אנאנסן און רעקלאמעס\nרבותי! ,דער מאמענט' איז א ברייטהארציקער פאטער, וואס וויל אלעמען העלפן! בחנם לייענט מען אונזער זשורנאל; דאס שענקען אלס מתנה מיר אונזערע לייענער. די, וואס ווילן, אז מיר זאלן באקאנט מאכן זייערע טעטיקייטן אין ,דער מאמענט', קאנען דרוקן דא א רעקלאמע פאר א ביליקן פרייז. כדי צו דרוקן אן אנאנס, דערקונדיקט זיך ביי אונזער רעדאקציע-סעקרעטאר וועגן דעם פרייז.\nלאמיר ריידן תכלית! שרייבט אונז ניט וועגן אייער שלעכט מזל און געלט-שוועריקייטן מיטן פארלאנג, אז מיר זאלן באקאנט מאכן בחנם אייערע פראיעקטן. ,דער מאמענט' האט געשאנקען אין משך פונעם אפגעלאפענעם יאר אומגעפער $200,000 רעקלאמעס און אנאנסן. נאך אנדערע שיקן אונז דורך ,פעיסבוק' בקשות אנצושרייבן און דרוקן א גאנצן ארטיקל וועגן זייער אונטערנעמונג מיט דער אונטערריכטונג, אז מיר זאלן אריינקוקן אין זייער פעיסבוק-ביאגראפיע, כדי זיך צו דערוויסן פון די אלע פרטים מכוח דעם פראיעקט. פשא קרעוו!\nס'איז א זעלטנהייט, אז מיר זאלן דערהאלטן א בריוו, אין וועלכן מ'פרעגט, צי מ'קאן אונז העלפן אדער וואס מ'קאן טאן פאר ,דער מאמענט'. מיר זיינען שטאלץ, אז וואס מיר האבן דערגרייכט, האבן מיר דאס אויפגעטאן אליין.\nאונזערע מיטארבעטער ארבעטן בחנם. האפנטלעך האראווען זיי ניט אומזיסט און אומנישט. וואס זיי טוען, טוען זיי דאס מיט גרויס ליבשאפט לכבוד און לזכרון דער קולטור און וועלט, פון וואנען זיי שטאמען.\n,דער מאמענט' זוכט זיך צו פאראייביקן ווי אויך צו פרעזערווירן די יידישע שפראך, קולטור און פרעסע. דאס קאנען מיר אבער ניט טאן אן דער הילף פון די אמתע ליבהאבער און פאטריאטן פאר יידיש. (5 אקטאבער 2012)\nדי יידישע קולטור אזוי ווי מיר האבן זי געפונען מיט 1/2 1 יאר צוריק\nרבותי, לאמיר ריידן תכלית! ווען מיר האבן געשאפן ,דער מאמענט', האבן מיר געפונען בלויז נאר א וויסטן מדבר! דאס קליין הייפעלע רעדאקטארן און מיטארבעטער, וואס האבן מיט אנדערהאלבן יאר צוריק געשאפן ,דער מאמענט', האט דאס געטאן על-רגל-אחד מיט א תפילה מיט כונה, א זשמעניע זאלץ און א הייפעלע שמאלץ.\nמיר האבן געדארפט אנהייבן אין גאנצן אויף ס'ניי; פון סאמע אנהייב האבן מיר קיין הילף ניט באקומען. ד"ר אוצר נאמאסט, אונזער גרינדער און בעל-טובה, און ד"ר רחמיאל פישביין, אונזער זייער געערטער ראטגעבער, האבן געזאגט די זעלבע זאך: ,איר דערווארט הילף פון די מתים אויפן בית-עולם?'\nשפעטער מיט 18 חדשים האבן מיר שוין אליין געהאט פארוואנדלט א מבדר אין א דזשונגל, וואס ברויזט און טומלט מיט לעבעדיקייט. מיר לויבן אין הימל אריין די אלע חשובע יידן, וואס האבן אונז געהאלפן. איינער אזא ייד איז יעקב זשיטניצקי. אין א כשוף-רויך האט ער זיך באוויזן ביי אונז אין רעדאקציע און האט אונז געשאנקען אין די לעצטע חדשים א ים מיט אוצרות. חבר זשיטניצקי, דער זון פון א חשובן בונדיסט און זשורנאליסט פון פוילן, איז פאר זיך א שעצל, וואס זיין האראוואניע איז הויכגעשעצט ביי אונז. יעקב שמואל בריליאנט, א יונגער חסיד פון ברוקלין, און דינה דימענט, אונזער קארעספאנדענטין אין וואשינגטאן, זיינען אויך פעאיקע און אנשטענדיקע שרייבער און בעלי-מחשבות. א דאנק אזוינע לייטן, וואס ארבעטן אומדערמידלעך אין נאמען פון דער יידישער קולטור איז א וויסטעניש מגולגל געווארן אין א גן-עדן!\nדי וואס דערקלערן, אז ס'עקזיסירט א זידנדיקע שעפערישקייט מיט יידיש זיינען איבערפול מיט זאבאבאנעס! אזעלכע נאראנים און שקרנים רעדן זיך איין א קינד אין בויך און דרייען זיך א נארישן ספאדעק! געוואלדיק און טרויעריק איז דער שרייבער-הונגער אין דער יידישער פרעסע און ליטעראטור.\nס'איז א חרפה און א בושה, אז אין אין ,ייווא' הערט מען זעלטן א יידיש ווארט! וואו רעדט מען יידיש אין ,ייווא'? די היינטיקע ,יידישיסטן' און ,מומחים' זיינען מער גענויגט זיך צו לויבן אין הימל אריין פאר ניט-עקזיסטירנדיקע דערגרייכונגען איידער צו טאן עפעס ווערטיקס און ווירדיקס.\nאיבערדרוקן ווידער און אבער די זעלבע אנאליזן וועגן שלום עליכמס ליטערארישער געניאלקייט און פרצעס ,באנטשע שווייג' און ,אויב ניט נאך העכער' שטעלן ניט פאר מיט זיך קיין זשורנאליסטיק. ס'איז טשיקאווע, אז זינט 1880 ווען די יידישע אימיגראציע פון מזרח-אייראפע האט זיך אנגעהויבן, איז אויפן אמעריקאנער באדן ניט אנטשטאנען קיין איין יידישער שרייבער, דיכטער אדער זשורנאליסט! אין משך פון 132 יאר האבן אלע ליטעראטן געשטאמט פון מזרח-אייראפע!\nאין ,פעיסבוק' און ,טוויטער' שיקט מען נודנע, קורצע ,טוויטקעס' נאר אויף ענגליש און העברעאיש. ס'איז א זעלטנהייט, אז מ'זאל שרייבן דארט אויף יידיש, און ווען מ'שרייבט יא אין יידיש, איז דאס לשון צום עפסטן א ריינער טערשיק, וואס נאר א בעל-תרגום קאן פארשטיין.\n,דער מאמענט' האט זיך אנגעשלאגן אויף א וויסטעניש, וואו ס'זיינען געלעגן בלויז נאר חורבות, דערטרונקען אין זאמד. וואס טוט מען מיט א תל? אויפגעבויט איז תל-אביב געווען אין מיטן מדבר און איז מגולגל געווארן אין א גן-עדנדיקער מעטראפאליע. ,דער מאמענט' האט בדעה צו פארוואנדלען א קולטורעלע וויסטעניש אין א קאסמאפאליע, וואו ס'קאכט און ברענט מיט שעפערישקייט, קולטור און כלערליי טעטיקייטן, אונטערנעמונגען און פראיעקטן! (7 סעפטעמבער 2012)\nא פרישער אנהייב אין א נייער עפאכע\nדא אין דער רעדאקציע פארנעמט און קימערט מען זיך בלויז מיט מעגלעכקייטן און פארווירלעכן טרוימען. ,דער מאמענט' איז א טרוימען-פאבריק! יעדער טרוים שטאמט פון א פשוטן געדאנק, וואס פארוואנדלט זיך אין א גליענדיקער אידייע און ווערט ענדלעך מגלגול אין א חלום, וואס ברענט ביי נאכט ווי א שרפה אין וואלד, באלייכטנדיק הימלען און הערצער.\nמ'וואלט נשתומם געווארן פון דעם, וואס מ'קאן טאן על-רגל-אחד מיט א תפילה מיט כונה מיט א זשמעניע זאלץ און א הייפעלע שמאלץ! אזוי איז געבוירן געווארן ,דער מאמענט' מיט אנדערהאלבן יאר צוריק! אונזער זשורנאל איז ,געקומען צו עלינו' אין א צייט, ווען ס'זאל שוין מער ניט עקזיסטירן קיין יידישע פובליקאציעס, ווען די לעצטע פאר צייטשריפטן אויף יידיש זיינען בלויז נאר א שאטן פון דעם, וואס זיי זיינען אמאל געווען.\nמיר שרייבן-אן דעם היינטיקן לייט-ארטיקל זיך ניט צו קלאפן אין דער פלייצע, נאר באקאנט צו מאכן אונזער שטרעבונג און ציל צו שאפן א נייע פרעסע אין א ניי יידישלאנד, וואו ס'קאן בליען א נייע יידישע קולטור. מיר האראווען איבער די כוחות און איבערן מענשלעכן שכל, בכדי צו שאפן עפעס נייעס און וואונדערשיינס.\nדאס איז אפשר דער לעצטער שאנס און געלעגנהייט, וואס די יידישע שפראך און פרעסע וועלן האבן. מיר האבן דערווארט, אז מיר זאלן מארשירן בארג-ארויף מיטן שווערד אין דער האנט. אנטקעגן און טראץ אלע שוועריקייטן האבן מיר זיך דערשלאגן צו גאלדענע רעזולטאטן. מיר האבן זיך קיינמאל ניט פארגעשטעלט, אז מיר זאלן האבן אזא גלענצנדיקן דערפאלג.\nפון סאמע אנהייב און אין משך פון אונזער קורצער עקזיסטענץ האבן מיר איינגעלאדן גאנץ יידישלאנד אנטיילצונעמען אין אונזערע טעטיקייטן, שפילן א ראלע אין דער נייער יידישער קולטור און פרעסע און הנאה האבן פון אונזער הצלחה. די רעזאנאנץ פון אזעלכע ליבהארציקע און גוטברידערלעכע איינלאדונגען איז געווען גאר א שטילע און א גאנץ-קאלטע. קיינער האט אונז ניט געהאלפן; קיינער האט אונז ניט געוואלט העלפן.\nדי קלייע מענשעלעך מיט א קליינשטעטלדיקער מענטאליטעט, וואס שטעלן-צוזאמען די כאליאסטרע יידישיסטן האבן געמאכט שבת פאר זיך אזוי ווי זיי האבן שטענדיק געטאן. מיר האבן סוף-כל-סוף איינגעזען, אז זיי מאכן ניט בכיוון פאר זיך קיין שבת, נאר ווייל זיי זיינען פארשויסן און אפגעזונדערט, מחמת דעם, וואס ,אזוי שרייבן "זיי"'*. זיי פארשטייען ניט, אז מ'מאכט און פראוועט בציבור שבת, אז מ'האט הנאה בשותפות פון דער שבתדיקייט. מילא! מיר האלטן פאר ענסט און חשוב נאר די וואס מאכן און טוען עפעס און באטראכטן פאר נאראנים די וואס שרייען פון הויכע פענסטער, כדי באקאנט צו מאכן זייערע נישטיקע און ניט-עקזיסטירנדיקע פארדינסטן און אויפטוען.\nמיר זיינען פעסט איבערצייגט, אז די צוקונפט פון דער יידישער קולטור און פרעסע ליגט אין ,דער מאמענט'. אזא אחריות און לאסט טראגן מיר מיט גרויס לוסטיקייט, פרייד און שטאלץ! מיר שטרעקן ווידער אמאל אויס א האנט אין פריינטשאפט אלעמען, וואס ווילן זיך באטייליקן אין א וואונדערשיינעם, אנגייענדיקן פראיעקט און פארוויקלעכן נייע טרוימען אין א ניי יידישלאנד מיט נייע פריינט.\n*,אזוי שרייבן "זיי"' איז געווען די אמאליקע רוביק אין ,דער פארווערטס', וואס דער הויפט-רעדאקטאר האט וועכנטלעך פארפאסט א שיינע פאר יארן.\nא לעבעדיקע קולטור\n,דער מאמענט' איז א לעבעדיקע צייטונג אין א לעבעדיקער וועלט! אונזער רעדאקציע-קאלעגיום שטעלט ניט קיין יארצייט נאך דער יידישער קולטור און ליטעראטור.\nדי וועלט ענדערט זיך כסדר. און היינט-צו-טאג בייט זי זיך וואס אמאל שנעלער, פאקטיש מיט א געוואלדיקער און אומגלויבלעכער בליץ-שנעלקייט. די וועלט-פרעסע און פרעסטיזשפולסטע צייטשריפטן האלטן זיך אין איבערמאכן און שטייען אויף דער שוועל פון א נייער תקופה אין דער פרעסע-געשיכטע. די לעצטע רעשטלעך פון דער יידישער פרעסע מוזן אויך אננעמען א נייע פארמע און כאראקטער אויב זיי ווילן בלייבן לעבן. דא ליגט דער הונט באגראבן!\n,דער מאמענט' הארעוועט און ווענדט-אן אלע כוחות, בכדי צו שאפן א נייע יידישע פרעסע און ליטעראטור. אונזער גרינדער ד"ר אוצר נאמאסט האט אליין צוזאמענגעבראכט פון אלע עקן וועלט א שלל מיט מיטארבעטער און קארעספאנדענטן. מיט א זשמעניע זאלץ און א תפילה מיט כוונה על-רגל-אחד האט ער געשאפן עפעס נייעס און פארווירקלעכט א טרוים. דאס איז אבער נאר דער ערשטער שריט!\nאונזערע רעדאקטארן ברעכן זיך דעם מוח, בכדי צו דערפינדן א נייע פרעסע און קולטור פאר א נייעם דור יידיש-ריידנדיקע און לייענער. מיר שאפן א נייע אידענטיטעט צו פארזיכערן אונזער עקזיסטענץ און פאראייביקן די יידישע קולטור-ירושה.\nגעוויסע מיטארבעטער פייקלען און האקן וועכנטלעך מיט אטאקעס און חוזק-באמערקונגען וועגן די אנדערע יידישע צייטונגען און זייערע רעדאקטארן. די סיבות זיינען קלאר! אזעלכע פארשוינען (און פארשוינען זיינען זיי טאקע!) האבן דערלאנגט דער יידישער פרעסע א טויטקלאפ. מיר האבן געפונען ביי זיי אן אומחן פאר זאגן דעם אמת. מיר האבן אבער אין זיי קיין עבירה ניט געטאן. די הויפט-רעדאקטארן האבן גארניט געטאן אין צוזאמענהאנג מיטן פארבעסערן און פארשענערן זייערע צייטונגען. זיי רעדאגירן אויך ניט זייערע צייטשריפטן, וואס זיינען פול מיט גרייזן. דאס לשון אין אזעלכע פובליקאציעס איז אויך זייער ארעם און שמעקט מיט ריינע איבערזעצונגען פון ענגליש און רוסיש.\nמיר הארעווען ווי מזיקים צו מאדערניזירן און פאראיידלען די יידישע פרעסע. מיר רייסן-איין די וועלט, בכדי צו געפינען נייע שרייבער, וואס קאנען פארפאסן אינטערעסאנטע ארטיקלען און באריכטן אויף היינטצייטיקע טעמעס. דאס איז ניט קיין לייכטע ארבעט אין א צייט, ווען ס'שטארבן-אויס די לעצטע יידן, וואס ריידן א היימישן יידיש.\nמיר לעבן אין אן אינטערסאנטער תקופה אין א נייער וועלט פול מיט טשיקאווע, אויסטערלישע און נייע אויטאמאטן און אפאראטן. דאס שטעלט אבער פאר מיט זיך אן אויסגעצייכנטן שאנס צו שאפן עפעס נייעס און וואונדערבארס. א דאנק דעם אינטערנעט האבן מיר גאר גוטע אויסזיכטן צו האבן גרויס הצלחה מיט אונזערע שטרעבונגען.\n,דער מאמענט' האט זיך שוין דערשלאגן צו בריליאנטענע רעזולטאטן. אזונער טיראזש באטרעפט טעגלעך צווישן 70-100,000 לייענער, אריינגערעכנט אומגעפער 3,000 גויים. לאמיר צוזאמענארבעטן און פאראייביקן די עקזיסטענץ פון דער יידישער פרעסע און ,דער מאמענט'. געדענקט זשע, אז אונזער זשורנאל איז די איינציקע יידישע שטימע אינעם אינטערנעט, די איינציקע אינטערנעטישע צייטונג אין גאנצן אויף יידיש.\n,דער מאמענט' איז אייער קול. זאל די וועלט קלינגען ווייטער מיט אייער שטימע! לאנג זאל לעבן ,דער מאמענט!\n*אונזער הילפס-רעדאקטאר פסח גליקשטייין איז געווען אין די 30ער יארן א מיטארבעטער אין דער ווארשעווער רעדאקציע ,דער מאמענט'.\n*פסח גליקשטיין איז אלט 104 יאר און איז געווען אין די 30ער יארן א רעדאקציע-מיטארבעטער אין ווארשעווער ,מאמענט'.\nזייער געערטע לאנדסלייט: ,דער מאמענט' איז ,די יידישע אקאדעמיע'! אונזער פובליקאציע איז, א דאנק אייך, געווארן די יידישע שפראך-אקאדעמיע, דאס לעצטע ווארט און הויפט-אויטאריטעט וועגן שפראך און קולטור! ווער האט אונז באשאנקען מיט אזא כבוד און טיטל? אונזערע לייענער און די אנדערע יידישע קולטור-ארגאניזאציעס און געזעלשאפטן.\nאזוי פיל שפראכן-פארשער, פראפעסארן, לערער, יידישיסטן און סטודענטן קוקן-אריין אין אונזער פובליקאציע, כדי זיך אויסצולערנען א בעסערן יידיש און בארייכערן זייער ווערטער-אוצר. זיי פרעגן אפט אין זייערע בריוו, פארוואס דאס לשון אין ,דער מאמענט' איז א סך עלעגאנטער און רייכער ווי די שפראך אין די אנדערע זשורנאלן, וואס זיי האלטן פאר ארעם און קינדעריש. דער ענטפער איז א קלארער: אונזער רעדאקציע-קאלעגיום איז צוזאמענגעשטעלט נאר פון היימישע יידיש-ריידנדיקע!\n,דער מאמענט' איז א מחיהדיקער זשורנאל, וואס באחנט און באצויבערט דאס נייע יידישלאנד!\nגעקומען צו רייד...\nאנדערע טשיקאווע צוויי ווערטער זיינען א סטעליע און דיל. אין יעדן לאנד, וואו מ'פלעג ריידן יידיש, פלעג מען נוצן אנדערע ווערטער. סטעליע און דיל הערט מען בלויז ביי די ליטוואקעס אין די באלטישע לענדער. ,סופיט' און ,פאדלאגע' האבן די פולישע יידן אויסגענוצט. דאס אלטמאדישע ווארט ,באלטן' האט מען געהערט אין פוילן ביי די אלטע יידן אוזי ווי ביי די אלטע יידן אין רוסלאנד האט מען געהערט ,באלקן' און א ,בריק' אנשטאט א דיל ביי די ווייסרוסישע יידן. אין רוסלאנד האט מען געהערט גאר אפט די רוסישע ווערטער ,פאטאלאק' און ,פאל'. אין אונגארן און מערב-רומעניע האט מען אויסגענוצט ,פולאפ', ,פלאפאן' און דעק(ע), וואס מ'האט געהערט אויך ביי די אונגארישע און טשעכישע יידן ווי אויך ביי די יידן אין לעטלאנד און עסטלאנד. (יוני 2013)\nצו דער אונטערריכטונג און אינפארמאציע פון געוויסע ,עקספערטן' און כדי אלע זאלן וויסן:\nאמן: נאך פארן חורבן אין אייראפע האבן פאקטיש עקזיסטירט ,מאדערנע' ווערטער מכוח וויסנשאפט, מעדיצין, טעכנאלאגיע וכדומה.\nדינו: געוויסע ,מבינים' דערקלערן, אז ס'האבן קיינמאל ניט עקזיסטירט אזעלכע ווערטער, ווייל זיי האבן נאך ניט געהערט און געוואוסט פון אזוינע ווערטער, ווייל זייער ווערטער-אוצר און קענטעניש זיינען ארעם און שלעכט.\nתיקו: די וואס באראבאנעווען ווידער און אבער, אז ,מ'דארף אויסטראכטן נייע טערמינען' זיינען בארעכטיקט מיט 100% צו אן אייגענער מיינונג, ווייל אמעריקע (גנב) איז א פרייע מדינה!\nוועגן ווייטערדיקע פיטשעווקעס קלינגט צו דעם חשובסטן בעל-דקדוק, אונזער גרינדער און פרעזידענט ד"ר אוצר נאמאסט.\nדי ,מומחים', וואס האלטן בטעות, אז פאר דער צווייטער וועלט-מלחמה האבן ניט עקזיסטירט קיין ,מאדערנע' ווערטער טראגן די אחריות פאר דער ,הריגהמענטאציע' פון יידישן לשון און דער ארעמער קוואליטעט פון יידישע שפראך-פארשונגען. די וואס אינטערעסירן זיך ניט מיט קיין ריינע פאקטן, ווייל אזעלכע פאקטן ווידערשפרעכן זייער מיינונג אדער פילאסאפיע זיינען ניט קיין פארשער, נאר שוטים. (אפריל 2013)\nווי אזוי אומצוברענגען א שפראך\nרבותי, דאס איז אזא מין יידיש פאר לאנגע לאקשן! אין ,דער פארווערטס' איז דערשינען דעם 29סטן מערץ דער ווידעא-באריכט ,ווי אזוי אויפצולעבן א שפראך' פון דעם ,זשורנאליסט' שמואל פערלין.\nאין דעם ווידעא מאכט חבר פערלין געוואלדיקע טעותים. ווער וויל לייענען א נייעס-באריכט, ווען דער קאפ איז א גרייזיקער? אויף יידיש זאגט מען ,ווי אזוי מ'לעבט ווידער אויף א שפראך'. דאס צייט-ווארט ,אויפלעבן' מוז אין דעם זין באגלייט ווערן פון ווארט ,ווידער'. דער אויסדרוק איז ,די ווידער-אויפלעבונג פון א שפראך'. דער געוואלדיקער למדן מאכט אנדערע פשוטע פעלערן, וואס אפילו א חדר-יינגל וואלט קיינמאל ניט געמאכט, זאגנדיק ,רעדער' אנשטאט האוואאיש-ריידנדיקע. דער, וואס רעדט האוואאיש איז א האוואאיש-ריידנדיקער.\nבשעת ר' שמואל מעלדט, ווי אזוי מ'לעבט ווידער אויף א שפראך אין האוואאי, ווייזט ער, ווי אזוי מ'ברענגט-אום א לשון מיט עם-הארצות און אומפעאיקייט אין ניו-יארק!\nזיי טעזע האבן מיר ניט פארשטאנען. ער פלאפלט וועגן די האוואיער, וואס ווילן, אז זייער שפראך זאל אויפשטיין תחית-המתים און פארגלייכט דאס מיט יידיש. צי ווייסט ער ניט, אז ס'זיינען דא א סך קהילות, וואו מ'רעדט יידיש אין די לערן-אנשטאלטן, אין דער היים און ביי דער ארבעט? דער מבין רעדט אפשר וועגן א ווידער-אויפלעבונג פון יידיש אונטער דער פאן פון די גראבע יונגען אויפן שוועל אין די בראנקס און ר' בערל באלאגאנשטשיק פון בעלץ, כדי זיי זאלן ציען דערפון חיונה! (אפריל 2013)\nריידנדיק וועגן משוגעים! יידישלאנד איז ניט דאס איינציקע ארט, וואו משוגעים פארזוכן צו כשרן א לשון. די פראנצויזישע אקאדעמיע איז אמאל געווען פארקאכט אין שפראך-ריינקייט און האט מיט 20 יאר צוריק אונטערגענומען א קאמפאניע אפצורייניקן פראנצויזיש פון ענגלישע ווערטער און אנגליציזמען. ,באן וויקענד' (א גוטן וואכן-סוף) איז געווען א באליידיקונג פאר די שפראך-פארמאליסטן אין פראנקרייך, וואס זיינען באשטאנען דערויף, אז פראנזצויזן זאלן זיך ווישנן ,א באן פען דע לא סעמאן' (א גוטן סוף וואך).\nדי קאמפאניע איז, נאטירלעך, גאר אין גאנצן פארפאלן געווארן. שטעלט זיך פאר! די משוגענע שפראך-סנאבן און טיראנישע אקאדעמיקער אין דער אקאדעמיע זיינען ענדלעך געקומען צום שכל און פארשטאנען, אז זיי האבן גארניט קיין פארשריט געמאכט, אז קיינער האט ניט געהאלטן פאר ערנסט זייער קאמפאניע און זיי האבן אריינגעשפיגן אין ווינט.\nאז די אקאדאמיע זאל זיך געווען באראטן מיטן געוואלדיקן יידישיסט ד"ר מרדכי שעכטער, וואלט ער זיי אויסגעלערנט ווי אזוי צו כשר א לשון!\nחברה, לייענט וועגן וואזשנע, שוואווע און פאטשאטנע פראפעסארן אין יידיש, וואס האבן באהערשט און זיך צוגעאייגנט א וואונדערשיינעם טערקיש. לייענט וועגן יידישע פראפעסארן, וואס הארעווען פאר די גויים און פארשפרייטן א געוואלדיקן טערקיש! ניט היינט און ניט פאר יידן געדאכט!\nס'זיינען ניט דא קיין פארבאטענע טעמעס, באזונדערש אין דער אקאדעמישער וועלט! מיר האלטן פאר ערנסט, אז א שפראכן-פארשער ווי באכנער מיט א דיפלאם פון ,הארווארד' זאל אויסוויילן אן אומפאסיק ווארט אין טיטל פון זיין פארשונגס-ווערק. דאס איז א פילזאגנדיקער קאמענטאר, ווען דער מחבר פון א ווערטערבוך איז אן אומגעלומפערטער, אומפעאיקער ווערטער-מייסטער. ,פראפעסאר' ניבארסקי האט אים ניט געקאנט אנווייזן, אז ,ארומנעמיק' איז ניט דאס ריכטיקע ווארט! שעמט זיך, חבר ניבארסקי!\nדאס איז דער געזונט-צושטאנד פון יידישע שטודיעס אין די אוניווערסיטעטן! ווינד און וויי! די רעדאקטארן און מיטארבעטער פון ,דער מאמענט' דארפן ניט האבן קיין ווערטערביכער, מחמת אונזערע קעפ זיינען פאר זיך ווערטערביכער. אז מיר זאלן זיך נויטיקן אין א ווערטערבוך, וואלטן מיר גענוצט ,א פולשטענדיק(ער) ווערטערבוך'!\nפון די שוטים, וואס האבן אויסגעטראכט ,לייען-קרייז', ,כלל-יידיש' און ,יידיש-פארם', ברענגען אייך די זעלבע ,מבינים' אן ,ארומנעמיק (אן הארטנעקיק) יידיש ווערטערבוך'. אויף אונזער קומענדיקן פארלייענונגס-קרייז וועלן מיר אויף א ריינעם יידיש (ניט קיין כלל-טערקיש) ארומריידן דאס דאזיקע ,אלץ-ארומנעמענדיקע' ווערטערבוך, וואס נעמט-אריין א ים מיט שעכטעריזמען, שוטהיזמען און גולם-ווערטער, וואס איז הריגהמענטאציע פון יידישן לשון.\nרבותי, די יידישיסטישע גאס נויטיקט זיך זייער אין ,א פולשטענדיק ווערטערבוך', וואס אנטהאלט גלאט-כשרע, פארחורבנדיקע ווערטער. וואו איז פראפעסאר רחמיאל צוקערמאן אהינגעקומען? א רחמנות אויף יידיש! א דאנק די געוואלדיקע למדנים, וואס רעדן ניט קיין מאמע-לשון, נאר גולם-לשון, האט יידיש דער באבענס ירושה.\nרבותי, לאמיר ריידן טכלית! ס'איז דא א כאליאסטרע נודניקעס, וואס האלטן זיך פאר מאנאפאליסטן איבער דער יידישער קולטור און גלויבן, אז בלויז נאר וואס זיי טוען האט א ווערט און זיי האלטן אליין אויף די וועלט. ,דער יוגנטרוף', וואס איז פארבונדן מיט ,יידיש פארם' און ,אויפן שוועל', האלט בטעות, אז ער איז אזוי ווי די פאני-מאטקע, וואס הערשט איבער די מאנאשקעס אין קלויסטער אין ביעלא צירקא (שווארצע טומאה ביי יידן). אט- די חוצפהדיקע בעלי-שטותים זיינען די חסידים פון ד"ר מערדער שוחט, וואס פארשפרייטן דאס גולם-לשון, וואס ער האט דערפונדן און די אלע אויסטערלישע ווערטער, וואס ער האט אויסגעטראכט.\nא וואונדערשיינע באבע-מעשה איז די דערקלערונג פון די שעכטעריסטן, אז פאראן זיינען יונגע יידיש-ריידנדיקע, וואס שאפן און לעבן מיט יידיש. דא בענקט, שמאכט און לעכצט מען צו גלויבן אזעלכע מעשהלעך. ווייל מ'דערקלערט זיך פאר א קענער אין יידיש, מיינט נאך ניט, אז מ'איז א מומחה. מיר ווינשן, אז ס'זאל עקזיסטירן א קרעמל יונגע יידיש-ריידנדיקע, וואס וואלט אונז געקאנט העלפן צוריק אויפבויען די יידישע קולטור און פרעסע אדער שאפן א נייע קולור און פרעסע. ליידער איז פאראן בלויז נאר א באנדע גראביאנסטווע בעלי-שטותים, וואס דערגייען אלעמען די יארן מיט זאבאבאנעס, שעכטעריזמען און שמד-שטיק. מיר האבן רחמנות אויף אזעלכע פאנטאזיארן, וואס ווילן זיין די הערשער איבער דער וויסטעניש.\nדי יידישע קולטור און פרעסע איז א מדבר! די פראסטיאקעס אין דער יידישיסטישער מאפיע שרייבן, שאפן און ריידן יידיש בחצות אין דער אטכאזשע הינטער דער פלויט אויפן אלטן בית-עולם, וואו זיי קוקן זיך צו צום שדים-טאנץ פון די גנבים, פראסטיטוטקעס, גזלנים און זעלבסטמערדער, וואס ליגן דארט באגראבן!\nמיר פארשפאטן ניט און מאכן ניט מבטל די אויפטוען און פארדינסטן פון די פעאיקע, ערנסטהאפטע סטודענטן און פראפעסארן, וואס האבן באהערשט יידיש אדער ווילן זיך צואייגענען דאס לשון. פונקט פארקערט! מיר לויבן אין הימל אריין אזוינע שילער און לערער, וואס ווילן, אז די יידישע קולטור זאל אויפשטיין תחית-המתים. מיר ווינשן, אז פון כשוף-רויך זאלן ארויסשפרינגען א שיינע פאר יונגע לייט, וואס קענען יידיש אזוי ווי די שפראך פון דער מדינה, וואו זיי לעבן און קאנען אונז העלפן. מיר ווינשן, אז אין אונזער רעדאקציע זאלן ווי יונים אין גן-עדן אריינפאלן א צאל יונגע, טאלאנטפולע שרייבער. דערווייל שרייט מען בחצות חי-וקים פון הויכע פענסטער אויפן זאמד-בארג אין מיטן מדבר מצרים און מיר בלייבן אן א באבען! (מערץ 2013)\nוואס ס'טוט זיך אין דער שפראך-אקאדעמיע\nא חרפה און א בושה: אקאדעמישע פארשונגען. אויף יידיש דערשיינען ניט קיין רעפעראטן אדער פארשונגס-ווערק. וואס זאגט מען אויף אזעלכע פראפעסארן, וואס שרייבן ניט קיין רעפעראטן אויף דער שפראך, אין וועלכער זיי זיינען פראפעסארן און וואס זיי לערנען אין אוניווערסיטעט? די אלע רעפעראטן ווערן פארפאסט אויף רוסיש, ענגליש און עברית!\nאויף די אלע קאנפערענצן וועגן לאטיין האלט מען רעדעס און לייענט מען פאר די רעפעראטן נאר אויף לאטיין; אויף די קאנפערענצן וועגן אלטגריכיש לייענט מען פאר די פארשונגס-ווערק און גיט מען לעקציעס נאר אויף אלטגריכיש, און אויף די קאנפערענצן וועגן פראנצויזיש רעדט מען דארט נאר שפאניש. פארוואס רעדט מען ניט קיין יידיש אויף די קאנפערענצן וועגן דער יידישער שפראך?\nארומנעמיק?: כדי צו באווייזן די אויבערשטע טעזע און באטאנען דעם עיקר, איז לעצטנס ארויסגעגעבן געווארן אן ,ארומנעמיק' יידיש ווערטערבוך'. ,ארומנעמיק' זאגט איר? די מחברים האבן געמיינט צו שרייבן comprehensive אבער זיי האבן געמאכט א נארישן, פארדריסלעכן טעות און איבערגעזעצט ווארט-פאר-ווארט פון ענגליש דעם טיטל. א שפאס, א געלעכטער און פארדראס איז דער טיטל פון אזא פארשונגס-ווערק פון ווערטער-פארשער און שפראך-מייסטער.\nמיר האבן געהערט פון אן אלוועלטלעך אדער פולשטענדיק ווערטערבוך, אבער אן ,ארומנעמיק' ווערטערבוך? ,ארומנעמענדיק' וואלט געווען בעסער אבער אזא צייטווארט-אדיעקטיוו וואלט נאך ניט געהאט קיין טעם.\nפראפעסארין שבעה צוקערקע און פראפעסאר ניס-בארינגסקי האבן, ווייזט-אויס, צוגעשטעלט די פארפאסער אזא איבערזעצונג! אויב דאס איז די גלענצנדיקע פעאיקייט פון די היינטיקע מומחים, די געוואלדיקע למדנים, וואס זאלן פרעזערווירן די יידישע שפראך, איז דער גורל פונעם יידישן לשון גאר א ביטערער. א רחמנות אויף די יידישיסטן! א רחמנות אויף יידיש! לא עלינו!\nא פארלייענונגס-קרייז: א פארלעזונגס-קרייז/קלוב איז דער ריכטיקער אויסדרוק און ניט קיין ,לייען-קרייז', אזוי ווי מ'זעט אומעטום א דאנק די שוטים אין ניט-יידישע ליגעס, וואס פארטאטשען אלצדינג. פארוואס ווייסט ניט קיינער צווישן זיי, אריינגערעכנט די פראפעסארן ד"ר הערשל גלעזער און שבע צוקער, אז דער טערמין ,לייען-קרייז' האט דער באבענס טעם און איז ניט יידישלעך? פארוואס מוז ,דער מאמענט' אנווייזן אויף זייערע טעותים און אומגעלומפערטן יידיש?\nרבותי, די חסידים פון ד"ר מערדער שוחט האראווען ווי א מזיק, כדי צו פארטערקישן די יידישע שפראך. חברה, זייט זיכער, אז אויב ,דער יוגנטרוף' שטעלט אייך צו א ווארט, איז עס ניט קיין יידיש. גלענצנדיק איז דער רעקארד פון די חכימי-בראנקס, וואס שטייען אויפן שוועל פון א ניי משוגעת: זיי האבן קיינמאל ניט אויסגעטראכט קיין שום טערמין, וואס האט א טעם! ,אויסקלייבן יידיש': ,טשוסינג יידיש' (Choosing Yiddish), א שיינע זאמלונג עסייען וועגן דער יידישער שפראך און קולטור, איז דערשינען לעצטנס. דאס בוך איז געווען רעדאגירט פון לארע ראבינאוויטש, שירי גארן און חנה פרעסמאן. דאס בוך באהאנדלט דעם יידישן היפ-האפ, א חסידישן מערדער מיט א זשילעט, ווייניק-באקאנטע און פארגעסענע יידישע שרייבער, יידישע אימיגראנטן-צייטונגען אין בוענאס-איירעס, פאריז און ניו-יארק וכדומה. אין ,אויסקלייבן יידיש' רעדט מען ארום די נייע גרענעצן פון יידישלאנד און די שפראך און קולטור, וואס דיקטירן אזעלכע גרענעצן. די רעדאקטארינס האבן צונויפגעזאמלט א ריי עסייען אין באזונדערע זעקס סעקציעס, וואס באשרייבן דעם היינטיקן צושטאנד פון די אקאדעמישע פארשונגען מכוח יידיש. דאס בוך באווייזט, אז הגם יידיש איז גלות-לשון, וואס גנבעט אלע גרענעצן. (פעברואר 2013)\nאויב ס'זאלן עקזיסטירן א גרופע אדער אן אקאדעמיע מיט פעאיקע פארשער און למדנים, וואס באזיצן יידיש און האבן א גלענצנדיק שפראך-געפיל, וואלטן מיר גארניט געזאגט דערצו און זיי גארניט קריטיקירט. ווען א כאליאסטרע כמו-פראפעסארן, וואס האבן באקומען א דאקטאר-דיפלאם אין יידיש פון א קעסטל קאנפעקטקעס טראכן-אויס משוגענע ווערטער, איז דאס ניט צום פארטראגן און איז אין גאנצן אומאננעמבאר! (30 נאוועמבער 2012)\nא מאדנער ,קוק-ווינקל'\nדי בעלי-תפילה ורחמנות וחסד ורחמים אין דער רעדאקציע מאכן זיי א מי-שברך מיט גרויס האפענונג, אז זיי וועלן קומען צו זיך פון זייער סכנת-נפשותדיק משוגעת. אמן! (30 נאוועמבער 2012)\n,פאר'מלחמה'דיק' איז א ווארט, וואס איז אפשר אנטשטאנען נאכן ערשטן וועלט-קריג, דעמאלט באקאנט ווי ,דער גרויסער קריג', ווייל מ'האט נאך אין יענער צייט ניט געוואוסט, אז ס'וועט ענדלעך אויסברעכן א צווייטער ,גרויסער קריג'.\n,פאר'חורבנ'דיק' האט מען אודאי ניט גענוצט אין דער אלטער היים, נאר מחמת איין סיבה! אין פארחורבנדיקן מזרח-אייראפע האט מען ניט געוואוסט, אז ס'וועט פארקומען די שואה! (19 אקטאבער 2012)\nדי אלע שטרייטסלוסטיקע ,עקספערטן' באלאנגען, ווייזט-אויס, אין דער ניט-יידישער ליגע, וואו זיי פארנודיען א גאנצע יידישע וואך די יידישע וועלט אויפן שוועל פון דער יידישער פערמע אין אוזשלאן! (12 אקטאבער 2012)\nאויף דער יידישער פערמע פארטאטשען יידישע פויערים א גאנצע יידישע וואך אלצדינג אויף א גלענצנדיקן און געוואלדיקן אופן. די אליטעראציע איז געוואלדיק און גלענצנדיק!\nוואס טוען די אלע יידישיסטישע ,ארגאניזאציעס' און ווער לייענט זייערע ,פובליקאציעס'? ד"ר פישביין ווייסט דעם ענטפער! פראפעסאר ניבארסקי לייענט באריס סאנדלער, וואס לייענט גענאדי עסטרייך, וואס לייענט הירש-דוד קאץ. ס'איז א שפיגלען-לאבירינט! ניבארסקי קלאפט סאנדלער'ן אין דער פלייצע, וואס פאטשט עסטרייכ'ן אין בייכל, וואס לויבט קאצ'ן אין בית-עולם אריין. פויערים אויף יידישע פולווארעקעס לייענען די צייטשריפטן און כתבים פון די פאטשאטנע פאטשקונעס! (28 סעפטעמבער 2012)\nפון זכרון און פון קבר\nשיקל פישמאנס ארטיקלען וועגן שפראך-וויסנשאפט זיינען אינטערעסאנט. חבר פישמאן איז באמת א פעאיקער שפראך-פארשער אבער ער שרייבט ניט זייער גוט אויף יידיש. ס'איז גאנץ קלאר, אז ענגליש איז זיין לשון און אז ער באנוצט זיך מיטן ווערטערבוך וויינרייך ווען ער שרייבט-אן זיינע ארטיקלען.\nווען די רעדאקטארן רעדן מיט ד"ר נאמאסט ביי די פערסאנאל-פאזאמלונגען, שענקען זיי גרויס אויפמערקזאמקייט! אונזער גרינדער און בעל-טובה דרוקט זיך אויס ווי אן עלעגאנטער אריסטאקראט און באשיט זיין לשון מיט פילערליי מליצות און ווייכע נואנסן, אריינגערעכנט א מבול מיט לשון-קודש.\nדער זייער געערטער דאקטאר רעדט פילאסאפיש און וועגן זעלטענע טעמעס; אלזא מוזן אונזערע אלטע רעדאקטארן שלעפן-ארויס פון קבר און טיפן זכרון לאנג-פארגעסענע ווערטער און זעלטענע טערמינען. אונזערע מיטארבעטער רעדן נאר יידיש ביי זיך אין שטוב אבער ביים ווייב אין קיך רעדט מען ניט וועגן קיין וויסנשאפט, מאטעמאטיק אדער זשורנאליסטיק! (28 סעפטעמבער 2012)\nאן אייגענער דרך\nפאר די בהלנים דערקלערן מיר, אז ,דער מאמענט' איז א קאלעקטיווע אונטערנעמונג. העכער 30 שרייבער נעמען-אנטייל אין מאכן וועכנטלעך אונזער זשורנאל.\nמיר האבן זיך מטריח געווען און געשאפן ,דער מאמענט' על-רגל-אחד מיט א תפילה מיט כונה, א זשמעניע זאלץ און א הייפעלע שמאלץ, כדי צוצושטעלן א נייער לייענערשאפט פרישע ארקטילען אויף נייע טעמעס פון אן אנדער שטאנדפונקט. דאס איז ניט דער באבענס צייטונג מיט דער באבענס טעם!\n,דער מאמענט' גייט זיך זיין וועג אויף אן אייגענעם דרך. ער איז א ניימאדישע צייטשריפט, וואס וויל צושטעלן לייענער אין אלע טיילן וועלט נייע סחורות, אינטערסאנטע באריכטן און ארטיקלען וועגן היינטצייטיקע טעמעס. (21 סעפטעמבער 2012)\nד"ר רחמיאל פישביין, אונזער חשובער מיטארבעטער און ווילדער קאמפס-הונט, דערקלערט די אלע פארשוינען, וואס זיינען ברוגז אויף ,דער מאמענט', אז ס'איז ניט אונזער פליכט אדער מיסיע אויסצובעסערן אייערע אינטערנעט-זייטן און בלעטער אויף יידיש.\nמיר שטעלן זיך פאר, אז דער, וואס האט אן אינטערנעט-זייט אויף יידיש זאל קאנען שרייבן ריכטיק און זאל פארזיכערן, אז ס'זיינען ניט דא קיין גרייזן אין די באריכטן און ארטיקלען. דא ביי אונז אין רעדאקציע ווענדט מען אן אלע כוחות, כדי די ארטיקלען זאלן זיך לייענען גרינג, גלאט און יידישלעך. (21 סעפטעמבער 2012)\nמיר האבן זיך לעצטנס דערוואוסט, אז דאס רוב סטודענטן, וואס לערנען זיך יידיש קענען ניט קיין סך לשון-קודש. כדי צו ריידן א גוטן יידיש, מוז מען קענען מער ווי א שייטל עברי. א קאפעטשקע לשון-קודש איז ניט גענוג! מ'דארף זיין א בעל-לשון-קודש, אום צו ריידן א שיינעם יידיש.\nדאס שרייבט אייך אלעמען ד"ר פישביין פון דער שפראך-לאבאראטאריע, וואו מ'אנאליזירט אלץ אונטער א פארגרעסערונגס-גלאז. הגם כ'האלט פאר ערנסט יעדע טעמע, וועגן וועלכער כ'שרייב, פארפאס איך פון-דעסט-וועגן אין אן איראנישן אונטערטאן און אלס פאסקוויל די אלע ארטילען, אין וועלכע כ'מאך קרעפל-פלייש פון די ,יידישיסטן'. אין מיינע אטאקעס איז די טעמע שטענדיק אן ערנסטע, נאר דער צוגאנג איז א קאמישער, ווייל מ'קאן קיינמאל ניט באצייכענען אזעלכע פארשוינען ווי ערנסטהאפטע פארשער און לערער.\nפון א יונגן ייד אין ווארשע האבן מיר דערהאלטן היינטיקע וואך אן אנזאג, אז מיר זאלן אריינקוקן אינעם זשורנאל ,יידישע שפראך' (זשורנאל פאר די פראבלעמען פון דער יידישער כלל-שפראך) פון 1947 פון ,ייווא'.\nאין דעם זשורנאל האבן מיר דערקענט די נעמען פון א צאל באקאנטע פארשער און פילאלאגן ווי מאקס וויינרייך און מענדל מארק, דער בורדער פון יודל מארק. מיר זיינען געווארן איבערראשט און געפלעפט, זעענדיק, אז אין 1947 האט מען שוין געהאט אונטערגענומען די קאמפאניע צו ,כשרן' די יידישע שפראך און מ'האט שוין דעמאלט געהאקט מיט אויסטערלישע אויסטראכטענישן ווי ,כלל-שפראך' און ,כלל-יידיש'. אזעלכע באווייזן באשטעטיקן, אז ד"ר מרדכי שעכטער איז ניט געווען אין גאנצן שולדיק אין דער קאמפאניע איבערצומאכן נאכן חורבן דאס יידישע לשון. מרדכי שעכטער איז דעמאלט געווען צו יונג, כדי צו האבן געשפילט א ראלע אין אט-דער קאמפאניע, וואס איז שוין געווען אן ארגעסיווע אפענסיווע.\nאזוי ווי כ'האב שוין געגלויבט, א דאנק מיין לייענען א צאל ביכער וועגן גראמאטיק פון יודל מארק, האבן אנדערע, פריערדיקע ,מומחים' געשפילט א גרעסערע און וויכטיקערע ראלע אין פארטערקישן יידיש און ברענגען גרויס שאדן אלע שפעטערדיקע שפראך-פארשונגען.\nפראפעסאר רחמיאל צוקערמאן איז געווען אין גאנצן גערעכט, אז די וויינרייכס צוזאמען מיט יודל מארק זיינען געווען פאראנטווארטלעך און שולדיק אין די אלע משוגענע שפראך-טעאריעס און מיאוסע פארזעענישן, וואס הערשן אין דער וועלט פון יידישע שטודיעס און וואס פארדארבן נאך ביזן היינטיקן טאג שפראך-פארשונגען און דאס לערנען יידיש מיט סטודענטן אין די אוניווערסיטעטן.\nאיין פראפעסארין האט אונז איבערגעגעבן היינטיקע וואך, אז זי האט א חשד, אז ,כלל-יידיש' ווי אויך א סך אנדערע אויסטערלישע טערמינען זיינען אויסגעטראכט געווארן פארן חורבן. מיר ווייסן, אז אין ,ייווא' זיינען אנטשטאנען פיל פון די משוגענע שפראך-טעאריעס, וואס ברענגט אונז צום אויספיר, אז די אויבנדערמאנטע פראפעסארן זיינען געווען מיקלאמפערשטע פארשער מיט אומגעלומפערטע שפראך-טעאריעס, וואס האבן פארדארבן די יידישע שפראך-וויסנשאפט! (21 סעפטעמבער 2012)\nאן אמעריקאנער יידיש\nנאר אין אמעריקע! אמעריקע גנב! גאר גרויסע טענות האבן מיר צו די ,רעדאקטארן' פון די חסידישע נייעס-בלעטער אין אינטערנעט. ווי קאן עס זיין, אז ווען מ'שרייבט אויף עברית און לשון-קודש אין חסידימלאנד, מאכט מען קיינמאל ניט קיין גרייזן און אלץ איז כדין-וכדת, גלאט כשר אונטער דער שטרענגער סאטמארער השגחה, און ווען מ'שרייבט אויף יידיש, פארגרייזט מען יעדעס ווארט און שרייבט מען אויף א ריינעם תרגום?\nווי קאן עס זיין? תיקו! (14 סעפטעמבער 2012)\nרבותי, ס'איז ניט דא קיין יידישער אוניווערסיטעט! דער מדבר בלייבט א וויסטעניש! די אלע ,מומחים' און ,יידישיסטן' זיינען טאקע באמת פראסטע ווינקל-רביים! (14 סעפטעמבער 2012)\nרבותי, לאמיר ריידן תכלית! ,דער מאמענט' האט געטאן פאר אייך די ארבעט. מיר ווילן אבער באמערקן, אז אין דער גאנצער רעדאקציע זיינען פאראן נאר צוויי מיטארבעטער, וואס זיינען פעאיק צו שרייבן אויף אט-דער טעמע אויף יידיש. מיר דערקלערן ארנטלעך, אז דאס רוב פון אונזערע קאלעגן קאן ניט ארומריידן אזא טעמע ניט בלויז אויף יידיש, נאר אויך ניט אויף די אלע אנדערע שפראכן, וואס זיי רעדן, ווייל זיי האבן זיך קיינמאל ניט געלערנט קיין גראמאטיק. (14 סעפטעמבער 2012)\nאונזער נומער צום 12טן אויגוסט איז געווען א גאלדענער שלאגער. זונטיק, דעם 12טן אויגוסט האבן 200,000 לייענער אריינגעקוקט אין אונזער זשורנאל, שלאגנדיק א רעקארד. דאס איז געווען דער גרעסטער טעגלעכער טיראזש זינט ,דער מאמענט' איז געבוירן געווארן מיט אנדערהאלבן יאר צוריק.\nא סך לייענער האבן זיך געפאסמאקעוועט מיטן איראנישן אונטערטאן און טייוולאנישן הומאר, מיט וועלכן פיל ארטיקלען זיינען געווען געשריבן. ,טראכט פון אים און אייערע צרות וועלן פארשווינדן', האט זיך געלייענט די לאזונג אונטער סטאלינס פאטאגראפיע אויפן פלאקאט אין זאוואד. ס'איז קאמיש דאס מעשהלע מיטן פלאקאט אבער ס'איז אויך אמת.\nדער פארשטארבענער הויפט-רעדאקטאר פון ,דער אלגעמיינר זשורנאל' גרשון יעקבסאן איז אויסגעוואקסן ווי אן אונטערערדישער חסיד אין ראטן-פארבאנדד און האט געהאט אין זכרון פיל קאמישע מעשהלעך און אנעקדאטן וועגן דער סאוועטישער מאנטאליטעט און קאמוניסטישער מאראל. חבר יעקבסאן פלעג זלאכן ביים דערציילן דעם אנעקדאט מיט סטאלינס פלאקאט אין זאוואד. דער הויפט-רעדאקטאר האט ליב געהאט דערציילן דעם אנעקדאט וועגן דעם נייעס-באריכט אין א סאוועטישער צייטונג, וואס האט זיך געלייענט אזוי: ,די צואה פון די קאלכאז-בהמות שמעקט נאך זיסער פון פראנצויזישן פארפום' (גארניט קיין גוזמא און גארניט קיין אויסטראכטעניש!).\nגעדענקט זשע, אז ,סלאווא סטאלינו!' איז דאס זעלבע וואס ,הייל היטלער!', אז ,דער אינטערנאציאנאל' און ,דייטשלאנד איבער אלעס' זיינען אלץ איינס, און אז א קאמסאמאלעץ איז א נאצי-יוגנטלעכער! נאציזם און קאמוניזם זיינען נאענטע קרובים; ביידע זיינען סאציאליסטיש-טייוולאנישע פילאסאפיעס! (24 אויגוסט 2012)\nא נייער שמועס- און לערן-קרייז\nא נייער לערן- און שמועס-קרייז פאר היימישע יידיש-ריידנדיקע און פארגעשריטענע סטודענטן וועט פארקומען איין ביז צוויי מאל א חודש פון סעפטעמבער ביז יוני אין ניו-יארק. איינער פון אונזערע רעדאקטארן וועט אנפירן מיט דעם לערן-קרייז. דאס וועט זיין א גלענצנדיקע געלעגנהייט צו ריידן נאר אויף יידיש מיט פראפעסארן און רעדאקטארן. דאס וועט זיין א גאלדענער שאנס צו בארייכערן אייער שפראך. נאך אינפארמאציע שיקט אונז אן ע-בריוו אויף yiddishmoment@yiddishmoment.com.\nאונזער טייערער זשורנאליסטישער סקאנדאל-מאכער און קאמפס-הונט ד"ר פישביין איז א חשובער בעל-נקמה. ער נעמט זיך אן די קריוודע פאר כלערליי קרבנות און ציט זיך קיינמאל ניט צוריק פון קיין מחלוקת.\nנאך בעסער, נאך מער און נאך אלעמען איז ער א לעבעדיקער, ניימאדישער זשורנאליסט! אין אזעלכע מענשן נויטיקט זיך די יידישע קולטור, כדי די יידישע פרעסע זאל אויפשטיין תחיית-המתים.\nמיר גיבן-אן דעם חשובן דאקטאר כבוד מיט אפשיי לשבח זיינע זשורנאליסטישע פארדינסטן. ער איז א לעבעדיקער זשורנאליסט אין א לעבעדיקער וועלט! (24 אויגוסט 2012)\nדי יידישע שפראך-לאבאראטאריע\n,דער מאמענט' איז ניט בלויז א שאץ-קאמער פאר שפראכן-פארשער, פראפעסארן און סטודענטן, נאר ער איז אויך א שפראך-לאבאראטאריע!\nפאר די אלע ,מבינים', ,יידישיסטן', שעכטעריסטן און וויינרייכיסטן, וואס האבן מורא צו דרוקן א רעפעראט אין גאנצן אויף יידיש אין אונזער נייער סעקציע פאר פארשונגס-ווערק, ווייל זיי זיינען אין גאנצן אומפעאיק צו אזא ארבעט, דרוקן מיר איצט א גלענצנדיקן ביישפיל ווי אזוי א רעפעראט אויף יידיש זאל זיך לייענען:\n,ווען מ'אנאליזירט אונטער א פארגרעסערונגס-גלאז די קאניונקטיווע צייט, סיי די קעגנווארט סיי די פארגאנגענהייט, דערווייסט מען זיך, אז דאס יידישע לשון פארמאגט אנדערע צוויי קאניונקטיווע פארמען, וואס ווענדן זיך אין דעם דיאלעקט, וואס מ'רעדט.\nווען/אויב די באבע זאל (געווען) זיין א וואגן, וואלט זי געהאט רעדער איז א ביישפיל פון דער פארמעלער קאניונקטיווער צייט. אט-די פארמע, וואס נוצט-אויס זאלן אנשטאט וואלטן איז די איידעלע פארמע, וואס איז מער אנגענומען ביי זשורנאליסטן און פראזאאיקער איידער צו נוצן צוויי מאל וואלטן אין זעלבן זאץ.\nאינעם רוב לענדער, וואו מ'האט גערעדט יידיש איז וואלטן גענוצט געווארן הן ווי די קאנדיציאנעלע הן ווי די קאניונקטיווע פארמע ווי, צום ביישפיל, אז כ'וואלט געווען אויף דיין ארט, וואלט איך דאס ניט געטאן, וואס דינט סיי ווי די קעגנווארט סיי ווי די פארגאנגענהייט.\nהלואי זאל איך (געווען) זיין א שניידער (קעגנווארט מיט פארגאנגענהייט אין קלאמערן) איז די ליטערארישע פארמע, היות הלואי וואלט איך געווען א שניידער זעט מען און הערט מען א סך עפטער. ער ווינשט זיך צו זיין א שניידער איז פאלקסטימלעך און פארוואנדלט זיך אזוי אין דער קאניונקטיווער צייט: ער ווינשט, אז ער זאל זיין/וואלט געווען א שניידער.\nשטעל זיך פאר, אז דו זאלסט (געווען) זיין דער פרעזידענט/דו וואלטסט געווען דער פרעזידענט זיינען גוטע משלים פון דער קאניונקטיווער צייט אין שייכות מיטן צייטווארט פארשטעלן זיך אזוי ווי עלעהיי און גלייך ווי פאדערן, אז מ'זאל נוצן די קאניונקטיווע צייט ווי, צום ביישפיל, דער זשורנאליסט שרייבט עלעהיי (גלייך ווי) ער זאל זיין/ער וואלט געווען א בעלעטריסט.\nרבותי, לאמיר ריידן תכלית! ,דער מאמענט' האט געטאן פאר אייך די ארבעט. מיר ווילן אבער באמערקן, אז אין דער גאנצער רעדאקציע זיינען פאראן\nנאר צוויי מיטארבעטער, וואס זיינען פעאיק צו שרייבן אויף אט-דער טעמע אויף יידיש. מיר דערקלערן ארנטלעך, אז דאס רוב פון אונזערע קאלעגן קאנען ניט ארומצוריידן אזא טעמע ניט בלויז אויף יידיש, נאר אויך אויף די אלע אנדערע שפראכן, וואס זיי רעדן, ווייל זיי האבן זיך קיינמאל ניט געלערנט קיין גראמאטיק. (27 יולי 2012)\nדי קליינע פינטעלעך\n,דער מאמענט' איז א יידישע זוך-מאשין, וואו מ'געפינט אלערליי אוצרות. די ליטערארישע פערל אנטהאלטן ווייכע נואנסן און שיינע מליצות. דא פאנעמט מען זיך מיט די קליינע פינטעלעך. די יידישע זוך-מאשין איז אויך א צייט-מאשין, וואס ברענגט לייענער צוריק אין דער פארגאנגענהייט, וואו זיי קאנען זיך גיין שפאצירן און ריידן מאמע-לשון מיט פשוטע בעל-מלאכהס און סוחרים און זיך אריינשאקלען אין בית-מדרש און לערנען תורה צוזאמען מיט חשובע חכמים. (20 יולי 2012)\nמיט ,דער מאמענט' ווייסט מען שטענדיק ווי שפעט ס'איז איצט! אונזער צייטשריפט איז דער יידישער זייגער מכוח קולטור און ליטעראטור. מיר וועלן אט-באלד שאפן נאך א נייע סעקציע ,דער יידישער זייגער'.\nפון יידישע באלקאנען אויף ניי-ברוקירטע יידישע גאסן אינעם שקיעה-שטעטל קוקן מיר זיך צו צום טורעם מיטן יידישן זייגער אין צענטער שטעטל. מיר זעען די וועלט פון א נייעם שטאנדפונקט מיט נייע אויגן. מיר הייבן אלץ אן פון ס'ניי. (20 יולי 2012)\nדער בחור-הזעצער, אונזער שבת-גוי, רעדט א גוטן יידיש און פארמאגט א געוואלדיקן חוש פאר דעם לשון. זיין אויער איז גאר פעאיק צו דעם שפראך-ריטעם; ער הערט אלצדינג און כאפט יעדן גרייז. מיר גיבן-אפ דעם יונגן זעצער א קאפעטשקע כבוד פאר זיין גלענצנדיקער ארבעט, וואס ער טוט הינטער די קוליסן. (20 יולי 2012)\n,דער מאמענט' האט זיך דערדינט צו אן אפיצירסקען טשין! ענדלעך מאכן מיר בטל און צורעכט דעם געוואלדיקן שאדן, וואס ד"ר מרדכי שעכטער צוזאמען מיט זיינע חסידים האט געבראכט אונזער טייער מאמע-לשון. אפילו א פעאיקער פארשער ווי יצחק ניבארסקי איז פארדארבן געווארן פון אט-דער כאליאסטרע און אירע משוגענע שפראך-באגריפן. דער ,קענער' ניבארסקי האט, ווייזט-אויס, זיך געלערנט יידיש ניט פון דער מאמענס מילך נאר פון שעכטערס סם-המוות.\nמיר שטעלן זיך פאר, אז פראפעסאר צוקערמאן זאל זיצן אין א ווינקל אין עלזאס און לאכן ווי דער נאר שטופט אים, ווען ער לייענט אונזערע פאסקווילן וועגן די אלע פאטשאטנע שארלאטאנעס, וואס שרייבן אויף שעכטעריש.\nדער מאמענט' איז דער לעצטער און איינציקער קוואל פון א היימשן און ריינעם יידיש. אונזערע רעדאקטארן ארבעטן מיט דער גאל, כדי צוצושטעלן אונזערע לייענער דאס אויבערשטע פון שטויסל און די אמתע סחורה. (20 יולי 2012)\nדי מעשה ,דער משיח פון אשען-פארקוועי' פונעם פארשטארבענעם, אומבאקאנטן בעלעטריסט וועלוול הויכבערג איז א טעם גן-עדן. די דערציילונג פאנגט זיך אן אויף ,אשען-פארקוועי', ענדיקט זיך אין א זומער-קאלאניע אין די קאטסקילן און קומט-פאר קורץ נאכן חורבן אין די 50ער יארן.\n,דער דיבוק פון מזל-טוב 6' פון חיים ווענדראווסקי איז א וואונדערשיינע דערציילונג פונעם זשאנער ,וויסנשאפטלעכע פיקציע'. מיר לייענען מיט גרויס אינטערעס און גרויס אויפהייטערונג די דאזיקע מעשה פון א יונגן, יידישן שרייבער אין ישראל. (13 יולי 2012)\nאונזערע גערטייע לייענער לויבן ,דער מאמענט' פאר זיין אינהאלטס-רייכקייט און אריגינעלע, אינטערעסאנטע סעקציעס און אפטיילונגען. די לעזערשאפט האט זיך געפאסמאקעוועט היינטיקע וואך מיט דעם קאמענטאר וועגן די נודניקעס, וואס ווילן לייענען נאר דריי- און פיר-ווערטערדיקע ,טוויטקעס' אין ,טוויטער' און ,פעיסבוק'. מיר שטרייכן-אונטער, אז אזעלכע פארשוינען ווילן לייענען באקאנטמאכונגען נאר מיט א פאר ווערטער, מחמת זיי ווייסן נאר א פאר ווערטער!\n,דער מאמענט' איז שוין באגליקט געווארן מיט געבילדעטע לייענער, וואס פארשטייען א גאנצע אידייע און קאנען זי ארומריידן פון סאמע אנהייב ביזן אותו סוף!\nאויף אן אנדער טעמע: צום צער איז ניט דא קיין זידנדיקע שעפערישקייט מיט יידיש. צום באדויערן איז די שעפערישקייט מיט יידיש א נישטיקע, אויב זי עקזיסטירט טאקע. מיט אנדערהאלבן יאר צוריק, אין יאנואר 2011, ווען ,דער מאמענט' איז געבוירן געווארן, האבן מיר געפונען בלויז נאר א שעפערישקייטס-מדבר. מיר ווישן, אז ס'זאל ניט זיין אזוי.\nא יידישער לערן-, לייען- אדער שמועס-קרייז איז ניט קיין סימן פון שעפערישקייט. א כאליאסטריע בראדיאגעס, וואס פארזאמלען זיך אין א צימער אויף דער נידער-מזרח-זייט אין מאנהאטן און ,שפילן טעאטער' שטעלט מיט זיך ניט פאר קיין שעפערישקייט.\nמיר ווינשן, אז מיר זאלן קאנען ווידער אויפלעבן די רייכע קולטור, ליטעראטור און פרעסע, וואס האבן געבליט און געגליט ניט לאנג צוריק. דאס איז אבער אוממעגלעך! דעריבער מוזן מיר אנהייבן אויף ס'ניי. (13 יולי 2012)\nס'איז דא א צאל לייענער, וואס באקלאגן זיך, אז אין ,דער מאמענט' קאנצענטרירט מען זיך צו פיל און צו אפט אויף נעגאטיווע ענינים. אט-די לייענער דערקלערן מיר, אז אויב די תקופה, אין וועלכער מיר לעבן זאל זיין אן איידעלע, וואלטן מיר געשריבן עפטער וועגן עלעגאנטע טעמעס און אנגעלעגנהייטן. די היינטיקע עפאכע איז א גראבע איבערפול מיט גראבע מענשן. וואס נאך קאן מען זאגן? וואס קאן מען טאן?\nדאס גאנצע רעדאקציע-קאעגליום באמיט זיך צו שרייבן וועגן פאזיטיווע ענינים און באטאנען, אלץ, וואס איז גוט, איידל און עלעגאנט. ,דער מאמענט' איז א צייטונג, וואס איז צו גאט, צו לייט, צו תורה און צו סחורה!\nאונזערע רעדאקטארן און מיטארבעטער זיינען איידעלע לייט, די רעשטלעך פון אן איידעלער וועלט און אן עלעגאנטער תקופה. מיר לעבן ניט אין קיין סאפיסטיקירטער וועלט. די הייניטיקע געזעלשאפט שעצט-הויך אויסגעלעסאנע מוזיק און נארישע פילמען און טעלעוויזיע-פראגראמען. אויב די וועלט איז אזוי איידל און עלעגאנט, פארוואס הערט זיך דער עולם שוין מער ניט צו צו ,מיטש מילער' יעדן דאנערשטיק אין אוונט... פארוואס זינגט די וועלט מער ניט צוזאמען מיט ,מיטש' בשעת ער דיריגירט דעם ארקעסטאר מיטן כאר און דער באל שפרינגט איינצייטיק איבער די ווערטער? (13 יולי 2012)\nמיר האבן שוין געשאפן א דערפאלגרייכע, אינהאלטסרייכע צייטשריפט מיט א טעגלעכן טיראזש פון 120,000 לייענער. מיר האבן געשאפן א ,מאמענט', אין וועלכן אלע ווערן איינגעלאדן צו שאפן מיט יידיש און דרוקן זייערע ווערק. ענדלעך האט מען א גלענצדניקע געלעגנהייט!... און מיט אט-דעם שאנס טוט מען גארניט.\nמיר האבן שוין געטאן אלץ מעגלעכס! אויב די פאטשאטנע פאטשעטשעס זיינען ניט קלוג גענוג אויסצונוצן אזא געלעגנהייט, וואס קאן מען טאן?\nדי ליטערארישע און זשורנאליסטישע ארענע, וואס מיר האבן געשאפן עקזיסטירט און בליטשטעט פאר אלעמען. אמן, דיינו ותיקו. (13 יולי 2012)\nיעקב זשיטניצקי דערמאנט און גיט-אפ כבוד די יידישע צייטונגען ,דער וועג' און ,די שטימע', וואס זיינען אמאל דערשינען אין מעקסיקע-שטאט.\nאין די 70ער יארן איז ,דער וועג' אנגעפירט געווארן פונעם באגאבטן זשורנאליסט חיים לאזדייסקי, וואס האט יארן שפעטער געארבעט צוזאמען מיט אונז אין ,דער אלגעמיינער זשורנאל'. ,כ'דערמאן מיט גרויס כבוד דעם הויפט-רעדאקטאר פון ,די שטימע' משה רובינשטיין', שרייבט חבר זשיטניצקי היינטיקע וואך אין זיין וועכנטלעכן באריכט פאר ,דער מאמענט', צוגעבנדיק: ,משה רובינשטיין האט פארפאסט א גוט בוך מיט רעצענזיעס וועגן זיינע באגעגענישן מיט לעאן טראצקי, אז דער געוועזענער סאוועטישער פירער האט שוין געוואוינט אין דער מעקסיקאנער הויפטשטאט. טראצקיס שטוב, וואס האט זיך געפונען אין דער געגנט קאזשאאקאן, איז פארוואנדלט געווארן אין א מוזיי. אין דער דאזיקער שטוב איז טראצקי דערמארדעט געווארן מיט א האק דורכן סאוועטישן שפיאן מערקאדער'.\nקאפיטלעך פון ,מיינע באגעגענישן מיט לעאן טראצקי' זיינען אויך דערשינען אין ,די לעצטע נייעס' אין ישראל, וואו כ'האב געארבעט פון 1977-1978. (13 יולי 2012)\nפאר די לייענער, וואס ווילן לייענען ווידער און אבער וועגן די אמאליקע יידישע גאסן אין ווארשע זיינען פאראן גענוג נודניקעס און טשייניק-האקער, וואס שרייבן אייביק וועגן די שמאטשע און באניפראטן גאסן. מיר לאזן-איבער אט-די טעמע פאר די ספאדעק-דרייער, וואס בענקען נאך זייער אלטער היים, דאס משוגעים-הויז אויף דער באניפראטן גאס.\nאין ווארשע עקזיסטירן איצט נאר גויאישע אוליצעס. ווארשע איז פאר יידן א בית-עולם. וואס קאן מען שרייבן וועגן היינטיקן ווארשע מכוח דער יידישער שפראך און קולטור? ווער רעדט היינט-צו-טאג יידיש אין דער פוילישער הויפטשטאט און וואס פארא יידישע קולטור-טעטיקייטן, וואס האבן ניט קיין שייכות מיטן חורבן אדער אמאליקער יידישער וועלט קומען דארט פאר?\nא סך פון די מיטארבעטער אין ,דער מאמענט' שטאמען אדער האבן געלעבט אין ווארשע. מיר זיינען שוין דארט געווען! די זיסע זכרונות פון אונזערע קינדער-יארן און יוגנט וועלן אונז שטענדיק בלייבן שטארק אין זכרון. דאס זיינען אבער נייע צייטן מיט נייע לייטן. מיר שמאכטן שוין מער ניט נאך דער פארגאנגענהייט און קיין פארשוואונדענער וועלט, מחמת מיר שאפן א נייע וועלט!\nדי איינציקע יידישע גאסן, וואס עקזיסטירן היינט-צו-טאג ליגן אין די פרומע קהילות. אפילו אונזער רעדאקציע געפינט זיך אויף א גויאישער אוליצע. דאס גאנצע לעבן איז אן אייביקע ענדערונג און סינטעזע.\nרבותי, פאוואליע! דאס שטעטל לעבט און בליט ניט בלויז אין אונזערע הערצער און געדעכענישן נאר אויך אויף די היינטיקע גויאישע אוליצעס. היינטיקע וואך איז געשען א נס... אויף אזעלכע גויאישע שטראזן איז געבוירן געווארן דאס שקיעה-שטעטל מיט נייע יידישע גאסן, וואו אלטע חלומות און פארוועלקטע זכרונות פארוואנדלען זיך אין א קאנקרעטער, זיסער ווירקלעכקייט. (13 יולי 2012ׂ)\nא יידישער אוניווערסיטעט!\nיידישלאנד נויטיקט זיך אין אן אוניווערסיטעט! פאראן איז א מבול מיט לערער און פראפעסארן, וואס גיבן קורסן פאר אנהייבער. אויף דער וועלט איז אבער ניט דא קיין שום אוניווערסיטעט, וואס שטעלט-צו קורסן פאר פארגעשריטענע סטודענטן אין יידיש. און אויף דער וועלט איז פאראן נאר גאר א קליינע צאל מומחים, וואס זיינען פעאיק צו זיין די פראפעסארן פאר אזוינע שילער.\nאיין פראפעסאר, וואס איז פעאיק צו אזא ארבעט איז פראפעסאר רחמיאל צוקערמאן, וואס לעבט אין עלזאס, פראנקרייך. צוקערמאן באזיצט די שפראך און איז א גלענצנדיקער גראמאטיקער מיט א רייכן ווערטער-אוצר. ער איז אמאל געווען אן איבערזעצער און דאלמעטשער פאר יידיש-ריידנדיקע אין ניו-יארקער געריכטס-וועזן.\nמרדכי שטריגלער ע"ה, דער פריערדיקער הויפט-רעדאקטאר פון ,דער פארווערטס', פלעג באמערקן, אז פראפעסאר צוקערמאן, וואס איז אמאל געווען א נייעס-שרייבער אין רעדאקציע, מאכט ניט קיין סך גרייזן ווען ער שרייבט. שטריגלער, דער לעצטער יידיש-ריידנדיקער רעדאקטאר, אחוץ גרשון יעקסבאן, האט געזאגט, אז צווישן די אלע אמעריקאנער, וואס רעדן יידיש שרייבט צוקערמאן צום בעסטן און אז ער האט טאקע באהערשט די שפראך. (6 יולי 2012)\nדאס איז די לעצטע געלעגנהייט צו זען ווי אזוי מ'שרייבט אויף א היימישן יידיש און הערן ווי אזוי היימישע יידיש-ריינדיקע דרוקן זיך אויס. די לעצטע שרידים ופליטים קריכן-ארויס פון פארווארפענע ווינקלען אין אלע טיילן וועלט און טויכן-אריין אין ,דער מאמענט'. יידישע שרייבער און קולטור-טוער, וואס האבן לאנג צוריק געזאגט קדיש און געשטעלט יארצייט נאך דער יידישער קולטור און פרעסע שלאגן זיך אן אויף אונזער זשורנאל אין אינטערנעט און געפינען נייע פריינט ווי אויך א נייע היים אין אונזער רעדאקציע.\nאיינער אזא מענש איז דער געניטער צייטונגס-מאן יעקב זשיטניצקי, וואס האט געארבעט אין רעדאקציעס אין ישראל, ארגענטינע, קאנאדע און אמעריקע. חבר זשיטניצקי שרייבט אין דעם בריוו, וואס ער האט אונז צוגעשיקט היינטיקע וואך:\nיא, כ'האב געזען אייער באגריסונג, וואס האט ארויסגערופן ביי מיר שטארקע עמאציעס.\nכ'בין נאך שטארק אונטערן איינדרוק פון דעם וואס איז געשען אין ניו יארק מיטן אומגליק, וואס האט געטראפן אין 2001 דעם וועלט-האנדלס-צענטער. זייער אפט פלעג איך באזוכן די דארטיקע געביידעס. אז דאס אומגליק האט געקלאפט אין אונדזערע הערצער, האב איך מער ניט געלעבט אין ניו יארק.\nזאלן די שורות זיין מיינס א באשיידענער טרייסט פאר די משפחות פון די אומגעקומענע נפשות אין דעם דאזיקן אומגליק. דאס איז דאס ערשטע מאל, וואס איך האב די געלעגנהייט זיך אראפצוריידן פון הארצן מכוח דער געשעעניש, וואס איז פארגעקומען העכער מיט א יארצענדיק צוריק. ניו-יארק האב איך זייער ליב! צוליב פארשידענע סיבות האב איך עס געדארפט פארלאזן אבער וועגן דעם וועל איך אייך אפשר דערציילן אין אן אנדער בריוול.\nמיינע נייע פריינד אין ,דער מאמענט', א דאנק אייך פארן דערנענטערן מיך מיט מיין ליבלינג ניו יארק, די אינטערעסאנטסטע שטאט אויף דער וועלט.\nנאך אמאל א גרויסן דאנק אייך פאר דעם שיינעם ארטיקל וועגן מיין לעבן און טעטיקייטן.\nמיר זיינען ניט פארהייראט מיט קיין שפראך-באגריף אדער פילאסאפיע. מיר שרייבן אין אלגעמיין אזוי ווי פשוטע און איידעלע יידן. ביי אונז אין רעדאקציע זיינען אויך פאראן אזוינע, וואס שרייבן ווי הויכגעבילדטע אינטעלעקטואלן און מיוחסים ווי ד"ר אוצר נאמאסט, ד"ר רחמיאל פישביין, דער הויפט-רעדאקטאר יעקב קארנפעלד און דער הילפס-רעדאקטאר פסח גליקשטיין, וואס איז געווען אין די 30ער יארן א מיטארבעטער אין ווארשעווער ,מאמענט'.\nריידנדיק וועגן אקאדעמיק און א העכערער בילדונג, שאפן מיר א סעקציע פאר פארשער און פראפעסארן, וואס ווילן דרוקן אויף יידיש רעפאראטן און פארשונגס-ווערק. דאס וועט זיין דאס ערשטע מאל אין דער געשיכטע פון דער יידישער פרעסע און אקאדעמיק, וואס ס'וועט עקזיסטירן אן ארענע צום פארעפנטלעכן אקאדעמישע באריכטן און רעפעראטן אויף דער יידישער שפראך. דערווייל האבן מיר ליידער ניט דערהאלטן קיין איין רעפעראט, אחוץ א פאר ערשטע קאפיעס פון פארשונגס-ווערק איבער וועלכע עטלעכע מיטארבעטער ארבעטן איצט. (6 יולי 2012)\nקינפטיקע דורות שפראכן-פארשער און מומחים אין יידיש וועלן לאכן פון די אומגעלומפערטע ווערק, אויף דער גולם-שפראך אין די לעצטע פאר צייטשריפטן, וואס די היינטיקע כמו-קענער האלטן און דערקלערן פאר יידיש!\nהירש דוד קאץ ווייסט און פארשטייט דאס. דאס איז אפשר די סיבה פארוואס ער האלט ניט אונטער קיין נאענטע באציאונגען מיט די אלע פאטשאטנע פראפעסארן ווי ניבארסקי, וואס איז גארניט פעאיק צו שרייבן אויפן לשון אין וועלכן ער איז א ,חשובער' פראפעסאר! איר שפילט זיך דא מיט באנטשע שווייג?!\nפראפעסאר קאץ, אייער פאטער איז געווען א באקאנטער דיכטער, וואס האט פארפאסט גלענצנדיקע פאעזיע. ביטע פירט-ארויף אויפן דרך-הישר די צדיקים אין פעלץ, וואס קאנען ניט מאכן קיין אלף פאר א צלם! (29 יוני 2012)\n,דער מאמענט' איז א פובליקאציע, וואס צייכנט זיך אויס מיט די קליינע פינטעלעך, מיט שיינע מליצות און ווייכע נואנסן.\nדא אין ,דער מאמענט' וועט מען קיינמאל זען, אז דאס דאמאקלעס שווערד זאל הענגען א מענש איבערן קאפ, נאר אז דער לייט זאל שטיין תחת-חרב. דא לייענט מען קיינמאל ניט וועגן די לעצטע און אויסגעשטארבענע מאהיקאנער, נאר וועגן שרידים-ופליטים. אטלאס איז ביי אונז נאר אזא מין סחורה אדער שטאף און שמשון הגיבור איז דער, וואס ראטעוועט אן עולם.\nפראסט, פשוט און בקיצור איז אלצדינג אין ,דער מאמענט' אלע מאל גאנץ-יידישלעך אויף א גאנץ-ריינעם יידיש! (22 יוני 2012)\nא מאדערנע פרעסע\nא צייטשריפט אויף ביראבידזשאניש, וואס האט 500 לייענער און נאר נעקראלאגן און רעקלאמעס ווי אזוי צו קויפן די שריפטן פונעם הויפט-רעדאקטאר איז ניט קיין צייטונג. א צייטונג, וואס האט א פיר-זייטיקע ביילאגע אויף א ריינעם ,יינגליש' און פייקלט מיטן מלך-המשיח איז אויך ניט קיין צייטונג.\nדי יידישע פרעסע קאנקורירט מיט דער ענגלישער, רוסישער און ישראלדיקער פרעסע און א יידישער לייענער איז היינט-צו-טאג איינער, וואס רעדט צום ווייניקסטן צוויי שפראכן. ער איז גענויגט צו קענען בעסער ווי יידיש די לאנדס-שפראך פון דער מדינה, וואו ער לעבט. ער קאן דעריבער לייענען א ים מיט פובליקאציעס אויף דער אומגאנגס-שפראך פון זיין לאנד. א יידישע צייטשריפט קאנקורירט איצט מיט אזעלכע פרעסע-ארגאנען אין אזעלכע אומשטענדן אין אזא תקופה. א רחמנות אויף יידיש!? מיר זיינען גאר אין גאנצן ניט מסכים!\nא געדאנק, אידייע אדער טרוים קאן קיינמאל ניט שטארבן. זיי זיינען אייביק און אומשטערבלעך! א מענש שטארבט און אן אידייע לעבט ווייטער און אויף אייביק. די געבורט פון ,דער מאמענט' און די אלע טעטיקייטן, וואס זיינען בשעתן פארגאנגענעם אנדערהאלבן יאר פארגעקומען אין שייכות און אין נאמען פון אונזער זשורנאל זיינען נאר דער אנהייב. דאס זאגן מיר אייך צו און גאראנטירן.\n,דער מאמענט' איז געשאפן געווארן, כדי צוצושטעלן די, וואס האבן ליב ,לשון-אשכנז' ניט בלויז א פרישן פערספעקטיוו, נאר אויך נייעס-באריכטן און ארטיקלען, וואס זיי קאנען ניט געפינען אין קיין אנדערע פובליקאציעס. מיר רייסן-איין די וועלט, ווענדן-אן אלע כוחות און האראווען מיט לונג און לעבער, כדי זיך צו דערשלאגן צו אזא רעזולטאט. און דאס איז בלויז דער אנפאנג.\nפאראן אזעלכע וואס טראכטן מיט טרויער נאר פון פארשוואונדענע זאכן און פרעגן זיך ,פארוואס?' מיר טראכטן אבער פון זאכן, וואס האבן קיינמאל פריער ניט עקזיסטירט און פרעגן זיך ,פארוואס ניט?' (יוני 22 2012)\nד"ר קארפאטי דעקלערט, אז ,דער מאמענט' איז טאקע מיט ממתקים די יידישע שפראך-אקאדעמיע.\nר' אהרון שרייבט:\n,בודאפעשט איז קיינמאל נישט געוועזן קיין יידיש-ריידנדע שטאט. היינט-צו-טאג געפינט מען אלטע יידן, חורבן-געליטענע פון אויבערלאנד, די קארפאטן און זיבן-בערגן, וואס רעדן נאך אלעס יידיש. איינער פון די דאזיקע יידן בין איך.\nאין א קינפטיקן נומער וועל איך שרייבן א רובריק מיט דעם קאפ ,דער בודאפעשטער בריוו'\nאונז, איך און מיין ווייב, דאנקען ענק זייער פאר ענקערע ליבהארציקע לויב-ווערטער און באגריסונגען אין ענקער צייטונג און פאר די אלע נחמה-בריוו פון מיינע קאלעגן אין ,דער מאמענט', וואס האבן געוואונשן מיין פרוי א רפואה-שלמה.\nאונז לאכן ווען עץ שרייבט, אז ד"ר קארפאטי איז אפשר אריינגעפאלן אין דער דאנוי אדער ער זיצט ביי דער דאנוי אין ,קאפע טשארדאש' מיט א טעלער גולאש און א גלעזל פאל ענקע מיט גראף עסטערהאזי.\nאונז דערפרייען זיך ביז די זיבן הימלען מיט ענקערע מתנות, א שאכטל ציגארעטן, אן אמפער קרומפירן און א גרויסע פושקע פאדלאלט מיט פערזשוכעס, מיט וועלכע מיין ווייבל, א טייער טייבל, האט זיך געפאסמאקעוועט אין דער ערהאלינגס-היים.\nאונז זענען זייער דאנקבאר, וואס ,דער מאמענט' האט אונז לייטזעליקט און ערקלערן, אז ד"ר נאמאסט איז א בעל-הנס. אים האב צו פארדאנקען מיין ווערן א קארעספאנדענט פאר אייער צייטשריפט. א דאנק ,דער מאמענט' האב איך גרויס הנאה זיך איבערצושרייבן מיט אנדערע יידישע שרייבער און דענקער, מיט וועלכע כ'טויש-אויס אידייען און רעד-ארום א סך טעמעס און ענינים. ס'איז א מחיה!' (יוני 22 2012)\n*די רעדאקטארן האבן ניט אויסגעבעסערט דעם אויסלייג אדער לאקאלן זשארגאן אין ד"ר קארפאטיס באגריסונג, דערפאר ווייל זיי ווילן, אז די לייענער זאלן זען ווי א ,ישיבה-בחור' פון גרויסווארדיין שרייבט אויף א חנעוודיקן, אונגארישן יידיש.\nפראפעסארן און סטודענטן לייענען ,דער מאמענט', כדי צו בארייכערן זייער שפראך און זיך דערוויסן פון די לעצטע אנטוויקלונגען און פארשונגען בנוגע דער יידישער שפראך, ליטעראטור און קולטור.\nגעדענקט זשע, חברה, אז אייניקע מיטארבעטער אין ,דער מאמענט' האבן געקענט און זיינען געווען נאענט באפריינדעט מיט פערזענלעכקייטן ווי שלמה מיכאעלס, דער נסתר, נחמן מייזל, מרדכי שטריגלער, שמעון וועבער, גרשון יעקבסאן, י.ב. זינגער, חיים גראדע און אנדערע צענדליקער באקאנטע, באוואוסטע און בארימטע שרייבער און ארטיסטן.\nבשעת אנדערע גריבלען זיך אין זייערע לעבנס-געשיכטעס, זיינען מיר דארט געווען, לעבעדיקע עדות, וואס האבן אלץ געזען מיט די אייגענע אויגן. ,דער מאמענט' איז אלזא דער לעצטער קוואל און די אלע פרטים, וואס פליסן-ארויס פון דעם מקור קומען פון הוילן פאס!\n,דער מאמענט' שטייט אויף דער שפיצן-פאזיציע פון אינאוואטיווע פארשונגען בנוגע שפראך, ליטאראטור און קולטור. אונזער זשורנאל איז ניט בלויז א שאץ-קאמער פאר שפראכן-פארשער און יידישיסטן, נאר ער איז אויך א יידישער מקור-טובה און מקור-חיים, דערקלערן די פיל סטודענטן און לערער, וואס שרייבן אונז יעדע וואך. (15 יוני 2012)\nלזכרון און לכבוד יא, לשבח בשום-אופן ניט!\nבשעת די יארצייט פון ד"ר מרדכי שעכטער דערנענטערט זיך, מאכט ,ייווא' צוזאמען מיט א צאל אנדערע ארגאניזאציעס פלענער צו באערן זיין לעבן מיט א לעקציע און רעדע וועגן זיינע פארדינסטן און אויפטוען.\nמיר דארפן באערן און פראווען דעם זכרון פון ד"ר מרדכי שעכטער, וואס איז געווען א פיינער מענש און א פאעיקער פארשער. ער איז אבער געווען פארדארבן און אראפגעגאנגען פון דרך-הישר מיט זיינע שפראך-טעאריעס און קאמפאניע צו אנטדייטשן יידיש דורכן ארויסווארפן ,ניט-כשרע' ווערטער פון הויכע פענסטער.\nמיר פארגינען ד"ר שעכטער כבוד מיט אפשיי און דערקלערן איינצייטיק, אז ער האט שאדן געבראכט יידישע פארשונגען דורכן שאפן אן אויסטערליש-אייגענע שפראך צוזאמען מיט א דור סטודענטן און פארשער, וואס ווערן נאך ביזן היינטיקן טאג פארקאכט אין דער תורה שעכטער. (8 יוני 2012)\nא קורס וועגן זשורנאליסטיק\nאונזער חסידישער קארעספאנדענט יעקב שמואל בריליאנט שרייבט אין זיין באריכט וועגן דעם געזונט-צושטאנד פון דער יידישער שפראך אין דער חסידישער וועלט, אז צום באדויערן זיינען ניט פאראן קיין שום לערנביכער וועגן זשורנאליסטיק אויף יידיש.\n,דער מאמענט' וועט אין דער נאענטער צוקונפט געבן א קורס וועגן זשורנאליזם. די וואס אינטערעסירן זיך אויסצולערנען זשורנאליסטיק קאנען רעזערווירן אן ארט אין דעם קלאס דורך דער ע-פאסט אויף yiddishmoment@yiddishmoment.com.\nדער קורס וועט דויערן אויף פיר חדשים און די שילער וועלן זיך צוזאמענקומען יעדע וואך אין אוונט אויף צוויי שעה.\nצו לומדיש פארן חדר! מיר פרעגן זיך וויפיל לייענער אונזערע פארשטייען די אלע ווייכע נואנסן, מליצות און ווערטערשפילן, וואס אונזערע שרייבער נוצן. צי איז דאס לשון אין ,דער מאמענט' צו לומדיש פארן חדר? (1 יוני 2012)\n,דער מאמענט' איז א פענאמען! אונזער צייטשריפט איז אן עפידעמיע אין אינטערעט! אונזער טיראזש האלט אין איין שטייגן! מיר ווייסן ניט ווי אזוי די אלע לעזער געפינען אונזער זשורנאל און וואונדערן זיך, אז ס'זיינען נאך דא אזוי פיל פאטריאטן פארן יידישן לשון. (1 יוני 2012)\nדי רעזאנאנץ אין צוזאמענהאנג מיט אונזער ליטערארישער קאנקורענץ איז געוואלדיק! אונזערע בריוו-קעסטלעך ווערן פארפלייצט מיט דערציילונגען און פאעמעס פון אלע טיילן וועלט.\nשטעלט אייך פאר, אז די וועלט זאל זיין פול מיט דיכטער און פראזאאיקער, וואס שרייבן אויף יידיש נאך! בערדיטשעוו און מעזעריטש שטייען-אויף תחיית-המתים אין ניו-יארק.\nא ווארענונג די ניין-זאגער! הערט אונז אויס, עץ פינצטערע קברנים, עץ! מיר ענקען ענק! מיר קענען ענק און ענקער כאראקטער. יידיש איז נאך ניט טויט! זאגט ניט קיין קדיש נאך אונזער טייער מאמע-לשון. מיר וועלן ענק ווייזן, וואו ס'וואקסט דער שווארצער פעפער און אייך ברענגען צום קבורה-חמור הינטער דער פלויט אויפן בית-עולם!\nדאס זיינען נייע צייטן מיט נייע לייטן. טונאיאדעווקע און כתרילעווקע וועלן אבער אייביק ברענען ווי א שרפה אין יידישע הערצער אומעטום!\nמיר געדענקען און באערן אברהם ווילק ע"ה. ,דער מאמענט' גיט-אפ כבוד מיט אפשיי דעם לאנגיאריקן נייעס-רעדאקטאר פון ,דער פארווערטס'.\nחבר ווילק איז געווען א פינסקער ייד, וואס האט געלערנט אין דער ארטיקער גימנאזיע. דערנאך האט ער שטודירט יוריספרודענץ אין אוניווערסיטעט אין דער שווייץ, וואו ער האט איבערגעלעבט די מלחמה. נאכן חורבן האט ער זיך באזעצט אין פאריז, וואו ער האט געארבעט אלס אדוואקאט און געשריבן און פארעפנטלעכט ארטיקלען אין דער פראנצויזישער פרעסע.\nאז ער איז געקומען קיין אמעריקע, איז ער געווארן א שטענדיקער מיטארבעטער אין ,פארווערטס' און א ביסל שפעטער דער נייעס-רעדאקטאר. אלס נייעס-רעדאקטאר האט ער פארטראטן שמעון וועבער, וואס איז געווארן אין 1972 דער הויפט-רעדאקטאר. אברהם ווילק איז געווען דער נייעס-רעדאקטאר אין משך פון די 70ער און 80ער יארן. ער איז געווען א פעאיקער רעדאקטאר און א פיינער זשורנאליסט. נאך וויכטיקער איז ער געווען אן איידעלער מענש, א ייד פון א גאנץ יאר.\nאז ד"ר פישביין האט געשריבן פון 1996-1998 פאר ,דער פארווערטס', איז ער געווען נאענט באפריינדעט מיט חבר ווילק, וואס איז שוין דעמאלט געווען פענסיאנירט. די צוויי האבן פארפירט א טרייע פריינטשאפט און האבן געפירט לאנגע שמועסן, אז ווילק איז אריינגעקומען אין דער רעדאקציע באזוכן דעם הויפט-רעדאקטאר מרדכי שטריגלער און אים איבערגעבן צו דרוקן אן אריטקל. צום באדיערן האט די פריינטשאפט געבליט נאר צוויי יאר ביז ווילק איז אוועק אין דער אייביקייט. (1 יוני 2012)\nצו 87 יאר האט נאך מער כוח פון א ,טינעיזשער'; מיר ווייסן ניט וואו ער נעמט דעם כוח. מיר דערפרייען זיך ביזן זיבנטן הימל, וואס דער גורל האט אונז צוזאמענגעבראכט. די לבנה איז נאך אלץ דער בעסטער שדכן! (25 מאי 2012)\nהיינטיקע וואך דערמאנען מיר זיך אין חשובע, טייערע צוויי פערזענלעכקייטן, וואס האבן געווידמעט א גאנץ לעבן דער יידישער קולטור, דער לערער פסח פישמאן און די אקטריסע חיהלע אש-פורמאן.\nמיר געדענקען און גיבן-אפ כבוד מיט אפשיי דעם חשובן לערער אין יידיש פסח פישמאן ע"ה. חבר פישמאן איז געבוירן געווארן אין ארגענטינע ביי אוקראינער יידן. ער האט גערעדט פליסיק שפאניש, יידיש און ענגליש. אין ניו-יארק איז ער געווען לאנגע יארן א פראפעסאר אין יידיש אין ,דער ארבעטער-רינג', וואו ער האט צוגעצויגן צו זיך א חברה פארערער.\nר' פסח איז געווען א פיינער מענש און באגאבטער לערער מיט גרויס געדולד. ער האט גערעדט א היימישן יידיש טראץ דעם, וואס ער האט ניט געשטאמט פון דער אלטער היים. קיינער האט אים ניט געקאנט דערקענען פאר קיין ארגענטינער אדער אמעריקאנער, אז ער האט גערעדט יידיש. חבר פישמאן איז אויך געווען א פעאיקער גראמאטיקער און קענער אין דער יידישער ליטעראטור. מיט זיין נאמען זאל די יידישע וועלט אויף אייביק קלינגען!\nמיר באערן און פאראייביקן דעם זכרון פון חיהלע אש-פורמאן ע"ה, וואס איז געשטארבן אנומלטן. זי איז געווען די לעצטע יידישע אקטריסע פון מזרח-אייראפע. חיהלע איז אויסגעוואקסן אין קעשענעוו, בעסאראביע און האט צוזאמען מיט אירע עלטערן געשפילט טעאטער אין אן אנסאמבל איבער דער לענג אן ברייט פון רומעניע, פון די רוסישע פראווינצן אין מזרח-רומעניע ביז זיבן-בערגן און די קארפאטן אין מערב-רומעניע.\nחיהלה האט פארמאגט א גלענצנדיקן הומאר און פערזענלעכקייט. זי איז געווען א גוטוויליקע, וואוילע פרוי – ,א גוטע שוועסטער'. איר קענטעניש אין טעאטער און אין דער טעאטער-געשיכטע, באזונדערש אין דער יידישער, איז געווען אויסגעוויינלעך.\nחיהלע האט נאך דער מלחמה געלעבט און געשפילט טעאטער אין ישראל, דרום-אפריקע און אמעריקע. זי האט אפגעלעבט א סך יארן אין פילאדעלפיע, וואו זי איז אפט ארויסגעטראטן מיט איר שוואגער אברהם פורמאן, א פיינער זינגער.\nמיט די שענסטע זכרונות דערמאנען מיר זיך אין חיהלע אש, וואס איז געווען אלץ אין איין געזונט, כשר פעקל: אן אקטריסע; א זינגערין; א טענצערין, און א קאמיקערין. (25 מאי 2012)\nמשה לעווין, אונזער רעדאקציע-סעקרעטאר, האט באמערקט אנומלטן, אז מיר באקומען ניט קיין הילף פון די יידיש(יסטיש)ע ארגאניזאציעס. ווינד און וויי איז דעם, וואס מוז אנקומען צו זיי! ד"ר אוצר נאמאסט, אונזער גרידנער, האט אנגעוויזן אויפן ריינעם פאקט, אז ס'זיינען שוין מער ניט דא קיין יידישיסטישע ארגאניזאציעס אדער יידישע קולטור. ,איר זוכט אפשר הילף פון מתים אויפן בית-עולם?' אלע האבן א טראכט געגעבן און א לאך געטאן. ד"ר נאמאסט איז, ווי תמיד, געווען גערעכט!\nווי אזוי קאנען מיר דערווארטן צוזאמענארבעט אדער הילף, ווען קיין יידישע קולטור איז מער ניט דא. די אלע גרופעס זיינען ארעמע כמו-ארגאניזאציעס מיט א נישטיקער אדער ניט-עקזיסטירנדיקער מיטגלידערשאפט.\nדי איינציקע זאך, וואס די אלע ארגאניזאציעס האבן געמיינזאמס איז דאס: זיי פארעפנטלעכן כסדר ,גרויסארטיקע' דעקלערונגען וועגן זייערע פוסטע אויפטוען, און אין ,פעיסבוק' און ,טוויטער' נאך!\nמיר קראצן זיך דעם שטערן אויס געפלעפטקייט און פרעגן זיך, וואס טוען די אלע גרופעס און ארגאניזאציעס ווי ,דער העבעאישער אקטיארן-פאראיין', ,יוגנטרוף', ,דער קולטור-קאנגרעס' אא"וו? דער ענטפער איז גאנץ פשוט: זיי טוען גארניט מיט גארניט. (18 מאי 2012)\nאיינע פון די בארימסטע זאצן אין דער יידישער ליטעראטור איז: ,דא אויף דער וועלט האט באנטשע שווייגס טויט גארניט קיין איינדרוק געמאכט.' די מעשה איז, נאטירלעך, ,באנטשע שווייג' פון י. ל. פרץ! ,באנטשע שווייג' איז אפשר די באקאנטסטע קורצע דערציילונג אין דער יידישער ליטעראטור. די איינציקע אנדערע פראזע, וואס קומט אויפן געדאנעק איז ,מיר איז גוט - איך בין א יתום!' פון ,מאטל פייסי דעם חזנס' פון שלום עליכם.\nדי איינציקע אנדערע קורצע דערציילונג אין דער יידישער ליטעראטור, וואס קאן זיך פארגלייכן מיט ,באנטשע שווייג' איז י.ב. זינגערס ,גימפל תם'. ,באנטשע' און ,גימפל' זיינען ביידע מייסטער-ווערק, גלענצנדיקע מעשהלעך מיט א שיינעם און פשוטן מוסר-השכל. גימפל און באנטשע זיינען געראטן איינער אינעם אנדערן. דער איינציקער אונטערשיד צווישן די צוויי פארשוינען איז באנטשע ווערט א צדיק מחמת זיינע יסורים און גימפל ווערט א חכם צוליב זיינע ליידן. ביידע ליידן יסורי-איוב.\nאויף אן ענלעכער טעמע! א סך ליטעראטור-ליבהאבער דערקלערן, אז חיים גראדע איז געווען א בעסערער שרייבער פון זינגער'ן. גראדע האט קיינמאל ניט פארפאסט איין מעשהלע, וואס איז געווארן אזוי באוואוסט ווי ,גימפל' אדער ,יענטל'.\nגעוועזענע צוויי הויפט-רעדאקטארן פון ,דער פארווערטס', שמעון וועבער און זיין נאכגייער מרדכי שטריגלער, האבן געהאט אנדערע צוויי מיינונגען וועגן אט-דער טעמע. שמעון וועבער, וואס האט אויסגעבעסערט אלע זינגערס דערציילונגען, האט געהאלטן גראדע'ן פארן בעסערן שרייבער. מרדכי שטריגלער איז געווען ביי דער מיינונג, אז באשעוויס זינגער איז געווען דער פעאיקערער פראזאאיקער.\nאט האט איר דא פון הוילן פאס אינטערעסאנטע צוויי פיטשעווקעס וועגן דער יידישער ליטעראטור. ס'וואלט געווען העכסט-אינטערעסאנט זיך צו דערוויסן, וועלכער אויטאר, זינגער אדער גראדע, איז געווען מער פאפולער ביי יידיש-ריידנדיקע, ביי די, וואס האבן געלייענט זייערע שריפטן אויף יידיש. (18 מאי 2012)


רוי סיטאָמעל (טקסנומקס) פּודער (קסנומקס-קסנומקס-קסנומקס) הפּלקס ≥ קסנומקס% | אַאַסראָוו פאַט לאָס פּודער\nטקסנומקס (סיטאָמעל) פּודער\n/ פּראָדוקטן / פּראָהאָרמאָנע / סיטאָמעל (טקסנומקס) פּודער\nקסנומקס פון 5\tבאזירט אויף 4 קונה רייטינגז\nסקו: 55-06-1. קאַטעגאָריע: פּראָהאָרמאָנע\nאַאַסראַוו איז מיט סינטעז און פּראָדוקציע פיייקייַט פון גראַם צו מאַסע סדר פון סיטאָמעל (טקסנומקס) פּודער (קסנומקס-קסנומקס-קסנומקס), אונטער קגמפּ רעגולירן און טראַקקאַבלע קוואַליטעט קאָנטראָל סיסטעם.\nסיטאָמעל (טקסנומקס) פּודער ווידעא\nסיטאָמעל (טקסנומקס) פּודער אותיות\nנאָמען: סיטאָמעל (טקסנומקס) פּודער\nמאָלעקולאַר Formula: C15H11I3NNaO4\nקאָליר: ווייַס אָדער אַוועק-ווייַס פּודער\nסיטאָמעל (טקסנומקס) פּודער באַניץ\nסיטאָמעל פּודער נעמען\nסינטאָמעל פּודער (קאַס קסנומקס-קסנומקס-קסנומקס) אויך באקאנט ווי סיטאָמעל, סינאָמעל, סיראָנינע, סיטאָמעל טאַבס, עוטהראָיד, לינאָמעל, ליאַטיראָן, נעאָ-טיראָימאַדע, ראָ-טהיראָנינע, טקסנומקס פּודער, טערטראָקסין, טיוואָן, טי-טר, טיראָמעל, טיראָנינע , און טריאָדאָדהיראָנין.\nטקסנומקס פּודער באַניץ\nטקסנומקס פּודער איז ראַרעלי פּריסקרייבד אויף זייַן אייגן צו ענטפֿערן אַ טיירויד פראבלעמען; עס איז יוזשאַוואַלי פּריסקרייבד מיט טקסנומקס. אין דער פאַרגאַנגענהייט, סיטאָמעל איז געווען אַ סקעדזשולד באַהאַנדלונג פֿאַר אָוביסאַטי; אָבער, אַ פאַרגרעסערן אין האַרץ קאַמפּלאַקיישאַנז און קאַרדיאַק דרוק געצווונגען ווידדראָאַל פון טקסנומקס פֿאַר אַז אַפּלאַקיישאַן.\nטקסנומקס אַרבעט אין דער סעליאַלער מדרגה דורך ינקריסינג די מאַטאַבאַליזאַם פון פּראָטעין, קאַרבאָוכיידרייץ, און פאַץ, ווי געזונט ווי ינקריסינג האַרץ קורס און בלוט לויפן. טקסנומקס איז אַ ויסגעצייכנט פעט בורנער זינט דיין מאַטאַבאַליזאַם איז זייער געוואקסן בשעת ניצן עס.\nדאס בענעפיט בוילער בענעפיטערס אין אַז זיי קענען פאַרגינענ זיך צו אַ העכער קאַלאָריע פאַר-קאָנקורס דיעטע ווייַל זיי ברענען וידעפדיק קאַלאָריעס מיט אַ העכער מעטאַבאַליק קורס. אָבער געדענקען, טקסנומקס איז קאַטאַבאָליק (איר קענען פּאַטענטשאַלי פאַרלירן באַטייַטיק מוסקל מאַסע) און לאַנג-טערמין נוצן קענען אויך פאַרמינערן ביין געדיכטקייַט.\nסיטאָמעל (קאַס קסנומקס-קסנומקס-קסנומקס) איז בעסטער גענומען עטלעכע מאָל אַ טאָג. לעוועלס פון טקסנומקס וועט שפּיץ בעערעך קסנומקס שעה נאָך ינגעסטיאָן און וועט זיין דיפּליטיד ין קסנומקס שעה. צו אַפּטאַמייז די אַוויילאַבילאַטי פון טקסנומקס און וישאַלט פון טקסנומקס לעוועלס איבער דעם טאָג, מאַלטי-דאָוסינג איז אַ רעקאַמענדיד לויף פון קאַמף.\nMulti-דאָוסינג אַוווידז מיט גאַנץ אָפענגיקייַט אויף דיין גוף קאַנווערטינג טקסנומקס צו טקסנומקס.\nכאָטש טקסנומקס איז נישט אַ סטערויד, עס איז עטלעכע אַנעקדאָטאַל באַווייַזן אַז טקסנומקס ענכאַנסיז אַ סטערויד נוצן. דעם קען זיין מעגלעך ווייַל פון די געוואקסן סומע פון פּראָטעין מאַטאַבאַליזאַם בשעת ניצן טקסנומקס.\nאיר וועט אָפֿט לייענען פון באָדיבוילדערס סטאַקינג טקסנומקס מיט אַן אַנאַבאַליק סטערויד ציקל. דערצו, קלענבוטעראָל איז אן אנדער פּראָדוקט וואָס איז אָפט סטאַקט מיט טקסנומקס צו פאָרעם אַ זייער עפעקטיוו, פאַר-קאָנקורס פעט-אָנווער רעזשים.\nרובֿ גוףבוילדערס האָבן געניצט דעם מעדיצין בעשאָלעם און יפעקטיוולי. עס זענען מעשיות פון מענטשן וואס האָבן פּראָבלעמס מיט די טיירויד דריז זייַענדיק "פאַרמאַכן אַראָפּ" נאָך טקסנומקס באַניץ. פון יגזאַמינינג די ליטעראַטור, עס אויס אַז דער אָפּזוך איז אַ מער פּראַבאַבאַל געשעעניש, אויב עס איז נישט אַ גענעטיק פּרעדיספּאָסיטיאָן פֿאַר טיירויד קרענק.\nווארענונג אויף סיטאָמעל פּודער\nסופּפּלעמענטאַטיאָן ספּאַסיפיקלי פֿאַר טיירויד שטיצן איז אן אנדער אַרויסגעבן. פיל איז געשריבן און כייפּט וועגן גוגגולטעראָנעס און פאָרסקאָלין. די ליטעראַטור שטייט סטימיאַלייטינג טיירויד פּראָדוקציע פֿאַר ביידע פּראָדוקטן, אָבער, די דירעקט מעקאַניזאַם (ס) פון קאַמף איז נישט באשלאסן.\nעטלעכע וואָג אָנווער ביילאגעס נוצן אָדער ביידע פּראָדוקטן.\nפּערסנאַלי, איך גלויבן, אז זיי געבן בלויז אַ ביסל צו פֿאַרבעסערן טיירויד פאָרשטעלונג, און אַז די נאָרמאַל טיירויד האָרמאָנע באַמערקונגען מעקאַבילאַטי ניגייץ רובֿ פון די בענעפיץ אַז קען זיין דערייווד. אָבער, זיי קען האָבן אַ גוט ראָלע אין די טיירויד דריז פֿונקציע אָפּזוך נאָך אַ טקסנומקס ציקל.\nנוצן פון וווּקס האָרמאָנע (גה) און טקסנומקס סיימאַלטייניאַסלי מוזן אויך זיין געהאלטן. דער נאָרמאַל פאַרגרעסערן אין ניטראָגען ריטענשאַן פארבונדן מיט גה נוצן איז ילימאַנייטאַד ווען טקסנומקס לעוועלס פאַרגרעסערן.\nדעם ווירקונג איז געווען אַטריביאַטאַד צו טקסנומקס (קאַס קסנומקס-קסנומקס-קסנומקס) ינקריסינג לעוועלס פון ינסאַלאַן ווי וווּקס פאַקטאָר בינדינג פּראָטעין, אַזוי רידוסינג די בייאָואַביליטי פון יגף-קסנומקס (קסנומקס). וווּקס האָרמאָנע שוין האט אַ פעט ברענען קוואַליטעט צו עס, אַזוי עס מיינט מער פּרייַז עפעקטיוו נישט צו נוצן טקסנומקס קאַנקעראַנטלי מיט גה.\nטקסנומקס פּודער ווייַטער ינסטראַקשאַנז\nסיטאָמעל איז די טיירויד מעדיצין וואָס קענען זיין לייכט געניצט פֿאַר רידוסינג די יבעריק פלייש פון איין גוף. אין פאַקט, עס אַרבעט דורך ריפּלייסינג די נאַטירלעך טיירויד כאָרמאָונז. סיטאָמעל טקסנומקס ווייַטער ינקריסיז מעטאַבאַליק קורס פון דעם גוף און אָפפערס גרויס ענערגיע פֿאַר דיידזשעסטינג די עסנוואַרג. ווען גענומען אויף רעגולער יקער, די סטערויד העלפט אַ יחיד צו רעדוצירן זיין אָדער איר וואָג ווי געזונט ווי העלפּינג צו געניסן כעלטיער האַלטנ זיך.\nמיר קענען קלאר אָבסערווירן אַז עס זענען פילע בענעפיץ פון ניצן סיטאָמעל אין סדר צו אַפּטאַמייז די מעטאַבאַליק קורס. עס ווייַטער ינקריסיז די פיייקייַט פון דעם גוף צו סינטאַסייז פּראָטעין. אבער וואָס איז בכלל געזען איז אַז עס איז אַקטאַד ווי קאַטאַבאָליק ווען נישט אַדזשאַסטיד מיט די אַנאַבאַליק סטערוידז.\nעס איז טאַקע אָפט לעצטע זאַך ינקאָרפּערייטיד אין פאַר - קאָנקורענץ דיעטע ווייַל עס האט די שעם פֿאַר שעדינג גוף פעט אָדער די קלעפּיק פעט ווי גערופן אין באָדיבוילדינג. עס איז די פעט וואָס וויל נישט לאָזן איר אין די לעצטע ביסל טעג פון דיעטינג. סיטאָמעל איז זייער פאָלקס צווישן די ווייַבלעך באָדיבוילדערס. ווי די פרויען האָבן פּאַמעלעך מאַטאַבאַליזאַם ווי קאַמפּערד מיט מענטשן, עס איז העכסט האַרט פֿאַר זיי צו טאַקע באַקומען רעכט טיפּ פֿאַר פאַרמעסט, צוגעשטעלט הייַנט ס סטאַנדאַרדס. א גרויס רעדוקציע פון קאַלאָריעס און עסן ווייטער קסנומקס קאַלאָריע / טאָג קענען זיין אַוווידאַד דורך ניצן סיטאָמעל. קיין צווייפל, פרויען זענען טאַקע מער פּראָנע צו פייסינג קראַנק יפעקץ ווי מענטשן אָבער זיי בכלל באַקומען צוזאמען מיט 1000 mcg פּער טאָג. עס איז נאָך קריטיש אַז די מעדיצין זאָל נישט זיין גענומען איבער קסנומקס וואָכן אָדער אַזוי. לפּחות 50 חדשים אַבזערוואַנס פון סיטאָמעל באדערפענישן. מענטשן גענומען הויך דאָוסאַדזש פון די מעדיצין איבער מער שפּאַן פון צייַט זענען אין די סאַקאָנע פון דעוועלאָפּינג כראָנאָיד ינסופפיסיענסי.\nאין די באָדיבוילדינג קרייזן, סיטאָמעל איז דער הויפּט ווי אַ פעט אָנווער מעדיצין. די טיירויד האָרמאָנעס זענען ריפערד צו מעטאַבאַליק רעגיאַלייטערז פון גוף. הויך מדרגה טקסנומקס גיכקייַט אַרויף די קוילעלדיק מאַטאַבאַליזאַם פון דעם מענטש, דערמיט אַלאַוינג אים אָדער איר צו פאַרברענען מער פון קאַלאָריעס און צו נוצן די קאַלאָריעס מער גענוג.\nרעדן וועגן די דאָוסאַדזש, איינער דאַרף צו זיין זייער אָפּגעהיט ווי סיטאָמעל איז אַ העכסט עפעקטיוו נאָך שטאַרק טיירויד האָרמאָנע. עס איז זייער וויכטיק אַז מען סטאַרץ מיט נידעריק דאָזע, ינקריסינג די זעלבע סלאָולי און רעכט איבער אַ ביסל טעג. רובֿ פון די אַטליץ אָנהייב דורך גענומען 1 25mcg קוויטל יעדער טאָג און דעריבער ינקריסינג די דאָזע יעדער קסנומקס צו קסנומקס טעג דורך 3 עקסטרע טאַבלעט. עטלעכע דאָוסאַדזש העכער ווי קסנומקס מקג פּער טאָג איז ניט יקערדיק ווי אַזאַ און איז נישט אַפֿילו קעדייַיק.\nטקסנומקס פּודער פּודער\nסיטאָמעל פּודער מאַרקעטינג\nווי צו קויפן סיטאָמעל פּודער: קויפן טקסנומקס פּודער (CAS 3-55-06) פון AASraw\nטקסנומקס פּודער רעסיפּעס (קאַס קסנומקס-קסנומקס-קסנומקס):\nטוט סיטאָמעל / טקסנומקס הילף מיט ווייט לאָס?\nמעדראָקסיפּראָגעסטעראָנע אַסאַטייט (71-58-9)\n17α-הידראָקסיפּראָגעסטעראָנע קאַפּראָאַטע (211-138-8)\nפלואָראָמעטהאָלאָנע פֿאַרבונדענע קאַמפּאַונד א (6870-94-6)


גאַמעס דיעגאָ און דאַשאַ פֿרייַ אָנליין\nגאַמעס דיעגאָ און דאַשאַ זענען פול פון יקסייטינג קוועסץ און יקסייטינג אַדווענטשערז.\nפֿראגן פון בילדונגקרייז גאַמעס האָבן שטענדיק געווען אין די געהער. עס טוט נישט ענין, מיר זענען גערעדט וועגן קאָמפּיוטערס, גרופּע גאַמעס אָדער פּשוט קאָרט, די קשיא שטענדיק ערייזאַז: ווי עפעקטיוו איז דאָס אָדער אַז שפּיל. אין אונדזער צייַט פון פעדאגאגיק זענען אָפֿט גענומען ניט בוילעט כיומאַנאַס, און אַראַנט מידיאַקראַטי. די סיבה - די נידעריק מדרגה פון לוין אין די אינדוסטריע. אפילו די עליט הויך שולע לערער, ער געארבעט אויף זייַן וויסנשאפטלעכע ספּעציאַליטעט, קען פאַרדינען פילע מאל מער. דעריבער, דער אַנטוויקלונג פון מאַטעריאַלס פֿאַר קינדער, ווי אַ הערשן, ביסט נישט ינוואַלווד אין יענע מענטשן וואס קענען צושטעלן עפּעס ווערטיק. ווי אַ בייַשפּיל מיר קענען נעמען אַפֿילו די הייליק פון האָליעס פון מאַסע בילדונג - שולע פּראָגראַם צו לערנען זיכער סאַבדזשעקס. רובֿ פון זיי זענען אַזוי אויס פון דאַטע אַז וועגן ינאַווייטיוו אַפּראָוטשיז און זאָגן גאָרנישט. קינדער זענען זייער גוט אין קאָמפּיוטערס, לערנען אַ ביסל לעקציעס אין אַ רודערן דעסקטאַפּ אַפּערייטינג סיסטעם, מיט צארן, אַז די קינדער אַנשטאָט פון 45 מינוט אַדמיירינגלי צו שלעפּן שאָרטקאַץ אויף די פאַרשטעלן, לאָעט צו באַקומען אָנליין אָדער שפּיל גאַמעס. מעמד איז ניט בעסער אין דער גרונט ססיענסעס. ווי אַ בייַשפּיל מיר קענען נעמען שפּראַך וויסן מגילה. זיי זענען אַזוי טיף - סאָוויעט אַנטוויקלונג, אַז עס איז געקענט צו אינטערעס הייַנט ס קינדער. אַנשטאָט פון לערנען קידס שוין רעקלאַסלי קאַמיונאַקייטינג אויף די נעץ, מעטהאָדס פון אויסדרוק אין די טעקסט, זיי זענען געבעטן צו מעמערייז די כּללים, בשעת ניצן פאַנדאַמענטאַלי דעם אומרעכט צוגאַנג מיט אויסנעמען. וויסנשאפטלעכע דיוועלאַפּמאַנץ פּרוווד אַז דער דערקלערונג פון די קינדער פון עטלעכע גרונט - און - ווירקונג באציונגען אין לינגגוויסטיק קאַטעגאָריעס פירט צו אַ פיל מער קאָנסיסטענט רעזולטאַטן. פשוט שטעלן, אַ פארשטאנד פון וואָס עס איז מיר שרייַבן, מאכט עס מעגלעך צו געדענקען אַ הערשן אַמאָל און פֿאַר אַלע. אבער די טעאָריע פון סאָוויעט קראַמינג נאָך זאַט אַלע פון אונדזער מגילה. באַקומען אויס פון דעם דיפּלאָראַבאַל סיטואַציע צו העלפן דעוועלאָפּינג גאַמעס. איצט, פון קורס, רובֿ פון די פּראָדוקטן איז פונאנדערגעטיילט אין דער נעץ. אבער ניט אַלע פון זיי צו זייַן טראַסטיד, ווי פאַכמאַן עדזשיוקייטערז גערירט נאָר ווייניק פון זיי. די רובֿ זיכער אין דעם רעספּעקט זענען די גאַמעס באזירט אויף פאָלקס ענריטשמענט מגילה פֿאַר קינדער, ווי געזונט ווי קאַרטאָאָנס. זיי זענען פּיקט זיך אין די גייסט פון ינפאָרמאַטיוו און עראַדישאַן, אַזוי אין קיין פאַל, ברענגען דעם קינד נוץ. עטלעכע ביישפילן קען שפּילן דיעגאָ און דאַשאַ אין וואָס קינדער קענען לערנען אַ פּלאַץ וועגן פאַרשידענע דערשיינונגען אויף דער פּלאַנעט. זען פֿאַר זיך דורך געגאנגען צו די זייַט פון קיין פון די שפּילערייַ. רשימה פון לינקס צו אַזאַ בלעטער דאָ.


יאָ-באַמאַ - געאָפומאַדאַס\nיאנואר, 2009 Google ערד / מאַפּס, My Geofumadas\nעס איז געווען גענוג אינפֿאָרמאַציע וועגן די אבאמא אַרויסגעבן אין די מידיאַ, די געאָספּאַטיאַל אַרויסגעבן איז נישט לינקס אויס.\nצווישן די מערסט באַטייַטיק איז געווען די מעלדונג פון הויך-האַכלאָטע בילד פון Geo-eye נאָר אַ פּאָר פון שעה שפּעטער, וואָס מאכט אונדז פאַרטראַכטן וועגן וואָס די לעבן פון ווירטואַל וועלטן וועט זיין ווי אין 6 יאר. אויך Google Earth עס צופרידן ווייַזונג די בעסטער ער קענען טאָן, עס זענען די וואס קריטיש אויב אבאמא טאַקע איז שוואַרץ בייַ פאַרגלייַכן מיט זאַפּלאַנאַ.\nאיינער פון די אַפּלאַקיישאַנז וואָס איך לייקט איז געווען Obamicom, וואָס אַלאַוז איר צו מאַכן דיין אייגענע בילד אין די נוסח פון איינער פון די מערסט באַרימט פּאָסטערס פון די קאמפאניע געפֿירט דורך אבאמא. איך פאַרלאָזן די מוסטער מיט איר און ווען איך גיין אויף אַ רייַזע, איך לאָזן מיר אַ ביסל פאַרטראַכטן עטלעכע פּערסעפּשאַנז פון די זייַט פון די מאָניטאָר.\nדער אמת איז אַז דער וועג ווי אָבאַמאַ איז געווארן פרעזידענט פון די פארייניקטע שטאטן לאזט אונז אן א געשמאקן טעם, ווײַל עס דערמאָנט אונדז אז עס איז מעגלעך צו דערגרייכן ענדערונגען אין וואָס מיר רופן דעמאָקראַסי, אָבער אַז עס איז טיינטאַד דורך די שלעכט געוווינהייטן פון עקאָנאָמיש גרופּעס צו באַשליסן וואָס זיין בארעכטיגט. דער לעקציע איז זייער גוט און עס איז פיל צו לערנען פֿון דאָרט, ווי לאַנג ווי דער "ניט-ווייַס" פּרעזידענט אָפפערס אַ גוטע לעקציע אַז ניט בלויז איז געווען זיין ינאַוגוראַטיאָן כבוד, אָבער אַז ער האט מער לעקציעס צו לערנען די וועלט.\nמיר לאַטייַן אמעריקאנער זענען אַווער אַז אַ מענטש איז ניט ביכולת צו סאָלווע די פּראָבלעמס פון מענטשהייַט, פיל ערגער אונטער קראַנט טנאָים.\nאָבער מיר האָפן אַז די נייַ יו. עס. רעגירונג לפּחות פאַרגעסן די מעשוגאַס פון עס ייל מלחמה, וואָס איז שורלי איינער פון די סיבות פון די עקאָנאָמיש קריזיס וואָס דאָס פאָלק איז יקספּיריאַנסט ... ווי אַ קאַנסאַקוואַנס וואָס כאַפּאַנז דאָרט האט ריאַקשאַנז אויף רעגיאָנאַל און אפילו גלאבאלע מדרגה. פּערסנאַלי איך האָבן אַ ומבאַקוועמקייַט מיט די מלחמה ווייַל אַ קינדשאַפט פרייַנד איז געווען אַ קאָרבן פון דעם סיטואַציע, פֿאַר דיפענדינג אַ לאַנד ווו ער איז נישט געבוירן און אַ פאָן וואָס בלויז זיין מוטער געוואוסט ווען זיי איבערגעגעבן עס צו געבן אים די שלעכט נייַעס. עס וואָלט זיין גוט פֿאַר די פאַרייניקטע שטאַטן צו צוריקקומען צו נאָרמז פון טאָלעראַנץ פֿאַר פאַרשידענע וועגן פון טינגקינג און האַלטן אַקטינג אין ביכאַף פון די יו.ען. דאָס וואָלט מיינען טשאַנגינג די וועג פון געזען קובאַ און ופמערקזאַמקייט צו די דיסיזשאַנז וואָס האָבן שוין גענומען וועגן די עקאָנאָמיש בלאַקייד.\nעס זענען נישט פילע היספּאַניק משפחות וואָס טאָן ניט האָבן אַ קאָרעוו וואָס אַרבעט ליגאַלי אָדער כּמעט זיכער ומלעגאַל אין דעם לאַנד. עס איז אמת אַז די לאַטייַן אמעריקאנער לענדער וואָס ליידן די מערסט פֿון דעם פּראָבלעם האָבן פיל צו טאָן אויף זיך צו סאָלווע די פּראָבלעם פון אַרבעטלאָזיקייַט, קאָרופּציע און אַנאַלפאַבעטישקייט. אָבער מיר האָפן אויך אַז די מייגראַטאָרי דערשיינונגען זייַנען ווי היסטאָריש געווען; מענטשלעך פירונג פֿאַר בעסער דעסטאַניישאַנז און נישט אַ פאַרברעכער העט; אַזוי עס איז געריכט אַז מיגראַטיאָן פּאַלאַסיז וועט זיין ימפּלאַמענאַד אין אַ מער מענטשלעך וועג דורך די מדינה וואָס איז געגרינדעט דורך ימאַגראַנץ ... כאָטש Ricardo Arjona זאגט עס בעסער.\nאיך גיין אויף אַ יאַזדע… ווידער, איך לאָזן איר אין דער געזעלשאַפט פון Live Writer אַז עפּעס וועט ווייַזן איר אין די מנוחה פון די אָפּרוטעג.\nפֿריִערדיקע פּאָסטן«פֿריִערדיקע די בוימל מאַפּע\nווייַטער פּאָסטן ווי צו פאַרריכטן דעם עקראַן אויב עס איז געווען קראָסט אין 90 דיגריזווייַטער »


אשרה – װיקיפּעדיע\nאשרה איז די נאמען פון דער "געטליכער מוטער" וואס איז געווען שטארק פארשפרייט אין דעם מיטל-מזרח אין די צייטן פון דעם ערשטן בית המקדש און פריער.\n1 די ווייב פון גאט\n2 די באדינסט פון אשרה\n3 פארשפרייטקייט ביי אידן\n4 מעגליכע השפעה אויף קריסטנטום\nדי ווייב פון גאטרעדאַקטירן\nדי וואס האבן געדינט אשרה, האבן געגלייבט אז זי איז די ווייב פון גאט. ארכעאלאגן האבן געטראפן שטיקלעך כלי חרס וואס זענען אלט באלט דריי טויזנט יאר מיט אויפשריפטן אין כתב עברי וואס בענטשן אין דעם נאמען פון "יהוה און זיין אשרה".\nדי באדינסט פון אשרהרעדאַקטירן\nאשרה איז אפט געדינט געווארן דורך לייגן א זויל (מצבה) אדער א בוים נעבן א מזבח. אזא בוים האט מען גערופן אשרה. אין דער תורה ווערט דערמאנט אז מען זאל נישט לייגן אן אשרה לעבן דעם מזבח, כאטש עס ווערט אויך דערמאנט אז די אבות האבן אויפגעשטעלט מצבות.\nמען פלעגט אויך האלטן אינדערהיים אלס אן אנדענק קליינע פיגורינעס פון שטיין אדער האלץ וואס זענען געווען אין די פארם פון א נקבה און האבן סימבאליזירט אשרה. אזוינע פיגורינעס ווערן זייער אפט געטראפן דורך ארכעאלאגן. מען האט געטראפן אזוינע וואס זענען געווען באגראבן אין ירושלים פון די צייטן פון דעם ערשטן בית המקדש. ענדליכע פיגורינעס טרעפט מען אויך אין דער גאנצער וועלט, פון אלע צייטן. עס ווייזט אויס אז אנדערע פעלקער האבן געהאט אן ענדליכע זי-גאט, וואס איז געווען גאר פאפולער.\nפארשפרייטקייט ביי אידןרעדאַקטירן\nאין די צייטן פון ערשטן בית המקדש, ווען אידן האבן געדינט פארשידענע געטטער, האבן אסאך אידן געדינט אשרה. אין ירמי' (ז, י"ח)(מ"ד, י"ז-י"ט) ווערט דערמאנט אז אידן האבן געדינט די "קעניגין פון הימל" און מקריב געווען פאר איר געבעקסן און געטראקען.\nמעגליכע השפעה אויף קריסטנטוםרעדאַקטירן\nדי קריסטליכע "שכינה הקדושה", די מוטער חלק פון די גאט, קען זיין איין איינפלוס פון די אמאליגע אשרה.\nגענומען פֿון "https://yi.wikipedia.org/w/index.php?title=אשרה&oldid=461768"\nלעצט רעדאגירט אום 9 מערץ 2013, ביי 12:11