1–5, Eb’ li loq’laj hu neke’xk’ut chanru xwaklesinkil li Iglees; 6–8, Li ruchich’och’ yoo chi q’ano’k sa’ li maa’usilal; 9–16, Nim lix loq’aleb’ li aamej; 17–25, Re xk’ulb’al li kolb’a-ib’, eb’ li winq tento te’xk’ul sa’ xb’eeneb’ lix k’ab’a’ li Kristo; 26–36, Nak’utb’esiman k’a’ru lix b’oqb’aleb’ ut li k’anjel taqlanb’ileb’ wi’ li Kab’laju; 37–39, Laj Oliver Cowdery ut laj David Whitmer tento te’xsik’eb’ chaq li Kab’laju; 40–47, Re xtawb’al li kolb’a-ib’, eb’ li winq tento te’xjal xk’a’uxl, te’kub’eeq xha’, ut te’xpaab’eb’ li taqlahom.\n1 Anajwan, k’e reetal, sa’ xk’ab’a’ li k’a’ru kawaj laa’at, inmoos Oliver Cowdery, xnawb’al wik’in, nink’e aawe li aatin a’in:\n2 K’e reetal, kink’utb’esi chawu, rik’in lin Musiq’ k’iila sut, naq ayaal li k’a’aq re ru katz’iib’a; jo’kan naq nakanaw naq yaal.\n3 Ut wi nakanaw naq yaal, k’e reetal, nink’e aawe jun taqlahom naq taakanab’ aawib’ chiru li k’a’aq re ru atz’iib’anb’il;\n4 Xb’aan naq sa’eb’ a’an wan chi tz’iib’anb’il chixjunil li k’a’aq re ru chirix lix k’ojob’ankil lin iglees, lin aevangelio, ut lin bsaqoonaq.\n5 Jo’kan ut, wi taawaklesi lin iglees, sa’ xb’een li k’ojleb’aal re lin evangelio ut lin saqoonaq, li rokeb’aal xb’alb’a ink’a’ taanumtaaq sa’ aab’een.\n6 K’e reetal, li aruchich’och’ yoo chi q’ano’k sa’ li maa’usilal; ut tento taa’uxq naq te’eek’asiiq li ralal xk’ajoleb’ li winq chixjalb’aleb’ xk’a’uxl, eb’ laj bGentil jo’ ajwi’ lix junkab’al laj Israel.\n7 Jo’kan ut, jo’ akikub’e aaha’ xb’aan ruq’ lin moos aj Jose Smith, alalb’ej, jo’ chanru li k’a’ru kintaqla wi’, a’an xtz’aqob’resi ru li k’a’ru kintaqla wi’.\n8 Anajwan ut, misach aach’ool naq kinb’oq a’an choq’ re tz’aqal li wajom, ut a’ ajom a’an nawb’il inb’aan; jo’kan ut, wi taawanq chi ayalb’il xq’e sa’ bxpaab’ankil lin taqlahom, a’an ctaa’osob’tesiiq toj sa’ li yu’am chi junelik; ut aj dJose xk’ab’a’ a’an.\n9 Ut anajwan, at Oliver Cowdery, nakatwaatina laa’at, ut jo’kan ajwi’ laj David Whitmer, rik’in jun taqlahom; xb’aan naq k’e reetal, nintaqlaheb’ chixjunil li winq yalaq b’ar chixjalb’aleb’ xk’a’uxl, ut nekexwaatina laa’ex, jo’ chanru ajwi’ kiwaatina laj Pablo lin aapostol, xb’aan naq b’oqb’ilex rik’in ajwi’ li b’oqok li kib’oqe’ wi’ a’an.\n10 Chijultiko’q eere, nim lix aloq’aleb’ li baamej sa’ rilob’aal li Dios;\n11 Xb’aan naq k’ehomaq reetal, Li Qaawa’ laj aTojol eerix kixk’ul li bkamk sa’ li tz’ejwalej; jo’kan naq ckixk’ul lix drahileb’ chixjunileb’ li winq, re naq chixjunileb’ li winq te’ruuq chixjalb’al xk’a’uxl ut chi chalk rik’in.\n12 Ut a’an axwakli chaq wi’chik sa’ xyanqeb’ li kamenaq, re naq taaruuq chixk’amb’aleb’ chaq chixjunil li winq rik’in, wi na’ux li bjalb’a-k’a’uxlej.\n13 Ut k’a’jo’ axsahil lix ch’ool rik’in li aamej li naxjal xk’a’uxl!\n14 Jo’kan ut, b’oqb’ilex achixyaab’asinkil li jalb’a-k’a’uxlej chiru li tenamit a’in.\n15 Ut wi taa’uxq naq texk’anjelaq chixjunil lee kutan sa’ xyaab’asinkil li jalb’a-k’a’uxlej chiru li tenamit a’in, ut teek’am chaq yal ta jun chi aaamej wik’in, k’a’jo’aq xnimal xsahil eech’ool rochb’een a’an sa’ li rawa’b’ejihom lin Yuwa’!\n16 Ut anajwan, wi nimaq xsahil eech’ool rik’in jun chi aamej li teek’am chaq wik’in sa’ li arawa’b’ejihom lin Yuwa’, k’a’jo’aq xnimal bxsahil eech’ool wi cteek’am chaq k’iila aamej wik’in!\n17 K’ehomaq reetal, wan cheru lin evangelio, ut lin saqoonaq, ut lin akolb’a-ib’.\n18 aChextz’aamanq chiru li Yuwa’b’ej sa’ lin bk’ab’a’ chi wank eepaab’aal, rik’in xpaab’ankil naq texk’uluq, ut taawanq eerik’in li Santil Musiq’ej, li nak’utb’esink re chixjunil li k’a’aq re ru li caajel ru choq’ reheb’ li ralal xk’ajoleb’ li winq.\n19 Ut wi maak’a’ eerik’in li apaab’aal, li byo’onink, ut li crahok, maak’a’ nekexru chixb’aanunkil.\n20 Maajun iglees ateewech’, ka’ajwi’ lix biglees laj tza.\n21 Chek’ul sa’ eeb’een lix ak’ab’a’ li Kristo, ut bcheye li yaal rik’in cx’anchalil eek’a’uxl.\n22 Ut jo’ k’ihaleb’ li neke’xjal xk’a’uxl ut aneke’kub’e xha’ sa’ lin k’ab’a’, a’an li Jesukristo, ut bneke’kuyuk toj sa’ roso’jik, a’aneb’ ajwi’ te’kole’q.\n23 K’ehomaq reetal, li Jesukristo a’an li ak’ab’a’ej k’eeb’il xb’aan li Yuwa’b’ej, ut maajun chik k’ab’a’ej k’eeb’il li taaruuq taakole’q wi’ li winq;\n24 Jo’kan ut, chixjunileb’ li winq tento te’xk’ul sa’ xb’eeneb’ li k’ab’a’ej li k’eeb’il xb’aan li Yuwa’b’ej, xb’aan naq rik’in li k’ab’a’ej a’an te’b’oqe’q sa’ roso’jik li kutan.\n25 Jo’kan ut, wi moko neke’xnaw ta li k’ab’a’ej li ab’oqb’ileb’ wi’, ink’a’ taaruuq te’wanq xna’aj sa’ li brawa’b’ejihom lin Yuwa’.\n26 Ut anajwan, k’ehomaq reetal, wankeb’ jalan chik li b’oqb’ileb’ chixch’olob’ankil lin evangelio, chiru laj aGentil jo’ ajwi’ chiru laj Judio;\n27 Relik chi yaal, kab’laju ajwi’, ut li aKab’laju te’wanq choq’ intzolom, ut te’xk’ul sa’ xb’eeneb’ lin k’ab’a’; ut li Kab’laju a’anaqeb’ li te’ajoq re xk’ulb’al sa’ xb’eeneb’ lin bk’ab’a’ chi anchal li rajomeb’ lix ch’ool.\n28 Ut wi neke’raj xk’ulb’al sa’ xb’eeneb’ lin k’ab’a’ chi anchal li rajomeb’ lix ch’ool, b’oqb’ileb’ chi xik sa’ chixjunil li aruchich’och’ re xjultikankil lin bevangelio chiru li cjunjunq li yo’ob’tesinb’il.\n29 Ut a’aneb’ a’an li k’ojob’anb’ileb’ inb’aan re akub’sink ha’ sa’ lin k’ab’a’, jo’ chanru li k’a’ru tz’iib’anb’il;\n30 Ut wan cheru li k’a’ru tz’iib’anb’il; jo’kan ut, tento teeb’aanu jo’ chanru li aatin li tz’iib’anb’il.\n31 Ut anajwan nekexwaatina laa’ex, li aKab’laju—K’ehomaq reetal, tz’aqal li wusilal choq’ eere; tento texb’eeq chi tiik chiwu, ut ink’a’ texmaakob’q.\n32 Ut, k’ehomaq reetal, laa’ex li k’ojob’anb’ilex inb’aan re axk’ojob’ankileb’ laj tij ut laj tzolonel, re xch’olob’ankil lin evangelio, bjo’ chanru lix wankil li Santil Musiq’ej li wan eerik’in, ut jo’ chanru lix cb’oqom ut lix maatan li Dios choq’ reheb’ li winq;\n33 Ut laa’in, li Jesukristo, lee Qaawa’ ut lee Dios, kinyehok re.\n34 Li aaatin a’in moko reheb’ ta li winq chi moko re winq, we b’an laa’in; jo’kan ut teech’olob’ xyaalal naq we laa’in ut moko re ta winq;\n35 Xb’aan naq a’an axyaab’ inkux li nayehok re cheru; xb’aan naq k’eeb’il xb’aan inMusiq’ choq’ eere, ut rik’in lin wankilal nekexru chirilb’al chi tz’iib’anb’il cherib’il eerib’, ut wi ta maawa’ xb’aan inwankilal moko taaruuq ta chi wank eerik’in;\n36 Jo’kan ut, naru anekech’olob’ xyaalal naq eerab’ihom lix yaab’ inkux, ut nekenaw li waatin.\n37 Ut anajwan, k’ehomaq reetal, nink’e aawe laa’at, Oliver Cowdery, ut re ajwi’ laj David Whitmer, naq teesik’eb’ chaq li Kab’laju, li te’wanq rajom jo’ li kin’aatinak wi’;\n38 Ut rik’in li rajomeb’ ut lix ak’anjeleb’ teenaweb’ ru.\n39 Ut naq akaq xetaweb’ teek’ut li k’a’aq re ru a’in chiruheb’.\n40 Ut teehupub’ eerib’ ut ateeloq’oni li Yuwa’b’ej sa’ lin k’ab’a’.\n41 Ut tento texjultikanq aatin chiru li ruchich’och’, ut teeye: Tento teejal eek’a’uxl ut taakub’eeq eeha’, sa’ lix k’ab’a’ li Jesukristo;\n42 Xb’aan naq chixjunileb’ li winq tento te’xjal xk’a’uxl ut te’kub’eeq xha’, ut moko ka’aj ta wi’ eb’ li winq; li ixq b’an ajwi’, ut li kok’al li ak xe’tz’aqlok xchihab’ re ate’ruuq chi teneb’aak.\n43 Ut anajwan, chirix naq xek’ul a’in, tento teepaab’ lin ataqlahom sa’ chixjunil li k’a’aq re ru;\n44 Ut rik’in lee ruq’ laa’in tink’anjela jun asachb’a-ch’oolejil k’anjel sa’ xyanqeb’ li ralal xk’ajoleb’ li winq, toj reetal bte’q’unb’esiiq xch’ool naab’al chirix lix maakeb’, re taaruuq te’chalq sa’ li jalb’a-k’a’uxlej, ut re taaruuq te’chalq sa’ li rawa’b’ejihom lin Yuwa’.\n45 Jo’kan ut, li osob’tesink li nink’e eere taqenaq asa’ xb’een chixjunil li k’a’aq re ru.\n46 Ut chirix naq xek’ul a’in, wi moko anekepaab’ ta lin taqlahom ink’a’ nekexru chi kole’k sa’ li rawa’b’ejihom lin Yuwa’.\n47 K’ehomaq reetal, laa’in, li Jesukristo, lee Qaawa’ ut lee Dios, ut laj Tojol eerix, rik’in lix wankilal lin Musiq’ kinyehok re. Amen.


Laj Daniel rikʼin li kaqkoj | Xnaʼlebʼ li Santil Hu rehebʼ li kokʼal\nCHAAWIL SAʼ Kabuverdianu Pidgin (Cameroon) Q’eqchi’ Sesotho (South Africa) acholi afrikáans albanés alemán amárico armenio azerí azerí (alfabeto cirílico) bajo alemán bassa de camerún batak (karo) becol birmano bislama boulou búlgaro catalán cebuano checo chichewa chino (tradicional) chino simplificado chitonga chitonga (zimbabwe) chitumbuka chiyao chokue chol chuabo cibemba cingalés citonga congo coreano criollo de las seychelles criollo haitiano croata dangme danés edo efik endebele endebele de Zimbabue endonga enzema eslovaco esloveno español estonio ewé finlandés fiyiano fon francés ga galician garífuna georgiano griego guaraní gun hausa herero hiligaynon hindi hmong holandés húngaro iban ibinda ibo ilocano indonesio inglés irlandés isoko italiano kabiye kannada kaonde kayin sgaw kazajo kikongo kikuyu kimbundu kiniaruanda kirguís kiribatiano kirundi kisonge kwangalí kwanyama lenguaje de señas alemán lenguaje de señas americano lenguaje de señas italiano letón lhukonzo lingala lituano lomue luganda luo macedonio macua malayo malayálam malgache mam maratí maya mazateco de Huautla mixe more ngäbere (o guaymí) nias noruego nyungwe náhuatl de la huasteca náhuatl del centro náhuatl del norte de puebla okpe osético otetela pangasinán panjabí pidgin nigeriano polaco ponapés portugués portugués europeo purépecha quechua ancashino quechua ayacuchano quechua cuzqueño quichua de Chimborazo quichua de Imbabura quiché rumano ruso samoano sango sena sena serbio serbio (alfabeto latino) shona sranangtongo suajili suati sueco sundanés tagalo tahitiano tai tamil tandroy telugu tivo tojolabal totonaco tseltal tsonga tsotsil tsuana turco twi tártaro ucraniano uhobo uruund valenciano vascuence vendal vezo vietnamita waray-waray wayuunaiki wolaita xhosa xitshwa yoruba zapoteco re lachiguiri zulú árabe\nLaj Daniel saʼ xyanqebʼ li kaqkoj\nLaj Dario laj Medo kiwank ajwiʼ choʼq awabʼej re Babilonia. Kixkʼe reetal naq laj Daniel jalan xnaʼlebʼ, joʼkan naq kixxaqabʼ chi jolomink saʼ xyanqebʼ li winq li wankebʼ xwankil saʼ li tenamit. Ebʼ li winq aʼin nekeʼxkaqali laj Daniel ut keʼraj risinkil saʼ xyanqebʼ. Nekeʼxnaw naq laj Daniel oxibʼ sut chiru li kutan natijok chiru li Jehobʼa, joʼkan naq keʼxye re laj Dario: «At awabʼej, us raj naq wanq junaq chaqʼrabʼ bʼarwiʼ tixye naq chixjunilebʼ teʼtijoq kaʼajwiʼ chaawu. Ut li tixqʼet li chaqʼrabʼ aʼin, tkutmanq saʼ xyanqebʼ li kaqkoj». Laj Dario kiwulak chiru aʼin ut kixjuchʼ li chaqʼrabʼ.\nNaq laj Daniel kixnaw chirix li akʼ chaqʼrabʼ, xkoho saʼ rochoch. Naq xwulak, kixwiqʼibʼ ribʼ chi tijok chiru li Jehobʼa bʼarwiʼ wank jun li teetokil bʼentaan. Maakʼaʼ saʼ xchʼool naq ebʼ li winq li nekeʼkaqalink re keʼok saʼ rochoch ut keʼxtaw chi tijok. Tojaʼ naq xkohebʼ saʼ aanil chi xyeebʼal re laj Dario: «Laj Daniel inkʼaʼ naʼabʼink chaawu. Oxibʼ sut chiru li kutan natijok chiru li Xyos». Laj Dario sa naril laj Daniel ut inkʼaʼ kiraj naq tkamsiiq. Kixnumsi chixjunil li kutan chi xkʼoxlankil chanru tixkol, abʼan chi moko aʼan ta naru xjalbʼal li chaqʼrabʼ li ak juchʼbʼil chik. Joʼkan naq, maakʼaʼ chik kiruuk xbʼaanunkil ut kixye naq tkutmanq laj Daniel saʼ xyanqebʼ li kaqkoj.\nChiru li qʼoqyink aʼan, laj Dario inkʼaʼ naru chi wark xbʼaan naq jwal yook xkʼaʼuxl chirix laj Daniel. Naq xsaqewink, xkoho saʼ aanil saʼ li jul, kijilok ut kixjap re chi kaw: «Daniel! Ma xatxkol Laayos?».\nLaj Dario kirabʼi jun xyaabʼ kuxej. Laj Daniel kisumenk chaq re: «Li xʼanjel li Jehobʼa kixtzʼap saʼ re ebʼ li kaqkoj, ut maakʼaʼ xeʼxbʼaanu we». Kʼajoʼ naq kisahoʼk saʼ xchʼool laj Dario ut kixtaqla risinkil chaq aran. Maakʼaʼ bʼayaq xjocholal laj Daniel. Tojaʼ naq li awabʼej kixye: «Kutumaqebʼ saʼ jul ebʼ li keʼqʼabʼank re laj Daniel!». Naq keʼkuteʼk saʼ jul, saʼ junpaat keʼnuqʼeʼk xbʼaanebʼ li kaqkoj.\nLaj Dario kixye re li tenamit: «Chixjunilebʼ tento teʼroxloqʼi li Xyos laj Daniel. Aʼan kikolok re chiruhebʼ li kaqkoj».\nUt laaʼat? Ma nakattijok ajwiʼ wulaj wulaj chiru li Jehobʼa, joʼ laj Daniel?\n«Li Jehobʼa naxnaw xkolbʼal chiru ebʼ li aaleek ebʼ li nekeʼpaabʼank re» (2 Pedro 2:9).\nEbʼ li patzʼom: Kʼaru naxbʼaanu chaq laj Daniel oxibʼ sut chiru kutan? Kʼaru kixbʼaanu li Jehobʼa re xkolbʼal laj Daniel?


2 PEDRO 1 KEK - Li Xcab Hu li Quixtzˈi̱ba li San - Bible Gateway\n2 PEDRO 1 Kekchi (KEK)\nLi Xcab Hu li Quixtzˈi̱ba li San Pedro\n1 La̱in laj Simón Pedro. La̱in x‑apóstol li Jesucristo ut nincˈanjelac chiru. Nintzˈi̱ba li hu aˈin e̱riqˈuin, la̱ex aj pa̱banel. Ac xetau lix chakˈal ru li pa̱ba̱l joˈ li kapa̱ba̱l la̱o. Li pa̱ba̱l aˈin natauman riqˈuin li Ka̱cuaˈ Jesucristo laj Colol ke, li ti̱c xchˈo̱l. 2 Xban nak nequenau chic li xya̱lal chirix li Dios ut chirix li Ka̱cuaˈ Jesucristo, ta̱cua̱nk taxak chi nabal li tuktu̱quilal e̱riqˈuin ut chi cua̱nk taxak li rusilal li Dios saˈ le̱ chˈo̱l.\nChextzˈako̱nk riqˈuin lix santilal li Dios\n3 Chixjunil li cˈaˈru nacˈanjelac ke saˈ li kayuˈam ut saˈ li kapa̱ba̱l qˈuebil ke xban xnimal xcuanquil li Cristo. Saˈ xcˈabaˈ lix cuanquil xkanau ru li Dios li quibokoc ke chi tzˈako̱nc riqˈuin lix nimal xlokˈal ut xcuanquilal. 4 Saˈ xcˈabaˈ lix nimal xlokˈal ut xcuanquilal li Dios quixyechiˈi kama̱tan kˈaxal lokˈ ut nim xcuanquil. Li Dios quixyechiˈi ke lix cuanquilal re toe̱lk saˈ li ma̱usilal li cuan saˈ ruchichˈochˈ ut quixyechiˈi ajcuiˈ ke lix cuanquilal re nak takacanab xrahinquil ru li ma̱c, ut re ajcuiˈ nak totzˈako̱nk riqˈuin lix ti̱quilal li Dios. 5 Abanan incˈaˈ tzˈakal cui caˈaj cuiˈ nocopa̱ban. Chikayalak ban kakˈe chixba̱nunquil li cha̱bilal. Ut chikatzolak kib riqˈuin li Dios re nak cha̱bilak li kanaˈleb. 6 Joˈcan ajcuiˈ nak chikacuyak kib. Ut chicua̱nk xcacuil li kachˈo̱l saˈ li kapa̱ba̱l riqˈuin li raylal nakacˈul ut chikacˈoxlahak li Dios chi tzˈakal. 7 Ma̱cuaˈ caˈaj cuiˈ aˈan takaba̱nu. Chisahokˈ ban ajcuiˈ kachˈo̱l riqˈuineb li kas ki̱tzˈin ut chikaraheb. 8 Cui nakaba̱nu aˈin chi cuulaj cuulaj, yo̱ko chi cˈanjelac chiru li Dios re nak li kayuˈam incˈaˈ ta̱cua̱nk chi ma̱cˈaˈ rajbal. Cua̱nk ban xya̱lal nak takapa̱b li Ka̱cuaˈ Jesucristo. 9 Li ani incˈaˈ naxba̱nu li cˈaˈak re ru aˈin, aˈan chanchan jun li mutzˈ malaj chanchan jun li incˈaˈ na‑iloc chi tzˈakal. Li jun aˈan incˈaˈ naxqˈue saˈ xchˈo̱l nak ac colbil chic chiru li ma̱c li quixba̱nu junxil. 10 Riqˈuin ut aˈin ex herma̱n, cheqˈue taxak e̱chˈo̱l chixtaubal ru nak bokbilex ut sicˈbil e̱ru xban li Dios. Cui nequeqˈue retal aˈin incˈaˈ chic texma̱cobk. 11 Ut naru chic tex‑oc chokˈ ralal xcˈajol li Dios. Ut tex‑oc ajcuiˈ saˈ lix nimajcual xcuanquilal li Ka̱cuaˈ Jesucristo laj Colol ke. 12 Joˈcan nak incˈaˈ tincanab xjulticanquil e̱re li naˈleb aˈin, usta ac chˈolchˈo che̱ru lix ya̱lal ut cau chic e̱chˈo̱l saˈ le̱ pa̱ba̱l. 13 Aˈ yal joˈ najtil yoˈyo̱kin, nincˈoxla nak tento tintochˈ le̱ chˈo̱l riqˈuin xjulticanquil a a̱tin aˈin che̱ru. 14 Li Ka̱cuaˈ Jesucristo quixcˈutbesi chicuu nak chi se̱b ta̱cuulak xkˈehil lin camic. 15 La̱in tinqˈue inchˈo̱l chixchˈolobanquil lix ya̱lal che̱ru re nak chirix lin camic lix ya̱lal aˈin ta̱cana̱k saˈ e̱chˈo̱l.\nKilom riqˈuin ku lix lokˈal li Cristo\n16 Li cˈaˈru yo̱quin chixyebal e̱re chirix lix cuanquilal li Jesucristo ut lix cˈulunic, ma̱cuaˈ yal yoˈobanbil a̱tin. Chˈolchˈo nak xkil riqˈuin xnakˈ ku lix nimajcual cuanquilal. 17 La̱o xkil riqˈuin xnakˈ ku nak li Ka̱cuaˈ Jesucristo quixcˈul lix nimanquil ru ut lix lokˈal riqˈuin li Dios Acuabej. Ut quikabi xya̱b xcux li Dios nak quixye chak saˈ lix nimajcual lokˈal, aˈan aˈin li cualal kˈaxal raro inban. Ut cˈojcˈo inchˈo̱l riqˈuin, chan. 18 Nak quikabi li a̱tin aˈin li quichal chak saˈ choxa, la̱o cuanco chak kochben aˈan saˈ xbe̱n jun li tzu̱l sicˈbil ru xban li Dios. 19 Riqˈuin aˈin nakanau nak relic chi ya̱l na‑uxman li cˈaˈru tzˈi̱banbil chak najter xbaneb li profeta. Us cui te̱qˈue retal li quilajeˈxtzˈi̱ba chak li profeta. Aˈan naxcutanobresi chiku joˈ junak xam nacutanobresin saˈ junak naˈajej kˈojyi̱n ru. Li Ka̱cuaˈ Jesucristo naxcutanobresi saˈ li ka̱m joˈ nak naxcutanobresi ru li kˈojyi̱n li cak chahim nak sake̱uc re. 20 Chetauhak xya̱lal aˈin xbe̱n cua: li a̱tin quilajeˈxtzˈi̱ba li profeta saˈ li Santil Hu incˈaˈ naru yalak ani ta̱jalok re xjunes. 21 Eb li profeta ma̱ jun cua queˈxtakla rib xjuneseb. Eb aˈan sicˈbileb ru xban li Dios ut queˈa̱tinac joˈ quiyeheˈ chak reheb xban li Santil Musikˈej.


Loqʼoni li Yos, bʼar wank li tzʼaqal paabʼal | Kʼaru naxchʼolobʼ?\nBʼar Wank li Paabʼal Nawulak Chiru li Yos?\nMa nawulak chiru li Yos chixjunil li paabʼal?\nChanru tqanaw bʼar wank li tzʼaqal paabʼal?\nAnihebʼ li tzʼaqal aj paabʼanel saʼebʼ li qakutan?\n1. Kʼaru qosobʼtesinkil tqataw wi naqaloqʼoni li Yos joʼ nawulak chiru aʼan?\nLI Jehobʼa nokooxra chi anchal xchʼool, joʼkan naq naraj qabʼeeresinkil. Ut wi naqaloqʼoni ru joʼ nawulak chiru, sahaq saʼ qachʼool ut inkʼaʼ tqachʼik qibʼ saʼ chʼaʼajkilal. Joʼkan ajwiʼ, toorosobʼtesi ut tooxtenqʼa (Isaías 48:17). Saʼebʼ li qakutan wank naabʼal li paabʼal. Usta chixjunilebʼ li paabʼal aʼin nekeʼxye naq nekeʼxkʼut li yaal chirix li Yos, inkʼaʼ nekeʼxkʼe ribʼ saʼ aatin chirix ani tzʼaqal li Yos ut kʼaru naxpatzʼ qe.\n2. Chanru taaloqʼoni li Jehobʼa joʼ nawulak chiru aʼan, ut kʼaru li eetalil ttenqʼanq aawe chi xtawbʼal ru li naʼlebʼ aʼin?\n2 Chanru taaloqʼoni li Jehobʼa joʼ nawulak chiru aʼan? Moko aajel ta ru naq taatzʼil ut taajuntaqʼeet ta chixjunil li nekeʼxkʼut li paabʼal. Abʼan tento naq taatzol kʼaru tzʼaqal naxchʼolobʼ li Santil Hu chirix li tzʼaqal paabʼal. Joʼ naqanaw, li bʼalaqʼil tumin naxkʼam chaq naabʼal li chʼaʼajkilal. Anaqwan kʼoxla naq teʼxye aawe naq taawisi li bʼalaqʼil tumin saʼ xyanq li tzʼaqal tumin. Chanru taanaw ru li bʼalaqʼil tumin? Us raj naq taakʼe aachʼool chi xtzolbʼal chanru yiibʼanbʼil li tzʼaqal tumin, xbʼaan naq maakʼaʼ aj e naq taatzol chanru li bʼalaqʼil tumin. Joʼkan ajwiʼ, tooruuq xnawbʼal chanru li bʼalaqʼil paabʼal wi naqatzol chanru li tzʼaqal paabʼal.\n3. Joʼ kixchʼolobʼ li Jesus, kʼaru tento tqabʼaanu re naq sahaq saʼ xchʼool li Yos qikʼin?\n3 Aajel ru naq tqaloqʼoni li Jehobʼa joʼ naraj aʼan. Naabʼalebʼ li poyanam nekeʼxkʼoxla naq li Yos naxkʼulubʼa chixjunil li paabʼal, abʼan moko aʼan ta naxkʼut li Santil Hu. Chi moko tzʼaqal ta rikʼin xyeebʼal naq laaʼo aj paabʼanel, xbʼaan naq li Jesus kixye: ‹Moko chixjunil ta li nayehok we: «Qaawaʼ, Qaawaʼ», taaʼok saʼ li xnimajwal wankilal li choxa, taaʼok bʼan li taabʼaanunq re li rajom linchoxahil Yuwaʼ›. Joʼkan naq, sahaq saʼ xchʼool li Yos wi naqatzol li naraj ut wi naqayuʼami li naxye qe. Ebʼ li inkʼaʼ nekeʼxbʼaanu li naraj li Yos, li Jesus kixye naq aʼanebʼ «aj bʼaanuhom maaʼusilal» (Mateo 7:21-23). Joʼkan naq li bʼalaqʼil paabʼal ut li bʼalaqʼil tumin maakʼaʼ nekeʼok wiʼ ut nokooʼeʼxkʼe saʼ chʼaʼajkilal.\n4. Kʼaru xyaalal li wiibʼ chi bʼe ut bʼar nekeʼkʼamok li junjunq?\n4 Li Jehobʼa naxyeechiʼi re chixjunil li qas qiitzʼin, li junelik yuʼam. Abʼanan, re naq twanq qayuʼam chi junelik saʼ li Sahilal Naʼajej arin saʼ Ruuchichʼochʼ, tento naq tqaloqʼoni ru li Jehobʼa ut tqabʼaanu li nawulak chiru. Abʼan naabʼalebʼ inkʼaʼ nekeʼraj xbʼaanunkil li naxye li Yos, joʼkan naq li Jesus kixye: «Okanqex saʼ li okebʼaal kachʼin ru xbʼaan naq nim ru li okebʼaal ut nim ru li bʼe nakʼamok saʼ li kamk chi junelik, ut naabʼalebʼ li nekeʼok aran. Abʼan qʼaxal laatzʼ ru li okebʼaal ut kachʼin ru li bʼe nakʼamok saʼ li yuʼamej, ut inkʼaʼ kʼihebʼ li nekeʼtawok re» (Mateo 7:13, 14). Joʼ xqakʼe reetal, li tzʼaqal paabʼal nakʼamok saʼ li yuʼam ut li bʼalaqʼil paabʼal saʼ li kamk. Li Jehobʼa yook xkʼeebʼalebʼ xhoonal li poyanam re naq teʼxnaw ru, xbʼaan naq inkʼaʼ naraj naq teʼkamq (2 Pedro 3:9). Ebʼ li paabʼal naru tooʼeʼxkʼam saʼ li yuʼam malaj saʼ li kamk.\n5. Chanru tqanaw ani nekeʼxyuʼami li tzʼaqal paabʼal?\n5 Chanru tqataw li bʼe li «nakʼamok saʼ li yuʼamej»? Li Jesus kixye naq moko chʼaʼaj ta xnawbʼal ani wankebʼ saʼ li tzʼaqal paabʼal wi naqil chanru li xyuʼamebʼ, joʼkan naq kixye: «Rikʼin li teʼruuchin teenawebʼ ru», xbʼaan naq «chixjunil li chaabʼil cheʼ chaabʼil li ru naxkʼe» (Mateo 7:16, 17). Joʼkan naq, li wankebʼ saʼ li tzʼaqal paabʼal nekeʼxkʼutbʼesi aʼin rikʼin li nekeʼxpaabʼ ut li nekeʼxbʼaanu. Usta ebʼ aj maak nekeʼxkʼe xchʼool chi xbʼaanunkil li naraj li Yos. Qilaq waqibʼ li naʼlebʼ chirix li tzʼaqal paabʼal.\n6, 7. Kʼaru nekeʼxkʼoxla chirix li Santil Hu li nekeʼloqʼonink re li Yos ut chanru kixkanabʼ jun chaabʼil eetalil li Jesus chirix aʼin?\n6 Ebʼ li nekeʼloqʼonink re li Yos nekeʼxkʼut li naxye li Santil Hu. Li Raatin li Yos naxye: «Chixjunil li Santil Hu aʼan musiqʼanbʼil xbʼaan li Yos ut nakʼanjelak re kʼutuk, re qʼusuk, re kʼehok naʼlebʼ joʼwiʼ re xtzolbʼalebʼ li kristiyan [li nekeʼxpaabʼ li Yos] saʼ li tiikilal. Chi joʼkan laj kʼanjel chiru li Yos tzʼaqalaq re ru ut kawresinbʼilaq re xbʼaanunkil chixjunil li chaabʼil kʼanjel» (2 Timoteo 3:16, 17). Li Apostol Pablo kixye rehebʼ li rech aj paabʼanel: «Naq [...] xerabʼi li Raatin li Yos xqapuktesi eere, xekʼul moko joʼ ta raatin li winq, joʼ bʼan tzʼaqal li xyaalalil, joʼ raatin li Yos» (1 Tesalonicenses 2:13). Chixjunil li naxkʼut li tzʼaqal paabʼal moko chalenaq ta saʼ xkʼaʼuxl li winq, chalenaq bʼan saʼ li Raatin li Yos.\n7 Li Jesus kixkanabʼ jun chaabʼil eetalil choʼq qe, xbʼaan naq junelik kixkʼut li naxye li Raatin li Yos. Saʼ jun kutan kixye re li Xyuwaʼ naq kitijok: «Laawaatin aʼan li yaal» (Juan 17:17). Li Jesus kixpaabʼ li naxye li Santil Hu ut chixjunil li kixkʼut kirisi chisaʼ li Raatin li Yos. Joʼkan naq kixye: «Tzʼiibʼanbʼil saʼ li Santil Hu», ut naq naxye aʼin naxte li Santil Hu (Mateo 4:4, 7, 10). Ut saʼebʼ li qakutan, li nekeʼloqʼonink re li Yos moko nekeʼxkʼut ta xnaʼlebʼ winq. Nekeʼxpaabʼ bʼan naq li Santil Hu musiqʼanbʼil xbʼaan li Yos ut nekeʼxkʼut li naxye.\n8. Kʼaru nekeʼxbʼaanu li tzʼaqal aj paabʼanel re xkʼutbʼesinkil naq nekeʼxloqʼoni ru li Jehobʼa?\n8 Ebʼ li wankebʼ saʼ li tzʼaqal paabʼal kaʼajwiʼ li Jehobʼa nekeʼxloqʼoni ru ut nekeʼxkʼe chi naweʼk li xkʼabʼaʼ. Li Jesus kixye: «Aʼ li Qaawaʼ laaYos taaloqʼoni ru ut kaʼajwiʼ chiru aʼan tatpaabʼanq» (Mateo 4:10). Joʼkan naq, ebʼ li tzʼaqal aj paabʼanel kaʼajwiʼ li Jehobʼa nekeʼxloqʼoni ru, nekeʼxkʼe chi naweʼk li xkʼabʼaʼ ut li xnaʼlebʼ. Li Santil Hu naxye: «Re naq teʼxnaw naq laakʼabʼaʼ aʼan Jehobʼa ut kaʼajwiʼ laaʼat Nim Laawankil saʼ xbʼeen chixjunil li Ruuchichʼochʼ» (Salmo 83:18, TNM). Ebʼ li nekeʼloqʼonink re li Yos nekeʼxkʼam rehebʼ rikʼin li Jesus, xbʼaan naq nekeʼxkʼut ani tzʼaqal li Yos. Li Jesus kixye re li Xyuwaʼ: «At qaYuwaʼ, santobʼresinbʼil taxaq laakʼabʼaʼ» (Lucas 11:2). Joʼkan naq, saʼebʼ li qakutan ebʼ li tzʼaqal aj paabʼanel nekeʼxkʼut li xkʼabʼaʼ li Yos, li Rajom ut li xnaʼlebʼ.\n9, 10. Chanru nekeʼxkʼut li tzʼaqal aj paabʼanel naq nekeʼxra ribʼ?\n9 Ebʼ li nekeʼloqʼonink re li Yos nekeʼxra ribʼ chiribʼilebʼ ribʼ. Li Jesus kixye: «Rikʼin aʼin chixjunilebʼ teʼnawoq re naq laaʼex intzolom: wi nekera eeribʼ cheribʼil eeribʼ» (Juan 13:35). Joʼkan tzʼaqal keʼxbʼaanu chaq ebʼ li xbʼeen aj paabʼanel. Ut saʼebʼ li qakutan, li nekeʼloqʼonink re li Jehobʼa wankebʼ saʼ komonil ut nekeʼxra ribʼ usta jalan jalanq xtenamitebʼ, raatinebʼ, bʼihomebʼ malaj nebʼaʼebʼ (chaawil Colosenses 3:14). Moko joʼkan ta nekeʼxra ribʼ li wankebʼ saʼ li bʼalaqʼil paabʼal. Wi nekeʼxra raj ribʼ, inkʼaʼ raj nekeʼxkamsi li ras riitzʼin li wankebʼ saʼ jalan chik tenamit. Ebʼ li tzʼaqal aj paabʼanel maajunwa nekeʼtzʼaqonk saʼ li yalok u ut maaʼani nekeʼxkamsi. Li Santil Hu naxye: «Rikʼin aʼin nawnookebʼ ru li ralal xkʼajol li Yos ut ebʼ li ralal xkʼajol laj tza: yalaq ani inkʼaʼ nabʼaanunk re li tiikilal, moko re ta li Yos; joʼkan ajwiʼ li inkʼaʼ naxra li ras riitzʼin. [...] Chiqara qibʼ chiqibʼil qibʼ. Inkʼaʼ joʼaqo laj Kain: aʼan re li maaʼus [malaj laj Tza] ut kixkamsi li riitzʼin» (1 Juan 3:10-12; 4:20, 21).\n10 Joʼkan naq li narahok inkʼaʼ nakamsink abʼan moko kaʼajwiʼ aʼin tento xbʼaanunkil. Ebʼ li tzʼaqal aj paabʼanel nekeʼxtenqʼa chi anchal xchʼool li rech aj paabʼanel, joʼkan naq nekeʼxkʼe xhoonal, xmetzʼew ut li kʼaru rehebʼ ut nekeʼxkawresi xchʼool (Hebreos 10:24, 25). Chaabʼilebʼ xnaʼlebʼ ut nekeʼxtenqʼa ribʼebʼ naq wankebʼ saʼ chʼaʼajkilal. Joʼkan ajwiʼ, nekeʼxbʼaanu «li usilal rehebʼ chixjunil» (Gálatas 6:10).\n11. Kʼaʼut tento tqapaabʼ naq li Jehobʼa kixkʼe li Jesus re qakolbʼal?\n11 Ebʼ li tzʼaqal aj paabʼanel nekeʼxpaabʼ naq li Jehobʼa kixkʼe li Jesus re qakolbʼal. Li Santil Hu naxchʼolobʼ naq «maaʼani chik aj ikʼin wank li kolbʼa ibʼ; maakʼaʼ chik junaq kʼabʼaʼej rubʼel choxa kʼeebʼil qe choʼq aj Kolonel» (Hechos 4:12). Joʼ ak xqil saʼ li Tzolom 5, li Jesus kixkʼe li xyuʼam re xkolbʼalebʼ li nekeʼpaabʼank re li Yos (Mateo 20:28). Ut li Jehobʼa kixxaqabʼ li Jesus choʼq Awabʼej saʼ li Xnimajwal Awabʼejilal. Li awabʼejilal aʼin tjolominq saʼ xbʼeen li Ruuchichʼochʼ. Li Yos naraj naq tqapaabʼ ut tqayuʼami li kixkʼut chaq li Jesus re naq twanq qayuʼam chi junelik. Joʼkan naq, li Santil Hu naxye: «Ani napaabʼank re li Kʼajolbʼej, wank xyuʼam chi junelik; aʼut li inkʼaʼ napaabʼank re li Kʼajolbʼej inkʼaʼ taaril li yuʼam» (Juan 3:36).\n12. Kʼaru naraj xyeebʼal naq ebʼ li tzʼaqal aj paabʼanel inkʼaʼ nekeʼtzʼaqonk saʼ xnaʼlebʼ li ruuchichʼochʼ?\n12 Ebʼ li nekeʼloqʼonink re li Yos inkʼaʼ nekeʼtzʼaqonk saʼ xnaʼlebʼ li ruuchichʼochʼ. Naq laj Pilato, li awabʼej re li tenamit Roma, yook chaq chi raqok aatin saʼ xbʼeen li Jesus, li Jesus kixye re: «Linʼawabʼejihom maawaʼ re li ruuchichʼochʼ aʼin» (Juan 18:36). Saʼ yalaq bʼar chi tenamit ebʼ li tzʼaqal aj paabʼanel nekeʼxkanabʼ naq li Xnimajwal Awabʼejilal li Yos tjolominq rehebʼ. Joʼkan naq maajunwa nekeʼtzʼaqonk saʼ li xchʼaʼajkilal ut li xʼawabʼejilal li ruuchichʼochʼ. Ut wiʼ junaq li poyanam traj xtzʼiibʼankil ribʼ choʼq aj jolominel re li tenamit malaj traj xsikʼbʼal ani tkanaaq choʼq awabʼej, ebʼ li tzʼaqal aj paabʼanel inkʼaʼ nekeʼokenk chi xyeebʼal kʼaru teʼxbʼaanu ebʼ li poyanam aʼin. Usta inkʼaʼ nekeʼtzʼaqonk chirixebʼ li awabʼej, nekeʼpaabʼank chiru li xchaqʼrabʼ li tenamit. Abʼan, kʼaʼut nekeʼxbʼaanu aʼin? Li Santil Hu naxye aʼin rehebʼ laj paabʼanel: «Chexpaabʼanq chejunilex chiruhebʼ li wankebʼ xwankil saʼ qabʼeen» (Romanos 13:1). Abʼan, wi ebʼ li awabʼej nekeʼraj naq laj paabʼanel tixqʼet li xchaqʼrabʼ li Yos, li tzʼaqal aj paabʼanel naxkʼam re rikʼinebʼ li Apostol naq keʼxye: «Tento xpaabʼankil li Yos, ut inkʼaʼ ebʼ li winq» (Hechos 5:29; Marcos 12:17).\n13. Kʼaru nekeʼxkʼoxla li tzʼaqal aj paabʼanel chirix li Xnimajwal Awabʼejilal li Yos ut kʼaru nekeʼxbʼaanu?\n13 Ebʼ li tzʼaqal aj paabʼanel nekeʼxkʼe resil naq kaʼajwiʼ li Xnimajwal Awabʼejilal li Yos tixkʼam chaq li osobʼtesink saʼ qabʼeen. Li Jesus kixye: ‹Tpuktesimanq li chaabʼil esilal aʼin chirix li Xnimajwal Awabʼejilal li Yos saʼ chixjunil li Ruuchichʼochʼ re xchʼolobʼankil li yaal chiruhebʼ chixjunil li tenamit: tojaʼ naq tchalq li rosoʼjik› (Mateo 24:14). Ebʼ li tzʼaqal aj paabʼanel nekeʼxchʼolobʼ naq li xʼawabʼejilal li ruuchichʼochʼ inkʼaʼ trisi li chʼaʼajkilal. Nekeʼxkʼut naq kaʼajwiʼ li Xnimajwal Awabʼejilal li Yos tixkʼam chaq li qosobʼtesinkil (Salmo 146:3). Li Jesus kixkʼut chiqu naq tqatzʼaama Xʼawabʼejilal li Yos, joʼkan naq kixye: ‹Chichalq ta Laanimajwal Awabʼejilal, chiʼuxq ta laawajom saʼ choxa joʼ saʼ Ruuchichʼochʼ› (Mateo 6:10). Li Santil Hu naxye naq li Xnimajwal Awabʼejilal li Yos «tixjukʼi ut tixputzʼihebʼ li awabʼejihom junchʼol [li wankebʼ anaqwan], ut aʼan wanq xwankil chi junelik» (Daniel 2:44; Apocalipsis 16:14; 19:19-21).\n14. Bʼar wank li paabʼal naxyuʼami li naxkʼut li Santil Hu?\n14 Joʼkan naq tento tqakʼoxla aʼin: «Bʼar wank li paabʼal naxkʼut li naxye li Santil Hu ut naxkʼut ajwiʼ naq Jehobʼa xkʼabʼaʼ li Yos. Narahok, naxpaabʼ li Jesus, inkʼaʼ natzʼaqonk saʼ xnaʼlebʼ li ruuchichʼochʼ ut naxkʼut naq kaʼajwiʼ li Xnimajwal Awabʼejilal li Yos tixkʼam chaq li osobʼtesink saʼ qabʼeen? Bʼar wank rehebʼ li paabʼal naxbʼaanu chixjunil aʼin?». Joʼ naqakʼe reetal aʼanebʼ laj Testiiw re li Jehobʼa (chaawil Isaías 43:10-12).\nKʼARU TAABʼAANU LAAʼAT?\n15. Usta chʼolchʼo chiqu naq wank jun li Yos, kʼaru chik naraj li Yos naq tqabʼaanu?\n15 Wi naqaj xsahobʼresinkil xchʼool li Yos, moko tzʼaqal ta rikʼin xpaabʼankil naq wank jun li Yos. Li Santil Hu naxye naq ebʼ li maaʼus aj musiqʼej nekeʼxpaabʼ ajwiʼ naq wank jun li Yos (Santiago 2:19). Abʼan chʼolchʼo tzʼaqal naq inkʼaʼ nekeʼxbʼaanu li Rajom li Yos, chi moko wankebʼ ta choʼq ramiiw. Joʼkan naq, wi naqaj xsahobʼresinkil xchʼool li Yos tento tqapaabʼ naq yoʼyo ut tqabʼaanu li Rajom. Joʼkan ajwiʼ, tento tqatzʼeqtaana li bʼalaqʼil paabʼal ut tqasikʼ li tzʼaqal paabʼal.\n16. Kʼaru tento tqabʼaanu re naq inkʼaʼ tootzʼaqonq saʼ li bʼalaqʼil paabʼal?\n16 Li Apostol Pablo kixye naq inkʼaʼ tootzʼaqonq saʼ li bʼalaqʼil paabʼal. Joʼkan naq kixye aʼin: «Elenqex saʼ xyanqebʼ ut jekʼomaq eeribʼ rikʼinebʼ, chan li Qaawaʼ [Jehobʼa]. Meechʼeʼ li kʼaʼaq re ru tzʼajn ru. Tojaʼ naq laaʼin texinkʼul» (2 Corintios 6:17; Isaías 52:11). Joʼkan naq, ebʼ li tzʼaqal aj paabʼanel nekeʼxtzʼeqtaana chixjunil li nachalk saʼ li bʼalaqʼil paabʼal.\n17, 18. Kʼaru xyaalal li «Babilonia, li Nimla Tenamit» ut kʼaʼut aajel ru xtzʼeqtaanankil?\n17 Li Santil Hu naxye naq chixjunil li bʼalaqʼil paabʼal aʼan li «Babilonia, li Nimla Tenamit» (Apocalipsis 17:5). * Aʼin naxjultika chiqu li najteril tenamit Babilonia. Saʼ li tenamit aʼin kiyoʼlaak chaq li bʼalaqʼil paabʼal naq ak xnumeʼk li Bʼutʼihaʼ. Naabʼal li naʼlebʼ li nekeʼxkʼut ut nekeʼxbʼaanu saʼ li bʼalaqʼil paabʼal, kichalk saʼ li najter Babilonia. Ebʼ li keʼwank chaq saʼ li tenamit aʼin chi roxil li xyosebʼ keʼxloqʼoni chaq. Ut saʼebʼ li qakutan li xnaʼil li xpaabʼalebʼ aʼan li Oxibʼ Chiribʼil. Abʼan li Santil Hu naxchʼolobʼ chi tzʼaqal re ru naq kaʼajwiʼ li Jehobʼa aʼan li tzʼaqal Yos ut li Jesus aʼan li Ralal (Juan 17:3). Ebʼ laj Babilonia keʼxkʼoxla naq wank nakanaak chi yoʼyo naq nakamk li winq ut naq narahobʼtesiik saʼ xbʼalbʼa. Ut saʼebʼ li qakutan, naabʼal li paabʼal nekeʼkʼut naq wank nakanaak chi yoʼyo naq nokookamk, joʼkan naq nekeʼxkʼoxla naq toorahobʼtesiiq saʼ xbʼalbʼa.\n18 Li paabʼal li kiwank chaq saʼ li najter Babilonia kixjekʼi ribʼ saʼ chixjunil li Ruuchichʼochʼ. Joʼkan naq li «Babilonia, li Nimla Tenamit», li wank saʼebʼ li qakutan aʼan reetalil jun li nimla molam, li chʼutchʼuukebʼ wiʼ chixjunil li bʼalaqʼil paabʼal li wank saʼ xbʼeen li Ruuchichʼochʼ. Abʼanan, li Yos ak kixye chaq naq maakʼaʼebʼ saʼ xchʼool li bʼalaqʼil paabʼal naq teʼsacheʼq. Ma chʼolchʼo chaawu kʼaʼut aajel ru naq taatzʼeqtaana chi junajwa li «Babilonia, li Nimla Tenamit»? Li Jehobʼa naraj naq taakanabʼ saʼ junpaat li bʼalaqʼil paabʼal, xbʼaan naq maakʼaʼ chik li hoonal (chaawil Apocalipsis 18:4, 8).\nSaʼ li xtenamit li Jehobʼa taataw aawamiiw ut aawosobʼtesinkil\n19. Kʼaru laawosobʼtesinkil taakʼul naq taaloqʼoni li Jehobʼa?\n19 Maare naq taatzʼeqtaana li bʼalaqʼil paabʼal, wankebʼ teʼpoʼq aawikʼin ut inkʼaʼ chik teʼraj aawatinankil. Abʼanan, saʼ li xtenamit li Jehobʼa taataw naabʼal laawamiiw ut laawosobʼtesinkil. Laaʼat taakʼul tzʼaqal joʼ keʼxkʼul chaq ebʼ li xtzolom li Jesus naq keʼxtaaqe ut keʼxkanabʼ chixjunil li wankebʼ re. Saʼ li xtenamit li Yos taataw aawas ut aawiitzʼin. Joʼkan ajwiʼ, wanqat saʼ xyanqebʼ li nekeʼloqʼonink re li Yos ut nekeʼxra ribʼ chiribʼilebʼ ribʼ saʼ chixjunil li Ruuchichʼochʼ. Ut tatruuq reechaninkil li junelik yuʼam li tixkʼe qe li Yos saʼ «li kutan chaalel» (chaawil Marcos 10:28-30). Ut maare li xeʼtzʼeqtaanank aawe teʼxtzol li yaal chirix li Santil Hu ut teʼoq xloqʼoninkil li Jehobʼa.\n20. Kʼaru rosobʼtesinkil teʼxtaw li wankebʼ saʼ li tzʼaqal paabʼal?\n20 Li Yos chi seebʼ trisi li maaʼusilal saʼ xbʼeen li Ruuchichʼochʼ ut tixkʼam chaq li akʼ ruuchichʼochʼ re naq li Xnimajwal Awabʼejilal li Yos tjolominq saʼ qabʼeen (2 Pedro 3:9, 13). Kʼajoʼaq rusilal li akʼ ruuchichʼochʼ! Kaʼajwiʼ li tzʼaqal paabʼal twanq saʼ li akʼ ruuchichʼochʼ. Joʼkan naq, us raj naq taasikʼ li tzʼaqal paabʼal ut tat-oq xloqʼoninkil li Yos.\nEBʼ LI NEKEʼLOQʼONINK RE LI YOS\nnekeʼxkʼut li naxye li Santil Hu\nnekeʼxloqʼoni li Jehobʼa ut nekeʼxkʼut li xkʼabʼaʼ\nnekeʼxra ribʼ chiribʼilebʼ ribʼ\nnekeʼxpaabʼ naq li Jehobʼa kixkʼe li Jesus re qakolbʼal\ninkʼaʼ nekeʼtzʼaqonk saʼ xnaʼlebʼ li ruuchichʼochʼ\nnekeʼxkʼut naq li Xʼawabʼejilal li Yos tixkʼam chaq li osobʼtesink\n^ párr. 17 Chaawil xkomon li naʼlebʼ bʼarwiʼ naxye «Kʼaru Xyaalal li Babilonia, li Nimla Tenamit»?, aran naxchʼolobʼ kʼaʼut naq li «Babilonia, li Nimla Tenamit» aʼan reetalil jun li nimla molam, li chʼutchʼuukebʼ wiʼ chixjunil li bʼalaqʼil paabʼal li wank saʼ xbʼeen li Ruuchichʼochʼ.\nLI SANTIL HU NAXCHʼOLOBʼ\nJun ajwiʼ li tzʼaqal paabʼal (Mateo 7:13, 14).\nLi wankebʼ saʼ li tzʼaqal paabʼal nekeʼxkʼutbʼesi aʼin rikʼin li nekeʼxpaabʼ ut li nekeʼxbʼaanu (Mateo 7:16, 17).\nEbʼ laj Testiiw re li Jehobʼa nekeʼxyuʼami li tzʼaqal paabʼal (Isaías 43:10).


Resil li Santil Hu: Toj Kach'in ut Wank Xna'leb' - Li naʼaj aʼin xaqabʼanbʼil xbʼaanebʼ laj Testiiw re li Jehobʼa\nMA NAKAANAW ani li ch'ina'al yook chi aatinak rik'ineb' li winq? Li ch'ina'al a'an li Jesus ut wank 12 chihab' re. Ut eb' li winq a'aneb' li neke'k'utuk sa' li Rochoch li Yos aran Jerusalen.\nSachso xch'ool ke'kanaak eb' li winq xb'aan naq li Jesus naxnaw chirix li Yos ut chirix li Santil Hu. Ab'an, b'ar wank laj Jose ut li xMaria? K'a'ut maa'aniheb' rik'in li Jesus?\nRajlal chihab' laj Jose kixk'ameb' li xjunkab'al sa' li tenamit Jerusalen re xnimankil li Paswa. Najt wank li tenamit Nazaret ut maak'a' li b'eleb'aal ch'iich'. Chi roqeb' neke'xik ut chiru oxib' kutan tana neke'wulak sa' li tenamit Jerusalen.\nNim li xjunkab'al laj Jose ut tento naq tixch'oolaniheb'. Wankeb' ranab' ut riitz'in li Jesus. Naq laj Jose, li xMaria ut eb' li ralal xk'ajol ke'elk chaq Jerusalen, ke'sutq'iik sa' li tenamit Nazaret. Ke'xk'oxla naq yook chaq li Jesus chirixeb'. Ab'an, naq ke'ok chi hilank ke'xk'e reetal naq li Jesus moko wank ta sa' xyanqeb' li xkomon ut eb' li ramiiw. Jo'kan naq laj Jose ut li xMaria ke'sutq'iik chi xsik'b'al li Jesus sa' li tenamit Jerusalen.\nNaq kitawe'k li Jesus, yook xb'aanunkil eb' li patz'om reheb' li neke'k'utuk sa' Rochoch li Yos. Eb' li yookeb' chi ab'ink re, sachsookeb' xch'ool xb'aan naq wank xna'leb'. Li xMaria kixye re li Jesus: ‹K'a'ut xaab'aanu qe a'in? Yooko chaasik'b'al›.\nLi Jesus kixye reheb': ‹K'a'ut yookex chinsik'b'al? Ma ink'a' nekeenaw naq tento wanqin sa' Rochoch linYuwa'?›\nLi Jesus kiwulak chiru wank, b'arwi' neke'k'utuk chirix li Yos. Jo'kan naq, rajlal xamaan kiwulak chi xloq'oninkil li Yos sa' li tenamit Nazaret. Ut kixk'e xch'ool chi ab'ink sa'eb' li ch'utam, jo'kan naq kiwank xna'leb' chirix li Santil Hu. Ut laa'at, ma nawulak chaawu xik sa'eb' li ch'utam? Qatzolaq qe rik'in li Jesus.\nJarub’ chihab’ wank re li Jesus? Ut b’ar wank? (Chaawil li eetalil.)\nK’aru ke’xb’aanu rajlal chihab’ laj Jose ut li xjunkab’al?\nK’a’ut naq laj Jose ut xMaria ke’sutq’iik sa’ li tenamit Jerusalen?\nB’ar ke’xtaw li Jesus naq yookeb’ xsik’b’al? K’a’ut naq eb’ li ke’k’utuk sa’ li Rochoch li Yos ke’sach xch’ool naq ke’rab’i li Jesus?\nK’aru kixye li Jesus re li xna’?\nChanru tqak’am qe rik’in li Jesus naq nokootzolok chirix li Yos?\nChaawil li naxye Lucas 2:41-52.\nUsta li chaq’rab’ kixye naq ka’ajwi’ eb’ li winq te’xik xnimankil li Paswa, k’aru li chaab’il eetalil ke’xkanab’ laj Jose ut li xMaria cho’q reheb’ li na’b’ej yuwa’b’ej? (Luc. 2:41; Deu. 16:16; 31:12; Pro. 22:6.)\nK’aru li chaab’il eetalil kixkanab’ li Jesus cho’q reheb’ li saaj al ut ixqa’al chirix xpaab’ankil li na’b’ej yuwa’b’ej? (Luc. 2:51; Deu. 5:16; Pro. 23:22; Col. 3:20.)\nChaawil li naxye Mateo 13:53-56.\nAniheb’ xk’ab’a’ eb’ li 4 chi riitz’in li Jesus? Chanru ke’ok chi k’anjelak sa’eb’ li ch’uut, wiib’ reheb’ li riitz’in li Jesus? (Mat. 13:55; Hech. 12:17; 15:6, 13; 21:18; Gál. 1:19; Sant. 1:1; Jud. 1.)


2 TESALONICENSES 2 KEK - Ex inherma̱n, anakcuan tinchˈolob - Bible Gateway\n2 TESALONICENSES 2 Kekchi (KEK)\n2 Ex inherma̱n, anakcuan tinchˈolob xya̱lal che̱ru chirix lix cˈulunic li Ka̱cuaˈ Jesucristo ut lix chˈutubanquil kib riqˈuin. 2 Nintzˈa̱ma che̱ru nak me̱qˈue e̱rib chi balakˈi̱c xbaneb li teˈyehok nak ac xcuulac xkˈehil lix cˈulunic li Ka̱cuaˈ Jesucristo. Ma̱re ta̱yehekˈ e̱re xban junak li profeta, malaj xban junak cui̱nk ta̱a̱tinak e̱riqˈuin, malaj xban junak ta̱tzˈi̱bak e̱riqˈuin ut tixye nak la̱o xkatzˈi̱ba li hu aˈan. Abanan me̱pa̱b li cˈaˈru teˈxye eb aˈan xban nak moco ya̱l ta. 3 Ma̱cˈaˈ ta cˈaˈru chexbalakˈi̱k cuiˈ. Li Ka̱cuaˈ Jesucristo incˈaˈ ta̱cha̱lk chi ma̱jiˈak natzˈekta̱na̱c li Dios xbaneb nabal chi tenamit. Ut ta̱cha̱lk ajcuiˈ li cui̱nk laj kˈetol chakˈrab. Aˈan li ta̱cˈuluk re li sachc chi junaj cua. 4 Aˈan tixqˈue xcuanquil xjunes rib ut xicˈ ta̱ril yalak cˈaˈ chi diosil ut li cˈaˈak re ru nalokˈoniman saˈ ruchichˈochˈ. Tixnimobresi rib saˈ xbe̱n chixjunil toj retal nak ta̱cˈojla̱k saˈ rochoch li Dios ut aˈan chic tixqˈue rib chokˈ dios. 5 ¿Ma incˈaˈ jultic e̱re nak quinye chak e̱re chixjunil aˈin nak toj cuanquin chak e̱riqˈuin? 6 La̱ex ac nequenau cˈaˈru li naramoc re nak toj ma̱jiˈ nachal laj kˈetol chakˈrab. Abanan nak ta̱cuulak xkˈehil, ta̱cˈulu̱nk. 7 Li ma̱usilal ac cuan saˈ ruchichˈochˈ, abanan toj ma̱jiˈ nanumta chi us. Ta̱cuulak xkˈehil nak li Dios incˈaˈ chic tixram li ma̱usilal ut li ma̱usilal ta̱numta̱k arin saˈ ruchichˈochˈ. 8 Saˈ eb li cutan aˈan ta̱cˈutbesi̱k laj kˈetol chakˈrab. Tojoˈnak li Ka̱cuaˈ Jesucristo ta̱cˈulu̱nk riqˈuin xnimal xlokˈal. Ta̱apusi̱k laj kˈetol chakˈrab xban li Ka̱cuaˈ ut aran ta̱osokˈ. Chi joˈcan ta̱sachekˈ chixjunil lix cuanquil saˈ xcˈulunic li Ka̱cuaˈ Jesucristo. 9 Laj kˈetol chakˈrab ta̱cha̱lk riqˈuin xcuanquil laj tza. Tixcˈutbesi nak cuan xcuanquil chixba̱nunquil li milagros ut sachba chˈo̱lej re xbalakˈinquil li cristian. 10 Tixbalakˈiheb li teˈsachekˈ xban nak queˈxtzˈekta̱na li xya̱lal li quicoloc raj reheb. 11 Joˈcan nak li Dios tixqˈueheb chixpa̱banquil li moco ya̱l ta. 12 Li Dios quixba̱nu chi joˈcaˈin riqˈuineb re nak teˈxcˈul xtojbal xma̱queb chixjunileb li incˈaˈ queˈpa̱ban re li ya̱l. Aˈ ban chic li ma̱usilal quicuulac chiruheb xba̱nunquil.\nLi Dios quixsicˈ ku re nak tocolekˈ\n13 Ex inherma̱n, tento nak la̱o tobantioxi̱nk chiru li Dios che̱rix la̱ex. Raro̱quex xban li Ka̱cuaˈ Jesucristo. Li Dios quisicˈoc chak e̱ru chalen chak saˈ xticlajic re nak texcolekˈ xban nak santobresinbilex chic xban li Santil Musikˈej ut xban nak nequepa̱b li ya̱l. 14 Aˈan aj e nak li Dios quixsicˈ e̱ru re nak te̱pa̱b li evangelio li xkachˈolob che̱ru re nak textzˈako̱nk riqˈuin lix nimal xlokˈal li Ka̱cuaˈ Jesucristo. 15 Joˈcan ut ex herma̱n, cauhak taxak e̱chˈo̱l saˈ le̱ pa̱ba̱l. Me̱canab xpa̱banquil le̱ tijbal li xkachˈolob che̱ru nak xoa̱tinac e̱riqˈuin. Chi moco te̱canab xpa̱banquil li cˈaˈru xkatakla xyebal e̱re saˈ li hu li xkatakla e̱riqˈuin. 16 Li Ka̱cuaˈ Jesucristo ut li Dios li kaYucuaˈ, li narahoc ke, xban xnimal rusilal naxcˈojob kachˈo̱l chi junelic ut naxqˈue xcacuilal kachˈo̱l chi oybeni̱nc. 17 Aˈan ta ajcuiˈ chicˈojoba̱nk e̱chˈo̱l ut chiqˈuehok e̱cacuilal re xyebal ut re xba̱nunquil li cˈaˈru us.


ROMANOS 4 KEK - Xban nak cuan xpa̱ba̱l laj Abraham, - Bible Gateway\nROMANOS 4 Kekchi (KEK)\nXban nak cuan xpa̱ba̱l laj Abraham, joˈcan nak quiti̱cobresi̱c xchˈo̱l xban li Dios\n4 Anakcuan tina̱tinak chirix laj Abraham li kaxeˈto̱nil yucuaˈ. ¿Ma quiti̱cobresi̱c xchˈo̱l chiru li Dios riqˈuin lix yehom xba̱nuhom? Incˈaˈ. 2 Cui ta riqˈuin xyehom xba̱nuhom quiti̱cobresi̱c xchˈo̱l laj Abraham, cuan raj cˈaˈru quixnimobresi cuiˈ rib. Abanan ma̱cuaˈ raj chiru li Dios. 3 Tzˈi̱banbil saˈ li Santil Hu nak laj Abraham quixpa̱b li cˈaˈru quixye li Dios. Ut xban lix pa̱ba̱l, li Dios quixye nak laj Abraham aˈan jun cui̱nk ti̱c xchˈo̱l. 4 Li ani natrabajic naxcˈul xtojbal. Lix tojbal naxcˈul aˈan moco yal xma̱tan ta xban nak ac xtoj rix. 5 Aban li colba‑ib incˈaˈ natojman rix. Aˈan yal jun ma̱tan naxqˈue li Dios reheb laj ma̱c li nequeˈpa̱ban re. Xban nak nequeˈpa̱ban, ti̱cobresinbileb xchˈo̱l xban li Dios. 6 Laj David quixye nak us xak re li naxma̱tani xti̱quilal xchˈo̱l riqˈuin li Dios chi ma̱cuaˈ xban xyehom xba̱nuhom. Yal chi ma̱tan ban naxcˈul lix ti̱quilal xchˈo̱l. 7 Laj David quixye chi joˈcaˈin:\nUs xak reheb li cuybil sachbil xma̱queb, xban nak incˈaˈ chic nanak saˈ xchˈo̱l li Dios lix ma̱usilaleb.\n8 Us xak reheb li incˈaˈ chic nequeˈcˈoxla̱c lix ma̱queb xban li Dios.\n9 ¿Ut aniheb li teˈcuyekˈ teˈsachekˈ lix ma̱c? ¿Ma caˈaj cuiˈ li queˈxcˈul li circuncisión? Incˈaˈ. Reheb aj ban cuiˈ li incˈaˈ queˈxcˈul li circuncisión. Ac xinye li cˈaˈru tzˈi̱banbil saˈ li Santil Hu chirix laj Abraham. Xban nak cuan xpa̱ba̱l laj Abraham, li Dios quixye nak aˈan jun cui̱nk ti̱c xchˈo̱l. 10 Laj Abraham ma̱jiˈ naxcˈul li circuncisión nak li Dios quixye nak li cui̱nk aˈan ti̱c xchˈo̱l. 11 Mokon chic laj Abraham quixcˈul li circuncisión joˈ retalil nak aˈan jun cui̱nk ti̱c xchˈo̱l chiru li Dios xban lix pa̱ba̱l. Laj Abraham quixpa̱b li Dios nak ma̱jiˈ naxcˈul li circuncisión. Joˈcan nak nayeman nak laj Abraham aˈan xyucuaˈeb chixjunileb li nequeˈxpa̱b li Dios ut nequeˈqˈueheˈ saˈ ajl saˈ xya̱nkeb li ti̱queb xchˈo̱l usta incˈaˈ nequeˈxcˈul li circuncisión. 12 Ut laj Abraham xyucuaˈeb ajcuiˈ li queˈxcˈul li circuncisión. Ma̱cuaˈ caˈaj cuiˈ xban nak queˈxcˈul li circuncisión. Xyucuaˈeb aj ban cuiˈ xban nak queˈxpa̱b li Dios joˈ nak quixpa̱b li Dios laj Abraham nak toj ma̱jiˈ naxcˈul li circuncisión.\nXban li pa̱ba̱l nacˈulman li naxyechiˈi li Dios\n13 Li Dios quixyechiˈi re laj Abraham joˈ ajcuiˈ reheb li ralal xcˈajol nak eb aˈan teˈe̱chani̱nk re li ruchichˈochˈ. Ma̱cuaˈ riqˈuin xba̱nunquil li naxye li chakˈrab nak teˈre̱chani. Quiyechiˈi̱c ban reheb xban nak quipa̱ban laj Abraham ut li Dios quixye nak laj Abraham aˈan jun cui̱nk ti̱c xchˈo̱l. 14 Cui ta caˈaj cuiˈ li cuanqueb rubel xcuanquil li najter chakˈrab li teˈe̱chani̱nk re li yechiˈinbil xban li Dios, ma̱cˈaˈ raj na‑oc cuiˈ li kapa̱ba̱l. Ut ma̱cˈaˈ raj na‑oc cuiˈ li yechiˈinbil xban li Dios. 15 Nachal xjoskˈil li Dios saˈ xbe̱neb li nequeˈkˈetoc re li chakˈrab. Xban nak cuan li chakˈrab, cuan li kˈetoc a̱tin. Cui ta ma̱cˈaˈ li chakˈrab, ma̱cˈaˈ raj kˈetoc a̱tin. 16 Xban nak cuan xpa̱ba̱l laj Abraham, li Dios quixyechiˈi li ma̱tan re xban xnimal rusilal. Ut quixyechiˈi ajcuiˈ reheb chixjunileb li ralal xcˈajol. Li yechiˈinbil ma̱cuaˈ caˈaj cuiˈ reheb li cuanqueb rubel xcuanquil li chakˈrab. Reheb aj ban cuiˈ chixjunileb li nequeˈpa̱ban joˈ nak quipa̱ban laj Abraham. Joˈcan nak nayeman nak laj Abraham aˈan li kayucuaˈ chikajunilo xban nak aˈan laj cˈamol be chiku saˈ li kapa̱ba̱l. 17 Tzˈi̱banbil saˈ li Santil Hu li quixye li Dios re laj Abraham: Xatinqˈue chokˈ xxeˈto̱nil yucuaˈ li qˈuila tenamit.\nUt chiru li Dios toj cuan ajcuiˈ xcuanquil li cˈaˈru quixyechiˈi re laj Abraham. Laj Abraham quixpa̱b li Dios li nacuaclesin cuiˈchic reheb li camenak chi yoˈyo ut yal riqˈuin ra̱tin naxyoˈobtesiheb li cˈaˈak re ru toj ma̱cˈaˈ. 18 Laj Abraham quixpa̱b li quixye li Dios ut quiroybeni li quiyechiˈi̱c re usta incˈaˈ naxnau chanru nak ta̱qˈuehekˈ re li ralal xcˈajol. Joˈcan nak aˈan xyucuaˈeb li qˈuila tenamit joˈ quiyeheˈ re xban li Dios, ―Teˈqˈuia̱nk la̱ cualal a̱cˈajol, chuˈux re xban li Dios. 19 Caˈchˈin chic ma̱ oˈcˈa̱l chihab cuan re laj Abraham. Aˈan naxnau nak xban xti̱xilal incˈaˈ raj chic ta̱cua̱nk ralal xcˈajol. Ut naxnau ajcuiˈ nak lix Sara incˈaˈ naqˈuiresin. Aban incˈaˈ quichˈinan xchˈo̱l laj Abraham. Quixpa̱b ban chi tzˈakal nak ta̱cua̱nk ralal xcˈajol. 20 Incˈaˈ quixcuiba xchˈo̱l chi moco quixcanab roybeninquil lix ma̱tan li quiyechiˈi̱c re xban li Dios. Cacuu̱c ban chic quixba̱nu saˈ lix pa̱ba̱l ut quixlokˈoni li Dios. 21 Laj Abraham quixpa̱b chi anchal xchˈo̱l nak li Dios kˈaxal nim xcuanquil ut tixqˈue li cˈaˈru naxyechiˈi. 22 Ut xban lix pa̱ba̱l laj Abraham, li Dios quixye nak aˈan jun cui̱nk ti̱c xchˈo̱l. 23 Ut moco caˈaj cuiˈ ta saˈ xcˈabaˈ laj Abraham nak quitzˈi̱ba̱c retalil nak ti̱c xchˈo̱l xban lix pa̱ba̱l. 24 Quitzˈi̱ba̱c aj ban cuiˈ saˈ kacˈabaˈ la̱o. Li Dios naxye nak ti̱c ajcuiˈ li kachˈo̱l la̱o cui takapa̱b chi tzˈakal li quicuaclesin re li Ka̱cuaˈ Jesucristo chi yoˈyo saˈ xya̱nkeb li camenak. 25 Li Jesucristo quixkˈaxtesi rib chi ca̱mc xban li kama̱c ut quicuacli cuiˈchic chi yoˈyo saˈ xya̱nkeb li camenak re xti̱cobresinquil li kachˈo̱l chiru li Dios.


Mateo 16 - Sagrada Biblia [[Sagrada Biblia] Qeqchi Bible]\nQue'cuulac laj fariseo ut eb laj saduceo riq'uin li Jesús. Que'raj xyalbal rix ut que'oc chixtz'âmanquil chiru nak tixbânu junak milagro chiruheb re rilbal ma yâl nak riq'uin li Dios nachal lix cuanquil.\nUt li Jesús quichak'oc ut quixye reheb: -Nak na-ecuu nequeye "châbilak li cutan cuulaj xban nak cak ru li choxa."\nUt ek'ela nequeye "hôn naxq'ue hab xban nak cak ru ut k'ojyîn ru li choxa." Lâex aj ca' pac'al u. Nequenau xq'uebal retal ru li choxa. Abanan, ca'aj cui' a'an nequenau rilbal. Inc'a' nequeq'ue retal c'a'ru xyâlal li yô chi c'ulmânc sa' eb li cutan a'in.\nLâex jun têp chi tenamit inc'a' us lê na'leb. Nequetz'ektâna li Dios ut nequeraj nak tâc'utbesîk chêru junak milagro. Abanan inc'a' tâc'utbesîk chêru, ca'aj cui' li milagro li qui-ux re laj Jonás, chan li Jesús. Tojo'nak quixcanabeb ut cô.\nNak ac xe'nume' lix tzolom jun pac'al li palau, que'xq'ue retal nak inc'a' que'xc'am xtzacaêmk.\nUt li Jesús quixye reheb: -Cheq'uehak retal, mêbon êrib riq'uin xch'amal xcaxlan cua eb laj fariseo chi moco riq'uin xch'amal xcaxlan cua eb laj saduceo.\nEb lix tzolom que'oc chi âtinac chi ribileb rib ut que'xye: -Xban nak inc'a' xkac'am chak li caxlan cua, jo'can nak yô chixyebal ke chi jo'can.\nLi Jesús quixnau li c'a'ru yôqueb chixyebal ut quixye reheb: -Lâex inc'a' nequexpâban chi tz'akal. ¿C'a'ut nak yôquex chi c'oxlac chirix li xinye êre? ¿C'a'ut nak yôquex chixyebal chiribil êrib nak mâc'a' lê caxlan cua?\n¿Ma toj mâji' nequetau xyâlal? ¿Ma inc'a' najultico' êre nak xinjachi li ôb chi caxlan cua reheb li ôb mil chi cuînk? Ut, ¿jarub chacach li rela' quexoc? chan.\n-Ut, ¿ma inc'a' najultico' êre nak xinjachi li cuukub chi caxlan cua reheb li câhib mil chi cuînk? Ut, ¿jarub chacach li rela' quexoc?\n¿C'a'ut nak inc'a' nequetau xyâlal nak mâcua' chirix li caxlan cua yôquin chi âtinac nak xinye êre: Mêbon êrib riq'uin li xch'amal xcaxlan cua eb laj fariseo ut eb laj saduceo? chan.\nTojo'nak que'xtau ru nak mâcua' chirix xch'amal lix caxlan cua yô chi âtinac. Chirix ban lix tijlebeb laj fariseo ut laj saduceo yô chi âtinac.\nChirix chic a'an li Jesús cô rochbeneb lix tzolom sa' li na'ajej Cesarea re Filipo. Nak yôqueb chi xic, quixpatz' reheb lix tzolom: -¿Anihin lâin nak neque'xye li tenamit?-\nEb a'an que'chak'oc ut que'xye: -Cuan neque'yehoc nak lâat laj Juan laj Cubsihom Ha'. Ut cuan neque'yehoc nak lâat li profeta Elías, ut cuan neque'yehoc nak lâat li profeta Jeremías. Ut cuan cui'chic neque'yehoc nak lâat junak chic reheb li profeta.\nUt li Jesús quixye reheb: -Ut lâex, ¿Anihin lâin nak nequeye?-\nQuichak'oc laj Simón Pedro ut quixye: -Lâat li Cristo, li Ralal li yo'yôquil Dios.-\nTojo'nak quichak'oc li Jesús ut quixye re: -Us xak âcue, at Simón, ralalat laj Jonás, xban nak moco cuînk ta xc'utbesin châcuu lix yâlal a'in. Lin Yucua' cuan sa' choxa, a'an ban li xc'utbesin châcuu.\nUt lâin tinq'ue âcuanquil sa' xbêneb li ani te'pâbânk cue. Ut chixjunil li c'a'ru tâc'ûb ru sa' xyâlal sa' ruchich'och', li Dios tixc'ûb ajcui' ru sa' choxa. Li c'a'ru tâye us arin sa' ruchich'och', li Dios tixye ajcui' nak us. Ut li c'a'ru tâye inc'a' us, li Dios tixye ajcui' nak inc'a' us.\nTojo'nak quixye reheb lix tzolom nak mâ ani aj e te'xye nak li Jesús, a'an li Cristo, li yechi'inbil xban li Dios.\nChalen sa' li cutan a'an li Jesús quixtiquib xch'olobanquil chiruheb lix tzolom nak tento tâxic Jerusalén chixc'ulbal nabal li raylal xbaneb li cuînk li xakabanbileb chi c'anjelac sa' li templo ut xbaneb li xbênil aj tij jo' eb ajcui' laj tz'îb. Quixye reheb nak tâcamsîk ut nak tâcuaclîk cui'chic chi yo'yo sa' rox li cutan.\nUt laj Pedro quirisi xjunes li Jesús ut qui-oc chixk'usbal: -Kâcua', chan re, li Dios taxak chicolok âcue re nak inc'a' tâc'ul chi jo'can, chan.\nUt li Jesús quixsuk'isi rib chirilbal laj Pedro ut quixye re: -Elen arin sa' xnak' cuu. Lâat chanchanat laj tza. Mich'inan inch'ôl âban chixbânunquil li c'a'ru tento tinbânu. Lâat inc'a' yôcat chixc'oxlanquil jo' naxc'oxla li Dios. Yôcat ban chixc'oxlanquil jo' naxc'oxla li cuînk, chan.\nUt li Jesús quixye reheb lix tzolom: -Li ani târaj inpâbanquil, tento nak tixtz'ektâna li c'a'ru naxrahi ru lix ch'ôl. Tixcuy xnumsinquil li raylal, usta tâcamsîk sa' inc'aba'. Ut chinixtâkehak.\nLi ani naxra lix yu'am arin sa' ruchich'och', a'an tixsach li junelic yu'am. A'ut li ani naxsach lix yu'am arin sa' ruchich'och' sa' inc'aba', a'an târêchani li junelic yu'am.\n¿C'a'ru tixra li cuînk cui târêchani chixjunil xbiomal li ruchich'och' ut tixsach li junelic yu'am xban li biomal? ¿Ma cuan ta bi' c'a'ru tixtoj cui' li yu'am chi junelic?\nRelic chi yâl tinye êre nak cuanqueb arin sa' êyânk li inc'a' te'câmk toj tine'ril chi châlc lâin li C'ajolbej riq'uin incuanquilal, chan li Jesús.


Levítico 17 - Sagrada Biblia [[Sagrada Biblia] Qeqchi Bible]\nLi Kâcuaß Dios quiâtinac riqßuin laj Moisés ut quixye re:\n—Ye re laj Aarón ut eb li ralal joß eb ajcuiß chixjunileb laj Israel nak lâin tinqßue li chakßrab aßin reheb.\nYalak ani reheb laj Israel tixcamsi junak toro, junak carner toj sâj, malaj ut junak chibât chi saß li naßajej li cuanqueb cuiß li muhebâleb malaj ut chirix,\nut cui incßaß tixcßam chiru li oquebâl re li tabernáculo re tixmayeja chiru li Kâcuaß, li cuînk aßan cuânk xmâc xban nak quicamsin. Tâcanâk joß jun aj camsinel. Tento nak tâisîk saß xyânkeb laj Israel xban nak quirisi xquiqßuel li xul.\nLi chakßrab aßin qßuebil reheb laj Israel re nak incßaß teßmayejak yalak bar saß li cßalebâl. Teßxcßam riqßuin laj tij lix mayejeb re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Dios. Ut laj tij tixmayeja li xul chiru li Dios chiru li oquebâl re li tabernáculo saß xcßabaßeb li cristian.\nLaj tij tixrach lix quiqßuel li xul saß lix artal li Kâcuaß Dios chire li oquebâl re li tabernáculo. Ut tixcßat lix xêbul li tib chokß re jun sununquil mayej chiru li Kâcuaß.\nIncßaß chic teßxmayeja li xul yalak bar chiruheb li mâus aj musikßej li queßxlokßoni chak. Aßin jun li chakßrab cuânk chi junelic. Tento nak têbânu lâex aj Israel ut tento ajcuiß nak teßxbânu eb lê ralal êcßajol li teßcuânk mokon.\nUt tâye ajcuiß reheb nak cui junak lê rech aj Israelil malaj ut junak jalan xtenamit cuânk saß êyânk, tixqßue lix cßatbil mayej, malaj cßaßak chic re ru chi mayejil, tento nak tixcßam chiru li oquebâl re li tabernáculo.\nCui ut incßaß tixcßam saß li oquebâl re li tabernáculo re tixmayeja chiru li Dios, li jun aßan tâisîk saß êyânk lâex aj Israel.\nCui junak aj Israel, malaj ut junak jalan xtenamit cuânk saß êyânk, tixtiu li quicß, lâin tinjoskßokß riqßuin ut tincuisi aßan saß êyânk lâex aj Israel.\nLi quicß, aßan xyußam ut xmetzßêu li tibelej. Lâin xinye nak têmayeja li quicß chiru li artal re xtojbal rix lê mâc. Riqßuin quicß têtoj rix lê mâc xban nak li quicß, aßan li natojoc rix lê yußam.\nJoßcan nak lâin xinye êre nak mâ jun saß êyânk tixtzaca li quicß. Usta aj Israel usta jalan xtenamit li cuânk saß êyânk, incßaß tixtzaca li quicß.\nCui junak aj Israel malaj ut junak jalan xtenamit li cuan saß êyânk tixchap junak li xul saß qßuicheß malaj junak li xul li narupupic li naru xtiubal xtibel, tixhoy lix quiqßuel ut tixqßue chßochß saß xbên li quicß.\nLi quicß, aßan xyußam ut xmetzßêu li tibelej. Joßcan nak li Kâcuaß quixye reheb laj Israel nak incßaß naru teßxtzaca li quicß. Cui junak tixtzaca li quicß, li jun aßan tâisîk saß xyânkeb laj Israel.\nCui junak naxtzaca xtibel li xul li yal nacam xjunes malaj ut quicamsîc xban joskß aj xul, li jun aßan xmux rib, usta aj Israel usta jalan xtenamit. Tento nak tâatînk ut tixpuchß li rakß. Ut muxbil ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn. Riqßuin aßan santobresinbilak chic.Cui incßaß tâatînk ut cui incßaß tixpuchß li rakß, tâcanâk chi muxbil ru.\nCui incßaß tâatînk ut cui incßaß tixpuchß li rakß, tâcanâk chi muxbil ru.


APOCALIPSIS 1 KEK - Li Hu Apocalipsis li Quixtzˈi̱ba li - Bible Gateway\nSAN JUDAS 1APOCALIPSIS 2\nAPOCALIPSIS 1 Kekchi (KEK)\nLi Hu Apocalipsis li Quixtzˈi̱ba li San Juan\nLi quicˈutbesi̱c chiru laj Juan xban li Jesucristo\n1 Li tzˈi̱banbil saˈ li hu aˈin quicˈutbesi̱c chiru li Jesucristo xban li Dios. Quixcˈutbesi chiru li Jesucristo re nak aˈan chic ta̱cˈutbesi̱nk re chiruheb laj pa̱banel li cˈaˈru ta̱cˈulma̱nk chi se̱b. Joˈcan nak li Jesucristo quixtakla lix ángel chixcˈutbesinquil aˈin chiru laj Juan laj cˈanjel chiru. 2 Ut aˈan quixye resil chixjunil li quicˈutbesi̱c chiru. Aˈan aˈin li quixye li Dios joˈ quicˈutbesi̱c chiru laj Juan xban li Jesucristo. 3 Us xak re li ani naril xsaˈ li hu aˈin ut naxqˈue retal li cˈaˈru naxye. Us xak re li ani naxba̱nu li cˈaˈru tzˈi̱banbil chi saˈ xban nak relic chi ya̱l nak yo̱ chi cuulac xkˈehil nak ta̱cˈulma̱nk li cˈaˈru naxye.\nLaj Juan quixtakla xsahil xchˈo̱leb li cuukub chˈu̱taleb chi aj pa̱banel aran Asia\n4 La̱in laj Juan. Yo̱quin chi tzˈi̱bac e̱riqˈuin la̱ex li cuukub chˈu̱talex chi aj pa̱banel li cuanquex aran Asia. Aˈ taxak li usilal ut li tuktu̱quilal chi cua̱nk e̱riqˈuin li naxqˈue li Dios li ac cuan chak saˈ xticlajic, li cuan anakcuan, ut li cua̱nk chi junelic, ut li naxqˈue li Santil Musikˈej li cuan cuiˈ lix lokˈlaj cˈojariba̱l li Ka̱cuaˈ. 5 Aˈ taxak li usilal ut li tuktu̱quilal chicua̱nk e̱riqˈuin li naxqˈue li Jesucristo li ti̱c xchˈo̱l chixyebal li ya̱l. Li Jesucristo aˈan li xbe̱n li quicuacli chi yoˈyo saˈ xya̱nkeb li camenak. Aˈan li kˈaxal nim xcuanquil saˈ xbe̱neb chixjunileb li cuanqueb xcuanquil saˈ ruchichˈochˈ. Aˈan quirahoc ke ut aˈan qui‑isin re li kama̱c nak quihoyeˈ lix quiqˈuel nak quicam saˈ kacˈabaˈ. 6 Aˈan naqˈuehoc kacuanquil re tocˈanjelak chokˈ aj tij chiru li Acuabej Dios. Lokˈoninbil taxak li Jesucristo. Nimanbilak taxak ru ut aˈan taxak chicua̱nk xcuanquil saˈ xbe̱n chixjunil chi junelic kˈe cutan. Joˈcan taxak. 7 Qˈuehomak retal. Aˈan ta̱cha̱lk chak saˈ li chok ut chixjunileb teˈilok re. Teˈril ajcuiˈ eb li queˈcamsin re. Chixjunileb li cuanqueb saˈ ruchichˈochˈ teˈyotˈekˈ xchˈo̱l ut teˈya̱bak xban li raylal li teˈxcˈul. Joˈcan taxak chicˈulma̱nk. 8 Quixye li Ka̱cuaˈ Dios: ―La̱in quinyoˈobtesin re chixjunil ut la̱in tinsachok re chixjunil. La̱in li Alfa ut li Omega. Ut kˈaxal nim incuanquil, chan li nimajcual Dios.\nNak quicˈutbesi̱c li Cristo chiru laj Juan saˈ visión\n9 La̱in laj Juan, le̱ rech aj pa̱banelil. La̱in xintzˈakon ajcuiˈ riqˈuin xcuybal li raylal saˈ xcˈabaˈ li Jesucristo e̱rochben la̱ex li sicˈbil e̱ru xban li Ka̱cuaˈ. La̱in cuanquin arin saˈ li naˈajej Patmos li sutsu riqˈuin haˈ xban nak xinchˈolob xya̱lal li ra̱tin li Dios ut xinye resil li Jesucristo. 10 Saˈ li cutan nak nakachˈutub kib chixlokˈoninquil li Ka̱cuaˈ, riqˈuin xcuanquil li Santil Musikˈej, li Dios quixcˈutbesi jun li visión chicuu. Quicuabi jun xya̱b cux chicuix. Chanchan xya̱b jun li trompeta yo̱ chi ecˈa̱nc. 11 Quixye cue: ―Li cˈaˈru tincˈutbesi cha̱cuu ta̱tzˈi̱ba saˈ jun li botbil hu ut ta̱takla riqˈuineb li cuukub chˈu̱taleb laj pa̱banel li cuanqueb saˈ xcue̱nt Asia. Takla riqˈuineb li cuanqueb Efeso, Esmirna, ut Pérgamo. Ut ta̱takla ajcuiˈ riqˈuineb li cuanqueb Tiatira, Sardis, Filadelfia ut Laodicea, chan. 12 Ut nak quin‑iloc chicuix chirilbal ani yo̱ chi a̱tina̱nc cue, quicuil cuukub li candelero cuan xxamlel yi̱banbil riqˈuin oro. 13 Ut saˈ xya̱nkeb li candelero xakxo li Cˈajolbej. Chanchan na‑iloc jun cui̱nk nak quicuil. Toj chi rok nacuulac xnimal rok li rakˈ. Cuan jun cˈa̱mal saˈ yi̱banbil riqˈuin oro chire xchˈo̱l. 14 Li rismal xjolom sak sak joˈ xsakal li nokˈ lana. Chanchan xsakal li nieve. Ut lix nakˈ ru nalemtzˈun chanchan xam. 15 Li rok nalemtzˈun chanchan li cha̱bil chˈi̱chˈ bronce ut cakjorin chanchan li kˈan chˈi̱chˈ nak cuan saˈ xam. Nak naa̱tinac chanchan xya̱b lix cau ok li palau. 16 Saˈ lix nim ukˈ chapcho cuukub li chahim. Ut saˈ re cuan jun li chˈi̱chˈ caˈ pacˈal xkˈesnal. Cˈajoˈ nalemtzˈun li ru. Chanchan nak nalemtzˈun li sakˈe. 17 Nak quicuil ru quintˈaneˈ chi rok. Chanchan camenak quincana. Ut aˈan quixqˈue lix nim ukˈ saˈ inbe̱n ut quixye cue: ―Matxucuac. La̱in li ac cuanquin chak saˈ xticlajic li ruchichˈochˈ ut cua̱nkin chi junelic kˈe cutan. 18 La̱in yoˈyo̱quin. La̱in quincam, abanan yoˈyo̱quin chic chi junelic kˈe cutan. La̱in cuan incuanquil saˈ xbe̱n li ca̱mc. Ut la̱in ajcuiˈ yal cue saˈ xbe̱n li naˈajej li nequeˈxic cuiˈ li camenak. 19 Tzˈi̱ba retalil li cˈaˈru yo̱cat chirilbal xban nak aˈan retalil li yo̱ chi cˈulma̱nc anakcuan ut li ta̱cˈulma̱nk mokon. 20 Lix ya̱lal li cuukub chi chahim li xacuil saˈ lin nim ukˈ, aˈan li retalileb li cuukub lix takl li Dios li nequeˈiloc reheb li cuukub chˈu̱tal chi aj pa̱banel. Ut lix ya̱lal li cuukub chi candelero, aˈan retalileb li cuukub chˈu̱tal chi aj pa̱banel.


SANTIAGO 5 KEK - Xchˈolobanquil xnaˈlebeb li biom - Bible Gateway\nSANTIAGO 5 Kekchi (KEK)\nXchˈolobanquil xnaˈlebeb li biom\n5 Aˈut anakcuan, ex biom, cherabihak li oc cue chixyebal. Chiyotˈekˈ e̱chˈo̱l ut chexya̱bak xban li raylal cha̱lc re saˈ e̱be̱n. 2 Le̱ biomal ta̱osokˈ. Ma̱cˈaˈ chic ta̱oc cuiˈ. Joˈcan ajcuiˈ le̱ cha̱bil akˈ ta̱cˈuxekˈ xban li xulel. 3 Ut ta̱moˈo̱nk le̱ tumin. Ma̱cˈaˈ chic ta̱oc cuiˈ. Aˈan retalil nak la̱ex tex‑osokˈ ajcuiˈ joˈ nak na‑osoˈ li xam. La̱ex yo̱quex chixtambresinquil le̱ biomal ut incˈaˈ nequeqˈue retal nak cˈulu̱nc re rosoˈjic li cutan. 4 La̱ex yo̱quex chixxocbal e̱tumin ut incˈaˈ nequeqˈue xtojbaleb li queˈkˈoloc e̱riqˈuin. Eb aˈan yo̱queb chi kˈoko̱nc ut li nimajcual Dios yo̱ chirilbal xtokˈoba̱l ruheb nak yo̱queb chi kˈoko̱nc li queˈcˈanjelac e̱riqˈuin. 5 Arin saˈ ruchichˈochˈ cuan nabal le̱ biomal ut ma̱cˈaˈ napaltoˈ e̱re. Junelic sa nequenumsi li cutan. Chanchanex li cuacax chˈolaninbil chi us re ta̱camsi̱k xban nak le̱ yuˈam la̱ex, ta̱osokˈ. Ta̱cuulak xkˈehil nak ta̱rakekˈ a̱tin saˈ e̱be̱n. 6 La̱ex quexrakoc a̱tin saˈ xbe̱neb li ti̱queb xchˈo̱l ut quecamsiheb. Ut eb aˈan ma̱cˈaˈ queˈxba̱nu e̱re.\nXcuybal xnumsinquil li raylal\n7 Joˈcan ut ex herma̱n, checuyak roybeninquil lix cˈulunic li Ka̱cuaˈ Jesucristo. Joˈ laj cˈalom naxcuy roybeninquil jokˈe natˈaneˈ li hab re nak ta̱a̱uk ut naxcuy ajcuiˈ roybeninquil nak nacuulac xkˈehil li kˈoloc re nak tixkˈol ru li racui̱mk. 8 Joˈcan ajcuiˈ la̱ex checuyak oybeni̱nc ut me̱chˈinan e̱chˈo̱l. Cacuubresihomak ban e̱chˈo̱l xban nak li Ka̱cuaˈ chi se̱b ta̱cha̱lk cuiˈchic. 9 Ex herma̱n, me̱cuechˈi e̱rib che̱ribil e̱rib re nak incˈaˈ ta̱rakekˈ a̱tin saˈ e̱be̱n. Li Jesucristo aˈan laj rakol a̱tin ut chi se̱b ta̱cˈulu̱nk cuiˈchic. 10 Ex herma̱n, chetzolak e̱rib riqˈuineb li profeta li queˈcuyuc chak xcˈulbal li raylal xban xyebal resil li Ka̱cuaˈ. 11 La̱o nakaye nak us xak reheb li nequeˈcuyuc raylal. Xerabi resil chanru nak laj Job quixcuy xnumsinquil li raylal. Ut nequenau nak mokon li Dios quirosobtesi. Li Ka̱cuaˈ Dios na‑uxta̱nan ut natokˈoban u. 12 Ex inherma̱n, cuan chic jun li naˈleb tento te̱nau ut aˈan aˈin: nak tex‑a̱tinak, me̱patzˈ xcˈabaˈ li Dios saˈ pacˈba a̱tin, chi moco saˈ xcˈabaˈ li choxa, chi moco saˈ xcˈabaˈ li ruchichˈochˈ, chi moco chepatzˈ saˈ xcˈabaˈ li cˈaˈak re ru cuan. Cui te̱ye nak ya̱l, junes ya̱l te̱ye, ut nak te̱ye incˈaˈ, junes incˈaˈ te̱ye re nak incˈaˈ ta̱rakekˈ a̱tin saˈ e̱be̱n xban li Dios.\nTakapa̱b nak takacˈul li nakatzˈa̱ma re li Dios\n13 Cui cuan junak saˈ e̱ya̱nk cuan saˈ raylal, chitijok chiru li Dios. Ut cui cuan junak sa saˈ xchˈo̱l, chixbicha xlokˈal li Dios. 14 Cui cuan junak yaj saˈ e̱ya̱nk, tixtakla xbokbaleb li che̱queb saˈ lix pa̱ba̱l, re nak teˈtijok riqˈuin ut teˈxqˈue caˈchˈinak li aceite saˈ xbe̱n saˈ xcˈabaˈ li Ka̱cuaˈ Jesucristo. 15 Cui teˈxpa̱b nak li Dios tixqˈuirtesi li yaj nak teˈtijok, li Ka̱cuaˈ ta̱qˈuirtesi̱nk re ut tixcuaclesi cuiˈchic. Ut cui cuan xma̱c, ta̱cuyekˈ ta̱sachekˈ ajcuiˈ lix ma̱c. 16 Chechˈolobak biˈ le̱ ma̱c che̱ribil e̱rib ut chextijok che̱ribil e̱rib re nak texqˈuirtesi̱k. Li ani ti̱c xchˈo̱l natijoc chi anchal xchˈo̱l ut lix tij na‑abi̱c xban li Dios. 17 Li profeta Elías, aˈan yal cui̱nk joˈ la̱o. Quitijoc chi anchal xchˈo̱l ut quixtzˈa̱ma chiru li Dios nak incˈaˈ tixqˈue li hab. Ut incˈaˈ quixqˈue li hab saˈ ruchichˈochˈ chiru li oxib chihab riqˈuin cuakib po. 18 Ut nak quitijoc cuiˈchic, quixtzˈa̱ma nak tixqˈue li hab. Ut quixqˈue li hab ut li acui̱mk qui‑el cuiˈchic saˈ ruchichˈochˈ. 19 Ex inherma̱n, ma̱re cuan junak saˈ e̱ya̱nk tixcanab xpa̱banquil lix ya̱lal, ut ma̱re junak chic aj pa̱banel ta̱sukˈisi̱nk cuiˈchic re saˈ lix pa̱ba̱l. 20 Chenauhak la̱ex nak li ani tixsukˈisi chak junak li ras ri̱tzˈin saˈ xya̱lal re nak tixcanab xba̱nunquil li ma̱c, aˈan tixcol li ras ri̱tzˈin chiru li ca̱mc. Ut saˈ xcˈabaˈ li jun aˈan, nabal li ma̱c ta̱cuyekˈ ta̱sachekˈ xban li Dios.


Resil li Santil Hu: Laj Faraon Kixrahob'tesiheb' laj Israel - Li naʼaj aʼin xaqabʼanbʼil xbʼaanebʼ laj Testiiw re li Jehobʼa\nEB' LI winq li yookeb' chi taqlank chi kaw, a'aneb' laj Egipto. Jun laj Egipto yook xsak'b'al li moos. Li yookeb' chi k'anjelak sa' li tenamit a'in, a'aneb' laj Israel, ralal xk'ajol laj Jacob. Eb' laj Israel ke'kanaak cho'q xmooseb' laj Egipto. Chanru kik'ulmank a'in?\nChiru naab'al chihab' li xjunkab'al laj Jacob sa ke'wank Egipto. Sa' li tenamit a'in, laj Faraon kixk'e xwankil laj Jose. Jo'kan naq laj Jose ki'ilok re li xjunkab'al laj Jacob. Ab'an laj Jose kikamk. Chirix chik a'an, ki'ok chi jolomink jun chik laj Faraon ut a'an moko sa ta kirileb' laj Israel.\nLaj Faraon a'in, kixk'eheb' laj Israel cho'q xmoos. Eb' laj Egipto maa'useb' xna'leb'. Jo'kan naq kaw ke'taqlank sa' xb'eeneb' laj Israel re naq te'xyiib' eb' li tenamit cho'q re laj Faraon. Moqon chik, eb' laj Israel ke'ok chi naab'alo'k. Jo'kan naq eb' laj Egipto ke'ok chi xuwak ut ke'xk'oxla naq naru te'numtaaq eb' laj Israel sa' xb'eeneb'.\nMa nakaanaw k'aru kixb'aanu laj Faraon? Kixye reheb' laj xokol k'uula'al: ‹Teekamsi li kok' ch'ina'al li yooqeb' chi yo'laak›. Ab'an eb' li ixq a'in chaab'ileb' xna'leb' ut ink'a' ke'xkamsi li kok' ch'ina'al.\nJo'kan naq laj Faraon kixk'e jun li chaq'rab' sa' li tenamit: ‹Teekamsi chixjunileb' li kok' ch'ina'al eb' aj Israel. Ab'an meekamsi li kok' ixqa'al›. Yiib'ru xna'leb' laj Faraon, pe'yaal? Qilaq chanru kikole'k jun li ch'ina'al.\nAni li winq yook chi sak’ok ut ani yook xsak’b’al? (Chaawil li eetalil.)\nK’aru ke’xk’ul eb’ laj Israel naq kikamk laj Jose?\nK’a’ut naq eb’ laj Egipto ke’ok chi xuwak xb’aaneb’ laj Israel?\nK’aru kixye laj Faraon reheb’ laj xokol k’uula’al?\nChaawil li naxye Éxodo 1:6-22.\nChanru ki’ok xb’aanunkil li Jehob’a li kixyeechi’i re laj Abrahan? (Éxo. 1:7; Gén. 12:2; Hech. 7:17.)\nChanru ke’xk’utb’esi laj xokol k’uula’al naq oxloq’ li yu’am chiruheb’? (Éxo. 1:17; Gén. 9:6.)\nChanru ke’osob’tesiik eb’ laj xokol k’uula’al xb’aan naq tiikeb’ xch’ool chiru li Jehob’a? (Éxo. 1:20, 21; Pro. 19:17.)\nK’aru kixb’aanu laj Tza re naq ink’a’ tyo’laaq li ralal laj Abrahan li t-osob’tesinq re chixjunil li Ruuchich’och’? (Éxo. 1:22; Mat. 2:16.)


SAN MATEO 10 KEK - Li Jesús quixqˈueheb xcˈanjel lix - Bible Gateway\nSAN MATEO 9SAN MATEO 11\nSAN MATEO 10 Kekchi (KEK)\nLi Jesús quixqˈueheb xcˈanjel lix cablaju chi tzolom\n10 Saˈ jun li cutan li Jesús quixbokeb lix tzolom cablaju riqˈuin ut quixqˈueheb xcuanquil chirisinquil li ma̱us aj musikˈej ut quixqˈueheb xcuanquil chixqˈuirtesinquileb li yaj, aˈ yalak cˈaˈru chi xyajelil ut raylal. 2 Aˈan aˈin lix cˈabaˈeb lix tzolom cablaju, li quixxakab chokˈ x‑apóstol: li xbe̱n, aˈan laj Simón, Pedro nayeman re; ut laj Andrés li ri̱tzˈin; laj Jacobo ut laj Juan li ri̱tzˈin. Laj Zebedeo, aˈan lix yucuaˈeb; 3 laj Felipe ut laj Bartolomé; laj Tomás ut laj Mateo laj titzˈol toj; laj Jacobo li ralal laj Alfeo ut laj Lebeo aj Tadeo xcab xcˈabaˈ, 4 laj Simón aj Canaán, ut laj Judas Iscariote, aˈ li quikˈaxtesin re li Jesús saˈ rukˈeb li xicˈ nequeˈiloc re. 5 Nak quixtaklaheb li cablaju aˈin chi cˈanjelac, li Jesús quixchakˈrabiheb ut quixye reheb: ―Mexxic saˈ lix tenamiteb li ma̱cuaˈeb aj judío chi moco tex‑oc saˈ xtenamiteb aj Samaria. 6 Texxic ban riqˈuineb laj judío. Aˈaneb li ralal xcˈajol laj Israel. Chanchaneb li carner li sachenakeb. 7 Ut nak yo̱kex chi xic, yo̱kex chixchˈolobanquil li xya̱lal ut chixyebal, “cuulac re xkˈehil nak ta̱qˈuehekˈ saˈ xcuanquil xban li Dios li ta̱cua̱nk xcuanquil saˈ xbe̱neb li ralal xcˈajol,” chaˈkex. 8 Cheqˈuirtesiheb li yaj, checuaclesiheb cuiˈchic chi yoˈyo li camenak. Cheqˈuirtesiheb li saklep rix ut cherisiheb li ma̱us aj musikˈej. Chi ma̱tan xecˈul le̱ cuanquil ut chi ma̱tan ajcuiˈ te̱ba̱nu li usilal. 9 Ma̱cˈaˈ cˈaˈru te̱cˈam che̱rix. Incˈaˈ te̱cˈam li oro chi moco li plata, chi moco li cocˈ tumin kˈan ru. 10 Chi moco te̱cˈam xnaˈaj li cˈaˈak re ru ta̱cˈanjelak e̱re saˈ be, chi moco te̱cˈam xjalbal le̱ rakˈ, chi moco xjalbal e̱xa̱b, chi moco e̱xukˈ. Me̱cˈam li cˈaˈak re ru aˈin xban nak laj cˈanjel, aˈan tento nak ta̱qˈuehekˈ re lix tzacae̱mk. 11 Ut yalak bar tenamitil ut cˈaleba̱l toxex‑ocak cuiˈ, patzˈomak ani ta̱cˈuluk e̱re chi sa saˈ xchˈo̱l, ut aran texhila̱nk riqˈuin tojaˈ ya̱l jokˈe texxic. 12 Ut nak tex‑oc saˈ li cab, qˈuehomak xsahil xchˈo̱leb ut te̱tzˈa̱ma li tuktu̱quil usilal saˈ xbe̱neb li cuanqueb saˈ li cab. 13 Ut cui texcˈulekˈ saˈ usilal, ta̱cana̱k riqˈuineb li tuktu̱quil usilal. Ut cui incˈaˈ texcˈulekˈ saˈ usilal, incˈaˈ ajcuiˈ ta̱cana̱k riqˈuineb li tuktu̱quil usilal. Ta̱sukˈi̱k cuiˈchic e̱riqˈuin. 14 Ut yalak ani incˈaˈ ta̱cˈuluk e̱re chi moco ta̱rabi le̱ ra̱tin, nak tex‑e̱lk saˈ li cab aˈan, malaj ut saˈ li tenamit, te̱chikˈchikˈi li poks cuan che̱rok chokˈ retalil nak incˈaˈ chic texcˈoxlak chirix li naˈajej aˈan. 15 Relic chi ya̱l tinye e̱re nak toj cubenak caˈchˈin lix tojbal xma̱queb li tenamit Sodoma ut li tenamit Gomorra chiru lix tojbal xma̱queb li tenamit aˈan saˈ xkˈehil li rakba a̱tin.\nResil li ra xi̱cˈ li ta̱cha̱lk saˈ xbe̱neb\n16 Chenauhak nak la̱in tintakla̱nk e̱re saˈ xya̱nkeb li xicˈ nequeˈiloc e̱re. Chanchanakex li carner saˈ xya̱nkeb laj xoj. Se̱bak e̱chˈo̱l joˈcakex li cˈantiˈ ut ti̱cak e̱chˈo̱l joˈcakex li paloma. 17 Cauhak le̱ chˈo̱l xban nak cuanqueb li teˈkˈaxtesi̱nk e̱re saˈ rukˈeb laj rakol a̱tin. Ut chi ma̱cˈaˈ e̱ma̱c texsaqˈuekˈ xbaneb saˈ li cab li nequeˈxchˈutub cuiˈ ribeb laj judío. 18 Ut texcˈamekˈ chiruheb li acuabej ut chiruheb li rey saˈ incˈabaˈ la̱in. Ut te̱chˈolob li xya̱lal chiruheb aˈan, joˈ ajcuiˈ chiruheb li ma̱cuaˈeb aj judío. 19 Ut nak toxexxakaba̱k chiruheb, mexcˈoxlac chirix li cˈaˈru te̱ye, chi moco texcˈoxlak chirix chanru tex‑a̱tinak xban nak saˈ li ho̱nal aˈan ta̱yehekˈ e̱re cˈaˈru te̱ye. 20 Ma̱cuaˈ la̱ex li tex‑a̱tinak. Aˈ ban li Santil Musikˈej ta̱a̱tinak. Yal tixtoˈoni lix tzˈu̱mal e̱re. 21 Saˈ eb li cutan aˈan, cuan li asbej tixkˈaxtesi li i̱tzˈinbej re ta̱camsi̱k ut cuan li i̱tzˈinbej tixkˈaxtesi li asbej. Ut cuan li yucuaˈbej tixkˈaxtesi li alalbej. Ut cuan li alalbej xicˈ teˈrileb lix naˈ xyucuaˈ ut teˈxqˈueheb chi camsi̱c. 22 Ut chixjunileb xicˈ teˈilok e̱re saˈ incˈabaˈ. Abanan li ani teˈcuyuk xcˈulbal li raylal toj saˈ rosoˈjic lix yuˈam, eb aˈan teˈcolekˈ. 23 Nak texrahobtesi̱k saˈ jun li tenamit, texxic saˈ jalan chic. Relic chi ya̱l ninye e̱re nak toj ma̱jiˈ ajcuiˈ nequechoy xbeninquil chixjunileb li tenamit cuanqueb Israel teˈxnau nak xoline̱lk la̱in li Cˈajolbej. 24 Junak li yo̱ chi tzoloc incˈaˈ naru tixkˈax xcuanquil li yo̱ chi tzoloc re, chi moco li mo̱s naxkˈax xcuanquil lix patrón. 25 Chicˈojla̱k xchˈo̱l li yo̱ chi tzoloc nak ta̱cuulak joˈ laj tzolol re, ut li mo̱s joˈcak lix patrón. Cui aj tza nayeheˈ re laj e̱chal cab, ¿ma tojaˈ ta chic incˈaˈ teˈyehekˈ aj tza reheb li ralal xcˈajol? 26 Joˈcan utan mexxucuac chiruheb li xicˈ nequeˈiloc e̱re. Ma̱ jun naˈleb mukmu anakcuan chi incˈaˈ ta ta̱tauma̱nk ru mokon, ut ma̱cˈaˈ mukmu anakcuan chi incˈaˈ ta̱cˈutbesi̱k. 27 Li cˈaˈru xexintzol cuiˈ e̱junes, aˈan te̱ye chiruheb chixjunileb, ut li cˈaˈru xinye e̱re e̱junes, aˈan te̱ye chi cau xya̱b e̱cux chiruheb chixjunileb li tenamit. 28 Mexxucuac chiruheb laj camsinel xban nak li a̱mej incˈaˈ naru teˈxcamsi. Aˈ li te̱xucua ru, aˈan li Ka̱cuaˈ li cuan xcuanquil chixcamsinquil li tibelej ut chixtaklanquil li a̱mej saˈ xbalba.\nLi Dios na‑iloc e̱re\n29 ¿Ma incˈaˈ ta biˈ nacˈayi̱c cuib chi tzentzeyul chi jun centavo? Kˈaxal cubenak xtzˈak, abanan ma̱ jun li chˈina tzentzeyul nacam chi incˈaˈ ta tixnau li Dios le̱ Yucuaˈ. 30 Joˈcan ajcuiˈ li rismal le̱ jolom ajlanbileb chixjunil xban li Dios. 31 Joˈcan nak mexxucuac chiruheb li xicˈ nequeˈiloc e̱re xban nak la̱ex kˈaxal terto e̱tzˈak chiruheb nabal chi tzentzeyul. 32 Li ani naxye chiruheb li tenamit nak niquinixpa̱b, la̱in tinye chiru lin Yucuaˈ cuan saˈ choxa nak aˈan li cualal. 33 Ut li ani ta̱tzˈekta̱na̱nk cue chiruheb li tenamit, la̱in tintzˈekta̱na ajcuiˈ aˈan chiru lin Yucuaˈ cuan saˈ choxa. 34 Me̱cˈoxla nak xinchal ta chixqˈuebal li tuktu̱quil usilal saˈ ruchichˈochˈ. Xinchal ban chixchˈolobanquil li xya̱lal; ut xban li xya̱lal li nachˈoloba̱c, nacuan li chˈaˈajquilal. 35 Xinchal ut chixchˈolobanquil li xya̱lal ut li ani ta̱pa̱ba̱nk cue, teˈxcˈul li raylal. Li alalbej ta̱cua̱nk saˈ ra xi̱cˈ riqˈuin lix yucuaˈ, ut li coˈbej ta̱cua̱nk saˈ ra xi̱cˈ riqˈuin lix naˈ, ut li alibej ta̱cua̱nk saˈ ra xi̱cˈ riqˈuin li naˈbej saˈ incˈabaˈ la̱in. 36 Li cuanqueb saˈ jun cabal, xicˈ teˈril rib saˈ incˈabaˈ la̱in. 37 Ut ani kˈaxal naxra xnaˈ xyucuaˈ chicuu la̱in, moco xcˈulub ta nak tincˈul chokˈ cualal. Ut ani kˈaxal naxra li ralal xcˈajol chicuu la̱in, moco xcˈulub ta nak tincˈul chokˈ cualal. 38 Li ani tixcuy inta̱kenquil usta tixcˈul li camsi̱c saˈ incˈabaˈ, li jun aˈan xcˈulub nak tincˈul chokˈ cualal. Abanan li ani incˈaˈ tixcuy inta̱kenquil, li jun aˈan moco xcˈulub ta nak tincˈul chokˈ cualal. 39 Li ani naxra lix yuˈam arin saˈ ruchichˈochˈ, aˈan tixsach li junelic yuˈam. Ut li ani tixsach lix yuˈam arin saˈ ruchichˈochˈ saˈ incˈabaˈ la̱in, aˈan ta̱re̱chani li junelic yuˈam.\nLix kˈajca̱munquil li nacˈuluc reheb lix tzolom li Jesús\n40 Li ani ta̱cˈuluk e̱re la̱ex, tinixcˈul ajcuiˈ la̱in. Ut li ani ta̱cˈuluk cue, tixcˈul ajcuiˈ li xtaklan chak cue. 41 Li ani ta̱cˈuluk re junak profeta chi anchal xchˈo̱l xban nak aˈan naxye ra̱tin li Dios, li joˈ qˈuial lix kˈajca̱munquil li tixcˈul li profeta, aˈan ajcuiˈ li tixcˈul li ta̱cˈuluk re. Ut li ani ta̱cˈuluk re li ti̱c xchˈo̱l xban nak aˈan ti̱c xchˈo̱l, li joˈ qˈuial lix kˈajca̱munquil li tixcˈul li ti̱c xchˈo̱l, aˈan ajcuiˈ li tixcˈul li ta̱cˈuluk re. 42 Li ani tixqˈue jun secˈak rucˈa junak reheb lin tzolom usta cubenak xcuanquil, cui tixqˈue li rucˈa xban nak aˈan intzolom, relic chi ya̱l ninye e̱re nak li jun aˈan tixcˈul lix kˈajca̱munquil.


1 PEDRO 2 KEK - Xban nak acˈ chic le̱ yuˈam, - Bible Gateway\n1 PEDRO 2 Kekchi (KEK)\n2 Xban nak acˈ chic le̱ yuˈam, cherisihak saˈ le̱ chˈo̱l chixjunil li ma̱usilal. Mexbalakˈic chic. Te̱canab li caˈpacˈal u. Mexcakalin chic ut te̱canab ajcuiˈ li yoˈoba̱nc a̱tin. 2 Li cˈulaˈal nak toj nayoˈla naraj ru tuˈuc. Us raj nak joˈcano taxak la̱o riqˈuin ra̱tin li Dios. Takaj taxak ru xtzolbal ra̱tin li Dios xban nak aˈan li tzˈakal ya̱l. Tocacuu̱k taxak saˈ li kapa̱ba̱l ut tzˈakalako taxak chiru li Dios re nak tocolekˈ. 3 Cui yo̱quex chixba̱nunquil aˈin, ac nequenau nak li Ka̱cuaˈ cha̱bil.\nLi Cristo, aˈan xxeˈ li kapa̱ba̱l\n4 Cha̱lkex riqˈuin li Cristo, li yoˈyo chi junelic. Eb li cristian queˈxtzˈekta̱na li Jesucristo li kˈaxal lokˈ li sicˈbil ru xban li Dios chixqˈuebal kayuˈam. Li Jesucristo xakabanbil xban li Dios chi cˈanjelac joˈ jun nimla pec kˈaxal cha̱bil li na‑oc chokˈ xxeˈ li cab. 5 Ut la̱ex chanchanex li cocˈ pec li na‑oc saˈ li tzˈac. Xban li rusilal li Jesucristo, naru texcˈanjelak chiru li Dios joˈ eb laj tij li nequeˈmayejac chiru li Dios. Li mayej li kˈaxal lokˈ, aˈan nak te̱kˈaxtesi e̱rib saˈ rukˈ li Dios. Ut le̱ mayej nacˈuleˈ xban li Dios saˈ xcˈabaˈ li Jesucristo. 6 Tzˈi̱banbil retalil saˈ li Santil Hu li quixye li Dios chirix li Cristo nak quixye chi joˈcaˈin:\nLa̱in xinsicˈ ru li Colonel joˈ nak laj tzˈac naxsicˈ ru li cha̱bil pec chokˈ xxeˈ li cab. Xinsicˈ ru chokˈ xxeˈ le̱ pa̱ba̱l. Li ani ta̱pa̱ba̱nk re incˈaˈ ta̱chˈina̱nk xchˈo̱l.\n7 Kˈaxal lokˈ li Cristo chokˈ e̱re la̱ex li ac xexpa̱ban. Abanan chokˈ reheb li ma̱jiˈ nequeˈpa̱ban, ma̱cˈaˈ na‑oc cuiˈ. Tzˈi̱banbil retalil saˈ li Santil Hu chi joˈcaˈin:\nLi pec li quitzˈekta̱na̱c xbaneb laj cablanel, aˈan li pec li kˈaxal cha̱bil li quiqˈueheˈ chokˈ xxuc li cab.\n8 Ut tzˈi̱banbil ajcuiˈ saˈ li Santil Hu chi joˈcaˈin:\nAˈan ut li pec li queˈxtich cuiˈ li rokeb. Aˈan li pec li natˈanoc.\nLi cristian li nequeˈxtich rokeb chiru, aˈaneb laj kˈetol ra̱tin li Dios. Ac chˈolchˈo nak teˈxcˈul lix tojbal lix ma̱c xban nak nequeˈxtzˈekta̱na li Cristo.\nLa̱ex ralal xcˈajol li Dios\n9 La̱ex sicˈbil e̱ru xban li Dios. Sicˈbil e̱ru chi cˈanjelac chiru li Dios joˈ nak nequeˈcˈanjelac laj tij. La̱ex lix tenamit li Dios ut santobresinbilex. La̱ex chic ralal xcˈajol li Dios. Sicˈbil e̱ru chixyebal resil lix nimal xcuanquilal li Dios. Li Dios quexrisi saˈ xkˈojyi̱nal ru li ma̱c ut anakcuan cuanquex chic saˈ xcutan xsaken. 10 Junxil ma̱cuaˈex ralal xcˈajol li Dios. Aban anakcuan la̱ex chic ralal xcˈajol. Junxil incˈaˈ nequenau lix nimal ruxta̱n li Dios. Aban anakcuan nequenau chic.\nBokbilex chi cˈanjelac chiru li Dios\n11 Ex inherma̱n, raro̱quex inban. La̱ex yal numelex arin saˈ ruchichˈochˈ. La̱in nintzˈa̱ma che̱ru nak me̱ba̱nu chic li ma̱usilal li queba̱nu chak junxil xban nak aˈan caˈaj cuiˈ xpoˈbal ru le̱ cˈaˈux naxba̱nu. 12 Cha̱bilak taxak le̱ naˈleb chiruheb li ma̱jiˈ nequeˈpa̱ban. Usta yo̱keb chixyebal nak incˈaˈ us le̱ naˈleb, aban cui te̱ba̱nu li us, teˈxqˈue retal ut teˈxnima xlokˈal li Dios nak ta̱cuulak xkˈehil li rakba a̱tin. 13 Saˈ xcˈabaˈ li Cristo chepa̱ba̱k chixjunileb li chakˈrab qˈuebil xbaneb li cui̱nk li nequeˈtaklan saˈ e̱be̱n. Chexpa̱ba̱nk chiru li acuabej xban nak aˈan cuan saˈ xcuanquil. 14 Ut chexpa̱ba̱nk ajcuiˈ chiruheb li taklanbileb xban li acuabej chi rakoc a̱tin saˈ xbe̱neb li nequeˈxsicˈ xma̱c ut re ajcuiˈ nak teˈxqˈue xlokˈal li cha̱bileb xnaˈleb. 15 Li Dios naraj nak texcua̱nk saˈ xya̱lal. Nak teˈril le̱ ti̱quilal, li incˈaˈ useb xnaˈleb ut li incˈaˈ nequeˈxnau xya̱lal, incˈaˈ chic teˈa̱tinak che̱rix. 16 Libre chic cua̱nkex. Abanan moco xban ta nak libre chic cua̱nkex nak tex‑oc chixba̱nunquil li ma̱usilal. Cheqˈuehak ban e̱chˈo̱l chi cˈanjelac chiru li Dios. 17 La̱ex aj pa̱banel, chera e̱rib che̱ribil e̱rib. Chexucua̱k ru li Ka̱cuaˈ Dios. Che‑oxlokˈi le̱ ras e̱ri̱tzˈin. Ut cheqˈuehak xlokˈal li acuabej.\nChecuy li raylal joˈ nak quixcuy li Cristo\n18 Ex aj cˈanjel chex‑abi̱nk chiruheb le̱ patrón ut che‑oxlokˈiheb. Moco caˈaj cuiˈ ta chiruheb li tu̱laneb. Chex‑abi̱nk ban ajcuiˈ chiruheb li joskˈ aj patrón. 19 Cui nequecˈul junak raylal chi ma̱cˈaˈ e̱ma̱c, osobtesinbilakex cui nequecuy xban nak yo̱quex chixpa̱banquil li Dios. 20 Cui nequexsaqˈueˈ xban nak xesicˈ e̱ma̱c, ut nequecuy xnumsinquil, ma̱cˈaˈ xlokˈal aˈan. Abanan cui nequecˈul li raylal riqˈuin xba̱nunquil li us ut nequecuy, aˈan lokˈ chiru li Dios. 21 Li Dios naraj nak te̱ba̱nu joˈ quixba̱nu li Cristo. Li Cristo quixcˈul li raylal saˈ e̱cˈabaˈ la̱ex. Aˈan quicˈamoc be che̱ru re nak la̱ex te̱cuy ajcuiˈ xnumsinquil li raylal. 22 Li Cristo ma̱cˈaˈ xma̱c. Ut ma̱ jun sut quibalakˈin. 23 Nak quihobeˈ li Cristo, incˈaˈ quixsume ru. Ut nak yo̱ chixcˈulbal li raylal, ma̱cˈaˈ quixye. Incˈaˈ quixmajecuaheb. Quixkˈaxtesi ban rib saˈ rukˈ li Dios, li narakoc a̱tin saˈ ti̱quilal. 24 Relic chi ya̱l nak li Cristo, aˈan li quixcˈul li raylal nak quicam chiru li cruz re xtojbal rix li kama̱c la̱o. Aˈan aj e nak quicam re nak incˈaˈ chic texma̱cobk. Texcua̱nk ban saˈ ti̱quilal. Li Cristo quixcˈul li yoqˈuecˈ saˈ kacˈabaˈ la̱o aj ma̱c. Ut riqˈuin li raylal li quixcˈul xexqˈuirtesi̱c. 25 La̱ex sachso̱quex saˈ le̱ ma̱c nak quexcuan chak. Chanchanex li carner sachenak li nachaˈchaˈi rib yalak bar chi ma̱cˈaˈ aj ilol re. Abanan anakcuan xexchal cuiˈchic riqˈuin li Cristo ut aˈan chic ta̱ilok e̱re.


Sa’ li molam Renace wank qilom chirix li sutam ut chirix li xwaklijikeb’\nli komon junelik. Ut ch’olch’o chiqu naq wank sa’ qab’een xnumsinkil resil\nchixjunil li k’anjel naqab’aanu ut chixjunil li rusilal li qab’anuhom jo molam aj k’anjel chirix xxe’ li kaxlan xaml.\nTaqla chaq la tz’iib’\nLi patz’om junelik nab’aanumank\nRenace nak’anjelak chirix xxe li kaxlan xaml b’arwi’ naroksi li xmetz’ew\nli ha’, chixjunil a’in re xtenq’nakil li tenamit re naq junelik chaab’ilaq xtzaq\nli kaxlan xaml ut chi jo’kan naxtenqa ajwi’ li tenamit re naq naru na wakliin\nli kokonil ut re naq junelik wanq li kaxlan xaml.\nAnajwank naru nakataw xsumenkil naab’al li patz’om nakab’aanu chirix li\nqak’anjel ut chirix li k’ayink kaxlan xaml.\nk’aru li xxe’ li kaxlan xaml nak’anejlak rik’in xmetz’ew li ha’ Chanru nak’anjelak xxe’ li kaxlan xaml li nak’anjelak rik’in xmetz’ew li ha’ ut k’aru xchaab’ilal li xk’najel na xyeechi reheb’ li komonil b’ar nake’ tawmanje’k rochochil li molam aj k’anjel chirix xxe’ li kaxlan xaml renace k’aru tento tb’aanu junaq li molam aj k’anjel chirix kaxlan xaml wi’ wank sa’ xch’ool k’anjelak arin watemaal k’aru huhil ut reetalil wank re renace re naq naru\nnak’anjelak sa’ li tenamit watemaal K’a’ut naq renace ink’a nak’ayink kaxlan xaml\nxjunes ut ani aj e naxk’e li kaxlan xaml na xk’anjela Ma wan rilom li molam renace chirix li xtz’aq li kaxlan xaml k’aru xk’anjel junaq laj yob’tasinel kaxlan xaml eb’ li molam aj kanjel chirix kaxlan xalm li nake’ k’anjelak rik’in xmetz’ew li ha’, ma nake’ xchoy li ha’ malaq nake’ xjal ru li xyu’am Eb’ li molam aj kanjel chirix kaxlan xalm li nake’ k’anjelak rik’in xmetz’ew li ha’, ma nake’ xchoy li ha’ malaq nake’ xjal ru li xyu’am eb’ li molam aj kanjel chirix kaxlan xalm li nake’ k’anjelak rik’in xmetz’ew li ha’, ma na xjo’t’ ru li xna’jeb’ ut xyu’ameb’ li xul ut li che’k’aam K’aru li metz’ew na x’ak’o’b’resi rib’ junelik\nK’ARU LI XXE’ LI KAXLAN XAML NAK’ANEJLAK RIK’IN XMETZ’EW LI HA’\nJunaq li na’jej b’arwi’ wank junaq xxe’ li kaxlan xaml nak’anjelak rik’in xmetz’ew li ha’ a’an jun ch’uut chi k’anjelob’aal b’arwi’ na yo’laa li kaxlan xaml, b’arwi’ na oksimank li roq ut xmetz’ew li ha’.\nSa’ rochochil li xxe’ li kaxlan xaml, na xyal xsahil li xkawil li roq ha’ naq yo chi nume’k, naxb’aanu chixjunil li k’anjel a’in re naq naru na yo’la li kaxlan xaml; li ha’ nanume’ chi sa’ jun li nimla sursuukil k’anjelob’aal, li naxchap li xmetz’ew li ha’, li metz’ew a’in nach’utlaak sa jun li nimla k’anjelob’aal generador xk’ab’a sa’ kaxlan aatin.\nLi xk’anjel junaq li xxe’ li kaxlan xaml, a’ yaal chanru li tenamit b’arwi’ kab’lanb’il. Li molan Renace a’an jun li molam yo’lajenaq arin Watemaal ut wank rub’el xwankil li molam re kaxlan xaml CMI xk’ab’a’, jun komonil molam junes aj Watemaal aj eechaleb’ re.\nLi Nimla Molam Aj K’anjel Chirix Kaxlan Xaml Renace, wan rilom chirix li xwanlejik li tenamit San Pedro Carchá, jo ajwi’ wank rilom chirix xpuktasinkil li xk’ulub’eb’ li poyanam ut wan ajwi’ rilom chirix xkolb’al rix chixjunil li xyu’am li xul ut xyu’am li che’k’aam sa’ li na’jej b’arwi’ wank.\nSa’ xk’ab’a li xk’anjel, yo xb’eeresinkil wuqub’ (7) k’anjel re waklesink komonil li k’uub’anb’il xb’annunkil chiru naab’al hab’ li naxsik’ li waklesink chi tz’aqal reeru, sa’ li k’anjel a’in, k’auxlanb’il rochb’eeninkil li poyanam chiru chixjunil li xk’iijik. Jo’kan ajwi’ nak’anjelak re xsikb’al xb’ehil li sik’ok ib’.\nB’AR NAKE’ TAWMANJE’K ROCHOCHIL LI MOLAM AJ K’ANJEL CHIRIX XXE’ LI KAXLAN XAML RENACE\nLi rochochil li molam aj k’anjel chirix kaxlan xaml na k’anjelak sa’ xk’ab’a xmetz’ew li roq ha’, jo’kan ut naq nake’tawlimank sa’ xb’ehil li roq nima’.\nJo’kan ut naq eb’ li rochochil li xxe’ li kaxlan xaml Renace, nake’ tawlimank sa’ xb’e li roq nima’ re k’ajb’om chiru jun xka’k’aal (21) hil chi na’jej re li tenamit San Pedro Carchá, re li teep Alta Verapaz. Li Molam Aj K’anjel Chirix Kaxlan Xaml Renace, ka’ajwi’ natawlimank sa’ xb’ehil li roq ha’ re li nima’ k’ajb’om ut maak’a sa xch’ool chi xik b’araq chik re li teep Alta Verapaz.\nK’ARU TENTO TB’AANU JUNAQ LI MOLAM AJ K’ANJEL CHIRIX KAXLAN XAML WI’ WANK SA’ XCH’OOL K’ANJELAK ARIN WATEMAAL\nEb’ li molam aj ka’njel chirix kaxlan xaml wankeb’ sa’ xb’een xb’aanunkil naab’al li k’anjel; xsik’b’al li xnumleb’eb’ re naq teruhanq chi k’anjelak, sa xyanq li xb’anuhomeb’ wankeb’ a’in:\n- Xnawb’al rub’eetal ma naru xb’aanunkil li k’anjel\n- Xnawb’al rub’eetal chanru ru li na’ajej b’arwi’ t’ajmanq k’anjelak\n- Xnawb’al chanru xpekal li na’ajej b’arwi’ t’ajmanq k’anjelak\n- Xnawb’al chanru li xtzuulil ut xtaq’ahil li na’jej b’arwi’ t’ajmanq k’anjelak\n- Xnawb’al chanru xkehil, chanru li ha’ wank sa’ xb’een ut rub’el li ch’och’\n- Xk’eeb’al sa’ aatin li komon k’aleb’aal b’arwi’ t’ajmanq k’anjelak\n- Xchaq’rab’il hu juch’b’il xb’aan Rochochil Li Sutam Ut Aj Ilol Yu’am Re Xul Ut Che’k’aam\n- Xchaq’rab’il hu juch’b’il xb’aan li Chuut Re Li Tenamit WAtemaal Chirix Kaxlan Xaml\n- Xchaq’rab’il hu juch’b’il xb’aan Rochochil Aj Ilol Xsahil Ch’och’\n- Reetalil kab’lak\n- Xtuminal li k’anjel\n- Xq’ajtesinkil li kaxlan xaml k’uub’anb’il sa ruq’ li Molam Aj Ilol Kaxlan Xaml re li tenamit Watemaal\nK’ARU HUHIL UT REETALIL WANK RE RENACE RE NAQ NARU NAK’ANJELAK SA’ LI TENAMIT WATEMAAL\nSa’ xk’ab’a’ naq chi junqal wank li xxe’ kaxlan xaml re li molam Renace, chi junqal ajwi’ xnumsimank resil chiru li Rochochil aj Ilol Kaxlan Xaml, jo naxye li chaq’rab’ chirix li k’anjel a’in.\nLi hu re numek’ ut kab’lak sa xb’ehil li roq ha’ re li nima’ k’ajb’om (Numleb’ re roksinkil li k’a’reeru re komonil), xsume chaq li tenamit Watemaal ut li Rochochil Aj Ilol Xsahil Ch’och’ chiru li hab’ 1991 (cho’q re Renace I, II ut III ut V) ut chiru li hab’ 1994 xsume chaq cho’q re Renace IV.\nSa’ xk’ab’a’ naq sumenb’il chaq rub’eetal, naq toj maji’ naxk’ulub’an chaq li tenamit Watemaal li Chaqrab’ re li Nimla Molam Chirix K’anjelak Re Naab’al Chi Tenamit, Convenio 169 re li OIT (xk’ab’a’ sa’ kaxlan aatin), li patz’ok re li komonil ruub’eetal li k’anjel, jo’ naxye li chaq’rab’ a’in, ink’a wank sa xb’een Renace xb’aanunkil.\nA’b’anan wi’ta ink’a wank sa’ xb’een xb’aanunkil li k’anjel a’in, chalen chaq sa’ xtiklajik li k’anejl, li molam Renace junelik yo xwotzb’al chixjunil li chaab’il ut li ink’a chaabil esil reheb’ li k’aleb’aal wankeb’ na’ch’ chixk’atq. Renace xhulak sa’ aatin rik’ineb’ li k’aleb’aal k’aru xchaab’ilal li k’anjel te xyal xsahil sa’ li xk’aleb’aaleb’.\nK’A’UT NAQ RENACE INK’A NAK’AYINK KAXLAN XAML XJUNES UT ANI AJ E NAXK’E LI KAXLAN XAML NA XK’ANJELA\nArin Watemaal lichaq’rab’ naxkol rix li poyanam na oksink kaxlan xaml, jo’kan ut naq jachinb’ileb’ ru sa oxib’ ch’uut eb’ laj k’anjel chirix kaxlan xaml; xjunes wank laj yob’tasinel kaxlan xaml, xjunes wank laj k’amol re kaxlan xaml ut xjunes wank laj k’ayinel kaxlan xaml. Chixjunileb’ laj k’anjel re yob’tsink kaxlan xaml arin Watemaal, nake’ xq’axtes li kaxlan xaml nake’ xyob’tas sa ruq’ jun li molam re li tenamit.\nwi’ta laj yob’tasinel kaxlan xaml taaraj raj xk’eeb’al xkaxlan xameb li poyanamb’arwi’ yo chi k’anjelak, li xchaq’rab’il li tenamit ink’a tkanab’ xb’aanunkil.\nXb’aan li chaq’rab’ a’in, junaq laj yob’tasinel kaxlan xaml, ink’a naru na xjek’i li kaxlan xaml reheb’ li poyanam re li k’aleb’aal b’arwi’ nak’anjelak, b’anaq li chaq’rab’ naxk’auxla naq naru terto naxk’ayi wi’ li kaxlan xaml. Jo’kan ut naq li molam Renace, naxq’axtes chixjunil li kaxlan xalm sa’ ruq’ li molam re li tenamit re Watemaal ut maak’a chik rilom li molam Renace chirix li kaxlan xaml naxloq’ li poyanam junjunq.\nMa wan rilom li molam renace chirix li xtz’aq li kaxlan xaml\nLi molam Renace x-okenk tz’aqal chi us chi yalb’ar rix re naq x’exk’e chi kutankil li k’anjel naxk’ab’a’in sa’ kaxlan aatin PEG28 UT PEG39, li xxe’ k’ehok re chi b’eehek li nimla k’anjel a’in a’an li molam li na je’k’ink re li kaxlan xaml sa li tenamit ut sa’ li ochoch junjuunq li EEGSA ut li ENERGUATE xk’ab’a’ sa kaxlan aatin, ut li yo’on yo’on chirix li k’anjel a’an li nimla molam re li tenamit aj ilol re li kaxlan xaml li Comision Nacional de Energia Electrica (CNEE) naxk’ab’a’in sa’ kaxlan aatin, sa’ li yalok u a’an Renace xsume xk’ayinkil li kaxlan xaml chiru li awab’ej chi kotz’ko chi us li xtz’aq chiruheb’ naab’al chik li xe’ okenk chi xyalb’al ajwi’ ru.\nSa’xk’ab’a naq li xyob’tesinkil li kaxlan xaml jalan chi us ut chaab’il tz’aqal, li xtz’aq li kaxlan xaml, sa’ li tenamit watemaal, kub’enaq tz’aqal chi us, chiru li kaayib’ (4) hab’ xnume’k numenaq waqib’roxk’aal sa’ li o’k’aal (46%) xkub’eek li xtz’aq li kaxlan xaml na xtoj li poyanam.\nK’ARU XK’ANJEL JUNAQ LAJ YOB’TASINEL KAXLAN XAML\nli xkanjel junaq laj yob’tassinel kaxlan xaml a’an li xk’anjelankil chanru t’yob’tasi li kaxlan xaml, xk’anjelankil ut rilb’al chanru yo chi k’anjelan junaq xxe’ li kaxlan xaml ut chirix a’an xnumsinkil chiru li molan re li tenamit Watemaal chixjunil li kaxlan xaml na xk’anjela ut na xch’utub’.\nArin Watemaal, li chaq’rab’ na xkol rix li poyanam wank ut na xtoj kaxlan xaml, jo’kan ut naq jachjo’keb’ li xk’anjel laj k’anjelom ut aj ob’tasihom kaxlan xalm; laj k’amol re ut laj je’k’ihom re.\nEB’LI MOLAM AJ KANJEL CHIRIX KAXLAN XALM LI NAKE’ K’ANJELAK RIK’IN XMETZ’EW LI\nHA’, MA NAKE’ XTZ’AJNI RU LI ROQ HA’\nInk’a nake’ xtz’ajni ru li roq ha’, sa’ xyanq b’an li xk’anjel nake’ xb’aanu wank li xyamlesinkil ut xxokb’al li mul li na xk’am chaq li roq nima’, b’anaq li mul ut li tz’aj, ink’a naru nanume’k chi sa’ li ninqi sursuukil k’anjelob’aal li nayob’tesink kaxlan xaml. Naraj naxye, naq sa’ li xk’anjeleb’ nake’ xb’aanu ink’a nake’ roksi li ha’ re xsachb’al, yal nake’ risi b’an li mul ut chixjunil li tz’aj chiru li ha’ re naq li ha’naru nanume’k chi saq chik ruc hi us, jo’ chanru xhulak sa’ li xxe’ li kaxlan xaml.\nXyob’tasinki li kaxlan xaml chi jo’ka’in, jwal us ut chaab’il b’anaq kub’enaq tz’aqal na’elk xyob’tasinkil li kaxlan xaml. Chixjunil li tumin nak’anjelak ut chixjunil li tochok ru na’jej nawank sa’ xtiklajik, moqon chik, naru xtuqub’ankil ru li na’jej rik’in li xrawb’al li che’ xkolb’al rix li ha’ ut tzolok chirix li sutam.\nLi nima’ chik’ajb’om (jo naab’al li nima’ re li tenamit Watemaal), xna’aj li xtz’aj li tenamit b’arwi’ nanume’k chaq. Ut li molam Renace na xtenq’a li nima’ re naq t’saqoq b’ayaq ru li xya’al, b’anaq naab’al li xmul li tenamit na isimak sa’ li nima’, b’anaq wi’ ink’a’ raj nab’aanumank li k’anjel a’in, chixjunil li mul nahulak raj sa li nimla pumpuukil ha’ re Izabal, ut naxk’e raj sa ch’a’jkilal li xyu’ameb’ li xul ut li che’k’aam naxtaw chiru li na’jej nanume’k wi’. ka’ajwi’ sa’ li hab’ 2015 numenaq lajeeb’ (10) tonel li mul x’isimank sa’ li nima’.\nEB’ LI MOLAM AJ KANJEL CHIRIX KAXLAN XALM LI NAKE’ K’ANJELAK RIK’IN XMETZ’EW LI\nHA’, MA NAKE’ XCHOY LI HA’ MALAQ NAKE’ XJAL RU LI XYU’AM\nEb’ li xk’anjel li molam nake’ k’anjelak sa junaq xxe’ li kaxlan xaml, ik’a nake’ roksi li ha’ re xchoayb’al, ka’aj b’anwi’ nake xyal xsahil li roq ut li xmetz’ew li ha’. Ut naq ak xk’anejlak chiruheb’ nake’ xnumsi wi’chik chixjunil li ha’ sa roq li nima’.\nLi ha’ nanume’k sa’ rochochil li xxe’ kaxlan xaml, maak’a kaxlan xaml chiru, b’anaq li xk’anjel li ha’ naq nanume’k sa’ li rochochil li xxe’ kaxlan xaml, yal re reek’asinkil li ninqi sursuukil k’anjelob’aal. Naq li h’a nahulak sa li roq li nima’ xka’sutil, chaab’il ut saq chik ru chi us.\nHA’, MA NA XJO’T’ RU LI XNA’JEB’ UT XYU’AMEB’ LI XUL UT LI CHE’K’AAM\nK’ARU LI METZ’EW NA X’AK’O’B’RESI RIB’ JUNELIK\nLi metz’ew na x’ak’o’b’resi rib’ junelik a’an li nak’ub’laak chaq, malaq nayob’tesiik chaq xb’aan li k’anjel li wank sa usilal rik’in li sutam, malaq naroxloq’i ru li xna’ajeb’ ut xyu’ameb’ li xul ut li che’k’aam. Li metz’ew a’in nak’ublaak chaq sa’ xk’ab’a’ li k’a’reeru wank sa li sutam, li ink’a na’oso’k, malaq li k’a’reeru naxtuqub’ wi chik ru li xyu’am naq ak x’oksimank. Eb’ li k’a’reeru a’in junelik yookeb’ xtuqub’ankil ru chixjunil li xyu’am li xul, malaq li che’k’aam wan chiru li ruchich’och’.\nWank naab’al paay ru li metz’ew na x’ak’o’b’resi rib’ junelik, jo’ eb’:\n- Li ha’\n- li i’q’\n- Xtiqwal ru saq’e/xtiqwal ru li ch’och’\n- xtz’eqb’aleb’rib’ chixjunil li wankeb’ xyu’am, malaq q’aajenaq pim\n- xb’ook tzuul taq’a\n- xmetz’ew li ha’ re li palaw/xmetz’ew xjosq’il li palaw\n- Xtiqwal ru xsa’ li ch’och’


SAN MATEO 13 KEK - Li jaljo̱quil ru a̱tin chirix laj - Bible Gateway\nSAN MATEO 13 Kekchi (KEK)\n13 Ut saˈ li cutan aˈan, li Jesús qui‑el saˈ li cab ut coxcˈojla̱k chire li palau. 2 Ut queˈcuulac li qˈuila tenamit riqˈuin chirabinquil. Xban xqˈuialeb li tenamit, li Jesús qui‑oc saˈ jun li jucub cuan saˈ li palau ut quicˈojla chi saˈ. Ut chixjunileb li tenamit xakxo̱queb chire li haˈ. 3 Ut nabal cˈaˈak re ru quixtzoleb cuiˈ riqˈuin jaljo̱quil ru a̱tin, ut quixye reheb: ―Abihomak li tinye e̱re. Jun aj acuinel co̱ chi a̱uc. 4 Ut nak yo̱ chixhirbal li iyaj, cuan quinak chire be. Queˈchal li xul li nequeˈxicˈan ut queˈxcuaˈ li iyaj. 5 Ut cuan ajcuiˈ li iyaj quinak saˈ li pec ru bar ma̱cˈaˈ cuiˈ mas li chˈochˈ. Saˈ junpa̱t quimok, abanan incˈaˈ quixchap xxeˈ xban nak jay li chˈochˈ saˈ xbe̱n li pec. 6 Nak quichal li sakˈe quichakic li acui̱mk xban nak incˈaˈ cham naxic lix xeˈ. 7 Ut cuan cuiˈchic li iyaj quinak saˈ xya̱nk li qˈuix. Ut nak quichamoˈ li qˈuix saˈ xbe̱n, quixnatˈ li acui̱mk. 8 Ut cuan cuiˈchic li iyaj quinak saˈ li cha̱bil chˈochˈ. Quimok ut quiu̱chin. Cuan quixqˈue laje̱tk xcaˈcˈa̱l ru (30). Cuan quixqˈue oxtakcˈa̱l ru (60), ut cuan cuiˈchic quixqˈue oˈtakcˈa̱l ru (100) li junju̱nk. 9 Tojoˈnak li Jesús quixye reheb: ―Li ani na‑abin, chixqˈuehak retal li cˈaˈru ninye, chan.\nLi Jesús quixye cˈaˈru aj e nak cuan li jaljo̱quil ru a̱tin\n10 Mokon chic queˈcuulac lix tzolom riqˈuin li Jesús, ut queˈxye re: ―¿Cˈaˈut nak nacacua̱tinaheb saˈ jaljo̱quil ru a̱tin?― 11 Li Jesús quichakˈoc ut quixye reheb: ―Qˈuebil e̱re la̱ex re nak te̱nau xya̱lal li mukmu̱quil naˈleb chirix lix nimajcual cuanquilal li Dios. Aban eb aˈan incˈaˈ qˈuebil reheb re teˈxnau li naˈleb aˈan. 12 Aˈ li ani naxtau ru li xya̱lal, kˈaxal cuiˈchic nabal ta̱qˈuehekˈ chixnau; aˈut li ani caˈchˈin ajcuiˈ naxnau, ta̱isi̱k chiru li joˈ qˈuial naxnau. 13 Joˈcan nak nina̱tinac riqˈuineb saˈ jaljo̱quil ru a̱tin xban nak usta yo̱queb chi iloc, abanan incˈaˈ teˈxqˈue retal. Usta yo̱queb chi abi̱nc, abanan incˈaˈ teˈxtau xya̱lal. 14 Chi joˈcan natzˈakloc ru li quiyeheˈ xban li profeta Isaías nak quixye chi joˈcaˈin:\nCuulaj cuulajeb chirabinquil ut incˈaˈ nequeˈxtau xya̱lal. Ut cuulaj cuulajeb chirilbal ut incˈaˈ nequeˈxqˈue retal li cˈaˈru nequeˈril.\n15 Li tenamit aˈin xeˈa̱loˈ lix chˈo̱leb ut chanchan tzˈaptzˈo lix xiqueb ut chanchaneb li mutzˈ. Joˈcan nak incˈaˈ nequeˈxnau li xya̱lal. Cui ta ma̱cuaˈ joˈcan, teˈilok raj ut teˈxqˈue raj retal li teˈril ut teˈabi̱nk raj ut teˈxtau raj ru li nequeˈrabi ut teˈyotˈekˈ raj xchˈo̱l ut teˈxjal raj xcˈaˈuxeb ut la̱in tebinqˈuirtesi raj.\n16 Us xak e̱re la̱ex xban nak nequex‑iloc ut nequeqˈue retal li cˈaˈru nequeril. Nequex‑abin ut nequetau ru lix ya̱lal. 17 Relic chi ya̱l tinye e̱re nak nabaleb li profeta ut nabaleb li ti̱queb xchˈo̱l queˈraj rilbal li cˈaˈru yo̱quex chirilbal ut incˈaˈ queˈril. Ut queˈraj rabinquil li cˈaˈru yo̱quex chirabinquil ut incˈaˈ queˈrabi.\n18 Abihomak lix ya̱lal li jaljo̱quil ru a̱tin aˈin chirix laj acuinel. 19 Li ani na‑abin re li xya̱lal chirix lix nimajcual cuanquilal li Dios ut incˈaˈ naxtau ru, aˈan chanchan li iyaj li quinak chire be. Ut laj tza nachal ut naxmakˈ chiru li xya̱lal ut saˈ junpa̱t nasach saˈ xchˈo̱l. 20 Ut li iyaj li quinak saˈ li pec ru li incˈaˈ quixchap xxeˈ, aˈaneb li nequeˈabin re li ra̱tin li Dios ut saˈ junpa̱t nequeˈxpa̱b chi saheb saˈ xchˈo̱leb. 21 Abanan incˈaˈ nacana saˈ xchˈo̱leb. Nak nachal junak raylal, malaj chˈaˈajquilal saˈ xbe̱neb xban lix pa̱ba̱leb, incˈaˈ nequeˈxcuy xnumsinquil. Saˈ junpa̱t nequeˈchˈinan xchˈo̱l. 22 Ut li iyaj li quinak saˈ xya̱nk li qˈuix, aˈaneb li nequeˈabin re li ra̱tin li Dios. Abanan caˈaj cuiˈ li cˈaˈak re ru cuan saˈ ruchichˈochˈ nequeˈxcˈoxla, joˈ li biomal ut xra̱bal ru li cˈaˈak chic re ru. Ut aˈan li naramoc lix ya̱lal chiruheb. Ma̱cˈaˈ na‑oc cuiˈ li ra̱tin li Dios chiruheb. 23 Ut li iyaj li quinak saˈ li cha̱bil chˈochˈ, aˈaneb li nequeˈrabi ut nequeˈxpa̱b ut nequeˈxtau ru chi tzˈakal li ra̱tin li Dios. Nequeˈqˈui chi us saˈ lix pa̱ba̱leb, joˈ li acui̱mk li naru̱chin laje̱tk xcaˈtakcˈa̱l (30) ut li naxqˈue oxtakcˈa̱l (60), ut li naxqˈue oˈtakcˈa̱l ru (100) li junju̱nk.\nLi jaljo̱quil ru a̱tin chirix li pim li incˈaˈ us\n24 Ut quixye jun chic li jaljo̱quil ru a̱tin reheb li tenamit: Lix nimajcual cuanquilal li Dios chanchan jun li cui̱nk quirau li cha̱bil riyajil li trigo saˈ lix chˈochˈ. 25 Ut nak ac xeˈcuar chixjunileb, quicuulac li xicˈ na‑iloc re laj e̱chal re li chˈochˈ ut saˈ xya̱nk li trigo coxrau chak li riyajil li yibru pim chanchan ajcuiˈ li trigo ut co̱. 26 Ut nak quimok chak li acui̱mk ut quiu̱chin, tojoˈnak quicˈutun ajcuiˈ li pim. 27 Queˈcuulac ut eb laj cˈanjel riqˈuin laj e̱chal re li chˈochˈ ut queˈxye: ―Ka̱cuaˈ, ¿ma ma̱cuaˈ cha̱bil iyaj li xacuau saˈ li chˈochˈ? ¿Bar put xchal li pim cuan chi saˈ?― 28 Ut aˈan quixye reheb: ―Jun li cui̱nk xicˈ na‑iloc cue xba̱nun re aˈin, chan. Ut eb laj cˈanjel queˈxye: ―¿Ma ta̱cuaj toxic ut toxkamichˈ?― 29 Ut laj e̱chal re li chˈochˈ quixye: ―Incˈaˈ. Ma̱re saˈ xmichˈbal li pim naru te̱michˈ ajcuiˈ li acui̱mk. 30 Canabomak chi qˈui̱c chi xcabichaleb toj saˈ xkˈehil xsicˈbal ru li trigo. Ut saˈ xkˈehil li xsicˈbal, tinye reheb laj sicˈol re: ―Xocomak junxil li pim ut bacˈomak chi jo̱b re xcˈatbal. Aˈut li trigo cˈu̱lahomak saˈ li rochochil.―\nLi jaljo̱quil ru a̱tin chirix li mostaza\n31 Li Jesús quixye jun chic li jaljo̱quil ru a̱tin reheb: Lix nimajcual cuanquilal li Dios, aˈan chanchan li riyajil li ni̱nki mostaza, li quixcˈam jun li cui̱nk ut quirau saˈ lix chˈochˈ. 32 Li riyajil li mostaza cocˈ chiruheb chixjunil li iyaj cuan. Ut nak naqˈui, ni̱nk chi us nacuulac. Naxkˈax xteram li acui̱mk. Chanchan jun to̱n li cheˈ ut eb laj xicˈanel xul nequeˈxyi̱b lix soc saˈ eb li rukˈ.\nLi jaljo̱quil ru a̱tin chirix xchˈamal xkˈemal li caxlan cua\n33 Jun chic li jaljo̱quil ru a̱tin quixye: Jun li ixk quixqˈue caˈchˈin lix chˈamal caxlan cua saˈ xya̱nk li oxib bisoc li cˈaj ut quisi̱poˈ li kˈem xban, ut nabal chic li caxlan cua qui‑el. Lix nimajcual cuanquilal li Dios chanchan ajcuiˈ aˈan. Nak nequeˈrabi resil, nabal nequeˈpa̱ban re.\nCˈaˈru rajbal nak quia̱tinac saˈ jaljo̱quil ru a̱tin li Jesús\n34 Chixjunil aˈin saˈ jaljo̱quil ru a̱tin quixye li Jesús reheb li qˈuila tenamit. Ut ma̱cˈaˈ quixye reheb chi ma̱cuaˈ ta saˈ jaljo̱quil ru a̱tin. 35 Nak quixba̱nu chi joˈcan quitzˈakloc ru li quixye li profeta nak quixye chi joˈcaˈin:\nTina̱tinak riqˈuineb saˈ jaljo̱quil ru a̱tin. Tinchˈolob xya̱lal li cˈaˈak re ru mukmu chak chalen saˈ xticlajic li ruchichˈochˈ.\nLi Jesús quixchˈolob xya̱lal chirix li yibru pim\n36 Ut nak quixchakˈrabiheb li tenamit, li Jesús qui‑oc saˈ cab. Ut nak queˈcuulac eb lix tzolom riqˈuin, queˈxye re: ―Ka̱cuaˈ, chˈolob chiku li xya̱lal li jaljo̱quil ru a̱tin chirix li yibru pim saˈ li acui̱mk, chanqueb. 37 Quichakˈoc li Jesús ut quixye reheb: ―Li na‑acuoc re li cha̱bil iyaj, aˈan la̱in li Cˈajolbej. 38 Ut li chˈochˈ, aˈan li ruchichˈochˈ. Ut li cha̱bil iyaj, aˈaneb li cuanqueb rubel xcuanquil li nimajcual Dios. Ut li yibru pim, aˈaneb li cuanqueb rubel xcuanquil laj tza. 39 Ut li xicˈ na‑iloc, aˈan li qui‑acuoc re li yibru pim. Aˈan laj tza. Ut lix kˈehil xsicˈbal ru li acui̱mk, aˈan li rosoˈjic li ruchichˈochˈ. Ut eb laj sicˈol re, aˈaneb lix ángel li Dios. 40 Ut joˈ ajcuiˈ nak nachˈutuba̱c ut nacˈateˈ saˈ xam li pim, joˈcan ajcuiˈ nak toxrakekˈ li ruchichˈochˈ aˈin. 41 La̱in li Cˈajolbej tintaklaheb chak lin ángel ut eb aˈan toleˈisi̱nk reheb chixjunileb laj ma̱c saˈ xya̱nkeb li cuanqueb rubel xnimajcual cuanquilal li Dios. Ut teˈisi̱k ajcuiˈ chixjunileb li nequeˈqˈuehoc re chi ma̱cobc li tenamit. 42 Ut teˈqˈuehekˈ saˈ li horno li lochlo cuiˈ li xam. Ut aran ta̱cua̱nk li ya̱bac ut li cˈuxuxi̱nc ruch e xban li raylal li teˈxcˈul. 43 Ut li ti̱queb xchˈo̱l teˈqˈuehekˈ xlokˈal. Chanchanakeb li sakˈe saˈ lix nimajcual cuanquilal li Dios lix Yucuaˈeb. Li ani na‑abin re li yo̱quin chixyebal chixqˈuehak retal chi us li ninye.\nLi jaljo̱quil ru a̱tin chirix li tumin mukmu saˈ chˈochˈ\n44 Lix nimajcual cuanquilal li choxa, aˈan chanchan li tumin mukbil saˈ chˈochˈ. Quitauman xban jun li cui̱nk. Ut li cui̱nk aˈan quixmuk cuiˈchic xcaˈ sut li tumin. Kˈaxal quisahoˈ saˈ xchˈo̱l nak coxcˈayi chixjunil li cˈaˈru cuan re ut quixlokˈ li chˈochˈ li mukmu cuiˈ li tumin.\nLi jaljo̱quil ru a̱tin chirix li kˈol kˈaxal terto xtzˈak\n45 Ut lix nimajcual cuanquilal li Dios, aˈan chanchan ajcuiˈ jun li cui̱nk aj yaconel li naxsicˈ li terto̱quil pec perla xcˈabaˈ. 46 Ut nak quixtau jun li perla kˈaxal cha̱bil, quixcˈayi chixjunil li cˈaˈru cuan re ut quixlokˈ li perla li kˈaxal terto xtzˈak.\nLi jaljo̱quil ru a̱tin chirix li yoy re chapoc car\n47 Joˈcan ajcuiˈ lix nimajcual cuanquilal li Dios, aˈan chanchan li yoy li quiqˈueman saˈ li palau ut qˈuila pa̱y chi car quirisi chak. 48 Ut nak quinujac, queˈrisi chire li haˈ ut queˈoc chixsicˈbal ru li car. Li cha̱bil queˈxxoc ut queˈxqˈue saˈ li chacach ut li incˈaˈ us queˈxtzˈek. 49 Joˈcan ajcuiˈ ta̱uxma̱nk saˈ rosoˈjic li ruchichˈochˈ. Teˈcha̱lk eb li ángel ut aˈan toleˈisi̱nk reheb li incˈaˈ useb xnaˈleb saˈ xya̱nkeb li ti̱queb xchˈo̱l. 50 Ut teˈqˈuehekˈ li incˈaˈ useb xnaˈleb saˈ li horno li lochlo cuiˈ li xam. Ut aran ta̱cua̱nk li ya̱bac ut li cˈuxuxi̱nc ruch e xban li raylal li teˈxcˈul. 51 Li Jesús quixpatzˈ reheb: ―¿Ma xetau xya̱lal chixjunil li jaljo̱quil ru a̱tin aˈin?― Eb aˈan queˈchakˈoc ut queˈxye re: ―Ka̱cuaˈ, xkatau xya̱lal, chanqueb. 52 Li Jesús quixye reheb: ―Joˈcan nak chixjunileb li nequeˈxnau cˈaˈru naxye saˈ li chakˈrab ut nequeˈxtzol rib cuiqˈuin, eb aˈan chanchaneb laj e̱chal cab li narisi saˈ lix cˈu̱leba̱l li cˈaˈru acˈ joˈ ajcuiˈ li cˈaˈru kˈel, chan li Jesús. (Quixye chi joˈcan xban nak cuan xlokˈal li naˈleb qˈuebil najter xban li Dios ut cuan ajcuiˈ xlokˈal li acˈ naˈleb qˈuebil xban li Jesús.)\nLi Jesús quitzˈekta̱na̱c xban lix tenamit aj Nazaret\n53 Ut nak quirakeˈ xyebal li jaljo̱quil ru a̱tin aˈin, li Jesús qui‑el saˈ li tenamit Capernaum. 54 Ut nak quicuulac saˈ lix tenamit Nazaret, quixtzoleb saˈ li cab li nequeˈxchˈutub cuiˈ ribeb laj judío. Ut eb aˈan queˈsach xchˈo̱leb chirabinquil li quixye li Jesús, ut queˈxye chi ribileb rib: ―¿Bar naxtau lix naˈleb li cui̱nk aˈin? ¿Chanru nak naru xba̱nunquil li milagro aˈin li nalajxba̱nu? 55 ¿Ma ma̱cuaˈ ta biˈ aˈan li ralal laj pechˈ? ¿Ma ma̱cuaˈ ta biˈ lix María lix naˈ? Ut, ¿ma ma̱cuaˈ ta biˈ aˈan li raseb laj Jacobo ut laj José, laj Simón ut laj Judas? 56 Ut, ¿ma ma̱cuaˈ ta biˈ saˈ kaya̱nk cuanqueb li ranab? ¿Bar ta cuiˈ xtau chixjunil lix naˈleb? chanqueb. 57 Ut incˈaˈ queˈraj rabinquil ut queˈxtzˈekta̱na. Aˈ ut li Jesús quixye reheb: ―Junak profeta qˈuebil xlokˈal. Abanan saˈ lix tenamit ut saˈ li rochoch incˈaˈ qˈuebil xlokˈal, chan. 58 Ut incˈaˈ qˈui li milagros li quixba̱nu aran xban nak incˈaˈ queˈraj pa̱ba̱nc li tenamit.