TRENDY ROZWOJOWE SEKTORA MSP W OCENIE PRZEDSIĘBIORCÓW W PIERWSZEJ POŁOWIE 2008 ROKU - PDF\nDownload "TRENDY ROZWOJOWE SEKTORA MSP W OCENIE PRZEDSIĘBIORCÓW W PIERWSZEJ POŁOWIE 2008 ROKU"\n1 MINISTERSTWO GOSPODARKI TRENDY ROZWOJOWE SEKTORA MSP W OCENIE PRZEDSIĘBIORCÓW W PIERWSZEJ POŁOWIE 2008 ROKU (NUMER 2/2008) DEPARTAMENT ANALIZ I PROGNOZ Warszawa, październik 2008 r.\n2 Wstęp Charakterystyka ankietowanych przedsiębiorstw Wyniki otrzymanych ankiet Bariery rozwoju przedsiębiorczości Ocena otoczenia w jakim działają przedsiębiorcy Ocena perspektyw rozwojowych sektora MSP Wynik finansowy przedsiębiorstw Eksport i działalność firm za granicą Ceny Ocena przez przedsiębiorców skutków przyjęcia EURO Wynagrodzenia Zatrudnienie Inwestycje i ich finansowanie, kredyt bankowy Załącznik 1. Konstrukcja wskaźnika Załącznik 2. Treść ankiety\n3 Wstęp Badania ankietowe skierowane do przedsiębiorców prowadzone są zarówno przez instytucje centralne (GUS, MG, PARP, NBP), ośrodki naukowe (SGH), jak i organizacje pozarządowe i firmy komercyjne. Pytania zawarte w rozsyłanych ankietach dotyczą zazwyczaj barier i najważniejszych problemów, z jakimi borykają się przedsiębiorcy, a także ocen stanu koniunktury i perspektyw rozwoju firm. Dzięki temu w oparciu o wyniki tych badań możliwe jest z jednej strony poznanie opinii przedsiębiorców o ich otoczeniu instytucjonalnym, z drugiej zaś skonfrontowanie ich oceny bieżącej sytuacji gospodarczej z opiniami analityków. Szczególnie interesujące wydają się badania przedsiębiorstw małych i średnich. O ile bowiem statystyki GUS zawierają dość dokładną informację o sytuacji przedsiębiorstw dużych, o tyle w przypadku MSP - ze względu na ich liczbę - badania ankietowe mogą być wartościowym źródłem informacji o ich sytuacji. Poznanie problemów i barier przed jakimi stoją najmniejsze firmy, jest szczególnie ważne ze względu na ich znaczenie dla gospodarki narodowej, a w szczególności na kluczową rolę w tworzeniu nowych miejsc pracy. Badanie ankietowe w tym zakresie prowadzone jest w ramach Ministerstwa Gospodarki od 1998 roku (pierwotnie przez Departament Przedsiębiorczości, obecnie Departament Analiz i Prognoz). Systematycznie, dwukrotnie w ciągu roku przeprowadzana jest wśród przedsiębiorców ankieta, której celem jest zbadanie zmian zachodzących w tym sektorze, zidentyfikowanie głównych problemów, przed którymi stoją przedsiębiorstwa, a także ocena skuteczności prowadzonej polityki gospodarczej. Niniejsze opracowanie przedstawia wyniki ankiety przeprowadzonej w lipcu bieżącego roku. Otrzymane odpowiedzi są zaprezentowane na tle rezultatów z lat poprzednich. Począwszy od pierwszego półrocza 1999 roku przeprowadzono dziewiętnaście ankietyzacji (ankieta z 1998 roku miała charakter pilotażowy), co pozwala na wyodrębnienie zarysowujących się tendencji i trendów rozwojowych. W każdym półroczu ankieta jest rozsyłana do wylosowanej grupy 6000 przedsiębiorstw. Za każdym razem od nowa losuje się próbę reprezentacyjną, nie jest to więc badanie panelowe. Zwrotność odpowiedzi wahała się od 15% w drugim półroczu 1999 roku do niecałych 9% w pierwszym półroczu 2004 roku. W obecnym badaniu otrzymano 475 ankiet. Należy zaznaczyć, że choć próba w założeniu ma być reprezentatywna, to otrzymane ankiety nie mogą służyć do wyciągania wniosków odnośnie do całego sektora MSP. Z pewnością częściej odpowiadają przedsiębiorstwa większe, z lepiej wykształconymi kadrami zarządzającymi, nowocześniejsze i o lepszej pozycji finansowej. Świadczy o tym zdecydowanie większy odsetek firm eksportujących czy dokonujących inwestycji w objętych badaniem ankietowym przedsiębiorstwach, niż szacowany dla całej populacji MSP. Niemniej jednak analizując zmiany w udzielanych przez ankietowanych przedsiębiorców odpowiedziach, można stwierdzić, że dobrze oddają one zmiany zachodzące w całym sektorze MSP. Pytania zawarte w ankiecie mają za zadanie skłonić przedsiębiorców do oceny stanu sektora MSP w mijającym półroczu oraz perspektyw rozwojowych w najbliższej przyszłości. Dlatego też część pytań ma charakter prognostyczny i dotyczy przewidywań przedsiębiorców w perspektywie kolejnego półrocza. Główna część ankiety pozostaje niezmieniona, co umożliwia zaprezentowanie kilkuletnich porównań. Jednocześnie zmiany jakie zachodzą w gospodarce mogą mieć odzwierciedlenie w kwestiach poruszanych w ankiecie. Dwa lata temu po raz pierwszy pytaliśmy przedsiębiorców o ich zaangażowanie za granicą, a obecnie badanie uzupełnione zostało o pytanie dotyczące kwestii wprowadzenia euro. 3\n5 1. Charakterystyka ankietowanych przedsiębiorstw. Podobnie jak w poprzednich badaniach, w ankietyzacji przeprowadzonej pod koniec 4% 9% pierwszego półrocza 2008 roku, wśród otrzymanych ankiet pod względem formy prawnej przeważały osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą (stanowiły one 7 otrzymanych ankiet). Z 7 kolei biorąc pod uwagę obszar działalności, największy udział stanowiły przedsiębiorstwa świadczące usługi pozostałe 1. 32% 9% 3% Wykres 2. Ankietowane firmy pod względem prowadzonej działalności. 13% 28% 15% działalność produkcyjna budownictwo handel hurtowy i detaliczny motele, hotele, bary, restauracje usługi przewozowe usługi pozostałe Wykres 1. Ankietowane firmy pod względem formy prawnej. 12% 5% spółka jawna spółka cywilna spółka akcyjna spółka z.o.o. spółdzielnia przedsiębiorstwo osoby fizycznej Nieco ponad 4 ankietowanych prowadziło firmę samodzielnie, nie zatrudniając żadnych pracowników, 14% badanych było właścicielami małych firm, zaś 8% średnich. Dla dwóch trzecich przedsiębiorców dochód z pracy w firmie stanowił główne źródło utrzymania. Największą część próby (4) stanowiły firmy działające na obszarze małych miast (o liczbie mieszkańców poniżej 100 tysięcy), co piąta działała na obszarze aglomeracji miejskiej (miasto powyżej 500 tys.), co czwarta na obszarze miasta liczącego od 100 do 500 tys. mieszkańców, 15% działało na obszarach wiejskich, pozostałe zaś na więcej niż jednym z wymienionych obszarów. Kobiety zarządzały co trzecią ankietowaną firmą, w tym co drugą firmą z branż hotelarstwo oraz usługi pozostałe. Z kolei budownictwo oraz usługi transportowe były branżami w których kobiety kierowały przedsiębiorstwami najrzadziej (odpowiednio 4% oraz 11%). Podobnie jak we wcześniejszych ankietyzacjach udział osób w wieku do lat 40 zarządzających firmami wynosił 3, blisko 6 przedsiębiorców to osoby w wieku od 40 do 60 lat, zaś 13% osób miało więcej niż 60 lat. Znajomość języków obcych zadeklarowało trzy czwarte ankietowanych (najczęściej wskazywany był język rosyjski - 46%, angielski - 39% oraz niemiecki 23%). Wykształcenie podstawowe posiadało 3% ankietowanych, 47% średnie, zaś połowa wyższe. Ponad połowa firm prowadziła podatkową księgę przychodów i rozchodów, 24% księgi rachunkowe, co dziesiąty kartę podatkową, zaś 9% ewidencję przychodów. 1 Termin usługi pozostałe występujący w opisie ankiety obejmuje: usługi pośrednictwa finansowego, szkoleniowe, doradcze, obsługa nieruchomości, wynajem i działalność związana z prowadzeniem interesów, architektura i wyposażenie wnętrz, ochrona, informatyka, reklama, ochrona zdrowia, działalność związana z rekreacją i sportem, gry hazardowe, pralnie, fryzjerstwo, usługi pogrzebowe, sprzątanie. 5\n6 2. Wyniki otrzymanych ankiet Bariery rozwoju przedsiębiorczości Wykres 3. Bariery rozwoju przedsiębiorczości. Wysokość podatków i opłat przewidzianych prawem Małe obroty Skomplikowanie przepisów prawnych Ankietowani przedsiębiorcy niezmiennie od początku prowadzenia badania wskazują na wysokość podatków przewidzianych prawem jako na najważniejszą barierę prowadzenia działalności gospodarczej. Druga najczęściej wskazywana bariera to małe obroty, choć wraz z upływem lat udział firm, dla których może stanowić to problem, spada. Obecnie na tę barierę wskazują głównie mikroprzedsiębiorcy, bowiem dla większych firm znacznie ważniejsze okazują się inne problemy. 12% 1 8% 6% 4% Konkurencja dużych przedsiębiorstw Konkurencja innych małych przedsiębiorstw Biurokracja Dla firm małych drugą najważniejszą po podatkach barierą jest skomplikowanie przepisów prawnych. Ponadto co dziesiąty mały przedsiębiorca wskazuje na koszt siły roboczej. Znaczenie tego problemu wzrasta szczególnie w przypadku właścicieli firm średnich (dla nich była to najważniejsza bariera i wyprzedziła ona nawet zbyt wysokie podatki). 2% 9% 8% 7% 6% 5% Koszt siły roboczej Odpowiednie kwalifikacje siły roboczej Warunki lokalowe Wyniki ankiety wskazują, że sektory gospodarki różnią się pod względem wskazywanych barier. Dla firm prowadzących działalność produkcyjną oraz budowlanych bardzo ważnymi barierami są odpowiednie kwalifikacje siły roboczej oraz koszt siły roboczej. Dla firm handlowych ważne są małe obroty oraz konkurencja dużych przedsiębiorstw. 4% 3% 2% 1% W odniesieniu do barier związanych z rynkiem pracy, to w odróżnieniu do ankiety z poprzedniego półrocza, obecnie ważniejszym problemem okazał się koszt siły roboczej niż niedostateczne kwalifikacje pracowników. 6\n7 2.2. Ocena otoczenia w jakim działają przedsiębiorcy. Ocena prowadzonej przez władze polityki gospodarczej uległa w pierwszym półroczu bieżącego roku nieznacznemu pogorszeniu. Najgorzej politykę rządu oceniali przedsiębiorcy w wieku poniżej 40 lat (43% opinii negatywnych i tylko 12% pozytywnych), najlepiej osoby w wieku ponad 60 lat (3 ocen negatywnych i 22% pozytywnych). Mikroprzedsiębiorcy gorzej oceniali politykę gospodarczą niż właściciele firm średnich. Wykres 4. Ocena polityki gospodarczej władz. Ocena polityki gospodarczej: samorządu (pierścień zewnętrzny) rządu (pierścień wewnętrzny) 1% 17% 15% 12% 12% 51% 43% 25% 24% Jak ocenia Pan/-i politykę gospodarczą: bardzo źle źle średnio dobrze bardzo dobrze -0,40-0,50-0,60-0,70 Wykres 5.Wskaźnik oceny polityki gospodarczej rządu Pomimo, iż ocena polityki gospodarczej wypadła nieco gorzej niż w poprzednim półroczu, wskaźnik oceny wzrósł (co wynika z jego konstrukcji, patrz Załącznik 1) i kolejny raz z rzędu osiągnął swoją maksymalną wartość. -0,80-0,90-1, Najgorzej wypada ocena prawa podatkowego połowa ankietowanych stwierdziła, że obowiązujące przepisy są złe (w tym 15% uważało je za bardzo złe). Również w przypadku sądownictwa gospodarczego opinie negatywne przeważały nad pozytywnymi. Najwięcej pozytywnych ocen dotyczyło przepisów w zakresie rozliczeń z kontrahentami, choć i tym przypadku nie brakowało negatywnych odpowiedzi. Wykres 7. Jak ocenia Pan/-i zmiany jakie nastąpiły w obowiązujących przepisach i procedurach w pierwszej połowie 2008 roku w zakresie: rozliczeń z kontrahentami kontroli działalności gospodarczej sądownictwa gospodarczego prawa podatkowego pogorszenie bez zmian poprawa prawa pracy Opinie przedsiębiorców na temat funkcjonowania otoczenia instytucjonalnego są dosyć zróżnicowane. Wykres 6. Jak Pan/-i ocenia obowiązujące przepisy i procedury w zakresie: rozliczeń z kontrahentami kontroli działalności gospodarczej sądownictwa gospodarczego bardzo źle źle średnio dobrze doskonale prawa pracy prawa podatkowego Oprócz tego, iż przedsiębiorcy często negatywnie postrzegają funkcjonowanie otoczenia instytucjonalnego, to co gorsza źle oceniają zmiany jakie w nim zachodzą. Co dziesiąty przedsiębiorca ocenił, że w pierwszym półroczu bieżącego roku nastąpiło pogorszenie w jakości prawa podatkowego (w drugim półroczu 2007 roku było to 5% firm). Również w przypadku prawa pracy i sądownictwa gospodarczego więcej było wskazań świadczących o pogarszaniu sytuacji niż o poprawie\n8 2.3. Ocena perspektyw rozwojowych sektora MSP. W obecnej ankiecie wartość wskaźnika rozwoju przedsiębiorczości osiągnęła 0,40 znacznie niższy poziom niż w ogółem mikro Firmy: poprzednim półroczu. Wskaźnik 0,20 małe średnie spadł szczególnie w grupie firm średnich oraz małych - po raz 0,00 pierwszy od początku 2006 roku -0,20 wśród tych przedsiębiorców -0,40 więcej było opinii, że małe firmy nie będą się rozwijać niż -0,60 opinii odwrotnych. Firmy -0,80 większe podobnie jak w przypadku dobrej koniunktury -1,00 pierwsze odczuwają poprawę sytuacji, tak obecnie również pierwsze sygnalizują spowolnienie gospodarcze. Wykres 8. Wskaźniki rozwoju sektora MSP. 48% Wykres 9. Czy sądzi Pan/-i że drugie półrocze 2008 roku będzie okresem w którym małe firmy 16% rozwiną się? tak nie Struktura odpowiedzi w podziale na rozmiar firmy. 51% 5 47% 37% 32% 29% 21% 16% 17% 36% trudno powiedzieć tak nie trudno powiedzieć Przedsiębiorcy z terenów wiejskich jak również osoby młodsze (w wieku poniżej 40 lat) nieco bardziej pesymistycznie wypowiadały się o perspektywach rozwojowych małych i średnich przedsiębiorstw niż osoby z dużych miast, a także osoby starsze Wykres 10. W nadchodzącym półroczu w porównaniu do półrocza poprzedniego warunki prowadzenia działalności będą: lepsze takie same gorsze trudno powiedzieć mikro małe średnie Struktura odpowiedzi w podziale na obszar na jakim firma działa. 54% 49% 45% 46% 36% 38% 36% 32% 23% 15% 16% 1 tak nie trudno powiedzieć aglomeracja duże i średnie miasto małe miasto wieś Pogorszeniu uległa również ocena warunków w jakich przedsiębiorcy będą prowadzić działalność gospodarczą w najbliższym półroczu więcej było odpowiedzi, że w drugiej połowie bieżącego roku będą one gorsze od tych jakie były w pierwszej połowie 2008 roku. 8\n9 mikro 2.4. Wynik finansowy przedsiębiorstw. Po raz pierwszy od pierwszej połowy 2006 roku udział mikroprzedsiębiorstw, które odnotowały spadek przychodów w mijającym półroczu był wyższy od tych, w których przychody wzrosły. W dodatku aż blisko 1 najmniejszych firm odnotowało znaczący spadek przychodów. Udział firm małych, które zwiększyły przychody, był nieco wyższy niż w ubiegłym roku, ponadto znacząco spadł udział firm, które odnotowały spadek przychodów. Wyjątkowo dużo firm średnich w drugiej połowie ubiegłego roku odnotowało wzrost przychodów. W obecnej ankiecie zadeklarowało podobną zmianę znacznie mniej firm. Co dziesiąta firma odnotowała znaczny spadek przychodów. Sektorami, w którym udział firm deklarujących zwiększenie przychodów był największy, były usługi pozostałe, a także działalność produkcyjna. Z drugiej strony prawie co druga firma świadcząca usługi przewozowe w pierwszej połowie tego roku odnotowała spadek przychodów. Wykres 12. W nadchodzącym półroczu przychody firmy w porównaniu z poprzednim półroczem będą: znacznie wyższe wyższe podobne niższe znacznie niższe trudno powiedzieć mikro małe średnie Wykres 11. W obecnym półroczu przychody firmy w porównaniu z poprzednim półroczem były: znacznie wyższe podobne znacznie niższe wyższe niższe znacznie wyższe podobne znacznie niższe wyższe niższe znacznie wyższe podobne znacznie niższe wyższe niższe Udział najmniejszych przedsiębiorców spodziewających się wzrostu przychodów w nadchodzącym półroczu był podobny jak w zeszłym roku, wzrósł natomiast udział tych, którzy oczekiwali, że przychody będą mniejsze. Również w grupie małych przedsiębiorstw, w porównaniu z rokiem poprzednim wzrósł udział tych spodziewających się spadku przychodów, zaś odsetek oczekujących wzrostu przychodów nie uległ zmianie. małe znacznie wyższe wyższe podobne niższe znacznie niższe trudno powiedzieć Udział firm średnich spodziewających się wzrostu przychodów był znacząco niższy niż w roku poprzednim, wynika to jednak z tego, że rok temu udział ten był wyjątkowo wysoki. Zmniejszenia przychodów spodziewało się mniej więcej tyle samo właścicieli średnich przedsiębiorstw, jak w roku poprzednim. średnie znacznie wyższe podobne znacznie niższe wyższe niższe trudno powiedzieć Najwyższy udział firm oczekujących wzrostu przychodów odnotowano w budownictwie i hotelarstwie, najniższy zaś w usługach przewozowych, handlu i usługach pozostałych. 1 9\n10 Zysk W pierwszej połowie bieżącego roku zysk odnotowało 6 ankietowanych. W grupie mikroprzedsiębiorstw i firm średnich udział ten był zbliżony do tego z roku poprzedniego. W grupie firm małych był on wyraźnie niższy, co jest kontynuacją tendencji zaobserwowanej od drugiej połowy 2006 roku. Dla 43% ankietowanych firm wynik finansowy nie uległ zmianie, 27% odnotowało jego polepszenie, zaś nieco ponad 3 pogorszenie (w tym 5% znaczne) Wykres 13. Udział firm które osiągnęły zysk. mikro małe średnie Wykres 14. Udział firm które osiągnęły stratę. mikro małe średnie Firmy, które odnotowały poprawę wyniku finansowego prawie we wszystkich przypadkach wskazywały na zmianę przychodów lub zmianę ceny wytwarzanego towaru lub usługi jako na przyczyny. Również firmy, w których wynik finansowy uległ pogorszeniu bardzo często wskazywały na zmianę przychodów, podawały także inne przyczyny, między innymi: zmianę kosztów materiałów oraz zmianę kosztów siły roboczej Wykres 15. Udział firm które wyszły na zero. mikro małe średnie Przewidywania przedsiębiorców odnośnie wyniku finansowego w drugiej połowie roku były umiarkowanie optymistyczne. Ogółem osiągnięcia zysku oczekiwało 7 ankietowanych, straty 8%, zaś 22% przedsiębiorców nie potrafiło odpowiedzieć czy ich firma przyniesie zysk czy stratę w drugiej połowie 2008 roku Tabela 1. Przewidywana przez przedsiębiorców zmiana wyniku finansowego (odsetek wskazań). Firmy W drugiej połowie 2008 roku w porównaniu z pierwszą połową 2008 roku firma: ogółem mikro małe średnie Zwiększy zysk 21% 18% 34% 24% Przejdzie ze strat na zyski 5% 4% 14% 5% Zmniejszy straty 3% 2% 5% 8% Zmniejszy zysk 9% 9% 8% 5% Przejdzie z zysków na straty 1% 1% 2% 3% Zwiększy straty 1% 2% Zysk będzie podobny 35% 37% 23% 42% Strata będzie podobna 3% 3% 3% Trudno powiedzieć 22% 24% 12% 13% 10\n11 2.5. Eksport i działalność firm za granicą. Działalność eksportową prowadziło 9% ankietowanych firm (w tym 4% mikroprzedsiębiorstw, 15% firm małych i 44% 15% firm średnich). poniżej 2 Wykres 16. Udział wyeksportowanej produkcji (usług) w całości przychodów firmy netto (bez VAT). Struktura odpowiedzi. 7% 2-4 Przedsiębiorstwa 49% 41%-6 najczęściej eksportowały 17% 61%-8 tylko niewielką część powyżej 8 swojej produkcji nie więcej niż 2 ogółu 12% przychodów. Głównym rynkiem pozostają Niemcy oraz pozostałe kraje sąsiadujące z Polską Ukraina, Litwa oraz Rosja. W obecnej ankiecie w porównaniu z poprzednimi badaniami znacząco zmieniły się oczekiwania co do wielkości eksportu w nadchodzącym półroczu. O ile bowiem zazwyczaj wzrostu sprzedaży za granicę spodziewał się co czwarty eksportujący, to w pierwszej połowie 2008 roku stwierdziło tak 17% spośród nich. Zazwyczaj zaledwie co dziesiąty przedsiębiorca oczekiwał spadku eksportu, obecnie zaś odpowiedziało tak 26% ankietowanych (w tym 14% spodziewało się znacznego spadku). Co dziesiąty ankietowany przedsiębiorca prowadził działalność za granicą bądź utrzymywał kontakty z partnerami zagranicznymi. Najczęściej wymienianymi krajami z którymi współpracowały polskie firmy były: Niemcy, Czechy, Ukraina oraz Rosja. Podobnie jak w ankietach poprzednich, podjęcie działalności za granicą w nadchodzącym półroczu planowało 7% ankietowanych firm (w tym 1 małych i 21% średnich), 9% zaś rozważało taką możliwość. Wykres 17. Działalność firm za granicą. Firma w pierwszym półroczu 2008 roku : realizowała bezpośrednie inwestycje za granicą świadczyła usługi za granicą utrzymywała kontakty z partnerami zagranicznymi 26% 13% 8% 8% 7% 4% 3% 4% mikro małe średnie ogółem 11\n12 2.6. Ceny. Ankietowani przedsiębiorcy coraz częściej podnoszą ceny swoich towarów i usług. Aż w co drugim przedsiębiorstwie poziom cen w połowie bieżącego roku był wyższy niż pod koniec roku 2007, natomiast ceny obniżył co piąty przedsiębiorca. W pierwszej połowie roku najczęściej podnosiły ceny firmy prowadzące działalność produkcyjną oraz firmy handlowe (6 takich firm), najrzadziej zaś firmy świadczące usługi przewozowe (ceny podniosła co trzecia firma). Natomiast udział firm planujących zwiększenie cen we wszystkich sektorach był mniej więcej jednakowy i wynosił około 25% (za wyjątkiem firm hotelarskich gdzie podniesienie cen planowało aż 6 firm i produkcyjnych gdzie firm takich było zaledwie 13%). 7 Wykres 18. Jaka jest obecnie (pod koniec obecnego półrocza) przeciętna wysokość cen sprzedaży produktów (usług) w porównaniu z końcem ubiegłego półrocza? wyższa bez zmian niższa 7 Wykres 19. Czy w nadchodzącym półroczu firma zmieni wysokość cen swoich produktów (usług)? zwiększy n ie zmien i zmniejszy trudno powiedzieć Firmy, które zwiększały ceny swoich towarów, najczęściej zmieniały je w przedziale od 5 do 1, również w przypadku firm obniżających ceny zmiany najczęściej dokonywane były w tym przedziale. Wykres 20. Struktura dokonanych i planowanych zmian cen w przedsiębiorstwach. 4 firma zmieniła ceny w pierwszej połowie 2008 roku firma planowała zmiany cen w drugiej połowie 2008 roku powyżej 25% 16-25% 11-15% 5-1 mniej niż 5% brak zmiany mniej niż 5% % 16-25% powyżej 25% trudno powiedzieć obniżka cen o zwiększenie cen o 12\n13 2.7. Ocena przez przedsiębiorców skutków przyjęcia EURO. W bieżącej ankiecie przedsiębiorcy zostali zapytani o to, czy w obrocie gospodarczym posługiwali się walutą Euro, a także o ocenę możliwych skutków przyjęcia przez Polskę tej waluty z punktu widzenia przedsiębiorstwa % 5 Wykres 21. Wykorzystywanie EURO w działalności gospodarczej. Czy w pierwszym półorczu 2008 roku firma dokonywała rozliczeń transakcji w walucie Euro? Nie Tak, rzadko Wykorzystywanie Euro do dokonywania transakcji zadeklarowało 25% blisko 14% ankietowanych przedsiębiorców (w tym 7% korzystało z tej waluty często, zaś 6% rzadko). mikro małe średnie ogółem Większe firmy zdecydowanie częściej posługiwały się Euro (3 firm małych i ponad połowa firm średnich). W grupie eksporterów było to aż 8 firm, zaś wśród nie-eksporterów zaledwie 7%. Tak, często Ocena potencjalnych efektów przyjęcia waluty Euro nie jest w opinii przedsiębiorców jednoznaczna. Co piąty ankietowany ocenił, że przyjęcie waluty będzie miało pozytywny skutek, jednocześnie jednak tyle samo osób wyraziło opinię przeciwną. Zaledwie co dziesiąty ankietowany uważa, że przyjęcie Euro w najbliższych kilku latach nie będzie miało wpływu na prowadzoną przez niego firmę, dla połowy przedsiębiorców natomiast termin przyjęcia waluty jest zbyt odległy by można było ocenić jego skutki 2. Wśród przedsiębiorców zarządzających większymi firmami więcej było zwolenników przyjęcia Euro, zaś w grupie eksporterów aż połowa stwierdziła, że przyjęcie Euro będzie miało pozytywny wpływ na ich firmę Wynagrodzenia. Na blisko pięćset ankietowanych przedsiębiorców tylko jeden zadeklarował, że w pierwszym półroczu bieżącego roku zmniejszył wynagrodzenie pracownikom w prowadzonej firmie. Wynagrodzenia zwiększyło natomiast 6 przedsiębiorców. Najwyższy udział firm, które Wykres 22. Udział firm, w których w danym półroczu zwiększono wynagrodzenia. zwiększały wynagrodzenia pierwsze półrocze 2006 drugie półrocze 2006 pierwsze półrocze 2007 wystąpił wśród firm drugie półrocze 2007 pierwsze półrocze % 74% 74% 74% produkcyjnych oraz 68% 67% 63% 65% 64% 62% hotelarskich. Również firmy 61% 54% 52% 53% 5 handlowe często podwyższały 47% 48% 45% 41% pensje swoim pracownikom. 38% 34% 27% 3 26% 28% Natomiast w porównaniu z 24% poprzednimi ankietami znacznie 17% mniej firm budowlanych zwiększało płace swoim pracownikom. Podobnie jak w poprzednim półroczu brak było przedsiębiorców, którzy zamierzali obniżać wynagrodzenia w nadchodzącym półroczu. 89% 89% powyżej 100 Liczba zatrudnionych pracowników 2 Ankieta została przeprowadzona przed deklaracją Premiera D. Tuska o gotowości Polski do przyjęcia euro w 2011 r. 13\n14 2.9. Zatrudnienie. Pierwsza połowa bieżącego roku była okresem, w którym po raz kolejny spadł udział firm małych i średnich, w których zatrudnienie rosło. Również w grupie mikroprzedsiębiorstw udział tych, które zwiększyły zatrudnienie był nieco niższy niż w poprzednim półroczu. 5 45% 4 35% 3 25% 2 Wykres 23. Udział firm, które zwiększyły zatrudnienie. mikro małe średnie ogółem Najczęściej zatrudnienie zwiększały firmy prowadzące działalność produkcyjną oraz budowlane, najrzadziej zaś firmy świadczące usługi zarówno przewozowe jak i pozostałe Wykres 24. Udział firm, które nie zmieniły zatrudnienia. 15% 1 5% Podobnie jak w poprzednim półroczu trzy czwarte firm nie zmieniło zatrudnienia w swoich firmach. mikro małe średnie ogółem We wszystkich grupach firm wzrósł udział tych, które zmniejszyły zatrudnienie. Odsetek ten jest szczególnie wysoki wśród firm średnich, w pierwszej połowie 2008 roku aż co trzecia taka firma zmniejszyła liczbę pracowników. Wykres 25. Udział firm, które zmniejszyły zatrudnienie. mikro małe średnie ogółem 5 4 Niemalże wszystkie średnie przedsiębiorstwa 35% 3 w pierwszym półroczu bieżącego roku 25% zatrudniły nowe osoby. W grupie firm 2 małych pracowników przyjęło dwie trzecie 15% 1 firm, również wśród mikroprzedsiębiorstw 5% zatrudniających od 6 do 9 pracowników udział ten był wysoki. W odróżnieniu do poprzednich ankiet, w obecnej brak było natomiast samozatrudnionych, którzy zdecydowali się na zatrudnienie pracownika. 45% Wykres 26. Udział firm, które w pierwszej połowie 2008 roku zatrudniły nowych pracowników. Liczba zatrudnionych pracowników. 100 i więcej zero 1-bezrobotnych 2- pracujących gdzie indziej 3- podejmujących pracę po raz pierwszy\n15 Prowadzone postępowania kwalifikacyjne. W pierwszej połowie bieżącego roku nabór na wolne stanowiska przeprowadziło 4 ankietowanych firm (w tym 3 mikroprzedsiębiorstw, trzy czwarte małych firm i 85% firm średnich). Znalezienie pracownika nie jest łatwe w co czwartym przypadku na oferowane stanowisko nie zgłosił się żaden kandydat (w poprzedniej ankiecie taka sytuacja dotyczyła co trzeciej firmy). Na problem ten wskazywały szczególnie firmy świadczące usługi przewozowe oraz handlowe. 10 Wykres 27. Postępowanie kwalifikacyjne w przedsiębiorstwach. Jeżeli firma prowadziła postępowanie kwalifikacyjne, to ilu kandydatów ubiegało się przeciętnie o jedno stanowisko? powy żej jeden żaden mikro małe średnie aglomeracja duże miasto małe miasto wieś Rozmiar firmy Obszar na jakim firma działa Przyczyny niepowodzenia w zatrudnieniu pracownika. W pierwszym półroczu 2008 roku najważniejszą przyczyną niepowodzenia przy zatrudnianiu pracowników były zbyt wysokie oczekiwania płacowe kandydatów. Sytuacja uległa więc zmianie w porównaniu z rokiem 2007 kiedy to przedsiębiorcy najczęściej wskazywali na brak wymaganych kwalifikacji. Przyczyną może być niedobór odpowiednich pracowników oraz rosnące żądania płacowe. Z kolei firmy muszą również realnie oceniać swoje możliwości finansowe w kontekście ewentualnego spowolnienia gospodarczego. Wysokie oczekiwania płacowe najbardziej dotyczyły firm handlowych (a więc tych w których wynagrodzenia są niższe niż w pozostałych sektorach) 58% ankietowanych przedsiębiorców z tej branży wskazało właśnie na tę przyczynę niepowodzenia w zatrudnieniu pracownika. Wolne miejsca pracy. Udział przedsiębiorców deklarujących posiadanie wolnych miejsc pracy nie uległ zmianie w stosunku do poprzedniego badania i w pierwszej połowie 2008 roku wyniósł 23%. Wciąż dominują wakaty dla pracowników wykwalifikowanych w sektorze produkcyjnym i budownictwie. Wykres 28. Wolne miejsca pracy w przedsiębiorstwach. Czy w firmie występują obecnie wolne miejsca pracy których nie można zapełnić? tak, zarówno dla pracowników wykwalifikowanych jak i niewykwalifikowanych tak, dla pracowników niewykwalifikowanych tak, dla pracowników wykwalifikowanych mikro małe średnie mikro małe średnie mikro małe średnie mikro małe średnie 15\n16 Wykres 29. Planowane zmiany zatrudnienia w firmach. Firmy: 64% mikro małe średnie 4 37% 39% 26% 22% 23% 18% 11% 11% 5% 2% W bieżącej ankiecie spadł udział firm, które zamierzały zwiększyć zatrudnienie (stwierdziło tak 15% ankietowanych, zaś w drugim półroczu 2007 roku było to 19% firm). Aż co dziesiąta mała firma planowała zmniejszenie zatrudnienia. wzrośnie nie zmieni się spadnie trudno powiedzieć Zatrudnienie w drugim półroczu 2008 roku: Inwestycje i ich finansowanie, kredyt bankowy. Udział firm, które poniosły wydatki inwestycyjne w pierwszej połowie 2008 roku wyniósł ponad 7 i był nieco wyższy niż w poprzednich ankietach. Wzrost tego odsetka był zasługą mikroprzedsiębiorstw, bowiem w firmach małych udział ten nie zmienił się, w średnich zaś spadł. W porównaniu z poprzednimi badaniami firmy inwestowały mniejsze kwoty. W grupie firm z sektorów usługi przewozowe oraz hotelarstwo udział ponoszących nakłady inwestycyjne był najwyższy, najrzadziej natomiast inwestowały firmy handlowe oraz świadczące usługi pozostałe. Wykres 31. Formy wydatków inwestycyjnych na pojazdy zakup 2 - dzierżawa (leasing) 3 - remont wydatki nie wystąpiły 58% 31% 45% Firmy: Wykres 30. Udział firm ponoszących nakłady inwestycyjne w przedsiębiorstwach. 33% 5% 27% 34% poniżej 5000 zł zł zł powyżej 500 tys. zł firma nie inwestowała 11% 13% 8% 11% 31% 43% 55% 16% 8% 5% 28% 3% 13% 28% 28% mikro małe średnie ogółem Prawie co druga firma poniosła nakłady na pojazdy. Małe podmioty ponosiły wydatki związane z leasingiem, mikroprzedsiębiorstwa finansowały remonty posiadanych pojazdów. Wykres 32. Formy wydatków inwestycyjnych na wyposażenie, meble, sprzęt. 4 2 Firmy : mikro małe średnie Blisko 4 ankietowanych poniosło wydatki na wyposażenie, meble oraz sprzęt. W tym przypadku firmy najczęściej dokonywały zakupu Firmy : 1 - zakup 2 - dzierżawa (leasing) 3 - remont wydatki nie wystąpiły 64% 43% 32% mikro małe średnie 16\n17 Wykres 33. Formy wydatków inwestycyjnych na budynki, ziemię zakup 2 - dzierżawa (leasing) 3 - remont wydatki nie wystąpiły 84% 69% 61% Najrzadziej firmy ponosiły wydatki na budynki, oraz ziemię, podobnie jak w poprzednim półroczu postąpiła tak zaledwie co piąta firma. Najpopularniejszą formą dokonywania działalności inwestycyjnej był w tym przypadku remont dotychczas posiadanych obiektów. 4 Choć udział firm, które dokonały 2 wydatków inwestycyjnych był wyższy niż w poprzedniej ankiecie, mikro małe średnie Firmy : zdecydowanie mniej firm niż pół roku wcześniej zamierzało ponieść wydatki w nadchodzącym półroczu. Wskaźnik prognozy inwestycji spadł we wszystkich grupach firm, przede wszystkim zaś wśród małych i średnich przedsiębiorstw. W pierwszej połowie 2008 roku z kredytu korzystał co trzeci ankietowany przedsiębiorca (w tym co czwarty mikroprzedsiębiorca, połowa firm małych oraz ponad dwie trzecie średnich firm). 0,8 0,6 0,4 Wykres 34. Wskaźnik prognozy inwestycji. Wykres 35. Udział firm korzystających z różnych form kredytu. mikro małe średnie ogółem Udział przedsiębiorców, którzy 0,2 występowali o otrzymanie kredytu w 0 pierwszej połowie 2008 roku wyniósł 2 i był podobny jak w ankiecie -0,2 poprzedniej. W obecnej ankiecie -0,4 nastąpiła znacząca poprawa udziału -0,6 przedsiębiorstw, których wnioski o udzielenie kredytu zostały rozpatrzone pozytywnie o ile w poprzednich ankietyzacjach z odmową spotykała się co druga wnioskująca firma, to w pierwszej połowie bieżącego roku takich firm było zaledwie 2. Ponadto w odróżnieniu od ankiet poprzednich udziały odmownych wniosków nie różniły się w poszczególnych grupach firm (mikro, małych i średnich). W stosunku do poprzedniej ankiety przeciętne oprocentowanie udzielonych kredytów nie uległo zmianie i wyniosło 1. Przeciętny koszt kredytu dla firm mikro wynosił 11%, dla małych 9%, zaś dla firm średnich 7%. firma nie korzysta z kredytu inny rodzaj kredytu kredyt inwestycyjny kredyt obrotowy Firmy: średnie małe mikro kredyt na rachunku bieżącym\n18 2.11. Innowacyjność polskich przedsiębiorstw. Wprowadzenie innowacji w pierwszej połowie bieżącego roku zadeklarowała co piąta ankietowana firma (podobnie jak w ankiecie poprzedniej). Najbardziej innowacyjne okazały się firmy prowadzące działalność produkcyjną (4 tych firm wprowadziła jakąś innowację), a także firmy świadczące usługi pozostałe (co piąta firma). Najczęstszą formą innowacji były innowacje produktowe. Dla większości firm wprowadzenie innowacji wiązało się z poniesieniem wydatków (stwierdziło tak 8 firm). Najczęściej wydatki finansowane były środkami własnymi. Wykres 36. Innowacyjność przedsiębiorstw Firma w pierwszej połowie 2008 roku wprowadziła: 1 innowacje produktowe 2 innowacje procesowe 3 innowacje nietechnologiczne mikro małe średnie Wprowadzenie działań innowacyjnych w drugim półroczu 2008 roku planowało 17% firm, 4 firm trudno było określić czy takie działania podejmą, zaś pozostałe firmy w ogóle nie były zainteresowane działalnością innowacyjną. Firmy mające w planach wprowadzenie innowacji to najczęściej te, które już wprowadziły jakieś nowatorskie rozwiązania wcześniej. W ocenie ankietowanych najważniejszą barierą we wdrażaniu rozwiązań innowacyjnych był brak możliwości sfinansowania takiego typu przedsięwzięć odpowiedziało tak 38% ankietowanych. Co trzeci przedsiębiorca wskazał na zbyt duże ryzyko związane z wdrożeniem innowacji, zaś co piaty na brak zainteresowania nowymi produktami/usługami ze strony klientów/odbiorców. W okresie od połowy 2007 roku do połowy roku bieżącego współpracę z innymi podmiotami w zakresie działalności innowacyjnej prowadziło 12% firm. Dominowała współpraca z innymi przedsiębiorstwami. Wykres 37. Czy firma w ostanich 12 miesiącach współpracowała z innymi podmiotami w zakresie działalności innowacyjnej? Nie Tak, z innymi przedsiębiorstwami 88,2% 11,8% Tak, z prywatnymi jednostkami badawczo-rozwojowymi Tak, z jednostkami i instytucjami z sektora nauki Tak, z innymi podmiotami 18\n19 3. Dostęp do informacji i współpraca z organizacjami rządowymi. Niemalże wszystkie firmy małe i średnie wykorzystywały Internet w działalności gospodarczej, w grupie mikroprzedsiębiorstw był to co czwarty przedsiębiorca. Najpopularniejszą formą jest korzystanie z przeglądarki internetowej oraz z poczty elektronicznej. Ponad połowa firm małych i średnich posiada stronę internetową. W grupie firm działających w małych miastach, a także na obszarach wiejskich, udział firm wykorzystujących Internet wynosi nieco ponad trzy czwarte i jest niższy niż w grupie firm z dużych miast i aglomeracji. Wykres 38. Wykorzystanie Internetu w przedsiębiorstwach. Czy firma korzysta z Internetu? tak, z przeglądarki internetowej tak, z poczty elektronicznej tak, firma posiada własną stronę internetową nie 88% 74% 7 52% 52% 24% 2 95% 84% 66% 3% 3% Firmy: mikro małe średnie Udział przedsiębiorców, którzy korzystają z serwisów internetowych Ministerstwa Gospodarki na przestrzeni ostatnich kilku lat nie ulega zmianie i wynosi dwie trzecie. Zaledwie co dziesiąty ankietowany przedsiębiorca zadeklarował, że korzysta ze wsparcia instytucji wspomagających wykorzystanie funduszy europejskich (takich jak PARP, Regionalne Instytucje Finansujące, centra Euro Info czy punkty konsultacyjno-doradcze). Dwa procent firm korzystało z nich często, 8% zaś rzadko. To czy firma działała w aglomeracji, dużym mieście czy też na wsi nie miało wpływu na częstość korzystania z takich usług. Z kolei ze wsparcia usług instytucji otoczenia biznesu (takich jak konsulting gospodarczy, doradztwo personalne czy doradztwo prawne) korzystało znacznie więcej, bo 36% firm, w tym blisko połowa firm małych i dwie trzecie firm średnich. W tym przypadku firmy działające w aglomeracjach i dużych miastach częściej korzystały z takich usług niż firmy działające na wsi i w małych miastach. Wykres 39. Czy firma jest zainteresowana wykorzystaniem środków z funduszy strukturalnych? tak nie, z braku wystarczającej informacji nie, z powodu nadmiernej biurokracji nie, z braku zainteresowania nie, z braku wystarczających środków finansowych 54% 68% Zainteresowanie wykorzystaniem funduszy strukturalnych zadeklarowało 35% ankietowanych (w tym 41% przedsiębiorców w wieku do 40 lat i jedna trzecia osób w wieku powyżej 40 lat). 29% 31% 27% 16% 15% 16% 14% 11% 5% 5% 3% mikro małe średnie Firmy: 8% 19\n20 Załącznik 1. Konstrukcja wskaźnika. Do 2004 roku w opracowaniach przygotowywanych przez Ministerstwo Gospodarki stosowany był następujący wskaźnik: + + P ( U U ) /( U + U ) gdzie, t = t t t t + U t - liczba udzielonych odpowiedzi na tak, U t - liczba udzielonych odpowiedzi na nie, Wskaźnik ten był więc liczony jako iloraz różnicy pomiędzy odpowiedziami udzielonymi na tak oraz na nie, oraz sumy tych dwóch odpowiedzi. Nie uwzględniał on respondentów, którzy nie mieli jednoznacznego stanowiska na dany temat i odpowiadali trudno powiedzieć. Aby uwzględnić odpowiedzi trudno powiedzieć, które też w pewien sposób świadczą o nastrojach przedsiębiorców, począwszy od ankiety za drugie półrocze 2004 roku, stosowany jest wskaźnik, którego konstrukcja przedstawia się następująco: S = ( P ( U + U ) + P U ) /( U + U + U t t t t 0 t 1 t t t t ) gdzie, 0 Ut - liczba udzielonych odpowiedzi trudno powiedzieć, P - dotychczasowy wskaźnik. t Wartości nowego wskaźnika, zgodnie z zasadami jego konstrukcji, nie reagują tak gwałtownie jak wskaźnika poprzedniego na zmiany nastrojów społecznych, zwłaszcza wtedy gdy w okresach przełomowych rośnie liczba osób niezdecydowanych. Natomiast w okresach gdy wspomniane nastroje są ustabilizowane lub zmieniają się powoli, a liczba osób niezdecydowanych jest również w miarę stabilna, wartości obu wskaźników (tzn. stosowanego dotychczas jak i nowego wskaźnika) są niemal jednakowe. 20\n21 Załącznik 2. Treść ankiety. Ministerstwo Gospodarki Departament Analiz i Prognoz Ankieta Nr 1/MSP/ Jaka jest forma prawna prowadzonej przez Pana/-ią firmy (w której Pan/-i pracuje)? Przedsiębiorstwo osoby fizycznej Spółka cywilna Spółka jawna Spółka z o.o. Spółka akcyjna Spółdzielnia Przedsiębiorstwo państwowe Inna Proszę określić główne pole działalności firmy podkreślając jedną kategorię z wymienionych poniżej. Jeśli firma prowadzi działalność wielokierunkową, proszę podkreślić tę kategorię, w której firma osiągnęła w pierwszym półroczu 2008 roku największe przychody: a) Działalność produkcyjna (także produkcja artykułów żywnościowych, poligrafia, zagospodarowanie odpadów, zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę) b) Budownictwo (także przemysłowe i drogowe), prace wykończeniowe c) Handel hurtowy i detaliczny (także elewatory zbożowe, dystrybucja sprzętu, reprezentanci wytwórców, stacje benzynowe, apteki, naprawa pojazdów mechanicznych) d) Motele, hotele, bary, restauracje, pola campingowe, domy wczasowe e) Usługi przewozowe, agencje turystyczne, usługi łącznościowe f) Usługi pośrednictwa finansowego, szkoleniowe, doradcze, obsługa nieruchomości, wynajem i działalność związana z prowadzeniem interesów, architektura i wyposażenie wnętrz, ochrona, informatyka, reklama, ochrona zdrowia, działalność związana z rekreacją i sportem, gry hazardowe, pralnie, fryzjerstwo, usługi pogrzebowe, sprzątanie g) Inne (proszę opisać) Jaki rodzaj ewidencji księgowej jest prowadzony w Pana/-i firmie? Księgi rachunkowe Podatkowa księga przychodów i rozchodów Ewidencja przychodów Karta podatkowa (ryczałt) 4a. Proszę podać płeć osoby zarządzającej firmą (właściciela lub prezesa zarządu) Kobieta Mężczyzna b. Proszę podać ukończone wykształcenie osoby zarządzającej firmą (właściciela lub prezesa zarządu) Podstawowe Średnie Wyższe c. Proszę podać wiek osoby zarządzającej firmą (właściciela lub prezesa zarządu) Poniżej 40 lat lat Powyżej 60 lat d. Proszę podać rok założenia firmy... e. Proszę podać znajomość języków obcych przez osobę zarządzającą firmą (właściciela lub prezesa zarządu) Angielski Niemiecki Rosyjski Inne języki obce 5. Proszę wskazać obszar geograficzny, który najlepiej opisuje społeczność, w której firma działa: Aglomeracja (powyżej mieszkańców) Duże i średnie miasto (od do mieszkańców) Małe miasto (poniżej mieszkańców) Obszar wiejski (miejscowości nie posiadające statusu miasta) 6a. Czy sądzi Pan/-i, że drugie półrocze 2008 roku będzie okresem, w którym małe firmy rozwiną się? Tak Nie Trudno powiedzieć 21\n22 b. Dlaczego tak Pan/-i sądzi. Proszę zaznaczyć jeden, najważniejszy powód (jeśli chce Pan/-i zaznaczyć więcej powodów proszę zaznaczyć je cyframi w kolejności: 1 najważniejszy, 2 mniej ważny,...itd.): Zmiana sytuacji gospodarczej w kraju Zmiana klimatu politycznego w kraju Zmiana wysokości odsetek od kredytów lub pożyczek Zmiana warunków prawnych prowadzenia działalności Zmiana perspektywy sprzedaży Zmiana kosztów siły roboczej Inny (proszę określić)... Trudno powiedzieć 7. Jaki jest najważniejszy problem, przed którym obecnie stoi firma. Proszę zaznaczyć krzyżykiem jeden z wymienionych poniżej (jeśli chce Pan/-i zaznaczyć więcej problemów, proszę zaznaczyć je cyframi w kolejności: 1- najważniejszy, 2- mniej ważny,...itd.): Wysokość podatków i opłat przewidzianych prawem Odpowiednie kwalifikacje siły roboczej Skomplikowanie przepisów prawnych Konkurencja innych małych przedsiębiorstw Konkurencja dużych przedsiębiorstw Warunki lokalowe (wysokość czynszu, zakup lokalu) Czas oczekiwania na zapłatę od kontrahenta Małe obroty Koszt siły roboczej Biurokracja Korupcja Inny (proszę określić)... Trudno powiedzieć 8. Czy Pana/-i zdaniem warunki prowadzenia działalności gospodarczej w drugim półroczu 2008 roku w porównaniu do pierwszego półrocza 2008 roku będą? Znacznie lepsze Nieco lepsze Takie same Nieco gorsze Znacznie gorsze Trudno powiedzieć 9. Czy w pierwszym półroczu 2008 roku przychody firmy były wyższe, podobne czy niższe niż w drugim półroczu 2007 roku? Znacznie wyższe Wyższe Podobne Niższe Znacznie niższe 10. Czy w drugim półroczu 2008 roku przychody firmy będą wyższe, podobne czy niższe niż w pierwszym półroczu 2008 roku? Znacznie wyższe Wyższe Podobne Niższe Znacznie niższe Trudno powiedzieć 11a. Czy w pierwszym półroczu 2008 roku firma osiągnęła zysk czy poniosła stratę? Osiągnęła zysk Poniosła stratę Firma wyszła na "zero" b. Czy w pierwszym półroczu 2008 roku wynik finansowy firmy (zysk lub strata) zmienił się w porównaniu z drugim półroczem 2007 roku? Polepszył się znacznie Polepszył się Był podobny Pogorszył się Pogorszył się znacznie c. Jeśli wynik finansowy (zysk lub strata) w pierwszym półroczu 2008 roku zmienił się w porównaniu z drugim półroczem 2007 roku, proszę zakreślić najważniejszą przyczynę zmiany, (jeśli chce Pan/-i zaznaczyć więcej powodów proszę zaznaczyć je cyframi w kolejności 1 najważniejszy, 2 mniej ważny,...itd.): Zmiana przychodów Spłata kredytów lub/i pożyczek Zmiana ceny na produkt lub usługę własną Inna (proszę określić)... Zmiana kosztów siły roboczej Zmiana kosztów materiałów Zmiana wysokości podatków i opłat przewidzianych prawem 12. Czy Pana/-i firma przewiduje poprawę wyniku finansowego w drugiej połowie 2008 roku w porównaniu z pierwszą połową 2008 roku? Proszę zaznaczyć tylko jedną odpowiedź: Tak, zwiększy zysk Tak, przejdzie ze strat na zyski Tak, zmniejszy straty Nie, zmniejszy zysk Nie, przejdzie z zysków na straty Nie, zwiększy straty Zysk będzie podobny Strata będzie podobna Trudno powiedzieć 22\n23 13a. Czy firma eksportowała w pierwszym półroczu 2008 roku swoje wyroby lub usługi? Tak Nie b. Jeśli firma eksportowała, to jaki był udział w pierwszym półroczu 2008 roku wyeksportowanej produkcji (usług) w całości przychodów firmy netto (bez VAT u)? Poniżej Powyżej 8 c. Jeśli firma eksportowała, to proszę podać jeden główny kraj - odbiorcę wyeksportowanej produkcji (usług) w pierwszym półroczu 2008 roku: Niemcy Rosja Czechy Francja Ukraina Litwa Inny kraj... d. Jeśli firma obecnie eksportuje, to czy w drugim półroczu 2008 roku eksport wzrośnie czy zmaleje? Wzrośnie znacząco Wzrośnie nieznacznie Będzie podobny Zmaleje nieznacznie Zmaleje znacząco Trudno powiedzieć 14a. Czy firma w pierwszym półroczu 2008 roku prowadziła działalność za granicą lub utrzymywała kontakty z partnerami zagranicznymi? Tak, realizowała bezpośrednie inwestycje zagraniczne Tak, świadczyła usługi za granicą Tak, utrzymywała kontakty z partnerami zagranicznymi (np. udział w targach międzynarodowych) Nie b. Jeśli tak to w jakim kraju: Niemcy Rosja Czechy Białoruś Ukraina Litwa Słowacja Inny kraj Czy w drugim półroczu 2008 roku firma zamierza prowadzić działalność za granicą? Tak Nie Trudno powiedzieć 16a. Czy w pierwszym półroczu 2008 roku firma dokonywała rozliczeń transakcji w walucie Euro? Tak, często Tak, rzadko Nie b. Jak Pan/-i sądzi, jaki wpływ na firmę będzie miało przyjęcie w najbliższych kilku latach Euro? Pozytywny Negatywny Żaden Nie wiem termin przyjęcia jest zbyt odległy 17. Jaka jest obecnie przeciętna wysokość cen sprzedaży produktów (usług) firmy w porównaniu do cen sprzedaży produktów (usług) firmy z końca grudnia 2007 roku? Niższa o: Mniej niż 5% % 16-25% Powyżej 25% Wyższa o: Mniej niż 5% % 16-25% Powyżej 25% Bez zmian ( zmiany) 18. Czy w drugim półroczu 2008 roku firma zmieni wysokość cen swoich produktów (usług)? Tak, zmniejszy o: Mniej niż 5% % 16-25% Powyżej 25% Tak, zwiększy o: Mniej niż 5% % 16-25% Powyżej 25% Nie zmieni () Trudno powiedzieć 19. Ile osób obecnie pracuje w firmie w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy na umowę o pracę (bez właściciela i pracujących na zlecenie). Jeśli nie zatrudnia Pan/i pracowników, to proszę zakreślić pole zero : Zero i więcej 20. Czy dochód z pracy w firmie stanowi obecnie podstawowe źródło Pana/i utrzymania (wypełnia tylko właściciel firmy)? Tak Nie 21. Czy w porównaniu z końcem grudnia 2007 roku całkowita liczba osób zatrudnionych w firmie wrosła, zmalała czy była taka sama? Wzrosła o...osób Pozostała taka sama Zmalała o...osób 23\n24 22a. Jeśli w firmie w pierwszym półroczu 2008 roku prowadzono nabór to ilu kandydatów ubiegało się o jedno stanowisko (przeciętnie)? Żaden Powyżej 8 b. Jeśli firma pomimo prowadzonego w pierwszym półroczu 2008 roku naboru nie zapełniła wakatu (wakatów), jakie były tego przyczyny? Zbyt wysokie oczekiwania płacowe kandydatów Nikt się nie zgłosił na wakujące stanowisko Brak wymaganych kwalifikacji Inne (proszę podać) Czy firma w pierwszym półroczu 2008 roku zatrudniła nowych pracowników? Tak, bezrobotnych Tak, pracujących gdzie indziej Tak, podejmujących pracę po raz pierwszy 24. Czy w drugim półroczu 2008 roku firma planuje zmienić liczbę pracowników? Zwiększy zatrudnienie Zmniejszy zatrudnienie Nie Nie zmieni zatrudnienia Trudno powiedzieć 25. Czy w firmie występują obecnie wolne miejsca pracy, których nie można zapełnić? Tak, dla pracowników wykwalifikowanych Tak, zarówno dla pracowników wykwalifikowanych jak i niewykwalifikowanych Nie Tak, dla pracowników niewykwalifikowanych 26a. Czy w pierwszym półroczu 2008 roku firma poniosła wydatki na zakup, dzierżawę (leasing) lub remont pojazdu(ów), wyposażenia, nieruchomości (budynki, ziemia)? Proszę zakreślić odpowiednio do poniesionych wydatków lub ich braku: Pojazdy: Tak, zakup Tak, dzierżawa (leasing) Tak, remont Wydatki nie wystąpiły Wyposażenie, meble, sprzęt: Tak, zakup Tak, dzierżawa (leasing) Tak, remont Wydatki nie wystąpiły Budynki, ziemia: Tak, zakup Tak, dzierżawa (leasing) Tak, remont Wydatki nie wystąpiły b. Jeśli firma poniosła wydatki na zakup, dzierżawę (leasing) lub remont pojazdu(ów), wyposażenia, nieruchomości (budynki, ziemia), to jaka była ich łączna wysokość w pierwszym półroczu 2008 roku? Poniżej zł zł zł Powyżej zł. 27. Czy w drugim półroczu 2008 roku firma dokona wydatków na zakup, dzierżawę (leasing) lub remont pojazdu(ów), wyposażenia, nieruchomości (budynki, ziemia)? Tak Nie Trudno powiedzieć 28. Jeśli w pierwszej połowie 2008 roku Pana/-i firma dokonała inwestycji, jakie było źródło jej finansowania? Środki własne Kredyt bankowy Rynek kapitałowy (giełda, fundusze PE/VC) Leasing Środki unijne Inne (proszę określić)... 29a. Z jakiej formy kredytu korzystała Pana/-i firma w pierwszej połowie 2008 roku: Kredyt na rachunku bieżącym Kredyt obrotowy Kredyt inwestycyjny Inny rodzaj kredytu... Firma nie korzystała z kredytu b. Jeśli firma występowała w pierwszej połowie 2008 roku o kredyt inwestycyjny/obrotowy to czy otrzymała go? Tak Nie c. Jeśli firma otrzymała kredyt inwestycyjny/obrotowy w pierwszej połowie 2008 roku, to jakie płaci lub zapłaci odsetki (chodzi o odsetki w skali roku określone w umowie kredytu/pożyczki): PLN... % Inna waluta (proszę podać)...% 24


Granica polsko-białoruska. Straż Graniczna: kolejny raz było słychać strzały po stronie białoruskiej - TVN24\nTVN24Straż Graniczna informuje o kolejnych strzałach przy granicy polsko-białoruskiej\nStraż Graniczna poinformowała, że w nocy z piątku na sobotę funkcjonariusze i żołnierze raportowali, że "po raz kolejny w ostatnim czasie było słychać strzały po stronie białoruskiej przy granicy z Polską". W piątek rzeczniczka SG ppor. Anna Michalska informowała, że także dzień wcześniej patrol służb białoruskich oddał strzały w kierunku polskich żołnierzy. Zaznaczyła, że prawdopodobnie oddano je przy użyciu ślepej amunicji.\nPatrole Straży Granicznej o strzałach od strony białoruskiej\nW sobotę Straż Graniczna poinformowała o kolejnych przypadkach strzałów po białoruskiej stronie wschodniej granicy Polski. "Patrole funkcjonariuszy i żołnierzy raportowali, że minionej nocy (08/09.10) po raz kolejny w ostatnim czasie było słychać strzały po stronie białoruskiej przy granicy z Polską" - napisała Straż Graniczna na Twitterze.\nPolscy pogranicznicy opublikowali w sobotę także nagranie, pod którym zamieszczono opis: "Służby białoruskie podczas organizowania nielegalnego przekraczania granicy. Cudzoziemcy zwożeni są do obiektów po byłej białoruskiej placówce granicznej. Tu czekają na dalsze instrukcje od służb".\nZOBACZ KONFERENCJĘ DOTYCZĄCĄ SYTUJACJI NA GRANICY POLSKO-BIAŁORUSKIEJ W TVN24 GO\nW piątek do polskiego MSZ został wezwany charge d'affaires ambasady Republiki Białorusi w Polsce Alaksandr Czasnouski. Rzecznik resortu Łukasz Jasina po spotkaniu przekazał, że białoruski dyplomata został poinformowany o polskim stanowisku wobec incydentów na granicy, również w kwestii strzałów w kierunku patrolu Straży Granicznej. - Mamy dowody, że zostały oddane - dodał Jasina.\nCzasnouski, wychodząc z siedziby MSZ, powiedział dziennikarzom: - Te informacje o strzałach są nieprawdziwe.\nCharge d’affaires ambasady USA w Polsce Bix Aliu napisał na Twitterze o "niebezpiecznej prowokacji". Amerykańska ambasador na Białorusi Julie Fisher stwierdziła, że "wrogie działania wobec sąsiadów nie rozwiążą wewnętrznego kryzysu politycznego na Białorusi.\nWiceszef MON: każdego dnia notujemy incydenty, w których pogranicznicy białoruscy wykonują agresywne gesty\nInformacje Straży Granicznej o strzałach w kierunku polskich żołnierzy komentował w sobotę rano w "Jeden na jeden" wiceszef Ministerstwa Obrony Narodowej Marcin Ociepa. - My notujemy niemal każdego dnia sytuacje, w których białoruscy pogranicznicy wykonują gesty symulujące gesty agresywne, czyli strzelanie - powiedział. Zaznaczył przy tym, że "nie strzelono amunicją w kierunku polskich żołnierzy".\nWedług rządzących kryzys migracyjny na granicy jest spowodowany przez reżim Alaksnadra Łukaszenki. Działania Białorusi nazywają "wojną hybrydową wobec Polski".


Możliwy układ harmoniczny na EURJPY | FXMAG\nMożliwy układ harmoniczny na EURJPY\nPatrząc na notowania pary EURJPY na interwale D1 możemy zauważyć potencjalny układ harmoniczny z wydłużoną w czasie falą CD. Rynek ten reagował na początku lipca na współczynnik 50%, a w tej chwili zbliżamy się do mierzenia 78.6%, które może stanowić punkt D układu harmonicznego Leonarda. Bierzemy również pod uwagę mierzenie zewnętrzne z fali BC, przez co powstaje strefa wsparcia między 161.8% a 78.6%. Alternatywnie, w przypadku wybicia pierwszej strefy wsparcia musimy wziąć pod uwagę również układ Nietoperza - punkt D dla tego układu znajduje sie na kolejnym zniesieniu Fibnacciego - 88.6%.\nWykres 1. EURJPY - D1\nSchodząc na interwał H4 widzimy jednak wyraźną tendencję spadkową. Jeżeli myślimy o pozycjach długich to powinniśmy poczekać na wybicie górą układu Overbalance (największa korekta na ostatniej fali spadkowej), który jest zaznaczony na niebiesko. Sprawdzajmy również korelację z EURUSD, na którym w ostatnim czasie również dominuje podaż.\nWykres 2. EURJPY - H4


Tel: (22) 789 38 01\nNowa Reforma Oświaty- list MEN dla Rodziców\nKOSSAKA /Smerfy- 4 latki/\nKOSSAKA/Pszczoły 5 latki\nKOSSAKA /Biedronki 3/4 latki\nKOSSAKA /Misie- 3 latki\nOkres pracy w trybie wakacyjnym trwa od 01 lipca do 06 sierpnia 2021r.\nCzasowe ograniczenie funkcjonowania jednostek oświatowych w związku z przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 wymusiło i nadal wymusza dokonywanie zmian w organizacji pracy placówek oświatowych.\nAby w sposób maksymalny zabezpieczyć zdrowie dzieci, rodziców i pracowników przedszkoli, aby ograniczyć przemieszczanie się dzieci pomiędzy przedszkolami dyżur wakacyjny odbywać się będzie wyłącznie w placówkach macierzystych.\nChęć skorzystania z opieki przedszkolnej będziecie mogli Państwo zgłosić do przedszkola wypełniając wniosek.\nDo przedszkola będą wyłącznie przyjmowane dzieci rodziców pracujących, którzy nie mają możliwości zapewnienia dziecku opieki\nWypełniony wniosek zgłoszenia dziecka na dyżur wakacyjny należy „wrzucić” do urny, która będzie stała przed głównym wejściem do przedszkola lub przesłać na adres\ne-mail przedszkola: przedszkole.dyrektor@michalin1.pl\nObowiązkiem rodzica będzie dołączenie zaświadczenia od pracodawcy, że pracuje zdalnie lub stacjonarnie (nie przebywa na opiece, urlopie macierzyńskim/rodzicielskim ani wychowawczym)\nLista dzieci przyjętych na dyżur wakacyjny będzie zamieszczona na stronie internetowej przedszkola.\nRodzic ma obowiązek poinformowania dyrektora o rezygnacji z przyznanego miejsca najpóźniej do 04.06.2021r.\nSkładanie zgłoszeń na dyżur w terminie od 10.05.2021 do 19.05.2021r.\nWeryfikacja zgłoszeń w terminie od 20.05.2021r. do 25.05.2021r.\nPodanie do wiadomości zakwalifikowanych dzieci 26.05.2021r. na stronie internetowej przedszkola\nRezygnacja z dyżuru do 04.06.2021r. ewentualnie 11.06.2021r.\n09 sierpnia do 31 sierpnia br.– urlopy pracowników oraz przygotowanie przedszkola do rozpoczęcia nowego roku szkolnego.\nZgodnie z decyzją władz, ogłoszoną podczas konferencji prasowej z dnia 25.03.2021r. oraz konferencji MKO w Warszawie z dnia 26.03.2021r. o godz. 12.00 , informujemy, że od dnia 29.03.2021r. do 11.04.2021r. Miejskie Przedszkole Nr 1 w Józefowie , zostaje zamknięte i przechodzi w tryb pracy zdalnej.\nBardzo proszę Rodziców naszych wychowanków zatrudnionych w służbach medycznych oraz mundurowych, którzy przez charakter swojej pracy i bezpośrednią walkę z pandemią Covid -19 nie są w stanie zapewnić opieki swoim dzieciom w trakcie wykonywania zadań służbowych, o przekazanie powyższej informacji drogą mailową do piątku 26.03.2021r. do godz. 16.00. W razie konieczności będzie utworzona grupa dyżurna na czas zamknięcia przedszkola.\nZasadność zgłoszenia dziecka będzie sprawdzana z zapisami w karcie ( miejsce zatrudnienia rodziców).\nSytuacja w naszym kraju jest bardzo poważna, wprowadzone obostrzenia, zdaniem specjalistów, są jedyna drogą do zatrzymania fali pandemii.\nŻyczę Państwu i Dzieciom dużo zdrowia oraz wytrwałości w tym trudnym czasie.\nInformujemy, że dnia 02 marca br. personel przedszkola będzie szczepiony na COVID-19.\nPo zasięgnięciu informacji od innych placówek oświatowych, wiemy, że reakcja po szczepionce nie pozwala przystąpić pracownikom do pracy (złe samopoczucie).\nW związku z powyższym bardzo prosimy, aby kto ma możliwość pozostawił dziecko w domu w dniach\nod 03 marca do 05 marca br., gdyż może nie być pełnego składu pracowników.\nElżbieta Szymańska-dyrektor przedszkola\n1 MIEJSCE Aniela Olszewska\n2 MIEJSCE Mateusz Jedynak\n3 MIEJSCE Wiktor Gawroński\nWYRÓŻNIENIA Leon Niziołek\nAdela Lutow – Fradinho\nZwycięzcom gratulujemy, wszystkim uczestnikom dziękujemy za wzięcie udziału w konkursie.\nInformujemy, że od 8 lutego br. rozpoczyna się rekrutacja do naszego przedszkola, która będzie trwać do 19 lutego br. do godz. 15.00.\nDbając o bezpieczeństwo Państwa i nasze rekrutacja odbywa się w reżimie sanitarnym w następujący sposób:\nPrzed budynkiem głównym przedszkola od ul. Kossaka jest wystawiona urna, do której należy wrzucać wypełniony wniosek (wraz z załącznikami) zgodnie z wyznaczonym terminem.\nPuste wnioski można pobierać ze strony internetowej przedszkola albo bezpośrednio w przedszkolu.\nW razie jakichkolwiek pytań Dyrektor przedszkola udziela informacji telefonicznej w środy w godz. 10.00-13.00.\nPytania można wysyłać również na e-mail przedszkola przedszkole.kossaka@michalin1.pl.\nPaski z kwotą do zapłaty za pobyt dziecka w przedszkolu, zostaną rozdawane po 13.01.2021r.\nW środę 25 listopada, obchodziliśmy Dzień Pluszowego Misia.\nLink do zdjęć: https://photos.app.goo.gl/q2yLMrggCCHL1qJJ7\nDnia 10 listopada, nasze przedszkolaki odśpiewały "Mazurka Dąbrowskiego" włączając się w akcję "Szkoła/Przedszkole do hymnu".\nW taki sposó zaczęliśmy obchody Święta Niepodległości. Zdjęcia z przygotowań i występu znajdziecie Państwo w naszej przedszkolnej galerii.\nNa Waszą prośbę udostępniamy kolejną porcję materiałów do pracy i zabawy z dziećmi w domu\nOd poniedziałku 26.X. 2020 r. wznawiamy działalność przedszkola dla dzieci, których rodzice w rozmowie telefonicznej potwierdzili ich obecność w placówce.\nW związku z zachowaniem zasad bezpieczeństwa sanitarnego obowiązywać będzie następujący podział grupowy :\nBiedronki,– budynek od ul. Sobieskiego\nPszczoły, Smerfy, Misie- budynek od ul. Kossaka (główne wejście)\nPozostali rodzice , którzy zdecydują się na przyprowadzanie dziecka do przedszkola od 26.X. proszeni są o wcześniejszy kontakt telefoniczny ( najwcześniej w poniedziałek 26. X), w celu uzyskania informacji o liczbie wolnych miejsc w danym tygodniu.\nZachęcam do skorzystania z propozycji zajęć z języka angielskiego - które są dostępne -"Grupy Przedszkolne"\nmateriały opracowała Justyna Mordecka\nZgodnie z opinią wydaną przez Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Otwocku oraz w porozumieniu z Organem Prowadzącym w Józefowie informuję o dalszym zawieszeniu działalności Miejskiego Przedszkola Nr 1 w Józefowie- od poniedziałku tj. 19 października do piątku tj. 23 października 2020r.\nJednocześnie informuję, że na stronie internetowej przedszkola od poniedziałku będą udostępnione materiały do pracy zdalnej z dzieckiem.\nProszę śledzić stronę internetową przedszkola, gdyż tam będą pojawiały się aktualne informacje.\nW związku z zawieszeniem działalności naszego przedszkola udostępniamy materiały do pracy zdalnej z dzieckiem z podziałem na grupy wiekowe. Kolejne materiały w środę 14.10.2020\nMateriały opracowała : Dorota Kasprzak\nZgodnie z opinią wydaną przez Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Otwocku oraz w porozumieniu z Organem Prowadzącym w Józefowie informuję o dalszym zawieszeniu działalności Miejskiego Przedszkola Nr 1 w Józefowie- od poniedziałku tj. 12 października do piątku tj. 16 października 2020r.\nw pasku "Ważne dokumenty"- Decyzja sanepidu o tymczasowym zawieszeniu zajęć w przedszkolu.\nW trosce o zdrowie Państwa dzieci oraz całego personelu przedszkola, na mocy § 18 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, za zgodą organu prowadzącego, podjęłam decyzję o zawieszeniu zajęć w przedszkolu od środy 7 października do piątku 9 października 2020 roku, z możliwością przedłużenia tego okresu.\nDecyzja moja podyktowana jest uzyskaniem przez drugiego nauczyciela pozytywnego wyniku testu na koronawirusa, nałożeniem kwarantanny na kolejnych pracowników oraz obawą przed rozprzestrzenieniem się wirusa na pozostałe osoby.\nW obecnej chwili nie ma wystarczającej ilości nauczycieli, aby zapewnić opiekę Państwa dzieciom, nie ma także obsługi, która zapewniłaby przestrzeganie w placówce warunków sanitarno – epidemiologicznych. Kadry tej nie udało się również pozyskać z innych przedszkoli w Józefowie ze względu na obawę przed obecnością wirusa COVID-19 w naszej placówce.\nProszę o wyrozumiałość w związku z zaistniałą sytuacją. Jak tylko będzie to możliwe przedszkole zostanie ponownie otwarte.\nElżbieta Szymańska - dyrektor przedszkola\nMimo że dokładamy wszelkich starań u nauczycielki grupy Smerfy, w dniu dzisiejszym został potwierdzony przypadek zakażenia SARS-Cov-2.Przebywa ona na zwolnieni lekarskim od 29 września br.,a od dzisiaj jest pod kontrolą służb sanitarnych.\nPowiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Otwocku prowadzi dochodzenie epidemiologiczne. Z przekazanych dzisiaj przez przedstawiciela Stacji informacji wynika, że kwarantanną objęci zostaną: nauczyciel wspomagający, woźna oddziałowa oraz dzieci z grupy „Smerfy” wraz z rodzinami, które były w przedszkolu w dniu 28 września br. Nie ma natomiast podstaw do objęcia kwarantanną pozostałych dzieci oraz pracowników przedszkola.\nJako dyrektor działam zgodnie z wytycznymi, realizuję zalecenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Otwocku. Przedszkole jest na bieżąco gruntownie sprzątane i dezynfekowane. Szczególną uwagę zwracamy na wszystkie powierzchnie dotykowe. Jeśli z sali wychodzi grupa dzieci pomieszczenie jest wietrzone. Stosujemy wszystkie wytyczne Głównego Inspektora Sanitarnego, Ministerstwa Edukacji Narodowej i Ministerstwa Zdrowia.\nNa tę chwilę żadne z przebywających w przedszkolu dzieci, nauczycieli oraz pracowników nie zgłasza i nie przejawia żadnych objawów sugerujących infekcję górnych dróg oddechowych.\nZwracam się z uprzejmą prośbą, by, w miarę możliwości, skracać pobyt dzieci w placówce.\nBądźmy czujni i rozważni, ale nie wolno nam popadać w panikę i podejmować nieracjonalnych działań. Nadal zasadą, której wszyscy musimy być wierni, jest to, aby dzieci, nauczyciele, pracownicy przedszkola oraz rodzice kontaktujący się z przedszkolem byli absolutnie zdrowi, nie mieli żadnych objawów infekcji górnych dróg oddechowych.\nZa nami trudny tydzień. Wszystkim Państwu dziękuję za wyrozumiałość i stworzenie w przedszkolu spokojnej atmosfery.\nJako dyrektor mam przekonanie, że jesteśmy dobrą społecznością, która umie ze sobą współpracować i wspierać się w tych trudnych chwilach.\nUważam, że zarządzam dobrym zespołem pracowników, którzy wzorowo wypełniają wszystkie swoje zadania i moje polecenia.\nDziękuję, że jako rodzice nie straciliście zaufania do podejmowanych przez nas działań.\nW razie pytań i wątpliwości zapraszam do kontaktu z sekretariatem przedszkola w godz. 8.00-14.00\nO kolejnych decyzjach będę Państwa na bieżąco informowała.\nZ wyrazami szacunku – Elżbieta Szymańska, dyrektor przedszkola\nInformujemy, że w budynku od ul. Sobieskiego w grupie „Biedronek” jeden z rodziców zgłosił pozytywny wynik swojego testu na COVID 19.\nDziecko uczęszczało przez miniony tydzień do przedszkola.\nOd dzisiejszego dnia tj. od 14 września br zostało objęte kwarantanną domową.\nDlatego bardzo prosimy w związku z pandemią i ograniczeniami z niej wynikającymi, aby zrezygnować ze spotkań towarzyskich, w których uczestniczy większa ilość dzieci (np. imieniny, urodziny).\nSytuacje takie sprzyjają rozprzestrzenianiu się wszelkich wirusów w tym także COVID 19.\nInformujemy, że w roku szkolnym 2020/2021 nasze przedszkole jest czynne w\ngodzinach 7.00- 17.00\nZe względu na bezpieczeństwo Państwa dzieci i pracowników przedszkola, po uzgodnieniu z władzami gminy osoby przyprowadzające/odbierające dziecko do/z przedszkola nie mogą przebywać w budynku przedszkola.\nDziecko będzie odbierane przez personel przedszkola i zaprowadzane do swojej grupy.\nInformujemy, że w zakładce Rekrutacja znajdziecie Państwo aktualne listy dzieci przyjetych do poszczególnych grup w roku szkolnym 2020/2021\nzapraszamy na dni adaptacyjne dzieci nowo przyjęte wraz z jednym opiekunem do naszego przedszkola w dniach 27 i 28 sierpnia br. od godz. 10.00 do 11.00.\nDzieci będą podzielone na dwie grupy. Grupa pani Doroty Kasprzak będzie miała swój dzień 27 sierpnia (czwartek), a grupa pani Justyny Mordeckiej i pani Małgorzaty Szczęsnej będzie miała swój dzień 28 sierpnia br. (piątek)\nLista dzieci w poszczególnych grupach będzie zamieszczona na naszej stronie internetowej przedszkola\npo rekrutacji uzupełniającej po 24 sierpnia br.\nInformujemy, że w trosce o bezpieczeństwo i zgodnie z wytycznymi Głównego Inspektora Sanitarnego prosimy, aby opiekun będący z dzieckiem na terenie naszego przedszkola był zaopatrzony w maseczkę lub przyłbicę oraz musi zdezynfekować ręce.\nPoniżej link do galerii zdjęć z balu karnawałowego. Jest tam pełna informacja o sposobie zamawiania i realizacji zamówień.\nWojciech Rozenek fotograf\n501 702 022\nInformuję, że będzie organizowany dyżur wakacyjny w miesiącu lipcu dla Miejskich Przedszkoli nr 1 i nr 2 utrzymany na takich samych warunkach jak dotychczas, czyli w reżimie sanitarnym. Chętnych rodziców prosimy o zapisywanie dziecka na maila przedszkola: przedszkole@kossakamichalin1.pl, dołączając wypełniony wniosek (zakładka ważne dokumenty) i dostarczenie zaświadczeń od pracodawców z pracy.\nZapisy na dyżur trwają od 01.06. do 16.06.2020 r. do godz. 16.00.\nInformuję, że Miejskie Przedszkole nr 1 na chwilę obecną dysponuje 33 miejscami.\nInformuję, że od 1 czerwca br nasze przedszkole\nbędzie czynne od godz. 8.00 do godz. 16.30.\nProszę o zgłaszanie zapotrzebowania na miejsce w przedszkolu , które prawdopodobnie będzie otwarte od 11 maja br. w godzinach od 8.00 -16.00\nJednocześnie informuję, że przedszkole pełni funkcję opiekuńczą.\n1) Pracowników systemu zdrowia, służb mundurowych\n2) Pracowników handlu, przedsiębiorstw produkcyjnych związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19\n3) Obydwojga rodziców, którzy pracują lub muszą wrócić do pracy\nZgłoszenia dzieci prosimy przesyłać drogą mailową na adres przedszkola: przedszkole.kossaka@michalin1.pl do 5 maja br.\nwypełniony wniosek (znajduje się w zakładce Pliki do pobrania --> Ważne dokumenty --> Wniosek na zajęcia opiekuńcze)\nzaświadczenie z pracy obojga rodziców, że obydwoje rodzice muszą wrócić do pracy\nDyrektor wspólnie z samorządem określi szczegółowe rozwiązania w zakresie przyjęcia do placówki.\nWytłumacz również dziecku, aby nie zabierało do przedszkola niepotrzebnych przedmiotów czy zabawek. Powiedz dziecku, że jego ulubione zabawki muszą zostać w domu.\nRodzicowi dziecka, któremu samorząd nie zapewni opieki przedszkolnej, mimo, że rodzic wyraża taką chęć, będzie przysługiwał dodatkowy zasiłek opiekuńczy.\nProszę bezwzględnie przemyśleć swoją decyzję myśląc o bezpieczeństwie swoich dzieci i pracowników przedszkola.\nWszelkie procedury funkcjonowania przedszkola są tworzone i będą zamieszczane na stronie internetowej przedszkola na bieżąco.\nZgodnie z najnowszą decyzją Ministra Edukacji Narodweji i Ministra Zdrowia, przedszkole pracuje zdalnie\nInformacje na temat Dyżuru Wakacyjnego podamy po tym terminie.\nPrzypominamy, że wszystkie materiały do realizacji podstawy programowej i nie tylko,\ndla każdej z grup wiekowych znajdziecie Państwo w zakładkach zatytułowanych\nGRUPY PRZEDSZKOLNE: SMERFY, PSZCZOŁY, BIEDRONKI, MOTYLE, oraz w AKTUALNOŚCIACH,\nnatomiast w GALERII obejrzycie zdjęcia prac Waszych dzieci.\na Wielkanoc przyniesie pomyślność, szczęście i zdowie dla Wszystkich.\nZdrowych Świąt Wielkanocnych niosących, wiarę, nadzieję i miłość\nDROGI RODZICU !!!!!\nWszelkie informacje dotyczace DYŻURU WAKACYJNEGO - LIPIEC 2020 - zostaną opublikowane po 04 maja 2020r.\nKOMUNIKAT DLA RODZICÓW I UCZNIÓW OD MAZOWIECKIEJ POLICJI\nZapraszamy do sekcji "AKTUALNOŚCI"- gdzie znajdą Państwo pomysły i inspiracje do spędzania wolnego czasu z dziemi w domach.\nW zakłdce "GRUPY PRZEDSZKOLNE"- nasze Panie proponują realizacje podstawy programowej, umieszczjąc ciekawe informacje i sposoby jej realizacji wspólnie z Rodzicami w domu.\nPojawiła sie również zakładka "KĄCIK LOGOPEDYCZNY"- szukaj w menu po lewej stronie.\nW pasku "GALERIA" pojawił się folder ze zdjęciami zatytułowany - "Nasze dzieci pilnie pracują w domu"\nPrzesyłam oficjalny komunikat urzędu zaakceptowany przez burmistrza Marka Banaszka.\nW związku z decyzją Premiera Rady Ministrów z dnia 11 marca od poniedziałku (16 marca) na 2 tygodnie do 25 marca, zamknięte zostaną wszystkie placówki edukacyjne.\nTym samym wszystkie szkoły, przedszkola i żłobki w Józefowie nie będą przyjmowały w tym czasie dzieci i nie będą świadczyły usług dydaktyczno-opiekuńczych. Nauczyciele pozostają w gotowości do pracy.” – informuje Ministerstwo Edukacji Narodowej.\nRodzice, którzy mają taką możliwość proszeni są o nieprzyprowadzanie dzieci do placówek edukacyjnych już w czwartek i piątek (12 i 13.03).\nSzkoły nadal prowadzą rekrutację i zgodnie z wyznaczonym terminem przyjmują dokumenty aplikacyjne do jutra (12 marca).\nINFORMACJA DOTYCZĄCA ZASIŁKU OPIEKUNCZEGO ZNAJDZIECIE PAŃSTWO W ZAKŁADCE ATUALNOŚCI- "Zasiłek opiekuńczy- koronawirus"\nz uwagi na dynamiczną sytuację epidemiologiczną związaną z rozprzestrzenianiem się zachorowań spowodowanych SARS-Cov-2 (koronawirusem) oraz w trosce o zdrowie naszych podopiecznych oraz kadry chcielibyśmy prosić o wsparcie i wdrożenie poniższych działań.\nProsimy, aby dzieci, które:\n• podróżowały lub przebywały w regionie, w którym podejrzewa się utrzymującą się transmisję SARS-CoV-2;\n• miały bliski kontakt z osobą, u której stwierdzono zakażenie SARS-CoV-2;\n• przebywały w opiece zdrowotnej, w której leczono pacjentów zakażonych SARS-CoV-2;\na także, u których wystąpił co najmniej jeden z wymienionych objawów ostrej infekcji układu oddechowego:\nNie były przyprowadzane do placówki i pozostały w domu do czasu wyjaśnienia symptomów chorobowych.\nJednocześnie przypominamy, że do przedszkola mogą uczęszczać tylko zdrowe dzieci. Dzieci z objawami przeziębienia oraz innych chorób (podwyższona temperatura, kaszel, katar, ból brzucha, obniżona odporność) nie będą przyjmowane do placówki.\nProsimy, aby wszystkie osoby przebywające na terenie przedszkola (spotkania, przyprowadzanie i odbieranie dzieci), które podejrzewają u siebie infekcję układu oddechowego (kaszel lub kichanie) używały maseczek ochronnych.\nBędziemy również wdzięczni za zwrócenie większej uwagi na zakładanie ochraniaczy na obuwie przed wejściem na teren przedszkola.\nMogą Państwo doposażyć swoje dzieci w indywidualne żele antybakteryjne. Zalecamy wybór środków przeznaczonych dla dzieci. Podpisany żel proszę przekazać wychowawcy.\nJako placówka oświatowa chcielibyśmy Państwa zapewnić, że dokładamy wszelkich starań, aby środowisko przedszkolne było higieniczne a dzieci cieszyły się dobrym zdrowiem i regularnie uczęszczały do placówki.\n• nauczyciele przeprowadzają rozmowy z dziećmi na temat zdrowia i sposobach zminimalizowania ryzyka zarażenia się wirusem;\n• przypominamy dzieciom o regularnym myciu rąk i dbaniu o higienę osobistą;\n• zwracamy szczególną uwagę na stan zdrowia dzieci (w przypadku złego samopoczucia, prosimy o pilne odebranie dziecka z placówki i konsultację z lekarzem);\n• placówka jest sprzątana na bieżąco w ciągu dnia – dezynfekowane są klamki, poręcze, włączniki świateł, krany, spłuczki, deski toaletowe i inne urządzenia często dotykane;\n• popołudniami odbywa się dokładne sprzątanie sal;\n• w salach dydaktycznych przez cały dzień działają oczyszczacze powietrza;\n• pomieszczenia przedszkolne są rotacyjnie ozonowane (tzn. dezynfekowane i oczyszczane ze wszystkich drobnoustrojów);\n• została zwiększona częstotliwość prania pościeli;\n• dodatkowo zostały zamówione mydła antybakteryjne dla dzieci, a dla osób dorosłych profesjonalne płyny dezynfekujące, które będą zamontowane we wszystkich sanitariatach.\nPoniżej kilka informacji o wirusie powodującym epidemię (źródło: www.gis.gov.pl).\nWirus (SARS-CoV-2) rozprzestrzenia się i powoduje u ludzi zakażenia układu oddechowego, które mogą przebiegać jako ciężkie zapalenia płuc z niewydolnością oddechową. Człowiek najczęściej zaraża się od zwierząt, możliwe jest również przeniesienia zakażenia z człowieka na człowieka. Wirus rozprzestrzenia się drogą kropelkową oraz bezpośrednio, przez bliski kontakt z osoba chorą lub chorym zwierzęciem. Obecnie nie ma szczepionek zapobiegających zakażeniu koronawirusem, ani skutecznego leku.\nObjawy zachorowania na wirusa:\n• trudności z oddychaniem, duszność;\n• wysoka gorączka;\n• nasilony kaszel;\n• znaczne osłabienie.\nAby zmniejszyć ryzyko zakażenia się wirusem, należy stosować następujące środki ostrożności:\n• unikać bezpośredniego kontaktu z osobami chorymi, wykazującymi objawy chorób układu oddechowego, takie jak kaszel i kichanie;\n• przestrzegać samemu i uczyć innych tzw. „etykiety kaszlu” czyli zasłaniania w trakcie kaszlu czy kichania nosa i ust, najlepiej chusteczką jednorazową lub przedramieniem;\n• często myć ręce wodą z mydłem przez co najmniej 30 sekund;\n• używać do dodatkowej higieny rąk - płyn antybakteryjny lub chusteczki jednorazowe z dodatkiem alkoholu;\n• unikać dotykania oczu, nosa lub ust rękami;\n• unikać dzielenia się jedzeniem, piciem;\n• zostać w domu, gdy jest się chorym, np. gdy występują objawy podobne do przeziębienia;\n• regularnie czyścić, dezynfekować i ozonować używane przedmioty i powierzchnie.\nZachęcamy do śledzenia informacji zamieszczanych na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Sanitarnego pod adresem www.gis.gov.pl oraz do odwiedzania strony Głównego Inspektoratu Sanitarnego na Facebooku, gdzie zamieszczane są najnowsze informacje.\nMamy nadzieję, że aktualna sytuacja zostanie szybko opanowana, a zaproponowane działania spotkają się z Państwa zrozumieniem i współpracą.`\nrekrutacja do naszego przedszkola rozpoczyna się 27.02.2020 i trwa do 12.03.2020r.\nWszystkie niezbędne dokumenty dostępne są w zakładce\nREKRUTACJA 2020/2021- pliki do pobrania\nDnia 25 lutego ( wtorek), w naszym przedszkolu odbędzie się bal dla dzieci w strojach karnawałowych.\nDzieci z naszego przedszkola serdecznie zapraszają swoje Babcie i swoich Dziadków\nna uroczystość z okazji ich święta, która odbędzie się naszym przedszkolu :\nw grupie MOTYLKI - 20 stycznia o godz. 14.00 - poniedziałek\nw grupie PSZCZÓŁKI- 21 stycznia o godz. 13.00 - wtorek\nw grupie SMERFY - 22 stycznia o godz. 10.30 - środa\nw grupie BIEDRONKI - 22 stycznia o godz. 13.30 - środa\nwszyscy pracownicy naszego przedszkola.


Aktywator wzrostu włosów - Bania Agafii Specjalny Balsam | N. o kosmetykach\nAktywator wzrostu włosów - Bania Agafii Specjalny Balsam\nNa wstępie już wam powiem, że balsam jest dość niewydajny. Starczył mi na bardzo krótko. Nawet nie wiedziałam kiedy się skończył, bo na dobre go nie zaczęłam używać. Hm ale ogólnie miałam go na włosach o ile dobrze pamiętam 4-5 razy. Nie więcej. Saszetka ma 100 ml, więc w sumie tak też by wychodziło z ilości mililitrów zużywanych na raz w saszetkowych maskach. W sensie saszetka ma 20 ml tak? I mi starcza na raz. Czyli coś co ma 100 ml powinno mi starczyć na 5 i na tyle starczyło.\nJednak Bania Agafii to fajna seria produktów miniaturek! A na ten produkt czyli Specjalny Balsam Aktywator wzrostu włosów pokusiłam się, bo moje włosy ostatnio zanotowały mały przyrost. 1 cm na miesiąc to bardzo mało dla mnie. Coś musiało się stać... w każdym razie po 2 tygodniach z Aktywatorem wzrostu mogę powiedzieć, że ruch jest! Przyrost zanotowałam w ciągu ostatniego miesiąca na 1,5 cm z czego 2 tygodnie używałam tego balsamu zamiast odżywki. Ale używałam też jako szamponu Białą kąpiel Agafii, więc te dwa produkty razem spowodowały, że moje włosy są dosłownie śliczne.\nOpis ze sklepu internetowego:\nReceptura balsamu - aktywatora jest oparta na specjalnie wyselekcjonowanych ziołach pielęgnujących włosy osłabione i zniszczone. Aktywne składniki naturalne mają korzystny wpływ na skórę głowy: chronią i odżywiają cebulki włosowe, wspomagają wzrost włosów. Balsam wygładza włosy, zmiękcza je i ułatwia rozczesywanie. Syberyjska kosodrzewina bogata w aminokwasy i witaminę C, zachowuje młodość i grubości włosów. Kurylska herbata sprawia, że włosy stają się miękkie i podatne na układanie. Korzeń łopianu wzmacnia cebulki włosowe, zawiera białka, witaminy A, B, E i F Olejek z dzikiego pieprzu wzmacnia mieszki włosowe Organiczny ekstrakt z dziurawca zapobiega łamaniu się włosów. Olejek z ałtajskiego rokitnika - to bogate źródło witamin, intensywnie odżywia skórę głowy. Sposób użycia: Nałożyć balsam na umyte, jeszcze wilgotne włosy i skórę głowy. Pozostawić na włosach na 1-2 minut, następnie spłukać wodą.\nSkład: Aqua , Cetearyl Alcohol, Glycerin, Behentrimonium Chloride, Cetrymonium Chloride, Quaternium-87, Hydroxyethylcellulose, Cetrimonium Bromide, Pinus Pumila Leaf Extract, Organic Hypericum Perforatum Extract, Potentilla Supina Extract, Arctium Lappa Root Extract, Eleutherococcus Senticosus Root Extract, Rosmarinus Officinalis Oil, Hippophae Rhamnoides Fruit Oil, Benzyl Alcohol, Sorbic Acid, Benzoic Acid, Citric Acid, Parfum.\nPo pierwsze balsam działa, ale kolejnym razem kupię więcej niż jedną saszetkę, bo to dla moich włosów i sprawdzenia rzetelnie skutków za mało. Ponadto ma piękny zapach! Ja czuję koniczynę, chociaż jej w składzie nie ma. Balsam mimo, że nakładałam go też na skalp (bo niby jak inaczej by miał aktywować przyrost) nie obciążał i nie przetłuszczał włosów. Normalnie myłam włosy 3 razy w tygodniu. Były one sypkie, gładkie i świeże. Co do rozczesywania powiem tak: im dłużej trzymałam balsam, tym lepiej się rozczesywały. Balsam trzymałam od 5 do 20 minut. Efekty były lepsze przy dłuższym trzymaniu. Faktycznie włosy mi nie wypadały, były elastyczne, więc się nie kruszyły. I ogólnie naprawdę byłam zadowolona z ich wyglądu i stanu. Wyglądały zdrowo i miały ładny połysk. Na pewno jeszcze wrócę do tego balsamu.\nNie dajcie się nabrać na cenę! Balsam można znaleźć za 3,90 zł za 100 ml na skarbysyberii.pl, a nie po 5,90 czy nawet 6,90 zł w innych! (nie jest to reklama, po prostu dbam o wasze portfele) :D\nMargaretka 16 kwietnia 2014 02:33\nja nie chcę, żeby mi włosy jakoś szczególnie szybko rosły, muszę wtedy częściej latać do fryzjera, lubię krótkie i niech na razie tak zostanie\nale jeśli balsam ten dba o włosy i poprawia ich kondycję to już coś dla mnie :)\nN o kosmetykach 16 kwietnia 2014 03:47\nOwszem dba o włosy :) Ja aktualnie jestem po fryzjerze i są za krótkie chociaż do łopatek :D\nJestem Magdalena 16 kwietnia 2014 03:05\nmam ogromną ochotę na zakup tych kosmetyków ale z serii do ciała ;) i właśnie na skarby syberii bo mają tam fajne rabaty\nJa chyba sobie następnym razem jakiś scrub i maskę do ciała kupię właśnie ;)\nUnknown 16 kwietnia 2014 03:26\nWiesz takie saszetki są warte zakupu, bo nawet jak ci się nie spodoba to mało tego i mało kosztowało :D\nYasminella 16 kwietnia 2014 05:52\nNie miałam nigdy nic z tych komsetyków, ale ten balsam kusi mnie i to mocno\nN o kosmetykach 16 kwietnia 2014 06:12\nJak Cię kusi to spróbuj :)\nrobaczeeek 16 kwietnia 2014 10:52\nWłaśnie widziałam go na Skarbach Syberii i miałam nieodpartą chęć kupić ale no cóż zapasy mam chyba zbyt pokaźne i w sumie staram się kupować najpotrzebniejsze rzeczy :)\nN o kosmetykach 16 kwietnia 2014 12:17\nA ja właśnie przez ten sklep zrobiłam sobie zapasy. W sensie jak już zdecydowałam się na zakupy to cały karton balsamów i szamponów mi przyszedł :D\nPauli798 16 kwietnia 2014 11:27\nN o kosmetykach 16 kwietnia 2014 12:18\nMyślę, że za tę cenę można sobie kupić kilka rodzajów i próbować co lepsze ;D\nMichasia S. 17 kwietnia 2014 07:42\nMam ochotę na te saszetki :)\nDobrze, że włosy ruszyły!\nN o kosmetykach 17 kwietnia 2014 07:59\nSecretaddiction 17 kwietnia 2014 14:38\nJeszcze nie miałam nic z tych kosmetyków:( trzeba spróbować...\nN o kosmetykach 18 kwietnia 2014 01:03\nDzięki :) Trzeba trzeba. Tylko, że jest tyle różnych rzeczy do próbowania :D\nUnknown 17 kwietnia 2014 14:59\nfajna opcja od czasu do czasu.\nna codzień uzywalabym cos tresciwszego\nN o kosmetykach 18 kwietnia 2014 01:04\nMi wystarczała, ale fakt nie wiem jakby się ten balsam sprawdzał przy używaniu przez miesiąc albo dłużej.\nwenus-lifestyle 18 kwietnia 2014 02:23\nNie znam, ale brzmi naprawdę kusząco :) Zainteresuję się bliżej tym produktem, bo mnie przekonałaś :)\nbabka wielkanocna, jajka faszerowane, jajka sadzone z czekolady\nN o kosmetykach 19 kwietnia 2014 05:38\nusmiechnieteoczy 18 kwietnia 2014 09:45\nja nakładałam go tylko na skalp, dzięki czemu starczył mi ok 12 razy a włosy przez ten czas urosły 2,5 cm :)\nN o kosmetykach 19 kwietnia 2014 05:39\nWow niezły wynik! Następnym razem tak zrobię ;)\nBlackFeather 20 kwietnia 2014 05:40\nNieźle podnoszą cenę tego balsamu w innych sklepach...\nN o kosmetykach 23 kwietnia 2014 04:14\nWłaśnie dlatego mimo, że Skarby Syberii mają trochę droższą wysyłkę opłaca się tam kupić bo biorąc kilka balsamów i tak wyjdzie nam taniej :) Zawsze sprawdzam oferty w kilku sklepach i dopiero po przeliczeniu z wysyłką kupuje.\nHedvigis o kosmetykach 13 maja 2014 00:32\nTeż go mam w zapasach razem z szamponem, mam nadzieję, że u mnie też zdziała cuda w kwestii przyrostu :)\nN o kosmetykach 13 maja 2014 08:16\nJa sobie teraz mnóstwo innych nakupowałam, ale wrócę do niego na pewno :D\nPaulina 15 sierpnia 2014 08:42\nMam go w zapasach i jestem ogromnie ciekawa jak u mnie się spisze :-)\nEvi / Paweł Testują, Komentują oraz Podróżuja 9 sierpnia 2015 21:41