یه‌کسانیی و جیاوازیی – ئازادیی کۆمەڵگە\nماڵه‌وه/فەلسەفی/گوتار/یه‌کسانیی و جیاوازیی\n0 12 8 خوله‌ك پێشتر بینراوه\nفێمێنستگەلی جودا کۆکن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی که هه‌ردوو پنتی مارکسیستی و لیبراڵی، که چین له ڕامانی یه‌که‌میاندا و تاکه‌که‌س له ڕامانی دووهه‌میاندا ناوه‌نده، گرفتدار و ناڕۆشنن. به‌و شێوه‌یه فێمێنیستان به شێوه‌ی جودا هه‌وڵیان داوه دیتنێک سه‌باره‌ت به یه‌کسانی بهێننه به‌رهه‌م که نه پیاو وه‌ک پێوه‌ر ده‌بینێت و نه پێوه‌ندی ده‌سته‌ڵات له نێوان جنسه‌کاندا ده‌شارێته‌وه . هێڵی جوداکردنه‌وه له گۆتوبێژه‌که‌دا له لایه‌كه‌وه له نێوان ئه‌وانه‌دا تێپه‌ڕ ده‌بێت که ده‌ڵێن چه‌مکی یه‌کسانیی ناوه‌ندییه له لایه‌كی دیكه‌وه له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌دا که له‌بریتیی ئه‌وه سه‌رنج ده‌خه‌نه سه‌ر جیاوازیی. ئێمه پێمان باشه ئه‌و دوو جۆره ڕه‌وته به بیریارانی یه‌کسانیخوازی equality theorists و بیریارانی جیاوازیخوازی difference theorists ناو بنێین.\nخاڵی ڕامان بۆ بیریاره یه‌کسانیخوازه‌کان له بناخه‌دا لیبراڵه. ئه‌مان ده‌ڵێن كه کۆمه‌ڵگایه‌کی ئازادکراو له نایه‌کسانیی جنس ده‌بێت پێداویستیانه بێ هیچ ئه‌ملاولایه‌ك جنسبێلایه‌ن بێت. له کۆمه‌ڵگایه‌کی یه‌کساندا نابێت جنس هیچ واتایه‌ک بدات.\nئایینده‌یه‌کی ڕه‌وا ئایینده‌یه‌که که بێ جێنده‌ر بێت. له ستروکتوریی کۆمه‌ڵایه‌تی و پیاده‌کردنه‌کانی ئه‌و ئایینده ڕه‌وایه‌دا جنسی که‌سێک، هه‌ر هێنده‌ی ڕه‌نگی چاو و درێژیی په‌نجه‌ی پێی، بایه‌خی ده‌بێت. (Okin 1989:171)\nئه‌و ڕاستییه‌ی که بێلایه‌نیی جنس به‌زۆریی بووه به ماسکی پیاوبوون، وا ناگه‌یه‌نێت که چه‌مکێکی تاکه‌که‌سی گشتیی، که له‌ڕاستییدا بتوانێت پیاوان و ئافره‌تانییش بگرێته‌خۆ، مه‌حاڵێکی تیئۆریی بێت. به‌پێچه‌وانه‌وه، زانستی تیئۆری ده‌بێت چه‌مکگه‌لێک پێش بخات که متمانه‌دارانه جنسبێلایه‌ن بن و پڕ نه‌بن له واتا و بارگه‌ی جێنده‌ریی. له‌م ڕووانگه‌یه‌وه ئه‌و لاسه‌نگییه ئه‌ندرۆسێنتریستیه‌ی (پیاوه‌تیگه‌ریه‌ی) که بۆ نموونه له تیئۆری ڕه‌وای ڕاوڵسدا هه‌یه به‌ئاشکرا گیروگرفتدار ده‌بێت. به‌ڵام ئه‌م ئه‌ندرۆسێنتریسمه نابێت ببێته هۆی په‌سه‌ندنه‌کردنی بیری چه‌مکێکی تاکه‌که‌سیی جنسبێلایه‌نی گشتیی یان په‌سه‌ندنه‌کردنی جۆرێک له تیئۆری ڕه‌وا، وه‌ک ئه‌وی ڕاوڵس (Okin 1991). ڕه‌خنه له هه‌بوون و له بره‌وی نۆرمی پیاو نابێت ببێته هۆی ئه‌وه‌ی که چه‌مکی تاکه‌که‌سیی گشتیی توڕ بدرێت.\nله‌م بۆچوونانه‌دا یه‌کسانیی به‌و واتایه دێت که جیاوازیی وه‌ک جنس، چیین یان ته‌مه‌ن له نێوان مرۆڤه‌کاندا نابێت بایه‌خیان هه‌بێت. بیریارانی یه‌کسانیخواز جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌که‌ن که تواندراوه چه‌مکی تاکه‌کسیی گشتیی سه‌رکه‌وتووانه له‌لایه‌ن گرووپی جودای بنده‌سته‌وه بۆ وه‌ده‌ستهێنانی داوای ددانپیادانانی سیاسی به‌کاربهێنرێت. ئافره‌تان سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی كه جنسی ئافره‌تیان هه‌یه داوای ده‌ستڕۆیی ده‌که‌ن ـ چونکه مرۆڤن. ئه‌وان له‌و ڕێگایه‌وه توانیویانه ئه‌و کاره بکه‌ن که بێن و پێدابگرن که جیاوازیی جنسیی، به‌ته‌واوی هه‌روه‌ک جۆره‌کانی تری جیاوازیی، ده‌کرێت توڕ بدرێت.\nله‌ملاوه خاڵی ڕامان بۆ بیریارانی جیاوازیخوازی ئه‌وه‌یه که هه‌ر خودی بیره یه‌کسانییه‌که گرفتی تێدایه و ناڕۆشنه، چونکه له‌سه‌ر بناخه‌ی بیرێکی پێشینه سه‌باره‌ت به یه‌کسانیی، له‌سه‌ر چه‌مکێکی تاکه‌که‌سگری ئه‌بستراکت، دامه‌زراوه. ئاریس ماریۆن یۆنگ (١٩٩٠) ده‌ڵێت هه‌ر هه‌وڵێک که مرۆڤی کۆنکرێت بخاته ناو چه‌مکێکی تاکه‌که‌سیی گشتییه‌وه مه‌حکومه به دۆڕان. خڕکردنه‌وه و به‌شداریی له‌سه‌ر بناخه‌ی گشتێتی ـ واته دامه‌زراندنی شێوه‌یه‌ک له بچووکترین کۆلکه‌ی هاوبه‌شی مرۆڤایه‌تی ـ بێ مه‌جاز له ئایینده‌دا ده‌بێت به مایه‌ی ده‌رهاویشتنی ئه‌وی تایبه‌ت و که‌سییه له شیكردنه‌وه‌كاندا. گرفته‌كه ئه‌وه‌یه كه ئه‌و چه‌مکه تاکه‌که‌سییه گشتییه حیساب بۆ ئه‌و جیاوازیه له‌شیی و کۆنکرێتییانه که له جنس، ڕه‌گه‌ز و ته‌مه‌ندا هه‌ن، ناكات. گرووپه بنده‌سته‌کان، وه‌کو ئافره‌تان، که‌مینه‌ی ئه‌تنیکی و ئایینزایی، هه‌م هه‌لی به‌ره‌وپێشبردنی داوای سیاسیی خۆیان له ده‌ست ده‌رده‌هێنرێت و هه‌م هه‌لی داوای ددانپیادانانی سیاسییش که به هۆی جودایی خۆیانه‌وه داوای بکه‌ن. ٣\nله ڕووانگه‌ی دیده جیاوازیخوازیه‌که‌وه هه‌موو ئاماژه‌پێکردنه‌کان به مرۆڤایه‌تیه‌کی یه‌ک دانه جنسی (هاوجنسی) گه‌ردوونیی ئه‌و واتایه‌ی تێدا په‌نهانه که ته‌نیا یه‌ک دانه جنسی تایبه‌تی له ڕستییدا نۆرمه (پێوه‌ره) (Cavarero 1992). ئافره‌تان و پیاوان نابێت بکردرێن به تاکه‌کس یان به هاووڵاتی جنسبێلایه‌ن. ئه‌سڵه‌ن هیچ تاکه‌که‌سێکی بێجنس بوونی نییه؛ له ڕاسته‌قینه‌دا ئه‌وی هه‌یه ته‌نیا ئافره‌تان و پیاوانن. هه‌ر هه‌وڵێک که بدرێت بۆ هێنانه‌ئارای چه‌مکی جنسبێلایه‌نیی له‌و ده‌رئه‌نجامگیریه (پرێمیسه) چه‌وته‌وه پێ هه‌ڵده‌گرێت که ده‌کرێت پۆلی جنس له پۆلی مرۆڤ جیا بکرێته‌وه. یه‌کسانیی له‌نێوان ئافره‌تان و پیاواندا به‌و مانایه نایه‌ت که ئافره‌تان بترنجێنرێنه ناو چه‌مکێکی تاکه‌که‌سی گوایه جنسبێلایه‌نه‌وه. یه‌کسانێتی ده‌بێت ڕه‌چاوی ئه‌و ڕاسته‌قینه‌یه بکات که مرۆڤایه‌تی له دوو جنس، پیاو و ئافره‌ت، پێک هاتووه.\nجێی نکۆڵی نییه که مرۆڤگه‌ل له دوو جنس پێک دێن. ئه‌گه‌ر ئێمه به‌ده‌ربه‌ست ڕاستییه‌وه دێین، ئه‌وا ڕاستیی ده‌بێت حیسابێک بۆ ئه‌و فاكته بکات و واتایه‌کی پێ ببه‌خشێت که ئه‌وه پیاوان و ئافره‌تانن که له ڕستییدا هه‌ن، نه‌ک مرۆڤی تاکه‌کسی یه‌کجنس یان بێجنس. ده‌بێت ددان به‌م ڕاستییه‌دا وه‌ک شتێک که پێوه‌سته به هه‌بوونی مرۆڤه‌وه بنرێت،: تا هه‌تایه، له ئێستا دا و هه‌ر ئان و ساتێک که مرۆڤێک دێته ئه‌م جیهانه‌وه. (Cavarero1992:38)\nپێداگرتن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی که پۆلی جنس ڕاسته‌قینه‌یه‌که به‌و واتایه نایه‌ت که ئافره‌ت بوونه‌وه‌رێکی تایبه‌تییه و ده‌بێت ناوه‌ڕۆک و پێناسه‌یه‌کی تایبه‌تی بدرێتێ. خۆ بیریارانی جیاوازیخوازی به تێرمی خه‌سڵه‌تجودایی ئافره‌تیی نادوێن. له جیاتی ئه‌وه دێن و باسه‌كان ڕۆشن ده‌كه‌نه‌وه که چۆن جیاوازیی جنسیی پێوه‌ندیه ده‌سته‌ڵاتیه‌کان بنیات ده‌نێت و که ماف به ئافره‌تان بدرێت له جیاوازیی خۆیانه‌وه سیاسیانه ڕه‌فتار بکه‌ن. یه‌کسانیی ڕه‌سه‌ن ده‌بێت له‌سه‌ر ئه‌وه بنیات بنرێت که ددان به جیاوازیی نێوان خه‌ڵكاندا بنرێت، نه‌ک له‌سه‌ر سه‌رکوتکردن یان پشتگوێخستنیان.\nبیریارانی جیاوازیخوازی ده‌ڵێن ئه‌و بیره‌ی که پێی وایه جیاوازیی نابێت هیچ واتایه‌کی سیاسی هه‌بێت له ڕاستیدا ئه‌و بایه‌خه ده‌شارێته‌وه که هه‌یه‌تی. گرووپگه‌لی بنده‌ست ده‌بێت بتوانن داواخوازی مافگه‌لی سیاسی و نفوز (ده‌ستڕۆیی) بن له ده‌رخاڵی دۆخی تایبه‌تی خۆیانه‌وه. به پێچه‌وانه‌وه، تیئۆریسانه یه‌کسانیخوازه‌کان وه‌ڵام ده‌ده‌نه‌وه و ده‌ڵێن ئێمه ده‌بێت به‌سه‌رجیاوازیه‌کاندا زاڵ بین. فێمێنیزم ده‌بێت نه بیری یه‌کسانیەتی وه‌لابنێت و نه بیرگه‌لی له‌مه‌ڕ مرۆڤایه‌تیه‌کی هاوبه‌ش که هێزی بزوێنه‌ری سیاسیی به بیری یه‌کسانێتی ده‌دات.\nئافره‌تان "وه‌ک ئافره‌تان"\nخاڵی هاوبه‌شی هه‌ردوو بیریارانی جیاوازیخوازیی و بیریارانی یه‌کسانیخوازییش ئه‌وه‌یه که ئافره‌تان وه‌ک ئافره‌ت بنده‌ستن، ئه‌گه‌رچی هه‌ردووکیان خاوه‌ن بیروڕای جودان سه‌باره‌ت به‌وه‌ی که چی پێویسته بۆ دیاری کردن و گۆڕینی ئه‌و دۆخه ژێرده‌ستییه. هاوکات فێمێنیستی دیکه هه‌ن که پرسیار له‌و فێمێنیزمه ده‌که‌ن که له چه‌مکی ئافره‌تبوونه‌وه پێ هه‌ڵده‌گرێت و که پێی وایه ئافره‌تان وه‌ک ئافره‌تان چه‌وساوه‌ن. ڕه‌خنه‌گران ده‌ڵێن كه به‌کارهێنانی چه‌مکی ئافره‌ت/ ئافره‌تان هه‌روا به درشتی و بێ ده‌ستنیشانکردن و ئه‌وجا قسه‌كردنیش له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی که ئافره‌تان "وه‌ک ئافره‌ت" بنده‌ستن، گرفته‌كه‌ی له‌وێدایه كه ئه‌و جۆره چه‌مکانه خۆیان له خۆیاندا ئه‌بستراکتن. ئه‌و چه‌مکه ئه‌بستراكتانه نه هه‌ر واقیعه جوداکانی ئافره‌تان ڕوون ناکه‌نه‌وه، به‌ڵکو به‌پێچه‌وانه‌وه، ده‌شیشێوێنن.\nبیرکردنه‌وه له ئافره‌ت "وه‌ک ئافره‌ت" چییه؟ ئایا له ڕاستیدا ئێمه ده‌توانین بیر له "ئافره‌تێتی" ئافره‌تان بکه‌ینه‌وه ده‌ر له‌و دۆخه کۆنکرێته‌ی که ئه‌و له ڕاستیدا ئافره‌تێکی تایبه‌ته، جا ئافره‌تێکی ڕه‌شپێستی چینی مامناوه‌ندی بێت و له ئه‌مه‌ریکای باکووری بژی له سه‌ده‌ی بیستهه‌مدا یاخود ئافره‌ته سپیپێستێکی هه‌ژار بێت و له فه‌ره‌نسا له سه‌ده‌ی هه‌ڤده‌همه‌دا ژیابێت؟ (Spelman 1988:13)\nبه پله‌ی یه‌که‌م فێمێنیستانی ڕه‌شپێست، لێسبیان (ژنانی هاوجنسباز) و فێمێنیستانی جیهانی سێهه‌من که ئه‌م جۆره ڕه‌خنه‌یه له فێمێنیستگه‌لی خۆرئاوایی هێترۆسێکسیوال ده‌گرن. کاتێک که ئافره‌تانی هێترۆسێکسوالی سپیپێست له‌و خاڵه‌وه پێ هه‌ڵ ده‌گرن که ئافره‌تان بنده‌ستن، ئه‌وا له ڕاستییدا دۆخی خۆیان ده‌که‌ن به نۆرم. ئاودره لۆرد (١٩٩٤) Audre Lorde ئاماژه به‌وه ده‌کات که ئافره‌تانی سپیپێست و ڕه‌شپێست، له‌و چوارچێوه‌یه‌دا که ژیانکردن له کۆمه‌ڵگایه‌کی سێکسیست و ڕه‌گه‌زپه‌رستدا چ مانایه‌کی هه‌یه، به ته‌واوی خاوه‌ن ئه‌زموونی جودان. کاتێک مرۆڤ پێ دابگرێت که ئافره‌ت وه‌ک ئافره‌ت چه‌وساوه‌یه ئه‌وا ئه‌و جیاوازیانه پشتگوێ ده‌خردرێن. ئافره‌تێکی ڕه‌شپێست شێوه‌یه‌کی پۆلی ئافره‌تی سپیپێست نییه: "ئافره‌تی ڕه‌شپێست ئافره‌تێکی سپیپێستی ڕه‌نگکراو نییه" (Omolade, cit i Spelman 1988:13).\nکاتێک که زه‌وتکردنی سێکسی ئافره‌ت خه‌سڵه‌تی نواندنی ده‌سته‌ڵاتی پیاوینه‌ی له‌سه‌ر ئافره‌ت پێده‌درێت، ئه‌وه فه‌رامۆش ده‌کردرێت که ده‌ستدرێژییه‌که هه‌روه‌ها ده‌توانێت مانای ڕه‌گه‌زپه‌رستییش بگه‌یه‌نێت. بۆ ئه‌وه‌ی له دۆخی ئافره‌ت له ناو گرووپی جودای ئه‌تنیکییدا تێ بگه‌ین تیئۆری فێمێنیستی ده‌بێت له خاڵی ڕامانی ئه‌زموونی تایبه‌تمه‌ندیانه‌ی خودی ئه‌و ئافره‌تانه‌وه ده‌ربچێت و سه‌رنج بدات که چۆن ستروکتوری ڕه‌گه‌زپه‌رستانه و ئافره‌تچه‌وسێنه‌ره‌وه پێکه‌وه به‌ندن (Hill Collins 1993).\nفێمێنیسته پۆستمۆدێرنیه‌کانیش ڕه‌خنه‌ی له‌و شێوه‌یه ده‌گرن. ئه‌مانیش مه‌به‌ستیان ئه‌وه‌یه كه هه‌ر خودی دابه‌شکردنی مرۆڤ به‌سه‌ر ئافره‌تان و پیاواندا شێوه‌یه‌کی ده‌سته‌ڵات سه‌پێنیه. پرۆژه‌ی پۆستمۆدێرنیی سه‌باره‌ت به هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه، لێککردنه‌وه و خستنه‌ژێرپرسیاری شێوه‌سازیه‌کانی ناسنامه‌ی ئێستایین بۆ ئه‌وه‌ی له‌وێنده‌رێوه هه‌لومه‌رج و توانا بۆ دروستبوونی ناسنامه‌ی نوێتر و ئازادكارانه‌تر سازببن. ناسنامه‌ی ئێمه – ئه‌گه‌ر پیاو بین یان ئافره‌ت، ڕه‌شپێست بین یان سپیپێست، پاسکیلسوار بین یان ئوتومبێلسوار ـ هه‌رگیز پێشوه‌خت نه‌که‌وتووه‌ته چنگمان. ناسنامه و گرینگیی ناسنامه هه‌ردووکیان به به‌رده‌وامیی له گۆڕاندان.\nفێمێنیسته پۆستمۆدێرنیسته‌کان ده‌ڵێن که ناسنامه‌ی مرۆڤ هه‌ر به سرووشت ناگوتاریه (discoursive)، واته زمانیانه و کۆمه‌ڵایه‌تیانه بڕیاری بۆ دراوه و ئه‌و چاره‌نووسه‌ی پێدراوه كه ئێستا هه‌یه‌تی. گرفتی ستروکتوره گوتاریه‌کان ئه‌وه‌یه كه ئافره‌تان وه‌ک ئافره‌ت پێناسه ده‌که‌ن. هیچ ناسنامه‌یه‌کی ئافره‌تیی "دروست" و "ڕاست" نییه که له "پشت" یان له "ژێر" ئه‌وه‌وه بێت که نیزامی ده‌سته‌ڵات دروستی کردووه. ده‌ربڕینی زمانیی و کۆمه‌ڵایه‌تی ئافره‌تیانه ئافره‌ت ده‌که‌ن به‌خودی ئافره‌ت. ناسنامه شتێک نییه که زمانیانه و کۆمه‌ڵایه‌تیانه ده‌ر ببڕدرێت. ناسنامه له خودی ده‌ربڕینه‌کانی خۆی پێک دێت، نه هیچی تره و نه هیچی زیاتر.\nهیچ ناسنامه‌یه‌کی جێنده‌ری نییه كه له پشت ده‌ربڕینه جێنده‌ریه‌کانه‌وه بێت؛ ئه‌و ناسنامه‌یه هه‌ر خۆی له خودی ئه‌و "ده‌ربڕینانه" سازبووه که پێ داده‌گیرێت که گوایه سه‌ره‌نجامی ئه‌ون. (Butler 1990:25)\nبه پێی ئه‌م ڕووانگه‌یه، كه ڕێگا بدرێت ئافره‌تان ئاوا وه‌ک ئافره‌تان پێناسه بکرێن، ته‌نیا گوێڕایه‌ڵییه به چه‌وساندنه‌وه‌که‌یان. له‌م چوارچێوه‌یه‌دا جودیت به‌تله‌ر (1991:148) Judith Butler له‌سه‌ر ناکۆکیه‌کی فێمێنیزمیی ده‌ئاخفێت كه پێی وایه هه‌یه. ئه‌م ده‌ڵێت ڕامان له خاڵی به گرووپدانانی ئافره‌ته‌وه به‌ستنه‌وه و ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی خودی ئافره‌تانه که ده‌ویسترێت ئازاد بکرێن. تیئۆری فێمێنیستیی، پۆستمۆدێرنه فێمێنیسته‌کان پێداده‌گرن، ده‌بێت له‌بریتی ئه‌وه بێت و ئه‌و ستروکتورانه بخاته ژیرپرسیار و ڕه‌خنه‌وه که ئافره‌ت ده‌که‌ن به ئافره‌ت و به‌وه که‌متر ڕازی نه‌بێت که خودی پۆلێنه جنسیه‌که وه‌ک ئه‌وی هه‌یه هه‌ڵبووه‌شێنێته‌وه.\nفێمێنیزم […] خه‌باتی به‌رابه‌رییه بۆ ئافره‌تان. به‌ڵام نابێت ئه‌مه به خه‌باتێک بۆ ناسینی به‌رابه‌ریی گرووپێکی ئیمپیریکی (ئه‌زموونیی) لێی تێبگه‌یرێت وه‌کو ئه‌وه‌ی هاوکرۆک و هاوپێناسه بێت، واته ئافره‌تان، به‌ڵکو به پێچه‌و‌انه‌وه، فێمێنیزم خه‌باتێکه بۆ دژایه‌تی هه‌موو ئه‌و فره‌شێوانه‌ی که تیایاندا پۆلی "ئافره‌ت" له ژێرده‌سته‌ییدا جێی پێ دراوه. (Mouffe 1992:382)\nکه‌واته قسه‌کردن له‌سه‌ر ئافره‌ت وه‌ک گرووپێکی بنده‌ست به مانای بره‌ودان به ناسنامه‌یه‌ک دێت که خۆی له خۆیدا چه‌وسێنه‌ره. بێله‌وه‌ش به‌و شێوه‌یه ڕووانگه‌یه‌کی ئێسێنسیالیش له‌سه‌ر ئافره‌تان پیاده ده‌کردرێت، به‌و واته‌یه‌ی که ئافره‌تان بوونێکی تایبه‌تیان هه‌بێت. ئه‌گه‌ر ئێمه له‌سه‌ر ئافره‌تان وه‌ک گرووپ بئاخفێین وا پێ هه‌ڵده‌گرین که سرووشتێک، ڕه‌ووشتێک یان جۆرجوداییه‌کی تایبه‌تیی ئافره‌تیانه هه‌بێت. پۆستمۆدێرنه فێمێنیسته‌کان مه‌به‌ستیانه که به بینینی ئافره‌ت "وه‌ک ئافره‌ت" ته‌نیا بره‌و به بیری نموونه‌ی نه‌ریتییانه (ستیریۆتایپ) ده‌دات سه‌باره‌ت به‌وه‌ی که ئافره‌تان ده‌بێت چۆن بن، و به‌و شێوه‌یه سترووکتوری ده‌سته‌ڵاتی هه‌نووکه‌یی به‌هێز ده‌کات.\nبه‌ڵام ئایا فێمێنیزم، که ئامانجی تێگه‌یشتن و گۆڕینی هه‌لومه‌رجه‌کانی ئافره‌تانه، ده‌توانێت بێ چه‌مکێک که وه‌ک گرووپ ئاماژه به ئافره‌تان بکات خۆی به‌ڕێوه ببات؟ ئایا ئه‌و جۆره بۆچوونه که ئافره‌تان وه‌ک ئافره‌تان به چه‌وساوه داده‌نێت، پێداویستیانه به‌و واتایه دێت که به تێرمگه‌لێک ده‌لیل بهێنێته‌وه که ئافره‌تان بوونێکی تایبه‌تیان هه‌یه؟ کاترین ماککینۆن Cathrine MacKinnon به نه‌خێر وه‌ڵامی ئه‌م جۆره پرسیارانه دەده‌داته‌وه و مه‌به‌ستێتی که تێگه‌یشتن له ئافره‌تان وه‌ک ئافره‌تان هیچ پێوه‌ندیه‌کی به بوون یان سرووشتی ئافره‌تانه‌وه نییه. ئه‌و تێگه‌یشتنه کورت و هاسان بۆ وه‌سفکردنی ڕاسته‌قینه‌ی ئافره‌تانه و به‌س. ئه‌و ڕاسته‌قینه‌یه‌ی که ئافره‌تان تیایدا به ڕاستیی ده‌چه‌وسێنرێنه‌وه و زه‌بریان ده‌خرێته سه‌ر و ده‌ستدرێژییان ده‌کردرێته سه‌ر وه‌ک ئافره‌ت، نه‌ک به پله‌ی یه‌ک وه‌کو ڕه‌شپێست، سپیپێست، هه‌ژار یان زه‌نگین.\nکاتێک که ئافره‌تانی ئه‌فه‌ریکی ـ ئه‌مه‌ریکی دوو جار زیاتر له ئافره‌تانی سپیپێست زه‌وت دەکرێن (دەستدرێژییان دەکردرێتە سەر)، ئایا ئه‌وان وه‌ک ئافره‌ت زه‌وتکردنی سێکسییان پێ نه‌کردراوه؟ ئه‌مه نه به‌و مانایه دێت که ڕه‌گه‌زی ئه‌وان بێبایه‌خه (ئیریلیڤانته) و نه به‌و مانایه‌ش دێت که زیانه‌کانی ئه‌وان ده‌کرێت له ده‌ره‌وه‌ی چوارچێوه‌ی (کۆنتێکستێکی) ڕه‌گه‌زییدا ببینرێت. به پێچه‌وانه‌وه، ئه‌وه به‌و مانایه دێت که "سێکس" له ڕاسته‌قینه‌ی ئه‌زموونگه‌له‌کانی هه‌موو ئافره‌تان پێکهاتووه، به هی ئه‌وانیشه‌وه. (MacKinnon 1991:20)\nبه‌رئه‌نجامێکی به‌ده‌ستهاتوو له‌و تواناکارییه‌ی که قسه له‌سه‌ر ئافره‌ت وه‌ک ئافره‌ت بکرێت هه‌روه‌ها ده‌توانێت ئه‌وه له‌گه‌ڵ خۆیدا بهێنێت که پێوه‌ندی ده‌سته‌ڵات له نێوان پیاوان و ئافره‌تاندا له ژێر سه‌رنجدا نامێنێت. ئه‌وه بێگومان نه‌شیاوه که قسه له‌سه‌ر بنده‌ستیەتی ئافره‌تان بکرێت بێ هه‌بوونی تێگه‌یشتنێک له‌مه‌ڕ ئافره‌تان وه‌ک گرووپ. خودی چه‌مکی ئافره‌تان مه‌رجێکه بۆ ڕه‌فتاری سیاسه‌تێکی ئافره‌تیانه.\nئێمه چۆن ده‌توانین وا شێلگیرانه دژ به سێکسیزم له به‌رژه‌وه‌ندی ئافره‌تاندا بدوێین ئه‌گه‌ر پۆلێنه‌که وه‌همێک (دڕدۆنگیه‌ک) بێت؟ ئایا بێ په‌نابردن بۆ چه‌مکی "ئافره‌ت"، ئێمه چۆن ده‌توانین داوای منداڵ له‌باربردنی یاسایی، چاودێریی مندالآن به دروستیی، یان مووچه له‌سه‌ر بناخه‌ی گرینگیی به‌راووردکراو بکه‌ین؟ (Alcoff 1988:420)\nڕه‌خنه‌ی دژ به ڕووانگه پۆستمۆدێرنیکه هه‌روه‌ها ئه‌وه‌یه که جنس هه‌میشه هه‌ر ده‌بێت و ڕه‌نگیشه هه‌میشه‌ش هه‌ر مانایه‌ک بدات، ئه‌گه‌رچی ئه‌م مانادانه ده‌شگۆڕێت (Gatens1992). ئێمه یان ئافره‌تین یان پیاو. ئێمه نه ده‌توانین جنس له‌به‌ر خۆمان دابکه‌نین و نه ده‌توانین له‌بیر خۆمانی ببه‌ینه‌وه، با چه‌ندیش به ئاره‌زووه‌وه خوازیاری بین.\n١ ڕاوڵس Rawls پێ داده‌گرێت که مرۆڤه‌کان له دۆخی سه‌ره‌تاییدا ده‌توانن له‌سه‌ر دوو پرنسیپی ڕه‌واییه‌تی بنچینه‌یی یه‌ک بگرن. یه‌که‌میان پرنسیپی گه‌وره‌ترین ئازادی شیاو و بۆ هه‌موولایه‌ک یه‌کسانه. دووهه‌م پرنسیپیان دوو لکی تێدایه: که نایه‌کسانیی کۆمه‌ڵایه‌تیی و ئابووریی ده‌بێت وا دابه‌ش بکرێت که (ئا) به قازانجی ئه‌و مرۆڤانه بێته‌وه که خراپترین دۆخیان هه‌یه و (بێ) که قازانجی کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریی ببه‌سترێنه‌وه به هاومه‌رجیی و هه‌لی یه‌کسانه‌وه بۆ هه‌موو لایه‌ک. یه‌که‌م پرینسیپیان له‌سه‌ر دووهه‌میان ده‌وه‌ستێت. به‌و شێوه‌یه نابێت هیچ لایه‌نێکی ئازادیی تاکه‌که‌س وه‌لاوه‌بنرێت بۆ ئه‌وه‌ی بۆ نموونه گه‌شه‌ی ئابووریی وه‌ده‌ست بهێنرێت. ڕاوڵس پێی وایه کۆمه‌ڵگایه‌ک که ئه‌و پرنسیپی ڕه‌واییانه تیایدا دابه‌شکردنی ماف و که‌ڵکه جۆراوجۆره‌کان و به‌ڕێوه ده‌بات، ده‌بێت وه‌ک کۆمه‌ڵگایه‌کی ڕه‌وا ببینرێت، له‌سه‌ر ئه‌و بناخه‌یه‌ش به کۆمه‌ڵگایه‌کی باش. (Rawls 1971)\n٢ گفتوگۆی سه‌باره‌ت به پێوه‌ندی نێوان سه‌رمایه‌داریی و بنده‌ستیەتیی ئافره‌ت، ئه‌گه‌ر ئه‌وان یه‌ک سیسته‌م یان دووان بن که پێکه‌وه ده‌به‌سترێنه‌وه، له‌و ده‌مه‌دا که‌وته ڕه‌وت که هایدی هارتمان Heidi Hartman (١٩٨١) ئه‌وه‌ی خسته به‌رده‌ست که ناوده‌برا به "تیئۆری دوو سیسته‌میی". هارتمان له‌وێدا پێ داده‌گرێت که نیزامی ده‌سته‌ڵاتی جنسیی (پاتریارکات) بوونیادێکی ده‌سته‌ڵاتی خۆیه‌تی به بنکه‌یه‌کی ده‌سته‌ڵات و وزه‌یه‌کی خۆیه‌وه. نیزامی ده‌سته‌ڵاتی جنسیی به‌و شێوه‌یه به‌شێکی دروستکراو نییه له ناو سیسته‌می به‌رهه‌مهێنانی سه‌رمایه‌دارییدا.\nکورته‌یه‌کی گۆتوبێژه‌که له ئافره‌تان و شۆڕش: زه‌ماوه‌ندی ناشادی مارکسیزم و فێمێنیزم The Unhappy Marriage of Marxism and feminism Women and Revolution: دا ده‌ست ده‌که‌وێت.\nهه‌ندێک جار ڕووانگه‌جیاوازیه‌که وه‌ک فۆرمێکی نوێی پلورالیزمی ڕادیکال ده‌ر ده‌بڕدرێت، له‌وێدا گه‌لێک جیاوازیی به‌ئه‌ژمارد، نه هه‌ر ته‌نیا جیاوازیی جنسیی، ده‌که‌ونه ژێر سه‌رنج. بۆ نموونه بڕوانه ئه‌یسینستاین Eienstein (١٩٨٨).\nراستینەی نەتەوەگەرایی سەرەتایی


وێنە؛ پۆلیسی بازیان هاوكاری ڕێكخراوێكی مرۆیی بەسەر خێزانی خاوەن پێداویستییە تایبەتەكان دابەش دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\nوێنە؛ پۆلیسی بازیان هاوكاری ڕێكخراوێكی مرۆیی بەسەر خێزانی خاوەن پێداویستییە تایبەتەكان دابەش دەكات\n2020/03/19 - 11:30 AM\nپۆلیسی پارێزگای سلێمانی ڕایگەیاند بنکەی پۆلیسی بازیان خۆراکی بەسەر ١٥٠ خێزانی نابیناو خاوەن پێداویستی تایبەتدا دابەشدەکات كە لەلایەن ڕێكخراوێكەوە دابینكرابوو.\nبە پێی ڕاگەیەندراوێكی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی، سەرجەم بەش و بنکەکانی سەر بە بەڕێوەبەرایەتییەكان لە قەزا و ناحییەکان ڕاسپێردراون بۆ ھاوکاری و ھەماھەنگی لەگەڵ تیمە تەندروستییەکان و ڕێکخراوە خێرخوازییەکان، بۆ ھاوکارییکردنی کەسانی خاوەن پێداویستی تایبەت و کەمدەرامەت.\nروونیشیكردەوە كە لە چوارچێوەی ئەو هەماهەنگییەدا، بنکەی پۆلیسی بازیان خۆراك و ھاوکاری بەسەر ١٥٠ خێزانی نابیناو خاوەن پێداویستی تایبەتدا دابەشکرد كە لەلایەن رێکخراوێ (رۆشنایی دڵ بۆ خزمەت) دابینکرابوو.\nبازیانپۆلیسی سلێمانیسلێمانیڤایرۆسی كۆرونا\nچاودێری بازرگانی سلێمانی: هەر كەسێك نرخ زیاد بكات دەستبەجێ شوێنەكەی دادەخرێت\nئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی دەربارەی كۆرۆنا كۆدەبێتەوە


لەهەولێر و سلێمانی بۆ پشتیوانی لە رۆژئاوای كوردستان رێپێوان كرا\nدژی هێرشی داگیركاری بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان، پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ پێنجشەممە، لە هەولێر و سلێمانی بە هەزاران كەس رێپێوانیان ئەنجامدا بۆ پشتیوانی لە رۆژئاوای كوردستان و ئیدانەكردنی هێرشی سوپای توركیا.\nئاوێنە: کاتژمێر 2:30 خولەکی پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ خۆپیشاندانێکی بەرفراوان لەبەردەم بارەگای نەتەوە یەکگرتوەکان لە شاری هەولێر بەڕێوەچو.\nخۆپیشاندانەکە دژی داگیرکارییەکانی توركیایە لە باکور و ڕۆژهەڵاتی سوریا و خۆپیشاندەران دروشمی''نابۆ كۆمەڵكوژیی و تیرۆری ڕۆژئاوای كوردستان'' و "تیرۆرست ئەردۆغان"یان دەوتەوە و داوایان کرد، كۆمەڵگای نێودەوڵەتی ڕێگریی لە پەلامار و كۆمەڵكوژیی دەوڵەتی تورکیا بگرێت.\nلەو خۆپیشاندانەدا هەمو توێژە جیاوازەکان بەشدارییان کردبو، تەنانەت خاوەن پێداویستیی تایبەت بە کورسیی کەمئەندامییەکەیەوە پێشی چالاکوانان کەوتبو.\nخۆپیشاندەران لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامونوسییدا یاداشتێکیان خوێندەوە، کە ئاڕاستەی نەتەوە یەکگرتوەکانیان کردبو.\nهەندێك سەرچاوە باس لە گۆڕینی ئاڕاستەی خۆپیشاندانەكەی هەولێر دەكەن بەرەو بارەگانی كونسوڵخانەی توركیا لە شارەكە.\nلەلایەكی دیكەوە هەر پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ ڕێپێوانی توێژە جیاجیاکانی شاری سلێمانی بە پشتیوانییکردنی بەرخۆدانی ڕۆژئاوای کوردستان و شەرمەزارکردنی داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورک دەستیپێکرد و ھەزاران کەس دروشمی "بژی بەرخۆدانی ڕۆژئاوا" دەڵێنەوە.\nڕێپێوانی سلێمانی بە دەستپێشخەریی بەرەی پشتیوانیی ڕۆژئاوای کوردستان لە شەقامی سالم "سەھۆڵەکە"وە بۆ بەردەم باخی گشتیی دەستیپێکرد.\nھەزاران ھاوڵاتی، چالاکوان، ڕۆشنبیر، کەسایەتیی، مامۆستای ئاینی، پەرلەمانتار، ھونەرمەند و توێژە جیاجیاکانی دیکە بەشدارییان لە ڕێپێوانەکەدا کردوە.\nدروشمەکانی "بژی بەرخۆدانی ڕۆژئاوا، بژی بەرخۆدانی یەپەگە، بژی بەرخۆدانی قەسەدە، سەرکەوتن سەرکەوتن بۆ ڕۆژئاوا سەرکەوتن، تێکۆشان تێکۆشان بۆ ڕۆژئاوا تێکۆشان،یەکە یەکە یەکە، گەلی کورد یەکە، تیرۆریست ئەردۆغان" بە شەقامی سالمی سلێمانیدا دەنگ دەداتەوە.\nخۆپیشاندەران ئاڵاکانی قەسەدە، یەپەگە، یەپەژە و هەرێمی کوردستانیان بەرزکردوەتەوە.\nتەواوی یاداشتەكەی خۆپیشاندەرانی هەولێر:\nپەلامارو و لەشكركێشی سوپای توركیا بۆسەر گەلی ڕۆژئاوا بە كورد و سریان و عەرەب و ئەرمەنی بە هاوكاریی گروپە تیرۆریستییەكانی قاعیدەو داعش، دوابەدوای بڕیاری كۆشكی سپی ئەمریكا و كشانەوەی هێزەكانیان لە ناوچە سنورییەكانی ڕۆژئاوای كوردستاندا دەستی پێكردوە و بە ئاشكرا بانگەشەی كۆمەڵكوژیی و گۆڕینی دیمۆگرافیای هەرێمەكە دەكەن.\nبۆ بەرگرتن بەم تاوانە نێو دەوڵەتیانە و مەترسی ئەنجامدانی هەمو تاوانە نێو دەوڵەتییەكانی وەك تاوانی جینۆساید و تاوانی جەنگ و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی و تاوانی عدوان لە ئارادایە و دەستپێكی تاوانەكەش بە فڕۆكە باران و تۆپبارانی ناوچە مەدەنییەكان دەستی پێكردوە .\nلێرەوە داوا لە نەتەوە یەكگرتوەكان دەكەین هێزی خۆی بەكار بهێنێت بۆ بەرگرتن بەم تاوانە و راگرتنی هێرشەكان و داگیركاری و پاراستنی هاوڵاتیانی سڤیل لە كاتی جەنگدا , رێگا بدرێت هاوڵاتیانی ناوچەكان ئارزومەندانە شێوازی حوكمڕانی خۆیان دیاربكەن كە تیایدا مافی مرۆڤ و مافە سەرەتاییەكانیان بە پێی جاڕنامەی گەردونی مافی مرۆڤ و یاسای جیهانی مافی مرۆڤ پارێزراو بێت .\nگردبونەوەی خەڵكی ئازادیخوازی هەولێر لە بەردەم بارەگای نەتەوە یەكگرتوەكان\nپێنج سەرکردەی ناسراوی عێراق دەخرێنە ناو لیستی سزاکان...\nوەزارەتی ئەوقاف: ئەمساڵ چوار هەزار و ٨٠٠ کەس سەفەری ...


دیگۆ مارادۆنا چۆن مردووە؟\nڕاپۆرتی كۆمەڵێك پزیشكی شارەزا، لەسەر گیان لەدەستدانی ئەفسانەی تۆپی پێی جیهان كۆتایی هات. لە ڕاپۆرتەكەدا هاتووە، مارادۆنا بە باشی چاودێری نەكراوە، لەیەلان ئەو تیمەی بۆ چاودێری چارەسەری مارادۆنا دانراون، كەمتەرخەمی كراوە، چارەسەری گونجاویان بۆ نەكردوە.\nڕاپۆرتەكە ٧٠ پەڕەیە، لەسەر دوایی دادگا ئامادەكراوە، سەبارەت بە كاتژمێرەكانی كۆتایی ژیانی ئەو ئەستێرە ئەرجەنتینیە، لە ڕاپۆرتەكەدا هاتووە مارادۆنا بەلایەنی كەمەوە ١٢ سەعات پێش گیانلەدەستدانی، دۆخی زۆر خراپ بووە، ئازاری زۆر چەشتووە.\nدواكاری گشتی دەستی كردوە بە لێكۆڵینەوە، سەبارەت بە كەیسی مارادۆنا، كە دەبێت بزان تا چەند باری تەندروستی ئەم ئەفسانە كەمتەرخەمی تیاكراوە؟ ئایا ڕێژەی كەمتەرخەمیەكە چەندە؟\nسەرەتا هەردووكچەكەی مارادونا ( جانینا و جان ) لە دادگا سكاڵایان تۆماكرد، لەسەر ئەو پزیشكەی بەرپرس بوو، لە خراپ بوونی دۆخی تەندروستی باوكیان.\nلەمانگی ئازاری ئەمساڵەوە ٢٠ شارەزا و پسپۆڕ خەریكی لێكۆڵینەوەن، بۆ دیاریكردنی كەمتەرخەمی كردن، لە چاودێری پزیشكی بۆ مارادۆنا.\nئێستا ڕاپۆرتی كۆتایی، كە توێكاری كراوە بۆ لاشەی مارادۆنا لەلایەن پزیشكی پسپۆڕ، تیایدا هاتووە، مارادۆنا ئەگەر بگوازرایەتەوە بۆ نەخۆشخانە، چاودێرییەكی باشتر بكرایە، چانسی ئەوەی هەبووە، بە شێوەیەی باشتر لە ژیان بەردەوام بووایە. هەر لەو ڕاپۆرتە هاتووە، بە حسابكردنی خراپی دۆخی جێگاكەیی، لایەنی دەروونی، بە گشتی خراپی دۆخی، دەبوو لە دەزگایەكی باشتر چاودێری تەندروستی مارادۆنا بكرایە.\nلە لایەن دادگاوە لێكۆڵێنەوە دەكرێت لە ٧ كەس، لەوانە، دوو پزیشكی دەروونی، دوو پەرستار، پزیشكێك، كە سەرپەشتیاری گشتی بووە، ئەمانە بەرپرس بوون لە چاودێری كردنی تەندروستی، مارادۆنا ئەفسانەی تۆپی پێی ئەرجەنتین و دونیا.\nبە پێی یاسا لە ووڵاتی ئەرجەنتین كەمتەرخەمی یان كوشتنی بێ مەبەست، سزاكەی لە نێوان ٥ تا ١٥ ساڵ زیندانی كردنە.


گەڕانەوە لە کەلاوەکانی دەوروبەرەوە.. – Standard Kurd\nگەڕانەوە لە کەلاوەکانی دەوروبەرەوە..\nلەلایەن ستاندار Posted on ته‌مموز 21, 2019 196 جار بینراوە 0 سەرنج\nد. رێبوار کەریم مەحمود\nلەچوارچێوەی راگەیاندنی پرۆژەکەی، بەڕێز مەلا بەختیار، ھێرشێکی ھەڵقوڵاو لە خەفەتەوە، بەرامبەر بە د.بەرھەم سالح ئەنجامدا. تەنھا بۆ بەرچاوڕوونی ئەم خاڵانەی خوارەوە دەخەمە بەردەم خەڵکی ھۆشیاری ئەم وڵاتە:\nیەکەم: تێناگەم بۆچی سەرکردەی حزبێک، ئەوەندە نارەحەتە بە سەرکەوتنی حزبەکەی لەپرۆسەیەکی دیموکراسیداو بەسەر حزبێکی مونافسیدا؟! یان تەنھا مەسەلەکە ئەوەیە کە بەڕێزی نەبوە کاندیدی یەکێتی و ئەو کەسەش کە کاندید کرا بەدڵی ئەو نەبو؟ ئایا بەڕاستی کوتلەگەری ئەوەنیە تۆ دژایەتی کاندیدێکی پەسەندکراوی زۆرینەی رەھای حزبەکەت بکەیت؟\nدووەم: ئەم عەشقی پاشکۆیەتیە بۆ پارتی لەچیەوە ھاتوە؟ بۆ ھەر ئەبێ پرۆژەکانی پارتی موھیمترو پەسەندکراوتربن؟\nبۆ مێژوو ئەیڵێم پرۆژەی پارتی بۆ رێکەوتن لەگەڵ یەکێتی لەپرسی سەرۆککۆماردا، پرۆژەی تەسلیمبون بو. پارتی ئەیویست ئێسقانی یەکێتی بھاڕێ. چۆن دەبێ پرۆژەی ئێسقانھاڕین بۆ حزبەکەت لاپەسەندبێ؟! تەنھا لەبەرئەوەی د.بەرھەم نەبێ بە سەرۆککۆمار.\nئاخر لەدوای جیابونەوەی باڵی مەکتەبی سیاسی لەپارتی و لە شەستەکانی سەدەی رابردوەوە، تەنھا لە مەسەلەی ھەڵبژاردنی د. بەرھەم بە سەرۆککۆمار بە پارتی وتراوە ستۆپ. تۆ وەک یەکێتییەک! بۆ ئەبێ ئەم ستۆپەت پێناخۆش بێت؟!\nلەمەشدا پارتی تەسلیمی واقع بوە، بەڵام بۆ ئەبێ سەرکردەیەکی خودی حزبەکە ھێشتا واز لەو بابەتە نەھێنێت!\nسێیەم: سەبارەت بە دۆخی کەرکوک، ئەوەندە بەسە بپرسین ئایا لەسەردەمی فەرمانڕەوایی حزبی و حکومی د. بەرھەمدا وا بەسەر کەرکوک ھات؟ یان ئەوکاتەی بەڕێز مەلا بەختیار لە لوتکەی دەسەڵاتی یەکێتیدا بو؟!\nسەبارەت بە دانانی پارێزگاریش بۆ کەرکوک، دڵنیای بەڕێز مەلا بەختیار دەکەمەوە کە ئەوە د. بەرھەمە رێی لە چەندین بڕیاری پارێزگاری ئێستای کەرکوک گرتوە کە دژ بە پێکھاتەی کورد بوە لەو شارەدا، بەڵام پێشوتریش دۆستەکانی بەڕێز مەلا بەختیاربون کە ئەو دۆخەیان بەسەر شارەکەدا ھێناو دواتر رایانکرد بۆ ھەولێر.\nئێستاش کە پارێزگارێکی یەکێتی بۆ ئەو شارە دادەنرێت، بەدڵنیاییەوە بەپێداگری د.بەرھەم و بڕیاری موەحەدی یەکێتیە، کە لەسەردەمی بەڕێز مەلابەختیاردا نەتوانراوە بڕیاری موەحەدی لەو جۆرانە بدرێت.\nچوارەم: لەپرۆسەی بڕیاردروستکردنی ئەم ماوەیەی یەکێتی، د.بەرھەم رۆڵی گەورەی ھەیەو شانبەشانی سەرکردەکانی یەکێتی دەیانەوێ سەربەخۆیی و ئازایی بۆ بڕیاری یەکێتی بگەڕیننەوە. ھەنگاوەکانی ئەوانەی ئێستا یەکێتی ئاراستە دەکەن، ئەگەرچی سەرەتایە، بەڵام رۆژبەڕۆژ ئومێد لەنێو خەڵکیدا دروست دەکات. بەتایبەت ئەوانەی چەندین ساڵ گیرۆدەی بێ بڕیاریی و پاشکۆیەتی و پەرشوبڵاوی یەکێتی بون. ئەوانەی ساڵانێکی زۆر بەناوی کۆدەنگی و یەکڕیزییەوە بونە قوربانی. لەو باوەڕەدا بوم بەڕێز مەلا بەختیار دوای ئەم چەند مانگە بەدەستخۆشییەوە ببوایەتە بەشێک لەو بڕیاردروستکردنە.\nبەشێوەیەکی گشتی دۆست و دوژمن، شاھێدی ئەو راستیەن، کە رۆڵی د.بەرھەم سالح لەئێستادا باشترین رۆڵەو دەتوانێت لەداھاتوشدا، کاریگەرتر لەئێستا، ھەنگاوی گەورەی سیاسی بنێت، کە ھەمویان لەبەرژەوەندی خەڵکی کوردستان و عیراق و دوورە لە گەڕان بەشوێن بەرژەوەندی کەسیدا. لەمەشدا ئەرکی ھەمومانە پشتگیری ئەو ئاراستەیە بکەین.\nبڵاوکراوەی پێشوومایک پۆمپیۆ بۆ مەولود چاوش ئۆغلو : پابەندین بە گرەنتی پاراستنی هاوبەشەکانمان لە یەکە خۆجێیەکانی باکووری سووریا\nبڵاوکراوەی نوێترڕیشدارانی کورد و ڕیشدارانی دوژمنان\nPosted on تشرینی دووه‌م 11, 2019 0 611\nئاشکرا بوونی چەند بەڵگەیەکی نهێنی لەسەر یارمەتی دانی تورکیا بۆ داعش\nPosted on تشرینی دووه‌م 19, 2019 0 2215\nبۆ تەواو کردنی دانوستانەکانیان وەڤدی هەرێم ئەمڕۆ سەردانی بەغدادەکاتەوە\nPosted on تشرینی دووه‌م 25, 2019 0 240\nPosted on كانونی یه‌كه‌م 1, 2019 0 102\nPosted on تشرینی دووه‌م 6, 2019 0 297


| ئه‌رشيف | په‌يوه‌ندى | دراوس?كان | فونت |\nمیوانانی به قه‌دروقیمه‌تی ڤه‌ژین، به داخه‌وه كه ئێره ساردو سڕ ده‌بینن، نه‌تانزانیوه بارمان كرد؟ به‌ڵی گواستمانه‌وه چونكه ئێره چیتر بۆ هه‌وار له بار نه‌بوو. ئێستا‌و به به‌رده‌وامی ده‌توانن له بڵۆگی ڕۆندك، له‌و تازه هه‌واره هه‌نسك بده‌ن‌و ساتێكی خۆش له هه‌ر ڕابوردنێكتاندا به ژێر نمه هه‌ڵوه‌ریوه‌كانی به‌سه‌ر به‌رن. هه‌رواش ئومێد ده‌خوازم‌و هه‌ر ئه‌وه‌ش مه‌به‌ستی شین‌و پاپۆڕه‌ی ڕۆندكه.\nله‌گه‌ڵ ڤه‌ژین ئه‌زموونێكی باشم بوو، به تایبه‌تیش تا ئه‌و ساتانه‌ی گیروگرفتی نه‌بوو. گیروگرفته‌كانی هه‌مه‌جۆر بوون، جارێك شێوه‌ڕێنوسی كوردی ده‌گۆڕین، جارێك ده‌قه‌كانی په‌خش نه‌ده‌كردن. هه‌ر جاره‌و كێشه‌یه‌ك. به چاكم زانی هه‌وار بگوازمه‌وه، ڤه‌ژینیش وه‌كو ئه‌رشیف هه‌ر بمێنێ بۆ هه‌موو ئه‌و ده‌قانه‌ی كه پێشتر نوسراون.\nڕۆندك درێژبوونه‌وه‌ی ڤه‌ژینه. ڕۆندك وێنایه‌كی تری ڤه‌ژینه بۆ ته‌عبیر له‌خۆ كردنه‌وه‌یه‌كی تری به‌رده‌وام.\nگواستنه‌وه‌ی هه‌وار زۆرجاران ته‌عبیركردن نیه له خۆشی به قه‌د ئه‌وه‌ی ته‌عبیركردنه له پێویستی. هه‌موو پێویستیه‌كیش مه‌رج نیه بۆ خۆشی بێ، به‌ڵكو بۆ درێژه پێدانی ژیانه.\nڕۆندك بۆ كۆنه هه‌وار هه‌ڵناوه‌رێن، هه‌ڵوه‌رانیان ته‌عبیرێكی ئه‌به‌دی‌و ئاماده‌ن بۆ به‌رده‌وام بوون.\nراى خوت بنووسه\nئای چه‌ند دڵخۆش ده‌بم كه له‌گه‌ڵ ڕه‌گی وشه‌دا ڕووده‌چم‌و باوه‌شه تاریكه‌كه‌ی ژێر گڵ به چڕنوكه تیژه‌كانم هه‌ڵده‌كێڵم‌و جارێكی تریش به ناخی ڕه‌گه باریكه‌كانا به‌ره‌و دونیای فراوانی گه‌ڵای وشه‌كان هه‌ڵده‌كشێمه‌وه، له وێوه بڕیار ده‌ده‌م ببم به چۆن به‌رهه‌مێك، له هه‌ر خانه‌یه‌ك له خانه‌كانی ئه‌و گه‌ڵایانه‌دا خیوه‌تگایه‌ك هه‌ڵده‌ده‌م‌و ده‌یانكه‌م به مه‌نزڵگای تام‌و بۆنه‌كان، یا ئه‌زموونگه‌ی قه‌ڵاچۆكردنی هه‌م‌و ئه‌و مشه‌خۆرانه‌ی سه‌رقاڵی خۆر هه‌ڵمژینن له گه‌ردنی ئه‌و په‌لوپۆیانه‌ی ڕوو له ئاسمانن، یا ئه‌و چاوگانه‌ی تا ئه‌مڕۆش ڕیزیان گرتووه‌و له سكونێكی كازیوه ئاسادا دێنه سه‌ر زه‌وی، ڕسته له دوای ڕسته مانا ده‌چڕن، سه‌ره‌تای گۆڕانێكی ترو زه‌مه‌نێكی تر له‌و ڕوچوونه‌دا ده‌سپێده‌كات.\nبه‌ڕێزان له 10/10 ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌م نوسیبوو، به‌ڵام وێب بڵاگه‌كه‌م لێی شێوابوو كوردی نوسینه‌كه‌ی به جوانی نه‌ده‌خوێند‌ه‌وه، ئێستا به حیساب چاكم كردووه، به هیوایه‌ی له‌مه‌ودوا ئاوه‌دانی بكه‌مه‌وه.\nدراوسێیان، هه‌ڤاڵان، خوێنه‌رانی به قه‌دروقیمه‌ت.\n(ماوه‌یه‌كه سه‌رم نه به ماڵه چۆڵه‌كه‌ی خۆم‌و نه به ماڵه ئاوه‌دانه‌كه‌ی ئێوه‌دا كردووه. له‌وانه‌یه بینیبێتان ماڵێكی چه‌ند ساردوسڕو بێ گه‌رم‌و گوڕی بوو. دیاربوو جێپێ‌و شوێنه‌واری پێداتێپه‌ڕینی كه‌سیشی پێوه دیار نه‌بوو. هه‌روا چه‌ندجارێكیش هه‌وڵم داوه له ده‌رگه‌ی دراوسێكان بده‌م ده‌روو‌م لێناكه‌نه‌وه. نازانم چی ڕووی داوه؟ ده‌بێ دراوسێكانم دڵڕه‌ق‌و نامۆ بووبن به كولتووری كورده‌واری‌و ڕێبواریش قبووڵ نه‌كه‌ن به مه‌نزڵگاو ده‌ڤه‌ری پاوانكراویان تێپه‌ڕ ببێت؟، خۆ من كلیلی پاوانه‌كانم پێبوو، لێ داخه‌كه‌م نامناسنه‌وه. ده‌بێ به سه‌ر دیوارێكا پاس بده‌م‌و له سه‌رو سۆراخی ئاشنایه‌تی خۆم بپێچمه‌وه، د‌مه‌وێ ئه‌مجاره بێمه‌وه‌و ملی كاروانی بڵۆگسپۆته‌كان بگرمه‌وه. ئیزنم بده‌ن هه‌ر دێمه‌وه ئیزنیشم نه‌ده‌ن هه‌ر دێمه‌وه).\nئه‌مڕۆ 01/03/04 یاسای بنگه‌هی قۆناخی گواستنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات له عراق ته‌وقیع كرا. ئه‌گه‌ر به‌راوردی بكه‌ین له‌گه‌ڵ ڕابردووی كوردو كوردوستان شتێكی باشه، پیرۆز بێ له گه‌لی كورد. ئه‌گه‌ر به‌راوردی بكه‌ین له‌گه‌ڵ خه‌ون‌و خواسته‌كانمان ئه‌وا هێشتا زۆری ماوه‌و ناچێته ئاستی ئاواته‌كانی مناڵێكی كورد. هه‌ڵبه‌ت ئه‌مه‌ش دوا مه‌نزڵ نیه، مه‌ترسیه‌كان هه‌ر به ڕێوه‌ن ئه‌گه‌ر كورد عاقڵ نه‌بن.\nبوون‌و هه‌ویه‌و ئومێد\nله وه‌تی هه‌ستم به تۆ كردووه، تۆی كورد، تۆی مرۆڤ، تۆی ژێرده‌ست، تۆیه‌كی ماندوو كه‌ساس، تۆیه‌كی خه‌ون زل، له كۆمه‌ڵێك وێنه‌دا به دیت ده‌كه‌م، هه‌موو وێنه‌كانیشت ئاڵۆزو لێڵن به‌ڵام هه‌رگیز له ته‌ماشاكردنیان تێر نابم. به‌ڵێ كۆمه‌ڵێك وێنه، وێنه‌ی جه‌نگاوه‌رێكی نه‌به‌رد، وێنه‌ی ڕۆشنبیرێكی زیره‌ك، وێنه‌ی كرێكارێكی دڵسۆز، وێنه‌ی جوتیارێكی ماندوونه‌ناس، وێنه‌ی گه‌ڕیده‌یه‌كی كۆڵنه‌ده‌ر، وێنه‌ی سیاسه‌توانێكی قسه‌زان، وێنه‌ی دیندارێكی خواویست، وێنه‌ی ئازادیخوازێكی مرۆڤپه‌روه‌ر. ئه‌م وێنانه‌م هه‌موو بینین. وێنه‌ی بێوێنه بوون، وێنه‌یه‌ك بوون ته‌نها خۆم ده‌مبینین‌و ده‌یانبینم، ته‌نها خۆم گۆرانیان بۆ ده‌ڵێم‌و ده‌یانلاوێنمه‌وه. ته‌نها خۆم ده‌یانخه‌مه ناو ئه‌لبووم‌و له ناو كتێبخانه‌كه‌م شوێنی تایبه‌تیان بۆ ده‌كه‌مه‌وه، ته‌نها خۆم ماچیان ده‌كه‌م‌و له باوه‌شیان ده‌گرم. ته‌نها خۆم شانازیان پێوه ده‌كه‌م‌و باسیان ده‌كه‌م. ته‌نها خۆم ده‌زانم هه‌ن‌و له كوێ دامناون.\nكه به سه‌ر ماڵه‌كه‌میان دادا، هه‌ر زوو بیرم بۆ وێنه‌كان چوو. شێوه‌ی دانانیان له ناو كتێبخانه‌دا هه‌ر له كتێب ده‌چوو. ئه‌گه‌ر ده‌ستیان لێ نه‌درێ نازانرێ داخۆ كتێبن یا ئه‌لبووم. زۆر له‌و شێوه دانانه په‌شیمان بوومه‌وه. هه‌ر له دڵی خۆمدا ده‌مگووت كێ ده‌ڵێ ئه‌گه‌ر وه‌كو كتێب دامنه‌نابان ده‌دۆزرانه‌وه؟ چونكه ئه‌وان هه‌ر له كتێب ده‌گه‌ڕێن، گومانم نه‌ما كه ده‌یاندۆزنه‌وه. پێ به پۆستاڵه‌كان به پاڵدانێكی منی كه‌نه‌فت‌و ماندوو عاشقی وێنه‌كان ڕێگای چوونه ژووره‌وه‌یان واری كردوو به شه‌په شه‌پ هه‌ڵیان كوتایه ژووره‌وه. مافوورو دووگورده به نوێژه‌كانیان هه‌موو بێ نوێژ كردن. به قۆنداغه تفه‌نگه‌كانیان هه‌موو شته ساغه‌كانیان ده‌شكاند. به ده‌ستی پیس‌و دڵی ڕه‌شیان گومانیان له هه‌موو شتێك ده‌كرد، له گه‌ڵ بچووكترین گوماندا هه‌ر شتێك له پێوه بوایه تێك‌و پێكیان ده‌شكاند، هه‌موو شته‌كان ده‌بوایه بپوكێنه‌وه. كه مناڵی سه‌ر لانكه‌كه له چریكه‌ی ده‌داو به ترسێكی زۆره‌وه چاوی ده‌بڕیه ئه‌و ده‌موچاوه نه‌دیوو نه‌ناس‌و نامۆیانه چریكه‌ی گه‌وره‌ترو به ترس تر ده‌كرد، بۆیه چاوم لێبوو كه سه‌ربازه‌كه ده‌ستی ڕه‌شی ده‌نایه سه‌ر ده‌می‌و ده‌یوست بێ ده‌نگی بكات. نوێنه‌كانیان په‌رت‌و بڵاوه پێكرد، منیش ته‌نها پاڕانه‌وه‌ی ئه‌وه‌م بوو نه‌چنه ژووری سه‌ره‌وه. به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه فه‌رمانی ده‌رده‌كردن بۆخۆی دوو سه‌ربازی لێوڕه‌شی ددانسپی چاوزه‌قی بانگ كردن، به دوای خۆی دان بۆ ئه‌وێ، بۆ ژووری حه‌ڕام. ژووری وێنه‌كان، ئه‌و وێنانه‌ی كه خۆیشیان وه‌كو وێنه نایانناسن. ئه‌وان له وێنه ناترسن، ئه‌وان له ئاشكرابوونیان ده‌ترسن. له به‌رز فڕینیان ده‌ترسن. له شه‌رعیه‌تیان ده‌ترسن. كتێب كتێب هه‌ڵی ده‌گرتن‌و ته‌ماشای ده‌كردن. دوای تێڕامانێكی ورد به‌سه‌ر شانی خۆیدا هه‌ڵی ده‌دان‌و ئاودیوی ده‌كردن. ده‌مبینین چۆن ده‌كه‌و‌تنه سه‌ر زه‌وی. هه‌ندێكیان سه‌روسه‌ر ده‌كه‌و‌تن‌و ده‌نگی ته‌قینی جومگه‌كانی بڕبڕه‌ی پشتیان ده‌هات. هه‌ندێكیان به‌سه‌ر ده‌مدا ده‌كه‌و‌تن‌و، نقه‌یان لێوه نه‌ده‌هات. هه‌ندێكیشیان ده‌چه‌قین‌و قیت‌و قیت له‌سه‌ر پێ ده‌وه‌ستان، به‌ڵام ئه‌و سه‌ربازه‌ی له دواوه چاودێری ئه‌وانی دی ده‌كرد به سه‌ره پێنێك به‌سه‌ر ده‌میدا ده‌خستنه‌وه. ئه‌وێ پڕببوو له ناڵه‌و هاواریان، من زۆر ئاگام له بێ حورمه‌تكردنیان نه‌بوو، له‌به‌ر بیركردنه‌وه له وێنه‌كان، خۆزگه‌ی ئه‌وه‌م ده‌خواست سڕه‌یان نه‌گاتێ‌و هه‌ر به نه‌ناسراوی بمێننه‌وه. چونكه له‌وه ده‌ترسام ئه‌گه‌ر ئاشكراش ببن كه‌س ئاوڕ له بێ حورمه‌تبوونیان نه‌داته‌وه. سره‌ی یه‌كه‌م ئه‌لبووم هات‌و یه‌كه‌م لاپه‌ڕه‌ی خسته ناو په‌نجه‌كانی‌و به زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌كی پڕ له قین‌و به تیله‌چاوێكی پڕ له هه‌ڕه‌شه ته‌ماشایه‌كی كردم. به خێرایی ئه‌وانی تریشی خستنه سه‌ر ده‌ستی‌و هیچیانی فڕێ نه‌دا. چاوه‌ڕێی كاردانه‌وه‌یه‌كی پڕ مه‌ترسیم ده‌كرد. دڵم به شێوه‌یه‌كی سه‌رنجڕاكێش لێی ده‌داو ده‌مه‌ویست خۆم ئارام بكه‌مه‌وه نه‌بادا گوێی له ته‌په‌ی دڵم بێت‌و وا هه‌ست بكات ده‌ترسێم. قوڕگم هێنده وشك بووبوو تفم بۆ قووت نه‌ده‌درایه‌وه. ئه‌لبومه‌كانی دایه ده‌ست یارمه‌تی ده‌ره‌كه‌ی‌و ده‌یویست ده‌ست بۆ چاوه‌ی سه‌ره‌وه‌ی دۆڵابه‌كه ببات به‌ڵام ده‌ستی پێنه‌ده‌گه‌یشت. بۆیه هه‌ر خێرا هه‌ندێ كتێبی گه‌وره‌ی له‌سه‌ر یه‌ك كۆكودنه‌وه‌و به پۆستاڵه چڵكناویه‌كه‌ی چووه سه‌ریان‌و ته‌ماشای كتێبه‌كانی تری ده‌كرد. چیڕه‌ی پشتم ده‌هات، تا ده‌هات هه‌ناسه‌م زیاتر سوار ده‌بوو. هه‌موو قوڕساییه‌كه‌ی ئه‌و له‌سه‌ر پشتی من بوو. كتێبی شه‌ڕه‌فخانم ده‌دیت ڕاسته‌وخۆ له ژێر پۆستاڵه‌كه‌یدا نقه‌ی ده‌هات. له‌و چركه‌ساته‌دا هه‌موو شه‌ڕه ناوخۆییه‌كانی ڕاده‌گرتن‌و هه‌موو هێزیان كۆده‌كرده‌وه بۆ ئه‌وه‌ی به‌رگه‌ی ئه‌و قورساییه نامۆیه بگرن. هاواری هه‌مبانه بۆرینه په‌رده‌ی گوێی ده‌ته‌قاندم، سه‌رسامی گرتبوومی كه ئه‌وان گوێیان له‌و هاواره پڕ چریكه‌یه نه‌ده‌بوو. له ژێر شه‌ڕه‌فنامه‌دا ده‌مووچاوی سوور هه‌ڵگه‌ڕابوو، شه‌ڕه‌فنامه‌ش پێی ده‌گووت هاوار مه‌كه ئه‌ی ئه‌وه نیه نایه‌ڵم گراناییه‌كه زۆر بكه‌وێته سه‌ر تۆ. تۆزێ ئارام بگره هیچمان لێ نایێ. به‌ڵام له ژێره‌وه‌ی ئه‌وانیش مێژووی ئه‌ده‌بی كوردیم ده‌بینی چاوی پڕبوون له فرمێسك‌و شێخ ڕه‌زا جوێنی ده‌دان، گۆرانیش زه‌می ماككارتی ده‌كرد‌و قانیعیش په‌یمانی سه‌عدئابادی بۆ شه‌ڕه‌فخان باس ده‌كرد، ناڵیش ده‌بوو به به‌رق‌و هه‌ڕه‌شه‌ی له ناحه‌زان ده‌كرد، حاجیش له ناو وه‌سفدا نقوم ده‌بوو خانیش نامه‌ی تازه ڕێككه‌وتنێكی تری بۆ زیندووكردنه‌وه‌ی زین‌و مه‌م داده‌ڕشت. (احیاء علوم الدین)یشم بینی له ژێری ژێره‌وه بوو كوردی ده‌خستنه ڕێزی گێل‌و وێل‌و بێ ماریفه‌ت‌و هه‌موو ئه‌وانه‌ش كه نه ئه‌قڵیان هه‌یه‌و نه گه‌وره‌ییشیان تیادایه. ( ڕوح البیان)ی (البرسوی)یشم بینی باسی مناڵه‌كانی ئه‌و جنۆكانه‌ی بۆ شه‌ڕه‌فخان ده‌گێڕایه‌وه كه چۆن له بارودۆخێكی نائاسایی‌و سه‌رماوسۆڵه‌ی زستاندا له ناوچه‌یه‌كی شاخاویدا له دایك بوون، گله‌یی ئه‌وه‌ی لێده‌كرد كه ئه‌و ڕاستیه‌ی له شه‌ڕه‌فنامه‌دا نه‌نوسیوه‌ته‌وه. له ناو هه‌ناوی ئه‌و ڕوداوانه‌دا ده‌كوڵام. له‌سه‌رگه‌رمی ئه‌و گفتوگۆیانه‌دا خۆم له‌بیر چووبووه‌وه. له‌گه‌ڵ ( ولك تعال)دا ڕاچڵه‌كیم‌و بینیم دار حه‌یزه‌رانه‌كه‌ی به ده‌ستێك له لاته‌نیشتی لاقه‌كه‌ی ده‌دات‌و گوتی (ها كاكه كل الصور عندی، لگیتهم كلهم.. كل تعبك راح هدر.. هناك صورة واحدة بقیناها الك، تگدر تتمتع بها بقیة حیاتك) بێده‌نگ بووم‌و نقه‌م لێوه نه‌هات. دیسان گوتی( ولك تعال جیب هویتك) گوتم: هه‌ویه‌م نیه، هه‌موویانت برد. له‌گه‌ڵ ئه‌و قسه‌یه‌م دایه قاقای پێكه‌نین‌و گوتی(جماعة سامعین؟ راح ناخذهم) له‌گه‌ڵ ئه‌و قسه زلانه‌ی، له‌سه‌ر كتێبه‌كان هاته خواره‌وه‌و به‌ره‌و لای من هات، بۆ ماوه‌یه‌ك له نێو چاوه‌كانی منی ده‌ڕوانی، هه‌موو لایه‌ك ته‌ماشای ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی ئه‌ویان ده‌كرد، ده‌تگووت چاوه‌ڕێی شتێكیان ده‌كرد، چاوه‌ڕێی ڕووداوێكیان ده‌كرد، له ناڵه‌ی كتێبه‌كان‌و بێده‌نگی وێنه‌كان به‌ده‌ر هیچی ترم نه‌ده‌بیست. به لموزێكی به‌رزه‌وه گووتی (راح ناخذهم) ڕووی كرده پیاوه‌كانی‌و گووتی (یلا رجالة تحركو) هه‌موویان به خێرایی بروسكه‌و هه‌ر‌یه‌ك به لایه‌ك‌دا بۆی ده‌رچوو. له ناو ئه‌و وێرانكاریه‌دا داحه‌په‌سابووم. كه سه‌رم به‌رز كرده‌وه له مێژ بوو لاپه‌ڕه‌یه‌كم له پشت كتێبه‌كان هه‌ڵواسیبوو، له كۆنی‌دا ڕووزه‌رد بووبوو. نوسینه‌كه‌ی زۆر به زه‌حمه‌ت دیاربوو، كه لێی نزیك بوومه‌وه، له ژێره‌وه وشه‌ی دڵدارم بینی، كه زیاتر چوومه پێش باشتر توانیم بخوێنمه‌وه. كه گوێم ڕاگرتن، سروودی ئه‌ی ڕه‌قیب به ئاوازێكی كزوو داماو له گوێچكه‌م‌دا ده‌زرنگایه‌وه. له مه‌ستی ئه‌و ئاوازه نه‌مره‌دا قسه‌ی ئه‌و تاوانباره‌م هاته‌وه بیر (هناك صوره واحدة بقیناها الك، تگدرتتمتع بها بقیة حیاتك) كه بۆ لای شوێنی به‌تاڵی كتێبه‌كان چووم ، یه‌ك وێنه له‌وێ به ته‌نیا مابوو ئه‌ویش وێنه‌ی لادێییه‌ك بوو، له‌ناو كه‌لا‌وه‌كه‌یدا له‌سه‌ر چۆك دانیشتبوو ده‌ستی خستبووه ژێر چه‌ناگه‌یی‌و ڕووی له هه‌موو ئه‌و خانوانه بوو كه خاپوور ببوون‌و به‌سه‌ر یه‌ك‌دا ڕمابوون.


داعش بۆ پاره عراقیه‌مه‌ده‌نییه‌كان ده‌كاته ئامانج\nهێزه‌كانی عیراق ئۆپه‌راسیۆنه‌كانیان زیادده‌كه‌ن بۆ راوه‌دوونانی شانه‌كانی "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" (داعش) له ناوچه بیابانیه‌كانی نزیك روتبه له پارێزگای ئه‌نبار.\nبه‌رپرسانی ناوخۆی عیراق رایانگه‌یاندوه، هێرشه‌كانی "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" (داعش) به‌رده‌وامن له كردنه ئامانجی ناوچه بیابانییه‌كان، هه‌رچه‌نده هه‌ڵمه‌ته ئه‌منیه‌كان دژی گروپه‌كه به‌رده‌وامن.\nحه‌وت شوان و جوتیار به كوژراوی دۆزرانه‌وه دوای ئه‌وه‌ی داعش كۆمه‌ڵێك گوندنشینیان رفاند له‌بیابانی رۆژئاوای سه‌ڵاحه‌دین.\nله‌و باره‌یه‌شه‌وه عه‌لی نه‌واف سه‌رۆكی شاره‌وانی قه‌زای دور وتی: رۆژێك به‌ر له دۆزینه‌وه‌ی ته‌رمه‌كان داعش هێرشی كردبووه سه‌ر چه‌ند گوندێك و 30 كه‌سیان رفاند، له‌ناویاندا شوان و جوتیار هه‌بوون.\nناوبراو راشیگه‌یاندوه، "لاشه‌ی حه‌وت كه‌سیان دۆزراونه‌ته‌وه و هێزه ئه‌منیه‌كان بۆ ئه‌وانی دیكه ده‌گه‌ڕێن."\nله‌و وێنانه‌دا كه له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كاندا بڵاوبوونه‌ته‌وه، ده‌رده‌كه‌وێت ئه‌و قوربانیانه‌ی دۆزرانه‌وه ده‌ستیان له‌پشته‌وه به‌سترابووه‌وه و چاویان به جامانه‌ی سور و سپی به‌سترابوو.\nدانیشتوانی ئه‌و قه‌زایه سه‌ر به‌خێڵی شه‌مه‌رن كه لایه‌نگریی حكومه‌ت ده‌كه‌ن و ئه‌وه‌ش وایكردوه ببنه ئامانجی هێرشه‌كانی تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ی داعش.\nمه‌ترسی له ناوچه بیابانیه‌كان\nنه‌واف وتیشی: چه‌كدارانی داعش هێشتا له‌بیابانه‌كه ماون، كه‌له باشوری موسڵه‌وه درێژده‌بێته‌وه بۆ رۆژئاوای ناوچه‌ی جه‌زیره له‌پارێزگای سه‌ڵاحه‌دین تا ده‌گاته ئه‌نبار.\nئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو: ئه‌م ناوچه‌یه زۆر فراوانه و سه‌خته بۆ هێزه‌كانی عێراق به‌ته‌واوی كۆنترۆڵی بكه‌ن، بۆیه دانیشتوانه‌كه‌ی هاوكاری سوپای عیراق ده‌كه‌ن.\nسه‌رۆكی شاره‌وانی قه‌زای دور راشیگه‌یاندوه،"تیرۆرسته‌كان له ئه‌شكه‌وت و تونێله‌كاندا خۆیان حه‌شارده‌ده‌ن و به شه‌و دێنه ده‌ره‌وه‌و هێرش ده‌كه‌نه سه‌ر گونده‌كانی نزیكیان یان به رۆژ هێرشی سه‌ر شوانه‌كان ده‌كه‌ن كاتێك ئه‌منیه‌ت زۆر توندوتۆڵ نیه."\nوتیشی: چاودێریی ئاسمانی به‌رده‌وام پێویسته بۆ ئه‌وه‌ی ببێته یاریده‌ده‌ری هه‌وڵه ئه‌منیه زه‌مینیه‌كان بۆئه‌وه‌ی خێرا چه‌كداره‌كان بدۆزرێنه‌وه و بكرێنه ئامانج.\nهه‌ر له‌و باره‌یه‌وه سه‌رۆكی شاره‌وانی روتبه، عیماد دوله‌یمی وتی: داعش به‌ته‌واوی كۆتایی پێهاتووه له شاره‌كاندا، به‌ڵام هێشتا مه‌ترسیی هه‌یه بۆ ناوچه دووره‌ده‌سته‌كان و بیابانه‌كان [له عێراق.\nوتیشی: "پاشماوه‌كانی داعش ئه‌و سه‌ركێشیه ناكه‌ن بێنه‌ناو خه‌ڵكه‌وه، چونكه ناتوانن رووبه‌ڕووی هێزه ئه‌منیه‌كان ببنه‌وه، ئه‌وان گه‌ڕاونه‌ته‌وه بۆ ئه‌نجامدانی تاكتیكی ده‌ستبوه‌شێنه و راكه، ئه‌مه‌ش كاری به‌رده‌وامیان بوو چه‌ند ساڵ به‌ر له‌وه‌ی شاری موسڵ داگیربكه‌ن."\nئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو: داعش خاك و پاڵپشتیی دانیشتوانه ناوخۆییه‌كه‌شی له‌ده‌ستداوه و وتی هێرشه‌كانیان بۆ سه‌ر جوتیاران و شوانه‌كان له‌ناوچه دووره‌ده‌سته‌كان "به‌ڵگه‌یه‌كی روونی" بێهێزییانه.\nپاره و تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه هانده‌رن\nدوله‌یمی وتی: رفاندن بۆ پاره‌ی سه‌رانه دوا هه‌وڵی چه‌كداره‌كانی پاشماوه‌ی داعشن كه تا دێت زیاتر بۆ پاره ته‌نگه‌تاو ده‌بن.\nوتیشی: چه‌كداره‌كانی داعش 19 حوزه‌یران، شه‌ش پیاویان رفاند له روتبه كه خاوه‌نی كارگه‌ی كه‌ره‌سه‌ی بیناسازی بوون.\nدوله‌یمی ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو: "پاره‌ی سه‌رانه پێده‌چێت هانده‌ری رووداوه‌كه بێت." وتیشی هێزه ئه‌منیه‌كان بیابانه‌كه شه‌نوكه‌و ده‌كه‌ن بۆ دۆزینه‌وه‌ی ئه‌و پیاوه بێسه‌روشوێنانه.\nئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای ئه‌نبار نه‌عیم كه‌عود وتی: چه‌كدارانی داعش نه‌یتوانی دزه‌بكاته ناو شاره‌كانه‌وه له كاتی ره‌مه‌زان و جه‌ژندا به‌هۆی رێكاره ئه‌منیه تونده‌كانه‌وه، بۆیه ده‌چن كرده‌وه‌ی ترسنۆكانه ئه‌نجام ده‌ده‌ن له ناوچه دووره‌ده‌سته‌كاندا.\nكه‌عود راشیگه‌یاند:پاشماوه‌كانی گروپه‌كه ئه‌و تاوانانه ئه‌نجامده‌ده‌ن بۆئه‌وه‌ی "سه‌ركه‌وتنێكی ساخته ده‌ستبخه‌ن به هه‌ر شێوه‌یه‌ك بێت بۆ ئه‌وه‌ی وره‌ی خۆیان به‌رزبكه‌نه‌وه."\nوتیشی: "تاوانه‌كان ده‌ریده‌خه‌ن ئه‌مه تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌یه له دژی دانیشتوانی گونده دووره‌ده‌سته‌كان، به‌تایبه‌تی شوان و جوتیاره‌كان كه ره‌تیانكردۆته‌وه هاوكاریی تیرۆریزم بكه‌ن و هاوكاریی خۆیان بۆ هێزه ئه‌منیه‌كان ده‌ربڕیوه."\nله‌كۆتایدا وتی: هێزه ئه‌منیه‌كان "زۆر توند سنووره‌كانیان كۆنترۆڵكردووه و هێرشه پێشگیرییه‌كانیان بۆسه‌ر حه‌شارگه‌كانی دوژمن له بیابانه‌كاندا به‌گوڕه‌وه به‌رده‌وامن". وتیشی هێزه خێڵه‌كیه‌كان رۆڵێكی گرنگ ده‌بینن له هه‌ڵمه‌ته ئه‌منیه‌كاندا.


ئامادەکردنی- شەریف فەلاح\nجۆره‌كانی هەڵپەڕكێی كوردی جه‌وهه‌ری بــوون و ڕاسانی نـه‌تـه‌وه‌یه‌كه كه سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئازارێك، به‌ده‌م ژیانه‌وه پێده‌كه‌نێ لە کولتوورە دێرین و ڕەسەنەکاندا هەر جووڵە، بزاوت و حەرەکەتێک، جیا لە چیرۆک و فەلەسەفەی پشتی و هۆکاری دروستبوونی، ناو و واتای تایبەت بە خۆی هەیە، زۆربەی هەرە زۆری ناوی نەزمەکانی هەڵپەکێی کوردی وەک هەڵپەڕکیی کار، شایی و شیوەن، خەبات و هێرش و هەستانەوە واتا و ماناکەیان لە ناوەکەیدان دیارە و جووڵە و حەرەکەتیان لێک جیاوازن و بەشێکی زۆریان بە شێوەی ڕیزبەندی بەدوای یەکدا دێن.\nپشت پا پشت پا\nنەزمێكی دیكەیە كە نەختێ لە گەڕیان توند و گرژترە و لە زۆربەی ناوچەكانی كوردستانی ڕۆژهەڵاتدا دەبینرێ و تایبەتی پیاوانە و هەروەك لە ناوەكەیدا دیارە، مرۆڤ بۆ بەكارهێنانی ئەزموونەكانی ژیان هان دەدات، هەتا نەوەكوو كەسانی دەوروبەری لە پشتەوە خەنجەری لێ بدەن و لە كاتی جووڵەدا حەرەكەتی پەنجەی لاقی ڕاست بۆ پشتەوە و لە عەرز كوتان لووتكەی سەرنجی ئەم نەزمەیە.\nمیلۆدیی ئەم نەزمە لە سەرانسەری کوردستان بە شێوەی یەک چەشن و هاوئاهەنگ بە ڕیتمێکی توندەوە بەڕێوە دەچێت و شێوازی ئەم هەڵپەڕکێیە پڕ جموجۆڵە، بۆیە لە زۆرێک لە ناوچەکانی کوردستان خەڵک بەم نەزمە هەڵدەپەڕن بە هەندێ وردە گۆڕانکارییەوە.\nئەم نەزمە بە ڕیتمێکی نەرم و هێور و لەسەرەخۆ بەڕێوە دەچێت و پاش نواندنی پڕ جووڵەی نەزمەکانی (گەڕیان، پشت پا، هەڵگرتن و فەتاح پاشا) بەپێی پێویست بەشدارانی هەڵپەڕکێ و گەڕی شایی نەزمی لەبلانیش تاقی دەکەنەوە هەتا نەختێ بحەسێنەوە و هێز و وزە وەربگرن، بۆیە دەکرێ بڵێین نەزم و جۆرەکانی هەڵپەڕکێ چەشنی شێواز و ڕەوڕەوەی ژیانی کورد وایە، ئەم نەزمە مرۆڤ بەدوور دەگرێت لە هەست و سۆز و کەف و کوڵێ کاتی و دیسان کۆڕێ هەڵپەڕكێ ناچار دەبن دوور بن لە مەستیی سەرکەوتن و بە تێڕامان و ئەندێشەوە بڕواننە ڕابردوو و کاری خۆیان.\nزەنگی، یان زەندی\nلەم هەڵپەڕكێیەدا کۆڕی هەڵپەڕکێ سەرەتا یەک هەنگاو دێنە پێش و دواتر هەنگاوێک بۆ دواوە و بە شێوەیەکی ڕیتمیک ئەم شێوەیە هەتا کۆتایی درێژەی دەبێ.\nئەم نەزمە کە بە ڕیتمی شەلینەوە بەڕێوە دەچێت، لەڕاستیدا دەربڕی تراژیدیای شکستە لە مەیدانی شەڕ و بەرەنگاریدا، لەم هەڵپەڕکێیەدا هەنگاوەکان بە شەلینەوە هەڵدەگیرێن، هەتا شکست لەبەرچاوی بینەر و خەڵکەوە پیشان بدرێت و هەموان وەک یەک بن و لە وێناکردنی شکستدا کەس گلەیی و گازندە نەکات.\nبەڕای توێژەرانی فەهەنگ و هونەری کوردی، هەڵپەڕکیی کوردی لە چوار بەشی (1 - شەڕ 2 – کار و تێکۆشان 3 - خەم و شیوەن 4 – شادی) پێکهاتووە و بەپیی ئەم چوار تەوەرە واتا و ماناکانی شێواز و نەزمە جیاجیاکانی هەڵپەڕکێی کوردی جیاوازن و چەند مانایەکیان بۆ لێک داونەتەوە، جیا لەو واتایانەی سەرەوە لێرەدا واتای هەرکام لە نەزمەکان دەخەینە بەر باس:\n1. گەڕیان: خۆئامادەکردن بۆ شەڕ.\n2. پشت پا: خۆ نزیککردنەوە لە دوژمن.\n3. فەتاح ئاغایی: هێرشی یەک لەدوای یەک بۆ سەر دوژمن.\n4. لەبلان: دانیشتن و تیرهاویشتن.\n5. خانەمیری: شەپ لێدان و زەبر گەیاندن بە دوژمن (تایبەتی ناوچەکانی کرماشان).\n6. سێجار: هێرشی بەکۆمەڵ و خافڵاندنی دوژمن.\n7. شەلان: برینداربوونی فەرماندە و یارمەتیدانی لەلایەن یەکێک لە شەڕڤانانەوە.\n8. زەنگی: هێرشی پاشین، واتە لەدواوە هێرش بۆ سەر دوژمن.\n9. چەپی: سەرکەوتن و نواندنی شادی.\n10. دوو دەسماڵە: شادی و هاوکات هێرشی پاشین بۆ سەر دوژمن (تایبەتی ناوچەی کرماشان).\n11. فەتاح پاشایی: شەڕی دەستەئێخە و پێک هەڵپرژان (تایبەتی ناوچەی کرماشان).\n12. هەوشاری: حەرەکەتی حیماسی و شوکرانەبژێری بۆ بەروبومی کشتوکاڵی.\n13. ڕاستەی مەریوانی: خۆ تەیار و ئامادەکردن بۆ شەڕ و بەرەنگاری.\n14. سێ پێ: بە شەپ لەسەری دوژمن دان.\n15. سمکۆڵان: خۆ ئامادەکردن بۆ شەڕ چەشنی ئاژەڵان، وەک سمکۆڵانی ئەسپ.\n16. مەریوانی: شەڕی دەستەوئێخە.\n17. دیمەن: هێرشی پاشین لە چەشنی هێرشی شەڕ.\n18. قڕەپیرەژن: شەڕە جنێو.\n19. حەریرە: پشوودانی هێزی شەڕ.\n20. چەپیی مەریوانی: شادی و هەڵخراندنی بیروڕای گشتی بۆ شەڕ.\n21. گەڕیانی مەریوانی: خۆ تەیارکردن و هەڵخراندنی بیروڕای گشتی بۆ شەڕ.\n22. ڕاستە: ئاهەنگی خەماوی کە بە شمشاڵ لێی دەدرێ.\n23. سێجاری ناوچەی شیروان: نواندنی جووڵەی بەربەرەکانێ و شەڕ (تایبەتی ناوچەی کرماشان)\n24. شێخانی: نواندنی حەرەکەتی ڕاوەدوونانی دوژمن و هەڵاتن.\n25. چەپیی هەورامی: شادی و سەرکەوتن لە شەڕدا بە حاڵەتێکی تایبەت.\n26. سەقزی: ڕاوەدوونان و هەڵاتن لە شەڕدا.\n27. ڕاستەی سەقزی: حاڵەتی بەربەرەکانێ و هێرش لە شەڕدا.\n28. چەپیی سەقزی بەزمی حەریرە: شادی و سەرکەوتن تایبەتی ناوچەی سەقز.\n29. سێچکەی مەهابادی: شەڕ بە شێوەی بەبر، پڵینگ و پشیلە.\n30. ڕۆینە: شەڕ بە شێوەی هێرشبردن.\n31. داغە: لەوپەڕی شەڕدا بوون.\n32. چەپیی مەهابادی: گەڕانەوە لە شەڕ.\n33. بەرزی، بەرزی: شەڕ لە ناوچەی کویستانی.\n34. ڕکنە: لەخۆبردوویی و فیداکاری لە شەڕدا.\n35. بە عینوانی: کشانەوە بۆ دواوە لە مەیدانی شەڕدا.\n36. چەپیی موکریانی: شادی و سەرکەوتن و بەرگری.\n38. چەپیی بانەیی: شادی لە شاخ دوایی کۆتایی شەڕ.\n39. دوو پێی بادینانی: خۆ تەیارکردنی هێزەکان بۆ شەڕ.\n40. لەبلانیی موکریانی: تیمارکردنی برینی شەڕڤان و هیرشبردنی سەرلەنوێ.


سیاسه‌ت، لە فەرهەنگ و سەرچاوە زانستییەکاندا، بە واتاى به‌ڕێوه‌بردن و رێكخستنی كاروباری خه‌ڵكی، یان هونه‌ری فه‌رمانڕه‌واییكردن دێت. واتا و کردەی سیاسه‌ت له هه‌موو ساتەوەخت و قۆناغە مێژووییەکاندا، له‌وه نه‌ترازاوه. ئه‌وه خاوەن پاشخان و ئایدیا جیاوازه‌كانن چەشن و جۆری ئه‌و سیاسه‌تكردنه بڕیار ده‌ده‌ن و دەینەخشێنن.\nسیاسه‌ت له دیدی ماكیاڤیللیدا "هونه‌ری مانه‌وه له ده‌سه‌ڵاتدا" ده‌گه‌یه‌نێت، جا به هه‌ر شێوازێك بووە. له گۆشەنیگای ئیسلامییشەوە، به‌ڕێوه‌بردن و رێكخستنی ژیان و فەزای گشتیی به شێوه‌یه‌كی سەردەمییانە، له پێناسه‌ی ئه‌و زاراوه‌یه‌دا كۆكراونه‌ته‌وه.\nپایەکانی مۆدیلی سیاسیی مرۆڤدۆستانە و هاوچەرخ، له دوو دانەدا خۆیان دەبیننەوە:\nیه‌كه‌م: سیاسه‌تكردن بە مانای داهێنان و کێبڕکێکردن دێت له خزمه‌تكردنی خه‌ڵكی و ئاسانكردنى ژیانی ڕۆژانەیان.\nدووه‌م: سیاسه‌تكردن سنووری دیارییكراوی خۆی هه‌یه، لێناگەڕێن هه‌موو ژیان داگیر بكات.\nله وڵاته دواكه‌وتووه‌كاندا، سیاسه‌تكردن و بەڕێوەبردنی کۆمەڵگە، ته‌واو پێچه‌وانه‌ی ئه‌و دوو خاڵه‌ی سه‌ره‌وه‌ن. له‌م هه‌رێمه‌ی خۆشماندا، چارەکە سەدەیەکە دەسەڵاتداران، ته‌واو پێچه‌وانه‌ی ئامانج و پایەکانی حوکمی ڕەشید سیاسەت دەکەن، له‌م هه‌رێمه‌دا چاره‌نووسی هه‌موو كایه‌كانی تر دراونەتە دەستی سیاسەت و خراونەتە گیرفانی سیاسییه‌كانەوە. سیاسه‌ت لێره جگه له شوناس، واتاى ڕاسته‌قینه‌ی خۆشی له‌ده‌ست داوه، لێرە سیاسه‌تكردن له به‌رژه‌وه‌ندیی تەسکی حزبی و بنەماڵەیی و، زۆرێک لە سیاسییەکانیش لە کارەکتەرە حیزبییە بێبەهرە و مشەخۆرەکاندا کۆکراونەتەوە.\nئه‌مڕۆ له هه‌رێمی كوردستان، له سایه‌ی بیرکردنەوە و ئەزموونى دەسەڵاتدارانیدا، جگه له باس و خواسی سیاسه‌ت و حزبایه‌تی و ململانێى ناشەریفانە لەسەر چنینەوەی پشک و بەشەکان، هیچ باس و خواسێكی تر نییه، سیاسه‌ت و حزبایه‌تی گه‌شه‌ی هه‌موو كایه‌كانی ترى ژیانیان وه‌ستاندووه، چونكه هه‌موویان وابه‌سته‌ی ئامانجى حزبی و بەرژەوەندیى سیاسیى كراون. لای ئێمه سیاسه‌ت و حزبایه‌تیی سنووربڕن و له بازنه‌ی خۆیان هاتوونه‌ته ده‌ره‌وه، له دنیاى هاوچەرخدا ئه‌مه ته‌واو پێچه‌وانه‌یه، لای ئێمه بچووكترین ململانێی سیاسیی هه‌موو ژیان ده‌وه‌ستێنێت، لای ئەوانى دى گه‌وره‌ترین كێشه‌ی سیاسیی ناتوانێت گه‌شه‌ی كۆمه‌ڵگه و ڕەوڕەوەى ژیان بووه‌ستێنێت!\nسه‌یر له‌وه‌دایه، سه‌رانی ئه‌م هه‌رێمه پێیانوایه ئەزموونی سیاسیی ئه‌وان مۆدیلێكی سیاسیی سەردەمیی و پێشكه‌وتووخوازانه‌یه، ئه‌مه ته‌واو پێچه‌وانه‌ی ڕاستییە، وڵاتێك ده‌توانێت مۆدیلێكی سیاسیی سه‌ركه‌وتوو پیشكه‌ش بكات و كاریگه‌ریی له‌سه‌ر ده‌وروبه‌ری خۆی هەبێت، كه لێگه‌ڕێ هه‌موو كایه‌كان كاری خۆیان به ئازادیی و پیشه‌ییانه بكه‌ن. توركیا و كۆریای باشوور له‌و وڵاتانه‌ن کە ته‌نها به سیاسه‌ت و ئەزموونە سیاسییه‌كانیان پێشنه‌كه‌وتوون، ئه‌وان پێگه‌ی گه‌وره‌ی ئابووریی، هونه‌ریی، زانستی و ته‌كنه‌لۆژیی و فه‌رهه‌نگییشیان هه‌یه، ته‌نانه‌ت درامای ئه‌و سێ وڵاته پانتایى گەورەشیان لە شاشەى میدیاکانى ئێمەدا داگیرکردووە. به‌ڵام له‌م هه‌رێمه‌دا، شتانێک کە شانازییان پێوە دەکرا و کرابوونە پێوانەى بوونى حوکمێکی ڕەشید، "دیموکراسی و دەستاودەستی دەسەڵات"، "گەشەى ئابووریى" و "باشبوونى گوزەرانى خەڵکى و بەرزبوونەوەى داهاتى تاک" بوون، بەڵام ئەوانیش بێئەنجام و فشەڵ دەرچوون.\nكوا بایه‌خ و پێگه‌ی فیكر له وڵاتی ئێمه‌دا؟! كامه‌یه گه‌شه‌ی ئابووریی وڵات؟! كوا پێشكه‌وتنی زانستی و تەکنۆلۆجییمان؟! بۆ ئه‌ده‌ب و هونه‌ری ئێمه پێش ناكه‌ون؟! ئه‌وانه به‌شی زۆریان په‌یوه‌ندییان به چه‌شنی سیاسه‌تكردنی ئه‌م هه‌رێمه و جۆرى بەڕێوەبردنى کۆمەڵگەوە هه‌یه. نه‌ك به ته‌نها كێشه و ململانێی سیاسی، به‌ڵكو لەم هەرێمە كێشه‌ی سه‌ركرده‌یه‌كی سیاسییش دەکرێتە كێشه‌ی هه‌موو گه‌ل و کاریگەریى نێگەتیڤ له‌سه‌ر کۆی ژیان دروستدەکات.\nگه‌ر ئێمه ده‌مانه‌وێت كۆمه‌ڵگه لە هەموو ڕووەکانى سیاسى، ئابووریى، کۆمەڵایەتى و فەرهەنگى پێش بخەین، ده‌بێت ده‌ستی سیاسه‌ت و حزبایه‌تییكردن لە دەرەوەى سنوورى خۆیان ببڕین، ئه‌و كایانه‌ی دیکەش شكۆ و بایه‌خی خۆیان په‌یدا بكه‌نه‌وه. به‌ده‌ر له‌مه، ئێمه نه سیاسه‌تمان سیاسه‌ت و نه حوکمڕانییشمان ڕاشیدانە دەبێت، هەروەکو ئێستا، ئۆباڵی ئەو چارەنووسەش، له ئه‌ستۆی ده‌سه‌ڵاتدارانی کلاسیکیی ئه‌م هه‌رێمه‌دایه!


وێنەی ئەپە نوێیەکانی Music و TV ـی وەشانی نوێی macOS 10.15 دزەیان پێکرا – کەی ئای تی ئێن\nئەپڵ 30, ئایار 2019\nچەند ڕۆژێکی کەممان ماوە بۆ دەستپێکردنی کۆنگرەی جیهانی گەشەپێدەران (WWDC 19)، کە پێشبینی دەکرێت لە کۆنگرەکەدا وەشانە نوێیەکانی هەریەکە لە سیستەمەکانی iOS 13 و macOS 10.15 و watchOS 6 و tvOS 13 ڕابگەیەندرێن. 2 ڕۆژ پێش ئێستاش چەند وێنەیەکی دزەپێکراوی چەند بەشێکی نێو وەشانی iOS 13 دزەیان پێکرا. دوێنێش، وێنەی چەند ئەپێکی نوێی وەشانی macOS 10.15 دزەیان پێکرا.\nپێگەی 9to5Mac چەند وێنەیەکی نێو ئەپە نوێیەکانی Music و TV ـی لە وەشانی نوێی macOS 10.15 بە دەست گەیشتووە، پێشووتر ڕامانگەیاند ئەپی Music و چەند ئەپێکی دیکە لە وەشانی macOS 10.15 ڕادەگەیەندرێت.\nهەروەک لە وێنەکەی خوارەوەدا دیارە، ئەپی نوێی Music خاوەن دیزاینێکی سادە و بنچینەکراو لەسەر iTunes دەبێت، لە بەشی چەپدا سڵایدێک هەیە کە بەشە گرنگەکان لە خۆ دەگرێت. لە بەشی سەرەوەشدا، کۆنتڕۆڵ و چەند ئامرازێکی دیکە بوونیان هەیە.\nڕووکاری ئەپی TV ـیش بە هەمان شێوەی ڕووکاری ئەپی Music ـە، لە بەشی چەپدا سڵایدێک هەیە و چەند بەشێکی گرنگ لە خۆ دەگرێت. لە بەشی سەرەوەشدا، هەر یەکە لە دوگمەکانی Watch Now و Movies TV Shows و Kids و Library بوونیان هەن.\nتاگەکان Apple ئەپڵ macOS 10.15 ماک ماک ئۆ ئێس وێنەی دزەپێکراو


حكومەتی بەتوانا لە سایەی سەركردایەتییەكی بەهێزدا\n2019-08-13 [07:19 AM]\nسەرۆكایەتی حكومەت لەلایەن سەركردەیەكی بەھێزی گەنج، كارەكتەرێك كە لە نێو دوونیایەك زانیاری و بەرێگایی پڕ لە ئاگاییەوە دێتە نێو دەسەڵاتی جێ بەجێ كردن بەو پێیەی لە رابردوودا سەرۆكی حكومەت ماوەی چەندین ساڵ سەرۆكایەتی دامەزراوەیەكی زانیاری و ھەواڵگری دەكات و باشترین كەس دەبێت بۆ بینینی كێماسی و ئازارەكانی سەرجەم كایەكانی ھەرێمی كوردستان، سەرەڕای ئەوەی ڕۆڵی گەورەیان هەیە لە ئاراستەكردنی سیاسەتی كوردستان لە ناوچەكە و خاوەنی دبلۆماسییەتێكی گەورەیە لەسەر ئاستی جیهانی.رۆژی 10/7/2019 پەرلەمانی كوردستان بە ئامادەبوونی سەرۆكی حكومەتی كوردستان و وەزیرانی كابینەی نۆیەم لە رێوەرسمێكدا سوێندی یاساییان خوارد و بەم شێوەیەك كوردستان پێی نایە ، قۆناغێكی نوێی وە ، وڵاتانی ناوچەكە و كۆمەڵگەی نێو دەوڵەتی پێشوازی و پشتیوانیی خۆیان دەربرٍی .هەرێمی كوردستان بەرەو كابینەیەكی تری هەنگاو دەهاوێت، چەمكی "حكوومەتی بەهێز" كە لەلایەن داڕێژەرانی ئەو كابینەیە بەرز كراوەتەوە، لەوانەیە بە واتای "حوكمڕانی باش" بێت، دەنا بارودۆخی سیاسیی كورد نەگەیشتووەتە ئەو ڕادەیەی لە پێناسەكردنی چەمكی "هێز"دا، جگە لە بەرەوپێشبردنی ئیدارەی گشتیی وڵات، بیر لە لایەنێكی تری "هێز" بكاتەوە. هەموو هێزەكانی تریش لە سیاسەتدا لە هێزی بەڕێوەبردنێكی بەهێزەوە سەرچاوە دەگرن. بەپێچەوانەوەش ئەگەر سەرچاوەی هێزی حكوومەت لە ئیدارەیەكی باشەوە سەرچاوە نەگرن، هەموو هێزەكانی تری دەشێ شكست بێنن. لە ماوەی ڕابردوودا هەرێمی كوردستان نەك هەر نەیتوانی بەهێز بێت، بەڵكو زۆرجار ئاسایش و ئابوورییە تەنكەكەی مەترسی لەناوچوونیشی لەسەر دروست دەكردەوە. ئەگەر حكوومەتی كوردستان تا ئاستێك وەك دەسەڵاتێكی سیاسی باش لە ناوچەدا دەركەوتبێت، هی ئەوە بووە لە پێكەوەژیانی سیاسی و ئاینی و لە پێوەندییە دیپلۆماسییەكانی لەگەڵ دەرەوەدا سەركەوتنێكی دیاریكراو و جیاوازی لە ناوچەكەدا تۆمار كردووە، ئەگەرنا لەسەر ئاستی سیاسی و ئیدارەدان و ئابووریدا دەستی چارەسەركردنی زۆر كورت بوو.كوردستانێكی بەهێز جگە لە حكوومەتێكی خزمەتگوزار و پێشكەوتوو، مانایەكی تری نییە كە بەبێ چەند بنەمایەكی سەرەكی بەدی نایەت:كاڵكردنەوەی دوو ئیدارەیی و ڕێكخستنەوەی سیستمی گشتی، یەكێكە لە پێشمەرجەكانی سەركەوتنی حكوومەتێكی بەهێز. ئەمە هەر تەنیا هاوكاریی بیرۆكراسیی حكوومەت ناكا بۆ گەیاندنی باشترین خزمەتگوزاری بەوپەڕی وڵات، بەڵكو حكوومەت دەستكراوە دەكات بۆ یەكخستنەوەی هێزە سەربازی و تەناهییەكانیش. بەبێ ئیدارەیەكی گشتی، دەوڵەت ناتوانێ یاسا بەرقەرار بكات، كە نەتوانرا یاسا بەرقەرار بێت، گرووپە خراپەكار و هەلپەرست و یاساشكێنەكان، دەتوانن لە پەنا و پەسیوی پاڵپشت بەهێزی گرووپیی خۆیان خۆپەنا بدەن. بۆ بنەمای نەهێشتنی دوو ئیدارەیی، عێراق و ئێران و توركیا ڕێگری سەرەكی دەبن و دەبێت حكوومەتە بەهێزەكە پلانی پێ بێت. هەروەهاجێبەجێكردنی یاسا و دامەزراوەییكردن و ئاشكرا و روونی مەرجی تری دامەزراندنی حكوومەتی بەهێزە. ئەمە دەبێت لە گرووپە بەهێز و باڵادەستەكانەوە دەست پێ بكات تا دەگاتە تاكەكەس. ئەگەر دەستە و گرووپە باڵادەستەكان لانی كەم لەڕووی ئیدارە و داراییەوە خۆ لە یاسا ببوێرن و پێشێلی بكەن، ئەوا هیچ تاكێك یاسا بە گرنگ نازانێت و لە ساتی سەپاندنی بچووكترین یاسا بەسەریدا گلەیی ئەوە دەكات كە "یاسا تەنیا بۆ هەژاران ئامادەیە"، لێرەدا ئاژاوە و فرەكوێخایی، ڕووبەری گشتی دەگرێتەوە. لەم هەنگاوەدا پێدانەوەی دەسەڵاتی حزبەكان بە حكوومەت، گەورەترین بەربەستە و دەبێت حكوومەت پلانی بۆی هەبێت.\nچەسپاندنی هاووڵاتیبوون، جێگیركردنی ماف و ئەرك كە تێیدا شوناس و چەمكی هاووڵاتیبوون دروست دەكات مەرجێكی ترە. هاووڵاتیبوون و هەلی یەكسان ئەوەیە مرۆڤ لە ژیانی سیاسی و كۆمەڵایەتیدا هەست بە شكۆ و ماف و پارێزراوی بكات. ڕێز و گەورەیی هاووڵاتی لەوەوە سەرچاوە دەگرێت لە خزمەتكردن و كاركردن لە دامەزراوەكاندا و لە دابینكردنی سیستمێكی سۆسیالدا ڕێزلێگیراو بێت. تا ئێستە لە كوردستاندا ئەم بەرپرسیارییە بوونی نییە و خەڵك و حكوومەت كەمترین ئاستی بۆ بەخاوەن زانینی یەكتریان هەیە. متمانە بە حكوومەت لاوازە، تەنانەت ئەو بێ متمانەییە پیاوان و فەرمانبەرانی دەوڵەتیشی گرتووەتەوە. لێرەدا دەبێت حكوومەت بەهێزتر لە گرووپە سیاسی و كۆمەڵایەتییەكان ئاستی ژیانێكی سروشتی و ئاسایی بۆ تاك بگەڕێنێتەوە، نەك ئەو كەسەی خاوەنی خێڵ و خێزان و هێز نەبوو، پەراوێز بخرێت.\nگەشە سەندنی وڵات و هیچ پێشكەوتنێك بەدی نایەت. وەك چاككردنی كارەبا و ڕێگەوبان و پێشكەشكردنی خزمەتگوزارییەكان و ئاسانكاری لە گەیاندنیاندا. دەبێ حكوومەت بۆچوون و داخوازییەكانی خەڵك بەباشی بخوێنێتەوە و بەهانایانەوە بچێت. ڕێكخستنی ئابووری و سیستمی بازاڕ و كارخانەكان و دابینكردنی ئاستی گونجاوی حكوومەتی ئەلیكترۆنی و سیستمی بانكی، جێگیریی ئابووری و بازاڕ دابین دەكات و بەشدار دەبن لە بووژانەوەی بژێوی خەڵك. لەگەڵ ئەوەشدا پێویستە لەگەڵ بەهێزبوونی بازاڕ و نەخۆشخانە و فێرگە و ئەكادیمیا تایبەتەكان، داودەزگای حكوومی فەرامۆش نەكرێن و پڕ بەرهەم و خزمەتگوزاری بكرێن، گرنگیدان بە دەوڵەمەندان و هەروەها گرنگی دان بە چینی مامناوەند و بنەبڕكردنی هەژاری ،هەروەها دەبێ ئەو راستییەش بزانین كە بازرگانەكان و گرووپە قۆرخكارەكان بەربەستن و دەبێت حكوومەت بەرنامەی بۆ ئەم ڕووبەڕووبوونەوەیە هەبێت.حكومەت و كوردستانێكی بەهێز پێوستی بە ستراتیژی هەیە ، بەو واتایەی نەك هەر خۆی ببێتە گۆڕانكاریی سەردەمەكەی خۆی، بەڵكو دەبێ بنەما بۆ كابینەكانی دوای خۆیشی دابڕێژێت، ئەوەش بەوە دەكرێت كە حكوومەت هەموو جۆر ڕوئیایەكی ورد و درشتی ستراتیژی دابنێت و لە كابینەكەدا كاریان لەسەر بكات، وەك لایەنی ئابووری و ئاسایش و تەندروستی ،پەروەردە و فێركردن و كولتوور و نەرمەهێز و زمان و ڕاگەیاندن و كۆمەڵگەی مەدەنی و چەندان لایەنی تری ژیان لە هەرێمی كوردستان. حكومەتی بەهێز و هاوڵاتییەكی بەهێز لە رووی ئابووری و دەروونی و رۆشنبیری و تەندروستی وا دەكات كە كوردستان بەهێزتر بێ و سەركەوتنی گەورەش بەدی بێت ..\nئەم هەواڵە 5665جار خوێندراوەتەوە


◄ ئەنجام: Found 60, page 1 of 6 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n👫 ئیسماعیل سەردەشتی کەسایەتی\n📅 دەمێ تومارکرنێ Nov 9 2008 11:38AM\n👁 ئەڤ بابەتە 11,070 جار هاتیە دیتن\nلە ساڵی 1977 لە سەردەشت لەدایکبووە، ساڵی 1997 دەست [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 96% ✍ هـ.ب. 9-11-2008 11:38:20\n🏰 باخی (سەردەشت) جهـ\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jul 9 2016 10:53PM\n👁 ئەڤ بابەتە 7,118 جار هاتیە دیتن\nیەک لە گوندەکانی شاری سەردەشتی رۆژهەڵاتی کوردستانە [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 74% ✍ س.ئـ. 9-7-2016 22:53:17\n📷 بریندارانی بۆردوومانی کیمیایی لە سەردەشت وێنە و پێناس\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jun 17 2012 4:24PM\n👁 ئەڤ بابەتە 14,369 جار هاتیە دیتن\n1988 [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 80% ✍ هـ.ب. 17-6-2012 16:24:46\n📝 برینداربوونی کوڵبەرێک لەلایەن هێزە سنوورییەکانەوە لەشاری سەردەشت بەلگەنامە\n👫 ناڤێ تومارکەری مانو بەرزنجی\n📅 دەمێ تومارکرنێ Mar 31 2018 9:29AM\n👁 ئەڤ بابەتە 2,499 جار هاتیە دیتن\nکۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان(kmmk): ڕێکەوتی 4ی خاکە [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ م.ب. 31-3-2018 9:29:33\n📕 بۆ شارەکەم سەردەشت: نامێلکەی تایبەت بە بۆنەی 25 ساڵەی کارەساتی شیمیایی سەردەشت پەڕتووکخانە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jun 30 2012 9:05PM\n👁 ئەڤ بابەتە 16,435 جار هاتیە دیتن\nئامادەکردنی: رەحمان نەقشی 2012 [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 30-6-2012 21:05:07\n📷 بۆمبارانی شاری سەردەشت له لایەن فڕۆکەکانی رژێمی بەعسی - گەرەکی عەیزپوور ئەقدەم وێنە و پێناس\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jan 1 2014 8:10PM\n👁 ئەڤ بابەتە 12,967 جار هاتیە دیتن\n... [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 2 0 ✔ 80% ✍ هـ.ب. 1-1-2014 20:10:43\n🔣 بەنداوی سەردەشت هەمەجۆرە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jun 25 2017 10:10AM\n👁 ئەڤ بابەتە 8,097 جار هاتیە دیتن\nبەرزییەکەی 116مەتر و درێژییەکەشی 275مەترە، دەکەوێت [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 25-6-2017 10:10:25\n📝 بەیاننامەی PAK بە بۆنەی 31 هەمین ساڵوەگەڕی بۆردوومانی کیمیایی سەردەشت بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jul 8 2018 12:55PM\n👁 ئەڤ بابەتە 1,594 جار هاتیە دیتن\n31 ساڵ لەمەوبەر، رۆژی 7 پووشپەڕ، لە جەنگەی شەڕی ئێ [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 97% ✍ هـ.ب. 8-7-2018 12:55:41\n📝 پارتی دەستی بەسەر کتێبی سەردەشت عوسمان گرت و بەهزاد موحسین دەستگیر دەکات بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Apr 20 2018 3:57PM\n👁 ئەڤ بابەتە 1,852 جار هاتیە دیتن\nئاسایشی پارتی: “کتێبی سەردەشت عوسمان لە تی ئێن تی [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 20-4-2018 15:57:23\n💎 پاشماوەی قەڵایەک لە سەردەشت شوینوار و جهێن کەڤنار\n📅 دەمێ تومارکرنێ Mar 18 2015 8:34PM\n👁 ئەڤ بابەتە 9,970 جار هاتیە دیتن\n... [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ هـ.ب. 18-3-2015 20:34:04\nپەرتوک PDF 11,671\nفایلێن پەیوەندیدار 49,148\n🗄 ژێدەر 15,924\n| دروستکرنا لاپەری 0,78 چرکە!


🏰 ئاڵو بڵاخ Места\nگەڕەکێکی گوندنشینە لە شارەدێی بازیان سەر بە پارێزگ [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 27 ✔ 78% ✍ J.O.E. 15-7-2019 0:37:20\n🏰 اللە قولی Места\nگەڕەکێکی گوندنشینە لە شارەدێی بازیان سەر بە پارێزگ [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 22 ✔ 78% ✍ J.O.E. 15-7-2019 0:37:19\n☂ باخچەی منالانی ترێ Стороны и организации\n📅 Добавлен Nov 16 2019 12:55AM\nیەکێکە لە باخچەکانی مناڵان سەر بە پەروەردەی ڕۆژئاو [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 80% ✍ J.O.E. 16-11-2019 0:55:26\n🏰 بازیان Места\n📅 Добавлен Jan 13 2010 1:05PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 10,064\nشارەدێی بازیان لە پارێزگای سلێمانی. لە رووی کارگێڕ [ Больше... 👁] ✖ ✖ 3 57 ✔ 84% ✍ H.B. 13-1-2010 13:05:12\n🏰 باڵاجو Места\nگەڕەکێکی گوندنشینە لە شارەدێی بازیان سەر بە پارێزگ [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 13 ✔ 78% ✍ J.O.E. 15-7-2019 0:37:16\n🏰 بیبی جەگ گۆران Места\n📅 Добавлен Jul 15 2019 12:33AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 1,118\nگەڕەکێکی گوندنشینە لە شارەدێی بازیان سەر بە پارێزگ [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 30 ✔ 78% ✍ J.O.E. 15-7-2019 0:33:49\n🏰 بیبی جەک وەیس Места\nگەڕەکێکی گوندنشینە لە شارەدێی بازیان سەر بە پارێزگ [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 28 ✔ 78% ✍ J.O.E. 15-7-2019 0:37:21\n🏰 بیبی چەک سماقان Места\nگەڕەکێکی گوندنشینە لە شارەدێی بازیان سەر بە پارێزگ [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 78% ✍ J.O.E. 15-7-2019 0:37:13\n🏰 بەگ جانی Места\nگەڕەکێکی گوندنشینە لە شارەدێی بازیان سەر بە پارێزگ [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 21 ✔ 78% ✍ J.O.E. 15-7-2019 0:37:18\nПохожие файлы 50,214


عه‌بدول ڕه‌حمان حسێن: ده‌بێت سنوورێک بۆ مالیکی دابنرێت\nقه‌یرانی ئه‌م دواییه‌ی نێوان به‌غدا و هه‌ولێر گه‌یشته ئاستێکی گرژ و ئاڵۆز، هه‌تا وه‌های لێهات که به‌رپرسانی پایه بڵندی هه‌ردوو لا به زمانی زبره‌وه لێدوانیان له دژی یه‌کتر دا. بارودۆخی ئاڵۆزی عێراقیش به گشتیش له پاش کێشه‌ی جێگری سه‌رۆک کۆماری ئه‌و وڵاته باسی لێسه‌ندنه‌وه‌ی متمانه‌ی له سه‌رۆک وه‌زیران نوری ئه‌لمالیکی له لایه‌ن نه‌یارانی هێنایه پێشێ.\nئاستی ئه‌م قه‌یرانه و ئاکامه‌کانی له‌سه‌ر پرۆسه‌ی سیاسی عێراق و ئاسۆی په‌یوه‌ندیـیه‌کانی نێوان هه‌رێم و به‌غدا، ته‌وه‌ری ئه‌م هاڤپه‌یڤینه‌یه له‌گه‌ڵ به‌ڕێز عه‌بدول ڕه‌حمان حسێن، ئه‌ندامی سه‌ربه‌خۆی په‌رله‌مانی هه‌رێمی کوردستانی عێراق.\nبه‌ڕێز عه‌بدول ڕه‌حمان ده‌ڵێت، ده‌بوو پێشووتر گوشار بخرایه سه‌ر نوری ئه‌لمالیکی له ڕێگه‌ی کشانه‌وه‌ی وه‌زیره کورده‌کان له حکومه‌تی ناوه‌ندی به‌غدا و دابڕانی په‌رله‌مانتارانی کورد له دانیشتنه‌کانی په‌رله‌مانی عێراق.\nناوبراو ده‌شڵێت ده‌بێت سنوورێک بۆ نوری ئه‌لمالیکی دابنرێت و کێشه‌کانیش له بنه‌ڕه‌تدا ده‌بێت به‌پێی قانون چاره‌سه‌ر بکرێن و نابێت تاکڕه‌وی له حوکمڕانیدا بکرێت.\nده‌توانن گوێبیسـتی ده‌قی گفتوگۆکه بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ، ماوه‌كه‌ی 6 خوله‌كه.


بەرزبوونەوەی ڕێژەی خۆكوژی لە ئێران سازمانی خه‌بات کوردستانی ئێران\nژمارەی قوربانیانی خۆکوژی لەماوەی هەشت مانگی سەرەتایی ساڵی ۱۳۹۹لە وڵاتی ئێران، بەڕێژەی 4.2 لەسەد زیادی كردووە.\nبەپێی ڕاپۆرتی ڕۆژنامە ناوخۆییەكانی ڕژیم، ڕێژەی خۆکوژی لەماوەی هەشت مانگی سەرەتایی ئەمساڵ ٤.۲ لەسەد لەچاو هەشت مانگی سەرەتایی ساڵی پێشوو بەرز بووەتەوە. سەرچاوەیەکی ئاگادار لە ڕێکخراوی پزیشکی یاسایی نووسی: لەسەرەتای ئەمساڵ دا تا کۆتا ڕۆژەكانی مانگی خەزەڵوەر، ڕۆژانە ۱٥کەس بەهۆی خۆکوژی گیانیان سپاردووە.\nبە پێی ڕاپۆرتەکان، لە هەشت مانگی سەرەتای ئەمساڵ سێ هەزار و ٥٨۹کەس خۆکوژیان کردووە، ئەمە لە کاتێکدایە كە ساڵی ڕابردووی ۱۳۹٨، ڕێژەی خۆکوژی پێنج هەزار و ۱٤۳کەس بووە.\nڕۆژنامە ناوخۆییەكانی ڕژیم نووسیویانە كە بەرزبوونەوەی ٤.۲لەسەدی ژمارەی قوربانیانی خۆکوژی لەمساڵ دا لەکاتێکدایە کە ڕێژەی خۆکۆژی لەساڵی ۱۳۹٨لەچاو ساڵی ۱۳۹۷، ٠/٨هەشت لەسەد زیادی کردبوو.\nڕێکه‌وت: 2021-01-20 09:17:28


بۆچوون / بیروڕا :: 29/11/2018\nله‌نێو سیاستمه‌داره‌كانى سه‌رده‌مى نوێى عێراقدا به‌ڕێز نورى سه‌عید به‌ناوبانگ بووه. چه‌ند جارێك سه‌رۆكایه‌تى وه‌زیرانى به‌ڕێوه‌بردووه. ته‌نانه‌ت كه له ده‌ره‌وه‌ى ده‌سه‌ڵاتیش بووه هه‌ر سایه و سێبه‌رێكى به‌سه‌ر حكومه‌ته‌وه هه‌بووه. به‌ڵام وه‌ك هه‌موو سیاسیه‌كانى عێراق هیچ قسه‌یه‌كى خۆش یان نوكته‌یه‌كى ده‌رباره نه‌زانراوه. به‌ڵام حیكایه‌تى زۆرى قۆشمه‌یى هه‌یه كه ده‌رباره‌ى گێڕاویانه‌ته‌وه.\nیه‌كێك له‌و قسه خۆشانه‌م له خوالێخۆشبوو یوسف محه‌مه‌د سه‌لیم بیستووه و ده‌ڵێت كاتێك ئه‌فسه‌ر بووه له پاساوانى پاشایه‌تى و پاسه‌وانێتیى كۆشكى پاشایه‌تییان پێ سپاردووه له كوردستان، سه‌رپه‌رشتیى كۆبوونه‌وه‌یه‌كى نێوان نورى سه‌عید و ئه‌رشه‌د عومه‌رى كردووه (كه ئه‌وكاته سه‌ره‌ك وه‌زیران بووه) هه‌روه‌ها راسپێردراو/وصى عه‌رشى عێراقیش بووه. خه‌ریكبوون نانى ئێواره بخۆن، له‌وكاته‌دا هێشوویه‌ك خورماى برحى-یان بۆ داده‌نێن كه تازه له به‌سره-وه هێنرابوو. هه‌ر له‌گه‌ڵ له‌سه‌ر مێزه‌كه‌ى به‌رده‌میان دایده‌نێن ئیتر ئه‌رشه‌د عومه‌رى یه‌كه یه‌كه دانه خورما گه‌یوو و باشه‌كان هه‌ڵده‌بژێرێت و ده‌یخوات. نورى سه‌عید به‌مه بێزار ده‌بێت و تێده‌گات كه ئه‌گه‌ر كار وا بڕوات ئه‌وا دواى تۆزێكى تر ده‌نكه خورمایه‌كى وا نامێنێته‌وه به‌كه‌ڵكى خواردن بێت. نایشزانێت چۆن ده‌ستى ئه‌رشه‌د عومه‌رى بگرێت و سنوورێكى بۆ دابنێت. ناچار مه‌سعود-ى چێشتلێنه‌ر بانگ ده‌كات.\nپێى ده‌ڵێت: مه‌سعود، رۆڵه پێم بڵێ خه‌ڵك دواى نانى ئێواره خورما ده‌خۆن یان پێش نانخواردن؟ چێشتلێنه‌رى به‌سته‌زمانیش دۆشداماوه و نازانێت چى بڵێت! له مه‌به‌سته‌كه‌ى تێگه‌یشت به‌ڵام داماوه كه‌وتووه‌ته نێوان دوو سه‌رۆك وه‌زیره‌وه و هه‌رچۆنێك وه‌ڵامبداته‌وه به‌دڵى یه‌كێكیان نابێت. كابراى چێشتلێنه‌ر پیاوێكى دیپلۆماسى بوو، یه‌كێك له نه‌گبه‌تیه‌كانى عێراق ئه‌وه‌بوو كه ئه‌میان نه‌كردبووه وه‌زیرى ده‌ره‌وه و وه‌زیرى ده‌ره‌وه له‌جێى ئه‌م بكه‌ن به چێشتلێنه‌ر. مه‌سعود ته‌ماشایه‌كى نورى سه‌عید ده‌كات و ده‌ڵێت:"وه‌ڵـڵایى گه‌وره‌م، هه‌ندێك خه‌ڵك هه‌ن پێش نانخواردن ده‌یخۆن و هه‌ندێكى تریش هه‌ن دواى نان ده‌یخۆن".\nوه‌ڵامێكى جوان و ژیرانه‌یه. به‌ڵام ده‌رفه‌تى ئه‌وه‌ى دایه نورى سه‌عید تا گولـله‌كه‌ى خۆى بهاوێژێت، بۆیه وتى:"هیچ تێنه‌گه‌یشتم، نه تامى خواردنه‌كه‌مان چه‌شت و ته‌نانه‌ت كاتى خواردنى خورماكه‌یشمان زانى". ئه‌مه‌یش ئاماژه‌یه‌كى ته‌واو بوو بۆ ئه‌رشه‌د عومه‌رى تا واز له هێشووه خورماكه بێنێت. نورى سه‌عید ئاوا ره‌فتارى له‌گه‌ڵ سیاسیه‌كانى عێراقدا ده‌كرد ته‌نانه‌ت كاتێك كه له ده‌ره‌وه‌ى ده‌سه‌ڵاتیشدا بوو.\nزۆر كه‌س پێیان وایه سیاسه‌ته‌كانى نورى سه‌عید له‌و هۆكاره راسته‌وخۆیانه بوون كه عێراق-یان خسته شۆڕشى 14ى ته‌موزى 1958ه‌وه. ئه‌و بڕواى به هاوپه‌یمانێتى له‌گه‌ڵ بریتانیا و شوێنكه‌وتنى رێنماییه‌كانیان هه‌بوو له خۆرهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاستدا. راى ئێمه هه‌رچییه‌ك بێت له‌مه‌دا، به‌ڵام گه‌لى عێراق به‌وه ڕازیى نه‌بوون، ئه‌مه‌یش له‌به‌ر هیچ هۆكارێكى مه‌عقوڵ یان نامه‌عقوڵ نا به‌ڵكو وه‌ك نه‌ریتێكى گه‌لى عێراق كه له هیچ حكومه‌تێكى ده‌سه‌ڵات رازیى نین و پابه‌ندن به خوونه‌ریته باوه‌كانى خۆیانه‌وه.\nبه‌هه‌رحاڵ، تۆمه‌تى كرێگرته‌یى بریتانیایان نووساندبوو به نورى سه‌عید و سیاسیه‌كانى ترى ئه‌و سه‌رده‌مه‌وه. مونعم خه‌تیب-ى دیپلۆماتكارى عێراقى گێڕایه‌وه كه رۆژێكیان له‌گه‌ڵ مه‌حمود سوبحى ده‌فته‌رى-دا باسیان له نورى سه‌عید كردووه، مامۆستا مونعم سه‌باره‌ت به راى ئه‌و سیاسییه به‌ته‌مه‌نه ده‌رباره‌ى نورى سه‌عیدى پرسیوه و چۆن به‌راوردى ده‌كات له‌گه‌ڵ عه‌لى جه‌وده‌ت ئه‌یوبى-دا؟. ده‌فته‌رى-یش وه‌ڵامیده‌داته‌وه:"ده‌توانیت بڵێیت نورى سه‌عید هه‌رگیز دوودڵیى نه‌نواندووه له جێبه‌جێكردنى هه‌ر شتێك كه ئینگلیز لێى داواكردبێت. به‌ڵام عه‌لى جه‌وده‌ت ئه‌یوبى به په‌له ده‌چووه لایان، لاى ئینگلیز، بۆ ئه‌وه‌ى ئه‌و شته‌یان بیربخاته‌وه كه ده‌بوو لێى داوا بكه‌ن به‌ڵام له‌بیریان چووه، یان به‌سه‌ریاندا تێپه‌ڕیووه، بۆ ئه‌وه‌ى داواى لێبكه‌ن!".


بارزانی: نابێت خوێنی كورد بە دەستی كورد بڕژێت\nمەسعوود بارزانی دەڵێت: ئەگەر بەهانە بە دەست ئێران و توركیاوە نەدرێت، نە تۆپباران دەكرێت و نە فڕۆكە بۆردوومان دەكات. پەیامێكیش ئاراستەی ئەوانە دەكات كە وەكو خۆی دەڵێت "دەیانەوێت هەرێم تووشی موشكیلە بكەن و نەهێڵن ئەو خەڵكە بە ئاسوودەیی بژین".\nمەسعوود بارزانی، سەرۆكی پارتیی دیموكرات، سەردانی دەڤەری باڵەكایەتی كرد و لە وتارێكدا بۆ خەڵكی ناوچەكە وتی "ئێمە نیگەرانین لەو بارودۆخە نالەبارەی لەسەر سنوورەكان دروست بووە".\nسەرۆكی پارتی ئاماژەی بەوە كرد "دەبێت كێشەی سەر سنوورەكانی هەرێم بە شێوەیەك چارەسەر بكرێت چیتر دانیشتووانی ئەو ناوچانە باجی ئەو بارودۆخە نەدەن".\nبارزانی جەختی لەوە كردەوە كە دەبێت "موراعاتی بارودۆخی هەرێم بكرێت، چونكە تەنیا شوێنێكە ئومێدێكی تێدا مابێت". ئەم پەیامەی بارزانی وەكو خۆی وتی، ڕوو لەوانە بوو كە "دەیانەوێت هەرێم تووشی موشكیلە بكەن و نەهێڵن ئەو خەڵكە بە ئاسوودەیی بژین".\nهەروەها وتیشی، خەریكی چارەسەركردنی ئەو كێشەیەن بە جۆرێك كە "نابێت خوێنی كورد بە دەستی كورد بڕژێت. ئەوە مەبدەئی پارتییە".\nئەم قسانەی بارزانی پاش ئەوە دێت، هەفتەیەك لەمەوبەر موراد قەرەیلان، فەرماندەی بڕیارگەی ناوەندی پاراستنی گەل (باڵی سەربازیی پەكەكە)، لەبارەی جێگریكردنی سەنگەری پێشمەرگە لە بەرانبەر سەنگەرەكانی هەپەگە دواو و تی "بەگوێرەی زانیارییەكانی بەردەستمان، پێشمەرگە و هێزە سەربازییەكانی باشوور لە چەندین شارەدێ و شارۆچكە جێگیر بوون و جێگیریش دەبن. ئێمە دەڵێین ئەوە پێویست دەكات؟ ئێمە دەستكەوتەكانی باشوری كوردستان وەكو دەستكەوتەكانی خۆمان و ئەو گەلە دەبینین، ڕەنجی گەلە قارەمانەكەمان لە باشور و پێشمەرگە گیانفیداكان، هیچ كات نابێتە ئامانجی ئێمە، ئێمە بیركردنەوەیەكی خراپی لەو شێوەیەمان نییە، ئەوە بابەتێكی نەتەوەیی گرنگە".\nلەبارەی ئەگەر ڕوودانی شەڕی ناوخۆش، قەرەیلان ئەوە بە ماڵوێرانیی بۆ گەلی كورد و شەرمێكی گەورە بۆ سەركردەكانی كورد ناو برد، لەو ڕووەوە وتەیەكی مەسعوود بارزانیی بەبیر هێناوەتەوە كە شەڕی ناوخۆی "حەرام" كردووە.\n"ئەمە شتێك نییە بیریشی لێبكەیتەوە، تەنانەت نامەوێت بە خەیاڵیشما بێنم، زمانیشمان ناگەڕێت بڵێن شەڕی ناوخۆ. ئەگەر شتێكی وەها ڕوو بدات بۆ گەلەكەمان دەبێتە ماڵوێرانی، بۆ سیاسەتی كورد و سەركردایەتیی كوردیش شەرمەزارییەكی گەورەیە، لە سەدەی ٢١ـەمدا هەموو كەسێك بە گفتۆگو كێشە گەورەكانیان چارەسەردەكەن"، قەرەیلان وای وت.\nهاوكات قەرەیلان هۆشداریی دا كە "مافی كەس نییە سەنگەری پێشمەرگە لە بەرامبەر گەریلا دابنێت، پێویستە ئەم بابەتە بە ئاسانی و وەك شتێكی ئاسایی سەیر نەكرێت و بەرپرسیارانە مامەڵەی لەگەڵدا بكرێت".\nچوار خۆپیشاندەر لە بەغدا كوژران\nلە خۆپیشاندانەكانی ئەمڕۆی بەغدا "چوار" خۆپیشاندەر كوژراون. فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەكانی بەغدا دەڵێت: 16 ڕۆژە بەكارهێنانی بۆمبی فرمێسكڕێژ ڕاگیراوە.\nئەمریكا سزای بەسەر 22 كۆمپانیا و كەسایەتیی دیكەدا سەپاند\nوەزارەتی بازرگانیی ئەمریكا، 22 كۆمپانیا و كەسایەتیی خستە لیستی ڕەشەوە.\nنێچیرڤان بارزانی سەبارەت بە سێ بابەت گفتوگۆی لەگەڵ د. بەرهەم ساڵح كردووە\nسەرۆكی هەرێمی كوردستان، لەگەڵ سێ سەرۆكایەتییەكەی عێراق كۆبووەوە.


:: AM:10:49:22/08/2019 \nگوتەبێژی هاتوچۆی هەولێر ئاشكرای دەكات، تیمەكانی تایبەت بە گۆڕینی مۆڵەتی شوفێری سەرقاڵی ئامادەكاری و كاری تەكنیكین بۆ ئەوەی بەمنزیكانە دەست بكرێت بە پێدانی مۆڵەتی شوفێری نوێ.\nئەمڕۆ پێنجشەم 22ـی ئاب، فازڵ حاجی گوتەبێژی هاتوچۆی هەولێر بە "وشە"ـی ڕاگەیاند، بەپێی ئەو ڕێككەوتنەی لەگەڵ كۆمپانیا كراوە پێویستە لە ماوەی شەش مانگ كارەكانی تەواو بكات بۆ ئەوەی مۆڵەتی نوێی شوفێری بە هاووڵاتییان بدرێت.\nگوتەبێژی هاتوچۆی هەولێر گوتی، بەپێی ڕێككەوتنەكە ئێستە سێ مانگ تێپەڕیوە و سەرقاڵی كارە تەكنیكییەكانن و پێویستە ناوەندێكی تایبەت بەو مۆڵەتە دابمەزرێت، بۆیە چاوەڕوان دەكەین لە سێ مانگی داهاتوودا كارەكانیان تەواو بكەین.\nباسی لەوەش كرد، مۆڵەتەی شوفێری بەشێوەیەكی نوێ دەبێت و بەپێی ئەو ڕێككەوتنەی كراوە لەگەڵ كۆمپانیاكە.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی هەیە مۆڵەتی شوفێری دوای نوێكردنەوەی بە هەردوو زمانی كوردی و عەرەبی دەبێت، باركۆكی لەسەرە بۆ ئەوەی هەركاتێك شوفێر چوو بۆ ناو بازگەكانی هاتوچۆ، لە ئەگەری گومان لە مۆڵەتەكەی لە ڕێی باركۆدەكەیەوە دەزانرێت ئایە ساختەیە یان تەواوە.\nئه‌م بابه‌ته 10722 جار خوێنراوه‌ته‌وه


نهێنی هێرشكردنه سه‌ر سوله‌یمانی و مهندس ئاشكرا ده‌كرێ\nئاژانسی (ڕۆیتەرز) وردەکاریی نوێی لە بارەی پلانێکی قاسم سولەیمانی، فەرماندەی فەیلەقی قودسی سەر بە سوپای پاسدارانی ئێرانی ئاشکرا کرد کە بەرەبەیانی دوێنێ هەینی ٣ی ١ی ٢٠٢٠ لە لایەن ئەمریکاوە کوژرا.\nئاژانسەکە باسی لەوە کردووە کە لەم دواییانەدا قاسم سولەیمانی لەگەڵ ئەبو مەهدی موهەندیس و سەرکردەکانی میلیشیاکانی سەر بە ئێران کۆبووەتەوە و فەرمانی پێ کردوون کە بە هەندێک چەکی پێشکەوتووی ئێرانی پەلاماری هێزەکانی ئەمریکا بدەن.\nئەوەش ئاشکرا کراوە کە کۆبوونەوەکە لە ناوەڕاستی ئۆکتۆبەری ڕابردوو لە ڤێلایەک لەسەر ڕووباری دیجلە ئەنجام دراوە کە دەڕوانێتە سەر باڵوێزخانەی ئەمریکا لە بەغدا، ئەو کاتەش خۆپیشاندانی ناڕەزایی لە دژی هەژموونی ئێران لە بەغدا و شارەکانی دیکەی ناوەڕاست و باشووری عێراق ئەنجام دراوە.\nئاژانسە ئەمریکییەکە ئەوەشی ڕوون کردووەتەوە کە پلانەکەی قاسم سولەیمانی کە لە کۆبوونەوەکەدا قسەی لەبارەوە کراوە، ستراتیژی بووە. هەفتەیەک پێش ئەو کۆبوونەوەیەش، فەرمانی بە پاسداران داوە، چەکە پێشکەوتووەکانی ئێران لە ڕێگەی دوو دەروازەی سنوورییەوە بۆ عێراق بگوازنەوە، لە نێو ئەو چەکانەشدا، کاتیۆشا و مووشەکگەلێک هەبوون کە توانای خستنەخوارەوەی هەلیکۆپتەریان هەبووە.\nهەر بەپێی هەواڵەکەی ڕۆیتەرز، لە ڤێلاکەی بەغدا، قاسم سولەیمانی داوای لە سەرکردەکانی حەشدی شەعبی کردووە، گرووپێکی نوێ بە جۆرێک درووست بکەن کە بۆ ئەمریکا نەناسراو بن، تاوەکوو لە ڕێگەی مووشەکەوە هێرش بکەنە سەر بنکە سەربازییەکانی ئەمریکا لە عێراق، بۆ ئەم کارەش کەتیبەکانی حزبوڵای ڕاسپاردووە تاوەکوو سەرپەرشتیی پلانە تازەکە بکەن.\nلە راپۆرتەکەدا ئاشکرا کراوە کە هەواڵگریی ئەمریکا پێیوابوو، پیلانەکەی قاسم سولەیمانی لە قۆناغێکی پێشکەوتوو دایە و ئەگەر هەیە لە چەند وڵاتێکەوە گورزی سەربازی لە هێزەکانی ئەمریکا بوەشێندرێت، بۆیە کوشتوویانە.\nڕۆژی هەینی ٣ی ١ی ٢٠٢٠، رۆبێرت ئۆبراین، ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریکا رای گەیاند، سولەیمانی پێش ئەوەی بکوژرێت، لە دیمەشقەوە پیلانی بۆ هێرشکردنە سەر سەربازانی ئەمریکا و فڕۆکەوان و هێزە دەریایی و دیپلۆماسییەکان دادەنا.\n(ڕۆیتەرز) لە زاری فەرماندەیەکی حەشدی شەعبییەوە ئاشکرای کردووە کە قاسم سولەیمانی کەتیبەکانی حزبوڵای بۆ سەرپەرشتیکردنی هێرشکردنە سەر هێزەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە هەڵبژاردووە، چونکە ئەوان توانای بەکارهێنانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانیان هەبووە.\nبەرەبەیانی ڕۆژی هەینی ٣ی ١ی ٢٠٢٠، لە ڕێگەی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانەوە لە نزیک فڕۆکەخانەی بەغدا، هێرشکرایە سەر دوو ئۆتۆمبێل، دواتر ئاشکرا کرا کە لە ئەنجامی هێرشەکەدا قاسم سولەیمانی، ئەبو مەهدی موهەندیس و چەندان سەرکردە و بەرپرسی دیکەی حەشدی شەعبی کوژراون.\n« تورکیا چالاکێکی سیاسی کوردی ڕادەستی ئێران ده‌كاته‌وه سوپای لیبیا جیهادی دژی تورکیا راگەیاند »


ڕێگاکانی گەڕانەوە بۆ ماڵەوەى ئەلیخاندرۆ زامبرا ده‌كرێت به كوردى - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nچاپکراو May 3, 2021\nدەزگای ڕۆشنبیریی جەمال عیرفان رۆمانى (ڕێگاکانی گەڕانەوە بۆ ماڵەوە)ى رۆماننوس و چیركۆننوس شاعیر و نوسەرى چیلى ئەلیخاندرۆ زامبرا (Alejandro Zambra) دەکات بە کوردى.\nوا بڕیارە لە ئایندەیەکی نزیکدا دەزگای رۆشنبیریی جەمال عیرفان لە کارو پرۆژەیەکی نوێدا رۆمانى رۆمانى (ڕێگاکانی گەڕانەوە بۆ ماڵەوە)ى ئەلیخاندرۆ زامبرا كه له‌لایه‌ن وه‌رگێڕى كورد (ئارام ره‌شید) چاپ بو بڵاوبكاته‌وه.\nئەلیخاندرۆ زامبرا، ناوێكى دیارى ئه‌مه‌ریكاى لاتینه و له رۆژى 24/9/1975 له شارى سانتیاگۆ له دایكبووه، ئه‌و جگه له‌وه‌ى رۆماننوسه، له‌هه‌مان كاتدا چیركۆننوس شاعیر و نوسەرێكى لێهاتووه و به یەکێک لە باشترین ڕۆماننووسە گەنجەکانی گرانتا بە زمانی ئیسپانی هەڵبژێردراوە، لە لایەن جونۆت دیاز و دانیێل ئالارکۆنەوە ڕێزی لێ نراوە، له ساڵى 2006 به نوسینى ڕۆمانی (بۆنسای) خەڵاتی ڕەخنەگرانی چیلی پێدراوه، هه‌روه‌ها له ساڵى 2009 خەڵاتی باشترین کتێبی وەرگێڕدراوى پێدراوه، لە ساڵى 2011 له‌لایه‌ن نوسەر و دەرهێنەر کریستیان خیمێنێز بە هەمان ناوەوە ڕۆمانەکەی کردووەتە فیلم.\nسه‌باره‌ت به‌م به‌رهه‌مه وه‌رگێڕى رۆمانه‌كه (ئارام ره‌شید) نوسیویه‌تى:\nئەدەبياتى ئەمەريكاى لاتين ئەدەبياتێكە پايەدار و زيندوو\nڕۆمانی "ڕێگاكانى گەڕانەوە بۆ ماڵەوە" دەربارەى ژيان، عەشق، تەنيايى، سياسەت، ڕابردوو، ئێستا و تەنانەت ئايندەشە. ڕۆمانەكە ڕەنگ و بۆى ئەمريكاى لاتينى پێوەيە و بەس؛ سادە و بێ هيچ گرێوگۆڵ و جوانكارييەك.\nئەم کتێبە لە چوار بەش پێك هاتووە: "كەسايەتييە لاوەكييەكان، ئەدەبياتى دايك و باوكان، ئەدەبياتى منداڵەكان، ئێمە سەلامەتين". چيرۆكەكە لە شەوى بوومەلەرزەكەى 3/3/1985ى سانتياگۆى پايتەختى چيللييەوە دەست پێ دەكات و لە بوومەلەرزەكەى 27/2/2010ى سانتياگۆ كۆتايى دێت، كە لەم نێوانەدا باس لە سەردەمى كودەتاى ژەنەراڵ ئاگۆستۆ پينۆشە دەكات بەسەر دەسەڵاتى سلڤادۆر ئاليندێ و هەروەها سەردەمى دەسەڵاتى خودى پينۆشەش، كە بە دروشمى "بنياتنانەوەى چيللى" بەسەر ئالێندى دا كودەتاى كرد، بەڵام دەرەنجام ئەويش وەكوو ديكتاتۆرێك درێژەى بە دەسەڵاتەكانى خۆى دا.\n"ڕێگاكانى گەڕانەوە بۆ ماڵەوە" خەڵاتى ئەڵتازۆر و ئەدەبياتى ساوپاولۆ و پێنى ئينگليزى و باشترين ڕۆمانى ساڵى چيللى بۆ ساڵى 2012ی پێ بەخشراوە.\nئەلێخاندرۆ زامبرا نووسەری ڕۆمانی ڕێگاکانی گەڕانەوە بۆ ماڵەوە لە ساڵى 1975 لە شارى سانتياگۆى وڵاتى چيللى لەدايك بووە. پێش تەمەنى چل ساڵيى يەكێك بووە لە ئەندامانى گرووپى "بۆگۆتا 39" كە بە باشترين نووسەرە لاوەكانى ئەدەبياتى ئەمەريكاى لاتين دادەنرێن. ئەمێستاش يەكێكە لە بەناوبانگترين نووسەرە ئيسپانى زمانەكان لە جيهاندا.\nبەرهەمى نووسەرانێكى وەكوو ئەلێخاندرۆ زامبرا جەخت لەو ڕاستييە دەكەنەوە كە ئەدەبياتى ئەمەريكاى لاتين ئەدەبياتێكە پايەدار و زيندوو. ئەگەر ئەم ئەدەبياتە لە نيوقەڕنى ڕابردوودا لە ئاستى جيهانييدا بەردەوام جێى سەرنج بووبێت، تەنيا بەهۆى نووسەرانێكى گەورەى وەكوو بۆرخيس و ماركيز و كۆرتازار و يۆسا و فۆينتس و... نەبووە -كە تەنيا لەوانيشدا كورت نابێتەوە- بەڵكوو بەهۆى ئەو پرۆسێسە بەردەوامەوە بووە كە لە نەوەكانى دواتريشدا درێژەى پێ دراوە، تەنانەت ئەگەر غوولەكانيشى يەك بە دواى يەكدا ماڵئاوايى لە ژيان بكەن -كە كردوويانە- نووسەرانێكى لاو دێن و -كە هاتوون- ئەدەبيات بە تامى ڕۆژگارى خۆيان درێژە پێ دەدەن. نووسەرانێك كە دەزانن چۆن مەسەلەكانى پەيوەست بە كۆمەڵگەكەيان لەناو ئەدەبياتدا، بە تام و بۆى سەرزەمينەكانيان بگێڕنەوە و پێشكەشى خوێنەرانى سەرانسەرى جيهانى بكەن.\nهەروەكوو كلۆدیا دەیویست لە ماڵی دایك و باوكم دەمێنینەوە. كاتژمێر دووی نیوەشەو هەڵدەستم قاوە دروست بكەم. دەبينم دایكم لە ژووری دانیشتن ماتە دەخواتەوە. خوڵكی منیش دەكات، دەست نانێم بەڕوویەوە. بیر لەوە دەكەمەوە تا ئێستا تەنانەت یەكجاریش لەگەڵ ئەو ماتەم نەخواردووەتەوە. حەزم لە شیرینییەكەی نییە، بەڵام بەتووندی قووم لە قەسەبەكە دەدەم. زارم نەختێك دەكزێتەوە.\nدایكم دەڵێت: "لێی دەترسام."\n"ئا، ڕۆبەرتۆ. دڵنیابووم كاری سیاسی دەكات."\n"دایكە هەمووان كاری سیاسیان دەكرد. ئێوەش دەتانكرد، هەردووكتان. ئێوە بەبێلایەنیيتان پاڵپشتى دیكتاتۆريەت بوون." هەست دەكەم لەسەر زارم زرنگانەوەيەك، چاڵگەلێك، هەن. هەست دەكەم بەپێی بنەمای دەستوورێكی ڕەفتاريی قسە دەكەم.\n"ئێمە، من و باوكت، هەرگیز نە لایەنگری ئالێندی و پینۆشە بووین، نە دژیان بووین."\n"بۆچی لە ڕۆبەرتۆ دەترسایت؟"\n"نازانم، ڕەنگە ترسیش نەبووبێت، بەڵام ئێستا خۆت دەڵێیت تیرۆریست بووە."\n"تیرۆریست نەبوو. كەسانێكی لە ماڵەكەی حەشار دەدا، یارمەتی ئەو كەسانەی دەدا كە هەڕەشەیان لەسەر بوو. یاخود كۆمەكی بە ئاڵوگۆڕی زانیارييەكان دەكرد."\n"بە بۆچوونی تۆ ئەم كارانە گرنگ نین؟"\n"بە بۆچوونی من كەمترین كارە كە دەیتوانی بیانكات."\n"ئەوانەی حەشاری دەدان تیرۆریست بوون. بۆمبیان دادەنا. پیلانی هێرشیان دادەڕشت. هەر ئەمە بۆ ترساندنی مرۆڤ بەسە."\n: "باشە دایكە، بەڵام خۆ دیكتاتۆريەت هەر وا بەهەوانتە ناكەوێت. پێویستی بە بەرەنگاربوونەوەيە."\n"تۆ چی لەم باسانە دەزانیت؟ كاتێك ئالێندی سەرۆككۆمار بوو تۆ هێشتا لەدایك نەبووبوویت. خۆ ئەو ساڵانەی تریش شیرەخۆرە بوویت."


ئه‌گه‌ری له‌ده‌ستدانی که‌رکوک – Denegkan\nئه‌گه‌ری له‌ده‌ستدانی که‌رکوک\nbyکامیار سابیر\tAugust 27, 2008\tگشتی\nسیاسه‌تی حیزبه کوردییه‌کان و ده‌سه‌ڵاتی سیاسیی کورد له‌مه‌ڕ دۆزی که‌رکوک سیاسه‌تێکی ناڕۆشن و نابه‌ڵه‌د و که‌مته‌رخه‌م بووه. نه‌گه‌ڕانه‌وه‌ی که‌رکوک بۆ سه‌ر هه‌رێمی کوردستان له‌کۆتایی ٢٠٠٧ دا، کورد به‌پله‌ی یه‌که‌م خۆی لێی به‌رپرسیاره. سیاسه‌تی یه‌کێتیی و پارتیی ، سیاسه‌تێکی نیشتمانیی نه‌بووه به‌ڵکوو سیاسه‌تێکی حیزبیی بووه. سیاسه‌تێکی قۆنته‌راتچییه‌تیی و چاوبرسییانه بووه. ئه‌وانه‌ی ده‌ڵێن ، له‌کوردستان پووشێک خواربووبێته‌وه، له‌سه‌ر که‌رکوک بووه ، زۆر راسته.  هه‌موو خه‌ڵکی هه‌رێمی کوردستان و ته‌نانه‌ت زۆرینه‌ی ره‌های کورد له پارچه‌کانی تر و تاراوگه‌ش، چاویان له‌که‌رکوکه، چونکه سته‌مێکی زۆر گه‌وره له کورد کراوه. به‌ڵام ئه‌م چاولێبوونه له‌که‌رکوک بۆ خه‌ڵک جودایه، له‌چاو دوو حیزبه‌که‌ی کوردستانه‌وه. ئه‌وان ئه‌وه‌نده‌ی به‌شوێن پچڕینی ده‌ستکه‌وت و که‌ڵه‌که‌کردنی سامانن بۆ حیزبه‌کانیان و بۆ بنه‌ماڵه‌و نه‌وه‌کانیان، یه‌ک له‌سه‌دی ئه‌وه‌ش خه‌می خه‌ڵکی کوردستان و چاره‌نووس و داهاتووی سیاسیی هه‌رێمی کوردستانیان نییه.\nکورد ماوه‌یه‌کی زۆر سیاسه‌تی کرد، به‌ڵام به‌شه‌ڕ کردی. به‌چه‌مکه باوه‌که‌ی ماو تسیتۆنگ بێ، "سیاسه‌ت شه‌ڕێکه به‌بێ خوێنڕشتن، به‌ڵام شه‌ڕ سیاسه‌تێکه خوێنڕشتنی تێدایه". کورد هه‌میشه شه‌ڕێکی خوێناویی کردووه بۆ که‌رکوک، که‌چیی کاتێ دێته سه‌ر سیاسه‌تکردن به‌بێ شه‌ڕ، سه‌رکرده سیاسییه‌کانمان، هه‌میشه کڵاو له‌سه‌ریان ده‌نرێ. سه‌رۆک وه‌زیرانی کانه‌دای ساڵانی ( ٦٣-٦٨ ) Leaster B Pearson قسه‌یه‌کی به‌بڕشتی هه‌یه" سیاسه‌ت، به‌کارامه‌یی به‌کارهێنانی تشته کوله‌کانه "، ئه‌م قسه‌یه له‌مه‌ڕ دۆزی که‌رکوک، پڕ به‌پێستی ناکارامه‌یی حیزبه کوردییه‌کانه.\nتشته که‌وده‌ن و کوله‌کان، ده‌کرێ، دڵ و قودسی کوردستان بن، دروشمه ناسیۆنالیستییه توندڕۆکان ، یاخود هه‌ر تشتێ که هه‌ستی نه‌ته‌وه‌کانی تر ده‌ورووژێنی و په‌نگاوی بێزاریی خه‌ڵکی کوردستانیش لێوانلێوتر ده‌کات. ئه‌و تشته کول و که‌وده‌نانه، ده‌کرێ به‌کارامه‌یی به‌کاربهێنرێن، گه‌ڕانه‌وه‌ی که‌رکوک به‌یه‌کڕیزیی کورد ده‌بێت، ئه‌م یه‌کڕیزییه له‌ناو خه‌ڵکی ساده و هاووڵاتییاندا هه‌یه، ئه‌م یه‌کڕیزییه له‌ناو پارتیی و یه‌کێتییدا نییه. له میدیاو کۆبوونه‌وه‌کانی به‌رده‌م زوومی کامێراکاندا ته‌باییان لێده‌ڕژێته‌وه، به‌ڵام له پێنج ساڵی رابردوودا، له‌که‌رکوک فێڵ له‌یه‌کتریی و له سه‌رجه‌م خه‌ڵکی کوردستانیش ده‌که‌ن.\nهه‌موومان ده‌زانین، ئه‌و باڵاده‌ستییه‌ی پارتیی هه‌یه‌تی، به‌رهه‌می ٣١ی ئابه، پارتیی چۆن ئاماده نییه له هه‌یبه‌تی سیاسیی و سه‌ربازیی خۆی به‌هیچ شێوه‌یه‌ک که‌مبکاته‌وه، به‌هه‌مان میتۆدیش بۆ یه‌کێتییش وایه. من تا هه‌نووکه‌ش هیچ سووربوونێکی پارتیی نابینم له‌سه‌ر گه‌ڕانه‌وه‌ی که‌رکوک بۆ سه‌ر هه‌رێم، به‌ده‌ر له‌وه‌ی یه‌کێتییش هه‌ر خه‌ریکی خولانه‌وه‌یه به‌ده‌وری بازنه‌یه‌کدا و ئه‌جێندا نیشتمانییه‌کانی بۆ که‌رکوک، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی پارتییدا جیاوازییه‌کی ئه‌وتۆی نییه. جدیینه‌بوونی پارتیی، له‌وێوه سه‌رچاوه ده‌گرێ، که پایه‌ی جه‌ماوه‌ریی له‌که‌رکوکدا که‌مه. به‌گه‌ڕانه‌وه‌ی که‌رکوک و ناوچه‌کانی گه‌رمیان و سنووره‌کانی هه‌ولێر، رێژه‌ی جه‌ماوه‌ری یه‌کێتیی ده‌چێته سه‌ره‌وه.\nپارتیی گه‌وره‌ترین ئازایه‌تیی و هه‌ڵوێستی نیشتمانیی ده‌بوو، ئه‌گه‌ر ، له‌بری برابه‌شیی ، هاوکاریی یه‌کێتیی بکردایه. ده‌یتوانی کارێک بکات، له پانتایی سیاسییدا، یه‌کێتیی شه‌رمه‌زار بکات، به‌وه‌ی هیچ بۆ که‌رکوک نه‌کراوه. پارتیی ده‌یتوانیی رۆڵی ئۆپۆزیسیۆنێکی زۆر کارا له‌که‌رکوکدا ببینێ ، له‌کاتێکدا له هه‌ولێر و دهۆک حاکمی ( ئاسمان و زه‌ویی ) ه ، یه‌کێتیی به‌س له‌سلێمانیی ئه‌و پۆسته‌ی هه‌یه، بۆیه له‌باری سوسیۆکولتووریی تاکی کورد و میلیشیای کوردیی و حیزبی کوردییه‌وه، کارێکی زۆر دروستی ده‌کرد، باڵانسێکی به ئاستی هاوکارییه‌کانیان بۆ گه‌ڕاندنه‌وه‌ی که‌رکوک بدایه.\nئه‌مه به‌و واتایه نییه، که‌رکوک ببێته موڵکی یه‌کێتیی، به‌ڵکوو به‌و واتایه‌یه، هه‌لومه‌رجی سوسیۆکولتووریی شاری که‌رکوک و سۆسیۆلۆژیای تاکی کورد و حیزبه کوردییه‌کان، ئه‌مه‌ی پێویسته. که‌رکوک ئه‌گه‌ر بارزانیی یه‌که‌م به دڵی کوردستانی چواندووه، به‌ڵام دوای تواندنه‌وه‌ی شۆڕشی کورد له‌ساڵی ٧٥ دا، یه‌کێتیی بووه‌ته هێزی سه‌ره‌کیی ئه‌و ناوچه‌یه و تا هه‌نووکه‌ش یه‌کێتیی هێجه‌مۆنی سیاسیی و حیزبیی زێتره. به‌ڵام پارتیی ده‌توانێ له‌ڕێی خه‌باتی سیاسیی و دێمۆکراسییه‌وه، له‌ڕێی خزمه‌تگوزاریی و سیاسه‌تێکی ژیرانه‌وه ببێته حیزبێک که قورساییه‌که‌ی هاوشانی یه‌کێتیی ببێ یاخود زێتریش بڕوات.\nپارتیی و سه‌رۆکی هه‌رێم، له‌ماوه‌ی چه‌ندین ساڵی رابردوودا، بۆ ورووژاندنی شه‌قامی کوردیی، زۆر دروشمی گه‌وره‌یان به‌رزکرده‌وه، کوردایه‌تییه‌که‌یان زۆر تۆخکرده‌وه. به‌ڵام ئه‌و خۆ ڕادانانه به‌رامبه‌ر نه به‌حکومه‌تی تورکیا و نه به‌حکومه‌تی عێراق بوو، به‌ڵکوو بۆ به‌کارهێنانی ناوخۆیی بوو. روو له‌شه‌قامی کوردیی بوو، بۆ به‌ڕه ده‌رکردن بوو له‌ژێر پێی ره‌قیبه ناوخۆییه‌که‌یدا ( یه‌کێتیی)، بۆ تووتن له‌زاخه‌کردن بوو، له‌کوێش له دڵ و ده‌روونی تاکی خۆشباوه‌ڕی کورددا. له‌به‌رامبه‌ریشدا، یه‌کێتیی زۆر خاووخلیچکیی کرد و زۆر سیاسه‌تێکی نه‌رم و راگه‌یاندنی بێسه‌ره‌وبه‌ره‌ی ده‌دا، که هه‌میشه ده‌بووایه، تیمێک له‌دواوه پینه‌وپه‌ڕۆی بکه‌نه‌وه.\nهه‌نووکه، که‌رکوک له‌مه‌ترسییه‌کی زۆر گه‌وره‌دایه، ئه‌مجاره که‌رکوک له‌ده‌ست کورد بچێ، مه‌گه‌ر به‌جێبهێڵرێ بۆ نه‌وه‌کانی داهاتوو. به‌ڵام گه‌ڕانه‌وه‌ی که‌رکوک نه به خۆگیڤکردنه‌وه‌و شیڕه‌شیڕ ده‌بێ، نه به‌قسه‌ی سه‌ر مایکرۆفۆن و له‌خۆکه‌مکردنه‌وه ده‌بێ . به‌سیاسه‌تێکی ژیرانه ده‌بێ که توانای خوێندنه‌وه‌ی دیفاکتۆکانی هه‌بێ. دیاره نه به‌و شلوشاوییه‌ی یه‌کێتیی و نه به‌و توندڕۆیی و خۆسوورکردنه‌وه‌یه‌ی پارتیی ده‌بێ، که‌رکوک به‌ئیراده‌ی سیاسیی گه‌لی کورد و حیزبه‌کانی ده‌گه‌ڕێته‌وه. به‌ڵام ئه‌م ئیراده سیاسییه نابێ له‌سه‌ر حیسابی عه‌ره‌ب و تورکمانی که‌رکوک بێ. راسته ناکرێ دڵی زۆرینه‌ی خه‌ڵکی عه‌ره‌ب و تورکمانی که‌رکوک رازیی بکرێن، لای که‌م له‌به‌ر ئه‌وه‌ی شۆڤینیزمی عه‌ره‌بیی و پانتۆرانیی زۆر کاریگه‌ریی خراپیان داناوه، به‌ڵام ده‌کرا، خه‌ڵكێكی زۆر له عه‌ره‌ب و تورکمانی که‌رکوک به خزمه‌تگوزاریی و خۆشگوزه‌رانیی له‌هه‌رێمی کوردستاندا قایل بکرانایه. باربهێنرانایه، که مافی هاووڵاتییبوونیان له‌کوردستاندا به پێی ده‌ستوور و یاسای هه‌رێم و پارێزگاکان پارێزراو ده‌بوو.\nبۆ ئه‌وه‌ی که‌رکوک له‌ده‌ست گه‌لی کوردستان نه‌چێ و نه‌وه‌کانی داهاتووش ئه‌م ده‌رده‌سه‌رییه درێژه پێنه‌ده‌ن. پێویسته ئه‌جێندا نیشتمانییه‌کان بخرێنه سه‌روو ئه‌جێندا حیزبیی و بنه‌ماڵه‌ییه‌کانه‌وه، سیاسه‌تێکی ژیرانه‌و دێمۆکراسییانه له‌گه‌ڵ نه‌ته‌وه‌کانی عه‌ره‌ب و تورکمان و ئاشووریی و ئه‌رمه‌نییه‌کانی که‌رکوک پێڕۆ بکرێ. پێویسته ده‌ستبه‌رداری فاکوفیکی کوردایه‌تیی و شه‌قام ورووژاندن بۆ ئه‌جێندای حیزبیی ببین. گرنگه رای گشتیی و جه‌ماوه‌ریی به‌لای ئه‌جێندا نیشتمانییه‌کاندا به‌گه‌ڕ بخه‌ین. مافی هاووڵاتییبوون بۆ عه‌ره‌ب و تورکمان و کورد…تاد وه‌ک یه‌ک بن. که‌رکوک ئه‌گه‌ر ده‌مانه‌وێ شاری برایه‌تیی بێت، به‌قسه نابێ، به‌کرده‌وه ده‌بێ ئه‌مه بسه‌لمێنرێ.\nخاڵێکی تر که زۆر گرنگه، عێراق جه‌نگه‌ڵێکه، هێز زۆربه‌ی هاوکێشه‌کان یه‌کلایی ده‌کاته‌وه. هه‌نووکه هه‌ردوو حیزبه کوردییه‌که ١٧ ساڵه میلیشیا راده‌گرن و پرۆڤه‌ی لۆجیستیکیی و مه‌شقی سه‌ربازییان پێده‌که‌ن. ئه‌م هێزی پێشمه‌رگه‌یه، ئه‌گه‌ر به‌ڕێوه‌بردنی داموده‌سگا حکومیی و حیزبییه‌کانی لێده‌ربکه‌ی، له کوردکوژیی وخۆکۆژیی و ژنکوژیی و وێرانکردنی ژێرخانی ئابووریی کوردستان زێتر، شاکارێکی تری نه‌کردووه. کورد ده‌توانێ هێزی پێشـمه‌رگه به‌کاربهێنێ بۆ سه‌پاندنی داوا ره‌واکانی گه‌لی کورد به‌سه‌ر حکومه‌تی عێراقییدا. هاوکات زۆر پێویسته، هێزی پێشمه‌رگه، که زۆرینه‌یان له‌چینه نه‌داره‌کانی خه‌ڵکی کوردستانن، بژێوی ژیانیان باشتر بکرێ، نه‌ک هه‌ر به‌رپرسه‌کان تێر بکرێن و پێشمه‌رگه‌ش به کولله‌مه‌رگیی بژی.\nوێڕای ئه‌وانه‌ش، زۆر گرنگه ئه‌م هێزه نه‌خرێته ئاستێکه‌وه که شه‌ڕی خه‌ڵکی سیڤیلی عه‌ره‌ب و تورکمان بکات. ده‌بێ به‌وریاییه‌وه ئه‌م هێزه بۆ ده‌سته‌به‌رکردنی داوا مێژووییه‌کان بێ، له‌هه‌مبه‌ر ده‌وڵه‌تی عێراق و ته‌نانه‌ت به سوپای ئه‌مێرێکاش بڵێ " له‌ل". کورد تا به ئه‌مێریکا نه‌ڵێ " نا" ، ناتوانێ که‌رکوک بگه‌ڕێنێته‌وه. له‌هه‌موو ئه‌گه‌ره‌کاندا، کورد ده‌توانێ سیاسه‌تێکی دێمۆکراسییانه بکات، نمایشی هێزیش بکات، گۆشتی حکومه‌تی عێراقیی و هێزه‌کانی ئه‌مێریکاش بخوات، به‌بێ ئه‌وه‌ی ئێسقانیان ئازاری پێ بگات. به کورتیی، کورد پێویستی به‌جۆرێک له‌سیاسه‌ته که خوێنی تێدا نه‌ڕژێ و به‌کارامه‌ییش له‌گه‌ڵ کات و هه‌لومه‌رج و دیفاکتۆکاندا کاردانه‌وه‌ی هه‌بێ.\nPrevious لە ساڵیادىخاتمەالانفال\nNext ده‌ست کێشانه‌وه


بۆچی شانەی هەنگوین لەشێوەی (٦) پاڵووە؟! + ڤیدیۆ | JINGEWAN ژینگەوان\nHome ژینگه ئاژه‌ڵ و گیانله‌به‌ران بۆچی شانەی هەنگوین لەشێوەی (٦) پاڵووە؟! + ڤیدیۆ\nمێش هەنگەکان گیاندارێکی لەڕادەبەدەر زیرەکن‌و ماتماتیکەکەشیان زۆر باشە. جگە لەزیرەکی، ئەوان لەدۆزینەوەی ئاراستەو سەرچاوە بە بەکارهێنانی شوێن‌و خۆر زۆرباشن. ئەوان هەنگوێنێکی زۆر لەکەمترین شوێنی مومکیندا کۆدەکەنەوە نهێنی پشت ئەم بڕە زۆرەی هەنگوین، روخساری شەش پاڵویی ئەم شانە هەنگوینانەیە.\nدروستکردنی مۆمی هەنگوین بۆ هەنگەکان کارێکی لەڕادەبەدەر کاتبەرو قورسە، ئەوان ٨ گرام هەنگوین بۆ دروستکردنی ١ گرام مۆم بەکاردەهێنن، هەر بۆیە دەبێت دڵنیابن ئەم شانە زۆرترین هەنگوین لەخۆ دەگرێت. نهێنییەکە لەئەندازەی ئەم خانانەدایە. شەش پاڵو لەچاو (٥) پاڵو یان چوار پاڵو هەنگوینی زیاتر دەگرێت‌و کاتێکی کەمتر بۆ دروستکردنی تەرخان دەکرێت‌و فەزای تیاچووشی نییە. لە ڤیدیۆی ژێرەوە سەیری هۆکاری ئەوەی مێش هەنگ (٦) پاڵو هەڵدەبژێرێت بکە.\nPrevious articleخێزانی پشیلە\nNext articleداڵاهۆ،ئاگرتێبەردان لە دارستانەکانی کوردستان بەردەوامە


ئەستێر 8 KSS - הבשורה על-פי מתי 8 HHH\n1لەو ڕۆژە ئەحەشوێرۆشی پاشا سامانی هامانی دوژمنی جولەکەکانی دایە ئەستێری شاژن. مۆردەخای هاتە بەردەم پاشا، چونکە ئەستێر پێی گوتبوو کە خزمی ئەوە. 2هەروەها پاشا ئەنگوستیلەکەی لە دەستی خۆی داکەند کە لە هامانی سەندبووەوە و دایە مۆردەخای. ئەستێریش مۆردەخای کردە بریکاری سامانەکەی هامان.\n3ئەستێر جارێکی دیکە لەگەڵ پاشا قسەی کرد. خۆی خستە بەر پێیەکانی و گریا و لێی پاڕایەوە بۆ ئەوەی پیلانەکەی هامانی ئەگاگی هەڵبوەشێنێتەوە کە لە دژی جولەکەکان دایڕشتبوو. 4ئینجا پاشا داردەستە زێڕینەکەی بۆ ئەستێر درێژکرد، ئەستێر هەستا و لەبەردەم پاشا ڕاوەستا.\n5گوتی: «ئەی پاشا، ئەگەر تۆ ڕازی بیت، ئەگەر منت بە دڵە و دەبینیت کە داواکارییەکەم ڕەوایە، ئەگەر من لەلای تۆ پەسەندم، تکایە داوای نووسینی فەرمانێک بکە بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەو پیلانەی هامانی کوڕی هەمەداسای ئەگاگی دایڕشتبوو. ئەو نامەی نووسیبوو بۆ ئەوەی جولەکەکان لە هەموو هەرێمەکانی پاشا لەناوببردرێن. 6ئەوسا چۆن دەتوانم تەماشای ئەو کارەساتە بکەم کە تووشی نەتەوەکەم دەبێت؟ چۆن دەتوانم تەماشای لەناوچوونی ڕەگەزەکەم بکەم؟»\n7ئەحەشوێرۆش پاشا وەڵامی شاژنە ئەستێر و مۆردەخای جولەکەی دایەوە: «لەبەر ئەوەی هامان دەستدرێژی کردە سەر جولەکە، سامانەکەی ئەوم دایە ئەستێر، لە داریان دا. 8ئێوەش ئەوەی پێتان باشە بە ناوی پاشاوە بۆ جولەکەکانی بنووسن، بە ئەنگوستیلەکەی پاشا مۆری بکەن، چونکە ئەو نووسینەی بە ناوی پاشاوە دەنووسرێت و بە ئەنگوستیلەکەی مۆر بکرێت هەڵناوەشێنرێتەوە.»\n9لەو کاتە، لە بیست و سێی سێ، واتە مانگی سیڤان، خامەی نهێنییەکانی8:9 ڕازپۆشەکانی. پاشا بانگ کران. هەموو ئەو شتانەی کە مۆردەخای فەرمانی پێ کردن بۆ جولەکە و میر و پارێزگار و سەرکردەکانی هەرێمەکان نووسییان، سەد و بیست و حەوت هەرێم بوون، لە هیندستانەوە هەتا کوش، بۆ هەر هەرێمێک بە زمان و ڕێنووسی خۆی، بۆ جولەکەکانیش بە زمان و ڕێنووسی خۆیان. 10مۆردەخای ئەو نامانەی بە ناوی ئەحەشوێرۆش پاشاوە نووسی و بە ئەنگوستیلەکەی پاشا مۆری کردن، بە پەیامبەرەکاندا ناردی، کە سواری ئەسپە تیژڕەوە ڕەسەنەکانی پاشا ببوون.\n11ئەو فەرمانەی پاشا مافی ئەوەی بە جولەکەکانی هەموو شارێک دابوو کۆببنەوە بۆ ئەوەی بەرگری لە خۆیان بکەن و هەر هێزێکی چەکدار لە هەر نەتەوە و هەرێمێک بێت هێرشیان بکاتە سەر لەناوی ببەن، بیانکوژن و قڕیان بکەن، بە ژن و منداڵەکانیشیانەوە، ئەوەی هەشیانە تاڵانی بکەن. 12ئەو ڕۆژە لەناو هەموو هەرێمەکانی ئەحەشوێرۆشی پاشا دیاریکراوە، لە سێزدەی دوازدە، واتە لە مانگی ئادار. 13وێنەیەک لەو فەرمانە کە وەک یاسا دەرکرابوو لەنێو هەموو هەرێم و گەلەکان بڵاو کرایەوە، بۆ ئەوەی جولەکەکان ئامادە بن بۆ ئەو ڕۆژە تاکو تۆڵە لە دوژمنەکانیان بستێننەوە.\n14پەیامبەرەکان هەروەک پاشا فەرمانی پێ کردبوون، بە سواری ئەسپی شاهانە بە پەلە و خێرا ڕۆیشتن. هەروەها فەرمانەکە لە قەڵای شوشیش دەرچوو.\n15ئینجا مۆردەخای بە بەرگی شاهانەی مۆر و سپییەوە لەبەردەم پاشا هاتە دەرەوە، تاجێکی گەورەی زێڕین لەسەر ناوچەوانی بوو، کەوایەکی ئەرخەوانی لە کشمیر دروستکراویشی لەسەر شان بوو. شادی و خۆشی شاری شوشی گرتەوە. 16ڕووناکی بۆ جولەکەکان درەوشایەوە، پڕبوون لە خۆشی و شادی و هەستکردن بە ڕێز. 17جا لە هەر هەرێم و شارێک کە فەرمانەکەی پاشا و یاساکەیان پێ دەگەیشت، دەبووە شادی و خۆشی بۆ جولەکەکان، خوانیان دەڕازاندەوە و ئاهەنگیان دەگێڕا. زۆریش لە نەتەوەکانی دیکە بوونە جولەکە، چونکە زۆر لە جولەکە دەترسان.


ژنان لە ڕوانینی پیاوانەی (پەنجا و هەشت)دا – KurdRawm\nنووسینی: سارا خەنشا\nیان مەكئەیوان دەڵێ”كاتێك كە ژنان دەست لەخوێندنەوە هەڵدەگرن، ڕۆمان دەمرێت.”\nڕەخنەی فێمینیستی بە پێی ئەو پێناسەیەی حسێنی لێی كردووە بریتییە لەو ” ڕەخنەیەی كە پرسەكانی ژنان بە واتا بەربڵاوەكەی لە دەقە وێژەیییەكان لەبەر چاو دەگرێت و سەرنج دەداتە ڕۆڵ و ئەركی ژنان لە كەلتوور و كۆمەڵگا و هۆی پێمڵبوونی مافی ژنان” هەندێك لە ڕەخنەگران لەسەر ئەم باوەڕەن كە “ڕەخنەی فێمینیستی ئەركێكی پڕ بایەخی لە كۆتایی هێنان بەو ستەمەدا هەیە كە لە جیهانی دەرەوەی دەق دا بەسەر ژنان دێنن” ئێستا بەرهەمە وێژەیییەكان بەتایبەت ڕۆمان و چیرۆك، ئاوێنەیەكی باڵانوێنن بۆ نیشاندانی پرسەكانی ژنان لە ئاستێكی بەربڵاودا.\n“ئێلێن شواڵتر” لە ڕەخنەی فێمینستیدا دوو ئاڕاستەی سەرەكی دێنێتە ئاراوە:\n1- ڕەخنەی ژنانە: كە بەواتای ڕەخنە و هەڵسەنگاندنی بەرهەمەكانی ژنانەیە. ئامانجی سەرەكی ڕەخنەی ژنانە لەبەرچاوگرتنی چوارچێوەیەكی دیاریكراو بۆ لێكدانەوە و شیكردنەوەی بەرهەمە ژنانەكانە. ئەم ڕەخنەیەی شواڵتر بە كورتی ئەم چوار ئاڕاستەیە لەخۆ دەگرن “ژینناسانە، زمانناسانە، ڕەوانناسانە و كەلتووری، كە پەرژان بە هەر یەك لەم بوارانە هەوڵێكە بۆ لێكدانەوە و ڕوونكردنەوەی چۆنیەتیی بەرهەمێكی ژنانە.”\n2- دەركەوتن (جلوە) و وێنەكانی ژنان، بەو واتایە كە ژنان لە بەرهەمە ئەدەبییەكاندا چۆن نیشان دراون و لە كام ڕۆڵ و قاڵبدا پێشكەشی خوێنەران دەكرێن. بە بڕوای لایەنگرانی ئەم ئاڕاستەیە، زۆربەی نووسەرانی پیاو ناڕاستەوخۆ وای بۆ دەچن كە خوێنەری بەرهەمەكانیان پیاون، هەر بۆیە ئەو وێنەیەی لە ژن لە نێو بەرهەمەكانیاندا پێشكەش كراوە بە شێوەیەكە كە لەگەڵ پێداویستییەكانی كەلتووری پیاو سالاریی بەرانبەر بێت. بە واتایێكی تر، ئامانج لەم ڕەخنەیە، تاوتوێ كردنی لێكدانەوەیەكە كە ژن لە بارەی بەرهەمە ئەدەبییەكانی پیاوانی نووسەر دێنێتە ئاراوە. لەم جۆرە ڕەخنەیەدا، نیشاندەر (دانەر)ە ڕەگەزییە ژنانەكان لێك دەدرێتەوە كە ناوەرۆكە سەرەكییەكەی، بەراوردی كەسایەتییەكان و پرسە كڵێشەییە ژنانەكان لەگەڵ ئەو توخمانەیە كە لە بەرهەمێكی پیاوانەدا دەخوێندرێتەوە. بە گشتی ڕەخنەی جۆری دووەم ڕوانینی تایبەتی ژنانە لەمەڕ تایبەتمەندییەكانی خۆی، وەك سەیركەرێك، لەمەڕ كەلتوور، فیلم، یان بەرهەمێكی هونەری و ئەدەبی” .\n“ڕوانینی نێرانە” زاراوەیەكە لەنێو فێمێنیستەكان بەكار دێت، كاتێك باس لەوە دەكەن كە چۆن پیاو، ژن دەكاتە ئۆبژەیەكی سێكسی. بۆ یەكەم جار ئەم زاراوەیە لەلایەن “لاورا مالڤی” لە ساڵی 1975 بەكار هاتووە، لە وتارێك بەناونیشانی “چێژی بینراو و گێڕانەوەی سینەمایی”.\nبە ئۆبژە كردنی سێكسیش واتە وەك كاڵایەك بۆ وەرگرتنی چێژی سێكسی. ئەم دوو زاراوەیەش زیاتر لەگەڵ یەكتر بە كار دێن لە تیۆری فیمینیسمدا، بۆ لێكۆڵینەوە لە دۆخی ژنان لە كۆمەڵگای پیاو سالارییدا.\nلە ڕوانگەی فیمینیسمەوە بە ئۆبژەكردنی سێكسی یەكێكە لە تایبەتمەندییەكانی كۆمەڵگەی پیاو سالاریی، كە تیایدا ژن و پیاو یەكسان نین و ژنان وەك پیاوان مامەڵەیان لەگەڵ ناكرێت.\nمالڤی، ئاماژە بە ژنان دەكات وەك “هەڵگری مانا” و پیاوانیش وەك “دروستكەری مانا” ئەم دەربڕینەی مالڤی ئەوەمان پێ دەڵێت، كە ژنان بە دەگەمەن ڕۆڵی بینەر دەبینن، ئەوە پیاوانن كە هەمیشە بینەرن، لەم كاتەشدا ژنان دەبنە بینراو یان دەتوانین بڵێن دەبنە ئۆبژە لە كاتێكدا پیاوان دەبنە سوژە. ئەمەش پشتگیریی و پاڵپشتییەكە بۆ بیر و ڕاكەی “سیمۆن دی بوڤوار” كە دەڵێت: “ژنان لە كۆمەڵگەی پیاوسالارییدا بە “ئەوانی دیكە” یان بە “ئەوانەی نێر نین” ناسراون. هاوكات “جۆن بێرگەر” لە كتێبەكەیدا “ڕێگاكانی بینین” ئاماژە بەوە دەكات كە كۆمەڵگەی پیاوسالاریی بە پێویستی دەزانێت ژن بكرێتە ئۆبژە بۆ پیاوی ئەكتیڤ. ئەو جەخت لەوە دەكاتەوە چۆن لە كۆمەڵگەی پیاوسالارییدا كە دەسەڵاتی ڕەگەزەكان هاوتای یەكتری نین، ژن وەك ئۆبژەیەكی پاسیڤ (منفعل) دەبینرێت بۆ چاوی پیاو، چۆن هەر ئەم ڕوانینەش ژن دروست دەكات.\n” ژن دەبێت لە هەموو ئەو شتانە بكۆڵێتەوە كە ئەو چییە و چی دەكات. چونكە ئەو لە چاوی ئەوانی دیكەدا دەردەكەوێت، بەتایبەت چۆن لە چاوی پیاودا دەردەكەوێت گرنگییەكی جەوهەری هەیە لە سەركەوتنەكانی ژیانی ئەو ژنەدا. ژن كاتێك هەست بەخۆی دەكات و بەهای خۆی دەزانێت، كە لەلایەن ئەوانی دیكەوە بینرا و هەستی پێ كرا. ژنان دەردەكەون، پیاوانیش سەیریان دەكەن، ژنان دەبینن چۆن سەیر دەكرێن، ئەمە تەنها پەیوەندی نێوان ژن و پیاو دیاری ناكات، بەڵكوو پەیوەندی ژن لەگەڵ خودی خۆشیدا دیاری دەكات. ئەوەی لە نێو ژندا ڕووپێوی ژن دەكات (ژن دەپێوێت) ژنە ڕووپێوكراوەكەیە. بەم جۆرە ژنە خۆی دەكات بە ئۆبژە بۆ چاوی خەڵك.” بێرگەر باس لەوەش دەكات كە ڕوانین هەرچەند وەك بێلایەنانە دەردەكەوێت، بەڵام هۆكارێكە بۆ دەسەڵات و كۆنتڕۆل كردن. گریەر دەڵێت: “جەستەی ژن مەیدانی جەنگە، ئەو شوێنەیە كە تیایدا شەڕ بۆ ئازادی دەكات. ژن بەردەوام لە ڕێی جەستەیەوە كۆنتڕۆڵ كراوە و چەوسێنراوەتەوە، كراوەتە ئۆبژەی سێكسی، بۆتە قوربانی.”\nهەروەك لە نۆڤلێتی پەنجا و هەشتدا دیتمان ئەم شێوە ڕوانینە لە ژن و جەستەی ژندا ڕاشكاوانە خۆی دەنواند. تەنیا ڕۆڵێكی كە ژنانی ئەم چیرۆكە لە ئەستۆیان بوو بە ئۆبژەكردنی جەستەیان و قوربانیدان و ڕاپەڕاندنی كاری ماڵ و خەمساردی و ناكارامەیی لە كارە كۆمەڵایەتییەكاندا بوو. پەنجا و هەشت باس لەبەرگری و یاخیبوونی ژنان نییە، ئەوەندەی ڕەنگدانەوەی واقیعی ژنانی كۆمەڵگایەكە، كە دەشێت ئەم كۆمەڵگایە هەر كۆمەڵگایەك بێت لە هەر شوێنێكی ئەم جیهانەدا، یان تەنانەت خودی جیهان بێت. ژنی ئەم نۆڤلێتە بەهۆی ژنبوونی ڕووبەڕووی ئەزموونی سەخت و تەنگوچەڵەمە و ئازار دەبێتەوە و وەك ژن دەچەوسێتەوە و ڕووبەڕوی توندوتیژی دەبێتەوە لەلایەن ڕەگەزی بەرانبەریەوە. لە ڕێگەی ئەم نۆڤلێتەوە تیشك خراوەتە سەر بارودۆخی ژنانی باشووری كوردستان لەم سەردەمەدا. ژنانی ئەم چیرۆكە بە هیچ شێوەیەك هەڵوێست وەرناگرن و ڕاناچڵەكێن لەبەرانبەر ئەو توندوتیژییە و سووكایەتییانەی دەرهەقیان دەكرێت. ئەوەش نیشان دەدات كە ئەم ژنانە لەژێر هەڕەشەدا بوونە و یاخود ئەو جۆرە كە دەبێت ئاگاداری مافی خۆیان نەبوون و یاسایەكی ئەوەتۆ نییە كە ئەم دۆخە بخاتە ژێر چاودێری و لێپێچینەوە. هەرچەند ئاشكرایە گێڕەڕەوەی ئەم چیرۆكە وەك یەكێك لە ژنانی ئەم كۆمەڵگەیە بە شوێنی خۆی وەك چینێكی چەوساوە و بوونێكی پلە نزم ڕازییە.\nلەم نۆڤلێتەدا شوێنی بە تاڵی ژن “بە واتا مرۆڤییەكەیەوە” تەواو بەرهەست بوو.\nمێری لە بلاڤۆكە بە ناوناگە سێسەد لاپەڕەیەكەیدا لەژێر ناوی “گرتنی مافی ژنان”دا دەڵێت: پیاوێك لەسەر ئەم باوەڕە بوو كە ژنانەیەتی بەرهەمێكی چێكراوە. چونكە ژنان لەگەڵ پیاوان یەكسان لەدایكدەبن. بەڵام بەشێوەیەك پەروەردە دەكرێن كە ژێردەست و لاواز و گەمژە بن. ژن بۆ ئەمە پەروەردە دەكرێت كە لیستۆك یان دارەدەستی پیاو بێت بەبێ ئەوەی كە پرسیارێك لەبارەی هۆی ئەم شێوە هەڵسوكەوتەی پیاو بكاتەوە، بەردوام لە خزمەت خۆشی و ڕابواردنی ئەودایە. تۆ بڵێی ئێمە لەم نۆڤڵێتەدا شتێكمان جگە لەژیر دەستبوون و گەمژە و لاواز بوونی ژن بینیبێ؟! ئەو تەنیا بووكەڵەیەك لە دەست خاوەنەكەیدا نەبوو؟\nبۆیە فیمینیستەكان داوای ئازادیی جەستەی ژنیان كردووە، داوای ئەوەیان كردووە كە ژن مافی ئەوەی هەبێت خۆی خاوەنی جەستەی خۆی بێت. لێرەشدا گرنگە ژنان بە ئاگا بن لە بەها و بایەخی جەستەی خۆیان، هۆشیار بن لەوەی كە چۆن خاوەنداری لە جەستەی خۆیان دەكەن و نابێت جەستەیان بكەن بە كەرەستە بۆ چاوی نێر.\nئۆبژەكردنی جەستەی ژنان و دەسكەوتی سێكسی لەچەوساندنەوەی جنسی لە ژنانی چیرۆكەكاندا، پەرەدان بەو تێڕوانینانەی كە ژنانی لە گۆڕەپانی هونەر دەردەكرد و لە هۆكارە سەرەكییەكانی نەبوونی ژنان لە جیهانی هونەر و هۆی ژیر دەستی ژنان بووە.\nبابەتێكی تر كە جێی سەرنجە ئەمەیە كە ئاخۆ ژنە نووسەرێك بۆی هەیە بەم شێوەیە لە ئۆبژەكردنی جەستەی بنووسێتەوە و ئەگەریش بینووسێتەوە ئەو جۆرە كە پێویستە لە لایەن ڕەخنەگرانەوە بە هەند وەردەگیرێت، یاخود بەتوندی دەكەوێتە بەر تیشكی ڕەخنەگرتن و توانج و “بەبێشەرم”ی گوزارشتی لێوە دەكرێ؟ هەر كاتێ باسی ژن دەكرێت بە مێشك و چەمكێكی لە پێش دیاریكراو ڕووبەڕووی دەبنەوە. ژن دەبێ بەم شێوەیە قسە بكات. ژن ناسك و خۆنەگرە. ژن دەنگی ناسك و ئارامە. ئەم شێوە ڕوانینە لەمەڕ ژن كڵێشە گەلێكە كە لە بەستێنی كەلتووری كوردەواریدا هەیە و چاری ناچار لە چیرۆكەكانیشدا ڕەنگ دەداتەوە. هەروەك لەم پەنجا و هەشت دا ئەم كڵێشەگەلە تەنیا تایبەتمەندی ژنەكانی بوو و گێڕەڕەوەی پەنجا و هەشت وەك نموونەی ژنانی كۆمەڵگە تەنانەت بوێری ئەمەی نەبوو كە ڕاستی و ئازار و هەستەكانی بۆ كەسێكی تر جگە لەخۆی بگێڕێتەوە!! تۆ بڵێی ئەگەر نووسەری ئەم چیرۆكە ژنێك بوایە، بێوەری ئەمەی بوایە بەجێناوی منەوە بیگێڕێتەوە؟!\nئەوەی پێی دەڵێن ئازایەتیی ئەدەبی، تایبەت بە پیاو بووە، ژن هەمیشە خاوەنی ترسی ئەدەبی بووە، ژن تەنانەت ئەگەر چیرۆكی ژیانی خۆیشی گێڕابێتەوە، لە ترسی كۆمەڵ، بوێری ئەوەی شك نەبردووە، بە جێناوی یەكەم كەسی تاك (من) بینووسێتەوە، هەمیشە هانای بۆ جێناوی سێیەم كەسی تاك (ئەو) بردووە، ئاخر چۆن بوێرێت بە ناوی خۆیەوە بنووسێت، كاتێك ئەم شێوە ڕوانین و ترسە ئابڵۆقەی دابێت؟!\nلە ڕاستیدا لە ڕوانگەی پیاو سالارانەوە ژن لە پێناوی وروژاندنی پیاودا خوڵقاوە. كەلتوورە جیاوازەكان هەموویان ژنیان سەركوت دەكرد، لەوپەڕی دلۆڤانیدا، ژنیان پەراوێز دەخست، ئاخر لە كن هەموو كەلتوورەكان، پیاو ئاوەز و ژن جەستە بوو، ئاخر هەر لە سوقرات و ئەفلاتوون و داروین و شۆپێنهاوەر و نیچەشەوە هەتا عەققاد ژنیان پێ نوقسان بوو. بودلێر دەیگوت”ئەی مێ/ ئەی شاژنی وڵاتی تاوان/ ئەی شكۆمەندی نزم/ ئەی شەرمی باڵا” بەڵام ، مەی زیادە دەبێژێت”ئەی پیاو، تا من بە دەست تۆوە زەلیل بم، تۆیش زەلیل دەبیت، تا من ئازاد نەبم، تۆیش ئازاد نابیت.”\nلە ڕاستیدا تاقە مافێك كە پیاو بەژنی ڕەوا بینیبێ، مافی (گێڕانەوە)ی چیرۆك بوو، ئەویش بە یارمەتیی جەستەی!.\n١- وتاری(بررسی رویکردهای چهارگانە ی نقد فمینیستی الن شوالتر در رمان نقرە دختر دریای کابل اپر حمیرا قادری، مولود گلائی، مهرناز گلائی.)\n٢- وتاری “دروستکردنی شوناسی ژن لە ڕوانینی پیاودا”، شیلان ڕەشید، کولتور مەگەزین.\n٣- وتاری” ئەدەبی ئافرەتان، لە گۆشە نیگای رەخنەگرانەوە”، سابیر حوسێن، گۆڤاری بیاڤ.\n٤- وتاری (هنر و زیباشناسی فمینیسم، اسماعیل کوتیانی)\n٥- وتاری “نووسینی ژنانە” حەمە سەعید حەسەن\n٦- کتێبی فمنیسم، سوزان، ێ‌لیس، مترجم زیبا جلالی نائینی، تهران نشر و پژوهش شیرازە، ١٣٨٠\n٧- وتاری (زنان به روایت مردان بررسی بازنمایی زنان و دختران در ێ‌پار نویسندگان مرد رمانهای نوجوان در ایران ، مریم کهنسال(\nئەم بابەتە لەكەناڵی خاتوونەكانی شنۆ بڵاو بووەتەوە.


بژێوی لە سایەی کۆڤید-١٩دائەو ماڵە کاکەییەی تەنیا ژەمی بەیانی شکدەبەن\nبژێوی لە سایەی کۆڤید-١٩دا\nئەو ماڵە کاکەییەی تەنیا ژەمی بەیانی شکدەبەن\nكه‌ركوك، 2020، په‌یمان و سێ كچی له سه‌ر سفره‌ی ژه‌می به‌یانی كه به هۆی كۆرۆنا و بێكاری هاوسه‌ره‌كه‌یه‌وه له بارودۆخێكی سه‌ختدا ده‌ژین فۆتۆ: محه‌مه‌د ئه‌ڵماس\nله ماڵی په‌یماندا، هیچ پەیمانێکی دڵنیا نییە بۆ ژیان. رۆژێکی تاڵ، له‌سه‌ر سفره‌یه‌كی خاڵی، به چایه‌كی شیرینەوە ده‌ستپێده‌كه‌ن. منداڵه‌كانی ده‌ست له‌سه‌ر سك چاو ده‌بڕنه ده‌رگای حه‌وشه‌كه، تا به قاپێك خواردنی ماڵه دراوسێ ژه‌مێكی تر بەڕێبکەن.\nپه‌یمان له‌گه‌ڵ هاوسه‌ر و چوار كچه‌كه‌یدا، به ده‌ور‌ی پنه‌یه‌كدا داده‌نیشن، به قاپێك ماست و یه‌ك دوو پارچه نانی كۆن، ژه‌می به‌یانی به‌ڕێده‌كه‌ن.\nیه‌كێك له منداڵه‌كانی زیاتر له‌وانیتر برسییه‌تی، به‌شه نانه‌كه‌ی خۆی ده‌كاته قاپێكه‌وه و شه‌كری پێوه‌ده‌كات، به‌وه‌ش زیاتر هه‌ستی برسێتی كه‌مده‌بێته‌وه.\n"هه‌ر ئه‌م ژه‌مه خواردنه له ماڵه‌كه‌ماندایه، بۆ نیوه‌ڕۆ و ئێواره چاوه‌ڕێی خێرخوازانین،" په‌یمان نه‌جات (43 ساڵ) وای وت.\nھەر رۆژێکم مردنێكە، كه منداڵەکانم دەبینم چاویان لەدەرگایە تا خێرمان پێبکرێت\nدوای ئه‌و ژه‌مه، فایه‌ق ستار-ی هاوسه‌ری په‌یمان، به ئومێدی ده‌ستكه‌وتنی رۆژێکی تری كرێكاری، روده‌كاته مه‌یدانێكی ناو بازاڕی داقوق، به‌ڵكو لانیكه‌م بژێوی چه‌ند رۆژێكی خێزانه‌كه‌ی دابینبكات.\nفایه‌ق پێشتر كرێكاری كارگه‌یه‌كی دروستكردنی نایلۆن بووە له كه‌ركوك؛ به‌هۆی كۆرۆناوه كارگه‌كه داخرا و ئه‌ویش بێكار مایه‌وه.\nئێستا له هه‌فته‌یه‌كدا، فایه‌ق یه‌ك دوو رۆژ كرێكاری ده‌ستده‌كه‌وێت، به رۆژانه‌ی 10 بۆ 15 هه‌زار دینار، وا چه‌ند مانگێكه له‌و بارودۆخه‌دایه و به گوزه‌رانێكی سه‌ختدا تێده‌په‌ڕێت.\n"ھەر رۆژێکم مردنێكە، كه منداڵەکانم دەبینم چاویان لەدەرگایە تا خزم یان دراوسێ خێرمان پێبکات" فایه‌ق ستار (43 ساڵ) وای وت.\nكچێكی په‌یمان و فایه‌ق پێویستی به نه‌شته‌رگه‌ری راستككردنه‌وه‌ی قاچه‌كانی هه‌یه فۆتۆ: محه‌مه‌د ئه‌ڵماس\nفایه‌ق له كاكه‌ییه‌كانی داقوقه، تا ئاماده‌كردنی ئه‌م راپۆرته خێزانه‌كه‌ی له خانویه‌كی بێ خزمه‌تی كرێدابون به مانگانه‌ی 200 هه‌زار دینار له گه‌ڕه‌كی ئیمام جابر له قه‌زای داقوق، به‌رله‌وه‌ی خاوه‌نی خانوه‌كه‌یان ده‌ریانبكات.\nله‌كاتی هێرشه‌كانی داعشدا، له 2014دا، به‌هۆی مه‌ترسی ئه‌منییه‌وه فایه‌ق ماڵی بۆ كه‌ركوك گواسته‌وه و كاتێكیش كۆرۆنا بڵاوبۆوه، كارگه‌ی نایلۆنه‌كه داخرا و كاری نه‌ما، بۆیە جارێكیتر گه‌ڕایه‌وه بۆ داقوق.\n"له كه‌ركوك نه‌متوانی كرێی خانوو بده‌م، ناچار سه‌لاجه‌م فرۆشت، به‌ڵام پاره‌ی ته‌واوی بۆ كرێ دابین نه‌كرد و له خانووه‌كه ده‌ركرام".\nفایه‌ق چوار كچی هه‌یه، یه‌كێكیان هه‌ردوو قاچی خوار ده‌بن و سه‌رباری چاره‌سه‌ری به‌رده‌وام، پێویستی به نه‌شته‌رگه‌ری رێككردنه‌وه هه‌یه و ناتوانێت رێبکات.\nهاوسه‌ر و یه‌كێكی تر له منداڵه‌كانی توشی ڤایرۆسی جگه‌ر بون كه ئەویش پێویستی بە ده‌رمان هه‌یه.\nئیشوكارم نه‌ماوه به‌هۆی كۆرۆناوه له‌كاتێكدا منداڵه‌كانم پێویستیان به چاره‌سه‌ر هه‌یه\n"ئیشوكارم نه‌ماوه، به‌هۆی مه‌ترسی كۆرۆنا و قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆوه، له‌كاتێكدا منداڵه‌كانم پێویستیان به چاره‌سه‌ر هه‌یه و ناوبه‌ناویش خاوه‌نی خانوو بۆ داواكردنی كرێ فشارم ده‌خاته‌سه‌ر، ماڵم وێران بووه و خه‌ریكه ده‌ربه‌ده‌ر ده‌بم" فایه‌ق واده‌ڵێت.\nوه‌ك لێی ده‌ترسان، خێزانه‌كه‌ی فایه‌ق ده‌ربه‌ده‌ر بون، خاوه‌نی خانوه‌كه‌ی داقوق به‌هۆی پێنه‌دانی كرێی مانگانه‌وه ده‌ریكردن و ئێستا له خانویه‌كی ته‌واونه‌كراوی قه‌زاكه‌دا نیشته‌جێن.\nكچه گه‌وره‌كه‌ی فایه‌ق ته‌مه‌نی 15 ساڵه، ئه‌و كچه‌ی قاچه‌كانی پێویستیان به نه‌شته‌رگه‌رییه ناوی فاتمه‌یه و ته‌مه‌نی 9 ساڵه، ئه‌وانیتر سارای شه‌ش ساڵ و زه‌ینه‌بی چوار ساڵن.\nماڵەکەیان كه‌مترین پێداویستی خێزانێكی شه‌ش كه‌سی تێدایە؛ ته‌له‌فزیۆنێكی بچوك له سوچێكی ژوری میوانه‌كه‌دا دانراوه، له‌گه‌ڵ چه‌ند راخه‌رێكی ته‌نك؛ مه‌تبه‌خێكی چۆڵ، ته‌نیا سه‌لاجه‌یه‌كی بچوكی تێدایه كه به ئه‌مانه‌ت له دراوسێیه‌كه‌وه پێیاندراوه و له نوستنه‌كه‌شدا ته‌نیا كه‌نتۆرێكی بچوكی جلوبه‌رگی تێدایه.\n"به‌خوا سه‌لاجه، موجه‌میده و غه‌ساله‌ی جلوبه‌رگم هه‌ر بۆ كرێی خانوو فرۆشت" په‌یمان وای وت، كاتێك به گریانه‌وه ناو ماڵه‌كه‌ی پیشانی په‌یامنێری (كه‌ركوك ناو) دەدا.\nنه‌شته‌رگه‌ری كچه‌كه‌ی په‌یمان پێویستی به نزیكه‌ی چوار ملیۆن دینار هه‌یه، جگه له پاره‌ی كڕینی ده‌رمان بۆ چاره‌سه‌ری ڤایرۆسی جگه‌ر كه خۆی و كچێكی تری به‌ده‌ستیه‌وه گیرۆده‌ن.\n"وه‌ڵا شه‌رمه‌كه‌م له خۆم، به‌س چیبكه‌م ئه‌مه وه‌زعه‌كه‌مه، رۆژانه كه مێرده‌كه‌م ده‌چێته كرێكاری له خوا ده‌پاڕمه‌وه ئیشی ده‌ستبكه‌وێت له‌به‌ر خاتری منداڵه‌كان".\n"ئاخر زۆر ناخۆشه نانی به‌یانی بخۆیت و بیرت لای خێرخواز بێت بۆ نانی نیوه‌ڕۆ و ئێواره" په‌یمان وای وت.