“Atalar və oğullar” - Əfqan döyüşçü atama demişdi ki, səni hədəfə alsam da, bu səbəbdən vurmadım”\nAna Səhifə - REPORTAJ - “Atalar və oğullar” - Əfqan döyüşçü atama demişdi ki, səni hədəfə alsam da, bu səbəbdən vurmadım”\nModern.az saytının “Atalar və oğullar” layihəsində tanınmış ziyalılar - elm, mədəniyyət, incəsənət, idman, ədəbiyyat xadimləri, eləcə də, ictimai, siyasi simalar onları böyüdüb, boya-başa çatdıran atalarının həyat hekayətini danışırlar. Bir növ, atalarının keçdiyi ömür yolunu xarakterizə edirlər. Təkcə yazının deyil, həm də fotoların diliylə...\nHəmçinin, dünyasını dəyişən məşhur atalar barəsində də övladları danışır, onların portretini gözümüz önündə canlandırır.\nBu dəfə çağdaş Azərbaycan nəsrinində “Əfqanıstan uçurumu” kimi dəyərli əsərin, bestseller romanın müəllifi olan mərhum yazıçı-jurnalist Zakir Sadatlının qızı Fidan Aslanova atası haqqında xatirələrini danışıb, ürək sözlərini sizinlə bölüşəcək.\nYeri gəlmişkən, layihəmizin adı “Atalar və oğullar” olsa da, bu, ümumi övladları ehtiva edir. Yəni qızlar da bu layihədə ataları haqqında danışa bilərlər. Fidan xanım kimi. Gəlin, onu dinləyək:\nƏfqanıstan uçurumundakı qəhrəman\n-“...Alın yazımdan sonrakı yazılardı - yaddaşımın Əfqanıstan yazıları... Ola bilsin, taleyimin yeni bir abzasıdı”.\nAtam Zakir Sadatlı “Əfqanıstan uçurumu”na elə bu cümələrlə başlayıb. “Taleyinin bir abzası” dediyi Əfqanıstanı hər zaman ürəyində, canında, ruhunda daşıdı. Hayana qondusa, hayana qaçdısa, Əfqanıstan yenə gəlib ətəyindən-gəncliyindən, işindən yapışdı... Sonra, lap sonra, özündən sonra isə mükafatını - Milli Kitab Mükafatını verdi.\nƏfqanıstan müharibəsi haqqında yüzlərlə şərqi bəstələnsə də, real tarixi faktlardan bəhs edən onlarla kitab yazılsa da, atamın “Əfqanıstan uçurumu” romanı bu haqda yazılan yeganə roman-xatirədir. Zakir Sadatlı özü Əfqanıstana girən ilk sovet hərbi birləşmələrinin tərkibində olub. 2 il ərzində gördüklərini, müharibə dəhşətlərini, savaş iztirablarını, dost itkilərini, ölüm-itimləri düz 30 ildən sonra taleyinin ən acı sınağı dövründə yazdı. Romanda yazılanların heç biri təxəyyül məhsulu deyil, gerçəklikdir. Atamın anbaan gördüyü, içində olduğu yaşadığı hadisələrdi.\nMüharibə elə bil taleyinə yazılmışdı. Əfqanıstandan sonra iş, ev, ailə- uşağa yenicə başı qarışmışdı ki, Qarabağ müharibəsi başladı. Qəribədir ki, atamın AzTV-yə getməsi də məhz Qarabağ müharibəsinin ilk vaxtlarına təsadüf edir.\nBir dəfə danışırdı ki, cəbhə bölgəsinə çəkiliş üçün gediblərmiş. Hansı rayon olduğunu indi xatırlamıram. Əfqan döyüşçülər də müsəlman qardaşlarına kömək etmək üçün gəliblərmiş. Operator çəkiliş üçün kameranı hazırladığı vaxt, atam da kənardan orduya yenicə qoşulan gənc əsgərlərə silah təlimi keçən və onunla həmyaşıd olan əfqan döyüşçüsünə tamaşa edirmiş. Elə bu vaxt həmin əfqan atama yaxınlaşıb, salamlaşıb. Sonra da olduqca sakit və təmkinli şəkildə atamdan filanıncı ildə Əfqanıstanda olub-olmadığını soruşub. Atam əvvəlcə cavab verməyib. Əfqan yenə eyni əminliklə sözünə davam edir ki, filanıncı ildə, “filan ayda Lurkuhda olmusan, mən də ordaydı. Yadıma gəlir, siz iki nəfər kolun dibində uzanmışdınız -burada söhbət “Əfqanıstan uçurumu”nda da qeyd edilən Lurkuh hərbi əməliyyatından gedir -yanındakını vurdum. Sən isə cəld tərpənib, bir az kənara qaça bildin. Bir neçə dəfə səni snayperlə hədəfə aldım. Amma üz–gözündən, saç-saqqalından müsəlman olduğunu o andaca hiss etdim. Tətikdən əlimi çəkdim. Bilmirəm nədənsə səni o zaman vurmadım”.\nAtam deyirdi ki, o an içində yaşadığı hisslərin adını bilməyib. “Amma bir onu anladım ki, tale və keçmiş deyilən şeydən heç vaxt qaçmaq mümkün deyil. Harada olursan ol, o bir gün yenə yaxandan yapışacaq”...\nDostların qağası, dərdin ağası\n-Atalarına və ya böyük qardaşlarına “qağa” deyirlər hər zaman... Hər dəfə kəndə gedəndə tez-tez eşidərdik: “Qağam gəlsin, deyəcəm filan şeyi filan etsin”. “Qağam dedi ki...”, “qağam tapşırdı ki...”.\nÇox körpə yaşlarından yetim qaldıqlarındanmı, yoxsa elə, ata sevgisini, nəvazişini onda gördükləri üçündümü, bacılı-qardaşlı hamısı üçün mənim atam qağa idi.\nEvimizdəki telefon heç zaman susmazdı. Axşamlar, atamın işdən evə qayıtdığı zamandan sonra heç dayanmazdı. Xəttin o başındakılar da əksər vaxtlarda “qağam evdədi” deyə soruşardılar. Beləcə, doğma dədə-mənəvi yetimlərindən savayı da çoxlarının qağası idi, Zakir Sadatlı... Qağa olmaq elə bilirsiz asan işdi?! Ey, hey... Bunun işsizi var, təzə evlisi, evsizi var, uşağı xəstə olanı, kirayədə qalanı var, hələ gecənin bir yarısı zəng edib dərdini danışanı, içinin qubarını tökəni var...\nBir dəfə dostlarının birinin evinə zəng etdi. Xəttin o başında operator telefonun aylıq abunə borcuna görə bağlı olduğunu deyəndə, əsəblə dəstəyi yerə asdı. Qardaşım Vətəni tez yanına çağırdı: “Al bu pulu, tez poçta qaç. Kağıza yazdığım nömrənin borcunu ödə, de ki, telefonu tez açsınlar”. Sonra damağına bir siqaret qoyub dərdli-dərdli deyindi: “Ay yetim, sən qazandığın 3-5 manatla uşağının boğazına çörək alasan yoxsa, telefona, suya, qaza işığa pul çatdırasan?”.\nBir dəfə də xəstə vaxtları idi. İşdən uşaqlar-redaksiyasında çalışan gənc həmkarlarına hər zaman belə deyərdi- zəng etdilər. Hal-əhvaldan sonra vəziyyəti soruşdu. “Uşaqlar” da utancaq-utancaq “müəllim, bu ay yenə maaşdan kəsiblər, filankəsdən 5, bəhmənkəsdən 10, o birindən 15 manat”... “Yaxşı uşaqlar, gözləyin”, deyib dəstəyi asdı. Telefon kitabçasını vərəqləyib mühasibatlığın nömrəsini yığdı. Qarşı tərəflə həm əkyana, həm də balalarına yaxınlaşan ilana şığıyan qartal kimi qəzəbli danışdı. Bu vaxt anam bir az ehtiyatla “Ay Zakir, lazımdımı sənə, bu halında o qədər əsəb, stress? Niyə axı belə edirsən” demişdi ki, ata isə eyni qəzəblə anama qışqırdı: “O məbləğ bəlkə, elə də böyük pul deyil. Amma sən bilirsənmi o uşlaqların hər birinin o pula nə qədər ehtiyacı var?! Heç bilirsənmi, indiki dövrdə o 5 manatı qazanmaq üçün o uşaqlar nə qədər əzab çəkib, kimlərin sözünü götürüblər?!”\nAraya çökən sükut bəlkə də dünyanın ən böyük qayğı, sevinc, qoruyuculuq, nəvaziş hisslərinin sonuna qoyulan nida oldu.\nİraqdakı Zakir Sadatlı\n-“Görünür, dünyada elə kitabı bağlanmış ölkələr və o ölkələrdə ruhumuzun hesab-kitabının itdiyi elə nöqtələr var ki, onlar tez-gec gəlib deyəcəyimiz cümlələrdə öz yerini tapır. Amma durğu işarələri kimi yox, duyğu işarələri kimi...”. Bu sözlər atamın “İraq olsun” sənədli povestindəndir.\nAtamın könül quşu hər zaman iki diyara-gəncliyinin, taleyinin, yaradıcılığının tən ortasında dayanan uzaq Əfqanıstana, bir də hər zaman bəlalardan iraq düşməsini istədiyi Kərkük eli, Kərbəla torpağı, Füzuli yurdu olan İraq ölkəsinə uçdu. Atamın İraqa gedən yolu da elə Əfqanıstandan başladı. 2008-ci ildə “Salam Baça” hekayəsi ilə Mahmud Kaşğarinin 1000 illiyi çərçivəsində UNESCO-nun 24 türkdilli ölkənin yazıçıları arasında keçirdiyi ədəbiyyat müsabiqəsində 1574 əsər içində üç qalibdən biri oldu. Mükafatlandırma mərasimində iştirak üçün Türkiyəyə getdi və elə orada türkdilli dövlətlərdən gəlmiş ziyalılarla, yazıçılarla tanışlıq-dostluq münasibəti qurdu ki, onlardan biri də Türkmən elindən, Kərkük torpağından olan Məhmət Ömər Qazançı idi. Oradan başlanan dostluq, qardaşlıq atamın ömrünün sonuna kimi davam etdi. Hətta bugünə qədər də davam edir. 2011-ci ildə telejurnalist kimi Zakir Sadatlının İraq səfəri baş tutdu. Bu səfər onun üçün hər dəfə getdiyi sıradan xarici ezamiyyə səfəri olmadı. Ata bu səfərlə həm də, çox mühüm dostluqlar qazandı: İraq-Türkmən elinin görkəmli alimlərindən Məhəmməd Mehdi Bayat, Aydın Kərkük, Şəmsəddin Kuzəçi və başqaları ilə yaxından dostlaşdı. Türkmən Qardaşlıq Ocağının bir qrup dəyərli ziyalıları, alimləri ilə yaranan dostluq, qardaşlıq əlaqələri sonrakı dövrlərdə də davam etdi. Atamım publisistik yazıları və hekayələri tərcümə edilərək, İraqın dövrü nəşrlərində işıq üzü gördü.Bu səfərlə atam həm Azərbaycan üçün mühüm önəm kəsb edən məsələlərdən birinə-Məhəmməd Füzulinin məzarı, onun soyundan olan insanlarla bağlı yeni informasiyalar gətirdi, bir çox qaranlıq məqamlara işıq saldı. Zakir Sadatlı İraqa səfərinin gerçək motivləri əsasında “İraq olsun” sənədli povestini yazdı. Həmçinin, telejurnalist kimi fəaliyyət göstərdiyi AzTV-də 6 hissəli “Gündoğandan-günbatana” adlı sənədli televiziya filmi hazırladı.\nHəm film, həm də əsər çox böyük ictimai marağa səbəb oldu. Deyərdim ki, atam bu əsərlə azacıq da olsa, ürək niskilini dindirə bildi.\nBir kədərli haşiyə\n-İraqdakı səfərindən sonra atam üçün oradakı insanların doğmalığı daha da artmışdı. Hər dəfə Kərkük elindən gələn zəng, “dostum-qardaşım” dediyi insanlardan aldığı e-maillər gözünə işıq, ürəyinə təpər olurdu sanki. Bu sevginin ən böyüyünü Məhəmməd Mehdi Bayata qarşı hiss edirdik. Çox görkəmli araşdırmaçı alim, Füzuli irsinin tədqiqatçılarından olan M.M.Bayat bir neçə dəfə evimizin qonağı olmuşdu.\nYanvar ayı idi. Atamın xəstəliyi daha da ağırlaşmışdı. Hər kəlməni belə “ay aman, üzülməsin” deyə ehtiyatla dediyimiz vaxtlar idi. Televizora baxırdı. Birdən xəbərlərdə “son dəqiqə məlumatı” getdi: İraqın Tuzxurmatı vilayətində törədilən terror aktı zamanı vəfat etmiş şəxslərin adı sadalandı: “Filankəs, filankəs və Məhəmməd Mehdi Bayat...”.\nO an atamın üzündəki kədəri, gözündəki yaşı, dilindəki fəryadı təsvir edə biləcək nə sözüm var, nə də gücüm. Telefonu əlinə alıb Qazançını yığdı. Telefonda iki qardaş bir-birinə başsağlığı verib xeyli ağlaşdılar. Bilmirəm, atam ən çox hansı qanı-canı bir doğmasından ötəri belə fəryad etmişdi.\n"Üstündə gəzdirdiyi Əfqanıstan"\n-Atamın 1979-cu ildə Əfqanıstana daxil olan "xilaskar" ordunun əsgəri və zabiti kimi orada vuruşmağına baxmayaraq, hər dəfə Əfqanıstan adı gələndə o başıqovlu, taleyi müharibəli diyara sevgisini hər kəliməsindən duymaq olurdu. Hər dəfə danışanda İraq-Kərkük həsrətini, Əfqanıstana yenidən getmək istəyini deyirdi. Birinci arzusuna çata bildi, ikincisinə ömür vəfa etmədi...\nAtam həmişə deyirdi ki, taleyinə müharibələr yazılan, həyatları qumara qoyulan bu ölkənin vətəndaşları heç bir işğalçı qüvvəyə boyun əymirlər. Uşaqdan-böyüyədək uğrunda mübarizə apardıqları tək amal torpaqlarıdır. XXI yüzillikdə belə onlar elm, təhsil, səhiyyə, inteqrasiyadan uzaq, müharibə həyatı sürürlər. Görünür, elə bu səbəbdəndir ki, əfqan uşaqlar tez böyüyür, tez də qocalırlar...\nAsiyanın ürəyi dediyi Əfqanıstandan danışarkən, xalqlarımız arasında tarixi bağlılıqlardan danışardı... “Taleyi oxşamasın”, deyirdi...\nƏfqanıstanda hərbi xidmətdə olduğu dövrə aid ən çox danışdığı epizodlardan biri də orada "tapdığı" soydaşlarımızla bağlı idi:\n"Herat şəhərinin yaxınlığında döyüşqabağı nə barədəsə əsgər yoldaşımla söhbət edirdik. Əfqanlardan biri diqqətlə bizə qulaq asırdı. Bir azdan o ağlamağa başladı. Tərcüməçidən xahiş etdim ki, öyrən, gör nə olub. Tərcüməçi bildirdi ki, o sizin danışığınızın şirinliyindən qəhərlənib. Təəccüblə soruşur ki, biz hansı dildə söhbət edirik. Dedim, Azərbaycan dilində. Bunu eşidən əfqan bizi qucaqlayıb hönkür-hönkür ağladı. Məlum oldu ki, onun babası Cənubi Azərbaycandan Herata keçib. Ana dilimizi bilmir. Amma sözümüzü, səsimizi fəhmlə duyur. Əfqanıstanda birinci dəfə gördüyüm soydaşımızın bu mənəvi faciəsi bizi də kövrəltdi. Üç nəfər azərbaycanlı qucaqlaşıb ağlaşdıq".\nBu oğlan atamın "Salam, Baça"sı, Əsgər Məmmədəsgəri idi...\nBəlkə də atamı Əfqanıstan sarıdan belə kövrək, duyarlı edən də elə o torpaqlarda it-bat olan dilimizin, kimliyimizin yanğısı, həsrəti idi...\n"Herat ruhlu şair"\n-Əfqanıstan deyəndə Heratı bir ayrı sevgiylə haraylayırdı atam..."Əfqanıstan uçurumu" əsərindən bir parçanı xatırlayım. Romanın oxucularının yəqin ki, yadındadı:\n"Sübhün işığında Herata baxa-baxa ruhumu ovsunlayan qədimliyin sehrinə düşmüşdüm. Bu nə məhrəmlik, bu nə doğmalıqd, İlahi! Burada nə vaxt doğulmuşam, burda haçan ölmüşəm mən?... Sümüklərim niyə sızıldayır, ürəyim niyə döyünür axı?.. Nə vaxt görüşmüşük. nə vaxt ayrılmışıq? Yadıma sala bilmirəm, ay Herat, yadıma sala bilmirəm!..\nHerat, ay Herat!\nRuhumun qərib paytaxtı, hardaydın indiyəcən?..."\nAtamın Heratla bağlı o qədər şeirləri var ki... Birini xatırlayaq:\n(Əfqanıstanın Herat şəhərində yaşayan azərbaycanlı Əsgər Məmmədliyə)\nƏslim haralıdır, nəçiyəm, kiməm,\nVerdim cavabını göynədi yaram.\nBir naşı əlində qırılmış siməm,\nParçama birləşib qaynaqlanmaram.\nQardaş, adı Bakı qoyulub indi\nSənin soruşduğun Badi-kubənin\nMətləbin incəlib bəd kökə endi,\nSöhbətin nə yaman qədimdir sənin...\nBizim diyarımız bölünmüş alay,\nGəncə hayandadır, Təbriz hayanda...\nKiməsə saxlayır ayrıca bir pay,\nNənəm ocaq üstə qazan qoyanda.\nBir kəlmə bilsəydin doğma dilimdə\nBu acı söhbətə şirin deməzdin\nİstilik duysaydın, hətta, külümdə\n“Köhnə palan içi” eşələməzdin.\nDoğmaykən ögeyik, mənə yad baxın,\nBir ana döşündən süd əmsək də biz\nKənardan baxana yaxınıq, yaxın\nHayıf ki, deyilik bir ürəkdə biz.\n(Sən çalan muğamın cılızdır səsi\nAyrı pərdələrdə xal tapa bilməz\nBu sözün, söhbətin əsl qayəsi\nYox, sənin fikrinə yol tapa bilməz).\nNə inci sözümdən, nə nigaran qal\nUzatma söhbəti, bu qədər yetər\nRəngimə, ruhuma baxıb cavab al.\nTəbrizə həsrətəm səndən də betər...\n-Yazıçı deyən kimi çoxlarının ağlına elə gəlir ki, şair-yazar əlində qələmi, dəftər-vərəqi elə bütün günü cızma-qara edib, ildə bir kitab nəşr edən, arada-bir də məclislərdə sağlıq deyib, gününü keçirən xoşbəxt bəni-adəmdir... Amma əslində, yazıçının yazdığı hər əsər onun bəzən, aylarla, illərlə “bətnində” gəzdirdiyi, ruhu, canı-qanı ilə bəslədiyi körpə kimidir. Vaxtı-vədəsi yetişəndə “doğumu” da sancılı olur...\nAtamın yazdığı vaxtları xatırlayıram... Evimizdə dərin bir sakitlik hökm sürərdi o anlarda. Anam hər fürsətdə atamızı xatırladıb, bizi təndidərdi: “Atanız yazı yazır, səs salmayın. Ata olan otağa da çox girib-çıxmayın, fikri dağılmasın”.\nHə, bir də bolluca siqaret qoxusu...\n“Əfqanıstan uçurumu”nun əvvəlində ata yazır:\n“Yazıçı andı”yla başlayır yazmağına...\nÇoxları elə bilir ki, Zakir Sadatlının “yazdığı” elə vur-tut bu iki kitabdır: “Əfqanıstan uçurumu” və “İraq olsun”! Görünür, bunun da “günahı” özündə oldu, ya da, nə bilim... Müsahibələrinin birində isə özü bunu belə izah edirdi:\n"Yazmaq, bəlkə də, yazıçının öz layiq olduğu yeri və layiq olduğu haqqı uğrunda mübarizəsidir. Bu mübarizədə şöhrət də qazanmaq olar, şəhidlik də... Hər ikisi gözəldir, hər ikisi Mübarəkdir! Təkcə yazıçının deyil, bütövlükdə insanların şöhrətpərəstliyinə pis baxmaq lazımdır. Bir az böyük çıxmasın, məni heç kim və heç nə nəyəsə vadar edə bilməz. Ağlım kəsməyən, ürəyimə yatmayan heç bir işin qulpundan yapışmıram. Yazmaq da mənim öz könüllü seçimimdir. Burda nə şöhrətin sifarişi var, nə də seçilməyin diqtəsi...".\nBu yaxınlarda övlad olaraq bizə miras qalan o yazıları “bir cərcəmləyim” -Hərçənd ki, nə səliqə-səhmanda, nə də hesab-kitabda atama tay ola bilmərəm!- dedim. Dövrü mətbuatda gedən elmi-publisistik və tədqiqat xarakterli yazılarının sayı 100-dən çox oldu. Həmmüəllifi və redaktoru olduğu kitablar – “Onu Gəncə böyütmüşdü”, “Gəncə üsyanı” kitabları barədə bəlkə də çoxlarının məlumatı yoxdur. Həmçinin, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin görkəmli nümayəndəsi, mühacir Əziz Alpoudun həyat və fəaliyyətini əks etdirən “Həyatımın hekayətləri” kitabını uzun araşdırmalardan sonra tapıb, tərcümə edib, nəşr etdirmişdir. Vəfatından sonra isə atamın gənc yaşlarından etibarın qələmə aldığı şeirlərindən ibarət “Mən varam dünyada” şeirlər kitabı işıq üzü gördü.\nƏsərləri bir çox xarici dillərə tərcümə edilib, Almaniya, Türkiyə, Rusiya, İraq, Krım v.s. ölkələrin mühüm mətbu orqanlarında çap olunub. Zakir bəy özü də türk yazarlarından İmdat Avşarın, Krım türklərindən olan gənc yazar Seyran Süleymanın əsərlərindən tərcümələr edib.\n-Köhnə kişilərdən idi Atam... Özü, sözü, əqidəsi, əməli bir olanlardan!\nElə ona görə də qosqoca Cümhuriyyəti qurub-yaradan o köhnə kişilərin sevgisi ürəyində daimi idi. O əskilməz sevgiylə də üz tutmuşdu Tiflisə - arxivlərə... Bir il on bir ayın iziylə kimlərə gedib çıxmadı ki... nələri axtarıb-tapmadı ki...?\nTiflisdən və başqa arxivlərdən tapıb gətirdiyi o şanlı tarixə aid bütün materialları bir-bir incələdi, hər suala bir cavab tapdı. Həmin sənədlər əsasında “İz: Cümhuriyyətdən-Cümhuriyyətə” silsilə yazılarını dərc etdirdi mətbuatda. Bu yazılarla Tiflis qəbirstanlığında uyuyan, sümükləri Avropa məzarlıqlarında çürüyən o şanlı tarixin memarı kişilərə borcunu verirdi sanki...\nDaha sonra “Azərbaycan Cümhuriyyəti - 90”, “Əkbər ağa Şeyxülislamzadə: Azərbaycan necə quruldu”, “Azadlıq yolunun mücahidləri (Hacı Mirzə Səlim Axund Axundzadə)” adlı silsilə yazıları ilə Cümhuriyyət sevgisini bir daha nümayiş etdirdi. Fətəli xan Xoyluya, Nəsib bəy Yusifbəyliyə həsr edilmiş neçə-neçə yazıları dərc olundu mətbuatda. Bu sevgi idi ki, onu arxiv sənədlərində adı keçən, ancaq haqqında əlavə məlumat olmayan Əziz Alpoudun izinə düşməyə vadar etdi.\nƏziz Alpoudun adına Zakir bəy 1953-cü ilin martında Əkbər ağa Şeyxülislamzadənin Gəncə üsyanının başçılarından biri, İstanbulda yaşayan Cahangir bəy Kazımbəyliyə ünvanladığı 8 səhifəlik bir məktubda rast gəldi. Həmin məktubda Əkbər ağa öz dəsti-xətti ilə Azərbaycanın mühacirətdə yaşayan bir ziyalıları, o cümlədən, Əziz Alpoud haqqında dəyərli fikirlərini yazır və ona qarşı törədilən haqsızlıqlardan heyrətini gizlətmirdi.\nMəhz bu cümlədəki fikirlə atamda Əziz bəyə qarşı oyanan maraq hissi onu böyük tarixi şəxsiyyəti tapmağa sövq edir. Əziz Alpoudun və onun “Həyatımın hekayətləri” adlı memuarının “tapıntısı” da elə Azərbaycanın bu günə qədər qaranlıq qalan tarixinə aydınlıq gətirdi.\nƏziz bəyin Türkiyədə yaşayan alim qızı Gülər Somerlə görüşdən sonra da atam Zakir bəy bu kitabı tərcümə edib nəşr etdirdi. Azərbaycan mühacirətinin naməlum isimlərindən olan Ə.Alpoudun 600 səhifəlik bu əsəri çox böyük ictimai marağa, diqqət və müzakirəyə səbəb oldu.\nAtam hər zaman deyərdi ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və onun yaradıcıları haqqında düşünəndə daxilən dirçəlirəm. Arayıb-axtardığım hər bir faktı ən böyük mənəvi qazancım hesab edirəm.\nMəhz bu səbəbdən də “Həyatımın hekayətləri” onun ən böyük mənəvi qazancı, ruhən dirçəlişi oldu sanki...\nSonradan bu tarixi şəxsiyyət Türkiyə ictimaiyyətinin də diqqətini çəkdi. Əsər müasir türkcəyə tərcümə edilərək, yenidən orada da çap edildi.\nAtamZakir bəy yazıçı olmaqla yanaşı, həm də gözəl telejurnalist idi. Tale də elə gətirmişdi ki, onun 20 ildən çox çalışdığı Azərbaycan Dövlət Teleradio Verilişləri Şirkətinə gəlişi də elə müharibə dövrünə təsadüf elədi. Televiziyada fəaliyyətinə “Hərbi vətənpərvərlik və səlnamə - HVS” informasiya proqramının yaradıcılarından biri kimi başladı. O dövrün televiziya izləyiciləri yaxşı xatırlayarlar, bu verilişdə çox zaman hərbi geyimli telejurnalist Zakir Sadatlı cəbhənin ən qaynar nöqtələrindən hazırlanan video-materiallarla efirə çıxırdı.\nMüharibəsinin qan-qadasını Əfqanıstanda yaşaması azmış kimi, Qarabağ müharibəsini də anbaan yaşadı...\nDaha sonra eyni “Hərbi redaksiya”da bir neçə verilişin – “Ruhların harayı”, “Milli qəhrəmanlarımız”, “Səngərə məktub”, “Qütb”, “Hərb tariximiz” v.s. kimi müharibəyə, müharibə qəhrəmanlarına həsr olunmuş silsilə verilişlərin müəllifi və aparıcısı oldu.\nO dövrdə Fred Asiflə (Milli Qəhrəman Asif Məhərrəmov) müsahibəsi çox böyük marağa səbəb olmuşdu. Rəhmətlik Fred Asif televiziya və mətbuatdan olan heç kimi yaxınına buraxmırdı. Zakir bəylə müsahibəsi də qəribə bir dialoqdan sonra baş tutmuşdu:\nFred Asif: De görüm, dünyada ən böyük şey nədir?\nZakir Sadatlı: Söz!\nFred Asif: Bəs sözdən böyük?!\nZakir Sadatlı: Sözdən böyük Sözdür yenə!\nBu müsahibədən sonra atam özünün ən çox sevdiyim şeirlərindən olan “Sözdən böyük” şeirini yazmışdı:\nBaş qatma qelü-qalınla,\nDünya, çıx get öz yolunla –\nSözdən böyük Sözdü yenə!\nMəkan, Zaman da böyükdü,\nBədən də, Can da böyükdü,\nÖlüm də, Qan da böyükdü –\nQoy deyim, haçandan bildim –\nDilimdən uçandan bildim...\nBalam dil açanda bildim\nBir nizam, bir qayda olur,\nHər şey özü boyda olur!\nŞair sözü boyda olur\nDaha sonra atam fəaliyyətini televiziyanın “Elm və təhsil” redaksiyasında redaktor, baş redaktor olaraq davam etdirdi. Orada işlədiyi zamanlarda o təhsillə bağlı “Gənclik və zaman”, “Elm xadimlərimiz”, "Təhsil-bu günümüz, sabahımız" kimi bir çox TV proqramların yaradıcısı oldu. Həmçinin, o dövrdə ata Azərbaycan elminin bir çox nümayəndələrinə həsr olunmuş televiziya filmlərinə müəlliflik etdi. Görkəmli akademik Yusif Məmmədəliyevə həsr etdiyi televiziya filmi, eləcə də digər bir çox filmləri bu gün də o unudulmaz şəxsiyyətlər haqqında çəkilmiş ən dəyərli sənədli filmlərdən biri kimi televiziyanın Qızıl Fondunda saxlanılır.\nAzTV-də çalışdığı zamanlarda atam həm də televiziya üçün ilk sayılacaq 5 hissəli “Aydınlıq”, 6 hissəli “Gündoğandan-Günbatana” sənədli filmlərin müəllifi oldu. Bu filmlərin hər biri mühüm ictimai əhəmiyyət kəsb edən faktla əsasında çəkilmişdi ki, orada – “Aydınlıq” televiziya filmində Əfqanıstan müharibəsinin başlanması və bitməsinə dair mühüm məqamlara toxunan çox sayda ekspertlərin, hadisə şahidlərinin çıxışlarına yer verilmişdi. Həmçinin bu filmdə Qarabağ müharibəsi zamanı könüllü döyüşçü kimi cəbhəyə gəlmiş və sonradan öz köçünü Azərbaycana salmış Əfqan mücahidlərin xatirələrinə yer verilmişdi.\nOlduqca maraqlı telegörüntülərlə zəngin olan "Gündoğandan-Günbatana" televiziya sənədli filmi Zakir Sadatlının İraqdan, "doğma uzaqlardan" gətirdiyi "sovqatı" idi...\nSon bir neçə ili isə atam Milli Radioda baş redaktor vəzifəsində çalışdı. Orada da bir çox radio verilişlərin – hansı ki, onların bir çoxu bu gün də efirdədir, yaradıcısı oldu.\nTeleviziya atama həm də çoxlu sayda gözəl dostlar qazandırdı. Hansı ki, o dostları onun özü demiş, qarın yox, qədir dostları oldu... İstər sağlığında... istərsə də indi...\nİkinci haşiyə - Bu dəfə də kədərli\n-Uşaqkən adətimiz idi, atam axşam işdən gələndə qapıya qaçıb, boynunu qucaqlamaq... Balaca sərçə balaları kimi qardaşımla ağız-ağıza verib gün ərzində elədiklərimizi birnəfəsə sayırdıq. Sonra yemək süfrəsində anam hər nə qədər göz-qaş eləsə də atamın nimçəsinə boylanıb, arada bir "xəlvəti" əl atmağımızdan qalmırdıq. Atama da ləzzət edirdi o hərəkətlər, yorğunluğunu, dincliyini bizimlə alırdı elə bil. Şamdan sonra divana uzanıb günün qəzetlərini vərəqləməyə başlayırdı. Bacı-qardaş hərəmiz bir qanadının altına keçib "oxumağa" başlayırdıq... Fidan, yəni, mən onun "anası-sonası", "nazı-ulduzu", Vətən də "oğul balası" idi... O, da bizim hamımızın - anamın, qardaşımın, mənim Atamız idi...\nBir axşam yenə qoynunda dəcəllik edirdik. Qardaşım lap balaca idi... Gördü bizi sakitləşdirmək müşkül məsələdi. Dedi, gəlin sizə bir nağıl danışım:\n"Biri var idi, biri yox idi. Uzaq bir kənddə balaca bir oğlan var idi. Bu oğlanın çoxlu quzuları vardı. Balaca oğlan hər gün heybəsinə bir tikə pendir-çörək qoyub, üz tuturdu meşəyə, quzularını otarmağa... Bir gün bu balaca oğlan meşədə olanda günəş tutuldu, ərtafı çən-duman bürüdü, bərk yağış yağmağa başladı. Oğlan ətrafı bürüyən dumanda quzularını itirdi. Özü də yağışda islandı. Quzularını haraylaya-haraylaya sağa qaçdı, sola qaçdısa da tapa bilmədi. Bir də baxdı ki, meşədə yolunu azıb... Axşam düşürdü. Balaca oğlan üşüməyə başladı. Meşədəki canavarların, çaqqalların ulartısı da daha yaxından gəlməyə başladı... ".\nElə bu yerdəcə qardaşım hönkürüb, atamın boynunu qucaqladı: "Ata, o balaca oğlan sənsən, hə?". "Yox, oğul balam, bu nağıldı ee".\n"Ata nə olar danışma, bilirəm o balaca oğlan sənsən. Nooolar o balaca oğlana heç nə olmasın, nolar danışma".\nAtam Vətəni qucaqlayıb, bağrına basdı. Bir anda özümüzdən asılı olmadan ana-bala biz də Vətənə qoşulub ağladıq. Atamızı "nağılda" belə "qoruyan" o məsum sevgini çətin bir də bu həyatda duyaq. Təpədən-dırnağa bizlərə sevgi, nəvaziş aşılayan Atamı bircə əcəldən qoruya bilmədik...\nSon söz əvəzi. Yaxud, Sadatlıdan Sadatlıya...\n-Cəlilabad - qədim Həməşəri torpağı, Sadatlı yurdu... Hər adı gələndə atamın ruhunun qanad açıb uçduğu doğma yurd... Bir insan doğulduğu, böyüyüb, boya-başa çatdığı yerlərə qarşı bu qədərmi sevgi dolu, bu qədərmi sadiq olardi, İlahi!\nZəhrimar xəstəliyi bilinəndən (hələ də bilmirəm özü nə qədərini "bilirdi") elə hey Sadatlı deyib-durdu...Gələn-gedəndən yurdunu soraqladı. Sonra eşitdi ki, yol çəkilib. Yazıqlar ucqar dağ kəndində "yol" deyib o qədər yorulmuşdular ki, indi çəkilən yeni yolu balaca uşaq kimi hər yanda sevinclə danışırdılar...\nBir səhər yuxudan oyanıb anama yuxusunu danışdı. Nənəsini (anaya nənə deyirdilər) görmüşdü: "Meşədən işıq gəlirdi. Məni soruşurdu nənəm" dedi.\nFevralın son 4 gününü bir qəribə olmuşdu. Sanki canında o zilləti gəzdirən insan deyil də, dünyanın ən xoşbəxt bucağına köçə hazırlaşan biri kimi şən, şad və xürrəm idi...\n4 gün boyunca üzündən təbəssüm əksik olmadı... Elə heyyy Sadatlı dedi, durdu...\nƏmisi ilə ova getməklərindən danışdı. Uşaqlığını, gəncliyini, dədəli-nənəli günlərini yada salıb, xeyli xoş xatirlərindən danışdı... İlahi, tükənən "ciyərdə" bu nəfəs, yorulan canda bu güc hardandı?!..\nElə bir hər hərəkətiylə yaxınlaşan əcələ xoşbəxt qollarını açıb, gəl, day bəsdi gözlədin, gəl dədəmə-nənəmə apar ver məni deyirdi...\nFevralın 5-i... İllərdi canı-dildən danışıb, görmələrini istədiyi Sadatlıya yığıb apardı dost-tanışını...\nÇox sağ ol, Fidan.Yazını çox bəyəndim və dedim:Qanında var da, afərin sənə. Qələminə qüvvət.


“Bookmate” istifadəçiləri 15000 nəfəri keçdi | Frame.az\nAzercell Telekom MMC-nin mütaliə sevərlər üçün təqdim etdiyi “Bookmate” layihəsinə maraq getdikcə artmaqdadır. Şirkətin təqdim etdiyi bu unikal xidmətdən yararlanan aktiv abunəçilərin sayı artıq 15000-i keçib. Eyni zamanda 3000-dən çoxödənişsiz sınaq müddətindən istifadə edən user-lər bazası formalaşıb.\n“Bookmate”-ə olan marağı nəzərə alan şirkət xidməti daha da təkmilləşdirərək abunəçilərinə təqdim edib. Belə ki, indi kitabxanada kitabların axtarışı daha rahat və daha dəqiq şəkildəistifadəçilərin ixtiyarına verilib. Bundan əlavə, kitab müəllifləri haqqında qısa məlumatlar kitabxanada öz əksini tapıb. Edilən daha bir yenilik isə oxucunun özü ilə bağlıdır. İndi hər bir oxucu oxuduğu kitabların sayını və kitab səhifələrini dostlarının nəticələri ilə müqayisə edə bilər. Nəzərinizə çatdıraq ki, mobil kitabxanaya Anar Qasımov, Qurban Səid, Patrik Suskind, Qabriel Qarsia Markes, Kobo Abe, Oşo, Koko Moyes, Cim Ron, Ameli Notomb, Henri Böll kimi müəlliflərin yeni əsərləri daxil olub.\nMəlumat üçün bildirək ki, “Bookmate” minlərlə kitabı elektron cihaz üzərindən oxumaq üçün yaradılmış mobil tətbiqdir. Bu xidmət telefonda, planşetdə və kompüterdə maraqlı əsərləri tapıb oxumağın ən rahat yoludur. Azercell-in güzəştli qiymətlə təqdim etdiyi mobil kitabxanada 800 000-dən artıq kitaba çıxış təmin olunub. “Bookmate” mobil kitabxanasına aylıq cəmi 3,50 AZN ödəməklə, oxucular yalnız xarici ədəbiyyatla deyil, azərbaycanlı müəlliflərin əsərləri ilə də tanış ola bilərlər.Bir məqamı da nəzərinizə çatdıraq ki, abunəçinin Bookmate əlavəsini Apple Store və ya Google Play-dən endirdiyi halda 11.80 azn ödəyir, Azercell üzərindən yüklədikdə isə istifadə haqqı cəmi 3.50 azn təşkil edir, bu da Azercell abunəçiləri üçün 70%-əqədər qənaət deməkdir. Yeri gəlmişkən, əlavəni yükləyən hər bir yeni abunəçi “Bookmate”dən 1 həftə ərzində pulsuz istifadə etmək imkanı qazanır. Qeyd edək ki, danışıq balansından ödəniş imkanı abunəçilər üçün vaxt itirmədən, heç bir kredit kartından istifadə etmədən elektron kitabxanadan rahat şəkildə yararlanmaq imkanı verir. Xidmətin ən mühüm üstünlüklərindən biri “Bookmate” kitabxanasında kitab oxumaq üçün daimi internetə ehtiyacın olmamasıdır. Çünki yüklənən kitabı istənilən vaxt, istənilən yerdə, məsələn, metroda və təyyarədə oxumaq mümkündür. Həmçinin, əlinizin altında olan cihazın – smartfon, planşet və ya kompüter olmasının fərqi yoxdur. Çünki kitab cihaza yox, sizin şəxsi kitabxananıza əlavə edilir.\n← “Starbucks Azərbaycan” EMEA regionunda birinci oldu\n“Mastercard” və BMT-nin Ümumdünya Ərzaq Proqramı “100 milyon ərzaq bağlaması” təşəbbüsünə start veriblər →


Agentlik sədri sexlərdən danışdı: Beş manata nehrə yağı olar? » Sedanews.az\n9-07-2019, 16:03 22 dəfə baxılıb\nCənub rayonlarında altı süd emalı müəssisəsinin məhsulları ilə bağlı aparılan yoxlamanın nəticələri artıq bəllidir. “Nehrə yağı” adı altında Azərbaycanın müxtəlif regionlarında satışa verilən keyfiyyətsiz qidanın tərkibində müxtəlif qarışıqlar və insan orqanizmi üçün təhlükəli maddələr aşkar olunub.\nBunu Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin sədri Qoşqar Təhməzli qurumun fəaliyyətinin ildönümünə həsr olunmuş mətbuat konfransında bildirib.\nAncaq sanitar-gigiyenik və sanitar-texniki pozuntular müşahidə olunan hər hansı istehsal müəssisəsinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıbsa, onlar standartlar bərpa olunandan sonra bizə müraciət edəcəklər və fəaliyyətləri yenidən bərpa olunacaq”.(oxu.az)\nÇiyələk, xiyar, qarpız və gilasın genetik modifikasiyası yoxdur


Əhaliyə MÜRACİƏT: “Avtomobillərinizi nizamla park edin” – Yenicag.Az\n29 iyul 2021-ci il tarixində gecə saatlarında Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) “112” qaynar telefon xəttinə Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, İbrahim Paşa Dadaşov küçəsində yerləşən on mərtəbəli mansard tipli yaşayış binasında yanğın olması barədə məlumat daxil olub.\nNazirlikdən Yenicag.az-a verilən məlumata görə, dərhal qurumun Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətinin və Xüsusi Riskli Xilasetmə Xidmətinin müvafiq texnika və xilasetmə qüvvələri yanğın baş verdiyi ünvana cəlb olunub. Yanğınsöndürənlərin operativ və peşəkar müdaxiləsi nəticəsində yanğın qısa zamanda söndürülüb və digər mənzillərə keçməsinin qarşısı alınıb. Vətəndaşların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədilə sakinlər təxliyə olunub. Yanğın zamanı xəsarət alan olmayıb.


“Qəbələ”nin rəqibini tanıyaq: 21 ildən sonra Avropada | Futbolxeber.az\n“Qəbələ”nin UEFA Avropa Liqasının I təsnifat mərhələsində qarşılaşacağı “Samtredia” Gürcüstanın ən köklü klublarından biridir. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, bu, “qırmızı-qaralar”ın avrokuboklarda Gürcüstan təmsilçiləri ilə 2-ci dueli olacaq. 2015-2016-cı illər mövsümündə də UEFA Avropa Liqasının I təsnifat mərhələsində qonşu ölkə klubu ilə görüşən komanda Tbilisidə 1:2 hesabı ilə uduzduğu “Dinamo”nu Qəbələdə 2:0 hesabı məğlub edərək mübarizədən kənarlaşdırmışdı.\nSon mövsümdə məhz “Dinamo”dan geri qalıb, 2-ci olan Samtredianın eyniadlı klubu 1936-cı ildə yaradılıb. Bu klub 80 illik yubileyini qeyd edir. “Lokomotiv” kimi yaradılan komanda sonradan “Samtredia”, “Sanavardo”, “Cuba”, “İberiya” adlarını da daşıyıb. 1936-cı ildə SSRİ çempionatının 2-ci dəstəsində debüt edən Samtredia şəhərinin komandası uzun illər bu liqada mübarizə aparıb. İttifaq dönəmində 2-ci dəstənin ən yaxşılarından olan klub dəfələrlə ilk “üçlük”də yer alıb, 1980 və 1987-ci illərdə zonasının qalibi adını qazanıb. Lakin zonalararası turnirdəki uğursuzluq daha yüksək liqada oynamağa imkan verməyib. Uzun illər “Samtredia” Azərbaycan klublarının da mübarizə apardığı 9-cu zonada qüvvəsini sınayıb.\nKlubun yüksəliş dövrü Gürcüstanın müstəqillik illərinə təsadüf edib. 1990-cı ildə ilk ölkə çempionatına qatılan komanda yüksək liqada mübarizə aparıb. Əvvəlki 4 mövsümdə yerini qorumaq üçün yarışan samtredialılar 1993/94 mövsümündə 4-cü olub. 1994/95 mövsümündə isə klub tarixində ilk uğur əldə edilib. Komanda Gürcüstan çempionatını 2-ci pillədə başa vurub, gümüş medal qazanmaqla UEFA kubokunda oynamaq hüququna yiyələnib. Avropadakı debüt uğursuz alınıb. Makedoniya “Vardar”ına evdə 0:2, səfərdə 0:1 hesabı ilə uduzan komanda 1995-ci ildəki debütünə uğur qata bilməyib. 1995/96 mövsümündə də daxili çempionatı 4-cü pillədə bitirən “Samtredia”nın uğurlarında Zaza Canaşiya, Qriqol Çanturiya, Zurab İonanidze, Georgi Daraseliya, Mixail Cişkariani kimi tanınmış futbolçuların payı olub.\n“Samtredia”nın fəxri isə klubun öz yetirməsi olan Kaxaber Kaladze sayılır. Milli komandasının və İtaliyanın “Milan” klubunun aparıcı oyunçusu olan Gürcüstan futbolunun əfsanəsi hələ 14 yaşında Tbilisi “Dinamo”sunun seleksiyaçıları tərəfindən paytaxta aparılıb. Amma Kaladze məhz doğulub, boya-başa çatdığı Samtredianın eyniadlı klubunda yetişib.\nÖtən əsrin 90-cı illərinin ortalarındakı uğurlardan sonra yenidən çempionatın ortabab, hətta yerini qorumaq üçün mübarizə aparan klublarından birinə çevrilən “Samtredia” 2001-ci ildə yüksək liqanı tərk edir. Bundan sonra bir neçə dəfə geri qayıdan klub növbəti tarixi uğurunu ötən mövsüm qazanıb. Georgi Tsetzadzenin baş məşqçisi olduğu komanda 21 ildən sonra ölkə çempionatının mükafatçıları sırasına düşüb. Bu gümüş medal komandaya UEFA Avropa Liqasına qatılmaq imkanı yaradıb.\nXatırladaq ki, ev oyunlarını 15 min tamaşaçı tutumuna malik Erosi Manjqaladze stadionunda keçirən “Samtredia” ilə matçlar iyunun 30-da və iyulun 7-də baş tutacaq.


Heydər Əsədov: “Mən özüm iki dəfə prokurorluğa müraciət etdim” | Xural qəzeti\nBu sözləri virtualaz.org-a Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin keçmiş rəhbəri Heydər Əsədov “Aqrolizinq”də aparılan yoxlamaların nəticələrini şərh edərkən deyib.\n“Bu borcların yaranmasına gəlincə, çalışdığım dövrdə texnoloji avadanlıqlar ümumiyyətlə alınmayıb. Texnoloji avadanlıqlar üzrə bütün borclar əvvəlki vaxtda verilib. Bəli, nazirliyə rəhbərlik etdiyim müddətdə heyvanların alınması ilə əlaqədar müəyyən borclar yaranmışdı. Onların geri qayıtması normal bir prosedurdur. Vaxtı keçmiş borcların qaytarılmasını sürətləndirməyə gəlincə, mən özüm bu məsələ ilə bağlı iki dəfə prokurorluğa müraciət etdim. Bütün müvafiq sənədlər var və Maliyyə Nazirliyi bunu təsdiqləyəcək. Müraciətlərimdə bu kimi borcluların ödənişləri gecikdirdiyini qeyd etdim”, – eks-nazir əlavə edib.\n“Söhbət fermerlərin aldıqları borcları qaytarmaqdan gedir. Texnoloji avadanlıqların alınmasından yaranan borclara gəldikdə isə, bir daha təkrar edirəm ki, bunlar mənim dövrümə aid deyil”, – H. Əsədov qeyd edib.\n18 Fevral 2020 5:03 axşam\nSonra"Canlı debat"da Əvəz Zeynallı ilə Azər Həsrət üz-üzə-VİDEO »\nƏvvəl « “Sədərək” yarmarkasında baş verən yanğın söndürüldü


Zorakılığa məruz qalan hər 4 qadından biri qeyri-rəsmi nikahdadır » Kaspi.azAzərbaycanda özəl xəbərlər, araşdırmalar, təhlillər və müsahibələrin tək ünvanı\n22 İyul 2019, 15:00 16124\nİ.Kərimov əlavə edib ki, məişət zorakılığına məruz qalmış qadınların nikaha daxil olma üzrə ortalama yaşı ölkə üzrə göstəricidən ən azı 4 yaş kiçikdir. Bu qrupda erkən nikah hallarına daha çox rast gəlmək mümkündür. Məişət zorakılığına məruz qalmış qadınların ailələrində gəlir səviyyəsi də çox aşağıdır. Belə ki, ailədə fərd başına düşən gəlir ölkə göstəricisindən 40% aşağı olub: "Məlum olub ki, məişət zorakılığından şikayət edən qadınların 71,7%-də depressiya orta ağır və ya ağır dərəcədədir. Sığınacaqda qalanlar daha az depressivdirlər. Hesab edirik ki, bunun səbəbi sığınacaqda qalanların sosial-psixoloji reabilitasiya keçməsidir. Bu reabilitasiya onların depressiv vəziyyətini yaxşılaşdırır və belə nəticəyə gəlmək mümkündür ki, sığınacaq mərkəzlərində qadınların reabilitasiyası üçün zəruri addımlar atırlar”.\n"Məşğulluq qrupları arasında da ciddi fərq mövcud deyil. Qadınlarda işləyən qrupda depressiya şkalası aşağı olsa da, bu fərq statistik mənada ciddi fərq hesab edilmir. Yəni qadınların işləyib-işləməməsi onların depressiyasında ciddi fərq yaratmır. Ailələrə maddi dəstəyin təhlilinə gəldikdə isə bunu müşahidə edirik ki, maddi dəstək depressiya vəziyyətinin azalmasına xidmət etmir. Təhlilərdən görünür ki, maddi dəstək almayan ailələrdə qadınlar daha az depressivdirlər. Maddi dəstəyi daha çox gəlir səviyyəsi aşağı olan ailələr alır. Belə nəticəyə gəlmək mümkündür ki, maddi dəstək ailələrin iqtisadi vəziyyətinə kömək etsə də, qadınların depressiv vəziyyətinin yüngülləşməsinə heç bir təsir etmir. Qadınların həyat yoldaşlarının yaxınları ilə birgə qalması və ya həyat yoldaşı ilə ayrı evdə yaşaması da depressiya vəziyyətinə ciddi təsir etmir. Hərçənd ki, qadınların həyat yoldaşlarının yaxın qohumları ilə birgə yaşayışı onların depressiyasını nisbətən artırsa da, bu fərq statistik mənada əhəmiyyətli hesab edilmir”.\nQeyd edək ki, təxminən 1 ay ərzində həyata keçirilən sorğu zamanı respondentlər əsasən 3 qrupa bölünüb. Birinci qrupa aid olan qadınlara sığıncaq mərkəzlərində məskunlaşan və reabilitasiya keçən qadınlar, ikinci qrupa Sumqayıt şəhərində məişət zorakılığından əziyyət çəkən qadınlara sosial və hüquqi xidmət həyata keçirən "Qadın Təşəbbüsü və Sosial Problemlərinə Həllinə Yardım” İctimai Birliyinə məişət zorakılığı ilə bağlı müraciət edən qadınlar, üçüncü qrupa isə Bakı şəhərində fəaliyət göstərən fərdi psixoloqlara müraciət edən qadınlar daxil edilib. Bütün qruplar üzrə sorğu "üz-üzə” metodu ilə həyata keçirilib.


Beyləqanın icra başçısı döyülüb? » www.operativxeber.az\nBeyləqanın icra başçısı döyülüb?\nBir neçə gün öncə ölkə mediasında Beyləqan rayonu icra hakimiyyətinin başçısı Vaqif Abdullayevin döyülməsi barədə xəbər yayılmışdı.\nHadisə ilə əlaqədar olaraq icra başçısını döydüyü iddia olunan rayonun Əlinəzərli kənd sakini Azər Əliyevlə əməkdaşımız əlaqə saxlayıb və o, icra başçısı ilə aralarında baş vermiş hadisəni belə şərh edib: " Rayonun icra başçısı Vaqif Abdullayevlə kənd nümayəndələrinin görüşündə mən də iştirak edirdim. Görüşün məqsədi kənddə pambıqçılığa marağın az olması ilə bağlı idi və icra başçısı buna görə insanları təhdid edirdi. Cənab başçı görüşdə çıxış edərkən, adamların və kəndin ünvanına bir neçə dəfə aşağılayıcı təhqir ifadələri işlətdi. Bu ifadələr məni əsəbləşdirdi və yerimdən qalxıb, icra başçısından təhqirləri dayandırmağı tələb etdim. Icra başçısı isə, əksinə hərəkət edərək, məni ağır ifadələrlə təhqir etdi. Mən də icra başçısının ünvanıma dediyi təhqirləri onun özünə qaytardım və o, əsəbləşərək rayonun polis şöbə rəisi Füzuli Şıxəliyevə mənim dərhal həbs olunmağımı tapşırdı. Lakin icra başçısının yersiz və təhqir dolu yaraşmaz hərəkətinə kənd əhalisinin mənfi reaksiya verməsi mənim həbs olunmaq ehtimalını ortadan qaldırdı.\nMən icra başçısına fiziki təsir göstərməmişəm və döyülmə barədə mediada gedən xəbərlər həqiqətə uyğun deyil."\nQeyd edək ki, bir sıra media orqanları icra başçısının döyülməsi barədə xəbər yaymışdılar.


“Dağlıq Qarabağda yaşayan azərbaycanlılar” adlı kitabça iştirakçılara təqdim edilib » Azim.az\n“Dağlıq Qarabağda yaşayan azərbaycanlılar” adlı kitabça iştirakçılara təqdim edilib\n01-11-2019 12:26 Bölmə: Siyasət\n31 oktyabr 2019-cu ildə Türkiyənin Ankara şəhərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi və "Müstəqil Araşdırmaçı Jurnalistlər Liqası” İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə “Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı sakinlərinin taleyi və doğma yurduna geri dönmə mübarizəsi beynəlxalq kontekstdə. Dağlıq Qarabağ Bölgəsinin Azərbaycanlı İcmasının fəaliyyəti və perspektivlərinin təbliği “ layihəsi çərçivəsində tədbir təşkil edilmişdir.\nTədbirdə AVİM (Avrasiya İncelemeler Merkezi)-in əməkdaşları, Ankara Universitetinin tələbələri, təşkilatın üzvləri, QHT sədri və başqaları iştirak ediblər.\nAçılış mərasimində öncə Türkiyə və Azərbaycanın Dövlət himni səsləndirilib.\nTədbiri giriş sözü ilə açan "Müstəqil Araşdırmaçı Jurnalistlər Liqası” İctimai Birliyinin sədri Qafar Mehdiyev (Çaxmaqlı) layihə haqqında ümumi məlumat verib. Birliyin sədri Dağlıq Qarabağ Bölgəsinin Azərbaycanlı İcmasının beynəlxalq sahədə təbliğinin nəinki Azərbaycan gəncinin, həm də türk gənclərinin öhdəsinə düşən vəzifə olduğunu qeyd edib və bu sahədə necə işlər görüldüyündən danışıb. Sonra o, layihə çərçivəsində iki dildə (azəri və ingilis) çap edilmiş “Dağlıq Qarabağda yaşayan azərbaycanlılar” adlı kitabçanı iştirakçılara təqdim edib. Tədbir iştirakçıları bu kitabçanın mübarizədə effektiv metod olduğunu vurğulamış bu layihəyə dəstək verən qurumlara təşəkkür edib, uğurlar arzulamışlar.\nDaha sonra tədbirə qatılan Türk tarixçisi Sərdar Kozaklı mövzunun aktuallığına toxunaraq bildirib ki, Ermənistan dünyanın müxtəlif ölkələrində Türkiyə və Azərbaycana, millətimizə qarşı ideoloji təxribatları, ideoloji müharibəni davam etdirməkdədir. Bu təxribatların qarşısını almaq üçün son illər Azərbaycan dövləti qeyri-hökümət təşkilatlarına, dərnək və araşdırma mərkəzlərinə dəstək verməkdədir. O da eyni zamanda “Dağlıq Qarabağda yaşayan azərbaycanlılar” adlı kitabçanın əhəmiyyətindən danışmışdır.\nTədbirdə iştirak edən müxtəlif əhali qruplarından olan iştirakçıların çoxsaylı suallarına cavab verildi.\nQeyd edək ki, bu layihədə növbəti beynəlxalq tədbir Estoniyanın Tallin şəhərində həyata keçiriləcək.


Strasburqda yaşayan azərbaycanlı tərcüməçi: “Ədəbi dilimizi bilən fransız yoxdur” – Müsahibə\n08:51 24 İyun 2020 3076 dəfə oxunub\n- Elvin bəy, ilk olaraq ümumi bir sualla başlayaq: Avropada tərcüməçi kimdir?\n- Burda tərcüməçiyə böyük hörmət var. Ədəbi tərcüməçi həm müəllif və nəşr evi, həm də oxucular tərəfindən yüksək hörmət edilən şəxsdir. Bütün bu tərəflər tərcüməçinin əməyinin qiymətini anlayır. Kitabın təqdimatı zamanı bəzən tərcüməçi də dəvət edilir. Texniki tərcüməçi də özünə dəyər verərsə, daha çox iş almaq üçün qiymətləri çox endirməzsə, tərcümə şirkətləri və fərdi müştərilər tərəfindən özünə hörmət edən tərcüməçi kimi qəbul edilir. Şifahi tərcüməçiyə gəlincə, ona hörmətdən əlavə böyük inam bəslənilir. Beynəlxalq təşkilatlarda bəzən bağlı qapılar arxasında keçirilən və jurnalistlərin buraxılmadığı iclaslarda, dövlət və hökumət rəhbərlərinin təkbətək və ya nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə aparılan görüşlərdə tərcümə edir. Beynəlxalq təşkilatlarda iclas başa çatarkən, sədr sinxron tərcüməçilərə də təşəkkür edir və bəzən iştirakçılar onları alqışlayır. Dövlət və hökumət rəhbərləri, nazirlər də görüşdən sonra tərcüməçiyə yardımı üçün şəxsən görüşərək minnətdarlığını ifadə edir. Bütün bunları öz praktikamdan söyləyirəm. Başqalarında da belə olduğuna əminəm. Bu, Avropada artıq ənənəyə çevrilib.\n- Siz Fransa Respublikası Prezidenti Administrasiyasının rəsmi akkreditasiyasında olan tərcüməçisiniz. Üstəlik, bədii tərcümələrlə məşğulsunuz. Bunlar arasında fərq və oxşarlıqlar hansıdır?\n- Sualınıza cavab vermədən öncə bir şeyi dəqiqləşdirmək istərdim. Dilimizdə bu iki fərqli peşəni ayırmaq üçün sadəcə “yazılı, texniki, bədii” və “şifahi, sinxron, ardıcıl” sifətlərinin əlavə edildiyi “tərcüməçi” sözündən istifadə edirik. Amma bir çox Avropa dillərində və hətta Türkiyə türkcəsində bu iki peşə üçün iki fərqli sözdən istifadə edilir. Yazılı tərcüməçiyə “mütercim” (translator), şifahi tərcüməçiyə isə “tercüman” (interpreter) deyirlər. Bundan əlavə bizim kimi hər iki peşə üçün istifadə etdikləri “çevirmen” sözü də var. Sualınıza gəlincə, yazılı və şifahi tərcümə ümumilikdə tərcümə ilə bağlı olsa da, tamamilə fərqli bacarıqlar tələb edən peşələrdir. Avropada bu iki peşəni master səviyyəsində oxuyub iki fərqli diplom ala bilərsiniz. Yazılı tərcüməçi demək olar ki, heç vaxt şifahi tərcümə ilə məşğul olmur. Əksi bəzən mümkündür. Mən hər iki diplomu aldığım üçün iki fərqli peşəyə sahib olduğumu düşünürəm. Oxşarlıqlarının hər ikisinin də yaradıcılıqla bağlı olmasıdır. Bədii tərcümə qalıcı olsa da, şifahi tərcümə də, keçisi görünməsinə baxmayaraq, qalıcıdır. Fotolarda, videolarda və ya arxivlərdə qalmaqdan bəhs etmirəm. Gördüyünüz işlə ikitərəfli əlaqələrə və ölkələrarası dostluğa öz səviyyənizdə töhfə verirsiniz. Fərqləri isə həyata keçirildikləri formatlardır. Bədii tərcümə zamanı ən yaxşı variantı tapmaq və düşünmək üçün vaxtınız var. Şifahi tərcümədə belə bir lüksünüz yoxdur. Bu da öz növbəsində əlavə stress mənbəyidir. İplə sığorta edilməmiş kəndirbaz kimisiniz. Düşəndə birdəfəlik düşürsünüz.\n- Bu günlərdə monqol dili üzərində xeyli işlədiniz. Bildiyim qədər ilkin hekayələr də tərcümə etmisiniz. Niyə məhz monqol dili?\n- Doktorluq işim türkologiya və tərcüməşünaslıq olduğu üçün türk dillərinə dil və mədəniyyət baxımından yaxın bir dil öyrənmək istədim. Zamanında yapon dili ilə maraqlanmışam. Cənubi Koreyanın paytaxtı Seulda olduğum zaman Monqolustanlı bir tələbə ilə tanış oldum. Söhbət əsnasında türk dilləri və monqol dili arasında düşündüyümdən daha çox bənzərliklərin olduğunu fərq etdim. Axtardığımı tapmışdım. Amma bu ölkə və onun mədəniyyəti ilə daha öncədən də tanış idim. Beləcə, Koreya dilindən əlavə monqol dilini də öyrənməyə başladım. Davaadorj Enxboldbaatar adlı yazıçının bir hekayəsini tərcümə etmişəm. Müəllifdən icazə aldıqdan sonra fransız dilinə və dilimizə tərcümə etdim. Fransada fəaliyyət göstərən “Kəpəz” nəşriyyatının ədəbi, tarixi, fəlsəfi və mədəni mövzulardan bəhs edən internet dərgisi “Litterosa”a fransızcasını, sizin sayta Azərbaycancasını göndərmişəm. Bir neçə günə yəqin ki, hər ikisi yayımlanar. Tərcümə asan olmadı. Bir az vaxt aldı. Bunu özümü sınamaq üçün etdim. Məncə pis alınmadı. Tərcüməmi fransızca bilən Monqolustanlı həmkarıma göstərdim. Bəyəndi. Təbii ki, cüzi düzəlişlər etdi. Gələcəkdə monqol dilindən fransız dilinə daha çox bədii tərcümə etmək istərdim. Azərbaycandan da təklif gələrsə edərəm. Bildiyim qədərilə çevirdiyim hekayə Azərbaycan ədəbiyyatı tarixində monqolcadan tərcümə edilən ilk əsərdir.\n- Monqol ədəbiyyatı ilə Azərbaycan ədəbiyyatı arasında hansı analogiya var?\n- Bənzərliklər düşündüyümüzdən daha çoxdur. Monqolustan ədəbiyyatını bizim kimi klassik ədəbiyyata, sovet ideologiyasının hakim olduğu ədəbiyyata və müstəqillik sonrası ədəbiyyata bölmək olar. Hər iki ölkə SSRİ-nin təsiri altında olub. Azərbaycan Sovet İttifaqının tərkibində olub, Monqolustanda isə sovet təsiri güclü olub. 50-60 yaşlı insanlar rus dilini bilir. Rus dili öncələr daha çox tədris olunurdu. Hal-hazırda ingilis və hətta Koreya dili onu sıxışdırıb çıxarmaq üzrədir. Hətta əlifbaları da kiril əlifbası üzərində qurulub. Kommunizm dəyərləri hər iki cəmiyyəti idarə edib. Bu da hər iki ölkənin ədəbiyyatında öz əksini tapıb. Azərbaycan müstəqilliyinə qovuşduqdan sonra yeni imzalar ortaya çıxıb. Amma köhnə nəslin nümayəndələri də qalır. Monqolustanda da eyni vəziyyət mövcuddur. Bizdəki kimi onlarda da Yazıçılar Birliyi mövcuddur. Kommunizm dövründə yaşayıb-yaratmış yaczıçılar indi “bədii depressiya” dövrlərini yaşayırlar. Çünki yazmağa alışdıqları mövzular indi heç kimi maraqlandırmır. Gənc yazıçılar qloballaşan dünyaya və müasir Monqolustanın oxucularına daha asanlıqla ayaq uydurur. Yaşlı ədiblər “kolxoz dəyərlərindən” artıq yaza bilmədikləri üçün tarixi mövzulara baş vururlar. Məsələn, Çingiz xandan yazırlar, müasir oxuculara bu cür mövzuların maraqlı gəlmədiyini anlamırlar.\n- Qərbdə bədii tərcümə necə bir peşədir?\n- Hörmət edilən peşədir. Azərbaycan və Türkiyə kimi ölkələrdə çox az şəxs sadəcə bədii tərcümə edərək öz ehtiyaclarını təmin edə bilir. Bunu əlavə gəlir mənbəyi kimi və ya hobbi kimi edənlər var. Qərbdə isə yetərli qonorar və diqqət verildiyi üçün bu peşə ilə yaşayıb-yaradan şəxslər çoxdur. Həmkarlarımdan biri universitetlərin birində müəllimliyi buraxıb sadəcə bədii tərcümə ilə məşğul olmağa başladı. Sifarişləri o qədər çoxdur ki, bəzən imtina etmək məcburiyyətində qalır.\n- Ümumilikdə, Fransda bədii tərcümə işi necə təşkilatlanır? Dövlətin hər hansı layihəsi olurmu? Yoxsa daha çox müstəqil nəşriyyatlar görür bu işi?\n- Fransada bədii tərcümə nəşr evlərinin fəaliyyəti çərçivəsində həyata keçirilir. Azərbaycanda olduğu kimi hər hansı bir nəşr evi tərcümə etmək istədiyi əsərin hüquqlarını alır, tərcüməçi tapır və layihəni həyata keçirir. Fransa Mədəniyyət Nazirliyinə bağlı Dövlət Kitab Mərkəzi (Centre national du livre) mövcuddur. Bu qurumun rolu müəllifləri, naşirləri, kitabxanaları, kitab mağazalarını dəstəkləməkdən ibarətdir. Yəni dövlətin bəzən layihələri ola bilər, amma bu, sistematik xarakter daşımır. Nəşr evləri müstəqil şəkildə istədikləri ədəbi əsərləri tərcümə edib çap edir.\n- Azərbaycanda da Tərcümə Mərkəzi var. Nəşriyyatlar da müstəqil olaraq işləyir. Analogiya aparanda Qərblə bizim aramızda nə kimi fərqlər görürsünüz?\n- Öncəki cavabımda qeyd etdiyim Dövlət Kitab Mərkəzi Fransa ədəbiyyatının xarici dillərə tərcüməsinə yardım edir. Fransa dövləti sadəcə öz ədəbiyyatının xarici dillərə tərcüməsi işinə dəstək olur. Bunun da səbəbi aydındır: dil və mədəniyyətlə aparılan siyasət, yəni yumşaq güc (soft power). Fransız nəşr evi çıxardığı kitabın hüquqlarını tərcümə üçün xarici nəşr evinə vermək istəyirsə, bu mərkəzə müraciət edə bilər. Bura həm fransız dilində, həm də ölkədəki regional dillərdə yazılmış ədəbiyyat (elzas, bask, bretön və s. dillər) daxildir. Məqsəd Fransanın ədəbi müxtəlifliyini tanıtmaqdır. 500 - 35min avro arasında dəyişən maliyyə dəstəyini almaq istəyən nəşr evi qoyulan şərtlərə cavab verməlidir. Azərbaycandakı kimi Qərbdə də nəşriyyatlar müstəqil fəaliyyət göstərir. Azərbaycan Tərcümə Mərkəzi həm Azərbaycan ədəbiyyatının xarici dillərə, həm də xarici ədəbiyyatın dilimizə tərcüməsi ilə məşğuldur. Fransada xarici ədəbiyyatın fransız dilinə tərcüməsi ilə nəşriyyatlar məşğuldur. Bəzi regionlar üzrə ixtisaslaşmış (Asiya, Afrika, Slavyan ölkələri və s.) nəşr evləri illərdir mövcuddur. Azərbaycanda nəşr evlərinin bu şəkildə ixtisaslaşmasına zaman lazımdır.\n- Bu günlərdə Kulisdə Azərbaycan dilinə son tərcümələrlə bağlı kəskin tənqidi yazılar getdi. Bu haqda düşüncələrinizi bilmək istərdik.\n- Maraqla və təəssüf hiss ilə izlədim. Amma ictimai reaksiya vermək istəmədim. Məncə, hər kəs öz işi ilə məşğul olsa, daha yaxşı olar. Başqasını yerli-yersiz tənqid etmək vaxt itkisindən başqa bir şey deyil. Əgər biri dilimizə edilən tərcümələrdən qətiyyən məmnun deyilsə, buyursun özü də bir işin qulpundan yapışsın. Edə bilirsə, daha gözəl tərcümələr etsin. Necə deyərlər, bu meydan bu da şeytan. Kənarda durub tənqid etmək asandır. O işi zəhmətlə görən həmkarlarımın adının açıq şəkildə çəkilməsi heç də etik deyil. Tənqid edərkən, “İdeal tərcümə yoxdur” cümləsini unutmamaq lazımdır. Bir romanı beş tərcüməçiyə versəniz, beş fərqli tərcümə ərsəyə gələcək. Bu, çox normal haldır. Tərcüməçinin üslubu tənqid obyekti olmamalıdır. Tənqid sadəcə redaktə və korrektə xətaları ilə bağlı olmalıdır. Əgər redaktor da, korrektor da öz işini ciddi şəkildə görürsə, bu cür xətalardan xali əsər ortaya çıxır.\n- Fransızcadan çevirən vardı, fransızcaya çevirən çox azdır deyəsən.\n- Dünya praktikasında xarici dillərdən ana dilinə tərcümə etmək yayılmış və dəstəklənən və hətta arzuedilən praktikadır. Hər kəs ana dilini sonradan öyrəndiyi xarici dillərdən daha yaxşı bilir. Tərcümə bazarında böyük və kiçik dillər var. Fransız dili birinci Azərbaycan dili ikinci qrupa aiddir. Yəni, dilimizi bədii tərcümə edəcək səviyyədə bilən fransız hələ ki, yoxdur. Ona görə də dilin daşıyıcıları olan bizlər xarici dillərə tərcümə etmək məcburiyyətindəyik. Biz etməsək, kimsə etməyəcək və ədəbiyyatımızdan bixəbər qalacaqlar. Amma dünyada yayılmış fransız dilinin belə problemi yoxdur. Azərbaycanda bu dildən yüksək səviyyədə tərcümə edən həmkarlarım var. Bu praktika monqol dili üçün də keçərlidir. Fransada nəşr evləri monqol tərcüməçilərdən əsərləri fransız dilinə tərcümə etmələrini xahiş edirlər. Sonra isə tərcüməyə redaktor baxır və “fransızlaşdırır”. Buna da pis baxmaq lazım deyil. Bu, tərcüməçinin fransız dilini pis bilməsi anlamına gəlmir. Azərbaycanda da ana dilində qələmə aldığı əsərini redaktora göndərmək praktikası var. Bu, vacibdir. Başqa birinin baxması və fikrini söyləməsi lazımdır. Çünki yazı və tərcümə prosesində bəzi şeylər gözdən qaça bilər.\n- Türk və rus dillərindən fransızcaya çevirmək ənənələri daha güclüdür. Bizim dillə bağlı bu ənənələrin formalaşmaması sizə çoxmu əziyyət verir?\n- Bəlkə, qəribə səslənəcək, amma Azərbaycan müstəqilliyini itirib SSRİ-nin tərkibinə daxil edilməsəydi, bütün bu terminologiya, tərcümə və xarici dillərdə nəşr problemi olmayacaqdı. Yüz illik nəşr və tərcümə ənənəsi olan dövlət olacaqdıq. Türkiyəyə baxın. Biz illər keçdikcə gerilədik, rus dili ədəbiyyatda və tərcümədə hakim oldu. Amma bu arada bizdən bir neçə il sonra müstəqil olan Türkiyə irəlilədi. Bunu qətiyyən Osmanlı ilə bağlamaq lazım deyil. O zaman vəziyyət heç də ürəkaçan deyildi. Müstəqilliyimizi yenidən qazandıq. Proses yavaş gedir. Fransada Azərbaycan Tərcümə Mərkəzinin sifarişi ilə Azərbaycan ədəbiyyatı antologiyası “Kəpəz” nəşriyyatında işıq üzü gördü. Bu cür layihələr daha çox olmalıdır. Və bu prosesdə özümüzü Türkiyə və ya Rusiya ilə qətiyyən müqayisə etməməliyik. Onlar bizdən ən azı bir əsr öndədirlər. Gürcüstan kimi qonşularla müqayisə daha məntiqli olar. Cənubi Koreya 20-30 il bundan öncə bizim vəziyyətimizdə idi. Fransada Yaponiya və Çin ədəbiyyatı daha çox tanınırdı. Lakin qonşusu Yaponiyanın apardığı tərcümə strategiyasına baxan Cənubi Koreya bu sahədə sürətlə irəlilədi. Dövlət Cənubi Koreya ədəbiyyatının xarici dillərə tərcüməsinə böyük dəstək göstərir. Artıq Koreya dilindən tərcümə edə bilən xarici tərcüməçilər mövcuddur. Cənubi Koreya dövləti öz ədəbiyyatının tərcüməsi üçün mükafatlar təsis edib. Hal-hazırda Fransada Cənubi Koreya ədəbiyyatı Çin ədəbiyyatından demək olar ki, daha çox tərcümə edilir. Qonşusundakı yaxşı misallardan istifadə etmək qətiyyən pis fikir deyil. Ölkəmizdə bədii və texniki tərcümə ənənəsinin tam formalaşmış olmaması terminologiya problemləri də yaradır. Oturuşmuş terminologiyamız mövcud deyil. Türkiyədə “Türk Dil Qurumu”, Fransada “Fransa Akademiyası”, İspaniyada “İspaniya Kral Akademiyası” və İsraildə “İvrit Dili Akademiyası” kimi qurumlar mövcuddur. Siyahını uzatmaq olar. Bu qurumlar dil və terminologiya məsələlərinə nəzarət edir. Bizdə isə fərqli komissiyalar (Dil Komissiyası, Terminologiya Komissiyası) mövcuddur. Pərakəndəlik var. Bütün bunlar bir qurum altında toplansa, dövlətin rəsmi nəzarət qurumuna çevrilsə sıravi vətəndaşların və tərcüməçilərin qarşılaşdıqları dil və terminologiya problemləri kökündən həll oluna bilər. Bir misal çəkim. Koronavirus pandemiyası dövründə Fransız mətbuatı Covid-19 üçün ismin həm qadın, həm də kişi cinsini istifadə edirdi. Fransız Akademiyası bununla bağlı öz rəyini və tövsiyəsini verdi. Amma Azərbaycandan hələ də bəzi jurnalistlər “kArAnavirus” deməyə davam edirlər. Heç bir qurum bunun yanlış olduğunu söyləmir.\n- Bədii əsərlərdən daha nələr üzərində işləyirsiniz?\n- Bu yaxınlarda Şərif Ağayarın “Arzulardan sonrakı şəhər” romanını fransız dilinə tərcümə etdim. Bu yaxınlarda Strasburqda fəaliyyət göstərən “Kəpəz” nəşriyyatında işıq üzü görəcək. Hal-hazırda yenə də “Kəpəz” nəşriyyatı üçün Nadir Adilmanın “Milyonçunun gündəliyi” romanını tərcümə edirəm. Bunlardan öncə eyni nəşr evi üçün Nəriman Nərimanovun “Bahadır və Sona”, Hüseyn Abbaszadənin “Haradansınız, Müsyö Abel?”, Məmməd Əmin Rəsulzadənin “Stalinlə ixtilal xatirələri” kitablarını fransız dilinə çevirmişəm. Bayaq bəhs etdiyim Azərbaycan ədəbiyyat antologiyasındakı hekayələrdən on beşini mən tərcümə etmişəm. Fransada poeziya sahəsində ixtisaslaşmış bir nəşr evində “Dünya poeziya antologiyası” çıxaracaq. Azərbaycan dilindən Ramiz Rövşənin bir şerini bu kitab üçün tərcümə etdim. Monqol dilindən tərcümə etdiyim hekayə yaxşı qarşılansa, bu dildən başqa hekayələri də tərcümə etməyi planlaşdırıram.\n- Ümumilikdə hansı dillərdən hansı dillərə və nələri çevirə bilirsiniz?\n- Ümumilikdə səkkiz dil ilə işləyirəm: Azərbaycan, fransız, ingilis, rus, türk, ispan, italyan və alman dilləri. Monqol dilini hələ ki, saymıram. Bu dil başqa dillər kimi hələlik hobbi dilləri siyahısına daxildir. Gələcəkdə dəyişə bilər. Sinxron tərcümədə ilk beş dil ilə işləyirəm. Yazılı tərcümədə isə bu beş dildən əlavə ispan, italyan və almanca var. Bu dillərdən də Azərbaycan və fransız dillərinə tərcümə edirəm. Yazılı dedikdə ümumi və texniki tərcümələri nəzərdə tuturam. Bədii tərcümədə sadəcə Azərbaycan və fransız dilləri var.\n- Bir adam Qərbdə yalnız tərcümə işi ilə yaşaya bilərmi?\n- Hər bir sahədə olduğu kimi karyeraya yeni başlayanda çətin ola bilər. Öncə tərcüməçi adı üçün işləyir. Sonra isə adı tərcüməçi üçün işləməyə başlayır. Kifayət qədər tanındıqdan sonra sadəcə tərcümə etməklə yaşamaq mümkündür. Bir az öncə universitetdə daimi maaşlı və prestijli işini buraxıb sadəcə bədii tərcümə edən həmkarımı misal çəkmişdim. O da başlayanda müəyyən çətinliklərlə üzləşib. Lakin indi verdiyi qərara görə peşman deyil. Azərbaycanda bu, hələ ki, qeyri-mümkündür. Türkiyədə də vəziyyət yaxşı deyil. Çəkilən əməyin qarşılığında tərcüməçi “qəpik-quruş” alır. Deməyim odur ki, bu oturuşmuş tərcümə ənənəsi ilə bağlı deyil. Ölkənin iqtisadi inkişaf səviyyəsi ilə bağlıdır.\n- Bizi Türkiyə, Gürcüstan və İranla necə müqayisə edərdiniz?\n- Fransadakı kitab mağazalarında Türkiyə ədəbiyyatından edilən tərcümələri hər zaman görmək mümkündür. İran və Gürcüstan ədəbiyyatını nadir hallarda görürəm. Lakin Gürcüstan öz ədəbiyyatının xarici dillərə tərcüməsi işinə ciddi baxır. Belə davam etsə ədəbiyyatda Qafqazın Cənubi Koreyası ola bilər. Beynəlxalq kitab yarmarkalarında da çox fəaldırlar. Bizdən daha çox yol qət etdiklərini düşünürəm. Azərbaycan hələ ki, daxili bazara çalışır.\n- Ənənəvi sualımız da var: niyə dünyaya çıxa bilmirik? Bir də sizin rakursdan bu sualın cavabını axtaraq.\n- Dünyaya çıxmadan öncə dünyanı özümüzə gətirmək lazımdır. Ədəbiyyat sahəsindən danışırıqsa öncə dünya ədəbiyyatı nümunələrini dilimizə tərcümə etməliyik. Bu prosesdə kifayət qədər yol qət etdikdən sonra ədəbiyyatımızı xarici dillərə tərcümə etmə prosesini sürətləndirə bilərik. Biz “dünya” deyəndə sadəcə Qərbin bəzi ölkələrini nəzərdə tuturuq. Bu yanlış yanaşmadır. Ədəbiyyatımız mümkün qədər çox dilə tərcümə edilməlidir. Yaponiyadan tutmuş Amerikaya qədər. Deyə bilərsiniz ki, o dilləri bilən tərcüməçilərimiz yoxdur və ya Azərbaycan dilini bilən xarici tərcüməçilər tapmaq qeyri-mümkündür. Razıyam. Amma ən azından istək və strategiya olsun, gerisi düzələr. Çox dəstəklədiyim proses olmasa da ikinci dildən tərcümə ilə bunu gerçəkləşdirmək olar. Məsələn, ingilis dilinə çevrilmiş bir kitabı dünyanın bütün dillərinə tərcümə etdirmək mümkündür. İlk başda bu cür etmək olar. Zamanla hər şey öz axarına düşər. Ədəbiyyatımızı oxuyan vyetnamlı bəlkə həvəslənib dilimizi öyrənəcək və bir gün orijinaldan tərcümə edəcək? Realist görünməyə bilərəm. Amma rastlaşdığım hallardan bəhs edirəm. Dili bu şəkildə öyrənmiş tərcüməçilər var.


Daha iki komanda qrupdan keçdi – Novator.az\nDaha iki komanda qrupdan keçdi\nNoyabrın 23-də UEFA Çempionlar Liqasının qrup mərhələsində 5-ci tur yekunlaşıb. Səfərdə “Seltik”i (Şotlandiya) 2 cavabsız topla udan “Barselona” (İspaniya) və “Borussiya” ilə (Mönhenqladbah, Almaniya) xalları bölən (1:1) “Mançester Siti” (İngiltərə) C qrupundan növbəti mərhələyə çıxıblar.\nB qrupunda “Beşiktaş” (Türkiyə)-“Benfika” (Portuqaliya) matçı 3:3, “Napoli” (İtaliya)-“Dinamo” (Ukrayna) oyunu 0:0 hesabı ilə bitib. Son tur ərəfəsində “Napoli” və “Benfika”nın 8, “Beşiktaş”ın 7 xalı var (Qruplar).\nNovator.az xatırladır ki, 1/8 finalda Almaniyanın “Bavariya”, “Borussiya” (Dortmund), “Bayer”, İspaniyanın “Atletiko”, “Real”, İngiltərənin “Arsenal”, “Lester”, Fransanın PSJ, “Monako”, İtaliyanın “Yuventus” komandaları da çıxış edəcəklər.\nŞaxtalı hava şəraiti davam edib\nİstirahət zonaları, xəstəxanalar, poliklinikalar, ...


Vüqar Rəhimzadə: "Sosial məsuliyyətsizlik, qaydalara riayət edilməməsi pandemiyanın ikinci dalğasını başlada bilər"\n30 Aprel 15:47\nDünyanı cənginə alan koronavirus pandemiyasının ölkələrin iqtisadiyyatına vurduğu ziyandan daha çox insanların sağlamlığına təhdidi bugünümüzün ən ağrılı, diqqətçəkən probleminə çevrilib. Statistikaya diqqət yetirək. Bu günədək dünyanın 200-dən çox ölkəsində koronavirus pandemiyası nəticəsində 3,13 milyondan çox yoluxma və 217 mindən çox ölüm hadisəsi qeydə alınıb. Xəstəlik hallarının sayına görə koronavirusdan ən çox təsirlənən bölgələr ABŞ, Çin, Cənubi Koreya, eyni zamanda, İtaliya, İspaniya, Almaniya, Fransa, İsveçrə kimi inkişaf etmiş Avropa ölkələri və həmçinin bizə qonşu dövlət olan İrandır. Azərbaycanda yoluxma hallarının gündən-günə azalması müşahidə olunur. Virusa yoluxan insanların onlar üçün ayrılan xəstəxanalarda yüksək səviyyədə müalicə olunaraq normal həyata qayıtmaları da günümüzün reallıqları sırasındandır. Bu müsbət nəticələr dövlətimizin başçısı İlham Əliyevin zamanında verdiyi tapşırıqlar əsasında görülən qabaqlayıcı tədbirlərin nəticəsidir. Bu fikri böyük əminliklə qeyd edirik ki, əksər ölkələr Azərbaycanın koronavirus infeksiyasına qarşı mübarizə təcrübəsindən yararlanaraq karantin qaydalarını tətbiq ediblər.\nAzərbaycanın ilk gündən həyata keçirdiyi tədbirlər yüksək dəyərləndirildi. Gəlin yada salaq. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Azərbaycandakı nümayəndəsi Hande Harmancı dünyanın pandemiyaya qarşı mübarizə tədbirlərinə başladığı ilk vaxtlardakı müsahibəsində bu fikri xüsusi vurğulamışdır ki, Azərbaycan hökuməti bu mövzuya çox açıq yanaşdı, ölkədə koronavirusa ilk yoluxma halı müəyyənləşən kimi Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına müvafiq məlumat verməklə düzgün addım atdı. Azərbaycanda koronavirusun yayılmasının qarşısını almaq üçün Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın yaradılması mübarizə tədbirlərinin sonrakı mərhələsi barədə aydın təsəvvür yaratdı.\nİlk gündən atılan addımların davamlılığına diqqət yetirək. Təşkil olunan çarter reysləri ilə vətəndaşlarımızın nizamlı qaydada xarici ölkələrdən təxliyəsi, Vətənə gətirilən insanların dərhal karantinə alınması üçün yaradılan şərait dövlətin öz vətəndaşının yanında olmasının, onun sağlamlığına göstərdiyi diqqət və qayğının əyani təzahürüdür. Bütün bunlarla bərabər, yeni növ koronavirus infeksiyası ilə mübarizə tədbirlərində iştirak edən tibb işçilərinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi haqqında Azərbaycan Prezidentinin Sərəncamı da xalqımız tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanır və vaxtında atılmış addım kimi yüksək qiymətləndirilir. Dövlətimizin başçısı İlham Əliyev «Yeni klinika» tibb müəssisəsinin açılışında bu məqamı xüsusi qeyd etmişdir ki, bu mübarizədə əsas yük həkimlərin üzərinə düşür. «Biz onların maddi təminatının yaxşılaşdırılması üçün əlavə tədbirlər görmüşük. Bildiyiniz kimi, koronavirus xəstələrinə xidmət göstərən həkimlərin maaşı 3, 4, 5 misli məbləğində artırılıb. Bu, dövlət tərəfindən həkimlərə göstərilən diqqətin təzahürüdür» söyləyən ölkə Prezidenti bu məqamı da açıqlamışdır ki, ancaq mən bilirəm və tam əminəm ki, həkimlərin əsas motivasiyası bu, deyil. Əsas odur ki, onlar öz vəzifə borcunu yerinə yetirmək istəyirlər. Onlar Hippokrat andına sadiqlik göstərir, xalqımıza xas olan ən yüksək xüsusiyyətləri nümayiş etdirir, öz həyatlarını risk altına ataraq xəstələrə xidmət göstərirlər. Hər bir Azərbaycan vətəndaşı həkimlərə dəstək olmalıdır.\nGörülən tədbirlərin davamlılığı istər ölkə daxilində, istərsə də hüdudlarından kənarda Azərbaycanın pandemiyadan az itki ilə çıxacağı barədə fikirlərin səsləndirilməsini şərtləndirdi.\nKoronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fondunun yaradılması, 575 çarpayılıq “Yeni klinika” xəstəxanasının açılışı, 600 min insana birdəfəlik ödənişlərin edilməsi, sosial-iqtisadi tədbirlər üçün 3,5 milyard manatlıq maliyyə paketinin ayrılması, sahibkarlara vergi güzəştlərinin edilməsi və sair onu göstərir ki, Azərbaycanda pandemiya ilə mübarizə ən yüksək səviyyədə təşkil olunub. Amma bu, o demək deyil ki, təhlükə sovuşub və biz arxayınlaşmalıyıq.\nÖlkə Prezidenti İlham Əliyev bütün çıxışlarında bu çağırışı edir ki, COVID-19 pandemiyası uzunmüddətli prosesdir. Bu səbəbdən mövcud qaydalara riayət olunması və zəruri profilaktik tədbirlərin davam etdirilməsi vacibdir. Dövlətimizin başçısının bildirdiyi kimi, “... hər kəs başa düşməlidir ki, dünya yeni dövrə qədəm qoyub. Bu, nə qədər davam edəcək heç kim bilmir. Xəstəlik nə qədər davam edəcək heç kim bilmir. Hesab edirəm ki, bütün proqnozlar şərti xarakter daşıyır. Bu xəstəliyin fəsadları özünü hansı formada büruzə verəcək? Bunu da biz bilmirik. Çünki biz hələ ki, bu xəstəliyin ibtidai mərhələsindəyik və özümüzü maksimum qorumalıyıq”.\nMəhz bu kontekstdən çıxış edilərək hər bir vətəndaş maarifləndirmə işinə fəal surətdə qoşularaq bu çağırışların olunmasına dəstək göstərməlidir ki, karantin rejiminin qaydalarına və tələblərinə maksimum şəkildə riayət edilməli, özünütəcrid lazımi səviyyədə qorunmalıdır. Çunki «Evdə qalaq» çağırışına dəstək olmaqla həm özümüzün, həm ətrafımızdakı insanların sağlamlığını qoruyuruq, ən əsası dövlətə dəstək missiyasını yerinə yetiririk. Çünki pandemiyaya qarşı mübarizə ilk olaraq dövlət-vətəndaş birliyini aktuallışdırdı.\nHər bir vətəndaş belə bir çətin vəziyyətdə məsuliyyətini dərk etməli, qəbul olunan qaydalara, verilən tövsiyələrə riayət etməli, məsələyə həssas yanaşmalıdır. Gəlin unutmayaq ki, bir insanın məsuliyyətsizliyi nəticəsində ətrafdakı onlarla insan virusa yoluxma təhlükəsi ilə üz-üzə qala bilər. Yeni koronavirus pandemiyasının yayıldığı hər bir ölkə real təhlükə mərhələsinə qədəm qoyub, yoluxma və ölümlərin sayı artır və bundan sonra da çoxalacağı ehtimal olunur. Buna görə də vətəndaşlar nəzərə almalıdırlar ki, hər dəfə səbəbsiz olaraq evdənçıxma, hər bir kənar şəxslə təmas infeksiyaya yoluxma və ölüm təhlükəsi deməkdir. Buna görə də vətəndaşlar məsuliyyətlə davranmalı, qaydalara əməl etməklə həm özlərini, həm də yaxınlarını xəstəlikdən qorumalı və ətrafdakıları risk altına qoymamalıdırlar.\nHər zaman qeyd etdiyimiz kimi, müəyyən bir hadisədə uğurlu başlanğıc növbəti prosesin aydın mənzərəsini yaradır. Koronavirus pandemiyasına qarşı mübarizədə ilk tələb gigiyena qaydalarına düzgün əməl olunmasıdır. Bir sözlə, insanlardan sadəcə sosial məsuliyyət hissini artırmaq, özlərini qorumaqla yanaşı, ətrafdakıların da qayğılarına qalmaları tələb olunur. Əgər həqiqətən də ətrafımızdakı insanları seviriksə, onların bu ümumbəşəri bəlaya tuş gəlmələrini istəmiriksə, təbii ki, qayğılarına qalmağı özümüzə borc biləcəyik. Eyni fikirləri böyüklərimiz üçün də vurğulaya bilərik. Yaşlıların qayğısına qalmaq, onların evdən çıxmamalarına yardımçı olmaq üçün köməyimizi əsirgəməməliyik. Karantin qaydalarında yaşı 65-dən yuxarı olan vətəndaşların evdən çıxmamalarına çağırış olunur, eyni zamanda, tənha yaşlılara sosial xidmətlər göstərilir. Atılan bütün bu addımlar «Biz birlikdə güclüyük!» çağırışı qarşısında dayanan birliyimizə, həmrəyliyimizə işarədir. Möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin “Məsuliyyət hissi də bu gün sərgilədiyimiz həmrəylik və birlik hisslərinin səviyyəsinə qalxmalıdır” çağırışının davamı olaraq Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva bildirir: “…əgər biz məsuliyyətli vətəndaşlarıqsa, əgər həqiqətən valideynlərimizi seviriksə (mən isə buna əminəm!), əgər biz doğrudan da övladlarımızın və nəvələrimizin qədrini biliriksə, biz bunu onlar üçün etməyə borcluyuq, məhz borcluyuq. Özümüz üçün! Vətənimiz naminə!”


50 əyalətin hər birindən ürpertici şəhər əfsanəsi 1-ci hissə\nƏsas səhifə Dəhşət Əyləncə Xəbərləri 50 əyalətin hər birindən ürpertici şəhər əfsanəsi 1-ci hissə\nDəhşət Əyləncə Xəbərləriparanormal\nby Waylon Jordan Noyabr 16, 2020\nMüəllif Waylon Jordan Noyabr 16, 2020\nYaxşı bir şəhər əfsanəsini sevirəm.\nCiddi deyil. Yaxşı bir şəhər əfsanəsini o qədər sevirəm ki, əslində filmi sevirəm Şəhər əfsanəsi ecazkar şəkildə aşkar qüsurlarına baxmayaraq. Onlar 20-ci əsrin və ondan sonrakı folklordur və nə olduqlarını bildiyimdən bəri onları öyrənirəm. Temaların universallığını və regional olaraq inkişaf yolunu sevirəm.\nBuna görə də işləyirlər. Buna görə insanlar hələ də tonqalların ətrafında oturur və əlinə çəngəl vuran bir adamın və ya soyuq qanlı bir qatillə evin içində qapalı dayə olduğunu izah edirlər. Bu səbəbdən 50 əyalətin hər birindən dəhşətli bir şəhər əfsanəsini əhatə edən bu ürkütücü kiçik səyahət kitabçasını yazmağa qərar verdim.\nYouTube / Half Past Dead Paranormal Radio\nOksford Alabamada əfsanəyə görə çoxdan gənc bir cütlüyün maşınları yan tərəfdən çıxaraq həyatını itirdiyi Cəhənnəm Qapısı Körpüsü dayanır. Hekayədə deyildiyi kimi, körpünün üstünə sürsəniz və dayansanız, onlardan biri gizlədilib avtomobilinizə oturacaqda yaş ləkə qoyacaq. Üstəlik, körpüdə dayanarkən arxa şüşənizə baxsanız, arxada Cəhənnəmin odlu qapılarını görəcəyiniz deyilir.\nTəəssüf ki, bu gün körpü o qədər bərbad vəziyyətdədir ki, artıq dağılmaq qorxusundan avtomobillərin üstünə getməsinə icazə verilmir, amma bu günümüzə qədər diyarşünaslıq və əfsanə olaraq qalan hekayələri dayandırmır.\nAlyaska: Alyaska Üçbucağı\nBir çox insan Bermud üçbucağı haqqında məlumatlıdır, amma bilirdinizmi ki, Alyaskada təxminən 20,000 insanın və az sayda təyyarənin itkin düşdüyü oxşar bir ərazi var?\nBu üçbucağın nöqtələri Juneau, Anchorage və Barrow'dan ibarətdir və heç kim bilmir ki, insanlar və təyyarələr bu ərazidə yoxa çıxdı.\nYerli bir qəbilə olan Tlingitə görə, itkin düşən şeytan ruhların işidir. İnuitlər, tüklənməyən itə bənzəyən qaranlıq bir ruh olan keeluta işarə edir, beləliklə ovunu yaxınlaşdığını görə bilmir. Hələ də bəziləri bunun yadplanetlilərin işi olduğuna inanır və birdən çox təyyarə ərazidə UFO-lər gördü. 1986-cı ildə bir Yapon təyyarəsi üçbucaqdan 400 mildən çox məsafədə üç naməlum təyyarənin izlədiyi bildirildi. Onlardan birinin təyyarə gəmisindən iki dəfə böyük olduğu bildirilir.\nSəbəbi nə olursa olsun, yoxa çıxdıqdan sonra heç bir iz qalmamışdır və yerlilər bölgədən keçərkən son dərəcə diqqətli olurlar.\nHər hansı bir yaxşı əfsanə kimi, Lost Patrolman-ın mənşəyi ... dumanlıdır. Bütün araşdırmalarımda bu ürpertici rəqəmin hekayəsi üçün ən çox gözə çarpan və tez-tez görünən iki imkanı daraltmağı bacardım.\nBirincisi, bölgədəki yerli Apache ilə bir sıra qarşıdurmalarda iştirak edən ABŞ-ın Süvari General Kroki ilə əlaqəli bir hadisədən - gəlin həqiqi olaq - təşəbbüs göstərdik. Crook jurnalında “On nəfərlik bir patrul yalnız iki nəfərlə qayıtdı, bədbəxtliklə hesabatlarının kiçik bir hissəsi olmadı. Bir adam cinayətlərinə görə asıldı ”. Ən yaxşısı və məqsədyönlü bir şəkildə kəskin idi.\nRyan Bohl MühitBununla birlikdə, hadisəni izləyən bir məktubda, Crookun altındakı bir xüsusi şəxs belə söylədi:\n“Onbaşı Johnstoneun rəhbərlik etdiyi on nəfər mənim bacardığım hər hansı bir patruldan qaçmağıma səbəb olan bir dəhşətə dözdülər. On adamdan biri təmiz atəş gözü olan və ayıq yaşamaq üçün məşhur olan bir əsgər, çətinliklə diri Buffalo Əsgəri ilə evə qayıtdıqdan sonra asıldı. Döyüş məhkəməsi zabitlər qarşısında tək keçirildi, ancaq şayiələrə görə, iti nişançı patrulun xarabalığına nəzarət etmiş və yoldaşlarının ətini yeyib Buffalo Əsgərini bizi aldadaraq patrulun öldüyünə inanmaq üçün bir hiylə içində buraxmışdı. qəribə bir çovğun içində. ”\nBohl, yaralandıqdan sonra iki Apaçiyə basaraq onları öldürən fərqli bir əsgərin ehtimal olunan ikinci izahını bölüşməyə davam etdi. Başqa bir yemək tapmadıqdan sonra cəsədlərini doğrayıb yedi. Yaxınlıqda ola biləcək qəbilənin digərlərindən intiqam almaqdan qorxan keşikçi, onları geri qaytarmaq üçün ətrafındakı meşəyə od vurdu. Odların pərdəsi altında qan və kül içində bölməsinə qayıtdı.\nLost Patrolman'ın mənşəyindən asılı olmayaraq, hekayə oradan daha dəhşətli olur. 20-ci əsrin əvvəllərindən etibarən yanğınsöndürənlər əyalətdə yandırılan yanğınların ən isti və nəzarətdən kənarında ortada dayanan sirli bir keşikçi gördüklərini bildirdilər.\nAncaq rəqəmi çəkən yalnız yanğınlar deyil. Çox sayda yürüyüşçü və kəşfiyyatçı düşərgəyə əsrarəngiz bir görüntü nağılları ilə qayıtdı və görünüşü demək olar ki, həmişə problemə səbəb olur.\n1957-ci ildə Arizona ştatında Phoenix’dən Brian Whitaker, arvadını öldürdüyünə görə mühakimə olundu. Bununla birlikdə, Whitaker müdafiəsi üçün arvadını vurmaq istəmədiyini izah etdi. Əvəzində, çirkin Patrolman tərəfindən aldadılaraq cinayəti törətdi. Ruh onları Rim Yolu boyunca zəmilərində günlərlə izlədi. Whitaker bir dəfə də olsun tətiyi çəkmədiyini demədi, amma məhkəmə boyunca əslində atəş açarkən köhnə ABŞ Süvarilərinin paltarında bir adama atəş etdiyini israr etdi. Patrulçünün arvadını əsir götürdüyünə inanırdı.\nArizona'dan Lost Patrolman haqqında çoxsaylı hekayələr var və hər biri əvvəlkilərdən daha soyuqdur. Sadəcə deyəcəyəm, orada bir zam etmək qərarına gəlsəniz ehtiyatlı olun!\nArkanzas: Faulkner gölündə Mama Lou\nMama Lou'nun hekayəsi, ABŞ-da və xaricində izah edilən və izah edilən kədərli bir nağılın bir dəyişikliyi kimi görünür. Görünən odur ki, Lou adlı bir qadın uzun illər əvvəl Faulkner gölündəki Wolf Bayou körpüsündən keçərkən avtomobili körpünün kənarından çıxarkən həm körpə uşağını öldürdü.\nKöhnə körpü yenisi ilə əvəz olundu, ancaq yerli sakinlər deyirlər ki, gölə çıxıb “Mama Lou, körpən var!” üç dəfə, o görünəcək.\nNövbəti nələr gəlir?\nBəziləri cəsədinin göl səthinə qədər üzdüyünü söyləyirlər. Digərləri onun göldən uzanıb sizi boğmağa çalışacağı barədə xəbərdarlıq edirlər! Hər iki halda da, yerli əhali əfsanəyə inanır və yalnız cəsarətli adamlar bunu sınamağa cəsarət edirlər.\nKaliforniya: Hollywood Bürcündə Ağ Geyimli Xanım\nHollywoodun ilk günlərində Peg Entwistle, Hollivud işarəsindəki nəhəng H-dən sıçrayaraq öz həyatını aldı. Bildirildiyi kimi, çıxdığı bir filmdən baxışlara görə dərin bir ümidsizlik içində idi və yalnız məşhur bir aktrisa olmaq ümidlərinin və xəyallarının məhv olduğunu bilirdi.\nFaciəli ölümündən bəri, bölgəyə gələn çox sayda ziyarətçinin ağ rəngli bir qadının görmə qabiliyyətini gördüyü bildirildi. Artıq gözəl deyil, Peg iskelet üzü və arıq bədəni ilə görünür və deyilir ki, tək gəzirsinizsə, taleyini bölüşmək üçün sizi aldadacaq.\nBu illər ərzində ərazidə çox sayda insanın həyatını itirdiyini qeyd etmək lazımdır. Bundan əlavə, 2012-ci ildə, aktrisanın az qala bir əsr əvvəl tapıldığı yerdə, eyni zamanda bir kişinin başı kəsilmiş və kəsilmiş meyiti tapıldı.\nBu nağıllarla tanış idinmi? Paylaşmaq istədiyiniz bu əyalətlərdən başqa bir şəhər əfsanəsi varmı? Onları şərhlərdə yazdığınızdan əmin olun və gələn həftə bu seriyanın növbəti hissəsinə baxın!\nAlabamaAlyaskaArizonaArkanzasCaliforniaŞəhər əfsanəsiWaylon Jordan\nNadir Təbiət Pic-də Aloft Bird's Insides 'Alien'-Style şəklində Balıqlar Büstləri\nBaşqa 'Gizem Elm Teatrı 3000' Şükran Marafonu üçün vaxt


21/02/2019 [14:43] - Cəmiyyət - ( 900 dəfə baxılıb)\n“Vətənpərvər” - Azərbaycanın Misirdə Diaspor Təşkilatları Birliyinin sədri, tədqiqatçı-alim Seymur Nəsirov Misirdə təhsil alan azərbaycanlı tələbələrlə görüş keçirib.\nS.Nəsirov görüşdə Azərbaycanla Misir arasında tarixi, mədəni əlaqələrdən danışıb və son illər bu əlaqələrin daha da genişləndiyini söyləyib. Buna nümunə olaraq o, hər iki ölkənin yüksək vəzifəli şəxslərin qarşılıqlı səfərlərini, Misir-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq komissiyasının yaranmasıdır.\nDiaspora sədri qarşıdan gələn Xocalı soyqırımı ilə bağlı həqiqətləri Misir ictimayətinə çatdırılmasında və həmçinin vətənimizlə bağlı bütün əlamətdar günlərdə keçirilən tədbirlərdə daha fəal olmalarının zərürilyindən də söhbət açmışdır.\nBirliyin sədri Misirdə vətənimiz Azərbaycanı təbliğ etmək yolları haqqında öz tövsiyələrini verib, tələbələri maraqlandıran suallara cavablandırıb. Tələbələrin istəyi ilə onlar üçün diaspora mərkəzində ərəb dili kursları təşkil olunmuşdur. Diaspor rəhbəri, həmçinin onları vətəni təbliğ etmək və Azərbaycan həqiqətlərini ictimaiyyətə çatdırılması məqsədilə sosial şəbəkələrdə fəal olmalarına çağırıb.\nHazırda Azərbaycanın Qahirədəki diaspor mərkəzində, aralarında azərbaycanlılar olmaqla yanaşı, dünyanın 18 ölkəsindən 180 dan çox tələbə ödənişsiz müxtəlif ixtisaslar üzrə təhsil alır.


EastNews - Şərq Xəbər - Terror dünyasının qara təbliğatı: Hələb yalanları - Araşdırma\nTerror dünyasının qara təbliğatı: Hələb yalanları - Araşdırma\nEastnews.org-un verdiyi xəbərə görə, Suriyadakı müharibənin ən kritik günlərində Suriya ordusunun Hələbdəki irəliləyişinə paralel olaraq mediada aparılan təbliğat da şiddətlənir.\nDünya miqyasında təbliğat aparan kanallarla bərabər Türkiyədə də Hələb haqqında yalan, yanlış məlumatlar qəsdən yayımlanır. Qəsdən verilən bəzi yalanların əsl hekayələri.\n1. Suriya ordusunun işgəncə verdiyi iddia edilən uşaq:\n"Twitter"də yer alan və "Əl-Qaidə" ilə əlaqəsini açıq şəkildə bəyan edən "Ceyşul Fəth" və Melih Gökçek tərəfindən gündəmə gətirilən videonun əsli isə tamamilə başqadır.\nVideoda soyuq suyla uşağa işgəncə verən şəxs ASO dəstəkçisi Usame Abdudur. Yunanıstanın Çios (Saqqız) adasında suriyalı bir uşağı qaçıran Usamə bu videonu fidyə (pul almaq) üçün çəkib. Tam adı Usamə Əbdülfəttah Abdu olan bu adamın "Facebook" hesabı.\nBu hadisədən sonra aparılan tədqiqatlar Usamənin əslində videodakı uşağın atası olduğunu, bunu da pul üçün etdiyini ortaya çıxardı. Uşağın anası hər şeyi "Facebook" hesabından ifşa etdi. Bundan sonra Usamə saxlanıldı və uşaq "Praksis" adlı yardım təşkilatına verildi.\n2. Yəməndə Səudiyyə tərəfindən hədəf alınan uşaqlar:\nErtem Şener tərəfindən türkcə sosial mediada yayımlan və çoxlu paylaşılan bu fotoşəkil isə Yəməndə çəkilib. Fotoda Səudiyyə Ərəbistanı təyyarələri tərəfindən evləri vurulan uşaqların bir yerə sığındığı görünür.\nErtem Şener isə şəkli paylaşaraq altında "Hələbin günahsız uşaqları bomba yağmasın deyə yalvarırlar" yazıb. Bu şəkil də sosial şəbəkədə kifayət qədər yayılmışdı.\n3. İllərdir internetdə olan videonun Hələbdən yeni çəkildiyi iddiası:\nErhan Yemelek adı sosial media istifadəçisi tərəfindən paylaşılan video isə internetdə illərdir ki mövcuddur. Daha əvvəl Darkuş və digər İdlib bölgələrində çəkildiyi də irəli sürülən video Suriyadakı müharibə boyu dəfələrlə istifadə edilib. Videonun qətiyyən yaxın zamanda çəkilmədiyi və Hələbdən olmadığı görünür.\n4. "Ordu qüvvələri sünniləri öldürür" yalanı\nMüharibə boyu dəfələrlə səhv və yalan xəbərlərə imza atmış Adəm Özköse tərəfindən paylaşılan bu fotoşəkilin hekayəsinin isə tamamilə başqa olduğu məlum oldu. Adəm Özkösenin minlərlə baxışdan sonra sildiyi foto əslində illər əvvələ aiddir.\nFotonu bir az araşdırdıqda isə İŞİD-ə aid hesablar tərəfindən yayımlandığı görünür. Fotodakı cəsədlərin İŞİD tərəfindən edam edilən ASO üzvlərinə aid olduğu illər əvvəl xəbər saytlarında yayımlanıb.\n5. Dünya və Türkiyə mediası tərəfindən tez-tez paylaşılan bir başqa yalan: Həyatda qalmaq üçün qaçan balaca qız\nYəqin ki, bütün bunlar içərisində ən maraqlısı ingiliscə və türkcə "Hələbdə ailəsi öldürülən və həyatda qalmaq üçün qaçan qız" başlığı ilə paylaşılan bu fotodur\nFotonun əsli isə ASO və "Əl-Qaidə" havadarlarının paylaşdığından çox fərqlidir. Fotonun Hiba Tavaci adlı müğənninin video klipindən götürüldüyü və üzərində bir az işləndikdən sonra mediaya təqdim edildiyi görünür.\n6. Dəməşqdəki Yərmuk düşərgəsində olan fələstinlilər\nMüharibə boyu bəlkə də, minlərlə dəfə sosial mediada dövriyyəyə buraxılan bu fotoşəkil Hələbin ordu nəzarətinə keçdiyi bu günlərdə yenə populyarlaşdı. Qarşıdurmaların ilk dövrlərinə aid olan bu fotoşəkildə olanlar Yərmuk qaçqın şəhərciyindəki fələstinlilərdir.\nFotodakı insanlar ordu tərəfindən hədəflənmir və ya ordudan qaçmırlar. Suriyanın illər əvvəl xilas etdiyi bu fələstinlilər düşərgələrinin silahlılar tərəfindən işğal edilməsindən sonra Suriya ordusu və hökuməti tərəfindən təşkil edilən köməyi gözləyir.\n7. Hələbdə çəkildiyi deyilən fotonun Bənazir Buttoya qarşı edilmiş sui-qəsdə aid olması\nTəbliğat müharibəsinə daxil olan körfəz mediası və bəzi ərəb sosial media istifadəçiləri də yalan məsələsində yüksək səviyyəyə çatıb. "Hələbdəki fəryad, Hələbdəki qətliamdan sonra çəkilən bir fotoşəkil" başlıqları ilə paylaşılan bu fotoşəkil isə Pakistanda Bənazir Buttoya təşkil olunan sui-qəsd sonra Con Mur tərəfindən çəkilib.\n8. 5 illik yalan: Rejim əsgərləri və şiə könüllülər vətəndaşları basdırır!\nSuriya müharibəsini təqib edənlərin illərdir ki, dəfələrlə rast gəldiyi bir başqa video da təkrarən "yeni" kimi paylaşılmağa başlandı.\nİlk olaraq 2012-ci ildə yayımlanan bu video əvvəlcə inandırıcı olmağı bacarsa da, 2012-ci ildə BBC mütəxəssislərinin də daxil olduğu qrupun araşdırmalarından sonra yalan olduğu sübut olunmuşdu.\n9. Səudiyyə və "İxvan" mediası Hələbdəki hadisələri təhrif etməyə davam edir: İŞİD hücumunu Suriya ordusunun üzərinə atdılar\nİstər ərəb, istərsə də Qərb mediası tərəfindən çox paylaşılan bir başqa yalan isə İŞİD-in etdiyi hücumun Suriya ordusunun üzərinə atılmasıdır.\n"Hələbdə rejim qüvvələri tərəfindən öldürülən mülki vətəndaşlar" kimi başlıqlarla paylaşılan bu şəkillərin əslinin isə ABŞ-lı Kayla Müllerin öldürüldüyü və İŞİD-in üzərinə götürdüyü hücum olduğu görünür.\n10. İŞİD-in qırğınları yenə Suriya ordusunun üzərinə atıldı\nQərb kanalları və Türkiyə mediasına qədər bu günlərdə bir çox yerdə gördüyünüz bu şəkil də Hələbdən deyil. Olayın əsli isə yenə də Suriya ordusundan olduqca uzaqdır.\nHələbi itirməkdə olan "İxvan" və Əl-Qaidə"yə bağlı hesabların təbliğat apararkən ən çox müraciət etdikləri yalanlardan biri uşaq ölümləridir. Bu dəfəki foto yenə İŞİD-in qətliamına aidir. Foto 2014-cü ildə çəkilib. 2014-cü ildə dərc olunan xəbərdə İŞİD-in 7 uşağı qətlə yetirdiyi söylənir.\nMənbə: AMN, Rasthaber, Eastnews Oxunub: 4463 dəfə; Tarix: 2016-12-15 13:35:00


Prezidenti İlham Əliyev İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarovu qəbul edib\nŞriftin ölçüsü / 1059\n01 Aprel 2020 [16:56]\nBir daha demək istəyirəm ki, Azərbaycan dövləti bütün lazımi tədbirləri görübdür. Biz bəri başdan bütün quru sərhədlərimizi bağladıq, karantin rejimini tətbiq etdik, bütün məktəblər, uşaq bağçaları, ali məktəblər, ictimai iaşə obyektləri bağlandı, aviareyslərimizin sayı kəskin azaldı və hazırda cəmi iki beynəlxalq aviareys təşkil edilir, özü də həftədə bir dəfə. Beləliklə, bu xəstəliyin yayılmasına qarşı çox önəmli tədbirlər görüldü və xaricdən gələn vətəndaşların bu xəstəliyin yayılmasında rolu kəskin azaldı. Onu da bildirməliyəm ki, xaricdən gələn Azərbaycan vətəndaşları karantinə yerləşdirilir və hazırda 4500-ə qədər insan karantindədir. Karantin üçün də ən əlverişli şərtlər təqdim olundu, vətəndaşlar 4-5 ulduzlu otellərdə, Atletlər kəndində, Lənkəran, Lerik, Nabran, Bakı şəhərinin otellərində, istirahət zonalarında yerləşdirilir. Xəstələrə də şərait yaradılır, ölkəmizin müxtəlif yerlərində 10-dan çox xəstəxana koronavirus xəstələrinin sərəncamındadır və bu günlərdə ölkəmizin ən müasir xəstəxanası - "Yeni klinika” koronavirus xəstələrinin ixtiyarına verilibdir. Yəni, bu, dövlət tərəfindən görülmüş önəmli addımlardır. Amma buna baxmayaraq, bəzi vətəndaşların məsuliyyətsizliyi ucbatından bu xəstəlik Azərbaycanda daha geniş vüsət alır. Ona görə bu gündən etibarən qüvvəyə minmiş məhdudlaşdırıcı tədbirlərə hər bir vətəndaş əməl etməlidir. Əminəm ki, əgər insanlar özlərini məsuliyyətli apararlarsa və özünütəcrid qaydalarına əməl edərlərsə, biz bu xəstəliyin geniş yayılmasının qarşısını ala bilərik.


Ən məşhur əsas yağlar | Sağlamlıq: Qadın Magazine BiləR 2019\nQadın Video: Xərcəngə tutulmamaq üçün bu 8 MƏHSULU YEMƏYİN!!! (BiləR 2019).\nOregano yağı təzə oregano yapraklarının buxar distillasiyasından çıxarılır. İsti, ədviyyatlı, otaqlı və kofore qoxu vardır. Orjeyan yağında əsas maddələr carvacrol, cymol, timol və terpindir. Oregano yağı antimikrobik, antibakterial və parazitar fəaliyyət göstərir. Bu iltihabı aradan qaldırır, həzm təsiri, tər tərzi, dərman və antiseptikdir.\nQeyd: Çay ağacı yağı heç vaxt daxili istifadə edilməməlidir. Daxili applications belə yuxululuq, qarışıqlıq, təşviqat, varsanılar, ishal, şiddətli dəri rashes, qusma və ümumi zəiflik kimi yan təsirləri səbəb ola bilər. Çay ağacı yağı, kiçik körpə və ya hamilə və ana südü ilə müalicə üçün uyğun deyil.\nEfir yağları bitkilər, güllər, kökləri, ağac, qabıq və ya toxum hasil edilir yüksək konsentrasiya təbii yağlar var. Neftin hər bir damlası canlılıqla doludur və qurudulmuş şəklin bir neçə çay kaşığına nisbətən daha çox bitki mahiyyətini ehtiva edir. Güclü antioksidan xüsusiyyətləri üzündən efir yağları müxtəlif tibbi məqsədlər üçün istifadə olunur. kimyəvi maddələrin olmadan və təbii boyun ağrısı, həzm problemləri, artrit, birgə ağrı, əzələ yorğunluq, stress, dəri xəstəlikləri və bir çox digər xəstəliklər müalicə edilə bilər.\nParfüm, kosmetika və aromaterapiyada əsas yağlar da istifadə olunur. Bunlar hamam, masaj, inhalyasiya, oda təravətləndirici və topik olaraq istifadə edilə bilər. Hər hansı bir topikal tətbiqdən əvvəl, dərinin kiçik bir sahəsinə tolerativlik testinin keçirilməsi məsləhət görülür. Nəticədə allergiya və dəri qıcıqlanmasının qarşısını almaq olar. Əsas yağların sağlamlığından faydalanmaq üçün ev tibb kabinetində 1 və ya 2 yağı var. tibb kabinet\naltı ən məşhur əsas yağlar:\nnanə yağı güclü, tünd mentol ləzzət var. Onun təbii nanə qoxusu tez-tez şəxsi qayğı məhsulları və deodorantlar istifadə bir diş macunu dad, saqqız, çay və dondurma kimi istifadə olunur. Nefes Yağı, iltihab əleyhinə, büzücü, antiseptik və antifungal xüsusiyyətlərə malikdir. Həm də otoriter, antispasmodik, tənəffüs xəstəlikləri və pis nəfəs ilə işləyir. Nefes yağı həzm proseslərinə kömək edir, mədə ağrılarını və baş ağrısını yumur. Zehni və emosional problemlər nanə daha yaxşı nəzarətə kömək edir. Depressiya, qəzəb, stress, narahatlıq azaldır və daimi yorğunluğa qarşı kömək edir. Əhvalını yaxşılaşdırmaq və yorğunluğun azaldılması üçün, dekolte ya da mələk üzərində bir neçə damcı nane yağı silin və müntəzəm tənəffüs edin. Baş ağrısını azaltmaq üçün, məbədlər və alnada 1 və ya 2 damla yağı sil.Kemirgenlər, qarışqalar və hamamböçələr də nanə yağı ilə satıla bilər. Sadəcə bir pambıq topu üzərində bir neçə damcı qoyun və giriş sahəsi və ya kiçik giriş deşikləri qoyun. Qeyd: Nərə balığının çox dozası baş ağrısı və ürək yanması kimi yan təsirlərə səbəb ola bilər.\nBu warts, artrit, sprains, tendonitis, boyun ağrısı, kistler, göbələk infeksiyaları, atlet ayağı, burun sinuslar, Candida, shingles və herpes ağrı müalicəsində çox təsirli. hatalar, gənə, birə və bit, kəklik yağı bir neçə damcı aradan qaldırılması üçün\nBir sprey şüşə su ilə qarışdırılır bilər və həssas sahələr sprayed olunur. Bu qarışıq, mətbəxdə tezgahdakı bakteriya və qoxuları aradan qaldırmağa kömək edir.\nÇay ağacı yağı, Avstraliya çay ağacının yarpaqlarından çıxarılır. Təbii kofur kimi ətir var və dünyanın ən kiçik dərman sandığı sayılır. Neft antibakterial, antiviral və antiseptik xüsusiyyətlərə malikdir. Bu iltihablara qarşı kömək edir, böhrana məruz qalır, həşəratlara qarşı stimullaşdırır və qoruyur.\nÇay ağacı yağı demək olar ki, hər bir topikal infeksiya və xəstəlikdə istifadə edilə bilər. çay ağacı warts, kəpək, dırnaq göbələk yalnız bir neçə damcı ilə sonunda, həşərat sokması və baş biti müalicə edilə bilər. Sadəcə bir pambıq süpürgəni nəmləndirin, bir neçə damla çay ağacı yağı əlavə edin və təsirli sahəni dablayın. belə kokos yağı və ya zeytun yağı və dəri olmalıdır tətbiq kimi həssas dəri daşıyıcı yağı ilə çay ağacı yağı üçün.\nÇay ağacı yağı da bəzi su ilə qarışdırıla bilər və bədənin suyu kimi və isti suda buxar banyosu kimi istifadə edilə bilər. Bu, pis nəfəs, xoşagəlməz bədən qoxusu, bədxassəli bronx və vaginal infeksiyalara qarşı kömək edir.\nLavender neft xoş çiçək ətri və bədən və ruh üçün çox faydalıdır xoş sakitləşdirici təsiri var. Lavanta yağı anti-depressantdır və narahatlıqla mübarizə aparmağa kömək edir. Antiinflamatuar, antibakterial, antiseptik və tənəffüs xəstəlikləri ilə kömək edir.Yaraların və kiçik yanıqların müalicə prosesini dəstəkləyir, sızanağa, saç tökülməsinə, həşərat ısırmasına və qulaqlarına qarşı kömək edir.\nSivrisinekleri qorxutmaq üçün sadəcə zeytun yağı kimi daşıyıcı yağı ilə bir neçə damla lavanta yağı qarışdırın və bədənə yayılın. Ayların qarşısını almaq üçün, bəzi yuyulma qabları yuyucuların qabığına yuyulması üçün deterjan bölməsinə əlavə edilə bilər. Yastıqda da bir az lavanta yağı qurudu. Bu, daha yaxşı yuxuya kömək edir, stress və baş ağrısını azaldır. Tıxalı burun və ya sıxılmış bronxial boruların olması halında, onları aradan qaldırmaq üçün nəmləndiriciyə bir neçə damcı qoymaq kifayətdir. Rosemary yağı\nRosemary yağı güclü, təzə, kamfara bənzər bir aroma malikdir. Tez-tez kosmetik, ev təmizləmə və aromaterapiyada istifadə olunur. Güclü antioksidan imkanları, antiseptik, antiinflamatuar və əzələ ağrısını aradan qaldırır. Rosemary Oil tənəffüs problemləri, öskürək, həzm çətinlikləri, baş ağrıları və vaginal infeksiyalara qarşı kömək edir. Bu, yaddaşını yaxşılaşdırır, zehni problemlərə və əhval-ruhiyyənin qarşısını alır. Bir neçə damcı rozmarin yağını bir daşıyıcı yağı ilə qarışdırmaq və saç dərisini və saçları masaj etmək, saç foliküllərini və saç böyüməsini stimullaşdırır. Dezinfeksiya edərkən bibər qazı ağızın sağlamlığını yaxşılaşdırır. Yalnız bir bişmiş isti suya bir neçə damcı rozmarin yağı qoyun və ağız yuyucusu kimi istifadə edin. Bu, pis nəfəyə qarşı kömək edir, diş çürükünə, plak meydana gəlməsinə və digər diş problemlərinə qarşı qoruyur. Qeyd: Rosemary yağı hamiləlik, epilepsiya və yüksək qan təzyiqi zamanı istifadə edilməməlidir.\nQaş yağı güclü, kəskin, dünyəvi bir qoxuya malikdir. Müxtəlif antioksidantlarla zəngindir, analjezik, antibakterial və antiviral xassələrə malikdir. Parazitlərə qarşı kömək edir, antiseptik, antifungal, antiinflamatuar və stimullaşdırıcı xüsusiyyətlərə malikdir. Qara yağı diş və diş eti xəstəliyinə qarşı çox yaxşı kömək edir. Diş ağrısını aradan qaldırır və diş ətinin iltihabı və şişkinliyini azaltmağa kömək edir. Yalnız bir pambıq topu üzərində bir qarışıq yağı qoyun və ağrıyan diş və diş ətinə sürün. Baş ağrısı, qulaq ağrısı, atletin ayağı, dəri döküntüsü, hazımsızlıq və astma müalicəsi üçün seyreltilmiş qarğıdalı yağı çox yaxşıdır. Gecə yağı da pambıq topuna tətbiq oluna və otaqda paylana bilər. Bu həşərat və sivrisinekləri dəf etməyə kömək edir. Qeyd: qarışıq yağı çox güclüdür və istifadədən əvvəl seyreltilməlidir. Hamilə qadınlar və qaraciyər və ya böyrək xəstəliyi olan insanlar yağdan istifadə etməməlidir. Eugenolə qarşı allergik reaksiya zamanı qarışıq yağı istifadə edilməməlidir. Eugenol qarışıq yağının əsas tərkib hissəsidir.90-dan çox fərqli efir yağları var. Hər bir fərdin özünə xüsusi üstünlükləri və xüsusiyyətləri vardır. Əsas yağ əldə edərkən, təbii olaraq təbii olaraq 100% təbii və buxar distillə ilə istehsal olunmalıdır.


İmişli Kəllə Qənd Zavodunda məhsulun bəyazlığı və sərtliyi təbii üsulla təmin edilir\n13 Yanvar 2020, 09:31 (GMT +4)\nBakı, 13 yanvar, SalamNews. İmişli Kəllə Qənd Zavodunda dünyanın aparıcı şirkətlərinin müasir avadanlıqlarının, texnoloji qurğuların tətbiqi ilə beynəlxalq standartlara cavab verən, yüksək gigiyenik şərtlərə riayət olunmaqla, özünəməxsus dadı və görünüşü ilə fərqlənən kəllə qənd istehsal edilir.\nBurada Azərbaycan Respublikasında qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə dair dövlət proqramına uyğunolaraq keyfiyyətə nəzarət ən yüksək səviyyədə təmin edilir. Kəllə qəndin istehsalı, avtomatik qaydada idarə olunan müasir qurğular vasitəsilə aparılır. Burada bütün istehsal prosesi qapalı mühitdə, xam məhsulun qəbulundan son məhsulun qablaşdırılmasınadək məhsula heç bir əl təsiri olmadan, tam avtomatlaşdırılmış avadanlıqlar hesabına təmin edilir.\n“Azərşəkər”, “Final”, “Evim” markalı məhsulların istehsalında hətta suyun mikrobioloji təmizlənməsindən başlamaqla bütün proseslərdə son dərəcə gigiyenik və sanitar qaydalara riayət edilir. Bu zavodda kəllə qəndin bəyazlığı və sərtliyi, heç bir qatqı maddədən istifadə edilmədən, təbii yolla təmin edilir. Şəkərin şərbəti və nəmliyi alınaraq qurutma tunelinə yerləşdirilir. İmişli Kəllə Qənd ZavoduAzərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramına uyğun olaraq insanların işlə təmin olunmasına mühüm töhfə verir vəyüzlərlə İmişli sakinin işlə təmin olunmasına şərait yaradır.\nQeyd edək ki, müəssisədə istehsal olunan kəllə qənd Gürcüstan, Rusiya, Yaxın Şərq ölkələri və Qazaxıstana ixrac edilir.\nTürkiyə Ordusu qruplaşmalarla birgə İdlibdə Suriya Ordusunun mövqelərinə hücuma keçib\n20 Fevral 2020, 14:30 (GMT +4)\n20 Fevral 2020, 14:12 (GMT +4)\n20 Fevral 2020, 14:05 (GMT +4)\n20 Fevral 2020, 13:54 (GMT +4)\nPrezident İlham Əliyevin Romada rəsmi qarşılanma mərasimi olub (FOTO)


“2019/2020-ci tədris ilində Azərbaycan ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrində təhsil alan əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin sayı 6600-dən çox olub”.\n“Məlum olduğu kimi, ölkədə və dünyada yayılmış yeni növ koronavirus infeksiyasının Azərbaycan ərazisində yarada biləcəyi təhlükənin qarşısının alınması məqsədilə həyata keçirilən tədbirlər bütün sahələri olduğu kimi, yerli təhsil müəssisələrində tədris prosesini də əhatə edir.\nBununla, bir çox təhsil müəssisələrində təhsil alan əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxslər pandemiyanın yayılmağa başladığı tarixdən təhsilini dayandırıb, Azərbaycanı tərk edərək, öz ölkəsinə qayıdıb və ya pandemiya səbəbindən Azərbaycana geri dönə bilməyiblər”, - deyə məlumatda qeyd edilib.\nNazirlikdən vurğulanıb ki, əcnəbi tələbələr də digər təhsilalanlar kimi, mütəmadi olaraq onlayn dərslərdə iştirak edir:\n“Onların tədrisdən geri qalmamasını təmin etmək məqsədilə təhsil müəssisələri tərəfindən bütün lazımi tədbirlər görülür. Bununla yanaşı, Azərbaycanda qalan əcnəbilərin müxtəlif problemlərinin (maddi, ərzaq sıxıntısı və s.) həlli istiqamətində təhsil müəssisələri tərəfindən aktiv işlər görülməkdədir”.\n19.05.2020 10:05 736


“İŞİD-in hücumları nəticəsində 600-ə yaxın mülki vətəndaş həyatını itirib” - FOTOLAR\nXərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkən məşhur aktrisa: “Həbsxandan mənə məhbuslar məktub yazırdı...”-FOTOLAR\n40 min pakistanlı Azərbaycana gəlib – RƏSMİ\n15/12/2019 [16:58] - Dünya - ( 913 dəfə baxılıb)\n“İŞİD terror təşkilatının Türkiyəyə qarşı təşkil etdiyi hücum və terror aktları nəticəsində 600-ə yaxın mülki vətəndaş həyatını itirib”.\nBunu Türkiyənin Milli Müdafiə naziri Hulusi Akar, Qətərin paytaxtı Doha şəhərində təşkil edilən 19-cu “Doha Forumunda” çıxışı zamanı deyib. “2016-ci ildə İŞİD-ə qarşı həyata keçirilən “Fırat qalxanı” aniterror əməliyyatı nəticəsində 3 min terrorçu zərərsizləşdirilib. Bu əməliyyatlarda 71 Türk əsgəri şəhid olub. “Barış pınar”ı aniterror əməliyyatının həyata keçirildiyi bölgədə İŞİD silahlılarının həbs edilərək saxlanıldığı yalnız bir cəzaçəkmə müəssisəsi mövcud idi. Biz ora gedəndə həbsxana boşaldılmışdı və orada heç kim yox idi. PKK/YPG terrorçuları onların hamısını azad etmişdi.\nTürkiyənin güc strukturları tərəfindən hazırda İŞİD liderlərinin həbsi terror qruplaşmasına qarşı ciddi mübarizə apardığımızın bariz göstəricidir. Türkiyə tərəfindən saxlanılan İŞİD-in üzvü olan xarici ölkə vətəndaşları beynəlxalq hüquqa əsasən öz ölkələrinə göndərilir və hazırda bu davam edir”.\nGeneral qeyd edib ki, terrorizm dünya üçün əsas təhlükədir: “Terror təşkilatları fərqli adlar, forma və strategiyalar ala bilər, lakin biz onların bütün təzahürlərinə qarşı ayıq-sayıq olmalıyıq. Ancaq bir terror təşkilatını digərindən istifadə edərək məğlub etmək olmaz. Kürdlərlə və ya digər etnik qruplarla problemimiz yoxdur. Biz yalnız terror təşkilatları ilə mübarizə aparırıq. Kürdlər qardaşlarımızdır. İŞİD müsəlmanları təmsil etmədiyi kimi, PKK / YPG kürdləri təmsil edə bilməz. Heç vaxt sərhədlərimizin cənubunda terror dəhlizinin yaradılmasına imkan verməyəcəyik. Biz qonşumuz olan Suriyada sabit və demokratik siyasi vəziyyətin hökm sürdüyünü görmək istəyirik”(Report)