووڵێنن. لەو شوێنانەی ئازار هەیە، (ئازار بەو پێناسەیەی نیتشە بۆی کردووە)، پێکەنینیش ئامادەیە. پێکەنین واتە کردنەوەی دەرگەی تر بەسەر بابەتدا. تا ئەو ڕۆمانە تەواو دەکەیت بێژمار لە قاقای پێکەنین دەدەیت. وای لێ دێت هەر ناوی (شەکشەک) بێت، پێکەنین دەتگرێت. لەو کاتانەی ژیان گەورەترین مەترسیی لەسەرە و وا دەزانیت ئێستا مەرگ دەردەکەوێت، دیمەنێکی کۆمێدی وات لێ دەکات قاقا پێبکەنیت. بۆ نموونە لە بەشی هەشتەمدا، کاتێ (پاژان) دەگەیەننە بەغداد، خوێنەر دەستی بە دڵیەوە گرتووە، ئاخۆ کەی دەگیرێن، کەچی هەر لەوێدا قاقا پێدەکەنێت. لەم ڕۆمانەدا خۆشەویستیی بۆ ژیان فۆکەسی گەورەی لەسەر کراوە. ئەو (شەکشەک)ەی سەرەتا وا دێتە بەر چاو کەسێکی بێباکە، بەڵکوو توندوتیژە، بەڵام دواتر بە تایبەتی لە بەشی هەشتەمدا دەردەکەوێت چەند ژیاندۆستە و هەموو هەوڵێکی ئەوەیە (جیهانگر) ئاسوودە بکات.\nکاروان عومەر کاکەسوور؛ چیرۆکنووس و ڕۆماننووسی کورد\nشەکشەک وەک تێرمێکی فەلسەفی:\nزۆر تێرمی فەلسەفی و سایکۆلۆجی لە تێکستی ئەدەبییەوە وەرگیراون. بۆ نموونە سادیزم، ماسۆکیزم و دۆنکیخۆت. دەکرێت لەمەودوا (شەکشەک) بەوانە بگوترێت، کە ئەگەرچی هیچ ئارەزوویەکی ئازاردانیان نییە، بەڵام بگەنە هەر کەسێک شوێنێکی دەشکێنن و خوێنیلێ دەهێنن. (شەکشەک) لە ڕۆمانەکەدا وای لێ دێت، هەر دەربکەوێت خوێنەر چاوەڕێیە، خوێن لە جەستەی کەسێکەوە بهێنێت، لە کاتێکدا ئەوانەی تر بۆی دەپۆشن و دەڵێن نەیزانی. نووسەر لە سنووری هونەردا ئەتمۆسفێرێکی میتۆلۆجییانەی هێناوەتە کایەوە، تا کاری (شەکشەک) بە چاکی مەیسەر ببێت و بە پێوەری واقیعی زانراو لێی نەڕوانێت. (شەکشەک) دژی سیستێمە. ناهێڵێت هیچ پرۆسێسێک تەواو ببێت، بەڵکوو لە ڕێی شکاندنەوە تێکی دەدات. (شەکشەک) ئەو هەموو خوێنە لە جەستەکان دەهێنێت، بەڵام کەس ناکوژێت. تەنیا باوکی خۆی کوشتووە، ئەویش لە ڕێی گاڵتەوە، کە ئەمە مانایەکی سایکۆلۆجییانەی هەیە.لە تێکستەکەدا هیچ ئاماژەیەک نییە خوێنی لە جەستەی دایکی هێنابێت. ئەو دایکەی تەنیا یەک جار لە بەشی هەشتەمدا بە ڕاستی دەردەکەوێت، لە کاتێکدا دوای مردنی مێردی سۆندەیەکی بە دەستەوەیە و باخ ئاو دەدات. جلی ڕەشیشی نەپۆشیوە، گوایە مێردی وەسیەتی کردووە ڕەش نەپۆشێت.\nشێوازی نووسینی (کاروان) بە پلەی یەکەم دەروونییە. تێکشکاندنی کات و دابەشکردنی بەسەر یەکەی وردورددا پێوەندیی بە لایەنی دەروونییەوە هەیە. وەک (نەهرۆ هۆمەر) دەڵێت (ئەم ڕۆمانە پارچەپارچەیە و ھەر پارچەیەکی لە نێو دووسێ بەش خۆی تەواو دەکات، یا بڕێکیش بە کراویی ھێڵدراونەتەوە).\nڕووداوەکانی دەرەوە لە ناوەوەدا دەبنە ئاماژە. واتە لە ئاستی وشەوە دەچنە ئاستی نیشانە.\nڕووداوەکانی دەرەوە لە ناوەوەدا دەبنە ئاماژە. واتە لە ئاستی وشەوە دەچنە ئاستی نیشانە. (کاروان محەمەد فەتاح) پێی وایە بەرهەمی (کاروان کاکەسوور) (بریتییە لە ئاماژە، چونکە شتەکانی دەرەوە لە ناوەوە بۆ ئاماژە دەگۆڕێت. ئەوە تەنیا گۆڕینی یاساکانی کاتی دەرەکی نییە، بەڵکوو گۆڕینی ئاستەکانی زمانیشە لە ڕاستەوخۆیییەوە بۆ ناڕاستەوخۆیی. خوێنەر لێرەدا بوونەوەرێکی دەستەپاچە نییە، کە تەنیا گوێ بگرێت، بەڵکوو ئەرکی هەیە. ئەوە خوێنەرە هەر لە ڕێی ئاماژەوە ئەو دیمەنانە بە شێوازی خۆی پێک دەبەستێتەوە و مانایان لێ پێک دەهێنێت.) فاکتەری کۆمەڵایەتی و ئابووری ڕۆڵی گەورەیان هەیە، بەڵام لە ناوەوە بەو زەقییە دەرناکەون. ئەمە تەنیا پێوەندیی بە (کاروان)ەوە نییە، بەڵکوو بە گشتی ئەو ڕۆمانانەی بایەخ بە لایەنی دەروونی دەدەن، کێشە زەقەکانی دەرەوە بۆ ئاماژە دەگۆڕن، بۆیە تێگەیشتنیان سەختترە لەوانەی دیوی دەرەوە پێشان دەدەن. بەرهەمەکانی (دۆیستۆیەڤسکی) لەم بابەتەن. (تاوان و سزا) بە تایبەتی. دوای ئەوەی (ڕاسکۆلینکۆڤ) لەژێر فشاری دۆخی ئابووری و کۆمەڵایەتیدا ژنێکی بەتەمەن دەکوژێت و پارەکانی دەدزێت، تووشی دۆخێکی دەروونیی دژوار دێت و دەکەوێتە لێکدانەوەی خودی تاوانەکەی. جارێک پاساوی بۆ دەهێنێتەوە و جارێک خۆی دادگایی دەکات. ناوەناوە کێشەی خێزانیی خۆی دێنێتە ناوەوە، کە هەم دایکی و هەم خوشکی بە دەست کۆمەڵێک گرفتەوە دەتلێنەوە. دەگاتە ئەوەی (ڕاسکۆلینکۆڤ) زمانی بشێوێت و وشەکانی لە شێوەی وڕێنەدا گوێیان لێ بگیرێت، تەنانەت کاتێ دەچێتە بنکەی پۆلیسیش، وا دەزانن تێک چووە. واتە هۆکاری دۆخە دەروونییەکەی (ڕاسکۆلینکۆڤ) ئابووری و کۆمەڵایەتییە، بەڵام زۆر بە ناڕاستەوخۆیی ئاماژەیان پێ دراوە. (کاروان) ئەگەرچی خۆی لە دەیان کێشەی گەورەی وەک شۆڕش، شەڕ، ڕاونان، گرتن و کوشتن دەدات، بەڵام ئەوانە دەکاتە شتی لاوەکی. ئەوەی بایەخی سەرەکیی هەیە کاریگەریی ئەوانەیە لەسەر دۆخە دەروونییەکاندا. شتێکی سەیر نییە ئەگەر دەبینین لە ڕۆمانی ئەودا وەسف زۆر کەم هەیە، چونکە هەمیشە چیرۆک ئامادەیە. واتە زنجیرەچیرۆک شێوەی وەسفی درێژدادڕی گرتووەتەوە. (پێشڕەو عەبدوڵا) پێی وایە (کاروان) بایەخ بە قووڵایی کارەکتەر دەدات، بۆیە خوێنەر نابێت لە بەرهەمەکانیدا وەک ڕۆمانی هەندێک ڕۆماننووسی تر بە دوای وەسف و گوتەی زەقدا بگەڕێت. (سابیر ڕەشید) پێی وایە ناکرێت بە یەک جار لە (کاروان) بگەیت، چونکە هەم هۆشیارییەکی فرەوانی هەیە و هەم ئەو شێوازەی پێی دەنووسێت جیاوازە لەو شێوازە باوانەی ئەمڕۆ. (دڵزار حەسەن) هۆکاری ئەوەی کەم قسە لەبارەی دنیای (کاروان)ەوە کراوە هەر بۆ ئەو فاکتەرە دەگەڕێنێتەوە.\nڕاستییەکەی وەسفی دەروونی لای (کاروان) هەیە، کە مادام لە ناوەوەیە نابێتە هۆی وەستانی پرۆسێسی گێڕانەوە، بەڵام وەسفی دەرەکی وەک (پێشڕەو عەبدوڵا) دەڵێت کەمە، یان نییە. زۆر جار نووسەران لە نەبوونی بیرۆکەوە پەنا بۆ وەسف دەبەن، بەڵام توانای (کاروان) لەوەدایە بەردەوام چیرۆک دروست دەکات، بۆیە پێویستی بەو وەسفە نییە. هەتا کاتێ وەسفی دەرەوەیش دەکات، هەر وەک ئەوە وایە لە ناوەوە بێت. لێرەدا پێم خۆشە نموونەیەک بهێنمەوە، کە باس لە ماڵێکی دەوڵەمەندە، دوای ئەوەی سەفەریان کردووە کوڕەکەیان ماوەتەوە و هاوڕێکانی بۆ ماڵ دەباتەوە. ئەوان وەک ئەوە وایە چووبێتنە دنیایەکی تر. هەموو شتەکان دەپشکنن. لەبارەی وێنەی دایک و باوکیەوە ئەم پەرەگرافە دەخوێنینەوە:\n(هاوڕێیان بە بۆنی خۆش مەست دەبن و خۆیان هەڵدەدەنه سەر تەخته نایابەکەی نووستن. ئینجا لەو وێنانه دەڕوانن، کە لە دیوار دراون. یەکێکیان دووقۆڵییە و بە بۆنەی زەماوەندەکەیانەوه گرتوویانە. دایکی درێسێکی سپیی، کە بە جلی بووکێنی ناسراوه؛ پۆشیوە. دەستی چەپی خستووەته ناو دەستی مێردەکەیەوه و بە ڕاستەی چەپکێ گوڵی گرتووە. ئەگەرچی وێنەکە ڕەشوسپییە، بەڵام دیاره ئەو نینۆکانەی لە بنەڕەتدا سوورن، کە ئەوەتا لەسەر پەڕەی گوڵه سپییەکاندا جیاواز خۆیان دەنوێنن. چەپکەگوڵەکەی بە سکیەوه ناوه و تا نزیک ئەژنۆی هاتووە. دەکرێت بڵێین لە پلاستیک دروست کراوه و خاوەنی ستۆدیۆ بەو مەبەسته دایناوە، کە هەر بووکێکی دیکە بە دەستیەوه بگرێت، کاتێ بۆ وێنەگرتن ڕێی دەکەوێته لای. زنجیرێکی سپیی لە مل کردووە، کە هەمان ڕەنگی کاتژمێرەکەی مەچەکی هەیە. پەپوولەیەکی پێوەیه و لەسەر سنگی هەڵنیشتووە. قژی گەیشتووەته سەر شانی و تارایەکی سپیی تەنک بەشێکی داپۆشیوە. تاراکە لەدواوه شۆڕ بووەتەوه و لە زەوی خشاوە. وەک بڵێی ویستبێتی هەقی ئەو شوێنانەی جەستەی بکاتەوە، کە تەواو ڕووتن، بە تایبەتی قۆڵەکانی و بەشێکی زۆری سنگی. بزەیەکی خستووەته سەر لێوی، بە ڕادەیەک ددانه وردەکانی لە شێوەی نیمچەسێگۆشەیەکدا دەرکەوتوون. برۆ باریکەکانی نەخشێکیان پێک هێناوە. بوونەته سنووری نێوان ناوچەوان و دەموچاوه درێژکۆلەکەی. مەمکە خڕەکانی لەژێر درێسەکەدا دەرپۆقیون و جیاوازییەکیان لە تۆپۆگرافیای قوماشەکەدا دەرخستووە، بە ڕادەیەک هەر دەڵێی ئەو دوو تۆپه بەشێکن لە درێسەکە، نەوەک لە جەستەی. مێردی بە قاتێکی ڕەشەوه لە تەنیشتی وەستاوە، بگره جەستەی بە جەستەیەوه لکاندووە، بە ڕادەیەک ئەوەی لێکیان جودا دەکاتەوە، تەنیا ڕەنگە، کە ئەمیان سپی و ئەویان ڕەشە. جووتێ دەستکێشی سپیی بە دەستەوه گرتوون، کە دیاره هیی ژنەکەین. ڕەنگه لەوەیاندا ویستبێتی مانایەک پێشان بدات. خۆ دەشێ نەریتێکی ستۆدیۆکە بێت. ئەگەرچی باڵای کورت نییە، بگره بەرزە، بەڵام نەیتوانیوه لە سێ چوار سانتیمەتر زیاتر بەسەر هیی ژنەکەی بکەوێت. ئەویش وەک ئەم پێڵاوی فلاتی لە پێ کردووە).\n کاروان عومەر کاکەسوور، ڕاگەردان، پاشکۆی بەرهەمەکانم، لە زنجیرە بڵاوکراوەکانی غەزەلنووس بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە، چاپی یەکەم، ٢٠١٧، ل١٦\n ئەگەرچی لە تێکستەکەدا تەنیا ناوی (کارا) هاتووە، بەڵام وەک لە کتێبی (ڕۆمان لە تاکدەنگەوە بۆ فرەدەنگ)دا نووسیویەتی مەبەستی لە (کارا فاتیح)ی هاوڕێیەتی. لە نێوان هاوڕێیاندا تەنیا یەک ناو دەهێنرێت، ناوی خۆی. (کاروان) چیرۆکی لەدایکبوونی ئەم ڕۆمانەی بۆ گێڕاومەتەوە.\n ژیڤان بەکر، ڕۆمانی ئەو هاوڕێیەی منداڵیم ببینمەوە، ماڵپەڕی ژنەفتن. لینک:\nڕۆمانی “ئەو هاوڕێیەی منداڵیم ببینمەوە؟” – ژنەفتن (jineftin.krd)\n ڕۆمان لە تاکدەنگەوە بۆ فرەدەنگ، گفتوگۆی شاخەوان سدیق لەگەڵ کاروان عومەر کاکەسووردا، چاپی یەکەم، ٢٠٢١\n دیبەیتێکی کراوە لەبارەی دنیای ئەدەبیی کاروان کاکەسوور. لە یوتیوب وەرگیراوە.\n(6) Plican l Debayti krawa l Dnyayi Adabi Karwan Kakasur – YouTube\n کاروان عومەر کاکەسوور، کات وەک پرسیارێکی شەڕانگێز لە ئەزموونی مندا، ژمارە یەکی گۆڤاری گێڕانەوە،٢٠٢١\n ڕۆمان لە تاکدەنگەوە بۆ فرەدەنگ، گفتوگۆی شاخەوان سدیق لەگەڵ کاروان عومەر کاکەسووردا، چاپی یەکەم، ٢٠٢١، ل٢٠\n نەهرۆ هۆمەر، ڕۆمانی تێپەڕ؛ «ئەو ھاوڕێیەی منداڵیم ببینەوە؟»ـی کاروان کاکەسوور بە نموونە، ماڵپەڕی ژنەفتن. لینک:\nڕۆمانی تێپەڕ؛ «ئەو ھاوڕێیەی منداڵیی ببینەوە؟»ـی کاروان کاکەسوور بە نموونە – ژنەفتن (jineftin.krd)\n کاروان عومەر کاکەسوور، مۆزەخانەی کوڕەقژدرێژ، ڕۆمان، ناوەندی ئاشتی بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە، چاپی یەکەم، ٢٠٢١ پێشەکییەکەی (کاروان محەمەد فەتاح).\nچیرۆکی کوردی، خوێندنەوە، ڕەخنە، ڕۆمانی کوردی، کاروان کاکەسوور\n← ئەرکگەرایی نوێ و شیکردنەوەی بونیادی کۆمەڵایەتی


چیرۆک/ ڕاوی ژیان… جەلال عەبدوڵا ساڵح – Dengekan\nbyJalal Salih\tApril 28, 2022\tGeneral, Literature\nئەلیسا کاتێک بووە پارێزەر لە تەمەنی بیستو پێنج ساڵی دا شووی کرد بە میستەر دانیاڵ لێپرسراوی دادگای شاری ڤانکۆڤار. دەیڤد پانزە ساڵ لە ئەلیسا گەورە تر بوو. ئەو کاتەی دەیڤد لەسەر کێشەی موڵک میستەر دانییاڵی کوشت جەیسنی کوڕی تەمەنی هەشت ساڵ بوو. دووای بیست ساڵ جەیسن تۆڵەی باوکی کردەوە و کارۆڵی براکەی دەیڤدی کوشت. ئەلیسا شوی کرد بە دەیڤد. دەبوایە ئەو کارەی بکردایە بۆ ئەوەی جەیسن نەکوژرێت.\nدەیڤد جگە لەوەی ئەندامی پەرلەمان بوو. لێپرسراوی شارەوانی شارەکەی و خاوەنی سامانێکی زۆر و کۆمەڵێک پرۆژەی گەورە بوو.\nدەیڤد گەڕایەوە ماڵەوە. ئەلیسای ژنی دەیزانی پلانی داناوە جەیسنی کوری بکوژێت پرسیاری لێ کرد :\nئایا قومارەکەت دۆڕاند؟ شپرزە دیاریت!\nهەواڵم زانی کابرای تاوان بارت ڕزگار کردووە! گرنگ ئەوەیە پارەیەکی باشت دەست کەوت؟ ئەلیسا پێی وت:\nدەیڤد تۆ بە بێ بەڵگە قسە دەکەیت. ئەو کابرایە هێندەی تۆ تاوانبار نەبوو. بگرە تاوانیشی نەکرد بوو؟\nچۆن تاوانی نەکرد بوو؟ پۆلیس بەسەر تەرمی کابرای کوژراوەوە گرتبووی؟\nبەڵی بەڵی ڕاست دەکەیت! بەڵام دەمانچەکە هی تۆ بووە؟ تۆ دەبێت لە دادگا بەرگری لە خۆت بکەیت؟\nتۆ خێزانی منی؟\nبەڵێ دەزانم بەڵام من دادوەرم! ناتوانم چاوپۆشی لە قاتل بکەم!\nلە دوای بڕیاری دادگا جەیسنم وەک نوێنەری خۆم لەگەڵ پیاوەکانم نارد تا ئاگای لە هەموو شتێک بێت؟\nقسەی مناڵانە دەکەیت دەیڤد! دەزانم کە بەرنامەت داناوە بیکوژیت. ئایا تۆ نەبوویت مێردەکەمت کوشت ؟ ئایا دەتەوێت تاوانێکی کە ئەنجام بدەیت؟\nئایا چەکی لەگەڵ خۆی برد؟ وتم نەک لە بیری چوبێت هههههه\nدەزانی تۆ زۆر کەری! بە بێ چەک چۆن شەڕ دەکرێت؟ جەیسن گەمژە نییە دەزانێت چی دەکات لەگەڵ دووژمنەکانی دا!\nشەو هەواڵییان گەیاندە دەیڤد پاپۆڕەکەی تەقێنراوەتەوە و هەموو پیاوەکانی کوژراون. ساڵی ١٩٩٣ دادگا بڕیاری بیست سال زیندانی بۆ دەیڤد دەرکرد. دوای چوار مانگ جەیسن کوژرا. ئەلیسا سەری خۆی هەڵگرت و پاش دووساڵ لە شوێنی پاپۆڕەکە تەرمەکەیان دۆزییەوە.\nPrevious مەراسیمی ١ی ئایار ٢٠٢٢ لە شاری تۆرنتۆ/کەنەدا\nNext چیرۆک/ شەقامە بازنەییەکان (3)… رەسوڵ بەختیار


سلێمانی.. ماڵی سێوە داخرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/11/14 - 10:33 PM\nبەهۆی سەرپێچی كردن لە ڕێنماییەكانی تەندروستی و ڕێكارەكانی خۆپارێزی، لیژنە هاوبەشەكان ماڵی سێوە دادەخات.\nشوان مەعروف، نوێنەری بەڕێوەبەرایەتی گەشتوگوزار لە لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی ڕایگەیاند: بەهۆی پابەندنەبوون بەمەرجەكانی كاركردن و ڕێكارەكانی خۆپارێزی، لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی ڕیستۆرانتی ماڵی سێوە لە گەڕەكی سەرچناری شاری سلێمانی دادەخات.\nشوان مەعروف ڕوونیشیكردەوە: مۆڵەت، بنەمای كاركردنە لە هەرشوێنێك كەسێك بیەوێت ئەنجامی بدات، بۆیە پێویستە خاوەن شوێنەكان مۆڵەتی كاركردن لەلایەنە پەیوەندیدارەكانی پەیوەست بە پیشەكەیەوە وەربگرێت، هەروەها سەرجەم ئەو كارمەندانەی لە شوێنەكە كاردەكەن مۆڵەتی پێویستیان هەبێت.\nوتیشی: پێشتر لەلایەن لیژنەكانەوە ئاگادار كراوەتەوە پابەندی مەرجەكانی تەندروستی و ڕێكارەكانی خۆپارێزی بێت، بەڵام دووبارە سەرپێچی كردووەتەوە، بۆیە بەفەرمانی قائیمقامی سلێمانی شوێنەكەی دادەخرێت و خاوەنەكەشی ڕووبەڕووی ڕێكاری یاسایی توند دەكرێتەوە.\nنوێنەری بەڕێوەبەرایەتی گەشتوگوزار لە لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی ئاماژەی بۆ ئەوەكرد: لیژنە هاوبەشەكان ئاگاداری سەرجەم شوێنەكان دەكاتەوە، پابەندی مەرجەكانی تەندروستی و ڤێتێرنەری و ڕێكارەكانی خۆپارێزی لە ڤایرۆسی كۆرۆنا بن بەپێچەوانەوە لەلایەن لیژنەكانەوە بە هاوكاری بەڕێوەبەرایەتییەكانی ئاسایش و پۆلیسی سلێمانی ڕووبەڕووی ڕێكاری یاسایی توند دەكرێتەوە.\nپۆلیسی سلێمانیسلێمانیڤایرۆسی كۆرۆنالیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی\nسێ سەرۆكایەتییەكەی هەرێم وەڵامی داواكارییەكەی یەكێتی دەدەنەوە\nمەكتەبی سیاسی یەكێتی: كۆبوونەوەی سێ سەرۆكایەتییەكەی هەرێم دوابخرێت


ئاژانسەكانی جیهان بڵاویانكردەوە، نرخی نەوت بۆ ئەمڕۆ چوار شەممە، 30ی كانونی دووەمی 2020، بەشێوەیەك بووە كە نرخی نەوتی برێنت بە 51 دۆلار و 25 سەنت لە بازاڕەكانی جیهان مامەڵەی پێوەكراوە و هاوكات نرخی بەرمیلێك نەوتی خاوی ئەمریكیش بە 48 دۆلار و 21 سەنت مامەڵەی پێوەكراوە.\nخەڵك- نرخی نەوت لە ئەمڕۆدا دابەزینی بەخۆیەوە بینی بەو پێیەی بەرمیلێك نەوتی برێنت بە زیاتر لە (103) دۆلار لە بازاڕەكانی جیهاندا لە مامەڵەدایە. ئەمڕۆ…\nخەڵك- نرخی نەوت بەهۆی مەترسییەكانی كەمبوونەوەی داواكاریی، بەشێوەیەكی بەرچاو ڕووی لە دابەزین كرد. (زیاتر…)\nخەڵك- وەزارەتی نەوتی حكومەتی فیدڕاڵی عێراق بڕی هەناردە و داهاتی نەوتی مانگی ڕابردووی بڵاوكردەوە، كە گەیشتۆتە 15 ترلیۆن دینار. وەزارەتی نەوتی عێراق…\n19 کانونی دووهەم 2022 11.00 pm\nخەڵك- نرخی نەوت بەربەستی 89 دۆلاری بەزاند ونرخی بەرمیلێك لە 90 دۆلار نزیكبۆوە.\n05 مارس 2022 8.42 am\nخەڵك- نرخی نەوت لە بەرەبەیانی ئەمڕۆدا بەرامبەر بە دوێنێ بە جێگیری ماوەتەوە بەو پێیەی بەرمیلێك نەوتی برێنت بە زیاتر…\n07 مارس 2022 8.52 am\nخەڵك- نرخی نەوت بەردەوامە لە بەرزبوونەوە بەو پێیەی بەرمیلێك نەوتی برێنت بە زیاتر لە (112) دۆلار لە بازاڕەكانی جیهاندا…


شارە دێی دزەی مەرگەوەر و حیزبی دێموکرات!، عەزیز مورادپەرەست – PMNews\nشێر شێرە، چ ژنە چ مێرە.\nپەیامێک لە پێشمەرگەیەکی ناوچەی مەرگەوەری ئورمیە بۆ لاوانی رۆژهەڵات!\n“سیمین رۆحانیزادە” ئەو لاوە پێگەیشتوو و تێگەیشوویەیە کە لە ناوچەی سەرسەوزی مەرگەوەر، شوێنی دیان حەماسەی هێزی پێشمەرگە و تێکشکانی هێزەکانی رێژیم لەدایکبووە.\nخاتوو “سیمین” لە دایکبووی شارە دێی دزەی مەرگەوەرە کە هاوینی رابردوو پێوەست بە پێشمەرگەکانی حیزبی دێموکرات بووە، ئەو کچە پێشمەرگەیە وەک لاوێک لە ناوخۆی رۆژهەڵاتی کوردستان هەر وەک خۆی دەڵێت هەست بە بێ مافی و زۆلم و زۆری دەکات و دواجار رێگای سەخت، بەڵام پڕ لە شانازی هەڵدەبژێرێت و دەبێتە پێشمەرگەی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرگی پیرۆزی پێشمەرگە لە بەردەکات و جامانە دەکاتە ملی.\n“سیمین” کە پەیامی کۆتایی دەورەی ٢٤٤ی پێشمەرگە لە چیا سەربەرزەکانی کوردستان دخوێنێتەوە و روو لە لاوانی رۆژهەڵاتی کوردستان دەلێت: دوارۆژ لە دەستی ئێمەدایە و وەرن چەکی پیرۆزی پێشمەرگەی کوردستان بکەنە شان و ببن بە پێشمەرگە!\nئەم پەیامە زۆر شتی گرینگ و سەرنج راکێشی تێدایە هیوادارم بگاتە دەستی لاوانی رۆژهەڵاتی کوردستان.\nبنەماڵەی ئەو کچە پێشمەرگەیە، واتە “رۆحانیزادە” ئەو بنەماڵە سەربەرزەی ناوچەی مەرگەوەرە کە لاوەکانی لە مێژ ساڵە ئاشنان بە لە بەرکردنی بەرگی پیرۆزی پێشمەرگە و لە ملان کردنی جامانە و هەلگرتنی چەکی پارێزگاری لە نیشتمان، لاوانی ئەو بنەماڵەیە ئاشنان بە ئەشکەنجە و ژوورە تاریک و دیوارە لە خوێن سۆربووەکانی زیندان و پەتی سێدارەی ئاخۆندەکان.\nلاوانی بنەماڵەی “رۆحانیزادە” هەر لە سەرەتای شۆرشی گەڵانی ئێران و دەست پێکردنەوەی خەباتی ئاشکرای حیزبی دێموکرات، دوو لە کورەکانی بەرێز حاجی مەلا “محەممەد رۆحانیزادە” تێکەل بە پێشمەرگەکانی حیزب دەبن و چەکی پیرۆزی پێشمەرگە دەکەنە شان و بەلێن دەدەن کە هەتا دوا هەناسەی ژیان بە رێگاو رێبازی حیزبە خۆشەویستەکەیان حیزبی دێموکرات وەفادار بمێننەوە.\nبەلێ ئەو دوو برایە بە بەلێنی خۆیان وەفادار مانەوە، کە بەداخەوە پێشمەرگەی تێکۆشەر بەرێز “بهائەدین” لە هێرشێکی نارەوای هێزی ناوخۆی و هێزێکی زۆری دۆژمن بۆ سەر ناوچەی مەرگەوەر لە گۆندی بەرازان لە گەل ١٨ پێشمەرگەی دیکەی حیزب شەهید بوون و خوێنیان رژایە سەر خاکی پیرۆزی نیشتمان.\nتێکۆشەری دیکەی بنەماڵە بەرێز”ئاسەف” برا چۆکەی شەهید “بهائەدین” ئەویش دوای لە لایەن هێزەکانی رێژیمەوە گیرا و رەوانەی بەندیخانەی ئورمیە کرا و دوای ئەشکەنجە و ئازاردانێکی زۆر، بەداخەوە ئەویش ئێعدام کراو و تێکەل بە کاروانی شەهیدانی حیزب و گەل بوو.\nبەڵێ ئەو بنەماڵە کە جێگای باوەر و خۆشەویستی خەلکی ناوچەن، دوو لە ئازیزەکانیان لە ناو رێزی تێکۆشەرانی حیزبی دێموکرات دا تێکەل بە کاروانی شەهیدانی کوردستان بوونە.\nشەهید “بهائەدین رۆحانیزادە” کوری بەرێز حاجی “مەلا محەممەد رۆحانیزادە”، لەدایکووی ١٣٣٦هەتاوی، رێکەوتی شەهید بوون ١٥/٦/١٣٦٠ هەتاوی لە گەل ١٨ پێشمەرگەی دیکەی حیزب لە گۆندی بەرازانی ناوچەی مەرگەوەر.\nشەهید “ئاسەف” کوری بەرێز حاجی مەلا “محەممەد رۆحانیزادە” لەدیکبووی سالی ١٣٣٨ی هەتاوی رێکەوتی شەهید بوون ٢/٨/١٣٦١ هەتاوی لە زیندانی ئورمیە.\nپێویستە ئەوەش بڵێم کە شارە دێی دزەی مەرگەوەر لە باکووری رۆژهەڵاتی کوردستان ئەو گۆندەیە کە دەتوانم بلێم زۆرترین شەهیدیان لە پێناو رێزگاری نیشتمان و ئازادی نەتەوەکەمان لە ناو رێزی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێراندا بە خاکی پیرۆزی نیشتمان بەخشیوە و ئێستاش دەیان تێکۆشەری شارە دێی دزەی مەرگەوەر لە شوێنی جیاواز لە ناو رێزی تێکۆشەرانی حیزبی دێموکراتدا لە تێکۆشاندان.\nرۆحی شەهیدان “بهائەدین” و “ئاسەف رۆحانیزادە” و هەموو شەهیدانی کوردستان شاد و رێگای خەباتیان پر رێبوار بێت.\nهیوای تەمەن درێژی و سەرکەوتن لە هەموو قۆناغەکانی ژیان و خەباتدا بۆ ئەو کچە پێشمەرگەیەی رێبواری رێگای شەهیدان و هەموو هاوسەنگەرانی دەخوازم.\n٢۶ی سەرماوەز روژی پێشمەرگەی کوردستان لە هەموو پێشمەرگەکانی کوردستان پیرۆز بێت، بەتایبەت پێشمەرگەکانی حیزبی دێموکرات کە حیزبە خۆشەویستەکەیان داهێنەری ناوی پیرۆزی پێشمەرگەیە.\nهونراوەیەکی کورت پێشمەرگە کێیە؟\nلە دەروێشێکم پرسی پێشمەرگە کێیە؟\nگۆتی: ئاسمان قیبلەمە و\nمحەممەدیش دڵ و جەرگە\nلە خەیامیشم پرسی پێشمەرگە کێیە؟\nگۆتی: مەی لە بوومن جل و بەرگە\nمنیش دەلێم کرنۆش دەبەم بۆ پێشمەرگە\nئەو پێشمەرگەی بۆ نیشتمان لە پێشمەرگە.\nلە گەل رێز و حورمەت\n٢٣ی سەرماوەزی ٢٧٢٠ی کوردی.\nلینک سیمین فەیسبووک


تاریخ ایجاد در یکشنبه, 27 خرداد 1397 15:03\nئابووریی ڕەشۆکی (vulgar economics) ئاوڵناوێکە مارکس بۆ وێناکردنی ئابووریی پۆست ڕیکاردۆیی هەڵیدەبژێرێت. دوای ئەمە نووسەرانی مارکسیست وەک دەربڕینێکی لێکدراو بەکاریان هێنا تاکوو هەم ئابووریی کلاسیکی پۆست ڕیکاردۆیی لەخۆ بگرێت و هەم ئابووریی نیۆکلاسیک. ئابووریی ڕەشۆکی بەتایبەت ئاماژە بەم بابەتانە دەکات: ئەو نووسینانەی کە چڕبوونەتەوە لەسەر دیاردە ڕووکەشەکان، بۆنموونە دان و داواکاری، ڕەچاو نەکردنی پێوەندیەکانی بەهای بونیادی و هەروەها ئەو شیکاریەی حەزەر دەکات لە توێژینەوەی پێوەندیە ئابووریەکان بەشێوەیەکی زانستی و بەتایبەت نیگەرانە لە قووڵ بوونەوە لە پێوەندیە چینایەتییە هەبووەکانی لە بنچینەکانی دانوستاندنە کاڵاییەکان. ئەمە لایەنە دواییە ئابووریی ڕەشۆکی دەکاتە پاساودەرانە، بەگوتەیەکی دیکە، پتر حەزی لە بەرگری و پاساوی عەقڵانیی بەرژەوەندیەکانی بوورژوازیە، تەنانەت قوربانیکردنی بێلایەنیی زانستی.\nنموونەی کلاسیکی پێناسەی مارکس لە ئابووریی ڕەشۆکی پێشەکیەکەیەتی بۆ ئێدیتی دووهەمی ئەڵمانیی بەرگی 1ی سەرمایە. مارکس بۆ نیگارکردنی پەرەنەسەندوویی ئابووریی ئاڵمانیا، گەشەی ئابووری لە ئینگلیز قۆناغە زانستی و ڕەشۆکیەکانی خول/پۆلێنبەندی دەکات و گرێی دەدات بە پەرەسەندنی خەباتی چینایەتیەوە. ئابووریی سیاسی کە "سنوورەکانی ئاسۆی بوورژوازی"دا دەمێنێتەوە لەبری ئەوەی سەرمایەداری بە "قۆناغی مێژوومەندیی پێگەیشتنەکەی" بزانێت بە "فۆرمی ڕەهای دواجارەکیی بەرهەمهێنانی کۆمەڵایەتی"ی دادەنێت. بۆ ئەمە، ئابووریی سیاسی تەنیا تا ئەو شوێنە دەکرێ بە زانست دابنرێت کە خەباتی چینایەتی شاراوە یان پەرتەوازە بێت. بەم چەشنە، گەر پیشەسازیی مۆدێرن لە خۆلی ساوایی خۆیدایە و گەر خەباتی سەرمایە/ کار ملکەچی باقی خەباتەکانە، بۆنموونە خەباتی بوورژوازی لەگەڵ فیۆدالیزم، ئەوکات توێژینەوەی زانستی بەردەوام مەیسەر و مسۆگەرە. ڕیکاردۆ (بڕواننە ڕیکاردۆ و مارکس) بە دوایین نوێنەری گەورەی ئابووریی سیاسیی ئینگلیزی دادەنرێت چونکە لە کارەکەیدا پێکناکۆکیی بەرژەوەندیە چینایەتیەکان سەرەکی و دیاریکەرن.\nبەپێی بۆچوونی مارکس، خولی نێوان 1820 و 1830، دوایین دەیەی چالاکیی زانستیە کە کۆی سادەکردنەوە و پەرەسەندنی تیۆری ڕیکاردۆ و موناقەشەی دوور لە دەمارگرژی و پێشداوەری دژی تەفسیرە بوورژواییەکانی تیۆری ڕیکاردۆ دەگرێتەوە. مارکس لێرەدا ئاماژە بە قوتابخانەی سۆسیالیستە ڕیکاردۆییەکان و هێرشە سەرەتاییەکان دەکات بۆسەر تیۆری ڕیکاردۆ لە "کلووپی ئابووریی سیاسی"دا. بەپێی بۆچوونی مارکس، ئەوکات بوورژوازی لە فەرانسا و ئینگلیزدا بەسەر دەسەڵاتی سیاسیدا زاڵ ببوون و هەرکە بە دەسەڵات گەیشتبوون بۆ خەباتی لەگەڵ نەزمی فیۆدالیی کۆندا چیتر پێویستیان بە ئابووریی سیاسی وەک چەکێکی ڕەخنەگرانە نەبوو. هەروەها خەباتی چینایەتیش هەنووکە شێوەیەکی ڕاشکاوانەتری گرتبووە خۆی. "[خەباتی چینایەتی] زەنگی مەرگی ئابووریی زانستیی بوورژوازیی لێدا". پاش ئەمە چیتر پرسەکە لەسەر ئەمە نەبوو کە ئایا ئەم یان ئەو گریمانە حەقیقەتە یان نا، بەڵکوو پرسەکە ئەمە بوو کە ئایا ئەم گریمانە بۆ سەرمایە کەڵکدارە یان نا، چاکترە یان نا، لە ڕووی سیاسیەوە مەترسیدارە یان نا". سەرەڕای ئەمە، ئابووریی سیاسی لە خەباتی "یاسای دژە دانەوێڵەکان"دا وەک چەکێکی ڕەخنەگرانە بەکارهێنرا. بە هەڵوەشاندنەوەی "یاساکانی دانەوێڵە"، ئابووریی ڕەشۆکی بەرماوەی دەسەڵاتە ڕەخنەییەکەی لەکیسدا.\nمێژوونووسانی مارکسیستی دوایی ئابووریی سیاسی خول/ پۆلێنبەندیەکەی مارکسیان پەسەند کرد (بۆوێنە ڕووبین 1979)، بەڵام پشکنینێکی ڕەخەگرانەی بۆنەکرا. دیاریکردنی مێژوویەکی ورد، واتە 1830، کە بکرێت بە کاتێکی دانێین کە بوورژوازی دەسەڵاتی بەدەستەوەگرت بۆخۆی پرسێکە. هەروەها جێگەی گومانە ئایا دەکرێت بڵێین ساوایی پیشەسازیی مۆدێرن، کە وەک هۆکارێکی ئاسانکارانە بۆ ئەگەردار کردنی ئابووریی سیاسیی زانستی لە دەیەی 1820 باس دەکرێت، بەو دەیەوە کۆتایی هاتووە. هەروەها دەتوانین بڵێین پەسەندی ناڕەخنەیی ئەم ناتۆرەیە و خولبەندیە بووە هۆی ئەوەی مارکسیستەکان شکست بهێنن لە جیاکاریی نێوان ئابووریزانانی (ڕەشۆکی)ی دواییدا.


ململانەی یانە زەبەلاحەکان لە گواستەوەکانی هاوینەدا\n23/4/2020 02:39 PM\nبەرپرسانی یانەی بەرشەلۆنە هەمان ئەو ئامانجەیان هەیە کە یانەکانی بایرن میونشن و لیڤەرپوڵ بۆ گواستنەوەکانی هاوینەی 2020 دیارییان کردووە.\nڕۆژنامەی "سپۆرت"ـی کەتەلۆنی ئاشکرای کردووە، لە گواستنەوەکانی هاوینەی 2020ـدا یانەی بەرشلۆنە گرێبەستی گەورە پێشکەشی "تیمۆ ڤێرنەر"ـی هێرشبەری ئەڵمانی یانەی لایپزیگ دەکات.\nسەرەڕای ئەوەی یانە کەتەلۆنیەکە خواستی سەرەکییان لەسەر "لاوتارۆ مارتینێز"ـی ئەرجەنتینییە، بەڵام دەیانەوێت وەک جێگرەوەی ڕاستەقینەی "لویس سوارێز"، "تیمۆ ڤێرنەر" بە گرێبەستێکی سەربەخۆ و جیاواز مسۆگەر بکات.\nبەپێی زانیارییەکانی ڕۆژنامەی "سپۆرت"ـی فەرەنسی، هەریەک لە یانەکانی بایرن میونشن و لیڤەرپوڵ هەنگاوەکانیان بۆ گواستنەوەی یاریزانە بەنرخە ئەڵمانییەکە دەستپێکردووە.\nڤێرنەری تەمەن 24 ساڵ کە تا هاوینی 2023 گرێبەستی لەگەڵ یانەی لایپزیگ واژۆ کردووە، یەکێکە لەباشترین هێرشبەرانی خولی ئەڵمانیا و جیهان. لە 36 یارییدا 27 گۆڵی تۆمار کردووە و ١٢ گۆڵیشی دروست کردوە. هەر بۆیە سەرنجی زۆرینەی یانە گەورەکانی ئەوروپای بۆخۆی ڕاکێشاوە.


خێزانەکانی ئەنبار ئەندامە داعشەکانیان راده‌ستی کاربەدەستان ده‌كه‌ن\nهەندێك لە خێزانەکانی پاشماوەکانی داعش كوسوكاره‌كانیان قایلکردووە بەوەی خۆشاردنەوە سوودی نیە و هانیانداون خۆیان راده‌ستی دادگا بكه‌ن.\nسەرکردە ئەمنی و خێڵەکیەکان لە حوزەیران لە خۆرئاوای ئەنبار کۆبوونەوە بۆ تاووتوێکردنی شێوازەکانی شەڕکردن دژی پاشماوەکانی داعش. [خاوەنی وێنە: وەزارەتی بەرگری عێراق]\nدانیشتوانی ئەنبار ئەو ئەندامانەی خێزانه‌كانیان کە تێوەگلابوون لەگەڵ رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و سوریا" (داعش) راده‌ستی کاربەدەستانی ئەمنی ده‌كه‌ن لە پارێزگاکە، سەرکردەیەکی خێلەکی عێراقی سێشەممە (20 تشرینی دووەم) وتی.\nفەرماندەی هێزە خێڵەکیەکانی قەزای بەغدادی، شێخ قەتەری سەمەرمەد وتی هەندێك لە خێزانەکانی خۆرئاوای ئەنبار توانیویانە ئەو ئەندامانە رازیبکەن کە تێوەگلاون لەگەڵ داعش بەوەی خۆیان رادەستی کاربەدەستان بکەن.\nبە دیارونای وت ئەم خێزانانە قەناعەتیان بە کەسەکانیان هێناوە کە بەردەوامیدان بە خۆشاردنەوە لە بیابان سوودی نیە، چونکە هێزە ئەمنیەکان ناوەستن لە شوێنپێ هەڵگرتنیان بۆ دۆزینەوەیان، دەستگیرکردن یان کوشتنیان ئەمڕۆ بێت یان سبەی.\nوتی: "تاکە رێگەیەك بۆ رزگاربوونیان خۆبەدەستەوەدان و رێگەدانە بەوەی دادوەری رێچکەی خۆی وەربگرێت."\nهێزەکانی سوپای عێراق دەگەڕێن بۆ شوێنی خۆشاردنەوەی پاشماوەکانی داعش لە بیابانی دەوروبەری شاری قائیمی سه‌ر سنوری عێراق لە ئایار. [خاوەنی وێنە: وەزارەتی بەرگری عێراق]\nوتی لەم هەفتانەی رابردوودا، "زیاد لە 20 کەسی داواکراو وەڵامی داواکاریی دایکوباوکیان داوەتەوە و خۆبەخشانە خۆیان رادەستکردووە لەڕێگەی خێزانەکانیانەوە".\nوتیشی لە زیندانی رەمادی دەستبەسەرن.\nهه‌روه‌ها وتی هێزەکانی عێراق لە فەرماندەیی ئەنبار و جەزیرە چەندین جار بانگەوازیانکردووە بۆ پاشماوەکانی داعش کە خۆیان لە بیابان شاردۆتەوە، تا خۆیان بەدەستەوە بدەن.\nسەمەرمەد وتی بڕیاری ئەوان بۆ خۆبەدەستەوەدانی خۆبەخشانە لەبەرچاو دەگیرێت کاتێك دادگایی دەکرێن.\nئه‌و ئۆپه‌راسیۆنه‌ی ناونراوه "ئۆپەراسیۆنی دوایین هۆشداری"کە 8 تشرینی یەکەم دەستیپێکرد، شوێنپێهەڵگرتنی فراوانی پاشماوەکانی داعش لە خۆدەگرێت لەگەڵ بنکە نهێنیەکانیان لە بیابان.\nسەمەرمەد وتی هەڵمەتەکە بەردانەوەی نامیلکە و پەیامی هۆشداری لەخۆدەگرێت و بژاردەیەك دەداتە پاشماوەکانی داعش لەنێوان خۆبەدەستەوەدان و مردندا.\nبەهێزکردنی تەونی کۆمەڵایەتی\nسەمەرمەد وتی خۆبەدەستەوەدانەکانی ئەمدواییانە "پەیوەندییان هه‌بوو بە هەوڵە ناوچەییەکانه‌وه بۆ کۆتاییهێنان بە قۆناغی داعش و بەهێزکردنی پێکەوەژیانی کۆمەڵایەتی".\nوتی: "پەیوەندی و کۆبوونەوەی ئاسایی هەیە لەنێوان سەرکردە ئەمنییەکان و سەرکردە خێڵەکییەکان و ریشسپیان و دانیشتوانی خۆرئاوای ئەنباردا."\nهه‌روه‌ها وتی لەکاتی ئەم کۆبوونەوانەدا، کەسانی بەشدار تاوتوێی شێوازەکانی بەهێزکردنی هاریکاری ئەمنی و باشتربووی هاوبەش دەکەن لەمەڕ پاشماوەکانی داعش و شانە نوستووەکانیاندا.\nوتیشی: "ئەم کۆبوونەوانە بونەتە هۆی نەهێشتنی گەلێك کێشە، بەرچاوترینیان کێشەی ئەو خێزانانەیە کە منداڵەکانیان بەشێك بوون لە داعش."\nوتی: "خواستێك هەیە بۆ کۆتاییهێنان بە ئاوارەیی ژنان و منداڵان و پیرەکانی ئەو خێزانانە و گەڕانەوەیان بۆ ماڵەکانیان و په‌سه‌ندكردنه‌وه‌یان وەك هەر هاوڵاتیەك، کە بەرپرسیارێتی و ئەرکی هەیە لەگەڵ ماف."\nسەمەرمەد وتی: "هەوڵی بەهێزکردنی سەروەریی یاسا دەدەین لەگەڵ بنەبڕکردنی هەر سەرچاوەیەکی شەڕ کە دەکرێت هەڕەشە بێت بۆ تەونی کۆمەڵایەتی و پەیوەندیی بەهێز لەنێو خێڵەکیەکاندا."\nئاماژەی دا بەوەی لەکاتی فەرمانڕەواییدا، داعش هەوڵیدا رق و دوژمنکاری بڵاوبکاتەوە لەنێو خێڵەکاندا.\nسەمەرمەد وتی سەرکردە خێڵەکیەکان، زانایانی ئاینی، ئەکادیمی و چالاکوانانی مەدەنی بەردەوامن لە رێکخستنی خول و سیمینارەکانی بەهێزکردنی ئاستی هۆشیاری لە خوێندنگە و مزگەوتەکاندا بۆ فێرکردنی خەڵك، بەتایبەتی لاوان، تا بیرۆکە توندڕەوەکان رەتبکەنەوە.\nوتیشی ئەم خولانە هانی هاوڵاتیانی عێراقی دەدەن بۆ زیادکردنی پشتگیرییان بۆ هێزە ئەمنیەکان و بەشدارییکردن لە دامەزراندنەوەی ئاشتیی مەدەنیدا.


سەرۆک کۆمار د. به‌رهه‌م ساڵح، ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه ٢٠٢٠/٧/٩ لە کۆشکی سەلام لە بەغدا پێشوازیکرد لە ئەندازیار محەممەد کەریم خەفاجی وەزیری کشتوکاڵ.\nلە دیدارەکەدا سەرۆک کۆمار جەختی لەگرنگی پشتیوانی و پارێزگاریکردن لە بەرهەمی ناوخۆیی و هاندانی جووتیاران و خاوەن کێڵگەکان کردەوە، لە رێگەی پێشکەشکردنی پێداویستییە کشتوکاڵییەکان، بەمەبەستی بەرزکردنەوە و پەرەپێدانی کەرتی کشتوکاڵ بەهەردوو بەشی رووەکی و ئاژەڵی.\nهەر لەدیدارەکەدا سەرۆک کۆمار، ئاماژەی بەوەکرد کە کشتوکاڵ بناغەی سەرەکی گەشەپێدانی گشتییە، ئەگەر بتوانین پەرەی پێ بدەین و پێشی بخەین و دەستی کار بخەینەگەڕ بەشێوەیەکی تەندروست، ئەوا دەتوانین بە تەواوی پشت بە بەرھەمە کشتوکاڵییە خۆماڵییەکان ببەستین لە ھەمان کاتدا وەبەرھێنانی پێوە بکەین لە بوارەکانی دیکەدا.\nلەکۆتایی دیدارەکەدا، ئاستەنگ و گرفتەکانی بەردەم کەرتی کشتوکاڵ خرایەروو، بەتایبەتی دوای تەشەنەکردنی پەتای کۆرۆنا، ھاوکات باس لەوەشکرا چارەسەركردنی ئەو كێشانە ئەركێكی پێویستە ئەنجامبدرێت بۆ هێنانەدی گەشەپێدان و پێشكەوتن.\nنوسینگەی ڕاگەیاندنی سەرۆکایەتی کۆمار\n49 جار خوێندراوه‌ته‌وه


گەڕانەوەی کارل مارکس – Denegkan\nbyمه‌حمود\tSeptember 10, 2010\tگشتی\nگەڕانەوەی کارل مارکس”\nوەڕگێڕانی لە فەڕەنسییەوە: حمید زناز\nلە عەربییەوە: مەحمود محەمەد عوسمان\nگەڕانەوەی کارل مارکس دەقێکی مۆنۆدرامایە، خەباتگێڕ و مێژونووس و نووسەری شانۆی ئەمریکی بەناوبانگ ( هوارد زین) نووسیوێتی، کە لە سەرەتای ئەمساڵدا گیانی لەدەستدا. هوارد زین، مارکس زیندوو دەکاتەوە و ماوەی دەدات لەسەر تەختەی شانۆ هەگبەکەی بەتاڵ بکات. دەقەکە ناسک و قوڵ و دڵگیرە. ئەو، شایانی ئەو سەرکەوتنە گەورەیەیە کە بەدەستی هێنا لەسەر یەکێک لە شانۆ بچووکەکانی پاریس لە بەهاری ڕابردوودا. ئەمەش وەڕگێڕانی چەند بەشێکە کە لەسەر زمانی فەیلەسوفە گەڕاوەکە هاتووە\nئا…. بە فەزلی خودا ئێوە لیرەن. سپاسی هاتنتان دەکەم، چونکە ئەو هەموو دەبەنگ و گەمژانە کە بەبەردەوام دەیانقیژان ( مارکس مرد) ،نەیانتوانی ڕێگربن لە ئامادەبوونتان.. لە ڕاستیدا.. مردم و نەمردم! ئەمەیە کە ناوتان ناوە جەدەل! بە بێ شک پرسیاری چۆنیەتی گەشتنم بۆ ئێرە دەکەن. لە ڕاستیدا ویستم بگەڕێمەوە بۆ” سۆهۆ” لە لەندەن کە لەوێ ژیام. بەڵام وامن لێرەم لە سۆهۆی نیویۆرک. لەگەڵ ئەوەیشدا دانبەوەدادەنێم زۆرجار ئارەزووخواز بووم کە بێم بۆ ئەم شارە..\nبۆچی گەڕامەوە بۆ ئەم جیهانە؟ بۆ ئەوەی خۆم لەو هەڵواسراوەنە پاک بکەمەوە کە پێوەیان لکاندم! ڕۆژنامەکانتانم خوێندەوە، هەموو دەڵێن: بیروباوەڕم مرد! بەڵام شتێکی نوێ نییە، ئەم قۆشمانە لە ماوەی سەدەیکدا نەوەستان لە گێڕانەوەی ئەو هەڵبەستانە. ئایە دەربارەی پێویستی بانگەشەی بێ وەستان بۆ مردنم، پرسیاری لا درووست نەکردن؟\nسەرمایە” دەرئەنجامی هەوڵێکی بەردوام بوو کە پازدە ساڵی خایاند لەو بارودۆخە سەختەی( سۆهۆ). هەموو بەیانییانێک بەلای سواڵکەرەکاندا رەتدەبووم، کە لەناو سرکەوانەکانتدا(زبڵخانە) نووستبوون لە کاتی ڕۆیشتنم بۆ گەلەری بەریتانیا بۆ ئیش کردن لە کتیبخانە مەزنەکەی تا خورئاوابوون، ، دەخوێنمەوە و دەخوێنمەوە و هەر دەخوێنمەوە! ئایا هیچ کارێکی ناڕێک و ناخۆش لە خوێندن و نووسینی کتێبەکانی ئابووری ڕامیاری هەیە؟ .\nهەموو ئێوارانێک بەڕێگەیەکی تاریکدا دەگەڕامەوە بۆ ماڵ وگوێم لە دەنگی بازرگانەکان دەزرنگایەوە کە هاواریان دەکرد بۆ فرۆشتنی شتومەکە گرانەکانیان. هەروەها گوێم لە جەنگاوەرە کۆنەکانی شەڕ دەبوو کە چیرۆکە قێزەوەنەکانیان دەگێڕایەوە، هەندێکیان چاویان لەدەستدابوو و هەندێکی تر قاچەکانیان لەوێ جێهێشتبوون. ئەمڕۆ ئەوان دەست درێژدەکەنەوە بۆ پولێکی کەم لە ئاووهەوایەکی بێفەڕ و کوشندە، ئایە ئەوە بۆنی هەژاری لەندەنی باو نییە؟\nلە هەوڵدانێکدا بۆ کەمنرخاندنی ” سەرمایە”، رەخنەگرانم وەک عادەتی هەمەیشەییان دەڵێن: لەوانەیە لەگەڵ تاقیکردنەوەیەکی تایبەتی سەخت ژیابێت؟ باشە. ئەگەر ویستان سووربن لەسەر لایەنی خودی تایبەت، بەڕاستی ئەو هەموو ناهەمەتانەی کە لە ڕێگای گەڕانەوە بە ناوی سۆهۆدا هەبوو لە ” سەرمایەدا” بوونی هەیە. وا من خەیاڵەکانتانم لەپێش چاووە و دەڵێن:” وایە، پێش سەدەیەک لەو ڕۆژەدا بارودۆخەکە وا بوو. هەر تەنها لەو کاتەدا؟\nکە ئەمڕۆ هاتم بۆ ئێرە، بە شەقامی شارەکانتاندا گەڕام، سرکەوانە دایپۆشیوە و بۆنی هەوایەکی بۆگەن و خنکاوی لێدێت. بەلای لەشی پیاوان و ژناندا گوزەرم کرد کە بە درێژایی لێواری شەقامەکان( رصیف) کەوتبوون. لە ترس و خۆپاراستن لە سەرمایەکی سەخت بەسەر یەکەوە دەخەون. ناوی ئەمانە دەنێن پێشکەوتن!\nئایە پێشکەوتن ئەوەیە کە سەیارە و مۆبایل و فڕۆکەو هەزارەها بۆنتان هەبێت بۆ بۆنخوشیتان؟ و ئەوانەی لە سەر شەقامەکاندا دەنوون! ئایە کەسێک بیری لە چارەنووسیان کردەوە؟\nوا ڕاپۆرتێکی فۆرمی دەڵێت: بەرهەمی میلی ئەمریکا لە ساڵی پار گەشتە ٧٠٠ ملیار دۆلار. شتێکی مەزنە! بەڵام ئایە دەتوانن پێم بڵێن ئەم هەموو پارەیە بۆ کوێ دەچێت؟ کێ سوودمەندە و کێ سوودمەند نییە؟\nکەمتر لە ٥٠٠ خواپێداو زاڵن بەسەر ٢٠٠٠ ملێار دۆلاردا، وەک چالاکییەکی بازرگانی. ئایە ئەمانە مەرد و خانەدارترن؟ ئایە ئیشی زۆرتر دەکەن؟ ئایە ئەوان بەنرخ و بەسودترن بۆ کۆمەڵگە لە ژنێک کە سێ منداڵ پەروەردە دەکات و هیچی نییە، تەنانەت ناتوانێت فاتورەی گەرماوی وەرزی زستان بدات؟\nئایە پێش ١٠٠ ساڵ نەموت: کەوا سەرمایەداری بە شێوەیەکی زۆر زۆر دەوڵەمەندی زیاد دەکات ، بەڵام ئەو هەموو سەرمایەیە لە ژێر دەستی کەمینەیەک گیریخواردووە و ئەم کەمینەیەش هەر دەوڵەمەند دەبن.\nلە ڕۆژنامەی ئەمڕۆدا دەربارەی ئەو ” یەکگرتنە مەزنەم خۆێندەوە لە نێوان بەنکی کیمیاوی و بەنکی تشیز ماناتیان. بەو هۆیەوە ١٢٠٠٠ کرێکار کارەکانیان لەدەستدەدەن”. تەنها نرخی پشک زیاد دەکات. خەڵکیش دەوێرن بڵێن کەوا بیروباوەڕم بەسەرچووە ومردووە! ئایە هەڵبەستەکەی ئۆلیفیە غولدمیتش دەزانن؟ بەناوی “دێیە وێرانەکە یان ( واز لێهێنراوەکە): کە دەڵێت:\nوڵات لە ژێر چەپۆکی شەڕانی و زۆرلێکردندا دناڵێنێت/\nخێروبەرەکەتیش کەڵەکە دەکات بەڵام لە ناویدا مرۆڤەکان دەهاڕێن.\nبەڵێ دەهاڕێن…. ئەم بەیانییە ئەمەم بە هەردوو چاوی خۆم بینیم لە کاتی گوزەرکردنم بە شارەکەتاندا! خانوو وێران، قوتابخانە وێران، و بوونەرە مرۆڤەکان وێرانن! بەڵام لە ناکاو خۆم لە نێو پیاوانێک بینیەوە، خۆشگوزارنی و ژیانی شاهانەیان پێوە دیار بوو، هەروەها لە نێو ژنانێک کە خنکابوون لە ژێر ئاوڕێشم و ئاڵتونی بەنرخ. ئەمە لە ئەمریکا.\nزیندانییەکانتان جمەی دێت. کێن ئەوانەی کە پڕیان کردووەتەوە؟ تەبعا هەژارەکانن، هەندێکیان تاوانی قێزەوەنیان کردووە و زۆربەیان بە بەکارهێنانی توندوتیژی دزی پیشەیانە ، پڕن لە ڕیگر و بازرگانی مادەهۆشبەرەکان. هەموویان باوەڕیان بە خورافەی دەستپێشخەری ئازاد هەیە” با ئیش بکات و با بڕوات”. زۆر بە ئاستێکی ئاسان تەقلیدی سەرمایەدارەکان دەکەن. ئایە دەزانن من و ئەنجلس چیمان نووسی دەربارەی زیندان؟\nلە جیاتی سزادانی تاکەکان لەسەر تاوانەکانیان، دەبێت ئەو بارودۆخە کۆمەڵایەتییە نەمێنێت کە تاوان بەرهەم دەهێنێت، بە دابین کردنی پێویستییەکانی هەموو تاکێک بۆ ئەوەی بتوانێت گەشە بە ژیانی تایبەتی خۆی بدات.\nبەڵێ دەربارەی” دیکتاتۆری پرۆلیتاریا” ش قسەمان دەکرد، بەڵام دیکتاۆرییەتی حیزب و لیژنەی ناوەندی و تاکڕەوانەی پیاوێک نییە. مەبەستمان لە دیکتاتۆرییەتی چینی کڕێکارە و ئەمەش کاتییە، کە دەسەڵات بەدەست گەلەوە دەبێت و لە پێناوی بەرژەوەندی گشتی حوکمڕانی دەکات تا دەگاتە ئەوەی کە پێویست بە خودی دەوڵەت نامێنێت و وردەوردە پووک دەبێتەوە. باکۆنین هاوڕا نەبوو لە گەڵمان. دەیوت: ئەگەر دەوڵەت کرێکاریش بێت ئەوا دەبێتە چەوسێنەر، ئەگەر سوپا و دەزگای پۆلیس و زیندانی هەبێت . عاشقی دژایەتی من بوو. ئایە دەزانی باکۆنین کێیە؟، ئەو فەوزەییە دڕەیە.\nئەگەر نووسەرێک لە نووسینەکەیدا کەسایتییەک وەک ئەو دابهێنێت، ئەوا پێمان دەوت نووسەرێکی نا واقعییە. ئەو باسانەی دەربارەی جیاوازی من و باکۆنین دەکران، کۆکەرەوەی ئەنجامەکانە . گوێبگرن چیی دەوت لەسەر من و ئەنجلس، لەو کاتەی کە هەردووکمان سەرقاڵی نووسینی مانەفێستی کۆمۆنیستی بووین لە برۆکسل، دەیوت: : مارکس و ئەنجلس برژوازین و هیچ گومانێک لەوەدا نییە، بەتایبەتی کارل، بە بەرواردکردن لەگەڵ باکۆنین ئێمە برژوازین، هەموو خەڵک دەبێتە برژوازی لەبەر ئەوەی باکۆنین ژیانێکی بۆ خۆی هەڵبژاردوە وەک بەراز وایە. ئەگەر وەک بەراز نەژیت و بنمجێک بەسەرتەوە بێت و لە ساڵۆنەکەت پێانۆ هەبێت و حەزت لە نانی گەرم و شراب بێت، کەوابوو تۆ بە بێ دوودڵی لە ڕوانگەی ئەوەوە برژوازیت. ڕۆژێکیان بە باکۆنینم وت: دەتەوێت بزانیت مەبەستم لە دیکتاتۆریەتی پرۆلیتاریا چییە؟ کۆمۆنەی پاریس بهێنە پێش چاوی خۆت، ئەوە دیموکراسییەکی راستەقینەیە، نەک دیموکراسی ئینگلیزی و ئەمریکی کە هەڵبژاردنەکان تەنها لە یاری سێرک دەچن و هەرچۆنێک بێت هەڵبژاردنی دەنگدەر و دوور لە ناسنامەی پاسەوانی ڕژێمەکە کە براوەیە، دەوڵەمەندکانن بە بەردەوامی وڵات بە ڕێوە دەبەن.\nکۆمۆنە ئەرکی فێرکردنی خۆشەویستی و ڕێزگرتنی بیروبۆچونی منداڵانی خستە ئەستۆی قوتابخانە. چاوێکم خشاند بە گفتوگۆکانتاندا دەربارەی پەروەردە، چی غەڵبەغەڵبێکە! هەرچی پێویست بێت بۆ گەشتن بە جیهانی سەرمایەداری فێری منداڵەکانتان دەکەن. بەڵام ئایە فێری شەڕیان دەکەن لە پێناوی دادپەروەریدا؟\nلە مەودای تەکنەلۆجیدا پێشڕەفتییەکی سەرسورهێنەرتان سەڵماند، خەڵکتان نارد بۆ سەر مانگ، بەڵام ئەمانەی لێرە لەسەر زەوی مانەوە چیان بەسەر هات؟ بۆ توشی ترس هاتوون؟ بۆ ڕوویان لە مادەهۆشبەرەکان و کحول کرد؟ بۆ شەڕەنێزن و دەبنە بکوژ؟\nئەو کاتەی لەگەڵ هاوسەرە عەزیزەکەم( جینی) لە پاریس بووین و من تەمەنم ٢٥ ساڵان بوو، نووسیم: خەڵک نامۆن لە ئیشەکانیان، چونکە سیستەمی سەرمایەداری نوێیان بەدڵ نییە. سروشت لە لایان نامۆ بوو لەبەر هێڕشی ئامراز و بۆنی بۆگەن و دوکەڵ کە هەستەکانیانی داگیر کردووە. نامۆن بەیەکتری، چونکە فێری دژایەتی یەک بوونە. نامۆن بە خودی خۆشیان، چونکە ژیانێک دەبنە سەر ژیانی خۆیان نییە، و تەنها لە خەوبینیدا ئەو ژیانە دەبینن کە ئارەزووی دەکەن.\nناوی ئەمانەیان ناوە پێشکەوتن و دەڵێن سەرمایەداری سەرکەوت، بەسەر کێدا سەرکەوت؟ لە چی مەودایەکدا؟ ئێستە بازاڕی دراو قازانجێکی زۆری چاوچنۆکانەی بەدەست هێناوە و بەشداربووانیان زۆرتر لە ڕابردوو دەوڵمەندترن. چێژی ئەو سەرکەوتنە چییە ئەگەر چواریەکی منداڵانی ئەمریکا بە هەژاری بژین؟ لە کاتێکدا ٤٠ هەزاریان پێش ئەوەی ئاهەنگی ڕۆژی لەدایکبوونیان بگێڕن، گیانلەدەست دەدەن؟ ئایا هەموو خەڵک دەبەنگ بوونە؟ ئایە مێژووی سیستەمی بە ناو( دەزگای ئازاد) دەزانن: ئەو کاتەی حکومەت هەموو شتێک دەکات لە پێناوی دەوڵەمەندەکاندا، بەڵام هیچ شتێک لە بەرژەوەندی گەل ناکات. ئەگەرژیانم لە ناو سەختی سەرمایەداریدا بەسەر نەبردایە، سەرمایەم” نەدەنووسی.\nلە بەریتانیا، منداڵانیان رەوانەی کارگەی چنین دەکرد چونکە پەنچە ناسکەکانیان دەتوانن دەستبازی لەگەڵ ڕستن بکات، و لە ئەمریکا کیژۆڵەکان لە تەمەنی دە ساڵاندا لە ئاشەکان کار دەکەن و لە تەمەنی بیست وشەش ساڵی گیانلەدەست دەدەن. شارەکان مۆڵگەی بەدڕەفتاری و هەژاری بوو. ئەوەیە سەرمایەداری، چی ئەمڕۆ بێت و چی بەیانی و لە هەر شوێنیکدا بێت.\nبەڵام ئەوەی لەسەرمە دەبێت دانیپێدابنێم کەوا من پێشبینی توانای سەرمایەداریم نەدەکرد کە بتوانێت خۆی بگونجێنێت و تەسەوری ئەوەم نەدەکرد کەوا دەرمانی بەتوانا هەبێت، بتوانێت ئەم سیستەمە نەخۆشە بەردەوام بکات لە ژیاندا: شەڕ درووست دەکات لە پێناوی پاڵپشتی پیشەسازی و گەرمکردن و وروژاندنی شێتانەی خەڵک بۆ بیری ناسێۆنالیستی بۆ ئەوەی نەهامەتییەکانیان لەبیربکەن، و هاندانی دەمارگیرە ئاینییەکان دەدەن کە موژدە بەخەڵک بدەن بۆ هاتنەوەی مەسیح. وابۆتان دەردەکەوێ کە ئەم خیتابەی من ڕیشەییە، بەڵام بەبیرتانی دەهێنمەوە کە ڕیشەیی جگە لە ڕوبەڕووبوونە لە ڕەگەوە لەگەڵ کێشەکاندا مانایەکی تری نییە. ڕەگەیش ئێمەین.\nPrevious بزوتنەوەی جوتیاران بۆچی خەڵتانی خوێن کرا؟\nNext 11 ی سێبته‌مبه‌ر و شه‌ڕی ئایینه‌كان


ئەمڕۆ دەروازەی سێماڵكا دەكرێتەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەمڕۆ دەروازەی سێماڵكا دەكرێتەوە\nبڕیارە ئەمڕۆ دەروازەی سێماڵكا لەنێوان باشوور و رۆژئاوای كوردستاندا بكرێتەوە.\nبەپێی زانیارییەكان دوای نێوەندگیری ئەمریكاییەكان لەنێوان حكومەتی هەرێم و بەڕێوەبەرایەتی خۆسەری رۆژئاوا بڕیاردرا كە دەروازەی سێماڵكا بۆ هاتووچۆ و بازرگانی بكرێتەوە.\nلەو چوارچێوەیەدا كۆبوونەوەیەك لەنێوان نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان و مەزڵوم كۆبانێ فەرماندەی گشتی هەسەدا پێكهاتبوو.\nتیری فلین، بەڕێوەبەری پرۆسەی گواستنەوەی سیاسی لە سووریا لە وەزارەتی دەرەوەی ئامریكا بۆ ئاژانسی هەواڵدەری نۆرس پرێس گوتی لەماوەیەكی زۆر نیزیكدا دەروازەی سێماڵكا لەنێوان هەرێمی كوردستان و رۆژئاوای كوردستاندا دەكرێتەوه.\nبەهۆی ناكۆكییەكانی نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان و پەكەكەوە ماوەیەكی زۆرە دەروازەی سێماڵكا داخراوە.\nهاوپەیمانی نێودەوڵەتی لەبارەی رووداوەكانی حەسەكە روونكردنەوەی دا


بەڤیدیۆ؛ شێفە بەناوبانگەكەی ئینستاگرام چۆن گۆشت پارچە پارچە دەكات؟\nشێفە بەناوبانگەكەی تۆڕی كۆمەڵایەتیی ئینستاگرام نوێترین ڤیدیۆی پارچە پارچەكردنی گۆشتی بڵاوكردەوە.\nشێف نوسرەت گۆكچە كە بە "ئازیزی خوێ" ناسراوەو بەهۆی جوڵە سەرنجڕاكێشەكانیەوە بووەتە خاوەنی ناوبانگێكی زۆر لە جیهاندا لە تۆڕی كۆمەڵایەتیی ئینستاگرام جارێكی دیكە ڤیدیۆی پارچەپارچەكردن‌و ئامادەكردنی گۆشتی بڵاوكردەوە.\nناوبراو لە سەرەتای گرتە ڤیدیۆكەدا پارچەیەكی گەورەی گۆشت لە ئاسماندا دەكات بە دوو بەشەوەو دواتر بە ستایلی تایبەت بە خۆی بەردەوام دەبێت لە پارچە پارچەكردنی گۆشتەكەدا.\nگۆكچە گرتە ڤیدیۆكەی لە ئەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتیی ئینستاگرام بڵاوكردووەتەوەو لەماوەی كەمتر لە 24 كاتژمێردا زیاد لە شەش ملیۆن بینەری هەبووە.\nژمارەیەك ئەستێرەی بەناوبانگی جیهانی بۆ بینینی جوڵە سەرنجڕاكێشەكانی شێف گۆكچە لە نزیكەوە، سەردانی ڕێستۆرانتەكەی ناوبراویان كردووە، لەنێویشیاندا لیۆناردۆ دی كاپریۆی ئەستێرەی سینەمایی‌و مەسعود ئۆزێلی یاریزانی یانەی ئەرسیناڵ.


لەمەودوا ماتۆرسكیلیش هەڵدەفڕێت..! - ته‌كنه‌لۆژیای زانیاری\nبیرۆكەی دروستكردنی ئۆتۆمبیلی فڕۆك، لە قۆناغی سەركەوتندایە و زۆر كۆمپانیا لە بواری بەرهەمهێنانی ئۆتۆمبیلی فڕۆك هەوڵی چڕیان داوە. هەندێك لە كۆمپانیاكان گەیشتوونەتە ئاكامی جێگای گەشبینی كە لە داهاتوودا، ترافیك و قەرەباڵغی لەسەر زەوی نامێنێ و هەر ئۆتۆمبیلە و بە هەوادا دەفڕێ..\nكۆمپانیایەكی ژاپۆنی هەوڵیداوە نە تەنیا ئۆتۆمبیلی فڕۆك، بەڵكو ماتۆڕسكلیتی فڕۆكەش بەرهەم بێنێ. لەم رۆژانەدا لە یاریگایەكی تۆپێنێ لە ژاپۆن لەناكاو (هوكایدۆ نیپۆن) بە سواری ماتۆڕسكلیتی XTurismo هاتە ناو یاریگا و هەمووانی سەرسام كرد. ماتۆڕێك كە بەسەر سەری یاریگاكەدا دەسووڕایەوە.\nماتۆڕسكلیتە فڕۆكەكە لە راستیدا درۆنێكی مەزنە، كە بەشێوەی ستوونی لە زەوی بەرز دەبێتەوە و هەر بەم شێوەیەش دەنیشێتەوە. بە خێرایی سەد كیلۆمەتر بە ئاسماندا دەفڕێت.\nماتۆڕەكە 6 پەروانەی هەیە بەهۆی مۆتۆڕێك كە بە سووتەمەنی كار دەكا دەفڕێت. ماتۆڕسكلیتەكە هەر لە بواری تاقیكردنەوە دایە، هەرچەندە هەتا ئێستا 2000 دانەی لێ بەرهەم هاتووە، بەڵام كێشەی سەرەكی ئەوەیە كە وزەی بەگەڕخەری تەنیا بۆ 40 خولەكە و پاشان دەبێت بنیشێتەوە و سەرلەنوێ وزەی تێبخرێتەوە ئەمەش كێشەیەكی گەورەیە.. هیچ دوور نییە لەداهاتوودا ئۆتۆمبیل و ماتۆڕ و تەنانەت پایسكلی فڕۆكەش بەرهەم بێت.\nتەكنەلۆژیا, لەمەودوا ماتۆرسكیلیش هەڵدەفڕێت, ماتۆڕ, ماتۆڕ سكیل, هەڵفڕین


زانیارى نوێ له‌باره‌ى هێرشه‌كه‌ى ئه‌مڕۆى هه‌ولێر\nهەواڵ / کوردستان :: 17/07/2019 :: 6867 جار بینراوە\nله چێشخانه‌یه‌كى هه‌ولێر هێرشكرایه‌سه‌ر تیمێكى سه‌ر به كونسوڵخانه‌ى توركیا و به‌هۆیه‌وه جێگرى كونسوڵى توركیا كوژرا، دواڕۆژ زانیارى نوێ له‌باره‌ى شێوازى هێرشه‌كه و چاره‌نوسی هێرشبه‌ره‌كان بڵاوده‌كاته‌وه.\nسه‌رچاوه‌یه‌كى ئه‌منى به‌رپرس له هه‌ولێر، كه له‌به‌ر هه‌ستیارى پرسه‌كه نه‌یویست ناوى بڵاوبكرێته‌وه، (ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه 17ى ته‌مموزى 2019) به دواڕۆژى وت: "له‌و هێرشه‌دا سێ كه‌س كوژراون و كه‌سێكى تریش برینداره".\nوتیشى: "ئه‌و تیمه‌ى كونسوڵخانه‌ى توركیا كاتێك چونه‌ته چێشتخانه‌یه‌كه‌وه دوو كه‌سی تر له‌سه‌ر مێزێكى ترى چێشتخانه‌كه دانیشتوون و دواى كه‌مێك یه‌كێكیان به ده‌مانچه هێرشی كردووه‌ته‌سه‌ر ئه‌و تیمه‌ى كونسوڵخانه".\nئه‌و سه‌رچاوه‌یه ئاماژه‌ى به‌وه‌شدا كه ئه‌و دوو كه‌سه ده‌ستگیرنه‌كراون و هه‌ڵاتوون و سه‌رجه‌م بازگه‌كانى هه‌ولێر داخراون بۆ دۆزینه‌وه‌یان له‌رێگه‌ى كامێراى چاودێرییه‌وه.\nپاش نیوه‌ڕۆى ئه‌مڕۆ رووداوێكى ته‌قه‌كردن له هه‌ولێر روویدا.\nپێشتر په‌یامنێرمان له هه‌ولێر پێى راگه‌یاندین: به‌پێى زانیارییه‌كان هێرشێكى چه‌كدارى كراوه‌ته‌سه‌ر تيمێكى كونسوڵخانه‌ى توركیا و له ئاكامى ئه‌و هێرشه‌شدا جێگرى كونسوڵ كوژراوه و باسیش له برینداربوون یان كوژرانى ژماره‌یه‌كى تر له یاوه‌رانیان ده‌كرێت.\nدوابه‌دواى رووداوه‌كه‌ش هێزه ئه‌منییه‌كان گه‌یشتوونه‌ته شوێنه‌كه و گه‌مارۆى ناوچه‌كه‌یان ده‌ستپێكردووه.\nپه‌یامنێرمان وتیشى: هێزه ئه‌منییه‌كان ناهێڵن میدیاكاران بگه‌نه ناوچه‌كه.\nلاى خۆیه‌وه عه‌بدولخالق ته‌لعه‌ت، به‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسى هه‌ولێر به دواڕۆژى راگه‌یاند: زانیارییان له‌باره‌ى رووداوه‌كه‌وه نییه.\nهاوكات رائید فه‌خره‌دین كه‌ریم، به‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسی عه‌نكاوه له هه‌ولێر به دواڕۆژى وت: "روداوى ته‌قه‌كردنه‌كه له ناو هه‌ولێردا بووه و ته‌قه له كونسوڵى توركیا كراوه".\nپێداچونه‌وه: هـ. ق


هه‌موو ماڵپه‌ڕو تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان به‌خۆڕای بكه‌نه‌وه\nئاشكرایه له پێشتردا كردنه‌وه‌ى ته‌نها ماسێنجه‌ر و فه‌یسبوك و چه‌ند ماڵپه‌رێكى دیاریكراو بێ به‌رامبه‌ر بوو له ماڵپه‌ڕى (فرى به‌یسیك).\nبه‌ڵام له ئێستادا ماڵپه‌رى freebasicsفرى به‌یسیك خزمه‌تگوزاریه خۆڕاییه‌كانى ئینته‌رنێتى فراوان كردووه، و به زیادكردنى خزمه‌تگوزاریه نوێیه‌كانى بۆ به‌كارهێنه‌ران. ماڵپه‌رى فرى به‌یسیك كردنه‌وه‌ى ته‌واوى ماڵپه‌ڕه‌كان و تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانى كردووه به خۆڕایی.\nئێستا له ڕێ ى ماڵپه‌ڕى (فرى به‌یسیك)ه‌وه ده‌توانن سه‌رجه‌م تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانى یوتیوب و ئینستاگرام و تویته‌ر و یاهوو و جیمه‌یڵ و ماڵپه‌ڕى گۆگڵ و سه‌رجه‌م ماڵپه‌ڕو سایته‌كانى ئینته‌رنێت بكه‌نه‌وه به خۆڕایى. هه‌روه‌ها ده‌توانن وێنه و ڤیدیۆكانى فه‌یسبووك و گشت سایته‌كان ببینن بێ به‌رامبه‌ر.\nبه‌كارهێنه‌ران ئه‌توانن سود له خزمه‌تگوزاریه نوێیه‌كانى فرى به‌یسیك وه‌ربگرن، و به‌بێ بوونى هیچ هێڵێكى ئینته‌رنێت به‌خۆڕایی ته‌واوى تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان و ماڵپه‌ڕه‌كان بكه‌نه‌وه له مۆبایله‌كانتان دا.\nماڵپه‌رى freebasics فرى به‌یسیك ڕۆژانه بڕى 20 میگابایت پێ ده‌دات بۆ كردنه‌وه‌ى خزمه‌تگوزارییه نوێیه‌كانى.\nله‌م لینكه‌وه سه‌ردانى فرى به‌یسیك بكه‌ن بۆ كردنه‌وه‌ى خزمه‌تگوزاریه خۆڕاییه نوێیه‌كانى كه بریتین له: ئینستاگرام و یوتیوب و تویته‌ر و یاهوو و گۆگڵ و جیمه‌یڵ و هه‌موو ماڵپه‌ره‌كانى ئینته‌رنێت. 0.freebasics.com\nPUKmedia ئا/ كازم جلال