Beskid Śląski - Wielka Czantoria zimą, Roman Świątkowski | PolskieSzlaki.pl\nrzeżba w drewnie znajdująca się w Parku Kuracjuszy, Roman Świątkowski\nStroniłem od zimowych wędrówek po górach, wmawiałem sobie, wmawialiśmy całą rodziną że jeszcze nie stać nas na zimowe wędrówki po górskich szlakach. Argumenty dzieciaków że śnieg, że fajnie itp. nie docierały do mnie. Byłem w dużym błędzie, wędrowanie szlakami czy to zimą czy to latem jest dużą frajdą nie ma żadnej różnicy, no może troszkę, grubiej trzeba się ubrać, ciepła herbata w termosie obowiązkowo. Jesień w zasadzie też jest inna. Po prostu było fajnie. W tym roku to nasza drugie zimowe podejście na szczyt góry, było podejście na Równice teraz czas na sąsiednie wzniesienie leżące również na szlaku GSB czyli Wielka Czantoria 995mnpm. Latem nie jednokrotnie wędrowaliśmy różny szlakami na szczyt Czantorii, ale zimą, no tak ale czy jeszcze jest śnieg bo u nas już po śniegu. Ruszamy ze stacji PKP Ustroń Zdrój podążając za oznakowaniami szlaku niebieskiego. Drogowskaz przy budynku nieczynnego dworca informuje nas że przejście szlaku powinno zająć nam 2 godz. 30 min. Ruszamy, przez a w zasadzie wzdłuż peronu, następnie ul. Grażyny w kierunku Parku Kuracjuszy, w którym znajduje się Amfiteatr oraz rzeźby wykonane z drewna przez różnych artystów ( zdjęcia w galerii). Za parkiem, w którym na chwilkę się zatrzymujemy skręcamy w lewo przechodząc przez tory kolejowe, a następnie tak jak nas informują znaki szlaku niebieskiego w prawo. Wędrujemy Al. Legionów, wyasfaltowaną ścieżką rowerowo turystyczną ciągnącą się wzdłuż rzeki Wisła (zdj. w galerii). Przed nami widok na polane Stokłosica i szczyt Wlk Czantorii z widoczną platformą widokową znajdująca się na szczycie. Szlak skręca w prawo ul Armii Krajowej ponownie przecinamy tory, po lewej mijamy stację benzynową. Przed nami piękny widok na Małą Czantorię. Czas przejścia do tego miejsca 15-20 min. Maszerujemy tak asfaltowymi uliczkami Ustronia (ul. Lipowa, przechodzimy drogę Katowicką II, ul.Lipowa, ul.Akacjowa), mijamy sklep Lewiatan a po chwili docieramy do miejsca z drogowskazem informującym że do przejścia na szczyt Wlk. Czantorii pozostało nam 1 godz. 30 min. Czas przejścia od brzegu rzeki Wisła do drogowskazu 30-35 min. Ruszamy w dalszą wędrówkę podążając za szlakiem niebieskim, który prowadzi nas przez mostek nad potokiem Roztoki (zdj. w galerii) inni nazywają potok mylnie Poniwiec od nazwy miejsca w którym znajduje - Ustroń Poniwiec. Od tego momentu szlak prowadzi nas pięknym bukowym lasem dość szeroką kamienistą ścieżką. Pojawia się śnieg i coraz bliżej szczytu było go więcej ( zdj. w galerii). Podejście leśną ścieżką jest miejscami strome, dość męczące bo dość długie, ale idzie odsapnąć. Docieramy do Rezerwatu Czantoria utworzonego w 1996 roku na zboczu góry. Szeroka ścieżka powoli się zwęża, a śniegu aż oczy bolą( zdj. w galerii). Mijamy potok Groniki, a w zasadzie słyszymy go pod śniegiem, jeszcze 20 minut podchodzenia i docieramy do polany na której znajduje się punkt gastronomiczny „Ranczo” – nieczynne, piesze przejście graniczne oraz Czeskie schronisko Chata „Czartoryja” w który można bez problemu płacić polską walutą. Obowiązkowa przerwa na grzańca, czekoladę Studencką i odpoczynek. Po odpoczynku ruszamy w drogę powrotną , ale najpierw jeszcze małe podejście odśnieżoną ścieżką na szczyt Wielkiej Czantorii 995 mnpm. 10 min wędrówki i docieramy na sam szczyt na której znajduje się platforma widokowa oraz punkty gastronomiczne. Widoki z platformy przecudne na Beskidy i nie tylko ( opisywałem nie raz przy okazji innych wędrówek). Czas przejścia całej trasy PKP Ustroń – Wlk. Czantoria 2 godz. 30-40 min. Przez szczyt przebiega szlak czerwony Główny Szlak Beskidzki, szlak czarny prowadzący prze Małą Czantorię do Goleszowa, można również zejść szlakiem czerwonym na Polane Stokłosica na której znajduje się wyciąg krzesełkowy. My postanawiamy tak jak na podejściu na Równice, zejść tym samym szlakiem co weszliśmy czyli szlakiem niebieskim. Wracamy, mijamy czeskie schronisko i schodzimy już przetartym szlakiem do Ustronia Zdrój.\n07 marzec 2015 18:15\nSuper zimowe zdjęcia. Piękna wyprawa. Widzę że w parku zmiana rzeźb, albo doszły nowe.\n06 marzec 2015 07:38\nŚwietna zimowa wycieczka... Widać dzieci miały rację. Zima w górach ma swoje uroki 🙂\n04 marzec 2015 18:56\nSuper to wygląda na fotkach.Podziwiam i zazdraszczam.Moja żonka kocha ciepło i ciężko ją namówić na zimowe wędrówki.\n04 marzec 2015 18:15\nDziękuję i zapraszam do wędrowania\n04 marzec 2015 08:23\nŚwietny,dokładny opis zimowej wyprawy. Widzę,że górski bakcyl połknięty i apetyt rośnie w miarę jedzenia, Romku:-) Podziwiam i zazdraszczam:-)\n04 marzec 2015 07:53\nPięknie Romku, super zimowe widoczki i fajnie że się przełamaliście 🙂\n03 marzec 2015 23:55\nRomek coraz śmielej sobie poczynacie na zimowych szlakach gratulacje wycieczka super Oj !!! te Beskidy kiedy my tam dotrzemy he he 🙂 POZDRAWIAMY\n03 marzec 2015 20:21\nSuper Romu ! Spora trasa, w śnieżnej bieli . Cudne zimowe Beskidy.\n03 marzec 2015 20:16\nJa po Twoim opisie wycieczki chyba też zacznę chodzić zimą po górskich szlakach , fajnie jest sobie tak spacerować ,super.


Ktoś mi powie jak zagrał Cou?\nJeszcze co do Coutinho, wczoraj zagrał przyzwoity mecz.\nAle tak sobie analizując jego grę od Liverpoolu to wydaje mi się, że byłby to znakomity piłkarz pod grę którą prowadził Lucho\n14 marca 2019, 11:06\nMam nadzieję, że w losowaniu trafimy na juve, city lub liverpool.\n14 marca 2019, 10:51\nW Madrycie wielki ból d.. y, widać po okładkach.\n14 marca 2019, 10:39\n" Cristiano Ronaldo popsuł swoją noc pewnym gestem. „Dołączył do plemienia troglodytów” "\nDokładnie to samo ,podniecaja się tym Lewandowskim komentatorzy i pismaki ,codziennie jakiś artykuł, Bayern jest słaby A Ci sensację robią że odpadli ,nawet bukmacherzy chyba zostali oglupoeli bo stawiali na bayern\n14 marca 2019, 08:50\nOglądałem wczoraj Barce Ojciec pokój obok Bayern. Słuchałem mecz a przynajmniej chciałem. Szanuje Lewandowskiego za wszytko zwłaszcza za reprezentacje .Ale wczoraj przez tego Borka i Hajto znienawidziłem. :D Robert to Robert tamto masakra tu akcja a ci dalej o Robercie imię Robert chyba 500 razy w ciągu 90 minut Kino dzięki Bogu odpadli może komentowaniem meczu się zajmą\n14 marca 2019, 08:04\nO co chodzi z Ronaldo?\nCzy ktos jeszcze widzial faul na Lenglecid przy bramce?\nP.S. Suarez mnie sie wczoraj podobal:)\n14 marca 2019, 07:37\nAs i Marca : wczoraj świętowały odpadniecie z LM Atletico i hat-trick Grzmota, dzisiaj udają, że wczoraj Barca nie grała. Niby ogólnokrajowe gazety potwierdzają że są tubą propagandową Realu, o obiektywizmie Jerzego Urbana.\n14 marca 2019, 07:36\nTo byl piekny mecz, jednakze Coutinho znow gral slabo. Wbiega w obroncow na mur bwton, myslac, ze sie przebije. Przy nim 2 obroncow, a i tak strzela, mimo, ze kazdy kibic widzi brak szans na przelot tej pilki. Licze, ze w przyszlym sezonie sie obudzi, bo w tym juz chyba nie ma co liczyc na powrot do formy poza przeblyskami.\n14 marca 2019, 07:31\nKogo byście chcieli w 1/8 mi się wydaję, że najlepszą opcja będzie Porto, Tottenhamu, United.\nTyle że Real potrzebuje 2 środkowych obrońców, a nie 1, ramos ma swoje lata, varane to szklanka, nacho to dobry rezerwowy, nic więcej, ale ogółem dobry transfer robią, pogratulować


Polska Federacja Felinologiczna :: Felis Polonia » 2019\nDokumenty uznawane przez PFF Felis Polonia\nwychodząc na przeciw pojawiającym się pytaniom i wątpliwościom na stronie PFF Felis Polonia zamieszczona została lista organizacji, których rodowody są uznawane przez PFF Felis Polonia.\nWszyskie szczegóły dostępne są w zakładce O Federacji\nSMK Żory – odwołanie wystawy\nDecyzją organizatora, Zarządu SMK Żory, Międzynarodowa Wystawa Kotów Rasowych, zaplanowana w terminie 29.02 – 1.03.2020 została ODWOŁANA,\nZ okazji Świąt Bożego Narodzenia oraz zbliżającego się Nowego Roku, Zarząd PFF Felis Polonia pragnie życzyć realizacji zamierzeń, spełnienia marzeń, spokoju i radości.\nSeminarium Felinologiczne – Zaproszenie\nZarząd PFF Felis Polonia z przyjemnością pragnie zaprosić na Seminarium Felinologiczne, które odbędzie się w piątek, 13 września 2019 roku w Warszawie, w sali konferencyjnej Hotelu Meksyk, przy ul. Marymonckiej 34 (na terenie Akademii Wychowania Fizycznego)\nAgenda seminarium Warszawa 13_09_2019\nZgłoszenia chęci udziału prosimy kierować na adres mailowy: seminarium@felispolonia.eu do dnia 8.09.2019.\nw zakładce Dokumenty opublikowane zostało tłumaczenie obowiązującego Regulaminu Hodowlanego FIFe\nSzanowni Państwo, Drodzy Hodowcy, Miłośnicy Kotów\nZarząd PFF Felis Polonia informuje, iż z początkiem czerwca, do obiegu wprowadzony został nowy wzór Rodowodu wydawanego przez Biuro Rodowodowe FPL.\n– miejscowo zostosowanej farby UV,\nDokumenty, wydawane na dotychczasowym wzorze, nadal pozostają ważne. Ich dane identyfikacyjne zostały zebrane tutaj\nZarząd PFF Felis Polonia z przyjemnością informuje i składa serdeczne gratulacje Darii Przybysz, która na wystawie organizowanej w szwedzkiej Uppsali, w dniu 15. czerwca 2019, zdała egzamin i została Międzynarodowym Sędzią kategorii 2.\nRegulamin Biura Rodowodowego PFF Felis Polonia_aktualizacja\nna naszej stronie, w zakładce Dokumenty http://www.felispolonia.eu/o-federacji/dokumenty/ zamieszczony został zaktualizowany Regulamin Biura Rodowodowego naszej Federacji.\nWyniki Rankingu TOP STEWARD 2018!\nZmiany w Regulaminach Rankingów: Super Kot 2019 i National Winner 2019\nna naszej stronie, w zakładce dokumenty http://www.felispolonia.eu/o-federacji/dokumenty/ dostępne są zaktualizowane Regulaminy Rankingów organizowanych przez PFF Felis Polonia, obowiązujące w roku 2019.\nZachęcam do zapoznania się z ich zapisami.\nPrezentujemy wyniki Rankingu Kotów National Winner 2018!\nPrezentujemy wyniki Rankingu Kotów SUPER KOT 2018!\nGala National Winner i SUPER KOT 2018\nSzanowni Wystawcy, Hodowcy, Miłośnicy Kotów\nW imieniu Zarządu PFF Felis Polonia pragnę poinformować, że uroczyste wręczenie pucharów, rozet i dyplomów dla Laureatów rankingów National Winner i Super Kot 2018, będzie miało miejsce podczas Uroczystego Pokazu Kotów Rasowych zorganizowanego z okazji Obchodów Światowego Dnia Kota, w dniu 16 lutego 2019 roku w Centrum Handlowo Rozrywkowym Sukcesja, przy Al. Politechniki 1, 93-590 w Łodzi.\nPragnę zapewnić, że tak jak dotychczas, szczególne zaproszenie zostanie skierowane do Zwycięzców, którzy zajmą lokaty 1-3 w poszczególnych kategoriach i grupach.\nWyniki rankingów SUPER KOT 2018 i National Winner zostaną opublikowane na stronie PFF Felis Polonia już wkrótce….!


Fragment „Pamiętasz tamto lato” – Bogna Ziembicka\nFragment „Pamiętasz tamto lato”\n„Jak oni śmią! Jak można być tak bezdusznym, tak aroganckim!”\nZakręciło jej się w głowie i o mało nie spadła z krzesła. Oparła ręce na stole, położyła na nich głowę. Gdy się obudziła, już zmierzchało. Jej przymusowi lokatorzy głośno rozmawiali w kuchni. Poczekała, aż trzasną drzwi do ich pokoju, i dopiero wtedy poszła zrobić sobie herbatę.\nMogła trafić gorzej. Byli hałaśliwi, czasem coś kradli z jej części kredensu albo z jej półki w lodówce, ale właściwie tylko to mogła im zarzucić. Prócz tego, że w ogóle istnieją.\nKiedyś lubiła swoją kuchnię, teraz dwa sagany, dwa czajniczki, karafka i kieliszki z grubego szkła, napoczęta butelka wódki i bukiecik sztucznych cyklamenów w zakurzonym flakonie krzyczały, że nie jest u siebie.\nNalała sobie herbaty i nie zapalając światła w pokoju, podeszła do okna. Właśnie dla tego widoku wybrali kiedyś to mieszkanie, choć mamie się nie podobało.\n„Drugie piętro? Nie było czegoś na pierwszym? I tylko trzy pokoje? Jak się tu pomieścicie? A kiedy przyjdą dzieci?”\n„Wtedy się zastanowimy – odpowiedział Teofil. – Spójrz na ten ogród, maman. Prawie jak w Olszynce. Drzewa to dobrzy sąsiedzi”.\nBisia cieszyła się z windy, z centralnego ogrzewania, z kuchenki na gaz, lodówki, maszynki do parzenia kawy, a przede wszystkim z wolności – po raz pierwszy w życiu sama decydowała, co zjedzą na obiad i co będzie robić, gdy Teofil wyjdzie rano do pracy. Wysyłała wtedy Anielcię na rynek po zakupy, a sama z filiżanką herbaty stawała jak teraz przy oknie i napawała się swoim szczęściem.\nZorze bladły, na czystym niebie zabłysły pojedyncze gwiazdy. W ogrodzie nie dało się już odróżnić pomarańczowych dyń od ich pożółkłych od upału liści, błyszczały tylko złote płatki słoneczników. Bisia otwarła okno i do pokoju wpłynął sierpniowy zmierzch, niosąc zapach floksów, kawy, palonego drewna, nagrzanych murów i asfaltu. Odetchnęła głęboko, ale radość się nie pojawiła.\nSpojrzała na książkę i na zmięty list. Znowu ogarnęła ją słabość, ręce zaczęły się trząść i musiała odstawić filiżankę na parapet.\n„Jak tam napisali? Że wszyscy zapominają i spokojnie cieszą się życiem? Co za bzdury!”\nNagle przypomniała sobie pewien zimowy poranek. Szła z drepczącą za nią Lorcią do stajni z marchewką dla swego kucyka, gdy przy kurniku zobaczyła kucharkę niosącą za nogi białego koguta. Długa szyja huśtała się jak sprężyna, żółte oko łypało na boki. Potem głucho stuknęła siekiera, z koguciej szyi chlusnęła krew, głowa odskoczyła i spadła jej pod nogi. Wytrzeszczone żółte oko patrzyło na Bisię, naraz zmętniało i zakryła je błona powieki. Jaskrawoczerwony grzebień był coraz bledszy, jakby czerwień wsiąkała w śnieg: różowy, bladoróżowy, siny. Choć od tamtego poranka minęło wiele lat, pamiętała każdy szczegół, zimową ciszę, plamy krwi na śniegu. A oni myślą, że można zapomnieć.\nPo co w ogóle otwierała drzwi? Po co otwierała kopertę? Przesyłka z zagranicy, w dodatku dostarczona przez posłańca, mogła oznaczać tylko kłopoty.\nSięgnęła po list, rozprostowała na parapecie gładki papier.\nNie ma niestety francuskiego przekładu tej książki, mamy jednak nadzieję, że w Pani otoczeniu znajdzie się ktoś znający język szwedzki. Autorzy omawiają w niej szczegółowo odpowiedzi z ankiet, które wypełniały panie w Doverstorp, a także wywiady przeprowadzone przez Dory Engstromer. „»Nigdy nie zapomnimy!«, mówi teraz wiele ofiar. Na szczęście jednak wszyscy zapominamy. Takie jest prawo natury”, napisała Gunhild Tegen…\nBisia jednym ruchem zmiotła list na podłogę.\nDe dodsdomda vittna. Nie była ciekawa, co to znaczy. Szara okładka z rysunkiem drutu kolczastego, oddzielającym nazwiska autorów od czterech linijek tytułu i od nazwy wydawnictwa.\nWzięła książkę do ręki. Dwieście siedemdziesiąt stron.\nIle takich jak ona kobiet było nad jeziorem Glan? Na pewno ponad tysiąc. A ile w Szwecji było podobnych ośrodków? I teraz dwieście siedemdziesiąt stron.\nZielony półwysep nad jeziorem Glan. Kilkadziesiąt wojskowych baraków wśród brzóz. Pokój z czterema piętrowymi łóżkami i białą firanką w oknie. Czerwony Krzyż i Szwedzi uratowali jej życie, ale nie miała siły, żeby się z tego cieszyć. Chciała jedynie spać. Przez pierwsze dwa miesiące zasypiała kamiennym snem, gdy tylko na czymś złożyła głowę.\nOstro zaterkotał dzwonek do drzwi. Lokatorzy założyli go, nie bacząc na jej protesty, i obok bakelitowego guzika przykleili karteczkę: „Mężyńska dzwonić raz. Samelowie dwa razy”.\nCzekała na drugi dzwonek. Cisza.\nKto to mógł być o tej porze? Dziś już raz otworzyła i teraz żałuje. Na samą myśl o tym, że musi dojść do drzwi, ogarnęło ją takie znużenie, jakby dzieliły ją od nich kilometry.\nDzwonek odezwał się znowu.\nBisia usłyszała szuranie kapci, szczęk otwieranego zamka, głos swego lokatora i jakiś drugi, obcy.\n„Oby to był ktoś do niego, Boże, żeby nie do mnie!”, błagała, jakby nieproszony gość był śmiertelnym zagrożeniem. Zapomniała, że Bóg już dawno przestał wysłuchiwać jej modlitw.\nKtoś cicho zapukał do drzwi. Bisia żałowała teraz, że nie wstawiła w nich zamka. Dawno powinna była to zrobić.\n– Proszę pani? To ja, Lorcia.\nZrobiła krok w stronę drzwi, gdy nagle sobie przypomniała, że Lorcia zaraz po wojnie odwiedziła jej teściową i że Olga przyjęła ją chłodno, bo Lorcia przyjechała w towarzystwie dwóch oficerów i sama była w mundurze nowego wojska.\n– Siedzi pani po ciemku?\n– Nie, skąd – odrzekła Bisia, zapalając lampę na stoliku przy serwantce.\nLorcia się schyliła, podniosła bielejący na podłodze list i podeszła bliżej. Była z gołą głową, uczesana w elegancki kok, w jasnej sukience z kołnierzykiem i modnym nakładanymi kieszeniami. Podała list Bisi.\nBisia zamilkła. Jak się powinna zwracać do Lorci? Zawsze mówiła jej ty, lecz teraz Lorcia nie wyglądała jak służąca.\n– Nie wiedziałam, że zna pani szwedzki. Ja też się go uczę. – Lorcia wskazała na książkę. – De dodsdomda vittna. „Skazane zeznają”. Czyta pani takie rzeczy?\n– Nie. Możesz ją sobie wziąć, jeśli chcesz.\nLorcia sięgnęła po książkę i przeglądała ją w milczeniu.\n– Pani też wypełniała taką ankietę? – odezwała się po długiej chwili.\nSkąd Lorcia wie, że była w Szwecji? Może w tej książce wymieniono jej nazwisko?\n– I co odpowiedziała pani na pytanie: „Jaką karę zaproponowałaby pani dla swoich katów”?\nDlaczego spytała akurat o to? O jedno z dwóch pytań, na które Bisia nie odpowiedziała?\nNagle sobie uświadomiła, że Lorcia nigdy jej nie zadawała osobistych pytań. Tylko raz, w Juracie, podczas jedynych wakacji, które spędziły razem, spytała: „Czy pani lubi panią\n– Pamiętasz, jak kiedyś szłyśmy do stajni i kucharka na naszych oczach zabiła koguta? Był biały, pełen życia, a za chwilę na śniegu leżała głowa z siniejącym grzebieniem.\nLorcia zamknęła książkę.\nBezceremonialnie rozejrzała się po pokoju, potem spojrzała na Bisię. Jej niebieskie oczy były jak ze szkła: błyszczące, twarde, przenikliwe. Na pewno zauważyła każdą cerę na firance, ślad na ścianie po sprzedanym obrazie, kurz pod serwantką, może nawet dwie jedwabne chustki wypełniające biustonosz Bisi.\nPodeszła do radia i włączyła je bez pytania.\n– Kiedy ostatnio widziała się pani z panią Olgą? – spytała.\n– Jakieś dwa tygodnie temu. Co się stało?!\n– Została aresztowana.\n– Cenzura przechwyciła jej list do pani Klementyny. Podczas rewizji znaleziono u niej antypaństwowe ulotki, a ludzie ze wsi zeznali, że słucha zagranicznych stacji.\n– Pracuję w bezpieczeństwie.\n– Jesteś ubeczką?\nBisia podniosła rękę i zaczęła masować sobie szyję, jakby te słowa utknęły jej w gardle.\n– Dlatego mogę pomoc.\n„Wierzę i wiem, żeś ty moja i ja jestem twój, i ta wiara serdeczna nie raz była tarczą od kuli”, śpiewał Chór Czejanda.\nLorcia lekko się uśmiechnęła.\n– Gdyby było inaczej, przyszłabym w większym towarzystwie – powiedziała. – A ta książka i list stałyby się dowodami.\n– Czy ty… Czy to ty ją przesłuchiwałaś?\n– Nie zajmuję się takimi rzeczami.\n– Robię wszystko, żeby czuła się dobrze i żeby ją zwolniono.\n– Dziękuję! Bardzo ci dziękuję! Mogę jej jakoś pomoc?\n– Właśnie dlatego przyszłam. Pani Olga zeznała, że pani Klementyna napisała do niej zaraz po wojnie i że ten list został spalony razem z innymi jej osobistymi papierami. Nie wierzę w to. Myślę, że napisała do pani, nie do niej, i to niedawno. List przyszedł pocztą?\n– Tak, ale nie z Anglii. Ktoś go wysłał z Warszawy.\n– Dlatego doszedł. Ma go pani jeszcze?\n– Tak. Nie. Podarłam go i wyrzuciłam do śmieci.\n– Proszę mi go dać – łagodnie powiedziała Lorcia.\n– Ja… Dobrze go schowałam…\n– Tam, prawda? – przerwała jej Lorcia, wskazując na szafę z książkami.\n– Tam pani spojrzała, gdy o niego zapytałam.\n– To były dwa listy. Ten do mnie podarłam. Drugi jest do Teofila.\n– Proszę się nie bać, nie będę go czytała. Nie interesują mnie miłosne wyznania.\n– Skąd wiesz… – Bisia urwała. Spuściła głowę, by ukryć rumieniec.\nPodeszła do szafy i z drugiego rzędu wyciągnęła grubą książkę w twardej oprawie, a z niej złożony na pół list napisany na cienkim lotniczym papierze.\nLorcia wyjęła z torebki zapałki, przysunęła sobie kryształową popielniczkę.\n– Ten francuski też. – Wskazała list na stole.\nGdy oba listy zamieniły się w szary popiół, Lorcia roztarła go palcem, a później wychyliła się przez okno i opróżniła popielniczkę.\n– Tych listów nigdy nie było. Jeśli ma pani w domu coś jeszcze, proszę to usunąć. Nie przypuszczam, żeby groziła pani rewizja, ale lepiej dmuchać na zimne. Pójdę już. Dziękuję\nDopiero gdy Bisia zamknęła drzwi za Lorcią, uświadomiła sobie, że o nic jej nie zapytała, choć przecież nie widziały się od sierpnia trzydziestego dziewiątego roku.\nSpojrzała na swoją spraną spódnicę. Lorcia była taka elegancka!\nCzy sama sobie uszyła tę sukienkę, tak jak kiedyś kostium na bal maskowy? Czemu Pan Bóg nierówno obdarza ludzi talentami! Ona tak się starała, spędzała długie godziny w kuchni, w pokoju do szycia, przy fortepianie, Lorcia tymczasem czego się tknęła, zaraz nabierała w tym biegłości.\n„Wytrwałością i pracą osiągniesz cel”, powtarzała Bisi przybrana mama. Gdybyż to była prawda!\nLetni bal maskowy w Juracie był towarzyskim wydarzeniem sezonu. Bisia co roku odbywała naradę z krawcową, potem serię przymiarek, a jeszcze później bezskutecznie starała się przekonać Teofila, żeby sprawił sobie przebranie pasujące do jej kostiumu.\n– Ojej! – zawołała na jej widok Lorcia. – Królewna Jurata! Jaka ładna sukienka! Zostanie pani królową balu!\nBisia obróciła się na palcach. Lazurowa gaza miękko zafalowała.\n– Zazdroszczę ci, że tak dobrze umiesz szyć, Lorciu – powiedziała, patrząc na szmaragdowy kaftan z kołnierzem powycinanym w zęby i długim spiczastym kapturem. – Świetny kostium. Doskonale pasuje do twojej cery i włosów.\n– Jesteście gotowe? – Do salonu wszedł Teofil w nieśmiertelnym stroju torreadora. – Pięknie wyglądasz, kochanie. – Pocałował Bisię w policzek. – Lady Marion. – Nisko skłonił się przed Lorcią. – Czy uczyni mi pani ten zaszczyt i pozwoli sobie towarzyszyć na bal w zamku w Nottingham?\nTo Teofil wymyślił, że najlepszym sposobem uczczenia matury Lorci będzie zaproszenie jej do Juraty. Bisia go poparła i wspólnymi siłami przekonali Olgę. „Lorcia zna swoje miejsce i na pewno nie przewróci jej się w głowie. Poza tym zaraz po wakacjach jedzie do Lwowa i nie wiadomo, kiedy znów ją zobaczymy”, zbijał argumenty matki. „Ale spać będzie z kucharką i Maszką. Co za dużo, to niezdrowo”. „Nie, mamo. Damy jej pokój gościnny. I proszę, nie przydzielaj jej żadnych obowiązków. Niech na te dwa miesiące stanie się letniczką, jak my”.\nW Lido już tańczono. Dźwięki fokstrota było słychać aż na ulicy. Przed hotelem zatrzymywały się samochody, z których wysiadały wróżki, czarownice, królewny, syreny, damy dworu w towarzystwie korsarzy, rycerzy, Indian, paziów, marynarzy. Roześmiani ludzie w maskaradowych strojach nadchodzili grupkami ulicą Piłsudskiego od strony molo i od Café Casino.\nLorcia przystanęła przed wejściem do hotelu, odwrócona twarzą w kierunku niedalekiego morza. Ogarnęła wzrokiem sosny i niebo, pobliskie domy, pensjonat Juratka, sklepy, kiosk z gazetami, pocztę.\nBisia porozumiewawczo spojrzała na Teofila.\n– Fotografuje – szepnęła do męża.\nBisia miała jedenaście lat, gdy zobaczyła w kuchni nieporadne stworzenie, rude i piegowate, o jasnoniebieskich, niemal przezroczystych oczach. Był chłodny październikowy dzień, a łapczywie pijący mleko mały rozczochraniec miał na sobie tylko podarty lejbik sięgający kolan i chustkę na ramionach.\nNiewiele myśląc, Bisia pobiegła do swego pokoju i wyjęła z szafy futerko, z którego już wyrosła. „Masz, dziewczynko. Nie będzie ci zimno”. Gdy wiele lat później Lorcia przypomniała jej tę scenę, opisała ze szczegółami buciki Bisi, sukienkę, nawet wstążki we włosach. Zatrzymywała się na chwilę, patrzyła na drzewo, kwiat, dom, człowieka i zapamiętywała, jakby zrobiła zdjęcie.\nW hotelowym foyer natknęli się na wysokiego, chudego Napoleona prowadzącego pod rękę pulchną Józefinę z wysoko upiętymi czarnymi włosami.\n– Dobry wieczór! – zawołała pani Zabierzeska. – Jak miło państwa widzieć! Klementyna jest jeszcze na górze, zaraz zejdzie.\n– Piękna tiara – powiedziała Bisia.\n– Imitacja! – machnęła ręką pani Debora.\n– Wspaniałe szafiry. – Teofil spojrzał na naszyjnik. – Nawet Józefina de Beauharnais takich nie miała.\n– Prawda? – ucieszyła się pani Zabierzeska. – Moja rodzina ma jedną z najpiękniejszych kolekcji szafirów na świecie.\nTeofil znieruchomiał, zapatrzony w coś za jej plecami.\nBisia spojrzała w tamtą stronę.\nPo schodach schodziła Klementyna w czerwonej falbaniastej sukni, z pąsową różą wpiętą w czarne loki. Rozmowy w foyer ucichły, wszystkie spojrzenia skupiły się na niej.\nBisia zobaczyła czarne lakierowane buciki, szeroką spódnicę, hiszpańską chustkę z długimi frędzlami, haftowaną w czerwone róże, obcisły stanik, smagłą twarz, czerwone usta i smoliste oczy. Wpatrzone w Teofila.\nGdyby to były czasy karnecików, karnet Klementyny zapełniłby się w ciągu pierwszych minut balu. Ledwie jakiś mężczyzna odprowadził ją do stolika, następny już się kłaniał, prosząc ją do tańca.\nBisia zatańczyła z mężem walca, polkę i fokstrota, a potem, wirując w powolnym bostonie, sponad ramienia swego partnera w kowbojskim kapeluszu i kraciastej koszuli ukradkiem śledziła Teofila tańczącego z Klementyną. On coś do niej szepnął, ona odpowiedziała i oboje się roześmiali.\n– Napijmy się czegoś – zaproponowała Bisia, gdy wszyscy znów usiedli. Chciała jak najdłużej zatrzymać przy sobie Teofila.\n– Tak, należy nam się szampan i chwila odpoczynku – powiedział pan Zabierzeski. – Najważniejsze na balu to dobrze rozłożyć siły.\nDo stolika podszedł młody mężczyzna w zielonej myśliwskiej kurtce, z kołczanem na plecach. Zdjął kapelusz z piórkiem, kłaniając się przed Lorcią.\n– Och, Lorciu! – zawołała Klementyna. – Toż to Robin Hood!\nSaksofonista wysunął się przed orkiestrę i wdał się w synkopowy dialog z perkusistą. Lorcia stanęła na parkiecie, Robin Hood ją objął, ona położyła mu lewą rękę na ramieniu.\nGdy ugiął nogi, natychmiast zrobiła to samo. Wiernie powtarzała ruchy partnera, podążała za nim, jakby jego ciało przekazywało jej wiadomość, jaki będzie następny krok. Tańczyli to objęci, to w rozdzieleniu, płynnie przenosząc ciężar ciała z nogi na nogę.\n– Co to za taniec? – spytała pani Debora. – Kroki są proste, a przecież jest taki widowiskowy.\nPatrzyli, jak inne pary się zatrzymują, otaczają kręgiem Lorcię i Robin Hooda, zaczynają ich dopingować, rytmicznie klaszcząc.\n– Proszę państwa! – zawołał wodzirej, gdy taniec się skończył. – Mamy króla i królową lindy hop! Brawo!\n– Lorciu, skąd znasz ten taniec? – spytała Bisia, gdy Robin Hood odprowadził swą partnerkę do stolika.\n– Nie znam. Kilka dni temu widziałam, jak go tańczono w Café Casino, ale sama tańczyłam go pierwszy raz.\n– Niemożliwe – zdumiał się pan Zabierzeski.\n– Myślę, że wiem, na czym polega twój sekret, dziecko. – Pani Debora uśmiechnęła się do Lorci. – W przeciwieństwie do niektórych kobiet masz odwagę poddać się mężczyźnie i podążać za nim.\n– Mama pije do mnie – teatralnym szeptem powiedziała Klementyna.\n– Nie przeczę. Uważam, że dzisiejsze kobiety robią wielki błąd, gdy im się wydaje, że same sobie ze wszystkim poradzą. Otóż nie poradzą sobie, tylko skażą się na bytowanie na obrzeżach świata.\n– Na obrzeżach lekko się oddycha, mamo. Dobrze mi tam.\n– Odwieczny spór – westchnął pan Zabierzeski. – Niech państwo nie zwracają na to uwagi. Pamiętasz, moja droga, że i ty kiedyś byłaś sufrażystką? – Ujął dłoń żony i pocałował.\n– Ale zmądrzałam.\n– … znalazłam sobie męża i wzięłam go pod pantofel – weszła jej w słowo Klementyna.\n– Dobrze mi pod tym pantoflem – zaśmiał się pan Zabierzeski.\nKlementyna nachyliła się i pocałowała go w policzek.\n– Przepraszam, tatku. Jak widzicie – zwróciła się do Bisi, Lorci i Teofila – moi rodzice są idealnym małżeństwem. Gdybym miała tyle szczęścia co mama i spotkała takiego mężczyznę, poszłabym za nim na koniec świata.\nBisi ścisnęło się serce. Pomyślała, że te słowa są skierowane do Teofila.\n– Tatuś skończył Ecole polytechnique, ale zamiast pojechać do Wiednia i zostać jakimś ważnym inżynierem w Ministerstwie Wojny, jak planowali moi dziadkowie, wrócił z Paryża do Krakowa, w dodatku z amerykańską żoną, i zajął się budowaniem i sprzedawaniem domów.\n– Pewnie bym poszedł utartą ścieżką, został generałem i się roztył, gdyby nie twoja mama, która odkryła moje prawdziwe powołanie.\n– Tata sprzeda każdy dom. Gdyby macica była nieruchomością, też by ją umiał sprzedać. – Klementyna mrugnęła do Teofila.\nLorcia i Teofil się roześmiali.\n– Najważniejsze przy sprzedaży jest położenie domu – powiedziała Klementyna do Bisi. – A macica ma położenie najgorsze z możliwych: z przodu wór z moczem, z tyłu skład ekskrementów.\n– Szkoda, że to takie szokujące – westchnął pan Zabierzeski. – Byłby z tego świetny slogan reklamowy dla naszego biura handlowego: „Sprzedamy każdy dom, nawet umiejscowiony tak niefortunnie jak macica”.\n– Byłam zawiedziona, że pani hrabina nie przyszła na bal, teraz się cieszę – powiedziała pani Debora. – Co by sobie o tobie pomyślała?\nSkarcona Klementyna stała się od tej chwili wzorem powściągliwości. Tańczyła, uprzejmie konwersując z partnerami i nie patrząc na Teofila, a podczas bufetowej kolacji ani razu go nie zagadnęła.\nBisia bawiła się coraz lepiej. Po którymś fokstrocie wróciła z Teofilem do stolika i zamiast Zabierzeskich zobaczyła swoją teściową rozmawiającą z Lorcią.\nTeofil zamówił szampana.\n– Tak się cieszę, maman, że przyszłaś. A jeśli jeszcze zatańczysz ze mną, będę szczęśliwy.\nLedwie wstali, Lorcię znów poprosił do tańca Robin Hood.\n„Ona jest naprawdę ładna – pomyślała Bisia. – Stale słyszałam o jej rudych włosach i nawet nie zauważyłam, jaką ma nieskazitelną cerę, wyjątkowe oczy, doskonałą figurę. Może we Lwowie, gdzie nikt jej nie zna, faktycznie znajdzie wielbiciela, zakocha się z wzajemnością i będzie taka szczęśliwa w małżeństwie jak ja”.\nW samotnym smutnym dzieciństwie marzyła o starszym bracie albo choćby młodszej siostrze. Kiedy Olga przywiozła ją do Olszynki i przedstawiła jej Teofila, pięcioletnia Bisia w jednej chwili pokochała starszego o dwa lata dalekiego kuzyna. Chodziła za nim jak piesek, dla niego nauczyła się wdrapywać na wysokie drzewa, strzelać z łuku, pływać w głębokim, przerażająco ciemnym stawie. Cierpiała w milczeniu, gdy potem wyjeżdżał do szkoły, a jeszcze bardziej, kiedy sobie uświadomiła, że Teofil kiedyś się ożeni i straci go na zawsze. Gdy w pewien sierpniowy wieczór pocałował ją na ich ulubionej ławce, zakręciło jej się w głowie i po raz pierwszy w życiu zemdlała.\n– Czy zrobi mi pani ten zaszczyt i zatańczy ze mną? – Starszy pan w szerokich białych spodniach, koszulce w paski i marynarskiej czapeczce skłonił się Bisi.\nBisia zdjęła przybraną bursztynami koronę i położyła ją na stoliku.\n– Zsuwa mi się z głowy podczas tańca – wyjaśniła i uśmiechnęła się do siwego marynarza.\nTańcząc, szukała wzrokiem Teofila. Był na parkiecie, tańczył z mamą. Klementyna i jej rodzice gdzieś znikli.\nMarynarz odprowadził ją do stolika i od razu poprosił do tańca Olgę. Bisia słuchała dźwięków bostona, piła szampana z Teofilem i była szczęśliwa.\nPo bostonie orkiestra znów zagrała fokstrota i do Olgi podszedł mężczyzna we fraku i w ceratowej kapuzie.\n– Dziękuję panu, ale cztery tańce z rzędu to dla mnie za dużo – powiedziała. – Świetne przebranie. – Mrugnęła do Teofila, gdy rybak się oddalił. – Powinieneś pomyśleć o czymś takim. Można je zmieścić w kieszeni.\nŚwiatła na chwilę przygasły. Reflektor skierował się na stojącego na podium wodzireja.\n– A teraz, proszę państwa, niespodzianka! Wystąpi przed państwem panna Klementyna Zabierzeska! Brawo!\nRozbłysły światła. Na parkiecie stała Klementyna w czerwonej sukni, z różą we włosach i koronkowym wachlarzem w wyciągniętej do góry ręce. Uniosła falbaniastą spódnicę, tupnęła nogą obutą w czarny trzewik. Rozległ się metaliczny dźwięk. Musiała zmienić buty, bo wcześniej nie miała blaszek do stepowania. Rozległa się pieśń torreadora z Carmen.\nZ początku Bisia nie mogła oderwać oczu od Klementyny, potem skierowała wzrok na Teofila. Lekko pochylony do przodu, z uśmiechem błądzącym po twarzy, zapatrzony w tańczącą Carmen, wyglądał, jakby zapomniał o całym świecie.\nBisi brakowało tchu, czuła się tak, jakby miała na sobie za mocno zasznurowany gorset. Gdy Klementyna skończyła tańczyć, a cała sala biła brawo jak szalona, poszła do damskiej garderoby i poprosiła jedną z dyżurujących tam pokojówek, by poluźniła jej pasek u sukienki, potem zaś wyszła na hotelowy taras zaczerpnąć powietrza.\nWróciła do sali dancingowej i stanęła blisko wejścia. Ponad ramieniem kobiety w zielonej powłóczystej szacie spojrzała na parkiet i zobaczyła uniesioną twarz Carmen oraz jej oczy wpatrzone w oczy torreadora. Tańczyli blisko, zatopieni w sobie. Bisi ścisnęło się serce. Czy ten przeklęty walc nigdy się nie skończy?\nZamknęła oczy i w tej samej chwili melodia umilkła.\n– Twoja na zawsze – usłyszała Bisia za plecami. – Wieki nie słyszałam tego walca.\nWrócili do domu szarym świtem, zanim obudziły się ptaki. Lorcia, nucąc jakąś melodię, znikła w gościnnej sypialni.\nBisia zdjęła gazową sukienkę i otulona w lekki szlafroczek stała w salonie przy drzwiach wychodzących na taras.\n– Przeziębisz się, malutka. Zmykaj do łóżka – powiedział Teofil, zaglądając do pokoju.\n– Teo… Widziałam, jak z sobą tańczyliście, jak ona na ciebie patrzyła i jak ty… patrzyłeś na nią.\n– O czym ty mówisz, kaczuszko?\n– O Klementynie.\n– Bisiu, kochanie, wypiłaś za dużo szampana i coś ci się roi w tej ślicznej główce.\nChciał ją przytulić, lecz się odsunęła. Spojrzała mu w oczy i nagle ją olśniło.\n– Ona cię kocha, a ty o tym wiesz, prawda?\n– Zaraz kocha… Pracujemy razem, może z nudów odrobinę flirtuje…\n– Teo! Nie wolno ci przestać mnie kochać!\n– Wiesz, że jesteś tylko ty, od zawsze i na zawsze – szepnął. – Przecież tak się umówiliśmy – dodał żartobliwym tonem. Objął ją ramieniem i wskazał na niebo. – Popatrz, zapowiada\nStali przytuleni, słuchając dalekiego szumu morza i bliskiego szumu sosen.\n– Przyjdź teraz do mnie – poprosiła.\n– Jesteś zmęczona…\n– Nie, Teo, jestem nieszczęśliwa! Czuję, że ona leży w swoim łóżku, ale nie śpi, tylko myśli o tobie. Pragnie cię!\n– Nie mów głupstw, kaczuszko.\nWspięła się na palce i przycisnęła wargi do jego warg.\n– Kochaj mnie! Kochaj tylko mnie!\nKiedy się obudziła, nie było go przy niej. Stał na tarasie z papierosem w ręku i patrzył na wschodzące słońce, błyszczące na rudych pniach sosen. Ukryta za firanką widziała, jak odwrócił głowę, objął wzrokiem biały dom, trzcinowe fotele, stół z bukietem gladioli w szarym dzbanie. Wszystko takie proste i znajome.\n– Tamto jest tylko szaleństwem – powiedział do siebie półgłosem.\nPrzycisnęła dłonie do serca, które przyspieszyło ze szczęścia.\nNagle jej się wydało, że coś czerwonego mignęło wśród drzew. Teofil odłożył papierosa i boso zszedł do ogrodu. Sosnowe igły, których ogrodnik nie zgrabił z trawnika, miękko uginały się pod jego stopami.\nKtoś stał tuż za płotem.\nJeszcze przez chwilę miała nadzieję, że furtka będzie zamknięta na klucz. Teofil nacisnął klamkę i furtka się otworzyła.\nKlementyna wrzuciła list do ognia i sięgnęła po następny.\n14 lutego 1943, niedziela\nNajdroższa moja Klementynko!\nBardzo Ci dziękuję za piękny, długi list. Cieszę się, że spędziłaś święta z rodziną, choćby daleką. Uśmiałem się, gdy czytałem charakterystykę Twego szwagra i jego drugiej żony. Pisz jak najczęściej, bardzo czekam na Twoje listy. Czy udało Ci się dowiedzieć czegoś o Rodzicach? Rozumiem Twój niepokój, bo sam często myślę o Olszynce, o tym, co się dzieje z Mamą i Bisią. Wieści z Polski nie mamy prawie wcale.\nDostałem wczoraj list i paczkę z whisky i blaszankami piwa z Australii, od Iana McTawisha, mojego towarzysza broni z Libii. Pisałem Ci o nim kiedyś, pamiętasz? To ten, który cierpiał na zapalenie kości stopy i mimo kilku operacji rana nie chciała się wygoić.\nPonieważ wykluczono kiłę, gruźlicę i promienicę, pomyślałem o malarii, bo już wtedy wiedziałem, jaka to nieszablonowa choroba (w swoich propagandowych audycjach Niemcy nie bez powodu nazywają nas „dywizją widliszka”). Ian twierdził, że nigdy na malarię nie chorował, okazało się jednak, że ma we krwi zarodźca pasmowego. Wyobraź sobie, po leczeniu przeciwmalarycznym rana zagoiła się w ciągu kilku dni. Ian w każdym liście zaprasza nas do siebie po wojnie i jak zwykle grozi, że jeśli nie przyjedziemy, najlepiej na stałe, to wybierze się do Europy i zabierze nas, choćby siłą.\nA my tu wojujemy z szakalami. Do ich wycia już dawno przywykliśmy, ale ostatnio tak się rozzuchwaliły, że wchodzą do namiotów i kradną jedzenie, nawet chleb.\nIdzie hamsin, nie ma czym oddychać i ludzie zrobili się kłótliwi. „Buzułuki” od Andersa kłócą się z „Lordami” (tymi, którzy tu przyjechali z Anglii), a jedni i drudzy z nami, „Ramzesami”…\nKtoś zapukał do drzwi. Klementyna przez chwilę walczyła z sobą. Miała ochotę cicho wstać i zamknąć zasuwkę.\n– Proszę! – zawołała, nie podnosząc się z podłogi.\nDrzwi się otworzyły i stanęła w nich Wanda.\n– Co robisz? Skończył ci się węgiel? – spytała, patrząc na szary popiół ze spalonego papieru. – Pożyczę ci.\n– Jutro wyjeżdżam, zapomniałaś? Nie mogłabym ci oddać.\n– No to ci dam… – Urwała. – Palisz listy?\n– Nie. Chowam je do kominka.\n– Ale przecież… przecież w nim się pali.\nWanda milczała chwilę. Patrzyła na siedzącą na podłodze Klementynę, na rozsypane wokół niej listy, potem przeniosła wzrok na leżącą na łóżku walizkę.\nKlementyna kiwnęła głową.\n– To może zejdziesz na dół? Adam przyjechał i pyta o ciebie.\nPrzed kwadransem słyszała dzwonek i zamieszanie na dole, ale ku jej radości wszystko szybko ucichło.\n– Te szkockie imiona zawsze wylatują mi z głowy. Nie mogliby się nazywać Arthur, Alex albo Mary?\n– Wolą Artaira, Alasdaira i Marion.\n– Boże! – Wanda wzniosła oczy do nieba. – Aleś zagrzechotała! Jak stara skrzynia biegów albo rodowita Szkotka. To co, zejdziesz?\nKiedy drzwi się zamknęły, Klementyna spojrzała na listy. Zgarnęła je na kupkę, podniosła z podłogi, przycisnęła do ust, zamknęła oczy, a potem wyciągnęła ręce i upuściła listy na rozżarzone węgle. Założyła ręce na piersi i dopiero wtedy otworzyła oczy.\nOgień w kominku na chwilę przygasł. Białe, szare i niebieskie koperty otoczył wianuszek siwego popiołu. Gdyby je teraz chwyciła szczypcami, mogłaby je jeszcze uratować.\nSiedziała nieruchomo i patrzyła, jak spod papieru wypełzają czerwone ogniki, przebiegają po brzegach kopert, znikają, znów się pojawiają, większe i śmielsze. Gdy listy zapłonęły jasnym ogniem, wstała z podłogi.\nOtwarła schowek w ścianie. Na krótkim drążku wisiało kilka sukienek, dwie bluzki, płaszcz z wielbłądziej wełny, który kupiła na pchlim targu za pierwszą angielską pensję.\nZdjęła szlafrok i włożyła swoją ulubioną sukienkę z lazurowego jedwabiu drukowanego w zielone listki. Była za lekka na jesień, zarzuciła więc na ramiona szal z kaszmiru. Przez chwilę patrzyła na krzyżujące się na nim granatowe, zielone i żółte pasy. Kolory kiltu Aidana. Pomyślała, żeby zdjąć szal, choć przyjemnie grzał jej plecy, potem wzruszyła ramionami i ciaśniej się nim otuliła. Nawet jeśli Aidan go pamięta, jakie to teraz ma znaczenie?\nChoć po schodach schodziła powoli, brakowało jej tchu i na korytarzu musiała przystanąć. Z kuchni dobiegały podniesione głosy.\n– … pospolity dezerter, w dodatku z pola walki!\n– Chciał wrócić do Lwowa, lecz Mościcki mu to odradził. Zresztą nawet gdyby wrócił, to na pewną śmierć.\n– Gdyby był we Francji, mógłby walczyć dalej.\n– Przecież nie był wróżką, nie mógł przewidzieć, że Rumuni zdradzą i go internują.\n– Tak, siedział sobie w Rumunii, pisał wiersze i malował. Świetne zajęcia dla marszałka.\n– Złożył funkcję zaraz na początku, w październiku. Poza tym go pilnowali. Ale i tak przy pierwszej okazji prysnął na Węgry i chociaż był po pięćdziesiątce, przeszedł przez Tatry i dostał się do Warszawy.\n– Dużo się tam nawojował. Mógł wojować we wrześniu. Czemu przy takiej słabej łączności nie pomyślał o podziale na fronty? Albo o obronie na linii Wisły, Bugu i Sanu zamiast od samych granic? Co to za wódz naczelny, który nie widzi choćby tego, że plany mobilizacyjne są oparte na fikcji?\n– Przecież wiesz, Władku, że wszystko rozbijało się o pieniądze. Nie można go obciążać za sytuację gospodarczą, za przewagę Niemców, za cios w plecy, który nam zadali Sowieci, za zdradę Rumunów, Francuzów i tych pieprzonych dżemojadów.\n– Ale za zakaz walki z Sowietami można.\nKlementyna odetchnęła głęboko, nacisnęła klamkę i weszła do salonu.\nJak zawsze poraziła ją brzydota tego pokoju: musztardowe zasłony w jaskrawe czerwone romby, tabaczkowe tapety z brązowymi i czarnymi maźgami, bohomaz wiszący nad kominkiem i siedzące po obu jego stronach dwa gipsowe lwy, pomalowane na rudo i udające miedziane. Jednemu farba zeszła z oczu i wydawało się, że są zasnute bielmem.\n– Clementine, how nice to see you!\nAidan zerwał się z narożnej kanapy, na której siedział między panią Hughes, ich landlady, a Wandą. Wyglądał jak wtedy, gdy przyjechał na rekonwalescencję z północnej Afryki, z wypłowiałymi od słońca rudymi włosami i pokrytą piegami twarzą.\nUścisnął ją i pocałował w policzek.\n– Aidan! Skąd się tu wziąłeś? Nie pisałeś, że przyjeżdżasz do Londynu.\n– Napije się pani herbaty, pani Klementyno?\nKlementyna odwróciła się do pani Hughes.\nUsiadła na pluszowej ławce, po drugiej stronie niskiego stolika, a Aidan zajął miejsce obok niej.\n– A więc jutro nas pani opuszcza. – Gospodyni podała jej filiżankę.\n– Wyjeżdżasz? Dokąd? – spytał Aidan.\n– Do Cromarty Park.\n– Do Szkocji na zimę? To szaleństwo! – zaśmiał się Aidan.\nKlementyna przypomniała sobie pełen przeciągów kamienny dom, nieopalane sypialnie, w których pokojówki ogrzewały lodowatą pościel staroświeckimi szkandelami, gdzie w długie zimowe noce jedynym źródłem ciepła był termofor. Czasem, dzwoniąc zębami, schodziła nad ranem do kuchni, grzała wodę w elektrycznym czajniku, jedynym w tym domu sprzęcie przypominającym, że to dwudziesty wiek, i nalewała wrzątek do termofora.\n– Sir Crispin, mój wuj, i lady Isobelle zaprosili mnie do siebie – powiedziała Klementyna.\nSir Crispin nie był jej krewnym, tylko mężem jej dawno zmarłej ciotki. Wiedziała jednak, że pani Hughes jest czuła na punkcie arystokratycznych koneksji.\n– To miłe z ich strony! – zagruchała gospodyni.\n– Sir Crispin? Dziwne imię jak na… starozakonnego. Bo skoro to pani wuj… – rzucił siedzący obok Wandy sierżant Barankiewicz.\nTak właśnie kazał się nazywać: sierżant Barankiewicz, jakby nie miał imienia i choć nikt nigdy nie widział go w mundurze. Wprowadził się przed rokiem i już pierwszego dnia ogłosił świętą wojnę przeciwko Klementynie, jako renegatce kalającej własne gniazdo.\n– Żyd to nie jest brzydkie słowo – zauważyła cierpko. – Nie, sir Crispin nie ma żydowskiego pochodzenia jak moja matka. Jest Szkotem z dziada pradziada. Małżeństwo z moją ciotką pan pewnie by zaliczył do błędów młodości.\n– To taka romantyczna historia! – zawołała Wanda. – Amerykanka przyjeżdża do Londynu, poznaje szkockiego lorda, zakochują się w sobie od pierwszego wejrzenia i mimo sprzeciwów jego rodziny biorą ślub.\n– Pani mama jest Amerykanką? – spytała gospodyni. – Nigdy pani o tym nie wspomniała, ale ja od razu wyczułam ten akcent.\nAidan nachylił się do Klementyny i szepnął:\n– Jakby sama używała Queen’s English, a nie cockneya.\nKlementyna spojrzała na Wandę.\n– Wandziu – powiedziała po polsku – przecież ci mówiłam, że ożenił się z nią dla pieniędzy. Był lordem, to prawda, ale biednym jak mysz kościelna. Gdyby nie jej żydowskie dolary – spojrzała na sierżanta Barankiewicza – nie miałby za co załatać dziur w dachu swego zamku i do dziś woda by mu kapała na głowę.\nWanda poczerwieniała jak piwonia.\n– Moja ciotka była miłą, zgodną kobietą – dorzuciła Klementyna łagodniejszym tonem. – Może z czasem by się w niej zakochał.\nI jakby nigdy nic zwróciła się do pani Hughes.\n– Tak, mama była Amerykanką. Ściśle mówiąc, amerykańską Żydówką, choć protestantką. Zginęła w krakowskim getcie.\n– Kto ją zabił? – spytała pani Hughes.\n– Może jeszcze herbaty, panie MacKay? – Gospodyni uśmiechnęła się do Aidana.\n– Bardzo dziękuję, ale muszę się już pożegnać. – Aidan odstawił filiżankę i wstał. – Do widzenia pani. Do widzenia państwu.\nKlementyna także się podniosła.\n– Do widzenia, pani Hughes. Dziękuję za gościnę w pani domu.\n– Ach, gdyby pani wróciła kiedyś do Londynu, zawsze będzie tu pani mile widziana.\n– Dziękuję. Wandziu – dodała Klementyna po polsku – mogę zajrzeć do ciebie wieczorem? Chciałabym się pożegnać.\nZa drzwiami Klementyna głęboko odetchnęła.\n– Co się stało? – spytał Aidan. – Czemu tu jest tak… tak… nieprzyjaźnie?\n– Słyszałeś takie wyrażenie „polskie piekiełko”?\nAidan przecząco pokręcił głową.\n– To jest właśnie to, co widziałeś. Siedzimy w kotle z gorącą smołą i pilnujemy, żeby wszyscy byli równo zanurzeni, aż po szyję.\n– Bo tego nie da się zrozumieć.\n– Czy ten pan… Baranek?\n– Baranek to on na pewno nie jest. Barankiewicz.\n– Czy ten Barankiewicz jest antysemitą?\n– Nie wiem. Ale nienawidzi mnie, to pewne. Gdybym była Marsjanką, mówiłby źle o Marsjanach.\n– Bo wiem coś, co on chciałby ukryć.\n– Prawdę mówiąc, wątpię.\n– Pamiętasz, jak się poznaliśmy na tej drodze we Francji? Płakałaś, a ja jak kretyn spytałem, jak się czujesz. Spodziewałem się usłyszeć: „Dziękuję, świetnie!”, tymczasem ty powiedziałaś: „Nie widzisz, głupku, że jestem nieszczęśliwa?”. Naprawdę jutro wyjeżdżasz?\n– Tak. Z samego rana.\n– Czy mogę cię zaprosić na kolację?\n„Dobre jedzenie, szampan. Byłoby miło”, pomyślała.\n– Obiecałam Wandzie, że spędzę z nią wieczór.\n– Ją też zaproszę, choć wolałbym być tylko z tobą.\nNagle poczuła, że nie chce siedzieć sama w brzydkim pokoju, patrząc na spakowaną walizkę i spopielone listy.\n– Może chodźmy na spacer i na herbatę do Kew Gardens.\n– Poczekaj, wezmę płaszcz.\nPatrzył za nią, gdy wchodziła na schody.\n– Ślicznie wyglądasz – powiedział. – Pamiętam ten szal z Francji.\nWiosna czterdziestego roku była we Francji gorąca.\n(…) W hali dworca morskiego kłębił się tłum. Klementyna potykała się o walizki, pudła, nogi jakichś siedzących na podłodze ludzi. Nie doszła nawet do połowy hali, gdy zaczęła się bać, że tłum ją udusi. Torując sobie drogę łokciami, przedarła się z powrotem. Stanęła przed budynkiem i głęboko oddychała.\n– To nie Gdynia, tu nie ma jodu – usłyszała nagle.\nMężczyzna mniej więcej w jej wieku, w eleganckim letnim garniturze, patrzył na nią, mrużąc oczy.\n– Jak pan zgadł, że jestem Polką?\n– Ma pani przypiętą na plecaku odznakę Sekcji Turystycznej Towarzystwa Tatrzańskiego, choć nie wygląda pani na taterniczkę.\n– To plecak mojego ojca.\n– Czeka pani na niego?\nKlementyna pomyślała o rodzicach i serce jej się ścisnęło. Spojrzała na natręta. Nawet się nie przywitał ani nie przedstawił. Wyglądał jednak na osobę obrotną.\n– Czekam na jakiś statek, który mnie stąd zabierze.\n– Dokąd chciałaby pani popłynąć? Do Ameryki?\n– Na razie do Anglii.\n– Widzi go pani? – spytał, wskazując ręką.\nKlementyna spojrzała na morze. Statek pasażerski z widocznym z daleka grubym kominem płynął na zachód.\n– Tak. Ale chyba tutaj nie zawinie.\n– To Lancastria. Wpłynie do estuarium Loary i zacumuje jakieś dziesięć mil stąd. Jutro po południu odpłynie do Liverpoolu.\n– Myśli pan, że weźmie także cywilów? – spytała po chwili.\n– Przede wszystkich weźmie lotników z RAF-u, potem Brytyjczyków, Belgów, którzy czekają już od kilku dni, Holendrów, ale Polaków też. Mnie na przykład. Tylko psy są wykluczone.\nKlementyna przypomniała sobie niemiecką tabliczkę na jednym z krakowskich sklepów: „Psom i żydom wstęp wzbroniony”.\n– Nie pyta pani, dlaczego akurat psy?\n– Boją się zawleczenia na Wyspy wścieklizny.\n– Ach! Mam do czynienia z osobą zorientowaną. Jest pani weterynarzem?\n– Nie. Chirurgiem.\n– Wspaniale! Zapraszam panią do moich amerykańskich przyjaciół.\n– Dziękuję, ale nie mam czasu. Do widzenia!\n– Nie przyjmuje pani zaproszeń od nieznajomych. Rozumiem. Jestem Witek. A jak pani ma na imię?\n– Wie pan wszystko, więc pewnie i to.\n– Oczywiście, Rozamundo.\nMimo woli się roześmiała.\n– Tak lepiej. Rozamundo, zjemy kolację u amerykańskich przyjaciół, a rano pojedziemy ich sanitarką tam, gdzie zacumuje Lancastria.\n– Sanitarką? Co to za Amerykanie?\n– Młodzi, wysportowani, uwielbiający futbol ochotnicy, których wysłał amerykański Czerwony Krzyż, żeby pomagali w ewakuacji rannych. Ponieważ jednak rannych tu nie ma, zajmują się myciem i polerowaniem swoich sanitarek, grają w piłkę albo boksują.\nDwóch wysokich jasnowłosych młodych ludzi w mundurach koloru khaki, z czerwonym krzyżem na rękawach i naramiennikach, stało przy pomalowanej na biało przyczepce samochodowej.\n– Hello, Witek! – zawołali na ich widok.\nKlementyna miała słabość do amerykańskiego akcentu.\n– Jesteś Amerykanką? – spytali, gdy się przywitała.\n– W połowie. Moja mama urodziła się w Bostonie.\nPhil i Jack stacjonowali trzydzieści kilometrów od Saint-Nazaire, a do portu przyjechali po francuski autoklaw polowy. Pokazali Klementynie, jak działa i jak można sterylizować narzędzia podczas jazdy. Potem obejrzała wyposażenie sanitarki. Wszystko lśniło jak nowe.\n– Używaliście jej kiedyś do przewozu rannych? – spytała.\n– Na razie przewiozą nas i skrzynkę szampana – powiedział Witek.\nGdy sanitarka ruszyła, spytał:\n– A ty, Rozamundo, miałaś do czynienia z rannymi?\n– Nie. W Warszawie.\n– Jesteś warszawianką?\n– Nie. Wracałam z wakacji i wojna zaskoczyła mnie w Warszawie.\n– Jak było? – Zamyśliła się. – Dużo przypadków inop.\n– Inoperabilis. Beznadziejnych.\nPierwszy ranny, przy którego operacji asystowała, miał trzewia pocięte odłamkami na drobne kawałki. „Tu nic nie da się zrobić. Zaszyj go, ja biorę następnego”, powiedział operator. Potem nie było czasu nawet na gotowanie narzędzi. Całymi dniami opatrywała rannych, grzebiąc rękami we krwi i w ropie. Gdy zabrakło katgutu, jedwabiu i lnu, zszywała rany przędzą do cerowania albo zwykłymi nićmi.\n– A postrzał? Jakie się wtedy ma szanse?\n– Zależy gdzie. Jeśli dostaniesz w kończynę, możesz się wykrwawić w ciągu dwudziestu minut. Strzał w środek tułowia łamie kości i rozrywa tętnice. A po trafieniu w głowę człowiek pada jak szmaciana lalka i umiera, zanim zdąży pomyśleć, co się stało.\n– Nie jesteś optymistką, Rozamundo. W książkach inaczej piszą o wojnie.\n– Szczególnie ci, którzy prochu nie wąchali. Teoria ma skrzydła, praktyka i chirurg jedynie ręce.\nPrócz karetek z załogą Amerykanie przysłali wyposażenie szpitala polowego. Z zazdrością oglądała sprzęt i narzędzia. Gdyby choć dziesiątą ich część miała w Warszawie! Było tu wszystko – nie tylko do ratujących życie zabiegów w warunkach polowych, ale także do operacji ocznych, laryngologicznych, urologicznych.\nWzięła do ręki łyżkę Breisky’ego.\n– Przewidujecie również operacje ginekologiczne?\nPhil stanął w pąsach.\n– Ja jestem tylko sanitariuszem po trzymiesięcznym kursie.\n– Widzę, Rozamundo, że jesteś pod wrażeniem – powiedział Witek po polsku. – Nie okazuj tego tak wyraźnie, bo jeszcze bardziej wbiją się w dumę i uwierzą, że mają wszystko.\n– Nie pomyśleli o jednej rzeczy.\n– O trumnach.\nPhil i Jack zajmowali piętro w starym kamiennym domu. Wprost ze schodów wchodziło się do wielkiej kuchni z kominkiem, dalej były małe sypialnie w amfiladzie.\nPo pierwszej butelce szampana Amerykanie powiedzieli „dobranoc” i znikli w swoich pokojach.\n– Za drugą przegraną! – Witek uniosł kieliszek. – Żabojady dostały baty i wcale mi ich nie żal. Z taką pogardą mówili, że Niemcy nas pokonali w pięć tygodni. Oni wytrzymali niewiele dłużej, choć mają Linię Maginota i nie musieli jak my walczyć na dwa fronty.\n– Jeszcze się nie poddali – zauważyła Klementyna.\n– Niedługo to zrobią. Wolą żyć na kolanach, niż zginąć na stojąco.\n– Tak dobrze ich znasz?\n– Mieszkam tu od dziesięciu lat.\n– Zarabianiem pieniędzy. – Uśmiechnął się. – A ty dobrze znasz Amerykanów?\nKlementyna się zamyśliła.\n– Skromna kobieta! Wybryk natury!\nOtworzył kolejną butelkę.\n– Za Amerykę! Oby jak najszybciej przyłączyła się do tej wojny.\n– Myślisz, że to będzie wojna światowa? Tak jak Wielka Wojna?\n– Jestem tego pewien, Rozamundo. Roosevelt najpierw zwietrzy w wojnie interes, tak jak go wyczuł w sowieckiej Rosji, a potem, gdy wojna się rozkręci, gdy na Amerykanów posypią się bomby, nie będzie miał innego wyjścia, jak się do niej przyłączyć.\n– Interes w wojnie?\n– Pomyśl, Rozamundo, ile stali będą mogły sprzedać amerykańskie huty, ile Roosevelt wyeksportuje węgla, ropy, broni, żywności. Wojna to złoty interes.\n– Masz rację, tylko dla niektórych. Takich jak ja. A czym się trudni twoja amerykańska rodzina? Boston nie kojarzy mi się z niczym konkretnym.\n– Handluje diamentami.\n– Świetny fach! – zawołał z przesadnym żydowskim akcentem. – Wiesz, jak diamenty pójdą w górę? Jeśli musisz szybko sprzedać wszystko, co masz, i uciekać, to przecież nie będziesz brać walizki pieniędzy. Ale woreczek diamentów już tak.\n– Jak się dostaniesz jutro na statek? – spytała, by zmienić temat.\n– Wejdę po trapie. – Mrugnął do niej. – Napijmy się jeszcze. I daj mi rękę.\n– Zobaczymy. Lewą poproszę.\nRozprostował jej dłoń, pogładził ją, potem długo na nią patrzył.\n– Dwóch mężczyzn. Pierwszego opuściłaś, ale będzie cię kochał aż do śmierci.\nChciała wyszarpnąć rękę, lecz chwycił ją mocniej.\n– Jeśli popłyniesz do Anglii, będziesz musiała zrezygnować z chirurgii.\n– Dlaczego? – spytała odruchowo, choć nie wierzyła w chiromancję.\n– Nie wiem. Może nie dostaniesz pozwolenia na pracę, może nikt cię nie zatrudni, może wyjdziesz za mąż i on zabroni ci pracować. Lepiej zostań we Francji, ukryj się gdzieś na południu, ale nie nad morzem, bo morze ci nie sprzyja.\n– Dlaczego miałabym się ukrywać?\n– To wiesz lepiej niż ja.\n– A co powiesz o swojej przyszłości, jasnowidzu?\n– Nie jestem jasnowidzem. Nawet gdybym był i ją znał, to i tak nie mógłbym przed nią uciec. – Sięgnął po butelkę. – Napijmy się.\n– Nie wierzę w chiromancję.\n– To po co ci była moja ręka?\n– Może gdy chce się zajrzeć w przyszłość, łatwiej patrzeć na rękę albo w karty zamiast w oczy?\nObudziła się z wrażeniem, że zaspała. Podniosła leżący na szafce nocnej zegarek – dochodziło południe. Szampan, wygodne łóżko i poprzednia noc spędzona w ciężarówce zrobiły swoje.\nSzybko się ubrała i poszła do kuchni. Na stole leżała kartka.\nFrancuzi się poddali. Na wieść o tym nasi amerykańscy przyjaciele dali dyla.\nDziękuję za cudowny wieczór!\nPS Chiromancja, wirujące stoliki i Marsjanie to bzdury. Ale zostań we Francji.\nZmięła kartkę i rzuciła ją na podłogę.\nPhil i Jack znikli, tak jak Witek. Klementyna założyła plecak i ruszyła drogą w kierunku Saint-Nazaire. Miała przed sobą jakieś trzydzieści kilometrów i wiedziała, że Lancastria odpłynie bez niej.\n„Anglicy przyślą inne statki. Teraz, kiedy mają nóż na gardle, gdy cały niemiecki impet skieruje się na nich, będą potrzebowali każdej pary rąk”, pocieszała się w myślach.\nDzień był upalny i po dwóch godzinach marszu pustą drogą usiadła na chwilę w cieniu, żeby odpocząć. Ledwie weszła między drzewa, na drodze pojawił się samochód. Minął ją, zanim zdążyła z powrotem wybiec na drogę.\nByła u kresu sił, gdy znowu usłyszała motor. Stanęła na środku drogi.\n„Niech mnie przejedzie, nie ruszę się stąd”, myślała.\nKierowca zahamował, otworzył drzwi i wychylił się z auta.\n– Czy pani zwariowała?! – krzyknął. – Mogłem panią zabić!\n– Muszę się dostać do Saint-Nazaire. Podwiezie mnie pan? Zapłacę.\n– Nie musi mi pani płacić. Akurat tam jadę.\nOtworzył tylne drzwiczki. Usiadła koło starszej pani w niemodnym kapeluszu i chustce na ramionach. Kobieta kołysała się do przodu i do tyłu, mamrocząc w kółko pod nosem: „Zwyciężyli, bo są silniejsi od nas”.\nGdy wysiadła koło portu, z głodu i pragnienia zakręciło jej się w głowie. Prócz filiżanki kawy od rana nic nie miała w ustach. Pod platanem stało kilka stolików przykrytych obrusami w kratkę. Usiadła przy jednym z nich. Po chwili podeszła do niej kelnerka.\n– Poproszę szklankę wody. Co mogę dostać do jedzenia?\n– Mamy zupę jarzynową, wołowe ragout, zieloną sałatę, brokuły i naleśniki.\n– Poproszę wszystko.\nKelnerka odeszła, lecz za chwilę wróciła.\n– Wszystko – powtórzyła z naciskiem Klementyna.\n– Tak, wiem. Przyszłam zapytać, czy chce pani posłuchać przemówienia marszałka Petaina. Będzie mówił przez radio.\nW restauracyjce wszystkie miejsca były zajęte. Kelnerka przyniosła Klementynie krzesło z zewnątrz, postawiła na stole dzbanek wody, potem talerz z zupą. Inni goście siedzieli nad szklaneczkami wina albo cydru, rozmawiając leniwie.\nGdy spiker zapowiedział orędzie marszałka Petaina, wszyscy umilkli.\n– Francuzi! Po rozmowie z prezydentem Republiki przyjmuję urząd premiera. Wyrażam podziw dla naszej armii walczącej z przeważającymi siłami wroga. W tych tragicznych chwilach myślę o nieszczęsnych uchodźcach zapełniających nasze drogi. Ze ściśniętym sercem oświadczam wam, że należy podjąć próbę przerwania walki. Zwróciłem się tej nocy do przeciwnika z prośbą, aby jeśli jest na to przygotowany, podjął razem ze mną, jak żołnierz z żołnierzem po honorowej walce, próbę znalezienia sposobu na położenie kresu działaniom wojennym.\nPrzemówienie trwało nie dłużej niż dwie minuty. Gdy się skończyło, Klementyna podeszła do kontuaru i zapłaciła za obiad, którego nie skończyła jeść. Stojąc już w drzwiach, odwróciła się twarzą do gości i powiedziała głośno:\n– Teraz niemieccy oficerowie przybywający do Paryża mają przed sobą tylko jedną walkę: o lepszy stolik w kawiarni.


W Krzeszowie rozpoczynają się obchody 100-lecia odzyskania niepodległości "Ku Czci Niepodległej – Krzeszów 2018" - Dziennik Wałbrzych\nJuż za tydzień w Opactwie Cystersów w Krzeszowie rozpoczną się zaplanowane na całe lato obchody 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Będzie to największa tego typu impreza w regionie, obchodzona pod wspólną nazwą „Ku Czci Niepodległej” – Krzeszów 2018″.\nTegoroczny Festiwal został objęty Patronatem Prezydenta RP, Patronatem Biskupim oraz Patronatem Sekretarza Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej – Pani Marzeny Machałek. Dziennik Wałbrzych objął nad imprezą patronat medialny.\nJuż w najbliższy weekend, 12 i 13 maja na Wielki Piknik Patriotyczny do Krzeszowa zjadą setki motocyklistów, uczestników V Pielgrzymki Motocyklowej. W programie zaplanowano m.in.: występy oraz koncerty patriotyczne, loterię fantową, stoiska turystyczno-informacyjne, stoiska gastronomiczne i rękodzielnicze oraz dioramy historyczne obstawiane przez rekonstruktorów.\nMiesiąc później, 9 czerwca i 30 czerwca 2018 to dni wielkich koncertów, które odbędą się w murach krzeszowskiej bazyliki. 9. czerwca o godz. 19:00 odbędzie się koncert Zespołu Śląsk, 30.06, o godz. 19:00 koncert Józefa Skrzeka „Kantata Maryjna” do słów Romana Brandstaedtera.\nObchody zakończą się 15 sierpień 2018 Wielkim Odpustem Krzeszowskim, połączonym ze Świętem Wojska Polskiego.\nDodano: 4 maja 2018 10:39


Szanghaj: Problemy Federera w 3. rundzie - Tenis24.eu - Twoje źródło wiedzy o tenisie\nStart » Aktualności » Szanghaj: Problemy Federera w 3. rundzie\nSzanghaj: Problemy Federera w 3. rundzie\nSzwajcar awansował do ćwierćfinału.\nRozstawiony z numerem pierwszym Roger Federer nie miał łatwego zadania w trzeciej rundzie turnieju ATP Masters 1000 w Szanghaju. Twarde warunki postawił Roberto Bautista Agut, jednak Szwajcar po blisko dwóch godzinach pokonał Hiszpania 6:3, 2:6, 6:4, dzięki czemu awansował do ćwierćfinału.\nFederer był zdecydowanym faworytem tego pojedynku i też zaczął go bardzo pewnie, spokojne utrzymanie swojego podania i „brejk” w czwartym gemie dał przewagę, która umożliwiła kontrolowanie przebiegu gry. Hiszpan nie miał zbyt wiele do powiedzenia przy serwisie Szwajcara i wydawało się, że będą tu dość szybkie dwa sety.\nSytuacja zmieniła się jednak w drugiej partii, choć to Roger przełamał rywala na start, to sam aż dwukrotnie stracił serwis i szybko zrobiło się 3:1 dla Bautisty Aguta. W kolejnych swoich gema niżej rozstawiony tenisista nie stracił ani jednego punktu i dokładając jeszcze jednego „brejka” wyrównał stan meczu. W decydującej odsłonie trwała zażarta walka, obaj mieli swoje szanse na returnie, ale to jednak Szwajcar zdobył przełamanie, które ułatwiło mu wygranie tego spotkania.\nW ćwierćfinale Roger Federer zmierzy się z Keiem Nishikorim, który w dwóch setach pokonał Sama Querreya.\nMaciej Frukacz 2018-10-11 15:02:29


BEKO DFN16410X Zmywarka - niskie ceny i opinie w Media Expert\nAneta 6 kwietnia 2022\nProdukt naprawdę godny polecenia! Kupiona na prezent - zakup w 100% trafiony! Sprawdza się super, dobrze czyści, zmywarka ładna i łatwa w użyciu. Za takie pieniądze naprawdę warto kupić i uprzyjemnić życie nie tylko sobie :)\nRyszard 18 maja 2022\nBardzo dobry produkt adekwatny do ceny, polecam produkt, jak i sprzedającego.\nMirosława 6 kwietnia 2022\nZmywarka działa super, jest cicha i oszczędna, zmywa bardzo dobrze.\nSzymon 13 stycznia 2022\nZmywarka jedna z lepszych z jakich miałem okazję korzystać, zawsze wszystko ładnie umyte bez zacieków, pakowna.\nAleksandra 24 listopada 2021\nRewelacyjny produkt w świetnej cenie.\nIdealna zmywarka dla rodziny mieszkającej w domu. Naczynia są zmywane bardzo dokładnie i szybko. Duża ilość programów myjących sprawia, że nawet z tymi cięższymi zabrudzeniami zmywarka radzi sobie doskonale. Posiada dwa duże, stabilne kosze, które mają naprawdę idealną pojemność. Zmywarka jest cicha i niezawodna. Obsługę w sklepie i jakość wykonania zmywarki oceniam na pięć gwiazdek. Jestem zachwycona zakupem, brawa dla sklepu i producenta!\nEWA 13 grudnia 2021\nJESTEM BARDZO ZADOWOLONA Z ZAKUPU ZMYWARKI BEKO, JEST ŁATWA W ZAŁADUNKU, DOKŁADNOŚCI ZMYWANIA ORAZ GŁOŚNOŚCI PRACY, PONIEWAŻ JEST WŁĄCZANA WIECZOREM. POZDRAWIAM SERDECZNIE.\nAdam 29 listopada 2021\nSuper zmywarka, cicha, duży wybór programów i co najważniejsze doskonale domywa naczynia. W tej klasie i za tą cenę nic lepszego nie znajdziesz. Polecam\nAnna 5 grudnia 2021\nJestem bardzo zadowolona z zakupu tej zmywarki, w porównaniu do poprzedniej ciszej pracuje i naczynia są lepiej umyte..\nMelania 26 listopada 2021\nJestem bardzo zadowolona z dostawy i zmywarki.\n1 284 , 85


Top-10 Lodówki 2019 | agdManiaK\ntop-10 lodówki 2019\n...model, co nie jest przecież bez znaczenia w 2019 roku. Krótko rzecz ujmując: klasyk w nowym...szukasz sprawdzonego, polecanego modelu, zerknij na nasz TOP-10 pralek oraz zestawienie najlepszych pralek ładowanych od góry...jak również maniaKalnym zestawieniem TOP-10 odkurzaczy na polskim rynku. Jeśli natomiast\n... dobrze wybrać żelazko? Moc to nie wszystko Kupujemy lodówkę. Na co zwracać uwagę? Jaki oczyszczacz powietrza wybrać... Kupujemy pralkę. Na co zwracać uwagę? Najlepsze pralki. TOP-10 Najlepsze pralki ładowane od góry Najlepsze pralki do... co zwracać uwagę? Najlepsze piekarniki. TOP-10 Jaką płytę gazową warto teraz\n...Termin "side by side" formalnie jest określeniem dwudrzwiowej lodówki, w której komorę chłodziarki umieszczono obok zamrażalnika, ... a przez to polecana nawet w maniaKalnym TOP-10 lodówek. Kolejnym typem lodówek, które oferowane są pod szyldem side by... termostat - a pisząc precyzyjnie, termostaty, gdyż dobra\n... sprawdzonego, polecanego modelu, zerknij na nasz TOP-10 pralek oraz zestawienie najlepszych pralek ładowanych od ...również maniaKalnym zestawieniem TOP-10 odkurzaczy na polskim rynku. Jeśli natomiast potrzebujesz sprawdzonej lodówki, szczególnie polecamy lekturę...poradnika, na co zwracać uwagę kupując\n.... na targach IFA 2019 w Berlinie. Amica FK3556.4GBDF - cena i specyfikacja Lodówka Amica FK3556.4GBDF to...nasz poradnik, na co zwracać uwagę kupując lodówkę oraz zestawienia TOP-10 najlepszych lodówek na polskim rynku. Szukasz dobrej, ...odkurzaczy pionowych i tradycyjnych, jak również maniaKalnym\n...nasz poradnik, na co zwracać uwagę kupując lodówkę oraz zestawienia TOP-10 najlepszych lodówek na polskim rynku. Szukasz dobrej, ... pionowych i tradycyjnych, jak również maniaKalnym zestawieniem TOP-10 odkurzaczy na polskim rynku. Dla miłośników pieczenia ... zwracać uwagę kupując piekarnik, a w\n...również maniaKalnym zestawieniem TOP-10 odkurzaczy na polskim rynku. Jeśli natomiast potrzebujesz sprawdzonej lodówki, szczególnie polecamy lekturę..., na co zwracać uwagę kupując lodówkę oraz zestawienia TOP-10 najlepszych lodówek na polskim rynku. Dla miłośników...zwracać uwagę kupując piekarnik, a\n... pionowych i tradycyjnych, jak również maniaKalnym zestawieniem TOP-10 odkurzaczy na polskim rynku. Szukasz dobrej, klasycznej...nasz TOP-10 pralek, albo na zestawienie najlepszych pralek do 1500 zł. Jeśli natomiast potrzebujesz sprawdzonej lodówki, ...poradnika, na co zwracać uwagę kupując lodówkę oraz\n... nasz TOP-10 pralek, albo na zestawienie najlepszych pralek do 1500 zł. Jeśli natomiast potrzebujesz sprawdzonej lodówki, szczególnie... poradnika, na co zwracać uwagę kupując lodówkę oraz zestawienia TOP-10 najlepszych lodówek na polskim rynku. Dla miłośników pieczenia... pionowych i tradycyjnych,\n...lekturę poradnika, na co zwracać uwagę kupując lodówkę oraz zestawienia TOP-10 najlepszych lodówek na polskim rynku. Dla tych, ...odkurzaczy pionowych i tradycyjnych, jak również maniaKalnym zestawieniem TOP-10 odkurzaczy na polskim rynku. Lubisz gotować i ... szukasz dobrego telewizora koniecznie zerknij na\n... poradnika, na co zwracać uwagę kupując lodówkę oraz zestawienia TOP-10 najlepszych lodówek na polskim rynku. Dla miłośników pieczenia... zwracać uwagę kupując piekarnik, a w maniaKalnym TOP-10 polecanych piekarników wskazujemy konkretne modele, którymi warto ... pionowych i tradycyjnych, jak również\n...pierwszej kolejności. Koniecznie zerknij również na nasz aktualny TOP-10 najlepszych zmywarek na polskim rynku! Zaczynamy od ...(1000 litrów) wraz ze ściekami w 1 kwartale 2019 roku to 12 zł. Przyjmujemy, że zmywarka jest...lekturę poradnika, na co zwracać uwagę kupując lodówkę oraz zestawienia TOP-10\n... kupić, aby nie żałować? Odpowiedzi szukajcie w maniaKalnym TOP-10 odkurzaczy, w którym prezentujemy najlepsze i najciekawsze modele... polskich sklepach. Zastanawiasz się nad zakupem odkurzacza? Przedstawiamy TOP-10 dobrych odkurzaczy - różnego typu i w różnych cenach.... Moc urządzenia to 1900 W, a zasięg standardowe\n... klasyfikacja filtrów prezentuje się następująco: Efficiency Particulate Air 10 - EPA 10 Efficiency Particulate Air 11 - EPA 11 Efficiency... worka: pojemnik Pojemność pojemnika: 2 litry Zasięg pracy: 10,2 m Zasilanie 230-240 V 50/60... pralkę. Na co zwracać uwagę? Najlepsze pralki. TOP-10 Kupujemy lodówkę.\n.... Postanowiliśmy sprawdzić, jakie modele warto kupić na początku 2019 roku. W ramach wstępu kilka słów o przyjętej... innych wpisów na serwisach grupy techManiaK.pl. Kupujemy lodówkę. Na co zwracać uwagę? Jaki oczyszczacz powietrza wybrać... płytę gazową warto teraz kupić? Jaki wideorejestrator wybrać? TOP-10 10\nW sklepie Ole Ole! do 18.03.2019 można kupić popularny model lodówki Side by Side Samsunga - dzięki rabatowi... w wysokości 10% zapłacimy za nią najlepszą cenę na rynku. Lodówka pracująca w klasie energetycznej A... na ograniczenie zużycia energii, bez potrzeby całkowitego wyłączenia lodówki; szybkie chłodzenie, które\n...szukać dalej. Sprawdziliśmy polskie sklepy i wybraliśmy 10 najlepszych lodówek wolnostojących. Nietrudno teraz znaleźć dobrą i ... szybkiego zamrażania. Na kompresor producent udziela 10 lat gwarancji. Lodówką można sterować za pomocą smartfona – wyposażono...to aż 2200 zł. Dlaczego więc lodówka Gorenje znalazła\n... zwracać uwagę przed zakupem. Dzisiaj natomiast prezentujemy obiecany TOP-10 robotów kuchennych - oto urządzenia, które naszym zdaniem warte....pl. Jak wybrać robot kuchenny? Jaki najlepszy? Kupujemy lodówkę. Na co zwracać uwagę? Jaki oczyszczacz powietrza wybrać... Kupujemy pralkę. Na co zwracać uwagę? Najlepsze pralki.\n... parowe: co kupić? Jak skutecznie czyścić żelazko? Kupujemy lodówkę. Na co zwracać uwagę? Jaki oczyszczacz powietrza wybrać... Kupujemy pralkę. Na co zwracać uwagę? Najlepsze pralki. TOP-10 Najlepsze pralki ładowane od góry Najlepsze pralki do... co zwracać uwagę? Najlepsze piekarniki. TOP-10 Jaką płytę gazową\n...zarysowania, blokadę kapania, system automatycznego wyłączania po 10 minutach oraz system samoczyszczenia. Na początek przygody ... nie wszystko Jak skutecznie czyścić żelazko? Kupujemy lodówkę. Na co zwracać uwagę? Jaki oczyszczacz powietrza.... Na co zwracać uwagę? Najlepsze pralki. TOP-10 Najlepsze pralki ładowane od\n... z zakupem robota kuchennego. Zobacz również nasz TOP-10 najlepszych robotów kuchennych Robot kuchenny planetarny - konieczność...serwisach grupy techManiaK.pl. Najlepsze roboty kuchenne. TOP-10 Kupujemy lodówkę. Na co zwracać uwagę? Jaki oczyszczacz powietrza...gazową warto teraz kupić? Jaki wideorejestrator\n135 queries. 0,401, 0.400 (0,401) seconds.


Mława rozprawia się z deszczówką. Buduje kolektory - Gospodarka komunalna\nMława rozprawia się z deszczówką. Buduje kolektory\nPAP • 25 września 2014 - 16:43\nMława w ciągu najbliższych lat zamierza wybudować 10 kolektorów, które gromadząc wodę, mają zabezpieczyć miasto na wypadek obfitych opadów atmosferycznych. Pierwszy ze zbiorników już powstaje. Jego koszt to ok. 400 tys. zł.\nJak poinformowała rzeczniczka Urzędu Miasta Mławy Magdalena Grzywacz, budowa pierwszego z kolektorów, który będzie zbierał wody opadowe z okolicznych osiedli mieszkaniowych, potrwa do połowy października. Zbiornik powstaje u zbiegu ulic: Anny Dobrskiej i Ciechanowskiej.\n"Liczymy, że w sposób znaczący poprawi on sytuację miasta w przypadku gwałtownych opadów deszczu. Dzięki niemu znacznie mniejsza ilość wody będzie dostawała się wprost do sieci kanalizacji deszczowej" - podkreśliła Grzywacz. Wyjaśniła, że woda zgromadzona w kolektorze będzie odprowadzana do sieci kanalizacyjnej stopniowo, po ustaniu opadów. Zbiornik będzie zamknięty, a więc bezpieczny dla okolicznych mieszkańców.\nGrzywacz przypomniała, że w 2007 r. na zlecenie samorządu Mławy opracowano plan organizacji sieci kanalizacji deszczowej w mieście, który wskazał kierunki działania, w tym niezbędne inwestycje.\n"W planie określono, że na terenie Mławy powinno powstać około 10 zbiorników retencyjnych. Po pierwszym kolektorze, następne będą budowane w kolejnych latach. To istotne zadania, ze względu na położenie miasta i ukształtowanie terenu" - dodała Grzywacz.\nPodkreśliła, że na terenie Mławy w ostatnich dwóch latach powstały również dwa przepusty wodne na rzece Seracz. "Inwestycje te przynoszą już efekty. W tym roku mieliśmy obfite opady deszczu, a okoliczne domy nie były już tak podtopione jak w latach poprzednich" - powiedziała Grzywacz.\nW ostatnich latach po obfitych opadach deszczu - jak np. w lipcu 2010 r., czy w czerwcu 2013 r. - wiele ulic Mławy zostało zalanych o okoliczne budynki uległy podtopieniu.\nturystka z Wybrzeża, 2015-04-05 18:11:26\nCo z toaletami na dworcu PKS, zamknięte w soboty i niedzielę są, czy pasażerowie i przyjezdni mają zanieczyścić fekaliami schody??? Biegają po całej okolicy, bo najbliższe sklepy są w święta nieczynne (z toaletami).\nmaro, 2014-11-09 16:26:36\nBardzo dobra decyzja szkoda że tak póżno.