MSI Katana GF66 11UE oyun noutbukunun nəzərdən keçirilməsi; Yeni nəslin emal nəhəngi - Baku Time\nGüclü emal gücü oyun noutbuku bazarında çatışmayan açar ola bilər. İndi Nvidia RTX 3060 qrafik kartı, Intel Core i7-11800H prosessoru və 144Hz təsvir yeniləmə tezliyi ilə ekran kimi təsir edici xüsusiyyətləri ilə noutbuk bazarının bu seqmentində ən yaxşılarından biri kimi seçilə bilən məhsula baxacağıq. BakuTime.com- ilə MSI Katana GF66 11UE oyun noutbukunun aparat baxışını izləyin.\nYaxın vaxtlara qədər MSI-nin məşhur bir şüarı var idi və bu, Gaming-də 1 nömrəli idi. Bu şüar nədənsə ləğv edilsə də, MSI oyun noutbuklarını nəzərdən keçirdiyimiz müddətdə belə qənaətə gəldik ki, bu şirkət həqiqətən də dünyanın ən yaxşı oyun noutbukları istehsalçısı adına layiqdir.\nMSI oyun məhsullarının çox müxtəlif və dəqiq təsnifatı və həm Intel, həm də AMD prosessor istehsalçılarının müxtəlif konfiqurasiyaları və rəqiblərindən daha dəqiq qiymətlər dünyada bu brendə xüsusi baxışa səbəb olub. Digər tərəfdən, MSI məhsullarının əla quruluş keyfiyyəti istifadəçilərin etibarını qazanan başqa bir səbəbdir.\nBakuTime.com – Bu gün, bu yazıda, tam nəzərdən keçirmək üçün bu şirkətin GF seriyasından yeni bir cihazla sizinləyik.\nKatana GF66 11UE seriyası MSI-nin orta səviyyəli oyun noutbukudur və bir çoxları tərəfindən 2021-ci ildə ən sərfəli və qənaətcil oyun noutbuklarından biri hesab olunur.\nKatana ləqəbi bizə məşhur Yapon qılınclarını xatırladır. Tayvan və Şərqi Çin xalqlarının mədəniyyəti Yaponiya ilə əlaqəli olduğundan, biz bəzən Tayvan məhsullarında xüsusi Yapon işarələrini görürük.\nMSI məhsul səhifəsində Katanı təsvir edir: “Qədim zamanlarda əjdahanın ruhu ilə aşılanmış mifik qılınc var idi.\nƏjdaha bıçağı əjdaha qəbiləsi tərəfindən hazırlanmışdır və heç bir silah onun gücünə bərabər deyil. Onun hər rəqsi fırtına kimi yüksəlir və hər zərbəsi səmanı odlu tufana çevirir.\n“İndi, əjdaha gücləri ilə qarışan əjdaha bıçağını götür və döyüş.” Təsvir maraqlı və həyəcanvericidir, ona görə də siz MSI Katana GF66 11UE-nin katana qılıncı kimi iti, sürətli və çox etibarlı olmasını gözləməlisiniz.\nGF66 seriyası üç modeldə mövcuddur: 11UE, 11UD və 11UC. Üç model arasındakı əsas fərqlər ekranın yeniləmə sürəti, qrafik kartı versiyası və adapter gücüdür.\nBu üç model arasında ən yüksək model nəzərdən keçirəcəyimiz 11UE modelidir.\nƏvvəlcə GF66 11UE-nin ümumi spesifikasiyalar cədvəlinə nəzər salacağıq və sonra bu oyun noutbukunun görünüşünə keçəcəyik:\nKomponent Model və spesifikasiyalar\nProsessor Tiger Lake ailəsindən Intel Core i7-11800H\nqrafik kartı RTX 3060 GDDR6 6GB\nRAM yaddaşı 16 GB DDR4-3200Mhz yaddaş\nEkran FHD həlli və 144 Hz ilə 15,6 düymlük IPS növü\nyadda saxla 512 GB SSD M.2 nVMe növü\nSimsiz şəbəkə 802.11 ax Wi-Fi 6 + Bluetooth v5.2\nSimli şəbəkə Gb LAN\nNatiqlər İki 2 vatt dinamik\nxalis çəki 2,25 kq\nBIOS versiyası E1581IMS.306\nMonoxrom fon (qırmızı)\n* BakuTime.com yuxarıdakı cədvəlin bütün nəticələrini xüsusi alətlə əldə etmişdir.\nYuxarıda göstərilən spesifikasiyaları nəzərə alsaq, GF66-nın öz qiymətinə görə çox yaxşı performans göstərəcəyi gözlənilir və GF66 xüsusilə prosessor, displey və qrafik kartı sahəsində güclü spesifikasiyalara malik, qənaətbəxş oyun noutbuku sayıla bilər.\nBununla belə, hekayənin digər tərəfində biz GF66-nın çatışmazlıqlarını da gördük, onları icmalın mətnində daha yaxından nəzərdən keçirəcəyik.\nDizayn, keyfiyyət qurmaq və I / O\nKorpus, material və dizayn\nMSI GF66 Bundan sonra GF66 adlandırılacaq Katana 11UE digər MSI məhsulları ilə ümumi dizayn dilinə malikdir. GS, GE və s. kimi G (X) seriyasından MSI oyun noutbuklarını nəzərdə tuturuq.\nTamamilə oyun görünüşünə və qara və qırmızı rəng mövzusunun birləşməsinə malik noutbuk, bu dəfə bu modeldə yalnız qırmızı rəngi klaviaturanın arxa işığında görə bilərsiniz. GF66-nın ölçüləri təxminən 359 x 259 x 24,9 mm və çəkisi təxminən 2,25 kq-dır. GF66 tamamilə qara plastik korpusa malikdir və nisbətən yaxşı tikinti keyfiyyəti təklif edir.\nGF seriyası MSI oyun noutbuklarının qənaətcil seriyalarından biri olduğundan, şirkət bir çox amillərdə xərcləri azaltmağa qərar verdi, onlardan biri eyni bədən materialıdır.\nGT və GS seriyalarından fərqli olaraq metal korpus yoxdur və siz toxunanda sərin hiss etdiyiniz metal korpuslu oyun noutbuklarının həvəskarısınızsa, GF66-da belə hiss etməyəcəksiniz. GF66 indi ayrıca kartonda orijinal MSI kürək çantası ilə xüsusi paket şəklində mövcuddur.\nNoutbuk qutusunun özü paketin karton qutusunun içərisindədir və noutbuk qutusunun içərisində siz yalnız 180 vattlıq şarj cihazını və təlimatı görəcəksiniz.\nMSI Dragon loqosu həmişə ekranın arxasında görünə bilər, fərqi ilə bu modeldə bu loqo qara və qabartma ilə işlənib.\nBiz loqonun klaviaturanın arxa işığı ilə parlaq qırmızı olmasına üstünlük verərdik, lakin bunun qənaətcil oyun noutbuku olduğunu və bunun istehsalçı və istifadəçi üçün əlavə xərclərə səbəb olacağını xatırladıq.\nOyun noutbuklarının mənfi cəhətlərindən biri odur ki, adətən bir əllə ekranı açmaq mümkün olmur, lakin MSI Katana GF66 11UE -da ekranı bir əllə asanlıqla açmaq olur.\nGörünür, menteşələr bu displey üçün güclü və eyni zamanda çox yumşaqdır, baxmayaraq ki, cihazın gövdəsinin ağır çəkisi ekranı bir əllə açmaq üçün təsirsiz deyil.\nEkran çərçivəsinin və klaviaturanın formasını görən, hətta söndürüldükdə belə, hər bir istifadəçi ilk baxışdan bu məhsulun oyun xarakterini dərk edir.\nDaha cəlbedici dizayn üçün MSI məhsulun ön kənarına ekranın yuxarı kənarına uyğun gələn hər iki tərəfdən bucaq verdi.\nKlaviatura və toxunma paneli cihazın yuxarı hissəsində görünür.\nNumpad bölməsi olan klaviatura istifadəçiyə xoş hisslər bəxş edir. Toxunma paneli Boşluq düyməsinin bir qədər altında yerləşir.\nKlaviaturanın üstündə iş zamanı havanı yuxarıdan bədənə yönəldən hava ventilyatorları və ya hava sirkulyasiyası ventilyatorları var.\nAncaq ekranın alt kənarında MSI-nin yeni loqosu ilə istifadə etdiyi çox böyük bir kənar var.\nEyni şey bədəndəki MSI loqosu üçün də keçərlidir, baxmayaraq ki, daha böyük yerə görə loqonu çərçivəyə bir qədər böyük çap edə bilərdilər.\nYanlardakı kənarlar da kifayət qədər yaxşıdır və ekranın yuxarı hissəsində veb-kamera və mikrofonların, eləcə də ekran bamperlərinin olması səbəbindən normal görünür.\nAmma şassi və cihazın alt hissəsi inteqrasiya olunmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur və istifadəçi adətən arxa qapağı tam açmadan hissələrdən heç birinə daxil ola bilməyəcək, biz təkmilləşdirmə imkanları və hissələrin əlçatanlığı haqqında daha çox danışacağıq.\nVacib qeyd Bu noutbukun korpus materialı ilə bağlı önəmli olan və diqqət etməli olduğunuz məqam odur ki, ləkələri udur və həddindən artıq barmaq izi var... Onunla 5 dəqiqə, hətta təmiz əllərlə işləmək kifayətdir ki, barmaq izləriniz qalsın.\nKlaviatura və toxunma paneli\nGF66, GF, GE və Alpha ailəsindəki digər modellərə çox oxşar klaviaturaya malikdir. Keçmişdə SteelSeries etiketi MSI klaviaturalarına xüsusi etibarlılıq və şəxsiyyət bəxş etsə də, qiyməti azaltmaq üçün MSI yenə də bu dəyəri SteelSeries-ə qurban verməməyi və şirkətin lisenziyasını məhdudlaşdırmağı üstün tutdu.\nMSI, Numpad daxil olmaqla, MSI Katana GF66 11UE üçün tam klaviatura daxil etdi. Bütün düymələrdə işıqlandırma üçün işıqlandırma şüası var və hətta ətraf işığında da qırmızı arxa işığı yaxşı göstərə bilir.\nTəəssüf ki, arxa işıq yalnız qırmızıdır və 4 rejimdə işığın intensivliyi FN + F8 düymələrini birləşdirərək tənzimlənir.\nTəəssüf ki, MSI klaviaturanın oyunçu üçün mükəmməl ideal olması və hər iki Numpad hissəsini aşağı marjalı 15,6 düymlük noutbukun ölçüsünə uyğunlaşdırmaq üçün Numpad-i adi düymələrdən daha kiçik etməli oldu.\nNəticə odur ki, ölçü fərqinə görə Numpad düymələrinə baxmadan istifadə etmək bir qədər çətin olacaq. Bu klaviaturanın ən qəribə tərəfi CTRL və FN düymələrinin çox yersiz olmasıdır.\nİstiqamət düymələri də düzgün qurulmayıb. Ümumiyyətlə, bu klaviatura bir az qəribə görünür və buna öyrəşmək üçün vaxt ayırmalısınız.\nXoşbəxtlikdən, onun səhv sıxılmasının qarşısını almaq üçün bir FN kilidi var və cihazın bir çox funksiyası, məsələn, soyutma sisteminin CoolerBoost profilinin seçilməsi birbaşa FN birləşməsi ilə edilə bilər.\nKlaviatura düymələrinin ümumi funksiyası bütün çatışmazlıqlarına baxmayaraq, həm oyun, həm də yazı yazmaq və gündəlik işlərə uyğun görünür.\nDüymələrlə işləyərkən bir az diqqətli olsanız, sıxılmadan sonra yarı mexaniki klaviaturalara bir qədər bənzər çox kiçik bir rəy var. Düymələrin sıxılma dərinliyi də uyğundur və onunla işləmək üçün yaxşı hisslər verəcəkdir.\nBu rəyin mətnini GF66 klaviaturası ilə yazmağa üstünlük verdik! Amma bu klaviaturanın ən mühüm gücü oyun olmasından başqa, lazımi yerə istəlilən ərəb, Azəri və fars hərflərinin yerləşdirilməsidir.\nBu latın hərfləri kimi, standart olaraq düymələrə həkk olunub və arxa işığı yaxşı keçir.\nAncaq gəlin oyun noutbuklarında ən az istifadə olunan hissəyə keçək!\nGF66 toxunma paneli çoxbarmaq toxunuşu olan standart sensor paneldir və ayrıca sol və sağ klik düymələri yoxdur.\nİşin mənfi tərəfi odur ki, sol və sağ kliklərə basmaq o qədər çətindir ki, buna ehtiyac yoxdursa, onu heç vaxt adi işlər üçün istifadə etməyəcəksiniz, nəinki oyun!\nÜmumiyyətlə, toxunma panelləri oyun noutbuklarında geniş istifadə edilmir və əksər oyunçular siçanla işləməyə üstünlük verirlər, hətta qiymətini düşünən qənaətcil oyunçular hələ də siçanı noutbukun yanında istifadə edirlər.\nBu səbəbdən, MSI-ni daha dəqiq və sadələşdirilmiş toxunma paneli istifadə etmədiyi üçün tənqid etmək olmaz.\nDiqqət yetirməli olan başqa bir şey Power düyməsinin klaviaturanın içərisində yerləşdirilməsidir və cihazı yandırıb-söndürmək üçün ayrıca düyməyə ehtiyac yoxdur.\nBu düymənin içərisində olan çox kiçik bir LED istifadəçiyə cihazın yandırma/söndürmə və ya gözləmə rejiminin ümumi vəziyyətini də göstərir.\nMSI Katana GF66 11UE I/O münasibətləri\nNoutbuklarda giriş və çıxışlar həmişə çətin hissə olub, oyun noutbuklarında bu problem daha böyük görünür.\nOyunçu istifadəçi adi istifadəçidən daha çox alət və avadanlıqa malik olacaq və oyun noutbuku qənaətcil oyunçunun ehtiyaclarını yaxşı qarşılamalıdır.\nGF66 iki birinci nəsil USB3.2 TypeA portuna, USB2.0 TypeA portuna, birinci nəsil USB3.2 TypeC portuna, HDMI video çıxış portuna, RJ45 və ya LAN portuna və nəhayət, 3,5 mm qulaqlıq yuvasına malikdir. Mikrofondur, bu noutbukda portların düzülməsini fotolarımızda görə bilərsiniz.\nBu noutbukda istifadə edilən RTX3060 eyni vaxtda 3 ekranı təsvir etməyə tam qadirdir. MSI hətta bu noutbuku daha qənaətcil etmək üçün Kensinqton təhlükəsizlik portunu çıxardı! Şassiyə və daxili metal gövdəyə qoşulan xüsusi kilidi olan bu port cihazın oğurlanmasının qarşısını alır.\nDemək lazımdır ki, Bununla belə, GF66 I/O sektorunda minimal xüsusiyyətlərə malikdir və bəzi elementlərin buraxılmasının qiyməti orta səviyyəli və ekonom oyunçuların xeyrinə azaldacağını bilərək, bu baxımdan GF66-ya məqbul qiymət verə bilərik.\nSimsiz rabitə imkanları\nŞəbəkə, onlayn oyunlar və şəbəkələr səbəbindən oyun noutbuklarında çox vacib bir mövzudur. MSI Katana GF66 11UE simsiz şəbəkə kartı Intel AX201NGW modelidir və ana plataya qoşulmaq üçün M.2 interfeysindən istifadə edir. Bu kartın modelindən də aydın olduğu kimi, o, altıncı nəsil Wi-Fi (802.11ax) dəstəyinə malikdir və həmçinin Bluetooth 5.2 versiyasına malikdir.\nAltıncı nəsil Wi-Fi, 802.11ac kimi, 5 GHz istifadə edir, lakin məlumat ötürmə sürəti daha yüksəkdir.\nMSI-nin iddia etdiyi kimi, bu sürət artımı 802.11ac versiyasından 3 dəfəyə qədər sürətlidir və eyni zamanda 75%-ə qədər daha az gecikmə ilə nəticələnəcək.\nBu şəbəkə kartının maksimal nəzəri sürəti simli LAN şəbəkə kartından xeyli yüksək olan uyğun və uyğun marşrutlaşdırıcıdan istifadə etsəniz, 2,4 Gbps-ə çatır.\nBluetooth versiyası 5.2, Gamepad və qulaqlıq kimi bir neçə simsiz Bluetooth cihazını birləşdirə bilməsi ilə yanaşı, cihaza daha az enerji sərfiyyatı tətbiq edir.\nXüsusi əməliyyat sistemləri və proqram təminatı\nGF66 qiymətinin azaldılmasında qurban edilmiş bir çox şey var və əməliyyat sistemi bu məqsəd üçün standart olaraq bu cihazda quraşdırılmayıb. Alıcı bu noutbukda Windows 10 və ya 11-i quraşdırmalıdır və həmçinin istifadəçi sürücüləri quraşdırmaqda çətinlik çəkir.\nBu yaxınlarda MSI-nin yaxşı addımı sürətli və problemsiz giriş üçün istifadəçinin bütün sürücülərini və proqramlarını ayrıca bölməyə yerləşdirməkdir.\nOptik disklər köhnəldiyi üçün, proqram təminatı olan DVD diski təmin olunarsa, onlardan istifadə edərkən yalnız istifadəçi çox çətinlik çəkəcək.\nBu təqdirəlayiq MSI işi ilə istifadəçi hər zaman ehtiyac duyduğu drayverlərə və proqramlara sahib olacaq və bu proqramların tutduğu 10 GB boş yerə ehtiyac duyarsa, onları flash sürücüyə köçürə və istədiyiniz bölməni azad edə bilər. Bununla belə, MSI noutbuklarını ilk dəfə alırsınızsa, bölməni təsadüfən silməmək və ya formatlamamaq üçün quraşdırarkən diqqətli olun.\nBununla belə, biz sizə ilkin işə salmaq üçün bu drayverləri və proqram təminatından istifadə etməyinizi və ilk fürsətdə ən son versiyaları yalnız MSI saytından və məhsul səhifəsindən endirməyinizi tövsiyə edirik. GF66 üçün, hətta proqram təminatı baxımından belə bir bədbəxtlik var və Dragon Center və proqramlar kimi mülkiyyət proqramlarından xəbər yoxdur.\nWin / FN düymələrinin və bir neçə başqasının aktivləşdirilməsi və ya söndürülməsi ilə aparat performans profilləri kimi bəzi funksiyaları idarə etmək üçün quraşdıra biləcəyiniz yalnız MSI Center proqramı var.\nLaptopun bütün hissələrinin vəziyyətini dərhal izləmək üçün bu proqramda Avadanlıq Monitorinqi adlı ayrıca bölmə də var.\nMSI Katana GF66 11UE Ekran\nGF66-nın ən maraqlı hissələrindən birinə gəldik. Oyunçular üçün həyati bir xüsusiyyət olan 144Hz yeniləmə sürəti kimi maraqlı xüsusiyyətlərə malik 15,6 düymlük ekran. Əslində, bu dövrdə bir noutbuk, hələ də 60 Hz ekrana sahibdirsə, artıq oyun adlandırıla bilməz!\nIPS panelli bu displey çox yaxşı baxış bucağına malikdir, həmçinin çox yaxşı parlaqlığa malikdir və istənilən növ istifadə üçün çox uyğundur. Bununla belə, MSI-nin yüksək səviyyəli modelləri kimi, bu noutbuk rəng temperaturuna nəzarət proqramı və rəng dəqiqliyi ilə bağlı deyil və siz onun vahid görüntüsünə alışmalısınız.\nBaxmayaraq ki, MSI bu displeyin piksel reaksiya sürətini təyin etməmişdir, lakin ekranın sürətli rəng dəyişməsində yaxşı performansını nəzərə alsaq, bu sürət təxminən 6 millisaniyə kimi görünür. Həmçinin Adobe RGB standartları ilə bu displeyin rəng gamutu və s. haqqında heç bir məlumat verilməyib.\nAncaq bir neçə günlük istifadəmizdə bu displey hər cür oyun və multimedia istifadəsi üçün çox uyğun və kifayət qədər görünür, peşəkar oyunçular G-Sync kimi texnologiyaların olmaması səbəbindən onunla maraqlanmaya bilər, lakin təcrübəsiz oyunçu və Siz böyüyürsünüz, bu monitor sizi qane edəcək.\nBaxış bucaqları baxımından, dediyimiz kimi, IPS panel sayəsində yaxşı performans gözləyirdik, buna nail olundu. 15,6 düymlük MSI Katana GF66 11UE displeyi sizə istənilən bucaqdan yaxşı nəticələr verəcək və eyni zamanda filmlərə baxmaq üçün əladır.\nAparat və Hardware\nBaxışın əvvəlində dedik ki, GF66 üç versiyada mövcuddur, əsas fərq qrafik kartı (RTX3050 / 3050ti / 3060) və ekran yeniləmə sürəti və adapter gücüdür.\nGF66 11UE versiyası hər üç model arasında ən yüksək konfiqurasiya və konfiqurasiyaya malikdir və onun kağız üzərindəki xüsusiyyətlərini nəzərə alsaq, onu orta və yüksək səviyyəli oyun noutbuku hesab etmək olar.\nBu günlərdə, yazı zamanı, 1500 dollar qiymət aralığında olan əksər oyun noutbukları GTX1650 və GTX1660 kimi RTX olmayan qrafiklərdən istifadə edir.\nLakin GF66 bundan bir qədər yüksək qiymətə bir addım təklif edir. 11-ci nəsil Intel Core i7-11800H prosessoru ilə birlikdə RTX3060-ın güclü versiyası daha ucuz modellərdə asanlıqla tapa biləcəyiniz bir şey deyil. Əvvəlcə prosessor və onun tam təsvirinə keçək.\nMSI Katana GF66 11UE Prosessor\nQırmızı komandanın üzləşdiyi bütün uğursuzluq və məğlubiyyətlərə baxmayaraq, Intel hələ də güclü və etibarlı prosessorlar qurur.\nBaxmayaraq ki, bu rəyin müəllifi daha ucuz və daha sürətli prosessorları istehlak etməyə daha çox meyllidir (qiymətlə müqayisədə), Core i7-11800H asanlıqla yan keçə biləcək bir şey deyil.\nHazırda 11-ci nəsil Intel mobil prosessorları şirkətin noutbuklarda istifadə edilən ən son prosessorlarıdır və on ikinci nəsil gələnə qədər Core i7-11800H mövcud olan ən güclü Intel Core i7 mobil prosessoru sayıla bilər.\n10nm istehsal texnologiyasına malik bu 11-ci nəsil prosessor 8 fiziki nüvəyə və 16 yivli nüvəyə malikdir və onun nüvə sürəti 2,3 GHz-dir və turbo rejimdə 4,6 GHz-ə qədər artır (məhdud vaxt / idarə olunan enerji istehlakı ilə məhdud sayda nüvə).\n10 MB L2 keş və 24 MB L3 keş yaddaşa malik olmaq prosessora RAM və ardıcıl emal ilə qarşılıqlı əlaqədə yüksək dərəcədə etibarlılıq verir. Bu prosessor 2 kanal rejimində 128 GB-a qədər DDR4-3200 yaddaşını dəstəkləyir və 100 dərəcə Selsi temperatura dözümlülüyünə malikdir.\nCore i7-11800H həmçinin Intel 11-ci nəsil inteqrasiya olunmuş qrafika ilə təchiz olunub, baxmayaraq ki, RTX3060 ilə komponent istifadəçisi xüsusi hallarda buna ehtiyac duymur.O, PCIe, Sata və s. interfeyslərə malikdir.\nYazdığımız kimi, GF66 qrafika sahibi Nvidia RTX3060 mobil versiyasıdır. Xoşbəxtlikdən, MSI burada standart RTX3060 versiyasını istifadə edir və daha az güclü Max-Q versiyasından bəhs edilmir.\nBu qrafik çip Nvidia-dan müştərinin ehtiyaclarından asılı olaraq müxtəlif tutumlarda istehsal olunur.\nTəəssüf ki, MSI GF66 üçün 80W TDP gücünə malik (ən yüksək 115 vatt versiyada) ən aşağı modeli hesab etmişdir. 13,2 milyard tranzistoru olan bu qrafik kartının 3840 Cuda nüvəsi və 6 GB xüsusi GDDR6 yaddaşı var.\nQrafik nüvələrin sürəti əsas rejimdə 900 MHz, maksimum rejimdə isə 1425 MHz-ə çatır. O, həmçinin 1750 MHz yaddaş sürətinə, 192 bitlik interfeysə və 336 Gbps maksimum ötürmə sürətinə malikdir.\nBu çipin (FP32) standart ondalık emal gücü baza rejimində 6,912 teraflopa, maksimum rejimdə isə 10,94 teraflopa çatır. GPU-Z proqramının ekran görüntüsündə GF66-da istifadə olunan RTX3060 məlumatlarının qalan hissəsinə baxın.\nMSI Katana GF66 11UE RAM yaddaşı\nBu gün oyun üçün minimum standart RAM 16 GB-dır. GF66 da bu minimum dəyərə malikdir. Laptopda standart olaraq 2 8 GB DDR4-3200 modulu quraşdırılıb.\nVaxtı 52 22-22-22 olan Kingston modulları, ehtimal ki, digər modullardan daha ucuz qiymətə görə seçilib.\nTestlərimizə görə, qısa müddətdə bu modulları təkmilləşdirməyə ehtiyac yoxdur və siz oyun noutbukunuzdan həzz ala bilərsiniz, lakin bu noutbukun anakartı tərəfindən 64 GB RAM dəstəyi sayəsində onları daha yüksək səviyyəyə yüksəltmək lazım olduğu görünür.\nyadda saxla GF66-nın saxlama bölməsinin həm güclü, həm də zəif tərəfləri var.\nƏvvəla, GF66 çoxlu saxlama variantları təklif edən bir neçə 15,6 düymlük oyun konsollarından biridir. Birincisi, bu cihazın üçüncü nəsil NVMe PCIe protokolu ilə 2 M.2 yuvası olmasıdır.\nBu yuvalardan biri standart olaraq 512 GB Kingston modulu ilə işğal edilir, digəri isə ikinci modulu quraşdırmaq üçün pulsuzdur.\nAncaq bu hamısı deyil, bu noutbukda 2,5 düymlük SATA sabit disk və ya SSD quraşdırmaq üçün boş yer də var! Əslində, bu hərəkət MSI üçün çox pula qənaət edir, çünki bu, sabit disk üçün yer açmaq üçün batareyanın tutumunu azaldır.\nDigər bir üstünlük ondan ibarətdir ki, bəzi modellərdən fərqli olaraq, sərt diski quraşdırmaq üçün xüsusi SATA yastı kabelə ehtiyacınız yoxdur və sabit diski quraşdırmaq üçün ana platanın qarşısında standart məlumat yuvası və enerji təchizatı təmin edilir.\nƏlbəttə ki, saxlama işinin mənfi tərəfi MSI-nin əsas SSD modulu üçün zəif seçimidir, bizim testlərimizdə çox yaxşı nəticə göstərməmişdir.\nTəkmilləşdirmə və təmir imkanı\nHəmişə olduğu kimi, biz bütün noutbukları miqyaslılıq və daxili komponentlərə çıxış baxımından yoxlayırıq.\nGF66 təhlükəsiz deyil və biz onu daxili komponentlərin necə qurulduğunu və nəyin təkmilləşdirilə biləcəyini, həmçinin istifadəçi tərəfindən bunu etmək mümkün olub-olmadığını və ya xidmət mərkəzinə getməli olduğunu görmək üçün onu açdıq. Əvvəla, yadda saxlayın ki, bütün MSI noutbuklarının şassisi altında və vintlərdən birində Seal Zəmanət etiketi var.\nBu o deməkdir ki, zəmanət müddəti ərzində bu etiket zədələnərsə, onların, həm də digər ölkələrdəki rəsmi servis mərkəzi istifadəçiyə xidmət göstərməkdən imtina edəcək.\nBeləliklə, ilk addımda tövsiyəmiz zəmanət müddəti bitənə qədər hissələri təkmilləşdirməyə və ya dəyişdirməyə qərar verməməkdir. Hətta bu müddət ərzində xidmət mərkəzi uyğunsuzluq kimi müxtəlif səbəblərə görə hər hansı komponenti quraşdıraraq sorğunuzu rədd edə bilər. Bununla belə, hissələri açmaq və onlara daxil olmaq üçün cihazın şassisini tam açmaq və etiketin möhürünü qırmaq lazımdır.\nİlk növbədə GF66 bu baxımdan bizi təəccübləndirdi. MSI hissələri təmir etməyi və asanlıqla əldə etməyi asanlaşdırmaqla öz dizayn sənətini böyük dərəcədə nümayiş etdirdi.\nBütün vintlər açıldıqdan sonra cihazın alt qapağı bir az ehtiyatla və səbirlə plastik kart və ya uyğun alətlə açılır.\nBizə maraqlı və faydalı görünən ilk şey, MSI-nin GF66 anakartını bütün hissələrin açıq tərəfdə görünməsi üçün dizayn etməsi oldu. Anakartın digər tərəfində əlçatan hissələr yoxdur və istifadəçinin təkmilləşdirmək üçün anakartı tamamilə açmasına ehtiyac yoxdur.\nBurada fanatlara, soyuduculara, RAM modullarına, SSD modullarına və simsiz modullara tam giriş əldə edə bilərsiniz. Daha əvvəl qeyd etdiyimiz kimi, ana platada NVMe protokolunu dəstəkləyən cari MSD S.2-dən başqa, istifadəçinin böyük bir diskdən istifadə edə biləcəyi 2280 ölçülü ikinci SSD üçün daha bir M.2 yuvası var.\nMSI Katana GF66 11UE Yaddaş həcmi\nBazarda istədiyiniz modulu təmin edin və quraşdırın. Əsas SSD-nin daha yaxşı işləməsi üçün MSI, daha yaxşı istilik ötürməsi üçün dibi 2 böyük termal yastıqla örtüb.\nBaşqa bir çox faydalı məqam, bəzi modellərdən fərqli olaraq, SATA düz kabelini tələb etməyən və hər şey əvvəlcədən hazır olan 2,5 düymlük sabit diskin quraşdırılması üçün nəzərdə tutulmuş yerdir.\nRAM vəziyyətində, standart olaraq 2 SO-DIMM yuvası 2 8 GB modulla işğal edilir, onları 32 GB-a yüksəltmək istəyirsinizsə, hər iki modulu dəyişdirməlisiniz.\nLakin GF66 və ümumiyyətlə MSI noutbuklarının əksəriyyətinin gücü onun təkmil və səmərəli kondisioner və soyutmasındadır. MSI bu cihaz üçün 2 fanlı soyuducudan istifadə edib və onun üçün çoxlu mis istilik boruları və boruları nəzərdən keçirib. Şəkildə gördüyünüz kimi sağdakı çip RTX3060 qrafik kartı, soldakı çip isə 11800H prosessorudur.\nSağ tərəfdəki ventilyatorda qrafik kartı üçün 2 xüsusi istilik borusu, sol tərəfdəki fanda isə prosessor üçün xüsusi istilik borusu var.\nAmma vacib məqam odur ki, bu soyuducu təkcə bu iki çipi soyutmur və VRM və qrafik yaddaş çipləri kimi digər komponentlər də bu soyuducunun altında yerləşir və bu soyuducudan istifadə edir.\nTestlərimizdə CoolerBoost 5 çox yaxşı nəticə göstərdi və laptop düz bir səthə qoyularsa, ağır emal zamanı CPU və qrafik kartının temperaturunu yaxşı saxlaya bilir. Bununla belə, fanatların səsi maksimum məsafədə çox səs-küy yaradır və onların səsi uzaqdan eşidilir.\nGF66-nın daxili dizaynında başqa bir məqam cihazın sol tərəfindəki USB qoşulma lövhəsinin ana platadan ayrılmasıdır ki, bu da təmiri asanlaşdırır.\nGF66-nın daxili tərtibatında gördüyümüz yeganə mənfi cəhət, ekranın LVDS əlaqə kabelinin qrafik kartın istilik borusunun altına sürüşməsi və qrafik kartın yüksək temperaturu səbəbindən zamanla xarab ola bilməsi idi.\nAncaq GF66-da gördüyümüz qəribə şey cihazın arxa qapağının içərisində nisbətən ağır metal parçasının olması idi! Mavi örtüklü bu metal parçası tam olaraq sərt diskə yerləşdirilib və cihazın çəkisinə təxminən 200-250 qram əlavə edib.\nÇox güman ki, bu, onların bu qədər zəif olmasının səbəbidir.\nDemək lazımdır ki, GF66 həm əsas komponentlər, həm də onlara giriş asanlığı baxımından aparat sektorunda güclü cihazdır. Modulların təkmilləşdirilməsi və dəyişdirilməsi, soyuducunun açılması və təmizlənməsi təmir prinsipləri ilə bir az tanışlıq və kifayət qədər dəqiqliklə asanlıqla mümkündür.\nAvadanlıq testləri və ölçüləri\nGF66-nı və döyüş meydanında danışılan bütün imkanları sınamaq daha yaxşıdır. Testlər üçün biz CPU, qrafik kartları, SSD-lər, soyutma və s. üçün geniş proqram təminatından istifadə etmişik. Bütün bu testlərdə MSI Katana GF66 11UE BIOS versiyası zavod standartı BIOS və 306 versiyası idi.\nGF66-nın güclü prosessoru və qrafik kartı, eləcə də kifayət qədər operativ yaddaşı nəzərə alsaq, bu cihazdan yaxşı nəticələr gözlənilir. Oyunçular üçün hər şeydən daha vacib olan oyun və kadr sürəti olan birinci və ən vacib hissədən başlayaq.\nOyun adı Qrafik detallar Orta kadr sürəti (saniyədə)\nGTA V Very High 74 kadr\nThe Witcher 3 Ultra 90 kadr\nRed Dead Redemption 2 Ultra (Extreme) 26 kadr\nHorizen Zero Dawn Ultra\nDevil May Cry 5 Highest Quality 125 kadr\nFar Cry 5 Ultra 80 kadr\nDoom Eternal Ultra 129 kadr\nNFS Heat Ultra 68 kadr\nMarvel Avengers Very High 92 kadr\nBattlefiled V Ultra 79 kadr\nBorderlands 3 Highest Quality 61 kadr\nYuxarıdakı cədvəldə gördüyünüz kimi, güclü RTX3060 qrafikası sayəsində GF66 günün bütün oyunlarını yüksək qrafik detalları ilə tam HD həllində oynaya bilir. Yalnız ən detallı parametrlərlə Red Dead Redemption 2 testində bu cihaz bəzi parametrləri azaltmaqla artırıla bilən orta hesabla 26 kadr sürəti qeyd etdi.\nÜmumiyyətlə, qrafik detallara əməl etsəniz və ondan düzgün istifadə etsəniz, GF66-nın oyun laptopu kimi bir neçə il oyunlarda sizi müşayiət edəcəyini gözləyə bilərsiniz.\nSonra, qrafik kartının gücünü yoxlamaq üçün Advanced Edition-ın məşhur 3DMark testinə və onun müntəzəm sınaqlarına gedirik.\nNəticə əldə edilir Test növü\n16744 3DMark Fire Strike\n8663 3DMark Fire Strike Extreme\n4539 3DMark Fire Strike Ultra\n43079 3DMark Night Raid\n4211 3DMark Port Royal\n7284 3DMark Time Spy\n3467 3DMark Time Spy Extreme\n41922 3DMark Wild Life\nCinebench proqram dəsti prosessorun ümumi gücünü və qrafik kartı çərçivəsini yoxlamaq üçün istifadə olunur. Bu məqsədlə R11.5, R15 və yeni R23 versiyalarından istifadə etdik. Core i7-11800H prosessorunun və Nvidia RTX3060 qrafik kartının ümumi nəticələri aşağıdakı şəkildə göstərilir:\nCinebench təknüvəli və çoxprosessorlu testləri render və təsvirin göstərilməsi kimi tətbiqlər üçün prosessorun ümumi performansını göstərir. Multi Core prosessoru üçün əla 1853 xal bu günə qədər qrafiklərimizdə ən yüksək xal idi və qrafik kartı üçün 191,25 fps balı da RTX3060-ın yüksək gücünü göstərir, baxmayaraq ki, MSI GF66 üçün RTX3060-ın ən güclü versiyasını istifadə etdi. . R23-ün yeni versiyasında GF66 prosessoru bir nüvəli üçün 1506 və Çox Nüvəli rejim üçün 10454-lük çox yaxşı xal qeyd edə bildi.\nGeekbench benchmark xüsusi olaraq prosessoru yoxlayır və onu qiymətləndirir. Bu testdə nəticə bütün nüvələr üçün 7636 və bir nüvə üçün 1548 baldır. Core i7-11800H-nin ümumi performansı bu qeyri-adi testdə qeydə alınıb və AMD Ryzen 7 3750H prosessoru olan MSI Alpha 15 noutbuku ilə müqayisədə iki dəfə nəticə göstərir.\nOpenCL qrafika testi də RTX3060 üçün 90438 və Intel inteqrasiya olunmuş qrafik kartı üçün 8437 bal topladı. RTX3060 üçün xal təxminən RTX2070 Super və AMD RX6700 XT ilə bərabərdir.\nCPU-Z proqramında CPU və yaddaş haqqında faydalı məlumatlara əlavə olaraq benchmark bölməsi var. Bu testdə Core i7-11800H prosessoru maksimum prosessor ipi ilə çoxnüvəli rejim üçün 5314,2 və tək nüvəli üçün 603,4 xal qazana bildi ki, bu da indiyə qədər qrafiklərimizdə ən yüksək xaldır.\nBu prosessor üçün əldə edilən nəticənin demək olar ki, AMD Ryzen 7 3800X masaüstü prosessoruna bərabər olduğunu bilmək maraqlıdır! Hətta GF66 standart CPU-Z diaqramlarından təxminən 100 xal daha yaxşı toplayır, bu, yəqin ki, CoolerBoost 5-in çox yaxşı soyutma performansı ilə bağlıdır.\nNəzərə alınmalı olan başqa bir çox vacib hissə cihazın yaddaş blokunun performansıdır. Dediyimiz kimi, üçüncü nəsil Kingston NVMe PCIe-nin 512 GB SSD modulu standart olaraq GF66-da quraşdırılmışdır.\nBu tamamilə qənaətcil modul olduqca normal şəkildə işləyirdi və istehsalçının saytında və digər rəylərdə bu barədə heç bir xüsusi məlumat olmadığı üçün biz əvvəlcə onun qeyri-maraqlı performansının QLC Nand xatirələri ilə əlaqəli ola biləcəyini təklif etdik! Bununla birlikdə, ardıcıl sınaqlarda bu modulun sinusoidal performansı göstərdi ki, bu problem ümumiyyətlə bu modulun orta quruluş keyfiyyəti ilə bağlıdır və bu cihazın oyunçu istifadəçisi onu daha nüfuzlu markalardan daha səmərəli nümunə ilə əvəz etmək daha yaxşıdır.\nİstilik, səs və batareya\nBu bölmədə biz tədqiqatın mühüm və həyati hissəsinə keçəcəyik; Temperatur, havalandırma, səs və batareya. Havalandırma bölməsindən başlayaq.\nHavalandırma və temperatur\nMSI-nin noutbuklarında reklamının əsas dayaqlarından biri istifadə etdiyi xüsusi, qabaqcıl soyuduculardır. Oyun noutbuklarında prosessor və qrafik kartın daimi təzyiqi səbəbindən bu müzakirə də çox vacibdir və sabit və etibarlı temperatur şəraitində oyunçuya istənilən nəticəni təmin etmək üçün istifadə olunan avadanlıq lazımdır.\nMSI, GF66 üçün CoolerBoost 5 soyuducudan istifadə etdi.\nSoyuducuda 6 ayrı istilik borusu və prosessor və qrafik kartı üçün ayrıca 2 fan var və MSI, mis boruların dizaynını dəyişdirdiyini və əvvəlki formalardan daha çox istilik ötürülməsini təmin etmək üçün daxili divarı daha daraltdığını söylədi.\nİlk baxışdan aydın olur ki, MSI Katana GF66 11UE aşağıya doğru yönəldilmiş yalnız 2 dinamiklə (Altdan atəş) səs baxımından çox da yaxşı səslənmir. Dynaudio dinamiklərini ləğv edərək və yalnız bir cüt dinamikdən istifadə etməklə MSI, qulaqlıqlardan və xarici dinamiklərdən istifadə edən oyunçular üçün daha qənaətcil bir cihaz etmək üçün bu modelin son qiymətinə qənaət etmək istəyə bilər.\nGF66 daxili akkumulyatoru nominal tutumu 4700 mAh (53,5 vatt) olan 11,4 voltluq 3 hüceyrəli akkumulyatordur; Onun praktiki və real tutumu 4562 mAh olduğu halda, bu, saatda 52 vata bərabərdir.\nGF66 və bir çox oxşar modellər kimi masaüstü oyun noutbukları üçün yüksək batareya performansı gözləmək lazım deyil və bu cihazlar adapter olmadan gündəlik hərəkətlilik və oyun istifadəsi üçün heç də uyğun deyil.\nBelə noutbuklardakı akkumulyator tam olaraq masaüstü kompüter üçün UPS-ə bənzəyir və müvəqqəti yerdəyişmə üçün adapter olmadan və elektrik enerjisi olmadıqda bir müddət sərf etməyə kömək edir.\nHəm də unutmayın ki, bu noutbuk avadanlığı ilə oyun və oyun oynamaq mütləq çərçivənin kəskin düşməsi və darboğaz kimi problemlərə səbəb olacaq və yalnız bu cihazın batareyası filmlərə baxmaq və ya gözdən keçirmək kimi yüngül vəzifələr üçün istifadə edilməlidir, onlar tələb edən ağır oyunlar deyil. 180 vatt gücündə adapter var.\nBakuTime.com-un xülasəsi və reytinqi\nNoutbuk bazarının indiki durumunda bir noutbukun 2352 manatdan 3000 manata qədər olması ağır xərcdir. Lakin MSI Katana GF66 11UE əslində orta səviyyəli oyun noutbukudur; İstehsalçının bir çox hallarda yüksək səviyyəli modellərin imkanlarını 2000 ABŞ dolları aralığında səmərəli məhsul istehsal etmək imkanlarını azaltdığı bir noutbuk.\nMSI Katana GF66 11UE ilə bağlı bütün xüsusiyyətləri nəzərə alaraq, bu noutbukda hazırda ən güclü Intel mobil prosessorunun olduğunu nəzərə almalısınız; Böyük benchmark qeydləri olan nəhəng prosessor.\nBu noutbuku bu gün oyun üçün alsanız, gələcəkdə RAM və SSD modulunu təkmilləşdirməklə və ikinci moduldan və ya sərt diskdən istifadə etməklə onun ümumi vəziyyətini xeyli yaxşılaşdıra bilərsiniz.\nDigər tərəfdən, hazırkı bazarında bu noutbukun Lenovo Legion 5 Pro və Asus ROG Strix G17 (məsləhətçi modeli) kimi konkret rəqibləri və tanınmış adları var və hardware xüsusiyyətləri baxımından kağız üzərində demək olar. , hər iki rəqib üzərində ümumi üstünlüyə malikdir.\nMSI Katana GF66 11UE adi oyunçular və gündə çox saatlarını oyuna sərf etməyən və sadəcə olaraq minimal funksiya və xüsusiyyətlərə malik oyun noutbukuna ehtiyacı olan insanlar üçün ideal noutbukdur. MSI, RGB arxa işığı, daha çox dinamik, metal korpus, daha çox port və s. kimi lazımsız xüsusiyyətləri aradan qaldırmaq üçün hər cür səy göstərdi və digər tərəfdən, bu cihazda uyğun prosessor və qrafik kartı istifadə edin ki, nəticə Güclü bir oyun olsun. münasib qiymətə noutbuk (əlbəttə ki, qlobal miqyasda). Çünki bu rəyi yazarkən təxminən 50 milyon tümən xərcləməyi göz ardı etmək olmaz.\nÇox yüksək emal gücünə malik güclü və flaqman Core i7-11800H prosessoru\nBu qiymət aralığında RTX3060 qrafik kartı\nÇox yaxşı və asan ölçeklenebilirlik\nIPS panelli 144Hz displey və çox yaxşı baxış bucağı\nƏla istilik yayılması ilə CoolerBoost 5 soyuducu\nRəqiblərdən daha yaxşı qiymət\nNumpad klaviaturasının fərqli dizaynı\nTam Yük rejimində yüksək fan səsi\nTouchpad sərt düymələri\nZəif dinamik səsi\nSSD modulu standartdan aşağıdır\nTövsiyə edilir: Nokia PureBook Pro noutbukunun əsas xüsusiyyətləri açıqlanıb\nTags: MSI Katana GF66 11UEnoutbukuoyun noutbuku\nGoogle Chrome genişləndirmələri Android versiyasında istifadə qaydası


Maykl Essyen: "Azərbaycan çempionatında oynaya bilərəm" MÜSAHİBƏ Sportal.az - Ölkə və dünya futbolu ilə bağlı xəbərlər\nMaykl Essyen: "Azərbaycan çempionatında oynaya bilərəm" MÜSAHİBƏ\n“Səbail”lə müqavilə imzalamaq üçün “Lion”, “Çelsi”, “Milan”, “Real”, “Panatinakos” kimi klublarda çıxış etmiş Maykl Essyen bu gün Bakıya gəlib. Qana millisinin keçmiş üzvü Azərbaycan Premyer Liqasının 21-ci turunda keçirilmiş “Səbail” – “Qarabağ” matçını tribunadan izləyib.\nSportal.az xəbər verir ki, 36 yaşlı yarımmüdafiəçi qarşılaşmadan sonra jurnalistlərə müsahibə verib.\n- Çempionlar Liqasında qalib olduğum günlər keçmişdə qalıb. Bunu unutmaq lazımdır. Futbolçuyam və oynamaq istəyirəm. Bakıya gəlişimdə “Səbail”in icraçı direktoru Ramin Həsənov klubun gələcək planlarından danışmışdı. Bu da məni cəlb edib. Futbolçu kimi yeni çağırışdır.\nTarix: 15 Mart [19:47]


“ADA” universitetinin biznes məktəbində ilk məzun günü\nCəmiyyət 23 Yanvar 2016 22:08 (UTC+04:00)\n"ADA" Universitetinin biznes məktəbinin ilk məzun günü keçirilib. Biznesin idarə edilməsi üzrə 56 yerli və xarici məzun magistr diplomu alıb.\nTrend AZƏRTAC-a istinadən məlumat verir ki, məktəbin 56 tələbəsindən 29-u "ADA" Universitetinin Niderland Krallığının nüfuzlu "Masters of Management" məktəbi ilə birgə təsis etdiyi biznesin idarəedilməsi proqramı üzrə məzun olub.\nTədbirdə çıxış edən universitetin rektoru Hafiz Paşayev bildirib ki, digər 27 nəfər məzun isə İnternational MBA, yəni beynəlxalq biznesin idarə edilməsi üzrə diplom alacaq.\nBu akademik proqram üzrə təhsilin bir hissəsi olaraq xaricdə aparıcı şirkətlərin nümayəndələrinin iştirakı ilə seminarlar da keçirilir. Beynəlxalq standartla uyğun müasir bilik və bacarıqlar verən tədris proqramının təhsil haqqının müəyyən hissəsi "2007-2015-ci illərdə Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili üzrə Dövlət Proqramı" çərçivəsində maliyyələşdirilir.\n"ADA" Universitetinin biznes məktəbinin dekanı, professor Nejdet Delener MBA proqramının dörd il iş təcrübəsi olan peşəkarlar üçün yaradıldığını vurğulayıb. Qeyd olunub ki, bu proqram Niderland Senatının üzvü, Avropa Şurası Parlament Assambleyasının sabiq prezidenti Rene Van Der Lindenin təşəbbüsü ilə reallaşdırılır.\nİlk məzun gününün xüsusi qonağı, "Azərsun Holdinq" Şirkətlər Qrupunun Müşahidə Şurasının sədri Abdulbari Gözəl məzunları təbrik edib və universitetin təhsil sahəsindəki uğurlarından danışıb.\nMəzunlar onlara göstərilən etimadı doğruldacaqlarını bildiriblər.


Səyyad Əlizadə komaya düşüb - AÇIQLAMA - son xeberler\nMüğənni Səyyad Əlizadənin vəziyyəti ağır olaraq qalır.\nBu barədə Unikal.org-a müğənninin qohumu Razim Qarayev məlumat verib. O bildirib ki, süni tənəffüs aparatında olan müğənni komaya düşüb.\nR.Qarayev həmçinin də, müğənninin həyat yoldaşı Kəmalə Əlizadənin vəziyyətinin yaxşı olduğunu bildirib.\nQeyd edək ki, Səyyad Əlizadə bir neçə gün öncə koronavirusa yoluxub. O, Zığ qəsəbəsində yerləşən modul tipli xəstəxananın reanimasiya şöbəsinə yerləşdirilib və süni tənəffüs aparatına qoşulub.\nSosial Baxılıb: 2061 Tarix: 16 sentyabr 2021\n"İndiana Cons" barədə sayca beşinci filmin çəkilişləri norovirus səbəbindən dayandırılıb. -a istinadən xəbər verir ki, macəra filminin çəkilişlərini aparan "Pinewood" studiyasının 50-dək əməkdaşı virusa yoluxma təhlükəsilə əlaqədar olaraq evə göndərilib. Ekran əsərinin baş qəhramanın


"Bakı-2017"də taekvando yarışlarının sonuncu günündə Azərbaycan dörd idmançı ilə təmsil olunacaq - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nMayın 18-də IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında taekvando yarışlarının üçüncü gününə start verilib.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, taekvando yarışlarının sonuncu günündə kişilər arasında 63, 74 və 87, qadınların mübarizəsində isə 62, 73 kiloqram çəki dərəcələrində idmançılar Bakı İdman Sarayında dayanq üzərinə çıxırlar.\nBu gün Azərbaycanın üçü kişi və biri qadın olmaqla dörd taekvandoçusu medallar uğrunda mübarizəyə qoşulacaq.\nİslamiadada kişilər arasında yarışda milli komandamızın üzvlərindən 63 kiloqram çəki dərəcəsində çıxış edəcək Məhəmməd Məmmədov səkkizdəbir finaldan mübarizəyə başlayacaq. Dünya kubokunun qızıl medalçısı olan idmançımız İbrahim Zarman (İndoneziya) - Əhməd Əlhosani (Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri) qarşılaşmasının qalibi ilə döyüşəcək.\nÖlkəmizi 74 kiloqram çəki dərəcəsində təmsil edən Səid Quliyev dörddəbir finalda Muhammad Fahem (Pakistan) - Toş van Diyk (Surinam) cütünün qalibi ilə qarşılaşacaq.\nYarışda dörddəbir finalda mübarizə aparacaq Ramin Əzizov (87 kq) ilk döyüşdə iordaniyalı Anas Sadek ilə görüşəcək.\nQadınların mübarizəsində dayanq üzərinə çıxacaq Azərbaycanın yeganə təmsilçisi Darya Şkurko olacaq. 62 kiloqram çəki dərəcəsində ölkəmizi təmsil edəcək atletimiz Mərakeş taekvandoçusu Sukayna Əl Auni ilə dörddəbir finalda üz-üzə gələcək.\nXatırladaq ki, mayın 16-da "Bakı-2017"də taekvando yarışlarının ilk günündə Azərbaycan idmançıları bir qızıl və bir gümüş, mayın 17-də isə dörd qızıl və bir gümüş medalı komandamızın hesabına əlavə ediblər.\nAZERTAG.AZ :"Bakı-2017"də taekvando yarışlarının sonuncu günündə Azərbaycan dörd idmançı ilə təmsil olunacaq\nQırğızıstanın qadın voleybolçuları İslamiadanın bürünc medallarına sahib olublar\nİslamiada: Taekvandoçumuz Səid Quliyev yarışda mübarizəni dayandırıb


Əlil uşaqların hamısı təhsil ala bilirmi?\n2021, 16 Aprel, Cümə, Bakı vaxtı 03:00\nQubada tanış olduğum 7 yaşlı Xəyalın sözləri hələ də qulağımda cingildəyir\nQubada tanış olduğum 7 yaşlı Xəyalın sözləri hələ də qulağımda cingildəyir. Utancaq gözlərini pəncərəyə zilləyib çəkinə-çəkinə deyir ki, ən böyük arzusu qonşu oğlan ilə nə vaxtsa top oynamaqdır...\n«Mən yerimək istəyirəm. Ay Allah mənə ayaq ver, yeriyim... Qonşumuz Saleh Samirlə oynayır, mən də dayanıb onlara baxıram... İstərdim mən də ayağımla topu vurum. Mən Samirə atım, Samir də mənə...»\nMÖCÜZƏ BAŞ VERİB… ANCAQ QÜSURLA…\nDoğulandan Xəyalın aşağı ətrafları işləmir. Anasının dediyinə görə, hamiləliyi ağır keçib, 3 qızdan sonra oğlunun sağ qalmaq ehtimalı az olsa da, möcüzə baş verib - uşaq qalıb, ancaq qüsurla... İndi bu balacanın bir arzusu da var - həkim olub, xəstə uşaqları müalicə etmək...\nXəyal Nadirov kimi Röya da yaxınlarının himayəsinə möhtacdır. Qohum nikahından dünyaya gələn bu 4 yaşlı qızcığaz anadangəlmə serebral iflicdir (mərkəzi sinir sisteminin zədələnməsi nəticəsində yaranan iflic), sol tərəfi işləmir. Son zamanlar sosial işçilərin yardımı ilə bir-iki rəngi fərqləndirməyi, iməkləməyi öyrənib.\nBabası deyir: «Bakıda ayaqqabı sifariş edib, imkan daxilində gedib onu da almışam. Mənim istədiyim odur ki, nəvəm yerisin. İndi müəllimləri gələndən sonra irəliləyiş olub, bir hərəkət edəndə deyir müəllim kimi et».\n55 MİNDƏN ÇOX ƏQLİ VƏ YA FİZİKİ QÜSURLU UŞAQ\nRöya və Xəyal kimi Azərbaycanda 55 mindən çox əqli və ya fiziki qüsurlu uşaq var. Onlardan təhsil bacarığı olan 20 min uşaqdan yalnız 5 mini məktəbə gedə bilir. Əlil uşaqların cəmiyyətdən təcridi, reabilitasiyası isə ciddi problem sayılır.\nOnların tibbi, pedaqoji, psixoloji, defektoloji yardım almaq hüququ olsa da, bəzi ekspertlər bu hüquqların yerinə yetirilməməsindən şikayətçidir.\nRöya və Xəyal kimi Azərbaycanda 55 mindən çox əqli və ya fiziki qüsurlu uşaq var\n«Müstəqil Həyat» İnkişaf və Dəstək Mərkəzinin sədri Aydın Xəlilov :\n«Təsəvvür edin ki, dövlət reabilitasiya mərkəzləri il ərzində 1000-3000 uşağı əhatə edir, amma 55 mindən çox əlil uşaq var. Qanunvericilik mükəmməldir, əfsuslar olsun ki, şkafda qalıb tozlanır. Təhsil və işlə təmin olunma məsələsi, nəqliyyatın olmaması, müavinətlərin az olması... 50 manat nədir ki? Bir məsələni nəzərə almaq lazımdır ki, valideyn daim bu uşağa bağlıdır, işləyə bilmir».\nƏmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Elnur Kələntərli bildirir ki, əlillərə verilən müavinətlər hər il artırılır. Reabilitasiya mərkəzlərinə gəlincə, onların sayı 12-yə çatıb.\nYENİ MODEL 2011-Cİ İLDƏN İŞLƏYƏCƏK\nÖtən ildən Quba və İsmayıllı rayonunda əlil uşaqların səyyar reabilitasiyasına başlanıb. Sosial Xidmətlər Təşəbbüsü QHT-nın layihəsi çərçivəsində autizm, Daun sindromu, serebral iflic, əqli gerilik, nitq problemləri olan uşaqların və valideynlərin reabilitasiyası aparılır. Proqramın meneceri Zərinə Əliyeva deyir ki, Sosial Müdafiə Nazirliyi ilə birgə keçirilən layihə 2 ildən sonra hazır olacaq:\n«Tam yeni model hazırlayırıq, 2011-ci ildən işləyəcək. Biz bu modeli yaradırıq ki, iki ildən sonra bütün işlər nazirliyin nəzdində olsun. Əvvəl uşaqlar üçün hərtərəfli qiymətləndirmə aparılır, onların psixoloji xüsusiyyətləri qiymətləndirilir. Onun əsasında fərdi inkişaf planı yaradılır. Bizim işçilər hər uşaqla həftədə 2 dəfə 1 saat məşğul olurlar».\nÜç ildir Azərbaycanda eksperiment qaydası ilə inklüziv təhsil də aparılır. Bakının 3 məktəbində, Mingəçevir və Yevlaxda sağlamlıq imkanları məhdud olan uşaqlar adi uşaqlarla birgə oxuyur. Təhsil Nazirliyinin Ümumtəhsil Məktəblər Şöbəsinin aparıcı məsləhətçisi Əlvan Səfərov deyir ki, bu günə qədər inklüziv məktəblərə 200-300 uşaq cəlb olunub, gələcəkdə bu cür məktəblərin sayının artırılması planlaşdırılır. Ancaq layihə hələ ki, 5-ci sinfə qədər aparılır.\nAzərbaycan 2008-ci ildə Əlillərin Hüquqlarının Müdafiəsinə dair BMT konvensiyasına qoşulub. Sənədə görə hər bir ölkə fiziki və əqli əlilliyi olan insanlara ayrı-seçkiliyə son qoyan qanunlar qəbul etməlidir. Elnur Kələntərli bildirir ki, əlillərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsinə dair proqram hazırlanır və müvafiq orqanlara göndəriləcək.\nAzərbaycan əhalisinin 5 faizi əlildir.\n... 7 yaşlı Xəyal isə utancaq baxışlarını məndən gizlədib sevdiyi mahnını zümzümə edir…


Ramil Usubov Böyük Britaniyanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb\nSiyasət 14 Fevral 2012 17:42 (UTC+04:00)\nAzərbaycan, Bakı, 14 fevral /Trend, müxbir K.Zərbalıyeva/\nDaxili işlər naziri, general-polkovnik Ramil Usubov çərşənbə axşamı Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının ölkəmizdəki səfiri Piter Beytmanı qəbul edib.\nDaxili İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən Trend-ə verilən məlumata görə, nazir Ramil Usubov DİN-in strukturu, fəaliyyət istiqamətləri barədə danışaraq, müstəqilliyin ilk illərində ölkəmizdə mövcud olan ictimai-siyasi vəziyyəti xatırladıb.\nNazir qeyd edib ki, Azərbaycanın vətəndaş müharibəsinin astanasında olduğu həmin dövrdə xalqın təkidli tələbi ilə müdrik dövlət xadimi Heydər Əliyevin ali hakimiyyətə qayıdışı ölkəni məhv olmaq təhlükəsindən xilas edib.\nHəyata keçirilən qətiyyətli tədbirlər nəticəsində ictimai-siyasi sabitlik bərpa olunub, kriminogen durum nəzarətə götürülüb, vətəndaşlarımızın, eləcə də əcnəbi iş adamlarının təhlükəsiz və əmin-amanlıq şəraitində yaşayıb-işləmələri üçün əlverişli şərait yaranıb.\nDaha sonra Avropa ekspertlərinin rəyləri nəzərə alınmaqla insan hüquq və azadlıqlarının önə çəkildiyi, demokratik prinsiplərə söykənən və polisin fəaliyyətini tənzimləyən qanunların qəbulu, şəxsi heyətin yeni qanunvericiliyə riayət etməsi istiqamətində görülmüş işlər barədə məlumat verilib.\nEyni zamanda, bəzi problemlərin olduğu da nəzərə çatdırılıb, bu istiqamətdə bütün dünyanı narahat edən transmilli mütəşəkkil cinayətkarlığa, onun ayrı-ayrı növlərinə qarşı birgə mübarizənin zəruriliyi vurğulanıb.\nNazir Usubov Avropa Şurası ilə əməkdaşlıq proqramı çərçivəsində "Polis və insan hüquqları" mövzusunda Azərbaycanın ayrı-ayrı regionlarında keçirilən seminarlarda Böyük Britaniyadan olan ekspertlərin, bu ölkədə keçirilən tədbirlərdə və təcrübə mübadilələrində isə rəhbərlik etdiyi qurumun əməkdaşlarının fəal iştirakını xatırladıb.\nSəmimi qəbula və ətraflı məlumata görə minnətdarlıq edən səfir Piter Beytman dünyanın hətta bir çox qabaqcıl ölkələrində iqtisadi böhran yaşandığı halda Azərbaycanın, onun paytaxtı Bakının sürətli inkişafının şahidi olduğunu qeyd edib, diplomatik fəaliyyəti dövründə ölkələrimiz arasındakı əlaqələrin daha da dərinləşməsi üçün səylərini əsirgəməyəcəyini bildirib.\nBakıda yarışlarda iştirak etmək həyəcanlı və xoşdur - Polşa gimnastı\nAzərbaycan Gimnastika Federasiyası növbəti dəfə bizi qüsursuz təşkilatçılığı ilə təəccübləndirə bildi - Misir gimnastı


“İran milyardlarla dollar pulundan istifadə edə bilmir” - İshaq Cahangiri\n04 February 2020 - 23:12\n“İran milyardlarla dollar pulundan istifadə edə bilmir”- İshaq Cahangiri\nİranın Cənubi Koreyada və Yaponiyada milyardlarla dollar pulu var, lakin biz bu pullardan istifadə edə bilmirik, çünki ABŞ icazə vermir.\nBu sözləri İran Prezidentinin birinci müavini İshaq Cahangiri deyib. O bildirib ki, ABŞ İran xalqının yanında olduğunu bəyan edir, amma xəstələr üçün dərman almağa icazə vermir. Bu, necə xalq yanında olmaqdır?\nİshaq Cahangiri deyib ki, İran neftini daşıyan tankerlər ABŞ tərəfindən izlənilir və nefti sifariş verib almaq istəyən şirkətə hədə-qorxu gəlir ki, İran neftini alsan bank sistemində problemlər çıxacaq. Belə sanksiya görünməyib.\nPrezidentin müavini bildirib ki, bütün bunlara baxmayaraq, qeyri-neft sahəsində fəaliyyət göstərən şirkətlər cari ilin ötən dövrü ərzində 70 milyard dollar həcmində məhsul ixrac ediblər. O qeyd edib ki, ABŞ-ın sanksiyaları ucbatından İran ağır günlərini yaşayır(azərtac).


"Qarabağ"la "Qəbələ"nin play-off rəqibləri bəlli olur » Premyer.Az\nPremyer.Az » Xəbərlər » Əsas xəbərlər » "Qarabağ"la "Qəbələ"nin play-off rəqibləri bəlli olur\nBu gün İsveçrənin Nyon şəhərində Avropa Liqasının pley-off mərhələsinin püşkü atılacaq. Premyer.az bildirir ki, artıq "səpələnmişlər" və "səpələnməmişlər" səbətlərinin tərkibi məlumdur. "Qarabağ” reytinq sıralamasına görə daha güclü komandaların yer aldığı "səpələnmişlər” səbətində yer alacaq. "Qəbələ" isə "səpələnməmişlər" səbətində olduğundan, daha güclü rəqiblə qarşılaşmalı olacaq. Püşkatma mərasimi Bakı vaxtı ilə 15:00-da start götürəcək.\n"Səpələnmişlər”: "Şaxtyor” (Donetsk, Ukrayna), "Olimpiakos” (Yunanıstan), "Anderlext” (Belçika), "AZ Alkmar” (Hollandiya), "Fənərbaxça” (Türkiyə), "Sparta” (Praqa, Çexiya), PAOK (Yunanıstan), "Genk” (Belçika), BATE (Belarus), "Sent Etyen” (Fransa), "Gent” (Belçika), "Krasnodar” (Rusiya), "Rapid” (Vyana, Avstriya), "Slovan Liberets” (Çexiya), "Maribor” (Sloveniya), "Makkabi” (Tel-aviv, İsrail), "Austriya” (Vyana, Avstriya), "Vest Hem” (İngiltərə), "Panatinaikos” (Yunanıstan), "Midyulland” (Danimarka), "Sassuolo” (İtaliya), "QARABAĞ” (AZƏRBAYCAN)\n"Səpələnməmişlər”: "Rosenborq” (Norveç), "Astana” (Qazaxıstan), "Astra” (Rumıniya), "Hayduk Split” (Xorvatiya), "Arouka” (Portuqaliya), "Qrasşopers” (İsveçrə), "AEK” (Larnaka, Kipr), "Voyvodina” (Serbiya), "İstanbul Başakşehirspor” (Türkiyə), "Brondü” (Danimarka), "Srvena Zvezda” (Serbiya), "Osmanlıspor” (Türkiyə), "Slaviya” (Praqa, Çexiya), "Göteborq” (İsveç), "Dinamo” (Tbilisi, Gürcüstan), "Lokomotiva” (Zaqreb, Xorvatiya), "Trençin” (Slovakiya), "Qəbələ” (AZƏRBAYCAN), "Beytar Yerusəlem” (İsrail), "Sonderiske” (Danimarka), "Şkendiya” (Makedoniya), "Partizani” (Tirana, Albaniya)\nBu gün klublarımızın Avrokuboklardakı rəqibləri bəlli olacaq


Azərbaycanda qadın sahibkarların maliyyə resurslarına çıxış məhdudiyyəti və potensial həlli yolları Mövcud vəziyyət\nQanunvericilik və hüquqi müstəvi\nAzərbaycan Mikromaliyyə Assosiasiyasının təcrübəsindən\nAzərbaycanda qadın sahibkarların maliyyə resurslarına çıxış məhdudiyyəti və potensial həlli yolları\nKənd qadınlarının iqtisadi sahədə səlahiyyətlərinin genişləndirilməsi icmanın fəaliyyətində və yerli idarəetmədə qadınlarının rolunun artması ilə sıx bağlıdır. Yerli idarəetmədə kənd qadınlarının təmsilçiliyi olmadan, onun kənd yerlərinin inkişafı ilə bağlı məsələlərin lazımi şəkildə həllini təmin edə və kənd yerlərində iqtisadi və sosial artım üçün əlverişli mühitin yaradılmasına kömək edə bilməz. İqtisadi baxımdan səlahiyyətləndirilmiş kənd qadınları icmaların qərar qəbul etmə prosesində iştirak etmək üçün daha yaxşı mövqedə olur və yerli qadın sahibkarların maraqlarını daha yaxşı müdafiə etmək iqtidarında olurlar. Eyni zamanda, yerli idarəetmədə və icma təşkilatlarında aktiv iştirak edən kənd qadınları iqtisadi və sosial həyatda qadınların üzləşdikləri çətinliklərə dair daha dərin bilikləri önə çəkirlər.\nQadınlar Azərbaycan əhalisinin 50.7 faizini təşkil edirlər. Azərbaycanda qadınlar orta hesabla 76.2 il, kişilərdən 5 il çox yaşayırlar. Azərbaycan qadınları yüksək təhsil səviyyəsinə (99.5 faiz) malik olsalar da, kütləvi informasiya vasitələri, hökumət, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının agentlikləri və QHT-lər son illərdə qızlar arasında erkən yaşlarda təhsili buraxma ənənəsinin mövcud olduğunu müəyyən etmişlər. 2013-cü ildə Azərbaycanda qadınlar iqtisadi cəhətdən aktiv əhalinin 49.2 faizini təşkil etmişlər.\nBütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da qadın sahibkarlığın inkişafı yoxsulluğun azaldılmasına, qadınların iqtisadi və sosial nüfuzunun artmasına və bir çox hallarda, cəmiyyətdə qender bərabərsizliyinin aradan qaldırılmasına yardım edə bilər.\nAzərbaycan, qadınların iqtisadi hüquqlarının qorunması üzrə lazımi qanunvericilik bazasına malikdir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası həyatın bütün sahələrində öz vətəndaşlarının gender bərabərliyinə zəmanət verir və bütün növ ayrı-seçkilikləri qadağan edir. Milli qanunvericilikdə iqtisadi fəaliyyətin bütün növlər ilə məşğul olmaq, varis olmaq, bank kreditləri almaq və ölkə daxilində və ondan kənara səyahət etmək üçün kişi və qadınların bərabər hüquqları nəzərdə tutulur. Azərbaycan 1995-ci ildə Qadınlara qarşı ayrı-seçkiliyin bütün növlərinin ləğvinə dair BMT Konvensiyasını (CEDAW) ratifikasiya etmişdir. 1995-ci ilin sentyabr ayında Pekində keçirilən IV Ümumdünya Qadınlar Konfransında Azərbaycan qadınlarının iştirakından sonra ölkədə qadın problemlərinə maraq daha da artmışdır. 1998-ci ildə "Azərbaycanda qadınların rolunun artırılması haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı dərc olundu. Prezidentinin Fərmanı ilə Qadın Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yaradıldı.\nDövlətin prioritet istiqamətlərindən biri ölkədə qadınların sosial, iqtisadi, ictimai-siyasi həyatda rolunun genişləndirilməsidir. Qadınların iqtisadi sahədə fəallığının daha da artırılması üçün həvəsləndirici və təşviqedici tədbirlər görülür. Onların sahibkarlıq fəaliyyətinə cəlb olunması üçün müxtəlif treninqlərin təşkil olunması, biznes sahələri yaratması üçün güzəştli kreditlərin verilməsi, evdar qadınların sahibkarlığa cəlb olunması da bu tədbirlərdəndir. Eyni zamanda, respublikanın ucqar və dağlıq regionlarında, məcburi köçkünlərin sıx məskunlaşdığı ərazilərdə yaşayan qadınların özəl biznes və aqrar təsərrüfatlarını yaratması üçün də tədbirlər həyata keçirilir. Ötən il ölkəmizdə hüquqi şəxs yaratmadan fərdi sahibkarlıq formasında fəaliyyət göstərən fiziki şəxslərin sayında 17,9%-ni qadınlar təşkil edib1. Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu 2070 qadın sahibkara 46,2 milyon manat güzəştli kredit verilib. Bu kreditlərin reallaşdırılması 3000-dən çox yeni iş yerinin yaradılmasına imkan verir. 2013-cü ildə isə 430 qadın sahibkarın investisiya layihəsinin maliyyələşdirilməsinə 9,3 milyon manat güzəştli kredit verilib2.\nAzərbaycan Mikromaliyyə Assosiasiyasının təcrübəsindən...\nHazırda əksər dövlət təşkilatları, QHT-lər, donorlar Azərbaycanda qadın sahibkarlığın və iştirakçılığının inkişafı üzrə müxtəlif layihələr həyata keçirirlər. Azərbaycan Mikromaliyyə Assosiasiyası (AMFA) da ölkənin maliyyə sektorunda qadın iştirakçılığının artırılması, qadın sahibkarlığın inkişafı və təlimlər vasitəsilə dəstəklənməsi, qadınların maliyyə sektorunda işlə təminatı, maliyyə qurumlarının ali rəhbərlik səviyyəsində qadın menecerlərinin sayının artırılması üzrə artıq 2005-ci ildən etibarən Asiya İnkişaf Bankı, Avropa Yenidənqurma İnkişaf Bankı, İsveç Əməkdaşlıq Fondu, İslam İnkişaf Bankı, Avropa İttifaqı və s. dəstəyi ilə layihələr həyata keçirir.\nBütün bu layihələrin icrası zamanı, xüsusilə regionlarda yaşayan qadın sahibkarlar ilə görüş və müzakirələr nəticəsində, Azərbaycanda ölkənin kənd yerlərində qadınların iqtisadi və vətəndaş həyatında zəif iştirakının səbəbi gender baxımından məhdud qanunvericilik və ya dövlət siyasəti deyil, aşağıdakı digər səbəblər olması nəticəsinə gələ bilərik:\nMəhdud sosial-iqtisadi təcrübələr və gender zəminində ayrı-seçkiliyin olması; (ailə və icmada qərarların qəbul edilməsində qadınların və qızların təcrid olunması, məişət zorakılığı və zorakılıqla müşayiət olunan nəzarət, gender stereotipləri, ailədəki vəzifələrin və öhdəliklərin gender zəminində sərt şəkildə bölüşdürülməsi, erkən nigah və təhsili buraxma halları)\nCəmiyyətdə üstünlük təşkil edən mövcud stereotiplər qadınları bizneslə məşğul olmaqdan çəkindirməsi.\nYerli qadın fermerlər və maliyyə təşkilatları arasında zəif əlaqələr və kənddə qadın sahibkarların bankların və mikromaliyyə təşkilatlarının onları riskli biznes sahəsi və müştərisi kimi qəbul etməsi səbəbindən maliyyə imkanlarına – kredit resurslarına çıxış məhdudiyyəti;\nSahibkar və potensial sahibkar qadınlar üçün şəbəkə yaratma və potensialı inkişaf etdirmə imkanlarının olmaması.\nPeşə hazırlığı və bacarıqların artırılması imkanlarının məhdud olması və ya olmaması\nQadınların iri həcmli kapital əsaslı kənd təsərrüfatı sahələri və torpaq paylarına sahib olması və ya bu sahibkarlığı üzərinə götürməsində əngəllər vardır (yerli icra və bələdiyyələr bu təşəbbüslərdə kişilərin təmsilçiliyinə üstünlük verir). Nəticə olaraq, qadınlar fermerlər daha aşağı kapital sərmayəli, daha böyük əl əməyi və daha çox torpaq üzərində texnikasız işə meylli təsərrüfatlarla məşğul olur ki, bu da qadın sahibkarlığın səmərəliliyini azaldır.\nAMFA regionlarda qadın sahibkarlığın inkişafı və onların sahibkarlıq bacarıqlarının artırılması istiqamətində gördüyü işlərdən biri də, belə qrupların GALS – həyat planlaşması və Beynəlxalq Əmək Təşkilatının (İLO) Öz Biznesinə Başla və Onu təkmilləşdir modulu üzrə təlimləndirilməsi və onların AMFA-nın üzv maliyyə qurumlarına potensial müştəri kimi təqdim olunması idi. Təkcə 2014-cü ildə ümumilikdə İslam İnkişaf Bankı tərəfindən maliyyələşdirilən “Planlaşdırma bacarıqlarının inkişafı vasitəsilə qadın sahibkarların həvəsləndirilməsi” layihəsi və Avropa İttifaqı tərəfindən maliyyələşdirilən “Azərbaycanın region ərazilərində qadın peşəkarlarına hazırlanması və qadın sahibkarlığın inkişafının təşviqi” layihəsi çərçivəsində keçirilən təlimlər vasitəsilə 80-dən çox qadın BƏT modulu, 50-dən çox qadın isə GALS alətləri üzrə təlimləndirilmişlər. İştirakçı qadınlar əsasən ərzaq istehsalı, tekstil, kənd təsərrüfatı, gözəllik salonu və əl sənətkarlığı sahələrini əhatə etmişdir. Təlimdən sonra aparılan monitorinq göstərmişdir ki, onların 56 %-dən çox biznesini genişləndirmiş, 30 %-i AMFA üzv maliyyə qurumları tərəfindən xüsusi güzəştli kreditlər ilə təmin edilmiş, bir neçə potensial sahibkar qadın isə artıq öz bizneslərinə başlamışdır. AMFA həmin qadınların uğurları barəsində uğur hekayələri hazırlamış və hazırda onların nəşri işləri aparılır.\nEyni zamanda, apardığı işlərin konkret rəqəmlərlə ölçüsünü, bank və bank olmayan kredit təşkilatlarına qadın sahibkarlığın inkişafını izləməsini təmin etmək məqsədilə, AMFA həmin maliyyə qurumlarının qadın müştərilər barəsində məlumatları rüblük əsasda hesabatını təqdim etməsinə razılığına nail olmuşdur. Hazırda AMFA tərəfindən bu ölçü indikatorları üzrə Matriks hesabatı rüblük əsasda toplanır. 2014-cü ilin 3-cü rübünün məlumatlarına əsasən, qadın KOS (kiçik və orta sahibkarlıq) kredit müştərilərinin payı ümumi müştəri sayına nisbətdə 28 % təşkil etmişdir. Onlardan 23 % kənd və region ərazilərində olan qadın müştərilər təşkil etmişdir. Bu qrup sahibkar qadınlara verilən ümumi kredit portfelində Riskdə olan Portfel payı isə yalnız 1 % təşkil etmişdir3.\nUzun müddət bu sahədə apardığı işlər və qlobal və beynəlxalq səviyyədə gender və kiçik sahibkarlıq işçi qruplarında (Maliyyə Sektorunda Sosial Fəaliyyət üzrə İşçi Qrup (www.sptf.org) , Gender İşçi Qrupu, Sosial Məsuliyyətli Ətraf Mühit İşçi Qrupu, Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu) təmsilçiliyi təcrübəsinə əsaslanaraq, AMFA Azərbaycanda yoxsulluğun aradan qaldırılması, ərzaq təhlükəsizliyində qadın rolunun yüksəldilməsi, qadınların biznes təmsilçiliyinin, özünü işlə təminatının artırılması vasitəsilə iqtisadi səlahiyyətləndirilməsi üçün aşağıdakı potensial imkanları görür:\nRespublikada sahibkarlığın inkişafına yönəldilmiş dövlət tədbirləri nəticəsində münbit sahibkarlıq mühiti formalaşır və bu mühit qadın iştirakçılığının artırılmasına xüsusi diqqət ayırır4\nQadın sahibkarlar Yoxsulluğun Azaldılması üzrə Dövlət Proqramında nəzərə tutulmuş məqsədlərə müvafiq olaraq məşğulluğun artırılması və iqtisadi inkişafı prosesində iştirakı getdikcə artır;\nQadın sahibkarların təşkilatlanması nöqteyi-nəzərindən Sahibkarlara Kömək Milli Fondu nəzdində Qadın Məsələləri Komitəsi, Qadın Sahibkarlar Forumu və s. kimi şəbəkələnmə təşəbbüsləri vardır və getdikcə artmaqdadır\nQadın fermerlər onların təlimləndirilməsi, onlar üçün şəbəkələrin yaradılması, iş prioritetlərinin müəyyənləşdirilməsi, bio-müxtəlif və qeyri-ənənəvi biznes ideyalarının yaradılması üzrə tədqiq xidmətləri və təşkilatları ilə işləməyə hazırdırlar.\nQadın fermerlər kənd təsərrüfatı və ətraf mühit siyasət yaradıcılarına bio-müxtəliflik üzrə fikirlərini paylaşmağa hazırdırlar. Bu təşəbbüslə qadın fermerlərin bio-müxtəlif və qeyri-ənənəvi biznes ideyaları və ya ənənəvi kənd təsərrüfatı bizneslərində yeni innovativ metodların və texnikaların tətbiqi ilə (məsələn, bioenerji və günəş enerjisi ilə işləyən kiçik təsərrüfatların – parniklərin yaradılması və s.) təkmilləşdirilməsi üzrə strateji plan və davamlı bio-müxtəliflik təsərrüfatlarının qurulması siyasətləri işlənilə bilər.\nQadın fermerlər peşəkar təlimlərdə iştirak etməyə və istehsalları üçün marketinq planı və əlaqələri qurmaqda olduqca maraqlıdırlar. Onlara kənd təsərrüfatı üzrə ixtisaslaşmış peşə təlimləri də vacibdir.\nBu sahədə belə qadınları təlim və maliyyə resurslarına çıxışda AMFA sektorun inkişafında maraqlı olan üzv bankları və inkişaf bankları arasında əlaqə yaradaraq, təşəbbüslə çıxış edə bilər.\nƏrzaq və qida ilə əlaqədar sağlamlıq təminatında qadınların rolu onların eko-sistem yanaşmalarının öyrədilməsi vasitəsilə daha da təkmilləşdirilə bilər (eko-sahibkarlığın yaradılması –“ecopreneurship”5). Bunun üçün milli və beynəlxalq maliyyələşmə və dəstək lazımdır.\nNəticə olaraq, belə qənaətə gəlirik ki, bu gün qadınlar region ərazilərində ərzaq təminatı, qida istehsalında mühüm rol oynayırlar. Onların potensialının üzrə çıxarılması üçün yuxarıda sadalanan iqtisadi maneələr getdikcə aradan qalxmaqdadır. Habelə, qadın fermerlər hələ də bütün dünya üzrə yoxsul əhali təbəqəsinə daxildir. Əksər inkişaf etməkdə olan ölkələrdə qadın və kişi fermerlərin maliyyə və digər resurslarına çıxışında çətinlikləri olsa da, qadınlarda bu çətinliklər daha çox və aşkardır.\nAzərbaycanda da aparılan gender təşviqi və qadın sahibkarlığın dəstəklənməsi təşəbbüslərinin icrası və konkret nəticələrin verilməsi zamanla daha nəzərəçarpacaq olacaq.\n1 Trend İnformasiya Agentliyi, http://az.trend.az/business/economy/2253977.html 17 Mart, 2014-cü il\n2 Yene orada\n3 AMFA Gender Ölçü İndikatorları üzrə Matriks hesabatı, 3-cü rüb 2014-cü il\nFoto 1: İbişova Zərövşə. Quşçuluq ilə məşğul olur. Foto istifadə icazəsi alınmışdır\nFoto 2: Məmmədova Sevil. Tikişçilik ilə məşğul olur. Foto istifadə icazəsi alınmışdır\n4Azərbaycan Gender İnformasiya Mərkəzi http://www.gender-az.org/index_az.shtml?id_main=12&id_sub=42\n5 Entrepreneur – ekosahibkarlıq son illərdə yaranmış yeni biznes termini olmaqla, ətraf mühit baxımından zərərsiz xidmətlər və məhsulların istehsalı – təbii qidalar, yenidən istehsal, tullantılardan tam sərfiyyat dövriyyəsi və s. – başa düşülür. http://www.businessdictionary.com/definition/ecopreneur.html#ixzz3LCEK1zO6\nKataloq: upload2 -> nicat


Gündəlik Bürclər - 15.10.2021 » Operativ24\nGündəlik Bürclər - 15.10.2021\nQoç - uzunmüddətli planlaşdırma üçün münasib zamandır. Xəyallara dalmayın, illüziyalara qapılmayın. Qüvvə və imkanlanınızı dürüst qiymətləndirin. Potensialınızın həddini anlayın. Yaxın ətrafınızdakı insanlarla bağlı düşüncələrinizdə yanılmayın.\nAstralogiya 15.10.2021 250


Vagina qoxusu » Qadınla.Com - Qadınlar Birİncidir!\nBir çox qadının vajinası az dərəcədə turşulu bir qoxu ifraz edər, bu təbii bir hadisədir. Bu qoxuya qarşı cins yəni kişilər üçün xəbərdarlıqçı və təsir edicidir. Bu bölgə gigiyena baxımından çox əhəmiyyətə malikdir. Vajinanın hər gün, hətta istənsə birləşmədən əvvəl yuyunması tövsiyə edilər, bunun üçün aromasız,qoxusuz sabunların istifadə edilməsi, o bölgənin təbii qoxusunun itməsini maneə olar.


Bal arısı qohumluğu: işçilər və qardaşı oğulları - Məlumat - 2022\nBal arısı qohumluğu: işçilər və qardaşı oğulları\nBu saytda ilk sualımdır. Kimsə mənə bunun altından keçməyə kömək etsə, çox minnətdar olaram.\nHazırda heyvanlarda qohumluq haqqında mühazirə üzərində işləyirəm. Sözsüz ki, yaxşı köhnə bal arısı və onun qeyri-adi əlaqə əmsalları haqqında bir hissə daxildir. Əhatə etmək istədiyim maraqlı məqamlardan biri də işçi polisliyidir, burada işçilər qardaşları ilə (kraliçanın oğulları) qardaşı oğullarından daha yaxın olduqları üçün digər işçilərin yumurtalarını çıxarırlar. İstifadə etdiyim resurslar bu vəziyyətin kraliçanın monoqam və ya çoxarvadlı olmasından asılı olduğunu bildirir. Kraliça tək dronla cütləşdikdə, işçilər qardaşlarından (r=0,25) daha çox qardaşı oğulları ilə (r=0,375) yaxın qohum olurlar. Ancaq kraliça daha çox dronla cütləşirsə, vəziyyət tərsinə çevrilir, işçilər qardaşları ilə daha yaxından əlaqəli olurlar və buna görə də digər işçilər tərəfindən qoyulmuş mayalanmamış yumurtaları aradan qaldırırlar.\nQarşılaşdığım məsələ axmaq və sırf texniki görünə bilər, amma kraliça monoqam olduqda işçi və qardaşı oğlu üçün 0,375 qohumluq əmsalına necə çatacağımızı həyatım boyu başa düşə bilmirəm. Mən bunu həqiqətən başa düşmək istərdim, çünki tələbələrin verə biləcəyi bir çox potensial suala cavab verə bilmək istəyirəm və buna 100% əmin deyiləmsə, bunu edə bilmərəm. İstənilən və hər cür yardım çox yüksək qiymətləndirilir. Əvvəlcədən təşəkkür edirik!\nAna arı, pətəkdəki bütün arıların olmasa da, əksəriyyətinin anası olan dominant, yetkin dişi arıdır. Gələcək ana arının sürfəsi işçi arılar tərəfindən cinsi yetkinləşə bilməsi üçün arı südü kimi tanınan zülalla zəngin bir ifrazatla qidalanmaq üçün seçilir.\nYumurtadan yeni çıxmış kraliça həyatına koloniyada mövcud olan digər kraliçalarla ölümə dueldə başlayır və hələ yumurtadan çıxmamış potensial rəqiblərini məhv etməlidir. Bunu yerinə yetirdikdən sonra o, bakirə cütləşmə uçuşunu həyata keçirir. Ömrü boyu yumurta qoyur və koloniyadakı bütün digər dişiləri steril saxlayan bir feromon ifraz edir.\nBiologiyası yaxşı başa düşülən bal arısı təkcə bal istehsalçısı və bitkilərin əsas tozlandırıcısı kimi deyil, həm də işçilərin altruizminə diqqət yetirərək ümumi bioloji problemlərin, o cümlədən evsosiallığın təkamülünün sınaqdan keçirilməsi üçün model orqanizm kimi geniş maraq doğurur. bacı-qardaşlara qayğı göstərmək (Amdam et al. 2006 Kucharski et al. 2008 Ratnieks and Helanterä 2009 Graham et al. 2011). Bu yaxınlarda aparılan bir araşdırma göstərdi ki, bal arısında “üsyançı işçi” strategiyası birbaşa qohum seçimi nəzəriyyəsinin fərziyyələri ilə proqnozlaşdırılır (Woyciechowski and Kuszewska 2012 Kuszewska and Woyciechowski 2015). Üsyançı işçilər koloniyaların çoxalmasının yeganə təbii vasitəsi olan qaynaşmadan dərhal sonra inkişaf edirlər. Onların yumurtalıqda, adi steril işçilərə nisbətən daha böyük çənə və Dufour bezlərində əhəmiyyətli dərəcədə daha çox yumurtalıq var, həmçinin inkişaf etməmiş hipofaringeal vəzilər (Woyciechowski and Kuszewska 2012 Kuszewska and Woyciechowski 2015), hansılar ki, sintez edir (Hu9ang və bala qidalarını saxlayır). Üsyançı kastanın inkişafına təsir edən yaxın amil, möhürlənməmiş sürfə mərhələsinin son 4 və ya daha çox günü ərzində kraliçanın olmamasıdır (Kuszewska və Woyciechowski 2013) və ya daha dəqiq desək, kraliçanın aşağı çənə vəzi feromonu (Woyciechowski et al. 2017). Bununla belə, köhnə nəsil işçilər və yeni kraliçanın övladları arasındakı əlaqənin azalması işçilərin həyat strategiyasının dəyişməsinə kömək edən əsas amil kimi görünür (Woyciechowski and Kuszewska 2012).\nİnkişaf etməkdə olan işçilərdə reproduktiv toxuma resursunun yenidən bölüşdürülməsi onu göstərir ki, normal (üsyançı olmayan) işçilərdən daha çox üsyançı işçilər fizioloji olaraq kişiyə məxsus yumurta qoymağa və bununla da öz oğullarını dünyaya gətirməyə hazırdırlar (Woyciechowski and Kuszewska 2012). Üstəlik, 15 günlük üsyançı işçilər, yetkin həyatlarında kraliça ilə və ya olmayan bir koloniyada yaşamasından asılı olmayaraq, üsyançı olmayan işçilərin yumurtalıqlarından daha aktiv yumurtalıqlara malikdirlər (Woyciechowski and Kuszewska 2012). Yetim koloniyalarda yetkin yumurtalıqları olan işçilərin görünməsi gözlənilməz deyil. İşçilərin bir koloniya kraliçasını itirdiyi və yenisini yetişdirmək imkanı olmadığı təqdirdə yumurta qoyması məlumdur (Velthuis 1970 Page and Robinson 1994). Bununla belə, üsyançıların kraliça koloniyalarında çoxalmağa hazır olması gözlənilməzdir, çünki kraliçanın mövcudluğu işçi oogenezini effektiv şəkildə maneə törədir (Velthuis 1970 Page and Robinson 1994 Ronai et al. 2015).\nBu araşdırmanın məqsədi üsyançı işçilərin öz kişi övladlarını yarada bilməyəcəyini müəyyən etmək idi. Bu məqsədlə yetkin həyatları boyunca kraliça koloniyalarında saxlanılan normal və üsyankar işçilər anatomiyalarındakı fərqlər və istehsal etdikləri oğulların (dronlar) sayı baxımından müqayisə edildi. Bundan əlavə, kraliça koloniyalarında qalan üsyançı işçilərin yetkinlik dövründə yetim qalan normal işçilərdən daha çox reproduktiv uğura sahib olub-olmadığını araşdırdıq, bu, ümumiyyətlə işçilərin çoxalmasına üstünlük verən bir vəziyyətdir (Velthuis 1970 Page və Robinson 1994). Biz gözləyirdik ki, üsyançı işçilər həm kraliça hüququ, həm də kraliçasız şəraitdə normal işçilərdən daha çox və daha yaxşı inkişaf etmiş yumurtalıqlara və daha çox oğullara sahib olacaqlar.\nBal arısı genetikasının prinsipləri\nBu səhifədən bal arılarında işləyən bəzi müxtəlif genetik mexanizmləri vizuallaşdırmaq və anlamaq üçün bir vasitə kimi istifadə edin.\nCütləşmə davranışı - çoxlu həyat yoldaşları mürəkkəb bir ailə yaradır.\nXromosom sayı - arı genetikasını başa düşmək üçün açar.\nKordovan rəngi - faydalı bir genetik marker, resessiv bir gen tərəfindən idarə olunur.\nGigiyenik davranış: xəstə balaların qapağının açılması və çıxarılması üçün iki resessiv gen.\nTrakeal gənə müqaviməti - dominant gen(lər) tərəfindən idarə olunduğu düşünülür.\nCinsi allellər - bərk və ya səpələnmiş bala modelini müəyyən edir.\nMitoxondrial DNT - arıların ana nəslini izləmək üçün istifadə olunur.\nOddball bees - qeyri-adi arıların qalereyası.\nBal arısı genetikasının prinsipləri - EAS seminarından uyğunlaşdırılmışdır\nHər şeyi sadə tutmaq üçün əlavə nümunələr tək dronla cütləşən kraliçanı göstərəcək.\nBu, genetik əlamətlərin çeşidlənməsi üçün instrumental mayalanma ilə edilə bilər.\nArılarda xromosomların sayı. Əsas amil.\nDronlar döllənməmiş yumurtalardan (partenogenez) əmələ gəlir. Onların ataları yoxdur.\nBütün yumurta və sperma hər biri 16 xromosom daşıyır.\nHər bir yumurta kraliça genlərinin 50%-nin unikal birləşməsini ehtiva edir.\nDronun istehsal etdiyi 10 milyon spermanın hamısı eyni klonlardır.\nHər kraliça 10-20 dronla cütləşdiyi üçün koloniyalar hər birinin eyni anası, lakin ataları fərqli olan alt ailələrdən ibarətdir.\nEyni alt ailənin işçiləri genlərinin 75% -i ilə əlaqəlidir.\nBu "əlavə" yaxın əlaqə koloniyalarda olan kooperativ və altruistik davranışları izah edə bilər.\nO, həmçinin işçilərin öz nəsillərini nəyə görə tərk etdiklərini izah edir ki, kraliça analarına daha çox bacı böyütməyə kömək etsinlər. Onların bacıları öz övladlarından daha çox onlarla yaxın qohumdurlar. (75% qarşı 50%)\nSon tədqiqatlar göstərir ki, bu gigiyenik davranış modeli çox sadə ola bilər. İndi dəlillər göstərir ki, burada yeddi gen ola bilər.\nIn: Kimyəvi Ekologiya Jurnalı, Cild. 17, No 4, 01.04.1991, s. 745-756.\nT1 - Çıxarılan karbohidrogenlər və bal arısında qohumların tanınması (Apis mellifera L.)\nN2 - Məlum damazlıq işçi bal arılarının karbohidrogenləri qaz xromatoqrafiyası və kütlə spektrometriyasından istifadə etməklə çıxarılıb və təhlil edilib. Fərdi işçilərin karbohidrogen ekstraktlarında dəyişkənlik ən azı qismən genetik olaraq müəyyən edilir. Ekstraktların karbohidrogen tərkibindəki korrelyasiya daha yaxından qohum olan şəxslər arasında ən yüksək olmuşdur. Qruplarda saxlanılan fərdlər karbohidrogenləri mübadilə edirlər, lakin genetik olaraq müəyyən edilmiş fərdi xüsusiyyətləri saxlamaq üçün kifayət qədər öz istehsal etdikləri birləşmələri saxlayırlar. Bu nəticələr göstərir ki, arıların çıxarıla bilən karbohidrogenləri qohumların tanınması zamanı istifadə üçün etiket kimi fəaliyyət göstərmək üçün kifayət qədər etibarlı genetik məlumat verir.\nAB - Məlum damazlıq işçi bal arılarının karbohidrogenləri qaz xromatoqrafiyası və kütlə spektrometriyasından istifadə etməklə çıxarılıb və təhlil edilib. Fərdi işçilərin karbohidrogen ekstraktlarında dəyişkənlik ən azı qismən genetik olaraq müəyyən edilir. Ekstraktların karbohidrogen tərkibindəki korrelyasiya daha yaxından qohum olan şəxslər arasında ən yüksək olmuşdur. Qruplarda saxlanılan fərdlər karbohidrogenləri mübadilə edirlər, lakin genetik olaraq müəyyən edilmiş fərdi xüsusiyyətləri saxlamaq üçün kifayət qədər öz istehsal etdikləri birləşmələri saxlayırlar. Bu nəticələr göstərir ki, arıların çıxarıla bilən karbohidrogenləri qohumların tanınması zamanı istifadə üçün etiket kimi fəaliyyət göstərmək üçün kifayət qədər etibarlı genetik məlumat verir.\nBEES şəbəkəsi bütün səviyyələrdə arıçılar üçün yeni onlayn resursdur. Sistem tamamilə internetə əsaslanır və arıçılar arasında onlayn öyrənmə icmasını inkişaf etdirmək məqsədi daşıyır. BEES şəbəkəsinin strukturu iki artan mürəkkəblik səviyyəsinə (Başlanğıc və Qabaqcıl) və üç ümumi məzmun xəttinə (bal arısı biologiyası, bal arısının idarə edilməsi və bal arısı sənayesi) bölünür.\nHeç bir xüsusi avadanlıq və ya əvvəlki təcrübə tələb olunmur və sadəcə internet bağlantısı, standart veb brauzer və arılar haqqında öyrənmək istəyi!\nMövzu seçimi alakartdır, ona görə də siz öyrənmək istədiyiniz mövzuları seçə və seçə bilərsiniz.\nÖz sürətinizlə gedə bilərsiniz, hər kursda nə qədər sürətlə irəlilədiyinizə dair heç bir mandat yoxdur. Çoxları bitirir\nBir həftə ərzində müəyyən bir kursda 1 saat məzmun, hər kursun standart 30 günlük qürub müddətində.\nBütün gəlirlər NC Dövlət Arıçılıq Proqramını və bizim müxtəlif tədqiqat və genişləndirmə səylərimizi dəstəkləyir.\nHər kurs üçün ianə haqqı $35, qeydiyyat isə alakartdır.\nİstədiyiniz kursları seçə və seçə bilərsiniz!\nHal-hazırda yuxarıda mövcud olan kursların siyahısına baxın. Hər hansı bir BEES kursunu keçmək üçün heç bir mandat və ya ilkin şərtlər yoxdur ki, digərini keçmək üçün birini keçməli olmayacaqsınız. Biz yalnız kredit kartı ilə onlayn ödənişləri qəbul edə bilirik.\nTədqiqatımızın nəticələri, üsyançı işçilərin, normal işçilərdən daha yüksək reproduktiv potensiala malik şəxslərin xarici müstəmləkələrə normal işçilərə nisbətən daha tez-tez köç etdiyini göstərən ilkdir. Bu davranışı iki fərqli fərziyyə izah edə bilər. Birincisi, üsyançı işçilər daha tez-tez xarici koloniyalara köçürlər, çünki onlar öz yumurtalarını qoymaq ehtimalı daha yüksəkdir və özlərini növdaxili parazit kimi aparmağa başlayırlar. İkincisi, üsyançı fəhlələrin davranışını parazit davranışdan çox oriyentasiyada səhvlər nəticəsində izah etmək olar. Biz yerli, xarici kraliça hüququ və xarici kraliçasız koloniyalardan toplanmış üsyançı işçilər arasında yumurtalıqların sayını və yumurtalıqların aktivləşməsini qiymətləndirərək bu fərziyyələri sınaqdan keçirdik. Yumurtalığın aktivləşməsi və yumurtalıqdakı yumurtalıqların sayı arasındakı fərq çox vacib idi, çünki bu iki parametr işçinin həyatının müxtəlif dövrlərində müəyyən edilir. Yumurtalıqdakı yumurtalıqların sayı sürfə dövründə müəyyən edilir və qidanın keyfiyyətindən və miqdarından asılıdır. Bal arılarında yetkinlik dövründə yumurtalıqların sayı adətən dəyişmir. Bunun əksinə olaraq, yumurtalıqların aktivləşməsi işçilərdə yetkinlik dövründə müəyyən edilir və bir çox amillərdən, o cümlədən kraliça və onun feromonlarının olması və ya olmaması, balaların olması və işçilərin yerinə yetirdiyi vəzifədən asılıdır. Bu amillər onu göstərir ki, yumurtalıqların sayı arının başqa koloniyalara köçməsinə səbəb ola bilər, yumurtalıqların aktivləşməsi isə bu köçün nəticəsi hesab edilə bilər. Bu araşdırma göstərdi ki, xarici müstəmləkələrə köçən üsyançı işçilər öz doğma koloniyalarında qalan üsyançı işçilərlə müqayisədə daha çox yumurtalıqlara malikdirlər. Eyni tendensiya normal işçilər arasında müşahidə olunmayıb. Üstəlik, daha ətraflı nəticələr göstərdi ki, ən çox yumurtalıq hüceyrəsi olan üsyançılar kraliçasız koloniyalara köçməyə üstünlük verirlər, burada müvəffəqiyyətli çoxalma ehtimalı kraliça feromonlarının olmaması (Winston, 1987) və səmərəsiz polislik səbəbiylə kraliça koloniyalarına nisbətən daha yüksəkdir. sistemi (Ratnieks, 1993). Mümkündür ki, üsyançılar yetim qalmış koloniyaları hiss edib onları yumurta qoymaq üçün yer kimi hədəfə alırlar və daha çox yumurtalıqların sayı onları bu cür əlverişli yerləri axtarmağa daha meylli edir. Bu araşdırma həmçinin göstərdi ki, üsyançı işçilərin yumurtalıqları yerli koloniyalarda ən az aktivləşib və kraliçasız xarici koloniyalarda daha çox aktivləşib. Eyni tendensiya müxtəlif növ koloniyalardan toplanan normal işçilər arasında tapılmadı. Xarici bir koloniyada daha yüksək yumurtalıq aktivasiyası təəccüblü nəticələr deyildi, çünki işçilər adətən xarici, eləcə də kraliçasız koloniyada yumurtalıqların aktivləşməsi ehtimalı daha yüksəkdir (Miller & Ratnieks, 2001 Yagound et al., 2017). Bundan əlavə, bəzi tədqiqatlar yumurtalıqların aktivləşməsinin yumurtalıqların sayı ilə əlaqəli olduğunu göstərdi (Makert, Paxton, & Hartfelder, 2006). Beləliklə, xarici koloniyalardan toplanmış üsyançı işçilərin yumurtalıq aktivliyi daha yüksək ola bilərdi, çünki bu şəxslərin yumurtalıqlarında daha çox yumurtalıq var idi və yadplanetli koloniyada həyat keçirərlər, lakin daha aktiv yumurtalıqları olan üsyançı işçilərin alternativ ssenarini istisna etmək üçün heç bir sübutumuz yoxdur. Yagound et al. (2017).\nDaha əvvəl qeyd olunan tədqiqatdan fərqli olaraq (Yagound et al., 2017), yerli koloniyalarda qalanlarla müqayisədə xarici koloniyalara gedən normal işçilərdə daha çox yumurtalıq və daha aktiv yumurtalıq tapmadıq, lakin bu nəticəni izah etmək asandır. . Əvvəlki tədqiqatlar çoxlu sayda normal işçiləri və onların miqrasiya meylini araşdırdı, halbuki bizim təcrübəmizdə digər koloniyalara sürüklənən normal arıların ümumi sayı çox az idi (hər koloniyada maksimum 10 fərd) və bu say yəqin ki, kifayət qədər deyildi. bal arısı koloniyalarında belə meyl mövcud olsa belə, yerli və xarici yuvalardakı arılar arasında reproduktiv fərqləri statistik olaraq müəyyən etmək üçün böyükdür.\nHazırkı tədqiqata etirazlardan biri bal arısı yuvalarının arıxanada məkanda yerləşməsi ola bilər, çünki yuvalar Şəkil 1-də göstərildiyi kimi cərgələrdə düzülür və işçilər adətən ən yaxın koloniyalara köçməyə üstünlük verirlər (Şəkil 1). Eyni tendensiya daha əvvəl də təsvir edilmişdir (Yagound et al., 2017). Arıxanada yuvaların bu cür məkan düzülüşü arıların davranışına təsir göstərə bilər, çünki işçilər ana arı ilə və ya ana arısız koloniya olub-olmamasından asılı olmayaraq, təsadüfi olaraq təcrübə koloniyasının yaxınlığında yerləşən xarici koloniyalara köçə bilərlər. Bununla belə, düşünürük ki, bu oriyentasiya bu tədqiqatın nəticələrinə və onların şərhinə ciddi təsir göstərməmişdir. Birincisi, bu tədqiqat eyni koloniyadan gələn iki fərqli qrup - normal və üsyançı işçilər arasında xarici koloniyalara köç etmək meylini müqayisə etdi. Üsyançı işçilər köçün səbəblərindən asılı olmayaraq daha tez-tez başqa koloniyalara köçürdülər. İkincisi, eksperimental koloniyalar adətən kraliça koloniyalarının qonşuluğunda idi (Koloniya 3, Şəkil 1 istisna olmaqla) və bu vəziyyətə baxmayaraq, daha çox üsyançı işçi kraliçasız koloniyalara köçməyə üstünlük verirdi.\nÜsyançı işçilərin xarici koloniyalarda daha tez-tez rast gəlinməsi ehtimalını tamamilə istisna edə bilmərik, çünki onlar qavrayışdakı səhvlər və oriyentasiyadakı uğursuzluqlar səbəbindən koloniyalar arasında sürünürlər (Chapman et al., 2010 Pfeiffer & Crailsheim, 1998 Smith & Loope, 2016). Reproduksiyaya (Mery & Kawecki, 2003), eləcə də müəyyən öyrənmə qabiliyyətlərinə investisiya baha başa gəlir (Miler, Kuszewska, Zuber, & Woyciechowski, 2018), beləliklə, bu iki fizioloji əlamət arasında müəyyən mübadilə ola bilər. Həqiqətən də, meyvə milçəyini araşdıran bir araşdırma (Drosophila melanogaster Meri və Kawecki, 2003) göstərdi ki, “aşağı öyrənmə” üçün seçilən cərgədən olan fərdlər “yüksək öyrənmə” üçün seçilən cərgədən olan fərdlərə nisbətən daha çox yumurta qoydular ki, bu da heyvanların öyrənmə qabiliyyəti ilə reproduktiv potensialı arasında mübadilə ola biləcəyini göstərir. və daha yüksək reproduktiv potensiala malik olan fərdlərin öyrənmə bacarıqlarının aşağı olması ilə xarakterizə oluna bilər. Bununla belə, fikrimizcə, öyrənmə və reproduktiv potensial arasındakı bu mübadilə tədqiqatımızın nəticələrini kifayət qədər izah edə bilməz. Əgər üsyançı işçilər adi işçilərdən daha axmaq olsaydılar, ana arılar və ana arıları olmayan xarici koloniyalardan eyni sayda itmiş arıları tutardıq, lakin bizim nəticələrimiz tamamilə əks ssenariləri göstərir. Orientasiyanı pozmuş arıların yeni bir koloniya növü seçməsinə heç bir səbəb yoxdur. Üsyançı işçilərin öyrənmə və məkan bacarıqları adi işçilərinkindən aşağı olduğu üçün digər koloniyalara köçüb getmələrindən və ya bu üzvləri aldatmaq üçün xüsusi olaraq xarici koloniyaları hədəf almalarından asılı olmayaraq, onlar artan növ daxili parazitizm nümayiş etdirirlər.\nGirişdə qeyd edildiyi kimi, bal arısı koloniyalarında üsyançı işçilərin görünüşü inklüziv fitnes nəzəriyyəsinin (Hamilton, 1964) fərziyyələrindən proqnozlaşdırılıb, həmçinin qohum seçimi nəzəriyyəsi (Maynard Smith, 1964) kimi də tanınır. bu nəzəriyyəyə uyğundur. Başqa koloniyalara köçən aktiv yumurtalıqları olan üsyançı işçilər öz koloniya üzvlərinə qarşı fədakar davranırlar, onların qohumları nəsillərinə qulluq etmək xərclərini daşımırlar, nə də doğma koloniyalarının resurslarından istifadə edirlər. Üstəlik, üsyançı işçilərin bu aldadıcı davranışı, ehtimal ki, bu strategiyanın reproduktiv faydaları səbəbindən arı populyasiyalarında bu kastanın saxlanmasına kömək edir.\nTədqiqatımız göstərdi ki, üsyançı işçilər adi işçilərə nisbətən başqa koloniyalara sürüklənir və reproduktiv parazit kimi fəaliyyət göstərirlər. Bu davranış qohum seçim nəzəriyyəsinə uyğundur, çünki üsyançılar öz koloniyalarının deyil, öz kişi övladlarını böyütmək üçün əlaqəsi olmayan koloniyaların resurslarından istifadə etməlidirlər. Göründüyü kimi, üsyançı işçilər nəinki bir-biri ilə əlaqəsi olmayan koloniyaları hədəf alırlar, həm də kraliçasız olanlara üstünlük verirlər ki, bu da onların oğullarının böyüdülmə şansını inandırıcı şəkildə artırır.\nBal arısı cəmiyyətləri reproduktiv əmək bölgüsü ilə xarakterizə olunur, burada ana arı adətən koloniyanın yeganə reproduktiv üzvüdür, işçilər isə fakultativ cəhətdən sterildirlər və kraliçanın iştirakı ilə çoxalmaqdan çəkinirlər (Wilson 1971 Bourke 1988). İşçilərin bu cür altruistik davranışının mövcudluğu Hamilton (1964a, b) tərəfindən inklüziv fitnes nəzəriyyəsi ilə izah edilmişdir. Bu nəzəriyyə, işçilərin öz çoxalmalarından imtina etdikləri və poliandrolu analarının (kraliçanın) nəslini böyütdükləri və bununla da onun reproduktiv uğurlarını artırdıqları təqdirdə daha yüksək inklüziv fiziki hazırlığa sahib olacağını proqnozlaşdırır. Bal arısı işçiləri fakultativ cəhətdən steril olsalar da, onlar erkəklərin inkişaf etdiyi mayalanmamış yumurta qoymaq potensialını saxlayırlar (Dzierzon 1845, Buttel-Reepen 1915-də sitat gətirilmişdir). İşçilər tərəfindən kişi istehsalı bal arısı cəmiyyətlərində böyük potensial münaqişəyə məruz qalır, çünki işçilər orta hesabla kraliçanın oğulları ilə (qardaşlar, r = 0,25) digər işçilərin oğullarına nisbətən r < 0,25). Buna görə də, işçilər digər işçilərin çoxalmasını məhdudlaşdırmaqdan və bir-birlərini erkək yumurta qoymağa qarşı polisdən faydalana bilər (Woyciechowski and Lomnicki 1987 Ratnieks and Vischer 1989). Son mübahisələrə baxmayaraq (Foster et al. 2006), inklüziv fitnes nəzəriyyəsi işçi polisini izah etməkdə çox uğurludur (Wenseleers and Ratnieks 2006). Bununla belə, dehidrasiyaya qarşı həssaslıq kimi əlaqəlilikdən başqa amillər də işçi tərəfindən qoyulmuş yumurtaların çıxarılmasında rol oynaya bilər (Wegener et al. 2010). İşçi polisi digər işçilərin çoxalmasına mane olan işçilərin hər hansı davranışını təsvir edir (Ratnieks 1988). Bu davranış reproduktiv cəhətdən aktiv işçilərə qarşı aqressiyanı (Ratnieks və Visscher 1989 van der Blom 1991 Visscher and Dukas 1995 Dampney et al. 2002) və daha tez-tez işçinin qoyduqları yumurtaların oophagiya (Ratnieks 199s, V. Ratnieks1918, Ratnieks1918s) vasitəsilə selektiv şəkildə çıxarılmasını əhatə edir. 1995). Fəhlə polisi işçi övladlarının tərbiyəsini effektiv şəkildə azaldır. Kraliça koloniyalarında erkək yumurtaların 7%-i işçilər tərəfindən qoyulur, lakin yetkin kişilərin yalnız 0,1%-i fəhlə oğullarıdır (Visscher 1989, 1996). Normal kraliça koloniyalarında yetkin yumurtalıqları olan işçilərin nisbəti olduqca aşağıdır, çünki işçilərin yalnız 0,01%-nin yumurtalıqlarında yumurta var ki, bu da onların yumurta qoyduğunu göstərir (Ratnieks 1993). Bu yaxınlarda aparılan bir araşdırma göstərdi ki, reproduktiv sürünmə zamanı işçilər tərəfindən istehsal olunan dronların nisbəti 6,2%-ə çata bilər. Sürünmə dövründən sonra işçi oğulların sayı 2%-i keçmir (Holmes et al. 2013). Bu rəqəm ümumi olaraq bildiriləndən çox olsa da, kraliçanın çoxalması ilə müqayisədə hələ də kiçikdir. Polis işini effektiv etmək üçün işçilər ana arı yumurtaları ilə işçinin qoyduğu yumurtalar arasında fərq qoymalıdırlar. Bu məlumatın mümkün mənbələrindən biri “kraliça tərəfindən istehsal olunan yumurta işarələyən feromondur” (Ratnieks and Visscher 1989 Ratnieks 1995 Katzav-Gozansky et al. 1997).\nİşçilərin çoxalması nadir olsa da, bəzi hallarda işçilər öz erkək yumurtalarını qoyurlar. Belə bir vəziyyət kraliça ölərsə və koloniyanın yenisini yetişdirmək imkanı yoxdursa baş verir (Velthuis 1970 Page and Robinson 1994). Daha sonra işçilərin 5-24%-i mayalanmamış kişi yumurtalarını qoymağa başlayır (Page and Erickson 1988 Miller and Ratnieks 2001). Yetim koloniyalarda işçi polisi normal olaraq söndürülsə də (Miller və Ratnieks 2001), lakin həmişə olmasa da (Châline et al. 2004), Ratnieks və Visscher (1989) göstərdi ki, kraliçasız koloniyalardan işçinin qoyduğu yumurtaların hamısı kraliça hüququ tester koloniyalarına köçürülür. 1 gündən az sağ qaldı.\nYetim koloniyalarda yetkin yumurtalıqları olan işçilərin görünüşü təəccüblü deyil, lakin kraliça koloniyalarında işçilərin çoxalması gözlənilməzdir, çünki kraliçanın olması işçi oogenezini effektiv şəkildə maneə törədir (Jay 1970 Velthuis 1970 Page və Robinson 1994 Ronai et al. Bununla belə, işçilərin funksional yumurtalıqları inkişaf etdirdiyi və kraliçanın mövcudluğuna baxmayaraq, yetkin dronlara çevrilən çoxlu sayda yumurta qoyan koloniyalar var (Oldroyd və Osborne 1999). Bu koloniyalar “anarxistik” adlanır (Oldroyd et al. 1994). Oldroyd və Ratnieks (2000) göstərdi ki, normal işçilər tərəfindən qoyulan yumurtalardan fərqli olaraq, anarxistlər tərəfindən qoyulmuş yumurtalar kraliça hüququ koloniyalarında daha çox məqbuldur və bu, anarxist işçilərin, ehtimal ki, kraliça tərəfindən qoyulmuş yumurtaları kimyəvi şəkildə təqlid edərək polisdən yayındıqlarını göstərir. Buna baxmayaraq, anarxistik fenotip olduqca nadirdir və genetik komponentə malikdir (Barron et al. 2001 Beekman and Oldroyd 2008).\nYüksək reproduktiv potensiala malik başqa bir işçi növü - üsyançı işçi - bu yaxınlarda kəşf edildi (Woyciechowski and Kuszewska 2012). Üsyançı işçilər koloniyaların çoxalmasının yeganə təbii vasitəsi olan qaynaşmadan dərhal sonra inkişaf edirlər. Üsyançıların alt kasta inkişafına təsir göstərməsi təklif edilən yaxın amil, işçilər tərəfindən verilən sürfə qidasında ana arvadın olmaması və ya daha dəqiq desək, kraliça mandibular feromonunun olmamasıdır (Woyciechowski et al. 2017), halbuki köhnələr arasındakı əlaqənin azalması. kraliçanın işçiləri və qaynaşmadan sonra meydana gələn yeni kraliçanın nəsli, üsyançılarda reproduktiv toxuma resursun yenidən bölüşdürülməsinin əsasını təşkil edən əsas amil kimi görünür (Woyciechowski and Kuszewska 2012). Normal işçilərlə müqayisədə, üsyançılar yumurtalıqlarında əhəmiyyətli dərəcədə daha çox yumurtalıqlar, daha inkişaf etmiş alt çənə və Dufour vəziləri və daha kiçik hipofaringeal vəzilər (Woyciechowski and Kuszewska 2012 Kuszewska and Woyciechowski 2015) nümayiş etdirirlər, hansılar ki, damızlıq qidalar (Huang və O.). Bu xüsusiyyətlər göstərir ki, üsyançı işçilər kraliçanın nəslini böyütməkdənsə, öz erkək yumurtalarını qoymaqla daha çox məşğul olurlar. Kuszewska və digərləri kimi son araşdırma bu təklifi təsdiqlədi. (2017) göstərdi ki, üsyançılar hətta kraliçanın iştirakı ilə də öz yumurtalarını qoyurlar. Başqa bir araşdırma göstərdi ki, 15 günlük üsyançı işçilər yetkinlik dövründə kraliçasız və ya kraliça hüququ koloniyasında qalsalar, aktiv yumurtalıqlar nümayiş etdirdilər (Woyciechowski and Kuszewska 2012). Bununla belə, üsyançı fəhlələrin daha çox kraliçaya bənzər yumurta qoyaraq işçi polisindən yayınıb-yaxmadıqları məlum deyil.\nBu araşdırmanın məqsədi yumurtalıqlarındakı yumurtalıqların sayında əks olunan yüksək reproduktiv potensiala və yumurtalıq inkişafının daha inkişaf etmiş vəziyyətinə malik olan üsyançı işçilərin işçi polis nəzarətindən yayınıb- yayınmadığını müəyyən etmək idi. Bu məqsədlə, üsyançı işçilərin daha çox kraliçaya oxşayan yumurtalar qoyaraq polisdən yayınması fərziyyəsini yoxlamaq üçün normal işçilər, üsyançı işçilər və kraliça tərəfindən qoyulan üç növ yumurtanın sağ qalmasını müqayisə etdik.\nBal arısı qohumluğu: işçilər və qardaşı oğulları - Biologiya\nNəhəng bal arısı, Apis dorsata Fabricius (Şəkil 1), Cənubi Asiyada geniş yayılmışdır və Şimali Amerikada tapılmır. üç alt növü Apis dorsata tanınır: Apis dorsta dorsata, Apis dorsta Binghami və Apis dorsta breviligula. Bu növ qərb bal arısından fərqli bir yuva dizaynına malikdir. Apis mellifera L., bu bal arılarının boşluqlarda deyil, ağac budaqlarının altında və ya qayalıqların altında tək, böyük, açıq daraq düzəldir. Apis dorsata açıq qalan daraqlarını qorumaq üçün effektiv koloniya müdafiə sistemi işləyib hazırlamışdır. Peşəkar bal ovçuları mövsümi olaraq bal yığırlar Apis dorsata koloniyaların effektiv müdafiə qabiliyyətinə və ağacların və ya qayalıqların hündürlüyündə yerləşməsinə baxmayaraq.\nŞəkil 1. Yetkin işçi Apis dorsata. Flickr vasitəsilə Nikolas Vereecken tərəfindən fotoşəkil.\nCinsə daxil olan doqquz bal arısı növü Apis bir çox oxşar morfoloji, davranış və fizioloji xüsusiyyətlərə malikdir. Burada bəzi unikal xüsusiyyətləri vurğulayırıq Apis dorsata və digər bal arısı növləri ilə bəzi müqayisələr təqdim edin.\nApis dorsata Malayziya, İndoneziya və Filippin daxil olmaqla, Asiyanın cənub ölkələrində rast gəlinir (Şəkil 2). Ən çox sayı Apis dorsata koloniyalara sıx meşəlik ərazilərdə və ya qayalıqlarda rast gəlinir, lakin yuvalara bəzən şəhər yerlərində binaların kənarlarında rast gəlinir (Şəkil 3).\nŞəkil 2. paylanması Apis dorsata. Wikimedia Commons vasitəsilə S&eacutemhur Canuckguy tərəfindən Şəkil.\nŞəkil 3. Ayrı Apis dorsata koloniyalar binanın kənarında yığılmışdır. Fotoşəkil Simon Croson tərəfindən.\nBal arıları eusosial həşəratlardır və buna görə də üst-üstə düşən nəsillər, kooperativ bala baxımı və reproduktiv kastalara malikdir (Mortensen et al. 2015). Hər biri Apis dorsata koloniya adətən bir ana arı, bir neçə dron və minlərlə işçi arıdan ibarətdir. Apis dorsata çox oxşar görünür Apis mellifera, lakin ölçüsü daha böyükdür. Apis dorsata İşçilərin uzunluğu 3 sm-ə (1,2 düym) qədər ola bilər ki, bu da uzunluğundan demək olar ki, iki dəfə çoxdur Apis mellifera işçi olaraq nəhəng bal arıları kimi tanınırlar. Əksər bal arısı növlərində reproduktiv arılar (ana arılar və dronlar) işçilərdən daha böyükdürlər, lakin reproduktiv arılarla işçilər arasında bədən ölçülərində çox az fərq var. Apis dorsata.\nKraliça koloniya üçün bütün yumurtaları qoyur və adətən koloniyadakı bütün işçilərin və dronların anası olur. O, koloniyada yeganə reproduktiv qadındır və reproduktiv orqanları daha inkişaf etdiyi üçün qarnı daha böyükdür (Şəkil 4). Kraliçalar adətən işçilərdən daha tünd rəngdədirlər.\nŞəkil 4. An Apis dorsata kraliça işçilərin əhatəsindədir. Fotoşəkil Nikolaus Koeniger, Martin&ndashLuther-Universit&aumlt, Institut f&uumlr Biologie, Bereich Zoologie.\nErkək bal arıları dron adlanır və böyük gözləri, qısa, yuvarlaq qarınları və sancması olmadığı üçün asanlıqla tanınır.Şəkil 5). Dronlar yalnız reproduktiv mövsümdə istehsal olunur və digər koloniyalardan olan kraliçalarla cütləşmək üçün ev koloniyalarını tərk edirlər. Hər koloniya mövsümi olaraq mindən çox dron istehsal edəcək.\nŞəkil 5. An Apis dorsata dron (solda) işçinin yanında (sağda). Fotoşəkil Nikolaus Koeniger, Martin&ndashLuther-Universit&aumlt, Institut f&uumlr Biologie, Bereich Zoologie.\nYetkin işçilərin ömrü nisbətən qısadır (təxminən iki ay). Digər bal arısı növlərində olduğu kimi, yetkin işçilərin arxa baldırlarında (ayaq hissəsi) və tozcuqların toplanmasına kömək edən tüylü (budaqlı) bədən tükləri var. Yetkin işçilərdə iynə kimi istifadə edilən dəyişdirilmiş yumurtlama cihazı var. Arı sancdıqda, onun sancması ehtimal edilən təhlükənin içində qalır və qarnından qoparılır və beləliklə, arı ölür. İşçilər nektar və çiçək tozcuqları üçün yem axtarmaq, bal istehsal etmək, balalara (yumurta, sürfə və pupa) qulluq etmək və yuvanı yırtıcılardan qorumaq kimi bütün digər koloniya işlərini yerinə yetirirlər.\nHəyat dövrü (yuxarıya qayıt)\nHəyat dövrü və həyat mərhələləri Apis dorsata bütün digər bal arıları növləri ilə eynidir (bax və həyat dövrləri Apis mellifera və Apis cerana). Bal arıları holometabol həşəratlardır, yəni onlar dörd ayrı həyat mərhələsindən (yumurta, sürfə, pupa və yetkin) keçirlər.\nYumurta: Bir kraliça ayrı bir mum hüceyrəsinə bir dəfə yumurta qoyacaq. Yumurtalar kiçik, ağ və oval, düyü taxılına bənzəyir. Üç gündən sonra yumurtadan sürfə çıxacaq.\nsürfə: Sürfələri kiçik, ağ, qurd kimidir. Onlar fərdi hüceyrələrində qalırlar. Onlar gənc yetkin işçilər tərəfindən istehsal olunan zülal əsaslı maye ilə davamlı pəhriz ilə qidalanırlar. Altı gün ərzində sürfələr bədən çəkisi tam inkişaf etmiş bir yetkinin çəkisinə çatana qədər yeyəcəklər. Onlar adətən C hərfi şəklində olan mum hüceyrəsinin dibində yerləşirlər.\nPupa: Sürfələr pupasiya etməyə hazır olduqdan sonra işçilər hüceyrəni mum örtüyü ilə örtürlər. Pupa 12 gün ərzində toxunulmaz qalacaq.\nYetkin: Son əriməni tamamladıqdan və pupa qabığından ayrıldıqdan sonra, yetkin arı mum qapağı ilə çeynəyərək hüceyrədən çıxacaq.\nBütün bal arısı növləri superorqanizmlərdir ki, ayrı-ayrı arılar deyil, bütün koloniyalar bioloji vahid hesab olunur. Koloniyanın ölçüsü böyüdükdən və bol qida ehtiyatları (nektar və polen) olduqda bir koloniya iki koloniyaya bölünə bilər. Bu koloniya səviyyəsində çoxalma qaynaşma kimi tanınır (DeBerry et al. 2012).\n-nin ömrü Apis dorsata işçilər yaxşı xarakterizə edilmir. Müqayisədə Apis mellifera işçilər, Apis dorsata Xüsusilə işçilərin bəzən yeni təyinat yerinə çatmaq və yeni arı nəsilləri yetişdirmək üçün iki aydan çox səyahət edəcəyi miqrasiya sürüləri zamanı əhəmiyyətli dərəcədə daha uzun yaşayır (Koeniger et al. 2010).\nApis dorsata qalın ağac budaqlarının altından və ya qayaların altından asılan açıq yuvalar qurur (Şəkil 6). Uzunluğu 150 sm, hündürlüyü 70 sm-ə çatan tək böyük daraq qururlar. Paraq daimi olaraq 100.000 işçi arıdan ibarət pərdə ilə örtülür (Şəkil 7). Bu pərdə qalın arıların bir neçə qatıdır və həssas balaları ətraf mühitdən ayıran qoruyucu sədd təşkil edir. Bu pərdə güclü külək və yağışla fırtınalar zamanı yuvanı qorumaq üçün kifayətdir.\nŞəkil 6. Ayrı Apis dorsata arı ağacında toplanan koloniyalar. Photograph by Rajesh Dangi via Wikimedia Commons.\nThere are only minor differences in the three sub-species of Apis dorsata. Apis dorsata dorsata is the most widespread subspecies in southeast Asia while Apis dorsata breviligula və Apis dorsata binghami are only found in specific locations. Apis dorsata breviligula is different from Apis dorsata dorsata in that it has white abdominal stripes and a shorter tongue, and is only found in the Philippines. Apis dorsata binghami also differs slightly from Apis dorsata dorsata in that it has a longer tongue and wings and is only found on Sulawesi, an island of Indonesia.\nŞəkil 7. A multiple layer curtain of Apis dorsata formed by hanging workers. Photograph by Simon Croson.\nApis dorsata is considered to be extremely important to both honey gatherers/hunters and agricultural producers in southern Asia. Fərqli Apis mellifera və Apis cerana, Apis dorsata colonies cannot be transported for pollination purposes therefore, locals are mainly interested in harvesting honey from colonies.\nApis dorsata is also the natural host of the Tropilaelaps mite, a devastating parasite with an expanding distribution. Apis mellifera is not a natural host of Tropilaelaps, but can be parasitized by the mite in areas where both Apis dorsata və Apis mellifera mövcuddurlar. This poses a significant threat to beekeepers world-wide, as Tropilaelaps can increase colony losses, negatively affecting the commercial beekeeping industry (Mortensen et al. 2014).\nApis dorsata is not managed like other honey bee species because they are an open-nesting species. Attempts to place Apis dorsata colonies in wooden Langstroth hives traditionally used for Apis mellifera və Apis cerana have all failed (Koeniger et al. 2010), as these bees have not evolved to live in dark cavities. Instead of beekeeping to obtain honey, wax and brood, honey gathering from feral Apis dorsata colonies is the common practice in many regions of the bee&rsquos distribution.\nFor centuries, people throughout southern Asia have gone through great risk to harvest honey from Apis dorsata colonies. Aggregations of Apis dorsata colonies are usually on the tallest trees or cliffs, thus presenting a major challenge to access. Furthermore, the natural distribution of these bees overlaps with that of tigers, which have been known to kill honey hunters. Traditional honey gathering is usually done on a moonless night to minimize the number of flying bees once the colony is disturbed. Either ropes or makeshift ladders are used to reach the top of the trees or cliffs and a flame is used to knock the bees off of the comb. Often times honey hunters harvest the whole nest to obtain both the honey and the brood however, recent conservation efforts are pushing honey gatherers to just cut away the sections of honey comb (Şəkil 8) instead of destroying the whole colony.\nŞəkil 8. Collecting honey from an Apis dorsata koloniya. Photograph by Tim Laman via www.timlaman.com.\nVideoya baxın: ARICI (Iyul 2022).\nCopyright 2022 \_ Bal arısı qohumluğu: işçilər və qardaşı oğulları...


Müxtəlif fənlər üzrə dərsliklərin məzmunu müzakirə edilib - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nDövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) kimya, fizika, rus dili, biologiya, tarix, coğrafiya və riyaziyyat fənləri üzrə növbəti elmi-metodiki seminarlar keçirib.\nDİM-dən AZƏRTAC-a bildirilib ki, kimya fənni üzrə seminarda 10‑cu sinif “Kimya”, fizika fənni üzrə seminarda 6-cı sinif “Fizika”, rus dili fənni üzrə seminarda 9-cu sinif “Russkiy yazık”, biologiya fənni üzrə seminarda 10-cu sinif “Biologiya”, tarix fənni üzrə seminarda 6-11-ci siniflər üçün “Tarix” və coğrafiya fənni üzrə seminarda “Coğrafiya” (6-11-ci sinif dərslikləri üzrə “Litosfer” bölməsi) dərslikləri məzmun, dil və yazı üslubu, dizayn və bədii tərtibat baxımından müzakirə edilib.\nRiyaziyyat fənni üzrə seminarda isə 2019-cu il iyunun 23-də I ixtisas qrupu üzrə qəbul imtahanında istifadə edilmiş tapşırıqların elmi-metodiki baxımdan təhlili aparılıb.\nMüzakirələr zamanı bildirilən redaktə xarakterli qeyd və təkliflər bankın təkmilləşdirilməsində nəzərə alınacaq. Həmçinin abituriyentlərin cavab verməkdə çətinlik çəkdikləri tapşırıqların izahına dair metodik tövsiyələr hazırlanacaq və “Abituriyent” jurnalının 2-ci sayında dərc olunacaq.\nSeminarlarda Bakı, Xırdalan, Sumqayıt şəhərlərinin və Abşeron rayonunun ümumtəhsil və ali təhsil müəssisələrinin müəllimləri, metodistlər və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müvafiq sahələr üzrə mütəxəssisləri iştirak ediblər.\nAZERTAG.AZ :Müxtəlif fənlər üzrə dərsliklərin məzmunu müzakirə edilib


Səlim Müslimov söz verdi » GundemXeber İnformasiya Portalı\nGundemxeber.az » Ölkə » Səlim Müslimov söz verdi\nSəlim Müslimov söz verdi\nTarix: 3-12-2012, 01:51 Bölmə :Ölkə Baxış: 526\nFond rəhbəri deputatın qaldırdığı problemi həll edəcək\nMillət vəkili Qənirə Paşayevanın Tovuzun Ermənistanla sərhəd kəndlərində yaşanan bankomatlar problemi ilə bağlı qaldırdığı məsələ yaxın günlərdə öz həllini tapacaq. “Qafqazinfo”nun məlumatına görə, 2013-cü il dövlət büdcəsinin və Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) növbəti il üçün büdcəsinin təsdiqinə həsr olunmuş parlamentin növbəti plenar iclasında çıxışı zamanı DSMF sədri Səlim Müslümov yaxın zamanlarda Tovuz rayonunun Ermənistanla sərhəd kəndlərinin bankomatlarla təmin edilməsi məsələsi öz müsbət həllini tapacağını deyib.\nQeyd edək ki, millət vəkili Q.Paşayeva Parlamentdə çıxışı zamanı Tovuzun Ermənistanla sərhəd kəndlərində yaşanan bankomatlar probleminin qısa zamanda həllinin vacibliyini bildirmiş və müvafiq qurumları bu məsələnin qısa zamanda həll edilməsinə çağırmışdı. Millət vəkili qeyd etmişdi ki, təmsilçisi olduğu bölgənin, xüsusilə sərhəd kəndlərinin bankomatlar problemi var və bu problem tezliklə aradan qaldırılmalıdır.\nFondun sədri S.Müslümov bildirib ki, bankomatlarla bağlı büdcə müzakirələri zamanı qaldırılıb məsələ bir daha müzakirə olunub və onların sayının yerlərdə, o cümlədən Tovuz rayonunun sərhədyanı kəndlərində artırılması qərara alınıb. Səlim Müslimov deputatın qaldırdığı problemi həll edəcək\nQənirə Paşayevadan Milli Məclisdə çağırış: "Bu ...\nBu gün millət vəkili Qənirə Paşayevanın doğum ...\nAzərbaycan ağır artilleriyasını Ermənistanla ...\nƏhməd Davudoğlu: “Ermənistanla sərhədi açmaq üçün ...\nQənirə Paşayeva haqda yeni xəbər ...\nQənirə Paşayeva diplom aldı ...