چەند هاوڕێیەکی بە ناو دیموکراسیخواز و ڕۆشنبیرم، دەڵێن ئەگەر نەبیتە هاوبەش ( شەریک)ە شەر وجنێوی کۆڵانی ئێمە بەرامبەر بە بەرپرسان و تێکۆشەرە دێرینەکان، ئەوا تۆش دژی بەرەی گەل و خاینی؟\nگەلۆ: بڵێی شانازی لە بەرەی گەلبوون! جنێودان و تەشهیرکردن بووبێت، من نەمزانی بێت؟ یا بە ڕاست هەوڵدان بۆ تەبایی و برایی و یەکریزی ماڵی کورد لە بەرەی گەلبوونە.\nبەو بەڕێزانە دەڵێم من کەسێکی نەتەوەییم و باوەری تەواوم بە خەباتی نەتەوەی و سەربەخۆخوازییە. مرۆڤی نەتەوەیش نابێت هاندەربێت بۆ تێکدانی یەکێتی و یەکریزی ماڵی کورد.\nهەر شێوە پرۆژە و هەوڵدانێک لە پێناو سەربەخۆیی، ئەگەر بە ١٠٠ جاریش کۆسپی بۆ دروستبکرێت و ڕاگیرێت، نابێت بەو گەلەکۆمانەی دوژنمان و نەیارانمان بکەوینە بیانوو پشت لە پرۆسەکە بکەینەوە، دەبێت بە داگیرکەران بسەلمێنین کە تا گەیشتن بە لووتکەی سەربەخۆیی کۆڵنادەین.\nلای منیش سەرکردە ڕاستگۆ و تێکۆشەرو دڵسۆز نیشتیمانپەروەرەکان جیگەی رێز و شانازین، بەو ماناش نییە بێ کەم و کوری بووبن، هیچ بەرپرس و ڕێکخراوێک لە ناوچەکانی ئاسیای گەورە و ئەفریقا، بە تایبەتیش لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست نییە کە بە هۆی ئەو نەریتەی ناوچەکە بێکەموکوری نەبووبێت، بە خۆزگە و شەر و جنێویش هەموو شتێک لە نێو ئەو کولتورەی ناوچەکانی رۆژهەڵاتی ناڤین ناگۆردرێت.هەروا ئاسانیش نییە کە ئێمەی کورد نموونەبین لە ناوچەکە، تا نەبینە خاوەنی کیانێکی سەربەخۆیی و نەبینە خاوەنی یاسای خۆمان، ناتوانین زۆر هەنگاو بنێین. کاتێک خاوەنی حکومەت و یاسای خۆمان بین، ئەو کات دەتوانین لە باخچەی زارۆکانەوە دەستبکەین بە پەروەردەی کۆمەڵگایەکی یاساناس و یاساپەروەر.\nبەو ماناش نییە لە بەرامبەر گەندەڵی بەرپرسانی وڵاتە داگیرکراوەکەم بێدەنگ بووبم.\nڕەخنەی زۆریشم بە نووسین و بە دیداری دۆستانە لێگرتوون و بەردەوامیش دەبم، بەڵام ڕەخنەی دوور لە تەشهیر و قسەی کۆڵانی.\nلەگەڵ رەخنەی دروستکەرم، لەگەڵ ناڕەزایی و خۆپیشاندانی ئارام و یاساییم، ڕەفتاری نەشیاویش بۆ تێکدانی یەکریزی ماڵی کورد لە ژیر هەر ناو ناتۆرەیەک بێت، بە بەشێک لە پرۆژەی داگیرکەرانی کوردستان دەزانم بۆ تێکدانی یەکریزی ماڵی کورد.\nتا ئیستاش نەمدیتووە کە کردارە تووند و تیژییەکان هیچ کێشەیەکیان لە کوردستان چارەسەرکردبێت، بگرە زیاتر و قووڵتریان کردوە.\nباشترین زامن بۆ گەیشتن بە سەربەخۆیی یەکجاری و ڕزگاربوونم لە ژێر چنگ و کەلتورو سیاسەتی داگیرکەران، یەکریزی و ئاشتی وئارامییە لە ناو کوردستان، لێبوردەییە.\nغاندی دەڵێن ئاسمان چەندە گەورەبێت، بەڵام کە مانگی نەبێت تاریک دەبێت، مرۆڤیش چەندە گەورەبێت، بەڵام کە ڕەوشتی نەبوو بچووک دەبێت.\nتکایە با ئیتر واز لە بوغز و کینەو شەری نەشیاو کە دڵخۆشکەرە بۆ دوژمن بێنین.\nمەبەستم کەس و لایەنێک نییە وەک شەخس یا ڕێکخراو، تەنیا وڵامێکی گشتییە.\n٣ / ٦ / ٢٠١٨\nڕێکه‌و 2018-06-26 00:00:09


کوردیپێدیا - سەنتەری هۆشیاری تاک\n☂ سەنتەری هۆشیاری تاک | پۆل: پارت و رێکخراوەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nسەنتەری هۆشیاری تاک\nئیمە لە سالی 1 05-07-2005 سەنتەریکی هۆشیاریمان دامەزراند بە ناوی سەنتەری هۆشیاری تاک لە شاری هەولیر و دەوروبەری بە هاوکاری جەندین گەنجی خۆبەخش و نیشتیمان پەروەر و دوای ئەنجامدانی چەندین چالاکی جۆراو جۆر هەمەچەشن لە بوارەکانی هۆشیارکردنەوەی تاک و بەشداری 130 ورک شۆپ و 20 کۆنفراس کرد پاشان بە هۆی هەندێ بارودۆخی ناوخۆی سەنتەر لە سەر داوای سەرۆکی سەنتەر کارو چالاکیەکانی خۆی راگرت تا ئیستا. وە لە خوارەوە زیاتر زانیاری دەخەینە روو دەربارەی سەنتەر ی هۆشیاری تاک.\nناوی سەنتەر: سەنتەری هۆشیاری تاک\nمێژووی دامەزراندن: 04-05-2006\nشوێنی بنکەی سەرەکی/ پارێزگای هەولێر،سەنتەر بۆی هەیە لە هەر شار و قەزاوناحیەکان بارەگای هەبێت.\nدیدگا: (سەنتەرێکی رۆشنبیری یە، کۆمەڵێک کەسی سەربەخۆ بەڕێوەی دەبەن)\nپەیام: لەتاکی هۆشیار بەرە و کۆمەڵگایەکی هۆشیار.\nئارم : پێکهاتووە لە دوو گۆی هاو چەق بە باری پانی، گۆ بچوکەکەیان سەوزە و ناواخنەکەی سپیە و بە رەنگی رەش لە ناوی نوسراوە (شەفافیەت) گۆیە گەورەکەیان رەنگی زەردە و ناواخنەکەی رەنگی شینە.\nدەستەی دامەزرێنەر: کاردەکات بۆ پێش خستنی پڕۆژەی هۆشیاری تاک لە ناو بیرۆکەی (سەنتەری هۆشیاری تاک). وە پارێزگاری کردنی بەرژەوەندیەکانی سەنتەر لە ئەستۆی سەرۆکی دەستەیە بە پلەی یەکەم، لەبارەی ئاسایی و نائاسایی دەبێت واژووی سەرۆکی دەستەی لەسەربێت لە هەر بڕیارێک تایبەت بە چارەنوسی سەنتەر.\nکورتەیەک دەربارەی سەنتەری هۆشیاری تاک:\nسەرەتا وەکو بیرۆکە لە لایەن (تحسین خالید حمد) هاتە ئاراوە،پاشان لەگەڵ چەند لاوێک بە فکرەی نوێترو لە ئاستی جیاوازو پلەی خوێندندا،پەرە بە بیرۆکەکە دراو گەڵاڵەی ناو و پەیرەوی ناوخۆی سەنتەر کرا،لە بەرواری 10-07-2005 یەکەم دانیشتنی سەربەخۆ و زانستی خۆی گرێدا،دواتر لە بەرواری 04-05-2006 مۆلەتی رەسمی بە پێی ماددەی (8،7) لە لایەن ئەنجوومەنی نیشتیمانی کوردستانەوە پێ بەخشرا.لەگەڵ ئەمانەشدا چەندین کارو چاڵاکی ئەنجامداوە هەر لە سەرەتاوەو تائێستاش سەنتەر خاوەنی منحەی تایبەنتی خۆی نییەو بێبەشە لەو منحەی کە بۆ سەنتەرو رێکخراوەکانی تر لە لایەن حکومەتەوە دابین کراوە.\nکورتەیەک لە چاڵاکیەکانی سەنتەر:\nئەنجامدانی کارو چاڵاکیەکانی سەنتەر پشتی بەستووە بە هاوکاری خەڵکی خۆ بەخش و بەشداریکردن لە پرۆژەی رێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی.\nکارەکانی سەنتەر لەگەڵ رێکخراوەکان:\n1. پرۆگرامی کۆمەڵگەی عێراقیICSP\n2. ئەنستتیوتی رۆژنامەوانی جەنگ و ئاشتی IWPR\n3. رێکخراوی ئاسکی ئەمریکی ASK\n4. رێکخراوی نەرویجی NPA\nسێ بەرنامەی راستەوخۆ لە رادێوکانی کوردستان، هەربەرنامەیەک لە رادێویەک بەردەوام بووە بە شیوەیەکی خۆبەخشی بۆ ماوەی دووساڵ،(ناوی بەرنامەکان).\n1. بەرنامەی هۆشیاری هاولاتی لە رادێوی دەنگی هەولێَر.\n2. بەرنامەی رۆشنایی لە رادێوی زەحمەتکیشان.\n3. بەرنامەی هۆشیاری تاک لە رادێوی هەتاو.\n4. بەشداریکردن لە کەمپینی دژە توندوتیژی بەرامبەر بە ئافرەتان.\n5. بەشداریکردن لە کەمپینی 10-06-2007 لە مەڕ پرۆسەی دادگاییکردنی تاوانبارانی بەناو ئەنفال\n6. بەشداریکردن زیاتر لە 130 رۆشوپ و20 کۆنفراس.\nئامانجە سەرەکییەکانی سەنتەر:\n1- راڤەکردنی داخوازیە پێشهات وڕووداوەکان بۆ تاک جا چ لەڕووی سیاسی بێت یاخود لە رووی کۆمەڵاتی وئابوری وتەندروستی و....هتد.\n2-کارکردن لە پێناو هۆشیاری، لێبوردەیی،دۆستایەتی.\n3-پشتگیری کردنی بار و گوزەرانی ژیانی تاک لەڕووی ماددی ومەعنەوی.\n4-پاراستنی بەرژەوەندیە باڵاکانی گەلی کوردستان.\n5- داکۆکی کردن بۆ رەخساندنی بواری زانستی و بەهاکانی مرۆڤ بۆ مرۆڤ لەسەر بنەمای تاک.\n6-ئێش کردن بەسیتەمێکی پەروەردەیی نوێ بۆ بەهێزکردنی پەیوەندی لەنێوان حکومەت و تاک، تاک وخێزان، خێزان وحکومەت، بە مەستی ئەوەی گومەڵگا ببێتە کۆمەڵگایەکی خۆشگوزەران و دادگەر.\n7-بە مەیدانی کردنی سەکۆی ئازاد بۆ ئافرەتان، لەگەڵ چەسپاندنی زیاتر لە رێژەی (25%) بۆ ئافرەتان لەناوبیرۆکەی سەنتەر.\n8- پێگەیاندنی تاک لەسەربنەمای نیشتمانپەروەری وهاوڵاتی بوون.\n9-دوورخستنەوەی تاک لە کاری توند وتیژی وکۆیڵە بوونی لەژێر هیچ بنەمایەک.\n10-پێ داگرتن لەسەر هۆشیاری گشتی.\n11-ڕاهێنانی تاک لەسەربنەمای رێزگرتن، بەبێ رەچاوکردنی رەنگ و ئاست وئاین ومەزهەب و نەتەوە و.........هتد.\n12-گۆڕینی شێوازی خوێندن لە سیستەمی ناوەندەکانی خویندن بۆ شێوازی داهێنەر.\n13-دەرخستنی وزەی تاک و دەوڵەمەندکردنی.\n14-ڕوونکردنەوە و شیکردنەوەی بابەتە هەستیارییەکان.\n15-فێرکردنی تاک دەربارەی ودەرئەنجام و بەها گرنگەکانی راپرسی.\nدەستەی بەرێوەبەردنی سەنتەر:\n1- دەستەی راوێژکاری. (5) کەس.\n2- سەرۆکی سەنتەر\n3- بەرێوەبەری کارگێری.\n4- بەرپرسی راگەیاندن.\n5- بەرپرسی پرۆژەکان.\n6- بەرپرسی ژمێریاری.\nسەنتەری هۆشیاری تاک/کوردستان هەولێر/شەست مەتری/چوار ریانی ئەلبان کۆلانی یەکەم\nسەرۆکی سەنتەر: 4104261 0750\nدەستەی راوێژکاری: 7429 470 0750\nبەرێوەبەری کارگێری: 5367 455 0750\n 👪 تۆڕی کۆمەڵایەتی | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | فەیسبووکی سەنتەری هۆشیاری تاک\n2. 👁 04-05-2006\n3. 👁 05-07-2005\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Apr 9 2011 11:07PM تۆمارکراوە\n👁 ئەم بابەتە 10,512 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 17 KB Apr 9 2011 11:07PM هاوڕێ باخەوان


راگەیاندنی کومیتەی دەرەوەی وڵاتی کۆمەڵە بە بۆنەی ماڵاوایی هاوڕێ جەلیل عەلیپوور لە ژیان\n12:00 - 19/6/2021\nبە داخ و پەژارەیەکی زۆرەوە سەر لە بەیانی پێنجشەممە ۱۷ی ژوئەنی ۲٠۲۱، هاوڕێ جەلیل عەلیپوور ئەندامی پێشووی کومیتەی ناوەندی، کادری تێکۆشەر و خۆشەویستی کۆمەڵە، بە نەخۆشییەکی کوتوپڕ لە نەخۆشخانەیەکی کۆڵن لە ئاڵمان دڵی گەورە و پڕ ئاواتی لە لێدان کەوت و خەم و پەژارەیەکی زۆری خستە دڵی هەموومانەوە.\nهاوڕێ جەلیل ساڵی ۱۳٤٨(۱۹٦۹) لە ئاوایی "تەپەڕەشە" لە ناوچەی سەرپێڵی زەهاو لە پارێزگای کرماشان چاوی بە ژین پشکووت. هێشتا مێرمنداڵ بوو کە بە هۆی شەڕی ئێران و عێڕاق لەگەڵ بنەماڵەکەیان بە ناچار زێدی خۆیان جێهێشت و ئاوارەی عێڕاق بوون و سەر ئەنجام لە کەمپی ئەڵتاش گیرسانەوە. لەوێ لەگەڵ کۆمەڵێک لە دۆستانی بە سیاسەتەکانی کۆمەڵە ئاشنا بوو و ساڵی ۱۹۹٦ بوو بە پێشمەرگەی کۆمەڵە. هاوڕێ جەلیل عەلیپوور زۆر زوو جێگای لە دڵی ریزەکانی پێشمەرگەی کۆمەڵەدا کردەوە و بووو بە خۆشەویستی هاوڕێیانی. هاوڕێ جەلیل عەلیپوور تەنها کادرێکی تێکۆشەر نەبوو، بەڵکوو هونەرمەندێکی لێهاتوو و دەست ڕەنگین بوو و هونەرەکەی لە خزمەت خەباتی ڕزگاریخوازانەی گەلی کورددا بوو. چەندین ساڵ وەکوو چیرۆک نووس و دیزاینەری گۆڤارەکانی کۆمەڵە و هەروەها لە ئۆرگانەکانی دیکەی کۆمەڵە کاری کردبوو. لە نێو پێشمەرگە و ئەندامانی کۆمەڵەدا کەسێکی ڕووخۆش و مێهرەبان بوو، هەر ئەم تایبەتمەندیانەی وای کردبوو کە خۆشەویستی هەموو لایەک بێت و تا ئەو جێگایەی لە کۆنگرەی دوازدەی کۆمەڵەدا بوو بە ئەندامی کومیتەی ناوەندیی کۆمەڵە.\nکاک جەلیل وێرای باقی ئەندامانی بنەماڵەکەی و براکانی لە پێناو ڕزگاری گەلی کورد، چەند دەیە بێ وچان و نەسرەوتووانە لە ڕیزەکانی کۆمەڵەدا خەباتی کرد. لەم ساڵانەی دواییدا رێگەی هەندەرانی گرتەبەر و لە وڵاتی ئاڵمان نیشتەجێ بوو. لەوێش هەر بەو دڵگەرمی و شێلگیرییەی جارانەوە درێژەی بە کار و چالاکی حزبی و سیاسی و هونەریدا و خەمخۆری کۆمەڵە و پاڵپشتی هاوڕێیانی مایەوە. بەداخەوە مەرگی ناوەخت نەیهێشت هاوڕێ جەلیل شکستی داگیرکەر و دەسەڵاتی دیکتاتۆری ئیسلامی ئێران و سەرکەوتنی خەباتی رەوای گەلی کورد بە چاوانی ببێنێ و مەودای نەدا ئاواتە جوانەکانی وەدیبێن. بەم جۆرە کۆمەڵە کادرێکی کارا و لێهاتوو و بە وەفا و تێکۆشەر و خۆشەویستی لەدەستدا. کومیتەی دەرەوەی وڵات بەم بۆنەوە سەرەخۆشی گەرمی خۆی ئاراستەی هاوسەری بەڕێزی روقیا خانم و کوڕە ئازیزەکانی رێژوان و رۆژیار و هاوڕێیان کاک خالید، کاک ئەمجەد و کاک فوئاد و سەرجەمی بنەماڵەی بەڕێزیان و هاوڕێ و دۆستانی و هەموو ریزەکانی کۆمەڵە دەکەین. ئێمە بە درێژدەان بە رێبازی هاوڕێ جەلیل، سەری رێز بۆ خەبات و تێکۆشانی دادەنەوێنین و بە بیروباوەڕ و ئامانجەکانی وەفادار دەمێنین.\nیادی ئازیزی بەرز و بەڕێز بێ و رێبازی پڕ رێبوار.\n٢٨ی جۆزەردانی ١٤٠٠ ۱۸ی ژوئەنی ٢٠٢١\n09:20 - 19/6/2021 نوێ کراوەتەوە\nراگەیاندنی کومیتەی نۆروێژی کۆمەڵە بە بۆنەی کۆچی دووایی دایە کوبرا دایکی هاوڕێ فواد نەغەدە\nرێورەسمی رێز گرتن لە یادی ھاورێ جەلیل عەلیپوور\nئاگاداری بۆ بەخاک ئەسپاردنی هاورێی جەلیل عەلیپور\nزنجیرە کۆبوونەوەکانی ساڵانەی کۆمەڵەی لاوانی ڕۆژهەڵات لە دەرەوەی ولات کۆتایی پێهات.\nجەلیل عەلیپوروێنە، جەلیل عەلیپووروێنەراگەیاندن


👁 ئەم بابەتە 4,411 جار بینراوە\n📖 Israel Should Arm The Kurds کورتەباس\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 10 2017 3:25PM\nBY RACHEL AVRAHAM NOVEMBER 27، 2017 20:35 n recen [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 10-12-2017 15:25:15\n📊 ئاماری زیانی بومەلەرزەکەی دەربەندیخان بڵاوکرایەوە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 27 2017 1:03PM\n👁 ئەم بابەتە 2,617 جار بینراوە\nڕۆژنیوز هاوڕێ کرێکار ئاماری زیانی بومەلەرزەکەی دە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 27-11-2017 13:03:23\n✌ ئەحمەد حەبەش - دەلیل رەشید شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 2 2017 12:39PM\n👁 ئەم بابەتە 1,584 جار بینراوە\nلە دایکبووی ساڵی 1980ی شاری عەفرین. رۆژی 27-11-20 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 72% ✍ هـ.ب. 2-12-2017 12:39:07\n📖 بە ئەرکی قانوونی خۆمان هەستاوین کورتەباس\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 28 2019 12:10AM\n👁 ئەم بابەتە 614 جار بینراوە\nڕۆژی 26-11-2017، بیست و چوار پەرلەمانتاری کوردستان [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ن.ئـ. 28-9-2019 0:10:46\n📝 پەیڕەوی دامەزراندن و بژارکردنی تۆماری دەنگدەرانی هەرێمی کوردستان بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 27 2017 9:08PM\n👁 ئەم بابەتە 3,809 جار بینراوە\n27-11-2017 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 4 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 27-11-2017 21:08:48\n✌ سالار سۆفی - سەربەست دڵنیا شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 2 2017 12:41PM\nلە دایکبووی ساڵی 1993 لە سنە. رۆژی 27-11-2017 لە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 72% ✍ هـ.ب. 2-12-2017 12:41:22\n👫 سامی کەمال کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 27 2017 9:04PM\nیاریزانی پێشووی هێڵی ناوەڕاستی یانەی بروسک بوو، لە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 27-11-2017 21:04:12\n📊 لە دهۆک لە 10 مانگی 2017دا 15 کەس لە پاڵاوگە نەوتییەکان سووتاون ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 28 2017 9:24AM\n👁 ئەم بابەتە 1,599 جار بینراوە\nلە کۆمەڵگەی پیشەسازی کواشێ پارێزگای دهۆک 170 پاڵاو [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ م.ب. 28-11-2017 9:24:46\n📊 لە ماوەی هەشت مانگی 2017دا 56 هەزار ئاژەڵ هێنراوەتە سلێمانی ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 27 2017 9:28AM\nدواڕۆژ، زریان محەمەد ماوەی دوو مانگە هاوردەکردنی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 27-11-2017 9:28:35


لە 2015 ەوە تا ئێستا 17هەزار ئەندامی هەدەپە دەستگیر کراون - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ Khordad ٤ ٠٩:٣٢\nNews Code 37480\nبەیاننامەی هەدەپە لە کاردانەوە بە دەستگیرییەکانی ئەم دواییە:\nلە 2015 ەوە تا ئێستا 17هەزار ئەندامی هەدەپە دەستگیر کراون\nهەدەپە بە بڵاو کردنەوەی بەیاننامەیەک دەستگیری بەربڵاوی ئەندامانی ئەو پارتەی ئیدانە کرد و ئەوەی نیشانەی لەناوچوونی دەسەڵات وەسف کرد.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، دوای دەستگیرییە بێ هۆکار و بەربڵاوەکانی ئەندامانی پارتی دیمۆکراتیکی گەلان لە شارە جیاجیاکان لە مانگەکانی دوایی، هەدەپە بە بڵاو کردنەوەی بەیاننامەیەک ئەو دەستگیریانەی ئیدانە کرد.\nلە بەشێک لە بەیاننامەکە هاتووە:ئەمڕۆ لە هەڵمەتێکی نوێدا دەیان کەس لە ئەندامانی باڵای پارتی و ئەندامانی شۆرای شاری هەدەپە دەستگیر کراون. تەنیا لە ساڵی 2020 لانیکەم 1750 کەس لە ئەندام و بەرپرسان و فەرمانبەرانی هدەپە دەستگیر کراون کە لە نێوانیاندا لانیکەم 172 کەس هەر لە زینداندان.\nلە درێژەدا هاتووە: لە ئەنجامی دوژمنی لە دژی هەدەپە لە 24 ی جوولای 2015 ەوە تا ئێستا لانیکەم 17 هەزار ئەندامی هەدەپە دەستگیر کراون و 3 هەزار و کەسیان 695 کەسیان زیندانی کراون.\nهەروەها هێناویانە: ئێمە جارێکی دیکە لەسەر نایاسایی بوونی هیرشەکان لە دژی اپرتەکەمان جەخت دەکەینەوە و دەڵێین کە ئەو هیرشانە لە دژی ئێمە بێ فایدەیە. وەزیری ناوخۆ کە لە ناوەندی ئەو ستەمانەیە دەیەوێت بە ئەو هێرشانە ڕای گشتی لە لەناوچوونی ئەو دەسەڵاتە بەلاڕێ ببات.


وەک پێداچوونەوەی ١٨:٥٨، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٠\nوەک پێداچوونەوەی ١٧:٣٤، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٠ (دەستکاری)\nوەک پێداچوونەوەی ١٨:٥٨، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٠ (دەستکاری) (پووچەڵکردنەوە)\n* [[مارك سایكس]] لە كاتی گەشتە بەنێوبانگەكەیدا لە شاری [[سلێمانی]]، 150۱۵۰ دوكانی [[چەخماخسازی]]ی ژماردووە. <ref> د.كەمال مەزهەر، "چەند لاپەڕەیەك لە مێژووی گەلی كورد"، بەشی یەكەم، چاپی یەكەم، چاپخانەی (ئەلئەدیب ئەلبەغدادییە)، بەغداد، 1985۱۹۸۵. لاپەڕە: 183۱۸۳ ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (16۱۶)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، 1999۱۹۹۹.) </ref>\n* بەستنی یەکەمین کۆنگرەی کۆمەڵەی یەکێتی و پێشکەوتنی [[توركیا]] لە [[پاریس]]، كە دوو سەرۆكی [[كورد]] تێیدا بەشدار بوون، ئەوانیش [[عەبدولڕەحمان بەدرخان]] و [[حیكمەت بابان]] بوون. <ref> الدكتور عبدالستار ڵاهر شریف، "الجمعیات و المنÙمات و الاحزاب الكردیە فی نڤف قرن" 1908،۱۹۰۸، 1958،۱۹۵۸، الطبعة الاولی، شركە المعرفە لـلنشر و التوزیع، بغداد 1989۱۹۸۹. لاپەڕە: 13۱۳ و د.[[سادق شەرەفكەندی]]، "کورتە مێژووی بزووتنەوە نەتەوایەتییەکانی کورد"، وەرگێرانی لە فارسییەوە, تەها عەتیقی، چاپخانەی ئاپیک، سوید، 1995۱۹۹۵. لاپەڕە: 53۵۳ ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (16۱۶)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، 1999۱۹۹۹.) </ref>\n* دامەزراندنی یەکەمین [[كۆمەڵەی كوردی]] لە [[میسر]]، بە نێوی [[كۆمەڵەی عەزمی هێزەكانی كوردستان]]. <ref> نپار، ژ، 1،۱، خولی پێنجەم، 25۲۵-03۰۳-1995،۱۹۹۵، دەنگی كۆمیتەی ئاشتی و پشتگیری نیشتمانی كوردستان، فینڵاند. لاپەڕە: 26۲۶ ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (16۱۶)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، 1999۱۹۹۹.) </ref>\n* [[جەمال بەگ]] بۆ ماوەی ساڵێك بووە فەرمانڕەوای [[سلێمانی]]. <ref> ئەكرەمی مەحموودی ساڵحی ڕەشە، "شاری سلێمانی"، پێداچوونەوە و پێشەكیی د. عیزەدین موستەفا ڕەسوڵ، بەرگی یەكەم، چاپی یەكەم، چاپخانەی دار الحریە، بەغداد، 1987۱۹۸۷. لاپەڕە: 424۴۲۴ ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (16۱۶)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، 1999۱۹۹۹.) </ref>\n* [[مینۆڕسكی]] پەڕتووكی پیرۆزی [[ئەهلی حەق]]، [[سەرنجام]]ی دۆزییەوە، ئەم پەڕتووكە لە سەدەی ڕابردوودا نووسراوەتەوە. <ref> دوكتۆر مارف خەزنەدار، "لە بابەت مێژووی ئەدەبی كوردییەوە", بریتییە لە چواردە لێكۆڵینەوە، بەغداد، چاپخانەی الموسسە العراقیە لـلدعایە و التباعە، 1984۱۹۸۴. لاپەڕە: 101۱۰۱ ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (16۱۶)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، 1999۱۹۹۹.) </ref>\n* چوونی [[ساڵح زەكی ساحیبقران]] بۆ [[ئەستانە]]، بۆ خوێندنی سەربازی. <ref> ڤوت الاكراد، لسان حال الحزب الدیمقراڵی الكردی فی لبنان "البارتی"، نڤف شهریە، العدد 32،۳۲، لندن، 16۱۶-6۶-1997۱۹۹۷. لاپەڕە: 6۶ ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (16۱۶)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، 1999۱۹۹۹.) </ref>\n* دەرچوونی دواژمارەی [[ڕۆژنامەی كوردستان]] لە [[جنێڤ]] كە ژمارە 31۳۱ بوو. <ref> موحەمەد ڕەسوڵ هاوار، "سمكۆ (ئیسمایل ئاغای شوكاك) و بزووتنەوەی نەتەوایەتیی كورد"، چاپخانەی ئاپێك، چاپی یەكەم، سوید, ستۆكهۆڵم، 1995۱۹۹۵. لاپەڕە: 294۲۹۴ ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (16۱۶)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، 1999۱۹۹۹.) </ref>\n* لەدایکبوونی هۆزانەوان ڕەمزیی [[مەلا مارف]] لە شاری [[سلێمانی]]. <ref> ئەكرەمی مەحموودی ساڵحی ڕەشە، "شاری سلێمانی"، پێداچوونەوە و پێشەكیی د. عیزەدین موستەفا ڕەسوڵ، بەرگی یەكەم، چاپی یەكەم، چاپخانەی دار الحریە، بەغداد، 1987۱۹۸۷. لاپەڕە: 413۴۱۳ ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (16۱۶)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، 1999۱۹۹۹.) </ref>\n* لەدایکبوونی هۆزانەوان [[عەبدولجەبار ئاغا]] كانی. <ref> دوكتۆر مارف خەزنەدار، "لە بابەت مێژووی ئەدەبی كوردییەوە", بریتییە لە چواردە لێكۆڵینەوە، بەغداد، چاپخانەی الموسسە العراقیە لـلدعایە و التباعە، 1984۱۹۸۴. لاپەڕە: 213۲۱۳ ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (16۱۶)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، 1999۱۹۹۹.) </ref>\n* لەدایکبوونی نووسەر و چاکسازی کورد [[نەجمەدین مەلا]] لە [[سلێمانی]]. <ref> ئەكرەمی مەحموودی ساڵحی ڕەشە، "شاری سلێمانی"، پێداچوونەوە و پێشەكیی د. عیزەدین موستەفا ڕەسوڵ، بەرگی یەكەم، چاپی یەكەم، چاپخانەی دار الحریە، بەغداد، 1987۱۹۸۷. لاپەڕە: 416۴۱۶ ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (16۱۶)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، 1999۱۹۹۹.) </ref>\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/wiki/تایبەت:MobileDiff/42175»


چی لەبارەی كۆشكی سپییەوە دەزانیت؟ - تۆڕی میدیایی خەڵک\nکۆشکی سپی واتە شوێنی دانیشتنی سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە، کە لە شاری واشینۆنی ئەو وڵاتە دایە.\nئەم کۆشکە لە سێ بەشی: ناوەندی، ڕۆژھەڵات وە ڕۆژاوا پێک ھاتووەو شەش نهۆمە.\nئەم کۆشکە لە ساڵی ١٧٩٢ ھەتا ساڵی ١٨٠٠ زایینی ھاوکات لەگەڵ بنیادنانی شاری واشنتۆن تەواو کراوە.\nجان ئادامز یەکەمین سەرۆک کۆماری ئامریکایە کە لەم کۆشکەدا نیشتەجێ بووە.\nلە سەردەمی سەرۆک تۆماس جێفێرسۆن، پەرە پێ دراوە، وە زیادکردنی کردنی دوو کۆڵەکە بۆی بووەتە هۆی زیاتر گەورەکردنی ئەم شوێنە.\nئەم کۆشکە لە ساڵی ١٨١٢، بە ھۆی ھێرشی بەریتانیا تا ڕادەیێکی زۆر لە ناو چوو، بەڵام بە زوویی سەر لە نوێ درووست کراوەتەوە.


پووتین ڕێککه‌وتننامه‌ی بازه‌رگانی ئازادی ئێران و ئۆراسیای واژۆ کرد - Mehr News Agency\n29 sermawezê 2018 - 10:11\nNews Code 23326\nپووتین ڕێککه‌وتننامه‌ی بازه‌رگانی ئازادی ئێران و ئۆراسیای واژۆ کرد\nسه‌رۆک کۆماری ڕووسیا ڕێککه‌وتن نامه‌ی کاتی ساز کردنی ناوچه‌ی ئازادی بازه‌رگانی له نێوان ئێران و وڵاتانی ئه‌ندام له یه‌کێتی ئۆراسیای واژۆ کرد.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر له ڕیانۆستی، ڤلادیمیر پووتین، سه‌رۆک کۆماری ڕووسیا ڕۆژی چوارشه‌مه پێش نووسی ڕێککه‌وتن نامه‌ی ساز کردنی ناوچه‌ی ئازادی بازه‌رگانی له نێوان ئێران و ولاتانی ئه‌ندام له یه‌کێتی ئۆراسیای واژۆ کرد.\nڕێککه‌وتن نامه‌ی کاتی ساز کردنی ناوچه‌ی ئازادی بازه‌رگانی له نێوان ئێران و وڵاتانی ئه‌ندام له یه‌کێتی ئۆراسیا پێشتر له لایه‌ن دۆما و فدراسیۆنی ڕووسیاوه واژۆ کراوه و ئێسته‌ش دوای یه‌ک مانگ له‌م واژۆ سه‌رۆک کۆماری ئه‌م وڵاته ڕێککه‌وتن نامه‌که‌ی واژۆ کرد.\nئه‌م ڕێککه‌وتن نامه‌یه له به‌هاری ئه‌مساڵ له ئاستانه واژۆ کراوه و ئێسته ده‌چێته بواری جێبه‌جێ کردنه‌وه.\nبه پێی ئه‌م ڕێککه‌وتن نامه‌یه ئێران و وڵاتانی ئۆراسیا هه‌موو هه‌وڵی خۆیان ده‌دن تاکوو که‌مترین باجی گومروکی له خاڵه سنوورییه‌کان بۆ یه‌کتر له به‌رچاو بگرن.\nشایانی باسه که یه‌کێتی ئۆراسیا یه‌کێتییه‌کی ئابوورییه که زۆربه‌ی وڵاته‌کانی باکووری ئۆراسیا له ڕۆژهه‌ڵاتی ئه‌ورووپا تێیدا به‌شدارن و له ساڵی ۲۰۱۴ له نێوان بلاڕووس، قه‌زاقستان و ڕووسیادا واژۆ کرا.


٣ ئەندامی باڵای میت کوژران.. نوێکراوەتەوە - RojNews\n٣ ئەندامی باڵای میت کوژران.. نوێکراوەتەوە\nدەربارەی چالاکی گەریلاکان، هەپەگە لە ڕاگەیەندراوێکدا کوژرانی نۆ سەربازی تورک و سێ ئەندامی باڵای میتی لە شەڕەکانی سنووری سێرت، لێلیکان، گەڤەر و چەلێ ڕاگەیاند.\nدەربارەی دواین دۆخی شەڕ لە سنوورەکانی سێرت، گەڤەر و چەلێ لە باکوری کوردستان، و لێلیکان لە سنووری باشوری کوردستان، کەمێک لەمەوبەر ناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنی هێزەکانی پاراستنی گەل- هەپەگە، ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە.\nهەپەگە ڕایگەیاند:"لە چوارچێوەی هەنگاوی شۆڕشگێڕانەی شەهید دەلیلا و شەهید بەستا، لە چالاکییەکی گەریلاکاندا لە ٢٣ی مانگی ڕابردوو لە سێرت، ئۆتۆمبێلێکی میتی تورک کراوەتە ئامانج، لە ئەنجامی چالاکییەکەدا ئۆتۆمبێلەکە وەرگەڕاوە و تێیدا سێ ئەندامی باڵای میت کوژراون، هەروەها دەست بەسەر چەندین جۆر چەکە و تەقەمەنییاندا گیراوە، لە ئەنجامی ئەو چالاکییەشدا، دوو هەڤاڵمان شەهیدبوون".\nهەپەگە ڕاشیگەیاند: ئێوارەی دوێنی ١٤ی بنیسان، لە لێلیکان ی سەربە باشوری کوردستان، گەریلاکانمان لە چالاکییەکدا گورزێکی کوشندەیان لە سوپای تورک وەشاندووە و لە ئەنجامی چالاکییەکەدا پێنج سەربازی تورک کوژراون.\nدەربارەی چالاکی گەریلاکان لە سنووری گەڤەر، هەپەگە ڕایگەیاند: پێش نێوەڕۆی دوێنێ گەریلاکانمان لەگردی عەلی شێر دژی سوپای تورک چالاکییان ئەنجام داوە، تێیدا چەندین سەربازی تورک کوژراون و برینداربوون، بەڵام ژمارەیان ئاشکرانەبووە.\nهەپەگە ڕاشیگەیاندووە: لە ٣٠ی مانگی ڕابردوودا، گەریلاکان ئۆتۆمبێلێکی زرێپۆشی سوپای تورکیان کردووەتە ئامانج و تێکیانشکاندووە، ئەوەی ئاشکرابووە چوار سەربازی تورک لەو چالاکییەدا کوژراون.\nهەپەگە چالاکییەکی دیکەی گەریلاکانی لە سنووری چەلێ ئاشکرا کردووەو ئاماژەی بەوەکردووە، "چەندین سەرباز کوژراون و برینداربوون، بەڵام ژمارەکەیان ئاشکرا نەبووە".


وتووێژ:مەتەڵی ھەڵاتن (فیلم) - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nوتووێژ:مەتەڵی ھەڵاتن (فیلم)\nڕاتان لەسەر ئەم ناوە چییە؟ فیلمەکەم بینیوە و ناوەکە ڕەنگە گونجاوبێ بۆ فیلمەکە، بەس ئایا گەر ناوەکە (The Maze Runner) وەکوو خۆی وەربگێڕین دەبێتە ئەمە یان دەبێتە ڕاکەری مەتەڵ یان ڕاکەری لوولپێچ؟ | سەرچیا (وتووێژ) ١٦:١٩، ١ی نیسانی ٢٠١٦ (UTC)\nمن ڕاکەری ڕێڕەو پێشنیار دەکەم... ibrahim وتووێژ ١٨:٣٠، ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ (UTC)\nتکایە با ناوەکەی یەکلایی بکرێەوە چوونکە دوو وتاری تر هەن درووستیان دەکەم وە ناوەکەی ئێستا هەڵەیە... ibrahim وتووێژ ٢٠:٢١، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ (UTC)\nئەم ناوە زۆر سەقەتە کاکە. ناوەکەی کاک سەرچیاش دروست نییە. ڕاکردن و ھەڵاتن فەرقیان ھەیە. ڕاکردن دەبێتە run away بەڵام ھەڵاتن ھەر run. من ھەڵ بێم یا ڕابکەم فەرقی زۆرە. لێرەدا باس لە یەکێکە کە ھەڵدێ نەک ڕادەکا و ڕاکەر دروست نییە. من نازانم بەڕاستی Runner دەبێتە چی بە کوردی بەڵام ڕاکەر مانای لە Fugitive نزیکە.\nمەتەڵ یانی Riddle ئەمە چ پێوەندی بە Mazeەوە ھەیە؟! ڕێڕەو یانی ڕێی ڕۆییشتن پێوەندی بەمەوە نییە؛ Maze ڕێگایەکە پێچی زۆر تێدایە. لوولپێچ بۆ شتێکی تر دانراوە. لە ناو فەرھەنگەکاندا لە فەرھەنگی کوردستانی مامۆستا گیوی موکریانیدا دوو وشەی «گامیزە» و «میزەگا»م بەرامبەر بەمەوە دیت.--چالاک وتووێژ ١٨:٣٤، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ (UTC)\nکاک چاڵاک نایەوێت ناوەکەی بەو ڕێیە ببردرێت، واتا ناوی وەک («گامیزە، میزەگا،...) دابنێین. چوونکە بەکارهێنانیان زۆۆر زۆۆر کەمترە لەچاو ناوەکانی تر، ئێستا لەنێو گشت خەڵکی و باشتر بڵێین لەگشت فەرهەنگەکان وشەی (run) واتا ڕاکردن، واتا بە پاشگری (er)ەوە دەبێتە ڕاکەر. وە وشەی (Maze) لەچەند فیلمێک بینیەومە و لەچەندفەرهەنگێکدا بە مەتەڵ دانراوە. ibrahim وتووێژ ١٩:٥٧، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ (UTC)\nکاکە من دەڵێم نێرە جنابت دەڵێی بیدۆشە. ئەگەر ھەر ئەوەی خۆت دەزانی دروستە کاتی خەڵک مەگرە. ھەی قوڕ بەسەر ئەم فەرھەنگەی فەرقی ھەڵاتن و ڕاکردن نەزانێ. یان بە Maze بڵێ مەتەڵ. بزانە لەم فەرھەنگانەدا بەرامبەر بە horse نەنووسراوە کەر.--چالاک وتووێژ ٢١:٤٢، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ (UTC)\nبەڕێزم کەس باسی نێر و دۆشین و شتی وای نەکردوووە. نازانم بۆ جەنابتان ڕەخنە قبوڵناکەن، ئێ خۆ منیش دڵخۆش نیم کە حاڵی فەرگەنگەکان وایە. من دەڵێم با ناوەکەی بگۆڕین ئێوەش نازانم هەندێک ناو دێنن کە بەژیانم گوێم لێ نەبووە، نەشم وتتوە ناوەکەی من ڕاستە چوونکە ئەوەی ئێستا من دامناوە لەسەر ئەو فەرهەنگە هەڵانە بووەهەر بەخۆشم ناوێکی ترم پێشنیار کردووە... بەڕێزم ئەگەر ئەمەت پێ کاتبردنە ببمبورە گەر لەکاتم گرتبی. ibrahim وتووێژ ٢٢:١٤، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ (UTC)\nبۆچوونی کاک چالاک دروستە لەسەر ھەڵاتن و ڕاکردن، لە نێوەڕۆکی فیلمەکەش ئەمە بەدیاردەکەوێت. بەڵام بۆ (Maze) نازانم، گەر وشەش ھەبێت ڕەنگە وشەی باوی نێو زمانی ئاخاوتن نەبێت. — سەرچیا — ١٤:٠٩، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ (UTC)\nمنیش دەمێکە بەدوای وشەیەک دەگەڕێم بەرامبەر بە maze، بەڕاستی ھیچم دەستنەکەوت. ئێستە ئێمە خۆمان کێشەمان کەمی وشەیە، ئەگەر باویش نەبێت بەڵام ڕاستبێت ئێمە ناچارین داینێین، ھەر دەبێت داینێین. ئەی ئەگەر ئێمە ئەم وشە پشتگوێخراوانە نەھێنینە بەرچاوی خەڵکی کێ بیکات؟ ئەگەر ئەوەی کاک چالاک ڕاستە با دایبنێین.—ژیار وتووێژ ٠٨:٣٤، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ (UTC)\nلەم ڕۆژانەدا دەقێکم دەخوێندەوە لێرەدا دای دەنێم:\nلە پێناو زمان\nده به‌ر بۆر و بده‌وانم كه‌وتووه ...\nبۆر و بدەو: یەکەمیان ڕەنگە بۆ ئەسپ و دووەمیان سیفەتە هەر بۆ ئەو ئاژەڵە نەجیبە. ئەسپ بە هۆی بار کردن و سوار بوون و شەڕ پێکردن، دەورێکی بەرچاوی لە کەلتووری کوردی‌دا گێڕاوە. ئەسپی چاک فەخر و شانازی دەدا بە پلە و پایەی خاوەنەکەی. لە کەلتووری عەشیرەتی کوردەواری‌دا ئەسپ و تفەنگ نیشانەی جوامێری و ئازایەتی بوون.\nوشەی بدەو جێی سەرنج و کەلک لێوەرگرتنە. بدەو سیفەتی فاعیلییە بۆ ئەسپێک کە چاک هەڵدێ. لە فارسی‌دا وشەی "دوندە" (دەوەندە) هەر بەو مانایەیە. ئێمە وشەی بدەومان لە دەرەوەی هەڵاتنی تۆرەمەی ئەسپ بە کار نەهێناوە. دەبێ لە وەرزش‌دا بەتایبەت لە هەڵاتندا وشەی بدەو ببێنەوە نێو زمانەکەمان. ئەگەر بمانەوێ یاری‌زانێکی فووتباڵ یا هەڵاتن سیفەتی هەڵاتنی باشی پێ بدەین چیمان هەیە بۆ گوتن. با نەهێڵن وشەی "بدەو" لە زمانەکەمان‌دا بسرێتەوە.\nمن ھەر چی زیاتر دەخوێنمەوە زیاتر دەزانم ھیچ نازانم. فەرموو ئێمە لە کوردیدا بۆ وشەی دوندە-ی فارسی و Runnerی ئینگلیزی لە کۆنەوە بەرامبەرمان ھەبووە. بەڕاستی نەبوونی فەرھنگێک بە زمانی کوردی کە ھەموو وشەکان لە خۆ بگرێتەوە ئەمڕۆکە لە زمانی کوردیدا زۆر بەرچاوە و وای لێ کردووە تەواوی وشە رەسەنەکانمان بفەوتێ. ئەگەر فەرھەنگێکی وا ھەبوایە تەماشات کردبا دیبات بەڵی بدەو ھەیە بە مانای Runner ئیتر ئەم ھەموو لێدوانەمان نەدەکرد. کەسیش نەی دەوت فڵانی قسەکەت مەسەپێنە! زۆر سپاس.--چالاک وتووێژ ١٣:٣٩، ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC)\nلە کوردیی فەیلیدا دەڵێن «ئەسپێ بدەو، دانێ زیای کەید».--چالاک وتووێژ ٢٢:٢٢، ٣٠ی ئابی ٢٠١٧ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:مەتەڵی_ھەڵاتن_(فیلم)&oldid=537017»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٢:٢٢ی ٣٠ی ئابی ٢٠١٧ نوێ کراوەتەوە.


جەبار جەمال غەریب / زمان لەژێر چەكوچی ڕاگەیاندندا\nپرسیارێكی زۆرم لەسەر بەلاڕێدابردنی زمان لێ دەكرێ. ڕاستە پرسیارەكە بە زۆر شێوە دووبارە دەبێتەوە، بەڵام كڕۆكی پرسیارەكە ئەوەیە:\n- ئایا بەڕاست زمان نازانن، یان هەر دەیانەوێ ئەوەی تا ئێستا نەتوانراوە بەو زمانە بكرێت، ئەوان بیكەن؟ مەبەستم ڕیسواكردنیەتی.\n- زۆر ناگەڕێمەوە دواوە، تەنیا دەچمەوە سەرەتای سەدەی ڕابردوو، واتا سەدەی بیست.\nسەرەتای سەدەی بیست ڕۆژنامەگەریی كوردی گەشەیەكی گەورەی بەخۆیەوە دیت.\n- مێجەر سۆن لەبەرئەوەی كوڕی ڕۆژنامە و خوێندەوارییە، دەزانێ نووسین و دەركردنی ڕۆژنامە كاری خوێندەوار و ئەدیب و نووسەرانە، بۆیە لە بەغدا شوكری فەزڵیی شاعیر دەكاتە هاوكاری خۆی و لە سلێمانی مستەفا پاشای یاملكی، عەلی كەمال باپیر و چەندان نووسەر و خوێندەواری دیكە هاوكارییان كردووە.\n- ئەو كاتە، كە نووسەر و خوێندەواری كورد جڵەوی ڕۆژنامەیان بەدەستەوە بوو، یەكەم ئەرك و بەرپرسیاریەتییان بەكارهێنانی كوردییەكی ڕەسەن و پەرەپێدانی ئەو زمانە و ئەدەبەكەی بوو. بە جۆرێكی دیكە، ئەوانەی ڕۆژنامەیان دەردەكرد، لە قووڵایی كتێب و خوێندنەوەوە هاتبوون، ڕۆشنبیر و زانا و دانا بوون، بە دیار كتێبەوە شەونخوونییان كێشابوو. بۆ ساخكردنەوەی تاكە وشەیەك، عەرەقیان دەڕشت. سەرەڕای ئەوەی شارەزای كولتوور و فەرهەنگ و ژیانی نەتەوەكەیان بوون، زمانە ناوچەییەكانیشیان دەزانی.\nپێرەمێرد، شێخ محەمەدی خاڵ، گۆران و جەمیل سائیب و مستەفا سائیب و جەمال عیرفان تا دەگاتە هەژار و عەلائەدین سوجادی و نەوەی ئەو، ئەوانە ڕۆژنامەنووسەكان بوون، بەسەر ورد و درشتی زمان و دەربڕیندا دەچوونەوە. لەوپەڕی داناییەوە بەوپەڕی خاكەڕایی، بە سەعات خەریكی ڕاستكردنەوەی وشەیەك دەبوون.\n- دەركەوت ئەدیبەكان كوا دەتوانن بۆتۆكس بكەن، فیلەر بەكەڵكی دەموچاوی ئەوان نایە. ئەوان نەگبەت بوون و نەیانتوانی دۆشكەڵەكانیان بە سمتی هیندی و تایلەندی و چینی بگۆڕنەوە.\n-كڵاو و ملوانكە و ئەنگوستلە و بازن و چاویلكە و پێڵاو، هەموویان لەبەر دەكرێن، كە سەردەمی خوێندەواری، كڵاو لەسەر دەكرا و ملوانكە لە مل دەكرا و ئەنگوستیلە لە پەنجە دەكرا و بازن لە دەست و چاویلكە لە چاو و پێڵاو لە پێ دەكران.\n- پیرەمێرد نەك بە جەستە، بە ڕووحیش مرد، هەرگیز كار بە چاپخانەكەی ناكاتەوە، شێخ محەمەدی خاڵ و مستەفا پاشای یامولكی، گیو و حوزنی موكریانی و گۆران، تازە هەرگیز دەست بۆ قەڵەم و كاغەز نابەنەوە.


ئراچه گشت ئى دوڵتيله موهمه ئرا جهان؟ كۆرياى باكوور وئيران جوير نمونه\nوجوود دوڵتيل جوير كۆرياى باكوور وئيران كه پشتگيرن للاين دوڵتيل گوراى جوير روسيا و چين گرنگه ئرا ئاسايش جهان. ئراچه؟ چوينكه ئى دوڵتيله غترسى ئمريكا تحجيم كيگ له جهان، خياڵ ئوه بكن كه ليوا دوڵتيليگ جوير ئو دوڵتيله و دوڵتيليگ له ئمريكالا لاتينى جوير فنزويلا و پۆليڤيا موجود نيه، ئوه لى حاڵته توغل ئمريكى له جهان زياترو بوود.\nئيسه لناو يكێتى ئۆرپى خلاف وه درجيگ جياجيا ول دور ئمريكى هس. ئلمانيا وه تايبت له جاريگ زياتر ئمتعاز كرد له رعونى ئمريكا جوير جنگ لبان عراق ك ئڵمانيا و دوڵتيل تر گوراى جوير روسيا و چين معارزى بوين بيجگه دوڵتيل بويچگ.\nهر له هاتن سرۆك ترامپ و ئنجيلا ميركڵ راحتيگ له ورانور فكريلى نيه، لى دوياخره تسريحيگ ئرا نمونه دا وه ئوگ يكێتى ئۆرپا موحتاج ئرا ئمريكا نيه.\nفكريل ترامپيش هر بايسه سدايگ داشتوود للاى بڕيگ له اركانيل ئدارگى، ئرا نمونه: ريكس تيليرسون وزير خارجيگى باس لوه كرد كه راى و هوير سرۆك خواست نيه جوير تعبيريگ لبان راى و نريت ئمريكا.\nللايگ تريش(ماتيس)وزير دفاع راى پسن نكرد وختيگ وت: ريككفتن نووى ول ئيران موهمه ئرا ئمريكا و جهان، ييش له وختيگ سرۆك وت: ئو ريككفتنه نوويه ول ئيران خراوترين چشتيگه له تاريخ.\nجوير ئى جيابوينه له ئدراى ئمركى نويه هر له سرتاى جۆرج واشنتۆن و ئبراهام لينكۆڵن و جيفرسۆن دامزرنيل و تا سردم ئۆباما سرۆك ورين ئمريكا، ئى مسله جوير ئنقلابيگه ئرا بان تقوس سرۆكايتى ئمريكى و پيشبينى وه كزى قبزه ى ئمريكى كيگ له جهان. يكيگ له ئشاره‌تيل شايت گلوخواردن بڕيگ له دوڵتيل خاون علاقت تايخى تقليدى بوود ئرا ئمريكا و روسيا.\nرويداگ جوير كاره ترۆريستيه خوينياويگى(لاس فيجاس)ليوا له هاووڵاتييگ رنگ چرمگ ئمريكى كرد له ئسوڵ ئۆرپى وه گشت ئاسانييگ زياتر له 60 مدنى بكوشيد و زياتر له 200 كس زخمدار بكيگ، كه ييش نيشانه س ئرا هشاشت ئاسايش ئمريكى. ييش ماناى ئوسه كه ئمريكا هرچنى رخ بريگ له رخوبرياگيل بيگ له جاهان، ولێ تواناى مقيتيكردن جاديگ لتى نيريگ.\nشايت كيم جونغ ئون سه‌رۆك كۆرياى باكوور ئى چشته خاس بزانيد، ئو ها ول تسعيد مواجهت ئمريكا وه بى تسعيدكردن و داواى ئاشتى كيگ، چوينكه دوڵتيگه لبان هيز هڵسياگه و هويچ نيزانيد بيجگه منتق هيز. ييش شايت تشجيع دوڵتيل تر بكيگ له جهان تحزى وه كۆرياى باكوور و ئيران بكن و تحداى ئمريكا بكن ك حاڵ حازر نيشانيل نخوشى پياويگ نخوش وپيو دياره.


ئەنقەرە هەوڵی دروست کردنی ئۆتۆنۆمی میلیشیایی لە ئەدلەبی سووریا دەدات - Mehr News Agency\n11 pûşperê 2018 - 08:43\nNews Code 19443\nکارناسانی پرسی تورکیا و ناوچە بۆ مێهر؛\nئەنقەرە هەوڵی دروست کردنی ئۆتۆنۆمی میلیشیایی لە ئەدلەبی سووریا دەدات\nکارناسێکی پرسی تورکیا بە ئاماژە بەوەی کە ئەنقەرە بە دوای سازدانی "ئۆتۆنۆمییەکی میلیشیایی" لە ئەدلەبە، وتی: بیرۆکەی نیۆعوسمانیزم هێشتاش لە سیاسەتکانی بەرپرسانی ئەنقەرەدا هەست پێدەکرێت.\nئاژانسی هەواڵی مێهر، بەشی نێودەوڵەتی – ڕامین حسێن ئابادیان: زیاتر لە دوو ساڵ لە ئامادەبوونی سنووربەزێنانە و دەستدرێژکارانەی تورکیا لە خاکی عێراقدا تێدەپەڕێت. سەرماوەزی ساڵی ٩٤ بوو کە هەواڵی جێگربوونی نزیکەی ١٥٠ هێزی سەربازیی تورکیا لە گەڵ جیهازاتی قورسی پێکهاتوو لە ٢٠ تا ٢٥ تانک و نەفەربەر لە بنکەی باشیک لە ١٥ کیلۆمەتریی باکووری رۆژهەڵاتی شاری "مووسڵ"ی عێراق لە میدیاکانی ناوچەیی و نێودەوڵەتی بڵاو بوویەوە.\nئەنقەرە بۆ پاساودانی ئەو دەستدرێژییەی خۆی ئیدعای کردووە کە بە مۆڵەتی فەرمیی دەوڵەتی ناوەندی بەغدا هەنگاوی ناوەتە ناو خاکی عێراق؛ ئەوە لە کاتێکدایە کە دوای تێپەڕبوونی نزیکەی دوو ساڵ و نیو تەنانەت بەڵگەیەکیشیان بۆ سەلماندنی ئەو ئیدعایەیان بە دەستەوە نەداوە. چوونی بێ مۆڵەتی سەربازانی تورکیا بۆ خاکی عێراق بە فەرمانی ڕاستەوخۆی ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری ئەو وڵاتە، پەیوەندییەکانی نێوان ئەنقەرە و بەغدا بەرەوڕووی کێشەی جیدی کردۆتەوە.\nدەوڵەتی بەغدا هەر لە سەرەتاوە خوازیاری دەرچوونی خێرای هێزەکانی سوپای تورکیا لە خاکی وڵاتەکەیان بوون؛ داخوازییەک کە هێشتاش بەردەوامە و بەرپرسانی عێراقی هاودەنگن لە زەروورەتی وەدی هاتنی ئەو هیوایە. بەوەشەوە، شایەدی ئەوەین کە دەوڵەتی ئەنقەرە نە تەنیا هیچ هەوڵێک لەو پێناو نادات، بەڵکوو پێدەچێت ئەو وڵاتە پێداگرە لە درێژەدان بە مانەوەی زیاتری هێزەکانی لە عێراق و درێژەدان بە داگیرکاریی لە خاکی عێراق.\nئەنقەرە ئیدعا دەکات کە بە ئامانجی ڕاهێنان و مەشقی سەربازی بە هێزەکانی پێشمەرگە بۆ ئامادەیی لە بەرامبەر هێرشی تیرۆریستان، هێزەکانی ڕەوانەی مووسڵ کردووە. ئەو ئیدعایە لە کاتێکدایە کە ئەمڕۆ هەموو ئاگاداری پاڵپشتیی ئاشکرای تورکیا لە داعش و پەیوەندی بازرگانیی ئەو وڵاتە لە گەڵ گرووپە تیرۆریستییەکانە. هاوکات تورکیا بە دوای سیاسەتگەلێکی دژبەرانە لە سووریایە و هێشتاش سەڕەرای گەیشتنی قەیرانی سووریا بە هەشتەمین ساڵی خۆی، دەستهەڵگری ئەو سیاسەتانە نەبووە.\nهەر لەو پەیوەندییەدا گفتوگۆیەکمان لە گەڵ "ئیبراهیم فەراهانی" کارناسی پرسی ناوچە و هەروەها "عەبدولئەمیر جبووری" شرۆڤەکاریی عێراقی ئەنجام داوە کە لە خوارەوە دەیخێننەوە:\n* سووریا لە ساڵی ٢٠١١ەوە سەرقاڵی قەیرانێکی ئەمنیی هەمەلایەنە بووە و پاش ئەوە عێراقی-یش بە هۆی پەلاماری بەربڵاوی تەکفیرییەکان ، تووشی قەیرانێکی هاوشێوە بوو و دواجار توانی تیرۆریستان لە وڵاتی خۆی وەدەر بنێت. جیاوازیی ئەو دوو قەیرانە هاوشێوەیە لە سووریا و عێراق چۆن هەڵدەسەنگێنن؟\nـ فەراهانی: لە پەیوەندی لە گەڵ داعش دەبێ بڵێم کە کانوونێکی "سەربازی – ئەمنی" بوونی هەیە کە ئەو کانوونە لە سووریادایە، چونکە هێشتاش تەواوی خاکی سووریا لە بندەستی تەکفیرییەکان پاک نەکراوەتەوە و دەوڵەتی ناوەندی بە سەر تەواو خاکی وڵاتەکەیدا زاڵ نەبووە. خاڵی بەرچاو لەو پرسەدا ئەوەیە کە هاوپەیمانی نێودەوڵەتیی دژی داعش بە سەرکردایەتیی ئەمریکا بە کردەوە دەوڵەتی دیمەشق بە فەرمی ناناسێت. ڕاستییەکەی ئەوەیە کە ئەو هاوپەیمانییە هەر لە کاتی چوونی بۆ سووریا لە ساڵی ٢٠١٤ەوە جگە لە شەڕی سووریا، پەیجۆری ڕووخانی دەوڵەتی ئەسەد بووە.\nکەواتە تا کاتێک کە دەوڵەتی ئەسەد لە لایەن رۆژئاوا و ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ قۆناغی پاش داعش بە فەرمی نەناسرێت، ئەو کێشە "ئەمنی – سەربازییە" درێژەی دەبێت. ئەو دۆخە لە گەڵ ئەوەی لە عێراقدا دەیبینین، جیاوازە. چونکە ئەمریکا، رۆژئاوا و ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان، دەوڵەتی بەغدا بە فەرمی دەناسن. تەنانەت بەرپرسانی ڕیاز کە تا ئێستا دەوڵەتی بەغدایان بە فەرمی نەناسیوە، لە دوای ساڵی ٢٠١٧ دانیان بەو دەوڵەتدا هێناوە. ئەو دوو جیاوازییە بۆتە هۆی ئەوەی کە کێشەی عێراق لە داهاتوودا چارەسەر بێت و لە بەرامبەردا، چارەسەریی کێشەی سووریا لە داهاتوودا تا ڕادەیەکی زۆر لە خەرمانەی گوماندایە.\nکەواتە کاتێک دەوڵەتی ئەسەد بە فەرمی نەناسرێت، دەستووری نوێ پەسند نەکرێت و دان بە پێگەی ئەسەددا نەنرێت، ئەو کێشەیە لە سووریادا درێژەی دەبێت. هێزەکانی هاوپەیمانی ئەمریکایی بە دوای کشاندنەوەی ئەسەد لە دەسەڵات و مانەوەی پێکهاتەی دەسەڵات لە سووریان. هۆکەشی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە لە پرسی لیبیادا دوای ڕووخانی قەزافی، شەڕی ناوخۆیی درێژەی خایاند و کێشەکان چارەسەر نەبوون. ژینڕاڵ حەفتەر هێشتاش نەیتوانیوە کێشەکان چارەسەر بکات. کەواتە رۆژئاوا خوازیاری مانەوەی پێکهاتەی دەسەڵات لە سووریایە، بەو جیاوازییە کە رۆژئاوا و بەرهەڵستکارانی سەربازی و سیاسی سووریا بەشداری ئەو پێکهاتە سیاسییە بن و ئێران و ڕووسیا لەو پێکهاتەیە دوور بخرێنەوە.\n* لە ئاژاوەی بە فەرمی نەناسرانی دەوڵەتی دیمەشق لە لایەن رۆژئاوا و ویلایەتە یەکگرتووەکان، تورکیا چ ڕۆڵێک دەگێرێت؟\nـ فەراهانی: لەمناوەدا تورکیاش بە دوای ئەوەوەیە کە پێگەی خۆی لە سووریا و عێراق بپارێزێت. تورکیا دەزانێت کە دەوڵەتی ئەسەدی بە هێز بە مانای سووریای بە هێزە. تورکیا هێشتاش بە دوای هەمان بیرۆکەی نیوعوسمانیزمە. داود ئۆغڵۆ لە ساڵی ٢٠٠١ کتێبێکی لە ژێر ناوی "قووڵایی ستراتژیک" دەنووسێت و دەڵێت کە دەبێ کێشە و ناکۆکییەکانمان لە گەڵ دراوسێکان تا ئاستی سیفر دابەزێنین.\nدەشڵیت کە لەو سیاسەتەی بێ ناکۆکییە، ئێمە چاومان بڕیوەتە "ژێئۆ ئێکۆنۆمیک". ئەوە بەو مانایە کە ئێمە عێراق دەگرین، سووریا دەگرین بەڵام دزەکردنمان لەو وڵاتانە ئابوورییە و بازاڕەکانیان داگیر دەکەین. داود ئۆغڵۆ باس لەوەش دەکات کە کوردەکان گەورەترین کێشە و ئاستەنگی بەردەم ئەو ویستەن.\nبەوەشەوە، لە ساڵی ٢٢٠١١ ئەو ستراتژییە گۆڕانی بە سەردا هات و لە ژێئۆ ئێکۆنۆمیکەوە بۆ ستراتژیکی ژێئۆ پۆلێتیک گۆڕا. ئەوە بەو مانایە کە ئەنقەرە دەبوو جگە لە دزە کردنی ئابووری، بە شێوەی سیاسی و سەربازیش دزە بکاتە سووریا و عێراق. ئەو ستراتژییە نیۆعوسمانیزمە بە دوای داگیرکردنی ناوچەگەلێک لە سووریا و عێراقە. داود ئۆغڵۆ کاتێک دەڵێت دەمانەوێ مووسڵ داگیر بکەین، مەبەست تەنیا شاری مووسڵ نییە، بەڵکوو ویلایەتی مووسڵە کە زۆر بەربڵاوترە. کۆی خاکی عێراق لە سێ ویلایەت پێکهایووە کە یەک لەوان ویلایەتی مووسڵە.\n* لە سیاسەتگەلی تورکیا لە سووریا شایەدی ئەوەین کە بەرپرسانی ئەنقەرە بە قسە، باس لە هاوکاری کردنی ئێران و سووریا دەکەن و بە کردەوە هاوڕێی ئامانجەکانی ئەمریکا لە سووریایە. ئێوە چۆن لەو هەڵوێستە دوو لایەنە دەڕوانن؟\nـ فەراهانی: ڕاستییەکەی ئەوەیە کە تورکیا خاوەن کەڵکەڵەیەکی بنەڕەتی بە ناوی "کورد"ەکانە. لە تورکیا کاتێک دەیانەوێ سووکایەتی بە کوردەکان بکەن وەک "تورکی کێوی" ناویان لێ دەبەن. کەڵکەڵەی ئەمنیی تورکیا هەمبەر بە کوردەکان بۆتە هۆی ئەوەی کە ئەنقەرە لە بەستێنی کردەوەدا هەر وەک ئاماژەتان پێدا، هاوڕێی ئامانجەکانی ئەمریکا لە سووریا بن.\nپاش ئەوەی قەیرانی سووریا دەسستی پێکرد، ئەمریکا لە لایەن ئۆردۆن، تورکیا و عەرەبستانەوە یارمەتیگەلێکی سەربازیی بۆ ڕووخانی ئەسەد ئاراستەی بەرهەڵستکاران کرد. پاش ماوەیەک ئۆباما بەو ئەنجامە گەیشت کە تێچووی ٥٠٠ ملیارد دۆلاریی ئەو لە سووریادا هیچ دەسکەوتێکی بە دواوە نەبووە. پاش ڕووداوەکەی کۆبانی، ئەمریکا زۆمی کردە سەر کوردەکان. ئەویش بەو پێیەی کە کوردەکان هەم شەڕڤان بوون، هەم دانیشتووی ئەو وڵاتە و هەمیش تیچووی کەمتریان دەویست. هەر بۆیە ئەمریکییەکان هێزەکانی سووریای دیموکراتیک (هەسەدە)یان پێک هێنا.\nئێستا زیاتر لە سەدا ٢٠ی خاکی سووریا لە لایەن هەسەدەوە کۆنتڕۆڵ دەکرێت. ئەگەر تورکیا داخوازییەکانی ئەمریکا لە ناوچە باشوورییەکان جێبەجێ دەکات، بەو مانایە کە بە دوای ڕەوتێکی ئاشتی لە جۆری ڕێککەوتنی ژێنێڤ-ـه نەک لە جۆری ئاستانە. کەواتە، تورکیا دەتوانێ ناوچەگەلی ژێر کۆنتڕۆڵی کوردەکان بە یارمەتیی کوردەکانی لایەنگری خۆی داگیر بکات. ئێستا پرسیار ئەوەیە کە ڕەوتی ئاشتیی ژێنێڤ چیە ڕەوتی ئاشتیی ژێنێڤ داکۆکی لە سێ پرێنسیپی بەڕیوەچوونی هەڵبژاردنی ئازاد، تۆمارکردنی دەستووری سووریا و لاچوونی بەشار ئەسەد لە دەسەڵات دەکات.\nبە بڕوای من، لەو یاریەدا ئەمریکا کوردەکان وەک بەرگی بڕاوە ئاراستەی تورکیا دەکەن، بۆ ئەوەی بتوانن ئەنقەرە لە ناتۆدا بپارێزنو لە لایەکی دیکەوە پێشگری بکەن لە دزەکردنی ڕووسیا لە تورکیا. ئەوە هەمان بڕیارێکن کە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە دوایەوەن.\n* پرسێکی دیکە لە بواری مەیدانیی سووریا، ئەوەیە کە بەشگەلیک لە خاکی ئەو وڵاتە و لەوان ئەدلەب هێشتاش لە لایەن تورکیا و هێزکانی پاڵپشتکراوی ئەنقەرەوە داگیر کراوە. داهاتووی ئەو ناوچانە چۆن هەڵدەسەنگێنن؟ ئایا تورکیا لەو ناوچانە دەکشێتەوە؟\nـ فەراهانی: لە ئێستادا لە پارێزگای ئەدلەب گرووپگەلی تیرۆریستیی جۆراوجۆر و هەمەجۆر ئامادەن کە لەوان دەکرێت ئاماژە بە بەرەی نوسرە، ئەحرارولشام، تەحریرولشام و جەیشولئیسلام بکرێت. هەندێ جار سەرهەڵدان و هاتنەئارای ناکۆکی لە نێوان ئەو گرووپانە دەبێتە هۆی پەرەسەندنی پێشڕەویی هێزەکانی بەرخودانی سووری.\nڕەوتی گۆڕانکارییەکان نیشان دەدات کە قەتەریش دزەی کردۆتە ئەدلەب و ئەگەر بڕیار بێت کەسێک لە گەڵ سەرکردەکانی ئەو گرووپگەلە ملیشیاییە لە ئەدلەب گفتوگۆ بکات، ئەوە بەرپرسانی قەتەرە. لەو بوارەدا تورکیا بە دوای سازدانی ئۆتۆنۆمی و خۆبەڕیوەبەرییەک لە ئەدلەبە. بەڵام سەبارەت بەوەی کە ئایا تورکیا پابەندی سەروەری و تەواوەتی سەرزەوینیی سووریا بووە و هەیە، دەبێ بڵێین نا، ناتوانێ ئاوا بێت.\nپێشێل کردنی تەواوەتی سەرزەوینیی سووریا لە لایەن تورکیاوە تا کاتێک درێژەی دەبێت کە دەوڵەتی دیمەشق سەرقاڵی شەڕ و پێکدادان لە گەڵ تیرۆریزم بێت و هێزی خۆی تەرخانی ئەو بەرەیە بکات. کەواتە هەر وەک پێشتر وترا تورکیا لە ئەدلەب بە دوای دروست کردن و سازدانی ئۆتۆنۆمییەکی میلیشیاییە. ئەگەر تورکیا بتوانێ ناوچەگەلی کوردنشینی سووریا داگیر بکات ئامانجی سەرەکیی گۆڕینی دیموگرافیای ئەو ناوچانە دەبێت.\n* هەر وەک دەزانن هێزەکانی تورکیا ماوەی زیاتر لە دوو ساڵە لە هەڵمەتێکی نایاساییدا هەنگاوی ناوەتە ناو خاکی عێراق و لە باشیکی نزیک مووسڵ جێگر بووە. سەرەڕای دانوستانەکانی دەوڵەتی ناوەندی، تا ئێستا هێزەکانی تورکیا لە مووسڵ نەچوونەتە دەرێ. ئامانجی تورکیا لە چوونی بۆ عێراق چیە؟\nـ جبووری: چوونی تورکیا بۆ عێراق لە ڕاستیدا بە مەبەستی ئەمنییە و ئەنقەرە هەوڵ دەدات لەو رێگەوە هەڕەشەی پەکەکە لە باکووری عێراق پووچەڵ بکاتەوە. ئەوان چوونەتە باشیک و بۆ خۆیان بنکەیان کردۆتەوە و لەوێوە ڕووی لە شەنگال و قەندیل کردووە. جگە لەوە، کۆمەڵێک ڕێککەوتن لە نێوان تورکیا و دەوڵەتی ناوەندیی عێراق کراوە کە هێشتا نەچۆتە قۆناغی جێبەجێ کردن.\nبە بڕوای من هێزەکانی تورکیا بۆ ٦ مانگی دیکەش لە عێراقدا درێژە بە ئامادەبوونی سەربازیی خۆی دەدات، بۆ ئەوەی لەو رێگەوە بتوانن زیاتر لە جاران کوردەکان لە هەرێمی کوردستاندا سەرکوت بکەن. لەمناوە، تورکیا هەوڵ دەدات لە ریگەی چوونی بۆ عێراق، پەیوەندییەکانی لە گەڵ هەرێمی کوردستان زیاتر لە جاران پەرە پێ بدات و لە قازانج و بەرژەوەندییەکانی ئەو پەیوەندیانە بەهرە ببات.\nدەوڵەتی تورکیا بەو کارەی خۆی هەوڵ دەدات تا لە پەیوەندییەکانی خۆی لە گەڵ هەرێمی کوردستان وەک باڵی گوشار بۆ سەر بەغدا کەڵک ببات. ئەنقەرە هاوکات پەیوەندییەکانی خۆی لە گەڵ دەوڵەتی ناوەندی پاراستووە، بۆ ئەوەی باڵی گوشاری لەمەوە بۆ ئەوەی دیکە و لە دژی هەر دووکیان بە کار بێنێت. واتە هەم بتوانێ هەرێم وەک باڵی گوشار لە دژی دەوڵەتی ناوەندی بە کار بێنێت و هەمیش بە پێچەوانە.\n* دەوڵەتی عێراق لەم دواییەدا دیپلۆماتێکی عەرەبستانی سعوودیی لە خاکی وڵاتەکەی کردە دەرێ و ڕایگەیاند کە ئەو کەسە دەستێوەردانی لە هەڵبژاردنەکان و ڕەوتی سیاسیی ئەو وڵاتەدا بووە. بە گشتی ڕۆڵی عەرەبستانی سعوودی لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی و پاشان لە ڕەوتی دانوستانەکان بۆ پێکهێنانی هاوپەیمانیگەلی پاش هەڵبژاردنەکان چۆن لێک دەدەنەوە؟\nـ جبووری: بە دڵنیاییەوە عەرەبستانی سعوودی بەردەوام لە هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی عێراق دەستێوەردانی بووە؛ چ بەر لە هەڵبژاردنەکان و چ لە ئێستادا کە هەڵبژاردنەکان کۆتایی پێ هاتووە و ڕەوتی هاوپەیمان‌سازییەکان دەستی پێکردووە. سعوودییەکان ناتوانن ئیدعا بکەن کە هیچ بەرژەوەندی و سوودێک لە هەڵبژاردنەکانی عێراق و ڕەوتی سیاسیی ئەو وڵاتەدا نییە. هەڵبژاردنەکانی عێراق نە تەنیا بۆ عەرەبستان، بەڵکوو بۆ ژمارێکی زۆری وڵاتان بایەخێکی ئەوتۆی بووە. هەر وڵاتێک بە پێی بەرژەوەندییەکانی خۆی لەو هەڵبژاردنانە دەڕوانێت.\nئەوە تەنیا عەرەبستانی سعوودی نییە کە دەستێوەردانی لە هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانیدا بووە و دەبێت. هەڵبەت دەبێ لێرەدا پرسی دەستێوەردانیش ڕوون بکرێتەوە. دەستێوەردان لێرەدا بە مانای پاڵپشتی لە حزبەکان، ڕەوتەکان و هاوپەیمانییە سیاسی و هەڵبژاردنییەکان دێت. هەر وەک وتم. نە تەنیا عەرەبستان بەڵکوو وڵاتانی دیکەی عەرەبیش لە هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانیی عێراقدا دەستێوەردانیان بووە.\n* پرسێک کە سەبارەت بە تیرۆریستانی داعش لە عێراقدا لە ئارادایە ئەوەیە کە ئەو تیرۆریستانە چیتر لەو وڵاتەدا جێیەکیان نییە و ئەوەی لەوە بە دوا هەڕەشەیەکی پەنگراون بۆ عێراق، ئایدیالۆژیای بە جێ ماوە لە تیرۆریستان لەو وڵاتەیە؛ پرسێک کە گەلێ جار حەیدەر عەبادی ئاماژەی پێ داوە. ئێوە چۆن لەو هەڕەشانە دەڕوانن؟\nـ جبووری: ئێمە ئەگەر بپرسین کە ئایا ئایدیالۆژیای داعش لە زەینی خەڵکی عێراقدا پەلی داکوتا بێت یان نا، بێ شک وەڵامی ئەو پرسیارە "نا"یە. ئەو پرسە هۆکاری زۆری هەیە. هۆکاری یەکەم ئەوەیە کە داعش کاتێک لە عێراقدا سەری هەڵدا کە بەشێک لە ئەهلی سوننەی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣ تا ٢٠١٤ بە دوای ناکارامەکردنی حکوومەتی ناوەندی و تەنانەت ڕووخاندنی حکوومەتی ناوەندی بوون و بەردەوام دروشمیان ئەوە بوو کە "بەغدا ئێمە بەڕێوەین". کەواتە بیرۆکەی باو لە ناوچە سوننەنشینەکان ئەوە بوو کە حکوومەتی ناوەندی، حکوومەتێکی نایاساییە. لە ئاوەها هەلومەرجێکدا بوو کە داعش سەری هەڵدا و بێ شک لە ئاوەها هەلومەرجێکیشدا بوو کە خەڵکی سوننە هاوکاریی داعش-یان کرد بۆ ڕووخاندن و ناکارامەکردنی حکوومەتی ناوەندی.\nئەو پرسە بووە هۆی ئەوەی کە ناوچەگەلێکی بەربڵاو لە عێراق لە لایەن تیرۆریستانی داعشەوە داگیر بکرێت. بەوەشەوە، ئەمڕۆ دۆخەکە گۆڕانی زۆری بە سەردا هاتووە و ئەهلی سوننەی عێراق خوازیاری بەشداریی جیدی و ڕاستەقینە لە پێکهاتەی دەسەڵاتی وڵاتن. یەک لەو کەسایەتییە بەرچاوانەی سوننە ئەو بابەتەی پشت‌ڕاست کردۆتەوە و دەڵێت کە ئەمڕۆ سوننەی عێراق بۆ یەکەمین جار خوازیاری بەشداریی ڕاستەقینە و حەقیقی لە حکوومەتی سیاسییە. کەواتە چیتر ڕوانینی ڕابردوو نەماوە.\nهۆکاری دووهەم ئەوەیە کە داعش کاتێک بە دەسەڵات گەیشت کە حکوومەتی ناوەندیی بەغدا لە لایەن وڵاتانی عەرەبیی بەستێنی کەنداوی فارس وەک دەوڵەتێکی ناکارامە و نایاسایی وێنا دەکرا. وڵاتانی پەراوێزی کەنداوی فارس بەردەوام دەیانوت کە دەولەتی بەغدا نە دەوڵەتێکی جەماوەری، بەڵکوو دەوڵەتێکی تایفییە.\nبۆچوونی ئەو وڵاتانە لە ئێستادا هەمبەر بە عێراق گۆڕاوە و وەک وڵاتێکی فەرهەنگی و جەماوەری و ... لێی دەڕوانن. ئێستا عەرەبستان بە دوای کردنەوەی کۆنسولگەری لە بەسرە و ناوەندە شیعەکانی عێراقە. ئەوە بەوە مانایە کە حکوومەتی عێراقی ناسیوە. کەواتە، لە قۆناغی پاش داعش، ئەو هۆکارەش وەک جاران نەماوە و ڕوانینی عەرەبەکان هەمبەر بە دەوڵەتی بەغدا گۆڕاوە.\nهۆکاری سێهەم و گرینگترینیان ئەوەیە کە تیرۆریستانی داعشی لە ماوەی زەمانیی زاڵبوونیان بە ناوچەکانی عێراق لە لایەن وڵاتانی بیانیی ناوچەیی و نێودەولەتییەوە پاڵپشتیی بەربڵاوی ماڵی و داراییان لێ دەکرا. ئەمڕۆکە بیرۆکە و ئایدیالۆژیای تەکفیری لە کۆمەڵگای عێراقدا پێویستیی زۆری بە پاڵپشتیی ماڵی هەیە.\nبەوەشەوە، ئێمە شایەدی ئەوەین کە ئەو پاڵپشتییە ماڵییە وەک ڕابردوو نەماوە و ئەو پرسە خۆی سەلمێنەری ئەوەیە کە بیرۆکە و ئایدیالۆژیای داعش چیتر بە ئاسانی ناتوانێت لە زەینی خەڵکی عێراقدا پەل داکوتێت. ڕەنگە بکرێت بڵیین کە ئەو ئاستە لە یارمەتیدانەکان بە داعش و بیرۆکەی داعشی تا کەمتر لە سەدا ١٠ دابەزیوە. ئەمڕۆ بەرپرسایەتیی ئاسایشی زۆربەی ناوچە سوننەکانی عێراق لە ئەستۆی هێزەکانی حەشدی شەعبییە و دەبینین کە ئەو هێزانە کێشەیەکی ئەوتۆیان لەو ناوچانە بۆ پێش نەهاتووە و کەسێک ئۆپەراسیۆنێکی لە دژیان ئەنجام نەداوە.\nدەبێ ئاماژەش بەوەش بدەین کە هاوپەیمانی نەسری سەر بە حەیدەر عەبادی ئەندامانێکی زۆری سوننەی دەمارگرژی لە خۆگرتووە. بەوەشەوە، ئەو جەماعەت سوننەیە بە ئاسانی لە پەنای کەسایەتییە شیعەکان بەشداری ڕەوتی هەڵبژاردنەکان بوون و خۆیان بۆ ڕەوتەکانی داهاتوو ئامادە کردووە. هەر بۆیە داعش بەو تایبەتمەندیانەی کە وترا پەرەی سەند؛ تایبەتمەندیگەلێک کە چیتر ئەمڕۆ لە ئارادا نین.\nئەگەرچی بیرۆکە و ئایدیالۆژیای داعش لای خەڵکی سوننەی عێراق بە قووڵی پەلی دانەکوتاوە، بەڵام ناکرێت بڵێین کە هەمووی خەڵکی لەو ئایدیالۆژیایە لە ئەمان دان، چونکە ژمارێکی کەم لەوان گیرۆدەی ئەو ئایدیالۆژیایە دەبن. بەڵام بە گشتی من لام وایە کە لە نێوان لە سەدا ٩٠ تا ٩٥ی خەڵکی نەچوونەتە ژێر کاریگەریی ئەندێشەی داعشی. نە تەنیا بیرۆکەی داعشی دزەی نەکردۆتە ناو سوننەکان، بەڵکوو زۆربەی سوننەکان خوازیاری بەشداریی جیدی لە پێکهاتەی دەوڵەتی نوێی عێراقن.\nئازاد کردنی مووسڵ


زەبەنگ بەهادین: بۆ ئێستا خیانەت ناکرێتە پێوەر بۆ سەرکردایەتی؟ – WTARIKURD\nبە گەرانەوە بۆ مێژویەکی نزیک، مرۆڤ دەتوانێت خوێندنەوە بکات بۆ بەشێک لە ئێستا، بۆ ئەوەی بریار و لێکۆلینەوەکانی لەسەر بونیاد بنێت. ئەمە بیردۆزی هێنانە کایەی مێژووە بۆ بەشداریکردنی لەگەل ئێستادا، ئەم بیردۆزە تا چەند سالێک پێش ئێستا کاری پێدەکرا و جێگەی خۆی دەکردەوە لە بریارەکانی تاک و کۆمەڵگادا. بەلام ئەمرۆ دەبینین هەرچی ئەو مێژوویە و خوێندنەوەیە، کارێکی نییە بەسەر بریارەکانی ئێستای تاک و کۆمەڵگا.\nدیارتیرین نمونەی خوێندنەوەی مێژووی نزیک و نا کارکردنی لە پرۆسەی سەرکردایەتی کردنی ئەو ئاکام و ئەنجامانەن کە پارتەکانی کوردوستان پێیگەیشتوون، هەر یەک لە 31 ئاب و 16 ئۆکتۆبەر دوونمونەی زۆر دیارن بۆ ئەم بابەتە، دەبینین خیانەت بەرجەستە کراوە و روون و دیارە، لەگەل ئەوەشدا ئەوانەی کارەکەیان ئەنجام داوە بەرەو پێشتر چوون و ئەوەی کردویانە لە بیرکران ئەمە بۆچی؟\nبۆ وەلامی ئەم پرسیارە، دەبێت بگەرێنەوە بۆ تێۆری نوێی مێژوو، لە ژێر ناوی تێوری کۆتای مێژوو.\nتیۆری (کۆتایی مێژوو) بۆ بە نەمری نیشاندانی دەسەڵاتی سەرمایەداری نیولیبراڵ کە پێویستی بە نەهێشتنی بە جیهانی بوون هەیە. لە ڕوانگەی فەلسەفییەوە لایەنگرانی بە جیهانی بوونی سەرمایەداری، ئیمپراتۆری سەرمایە، سەربەخۆ لە (زەمەن)، واتا لە دەرەوەی مێژوو، (فەزا) نوێیەکانی داگیر کردووە و زەمەنی خستووەتە دۆخی هەڵپەساردنەوە، بە مانای سەرمەیەداریی، لێرەدا دەیەوێت مێژوو بسرێتەوە بۆ ئەوەی مانەوەی کۆتای خۆی بسەپێنێت و ببێتە کۆتا میراتگری زەوی، ئەم تێۆرە چۆن کار دەکات لە کوردوستانی باشوور، یاخود لە هەرێمی کوردوستانی عێراق؟\nئەو دەسەلاتە سیاسیەی لێرە کار دەکات و بونیادی راستەقینەی هەیە لە ئێستادا خۆی بە سەرمایەدار نیشان دەدات، هەرچەندە بە پێناسە سەرمایەداریەکانی ناتوانن بچنە ژێر چەتری سەرمایەداری، بەلکو زۆرتر سەروەر مەندن. بەلام نمایشی سەرمایەداریی دەکەن، بۆیە دەبینین ئەو پارتانەی دەسەلاتیان بە دەستەوەیە کار بە تێۆری کۆتای مێژوو دەکەن لە پێناو میراتگری کۆتای دەسەلات بۆ خۆیان و نەوەکانیان. لە ئەنجامدا دەبینین هەرچی مێژوویەکی ناشرین بونی هەبوبێت سراوەتەوە، بەلکو پارتەکان کار دەکەن بۆ سرینەوەی هەموو مێژووی خۆیان لە پێناو مانەوەی داهاتوو. ئەم کارە خواستی تاک یان کۆمەڵگا نییە، بگرە تاک کە مێژوو بسرێتەوە، بەڵکو ئەوە خواستی سەرمایەداری نیو لیبرالیزمە کە سێبەریی بەسەر دەسەلاتی ئێستادا والا کردوە. ئەو دەسەلاتەش ئەوەیە کە ئابووری و میدیا و ئاسایش لە دەستی خۆیدایە بۆیە بەرەنگاری بوونی ئەم کۆتایی پێهێنانەی مێژووە لە لایەن تاک یان کۆمەلگا سوودی نابێت. لە ئەنجامدا دەبینین سەرکردایەتی دەگەرێتەوە بۆ کەسانێک کە بچنە ژێر بالی کاپیتالزمە و نیو لیبرالیزم، گەرچی مێژووی کەسەکە هەرچیەکیش بێت، لێرەوە تێۆری کۆتایی مێژوو ئەوەمان پێدەلێت کە چیتر خیانەت پێوانە نابێت بۆ سەرکردایەتی.


لیندسی گراهام وەڵامی ترەمپ دەداتەوەترەمپ: لەگەڵ كۆنگرێس سزا بەسەر توركیا دەسەپێنین – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/10/13 - 6:31 PM\nدوابەدوای قسەكانی سەرۆكی ئەمریكا بۆ سزادانی توركیا لەسەر هێرشەكانی بۆ ڕۆژئاوای كوردستان، سیناتۆرێكی كۆمارییەكان دەڵێت: “ڕەشنووسی سزاكان پێشوازی باشی لێدەكرێت”.\nدۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا لە تویتێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە لەگەڵ لیندزی گراهام و كۆنگرێس هەماهەنگی دەكەن بۆ سزادانی توركیا.\nلای خۆشیەوە، لیندسی گراهام، گەورە سیناتۆری كۆمارییەكان لە تویتێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، “سەرۆك ترەمپ بڕیارێكی باشیداوە بۆ كاركردن لەگەڵ كۆنگرێس، بۆ سەپاندنی سزا بەسەر توركیا بەهۆی هێرش و داگیركاری و تاوانەكانی جەنگ، كە لە سوریا ئەنجامی دەدات”.\nڕاشیگەیاندووە، كە ڕەشنووسی سزاكان لەسەر ئاستی هەردوو پارتی كۆماری و دیموكراتەكان، پشتیوانی باشی لێدەكرێت.\nدەشڵێت: “پێویستە ڕێگە بەوە نەدەین هێرشەكانی توركیا ببنە هۆی تێكشاندنی هاوپەیمانێكی بەهاداری وەكو كورد و نەبێتە هۆی سەرهەڵدانەوەی داعش”.\nتوركیادۆناڵد ترەمپڕۆژئاوای کوردستانلیندسی گراهام


ناس کورد وردەکاری گۆڕانکارییە ناوخۆییەکانى هێزەکانى 70 و80 ئاشکرادەکات\nهەنگاوى دواتر چییە؟\n2020.09.28 - 15:56\nبەرپرسێکى باڵاى وەزارەتى پیشمەرگە ڕایگەیاند، بەستنەوەى یەکەى ژمێریارى هێزەکانى 70 و 80 هەنگاوى یەکەمە بۆ یەکخستنەوەى تەواوەتى هێزى پێشمەرگە، لە ئێستاشدا ئەو دوو هێزە لەرووى پەیکەربەندییەوە سەرقاڵى خۆگونجاندنن لەگەڵ سیستەمى وەزارەت وەک هەنگاوێک بۆ یەکخستنەوەى تەواوەتى.\nوەزارەتى پێشمەرگە بڕیاریدا یه‌كه‌ی ژمێریاری یه‌كه‌كانی 70ى یەکێتى و 80 ى پارتى بخاتە سه‌ر وه‌زاره‌تەکە، بەوەش ته‌واوی موچه و بودجه‌ى ئەو دوو یەکەیە له‌ژێر وردبینی فه‌رمانگه‌ی چاودێری دارایی سه‌ر به‌وه‌زاره‌تدا دەبێت.\nلیوا قارەمان کەمال جێگری سەرۆكی ئەركان بۆ ئۆپراسیۆنەكان لە وەزارەتی پێشمەرگە بە ناس کوردى ڕاگەیاند "ئەو بڕیارە هەنگاوى یەکەمە بۆ ئەوەى تەواوى میزانیەى ئەو دوو هێزە بخرێتە ژێر دەستى وەزارەت، لەکاتێکدا پێشتر لەلایەن وەزارەتى داراییەوە بۆیان دابیندەکرا".\nوتیشى "ئەمە هەنگاوێکە لە چوارچێوەى یەکخستنەوە و یەکگرتنەوەى تەواوەتى هێزەکانى پێشمەرگە لە چوارچێوەى وەزارەتدا، هەنگاوەکانى دواتر بۆ ئەوەیە سەرجەم هێزەکان بخرێنە ناو وەزارەتەوە".\nلە ئێستادا هێزەکانى 70 ى یەکێتى و 80ى پارتى، دوو گەورەترین هێزن کە لەدەرەوەى وەزارەتى پێشمەرگەن و تا ئێستا دیارنییە کەى یەکدەگرنەوە.\nلیوا قارەمان باسى لەوەکرد، لەسەر داواى وەزارەتى پێشمەرگە، لە ئێستادا ئەو دوو هێزە سەرقاڵى گۆڕانکاریی ناوخۆیین لە لیواکان و پێکهاتەى هێزەکانیان، بۆ ئەوەى خۆیان لەگەڵ سیستەمى وەزارەتى پێشمەرگە بگونجێنن، وەک ئامادەکارییەک بۆ یەکخستنیان لەچوارچێوەى وەزارەتدا.\nهەنگاوەکانى یەکگرتنەوەى هێزەکانى پێشمەرگە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵى 2009 کە لەسەردەمى کابینەى پێنجەمى حکومەتدا دەست بە پڕۆسەکە کرا و ساڵى دواتر 14 لیواى پێشمەرگە لەژێر چەترى وەزارەتى پێشمەرگەدا کۆکرانەوە.\nماوەى چەند ساڵێکە وەزارەتى پێشمەرگە کار لەسەر پڕۆژەى چاکسازیی دەکات کە لەلایەن وەزارەتەکە و هاوپەیمانانەوە ئامادەکراوە بەمەبەستى چاکسازیی و یەکخستنى هێزەکان.\nلیوا قارەمان جەختیکردەوە، هاوپەیمانان هاوکارى ئەو هێزانە دەکەن کە لە چوارچێوەى وەزارەتدان، نەک هێزەکانى دەرەوەى وەزارەت، بۆیە هەر هێزێک کە بیەوێت سود مەندبێت لە هاوکارییەکان دەبێت لەژێر چەترى وەزارەتدا بێت.\nکەشناسێکى دیارى عێراق:گەرما زیاتر دادەبەزێت و لەم شارەى کوردستان باران دەبارێت\n2020.10.06 - 09:10\nبەوێنە.. كازمی لە ناسریە ’پایتەختی خۆپیشاندانەكان’\n2020.10.05 - 10:04\nناس کورد زانیارى نوێ لەسەر ئەو موشەکانە بڵاودەکاتەوە کە لە نزیک شارى هەولێر کەوتنە خوارەوە\n2020.09.30 - 22:14\nئازربایجان ئەرمینیا بە ’’هێنانی چەکدارە کوردەکان’’ تۆمەتبار دەکات\n2020.10.06 - 20:49\nهەرێمی کوردستان ئامادەیە بۆ دەستپێکردنەوەى گەشتەکانی عەمرە.. ناونوسین دەستپێدەکات\n2020.10.06 - 20:43\nڕۆژئاوای کوردستان چارەنوسى خێزانە دەستگیرکراوەکانى داعش یەکلادەکاتەوە\n2020.10.05 - 23:33\nوردەکاریی پێدانى کارەبا بە کەرتى تایبەت.. چى دەگۆڕێت؟\n2020.10.03 - 13:29\n’’لەڕێگەی بەکارهێنانی ئافرەتەوە ماڵی خەڵکیان تاڵانکردووە’’.. ئاسایش وردەکاری بڵاودەکاتەوە\n2020.09.29 - 17:40


پەرتووک وەک نەفرەتێک!\nئەمەی خوارەوە دەقی گفتوگۆیەکی (هەفتەنامەی نسێ)یە لە بارەی پەرتووکەوە:\nنسێ: بەرلە نووسین کردەی خوێدنەوە بوونی ھەیەو دەبێت ھەبێت، ھەڵبەتە بەر لەوەی نووسیار بین، خوێنەربووینە. تۆ یەکەم پەرتووک کە خوێدبێتتەوە چی پەرتووکێک بوو؟ ناوەڕۆکی ئەم پەرتووکە کاریگەریی بەسەر ھزر و نووسینی تۆدا چی بووە؟ تۆ لە پێناوی چیدا پەرتووک دەخوێنیتەوە؟ ئەگەر کردەی خوێندنەوە بوونی نەبێت، نووسین ماھییەتی چییە؟ بەبڕوای تۆ کەی ئەو رۆژە دێت تاکی کوردی (بەشێوەیەکی گشتی) پەرتووکی لە پارەو زێڕ و سەروەت خۆشتر بوێت؟ لەپاڵ ئەوەی کە ھەیەو دەگووترێت: " پەرتووک باشترین ھاوڕێی مرۆڤە"، پەرتووک لەدیدی زۆرێک لە بیرمەندەکان جیاواز لەوە کەوتۆتەوە، ئایا پەرتووک بەلای تۆوە چییە؟ ئەو پەرتووکەی حەز دەکرد تۆ نووسیارەکەی بوایە، چی پەرتووکێکە؟ ھەروەھا ئەو پەرتووکە چی پەرتووکێکە حەز دەکەی چەندین بارە بیخوێنیتەوە؟ ھەروەک ئاماژەمان بۆی کرد، نووسیار بەر لەوەی بنووسێت دەبێت بخوێنێتەوە، ئایا ئێستا خەریکی خوێندنەوەی چی پەرتووکێکی؟\nتوانا ئەمین: بە دروستی نازانم یەکەم جار چیم خوێندۆتەوە. هەرچی بووبێ، بەوەی لە زەینمدا وەک تەمێکی سپی کاڵ جێماوە، پەرتووکێک بووە سترەکتورێکی داستانیی هەبووە، بەڵام ئەوە پەرتووکێکی ئەوەندە قورس و کاریگەر نەبووە تا من لە ژێری دەرنەچم، هەرخۆی ئەوە تەلیسمی پەرتووکە، کە هەر ئەوەندەی بە پەرتووکێکی دیکەی نایاب گەیشتیت، ئەوی پێشوو جێی خۆی دەداتێ.. لەگەڵ ئەوەشدا تەنیا مێنتاڵی کاغەز نییە کە دەتوانرێ بخوێنرێتەوە، تۆ کە لە سوچی گالەرییەکدا بەدیار تابلۆیەکەوە ڕادەمێنی دەخوێنیتەوە، کە فیلمێکی جوان دوور دوور لەگەڵ خۆی دەتبات دەخوێنیتەوە، کە لە باخچەیەکدا پیاسەیەک بە تەنیا دەکەیت، هەموو شتەکان وەک و خۆی نا! وەک ئەوەی چاوی تۆ دەیبینێ دەخوێنتەوە، بەم جۆرە خوێندنەوە ساتی بەرکەوتنی تۆ و دنیایە، ئەو دونیا بچووکەی منیش کە هەمیشە حەز دەکەم تیایدا بخوێنمەوە، هەر ئەو پەرتووکانەن کە ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکی سەر ئەم زەوییە حەز دەکەن بیخوێننەوە و پێیان وایە خودا نووسیونی..\nتەورات و قورئان و ئینجیل، لە ڕیزی پێشەوەی فاڤۆرێتەکانی منن.. لەو ساڵانەی ڕابردوودا نوسخەیەکی دەستنووسی لەبەرگیراوەی (زەبور) لە مۆزەخانەی ئەسفەهان‌دا زۆر سەرنجی ڕاکێشام -کە ئۆرگیناڵەکەی کۆنترین نوسخەی زەبورە و لە پەرتووکخانەی ئایەتوڵا مورعەشی نەجەفی‌یە لە قوم- پاشتر کۆپیەکیم دەست خست و خوێندمەوە، تەواو چێژم لێ برد، یەک پارچە ستایش، یەک پارچە شیعر بوو.. مرۆڤ مینا عارفێکی پیر، هەموو جارێ دەکارێ وێنە و مانا و نەخشەی تازە بۆ ژیان، لەو پەرتووکە کۆن و کاغەزە زەردانەدا هەڵهێنجێت.. ئەمە ڕەنگە بەشێکی پەیوەندیی بەوەوە ببێ، کە من لام وایە مرۆڤی ڕۆژگاری زوو؛ پەرتووکی نەنووسیووە، پەرتووکی کۆدڕێژ کردووە.. ئەگەرنا نەمان دەتوانی تا ئێستاش دانتێ و شەکسپیر بخوێنینەوە.. نەمان دەتوانی لە کاتێکدا لەچەرخی فیزیای کوانتەمی داین، ئیبن سینا بخوێنینەوە..!\nدەخوێنمەوە تا بزانم من لە کوێم..؟ من چی دەکەم...؟ ئیرە کوێیە..؟ دەبێ پێت بڵێم من لە زومڕەی ئەوانەم؛ کە مرۆڤ وەک ونبویەک تەماشا دەکەم؛ وێڵێک چاوی کردۆتەوە و دەبینێ لەسەر ئەم زەویە ڕەقە بەتەنیا جێهێڵراوە، لە ساتێکی ئاوادا خوێندەوە سەرەتای سەرسامییە قورسەکەیە، ئەوانەی لەو سەرسامییەدا تەنیا بۆ کات کوشتن، پاگەندەی چێژ، حەزی زانین دەخوێننەوە، جیاوازن لە تۆ.. ئەوان دەتوانن نەخوێننەوە.. چوون بۆ هەریەکێ لە پاساوەکانیان ڕێگای تر کەم نییە، بەڵام بۆ من پرسیارەکە دەبێ بە ماهیەتم، وجودی من ڕاستە لە مندا، لەو پرۆژانەدایە کە هێشتا تەواوم نەکردوون، بەڵام کاتالۆگەکەی لەناو پەرتووکەکاندایە.. دەخوێنمەوە بۆ ئەوەی بزانم من کێم...؟\nلە ناو پەرتووکەکاندا بە دوای شتێکدا دەگەڕێم کە وا دێتە زەینمەوە زۆر بۆی پەرۆشم، لە هەر یەکیاندا پاژێکی دەدەۆزمەوە، لە کۆتایدا ئەگەر ڕۆژێک هەموو ئەو پارچە دۆزراوانەم نابەیەکەوە و هەستم کرد کۆی وێنەکەم تەواو کردووە، ئیتر دەنووم و ناخوێنمەوە.. بەڵام ئەوە تەنیا ڕۆژێکە کە لە کۆمەڵەی کاکێشاندا نییە، لەبەر ئەوەی ئیتالیۆ کالڤینۆ واتەنی "مرۆڤ لە دنیایەکدا خەریکە بەدوای خۆیدا دەگەڕی، کە هی ئەو نییە"!\nوێناکردنی کۆمەڵگایەک کە تاک تێیدا وەک لە پرسیارەکەتاندا هاتووە؛ "پەرتووکی لە پارەو زێرو سەروەت خۆشتر بوێت"!! یۆتۆپیایەکی میسالی ترسناکە، کە تێیدا دەیەوێت ئەو دڵخوازی هەموو بەنیئادەم هەڵبژێرێت و نەخشە ڕێگاکەشی کتیب‌ـە..! وەک ئەوەی پەرتووک چەند پەڕەکاغەزێکی سیحراوی بێ، بە تۆزێک هێلمەوە، هەر ئەوەندەی کردمانەوە، دونیا بکات بە باخی بەهەشت..! من لێت ناشارمەوە لە پەرتووکی ئاوها و لەو کەسەش پەرتووکی ئاوامان پێشکەش و پێشنیار دەکات، لە دڵەوە دەترسێم.. بە درێژای مێژوو کەس وەک خاوەنی پەرتووکەکان بە هۆی زەخرەفەیەکی بەلاغییەوە سەودای زەوی و ئاسمانیشی نەکردووە.. خەونی بوونی زێڕ بۆ ناشرینە..؟ زەوی هی هەموومانە کێ حەزی لە چییە با هەڵبژێرێ، بەڵام بژاردەکەی خۆی وەک پەسەندترن نەفرۆشێتەوە بەوانی تر، تۆ کە نووسەریت و پەرتووکت هەیە، چەند لە جوتیارێکی کێڵگەی برنج لە ڤێتنام بەختەوەرتری، کە ناتوانێ بخوێنێتەوە..؟\nئازیزم.. دروستکردنی پەرتووک وەک دروستکردنی چەک پیشەسازییە، ڕاستە ڕێگایەکی ئاسان و کورتی فراوان کردنی ئەپستمی مرۆڤە، بەڵام ڕێگایەکی خاوێن نییە، ڕێگایەکە زۆر نزیکە نەگات.. پەرتووک خاچێکە دەبێ شانێکت بۆی هەبێ، من لە چاپی نوێی پەرتووکێکمدا، لەسەر بەرگەکەی نووسیومە؛ ((خوێنەری خۆشەویست.. من تۆ بم، ئەم پەرتووکە ناخوێنمەوە..!)) بەم شێوەیە چوون پاکەتی جگەرە، ڕۆژێک دادێ لەژێر کاریگەری یاسایەکدا لەسەر پەرتووکەکان دەنوسرێ؛ ڕەنگە خوێندنەوەی ئەم پەرتووکە سەرت لێ تێکبدات، نەزمت هەلاهەلا بکات و ڕیتمت بشێوێنێ. بەم جۆرە ئەگەرچی کەس بەهۆی خوێندنەوەی ئەو دێڕە ئینفۆماخونەی سەر پاکەتی جگەرە، وازی لە جگەرە نەهێناوە، بەڵام تۆ وەک نوسەرێکی گومانکار لە بەرانبەر بەرپرسیارێتییە ئەخلاقییەکەی خۆتدا وەفادار دەبیت..\nئەو پەرتووکەی من حەزم دەکرد نووسەری بام؛ (ماڵباتی باسکواڵ دوئارتێ)ی کامیلۆ خوسێ سێلایە، دروست لەو پەرتووکانەیە کە ئێستا باسمان دەکرد، ئەوەی ژیانت ژێرەوژوور هەڵدەگێڕیتەوە، ئەوەی گومان لە هەموو ئەو شتانە دەکەیت، کە بەناوی یاسا و پیرۆزیی و ترادیشیۆن و تەنانەت مۆڕاڵی گشتییەوە لە تۆ پەرژینیان کردووە.. پەرتووکێکە نازانی لایک یان ئەنلایکی بکەیت، نازانی بگریت یان پێبکەنیت.. لەو پەرتووکانەیە بە دیاریەوە دەحەجمێی، ماتریاڵەکەت هەرچییەک بێت، دوای خویندنەوەی ئەو پەرتووکە ناتوانێ بە ئاسانی بخەوێت..\nئاوها پەرتووک هەموو جارێک دەرمان نییە، پەرتووک خۆی برینەکەیە.. لەو ڕۆژانەدا کەوتم بەسەر پەیجێکی ئینگلیزیی‌دا بە ناونیشانی (من ڕقم لە خوێندنەوەیە)! دەوروبەری ٢٠٠ هەزار ئەندامی هەبوو، خۆ ناکرێت نزیکەی ئەو چارەکە میلیۆنە لە مرۆڤ، وەکو گەمژە سەیر بکەین، ئەوانیش ئارگۆمێنتی دژە خوێندنەوەیان لە خۆیاندا هەیە، بڕێکی باش لە حەقیقەتیش لای ئەوان هەیە. پەرتووک دەتوانێ حەرەم بشکێنێ، لە کەلێنی ناشوێنتەوە دزە بکات، هێدی هێدی شتەهایەک لە تۆدا بگۆڕیت کە ڕۆژێک لە ڕۆژان تۆ مەبدەئت بوون، ڕاستە پەرتووک دینامیکی دژە چەقبەستنە.. ڕاستە کۆمەکێکی گەورەیە لە خۆدۆزینەوە، بەڵام ئیبلیسێکیشە کە دەتوانێ باش ونت بکات..! بۆیە پرسیارەکە وای لێدێت ئەگەر دوای هەموو پەرتووکێک بگۆڕێین، ئەگەر پەرتووک بتوانێ بمانکات بە شتێ کە ئێستا ئەوە نین، ئەی خۆمی خۆمان کواین....؟!\nخوێندنەوە مرۆڤ قاژ دەکات بۆ دوو زەمەن، بۆ پێش خۆی و دوای خۆێ.. ساتی دەستبردن بۆ پەرتووک ساتێکی جەسارەتلییە، ئەو کائینە مەلعوونە سامی هەیە، تەنیا ئەوە بێ ڤیزا و بە ئاسانی تا ژووری نوستنمان دێ، ئارامگایەک کە دەتوانێ لێمان تێکبدا و تێکیشی دا..! دۆستی من.. پەرتووک هەیە فێرت دەکات لە چێشتخانەکتدا، بۆمب دروست بکەیت..! پەرتووک هەیە فێرت دەکات چۆن خوشکەکەمان بکوژین لەسەر ئەوەی لەگەڵ کوڕێکدا یەکتریان ماچ کردووە.. ئێستا سەردەمێکە ترۆریست پەرتووکی هەیە، خواپەرست پەرتووکی هەیە، شەیتانپەرست پەرتووکی هەیە، گنۆستیک پەرتووکی هەیە، ئاتیست پەرتووکی هەیە، جا کێ پەرتووکی نییە قوربان...؟!\nبۆیە هەنگاوی یەکەم تێپەڕاندنی ئەو پارادایمە دیماگۆژییە کە پەرتووک وەک کەرەستەیەکی بێلایەن، وەک دنیایەکی سپی، وەک نوورێکی گەورە سەیر دەکات.. ئەو ژمارە مرۆڤە بهێنەرەوە بەرچاوت کە لەسەر دەستی پەرتووکێک خۆیان کوشتووە، ئەوانەی بەهۆی پەرتووکێکەوە خەڵکیان کوشتووە، ئەوانەی بەهۆی پەرتووکێکەوە خۆیان داوە بەکوشت.. لە شارەکەی من و تۆشدا خەڵک هەیە بە پەرتووکێکەوە گیراوە و بردویانە خنکاندویانە.. بیر لەو وشەیە بکەرەوە خــنـــکـــانـــدن.. ئەوەندە سامی هەیە نامەوێ کۆمایەک دانێم نامەوێ بووەستم لەسەری گوێم لە لرخەلرخیانە.. تۆ ئەم قوربانییە ناو دەنێی چی..؟ بەدێڕێک دەڵێی "شەهیدی نەمر"! ئەیکەیتە چوارچێوەیەکی ڕەش‌وسپیەوە..؟ بە هەزار منەت چوار دیناری شەهیدانەکەیت پێدەدەن، ئەمەیە شەرەفی گەورە..؟ ئەمە بوو بەهای مرۆڤ.. بۆ هیچ نا بۆ پەرتووک..! بۆ ئەو دەستە وەرەقە ناشرینەی کە ئێستا لە مەزادێکی سەرجادەدا، ئامادە نیت دۆلارێکی پێ بدەیت، تاقەتت نییە سەیری بکەیت.. تاقەتم نییە هیچ بڵێم، وەک ئیزاک بابێل دەمەوێ لەم چەرخی هاتوهاوارەدا من تەنها مامۆستای بێدەنگی بم.\nماڵپەڕی توانا ئەمین


KDPNL.com - دەقی ووتاری سەرۆك وەزیران نێچیرڤان بارزانی لە شاری هەڵەبجە\nبه ناوی خوای گه‌وره،\nبه‌ڕێزان، ئاماده‌بووانی خۆشه‌ویست و خه‌ڵكی ده‌ڤه‌ری شاره‌زوور و هه‌ورامان، ڕۆژتان باش.\nپێشه‌كى ده‌مه‌وێ داواى لێبوردن بكه‌م له‌وه‌ى كه ماوه‌یه‌كى زۆره ئێوه چاوه‌ڕێ بوون، به‌ڵام ئێمه له‌به‌ر ئه‌وه‌ى كۆبوونه‌وه‌ى ترمان هه‌بوو؛ دوا كه‌وتووین، هیوادارم بمانبوورن.\nشه‌هیدان و كه‌سوكاری شه‌هیدانی هه‌ڵه‌بجه؛ سڵاوی خواتان لێ بێت.\nزۆر دڵخۆشم كه ئه‌مڕۆ به كۆمه‌ڵێك پڕۆژه‌وه دێین بۆ هه‌ڵه‌بجه، ئه‌مڕۆ له ده‌ورى نزیكه‌ی 183 ملیار دینار پڕۆژه‌ی خزمه‌تگوزاری و ستراتیژی بۆ هه‌رسێ قه‌زای هه‌ڵه‌بجه و سه‌یدسادق و پێنجوێن ڕاده‌گه‌یه‌نین كه له‌سه‌ر بودجه‌یه‌كی تایبه‌ت بۆ ئه‌و ده‌ڤه‌ره خۆڕاگر و شۆڕشگێڕه دابین كراوه. هه‌روه‌ها پڕۆژه‌یه‌كی گه‌وره‌ی ئاویش ده‌ست پێ ده‌كه‌ین بۆ ناوچه‌كه.\nئێمه له سه‌ره‌تای پێكهێنانی حكوومه‌تدا بڕیاری خۆمان ئاشكرا كرد بۆ بایه‌خدان به هه‌ڵه‌بجه و ئه‌و ده‌ڤه‌ره به شێوه‌یه‌كى گشتی، دوای ئه‌وه‌ش یه‌كسه‌ر لیژنه‌یه‌ك له سه‌رۆكایه‌تیی حكوومه‌ت كه‌وته لێكۆڵینه‌وه له پێویستییه‌كانی ناوچه‌كه، ئه‌نجامه‌كه‌یشی ئه‌مڕۆ ده‌یان پڕۆژه‌یه كه هه‌موویان پێكه‌وه ناوچه‌كه ده‌گه‌یه‌ننه پێشكه‌وتنێكی زیاتر له ڕووی ژێرخان و خزمه‌تگوزاریی ڕۆژانه‌وه. لێره‌شه‌وه زۆر سوپاسی ماندووبوون و دڵسۆزیی لیژنه‌كه ده‌كه‌م، زۆر سوپاسى وه‌زاره‌ته په‌یوه‌نداره‌كان ده‌كه‌م و زۆر سوپاسى جه‌نابى پارێزگارى سلێمانى ده‌كه‌م كه زۆر هه‌وڵى دا و جه‌نابى قایمقامیش هه‌ر به‌و شێوه‌یه.\nله كابینه‌كانی ڕابردوودا زۆر پڕۆژه بۆ ئه‌و ناوچه‌یه جێبه‌جێ كراون. له ناو ئه‌و كاولكارییه‌ی ڕژێمی به‌عس دروستی كردبوو، به سایه‌ی سه‌دان پڕۆژه‌ی حكوومه‌ت و هیممه‌تی خه‌ڵك؛ ژیان له‌و ناوچه‌یه جارێكى تر گه‌شایه‌وه. ئێستاش كابینه دوای كابینه، ساڵ دوای ساڵ، پڕۆژه‌كان بۆ ئه‌و ناوچه‌یه زیاتر ده‌بن. ئه‌وه نیشانه‌ی خاوه‌ن به‌ڵێنیی حكوومه‌ته بۆ ئه‌و ناوچه‌یه. ئه‌وه نیشانه‌ی ڕێزگرتنی هه‌موو خه‌ڵكی كوردستانه له قوربانیدانی ئه‌و ناوچه‌یه.\nئێمه ئه‌مڕۆ بایی 154 ملیار دینار پڕۆژه ڕاده‌گه‌یه‌نین بۆ قه‌زای هه‌ڵه‌بجه و ناحیه‌كانی ته‌وێڵه و بیاره و سیروان و خورماڵ كه پڕۆژه‌كانی قه‌زای هه‌ڵه‌بجه بریتین له 50 پڕۆژه، پڕۆژه‌كانی بیاره و ته‌وێڵه بریتین له 14 پڕۆژه، پڕۆژه‌كانی ناحیه‌ی خورماڵ بریتین له 15 پڕۆژه، پڕۆژه‌كانی ناحیه‌ی سیروانیش بریتین له 8 پڕۆژه.\nهه‌روه‌ها ئه‌و پڕۆژانه‌ی له لایه‌ن لیژنه‌ی سه‌رۆكایه‌تیی حكوومه‌ته‌وه بۆ قه‌زای پێنجوێن دیاری كراون بریتین له 4 پڕۆژه‌ی گرنگ كه بایی 11 ملیار دینارن، هه‌روه‌ها بایی 2 ملیار و 750 ملیۆن دیناریش پڕۆژه له لایه‌ن پارێزگای سلێمانییه‌وه بۆ ئه‌و قه‌زایه پێشنیاز كراون.\nهه‌ر ئه‌مڕۆ و لێره‌دا بۆ قه‌زای سه‌ید سادقیش 8 پڕۆژه ڕاده‌گه‌یه‌نین كه بایی 12 ملیار دینارن، جگه له 4 پڕۆژه‌ی تریش كه له لایه‌ن پارێزگای سلێمانییه‌وه پێشنیاز كراون و بایی 2 ملیار و 800 ملیۆن دینارن. ئه‌و پڕۆژانه بواری ته‌ندروستی، په‌روه‌رده، كشتوكاڵ، گه‌شتیاری و خزمه‌تگوزارییه‌كان له ناوچه‌كه به‌ره‌و پێشتر ده‌بات.\nكه‌سوكاری به‌ڕێزی شه‌هیدان و قوربانیان،\nله ناو ئه‌و پڕۆژانه‌دا 1000 (خانووی خۆكرد) بۆ كه‌سوكاری شه‌هیدانی كیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه ته‌رخان كراوه كه حكوومه‌ت زه‌وی و بڕی 27 ملیۆن دینار ته‌رخان ده‌كات بۆ هه‌ر خانوویه‌ك، هه‌روه‌ها هه‌موو خزمه‌تگوزارییه‌كانی تریش بۆ ئه‌و خانووانه دابین ده‌كات له شه‌قام و ئاو و كاره‌با.\nبۆ بریندارانی چه‌كی كیمیاویش هه‌موو چاره‌سه‌رێك له ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی كوردستان دابین ده‌كات. هه‌ر له‌و بواره‌دا ئێستا كار له‌سه‌ر دروستكردنی نه‌خۆشخانه‌یه‌كی تایبه‌ت ده‌كرێ كه تیمی تایبه‌تی پزیشكی له ده‌ره‌وه‌ی كوردستانه‌وه بێنین بۆ ئه‌و بریندارانه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ڕایده‌گه‌یه‌نین كه حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ئاماده‌یه بۆ چاره‌سه‌ركردنی بریندارانی چه‌كی كیمیاوی له ناوخۆ و له ده‌ره‌وه‌ی كوردستانیش، هه‌روه‌ك چۆن پێشتر كردوومانه و له‌مه‌ودواش زیاتر په‌ره به‌م پرۆسه‌یه ده‌ده‌ین.\nهه‌ر لێره‌شدا كه له ساڵیادی كیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه نزیك ده‌بینه‌وه، داوا له حكوومه‌تی فیدرالی عێراق ده‌كه‌ین كه بڕیاره‌كانی دادگای باڵای تاوانه‌كان جێبه‌جێ بكات سه‌باره‌ت به قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی تایبه‌تی كه‌سوكاری شه‌هیدانی كیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه و ئه‌نفال. چونكه ئه‌وه جگه له‌وه‌ی كه مافێكی یاسایی ئه‌م خه‌ڵكه‌یه به پێی بڕیاری دادگا، له هه‌مان كاتدا یه‌كێك بووه له‌و خاڵانه‌ی كه له نێوان هاوپه‌یمانیی نیشتمانیی عێراق و ئیئتیلافی فراكسیۆنه كوردستانییه‌كان له ساڵی 2010دا وه‌ك یه‌كێك له 18 خاڵه‌كه‌ی لایه‌نی كوردی ئیمزای له‌سه‌ر كراوه له لایه‌ن به‌ڕێز نووری مالیكی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراقه‌وه. هیوادارم به زووترین كات ئه‌وه بكه‌وێته بوارى جێبه‌جێكردنه‌وه بۆ دڵنیایى كه‌سوكارى ئه‌نفالكراوه‌كان و خانه‌واده‌ى شه‌هیدان.\nجگه له‌و پڕۆژانه؛ یه‌كێك له پڕۆژه ستراتیژییه‌كانی دیكه‌ى كه ئه‌مڕۆ بۆ قه‌زای هه‌ڵه‌بجه و سه‌ید سادق ڕایده‌گه‌یه‌نین، پڕۆژه‌ی ئاوه كه گرێبه‌ستی دروستكردنى له‌گه‌ڵ كۆمپانیای (سۆنگ یۆنگ)ی كۆری ئیمزا كراوه، كه بڕی 193 ملیۆن دۆلاری تێ ده‌چێت. ئه‌و پڕۆژه‌یه ئاوی پاك بۆ ماوه‌ی 25 ساڵی داهاتوو بۆ گه‌ڕه‌كه كۆن و تازه‌كانی ناحیه‌ی سیروان و هه‌ڵه‌بجه و سه‌یدسادق دابین ده‌كات، ماوه‌ی پڕۆژه‌كه‌ش 24 مانگه. ئیتر خه‌ڵكی ئه‌و ناوچه‌یه دوای ئه‌و پڕۆژه‌یه 24 كاتژمێر به شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام ئاوی پاكیان له ماڵه‌كانیاندا ده‌بێت. لێره‌دا جێى خۆیه‌تى سوپاسى ئاژانسى جایكاى ژاپۆنیش بكه‌م بۆ هاوكارى و یارمه‌تیمان له‌و ڕوویه‌وه.\nئه‌و پڕۆژه‌یه پێداویستییه‌كی زۆری خه‌ڵكی ئه‌و ناوچه‌یه پڕ ده‌كاته‌وه. هه‌روه‌ها ئێمه ئاگاداری داواكاریی خه‌ڵكی ئه‌و ناوچانه‌ین بۆ تاپۆكردنی زه‌وی و خانووه‌كانیان. ئێمه له ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران لیژنه‌یه‌كمان پێك هێناوه، بۆ ئه‌وه‌ی به شێوه‌یه‌كی یاسایی ئه‌و كێشه‌یه چاره‌سه‌ر بكه‌ین.\nخه‌ڵكی خۆشه‌ویستی ناوچه‌ی شاره‌زوور،\nكه ده‌ڵێین؛ شاره‌زوور خاوه‌ن تێكۆشان و مێژوویه‌كی ده‌وڵه‌مه‌نده، ئه‌وه هه‌روا پێداهه‌ڵگوتن نییه، به‌ڵكو ئه‌وه كورتكراوه‌ی مێژووی شاره‌زووره. شاره‌زوور؛ له سه‌رده‌مه كۆنه‌كان و دوای ده‌ركه‌وتنی ئیسلام؛ مه‌ڵبه‌ندی چه‌ندین بیرمه‌ندی گه‌وره بوو كه به‌رهه‌مه‌كانیان كاریگه‌ریی زۆریان له‌سه‌ر ژیانی فیكری و چاكسازیی كۆمه‌ڵایه‌تیی كوردستان و بزووتنه‌وه‌ی شۆڕشگێڕی ناوچه‌كه داناوه، له‌وانه‌ش ئیبن سه‌لاحى شاره‌زووری، مه‌ولانا خالدى نه‌قشبه‌ندی، شێخ عوسمانى سیراجه‌دین. هه‌روه‌ها مه‌وله‌وی و نالی و گۆران و بێكه‌س و چه‌ند شاعیری دیكه‌ی گه‌وره‌ی ئه‌و ناوچه‌یه، كه‌لتوور و ئه‌ده‌بی كوردییان ڕه‌نگین و زه‌نگین كرد و بوونه قوتابخانه‌ی ئه‌ده‌بی كوردی. گه‌وره‌یی و كاریگه‌ریی شاره‌زوور له سه‌رده‌می عوسمانییه‌كان به ڕاده‌یه‌ك بوو كه (شاره‌زوور) یه‌كێك بوو له ویلایه‌ته‌كانی سه‌رده‌می عوسمانی. ئێستاش ئێمه له‌وه ده‌كۆڵینه‌وه كه ڕێگه‌یه‌كی یاسایی بدۆزینه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی ئیداره ناوچه‌ییه‌كان به ته‌واوی دابنێین و ته‌نانه‌ت له دواڕۆژدا ئه‌گه‌ر یاساكانی عێراق ڕێگه‌مان پێ بده‌ن هه‌ڵه‌بجه بكرێته پارێزگا.\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی ئێستا ئێمه له كابینه‌ی حه‌وته‌م په‌یڕه‌وی ده‌كه‌ین؛ ئه‌وه‌یه كه ده‌سه‌ڵاتی زیاتر بده‌ین به پارێزگا و قه‌زا و ناحیه‌كان. زۆر جار له كۆبوونه‌وه به‌رده‌وامه‌كانماندا له‌گه‌ڵ پارێزگاره‌كانی هه‌رێمی كوردستاندا؛ پێیان ده‌ڵێین: ئێوه سه‌رۆكی حكوومه‌تی پارێزگاكانی خۆتانن، ئه‌وانیش ده‌بێ ده‌سه‌ڵاتی زیاتر بده‌نه قه‌زا و ناحیه‌كان. بۆ هه‌ڵه‌بجه و قه‌زاكانی دیكه‌ش هه‌مان بۆچوونمان هه‌یه كه ده‌سه‌ڵاتی زیاتر بدرێته قایمقام و به‌ڕێوه‌به‌ری ناحیه‌كانی، چونكه پێمانوایه ئه‌وه ڕێگه‌یه‌كه بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی ڕۆتین له‌به‌رده‌م كاری هاووڵاتیان و ڕێگه‌یه‌كی گونجاویشه بۆ چالاكتربوونی حكوومه‌ت.\nخه‌ڵكی نیشتمانپه‌روه‌ری هه‌ڵه‌بجه،\nقوربانیدانی هه‌ڵه‌بجه، زوڵملێكراویی هه‌ڵه‌بجه؛ بووه ناسنامه‌ی ئه‌و جینۆساید و كۆمه‌ڵكوژییه‌ی له سه‌ده‌ی بیسته‌مدا له كورد كرا. هه‌موو كورد هه‌ڵه‌بجه به ناسنامه‌ی چه‌وه‌ساوه‌یی خۆی نیشانی جیهان ده‌دات. له بیرمانه دوای كۆمه‌ڵكوژیی هه‌ڵه‌بجه؛ كوردانی پارچه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌درانه به‌ر گولـلـه، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا له‌و كاته‌وه و تائێستا ڕۆژی 16/3 وه‌ك ڕۆژی ماته‌مینی نه‌ته‌وه‌یی له هه‌موو پارچه‌كانى كوردستان یاد ده‌كرێته‌وه.\nهه‌موو كورد دیمه‌نی عومه‌ری خاوه‌ری له پێش چاوه، كه چۆن نه‌وه‌كه‌ی ده‌پارێزێت، هه‌موومان مه‌یته‌كانی عه‌نه‌ب و عه‌بابه‌یلێ و مله‌قه‌ویمان له‌پێش چاون كه چۆن ده‌یانویست خۆیان ڕزگار بكه‌ن، به‌ڵام به‌داخه‌وه ده‌رباز نه‌بوون.\nهاواری هه‌ڵه‌بجه گه‌یشته باره‌گای خودا، ئێستا ئه‌و پێنووسه‌ی حوكمی له‌سێداره‌دانی سه‌دامی پێدرا، په‌ته‌كه‌ی ملی عه‌لی كیمیاوی، تاكه نه‌عله‌كه‌ی ئه‌بو ته‌حسین كه وێنه‌ی سه‌دام و په‌یكه‌ره‌كه‌ی سه‌دامی ڕووخاوی ده‌كوتا، وه‌ك نیشانه‌یه‌كی عه‌داله‌تی ئیلاهی له مۆنۆمێنتی هه‌ڵه‌بجه‌دان. ئیتر جارێكی تر ئاوی پاكى ئاوێسه‌ر ژه‌هراوی ناكرێته‌وه. جارێكی تر دانیشتوانى چلانه و مالێده‌ر له باخه‌كانیان جودا ناكرێنه‌وه.\nكیمیابارانكردنی هه‌ڵه‌بجه درێژكراوه‌ی مێژوویه‌كی درێژتری زوڵمكردن بوو له هه‌ڵه‌بجه له لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتداران و ڕژێمه‌كانی عێراقه‌وه. هه‌ڵه‌بجه له ساڵی 1920دا له لایه‌ن به‌ریتانییه‌كانه‌وه بۆردومان كرا؛ به هۆی پشتگیریكردنی له شۆڕشی شێخ مه‌حموودی نه‌مر. له مانگی نیسانی 1974دا به هۆی ئه‌وه‌ی مه‌ڵبه‌ندێكی شۆڕشی ئه‌یلوول بوو به سه‌رۆكایه‌تیی بارزانیی نه‌مر، هه‌ڵه‌بجه له لایه‌ن ڕژێمی عێراقه‌وه بۆردومان كرا. هه‌روه‌ها كاتێك له مانگی ئایاری 1987دا وه‌ك پێشه‌نگی ڕاپه‌ڕینی جه‌ماوه‌ری له‌گه‌ڵ ڕواندز و شه‌قلاوه، دژی سیاسه‌تی كاوڵكاریی ڕژێمی به‌عس ڕاپه‌ڕی، 50 كه‌س له هه‌ڵه‌بجه شه‌هید بوون و 100 كه‌سی دیكه‌شی بێسه‌روشوێن كران .\nهه‌روه‌ها ئه‌و كۆمه‌ڵكوژیانه‌ی له مێژوودا له ناوچه‌ی هه‌ورامان كراون، ئه‌و فیداكاری و تێكۆشانه‌ی له ناوچه‌ی هه‌ورامان كراوه، هیچ كات له مێژووی كورددا ون نابن. هه‌ورامان مه‌ڵبه‌ندێكی زانست و پاراستنی ناسنامه‌ی نه‌ته‌وایه‌تیی كورد بووه، هه‌ر بۆیه‌ش هه‌میشه یه‌كێك بووه له ئامانجه‌كانی دوژمنانی كورد. لێره‌وه سڵاو بۆ هه‌موو ناوچه‌ی هه‌ورامان ده‌نێرین و پێیان ده‌ڵێین: ئێوه هه‌میشه له بیری ئێمه‌دان و هه‌میشه جێگه‌ی بایه‌خی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌بن، دڵنیاین جوانیی ئه‌و ده‌ڤه‌ره، له دواڕۆژێكی نزیكدا هه‌ورامان ده‌كاته یه‌كێك له مه‌ڵبه‌نده گه‌شاوه‌كانی گه‌شتیاری له ناوچه‌كه‌دا.\nهه‌وڵه‌كانمان به‌رده‌وامن و به‌رده‌وام ده‌بن بۆ ناساندنی كیمیابارانكردنی هه‌ڵه‌بجه به جینۆساید له هه‌موو جیهاندا، ئه‌وه‌ش به هاوكاری له‌گه‌ڵ دۆستانی بیانی و ڕێكخراوه مه‌ده‌نییه كوردی و بیانییه‌كان و ڕه‌وه‌ندی كوردی له وڵاتانی جیهان. ده‌مانه‌وێ په‌رله‌مانه‌كانی جیهان دان به كۆمه‌ڵكوژیه‌كانی كورددا بنێن وه‌ك جینۆساید، له‌و بواره‌شدا ئه‌و ده‌ستپێشخه‌ریانه‌ی له كه‌نه‌دا، سوید، به‌ریتانیا و هۆڵه‌ندا كراون؛ له‌سه‌ر ئاستی په‌رله‌مان و دادگاكانیان زۆر به ڕێزه‌وه ده‌نرخێنین .\nئێستاش هه‌وڵ ده‌ده‌ین ساڵ دوای ساڵ ڕه‌هه‌ندێكی جیهانی بده‌ین به یادكردنه‌وه‌ی كیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه و ئه‌نفال، بۆ ئه‌وه‌ی نه‌ك ته‌نیا خۆمان، به‌ڵكو جیهانیش ئه‌و ڕۆژانه له‌گه‌ڵ ئێمه‌دا یاد بكاته‌وه. هه‌وروه‌ها هه‌وڵ ده‌ده‌ین له ڕێگه‌ی هونه‌ره‌وه ئه‌و كۆمه‌ڵكوژییه به زۆرترین خه‌ڵكی جیهان بناسێنین، بۆ ئه‌وه‌ی نه‌وه‌ی ئێستا و داهاتوومان به سه‌ربه‌ستی و ئارامی بژیت و جارێكى تر كۆمه‌ڵكوژی نه‌بینێته‌وه.\nئه‌وه‌ی ئێمه ئێستا پێشكه‌شی ئه‌و ناوچه‌یه‌ی ده‌كه‌ین، به‌جێهێنانی ئه‌رك و بڕیارێكی خۆمانه به‌رامبه‌ر خوێنی شه‌هیدان و خه‌ڵكی تێكۆشه‌ر و خۆڕاگری ئه‌و ناوچه‌یه، بڕیارمان داوه له داهاتووشدا پڕۆژه‌ی زیاتر بۆ ئه‌م ناوچه‌یه به جێ بگه‌یه‌نین. هه‌روه‌ها ئێمه خه‌ڵكی قه‌زای شاره‌زوور (هه‌ڵه‌بجه‌ی تازه) له بیر ناكه‌ین، ئه‌وانیش له پلانی گه‌شه‌پێدانی ناوچه‌كاندان كه حكوومه‌ت دایناوه، دڵنیایان ده‌كه‌ینه‌وه كه به هیچ شێوه‌یه‌ك خۆڕاگری و پێداویستییه‌كانی ئه‌وان له بیر ناكه‌ین و له داهاتوودا به پڕۆژه‌ی گرنگ به‌سه‌ریان ده‌كه‌ینه‌وه.\nئیتر هه‌موو لایه‌كتان دوور بن له ناخۆشی و هه‌ر بژین بۆ كورد و بۆ كوردستان و به خێر بێن به‌سه‌ر چاو، زۆر سوپاس.


بڕیاری دادگای کالفۆرنیا ده‌ڵێت قاوه هۆکاری شێرپه‌نجه‌یه\nدادگای کالفۆرنیا بڕیاریدا فرۆشیارانی قاوه ده‌بێت بۆ ئاگاداری له‌سه‌ر به‌رهه‌مه‌کانیان مه‌ترسیه‌کان بنووسن که قاوه هه‌یه‌تی بۆ تووشبوون به‌شێرپه‌نجه.\nبه‌ڵام هه‌ندێک توێژینه‌وه ده‌ڵێت که‌مخواردنه‌وه‌ی قاوه سوودی ته‌ندروستی هه‌یه.\nدکتۆر ئێدوارد جێڤانۆشی شاره‌زای خۆراک له‌کۆلێجی ته‌ندروستی گشتی له زانکۆی هارڤه‌رد ده‌ڵێت "به‌ڵانی‌که‌مه‌وه به‌ڵگه هه‌یه له‌سه‌ر قاوه هۆکاری شێرپه‌نجه‌یه".\nئاژانسی شێرپه‌نجه، سه‌ر به ڕێکخراوی ته‌ندروستی جیهانی ده‌ڵێت "هه‌رچه‌نده به‌ڵگه‌ی پێویست نیه به‌ڵام قاوه له‌سه‌ر لیستی ئه‌و خۆراکانه‌یه ئه‌گه‌ری تووشبوونی شێرپه‌نجه‌ی هه‌یه" .\nمشتوومڕ ده‌رباره‌ی قاوه خۆی نیه، به‌ڵکوو پێکهاته‌یه‌کی کیمیاویه به‌ناوی "کریلامید" له‌کاتی برژاندنی تۆوی قاوه دروست ده‌بێت، ئاژانسه‌کانی حکومه‌تی ئه‌مریکا له‌لسیتی ئه‌و پێکهاتانه دایانناوه ئه‌گه‌ری هه‌یه شێربه‌نجه دروستکات. ئه‌مه‌ش به‌پێی ئه‌و توێژینه‌وانه‌ی له‌سه‌ر ئاژه‌ڵ کراوه.\nکێشه له‌وه‌دایه که‌س نازانێت ده‌بێت بڕی "کریلامید" له‌خوراکدا چه‌ند بێت تا ببێته هۆکاری شێرپه‌نجه. ئاژانسی پارێزگاری ژینگه‌ی وڵاته‌یه‌کگرتوه‌کانی ئه‌مریکا بۆ ئاو دیاری کردوه به‌ڵام بۆ خواردنه‌کان دانه‌نراوه.\nئه‌وه‌ی زانراوه جگه‌ره‌کێشان گه‌وره‌ترین سه‌رچاوه‌ی به‌رهه‌مهێنانی ماده‌ی "کریلامید"ه ، به‌دوایدا په‌تاته‌ی سوره‌وه کراو و بسته و جۆره‌کانی دانه‌ویله‌ی برژاو و خواردنه‌کانی ده‌وڵه‌مه‌نده به‌کاربۆهیدرات.\nماده‌ی "کریلامید" له‌ئاودا هه‌یه به‌ڵام هه‌ڵمژینی له له‌شی که‌سێکه‌وه بۆ که‌سێکی‌که جیاوازه بۆیه په‌یوه‌ندی به ته‌ندروستی مرۆڤه‌وه ئاشکرا نیه.\nچین: تاقیگه‌ی ئاسمانی تیانگۆنگ-1 ڕۆژی 2شه‌ممه ده‌چێته به‌رگی هه‌وای زه‌وه‌ی\nچین ڕایگه‌یاند ئاژانسی ئاسامانی چین له بڵاوکراوه‌یه‌کدا ده‌ڵێت تاقیگه‌ی ئاسمانی چین تیانگۆنگ -1 ڕۆژی 2 شه‌ممه ده‌چێته به‌رگی هه‌وای زه‌ویه‌وه.\nڕاگه‌ێندراوه‌که ده‌ڵێت ئاژانسه‌که کاتی چونی تاقیگه‌ی بۆ به‌رگی هه‌وا ده‌ستنیشان نه‌کردوه و تائێستا هیچ که‌س دڵنیانیه له‌چ جێگایه‌کی سه‌رزه‌وی ده‌کوێته‌وه خواره‌وه.\nڕۆژی هه‌ینی "به‌یژین" ووتی، هیچ ئه‌گه‌ریک نیه بۆ گه‌شتنی پارچه‌ی گه‌وره‌ی ئه‌و تاقیگه‌یه بۆ سه‌ر زه‌وی.\nئاژانسی "یونهاب" ڕاگه‌یاند وه‌زاره‌تی زانستی کۆریای باشوور بڵاوکردۆته‌وه ده‌ڵێت پێشبینی ده‌کات ڕۆژی یه‌کشه‌ممه کاتژمێر 7.26 ده‌قیقه‌ی به‌یانی بۆ 3.26 ده‌قیقه‌ی دوانیوه‌ڕۆ به‌کاتی کۆریای باشور سه‌ته‌لایتی تیانگۆنگ -1 بگاته به‌رگی هه‌وای زه‌وه‌ی.\nئه‌م تاقیگه‌یه له ساڵی 2011دا نێردراوته ئاسمان، درێژیه‌که‌ی 10.4 متره، بۆ تاقیکردنه‌وه له‌چوارچێوه‌ی به‌رنامه ئاسمانیه‌کانی چین که به‌نیازه بنکه‌یه‌کی هه‌میشه‌یی ئاسمانی له‌ساڵی 2023دا له‌خولگه‌ی زه‌ویدا دانێت.\nتوێژینه‌وه: خواردنی گۆشتی برژاو و کوڵاو به‌گه‌رما و گڕی زۆر په‌یوه‌ندی به فشاری خۆێنه‌وه هه‌یه.\nتوێژینه‌وه‌یه‌ک ئاماژه ده‌دات به ئه‌گه‌ری بوونی په‌یوه‌ندی له‌نێوان بڕژاندن و کوڵانی گۆشتی سوور و مریشک وماسی و به‌رزبوونه‌وه‌ی فشاری خوێن.\nتوێژینه‌وه‌که ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر گۆشت به‌گه‌رمای زۆر ئاماده نه‌کرێت ئه‌وا ئه‌گه‌ری به‌رزبوونه‌وه‌ی فشار که‌متره. سه‌رباری ئه‌مه‌ش ده‌ڵێت پێشتر تێگه‌یشتنێک هه‌بوو ته‌نها کۆشتی سوور ئه‌و کاریگه‌ریه‌ی هه‌یه به‌ڵام ئه‌م توێژینه‌وه‌یه ده‌رده‌خات هه‌موو جۆره گۆشته‌کان به‌گه‌رمی زۆر کاریگه‌ریان له‌سه‌ر به‌رزبوونه‌وه‌ی فشار خوێن هه‌یه.\nدکتۆر لیۆ جانگ ئاکامی توێژینه‌وه‌که‌ی له کۆنفرانسی یه‌کگرتووی دڵی ئه‌مریکادا له نیوئێرلیانز خسته‌ڕوو.\nتوێژینه‌وه ده‌ڵیت تاقیکردنه‌وه بۆ ماوه‌ی 16 ساڵ بوه، له‌سه‌ر زیاتر له 100 هه‌زار ژن و پیاو بوه. له‌توێژینه‌وه‌که‌دا زانایاری ورد له‌سه‌ر جۆری ئاماده‌کردنی گۆشت و ژماره‌ی به‌رزیی فشاری خوێن و شه‌کره و بوونی نه‌خۆشی له‌به‌رچاو گیراوه.\nدواترر له‌نێوان 12 بۆ 16 ساڵ ده‌رکه‌وتوه 37 هه‌زار له‌وانه تووشی به‌رزیی فشاری خوێن بوون.\nتوێژه‌ره‌وان له‌دوا ئاکامدا ده‌ڵێن گۆشت برژاندن به گڕی ڕاسته‌وخۆ له‌گۆشتبدات ئه‌گه‌ری به‌رزبوونه‌وه‌ی فشاری خوێن به‌رزترده‌کاته‌وه.\nبه‌رنامه‌ی زانست و ته‌کنه‌لۆجیا 02-04-2018


نەهێشتنی زمانی دایکی بۆ فێربوون لە زانستی زمانناسیدا پێی دەوترێت: خنکاندن! | ڕێکخراوەی زانستی فەرهەنگیی هۆژان\nڕەزبەر ۱, ۲۷۱۸ Hojan زانیاری, هەواڵ و زانیاری 0\nنەهێشتنی زمانی دایکی بۆ فێربوون لە زانستی زمانناسیدا پێی دەوترێت: خنکاندن!\nهاوکات لەگەڵ هەبوونی چەندین فاکتۆری دیکە بۆ کوالێتیی فێرکردن لە پۆلەکاندا، زمان سەرەکیترین ئامرازی پەیوەندی و تێگەیشتنە. لە زۆربەی وڵاتاندا تەنیا یەک زمان وەک زمانی زاڵ بۆ فێرکاری بە کار دەهێنرێت. فێرکردن بە زمانێک کە فێرخواز تێی ناگات پێی دەوترێت “خنکاندن”، چونکە هاوشێوەی ئەوەیە کە فێرخوازەکان ببەیتە ژێر ئاو بەبێ ئەوەی مەلە بزانن. ئەم کێشەیە بە تایبەت کاتێک زۆر جدیتر دەبێتەوە کە کەرەستەی فێرکاریی زمانەکە گونجاو نەبێت و کاتێک کە زمانەکە بۆ هەردووکی مامۆستا و قوتابی زمانێکی بێگانەیە، ئەم کێشەیە دەگاتە لوتکە.\nجیا لەم سیستمە، سیستمێکی دیکەی فێرکاری بە ناوی “سیستمی دووزمانە لەسەر بنەمای زمانی دایک” بوونی هەیە کە لەم سیستمەدا سەرەتا فێرخواز سەرجەم تواناییەکانی خوێندنەوە و نووسین و خودی بابەتەکان بە زمانی دایکی فێر دەبێت. زمانی دووهەم تەواو سیستماتیک فێر دەکرێت و فێرخواز دەتوانێت ئەزموونەکان لە زمانی دایکییەوە بگوازێتەوە بۆ زمانە بێگانەکە. ئەم سیستمەش چەندین جۆری هەیە بەڵام لە هەرهەموویاندا لایکەمی لە ساڵانی یەکەمدا سەوادی خوێندنەوە و نووسین بە زمانی دایکی فێر دەکرێت.\nسیستمی دووزمانە لەهەمبەر سیستمی یەک زمانەدا چەندین قازانجی هەن کە بەردوام لە توێژینەوە ئەکادیمیکییەکاندا جەختیان لەسەر کراوەتەوە.\nبەکارهێنانی زمانێک کە فێرخواز دەیزانێت، تێگەیشتن لەوەی کە چۆن دەنگەکان دەبن بە هێمای نووسراوە، سادەتر دەکاتەوە. خوێندنەوە بۆ ئەو قوتابییانەی زمانەکە دەزانن زۆر سادەترە و خوێندکار ستراتیجییەکانی حەدس لێدانی دەروون-زمانناسی بۆ خوێندنەوە بە کار دەهێنێت، هەر بەم شێوەیە، لەگەڵ فێربوونی ڕێنووس، خوێندکار زۆر بە سادەیی لە ڕێگەی نووسینەوە پەیوەندی ساز دەکات. بە پێچەوانە لە سیستمی “خنکاندن”دا، ڕەنگە بکرێت کە خوێندکار فێر بکرێت چۆن وشەکان دیکۆد بکات بەڵام چەندین ساڵی پێدەچێت تا بزانێت ئەوەی دەیخوێنێتەوە چ واتایەکی هەیە.\nبەکارهێنانی زمانی دایک دەبێتە هۆی بەهێزبوونی خوێندکارەکە لە باری شوناس، بڕوابەخۆیی و سۆزدارییەوە، ئەمەش وا دەکات کە داهێنەرێتی زیاد بکات و خوێندکارەکە زیاتر هان دەدات. بەکارهێنانی زمانی دایک ڕێگە بە پێچەوانەی سیستمی خنکاندن ڕێگە دەدات کە منداڵەکان خۆیان بن و کەسایەتیشیان وەک توانایی فێربوونیان گەشە دەکات.لە سیستمی خنکاندندا، منداڵەکان ناچار دەبن بێدەنگ دانیشن یان بە شێوەی میکانیکی دووپات بکەنەوە، ئەوەش بێهوایان دەکات و تەنیا خەریکی دووپاتکردنەوە دەبن و لە کۆتاییشدا دەگەنە شکست.\nسیستمی دووزمانە توانایی زیاتر دەدات بە منداڵەکان و دەتوانن لە کۆتاییدا بە زیاتر لە زمانێک بخوێنن، بنووسن، و تێبگەن. بە پێچەوانەوە سیستمی خنکاندن، هەوڵ دەدات ئەم شارەزاییانە بۆ زمانێکی نوێ فێری قوتابی بکات و لە زمانێک کە دەیزانێت ئەمانەی لێ بستێنێتەوە کە لە ئاکامدا دەتوانێت لە فێربوونی هەردووکیاندا بە زیانی خوێندکار تەواو ببێت.\nCarole Benson,2004, The importance of mother tongue-based schooling for educational quality, Background paper prepared for the Education for All Global Monitoring Report The Quality Imperative


سیاسه‌تی وزه‌ی سوید، چه‌تی تێکه‌وت - Radio Sweden Kurdish - Radyoya Swêdê - ڕادیۆی سوید | Sveriges Radio\nسیاسه‌تی وزه‌ی سوید، چه‌تی تێکه‌وت\nبڵاو کرایه‌وه fredag 27 februari 2009 kl 16.09\nدانوستاندنی نێوان حیزبه‌کانی ده‌سه‌ڵاتدار و ئوپۆزیسیۆن له سه‌ر پرسی وزه نه‌گه‌یشته ئه‌نجام. هۆیه‌که‌ی ئه‌وه بوو که دوو لایه‌ن نه‌یانتوانی ده‌رباره‌ی کێشه‌ی وزه‌ی ئه‌تۆمی، ڕێک که‌ون.\nجڤینه‌که‌ی شه‌وی ڕابردوو بۆ پێکگه‌یشتن، سێ سه‌عاتی خایاند به‌ڵام پاشان خاتوو مۆد ئۆلۆفسۆن وه‌زیری وزه له حیزبی سه‌نته‌ر، ده‌رکه‌وت و ڕایگه‌یاند که گفتوگۆکان، هه‌ڵوه‌شاونه‌ته‌وه. مۆد ئولۆفسۆن گوتی: ئێمه پێمان وایه درێژه‌دان به وه‌ها دانوستاندنێک زۆر بێمانایه.\nمۆد ئۆلۆفسۆن بوو که گوتی بێگومان کێشه‌ی نووژه‌نکردنه‌وه‌ی وزه‌ی ئوتۆمی له ناوه‌ندی باسه‌که دایه و ئه‌مه به سه‌رنجدان به بواری ئابووری گرنگه و ده‌بێ ئێستا و هه‌ر لێره‌ش وه‌ڵامده‌ره‌وه‌ی بین. به‌ڵام دیاره ئاماده‌یی ئه‌وه‌مان نه‌بوو که ئێستا وه‌ڵام بده‌ینه‌وه.\nئه‌م جڤینه‌ی شه‌وی ڕابردوو، پێنجه‌مین دانیشتنی نێوان پارتییه‌کانی ناو حوکوومه‌ت و حیزبه نه‌یاره‌کانی ده‌ره‌وه بوو له سه‌ر ئه‌م کێشه‌یه که هه‌ر وه‌کی گوتمان به ئاکام نه‌گه‌یشت. بۆیه حوکوومه‌ت لێبڕاو ده‌بێت له سه‌ر هێڵی ناوخۆیی حیزبه ڕاسته‌کان لێبخوڕێت.\nپێتر ئێریکسۆن قسه‌بێژی حیزبی ژینگه، سه‌وزه‌کان هۆی شکستهێنانی ئه‌م گفتوگۆیانه بۆ مه‌رجێکی تایبه‌ت ده‌گه‌ڕێنه‌ته‌وه که حیزبه‌کانی ناو حوکوومه‌ت ده‌یانه‌وێ دایسه‌پێنن:\nپێتر ئێریکسسۆن گوتی: حوکوومه‌ت ڕێککه‌وتنێکی کردووه که نۆ ده رئاکتۆری نوێی وزه‌ی ئه‌تۆمی چێبکات. ئولتیماتومیان بۆ داناوین که ده‌بێ ئێمه‌ش ئه‌و شته قه‌بووڵ بکه‌ین. دیاره بێگومان هیچ حه‌زێکمان له‌و شته نییه.\nله په‌یوه‌ندیی ئه‌م باسه‌دا ئه‌وه‌ش ده‌بێ بگوترێ که حیزبی سوسیالددیمۆکرات هێشتا وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی نه‌داوه‌ته‌وه که ئاخۆ ڕازییه ریاکتۆره ئه‌تۆمییه کۆنه‌کانی وڵات، به هی نوێ بگۆڕدرێن یان نا. سێ حیزبه‌که‌ی ئۆپۆزیسیۆن واتا ژینگه، چه‌پ و سوسیالدیمۆکرات ده‌ڵێن ئه‌وه پارتییه‌کانی ناو حوکوومه‌ت بوون که ئه‌و جڤینانه‌یان تێکدا و نه‌یانهێشت گفتوگۆکان سه‌ر بگرن.


📊 رۆژانە 15 خێزان لە موسڵەوە دەگەڕێنەوە کەمپی ئاوارەکان لە کوردستان ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 30 2018 10:17PM\nپاش هۆشداری هەندێ لە سەرکردەکانی عێراق لەبارەی خرا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 30-11-2018 22:17:01\n📊 زیاتر لە ملیارێک دینار بۆ دابینکردنی نەوت تەرخاندەکرێت ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 30 2018 8:59AM\nدواڕۆژ، کۆچەر عەلی بەڕێوەبەری پەروەردەی هەولێر ر [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 97% ✍ هـ.ب. 30-11-2018 8:59:14\n👫 فەرهاد بەیانەک کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 30 2018 8:49PM\nکۆڵبەرێکی کوردی،خەڵکی گوندی ماشکان پیرانشاری ڕۆژهە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 92% ✍ س.ئـ. 30-11-2018 20:49:28\n📝 لێدوانی نوێنەری تورکیا لەناو خاکی هەرێمی کوردستان پێشێلی سەروەری و پییرۆزیەکانی هەرێمی کوردستان و عێراقیشە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 30 2018 10:08PM\nماوەی چەند ڕۆژێکە تەڤگەری ئازادی بەبیانوی نەبوونی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 30-11-2018 22:08:22\n🌳 لە ناوبردنی دارستانەکانی مەریوان و دژکردەوەی ئەنجومەنی سەوزی چیا ژینگەی کوردستان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 30 2018 10:26PM\nئاژانسی کوردپا: ئەنجومەنی سەوزی چیای مەریوان، لەهە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 96% ✍ ن.ئـ. 30-11-2018 22:26:00\n📝 ناوەندی ڕاگەیاندنی یەکینەکانی پاراستنی گەل-یەپەگە ڕایگەیاند، لە ئەنجامی چالاکی شەڕڤاناندا دوو چەتەی سوڵتان موراد کوژران بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 30 2018 11:12AM\nئەمڕۆ ناوەندی ڕاگەیاندنی یەکینەکانی پاراستنی گەل-ی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 30-11-2018 11:12:40


بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان پێشبینییەكانی كەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی شارەكانی هەرێمی بڵاوكردەوە و بەگوێرەی راگەیەندراوەكەش گۆڕانكاری بەسەر كەشوهەوای شارەكانی كوردستان دێت.\nلە راگەیەندراوەكەدا كە وێنەیەكی دەست (ناس كورد) كەوتووە، ئاماژە بەوە كراوە " پێشبینی دەكرێت ئەمڕۆ و سبەی ئاسمان ساماڵ و پەڵە هەور بێت، هەروەها بەراورد بە ڕۆژانی ڕابردوو پلەكانی گەرمی بەرەو بەرزبوونەوە بچێت".\nلەبارەی پلەی گەرمی ئەمڕۆ (چوارشەممە)ی شارەكانی كوردستانیش، لە راگەیەندراوەكەدا هاتووە، لە هەولێر بەرزترین پلەی گەرما 22 و نزمترین 7 پلە دەبێت، لە سلێمانی 16 بە 8، لە دهۆك 20 بە 7، لە كەركوك 23 بە 10 پلە دەبێت.\nسەبارەت بە پلەی گەرمی سبەینێ (پێنجشەممە)ی شارەكانیش، راگەیەندراوەكە ئاماژە بەوە دەكات، لە هەولێر بەرزترین پلەی گەرما 23 و نزمترین 8 پلە دەبێت، لە سلێمانی 18 بە 8، لە دهۆك 20 بە 8، لە كەركوك 24 بە11پلە دەبێت.\nکەلار؛ دەستبەسەر 10 تۆن خورماى ماوە بەسەرچوودا گیرا\n2019.05.10 - 08:54


قاسم ئەلجەبارین گروپێکی چەکداری بچوک و دیارە و لەلایەن میلیشیاکانی کەتیبەی حیزبوڵاوە بەڕێوەدەبرێن. ئەم گروپە پسپۆڕە لە چاندنی بۆمب و تەقینەوە ژێر پرد و جادەکان بەتایبەتی کاروانی کەل و پەلی سەربازی ئەمریکا دەکەنە ئامانج و هەر بارهەڵگرێکی دیکەی عێراقی کە یارمەتی ئەمریکا بدات لە گواستنەوەی کەل و پەلدا.\nقاسم ئەلجەبارین واتا “تێکشێنەرانی زوڵم و ستەمکاری”\nگروپێکی دیار، ئۆپراسیۆنی سەربازی، ئۆپراسیۆنی ناوخۆی دژە ئەمریکا.\n-مێژوو و ئامانج\n٭دەرکەوتە و بڕوانامەی ئەم گروپە لە چاندن و دانانی بۆمب و تەقینەوەیە لەسەر ڕێگا و شەقامەکان دژ بەو کاروانە بارهەڵگرانەی کە کەل و پەل سەربازی بۆ ئەمریکا لە عێراق دەبەن.\n٭قاسم الجەبارین ئامادەن بۆ ڕاگەیاندنی هەموو جۆرە بەرپرسیارتێک لە ئەنجمدانی هێرش بۆ سەر ئەمریکا بە مەرجێک لەنێو سنووری عێراق و هیچ جۆرە هێرشیکیان لە دەرەوە ئەنجام نەداوە و زۆرینە جار چالاکی بەشێوەی هاوپەیمانی دەکەن و هێشتا موشەکیان هەڵنەداوە.\n٭بۆ یەکەم جار لە کەناڵی مقاوەمەی تەلەگرامەوە ئاماژە بەناوی قاسم الجەبارین کراوە ئەویش لە ۱۷/٩/٢٠٢٠ دەرکەوت، کاتێک کەناڵی سابرین ڕایگەیاند کە گروپێک پاش کەمێکی تر بەرپرسیارێتی هێرشێک ڕادەگەین. دواتر سابرین ئەم گروپە لەگەڵ ڕاگەیاندنی دوو بەرپرسیارێتی هێرشکردنە سەر کاروانی ئەمریکا لە عێراق نیشاندا.\n٭ئەم یەکە سەربازیەی قاسم الجەبارینی نێو حەشدی شەعبی کە پیەوەستە بە موقاوەمەوە تەنانەت پێش ساڵی ۲۰۲۰ هەبووە و محمەد موساوی ناوێک بەڕێوەی دەبردن.\n٭ناوی قاسم الجەبارین پەیوەستە بە دەستەواژەیەکی شیعەوە کە ڕابەری شیعە “مەهدی” ئەم دەستەواژەی دەربڕیوە کە وتویەتی ( مەهدی تێکشێنەری ستەمکاران و یارمەتی دەری ستەملێکراوان). ئەم گروپە زۆرجار وشەی “سەرای” دەلکێن بە تەنیشت ناوەکەیانەوە بەم جۆرە “سەرای قاسم جابرین”.\n٭هەتاوەکو ئێستا گروپی چەکداری قاسم جەبارین هیچ میدیایەکی ڕەسمی تایبەت بە خۆیان نیەم و هیچ زانیاریەکی تایبەت نابەخشن. هەرچەندە چەند کەناڵێکی تەلەگرامی دروست بووە بەناوی قاسم جەبارین بەڵام هیچیان فەرمی نین. ئەوەی بە زۆری چالاکیەکانی قاسم جەبارین بڵاودەکاتەوە کەناڵی “یەکەی ۱۰۰۰۰” سەر بە کەتیبەی حیزبوڵایە کە لێدوان و بەڵگەنامەی چالاکیەکان بڵاودەکاتەوە.\n٭بەشێوەیەکی ئاسای لە ژێر فرمانی ئەنجومەنی ڕێخستنی موقاوەمەدان بەناوی (التەنسیقیە).\n٭زۆرینەی بەڵگەکان ئەوە دەسلمێنن کە ئەم گروپە لەژێر دەستی “کەتیبەی حیزبوڵا”دان ئەویش بە پاساوی شوێنی هێرشەکان. سەرباری ئەوەش میدیاکەی کەتیبەی حیزبوڵا هەمیشە داتاشین بۆ ئەم گروپە دەکات. کەناڵەکەی کەتیبەی حیزبوڵا هیچ جۆرە هێرشێکی قاسم جەبارین پشتگوێ ناخات و هەمووی پۆست دەکات. لەکاتێکدا ئەم کەناڵەی کەتیبەی حیزبوڵا بەشێکی زۆر لە هێرشەکانی گروپەکانی دیکە پشتگوێ دەخات.\n-پەیوەندی و پەیوەستبوون\n٭لەژێر فرمانی کەتیبەی حیزبوڵادا بەڕێوەدەبرێن.\n٭لینکی سەرەکیان لەگەڵ هەواڵەکانی کەناڵی تەلەگرامی سابرین هەیە، بەڵام بەم دوایە زیاتر چالاکیەکانیان لەگەڵ کەناڵەکەی کەتیبەی حیزبوڵا بەناوی (یەکەی ۱۰۰۰۰) پەخش دەکەن.\n٭بەڵگەکان ئەوە دەسەلمێنن کە قاسم جەبارین شوێنگرەوەی گروپی چەکداری ئوسبەت السائیرین. چونکە گروپە چەکدارەکانی ئوسبە السائیرن هێرشیکیان ئەجامدا و وەستان و هێندە پێنەچوو ئەم گروپە دەرکەوتن بەرپرسیارێتی گرتە ئەستۆ. لەکاتێکدا هێرشی هەردوو گروپەکە لەیەکتر جیاوازبوون.\n٭چەند خانەیەکی بچوکی بۆمب و تەقینەوە سەرشەقام و جادەکانیان هەیە کە بەزۆری لەنێوان دیوانیە و بەغداد چالاکی ئەنجام دەدەن.\n٭دەتوانن خانەکانی تەقەمەنی کەتیبەی حیزبوڵاش بەکاربهێنن و کەتیبەی حیزبوڵاش بۆیان دابین دەکات.\nبۆ خوێندنەوەی بەشی یەكەم كلیك لەم نوسینە بكە.\nبۆ خوێندنەوەی بەشی دووەم كلیك لەم نوسینە بكە.


نێچیرڤان بارزانی: مامۆستا محەمەد مەلا قادر نموونەیەكی خۆڕاگری بوو - رۆژنامه‌ی خه‌بات\nبەبۆنەی كۆچی دواییی خوالێخۆشبوو محەمەد مەلا قادر، وەزیری ئەوقاف و كاروباری ئایینی لە هەردوو كابینەی یەكەم و دووەمی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و ئەندامی پێشووی مەكتەبی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردستان، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكوەزیرانی هەرێمی كوردستان پەیامێكی سەرەخۆشی ئاراستەی بنەماڵەی مامۆستا محەمەد مەلا قادر كرد و تیایدا خوالێخۆشبووى به نموونەیەكی خۆڕاگری ناساندووە. ئەمەش دەقی پەیامەكه‌یه:\nكۆچی دواییی خەباتكار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گوڵان، وەزیری ئەوقاف و كاروباری ئایینی لە هەردوو كابینەی یەكەم و دووەمی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و ئەندامی پێشووی مەكتەبی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردستان، خەمبار و دڵتەنگی كردم. بەوبۆنەیەوە پرسە و سەرەخۆشی لە ئێوەی بەڕێز و خزمان و سەركردایەتی و هەموو ئەندامانی پارتی دیموكراتی كوردستان و گەلی كوردستان دەكەم.\nمامۆستا محەمەد مەلا قادر لە ڕۆژگارێكی زۆر سەختدا و دوو ساڵ دوای دامەزراندنی پارتی دیموكراتی كوردستان، دەستی بە كاری سیاسی كردووە و یەكێك بووە لەوانەی گەنجانی دەشتی هەولێری بەرەو كوردایەتی و چالاكی و كردەوەی ڕۆشنبیرانە و ڕۆشنگەری هاندەدا. بەردەوام بە تێكەڵاوكردنی باوەڕی پتەوی ئایینی و ڕۆحی كوردایەتی، باوەڕی خەڵكی كوردستانی بە شۆڕش و ئامانجەكانی شۆڕشی كوردستان بەهێزتر و فراوانتر دەكرد.\nمامۆستا محەمەد مەلا قادر دوای نسكۆی شۆڕشی ئەیلوول لە ئاوارەیی و پێشمەرگایەتیدا نموونەیەكی خۆڕاگری بوو. دوای ڕاپەڕینی 1991 وەك وەزیر بەشدار بوو لە كابینەی یەكەم و دووەمی حكوومەتی هەرێمی كوردستان وەك یەكەمین و باڵاترین دامەزراوەی مەدەنی و یاساییی دەسەڵاتی جێبەجێكردن لە كوردستان، ئەو شانازییەش شایانی خەباتی مامۆستا محەمەد مەلا قادر بوو.\nناوی مامۆستا محەمەد مەلا قادر لە مێژووی شۆڕشی كوردستان و پرۆسەی سیاسی و دیموكراسیی كوردستاندا بە زیندوویى دەمێنێتەوە. ڕۆحی مامۆستا شاد بێت و سەبووری و دڵنەواییش بۆ هەمووتان لە خوای گەورە دەخوازم.\nبابه‌تی پێشوو وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران هیوای سه‌ركه‌وتنی بۆ مه‌سروور بارزانی له سه‌رۆكایه‌تیكردنی كابینه‌ی نوێ خواست\nبابه‌تی دواتر محەمەد جەواد زەریف: پێگە و سەقامگیریی هەرێمی كوردستان بۆ ئێران جێگەی بایەحە


وتووێژ:لێژی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nلاری ھیچ گونجاو نیە بۆ ناوی ئەم وتارە! من لێژایی پێشنیار ئەکەم. لاری یانی ناڕاستی. بە شتێک ڕاست نەبێت و گێڕ بێت یان پێچێکی تێ بکەوێت لار دەوترێت. بۆیە لاری بە واتایی درۆزنی و دوژمنیش دەوترێت. پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ١٤:١٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٦ (UTC)\nسڵاو پیرەهەڵۆی بەڕێز، بەخوا من هیچ ئەو نێوانە لە خۆم دانانێم، تەنیا سەرچاوەم کتێبەکانی باشوورە، هێندە لەمێژ نییە بیرکاری بە کوردی دەخوێنم، هەر چۆن پێت خۆشە و پێت جوانە نێوی وتارەکان بگۆڕە، دەستت خۆش بێت.من تەنیا دەڵێم یەکدەست بن.shushe (لێدوان) ١٥:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٦ (UTC)\nپێشتریش باسم کردووە، ڕەنگە ئەم کتێبانە ھەڵەی زۆریان ھەبێت، بەڵام ڕاستییەکەی تاکە سەرچاوەن بۆ ئێمە. ئێمە نە قامووسێکی یەکگرتوومان ھەیە نە شتێک کە بۆی بگەڕێینەوە، ھەر شتێک پێشنیار بکەین گەر لایەن و کەسێ پشتگیری نەکات کەڵکی نییە، و بەجۆرێک ئەو کارەی دەیکەین زیان لە زمانیشمان دەدات، بەڕای من تەنیا شتێک کە دەتوانین بیکەین ڕاستکردنەوەی ھەڵەی ڕێنووسیی ناوەکانە گەر ھەبێت. ئەوی تر با وەک خۆی بێت، تا کاتێک ئاوڕێکی لێ دەدرێتەوە یان پێداچوونەوەیەکی بۆ دەکرێت. --| سەرچیا — ١٧:٠٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٦ (UTC)\nبەڕێز @Shusha:، سپاس بۆ ڕوونکردنەوەکەت. سەرچیا گیان برا سەرچاوەمان نیە، خۆ خوا عەقڵ و زمانەکەی لێ نەگرتووینەتەوە. من کوردی دەزانم، جەنابیشت کوردی دەزانیت. سەیری ئەم وێنەیە بکە. وابزانە ئەوە جادەیەک یا ڕێگەیەکی سەرەوژوورکەیە. ئەگەر لەو وێنەیەدا θ دوو ئەوەندە یا ئەوەندە و نیوێک زۆرتر بکرێت، ئایا جەنابت دەڵێیت ئەو ڕێگەیە لێژتر بووە یا لارتر بووە؟ ھەر ئەو پرسیارە لە دایک و باوک و خزم و عەشرەتیش بکە. ھەروەھا لە کەسی نەخوێندەواریش. وابزانم ھەموو ناوچەی سۆرانیبێژ بڵێن لێژایی نەک لارایی! لاری و لارایی بە شتێکی تر دەوترێت. ئیتر بۆ ئێمە ئەشێ گوێ بگرین بۆ کتێبێکی راندۆم کە لە جێی لێژی نووسیویەتی لارایی؟ ئەگەر کتێبی وەزارەتی پەروەردە بە قەل بڵێت قاز، ئێمەیش ئەشێ بڵێین قاز؟ ھەڵە ھەڵەیە، چ نووسراو بێت وتراوبێت. ڕێز، پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ١٨:٣٤، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٦ (UTC)\nمنیش لەگەڵ سەرچیام، ئەبێت ناوەکە بە پێی سەرچاوە بێت و لە ئێستادا تەنیا سەرچاوەهەر ئەو کتێبانەیە. مادیوتووێژ ١٠:٠٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦ (UTC)\nپیرەھەڵۆ، کێشە لەو وشەیە نییە کە باسی دەکەی، من دژی ئەو وشەیە نیم کە پێشنیارت کردووە، لێژی یان لێژایی دروستە، بەڵام کێشە لە بەکارھێنان و باوبوونە. لاری گەر ھەڵەش بێت، بەلایەنی کەمی دوو سەد ھەزار کەس کە لە کتێبەکان خوێندووینانە دەزانن کە لە ماتماتیک بەرانبەر بە (Slope)ە، وشەیەک کە بەکارھات و بووە باو، گۆڕینی ئەستەمە، گەر وشەکە تەواو ھەڵە یان بێماناش بێت. دەبێت یەکەمجار ئەم شتانە لەڕێی لایەی پەیوەندیدارەوە یەکلایی بکرێنەوە نەک لە ویکیپیدیا. ئێرە شوێنی دانان و ھێنانی شەو شتانەیە کە ھەن نەک دروستکردنی شت. | سەرچیا — ١٢:١٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦ (UTC)\nسەرچیا گیان ئەوەی تۆ دەڵێیت بۆ داتاشینی وشە ڕاستە. بەڵام خۆ من وشەم دانەتاشیوە. ھەموو کەس ئەوە دەڵێت و لەگەڵ common senseدا ڕێک دەکەوێت. بۆیە ئەگەر کەسێک لە وەزارەتی پەروەردەی ھەرێم یا ھەر شوێنێک وشەیەکی دانابێت، نابێت بە بڕیار بۆ من. پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ١٨:٤٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦ (UTC)\nلەگەڵ پیرەھەڵۆم. لێرە باسی داتاشین نییە. باسی ئەمەیە Slope نابێتە لاری دەبێتە لێژایی. سەیری فەرھەنگی عەرەبی-کوردی زاراوەشم کرد. لەوێشدا بەرامبەر بە انحداری عەرەبی نشێو و لێژی ھاتووە. لە فارسیشدا کە نووسراو شیب ھەموو دەزانن شیو و نشێوی خۆمانە. نموونەیەکی تر وتاری en:Inclined plane لە عەرەبیدا سطح منحدر لە فارسیدا سطح شیبدار کە لە کوردیدا دەڵێن لێژایی و قەت بەمە ناڵێن لاری. سەیری فەرھەنگی کوردی-عەرەبی ئەستێرەگەشەشەم کرد بەرامبەری لێژ منحدر و لێژایی مکان منحدر ھاتووە. لە ھەر دوو فەرھەنگەکەشدا لار بەرامبەری مائل و لاری بەرامبەری میل/میلان ھاتووە و ئەمە دروستە. یانی مناڵێکیش دەزانێ لار یانی مائل.\nئەمانەش ھەموو سەرچاوەن. ئەگەر لە کتێبی وەزارەتخانەدا نووسراوە ماست ڕەشە خۆ نابێتە سەرچاوە. ڕیگاکەی ئەمە وتارەکە بگوێزینەوە بۆ لێژایی ھەڵەکە ڕاست بکەینەوە و ئاماژەش بە لاری با ھەر بکرێ و ڕەوانەکەرەکە بمێنێتەوە. ئاوا ھەم فێری شتە دروستەکە دەبن ھەم دەزانن مەبەست لە لێژایی چییە. سپاس.--چالاک وتووێژ ١٠:٠١، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦ (UTC)\nئەوەی باسی دەکەن ڕاستە، منیش لەگەڵ ئەو وشەیەم کە دروستە، بەڵام ھەر بەڕاست ویکیپیدیا دەتوانێت ئەم کێشانە چارەسەر بکات، یانی کە ئێمە لێرە دروستەکە بنووسین، لای خەڵکیش چاک دەبێت؟ لای من باوبوونی وشە کێشەیە، ڕاستە ھەڵەیە، چەندان نموونەی دیش ھەن، بەڵام ڕاستکردنەوەی ئەم وشانە دەست و پشتگیرییەکی گەورەی دەوێت، یەکەم شوێنیش سیستەمی خوێندنە. ئێستاش کێشە نییە، بی کەن بە لێژی، لە نێوەوە ئاماژەی بۆ دەکەین و با ڕەوانەکەرێکیشی ھەبێت. زۆر سپاس. | سەرچیا — ١٤:٤٨، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦ (UTC)\n@Serchia:، @Shusha: تکایە ناونیشانی ئەو کتێبەی کە نووسیویەتی لاری بنووسن بۆم با زیادی بکەم بە وتارەکە و سەرچاوەی پێ بدەم و خودی وتارەکە بگوازمەوە بۆ لێژایی. پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ١٥:٠٨، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦ (UTC)\n@Pirehelokan: وشەکە تەنیا لە کتێبێک نەھاتووە، بەڵام دەتوانی ئەمە بکەیتە سەرچاوە (بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی، بڵاوکار: کۆمپانیای جیۆپرۆجێکتس.) | سەرچیا — ١٧:٠٧، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦ (UTC)\nسەد لە سەد لەگەڵ پیرەھەڵۆ و چالاکم. ئێستا لاریم کرد بە ڕەوانەکەر بۆ لێژی وەک کاک چالاک فەرمووی:\nڕیگاکەی ئەمە وتارەکە بگوێزینەوە بۆ لێژایی ھەڵەکە ڕاست بکەینەوە و ئاماژەش بە لاری با ھەر بکرێ و ڕەوانەکەرەکە بمێنێتەوە. ئاوا ھەم فێری شتە دروستەکە دەبن ھەم دەزانن مەبەست لە لێژایی چییە.\nسپاس. ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٠:٣١، ١٦ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:لێژی&oldid=564807»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٠:٣١ی ١٦ی ئازاری ٢٠١٨ نوێ کراوەتەوە.


کۆمیتەى بەڕێوەبەرى پەکەکە کۆبووەوە\nکۆبوونەوەى کۆمیتەى بەڕێوەبەرى پەکەکە لە چیاکانى کوردستان لە رۆژانى ٢١ تاوەکو ٢٤ى نیسان / ١ تاوەکو ٤ى جۆزەردان ئەنجامدرا. کۆمیتەى بەڕێوەبەریى پەکەکە لەبارەى کۆبوونەوەکە و ئەنجامەکانییەوە راگەیاندراوێکی بڵاوکردەوە.\nکۆمیتەى بەڕێوەبەری پەکەکە رایگەیاند، رۆژانى ٢١ تاوەکو ٢٤ى نیسان / ١ تاوەکو ٤ى جۆزەردان کۆمیتەى بەڕێوەبەریى پەکەکە کۆبوونەوى ئاسایى خۆى بەڕێوەبرد. لەو بارەیەوە راگەیاندراوێکى بڵاوکردەوە و تیایدا هاتووە "بەرخۆدانى شۆڕشگێڕ – دیموکراتیکى هەمەلایەنەی گەلەکەمان و دۆستەکانی لە دژى هێرشی هەمەلایەنەى فاشیست – پاکتاوکار، لە هەموو رووەکانى ئایدۆلۆژی، سیاسی، ڕێکخستنی و سەربازییەوە بە بەرفراوانى هەڵسەنگاندنى بۆ کرا".\nئەوەشی تیادا هاتووە، بۆ بەهێزکردنى تێکۆشانى ئازادی و دیموکراسی لەسەر بنەماى بەرخۆدانى هەمەلایەنە بڕیار و پلانى پێویست دەستنیشانکران.\nلە بەردەوامیى راگەیاندراوەکەدا ئاماژە بەوەکراوە "کۆبوونەوەکەمان لە کەسایەتیى شەهید دەلال ئامەد و شەهیدانى بەرخۆدانى عەفرین، هەموو شەهیدەکانمان بۆ رێگاى ئازادی و دیموکراسی بە یادهێنایەوە. سڵاوى لە هەڵوێستى تێکۆشەرانەى گەلەکەمان و هێزە دیموکراتیکەکان کرد، کە لە ٨ى مارس، نەورۆز، بەرخۆدانى عەفرین و ١ى ئایار چالاکییان ئەنجامدا و سڵاویشمان نارد بۆ چالاکییە مێژووییەکانى گەریلا قارەمانەکانمان لە دژى داگیرکەری فاشیست – پاکتاوکار. بانگیش لە هەموو هێزە دیموکراتیکەکان کرا، کە لە دژى فاشیزمى ئاکەپە – مەهەپەى داگیرکەر و چەوسێنەر و پاکتاوکار، تێکۆشانى ئازادی و دیموکراسییانەى خۆیان زیاتر و بەهێزتر بکەن".\nگۆشەگیریى سەر ئۆجەلان\nلە کۆبوونەوەی دەستەى بەڕێوەبەرایەتیماندا بارودۆخى گشتیى بەرخۆدانى دیموکراتیک و هەمەلایەنە لە دژى هێرشە هەمەلایەنەکانى فاشیەت هەڵسەنگاندنى بۆ کرا. گوشار و گۆشەگیریى قورس لە ئیمرالی لەسەر رێبەر عەبدوڵا ئۆجەلان و هاوڕێیانى تر لە زیندانەکانى تردا، بابەتێکى تایبەتى گفتوگۆى کۆبوونەوەکە بوون. لەو بارەیەوە دەستنیشانکرا، کە لە دژى واتەواتى شەڕی دەروونی هۆشیار بن و لە بەرامبەر گوشار و گۆشەگیریییەک، کە فاشیزمى ئاکەپە – مەهەپە چڕ و قورستری دەکەنەوە، بە بەرپرسیارێتییەوە بجوڵێنەوە.\nڕێکخراوى جیهانیى دژ بە ئەشکەنجە (سی پی تى) پێش نەورۆز راپۆرتێکى بۆ راى گشتى بڵاوکردەوە، کە ٢ ساڵ لەوە پیش ئامادەى کردبوو. ئەوە بۆ چاوەڕوانی و نیگەرانییەکانى گەلی کورد نەبووە وەڵامدەر. بە پێچەوانەوە، ڕێگاى بۆ توڕەبوونى گەل و دۆستانى کورد کردەوە.\nلە کۆبوونەوەکەماندا ئەوەمان لە چوارچێوەى شەڕی دەروونیى فاشیزم و وەک هەوڵیک بۆ قەتیسکردنى ناڕەزایەتییەکانى گەل لێکدایەوە. لە کۆبوونەوەکەماندا جاریکیتر ئەوە دەستنیشانکرایەوە، کە نزیکایەتی بەرامبەر رێبەر عەبدوڵا ئۆجەلان هێڵی سووری گەلی کورد و هەموو هێزە دیموکراتیکەکانە.\nئاماژەش بەوەکرا، بۆ ئەوەى کۆمەڵگە و راى گشتى بەشێوەیەکى باش زانیارییان پێبدرێت و ئاگادار بکرێنەوە، دەبێت سی پى تی، بنەماڵە، پارێزەران بتوانن بەشێوەى رێکوپێک بچن بۆ ئیمرالی. داواش لە هەموو لایەنە پەیوەندیدارەکان کراوە، کە بەرامبەر ئەو بابەتە زیاتر بە بەرپرسیارێتییەوە بجوڵێنەوە و هەوڵ بدەن.\nلە کۆبوونەوەکەشماندا سڵاومان بۆ تێکۆشان و کەمپەینەکان، کە بۆ ژیانی ئازادی رێبەر عەبدوڵا ئۆجەلان ئەنجام دەدرێن نارد. بانگیش لە گەلەکەمان و دۆستەکانمان لە هەر چوارپارچەى کوردستان و دەرەوەى وڵات کرد، کە چالاکی و تێکۆشانە مێژوویەکەتان لەسەر ئەو بنەمایە گەورەتر و بەهێزتربکەن.\nکۆبوونەوەى کۆمیتەى بەڕێوەبەری، هاوکات لەگەڵ گرنگیى تێکۆشان بۆ دیموکراسی و ئازادى، سەرنجیشی خستەسەر گرنگیى مێژوویى یەکێتیى و تێکۆشان لە هەموو ئاست و گۆڕەپان و قۆناغەکاندا. لەسەر ئەو بنەمایە دەستنیشانکرا، کە دەبێت لە ناو گەلی کورددا یەکێتیى نەتەوەیى – دیموکراتیک بەئافرێنرێت و لە هەر چوارپارچە و لە دەرەوەى وڵات لەگەڵ گەلانى تر تێکۆشانى هاوبەش بەڕێوەببرێت. لەسەر ئەو بنەمایە جارێکیتر ئەوە دەستنیشانکرایەوە، کە لە هەر ئاست و گۆڕەپانکێکدا بە ئەرکی خۆیان هەستن. بانگیش لە هەموو هێزە پەیوەندیدارەکان کرا، کە ئەوانیش بە بەرپرسیارێتیى مێژوویى خۆیان هەستن. بەشێوەیەکى تایبەت ئەوە دەستنیشاکرا، کە ئەوە یەکێکە لە فەرمانەکانى مێژوو و شەهیدەکانمان.\nشەهیدانى مانگى ئایار بە بیرهێنرانەوە\nکۆبوونەوەنەوەى بەڕێوەبەرایەتیى حزبمان لە کۆتایى مانگى نیسان و ماوەیەکی کەم، لە پێش مانگى شەهیدانمان، واتە شەهیدانى ئایار بەڕێوەچوو. بەڕاستی مانگى ئایار بۆ شۆڕشى کوردستان و تورکیا مانگێکە، کە هەموو رۆژێکى بە خوێنى دەیان شۆڕشگێڕی قارەمان نەخشێنراوە. بەو هۆیەشەوە، ئێمەی ئەندامانى کۆمیتەى ناوەندیى پەکەکە، محەمەد قەرەسونگور فەرماندەى بەرخۆدانى حیلوان – سیوەرەگ و میلیتانی هێژاى حزبەکەمان، ئیبراهیم بیلگین لە ٣٥هەمین ساڵیادى شەهیدبوونیاندا بە ڕێزەوە و بەپێزانیەوە بە بیر هێنایەوە.\nهەروەها ئێمە فەرماندەى هەرێمى ئامەد، هاوڕێ ئازاد سیسەر، کە شەهیدى ئێمەى ٢ى ئایارە، لە دووەمین ساڵیادى شەهادەتەکەیدا بە ڕێز و پێزانینەوە بەیاد دەهێنینەوە.\nپێشەنگەکانی بزووتنەوەى شۆڕشگێڕیى تورکیا دەنیز گەزمیش، یوسف ئاسلان و حوسێن ئینان، کە لە ٦ى ئایاری ١٩٧٢دا لەسێدارەدران، لە ٤٦هەمین ساڵیادی شەهادەتەکەیاندا بە ڕێزەوە یادیان دەکەینەوە.\nهەروەها ئۆلاش بایراکدار ئۆغڵو یەکێک لە رێبەرەکانى بەرخۆدانى گەزی و شۆڕشى تورکیا، دۆستى راستگۆى گەلی ڕۆژئاوا و گەلانى سوریا، کە لە ٩ى ئایاری ٢٠١٧دا لە شەڕی دژ بە داعشدا شەهیدبوو، لە یەکەمین ساڵیادى شەهادەتەکەیدا بە ڕیزەوە یادى دەکەینەوە.\nئۆزان مزگین (غوربەت ئایدن) فەرماندەى گەریلا و پێشەنگى هونەر و میلیتانى ژنى ئازاد، کە لە ١١ى ئایاردا شەهید بوو، لە ٢٦ هەمین ساڵیادى شەهادەتەکەیدا بەڕێز وخۆشەویستییەوە یادى دەکەینەوە.\nئێمە جارێکیتر بەڵێن دەدەینەوە، کە خاوەندارى لە یاد و ئامانجى هەموو شەهیدەکانمان، کە بۆ هەبوون و ئازادی شەهیدبوون، دەکەینینەوە و ئامانجەکانیان بە مەنزڵ دەگەیەنین و سەریدەخەین. ئێمە بانگ لە گەلە وڵاتپارێزەکەمان و هەموو هێزە دیموکراتیکەکان دەکەین، کە لە هەموو رۆژێکى مانگى ئایاردا شەهیدە قارەمانەکانمان بە بیر بهێننەوە و لەسەر هێڵى شەهیدان خۆیان نوێ بکەنەوە و تێکۆشانى ئازادى گەش بکەن".\nکۆی سه‌ردان: 17560778


چۆن لە کاتی سەرمای زۆر ڕێگر دەبیت لە بەستنی بۆری ئاوی ماڵەکەت؟ - تۆڕی میدیایی خەڵک\nچۆن لە کاتی سەرمای زۆر ڕێگر دەبیت لە بەستنی بۆری ئاوی ماڵەکەت؟\nسەرەتا پێویستە زۆر ئاگاداری پێوەری میکانیکی ئاو بن و دایپۆشن بۆئەوەی نەیبەستێ، ئەمەش چەند ڕێنماییەکی گرنگە بۆ ڕێگری لە بەستنی بۆریەکان:\nیەکەم:لە پێش دروستکردنی خانوو و بیناکان ئەم خاڵانە پشتگووێ نەخرێت؛\n١.پێویستە هەموو بۆرییەکان کەمترین دەرکەوتنیان هەبێت باشترە بەناو دیوارەکاندا بیگوازنەوە.\n٢.ڕووپۆشی بۆرییەکان بەتەواوی بکرێن، تاوەکو بەدوور بن لە بەستن.\n٣.هەموو جێگا دیارەکانی وەکو پەمپ و تانکی پەستان و بۆیلەر و ملحقاتە ئاسنەکانی دابپۆشرێت چوونکە سەرەتای بەستن لەو جێگایانەوە دەست پێدەکات.\n٤.دروستکردنی چەرداخ بۆ ئەو پەمپ و تانکی پەستانەی کە هەیە.\nدووهەم:کاتێک هەست دەکەیت شەو بۆرییەکان ئەبیەستێت ڕەجاوی ئەم خاڵانە بکە؛\n١.هەوڵبدە دەزوویەک ئاو لەناو بیناکەدا لەسەر بۆری ڕەیسی بکەیتەوە تاوەکو ڕێگر بێت لە سست بوونی جووڵەی گەردەکانی ئاو.\n٢.بۆیلەرەکانتان هەڵبکەن و بەهەمان شێوە دەزوویەک لەسەر بۆیلەرەکە با کراوە بێت تاوەکو بەردەوام ئەو ڕێڕەوی بۆرییە ئاوی گەرمی تێدا بێت.\n٣.ئەگەر ناو بەناو ئاووی ناو ماڵەکانتان بکەنەوە زۆر باشترە.\n٤.بەخێرایی هەموو ملحقاتەکانی ڕەبتی بۆرییەکان بە پەمپ و تانکییەوە دابپۆشن.\n٥.بەستنی تیپی کارەبایی لە دەوری بۆرییەکە، لەڕێی ئەم تیپەوە بەردەوام بۆرییەکان بەگەرمی دەمێننەوە و نایان بەستێت.\n٦.دەتوانیت شەو ئاوی ناو هەموو بۆرییەکان بەتاڵ بکەنەوە بۆ ئەوەی ئاو لەناو بۆرییەکاندا نەبێت بۆ بەستن، لەم حاڵەتەدا ئەگەر ئاوی ناو تانکی بیبەستێت لە دەمی دەرچوونەکەیەوە ئەگینا زەحمەتە بیبەستێت.\n٧.یەکەم ئاماژەی بەستن کەمبوونەوەی ئاوە لە بەلوعەکان،ئەگەر هەستت پیکرد راستەوخۆ چەند بەلوعەیەک بکەرەوە با خێرا ئەو ئاوەی ئەیەوێت بەستن دروست بکات بڕوات.\nسێهەم:ئەگەر بۆرییەکان بەستی چی بکەین؟\n١.هەوڵبدەن لە پلەی گەرمی مام ناوەندییەوە دەست بکەن پیاکردنی ئاوی گەرم بەسەر بۆرییەکاندا بکەن. بەهیچ جۆرێک ئاوی زۆر گەرم مەکەن بەسەر بۆرییەکاندا چوونکە لەوانەیە بۆرییەکان تووشی تەقین بکات،\n٢.دانانی هیتەرێکی کاتی لەناو تانکی سەرباندا تاوەکو ئاوی ناو تانکییەکە گەرم بێت و ووردە ووردە بەستنەکە خاو بێتەوە.\n٣. بەکارهێنانای مجفیفە بۆ بۆرییەکان بەجۆرێک بەسەر بۆرییەکاندا بهێنن تاوەکو هاوکار بێت بۆ کردنەوەی بەستووی ناو بۆرییەکان.\nبەشێک لەم ڕێگایانەی باسم کرد بەتایبەت خاڵی سێهەم، تەنها ڕێگەی دەربازبوونەکە لە بەستن ئەگەر نا بەڕێگایەکی ئەندازیاری هەژمار ناکریت، خاڵی یەکەم ڕێگا ئەندازیارییەکان لەخۆدەگرێت.\nهێمن ڕەفیق، ئەندازیاری میکانیک\nكیایەك خۆی دەكێشێت بە ستوونی هێمانی هاتووچۆدا