یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان تا کۆتایی ئەمساڵ کۆنگرەی هەشتەمی خۆی دەبەستێت.\nلەماوەی چەند مانگی رابردوودا لەناوخۆی یەکگرتوودا گفتوگۆکان گەرم بوون لەسەر داهاتووی یەکگرتوو، هەر یەک لەسەرکردەکانی یەکگرتوو جۆرە پێشنیارێکی دەکرد بۆ میکانزمی کارکردنی ئەو حیزبە لەداهاتوودا.\nدواجار سەرکردەکانی یەکگرتوو دابەشی دوو بەرە بوون، بەرەیەکیان پێی وایە کە دەبێت یەکگرتوو لەداهاتوودا بەمیکانزمێکی نوێوە کار بکات و بەتەواو کاری بانگەوازو سیاسەت لەیەکتر دوور بخرێنەوە. بەرەیەکیشیان پێی وایە دەبێت یەکگرتوو بەو شێوەیەی ئێستا بەردەوام بێت و تەنیا گرنگی زیاتر بەکاری رێکخستن بدات. تا ئێستاش سەکردەکانی یەکگرتوو بەتەواوی لەسەر میکانزمێکی ساغ نەبوونەتەوە. ململانێکان لەو بارەوە توندن و لەکۆبوونەوەکانی ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکگرتوودا لەسەر ئەو پرسە گفتوگۆی توند ئەنجام دراون.\nلەناو یەکگرتوودا بۆچوونێک هەیە دەیەوێت یەکگرتوو ببێت بەدوو بەش، بەشێکیان ببێت بەرێکخراوێکی تەواو ئایینی و تەنیا سەرقاڵی کاری بانگەواز بێت. بەشێوەیەک ئەو رێکخراوە خاوەنی رێکخستن و پەروەردەو راگەیاندنی تایبەت بەخۆی بێت. لەبەرامبەریشدا هێزێکی نوێی سیاسیی بەناوێکی جیاوازو بەبێ پاشگری ئیسلامی رابگەیەندرێت و تایبەت بێت بەکاری سیاسی و بەشداری سەرجەم چالاکییە سیاسییەکان بکات. بەشێوەیەک تا هەڵبژاردنی داهاتوو، سەرجەم فراکسیۆنەکانی یەکگرتوو لەئەنجومەنی پارێزگاکان و پەرلەمانی عێراق و پەرلەمانی کوردستان لەژێر کۆنتڕۆڵی ئەو رەوتە سیاسییەدا بێت.\nبۆچونێکی دیکە کە خودی سەلاحەددین بەهادین تەبەنی دەکات، پێی وایە دەبێت یەکگرتوو سەرکردایەتییەکی سێ کەسی پێکبهێنێت لەشێوەی کۆمیتەیەکی بچووککراوە. ئەو کۆمیتەیە سەرۆکێکی هەبێت و دووانەکەی دیکەش ببن بەجێگری ئەو سەرۆکە. هەریەک لەو دوو جێگرەش سەرۆکایەتی ئاراستەیەکی جیاواز بکەن بەم شێوەیە:\nئاراستەی یەکەم: ئاراستەی سیاسی. کەیەکێک لەجێگرەکان سەرۆکایەتی ئەو ئاراستەیە بکات و سەرپەرشتی تەواوی فراکسیۆنەکانی یەکگرتوو بکات لەپەرلەمانی عێراق و کوردستان و ئەنجومەنی پارێزگاکان، هەروەها نوسینگەیەکی تایبەت بەهەڵبژاردنیشی هەبێت کە ئامادەکاری بکات، بۆ چۆنییەتی بەشداریکردنی ئەو ئاراستەیە لەسەرجەم ئەو هەڵبژاردنانەی لەهەرێم ئەنجام دەدرێن. ئەو کەسەشی سەرۆکایەتی ئەو ئاراستەیە دەکات ئەندامی کۆمیتەی سەرکردایەتی بچوککراوە دەبێت و لەهەمان کاتدا جێگری سەرۆکی ئەو کۆمیتەیە دەبێت.\nئاراستەی دووەم: ئاراستەی بانگەواز. بەپێی بۆچوونی ئەو کەسانەی پشتگیری لەو بیرۆکەیە دەکەن، ئاراستەی بانگەواز سەرپەرشتی سەرجەم رێکخستنەکانی یەکگرتوو بکات لەشارو شارۆچکەکان و ئۆرگانەکان بەشێوەیەک ئاراستە بکات کە برژێنە ناو خەڵک و سەرقاڵی کاری بانگەواز بن لەناو خەڵکدا. سەرۆکی ئەو ئاراستەیەش بەهەمان شێوەی سەرۆکی ئاراستەی سیاسی جێگری سەرۆک دەبێت و ئەندامی کۆمیتەی بچووکراوەی سەرکردایەتی دەبێت.\nروون نییە سەرکردەکانی یەکگرتوو بەر لەبەستی کۆنگرەی حیزبەکەیان دەگەنە سیغەیەکی هاوبەش، یاخود بەبێ گەیشتن بەسیغەیەکی هاوبەش دەچنە کۆنگرەوە.\nبۆچوونەکان بەو ئاراستەیەن کە بەبێ گەیشتن بەرێککەوتنێکی پێش وەختە یەکگرتوو کۆنگرەی هەشتەمی خۆی دەبەستێت و رەنگە ئەگەر دەرەنجامی کۆنگرەی یەکگرتوو بەپێی خواستی رەمزە سیاسییەکانی یەکگرتوو نەبێت، جیابوونەوە یا دروستبوونی رەوتێکی نوێی سیاسی لێ بکەوێـتەوە.\nخانەنشینی پەرلەمانتاران تەنیا بۆ سەرقاڵکردنە!


Thursday, 07.25.2019, 14:41\nهەڵبەتە مێشکی مرۆڤ زۆر ئاڵۆزە و تا ئێستا هیچ کەس ناتوانێت بە تەواوەتی شی بکاتەوەو وەڵامی هەموو پرسیارەکان لەسەر میشک بداتەوە.\nئێستا دەمەوێت لەسەر خەو هەندێک زانیاری سەرنجڕاکێشتان بۆ بخەمە ڕوو کە گرنگە مرۆڤ بیزانێت.\nبۆ ئێمە خەو دەبینین؟\nبۆ ئێمەخەو دەبینین ئەم پرسیارە لە سەرەتای کاتەوە دروست بوە، هەرچەندە مرۆڤ دەتوانێت گەشت بکات بۆ هەسارەکانی دەوری زەوی بەڵام ناتوانێت وەڵامی ئەو پرسیارە بداتەوە کە ئایا بۆ ئێمە خەو دەبینین؟ ئایا بۆ ئێمە خەو دەبینین و خەو چی سودێکی هەیە؟ کەس وەڵامی ئەم پرسیارەی لا نیە. تاکە شت کە هەموو گیاندارەکان لە باڵندەوە بۆ ئاژەڵ بۆ مرۆڤی فەقیر یان دەولەمەند هەمومان خەو دەبینین بێ جیاوازی.بەڵام تا ئیستا ئەمە نهێنی گەورەی ژیانە.\nخەو چوار قۆناغی هەیە لە ماوەی ٨ سەعات خەوتندا وەک ئەم وێنەی لای خوارەوە.\nقۆناغی یەک تازە خەوتویت خەوەکەت قوڵ نیە واتە نیمجە بەخەبەریت (Rem کورت کراوەی Rapid eye movement)، قۆناغی دوو کەمێک خەوەکەت قوڵە ناوی ڕێمە، قۆناغی سێ خەوەکەت قوڵە وە قۆناغی چوار لە خەوێکی زۆر قوڵدایت.\nلە دیدی منەوە خەو پێک هاتەی پێنج حاڵەتە.\nیەکەم: ڕوداوەکانی ڕابردو یان ژیانی پێشوترت.\nدووەم: هەڵگرتن و پاکسازی کردنی ئەو زانیاریانەی کە بە ڕۆژ دەیبینیت یان بەسەرت دێت.\nسێ یەم: بینینی ئایندە.\nچوارەم: تێکەڵ بونی روح بە لەرینی بەرزتر لە لەرینی مرۆڤ.\nپێنج: سیمەولەیشن بۆ ڕوداوەکان و راهێنان ناخی مرۆڤ بە ئەرکەکانی لە ئایندەدا.\nئێستا هەر پێنج خاڵەکە ڕوون دەکەمەوە بە نمونەوە.\nڕوداوەکانی ژیانی رابردوو، زۆر جار کەسێک زۆربەی خەونەکانی پەیوەندی هەیە بە ڕوداوەکانی ژیانی پێشتوری، نمونە کەسێک کوژراوە لە ژیانی رابردویدا بە شێوازێکی دڕاندانە ئەمە بۆی هەیە تا تەمەنی ٢٠ ساڵی بەخەو بێتەوە بەرچاوی وەک کابوس دەیبینێت بەڵام لە راستیدا ئەم کابوسە بەشێکە لە رابردوی ئەم مرۆڤە.\nئەگەر کەسێک بە ڕۆژ زانیاری زۆر تۆمار بکات ، زۆر جار مێشک ناتوانێک ئەم هەموو زانیاریە کۆبکاتەوە بە شیوەیەک کە دوای بتوانێت بانگی بکاتەوە..ناچار چی دەکات بەش بەشی دەکات بەشە گرنگەکان هەڵدەگرێت و ئەو بەشانەی کە لاوەکین دەیانفەوتێنێت، کەسەکە خەو دەبینێت و هەست دەکات خەوەکەی پچڕ پچڕەو هیچ پەیونەدی بەیەکەوە نیە..\nنمونە : کەسانێک کە توشی ناخۆشیەکی زۆر دەبن لە ماوەیەکی کورتدا خەو دەبینن کە سێک دێت ڕزگاریان دەکات، نمونە کەسێک دەستگیر دەکرێت و تەعزیب دەدرێت دوای کە خەوی لێ دەکەوێت خەو دەبینێت کەسێکی خۆشەویستی دێت و لەو زیندانە ڕزگاری دەکات، ئەم خەوە دروست کراوی خودی مێشکە بۆ ئەوەی کەسەکە توشی سەدمە نەبێت و بتوانێت ئارام ببێتەوە.\nزۆر کەس کە خەون دەبینێت ئایندەی خۆیان دەبینن، بەڵام لەبەر ئەوەی دوای ١٠ خولەک لە خەو هەڵسان خەونەکەت بیر دەچێتەوە زۆر جار کەس ئەم زانیاریانە بە هەند وەرناگرێت و سودی لێ وەرناگرێت.\nنمونە: سەرۆکی ئەمریکا ئەبراهام لینکۆن٣ ڕۆژ پێش ئەوەی بیکوژن خەوی بینی کە دەیکوژن و ئیختیال دەکرێت، دەچێتە سەر جەنازەکەی خۆی و دەپرسێت ئەمە کێیە ؟ دەڵێت ئەوە سەرۆک کۆمارە ئیختیال کراوە. پاشان ئەبراهام لینکۆن ئەمە خەوە بۆ چەند هاوڕییەکی دەگێڕێتەوە ٣ ڕۆژ پیش ئیختیال کردنی.\nدوا وێنەی ئەبراهام لینکۆن\nئەنشتاین تێرۆری ڕێلەتیڤیتی بە خەو بینیوە..لە گردێکەوە دەکەوێتە خوارەوە، دوای کەوتنە خوارەوەکە خێراییەکەی زیاد دەکات و دەگاتە خێرای تیشک، دوای ئەم خەوە ئەو تێۆریە دادەنێت.\nنیکۆلای تێسالا دروست کردنی جەنەرایتۆرو زۆرینەی داهێناکەنای بە خەو بینیوە..\nکرستەفەر نۆلن فلیمی ئینتەرسێپشنی بەخەو دیوە و دوای کردیە فلیم و فلیمێک زۆر بەناوبانگی لێ دەرچو.\nلەیری پەیج لە خەویدا گوگڵی دروست کرد، دوای ئەو خەوە بوە راستی و گوگڵی دامەزراند.\nستێڤەنی مایەر، توایلایتی بەخەو دیوە دوای کردیە ڕاستی.\nستیڤن کینگس، هەمو وکارەکانی لەخەوەکانیەوە وەرگیراوە.\nکاتێک مرۆڤ دەنوێت بە قوڵی دەگاتە حاڵەتێک کە ڕۆحەکەی لە جەستەی جیا دەبێتەوە و دەتوانێت گەشت بکات بۆ هەسارەکانی تر یان دیمێنشیەکانی تر کە لەرینەکانیان جودایە لە لەرینی سەر زەوی، لەوێ شتێک دەبینێت یان شتێک تۆمار دەکات یان زانیاریەکی پێ دەدەن و ئەوەش دەبێتە بیرۆکەو داهێنان.\nیان زانیاری دەربارەی روداوی سروشتی لە ئایندەدا، ئەوەش بە هەمان شێوە پەیونەدی هەیە بە دەرچونی ڕۆح لە جەستە وەرگرتنی زانیاری لە بونەوەری لەرە بەرزتر لە مرۆڤ.\nزۆجار ئێمە لە شتە نەزانراوەکان دەترسین یان لە و ڕوداوانەی کە چاوەڕون نەکراون، لەم حاڵەتەدا مێشک روداوی لەو جۆرە دروست دەکات وەک فلیمێک و نیشانتی دەدات بە سیمولەیشن، بەمەش وات لێ دێت کە ترست لەو روداوە یان ئەو حاڵەتە نەخوازراوە نەمێنێت.\nکەواتە زۆرینەی خەو گرنگی خۆی هەیە، ئەگەر زانیت خەوەکەت پەترۆنی تێدایە ئەوە زوو خەوەکەت بنوسەوە، بۆی هەیە خەوەکە پەیوەندی هەبێت بە ئایندەی خۆتەوە یان زانیاری زۆر گرنگی لە خۆ گرتبێت.\nزۆرێک لەخەوەکان زۆر لە راستی دەچن لە کاتێکدا خەو خۆی راستی نیە، زۆر کەس هەیە دەتوانێت خەوەکەی خۆی کۆنترۆڵ بکات واتە بە ئاڕاستەیەک بڕوات یان بۆ لای کەسێک بچێت، زۆر کەس هەیە دەتوانێت بفڕێت لە خەویدا و هەر داوایەکی هەبێت دەتوانێت دەستەبەری بکات.\nنزیکەی ٨٠% خەوەکان ڕەنگاوڕەنگن و ٢٠% ڕەش و سپی.\nکەسانی بە ئەزمون دەتوانن لە دوو شەوی جیاوازدا هەمان خەو درێژە پی بدەن.. واتە تۆ خەوێک دەبینیت و پاشان بە ئاگا دێیت، شەوی ئایندە دەخەویتەوە لەو شوێنەی خەوەکە کۆتایی هاتوە دوبارە خەو دەست پی دەکاتەوە، وەک ئەوەی فلیمێکی ڤیدیۆ بێت و لەسەر پاوزە داتنابێت..ئەم عاڵەتە زۆر شازە و کەسانی بە ئەزمون و مێشک کراوە دەتوانن ئاوا خەوێک ببینن..\nخەوی ناخۆش یان کابوس بۆ منداڵ پەیوەندی هەیە بەو شتە ناخۆشانەی کە لە ڕۆژدا بینیویەتی لەشەودا وەک خەونێک میشک دەبێت پاکسازی زانیاریەکان بکات ئەو کات ئەو وەک خەوی ناخۆش زانیاریەکان دەبینێت.. بۆ خەڵکی گەورە کابوس پەیوەندی هەیە بە بیرکردنەوەی کەسەکە لەگەڵ جۆری خۆراک زۆر کەس هەیە بە جۆرێک خۆراک یان خۆراکی قورس خەوی کابوس دەبینێت..\nلە خەودا کات و شوێن گرنگی نامێنێت و مرۆڤ دەتوانێت بە خەوێکی ٥ خولەکی تەواوی گەردون ببینێت و بگەرێتەوە.\nتا ئێستا کەس نازانێت خەو چەندی پێ دەچێت، تاکە شتێک کە دەتوانن پێوەری بکەن ئەوەیە کە چالاکی مێشک و وزە زیاد دەکات لە کاتی خەو بینین.\n(دەنگدراوە: 27 . زۆرباشە: 4.5/5)


لوقمان غه‌فوور: باوکم شێتو وێتە، ئه‌توانی باوكێكی باشم بۆ دابینبكه‌یت. – WTARIKURD\nنامه‌كه‌ی (بلیك) میدیا و توێژه‌رانی كۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌مریكای هێنایوەتە گفتوگۆ. بلیك كه خه‌ڵكی ویلایه‌تی ته‌كساس ـه‌و به‌شێوه‌یه‌كی كاتی له شێلته‌رێك له‌گه‌ڵ دایكی، به‌هۆی توندوتیژی خێزانییه‌وه، جێگه‌ی بۆ دابینكراوه، نامه‌یه‌ك بۆ سانتاكلوز (بابا نۆیل) ده‌نوسێت.\nوێرای دابینكردنی چه‌نده‌ها دیاری به‌نرخ له‌لایه‌ن به‌رپرسانی شێلته‌ره‌كه‌وه بۆ منداڵه‌كه، به‌ڵام ئه‌و توێژه‌ره كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ی سه‌رپه‌رشتی خێزانه‌كه ده‌كات وتویه‌تی: ” سۆز و خۆشه‌ویستی به پاره دابینناكرێت”.\nمنداڵه‌كه پرسیار له بابانوێل ده‌كات ده‌رباره‌ی چاپته‌ری كتێبێك، فه‌رهه‌نگێك، قیبله‌نما و سه‌عاتێك، به‌ڵام مه‌زنترین داوا له پیاوه به‌رگ سوره‌كه دابینكردنی “باوكێكی زۆر زۆر باشه”.\nدایكی ئەم منداڵه هه‌فته‌ی پێشوو لەگەڵ توێژەرێکی کۆمەڵایەتی شەڵتەری سەیف ھاڤێن، ئه‌و نامه ده‌ستنووسه‌ی له جانتای كۆڵه‌پشتی منداڵه‌كه‌یدا دۆزییه‌وه. شێڵته‌ری سه‌یف هاڤێن-ی كه‌رتی تارانت، شێلته‌رێكه بۆ داڵده‌دانی ئه‌و خێزان و ژنانه‌ی دووچاری توندوتیژی خێزانی ده‌بنه‌وه له شاری فۆرت وۆرس له ویلایه‌تی ته‌كساس. كاتێك شێڵته‌ری سه‌یف هاڤێن نامه‌كه‌ی له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان بڵاوكرده‌وه له‌به‌ر سه‌لامه‌تی گیانی منداڵه‌كه و دایكی، ناوی منداڵه‌كه‌یان گۆڕی به بلیك.


کۆدی پرسیار : 17343\nمناڵەكەم تەمەنی سیانزە مانگە زۆر لاوازە و ڕەنگی زەردە و ژێر چاوی شین و بە قوڵا چووە زمانی شینە كە ئەگری هێزی نییە هەناسەباتەوە هەتا چەند دەقەیەك بەس دەمی ئەكاتەوەو هەناسە نایات خەوی زۆر كەمە بەڵام هەست ناكەم كێشەی هەناسەتوونی هەبێت تكایە پێویستی بەچ فەحسێكە بۆی بكەین؟\nئەو نیشانانە لەگەڵ زۆر كێشەی تەندروستیدا دەڕۆن. سەرەتا پێویستە كێش و باڵای بزانیت و دڵنیا بیت ئایا نیشانەكانی بەدخۆراكی تێدایە یان نا، پاشان پشكنینی خوێنی پێویستە لەگەڵ پێكهاتەكانی دیكەدا. هەندێك جار هەبوونی كێشەی زگماكی لە دڵدا ئەم نیشانانە دروست دەكەن بۆیە كارێكی خراپ نییە ئەگەر ئیكۆی دڵی بۆ بكەیت. بەڵام سەرەتا لە پشكنینە سادەكانەوە دەستپێبكە و باشترین رێگە ئەوەیە سەردانی پزیشكێكی پسپۆڕی منداڵان بكەیت. باشترین شوێنیش شاری پزیشكی فاروقە كە هەموو ئامێر و پێداویستی و پزیشكێكی ئەو بوارەی تێدایە. سوپاس بۆ بەكارهێنانی دكتۆر دواڕۆژ.\nکۆدی پرسیار : 17157\nئەم شیرە ئێرانییە چ جیاوازییەكی هەیە لەگەڵ ماركە فەڕەنسییەكەی؟ ئایا بۆ گەشەی منداڵ باشە؟ چۆن بزانین كە كوالیتی چ شیرێك باشە بۆ منداڵ، مەبەستم پێكهاتەی شیرەكەیە؟\nدكتۆر دواڕۆژ 10/12/2019\nشیرە قوتووەكان بەشێوەكی گشتی هەموویان وەكو یەك وان لەڕووی پێكهاتە و بەهای خۆراكییەوە، هەندێ جار تامەكانیان رەنگە جیاوازییان هەبێت. شیری مناڵی ژێر شەش مانگ دەبێت جیاواز بێت لە سەروو شەش مانگ. بە رواڵەت ئەم شیرە هیچ جیاوازییەكی نییە لەگەڵ فەڕەنسییەكەدا و رەنگە نرخی فەڕەنسییەكە بۆیە گرانتر بێت چونكە سیستمی گومرگیی و بەهای دراوەكەی جیاوازە لەگەڵ ئەوانەی ئێراندا. لەڕاستیدا هیچ شیرێكی وشك (شیری مانگا) لەسەدا سەد گونجاو نییە بۆ منداڵ و گونجاوترین شیر شیری دایكە كە لە هەموو روویەكەوە سوودمەندە بۆ منداڵەكە نەك هەر لەڕووی خۆراكییەوە. تا دەتوانن هەوڵ بدەن لەسەر شیری دایكی رابێت. ئەو قسانە بیانوون كە گوایا دایكەكە شیری نییە یان منداڵەكە نایخوات. مەمكە شوشە ئاسانتر شیرەكەی لێ دێتە دەرێ لەبەر ئەوە منداڵ ئاسانتر دەیمژێت بەڵام شیری قوتو هیچ پێكهاتەیەكی وای تێدا نییە كە منداڵەكە بپارێزێت لە كۆمەڵێك نەخۆشی، جگە لە سوودە دەروونیی و كۆمەڵایەتییەكانیشی. سوپاس بۆ بەكارهێنانی دكتۆر دواڕۆژ\nکۆدی پرسیار : 17139\nمنداڵەكەم تەمەنی 3 ساڵە، تووشی سكچوونێكی زۆر بوو و ئازاری كۆمی هەیە و ئەڵێت دانانیشم، بردم بۆلای دكتۆر و فەحسم بۆ كرد وتی بەكتریای هەیە .. ئەمەوێت بزانم هۆكاری تووشبوونی بەو بەكتریایە چییە و چارەسەری چییە؟\nئەو جۆرە بەكتریایەی كە ببێتە هۆی سكچوونی منداڵ سەرچاوەكەی خۆراك و ئاوی پیسە. ئەگەر پشكنینی پیساییت بۆ كردووە ئەوا بەپێی پشكنینەكە دەتوانیت دەرمانی گونجاوی بدەیتێ. راگرتنی باری پاكوتەمیزیی وەك شۆردنی دەست و پەل دوای هەموو ژەمێكی خواردن. مسۆگەركردنی خواردنی پاك و ماوەیەك پێویستە ئەو جۆرە خواردنەی بەیتێ كە رۆن و چەوریی كەمی تێدا بێت و 100% دڵنیا بیت لە پاكوخاوێنییەكەی. ئەگەر سكچوونەكە درێژەی كێشا یان زوو زوو دوبارە بووەوە ئەوە پێویستە پشكنینی زیاتری بۆ بكرێت. سكچوون كاتێك دەبێت بە كێشە بۆ منداڵ كە ببێتە هۆی لاوازبوون و دابەزینی كێشی منداڵەكە. سوپاس بۆ بەكارهێنانی دكتۆر دواڕۆژ.


PARIS - SEPTEMBER 11: Colombian writer and Nobel prize in literature winner Gabriel Garcia Marquez poses for a portrait session on September 11,1990 in Paris,France. (Photo by Ulf Andersen/Getty Images)\nدیدی من – یونس سلێمان ئەحمەد\nگابریەل گارسیا مارکیز لە بەرواری 6/3/1928 لە شارۆچکەیەک بە ناوی ئاراکاتاکای کۆڵۆمبی لەدایک بووە، بەڵام هەر زوو دایکوباوکی لە یەک جیا بوونەوە و لە لای باپیرە و داپیرەی گەور ەکرا. بەخێوکردنی لە لایەن داپیرە و باپیرەی کاریگەریی لەسەر مارکیز دروست کرد، چونکە هەردووکیان بە بەردەوامی چیرۆک و ئەفسانەی جۆراوجۆریان بۆ دەگێڕایەوە، بەتایبەتی داپیرەی. ئەمەش کاردانەوەی لەسەر خودی مارکیز بەجێ هێشت و بووە ئەوڕۆماننووسە گەورەیەی کە ئەمڕۆ لە سەرانسەری جیهان خوێنەر بەرهەمەکانی دەخوێنێتەوە.\nساڵی ١٩٤٠ و لەتەمەنی ١٢ ساڵیدا کۆرسی خوێندن بۆ خوێندکارانی زیرەک وەردەگرێت و ڕوو لە خوێندنگەیەکی سەر بە کڵێسە لە شاری زیپاکیورای نزیک پایتەختی کۆڵۆمبیا دەکات، پاش هەفتەیەک مانەوە لە خوێندنگە، واز لەخوێندن دێنێت و بۆ ماڵەوە دەگەڕێتەوە.\nمارکیز دوای تەواوکردنی خوێندنی دواناوەندی، چووە زانکۆی بۆگۆتا لە بواری یاسا دەستی بە خوێندن کرد، لەساڵی ١٩٤٦ بە شێوەی جدی دەست بە نووسین دەکات و یەکەم کورتەچیرۆکی بە ناوی سێیەمین دەستلەکارکێشانەوە لە ڕۆژنامەی ئال بۆگاتا بڵا ودەکرێتەوە. پاش بڵاوبوونەوەی کورتەچیرۆکەکە، چەندین چیرۆکی تر دەنووسێت و لەهەمان رۆژنامەدا بڵاوی دەکاتەوە.\nمارکیز کاریگەریی هەریەکە لە نووسەران کافکا و هەمینگوەی و ولیام فۆکنەری لەسەرە و لە بەرهەمەکانیدا ڕەنگی داوەتەوە، بەتایبەتی ولیام فۆکنەر. لەبارەی کاریگەریی فۆکنەر مارکیز دەڵێت: “ئەگەر بەرهەمەکانی ولیام فۆکنەرم نەخوێندبایەوە هیچ کات نەدەبوومە نووسەر.” بۆیە دەچێت بۆ ئەمەریکا و چاوی دەکەوێت بە فۆکنەر. ساڵی 1967 ساڵێکی گرنگە پەیوەند بە مارکیزەوە، چونکە لەو ساڵەدا رۆمانی سەد ساڵ تەنیایی بڵاو کردەوە، کە لە کۆی 8000 دانەی چاپکراو، لە یەکەم هەفتەدا تەواو دەبێت، بەمەش مارکیز ناوبانگێکی زۆر پەیدا دەکات و هەر ئەمەش وا دەکات بە بۆنەی ئەم ڕۆمانەوە چەندین خەڵاتی جیهانی وەربگرێت، لە سەروو هەمویانەوە خەڵاتی بەناوبانگی نۆبڵ بۆ ئەدەبی ساڵی1982. ناوبانگێکی جیهانی پەیدا دەکات و ڕۆمانەکەی بۆ نزیکەی سی زمانی جیهانی وەردەگێڕدرێت. خۆشبەختانە ئەم ڕۆمانە لە ساڵی 2000 لە لایەن حەسەن ڕەستکارەوە وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی و بە خوێنەری کوردی ئاشنا بووە. هەر بە هۆی ئەم ڕۆمانەوە لە ساڵانی 1969 خەڵاتی کیانچانۆ لە لایەن ڕەخنەگرانی ئیتاڵیا و ساڵی 1972 خەڵاتی رۆمۆڵد گایگۆسی فەنزوێلی وەرگرتووە.\nمارکیز سەرەڕای ڕۆماننووسی، ڕۆژنامەنووسێکی سەرکەوتووشە، لەو بوارەدا کاری کردووە وەک هەواڵنێر بۆ ئاژانسی پرێنسالاتین‌ی کووبی، بۆ ماوەی سێ ساڵ کاری کردووە و هەر لەبارەی کاری ڕۆژنامەنووسییەوە مارکیز دەڵێت: ”ئەوەندە ئارەزووم لە رۆژنامەنووسی دەکرد، جارێکیان کاتێک پاپام دەبینی دەستی لە بەلەکۆنەکەدا بۆ خەڵک ڕادەوەشاند، حەزم دەکرد بکەوێتە خوارەوە هەتا هەواڵێک بۆ ڕۆژنامە بنێرم.”\nمارکیز لەبارەی نووسینەوە دەڵێت: “ئەگەر رۆژێک نەنووسم، وا هەست دەکەم کە شیاوی خواردنی ئەو نانە نیم کە دەیخۆم.”\nلە بەرواری١٧/٤/٢٠١٤ و لە نەمەنی ٨٧ساڵیدا لە شاری مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک کۆچی دوایی کرد.\n”زۆرتان لێ فێربووم ئەی مرۆڤ، هەموو دەیانەوێت لە لوتکەی چیا ژیان بکەن، بەڵام ڕازی خۆشبەختی هەڵگەڕانە بەسەر چیادا، نەک خودی لوتکەی چیاکە کە خەونی پێوە دەبینن. گەر خودا بخوازێ دەرفەت و ژیانێکی دیکە پێم ببەخشێ، بەهەموو بوونم دەیقۆزمەوە، ڕەنگە ئەوە نەڵێم کە بیری لێ دەکەمەوە، بەڵام بە دڵنیاییەوە بیر لەوە دەکەمەوە کە دەیڵێم. هەموو شتێک بەهای خۆی پێ دەبەخشم، وەک ئەوە نا کە ئەو شتە گوزارشت لە چی دەکات، بەڵکو ئەوەی چ بایەخێکی هەیە. کەم دەخەوم و خەو زۆر دەبینم، دەبێ ئاگامان لەوە بێت خولەکێک چاو لێک دەنێین، واتە لەدەستچوونی ٦٠چرکە لە ڕۆشنایی.\nئەی مرۆڤ، زۆر لە ئێوەوە فێر بووم؛ فێر بووم کاتێک منداڵێکی ساوا بۆ یەکەم جار دەستی بۆ باوکی درێژ دەکات، ئەوا مانای ئەوەیە دەیەوێت بۆ هەمیشە دەستی لە دەستی بەرنەدات، فێر بووم مرۆڤ دەتوانێ ڕێ بە خۆی بدات لەسەرەوە لەوی تر بڕوانێت، ئەمە تەنیا لە کاتێکدا بیەوێت ڕاستی بکاتەوە دوای ئەوەی کە کەوتووە. زۆرتان لێ فێربووم ئەی مرۆڤ، بەڵام کەمیان کەڵکم دەگرێ، لە بەر ئەوەی ئێستا من جانتاکەم دەپێچمەوە و مالئاوایی لە ژیان دەکەم.\nهەمیشە ئەوە بڵێ کە هەستی پێ دەکەیت، ئەوە بکە کە بیری لێ دەکەیتەوە، گەر بمزانیایە ئەمە دوایین جارە بە نوستووی دەتبینم، بە توندی لە باوەشم دەگرتی و لە خودا دەپاڕامەوە بمکات بە پاسەوانی ڕۆحت. گەر بمزانیایە ئەمە دوایین ساتەکانە کە تێیدا دەتبینم، خۆم هەڵە و نائاگا دەکرد کە تۆ هەموو شتێک دەزانی، لە بەرامبەرتدا ڕادەوەستام و بە شەرم و ترسەوە پێم دەگوتی “خۆشم دەوێی”. هەمیشە سبەینێک هەیە، ژیان دەرفەتمان دەداتی تا باشتر بژین، بەڵام ئەگەر هەڵە نەبم ئەمە دوایین ڕۆژی ژیانی منە. خۆشیم لەوە دێت پێت بڵێم ”چەند خۆشم دەوێی”، “هەرگیز لە بیرت ناکەم”، چون سبەینێ نادیار ەو نازامنە، چ بۆ گەنج و چ بۆ پیر، ڕەنگە ئەمە دوایین جار بێت ئەو کەسانە دەبینمەوە کە خۆشم دەوێن. لەوە زیاتر چاوەڕێ مەبە، تا درەنگی نەکردووە، هەر ئەمڕۆ بکەوە خۆت، ڕەنگە سبەینێ نەیەت ئ،ەوکات لەسەر ئەمرۆ پەشیمان دەبیتەوە کە کاتێ نەبوو بۆ پێکەنینێک، لەباوەشگرتنێک، ماچێک، یان سەرقاڵ بووی تا دوا تەمەننای خۆت بدرکێنی. هەمیشە نزیک بە لە خۆشەویستانت، بچرپێنە بە گوێیاندا کە تۆ پێویستت پێیانە خۆشت بوێن و گرنگیان پێ بدە، لە کاتی خۆت بگرە و پێیان بڵێ “لێت تێدەگەم، بمبوورە، بە ئەرک نەبێ، سوپاس”. هەم و پەیڤەکانی خۆشەویستی لە ئاستیاندا بە دڵ دەرببڕە، لە بیری ئەوەدا بن داوا لە خودا بکەن تا هێز و حیکمەتتان پێ ببەخشی، تا بتوانن گوزارشت لە خۆشەویستیتان بکەن.هەروەها ئەوە بکەنە بەڵگەنەویستێک بۆ هاورێ و دۆستانتان کە ئەوان چەندە بۆ ئێوە گرنگن.\nهەمیشە ئەوە بڵێ کە هەستی پێ دەکەیت و ئەوە بکە کە بیری لێ دەکەیتەوە.”\nرۆمانی سەدساڵ تەنیایی، و: حەسەن ڕەستکار، چاپی دووەم، ٢٠٠٥، سلێمانی\nBiography, Gabriele Garcia Marquiz, Younis Sleman Ahmad,


ئەو خواردنانەی پێویستە لە ماوەی دووگیانیدا بخورێت\nلە ماوەی دووگیانی لەشی ئافرەت پێوستی بە خۆراكی دروست دەبێت بۆ ئەوەی ببێَت بەخاوەن كۆرپەلەیەكی تەندروست، گرنگترین شت لەم قۆناغەدا خۆراكە، ئافرەتی دووگیان كانزا و ڤیتامینی زیاتر لە كاتی ئاسایی پێویستە، بۆ پڕكردنەوەی پێویستییەكانی جەستە و كۆرپلە ئەم خۆراكانەی خوارەوە بخۆن.\nئەو خۆراكانەی كە پێویستە لەماوەی دووگیانی بخورێت:\nیەكەم: بەرهەمە شیرەمەنییەكان، كۆرپەلە لە بەشی ناوەوەی ئافرەتدا گەشە دەكات، بۆیە پێویستە بڕێكی زۆر پرۆتین و كالیسیۆم بەكاربهێنرێت، ئەم دوو پێكهاتەیەش بە ڕێژەیەكی زۆر لە بەهەمە شیرەمەنییەكاندا هەیە وەكو ماست، هەروەها بڕێكی زۆر بەكتریای پرۆبایۆتیكی تێدایە كە یارمەتی هەرسكردن دەدەن.\nدووەم: پەتاتەی شیرین، پەتاتەی شیرین سەرچاوەیەكی نایابی بێتاكارۆتینە. كە ئاوێتەیەكە پێكهاتەی خۆراكی دەگۆرێت بۆ ڤیتامین A. ئەم ڤیتامینە گرنگە بۆ گەشەكردنی خانەی كۆرپەلە و پەرەسەندنی. پێویستە بە ڕێژەی 10% ئەم ڤیتامینەیش بۆ جەستە زیاد بكرێ لە كاتی دووگیانیدا، بە پێچەوانەوە ئافرەتی دووگیان تووشی ژەهراویبوون دەبێت.\nسێیەم: ماسی سەلەموون، ئەم ماسیە بڕێكی زۆر ئۆمێگا 3 ی تێدایە كە زۆر گرنگە بۆ پەرەسەندنی مێشك و چاوی كۆرپەلە. بە ڕێژەیەكی زۆر ئۆمێگا 3 لە ماسی سەلەمووندا هەیە. پێویستە هەفتەی دوو جار ئەم ماسیە بخورێت، چونكە ئەگەر هاتوو لەم رێژەی خواردنە زیاتر بوو، ڕەنگە ببێتە زیان بۆ كۆرپەلە و دایكەكە.\nچوارەم: هێلكە، هێلكە خۆراكێكی تەندروستە، هەموو پێكهاتە خۆراكییەكانی تێدایە كە پێویستن بۆ لەش. تەنیا لە یەك هێلكەدا سەرچاوەیەكی باشی چۆلۆلینەن هەیە كە پێویستە بۆ كردارە جۆراوجۆرەكان وەكو گەشەكردنی مێشك .ئەگەر ئەم چۆلۆلینەیە لەماوەی دووگیانیدا كەمبوو، ڕەنگە ببێتە هۆی بێهێزی و كەموكوڕی وێلاش لە ماوەی دووگیانیدا.\nپێنجەم: ئاو، خواردنەوەی ئاو پارێزگاری لە شێداری لەش دەكات و قەبارەی خوێن لەماوەی دووگیانیدا بە ڕێژەی 1.5 لیتر زیاد دەكات، كاتێك لەش توشی وشكبوونەوە دەبێت، بەهۆی كەمی ئاوەوە چەند نیشانەیەك دەردەكەوێت وەكو ژانەسەر، دڵەراوكێ، پەستانی دەروونی، بیرچوونەوە، ماندوویەتی. پێویستە ئافرەتی دووگیان رۆژانە دوو لیتر ئاو بخواتەوە بەتایبەتی لەكاتی هەستكردن بەتینوویەتیدا.


نەتەوە چییە؟ بەشی سێیەم\n٢. ئەوەی دەربارەی ڕەچەڵەك گوترا، پێویستە بۆ زمانیش بگوترێت. زمان هەوڵی کۆکردنەوە دەدات، بەڵام ناتوانێت کۆکردنەوە بسەپێنێت. ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئینگلته‌را، ئەمریکی-ئیسپانی و ئیسپانیا بە هەمان زمان قسە دەکەن، کەچی یەك نەتەوەیان پێک نەهێناوە. بەڵکوو بەپێچەوانەوە، سویسرا، چەندە بەجوانی دروست بووە؛ لەبەر ئەوەی لە نێوان لایەنە جياوازەکاندا ئیرادەی پێکەوەبوون هەیە، سێ یان چوار زمانن پێکەوە دەژین. شتێکی باڵاتر لە زمان لە لای مرۆڤ هەیە: ئیرادە. هەرچەندە لە چەندین شێوەزار و زمان پێک هاتووە، ئیرادەی یەکبوونی سویسرا زۆر گرنگترە لەوەی بەزۆرەملێ خەڵک هاوشێوە بکەیت. ئەوەی جێی شانازییە بۆ فەڕەنسا، هەرگيز نەیویست یەکبوونی زمان بە شێوەی زۆرەمڵێ بێت. ئایا ناتوانین لە ڕێگه‌ی زمانی جیاوازه‌وه هەمان هەست و سۆز و هەمان بيروباوه‌ڕمان هەبێت و هەمان شتمان خۆش بوێت؟ دواتر باسی ئەو خراپییەیش دەکەین کاتێك سیاسەتی نێودەوڵەتی، وابەسته‌ی ڕەچەڵەكناسی بکرێت. هەروەها بە هەمان شێوە، خراپە ئەم بابەتە وابەستەی بەراوردکاریی مێژووییی زمانەکان بکرێت. ئەم بابەتەی توێژینەوانە با بەئازادی بمێننەوە؛ حیکمەتەکانی نەشێوێنرێت. گرینگیدانی سیاسی بە زمان بۆ ئەوەیە بڵێین، کە زمان ئاماژەیەکە بۆ ڕەچەڵەک و هیچی تر. پرووسەکان کە ئێستا بە ئەڵمانی قسە دەکەن، پێش چەند سەدەیەك بە زمانی سڵاڤی قسەیان دەکرد؛ وڵاتی وێڵزەکان بە ئینگليزی قسەدەکەن؛ گۆل و ئیسپانییەکان بە شێوەزارە سەرەتایییەکانی ئەلبالۆنگە قسە دەکەن؛ قيپتییەکان بە عەرەبی قسەدەکەن؛ نموونەکان زۆرن.\nلە سەرەتای مرۆڤایەتی، زمانەکان هاوشێوە بوون، کەچی نەبوون بە هۆکارێك بۆ یەکبوونی ڕەچەڵەكەکان. ئەگەر نموونەی هۆز و تيرە ئارییەکان و سامییەکان وەرگرین، کۆیلەی تێدا بوو به هەمان زمانی ئاغاكه‌ی قسەی دەکرد؛ هەرچەندە کۆيلەکە ڕەچەڵەکێکی جیاوازی هەبوو لەگەڵ ئاغاکەی. دووبارەی دەکەینەوە: جیابوونەوەی زمانە هیند و ئەوروپییەکان و سامییەکان لە یەکتر، ئەوەندە بەجوانی و ناسکی لە مێژووی زمانە بەراوردکارییەکان دروست بوون، کە تەواو جیاوازە له جیابوونەوە ڕەگەزییەکان. زمان کردەوەیەکی مێژوویییە، کە ئاماژەیەکی کەم بە خوێنی ئەو کەسانەی قسەی پێ دەکەن، دەدات. ئەم ڕووداوە مێژوویییە، ڕێگر نەبووە لە ئازادیی مرۆڤەکان بۆ هەڵبژاردنی ئەو خێزانە گەورەیه‌ی کە دەیەوێت لە ژیان و مردندا لەگەڵیدا یەک بگرێت.\nئەم گرنگیپێدانە قەتیسکراوە بە زمان، مەترسی و خراپیی خۆی هەیە، وەک چۆن لە ڕەچەڵەکیشدا هەیە. کاتێك زیادەڕەوی دەکەین، خۆمان لە که‌لتوورێکدا قەتیس دەکەین، پێی دەڵێین نەتەوەپەرستی؛ خۆمان سنووردار دەکەین، خۆمان خۆمان زیندانی دەکەین. ئەو پانتایییە بەرفراوانەی مرۆڤایەتی بەجێ دەهێڵین، بۆ ئه‌وه‌ی له کونجێکی داخراوی نیشتمانیدا هەناسە بدەین. ئەمە بۆ ڕۆح و شارستانییه‌ت زۆر خراپە. هەرگيز ئەو بنەما گرنگە لەبير نەکەن؛ مرۆڤ پێش هەموو شتێك بوونەوەرێکی عەقڵانی و خاوەن ئەخلاقە، دوای ئەوە دابەش دەبێت بۆ فڵانه زمان، فڵانه ڕەچەڵه‌ك و فڵانه که‌لتوور. پێش که‌لتووری فەڕەنسی، پێش که‌لتووری ئەڵمانی، پێش که‌لتووری ئیتاڵی، که‌لتووری مرۆڤایەتی هەیە. تەماشای گەورە پیاوانی ڕێنیسانس بکە؛ نە فەڕەنسی بوون، نە ئیتاڵی بوون، نە ئەڵمانی بوون. ئەم گەورە پیاوانە لە ڕێگه‌ی مامەڵەکردنیان لەگەڵ مێژووی دێرین، هەروەها لە ڕێگه‌ی خوێندنەوەی نهێنییەکانی ڕۆحی مرۆڤه‌وه، ڕۆح و جەستەی خۆیان بۆ تەرخان دەکرد؛ ئای چەندە باشیان دەکرد!\n٣. ئایینیش ناتوانێت ببێت بە بناغەیەك بۆ پێکهێنانی نەتەوەیەکی مۆدێرن. لە بنەڕەتدا، ئایین گرنگی بە گرووپە کۆمەڵایەتییەکان دەدات. ئەم گرووپانە درێژکراوەی خێزانەکانن. ئایین و ڕێچکە ئایینییەکان، ڕێچکەی خێزانەکان بوون. ئایینی ئەتینایی هەبوو؛ ئەم ئایینە باوەڕداریی خەڵکی ئەتینا بوو، هەروەها ئەم ئایینە دروستکەرە ئەفسووناوییەکەی ئەتینا بوو، ئەم ئایینە دروستکەری یاساکانی ئەتینا بوو و، هەر ئەم ئایینە ڕێوڕەسمە ئایینییەکانی دیاری دەکرد. بەڵام ئەم ئایینە باوەڕدارییەکی ئایینیی تری قبووڵ نەبوو. ئەم ئایینە بە هەموو واتاکانییەوە، ئایینی دەوڵەت بووە. بە خەڵکی ئەتێنی دانەدەنرا ئەگەر ئەو ئایینەی پیادەنه‌کردایە. ئەمە بناغەی باوەڕداری بوو، باوەڕبوون بە ئەکرۆپۆل و سوێندخواردن بە سەکۆی ئەگالۆروس، وەکوو ئەوە وایە کە سوێند بخۆی لە پێناوی نیشتمان خۆت بەخت بکەیت. ئەم ئایینە هاوشێوەکەی لای ئێمە، وەك دەستنیشانکردن بۆ خزمەتی سەربازی یان بۆ ڕێزگرتنی ئاڵا وا بوو. ئەگەر یەكێك ڕەتی بکردایەتەوە کە خزمەتی ئەم باوەڕە ئایینییە بکا، وەک ئەوە وا بوو کەخزمەتی سەربازی لە کۆمەڵگە مۆدێرنەکاندا ڕەت بکاته‌وه. کەواتە خۆی وا پيشان دەدا کە خەڵکی ئەتینا نییە. لە لایەکی ترەوە، ئەم باوەڕدارییەی ئەتینەکان هیچ مانایەکی لای خەڵکی دەرەوەی ئەتینا نەبوو؛ هەروەها بەزۆر هاننەدەدرا کە باوەڕيان بەم ئایینە هەبێت؛ کۆيلەکانی ئەتینا ئەم باوەڕەیان پیاده نەدەکرد. هەمان بارودۆخ لە هەندێك کۆمارە بچووکەکانی سەردەمی ناوەڕاستدا هەبوو. بە خەڵکێكی باشی ڤينیزیا دانەدەنرای، ئەگەر سوێندت بە "سانت مارك" نەخواردایە؛ بە ئەمالفيتێکی باش دانەدەنرای، ئەگەر "سانت ئەندرێ"ت لە سەرووی هەموو کەسە پيرۆزەکانی بەهەشت دانەنابایه. لەم کۆمەڵگه بچووکانەدا، کە دواتر توندڕەو بوون و کوشتاریان تیادا ڕووی دا، بوو بە کارێکی ئاسایی کە بە بۆنەی سەرەتای ساڵی نوێوە پيرۆزبایی لە باوکی خێزانەکان بکەن.\nئەو شتەی لە سپارت و ئەتینا ڕاست بوو، کەچی لە پاشایەتیی ئەسکەندەر، کە لە بنەڕەتدا خەڵکی ئەو ناوچانە بوو، شتێکی تر بوو؛ بەتایبەتی لە ئيمپراتۆرییەتی ڕۆمانی، شتێکی تەواو جیاواز بوو. ئەنتیچۆس ئپیفان هەوڵی دا بيروباوەڕی ژوپیتەر ئۆلیمپیەن بگوازێته‌وه بۆ ڕۆژهەڵات، کەچی ئەو کردارە لە ڕوانگەی ئيمپراتۆرییەتی ڕۆمانییه‌وه کە دەیویست پارێزگاری لە ئایینی دەوڵەت بکات، هەڵە و تاوان و توڕەهاتێك بوو. ئێستا گرووپێکی باوەڕداری هاوشێوە نەماوە. هەر کەسێك بە شێوەی خۆی باوەڕی بە ئایین هەیە و پیادەی دەکات؛ هەر کەسێک چی بتوانێت یان چی بخوازێت، دەیکات. ئایینی دەوڵەت نەماوە؛ دەتوانین فەڕەنسی بین، ئینگليز بین، ئەڵمانی بین، لەگەڵ ئەوە کاسۆلیك بین، پرۆتستانت بین، جوولەکە بین، یان هیچ ئایینێك پیاده نەکەین. ئایین بووە بە شتێکی تاکەکەسی؛ هەر کەسە و ويژدانی خۆی. دابەشکردنی نەتەوەکان بەپێی کاسۆلیکی، پرۆتستانتی، کۆتاییی پێ هاتووە. پەنجا و دوو ساڵ لەمەوپێش، ئایین کاریگەرییەکی گەورەی هەبوو لەسەر دروستبوونی بەلژيکا؛ ئێستا لە هەرێمەکان گرنگیی ئایین ماوە، بەڵام نەبۆتە هۆکارێك بۆ سنووردانان لە نێوان گەلەکان.\n٤. ئەو کۆمەڵە خەڵکانەی کە بەرژوەندییەك کۆیان دەکاتەوە، گومانی تێدا نییە پەیوەندییەکی بەهێز کۆیان دەکاتەوە. ئایا بەرژوەندییەکان دەبێتە هۆی دروستکردنی نەتەوە؟ باوەڕ ناکەم. ئەوانەی کە بەرژوەندییەك کۆیان دەکاتەوە، بازرگانی ده‌كه‌ن. بەنەتەوەبوون وابەستەی هەست و سۆزە؛ نەتەوەبوون ڕۆح و جەستەیە پێکەوە؛ بۆیە زۆلڤیرەین دەوڵەت نییە.\n٥. جوگرافیا، ئەوەی پێی دەڵێن سنووری سروشتی، بەدڵنیایییەوە بەشێکی گرنگە لە دابەشکردنی نەتەوەکان. جوگرافیا دروستکەرێکی سەرەکیی مێژووە. ڕووبارەکان ڕەچەڵەكه‌کانی گواستۆتەوە؛ شاخەکان ڕەچەڵەكه‌کانی وەستاندووە. ڕووبارەکان باشتر بوون بۆ جووڵانەوە مێژوویییەکان؛ شاخەکان جووڵانەوە مێژوویییەکانی سنوودار کردبوو. ئایا دەتوانین بڵێین، هەروەکوو هەندێک کەس باوەڕیان پێیەتی، سنووری نەتەوە لەسەر نەخشە جوگرافییەکان نووسراوە و نەتەوە مافی ئەوەی هه‌یه، خۆی چۆنی بوێت بينەخشێنێت، بۆ ئەوەی بگات بەم شاخ و بەو ڕووباره؟ ئایا شاخەکان یان ڕووبارەکان، دەبن بە سنوور؟ لەم تێڕوانینە بێسەروبەر و خراپترەم نەدیوە. ئەم تێڕوانینە پاساو بۆ توندڕەوی دەهێنێتەوە. پێش هەموو شتێك، ئایا شاخەکان یان ڕووبارەکان دروستکەری ئەو سنوورەن کە پێی دەڵێن سروشتی؟ ئەوەی کە دڵنیاین شاخەکان جیاکەرەوەن؛ بەڵام ڕووبارەکان کۆکەرەوەن. ئایا هەموو شاخێك دەتوانێت دەوڵەتێك دوولەت بکات؟ ئایا کام جۆرە شاخ وڵاتەکان کەرت دەکات و کام شاخ کەرتی ناکات؟ لە بياریتز تا تۆرنی دەڕۆین، ئایا ڕووباری وای تێدا نییە کە سروشتێکی سنووردانانی نەبێت؟ ئەگەر مێژوو بيویستایە، لۆار، سێن، مەوز، ئێلب و ئۆدە، هەروەکوو ڕاین، گشتیان دەبوون بە سنووری سروشتی و چەندین مافی تێدا پێشێل دەکرا؛ ئایا ئەوەبوو کە مرۆڤەکان ویستوویانە. ئێمە لێرەدا باسی هۆکارە ستراتیژییەکان دەکەین. هیچ شتێك ڕەها نییە؛ ئەوەی ڕوونە، دەبێت سازش بۆ پێویستییەکان بکرێت. بەڵام ئەم سازشکردنەیش، نابێت لەڕاددەبەدەر بەرفراوان بێت. بە واتایەکی تر، هەموو کەس دەخوازێت ئارەزووە سەربازییەکانی خۆی جێبەجێ بکات، بۆیە جەنگ بێکۆتا ڕوو دەدات. خاك هەروەکوو ڕەچەڵەك، نەتەوە دروست ناکات. خاك پایەیە، خاك مەیدانی هەوڵدان و کارکردنە؛ مرۆڤ ڕۆحی پێ دەدات. مرۆڤ هەموو شتێکە بۆ دروستکردنی ئەو شتە پيرۆزەی کە پێی دەگوترێت گەل. کەرەستە هیچیان بەس نین. نەتەوە بنەمایەکی سۆزدارییە، لە ئەنجامی گرێکوێرە قووڵەکانی مێژوو دروست بووە؛ نەتەوە خێزانێکی سۆزدارییە؛ نەتەوە گرووپێکی دروستکراوی خاك نییە.\nپێشتر ئاماژەمان پێ دا کە ئەم شتانە بەس نین بۆ دروستکردنی ئەم بنەما سۆزدارییە، ئەم شتانەیش بریتی بوون لە: ڕەچەڵەك، زمان، بەرژه‌وەندییەکان، خولیای ئایینی، جوگرافی، پێویستیی سەربازی. باشە لەوە زیاتر چی بکەین؟ دوای ئەوەی ئەو بابەتەمان ورووژاند، زیاتر کاتتان ناگرم.\n- ئەمریکی-ئیسپانی واتە، وڵاتانی هەردوو كێشوەری ئەمریکی کە بە زمانی ئیسپانی قسەدەکەن.\n- ئەلبالۆنگە، شارۆچکەیەکی دێرینی ئیمپراتۆرییه‌تی ڕۆمانییە و نزیك ڕۆمایە؛ لەو باوەڕەدابوون کە ئيمپراتۆرە ڕۆمانییەکان لەو شارۆچکەیە هاتبن.\n- ميسرییە کۆنەکان.\n- ڕێنیسانس، ماوەیەکی گرنگە لە مێژووی ئەوروپا لە نێوان سەدەی چوارده بۆ هه‌ڤده؛ تیایدا جووڵانەوەیەکی ڕۆشنبيری و هزریی گەورە ڕوویدا.\n- یەکەم و پيرۆزترین نزرگەی ئایینیی يۆنانییە کۆنەکانی ئەتینا.\n- خوداوەندە کۆنەکانی ئەتینا.\n7- دیارە لە سەردەمی نووسینی ئەم بابەتەدا، پابەندبوون بە خزمەتکردنی سەربازی کارێکی مۆدێرن بووە.\n- ئەو کۆمەڵگانە لە باوەڕەدا جياواز بوون؛ دیارە کە پيرۆزباییکردن لای هەندێك بيروباوەڕی ئایینیی ئەوکات، کارێکی قەدەغە بووە.\n- بەلژيکا لە ساڵی ١٨٣٠ سەربەخۆ بووە.\n- زۆلڤیرەین، واتا یەکخستنی گومرگی لە نێوان وڵات و ميرنیشینە ئەڵمانییەکان، كه لە ساڵی ١٨٣٢وە ئەم یەکخستنە دەستی پێکرد.\n- ڕووبارێکە لە ئەوروپا.\n« نەتەوە چییە؟ بەشی دووەم نەتەوە چییە؟ بەشی چوارەم و کۆتایی »


سویدیش دژی ڕیفراندۆمە\nسوید یەکێکە لەو وڵاتانەی کە بە بەھەشتی دیموکراسی و مافی مرۆڤ ناسراوە. زۆر لە دانیشتوانی سەر زەوی وەکو مۆدێلێکی تایبەتی لە بواری ڕێزگرتن لە مافەکانی ئینسان و بیمەی کۆمەڵایەتی سەیری سوید دەکەن. لە ڕاستیشدا سوید بۆ ماوەیەکی دوور و درێژ توانی مۆدێلێکی حوکمڕانی لە وڵاتەکەیدا سەقامگیر بکات کە جێی سەرنجی زۆر لە کۆمەڵناس، ئابوریناس و ئاکادیمیسیەکانی بواری سیاسەت بوون. ئەوەبو پاشان لەگەڵ ھێرشی دێوی گلۆبالیزەیشن، سویدیش وەکو تاکە دورگە نەمایەوە، ھەر بۆیەش دواتر ناوی ( کۆتایی مۆدێلێک) لە سیستەمی حوکمڕانی سوید نرا. بەندە ھیچ کارم بە شیکردنەوە و باسکردنی مۆدێلی سوید نیە، ئەم چەند دێڕەشم وەک پێشەکیەکی کورت و پێویست بۆ باقی گوتارەکە نوسی.\nوڵاتی سوید لە زاری ئولوف سکووگ نوێنەری ئەو وڵاتە لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان ڕایگەیاندوە کە ئەوان لە دژی ڕیفراندۆمی باشوری کوردستانن. ھەندێ کەس ئەم ھەڵوێستەی سویدیان پێ سەیرە. بەڵام لە ڕاستیدا ئەم جۆرە ھەڵوێستەی حکومەتی سوید شتێکی تازە نیە لە مێژوودا. لە سەردەمی جەنگی دووھەمی جیھانی ھەموو ئەوروپا لە بەرەیەکدا بەرەنگاری ھێتلەر بوبونەوە. ئیتر یان لە شێوەی گروپی پارتیزانی وەک لە یۆنان، فەرەنسا، ئیتالیا، چیک و ھۆڵەنداو ... تا دێت. یان لە بەشداری کردن لە بەرەی دژی ھێتلەر لە شەڕی جەبھەوی. کەچی سوید باشترین سەرچاوەی ھەناردەکردنی (پۆڵا) بوو بۆ پیشەسازیە سەربازیە زەبالاحەکەی ھێتلەر. ھەردوو دراوسێی دیوار بە دیواریان (نەرویژ و دانمارک) لە لایەن نازیەکانەوە داگیرکران، کەچی سوید لە گوڵ کەمتری پێ نەگوترا. قیتارەکانی سوپاکەی ھێتلەر بەناو خاکی سوید دا چەک و تەقەمەنیان بۆ ھێزەکانیان لە نەرویژ دەبرد و، کۆنترۆلی وڵاتەکەیان پێ دەکرد.\nسوید ھەموو ئەم کەین و بەینەی لە ژێر دروشمی درۆیەکی گەورەدا کە گوایە (لە شەڕەکەدا بێ لایەنە) دەکرد. دیارە سوید بازرگانیەکەی لەگەڵ دەسەڵاتی نازیەکان لە چارەنوسی خەڵکی نەروێژ و دانمارک و ئەو چەند ملیۆن جولەکەیەی لە کەمپە زۆرەملێکانی ھێتلەر سوتێنران و سابون لە ئێسکەکانیان دروستکرا لا گرنگتر بوو. ھەر بۆیەش ھەتا ئێستاشی لەگەڵ بێت خەڵکی نەرویژ چارەی سویدیان ناوێت و، بە خائینیان دەزانن.\nئەو کەسانەی کە بەتایبەتی گەشتێک بەرەو وڵاتی میسر دەکەن بە مەبەستی سەردانی ئەھرامەکانی میسر، لەوانەیە بیریان بچێتەوە کە نرخی بەرزبونەوەی باڵای ئەو ئەھرامانە کەللە سەری دەیان ھەزار کۆیلەیە، کە ڕۆژانە لەبەر گەرمای خۆر و وشکایی بیابان، ھەر لە ھاڵھاتنی کازیوە ھەتا زەردە پەڕی دەمەو ئێوارە بەزۆری قمچی کرێکاریان پێ کراوە. ھەر بە ھەمان شێوە باجی مۆدێلە شازەکەی سویدیش خەڵکیتر داویەتی.\nئێمەی خەڵکی کوردستان دەبێت ڕاستیەکی تاڵ ھەیە بیزانین. لە ھەردوو حاڵەتی نەھامەتی و، ئەوکاتانەشی کە بەختی مێژوو ڕوی تێ کردبین، ئێمە خۆمان بە تەنیا بینیوەتەوە، ئیتر خۆ لەم مەسەلەی ڕیفراندۆمەدا باشتر نابێت. ئێمە سوپاسی ئەو وڵاتانە دەکەین کە لەم لۆفەیەی مێژوودا لەگەڵمانیش نەبن، دژایەتیمان ناکەن. بەڵام دیارە دیموکراسیەکەی ھەندێک وڵاتی خۆرئاواو سوید ھەتا قولە پێیان بڕ دەکات و، بستێک سنورەکانی ئەوروپا تێناپەڕێنێت. لای ئەوانە لەبەر ئەوەی کوردستان ناکەوێتە چوارچێوەی سنورەکانی ئەوروپا و، وڵاتەکەمان (ئاگرێکە و دۆزەخێکە) کە زۆر لەوانەوە دوورە، ئیتر مافی ئەوەمان نیە ببینە دەوڵەت.\nپێم وابێت بەھەشتی ئە حمەد موختار جاف ڕاستی فەرموە:\nئەم قەراری عەسبەیەی خەڵکی ئەڵێن بۆ کورد ئەبێ\nھەر قسەی ڕوتە و قسەش ناچێتە ناو گیرفانەوە\nڕاستە گەر ئیسمی عەدالەت بۆچی منداڵانی کورد\nوێڵ و سەرگەردان بسوڕێنەوە بەسەر کێوانەوە\nبۆیە ئامانی سەرەکی بڕوابەخۆبوونە، لە پێش ئەوەی بڕوا بە خەڵکیتر بکەین.


سەرمایەداریی ترسنۆک بوو، مۆدێڕنیتەی سەرمایەداریی ترسنۆک نییە! - ژنەفتن\nسەرمایەداریی ترسنۆک بوو، مۆدێڕنیتەی سەرمایەداریی ترسنۆک نییە!\n'شەڕ لە ئاسمان، ئەنجام لە زەوی'\n12ی ته‌مموز، 2021|وتار و بۆچوون\nئەم ڕۆژانە لە چوارچێوەی ئەو شەڕە جیھانییەی وا بەردەوامە و لاشەی مرۆڤ و سرووشت و زەوی دەھاڕێ و دەسووتێنێ، شەڕێکی گەورە لە ڕێی تەکنەلۆژیای پیشەسازیی سەربازییەوە بەڕێوە دەچێت. ئەمجارە وەک شەڕەکانی پێشوو بە مرۆڤ و لەسەر ئەرز بەڕێوە و لووت لێک گیر ناکەن، بەڵکوو بەھۆی دەستڕاگەیشتنی مرۆڤە بێویژدانەکان بە زانستی پێشکەوتووی ھونەری چەکسازییەوە، لە ئاسمان بۆ خاڵێکی ستراتیژیی و ژیانی لایەنی بەرانبەر لەسەر خاڵێکی دیاریکراوی سەر زەوی، بەڵام هەناوتەکێن و جەرگبڕ.\nھێرشە مووشەکیی و ھەواییەکان لە ئاسمانەوە ئاڕاستەی ئەو خاڵانە دەکرێن وا کاریگەر و کوشندەن. ئەوەی دەتوانێت ئەم ھێرشانە بەڕێوە ببات، ھەمووانن. واتە ئەوانەی بیر لە بەدەستهێنانی تەکنەلۆژیای سەربازیی پێشکەوتوو دەکەنەوە، جا کەم یان زۆر، گرنگ دەتوانێت ئەنجامێک بەدەست بخات، بۆیە ئەم شەڕانە گۆڕەپانەکانیان جیاوازە و ئەنجامەکانیشیان جیاوازتر. گەر لە کۆندا شەڕەکان بە زۆریی لەسەر زەوی و لە ڕێی بەرانبەرکێ و یەکلاییکردنەوەی ھاوپەیمانیی و بەرەکانەوە بەڕێوە دەبرا. ئەوا لەم سەردەمە نوێیەدا لە ڕێی بەردەوامیی پێکەوەیی و ناکۆکییەوە بەڕێوە دەچێت. واتە لایەنە شەڕکەرەکان ھەم پێکەوەن، ھەم دژی یەکن. بە گوزارشتێکی تر لەسەر بنچینەی ‘پەیوەندیی و ناکۆکیی’ـە.\nگەر شەڕەکانی جیھانیی یەکەم و دووەم لەنێوان وڵاتان و کارتێلە ئابوورییەکانی ناوەندی قازانج و سەرمایەدا بەڕێوە دەبرا، ئەوا ئێستا لەنێوان پێکھاتە جیاوازەکانی سیستەمی مۆدێڕنیتەی سەرمایەدارییدا وەک یەکەیەکی گرێدراو پێکەوە و لە بەرانبەر کۆمەڵگەشدایە. ئەمە دێتە واتای ئەوەی، کە شەڕەکانی جاران بە داگیرکردن، یان سڕینەوە و لەناوبردنی یەکێک یان بەرەیەک لە لایەنە شەڕکەرەکان تەواو دەبوو. سەرکەوتن بۆ لایەک، بە گوێرەی لایەنی براوە دەسکەوتەکانی شەڕ دابەش دەکرا. واتە کێکەکە بە زۆریی بۆ لایەنە براوەکان دەبوو! بەڵام بەھۆی پێشکەوتنی تەکنەلۆژیای پیشەسازیی جەنگییەوە، لە ئەتۆمەوە بۆ نایترۆخین و نانۆ و زۆر شتی تر، ئاستی شەڕەکان و ھاوکێشەی ھێزی لایەنە شەڕکەرەکان ئاڵوگۆڕی بەسەردا ھاتووە. گەیشتووەتە ئەو ئاستەی ناوەندەکانی بەڕێوەبردنی دەستگرتن بەسەر ئەوانی تردا، نەتوانن وەک جاران بە تاک یان بەرەو هاوپەیمانیی زۆرترینی بڕیارەکان بدەن، بەڵکوو بەو ئاستە گەیشتووە کە بووەتە سیستەمێکی بەڕێوەبردنی دەسکەوت و قازانج، ئەمەش بە شێوەی پێکەوەیی نەک سڕینەوە، ئەوشەڕانە بەڕێوە ببەن و دابەش بکەن. سەیری ئێراق و سووریا و لیبیا و… بکەن، دەبینین لایەنەکان ھەم پێکەوەن ھەم دژن، ھەم هاوپەیمان ھەم ناکۆک!\nدەسکەوتە زانستیی و تەکنەلۆژییەکان کەوتوونەتە خزمەتی چاوچنۆکیی قازانجپەرەستیی و دەسکەوتەوە و بوونەتە ھێزی ھەڕەشە بۆ سەر یەکتری\nئەوە بەو واتایەیە شەڕە ناوخۆییەکانی سیستەمی قازانج – سەرمایە کە ناوەندی ئابووریی – سیاسیی جیاواز بەڕێوەی دەبرد و دژی یەک لە شەڕدا بوون! ئێستە بەوە گەیشتوون ھیچ ناوەند و کارتێلێکی ئابووریی ناتوانێت ئەوی تر بەڕێوە ببات و ناوەندە جیاوازەکان بە ئاوازی خۆیان بخوێنن. ھەر ناوەندێکیش بە تەنیا کارەکانی بەڕێوە ببات. بەو ھۆیەی دەسکەوتە زانستیی و تەکنەلۆژییەکان کەوتوونەتە خزمەتی چاوچنۆکیی قازانجپەرەستیی و دەسکەوتەوە و بوونەتە ھێزی ھەڕەشە بۆ سەر یەکتری. کەواتە ئەم دەسکەوتەی پیشەسازیی سەربازیی چی بەدوای خۆیدا ھێنا.\nئەوەی بەدوای خۆیدا ھێنا کە سیستەمی مۆدێڕنیتەی سەرمایەداریی نەک لەناو خۆیدا، کە ئەوە سرووشتەکەیەتی، بەڵکوو لە دەرەوەی خۆیشی، وەک کۆمێکی پێکەوەیی دابەشکاریی لە بەرانبەر کۆمەڵگەدا بکەن و پێکڕا ئەو شەڕانە بەڕێوە ببەن. بۆیە ئێستە سرووشتی شەڕەکان جیاوازە و پێکەوە و بە دابەشکاریی بەڕێوەی دەبەن. سیستەمی مۆدێڕنیتەی سەرمایەداریی، لە دوو لایەنەوە بەو ئاکامە گەیشتووە کە چۆنییەتی شەڕ و دەسکەوتەکان شڕۆڤە بکات:\nیەکەمیان: وەک ناوخۆی سیستەمەکە، کە ناتوانێت بە شێوەی کۆن بەڕێوە بچێت.\nدووەمیان: وەک سیستەمی کۆمەڵگە، کە دژ وەستانەوەیەکی کۆمەڵگەیی و بەسیستەمبووی مۆدێڕنیتەی دیموکراتیک “ھەرچەندە وەک بەسیستەمبوونی کۆمەڵگە لە قۆناغە سەرەتاییەکانیدایە” لە بەرانبەر خۆیدا دەبینێتەوە.\n١. دواگورزی مۆدێرینتەی سەرمایەداریی:\nبۆیە لەو گریمانەیەوە، سەرەڕای ناکۆکیی و سرووشتە خۆپەرستەکەی، ناوەندەکانی سەرمایە-قازانج گەیشتوونەتە ئەوەی وەک سیستەمەکە لە بەرانبەر سیستەمی کۆمەڵگەدا پێکەوەییەک درووست بکەن. بۆیە شەڕەکانیان شەڕی دواگورزی مۆدێڕنیتەی سەرمایەدارییە لە کۆمەڵگەبوون و تەفروتووناکردن و دەستبەسەرداگرتنی. واتە شەڕەکان لێدانە لەو دەرکەوتنەی سیستەمی مۆدێڕنیتەی دیموکراتیک، کە وەک مۆتەکەی ترس لە مەرگی مۆدێڕنیتەی سەرمایە دەرکەوتووە و خۆی نیشان داوە، ئەویش واتە ژیانەوە و فەژینی کۆمەڵگەبوونی سرووشتیی و پێکەوەیی و ھەرەوەزیی مۆدێڕن. بۆیە شڕۆڤەی دیاردەی ترامپ – بایدن و سەرھەڵدانی سیستەمی خۆبەڕێوەبەریی ڕۆژئاوا و کاریگەرییە جیھانییەکانی لەسەر بزوتنەوەی ڕەشپێستەکانی ئەمریکا و بزوتنەوەی ئەنتیفا، فێمینیست، ئازادیخوازەکان پڕمانا دەبێت.\nلێرەوەیە سیستەمی مۆدێڕنیتەی سەرمایەداریی لە ڕێی چەکە پێشکەوتووەکانییەوە لە ناوەندی ئەو ھێزانە دەدات وا دەیەوێت ڕامیان بکات، بەبێ ئاڵۆگۆڕی کۆمەڵایەتی. چونکە دەترسێت ئەو ئاڵوگۆڕە کۆمەڵایەتییانە بە قازانجی ئامانجەکانی نەشکێتەوە. وەک چۆن لە دیاردەی داعشدا بەھۆی کوردی ئازادەوە تووشی شکستی جەرگبڕ بوو. ئەگەر سەیری ئاڕاستە مووشەکییە ئەمریکییەکانی دژی ئێران بکەین، جوانتر ئەو شڕۆڤەیەمان بۆ ئاسان دەبێت. شەڕێکی بەرەیی ئاشکرا لەنێوان ئەمریکا –ئێراندا نییە! بەڵام لە ڕێی ھێرشی مووشەکییەوە بڕستی لە پیشەسازیی ئەتۆمی ئێران بڕیوە و لە سەرچاوەکانی وزەی کارەبا دەدات. بەوە ھەموو پیشەسازیی ئێرانی تووشی کۆسپی گەورە کردووە. لەم ڕۆژانەدا، ئێران پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریی کارەبای لەسەر پیشەسازیی چیمەنتۆ و ئاسن بڕی، کە بنچینەی پێشکەوتنی قازانجی ئابووریی ئێران بوو.\nئەو شەڕە، کە شادەماری ئابووریی ئێرانی پچڕیوە و تووشی ھێز و وزە لەبەر ڕۆیشتنی کردوە، بە ئاستێک گەیشتووە، کە گۆڕەپانەکانی شەڕ بۆ دەرەوەی ئێڕان و فراوانتر بکرێت. بۆیە خۆێندنەوەی ھێرشە درۆنییەکانی سەر ھەولێر، ھەم پەیامە بۆ ڕایەدارانی کوردی دەسەڵاتخواز، ھەم لێدانە لە بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا. بۆیە زۆرترین شەڕەکان لە ڕێی چەکی پێشکەوتووی ئاسمانییەوە بەڕێوە دەبرێت و لەسەر زەوی ئەنجامی پێ بەدەست دەخرێت.\n٢. مۆدێڕنیتەی سەرمایەداریی ترسنۆک نییە؛ کۆتێزی کوردی ئازاد:\nئەم سیستەمە ھێندە دڕ و چاوچنۆک بووە لە ڕێی چەکە ئەتۆمیی و ھێزە دڕندە سەربازییەکەیەوە دەیەوێت لە کۆمەڵگە بدات و تەفروتوونای بکات. بۆیە وێستگەکانی ھەبوونی بەرخۆدانی کۆمەڵگەیی بە بناغە گرتووە و لە ڕێی تۆڕە دڕندە توندڕەوەکانەوە لە دژی ناوەندە کۆمەڵگەییەکان ھێرشەکانی دەکات. لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، لێدان لە ئەفغانستان و ئێراق، لەو چوارچێوەیەدایە. لەناو ئەو چوارچێوەیەشدا لێدان لە ھەندێ پنت بۆ خۆی سەرنجڕاکێشە. بۆ نموونە لێدان لە فەلوجە لە ئێراق، شەڕ لە شەنگاڵ و ھێرشە قڕکەرەکانی سەر ڕۆژئاوا، ھەرێمەکانی پاراستنی میدیا و ئیمراڵی بۆ خۆی ترسی مۆدێڕنیتەی سەرمایەیە لەسەر سەرلەنوێ بنیاتنانەوەی کۆمەڵگەی ئازاد. کە تاک و کۆمەڵگە بۆ ئازادیی بە بناغە دەگرێت.\nھەندێ چەمکی تەسکبینی ڕاستڕەو، ڕادیکال، چەپگەرا، ئانارشیست و پۆزەتیڤیست ئەو پێشکەوتنانەی مۆدێڕنیتەی دیموکراتیک نابینن کە چەند گەورە و گران لەسەر مۆدێڕنیتەی سەرمایەداریی تەواو دەبێت. پێشکەوتنی تێکۆشانی فێمینیستی بۆ ژنۆلۆژیست، کۆمەڵگەی ھەرەوەزیی و ڕەخنەگرتنی ناوەندێتیی مرۆڤ و گێڕانەوەی ئەم مرۆڤە بۆ یەکێک لە بوونە زیندووە سرووشتیی و گەردوونییەکان، لێدانێک بوو لە چەمکی قازانجپەرەستی سەرمایەداریی، بۆیە ئێستە ئەو شەڕانەی بەڕێوە دەچن دوو جۆرن؛\nیەکیان: ئەو شەڕانەیە بۆ لێدان لە ڕێگرییەکانی قازانجپەرستی سەرمایەی فینانسە.\nدووەمیان: شەڕی مۆدێڕنیتەی سەرمایەدارییە بەرانبەر مۆدێڕنیتەی دیموکراتیک.\nجاران دەوترا سەرمایە ترسنۆکە و لەو شوێنانەی شەڕ و ئاژاوەی لێبێت ھەڵدێ. بەڵام پێشکەوتنی تەکنەلۆژیی سەربازیی ئەو وتنەشی ھەڵگێڕایەوە.\nجاران دەوترا سەرمایە ترسنۆکە و لەو شوێنانەی شەڕ و ئاژاوەی لێبێت ھەڵدێ. بەڵام پێشکەوتنی تەکنەلۆژیی سەربازیی ئەو وتنەشی ھەڵگێڕایەوە. ئێستە لە ڕێی تەکنەلۆژیی سەربازییەوە سەرمایە باشترین کایەی بەرھەمھێنانی قازانجی دەستەبەر کردووە. بیھێنە بەرچاوت جۆرە چەکێک بە ملیۆن یان ملیۆنەھا دۆلار دەفرۆشرێت و قازانجەکەشی سەرسووڕھێنەرە. تەکنەلۆژیای دەنگ و زانیاریی ھەم تەکنەلۆژیای سەربازیی دەیپارێزێت ھەم گەورەترین قازانج بەدەست دێنێت. ئەگەر سەیری ئامارەکانی قازانجی ئەو بوارانە بکەیت و لەگەڵ ڕێژەی ھەبوونی ھەژاری و برسێتیی و بەرزبوونەوەی ھەژاریی بەراوردی بکەیت! ئەو کات دەبینیت دڕندەیی ئەم سیستەمە قازانجپەرەستە لە چ ئاستێکدایە کە ئەقڵ و ئاوەزی مرۆڤ ھێشتا نەگەیشتوەتە پەژراندنی، بۆیە ئەم سیستەمە قازانجپەرەستە دەتوانێت درێژە بە تەمەنی خۆی بدات.\nبەرەوپێشچوونی بواری زانست و تەکنەلۆژیا و پیشەسازیی سەربازیی وای کردووە گۆڕەپانی شەڕ و ھاوکێشەی ھێز ئاڵوگۆڕی بەسەردا بێت. زانستی سەربازیی تەنیا پەیوەندیی بە پێشکەوتن و پیشەسازیی سەربازییەوە نییە. بەڵکوو دونیابینیی و چۆنێتیی بەکارھێنانی لەگەڵ ئیرادەدا هێژای لەسەر ڕاوەستانە. بۆیە کاتێک لەگەڵ تێکۆشانی ئازادیی گەلی کورد و دونیابینی و ئیرادەکەیەوە گرێی دەدەی، دەبینیت، چۆن لێگەڕینی تێکۆشانی ئازادیی سەرەڕای دەرفەتە کەمەکانی، بەڵام چونکە بۆ ئامانجێکی مەزن بەکاری دێنێت، بەرانبەر بە سیستەمی پێشکەوتوی ناتۆ – تورکیا چەند ئەنجامگیرترە.\nتەکنۆلۆژیا، سەرمایەداری، مۆدێرنیتە، هێز\n← ڕوخساری ناشیرینی ئەمەریكا لە تابلۆكانی “جینسبورگ”ی شێوەکاردا\nشه‌هید، خۆكوژ، فیداكار ! →


کردنەوەی دوو پێشانگا بە سەرپەرشتی دوو هونەرمەند لە شاری سلێمانی ئاماژەن بۆ زیندوبوونەوەی هونەر لەو شارەدا - Ruya Foundation For Contemporary Culture In Iraq\nكانونی یەکەم 1, 2016 کردنەوەی دوو پێشانگا بە سەرپەرشتی دوو هونەرمەند لە شاری سلێمانی ئاماژەن بۆ زیندوبوونەوەی هونەر لەو شارەدا\nچایخانەی شەعب یەكێکە لە چایخانە قەرەباڵغەکانی شاری سڵێمانی. لە ساڵانی پەنجاکانی سەدەی رابردوودا کراوەتەوە، بەسەرپەرشتی شاعیرە بەناوبانگەکانی کوردی وەک شاعیری ناسراو فایەق بێکەس و کوڕەکەی شێرکۆ بێکەس و ئەخۆل شا‌یب. ئەم چایخانەیە لە سەردەمی شەری ناوەخۆ لە نەوەدەکانی سەدەی رابردوودا وەک بنکە و بارەگایەکی حیزبی نافەرمی خزمەتێکی باشی بە یەکیەتی نیشتیمانی کوردستان کردوە. لە سەر چەند ڕەفەیەک بەدرێژایی چایخانەکە کۆمەڵە وێنەیەکی سەرکردە سیاسیەگرینگەکان ، بیرمەند و ڕۆشەنبیران، شاعیران و مۆسیقارەکان بەدرێژایی مێژوی کوردی هەڵواسراون هەروەها وێنەی تیمە لۆکاڵیەکانی تۆ‌پی پێش هەڵواسراون. لە نێو ئەم وێنانەدا وێنەی هیچ ژنێک نابیندرێت.\nوەک وەڵامدانەوەیەک بۆ ئەمە، خاتو ڕۆژگار مستەفا کە هونەرمەندێکی هاوچەرخی دانیشتوی شاری سلێمانیە لە چەند مانگی رابردوودا دوو پارچە ڤیدیۆی لە کارەهونەریەکانی خۆی لە سەر شاشە لە چایخانەی شەعبدا نماییشکردن. هەردوو ڤیدیۆکە تایبەت بوون بە ئافرەت و مێیەتی ئافرەت و توندتیژی دژ بەئافرەت لە عێراقدا. نماییشەکەی خاتو ڕۆژگار مستەفا، کە بۆ ماوەی هەفتەیەک بەردەوامبوو وهەموو ڕۆژێک لە کاتژمێرە سەرەتاکانی کردنەوەی چایخانەدا بەڕێوە دەچوو، خەرێک بوو تەحددای نەریتی زاڵێتی رەگەزی نێرینەی دەکرد بەسەر فەزای قاوەخانە و چایخانە عێراقیەکاندا. چایخانەی شەعب لە دواهەمین رۆژەکانی مانگی ئەیلولی ساڵی ٢٠١٦ دا هەڵسا بە نماییشکردنی یەکەمین جووتە وێنەی دوو ژنە شاعیری کورد.\nدەتواندرێت پێشانگاکەی ڕۆژگار مستەفا وەک بەشێک لە گەشەسەندنێکی بەرفراوانتری مەیدانی هونەری هاوچەرخ ببیندرێت لە شاری سلێمانیدا. هەفتەیەک بەر لەم پێشانگایە لە هۆڵی پێشانگاکانی پەیمانگەی هونەرە جوانەکانی شاری سلێمانیدا هونەرمەند شێرکۆ عەبباس هەڵسا بە سەرپەرشتی کردنەوەی پێشانگایەکی بەکۆ‌مەڵ لە ژێر ناوو نێشانی “غەڵبە غەڵب” کە کارە هونەریاکانی هەشت هونەرمەندی هاوچەرخی شاری سلێمانی لەخۆ گرتبوو. ناوو نیشانی پێشانگاکە “غەڵبەغەڵب ” لە لایەن هونەرمەند شێرکۆ عەبباس خۆی هەڵبژێردراوە وەک ڕەنگدانەوەیەک بۆ تێگەیشتنی هونەرمەند سەبارەت بە ئاڵۆزی بارودۆخی هەنووکەی عێراق.”هەموو ڕۆژێک ئێمە بەهۆی غەڵبەغەڵبەوە خەبەرمان دەبێتەوە، بەڵام زۆر زەحمەتە بزانین کە چی لەسەر ئەرزی واقیع روودەدات. ئەم غەڵبەغەڵبە دەرەنجامی ئەم وشانەیە کە هێزی خۆیان لە دەست دەدەن”.\nوێنە:کاری هونەری دامەزراندنی هونەرمەند شێروان فاتیح ‘ تۆزی فێربوون’، بەشێکە لە پێشانگای گرووپی “غەڵبەغەڵب” لە پەیمانگای هونەرە جوانەکانی شاری سلێمانیە.\nپێشانگای ئەم هەشت هونەرمەندە، کە شێرکۆ ئەبباس خۆیشی یەکیکە لەوان، وایکردوە کە دەنگ و ژاوەژاو بەشێکی سەرەکی بێت لە کارە هونەریەکانیاندا. لە فیلمی نواندنەکەیدا بەناوی” دەنگی ئەو ژنە” هونەرمەند کانی کەماڵ یاری بەتاڵەکانی قژی خۆی دەکرد وەک دەزوەکانی ئامێری مۆسیقا. لە ئەنجامدانی ئەم کارەیدا هونەرمەند دەیەویست ئاماژە بکات بە نەریتی ئەم ئافرەتە هونەرمەندە کلاسیکیانەی کە قژ و بەشەکانی تری جەستەی خۆیان بەکار هێناوە وەک رێگایەک بۆ بانگەشەکردن بۆ جەستەی مێیینە. لە هەمان کاتدا، هونەرمەند شێروان فاتیح هەڵسا بە نماییشکردنی کاری هونەری دامەزراندنەکەی بەناوی “تٶزی فێربوون”. هونەرمەند شێروان فاتیح چەند پارچەیەکی زەنگی قوتابخانەکانی لە سەر سەببورەیەکی رەنگ سەوزی تەباشیری هەڵواسیوە و دواتر بە تەباشیری سپی خشتەیەکی کاتەکانی لە ژێردا دروست کردوە. کارە هونەریەکە پشت دەبەستێت بە گرینگی پێدانەکانی هونەرمەند لە سیستەمە پەروەردەیی و فێرکاریەکانی منداڵاندا، کە کۆمەڵێک مەرج بۆ هەڵسوکەوت و ڕەوشتە کۆمەڵایەتیەکان دادەنێت.هونەرمەند لەم پارچە کارهونەریەیدا بەنێو نەریتە هاوچەرخەکانی پەیوەست بە کات و ڕێکخستنی کاتدا دەگەڕێت، هەروەها بەنێو پەیوەندیاندا لەگەڵ ئەو بنەمای هێزانەی کە لە ئارادان.\nشاری سلێمانی لە هەرێمی کوردوستانی عێراقدا بە هۆی چاڵاکیە کولتوریەکانیەوە ناوبانگی دەرکردووە. لەکاتێکدا کە کۆمەڵێک پەیمانگا و گەلەری هونەری لە شارەکەدا هەن، و پێویستە مومارەسەی هونەری هاوچەرخ هێشتاش لەلایەن پانتاییەکی بەرفراوانتری کۆموڵگەی هونەری و جەماوەرەوە باوەشی بۆ بکرێتەوە. فێرکردنی هونەر لە پەیمانگای هونەرەجوانەکانی شاری سلێمانی هەمان شێوەی بەشەکانیتری عێراق هەر لە سەر شێوازە کلاسیکی و تۆکمەکەی خۆی دەمێنێتەوە هەروەها بەهۆی ئەوەی هونەر و کولتوری کوردی لەم چەند ساڵەی دواییدا رووبەرووی تەوژمێکی زۆر خێرای مۆدێرنیزەبوون بووەتەوە، رێکخراوە لۆکاڵیەکانی شاری سلێمانی لەهەوڵی بەردەوامی پاراستنی هونەر و کولتوری کوردیدان لەم تەوژمە تیژڕەوە. دواتریش ئەم دوو نماییشەی هەریەک لە خاتو ڕۆژگار مستەفا و شێرکۆ عەبباس نیشانەی گەشەسەندن و گەورەبوونی کۆمەڵی هونەرمەندانی هاوچەرخن لە شارەکەدا. و لە زۆربەی حاڵەتەکانیشدا ئەم هونەرمەندانە تەحەددا و ڕچەشکێنی عادەت و نەریتە ڕەگداکوتاوەکانی ناو وڵاتی عێراق دەکەن.\nتانیا گۆسۆدزیان (Tanya Gousoudzian): کۆمارێکی دیمۆکراتی لە خەڵکی چایخانەکان، ئەلجەزیرە، ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥.\nتانیا گۆسۆدزیان (Tanya Gousoudzian): لە سەرلێوارەکانی شاری موسڵەوە، شەڕێک لە پێناو کولتوری کوردی، ئەلجەزیرەی ئینگلیزی، ٢١ تشرینی دووەمی ٢٠١٦.\nپرۆژەی کولتوری کوردی، پڕۆژەی هەڵواسینی وێنەی مێیینەیەک لە کۆنترین چایخانەی کلاسیکی لە کوردوستاندا، ئەیلولی ٢٠١٦.


6/22/2022 9:16:00 AM 120 جار خوێندراوەتەوە\nرۆژی (٢٠/٦) ژمارەیەک میدیاکار لەگەڵ سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان کۆبوونەوەو سەبارەت بە ئازادی رادەربڕین و بابەتەکانی رۆژ گفتوگۆیان کرد. سەرەتا ئەبێ ئەوە بڵێم سەرسام بووم بە جورئەت و راشکاویی هەندێ لەو هاوکارە ئازیزانەم، کە بوێرانەو راستگۆیانە هەندێ لە كیشەکانی ئازادی رادەربڕین و کێشە هەنووکەییەکانی خەڵکی هەرێمی کوردستانیان رووبەڕوو لەگەڵ سەرۆکی حکومەتدا باس کرد.\nلەسەر ئەو بۆچوونانە تەنها ئەوەندە ئەڵێم، سەیرە سیاسەتمەدارێک لە خۆرئاوا خوێندبێتی کەچی هێشتا هەر بە مەنتیقی موئامەرە بیر بکاتەوەو بە تێڕوانینی ستایلینیانە لە دنیا بڕوانێت! هەر میدیایەک سەر بە خۆی نەبێت، ئیتر چاوی دا بخات و بڵێت کەواتە سەر بە رکەبەرەکانمە، ئەگەر نەڵیت سەر بە دوژمنە. سەیرە ئەوەی لەبیر نەبێت کە یەکێک لە ئەرکە هەرە سەرکییەکانی میدیا چاودێری کردنی دەسەڵاتە، مەحاڵیشە میدیایەک کە سەر بە دەسەڵات بێت بتوانێت لە هەمان کاتدا چاودێر بێت بەسەر خودی خۆیەوە. سەیرە ئەوەی لە بیر نەبێت یەکێک لە مەرجەکانی سیستمێکی دیموکرات و شەفاف و کراوە، جیاکردنەوەی کایەی سیاسی و کایە گشتییەکانی ترە، وەک میدیاو بازاڕو رێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی. چونکە لە راستیدا میدیای سەربەخۆ، بە شێوەیەک لە شێوەکان ئەو میدیایەیە کە لە نێوان حیزبەکاندا سەربەخۆیەو لە دەرەوەی کایەی سیاسییە، واتە لە رووی خاوەندارێتییەوە موڵکی هیچ حیزب و جووڵانەوەیەکی سیاسی نیە، بەڵام چاودێرە بەسەر کایەی سیاسییەوەو کاریگەریی راستەوخۆی لەسەری هەیە. روون و ئاشکرایشە ئەمە بەو مانایە نیە کە هیچ فکرو تێڕوانینێکی سیاسیی نیە، بەڵکو بەو مانایەی گەمەکەرێک نیە لە کایەی سیاسیداو، ئامانجی ئەوە نیە رۆژێک لە رۆژان دەسەڵات بگرێتە دەست. بۆ نموونە (رۆبێرت مەردۆخ)ی خاوەنی دەزگای (فۆکس) کە گەورەترین تۆڕی میدیایی ئەمەریکایە، ئەگەرچی لە رووی فکرییەوە کۆنسێرڤاتیڤەو لە کۆماریخوازەکانی ئەمەریکاوە نزیکە، بەڵام نە بە فەرمانی پارتی کۆماری دەجووڵیتەوە، نە ئامانجی ئەوەیە ببێتە رکەبەری دوو حیزبەکەو فەرمانڕەوایی ئەمەریکا بکا. بە هەمان شێوەش تیم وارنەری خاوەنی (سی ئێن ئێن) کە لە دیموکراتەکانەوە نزیکە. دەتوانین هەمان شت لەسەر نیویۆرک تایمزو واشینگتۆن پۆستی ئەمەریکی و گاردیانی بەریتانی و ... هتد، بڵێین. ئەمانە هەموو میدیان و سەر بە کەرتی تایبەتن، پلانی میدیاییان هەیە، نەک بەرنامەی سیاسی بۆ دەسەڵات گرتنە دەست.\nهەر لەو دانیشتنەدا، سەرۆکی حکومەت و هەندێ لە رو رۆژنامەنووسانەی لای خۆی کاردەکەن، زۆر باسیان لەوە کرد کە ئەبێ سەرچاوەی دارایی میدیاکان ئاشکرا بکرێت. وتیان ئاشکرایە میدیای حیزب و سیاسەتمەدارەکان لە کوێوە پشتیوانی دارایی دەکرێن، بەڵام پرسیارەکە لەسەر ئەوانەیە کە "لە دەرەوە" هاوکاری مادی دەکرێن. دیارە مەبەستیشیان لە هاوکاریی رێکخراوە قازانج نەویستە خۆرئاواییەکان بوو بۆ میدیای ئازادو میدیای کوردی بەگشتی.\nبەڕێزان! جارێ ئێوە پێمان بڵێن ئەو پارە زەبەلاحەتان لە کوێ هێناوە بۆ تەمویلی کەناڵەکانتان کە خەرجی یەک مانگی هەر یەکێکیان چەندین ئەوەندەی خەرجی یەک ساڵی هەموو میدیای ئازادە لەکوردستان، ئەوسا هەقتانە بپرسن سەرچاوەی دارایی خەڵکی تر لە کوێوەیە. کورد ئەڵێ: "شووژنێک بکە بە خۆتا، ئینجا دەرزییەک بکە بە خەڵکدا!". دیارە ئەمە بەو مانایە نیە کە من لەگەڵ ئەوەدابم میدیای ئازاد سەرچاوەی داهاتی خۆی بشارێتەوە، بەڵکو بە پێچەوانەوە پێم وایە میدیای ئازاد ئەبێ دەستپێشخەر بێت لە پرۆسەی شەفافییەتدا، تەنانەت ئەگەر یاساکانیش پابەندی نەکەن بەوەی بودجەو داهاتی ئاشکرا بکات. ئەوەندەی لە میدیاشدا کارم کردبێت، پەیڕەویم لەو قەناعەتەی خۆم کردووە.\nپاشان خۆ هەر خودی میدیای حیزب و سێبەرو رێکخراوەکانی سەر بە حیزب سوودمەندی گەورەی هاوکاریی رێکخراوە قازانج نەویستەکانی خۆرئاوان، بە هاوکاری و پرۆژەی هاوبەشی کۆنسوڵخانەکانیشەوە. باشە بۆ بۆئەوان حەڵاڵەو بۆ خەڵکی تر حەرام؟ فەرموون دەست لە پرۆژە هاوبەشەکانی نێوان میدیاکان و رێکخراوەکانتان لەگەڵ رێکخراوە نێوەدەوڵەتی و کونسوڵخانەکان هەڵگرن، ئینجا بۆ خەڵکیشی حەرام بکەن.\nسەیرە! هەر لە بندەستی سەرۆکی حکومەتدا مامۆستا بەدەل بەرواری و شیروان شیروانی و هاوڕێکانیان لەسەر خۆپیشاندانی ئاشتیانەو کاری رۆژنامەوانی دەستگیرکران و تۆمەتی ناڕەوایان بۆ هەڵبەسترا، کەچی سەرۆکی حکومەت ئەڵی لە کوردستاندا هیچ کەسێک لەسەر بیروڕادەربڕین نەگیراوە! جارێ با ئەوە روون بکەمەوە کە ئازادی رادەربڕین تەنها پەیوەندیی بە رۆژنامەنووسانەوە نیە، بەڵکو بەپێی دەستوورو یاساکان هەموو هاوڵاتییەک خاوەنی ئەو مافەیەو کەس بۆی نیە لێی زەوت بکات.\nبۆیە کەس مافی ئەوەی نیە بڵێت بۆ نموونە مادام مامۆستا بەدەل رۆژنامەنووس نیە، کەواتە دەبێ مامەڵەیەکی جیاوازی لەگەڵ بکرێ. ئازادی رادەربڕین مافی هەموو هاوڵاتییەکە، بە گردبوونەوەو خۆپیشاندانیشەوە. بە هەمان شێوە ئەو قسەیە هیچ بنەمایەکی نیە کە ئەڵی شیروان شیروەندی ئەندامی سەندیکا نیە، کەواتە رۆژنامەنووس نیە. چونکە لە یاسای رێکخستنی کاری رۆژنامەوانیی ژمارە ٣٥ی ساڵی ٢٠٠٧دا بەم شێوەیە پێناسەی رۆژنامەنووس کراوە: "رۆژنامەنووس: هەر کەسێک کە لە بواری رۆژنامەگەرییدا لە هەر کەناڵیکی راگەیاندندا کاردەکات" (مادەی یەکەم، بڕگەی پێنجەم). واتە ئەندامبوون لە سەندیکای رۆژنامەنووساندا نەکراوەتە مەرج بۆ شوناسی رۆژنامەنووسی. شیروانیش سەرنووسەری گۆڤارێک بووە کە مۆڵەتی یاسایی هەبووەو چەندین ژمارەی لێدەرچووە. پاشان کێ وتوویەتی رۆژنامەنووس پارێزبەندیی هەیەو نابێ دادگایی بکرێت؟ رۆژنامەنووسیش هاوڵاتییەو ئەگەر دەستی چووە تاوانێک، ئەبێ وەکو هەموو هاوڵاتییەکی تر برپرسیارێتی یاسایی لە ئەستۆ بگرێت. کێشەکە لەوەدایە لەسەر کارەکەی یا خود لەسەر ئازادی بیروڕادەربڕین لە زیندان توند بکرێت. ئەمە نە یاساییەو نە شەرعی.\nئینجا با بێمە سەر دادگاو تاوان. دیسانەوە ئەڵێم من هیچ کێشەیەکم لەگەڵ ئەو پرنسیپە گشتییەدا نیە کە ئەبێ هەموومان پابەندی بڕیاری دادگا بین، بەڵام لە چ هەلومەرجێکدا؟ من هیچ ناڵێم، باسی راپۆرتی رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان و بۆچوونی چاودێرانی یاسایی و ئەندام پەرلەمانەکان لەسەر چۆنییەتیی بەڕێوەچوونی دادگایی کردنی مامۆستا بەدەل و رۆژنامەنووس و چالاکوانەکانی تر ناکەم. تەنها ئەوە بەبیر سەرۆکی حکومەت دەهێنمەوە کە لە سەروبەندی خۆپیشاندانەکانی ١٧ی شوباتدا، ئەو کاتەی دادگاکانی سلێمانی فەرمانی گرتنیان بۆ ژماریەک کەس دەرکرد کە هەندێکیان کادری پارتی بوون، فازیل میرانی کارگێڕی مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان بە ئاشکراو لە بەر چاوی کامێرای کەناڵەکانی راگەیاندندا وتی: "ئێمە کادرەکانمان تەسلیمی دادگا ناکەین، چونکە متمانەمان بە دادگاکانی سلێمانی نیە". پرسیارەکەش زۆر بە سادەیی ئەوەیە، ئەگەر باڵاترین بەر پرسی پارتی متمانەی بە دادگای کوردستان نەبێ، چۆن چاوەڕێ ئەکەن خەڵکی ئاسایی متمانەی پێ بکەن؟ چۆن داوا لە خەڵکی ئاسایی و هاوڵاتیی ئاسایی ئەم وڵاتە ئەکەن بڕوا بەوە بکەن کە هیچ جۆرە دەستێوەردانێک لە دادگاکاندا نیە؟\nبیرەوەرییەک: مشتێک نموونەی خەروارێکە!


15:40 - 3 بەفرانبار 2717\nپێش کۆتایی ساڵی ٢٠١٧، ئیدارەی ترامپ ستراتیژیی ئاسایشی نەتەوەیی ئامریکای پێشکەش بە ڕای گشتی کرد، کە لە زۆر ڕووەوە جێگەی سەرنج و تێڕامانە.\nدووهەم، بنەمای فیکری ئەو ستراتیژییە شتێکە کە بە واقعبینی پرنسیپتەوەر (principled realism) ناوزەد کراوە؛ واتە هاوکات کە هێز دەوری ناوەندیی لە سیاسەتی نێودەوڵەتیدا دەگێڕێت، ئامریکا لە پێبەند بوون بەو بەهاگەلەی (ئازادی و دێموکراسی) کە بڕوای پێیانە، بەردەوام دەبێت.\nچوارەم، ئامریکا چیدی بڵاوکردنەوەی دێموکراسی وەک ئامانج چاو لێ ناکات، هەرچەند پاشەکشەش لە بەرژەوەندیی خۆیدا نازانێ. سەبارەت بە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست، لە دەقی ئەو ستراتیژییەدا هاتووە: ساڵانێکە، لێکگرێدراوبوونی گرفتی فراوانبوونی دزەکردنی (نفوذ) ئێران، داڕمانی دەوڵەتان، ئایدئۆلۆژی جیهادی، چەقبەستوویی کۆمەڵایەتی و ئابووری وێڕای ململانێی هەرێمی، بەرۆکی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست گرتووەتەوە.\nئامریکا بەو ئاکامە گەیشتووە، کە نە مەیل بۆ گۆڕان بەرەو دێموکراسی و نە دەسهەڵگرتن، ناتوانن لە گرفتەکانی ئەو ناوچەیە کەم بکەنەوە.\nئامریکا ئەو وێژینگەی (وهم) لا دروست بووە، کە دواجار ناسیۆنالیزمی عەرەبی لە عێراقدا بە سەر تایەفەگەریدا زاڵ دەبێ و بەغداد لە هەمبەر ئێراندا سەربەستیی خۆی دەسەلمێنێ و دواجاریش ئەرکی ئامریکا لە ناوچەکەدا کەم دەکاتەوە، چوونکە وای داناوە کە عێراقێکی سەربەخۆ دەتوانێ پێش بە بەرفراوانخوازیی ئێران بگرێ و بەو شێوەیە پارسەنگی هێز لە ناوچەکەدا بە قازانجی ئامریکا دەبێت. لەو ستراتژییەدا جەخت کراوەتەوە، کە ئامریکا هاوشەریکایەتی دوورمەودای ستراتیژیک لەگەڵ عێراقێکی سەربەخۆدا بەهێز دەکات. سیاسەتڤانانی ئامریکا حەیدەر عەبادیش بە کەسێکی میانەڕەو دەبینن کە گوایە توانایی ئەوەی هەیە کۆتایی بە تایفەگەریی بێنێ و عێراق لە ئێران دوور بخاتەوە.


ما دێ هەدەپە ژ قەندیل دوور بکەڤە – Sibehî سبەھی\nما دێ هەدەپە ژ قەندیل دوور بکەڤە\nBergeh Kurdistan On 30/12/2021 / سیاسی\nمرۆڤ چاڤێ خوه ل ڕاستیان بگره و سیاسه‌تێ بکه چو جارا ئه‌نجامه‌کێ ئه‌رێنی بده‌ستڤه ناهێت. نها ل ترکیێ و باکورێ کوردستانێ ڕه‌وشا هەدەپێ که‌تیه پێڤاژۆیه‌کێ دا کو، ئاکتۆرێن سیاسی چه‌ڤێن خوه ل ڕاستیا هه‌یی دگرن و د تاریێ دا ده‌ستێ خوه دگێرینن و دخوازن به‌رژه‌وه‌ندیه‌کێ ده‌ستڤه بینن. پارتیێن کو ئۆپۆزسیونن ل ترکیێ هه‌ولددن هەدەپێ ب ئاوایه‌کی کەهی بکن و ب ئالیێ خوه ڤه بینن. ب ڤێ مناسه‌به‌تێ هەدەپە سه‌ردانا پارتیێن ئۆپۆزسیۆنێ دکه و په‌یامێن هه‌ڤره‌کارکرنێ ژ بۆ ده‌مۆکراسیێ ددن. لێ چو که‌س به‌حسا جوره‌یێ ده‌مۆکراسیا ژ ده‌ڤێ وان ده‌ردکه‌ڤه ناکه.\nهه‌تا وه‌ک ئیرۆ د هه‌ڤدیتنه‌کێ دا، ده‌ما داخوویانیێن هه‌ڤبه‌ش ژ بۆ مه‌دیایێ دهێن دایین چو کەسەکی به‌هسا پرسا کورد نه‌کریه و د ڤێ پێڤاژۆیێ دا ئه‌ڤ پرس ژ ڕۆژه‌ڤا خوه ده‌رێخستنه و مخاله‌فه‌ت ژ بۆ هەدەپێ به‌ر ب خوه ڤه بینه فۆرمێن جودا تینه ڕۆژه‌ڤێ و تایبه‌تی ژ بۆ به‌رته‌که‌ک نه‌به ژی به‌هسا پرسا کورد ناکن. د بنگه‌هێ خوه دا پرۆبله‌ما د ناڤبه‌را هەدەپێ و پارتیێن ترک دا، نه پرسگرێکا کورده. پرسگرێکا پەکەکێ یه. یانی ژ بۆ پەیوه‌ندیێن هەدەپێ و پەکەکێ ئالیێن ترک ناخوازن ڕاسته ڕاست ل گه‌ل هەدەپێ تفاقکه‌کێ بکن، لێ هه‌ولددن ب رێیەکێ ژ پۆتانسیه‌لا ده‌نگێن هەدەپێ فه‌یده‌یه‌کی ببینن.\nد ڕاستیا خوه دا چو ده‌ردێ هەدەپێ ژی ژ بۆ پرسا کورد نینە، تشتا کو هەدەپە دکه ناخوازه ده‌نگێ کو کورد ددنێ وندا بکه و ژ بۆ ڤێ یه‌کێ ژی د ناڤا هه‌ولدانه‌کێ دا یه.\nپرسا هەدەپێ پەکەکە یه و فه‌رمانێن ژ قه‌ندیلن. هەدەپ بێ کو فه‌رمانێ ژ قه‌ندیل بگره نکاره چو گاڤه‌کێ ژی باڤێژه. ژ خوه به‌رپرسێن قه‌ندیل د داخوویانیێن خوه دا ڤێ یه‌کێ ڤه‌کری دبێژن. مناقه‌شه‌یا کو په‌وه‌ندیا هەدەپێ و پەکەکێ ل ترکیێ ژ ئالیێ پارتیێن سیاسی ڤه گه‌له‌ک ب زانه‌بوون تێ کرن، هه‌موو پارتی ژ هه‌رکه‌سه‌کی پتر دزانن کو، پەیوه‌ندیێن پەکەکێ و هەدەپێ هه‌نه. نه ژ پەکەکێ به هەدەپە ١% ده‌نگان ناگره. ژ بۆ ڤێ یه‌کێ ناخوازن ڕاستیا هه‌یە بهێتە ڕۆژه‌ڤێ و پرسه‌ک ده‌ستچێکری به‌هسا هەدەپێ و پەکەکێ تێ کرن.\nسه‌رۆکا ئی پارتیێ کو چو فه‌رق ناڤبه‌را وان و مەهەپێ دا نینە، ڤه‌کری دبێژه دڤێ هەدەپە مه‌سافه‌یه‌کی بێخه ناڤبه‌را خوه و پەکەکێ. یانی ئی پارتی ژی دخوازه زه‌مینه‌کی په‌یدا بکه کو بکاربه ل گه‌ل هەدەپێ هه‌ڤکاریێ بکه. سه‌ردانێن هه‌ڤسه‌رۆکێن هەدەپێ ژ بۆ ئالیێن سیاسی و داخوویانیێن کو ددن مه‌دیایێ گه‌له‌ک بالکێشن. هه‌موو هه‌ولددن کو هەدەپێ ب ئاوایه‌کی به‌ر ب خوه‌ڤه ببن.\nل ترکیێ سیاسه‌ت ڤه‌کری ناهێتە کرن، ڕۆژه‌ڤا ئاشکه‌ره و یا نه‌هێنی هه‌ر ده‌می جودایه. ئاکەپە و ئه‌ردۆگان ڤه‌کری دبێژن کو، هەدەپە و پەکەکە هه‌مان تشته و هەدەپە وه‌ک پارتیه‌ک “ته‌رۆریست و هه‌ڤالبه‌ندێ ته‌رۆرێ” دده ناساندن. لێ ژ ئالیه‌ک دن ڤه تێ زانین کو ئاکەپ دگه‌ل ئۆجەلان ل ئیمرالی هه‌ڤدتنا دکه و هه‌ر ڕۆژا کو هلبژارتن چێببن، ئەبدولا ئۆجەلان دکاره ژ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیا ئاکەپ و ئه‌ردۆگان داخوویانیا بده و هه‌لوه‌ستا خوه بده دیار کرن. ئه‌ڤ یه‌ک مشە د ڕۆژه‌ڤێ دا یه و دهێتە گۆتوبێژ کرن. لێ نه هەدەپە و نه ژی ئالیێن دن، یێن کو ڤێ ڕه‌وشێ دزانن، ده‌نگێ خوه ده‌رناخن.\nهەدەپە نە خوەدی هەلوەستا خوە یا سەرب خوە و نەژی خوەدی شەخسیەتا خوە یە کو بکاربه ڕاستیا خوه بێژه. هەدەپە نکارە راستای خوە بێژە ل شوونا کو به‌هسا ڕاستیا خوه بکه، گۆتنا “ده‌مۆکراسیێ” دبه و تینه. ئه‌گه‌ر هەدەپە و ئالیێن هه‌ڤدیتنا ل گه‌ل هەدەپێ دکن راست و دروستبن، بلا ڤه‌کری به‌هسا هه‌ڤکاریا خوه بکن و هەدەپە ژی د ناڤا تفاقا ملیه‌ت دا جهێ خوە بگره. لێ ل شوونا ڤێ ئەو بازارا سیاسه‌ته‌کا نه‌هینی دکن.\nموخاله‌تا ترکیی هەموو گرانیا خوە دایە سەر هندێ کو ئه‌ردۆگان نەمینە و دبێژن بلا ئه‌ردۆگان هه‌رە چ دبه بلا ببه.\nلێ پرسیاراگرنگ حەڤە: گه‌لۆ دێ پشتی ئه‌ردۆگان چ ببه؟ ب تایبه‌تی د پرسا کورد دا دێ چ بکن؟ بەرسڤ ناهێتە زانین.\nجار جارێ ترسه‌ک په‌یدا دبه کو، گه‌لۆ ممکنه ده‌ما مخاله‌فه‌تا هه‌ییە ده‌ستهلاتێ بگرە دەستێ خوە، ئەو دێ ت رت کوردی بگرن، یان ژی دێ کەنالێن کوردی یێن هه‌یین قه‌ده‌خه بکن؟ گه‌لۆ دێ هه‌لوه‌ستا وان د ده‌ربارێ بکارانینا زمانێ کوردی د په‌روه‌رده‌یێ دا چبه؟ به‌حسا ڤێ یه‌کێ ناکن یان ژی د ده‌ڤێ خوه دا دگوگولینن.\nد ناڤا هەدەپێ دا ژی مرۆڤ دبینه کو که‌لاندنه‌ک هه‌یه. ئالیێ کو خوه کورد دبینه ژ گه‌له‌ک ته‌سه‌روفان عاجزن، هه‌ول ددن پرسا کورد وه‌ک بنگه‌هێ سیاسەتا هەدەپێ بێ گرتن. لێ نکارن ژ به‌ر کو ئالیێن دن د ناڤا هەدەپێ دا تایبه‌تی چه‌پێن ترک و ئالیێن ترکیه‌بوون ژ خوه ڕه کرنه ئارمانج ژ وان گه‌له‌ک بهێزترن.\nهه‌تا ڕۆژا هلبژارتنا بهێتە ئاشکه‌ره‌کرن دێ گۆتوبێژ به‌رده‌وام بن. لێ ده‌ما هلبژارتن نێزک ببن دێ گه‌له‌ک تشت ده‌رکه‌ڤن سه‌ر ڕوویێ حه‌ردێ و ڕاستیا هه‌یە بهێتە دیتن. کی چ دکه دێ ئاشکه‌ره ببه.\nنێرین / شرۆڤا


عەبادی بۆ دواخستنی چەند رێكارێك دەگرێتە بەر\nبەغدا دەیەوێت ریفراندۆمی هەرێم ئەنجامنەدرێت نەك دوابخرێت\n13/09/2017 3657 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nحەیدەر عەبادی بۆ دواخستنی ریفراندۆمی هەرێمی كوردستان چەند رێكارێك دەگرێتە بەرو بەغداش دەیەوێت ریفراندۆمەكە ئەنجامنەدرێت، نەك دوابخرێت.\nبەپێی نووسراوێك، كە تایبەت دەست شارپرێس كەوتووە، لەدوا كۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق باسی پرسی ئەنجامدانی ریفراندۆمی هەرێمی كوردستان كراوەو لەو بارەوە حەیدەر عەبادی چەند قسەیەكی كردووە.\nهەر بەپێی نووسراوەكە، لەكۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق زیاتر لەسەعاتێك گفتوگۆ لەبارەی ریفراندۆمی هەرێم كراوە، ئەوەش دوای ئەوەی قاسم ئەعرەجی وەزیری ناوخۆ ئەو پرسەی ورژاندووەو داوای لەسەرۆك وەزیران كردووە لەبارەی بڕیارەكەی پەرلەمانی عێراق بۆ رەتكردنەوەی ریفراندۆمی هەرێم هەڵوێست رابگەیەنێت.\nئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق رۆژی سێ شەممە لەكۆبوونەوەیەك بڕیاری ئەنجامدانی ریفراندۆمی هەرێمی رەتكردەوە، كە داواشی لەحكومەت كرد لەو بارەوە رێكاری پێویست بگرێتە بەر.\nشارپرێس ئەوەشی زانیوە، كە لەوەڵامدا عەبادی رایگەیاندووە "گفتوگۆ لەو بارەوە بەردەوامە"و باسی لەچەند رێكارێكیش كردووە، ئەوەش بۆ دواخستنی ریفراندۆمی هەرێم.\nبەقسەی عەبادی یەكێك لەرێكارەكان ئەوەیە، بەغدا لەگەڵ حكومەتی ئەمریكا لەهەوڵدایە، بۆ ئەوەی ریفراندۆمی هەرێمی كوردستان ئەنجامنەدرێت‌و رێگری لەئەنجامدانی بكرێت.\nهەر بەقسەی عەبادی بەغدا دەیەوێت پرۆسەكە بەرێوەنەچێت، نەك دوابخرێت، چونكە بەدواخستنی جۆرێك لەشەرعییەت بەریفراندۆمی هەرێم دەدرێت، كە بڕیارە رۆژی 25 ئەم مانگە ئەنجامبدرێت.\nعەبادی پرسی هێرشی سەدام حوسێن سەرۆكی پێشووتری عێراق بۆ كوێت، بەهەمان پرسی هەوڵەكانی كورد بۆ شاری كەركوك وەسفكردووەو رایگەیاندووە "ئەو دوو رووداوە هەمان شتن‌و نابێت هەولێر بەو شێوەیە مامەڵە لەگەڵ ئەو شارە بكات".\nبڕیاری ئەنجامدانی ریفراندۆم لەلایەن لایەنە سیاسییەكانی هەرێم دراوەو چەند جارێكیش سووربوون بۆ ئەنجامدانی دووپاتكراوەتەوە، كە بەغدا بەوە ناڕازییەو ئەمریكاش لەگەڵ پرۆسەكە نییە.\nهەر لەكۆبوونەوەكە عەبادی باسی لەكێشە ناوخۆییەكانی هەرێم كردووەو رایگەیاندووە، سەرۆكایەتی هەرێم كێشەی یاسایی هەیەو پەرلەمان داخراوە، بەو هۆیەش رۆڵی چاودێری نەماوە.\nهەروەها جەختی لەوەش كردووەتەوە، مامەڵەی هەرێم لەگەڵ ناوچە كێشە لەسەرەكان، مامەڵەیەكی تەندروست نییەو "دەبێت سیاسەتی ئەمری واقیع لەو ناوچانە نەسەپێنرێت".\nبەغدا لەوە نیگەرانە، كە ناوچە كێشە لەسەرەكانی نێوان هەرێم عێراق لەلایەن هەولێرەوە كۆنتڕۆڵكراوەو بڕیاریشداوە، كە لەو ناوچانە لە 25 ئەم مانگە ریفراندۆمی سەربەخۆیی ئەنجامبدرێت.\nكۆتا خاڵیش، عەبادی لەكۆبوونەوەكە خستوویەتییە روو، ئەوە بووە، كە داوای لەوەزیری بەرگری كردووە كار بۆ پاراستنی بارەگای حیزبە كوردییەكان لەبەغدا بكات، ئەوەش دوای ئەوەی بەفەرمی داوای پاراستنی بارەگاكانیان لەوەزارەتی ناوخۆ كردووە.


١٣ گەنج سزادران - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\n١٣ گەنج سزادران\nبڵاو کرایه‌وه fredag 19 december 2014 kl 14.18\nئەمڕۆ لە شاری یۆتێبۆری ١٣ گەنج لەسەر تاوانی جیاجییا کە پەیوندی هەبووە بەو توندو تیژیانەی کە لەمساڵانەی دوایدا لەو شارە هاتوونەتە گۆڕێ لەلایەن دادگای سەرتایی سزادران.\nئەو گەنجانە وەک تاقمێکی توندوتیژ لەقەڵەم دەدەن. جێگەی ئاماژەیە کە ١٢ لەو ١٣ گەنجە سزای لە نێوان ٢ بۆ ٨ ساڵ زیندانی لەسەر تاوانی، توندوتیژی و دەست وەشاندن، هەوڵدان بۆ کوشتن، تاوانی هەڵگرت و بەکار هێنانی چەک، هەروەها لەسەر تاوانی ماددە هۆشبەرەکان سزادراون.\nدادگای سەرتای یۆتێبۆری بەسێ شێواز دادگایەکەی ناو لێناوە. بۆ نمونە یەکێک لەو ڕووبەڕووکردنەوی تاوانکارن بە دادگای بەشەڕی دەسەڵاتی ناوبردووە، لەبەر ئەوەی ئەندامی نێو ئەو تاقمانە هەندێک جار لە گەڕەکی پەراوێزخراوی بێریخوێن هەوڵی یەکتر کوشتنیانداوە.\nهەروەها پۆلیس و پارێزەری گشتی بەمەبەستەوە دادگایەکەیان بەسێ شێوازی جیاواز ناو لێناوە و لەیەک دادگایدا ئەنجامیانداوە. لەبەر ئەوەی هەموو لایەک و کەسێک سزای خۆی وەرگرێت و ئیدی دۆخی ئەو کەڕەکە ئارمی بۆ بگەڕێتەوە


بەوێنە؛ بینای نوێی كۆمپانیای ئەپڵ ببینە\nبینا تازەكەی كۆمپانیای ئەپڵی ئەمریكی لەدواین قۆناغەكانی بنیاتناندایەو بڕیارە بەر لە كۆتاییهاتنی وەرزی بەهاری ئەمساڵ بەرپرسان‌و كارمەندانی كۆمپانیاكە دەست بە گواستنەوە بۆ باڵەخانەكە بكەن.\nستیڤ جۆبس، دامەزرێنەر و سەرۆكی پێشووی كۆمپانیای ئەپڵ، بەرلەوەی لە ساڵی 2011دا كۆچی دوایی بكات بڕیاری بنیاتنانی بینای نوێی كۆمپانیاكەی دەركرد.\nبینا تازەكەی ئەپڵ، لەسەر ڕووبەری 708 هەزار و 200 مەتردووجا لەسەر شێوەیەكی بازنەیی دروستكراوەو تاكو ئێستا زیاد لە پێنج ملیۆن دۆلاری بۆ تەرخانكراوە. بەپێی وتەی بەرپرسێكی پێشووی دروستكردن، زیاد لە ملیارێك دۆلار، تەنها بۆ دیزاینی ناوەوەی بینا تازەكەی ئەپڵ تەرخانكراوە.\nبڕیارە بیناكەی ئەپڵ ببێتە شوێنی كاركردنی زیاد لە 13 هەزار كارمەند و بەرپرسی ئەو كۆمپانیایە، بەمەش دەبێتە گەورەترین شوێنی كاركردن لە جیهاندا.\nلە بینا تازەكەی كۆمپانیای ئەپڵدا گرنگییەكی زۆر دراوە بە ڕووبەری سەوزایی و لە ناوەوە و دەرەوەی باڵەخانەكەدا ڕێژەیەكی زۆری سەوزایی بەدی دەكرێت، كە دەگاتە زیاتر لە 320 هەزار مەتر دووجا.\nچاوەڕواندەكرا، ساڵی 2015 بارەگای سەرەكیی كۆمپانیای ئەپڵ بە تەواوی بگوازرێتەوە بۆ ئەم بینایەی شاری كوپەرتینۆ-ی ویلایەتی كالیفۆڕنیا، بەڵام لەبەر چەند هۆكارێكی ئاشكرانەكراو كاركردن لە دروستكردنیدا بەشێوەیەكی خاو بەڕێوەدەچوو.\nبەوێنە؛ گرنگیی كڵاوی سەلامەتی ببینە\nبەوێنە؛ توانای ناسینەوەی ڕەنگەكانی نییەو بووەتە دیزاینەرێكی سەركەوتوو\nبەڤیدیۆ؛ ئەو ساتەی پشیلەكەت نایەوێت كەناڵەكە بگۆڕیت\nبەڤیدیۆ؛ كەشتییەكی گەشتیاری كۆنتڕۆڵی لەدەستداو خۆی كێشا بە بەربەستێكدا


دکتۆرکەمال میراودەلی: فەلسەفەی من. بەشی دووەم. | wtarikurd\nنوسینی : دکتۆر کەمال میراودەلی | 21.06.2017 4:06 PM | بەشی: فەلسەفە | بێ کۆمێنتە\nبەلام ئەمە چەڵەمەی من چارەسەر ناکات.\nدەبێ بە جۆرێک لە جۆرەکان بێم و بکارم پێناسەی پرۆژەکەم بکەم.\nدەبێ لە سەرەتاوە پێتان بڵێم: مەبەستم لە فەلسەفە چییە؟، مەبەستم لە من چییە، و : فەلسەفەی ئەز چ دەگەیەنێت بەرەەو چ گەشتێکمان دەبات؟.\nبۆ ئەوەی گومڕا نەبم، گومڕایی نەکەم، دەبێ ئامۆژگارییە سۆکراتییەکە لە ئەستۆ بگرم،\nدەبێ هەوڵ دەم ئەوەندەی بتوانم وردو وردەکار بم، نزیکتر بم لە دەربڕینی مانای خواستراو، مەبەستی باسکراو.\nدەبێ ئەوە رەچاو بکەم کە وەڵامەکان ڕوون نابن، پرسیاریی ئاڵۆزتر دروست دەکەن، پرسی زیاتر وەڵامی پتریان دەوێ و بێ کۆتایی، بێ سنوور، بێ وەستان.\nدەبێ هەر بە وشەش دەستەویەخەی ئەو کێشانە بم، کە وشە دروستیان دەکات.\nدەبێ هەر بە وشە ئەو چەکوشە دروست بکەم، کە گوێزی ساغی بیرە ئالۆزەکان دەشکێنێت، تویکڵەکان فرێ دەداو و کاکڵەکان بە ساغی دەردینێت.\nلە کاتێکدا لە سنوورداریی و لە یەک کاتدا سنوورنەزانیی وشە بەڵەدم، دەزانم کە وشەش خۆی تووش دەبێت، لەگەڵ دراوسێدا دەیکاتە دەمەقاڵ، لەگەل خەیاڵدا دەیداتە باڵ، لەگەڵ عەقڵدا دەچێ بۆ مەحاڵ.\nلەولاشەوە، هەر خۆشی، وەک خۆی، لەگەڵ ئەو هەموو دەنگ و درامایەشدا، لە سەر لاپەڕەی کاغەز بە وشکی دەمێنیتەوە تا چاوێکی زیرەک دەیخوێنێتەوەو دڵێکی میهرەبان لە ئامێزی دەگرێ.\nلە دەرەوە بە هەتیویی دەمێنێتەوە، تا شاعیرێک یان رۆماننووسێک پەناگەیەکی دەداتێ.\nگەر زانایەک بەزەیی نەنوێنێ و دەزگایەک خەمخۆریی نەکا بیانخاتە ناو دوو بەرگی فەرهەنگێکەوە، رەنگە زۆر وشە تووشی خەزان بن، بوەرن و کەس نەیانبینـێ و شینیان بۆ نەکا، بە تایبەتی کە وشەی زمانێكی هەتیوو بێ خاوەن بن.\nدەزانم ، کە وشەش ژیانی ناوخۆیی و دەرەوەیی هەیە.\nژیانێک کە من لە کاتێکی دیاریکراودا بە نیوەچڵی دەیجووڵێنم و، یەکێکێش لە دەرەوەی دەسەلاتی من و لە دەرەوەی چییەتی رەوش و ئاراگەی (فەزای)ی بوونی خۆیدایە.\nدەزانم وشەش لەگەڵ دەسەڵات و بە دەسەڵات دەژیی و خزمەتی دەسەڵات دەکات.\nوشە دڵداری دەکات، خیانەت دەکات، درۆ دەکات، دەجەنگێ، زیندانی دەکرێ، دەکوژرێ، لە سێدارە دەدرێت.\nدەزانم کارخانەی تایبەتی ساختەکردنی وشە شەوو ڕۆژ لە کار دایە.\nدەزانم کە وشەش گۆڕستانی نەناسراوی هەیە: زمان مڵكی نەتەوەیە، کە نەتەوەیەک پشت دەکاتە زمانەکەی، وردە وردە زمان دەبێتە گۆڕستانی بێدەنگیی خۆی، گەلای زەردی وشەکان لە خەزانێکی نەبینراوو بێ رۆمانس و شیوەندا، لە دۆڵی قووڵی لە بیرچوونەوەدا هەڵدەوەرن.\nئەم وشانەش دەشێ ئەمە چارەنووسیان بێت.\nبەلام دەبێ بنووسم، دەبێ کتێبی فەلسەفەی من، هەر چییەکی لێ دەرچێ، بنووسم.


بەهرۆز جەعفەر: هیچ ڕوونادات! – WTARIKURD\nبەهرۆز جەعفەر: هیچ ڕوونادات!\nبەم ڕۆژگارە بێنەوبەرەو هۆنینەوەیە، ئایا کۆمەڵگەی مرۆیی تیا ئەچێت؟. ئایا ئەمریکاو چین، ئەمریکاو رووسیا لە ئۆکرانیا، لە دوورگەی کریمیا، لە هەر شوێنێک لە بۆشایی ئاسمان بەیەکدا ئەکێشن؟. ئایا دۆخی عێراق و کوردوستان خراپتر- باشتر ئەبێت؟. ئێران ڕێک ئەکەوێ – ناکەوێت؟. شەڕی عەرەب ئیسرائیل، نرخی تمەن، دۆلار، دینار، ڕیاڵ ئەگات بە کوێ و ناگات بە کوێ!؟. چی ڕووئەدات؟.\nباوکم، هەموو جار ئەڵێت: باپیرەت سەردارو دێوەخانی شۆڕشی لە کۆڵ گرتووە، ئەوە خۆشم بەو ڕێگایەدا ڕۆیشتم، هەروا بوەو هەرواش ئەبێت، پەنجا ساڵ پێش ئێستا چۆن بوە ئێستاش هەروایە:\nپڕۆفیسۆر سوسەن کرەین-SUSAN A. CRANE لەزانکۆی ئەریزۆنا سەرەتای ( 2021 ) کتێبێکی بڵاوکردەوە بەناونیشانی هیج ڕووی نەدا (نادات)-Nothing Happened. کرەین تێزەکەی لەسەر بناخەی (شتێک نییە-لا شىء-Nothing) داڕشتووە. لە نێوان ئەوەی ئەیبینین و ئەوەی لە کەلتوری هەموو لایەکدا هەیە پێویستمان بە ڕەچەتەیەکی تر هەیە بۆ بینینی مێژوو. هەندێ شت هەیە ئێمە ئەزانین، وە بەردەوام بیری خۆمانی ئەهێنینەوە، ڕابردوو ئەوە بو کە بو. ئەینوسین، دای ئەڕێژینەوە، بەردەوام ئاوڕی لێ ئەدەینەوە، بەڵام ئەوەتا هاتین و هیچیش لە ڕێگەکەدا نەبو…کاتێک شتێک ناگۆڕێت بەڵام ئێمە هەر پێمان وایە ئەبێت بگۆڕێت!. بە نمونە حیکایەتی دادپەروەری و ستەم مێژوویەکی زۆر دوورو درێژی هەیە، جموجوڵ و ڕەوڕەوە هەزاران ساڵییەکان هەر هێناویانە، کاتێک کەس قسە لەسەر کۆتایی ئەم جیهانە ناکات و ناکرێت و ناگونجێت و ناشێت، کەواتە ئێمە هەر بەردەوامین.\nقەیرانی داراییە؟. لە کوێ قەیرانی دارایی نییە؟. یۆنان ( 332 ) ملیار یۆرۆ و پرتوگال ( 232 ) ملیار یۆرۆ و تورکیا سەروو ( 400 ) ملیار دۆلار قەرزارە، چاودێران باس لەوە ئەکەن ئەگەر ئەمریکا قەرزەکانی بداتەوە ئەوا پێویستی بە (800 ) هەلیکۆپتەرە بۆ هەڵگرتنی ئەو پارانە!.\nچی ڕووئەدا!؟. چی ڕوویداوە؟. پێشمەرگە ئەگەڕێتەوە بۆ کەرکوک یان ناگەڕێتەوە؟. پێشمەرگە کەی لە کەرکوکدا بوە، ئێستا ئەوەتا باس لە گەڕانەوەی ئەکەین، کەواتە دۆخەکە تۆزێک باشتر بوە. شەڕ ئەبێت یان نابێت؟. شەڕ هەموو کاتێک ئەبێت، جەنگ و ململانێ لە مێژوو دەربکەیت چی ئەمێنێتەوە؟.شەڕ جەستەی شارستانییەتەکانە. شەڕ ئەبێت و بە دڵنیاییەوە (شەڕ) ئەبێت هەر ببێت، ئاشتی تەنها پشوویەکی کورتی نێوان شەڕەکانە. ئەگەر شەڕ نەبوبێت چۆن کۆڵۆمبیەکان و دۆمینکایی و تشیلی و هیندۆراسیەکان بە زمانی ئیسپانی قسە ئەکەن!. ئەوە ئیسپانیاو ئیمپراتۆریەتەکەیەتی شەڕی کردوە. بۆچی تونسی و ڕوانداو کۆماری کۆنگۆ و بەشێکی زۆری ئەفریکا بە فەڕەنسی قسەئەکەن؟. بۆچی لە سلێمانییەوە لەگەڵ لەندەن و شیکاگۆ و قوبرس ئێمە بە زمانی ئینگلیزی و بە ئۆنلاین گفتوگۆ ئەکەین؟. شەڕ ئەبێت ببێت، ئەبێت هەموکاتێک خۆمان بۆ شەڕ ئامادە بکەین، ئەی ئەوە نییە لەم کۆتایی ( 2021 ) ەدا ئیمارات بۆندێکی بە بەهای ( 19 ) ملیار دۆلار بۆ کڕینی فڕۆکەی جەنگی (ڕافال) لەگەڵ فەڕەنسا واژۆکردوە، ئەمریکاش لەهەمان کاتدا بایی ( 650 ) ملیۆن دۆلاری بە سعودییە فرۆشت. بە نهێنی و بە ئاشکرا خۆیان داعش و گروپە چەکدارەکانی ئەفریکاو رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەکارئەهێنن، بە هەلیکۆپتەر هەرجارەی لەناوچەیەکەوە ئەیانگوێزنەوە بۆ ناوچەیەکی تر.\nکەواتە هیچ ڕوونادات.!. هەر شەڕ ڕووئەدات، ئەوەش هەر هەبوە. بۆچی شەڕ ئەبێت؟ چونکە گەلان هەموو کات بۆ پاراستن و فراوانکردنی (ناسنامە-ID)ەکەیان بەڕێگای جۆراوجۆر شەڕ ئەکەن. قەرزارن بەڵام ناسنامەیان هەیە. دۆخەکە هەروایە…وا…کارل پۆپەر لە کتێبی هەژاریی مێژووگەرایی دا ئەڵێت، ئێمە چاوەڕێ ناکەین بەهەشتێک لە گۆی زەوی دروست ببێت، تەنها ئەوەی کە هەیە کەمێک باشتری بکەین.


ڕێژیمی ئێران باج بە یەکیەتی ئورووپا دەدات\nزایینی: ٢٢-١١-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٩/٠١ - ١١:٣٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: ڕێژیمی ئێران بە نرخێکی کەمتر گاز بۆ نۆروێژ هەناردە دەکات.\nبەپێی گرێبەستێک کە لە نێوان کۆمپانیای نەوتی ئێران و کۆمپانیای IFLNG نۆروێژی واژۆ کراوە، بڕیارە گاز لە ئێرانەوە بۆ نۆروێژ بە قیمەتی ١٠ سنت و ڕۆژانە ٢ میلیۆن ٣٠٠ هەزار میتری سێ جا بۆ ئەو وڵاتە هەناردە بکرێت.\nجێگای ئاماژەیە نرخی بڕاوەی گاز لە ئێران ١٥ سنتە، بەڵام ڕێژیمی ئێران بە ١٠ سنت هەناردەی دەکات. ئەوەش تووڕەیی بەرپرسانی ڕێژیمی لێ کەوتۆتەوە و لە کاردانەوەیەک بەرامبەر بەو ڕووداوە "ئەحمەد تەوەکوولی" سەرۆکی ڕێکخراوی چاوەدێری شەفافیت و دادپەروەری لە نامەیەکدا هوشداری دایە بیژەن زەنگەنە وەزیری نەوتی ئێران کە هەتا زوویە ئەو گرێبەستە هەڵوەشێنێتەوە.\nهەر لەو پەیوەندیەدا کۆمپانیای نەوتی ئابان ئافشور، سەرمایەگوزاری خۆی لە ئێران سنووردار کردووە و لە حەوت سەکۆی نەوتی لە کەنداو، تەنیا یەک دانەیانی بەجێهیشتووە؛ ڕێژیمی ئێران ٢٨٨ میلیۆن دۆلار بە کۆمپانیای ئابان ئافشور قەرزدارە و ئەم کۆمپانیایە ڕایگەیاندووە کە ئێران بە هۆی گەمارۆکان، قەرزەکانی پێ نادرێتەوە.\nستراتژی نوێی ترامپ سەرچاوە ماڵییەکانی ڕێژیمی ئێرانی نیشانە گرتووە و دەیهەوێ وشکیان کات؛ بانکە گەورەکانی جیهان و کۆمپانیا نەوتییەکان بە هەویان چالاکییەکانیان لەگەڵ ڕێژیمی ئێران ڕابگرن؛ ڕێژیمی ئێران تەواوی حەولی خۆی وەگەڕ خستووە تا بتوانێت لە ئابڵۆقە ئابوورییەکان ڕزگاری بێت هەموو کاڕێک دەکات تا ئابڵۆقەکان دەور لێداتەوە.


راگەیەندراوی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزبی دێموکراتی کوردستان لە پێوەندی لەگەڵ ئێعدامی مەنسوور ئاروەند\nبەندیی سیاسیی کوردو ئەندامی چالاکی حیزبی دیموکراتی کوردستان، مەنسوور ئاروەند ئێعدام کرا. بە داخێکی گرانەوە ڕادەگەیەنین کە بەرەبەیانی دوێنێ یەکشەممە ٢٤ی جۆزەردان، مەنسوور ئاروەند،\nزیندانیی سیاسیی ناسراوو ئەندامی چالاکی حیزبی دیموکراتی کوردستان، لە بەندیخانەی میاندواو ئێعدام کرا. ئەو بەندییە سیاسییە کوردە ٨ی سەرماوەزی ساڵی ڕابردوو، لە ورمێ‌وە بۆ زیندانی مەهاباد ڕاگوێزرا و هەر ئەو کات پێی راگەیەندرا کە حوکمی ئێعدامەکەی پلەیەک تەخفیف دراوە‌و سزاکەی بووە بە زیندانیی هەتاهەتایی. ناوبراو ڕۆژی ١٧ی بانەمەڕێ ئەمساڵ لە لایەن مەئموورانی وەزارەتی ئیتلاعاتەوە لە بەندیخانەی مەهابادەوە بۆ بەندیخانەی میاندواو راگوێزرا.\nمەنسووری ئاروەند ئەو کوردە نیشتمانپەروەر‌و شۆڕشگێڕە بوو کە بە بۆنەی هەڵوێست‌و بیروباوەڕی خەباتگێڕانەی، دە ساڵ لەمەوبەر ڕێزەکانی حیزبی دیموکراتی بۆ تێکۆشان هەڵبژارد‌و لە تەشکیلاتیی نهێنیی حیزب دا دەستی بە کار کرد. دیارە بەر لە پەیوەستبوونی بە تەشکیلاتی نهێنیی حیزبیش، وەک لاوێکی وەرزشکار و جێگای ڕیزی خەڵک بە تایبەتی لاوەکان، کۆمەڵێک چالاکیی نیشتمانپەروەرانە‌و ئازادیخوازنەی ئەنجام دابوو.\nمەنسوور لەو ئەندامە چالاکانەی حیزب بوو کە بە هۆی هەڵسوورانی بوێرانەی گوڕو تینێکی تایبەتی بە تێکۆشانی تەشکیلاتیی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە مەهاباد بەخشیبوو. لە گەڵ ئەوەی خاوەن ماڵ‌و منداڵ بوو‌و دەشیزانی بە بۆنەی بەرچاوبوون‌و چالاکبوونییەوە لە ژێر چاوەدێری دایە، لە جێبەجێکردنی ئەرکە تەشکیلاتی‌و حیزبییەکانی غافڵ نەدەبوو. بە هۆی تێکۆشانی مەنسوور لە ڕێزی حیزبی دیموکراتی کوردستان دا، زۆر لە لاوەکان بوون بە هۆگری ئەم حیزبە و کاتێک لە ساڵی ١٣٩٠ی هەتاوی بەکرێگیراوانی ئیتلاعات، لە ماڵەکەی خۆی پەلاماریان بردە سەر و گرتیان، ڕێگاکەی بێ ڕێبوار نەماوە‌و لاوانی هۆگر و هاوڕێی ئاڵای دەستی مەنسووریان بە شەکاوەیی ڕاگرت. مەنسوور بۆ ماوەی زیاتر لە ساڵێک لە بەندیخانەی مە هاباد لە ژێر توندترین ئازار و ئەشکەنجەکان دابوو. هەموو هەوڵی کاربەدەستان ، تێکشکاندنی خۆڕاگریی ئەو لاوە‌و ناچار کردنی بە داننان بە هێندێک تاوان بوو تا بەم جۆرە ڕێگا بۆ دەرچوونی سزای ئێعدام لە لایەن بێدادگای کۆماری ئیسلامی بە دژی ناوبراو خۆش بکەن و ڕق و قینی خۆیان بەو لاوە شۆڕشگێرە بڕێژن. سەرئەنجام لە ٢٣ی جۆزەردانی ١٣٩١ لە لایەن بە ناودادگای شاری مەهاباد بە ئیعدام مەحکووم کرا.\nئازارو ئەزیەتدانی مەنسووری ئاروەند‌و بنەماڵەکەی تەنانەت دوای ئەوەی ئەو بەندییە سیاسییە، حوکمی ئێعدامیشی بە سەردا سەپێندرا، هەر درێژەی هەبوو. هەر جارەی بۆ زیندانێک ڕادەگوێزرا‌و هەر ڕۆژەی بیانوویەکی پێ دەگیرا.بەڵام هیچکات پشتی لە ئامانجەکانی حیزبەکەی و نەتەوەکەی نەکرد.\nبە ئێعدام کرانی مەنسووری ئاروەند حیزبی دیموکراتی کوردستان، ئەندامێکی چالاک، بە نرخ و بەوەفا‌و، خەڵکی کوردستان رۆڵەیەکی فیداکار،شۆڕشگێڕ‌و بوێریان لە دەست دا. هەر بۆیە لە قووڵایی دڵمانەوە سەرەخۆشی لە هاوسەرو یەک بە یەکی ئەندامانی بنەماڵەی ئەو شەهیدە، هەموو خەڵکی مەهاباد و تێکڕای هۆگرانی خەبات و بەرخۆدانی شۆڕشگێڕانە لە کوردستان دەکەین. بە دڵنیاییەوە تێکۆشەرانی ڕیزە نهێنی وئاشکراکانی حیزبی دیموکراتی کوردستان ناو‌و یادی شەهید مەنسووری ئاروەند دەکەن بە ئیلهام بۆ خەباتێکی شێلگیرانەتر دژی ڕێژیمی دژەکوردی کۆماری ئیسلامیی ئێران.\nسلاو لە گیانی پاکی مەنسوور ئاروەند نوێترین شەهیدی ڕێگای ڕزگاریی نەتەوەی کورد،\nڕسوایی و نەمان بۆ ڕێژیمی جینایەتکاری کۆماری ئیسلامی.\nکۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزبی دیموکراتی کوردستان\n٢٥ی جۆزەرادانی ١٣٩٤


ژنانی ئه‌فغانی داوای گۆڕانـكاری ده‌كه‌ن\nله مه‌زاری شه‌ریف له ئه‌فغانستان، زه‌هره ئه‌میری ته‌مه‌ن 14 ساڵ خه‌ونی منداڵی ئه‌هێـنـێـته دی. وه‌كو منداڵـێـك ئه‌و ده‌ڵـێـت، "خوازیار بووم ئه‌وه بـسه‌لمـێـنم كه ژنان ده‌توانن میوزیك لـێـبده‌ن."\nزه‌هره ئه‌میری گه‌نجترین كچه له ناو 18 ژنان و كچانی ئه‌فغانیدا كه له گه‌له‌ری نه‌گاشـه‌ندا بۆ هونه‌ره جوانه‌كان ڕاهێنان ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی ببن به مامۆسـتای میوزیك. هه‌تا ساڵی 2001 له سایه‌ی ڕژێمی تاڵیباندا، میوزیك قه‌ده‌غه بوو وه نه‌ئه‌هێـڵڕا ژنانی ئه‌فغانی مامۆسـتایه‌تی بكه‌ن.\nنیلۆڤه‌ر ساكی یه‌كـێـكه له‌وانه‌ی ڕێكخراوی مافی ژنانی له ئه‌فغانستان دامه‌زراندووه. ئه‌و ده‌ڵێت ژنانی ئه‌فغانی پـێـشـكه‌وتـنـێـكی به‌رچاویان به‌ده‌ست هێناوه له‌وه‌ته‌ی ڕژێمی تاڵیبان له مانگی 12 ی ساڵی 2001 دا لابراوه. خاتوو ساكی ده‌ڵێت چالاكـیـیه‌كانی ژنان وه هه‌روه‌ها دامه‌زراوه خزمه‌تگوزاریـیه كۆمه‌ڵایه‌تـیـیه‌كان له ڕێكخراوه‌كه‌یدا كه بنكه‌ی له هیراته سه‌ركه‌وتـنـێـكی زۆری به‌ده‌ست هێناوه له گونده‌كاندا له بواری فێركردنی ژنان بۆ خوێـنـدنه سه‌ره‌كیـیه‌كان و  توانا پـیـشه‌یـیه‌كان و پاكوخاوێـنی و ڕێـنمایـیه ته‌ندروسـتـیـیه‌كان و هه‌روه‌ها به‌هاكانی خۆراك و چاودێـری منداڵی ساوا.\nخاتوو ساكی ده‌ڵێت ژنانی ئه‌فغانی فێری مافه‌كانی خۆیان ده‌بن وه‌كو هاوڵاتیان. "ده‌ڵێت له سه‌ره‌تادا ژنه خوێـنـده‌واره‌كانـیش له شاری هیرات نه‌یانده‌توانی مافی قانونی خۆیان ده‌ربڕن، به‌ڵام پاش ساڵ و نیوێـك له كاره‌كانمان، ته‌نانه‌ت ژنه نه‌خوێـنـده‌واره‌كانـیـش له پارێزگاكان باسی مافه‌كانی خۆیان ده‌كه‌ن."\nزۆر له ژنان له نێوان ئه‌و 12 ملیۆن ده‌نگده‌رانه‌دا بوون كه سه‌ركێـشـیـیان له تیرۆری تاڵیـبان كرد بۆ ده‌نگدانی مانگی نۆی ساڵی 2005 سه‌باره‌ت به هه‌ڵبژاردنی 249 ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی نیـشـتـیمانی. نزیكه‌ی یه‌ك له‌سه‌ر چواری ئه‌و ئه‌ندامانه ژنـن. هه‌روه‌ها ژنانی ئه‌فغانی پـتر له 120 كورسـیان هه‌یه له كۆی 420 كورسی له شاره‌وانـیـیه‌تی پارێـزگاكانی ئه‌و وڵاته‌دا. پـتـر له نیو ملیۆن كچی ئه‌فغانی بۆ یه‌كه‌م جار چونه‌ته خوێـنـدنگا له ساڵی 2005 وه.\nبه‌ڵام توندڕه‌و و توندوتـیـژكاره‌كان سورن له‌سه‌ر سڕیـنه‌وه‌ی ئه‌م ده‌ستكه‌وتانه‌ی كه ژنانی ئه‌فغانی به‌ده‌ستیان هـێـنابوو. ئه‌م ساڵ به سه‌ده‌ها خه‌ڵـك كوژران و به هه‌زاران خه‌ڵـكی تریـش له شوێـنه‌كانی خۆیان ڕاگوێـزراوكـران له زیادبوونی هێرشه تـیـرۆریـسـتـیـیه‌كانی تاڵـیـبان و هاوپه‌یمانه‌كانـیـان. ئامانجی گه‌وره‌ی ئه‌و هێرشانه خوێـنـدنگای كچان بوو. ئه‌ندامی په‌رله‌مانی ئه‌فغانی مه‌له‌لی جۆیا ده‌ڵێت توندڕه‌وه‌كان ئه‌دۆڕێـنـن، ده‌ڵێت" تۆ ده‌توانیت گوڵ لـێـبكه‌یـته‌وه به‌ڵام ناتوانی ڕێـگه له هاتـنی به‌هار بگریت."\nسه‌رۆك جۆرج ده‌بڵیو بوش ده‌ڵێت ئه‌مریكا پـشـتـیـوانی خه‌ڵكی ئه‌فغانی ده‌كات و ده‌ڵێت:\n"دوژمنه‌كانمان گۆڕانكاریـیه‌كانـیان له ئه‌فغانستان بینی، ئه‌وان به‌و شـێوه‌یه كاریان دایه‌وه كه هه‌وڵی ئه‌وه بده‌ن پـێـشكه‌وتـنه‌كان به‌ره‌و دواوه به‌رن.... ئه‌وان ده‌یانه‌وێـت بگه‌ڕێـنه‌وه سه‌ر ده‌سه‌ڵات به‌وه‌ی هێرش بكه‌نه سه‌ر داموده‌زگا ئازاده‌كانی ئه‌فغانستان. ئه‌وان ئه‌دۆڕێـنـن."\nسه‌رۆك بوش ده‌ڵێت "داهاتووی ئه‌فغانستان له ده‌ستی خه‌ڵـكی ئه‌فغانسـتاندایه."


ماكگۆرك لە كۆشكی سپی – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » كاروان یاروه‌یس » ماكگۆرك لە كۆشكی سپی\nبایدن سەرۆكی هەڵبژێردراوی ئەمریكا، لەچوارچێوەی دانانی ستافی سەرۆكایەتیدا، برێت ماكگۆرك نێردەی تایبەتی سەرۆكی پێشووی ئەمریكا بۆ هاوپەیمانێتیی جیهانی دژ بە داعش دەباتە كۆشكی سپی و وەك راوێژكاری كاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست یان بەرپرسی دۆسێی ئەو ناوچەیە، دەستبەكار دەبێت. ماكگۆرك لە تویتێكدا ئاشكرایكرد «لەگەڵ سەرۆك بایدن لە كۆشكی سپی دەبێت، بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریكا كاردەكات».\nهەر سەرۆكێكی هەڵبژێردراوی ئەمریكا دەسەڵاتی دانانی (4000) كەسی هەیە بۆ ستاف و تیمی سەرۆكایەتی، كە لە چەندین دۆسێی گرنگدا كاردەكەن، (1200) كەسیان پێویستی بە رەزامەندی یاخود پەسەندكردنی كۆنگرێسە. كاتێك ماكگۆرك لە ئەركەكەی دەستیهەڵگرت، رۆژنامەنووسان هۆكارەكەیان لە ترەمپ پرسی، وتی: «مەكگۆرك كێیە نایناسم!». ئەم وەڵامەی ترەمپ، یان بەئەنقەست بوو یان بۆ بێبایەخكردنی رۆڵی ماكگۆرك بوو، یاخود نەخێر هەر بەڕاستی نەیدەناسی، نەك لەبەرئەوەی ماكگۆرك ناسراو نەبوو، بەڵكو ترەمپ سیاسی نەبوو و ماكگۆرك و زۆر سیاسی دیكەی نەدەناسی.\nگەڕانەوەی ماكگۆرك بۆ ناو كایەكە، لە پۆست و ئەركێكی بەرزتر، كە ئەم جارە سەرۆك، نەك دەیناسێت، بەڵكو جێگەی متمانەیەتی. بە گەڕانەوەی ماكگۆرك، دۆسێی سوریا و چارەسەركردنی كێشەكانی ئەو وڵاتە و پێگەی رۆژئاوای كوردستان لەناو هاوكێشەكەدا، گرنگتر دەبێت.\nلەماوەی چەند ساڵەی شەڕی تێكشكاندنی داعشدا، ماكگۆرك لەنزیكەوە بەریەككەوتنی لەگەڵ كورددا هەبووە لەڕووی سیاسی و سەربازییەوە، پەیوەندییەكی توندوتۆڵی لەگەڵ سەركردەكانی كورددا هەیە، بەتایبەتی لاهور شێخ جەنگی و بافڵ تاڵەبانی و د.بەرهەم ساڵح. بەڵام پەیوەندیی ساردوسڕیشی لەگەڵ هەندێكی تریان هەیە. بەدڵنیاییەوە بوونی ماكگۆرك بۆ باشووری كوردستان و پەیوەندیی لەگەڵ بەغدا و چارەسەركردنی كێشەكانی نێوانیان، كاریگەریی دەبێت.\nسەرباری بوونی دۆستەكانی كورد لە ئیدارەی ئەم جارەی ئەمریكادا، بەڵام ئەوەی گرنگە چۆنێتی سیاسەتكردن و مامەڵەكردنی خودی كورد خۆیەتی لەگەڵ هاوكێشەكاندا. هەتا كورد خۆی رێكنەخاتەوە، چەند دۆستی هەبێت، سوودی لێوەرناگرێت.\n52 جار بینراوە


تەڤگەری ئازادیی داوای سەربەستکردنی زیندانیانی دهۆک دەکات – کوردی – RojNews.News\nتەڤگەری ئازادیی داوای سەربەستکردنی زیندانیانی دهۆک دەکات\n22/06/2020 - 7:54:40 pm\nپێنجشەممە, 21 ماي 2020 – 13:01 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nئەمڕۆ تەڤگەری ئازادیی کۆمەڵگەی کوردستان ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە.\nلە ڕاگەیەندراوەکەدا تەڤگەری ئازادیی دەڵێت: پارێزگاری دھۆک بۆ ئەوەی بڵێت ھاوڵاتیان ناڕازی نین و ئەمە ھێزە سیاسییەکانن دەستێوەردان دەکەن، وەک بەرپرسێکی سەربازیی حزبیی پەنجەی تۆمەت بۆ تەڤگەری ئازادیی ڕادەکێشێت.\nتەڤگەری ئازادیی، دەشڵێت، کە داکۆکییکردن لە مامۆستایان و تەواوی گەلی کورد بە ئەرکی لە پێشینەی خۆیان دەزانن و ھیچ کەسێکیش مافی نییە بە ناڕەزاییەکانی بادینان بڵێت ئاژاوەگێڕی.\nهەروەها داوا دەکات ھەرچی زووە زیندانیان سەربەست بکرێن و چیتر داوا کردنی قوتی ژیان نەبێتە ھۆی سزادان، بە پێویستیشی دەزانێت دەسەڵاتی ئەم ھەرێمە لە بری تۆمەت و سزادان، بیر لە چارەسەریی بکاتەوە.\nتەڤگەری ئازادیی دوپاتیشیدەکاتەوە کە لە پاش ٢٠٠٣ دەرفەتێکی زێڕین بۆ گەلی کورد لە باشور هاتە پێش، بەڵام دەسەڵاتی ئەم ھەرێمە بە پێچەوانەوە لە بەرژەوەندی ھاوڵاتیان کاری نەکرد و دواجار بە دەستێوەردان و هەماهەنگی وڵاتانی دەرەکی ھەرێمێکی بێ سیستم و ھاوڵاتییەکی بێ ھیوا هاتە کایەوە، ئەمڕۆش لە ئەنجامی نەبوونی سیاسەتێکی سەرکەوتوو، ھاوڵاتیانی ئەم ھەرێمە باجی سیاسەتی ناحەکیمانەی دەسەڵات دەدەن.\nهێما بۆ ئەوەشدەکات، تەڤگەری ئازادیی کۆمەڵگەی کوردستان، زۆرترین باجی داوە لە خزمەت کۆمەڵگەدا و تاکە ھێزی ئۆپۆزسیۆنە، کە ڕێگریی لە چالاکیی و تەنانەت ھەبوونی بارەگاکانی دەکرێت.\nهەشت کەس لە خۆپیشاندەرانی دهۆک هێشتا لە زینداندان\nسۆران عومەر داوا لە سەرۆکی پەرلەمان دەکات هەڵگرتنی پارێزبەندیی هەڵبووەشێنێتەوە\nکۆبانێ، دیداری بەرخۆدێرانی چوار پارچە


قەرز بەهای دیناری عێراقی دادەبەزێنێت – Politic Press\nعێراق لە ئێستادا زیاتر 160 ملیار دۆلار قەرزارە، ئابووریناسێك دەڵێت: ئەو قەرزە زۆرە عێراق رووبەڕووی كۆمەڵێك كێشە دەكاتەوە لەسەرو هەموویانەوە كەمبوونەوەی بەهای دراوەكەیەتی، بەو پێیەی یاساكانی بانكی نێودەوڵەتی لەقەرزكردن تێپەڕاندووە.\nدكتۆر عزەت سابیر مامۆستای زانكۆ و ئابووریناس بۆ پۆڵەتیك پرێس وتی: ئەو قەرزە زۆرەی عێراق كردوویەتی كاریگەری دەبێت لەسەر كەمبوونەوەی بەهای دراوەكەی و متمانەی كۆمپانیا بیانییەكان بۆ وەبەرهێنان لەدەست دەدات، هەروەها ئەو شت و مەك و هەناردانەی هەیەتی بێكاریگەر دەبێت.\nدكتۆر عزەت سابیر، وتیشی: بانكی نێودەوڵەتی یاسایەكی هەیە نابێت ئەو قەرزە نێودەوڵەتییەی دەكرێت 30% ی داهاتی وڵاتەكە تێپەڕێنێت لە كاتێكدا عێراق تێی پەڕاندووە.\nباسی لەوەشكرد لە بری پەنا بردن بۆ قەرز باشتر وایە حكومەتی عێراق لە رێگەی زیادكردنی سەرچاوەی داهات و كەمكردنەوەی خەرجی‌و چاكسازی لە دەروازەكان و بەرهەمی نەوتی، چارەسەری كێشە ئابووری و داراییەكانی بكات.\nوڵاتی عێراق قەرزێكی زۆری كەڵەكەبووی نێودەوڵەتی لایە، كە مەزەندە دەكرێت بە زیاتر لە 160 ملیار دۆلار و بەردەوامیش بۆ پڕكردنەوەی كورتهێنان و چارەسەركردنی كێشە ئابوورییەكان پەنا بۆ قەرزی دەرەكی دەباتەوە.\nناتۆ بۆماوەی پێنج ساڵی دیکە لە عێراق دەمێنێتەوە\nوه‌زیری ته‌ندروستی: شه‌پۆلی دووه‌می كۆرۆنا له‌عێراق ڕوونادات\nئەمریكا دوو نیشتەجێی هەولێر لەسەر گەندەڵی دەداتە دادگا\nکشانەوەی کاندیدانی هەڵبژاردنی پێشوەختەی عێراق زیاد دەكات


ناكارابوونی گومەزی ئاسنین ، سستەك بوونی هەواڵگریی و ئاسایشیی ئیسراییل - SAHAR KURDISH (Sorani)\nناكارابوونی گومەزی ئاسنین ، سستەك بوونی هەواڵگریی و ئاسایشیی ئیسراییل\nنیسان 24, 2021 15:48 Asia/Tehran\nسەرچاوە خۆجێییەکان باسی بەرز بوونەوەی دەنگی قیژۆکی ھەڵمەتی موشەکی بۆ سەر گردوپەڕی دامەزراوەی ناڤۆکیی «دیمۆنا»یان کرد.\nئێسراییل لە چەند رۆژی رابردوودا شایەتی دو رووداوی ئاسایشیی لە ناوچە داگیركراوەكان بوو كە سستەك بوونی ئاسایشی سەربازیی و هەواڵگریی ئەو رژێمەی دەرخست .\n1- تەقینەوەی قورس لە دامەزراوەی ئاسایشیی هەستیاری ئیسراییل لە ناوەندی فەلەستینی داگیركراو .\n2- هاویژرانی موشەك لە خاكی سوریاوە بە تێپەڕین لە سیستمی بەرگریی موشەكیی رژێمی زایۆنی ناسراو بە گومەزی ئاسنین و پێكرانی دەوربەری دامەزراوەی ناڤۆكیی ستراتژیكی دیمۆنا .\nلەمبارەوە چەند خاڵ گرنگن : یەكەم ئەوەی كە رژێمی زایۆنی هەوڵ ئەدات وابنوێنێ ئەوەی لە كارگەی موشەك سازیی روویداوە ، بە هۆی هەڵەی مرۆیی بووە . كە لە لایەن زایۆنیەكان لە خەڵكی ئاساییەوە تا میدیا و كەسایەتیەكان قەبوڵ نەكراوە .\nهۆكاری ئەم هەڵوێستەی ئیسراییل ئەوەیە كە ئەگەر رابگەیەنێ كاری خۆڕاگریی بووە دەبێ وڵامی بداتەوە و ئەوەش باج و تێچووی دەبێت .\nبابەتی دوهەمیش ئەوەیە كە ئیسراییل راشكاوانە رایگەیاند تەقینەوەكە لە نزیك سایتی دیمۆنا لە خاكی سوریاوە ئەنجام بووە و موشەكەكە لە 30 كیلۆمەتریی سایتی دیمۆنا كەوتووە .\nئەم بابەتەش تەواو ناكارایی سیستمی گومەزی ئاسنین بۆ ناسینەوە و لێدانی موشەكە هاویژراوەكە لە خاكی سوریا ئاشكرا دەكات .\nبێنی گانتز وەزیری جەنگی رژێمی زایۆنیش وێڕای دانهێنان بە ناكارایی سیستمی بەرگریی موشەكیی گومەزی ئاسنین گوتی : لە بارەی شكستی هەڵمەتی شوێندۆزیی ئەم سیستمە لێكۆڵینەوە دەكرێت .\nتێگیرانی موشەك لە سایتی دیمۆنا وشداریەك بوو بە ئیسراییل لە بارەی كارە تێكدەرانە لە نێو وڵاتانی دیكە لەوان سوریا و ئێران لەمەڕ ئەوەی كە ئەم كردارانە دەبنە هۆی نائەمنیی بەرفراوان لە نێو ناوچە داگیركراوەكان .\nموشەك تێگرتن لە دیمۆنا پەیامێكی ستراتژیی بۆ ئیسراییل بوو كە پشوودرێژیی ستراتژیكی دەورگێڕانی تەوەری خۆڕاگریی كۆتایی هاتووە و ئیسراییل لە كاتی درێژەدان بە كاری تێكدەرانە دەبێ چاوەڕوانی زەبری گورچكبڕ و ستراتژیك بێت .


- نوێنەری تایبەتی سەرۆکی رووسیا بۆ کاروباری رووسیا، ئەلێکساندەر لاڤرانتیەڤ و جێگری وەزیری دەرەوەی رووسیا، سێرگی ڤەرشینین لە شاری ئەنقەرە پایتەختی تورکیا لەگەڵ جێگری وەزیری دەرەوەی تورکیا، سەدات ئۆنال کۆبوونەوە.\nAbdullah Shukur | 01.02.2019\nمۆسکۆ - AA\nنوێنەری تایبەتی سەرۆکی رووسیا بۆ کاروباری رووسیا، ئەلێکساندەر لاڤرانتیەڤ و جێگری وەزیری دەرەوەی رووسیا، سێرگی ڤەرشینین لە شاری ئەنقەرە پایتەختی تورکیا لەگەڵ جێگری وەزیری دەرەوەی تورکیا، سەدات ئۆنال کۆبوونەوە.\nبەپێی ئەو راگەیەندراوەی لە وەزارەتی بەرگری رووسیا بڵاوکراوەتەوە، لە کۆبوونەوەکەدا باسی دواپێشھاتەکانی سووریا کراوە.\nلە راگەیەندراوەکەدا ھاتووە: "لە کۆبوونەوەکەدا، تاوتوێی پێشھاتەکانی ئێستای سووریا و دەستپێکردنی کارەکانی کۆمیتەی دەستوور کە ھەنگاوێکی گرنگە لە چارەسەرکردنی قەیرانی سووریا و قۆناغی سیاسی و چەندین پرسی دیکە کراوە".\nدوێنێ شاندێکی تورکیا کە پێکھاتبوو لە بەرپرسانی وەزارەتی بەرگریی، دەرەوە و سەرۆکایەتی ئەرکانی سوپای تورکیا لە شاری مۆسکۆ پایتەختی رووسیا لەگەڵ بەرپرسانی رووسی لەبارەی پرسی سووریا کۆببوونەوە.


یەکەم فرۆکەی ئەفغانی دەستی بە گەشتی ناوخۆی ئەو وڵاتە دەکات\nکۆمپانیای ئاریانا ئەفغان ئێرلاین رایگەیاند، یەکەمین گەشتی ناخۆی وڵاتەکەی دوای دەستبەسەرداگرتنی ئەو وڵاتە لەلایەن بزوتنەوەی تاڵیبان ئەنجامدەدات.\nئەمڕۆ هەیینی، بەپرسێکی کۆمپانیای ئاریانا ئەفغان ئێرلاین بە فرانس پرێسی رایگەیاند، گڵۆپی سەوزیان لەلایەن چەکداران تاڵیبانەوە بۆ هەڵکراوە بۆ ئەنجامدانی گەشتی ناوخۆیی و بڕیاریشە هەر ئەمڕۆ ئەو گەشتە ئەنجام بدرێت.\nفرانس پرێس نەخشەی گەشتە ناوخۆییەکانی کۆمپانیانی ئاریان ئەفغانی بڵاوکردوەتەوە.\nئەم هەنگاوەی ئەو کۆمپانیایە دوای ئەوە دێت، چەند شارەزاییەکی بواری فرۆکەوانی قەتەر و تورکیا ئامادەکارییان کردووە بۆ دەستپێکردنەوەی گەشتەکان لە فرۆکەخانەی نێودەوڵەتی حامید کارزای لە کابوڵی پایتەختی ئەفغانستاندا.\nبیلال کەریمی بە ئاژانسی هەواڵی نۆڤۆستی روسی راگەیاندووە، تاوەکو ئێستا کار لەسەر دەستێپکردنەوەی گەشتەکان دەکەن و لەوانەیە لە چەند رۆژی داهاتوو ئەو کارە کۆتایی بێت.\nرۆژی ١٥ی ئەم مانگە، چەکدارانی تاڵیبان پاش کۆنتڕۆڵکردنەوەی زیاتر لە ٢٠ ویلایەتی ئەفغانستان، چوونە نێو کابوڵی پایتەختەوە و دوای چەند کاتژمێرێکیش، ئەشرەف غەنی سەرۆکی پێشووی ئەفغانستان، وڵاتی بەجێهشت و لەپەیامێکیشیدا رایگەیاند، "بەهۆی ئەوەی نەیویستووە خوێن بڕژێت، ئامادە نەبووە رووبەڕووی بزوتنەوەی تاڵیبان ببێتەوە."\nلەکۆتایی مانگی رابردووەدا، ئەمریکا کشانەوەی تەواوی هێزەکانی خۆی لە ئەفغانستان راگەیاند و کۆتاشەوی مانگی ئابی ئەمساڵ دوایین فرۆکەی ئەمریکی وڵاتەکە جێدە‌هێڵێت.


حكوومەت لەبارەی دامەزراندن و مووچە ڕوونكردنەوە دەدات\n:: PM:05:09:19/08/2019 \nگوتەبێژی حكوومەتی هەرێمی كوردستان ڕای گەیاند، حكوومەت لەماوەی ئەو ماوە كەمەی كە دەست بەكاربووە 11 بڕیاری دەركردووە كە پێوەندی بە ڕێكخستنەوە و كاری فەرمانبەرێتی لە هەرێم هەبووە.\nئێوارەی ئەمڕۆ دووشەم 19ی ئاب، جووتیار عادل گوتەبێژی حكوومەتی هەرێمی كوردستان كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانی ئەنجام داو ڕای گەیاند، لەماوەی دەستبەكاربوونی كابینەی نۆیەم 11 بڕیار دەرچووە كە پێوەندی بە ڕێكخستنی كاروباری فەرمانبەران هەبووە.\nڕوونیشی كردەوە كە حكوومەت سوورە لەسەر جێبەجێ كردنی ئەو بەرنامەی دایناوە و داوایشی لە وەزارەتەكانی كردووە كە بەرنامەی چوار ساڵی ئایندە ئامادە بكەن.\nگوتەبێژی حكوومەت گوتی، لەبارەی باشكردنی ڕەوشی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان پێشوەچوونی باشی هەیە و چارەسەری كێشەكان لەگەڵ بەغدا پێوەندی بەكاتەوە هەیە.\nدووپاتی لەوەیش كردەوە كە بڕیارەكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستان لە تەواوی كوردستان جێبەجێ دەكرێ و جێبەجێكردنی بڕیارەكان ئەركی وەزارەتەكانە و پێویستە بەپێی یاسا مامەڵە بكەن.\nجووتیار عادل دووپاتی كردەوە كە حكوومەت لەبەرنامەیدایە تەواوی ڕێككارەكان بە ئەلكترۆنی بكات و ئێستە پڕۆسەكە دەستی پێ كردووە و بە ئەلكترۆنییەكە تەواوی خزمەتگوزارییەكان دەگرێتەوە.\nلەبارەی دواكەوتنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان گوتەبێژی حكوومەتی هەرێم ئاماژەی بەوە كرد، لەپێشینەی كارەكانی حكوومەت پێدانی مووچەی فەرمانبەرانی كوردستانە و ئێستە حكوومەتی عێراق تەنیا مووچەی 682 هەزار فەرمانبەر خەرج دەكات ئەوەیش كێشەیە ڕووبەڕووی حكوومەت دەبێتەوە و لە كاتی خۆی مووچە دەدەین. دڵنیاییشی دایە فەرمانبەرانی كوردستان لەكاتی خۆیدا مووچە دەدرێ.\nگوتەبێژی حكوومەت لەبارەی دامەزراندنی دەرچووانی زانكۆ گوتی، حكوومەت بیر لە پلانی تر دەكاتەوە بۆ دامەزراندنی دەرچووان و گرنگی بە كەرتی تایبەت دەدرێ و ئێستە هەشت بڕیار لە وەزارەتی پەروەردە دەرچووە كە بەڕوونی ئاماژە بە دامەزراندنی دەرچووان دەدات لە كەرتی تایبەتی پەروەردە.\nئه‌م بابه‌ته 3516 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nپزیشكی پسپۆر له مه‌ترسیيه‌كانی كۆرۆنا هاووڵاتییان وریا ده‌كاته‌وه\nلەسەر بڵاوبوونەوەی لیستێک بەناوی تۆمەتباری گەندەڵی روونکردنەوە دەدرێ\nهاووڵاتییانی سلێمانی ناڕەزایەتی دەردەبڕن


دوو هاوسەر خانووە بچوكەكەیان بە شێوازێكی مۆدێرن نوێدەكەنەوە\nدوو هاوسەری ئوستورالی ماوەی چەند ساڵێكە لە خانوویەكی بچوكی شێوە كوخدا ژیان بەسەر دەبەن، ئەوان بڕیاریاندا بە دیزانێكی نوێی سەردەمیانەو بە بەكارهێنانی كەرەستەی جیاواز خانووەكەیان نوێبكەنەوە.\nچێلسی گۆگان‌و سام پۆرتەر بە بەكارهێنانی كۆنتێنەر خانووە بچوكەكەیان نوێكردەوەو كردیان بە یەكێك لە سەرنجڕاكێشترین خانووەكانی ناوچەی بانیو لە كوینزلاندی ئوستورالیا، بێئەوەی دەستكاری دیزاینی سەرەكی خانووەكە بكەن.\nئەوان دوو كۆنتێنەریان بۆ نوێكردنەوەكە بەكارهێناوەو خانووەكەیان كردۆتەوە دوو نهۆم، نهۆمی یەكەم لە چێشتخانە و هۆڵی دانیشتن و نان خواردن و موشتەمەلات پێكهاتووە، نهۆمی دووەمیش دوو نوستنی گەورەی تێدایە كە هەریەكەیان موشتەمەلاتی خۆی لەگەڵدا دروستكراوە.\nگۆگان و پۆرتەر ماوەی 18 مانگ سەرقاڵی نوێكردنەوەی خانووەكە بوون، بۆیە كۆنتێنەریشیان بەكارهێناوە، چونكە نرخێكی كەمی هەیە.\nخانووەكە سیستمی تەكنەلۆژیای زیرەك و ڕووناكی و سیستمی گەرمی و ساردی سەردەمیانەی بۆ دانراوەو سەرجەم ئامێرەكانیش پەیوەستە بە مۆبایلی دوو هاوسەرەكەوە لەگەڵ چەندین تایبەتمەندی دیكە.


خراپ بەکارهێنانی دین لە کوردەواریدا\nپێش ئەوەی بێمە سەر باسەکە، با باسی هەردوو زاراوەی دین و کوردەواری بکەم.\nدینم وەک وشە و زاراوە لە (ئایین) پێپەسەندترە. هەندێک لەبەر هەستیاریی خۆیان بەرانبەر بەوەی کە عەرەبیش وشەی دین بەکاردێنن خۆیان، لە نووسینی کوردیدا، لەبەکارهێنانی دەبوێرن، لەکاتێکدا وشەکە لەنێو کورد و لە زمانی کوردیدا، رەگێکی کۆنی هەیە و راستە ئەوانیش بەکاریدەهێنن، بەڵام عەرەبی نییە. هەروەها کوردەواری وشەیەکی لێکدراوە و واتای کۆمەڵی کوردی نیشتەجێی سەر وار واتا خاکی کورد. بۆیە پێویستە لەجیاتی کۆمەڵی کورد بنووسین کوردەواری.\nدین دیاردەیەکی کۆمەڵایەتییە و پێوەندیی بە پەرستن (عیبادەت)ەوە هەیە و پتر لایەنی رۆحی دەگرێتەوە. مرۆڤ، وەک تاک لە نێو کۆمەڵدا، کە بڕوای بە دینێکی دیاریکراو هەبوو، کەواتا بەپێی باوەڕی ئەو دینە، پەرستراوێک، جا خودا، بت، کەسێک لە وێنەی خودابێت، یان شتێکی مادی بێت... هتد، دەپەرستێت. ئەمە دیاردەیەکی مرۆڤایەتیی مێژوویی دێرینە و هیچ پێوەندییەکی بە سیاسەتەوە نییە. بەداخەوە، لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، کە ئێمەش بەشێکین لێی، دین بەسیاسیکراوە و ئەمەش وایلێهاتووە لەململانێی سیاسیدا و لەپێناوی ئامانجێکی سیاسیدا، بۆ شکاندنی لایەنی بەرانبەر، بەکاربهێندرێ!\nلەمێژووی نزیکی نێو مەیدانی سیاسیی کوردیدا، پتر لەنیو سەدەیەک لەمەوبەر، هەر پارتی دیموکراتی کوردستان و حزبی کۆمۆنیستی عیراق هەبوون، دوو حزبی سەرەکیی مەیدانەکەبوون و لەململانێیەکی گەرمی سیاسیدابوون، لەپێناوی ئەوەی هەر لایەکیان، زۆرترین خەڵکی کورد بەلای خۆیاندا رابکێشن. ئەم ململانێ سیاسییە گەرمەش، لەنێو کوردەوارییەکی، لەلایەن داگیرکەرانەوە، بەمەبەست دواخراو (نەک دواکەوتوو) تێکەڵ بە دین دەکرا. یان راستتر دەبێ بڵیین، دین بەمەبەست دەخرایە نێو ئەو ململانێیەوە و ختوکەی هەستی دینیی خەڵک دەدرا و کۆمۆنیستەکان، وەک کافر و بێدین(ملحد) بە خەڵک دەناسێندران. هەر ئەمەش بوو وای لە کادیرانی پێشەنگی کۆمەڵە و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کرد، لەسەرەتای شۆڕشی نوێ، پەنا ببەنە بەر لکاندنی پێشگری (مەلا و حاجی و ...هتد) بەناوەکانی خۆیانەوە. شەهید ئارام (شاسوار جەلال) یەکێک لە ناوەکانی هەڵسوڕانی سیاسیی، لەسەرەتای پێشمەرگایەتیدا، مەلا بەکربوو!\nگوتنەوەی رستە بەناوبانگەکەی کارڵ مارکس (دین ئەفیونی گەلانە) بەمەبەستی شکاندنی چەپەکان بووە و ئامانجەکە خزمەتکردنی دین نەبووە، بەڵکو لە روانگەی بەرتەسکیی دیدی هەڵگرانی بیری نەتەوەییەوە بووە، لەکاتێکدا نە نەتەوەییەکان و نە کۆمۆنیستەکانیش، زۆرینەیان، ئاگایان لەوە نەبووە داخۆ ئەو رستەیەی مارکس، لە چێوەی چ مەبەست و پەرگرافێکدا هاتووە.\nمارکس لە کتێبی (پێشەکییەک بۆ رەخنەگرتن لە فەلسەفەی ماف یان قانون لای هیگڵ) دەڵی: بەشێکی کوێرەوەیی دینی، گوزارشتکردنە لە کوێرەوەیی واقیعی، کە لەلایەکیترەوە ناڕەزایەتییە بەرانبەر بە کوێرەوەریی واقیعی. دین پەناگەی مرۆڤی ژێرپێخراوە، رۆحی جیهانێکی بێدڵە، هەروەها رۆحی هەلومەرجی کۆمەڵایەتییە کە رۆحی تێدا دەرکراوە. ئەفیونی گەلانە). ئا لەو چێوەیەدا مارکس، دژی خراپ بەکارهێنانی دین لەلایەن تاکەکانی کۆمەڵ دەوەستێتەوە و جەخت لەوە دەکاتەوە کە دین فریادڕەسیان نییە و ناتوانێ لەو واقیعە خراپە پڕ چەوسانەوەیەی سەرمایەداران بۆیان دروستکردوون، دەریانبهێنێت.\nبۆیە دەڵی دین وەک ئەفیونێک تاکەکانی گەلان مەست دەکا و دووریان دەخاتەوە لەوەی هەستی ناڕەزایەتییان بەرانبەر بە چەوسێنەران پەرەپێبدەن و بیگەیەننە ئاستی شۆڕشێکی کۆمەڵایەتی دژ بە واقیعی خراپ و پڕ لە چەوساندنەوەی خۆیان!


نۆزڵی ئۆتۆمبێل چ کاتێک پاک بکرێتەوە؟ لێرەوە زانیاری وەربگرە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nنۆزڵی ئۆتۆمبێل چ کاتێک پاک بکرێتەوە؟ لێرەوە زانیاری وەربگرە\n2020/12/08 - 11:19 PM\nبه‌پێی ستانداردی جیهانی، ده‌بێت نۆزڵ له(60) هه‌زار كیلۆمه‌تردا تێست بكرێت، كه ئه‌ویش به‌ئامێری تایبه‌ت به‌خۆی ده‌كرێت بۆ زانینی هه‌ندێك كێشه كه زۆركات شۆفێر خۆی هه‌ستی پێناكات.\nكاتێكیش نۆزڵ كێشه‌ی تێده‌كه‌وێت چه‌ند هۆكارێكی خراپ‌و نێگه‌تیڤ به‌دوای خۆیدا ده‌هێنێت، له‌وانه:-\n1: دره‌نگ كاركردنی ئۆتۆمبێل.\n2: له‌رزینی ئۆتۆمبێل.\n3: هه‌بونی بۆنێكی ناخۆش له‌ئه‌گزۆزه‌وه.\n4: زیاد سه‌رفكردنی به‌نزین.\n5: زۆرجار به‌هۆی ئه‌و جۆره حاڵه‌وه كرداری خنكان له‌ئۆتۆمبێل ڕوده‌دات‌و هه‌ڵنابێت.\nتێبینی: گه‌ر یه‌كێك له‌م خاڵانه هه‌بون له‌ئۆتۆمبێله‌كانماندا، پێویسته نۆزڵه‌كانمان (TEST) واته پاك بكه‌ینه‌وه، تاوه‌كو كرداری پرژاندنی به‌نزین له‌نۆزڵه‌كانه‌وه به‌یه‌كسانی دابه‌ش بێت‌و گرفته‌كانی له‌رزین یاخود هه‌ر گرفتێكی دیكه چاره‌سه‌ر ده‌بن .\nچەند بەکارهێنانێکی سەرسورهێنەری مەعجونی ددان کە زۆر بەسوودە


تەندروستی هەرێم: 6 تووشبووی نوێی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە دەڤەری گەرمیان دەستنیشان كرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/06/02 - 9:57 PM\nوەزارەتی تەندروستی هەرێم لە ڕاگەیەنراوێكدا ڕایگەیاند: لە بەردەوامی پشكنینەكان و گەڕان بەدوای گومانلێكراوان و تووشبووان، 6 تووشبووی ترى ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ COVID-19 لە دەڤەری گەرمیان دەستنیشانكرا.\nتەندروستی هەرێم ڕوونیشیكردووەتەوە: تووشبووەكان سێ ئافرەت تەمەن ٣٨ و ٢٨ و ٢٠ ساڵ و دوو پیاو تەمەن ٦٤ و ٢٣ ساڵ، منداڵێك تەمەن ٩ ساڵ، ھەموویان بەركەوتووی تووشبوانی پێشوون.\nتەندروستی هەرێم ئەوەشی خستووەتەڕوو: چوار تووشبوو دانیشتووی شارۆچكەی كفری و دوو تووشبووش دانیشتووی شارۆچكەی كەلارن.\nلە بەردەوامی پشكنینەكان و گەڕان بەدوای گومانلێكراوان و تووشبووان، شەش تووشبووی دیكەی ڤایرۆسی كۆڕۆنای نوێ COVID-19 لە دەڤەری گەرمیان دەستنیشانكران، سێ ئافرەت تەمەن ٣٨ و ٢٨ و ٢٠ ساڵ و دوو پیاو تەمەن ٦٤ و ٢٣ ساڵ، منداڵێك تەمەن ٩ ساڵ، ھەموویان بەركەوتووی تووشبوانی پێشوون.\nچوار تووشبوو دانیشتووی قەزای كفری.\nدوو تووشبوو دانیشتووی قەزای كەلار.\nڤایرۆسی كۆرۆناكفریكەلارگەرمیانوەزارەتی تەندروستی هەرێم


ئەمریکا لە نێوان تورکیا و کوردی سووریا ناوچەی ئەمن پێک دێنێت - Mehr News Agency\n8 reşemiyê 2019 - 10:23\nNews Code 24865\nئەمریکا لە نێوان تورکیا و کوردی سووریا ناوچەی ئەمن پێک دێنێت\nسەرۆک کۆماری ئەمریکا دەڵێت وڵاتەکەی خەریکی پێک هێنانی بەرنامەیەکی باش بۆ باکووری سووریا لەوانە پێک هێنانی ناوچەی ئەمن لە نێوان کوردەکانی سووریا و وڵاتی تورکیایە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، دۆناڵد ترامپ سەرۆک کۆماری ئەمریکا مانگی ڕابردوو و دوابەدوای نیگەرانی کوردەکانی سووریا لە چوونە دەرەوەی ٢٠٠٠ هێزی سەربازی ئەمریکا لە سووریا، لە پێکهێنانی ناوچەی ئەمن لە باکووری سووریا هەواڵی دا.\nبەڵام تورکیا جەخت دەکات ئەو ناوچەی ئەمنە بە قووڵایی زیاتر لە ٣٠ کیلۆمتر کە زۆربەی شارە کوردنشینەکانی سووریا دەگرێتە بەر ئەبێ لە ژێر چاوەدێری تورکتا بێت تا بە قسەی ڕەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا، تورکیا بتوانێت ٤ ملیۆن ئاوارەی سووریا لە ئەو ناوچە جیگیر بکات. کوردەکانی سووریا بە دەربڕینی دژایەتی توند لە گەڵ ئەو گەڵاڵەی تورکیا و روانینی ئەو وڵاتە لە پیکهێنانی ناوچەی ئەمن، لە سەر ئەو باوەڕەن کە تورکیا بە دوای پاکتاو کردنی ڕەگەزییە.\nبڕێک مێدیا ئەمریکییەکان وەکوو مەک کلاچی و شارلۆت ئابزرور لە جەختی دۆناڵد ترامپ لە سەر پێکهێنانی ناوچەی ئەمن لە باکووری سووریا هەواڵی داوە کە بە ڕواڵەت لە بەرژەوەندی کوردەکانە.\nدۆناڵد ترامپ ڕۆژی چوارشەممە ئاماژەی داوە کە سەفەری مانگی ڕابردووەی سێناتۆر لیندسی گراهام بۆ تورکیا لە راستیدا کارێکی سیاسی بۆ ناوبراو بووە و ئامانج لە ئەوەش دانوستان لە گەڵ دەوڵەتی تورکیا لە سەر ئاژاوەی ئێستا لە ناوچەی باکووری سووریا کە لە ژێر کۆنترۆڵی کوردەکانە، بووە.\nئەە جۆرە کە دۆناڵد ترامپ وتوویە، لیندسی گراهام لە بەرنامەی ئەمریکا سەبارەت بە باکووری سووریا هەواڵی دا. ترامپ بە هەواڵنێرەکانی وتووە: لیندسی گراهام دەزانێت کە ئێمە دەمانەوێت بە جۆرێک ناوچەیەکی ئەمن لە نێوان تورکیا و کوردەکان پێک بهێنین. پێتانی ڕادەگەیێنم کە بەرنامەیەکی باشمان هەیە.\nبە پێی نووسراوی ئەو مێدیا، قسە نوێیەکانی ترامپ سەبارەت بە پێکهێنانی ناوچەی ئەمن نیشاندەری ئەوەیە کە پێشنیارێک کە لیندسی پەسەندی کردووە لە ڕاستیدا ئاسایشی کوردەکان تەنانەت پاش چوونە دەرەوەی هێزەکانی ئەمریکا دەستەبەر دەکات.\nدۆناڵد ترامپ ڕۆژی چوارشەممە سەبارەت بە لیندسی گراهام وتوویە ناوبراو زۆر باش ڕۆژهەڵاتی ناڤین دەناسێت. من ڕێزی لێ دەگرم و گوێ لە قسەکانی دەگرم.


ڤیدیۆ..خۆپیشاندانەكانی ئێران، شارەكانی رۆژهەڵاتی كوردستانی گرتەوە\nخۆپیشاندانەكانی ئێران دژبە بەرزبونەوەی نرخی بەنزین لەو وڵاتە، ئەمڕۆ شەممە، بەشێكی زۆری شارو شارۆچكەكانی رۆژهەڵاتی كوردستانیشی گرتۆتەوە. لەسنە تێكهەڵچون لەنێوان خەڵكی ناڕازی و هێزە ئەمنییەكاندا دروست بوەو لە كرماشانیش هێزە ئەمنییەكان گازی فرمێسكڕێژیان بۆ بڵاوەپێكردنی خەڵك بەكارهێناوە.\nئاوێنە: هاوڵاتیانی بەشێك لە شارو شارۆچكەكانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ئەمڕۆ لە پارێزگاکانی کرماشان، سنە، ورمێ، لوڕستان و ئیلام ڕژاونەتە سەر شەقامەکان و دژی سیاسەتە ئابورییەکانی حكومەت خۆپیشاندانیان دەستپێکردوە.\nبەپێی ئەو ڤیدیۆانەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بڵاوبونەتەوە، خەڵکی شاری سنە لە مەیدانی ئیقبال هاتونەتە سەر شەقام و ئۆتۆمبێلەکانیان ڕاگرتوەو دژی حكومەت دروشم دەڵێنەوە و لە شاری کامیاران و سەقزیش بەهەمانشێوە خەڵک ناڕەزایەتی دەردەبڕن.\nهەروەها لە پارێزگای کرماشان خەڵک ڕژاونەتە سەر شەقام و لە شاری کرماشان لە مەیدانی ئازادی خۆپیشاندان دەستیپێکردوە و خەڵک بە وتنەوەی دروشم شەقامەکانیان داخستوە.\nهەر لەو چوارچێوەیەشدا لە پارێزگاکانی ورمێ و لە لوڕستانیش رژاونەتە سەر شەقامەکان و ناڕەزایەتییان دژی گرانبونی نرخی بەنزین پیشانداوە.\nهەر لە پارێزگای کرماشان لە شارەکانی؛ شاباد (ئیسلامئاوای ڕۆژئاوا)، گەیلانی ڕۆژئاوا و جوانڕۆ سەرپێڵ زەهاو ڕژاونەتە سەر شەقامەکان و دژی بەرزبونەوەی نرخی بەنزین و سیاسەتە ئابورییەکانی حكومەت دەستیان بە خۆپیشاندان كردوە.\nبەپێی رێكخراوی هەنگاو بۆ مافەكانی مرۆڤ، خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەكانی سنە سات بە سات بەرفراوان بون و تێكهەڵچون لەنێوان خەڵك و هێزە ئەمنییەكاندا رویداوە.\nهەروەها رێكخراوەكە ئاماژەی بەوەشداوە كە لە کرماشان هێزە ئەمنییەکان گازی فرمێسکڕێژیان دژ بە خەڵکی ناڕازی بەمەبەستی بڵاوەپیكردنیان بە کارهێناوە.\nهەر ئەمڕۆ لە چەند شارێكی ئێران خۆپیشاندانەكان دژ بە گرانبونی نرخی بەنزین دەستیان پێكردۆتەوەو بەپێی هەواڵێكی بی بی سی، لە شارەكانی ئەسفەهان، كەرەج، شیراز، خوڕەمئابا، سەرلەنوێ خۆپیشاندان دەستی پێكردۆتەوەو خەڵكی ناڕەزی بە راگرتنی ئۆتۆمبێلەكانیان لە شەقامەكانداو هەروەها وتنەوەی دروشم ناڕەزایەتی دەردەبڕین.\nلەئەنجامی جێبەجێكردنی بڕیاری بەرزكردنەوەی نرخی بەنزین، شەوی رابردو لە ژمارەیەكی زۆری شارەكانی ئێران خۆپیشاندان بەڕێوەچو و هەواڵەكان باس لە كوژرانی كەسێك دەكەن لەمیانی خۆپیشاندانەكاندا لە شاری "سیرجان" بەڵام تا ئێستا هیچ سەرچاوەیەكی رەسمی ئەو هەواڵەی پشتڕاست نەكردۆتەوە.


یادی ٧٠ ساڵەی دامەزرانی یەکیەتیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران بەڕێوەچوو\n15:18 - 1 رەشەمه 2715\nکوردستان میدیا: ٣٠ی ڕێبه‌ندانی ساڵی ١٣٩٤ی هه‌تاوی، ٧٠ ساڵ به‌سه‌ر دامه‌زراندنی یه‌کیه‌تیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران، یەکەم ڕێکخراوی تایبەت بە توێژی لاو لە کوردستاندا تێپه‌ڕ ده‌بێت.\nڕۆژی هەینی ڕێکەوتی، ٣٠ی ڕێبەندانی ١٣٩٤ی هەتاوی، ڕێوڕەسمی یادی ٧٠ ساڵەی یەکیەتیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران بە بەشداریی ئەندامانی ڕێبەری، کادر، پێشمەرگە و بنەماڵە حیزبییەکان و بەشێک لە ئەندامانی لاوان و میوانان و نوێنەری حیزب و ڕێکخراوە سیاسی و مەدەنییەکان لە هەرچواربەشی کوردستان، لە بنکەی سەرەکی یەکیەتیی لاوان، بەڕێوە چوو.\nسەرەتای ڕێورەسمەکە بە سرودی نەتەوایەتی ئەی ڕەقیب و خولەکێک بێدەنگی بۆ گیانی پاکی شەهیدانی کوردستان بەتایبەت شەهیدانی لاوان دەستی پێکرد.\nدواتر سروودی تایبەت بە لاوانی کورد پێشکەش بە ئامادەبووانی مەراسمەکە کرا.\nپاشان پەیامی یەکیەتیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە لایەن جەلال ڕەوانگەرد سکرتێری یەکیەتیی لاوانەوە پێشکەش کرا.\nڕەوانگەرد لە پەیامەکەیدا باسی لەوە کرد کە یادگارەكەی كۆمار هەنووكە وەفادار بە بیروباوەڕی كۆمار و پرەنسیپە نەتەوەیی و نیشتمانیەکانی، درێژە بە تێكۆشان دەدات. وانەكانی كۆمار پێمان دەڵێن: ئەی لاوی كورد! ئۆگری نیشتمانەكەت بە. سەربەستی و ئازادی نرخی گرانە، هەروەك ڕێبەری خەباتگێڕی ڕاستەقینەی ڕێگای ئاشتی و ئازادیخوازی کورد دەفەرمێت: گەلێك ئازادی بوێ، دەبێ نرخی ئەو ئازادییەش بدات.\nناوبراو لە بەشێكی دیکەی پەیامەکەیدا، ئاماژەی بەوەدا کە یـەكـیـەتیــی لاوان تا ئێـستـا ڕێگایەكی بە درێژایی ٧٠ ســاڵ پڕ لە هەوراز و نشێو بڕیوە و بە هەوڵ و تێكۆشان بە مەبەستی گەیشتن بە ئامانجەكانی درێژە بە خەبات دەدا.\nدوابەدوای پەیامی یەکیەتیی لاوان، هونەرمەندی پێشمەرگە غوڵام فاتحی گۆرانییەکی پێشکەش کرد.\nلە بڕگەیەکی دیکەی مەڕاسمەکەدا لە ڕێگەی سڵایدشۆ بەشێک لە چالاکییەکانی لاوان لە ماوی شەش مانگی ڕابردوودا، بە ڕێپۆرتاژێک بڵاوکرایەوە.\nدواتر پارچە شێعرێک لەژێر ناوی حەفتا ساڵ تێکۆشان لە لایەن دێدەوان یەعقەوب پێشکەشی ئامادەبووان کرا.\nهەروەها ڕاپۆرتی بەڕێوەچوونی چالاکیی تایبەت بە ٣٠ی ڕێبەندان لە ناوخۆی کوردستانی ڕۆژهەڵات و دەرەوەی وڵات پێشکەش کرا.\nزیاتر لە ٤٦ پەیام لە ئاستی جیهانی و هەرچواربەشی کوردستان کۆمەڵێک لە ڕێکخراوەکان و کەسایەتییە نەتەوەییەکان پەیامی پیرۆزباییان بۆ یادەکە ناردبوو.\nپاشان، گۆرانییەکی دیکە لە لایەن کۆڕی موزیکەوە پێشکەش بە ئامادەبووان کرا.\nلە نێو ئاخنی ڕێورەسمەکەدا وێڕای دەستخۆشی لە سەرجەم ئەو ئورگان و لایەنانەی کە هاوکاری بەڕێوەبردنی ڕێورەسمەکە بوون، نوێنەرانیان لە لایەن لوقمان عەبدوڵڵازادە و دیاکۆ مەسعودی جێگرانی سکرتێری پێشوو و ئێستای یەکیەتیی لاوان، لەوحی ڕێزلێنانیان پێشکەش کرا.\nدواتر چەند تابلۆیەکی هەڵپەڕکێ لە لایەن گرووپی کیژانی ڕۆژهەڵاتەوە نمایش کرا.\nڕێورەسمەکە بە شایی و هەڵپەرکێی ئامادەبووان کۆتایی هات.