Εσπασε η κατάρα της Λιβαδειάς - ΤΑ ΝΕΑ\ntanea.gr > Ομάδα > Εσπασε η κατάρα της Λιβαδειάς\nΕσπασε η κατάρα της Λιβαδειάς\nΤο γκολ του Μπρούνο έκανε τη διαφορά για τον Ατρόμητο χθες στη Λιδαβειά\nΟσα χρόνια είναι στη μεγάλη κατηγορία ο Ατρόμητος έχει καταφέρει να αλώσει την έδρα της ΑΕΚ (φέτος 1-0), του Ολυμπιακού (φέτος 1-0), του ΠΑΟΚ (σε ένα απίστευτο παιχνίδι πέρυσι με ανατροπή από 1-3 σε 4-3 στην Τούμπα !) αλλά και του Παναθηναϊκού (2-1 την περίοδο 2013-14). Οπως έχει και με πολλές άλλες έδρες.\nΑπό το κάστρο της Λιβαδειάς δεν είχε φύγει ποτέ νικητής στην Α" εθνική. Σε έξι παιχνίδια στη μεγάλη κατηγορία από το 2006 μέχρι και σήμερα ο Λεβαδειακός είχε τρεις νίκες, τρία παιχνίδια είχαν λήξει ισόπαλα ενώ ακόμα και στη Β" Εθνική η ομάδα της Λιβαδειάς είχε ηττηθεί στο γήπεδό της από τους Περιστεριώτες μόλις μια φορά το 1974 !\nΜια κατάρα που έσπασε ο Ατρόμητος στο 87′ με τον Μπρούνο.\nΤο άνετο 4-0 του Ολυμπιακού στο Γ. Καραϊσκάκης επί του Παναιτωλικού είχε κρίνει οριστικά την 3η θέση στο πρωτάθλημα, με τον Ατρόμητο να μην έχει πλέον μαθηματικές πιθανότητες να τη διεκδικήσει. Ομως ήταν κίνητρο για τους Περιστεριώτες του Νταμίρ Κάναντι να κάνουν και το ρεκόρ (στην ιστορία τους) των οκτώ εκτός έδρας νικών σε ένα πρωτάθλημα και το κατάφεραν. Με το πρώτο γκολ του Βραζιλιάνου στην Ελλάδα, αποτέλεσμα έξοχης συνεργασίας η οποία ξεκίνησε από τον Σάκιτς, συνεχίστηκε από τον Ουάρντα και κατέληξε από εξαιρετική πάσα του Γιαννούλη στον Μπρούνο.\nΟ Ατρόμητος με 8 νίκες, 5 ισοπαλίες και μόλις 2 ήττες είναι η κορυφαία ομάδα του πρωταθλήματος εκτός έδρας (8-4-3 έχει ο ΠΑΟΚ και μέχρι εκεί μπορεί να φτάσει ο Ολυμπιακός αν νικήσει στα Γιάννινα καθώς τώρα έχει 7-4-3). Η μόνη ομάδα που μπορεί να τον ξεπεράσει είναι η ΑΕΚ αν νικήσει στη Ριζούπολη και πάρει και οριστικά το παιχνίδι με τον ΠΑΟΚ στα χαρτιά. Η Ενωση σε αυτή την περίπτωση θα φτάσει τις 8 νίκες ενώ έχει 6 ισοπαλίες και μόλις 1 ήττα.\nΛεβαδειακός (Ζοσέ Ανιγκό): Σωτηρίου, Αντιλέχου (84′ Ζαραδούκας), Σουμπίνιο, Φαβάρο, Ντιόγκο, Μαρκόφσκι, Νιάσε (90+1′ Καθάριος), Γιακουμάκης, Καραχάλιος (77′ Καλτσάς), Τσαμπούρης, Σαβαντογκό.\nΑτρόμητος (Νταμίρ Κάναντι): Μίρκοβιτς, Χατζηισαΐας, Ρισβάνης, Σάκιτς, Κιβρακίδης (66′ Βασιλακάκης), Γιαννούλης, Ντιγκινί, Ουάρντα (90+2′ Καρασαλίδης), Ούμπιδες (66′ Ντάουντα), Μάντσον, Μπρούνο.


Ο Νίκος Στραβοπόδης για τις καταγγελίες του Δημήτρη Άνθη: «Ήταν ερωτευμένος μαζί μου και ζήτησε να με φιλήσει» (video) | newsbreak\nΟ γνωστός ηθοποιός δηλώνει αθώος - Τι ισχυρίστηκε στις Aρχές;\nΣοκ είχαν προκαλέσει οι περιγραφές του Δημήτρη Ανθή αναφορικά με τον βιασμό που δέχτηκε από 38χρονο ηθοποιό, ο οποίος μάλιστα φέρεται να είναι φίλος του Δημήτρη Λιγνάδη και να βρισκόταν στο σπίτι του εν λόγω ηθοποιού-σκηνοθέτη, την ημέρα που κακοποιήθηκε ο Νίκος Σ.\nΟ ηθοποιός Νίκος Στραβοπόδης, ο οποίος πρωταγωνιστούσε στη σειρά «8 Λέξεις» ύστερα από τις καταγγελίες του νεαρού σεφ, απολύθηκε από το γνωστό σίριαλ.\nΟ γνωστός ηθοποιός σύμφωνα με τις έγγραφες εξηγήσεις που έδωσε στην αστυνομία, τις οποίες αποκάλυψε η εκπομπή T-Live, χαρακτηρίζει ψευδείς τους ισχυρισμούς του Δημήτρη Άνθη, καθώς η ερωτική επαφή μεταξύ των δύο ενηλίκων έγινε με κοινή συναίνεση.\n«Φτάσαμε σπίτι μου, κάτσαμε να χαλαρώσουμε και κάποια στιγμή ο εγκαλών μου ομολόγησε ότι είναι ερωτευμένος μαζί μου και ζήτησε να με φιλήσει. Εν συνεχεία πήγαμε στο υπνοδωμάτιο, βγάλαμε τα ρούχα μας και ξεκίνησε η κατ’ ουσίαν ερωτική πράξη. Είμασταν συνομίληκοι και οι δύο 20 ετών και προφανώς άπειροι. Κάναμε σεξ και μετά αισθανθήκαμε και οι δύο παντελώς αμήχανα. Του είπα ότι έχω μάθημα το πρωί και έπρεπε να ξυπνήσω και εκείνος μου είπε ότι έπρεπε να γυρίσει σπίτι του. Κατεβήκαμε μαζί γιατί η ώρα ήταν περασμένη, περιμέναμε ταξί αστειευόμασταν μεταξύ μας μέχρι να έρθει ταξί , είπαμε καληνύχτα και επέστρεψα στο σπίτι μου για να κοιμηθώ. Τα επόμενα βράδια που δούλευα στο μπαρ (αναφορά ονόματος μπαρ), ο εγκαλών ερχόταν στο μαγαζί μιλούσαμε λίγο αλλά γενικά εντός του μαγαζιού δεν επιτρεπόταν οικειότητα με τους πελάτες.


Σαν σήμερα: η Αλίκη & ο μύθος της στο πρώτο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης - CNN.gr\nΣαν σήμερα: η Αλίκη & ο μύθος της στο πρώτο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης\nΑνανεώθηκε 19:06 Πέμπτη, 20 Σεπτεμβρίου 2018\n4 Photos: Σαν σήμερα: η Αλίκη & ο μύθος της στο πρώτο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης\nΟι συντελεστές της ταινίας Μανταλένα: Παντελής Ζερβός, Αλίκη Βουγιουκλάκη, Μάνος Χατζιδάκις, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, ο σκηνοθέτης Ντίνος Δημόπουλος και η Καίτη Λαμπροπούλου - Πηγή: @Ψηφιακό Αρχείο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης\nΟ κριτικός Αχιλλέας Μαμάκης και η Κατίνα Παξινού στα θεωρεία του Ολύμπιον - Πηγή: @Ψηφιακό Αρχείο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης\nΟ πρόεδρος της ΔΕΘ, Γιώργος Γεωργιάδης, ανάβει το τσιγάρο της Μάρως Κοντού. Σε πρώτο πλάνο η Καίτη Λαμπροπούλου. - Πηγή: @Ψηφιακό Αρχείο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης\nΣτιγμιότυπο από την πρώτη χοροεσπερίδα. Σε πρώτο πλάνο ο Τάκης Κανελλόπουλος, ενώ, πίσω του διακρίνεται να χορεύει ο Μίμης Πλέσσας. - Πηγή: @Ψηφιακό Αρχείο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης\nΣαν σήμερα, στις 20 Σεπτεμβρίου 1960 η Θεσσαλονίκη ξεκινάει την ανάδειξη της σε κινηματογραφική πρωτεύουσα της Ελλάδας και η Αλίκη Βουγιουκλάκη την καθιέρωση της ως Εθνική Σταρ ενός έθνους που την αποθέωσε.\nΑπό τις 20 έως τις 26 Σεπτεμβρίου του 1960 το Ολύμπιον της Θεσσαλονίκης υποδέχθηκε στο πρώτο κόκκινο χαλί που στρώθηκε ποτέ στη Θεσσαλονίκη τους σταρ της εποχής στην πρώτη "Εβδομάς Ελληνικού Κινηματογράφου".\nΠρόεδρος της 19μελούς κριτικής επιτροπής ορίστηκε ο ακαδημαϊκός Στρατής Μυριβήλης. Μάριος Πλωρίτης, Κατίνα Παξινού, Γιάννης Μόραλης ήταν ανάμεσα στα μέλη της εκλεκτής εκείνης παρέας.\nΑν και πολλοί κινηματογραφικοί παραγωγοί δίστασαν να συμμετέχουν στο νέο θεσμό τα media και το κοινό καλωσόρισαν αυτό το "μέγα καλλιτεχνικό γεγονός" της πόλης.\nΗ τελετή απονομής των βραβείων διεξάγεται στην Λέσχη Αξιωματικών. "Η Θεσσαλονίκη θα αντιπροσωπευθεί από το άι-λάιφ (sic) των κοσμικών της κύκλων δια τούτο προβλέπεται επίσημο ένδυμα" σχολίαζε η εφημερίδα Μακεδονία με όλους να μιλούν για την πιο κοσμοπολίτικη στιγμή της μεταπολεμικής Θεσσαλονίκης.\nΣτη δεξίωση η Αλίκη Βουγιουκλάκη "βγαίνει" σε φιλανθρωπικό πλειστηριασμό και ο εφοπλιστής Νίκος Νομικός καταβάλει το ποσό των 30.000 για έναν χορό μαζί της.\nΟ Νίκος Κούνδουρος είναι ο μεγάλος νικητής με το βραβείο σκηνοθεσίας για "Το ποτάμι". Αλίκη Βουγιουκλάκη και Δημήτρης Χορν κέρδισαν τα βραβεία για Α Γυναικείο και Α Αντρικό Ρόλο με τις συμμετοχές τους στις ταινίες "Μανταλένα" και "Μια του κλέφτη" αντίστοιχα.\nΗ διοργάνωση ξεκίνησε ως εθνικό φεστιβάλ το 1960 με την επωνυμία "Eβδομάδα Eλληνικού Kινηματογράφου" μέχρι και το 1965. Το 1966 ονομάστηκε "Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου" και λειτούργησε ως εθνικό φεστιβάλ μέχρι και το 1991.\nΤο 1992 το Φεστιβάλ έγινε Διεθνές.


ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΥΡΤΙΝΑ 13:52\nPostado por ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΥΡΤΙΝΑ �s 13:52 Δεν υπάρχουν σχόλια:\nΟι 10 μεγαλύτερες διαστημικές καταστροφές που κατέγραψε η κάμερα!\nΔείτε 10 από τις μεγαλύτερες αποτυχίες εκτόξευσης πυραυλικών φορέων που κατέγραψε η τηλεοπτική κάμερα.\nΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΥΡΤΙΝΑ 12:03\nPostado por ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΥΡΤΙΝΑ �s 12:03 Δεν υπάρχουν σχόλια:\nΝαοί με οστά και φαντάσματα- 5 από τις πιο τρομακτικές εκκλησίες στον κόσμο! (βίντεο)\nΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΥΡΤΙΝΑ 11:08\nΕσείς θα τρομάζατε αν βρισκόσασταν μέσα στην εκκλησία των φαντασμάτων.... ή στην εκκλησία των οστών; Δείτε το βίντεο:\nPostado por ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΥΡΤΙΝΑ �s 11:08 Δεν υπάρχουν σχόλια:\nΟι μπανάνες, τα πορτοκάλια και τα ακτινίδια, είναι αρκετά γνωστά φρούτα, εδώ και χρόνια. Ωστόσο, υπάρχουν πολλές άλλες ποικιλίες και είδ...\nΥπάρχουν πράγματα που μαθαίνουμε στο σχολείο που δεν είναι απολύτως αληθινά ή απολύτως διαπιστευμένα, είναι όμως γραμμένα στα βιβλία μας...


Κοντά σε Μάρκοβιτς η Καλαμάτα! – Mikriliga.com\nΚοντά σε Μάρκοβιτς η Καλαμάτα!\nΚοντά σε ακόμη μια σπουδαία μεταγραφή βρίσκεται η Καλαμάτα η οποία θα αποκτήσει τον 24χρονο Ιβάν Μάρκοβιτς ο οποίος στο παρελθόν έχει αγωνιστεί στην Super League με τη φανέλα του Λεβαδειακού ενώ έχει παίξει ακόμα σε ΤΣΣΚΑ Σόφιας, Παρτίζαν και Κορόνα Κίελτσε!\nΤο 2015 αποκτήθηκε από τον Λεβαδειακό όπου έπαιξε σε τέσσερα παιχνίδια και αποχώρησε μετά από έξι μήνες και εν συνεχεία συνέχισε την καριέρα του σε Τσέρνο Μόρε, Γκιενονχάμ (Κορέα), Βόζντοβακ, Ράντνικ και η τελευταία του ομάδα ήταν η Εσκιλστούνα στην Σουηδία.\nΟ Μάρκοβιτς μπορεί να αγωνιστεί τόσο ως εννιάρι όσο και ως περιφερειακός επιθετικός και αναμένεται να βοηθήσει τα μέγιστα την ομάδα του Γιάννη Χριστόπουλου για να επανέλθει στις επαγγελματικές κατηγορίες.\nΣχετικά TagsΓ' ΕθνικήΚΑΛΑΜΑΤΑΜΑΡΚΟΒΙΤΣΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ 2018-2019\nΈνα μήνα “εκτός” ο Χατζηανδρέου!\n«Μου αρέσουν οι προκλήσεις και γι’ αυτό ανέλαβα την ΑΠΕΛ»


Οι καμπύλες του Παρθενώνα - THERMISnews.gr\nHome / ΑΡΧΑΙΑ / Οι καμπύλες του Παρθενώνα\nΣτο σχέδιο του Παρθενώνα δεν υπάρχει καμία ευθεία γραμμή, αλλά απαλές καμπύλες.\nΟ Ικτίνος και ο Καλλικράτης κατασκεύασαν το ναό με ασύλληπτες λεπτομέρειες. Στην ανθρωποκεντρική αρχιτεκτονική κατασκευή του Παρθενώνα δεν υπάρχει καμία ευθεία! Αντιθέτως, υπάρχουν ανεπαίσθητες καμπύλες και μάλιστα αδιόρατες, πού δίνουν όμως την εντύπωση ότι ο στυλοβάτης π.χ. είναι ευθύς και εντελώς επίπεδος. Ανάλογη είναι και η καμπύλη των επιστυλίων.\nΑυτό έγινε γιατί ο Ικτίνος προνόησε και έλαβε υπόψιν του την φυσική ατέλεια του ανθρώπινου οφθαλμού. Έτσι δημιούργησε την οφθαλμαπάτη στον θεατή που κοιτάζει υπό ορισμένη γωνία τον Παρθενώνα, ότι ο ναός ανυψώνεται στον αέρα.\nΟι κίονες, ως γνωστόν, υφίστανται μία εξόγκωση (η οποία καλείται «ένταση») στο μέσον περίπου του ύψους του κίονα. Εκείνο, που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό είναι πως οι άξονες των κιόνων, όπως και το επιστύλιο με το διάζωμα, έχουν μια ανεπαίσθητη κλίση προς τα μέσα, που κυμαίνεται από 0,9 έως 8,6 εκατοστά.\nΟι καμπύλες του Παρθενώνα Reviewed by . on 4/22/2021 Rating: 5


Δείτε τι έκανε όταν έμαθε ότι η γυναίκα του έχει καρκίνο (εικόνες) - BORO από την ΑΝΝΑ ΔΡΟΥΖΑ - boro.gr\nΑρχική / Διάφορα αλλά όχι Αδιάφορα / Δείτε τι έκανε όταν έμαθε ότι η γυναίκα του έχει καρκίνο (εικόνες)\nΔείτε τι έκανε όταν έμαθε ότι η γυναίκα του έχει καρκίνο (εικόνες)\nΤην πρώτη φορά που ο φωτογράφος Angelo Merendino συνάντησε την Jennifer, ήξερε ότι αυτή ήταν η γυναίκα με την οποία ήθελε να περάσει την υπόλοιπη ζωή του. Ερωτεύτηκαν και παντρεύτηκαν στο Central Park της Νέας Υόρκης, περιτριγυρισμένοι από φίλους και συγγενείς. Μόλις πέντε μήνες αργότερα, η Jennifer διαγνώστηκε με καρκίνο του στήθους. Ο Angelo έγραψε στο μπλογκ του: "Θυμάμαι τη στιγμή που το μάθαμε. Τη φωνή της Jen και το μούδιασμα που ένιωσα. Εκείνη η αίσθηση ποτέ δεν έφυγε. Επίσης όμως, ποτέ δεν θα ξεχάσω το πώς κοιτάξαμε ο ένας τον άλλον στα μάτια, κρατηθήκαμε σφιχτά και είπαμε: <Είμαστε μαζί, θα είμαστε ΟΚ>." Κατά τη διάρκεια της μάχης της γυναίκας του, ο Angelo αποφάσισε να την φωτογραφίσει. Ήθελε να κάνει πιο ανθρώπινο το πρόσωπο του καρκίνου, μέσω του προσώπου της γυναίκας του. Οι φωτογραφίες μιλούν από μόνες τους.


Αυτόχθονες Έλληνες: ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΟΥ ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ ΘΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ EFES 2020, ΠΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΝΗΣΙΩΝ.\nΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΟΥ ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ ΘΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ EFES 2020, ΠΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΝΗΣΙΩΝ.\nThe #Afghan National Army will participate for the first time in Efes 2020, one of #Turkey's biggest military exercises, an official statement said Saturday\n8:19 μ.μ. - 21 Δεκ 2019\nΣΑΒΒΑΣ ΚΑΛΕΝΤΕΡΙΔΗΣ: «Το μυστικό μήνυμα της Τουρκίας στο Ισραήλ». ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΒΑΡΕΘΗΚΕ ΝΑ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟΥΣ ΑΝΙΚΑΝΟΥΣ ΑΝΘΕΛΛΗΝΕΣ ΜΑΣΟΝΟΥΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙ ΝΑ ΞΑΝΑΣΥΜΜΑΧΗΣΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ. ΤΙ ΘΑ ΚΑΝΟΥΝ ΤΩΡΑ ΟΙ ΧΑΖΟΙ ΜΑΣΟΝΟΙ ΤΗΣ Ν.Δ.\nΟ ΤΣΙΠΡΑΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 57 ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΤΕΘΩΡΑΚΙΣΜΕΝΩΝ ΠΟΥ ΘΑ ΣΚΟΤΩΝΟΥΝ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ. ΤΑ 27 ΗΔΗ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ ΣΤΟΝ ΕΒΡΟ.\nΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΧΤΙΖΕΙ 100 ΝΕΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΓΙΑ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ο ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΜΑΝΟΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ ΕΙΠΕ ΣΕ ΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ: «ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ ΤΟ 2020 100.000 ΝΕΟΥΣ ΑΛΛΟΔΑΠΟΥΣ».\nΑναρτήθηκε από ΖΗΝΩΝ στις 9:47 π.μ. Ετικέτες ΑΙΓΑΙΟ , ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ , ΔΙΚΑΙΟ ΘΑΛΑΣΣΗΣ , ΕΘΝΙΚΗ ΑΜΥΝΑ , ΖΗΝΩΝ ΠΑΠΑΖΑΧΟΣ , ΙΣΛΑΜ , Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ , ΠΡΟΔΟΤΕΣ


Έκτρωμα στον Βόλο\nBy KKRK on\t 14 Μαρτίου 2021 ΕΠΙΚΑΙΡΑ..., Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΟΥ AEK LIVE, ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ\nΤελευταίος αγώνας της κανονικής διάρκειας του πρωταθλήματος και η ΑΕΚ αγωνίστηκε στον Βόλο και γνώρισε την ήττα με 1-0. Διαβάστε την κριτική στην απόδοση της ομάδας μας, στο μοναδικό αδέσμευτο μέσο που κρίνει χωρίς σκοπιμότητες και διάθεση παραπλάνησης της κοινής γνώμης.\nΔεν απειλήθηκε στο πρώτο μέρος και δεν φέρει ευθύνη στο γκολ αφού ήταν από εκτέλεση πέναλτι. Είχε κάποιες λάθος απομακρύνσεις με τα πόδια. Στο δεύτερο ημίχρονο είναι θεατής.\nΑγχωμένος και με κάποια λάθη στο μαρκάρισμα του Δουβίκα. Μετατοπίστηκε στο αριστερό άκρο αφού ήταν τιμωρημένος ο Λόπεζ και εξακολούθησε να μην διακρίνεται.\nΟ κλασικός Ρουμάνος που είναι κίνδυνος θάνατος με τα τσαφ. Δεν έκανε το μεγάλο λάθος στο δεύτερο ημίχρονο αλλά δεν αρκεί για σέντερ μπακ επιπέδου ΑΕΚ. Δοκιμάστηκε τόσες φορές και δεν πέτυχε σε καμία. Φτάνει πια.\nΔεν ήταν κακός αμυντικά αλλά επιθετικά αισθάνεσαι ότι έχει ναρκοπέδιο μπροστά του. Δεν ξέρουμε αν είναι επιλογή του ή οδηγία να μην συμμετέχει στο παραμικρό στην επίθεση. Στο δεύτερο ημίχρονο ανέβηκε λίγο χωρίς όμως να μπορέσει να βοηθήσει. Δεν είναι σίγουρα αυτό που περιγράφανε οι “ειδικοί” σαν παλτό, αλλά δεν είναι μέχρι στιγμής και ο παίχτης που θα ανεβάσει επίπεδο την ΑΕΚ.\nΑρκετά λάθη που δεν ήταν καθοριστικά μέχρι το πέναλτι. Χάνει την θέση του και προσπαθεί να πιάσει με τα χέρια τον αντίπαλο. Παρ’όλα αυτά χρεώνεται με πέναλτι που δεν έκανε. Αντικαταστάθηκε στο 45.\nΔεν έκανε καλό πρώτο ημίχρονο παρά το ότι έτρεξε πολύ. Άφησε την θέση του στο ημίχρονο.\nΠληθωρική εμφάνιση που όμως χάθηκε στην γενική κατηφόρα στο πρώτο ημίχρονο. Προσπάθησε να συνδέσει την άμυνα με την επίθεση σχεδόν μόνος του. Ανέβηκε στο δεύτερο ημίχρονο έκανε και δύο πολύ άστοχα σουτ, αλλά δεν κατάφερε να ξεφύγει από την γενική απαράδεκτη εικόνα της ΑΕΚ.\nΕίχε διάθεση, πήρε μπάλες αλλά δεν κατάφερε να ανταπεξέλθει στο ρόλο του αρχηγού που θα πάρει την ΑΕΚ στην πλάτη του ενώ χρεώνεται το λάθος γύρισμα που έβαλε τον Βόλο στην περιοχή και κέρδισε το ανύπαρκτο πέναλτι. Είχε μια βελτίωση στο δεύτερο μέρος αλλά σταθερά τον πλακώνει το βάρος της φανέλας. Φαίνεται να ταιριάζει καλύτερα με τον Σάκχοβ, αλλά ο αρχηγός της ΑΕΚ θα πρέπει να μην συμβιβάζεται με την ήττα. Θα περίμενε κανείς ο ποδοσφαιρικός του εγωισμός να μην επιτρέπει να είμαστε πελάτες του Βόλου.\nΠάλι πολύ καλό πρώτο ημίχρονο, με όρεξη και ενέργειες που όμως δεν απέδωσαν. Η γνωστή κατάρρευση στο δεύτερο ημίχρονο και παρά το ότι η ΑΕΚ ήταν πιο κινητική, εξαφανίστηκε.\nΔεν είναι από τα καλύτερα ημίχρονά του αλλά έχει την ποιότητα που επιτρέπει να περιμένουμε την μία ενέργεια που θα αλλάξει την ροή στο δεύτερο μέρος. Κακή εμφάνιση από τον κορυφαίο της ΑΕΚ φέτος. Δεν γίνεται το σχέδιο της ΑΕΚ να είναι ομαδικό σύρσιμο και θα καθαρίσει ο Γκαρσία. ΑΕΚ είμαστε και όχι ομάδα σχολικού πρωταθλήματος.\nΆφαντος ο Ιρανός δεν συνέχισε από εκεί που σταμάτησε με τον Απόλλωνα στο πρώτο ημίχρονο. Αν και δεν τροφοδοτήθηκε στο παραμικρό, η συνολική του εικόνα ήταν πως έπρεπε να βγει αλλαγή από το πρώτο τέταρτο. Άργησε κι όλας να βγει.\nΜπήκε στο 45 στην θέση του Σιμάνσκι. Ανέβασε λίγο την ΑΕΚ παρά τα λάθη που δεν απέφυγε κι εκείνος. Ταιριάζει καλύτερα και απελευθερώνει τον Μάνταλο αλλά μέχρι εκεί.\nΜπήκε στο στην θέση του Μιτάι. Ήταν και πάλι ο καλύτερος και σήμερα ο μοναδικός που ενέπνεε εμπιστοσύνη πίσω.\nΑντικατέστησε τον απαράδεκτο Ανσαριφάρντ στο 64. Ορεξάτος και κατάφερε να κάνει κάποιες κινήσεις που ανησύχησαν την άμυνα του Βόλου.\nΜπήκε στο 69 στην θέση του Γκαρσία και δεν θυμόμαστε να ακούμπησε την μπάλα. Δυστυχώς η τόσο κακή ΑΕΚ δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί τα δικά της παιδιά. Μοιραία θα χαθεί αν περιμένουμε να κάνει πράγματα που είναι αφύσικο να κάνει στην ηλικία του.\nΑντικατέστησε τον Αλμπάνη στο 86 και δεν μπορεί να κριθεί καθώς αγωνίστηκε ελάχιστα.\nΜε 4-2-3-1 ξεκίνησε ο Μανόλο αλλά με εκπλήξεις στην επιλογή προσώπων. Με επιφύλαξη περιμέναμε να δούμε τα αποτελέσματα των επιλογών του. Εκτός εντεκάδας ο Σβάρνας και ο τιμωρημένος Λόπεζ και στην θέση τους ο Νεντελτσεάρου και ο Μιτάι. Αν και δεν απειλήθηκε ιδιαίτερα, δεν κατάφερε να κάνει ούτε υποψία φάσης. Λάθη επί λαθών σε άμυνα και επίθεση και το κερασάκι στην τούρτα να είναι το ανύπαρκτο πέναλτι που δίνουν στις καθυστερήσεις του ημιχρόνου χωρίς καν να δουν στο VAR. Δεν του πάει ο Βόλος σίγουρα αφού και οι αλλαγές του δεν βοήθησαν. Χάνει βέβαια το ματς από διαιτητικό λάθος και καλείται να διαχειριστεί το χειρότερο ρόστερ της εποχής Μελισσανίδη, αλλά στην τόσο κακή εικόνα δεν γίνεται να μην φέρει ευθύνη και ο προπονητής. Όπως και οι παίχτες αποδεικνύουν με κάθε ευκαιρία ότι δεν μπορούν. Κακώς επιλέχτηκαν να έρθουν στην ΑΕΚ με ελάχιστες εξαιρέσεις. Η ΑΕΚ πλέον χάνει από όλους και όχι μόνο από ομάδες με ανώτερο ρόστερ. Φταίνε όλοι. Από τον πρόεδρο μέχρι τις καθαρίστριες στην ΠΑΕ .


Μιχελάκης: Παιχνίδι του ΣΥΡΙΖΑ εναντίον της νομιμότητας - Newpost.gr\nΗ ζέστη συνεχίζεται - Μικρή πτώση της θερμοκρασία από το μεσημέρι του Newsroom Δημοσίευση 18 Ιουλίου 2013, 16:40 / Ανανεώθηκε 18 Ιουλίου 2013, 16:42 Μιχελάκης: Παιχνίδι του ΣΥΡΙΖΑ εναντίον της νομιμότητας\n«Το κλείσιμο της ΕΡΤ το επέβαλαν πολύ σημαντικοί λόγοι δημοσίου συμφέροντος. Κρίσιμοι για την εξυγίανση της ΕΡΤ. Κι ακόμη πιο κρίσιμοι για την πορεία του τόπου», ανέφερε από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Εσωτερικών Γιάννης Μιχελάκης.\n«Στόχος μας είναι να απαλλάξουμε τη δημόσια ενημέρωση από τα κυκλώματα, που τη ρήμαζαν. Στόχος μας είναι μια νέα Δημόσια Ραδιοτηλεόραση, σύμφωνα με τα πιο σύγχρονα διεθνή πρότυπα. Δημόσια, αλλά όχι κρατική. Με λιγότερο προσωπικό, αλλά επάξια επιλεγμένο, με κριτήρια ΑΣΕΠ. Με ικανότητα να προβάλλει την χώρα στο εξωτερικό, αλλά και να ενημερώνει και να ψυχαγωγεί τους πολίτες της χώρας . Στόχος μας είναι μια αληθινά αδέσμευτη δημόσια ραδιοτηλεόραση. Μια ανεξάρτητη, αντικειμενική, υπεύθυνη», τόνισε ο υπουργός.\nΑναφορικά με την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για Εξεταστική Επιτροπή για την ΕΡΤ ο κ. Μιχελάκης υπογράμμισε ότι «έχουμε άλλο ένα επεισόδιο στην απόπειρα πόλωσης και φανατισμού», είπε ο υπουργός Εσωτερικών Γιάννης Μιχελάκης και πρόσθεσε:\n«Έχουμε ένα παιχνίδι του ΣΥΡΙΖΑ, που βλέπουμε καθημερινά πλέον, εναντίον της νομιμότητας, της σταθερότητας και της ίδιας της Δημοκρατίας. Έχουμε άλλη μια απόδειξη της υποταγής του ΣΥΡΙΖΑ στα άκρα και τις ακρότητες».\nΌπως ανέφερε ο υπουργός, «δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι χθες και προχθές – λίγο μετά το Συνέδριό τους – βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ μιλούσαν εδώ, από τα έδρανα της Βουλής, για "δικτατορία", για "συμμορία", για "κατοχική κυβέρνηση", για "δωσιλογισμό"».\n«Είναι ύβρεις στον Κοινοβουλευτισμό και τους δημοκρατικούς θεσμούς. Είναι τυφλός ανταγωνισμός στις ακρότητες και τα άκρα. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ έδιναν από το βήμα της Βουλής "ραντεβού στα γουναράδικα". Ούτε το γεγονός ότι κάποιοι άλλοι ανέβαζαν στα προπύλαια της Βουλής διαδηλωτές και πανό για «απόλυση της κυβέρνησης»», υπογράμμισε ο κ. Μιχελάκης και σημείωσε:\n«Είναι κραυγές που εντείνονται τις τελευταίες μέρες για να εξάγουν την εσωτερική τους κρίση. Κραυγές που οφείλονται στην αδυναμία τους για συσπείρωση και έχουν στόχο την αντισυσπείρωση. Κραυγές που αντιγράφουν εκείνους που οι ίδιοι κατηγορούν για εκκόλαψη του μίσους».\nΟ Γιάννης Μιχελάκης τόνισε μιλώντας στη Βουλή ότι «οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ είδαν τις συγκεντρώσεις στο προαύλιο της ΕΡΤ σαν «κίνημα» για την ανατροπή της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης. Βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ διακήρυσσε, στις 26 Ιουνίου, πως το "Κίνημα του Ραδιομεγάρου δεν τελείωσε"».


Γυναικεία πέδιλα - Tsoukalas Shoes\nΤα απαραίτητα γυναικεία παπούτσια\nΤα παπούτσια αποτελούν απαραίτητο γυναικείο αξεσουάρ και κάθε γυναίκα έχει διαφορετικό παπούτσι για κάθε περίσταση. Φέτος τα πέδιλα έχουν την τιμητική τους καθώς θα βρεις αμέτρητα σχέδια και μεγάλη ποικιλία σε χρώματα! Τα πέδιλα είναι το αξεσουάρ που θα δώσει λάμψη σε όλα σας τα ντυσίματα. Στο eshop μας θα βρείτε κομψά ψηλοτάκουνα πέδιλα, που ολοκληρώνουν κάθε look σας! Το κάθε σχέδιο έχει το δικό του μοναδικό στιλ κι έτσι θα βρείτε σίγουρα, εκείνα που ταιριάζουν στο ντύσιμό σας. Ψηλοτάκουνα chic και μοντέρνα, θα σας δώσουν ιδέες για όλα τα looks σας. Παραγγέλλοντας τα παπούτσια σας από τον Tsoukala, είστε βέβαιοι ότι επιλέξατε ένα ζευγάρι μοντέρνο και άνετο. Από τις πασαρέλες μέχρι τις καθημερινές αλλά και τις βραδινές σας εμφανίσεις. Είναι θηλυκά, είναι κομψά κι έχουν αυτήν τη μοναδική ικανότητα να είναι εξαιρετικά sexy! Επέλεξε ένα ζευγάρι high heels σε ουδέτερο χρώμα για να τα κρατήσεις για καιρό στην γκαρνταρόμπα σου και σε έντονο ή με εντυπωσιακά prints για μια statement εμφάνιση. Δες τα πιο hot στιλ της σεζόν για να βρεις το σωστό ζευγάρι για σένα!


Θεοφανία Παπαθωμά: Είναι έγκυος! - Tlife.gr\n31.08.2014 | 09:49\nΘεοφανία Παπαθωμά: Είναι έγκυος!\nΣε πελάγη ευτυχίας βρίσκεται τον τελευταίο καιρό η Θεοφανία Παπαθωμά, που, σύμφωνα με δημοσίευμα της Real Life, διανύει τους πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης της. Η γνωστή ηθοποιός και ο σύντροφός της Γρηγόρης Πετράκος, σε λίγο καιρό, πρόκειται να αποκτήσουν ένα μωράκι και είναι στα καλύτερά τους.\nΗ εγκυμοσύνη της Θεοφανίας ήρθε να ολοκληρώσει τον ευτυχία της με τον γνωστό τραγουδιστή. Η ηθοποιός που έχει ήδη ένα πανέμορφο αγοράκι, τον Αχιλλέα, από το γάμο της με τον Πασχάλη Τσαρούχα, ετοιμάζεται να χαρίσει ένα αδελφάκι στον γιο της.\nΤο ζευγάρι είναι μαζί εδώ και ένα χρόνο και η σχέση τους φαίνεται πως κρατά καλά. Οι δυο τους μένουν μάλιστα μαζί και έχουν κοντά τους και τον γιο της Θεοφανίας, ενώ σύντομα αναμένεται να ψάξουν και για νέα μεγαλύτερη κατοικία.\nΣύμφωνα με πληροφορίες η Θεοφανία βρίσκεται στον 4ο μήνα της εγκυμοσύνης της και έχει κάνει ήδη και τον δεύτερο υπέρηχο. Ενώ, άνθρωπος από το κοντινό τους περιβάλλον αποκάλυψε πως και η μητέρα του τραγουδιστή έμαθε πρόσφατα τα ευχάριστα νέα και είναι πολύ χαρούμενη.\nΔες το τραγούδι του ζευγαριού:


Microsoft Research Advanced Artificial Intelligence | Techblog.gr\nMicrosoft Research Advanced Artificial Intelligence\nΤρίτη, 19/05/2009 · Κώστας Βλαχάκης Microsoft TechblogTV\nΣτα περισσότερα videogames, οι αντίπαλοι είναι προβλέψιμοι. Για παράδειγμα σε ένα παιχνίδι racing, αν έχει παίξει την ίδια πίστα αρκετές φορές, μπορείς να γνωρίζεις σε ποιες στροφές θα συναντήσεις τα αντίπαλα αυτοκίνητα και να προβλέψεις την συμπεριφορά τους. Αυτό καταντάει το παιχνίδι κουραστικό και ο ενθουσιασμός χάνεται γρήγορα. Το τμήμα Microsoft Research αναπτύσσει ένα σύστημα που επιτρέπει στους αντιπάλους σας να μαθαίνουν και να γίνονται καλύτεροι.\nΗ Microsoft Research αναπτύσσει την τεχνολογία Advanced Artificial Intelligence (AI) πάνω στον τίτλο videogame Project Gotham Racing και σύμφωνα με πληροφορίες, οι πρώτοι εμπορικά διαθέσιμοι τίτλοι αναμένονται μέσα στο επόμενο εξάμηνο του τρέχοντος έτους.


Athens SOS: Στα άκρα η προκλητικότητα της Τουρκίας στο Αιγαίο\nΟ αρχηγός Τακτικής Αεροπορίας και διοικητής του νατοϊκού αεροπορικού υποστρατηγείου της Λάρισας, αντιπτέραρχος (Ι) Ι. Πατσαντάρας , ήρθε για άλλη μια φορά αντιμέτωπος με την κλασική δικαιολογία της τουρκικής πλευράς ότι δεν... γνώριζε πως είχε ενεργοποιηθεί η δέσμευση της συγκεκριμένης περιοχής. Σημειωτέον ότι η Αγκυρα έχει εκδώσει, ήδη από τον Δεκέμβριο, ΝΟΤΑΜ με τις οποίες δεσμεύει δύο περιοχές στο Βόρειο και Κεντρικό Αιγαίο για αεροναυτικές ασκήσεις.\nΤο περιστατικό έλαβε χώρα χθες, περίπου στις 11 π.μ. Δύο ζεύγη τουρκικών F-16 παραβίασαν τη δεσμευμένη και ενεργοποιημένη περιοχή του Πεδίου Βολής Ανδρου. Τα τέσσερα τουρκικά μαχητικά ήταν μέρος σχηματισμού έξι αεροσκαφών που είχε εισέλθει λίγα λεπτά νωρίτερα στο FΙR Αθηνών. Το πρώτο ζεύγος εισήλθε στα 10.000 πόδια και το δεύτερο στα 2.300 πόδια. Εκείνη τη στιγμή η φρεγάτα «Αιγαίο» εκτελούσε πυρά κατά ανεμουρίου.\nΓια λόγους ασφαλείας αναγκάστηκε να διακόψει τις βολές και ενεργοποιήθηκε η «κόκκινη γραμμή» Λάρισας- Εσκί Σεχίρ. Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες, το ένα ζεύγος πέταξε σε απόσταση μικρότερη των 1.000 μέτρων από το ελληνικό αεροσκάφος που έσερνε το ανεμούριο που στόχευε η φρεγάτα. Μπεγλίτης στον «Μonde»: Θα εξορθολογίσουμε τις δαπάνες\nΟ κ. Μπεγλίτης σημειώνει επίσης ότι το υπουργείο Εθνικής Αμυνας έχει εμπλακεί ίσως περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο «στη συλλογική προσπάθεια να αντιμετωπίσουμε το έλλειμμα». Ωστόσο, ο αναπληρωτής υπουργός σημειώνει ότι η Αθήνα «θα εξορθολογίσει τις δαπάνες, όχι όμως εις βάρος της αμυντικής ικανότητας», υπενθυμίζοντας τις «τουρκικές προκλήσεις» και το γεγονός ότι η Αγκυρα «συνεχίζει να παραβιάζει τον ελληνικό εθνικό εναέριο χώρο».\nΣτο δημοσίευμα της εφημερίδας επισημαίνεται ότι οι αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας είναι οι υψηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ), αλλά και ότι οι διαπραγματεύσεις για την προμήθεια από την Ελλάδα φρεγατών Fremm συνεχίζονται.


NBA Previews 2016-17: Philadelphia 76ers - The Ball Hog - Know Your Game·The Ball Hog - Know Your Game\nNBA Previews 2016-17: Philadelphia 76ers\nPosted on Oct 18 2016 - 4:41pm by Kosmas Kapsalis\nBen SimmonsBryan ColangeloJahlil OkaforJerry ColangeloJoel EmbiidJulius ErvingLocked Out LeagueMike D'AntoniNerlens NoelRobert CovingtonSam HinkieSergio RodriguezTimothé Luwawu-Cabarrot\nH ομάδα που επέλεξε το πιο μακροχρόνιο πλάνο αποτυχίας ως τον καλύτερο δρόμο για την κορυφή, απογοητεύτηκε κι η ίδια με τα αποτελέσματα της διαδικασίας, “The Process”, και ο εμπνευστής αυτής, ο πολύς Sam Hinkie, εκπαραθυρώθηκε. Και εκπαραθυρώθηκε την στιγμή που η όλη διαδικασία δείχνει να περνάει το ζοφερό βάθος της και να αρχίζει να ανεβαίνει, αφήνοντας όλον τον κόσμο με την απορία αν στερήθηκε σε οριακό σημείο η υπομονή ή αν αυτή η αλλαγή επιτάχυνε τα αποτελέσματα. Σε κάθε περίπτωση, το πρώτο #1 draft του “Process” έφερε στην ομάδα τον Simmons και ο Embiid πάτησε παρκέ, ενώ από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού κατέφτασε κι ο Saric. Τα κομμάτια συγκεντρώνονται, ο προπονητής υπάρχει, αλλά το φως που αχνοφαίνεται στο βάθος δεν είναι ακόμα βέβαιο αν είναι το τέλος του τούνελ που έχει μπει η ομάδα εδώ και τέσσερα χρόνια, ή ο Υπερσιβηρικός που έρχεται με φόρα.\n“Trust the Process” (but, did you?)\nH περσινή χρονιά σας βρήκε στον πάτο του βαρελιού και να ξύνετε και λίγο μήπως έχει και παρακάτω. Οι Sixers τερμάτισαν -προφανώς- στην τελευταία θέση του ΝΒΑ, με μόλις 10 νίκες σε 82 προσπάθειες. Κατέχουν κι επίσημα το τρίτο χειρότερο ρεκόρ στην ιστορία του ΝΒΑ μετά το 7-59 των Bobcats του 2012, χρονιά του πιο πρόσφατο Lock Out, εξ’ου και τα λιγότερα παιχνίδια, και το 9-73 που είχαν πάλι οι 76ers το 1973. Τέσσερα χρόνια μετά το ναδίρ του ’73, οι Sixers ήταν στους Τελικούς της λίγκας με αντιπάλους τους Blazers – για να δούμε αν καταφέρουν να αναστηθούν και πάλι1)Βέβαια, μεσολάβησε η “Δευτέρα Παρουσία” στο πρόσωπο του Julius Erving, αλλά you get the picture…. Δεν τους έφτανε, όμως, μόνο ένα αρνητικό βάθρο. Ήθελαν και πρωτιά. Συγκεκριμένα, οι Sixers κέρδισαν το Denver στις 25/3/2015 και αμέσως μετά, στις 27/3 έχασαν από τους Clippers. Και συνέχισαν να χάνουν. Τελείωσε η σεζόν 2014-15 με 10 σερί ήττες, ξεκίνησε η περσινή χρονιά, έχασαν τα δυο παιχνίδια του Οκτώβρη, κι έχασαν και όλα τα παιχνίδια του Νοέμβρη. Ξανακέρδισαν τους Lakers την 1/12, μετά από 28 συνεχόμενες ήττες – το μεγαλύτερο σερί στην ιστορία της λίγκας. Τη δεύτερη θέση, με 26 σερί αποτυχίες μοιράζονται οι Cavs του 20112)Big surprise, την πρώτη χρονιά χωρίς τον “Βασιλιά” και (μαντέψτε!) οι προπέρσινοι 76ers. Συνολικά, στα τρία τελευταία χρόνια της ”process”, η ομάδα είχε 19, 18 και 10 νίκες αντίστοιχα. Σύνολο 47. Όσες είχαν οι Warriors στις 9 Φεβρουαρίου μετά το 123-110 με το Houston που τους πήγε στο 47-4…\nAυτή η εικόνα είναι που τερμάτισε την πίστη των ιδιοκτητών στο “Process”, οδηγώντας τον Hinkie σε παραίτηση3)Kαι τον Μαντζούκα στην κοινωνική αναταραχή., τον D’Antoni σε ρόλο βοηθού προπονητή, υπεύθυνο για την επίθεση της ομάδας και την οικογένεια Colangelo στο τιμόνι του front office του οργανισμού.\nΑν εξαιρέσουμε την ενίσχυση με rookies, είτε από το φετινό draft είτε από παλαιότερα -και για τους οποίους θα μιλήσουμε σε λίγο- οι υπόλοιπες προσθαφαιρέσεις ήταν χειρουργικής ακρίβειας, ενέσεις εμπειρίας σε ένα ρόστερ άκρως νεανικό, να κουμπώνουν ακριβώς πάνω σε αυτό που ζητάνε οι Sixers, χωρίς όμως να αφαιρούν πολύτιμο χρόνο από τους μικρούς που τον χρειάζονται. Το κενό του Carl Landry όχι απλά δεν χρειαζόταν να καλυφθεί, αλλά δημιουργήθηκε επίτηδες στην απέλπιδα προσπάθεια να βρεθεί περισσότερος χρόνος για τον στρατό από ψηλά κορμιά που υπάρχουν στην Philadephia.\nΑντίθετα, η μόνη θέση στην οποία οι Sixers δεν έχουν να παραθέσουν κάποιο πολύτιμο project είναι αυτή του point guard, και δευτερευόντως αυτή του shooting guard. Η αποχώρηση του Ish Smith, που εξαργύρωσε την πολύ καλή περσινή του χρονιά με ένα καλό -και επιτέλους σταθερό- συμβόλαιο στο Detroit, μαζί με αυτή του Isaiah Canaan, που έδωσε πολύτιμες λύσεις με το σουτ του ως combo guard, άφησαν μία τεράστια τρύπα στην περιφέρεια της ομάδας. Κανένα πρόβλημα, καθώς ο Jerryd Bayless αποκτήθηκε για να είναι ο βασικός playmaker της ομάδας και να περάσει σε δεύτερο ρόλο του χρόνου, όταν και θα αποκτηθεί ο franchise playmaker – αν, φυσικά, όλα πάνε βάσει σχεδίου. Ο Sergio Rodriguez ήρθε από την Real για να αποτελέσει τον αναπληρωματικό point guard και να αναχωρήσει του χρόνου για την Ισπανία ή κάποια άλλη ομάδα του ΝΒΑ, αν τα πάει εξαιρετικά. Τελευταία προσθήκη, για να ξεκινάει στο “2” στην θέση του απογοητευτικού Nik Stauskas, ο Gerald Henderson, ένας από τους πιο σταθερούς μέτριους – προς καλούς guards της λίγκας, σε μία κίνηση με λογική αντίστοιχη του Bayless, δηλαδή να παίξει για ένα διάστημα βασικός μέχρι να περάσει στον πάγκο στη θέση του μελλοντικού καλύτερου παίκτη που θα αποκτηθεί. Ο σχεδιασμός είναι απόλυτα λογικός, και ενώ θα κριθεί προφανώς στην πράξη, βλέπουμε ότι το πνεύμα του Sam Hinkie κατοικεί ακόμα στην Philadelphia.\nΟι φετινοί rookies των Sixers συνολικά έχουν ένα κοινό: δεν είναι κανένας από την Αμερική. (3-1)+2 είναι η φόρμουλα που μας δίνει τους παίκτες που θα αγωνιστούν φέτος για πρώτη φορά στο ΝΒΑ με τη φανέλα της Philadelphia. Στο draft επιλέχτηκε ο 19χρονος Τούρκος Furkan Korkmaz με το 26ο pick, αλλά δεν θα κάνει ακόμα το βήμα για το ΝΒΑ και θα συνεχίσει στην Efes. Με το 24ο pick4)Το οποίο ήρθε στα χέρια τους από το trade που δυο χρόνια πριν έστειλε τον Andrew Wiggins στην Minnesota για τα μάτια του Kevin Love, διάλεξαν τον Γάλλο Timothé Luwawu-Cabarrot. Κερασάκι στην τούρτα, βέβαια, το #1 pick, το πρώτο της ομάδας μετά από 20 χρόνια και το θρυλικό draft του ’96 που έφερε στην ομάδα τον Iverson, με το οποίο επέλεξαν τον πρωτοετή του LSU, και Αυστραλό στην καταγωγή, Ben Simmons, τον παίκτη που οι ομάδες είχαν σημειώσει στα τεφτέρια τους εδώ και χρόνια, περιμένοντας την παρουσία του στο φετινό draft, και βλέποντας στο πρόσωπό του έναν παίκτη με σπάνιο ταλέντο, που διαθέτει ιδανικό συνδυασμό κορμιού και ικανοτήτων, ικανό να ηγηθεί εξαρχής μιας ομάδας.\nΕκτός αυτών, όμως, φέτος θα αγωνιστούν στο ΝΒΑ και δυο παίκτες παλιότερων draft επιλογών, τους δύο εκ των οποίων αδημονούμε εδώ και χρόνια να δούμε. Πρώτος και καλύτερος ο Joel Embiid, #3 επιλογή στο χιλιοτραγουδισμένο draft του 2014, που έχασε τις δυο πρώτες σεζόν λόγω εγχειρήσεων στο πόδι. Ο Embiid δείχνει πλέον καλά, σε σωματικό και πνευματικό επίπεδο, και οι φίλαθλοι της ομάδας βλέπουν στα πρόσωπα εκείνου και του Simmons τους παίκτες που θα βγάλουν την ομάδα από την ανυποληψία. Πρωτοεμφανιζόμενος και ο Dario Saric, επίσης επιλογή του 2014, στο #12, ο οποίος “ψήθηκε” στην Efes και πλέον θα προσπαθήσει να αποδείξει ότι ο ντόρος γύρω από το όνομά του αλλά και η υπομονή για το άλμα στο ΝΒΑ δεν ήταν επί ματαίω.\nΜια καθ’ όλα μεταβατική χρονιά. Tα πράγματα ίσως να ήταν λίγο ή περισσότερο διαφορετικά αν δεν υπήρχε η ατυχία του τραυματισμού του Simmons στην προετοιμασία, ο οποίος υπέστη κάταγμα στο πόδι και θα λείψει μέχρι -τουλάχιστον- την νέα χρονιά. Ο τραυματισμός του είναι αρκετά ύπουλος, και η έλλειψη στόχων ενδεχομένως να παρατείνει την απουσία του από τα παιχνίδια, προκειμένου να αποθεραπευτεί πλήρως. Το “ερωτηματικό” στην ατυχία πηγαίνει συνδυαστικά με το παρακάτω tweet. O Simmons όπως είχε γραφτεί, είχε βάλει περίπου 15 μυικά κιλά μέσα στο καλοκαίρι κι αυτό παρουσιαζόταν ως κάτι καλό, μια ένδειξη ότι το -έτσι κι αλλιώς “NBA-ready”- κορμί του δυνάμωσε κι άλλο για τις απαιτήσεις της λίγκας. Κι έπειτα ήρθε αυτό.\nΟ Tim Grover θεωρείται στην Αμερική -κι όχι μόνο- guru της γυμναστικής και της διατροφής με εξειδίκευση στο μπάσκετ, έχοντας χτίσει την καριέρα του, όντας ο προσωπικός κι αποκλειστικός γυμναστής και σύμβουλος του Michael Jordan. Πλέον ιδιωτεύει, αναλαμβάνοντας παράλληλα και αρκετούς αθλητές στην προσπάθειά τους για αποθεραπεία έπειτα από τραυματισμούς, με πιο πρόσφατο λαμπερό του πελάτη τον Dwyane Wade. Ότι έχει βάση ως λογική το tweet του Grover, είναι αναμφίβολο. Το αν εκεί οφείλεται ο τραυματισμός του Simmons είναι άγνωστο.\nΤο σίγουρο είναι πως το σχέδιο των Sixers για (όσο μπορούσαν) άμεσο ανταγωνισμό, θα πάει ακόμα λίγο παραπίσω. Λογικά δεν θα επιδοθούν στο ίδιο ξεδιάντροπο tanking των τελευταίων χρόνων, αλλά ασφαλώς θα βρίσκονται στην λοταρία του Μαΐου.\nΌσοι με ξέρουν, γνωρίζουν για την αδυναμία μου στον Joel Hans Embiid. Μεγάλο μέρος του rebuilt που έκανα στη LoL έγινε μόνο και μόνο για να τον τσιμπήσω στην ίδια θέση με τους 76ers, με την πορεία της fantasyακής μου ομάδας έκτοτε να μην διαφέρει και κατά πολύ από εκείνη των Sixers. Είναι προφανές, συνεπώς, ότι πανηγυρίζω στην ιδέα της εισόδου του στα παρκέ του ΝΒΑ. Ξέχωρα, όμως, από οποιαδήποτε δικιά μου επιθυμία, είναι νομίζω αντικειμενική ”ανάγκη” να δούμε έναν υγιή Embiid στα γήπεδα, κι αυτό φάνηκε κι από τα ελάχιστα δείγματα που έχει δείξει ως τώρα στα preseason. Οι λίγες (πάρα πολύ λίγες) εικόνες που έχουμε για εκείνον από την μοναδική του χρονιά στο Kansas (και γενικότερα στο basket μιας κι άρχισε να παίζει στα 16 του περίπου) και τα φετινά φιλικά αφήνουν την αίσθηση ότι είναι ο μόνος ίσως παίκτης των Sixers που μπορεί να αλλάξει τη μοίρα τους. Tα συμπεράσματα από τα έξι φιλικά που έχει αγωνιστεί ως τώρα είναι πολύ καλά, και οι μέσοι όροι του να είναι 10 πόντοι και 5,5 rebounds σε μόλις 14 λεπτά παιχνιδιού. Είχε ακόμα σχεδόν ένα κόψιμο σε κάθε παιχνίδι, και συνολικά 25/31 βολές. Πέρα από τα στατιστικά, όμως, είναι η εικόνα του στα παιχνίδια και τα χαρακτηριστικά που, σιγά αλλά σταθερά, βγάζει στο παρκέ. Χαρακτηριστικά σε άμυνα και επίθεση που περιμέναμε με αγωνία και βλέπουμε με αγαλλίαση πως πράγματι υπάρχουν.\nΒέβαια, η επάνοδος του Embiid φέρνει τους Sixers αντιμέτωπους με το πρόβλημα που όλοι γνωρίζουν, και οι ίδιοι αναγνωρίζουν, πως υπάρχει. Τα τελευταία lottery picks του περίφημου σχεδίου του Hinkie ήταν όλα στη λογική “παίρνουμε τον καλύτερο διαθέσιμο παίκτη, παραβλέποντας την θέση του” κι έτσι βρέθηκαν με τον Saric που οκ, στο ΝΒΑ μπορεί να παίξει στο “3”, τον Simmons που είναι PF, και τους Nerlens Noel, Joel Embiid, Jahlil Okafor που παίζουν στο “5”. Ο Noel είναι ικανότατος αμυντικά, αλλά επιθετικά είναι απειλητικός μόνο μέσω επιθετικών rebounds, ή alley-oops. O Okafor από την άλλη, έχει σπουδαίες επιθετικές αρετές, που θυμίζουν ευθέως center παλιάς κοπής, αλλά αμυντικά είναι -τουλάχιστον- αδιάφορος. Ο Embiid στα χαρτιά έχει τα καλά και του ενός και του άλλου, αλλά πρέπει να τον δούμε και με συνέπεια και συνέχεια και να επιβεβαιώσουμε την αντοχή του στους ρυθμούς και τις απαιτήσεις του ΝΒΑ. Το σύστημα αυτό, όμως, δεν είναι δυνατόν αν δουλέψει. Okafor και Embiid είναι αδύνατο να σταθούν στο “4”, ενώ ακόμα και το πείραμα με τον Noel απέτυχε, με πρώτον να το δηλώνει ο ίδιος, αλλά να το επιβεβαιώνει και ο Πρόεδρος πλέον της ομάδας, Bryan Colangelo. Ένας τουλάχιστον από τους ψηλούς πρέπει να αλλάξει πολιτείες. Αυτό το ξέρουν οι Sixers. Το πρόβλημα είναι ότι το ξέρουν και οι υπόλοιπες ομάδες, με αποτέλεσμα να προσφέρουν ψίχουλα σε σχέση με την αξία των παικτών, γνωρίζοντας ότι οι Sixers βρίσκονται σε μειονεκτική διαπραγματευτικά θέση. Το ιδανικό σενάριο είναι η ανταλλαγή του Okafor για έναν περιφερειακό, και η προσπάθεια ο Noel να ταιριάξει με τον Embiid. Πρακτικά, Okafor και Noel είναι ακόμα παροπλισμένοι από μικροτραυματισμούς κι ο Embiid πάει για βασικός με περιορισμένα λεπτά. Το ευχάριστο είναι πως ενώ αρχικά είχε λεχθεί πως δεν θα παίζει στα back to back παιχνίδια (δύο παιχνίδια σε δύο συνεχόμενα βράδια), πλέον αίρεται ο συγκεκριμένος περιορισμός.\nΔιάγραμμα της κολεγιακής καριέρας των 20 τελευταίων ψηλών που έγιναν lottery picks. Αρκετά καλή παρέα..\nΜόνο Embiid κι εδώ. Μέχρι να επιστρέψει ο Simmons τουλάχιστον. Καλός ο -τα κάνω όλα και συμφέρω- Saric, καλός ο McConnell κι ο Sergio, εντυπωσιακός ψηλά ο Noel, και πανέμορφος στο post o Okafor, αλλά το πραγματικά ξεχωριστό στοιχείο της Phily για να ξενυχτάς είναι ο Καμερουνέζος.\nΠέρα όλων των άλλων στοιχείων του, έχει κι έναν από τους πιο διασκεδαστικούς λογαριασμούς στο twitter, μιας και δεν διστάζει από το να την πέσει ανοιχτά στη Rihanna, μέχρι να αυτοσαρκαστεί..\nΣίγουρα οι Sixers θα τραβήξουν πολλά βλέμματα φέτος. Δεν θα παίξουν μπάσκετ που θα θαμπώσει το μάτι κι όχι λόγω προβληματικής καθοδήγησης από τον πάγκο, μιας κι εκεί θα βρίσκεται για τέταρτη συνεχή χρονιά ο προερχόμενος από τη μεγάλη σχολή των -με σήμα προέλευσης- Spurs, Brett Brown. Αντίθετα, και φέτος, το ταλέντο εντός παρκέ θα είναι που θα υστερεί, παρότι διαθέτουν πολλά κι ενδιαφέροντα projects για να χάσουμε τον ύπνο μας. Οι Sixers θα έχουν την προσοχή μας, προκειμένου να δούμε ακριβώς τη θεωρία να γίνεται πράξη. Τον Embiid να κερδίζει αργά και σταθερά πόντους αυτοπεποίθησης, τα λεπτά του να ανεβαίνουν και να βγάζει τις ικανότητές του στο παρκέ. Ταυτόχρονα, την κατάσταση με τους τρεις centers, για όσο ακόμα διαρκέσει η συνύπαρξή τους, να γίνεται όλο και πιο δυσλειτουργική. Την ποιότητα στους guards να είναι αντιστρόφως ανάλογη με εκείνη στους ψηλούς, και με τον Robert Covington, αν απαντάει στα ερωτηματικά σταθερότητας που του τίθενται, να είναι ίσως η μόνη επιθετική απειλή από την περιφέρεια. Όταν επιστρέψει ο Simmons το επίπεδο θα ανέβει και οι νίκες ίσως πυκνώσουν λίγο, μονάχα τόσο όμως, ώστε να αναθαρρήσει η απογοητευμένη fan base της ομάδας.\nΠροτελευταία θέση στην Ανατολή και την Atlantic, λόγω της ύπαρξης της ομάδας Eurocup του Brooklyn, με ρεκόρ συν/πλην τρεις νίκες από τις 23.\n1. ↑ Βέβαια, μεσολάβησε η “Δευτέρα Παρουσία” στο πρόσωπο του Julius Erving, αλλά you get the picture…\n2. ↑ Big surprise, την πρώτη χρονιά χωρίς τον “Βασιλιά”\n3. ↑ Kαι τον Μαντζούκα στην κοινωνική αναταραχή.\n4. ↑ Το οποίο ήρθε στα χέρια τους από το trade που δυο χρόνια πριν έστειλε τον Andrew Wiggins στην Minnesota για τα μάτια του Kevin Love\nΤίμιε Κοσμά, οριακά Eurocup οι Nets!!! Χαχαχα, ωραία (όπως και ΌΛΕΣ οι υπόλοιπες, δικές σου και μη) ανάλυση\nEmbiid και ξερό ψωμί! (καλά, πίτσα, κρέπα, κάτι τέλος πάντων! )


Amelie Delicatessen: ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ\nΦέτος είναι της μόδας να δημοσιεύονται φωτογραφίες από τα χριστουγεννιάτικα δέντρα των επωνύμων. Επώνυμη είμαι μεν, αλλά αναγνωρίσιμη όχι και τόσο, επειδή λοιπόν στόλισα το δέντρο μας λέω να σας το δείξω για να μπαίνουμε με βήμα ταχύ σε καλύτερη διάθεση. Το δέντρο μας είναι χαρωπό, παιχνιδιάρικο και ζωηρόχρωμο. Ζωντάνεψε το σαλόνι μας, ανέβηκε η διάθεσή μας και ροδοκοκκίνησε το σπίτι μας.\nΓια να τηρούμε και τα πατροπαράδοτα ελληνικά μας έθιμα στολίσαμε και καραβάκι, δίπορτος ο στολισμός ώστε να καλύπτουμε όλα τα γούστα!\nτην Τρίτη, Δεκεμβρίου 04, 2012\nΡοδανθη 4/12/12 10:32\nΠολύ όμορφο το δεντρο σου αλλά και το καραβάκι όλα τα λεφτά.\nΝα είσαι καλά καλές γιορτές και του χρόνου με υγεία!!!\nPenelope 4/12/12 10:49\nΚαι του χρόνου με Υγεία, Αμαλί μου!\nΚαι εμείς το κάναμε Χρυσο-κόκκινο το σπίτι μας φέτος. Και όπως είπε και ο μικρός : μαμά πω-πω, όλα Κόκκινα έγιναν εδώ μέσα!\nΆντε μπας και καταφέρουμε και ανεβάσουμε διάθεση έστω και για 20-25 μέρες.\nΚαλημέρα να έχεις και πολύ-πολύ δύναμη!\nΕφη 4/12/12 15:58\nΚαι του χρόνου να είστε καλά! :)))\nΠολύ όμορφο το δέντρο σας και το καραβάκι για να μην ξεχνάμε, υπέροχο! Καράβι στόλιζε πάντα και η μανούλα μου! Καλές γιορτές να έχουμε!\nΕρμιόνη 4/12/12 20:51\nΚαλές γιορτές Αμαλία μου!\nΠράγματι ο όμορφος χριστουγεννιάτικος στολισμός μας φτιάχνει τη διάθεση!\nmia maria 5/12/12 10:18\nΠολύ όμορφο! Και του χρόνου με υγεία!\nΚαλές γιορτές να έχουμε:)\nloulou 6/12/12 09:48\nΚαι του χρόνου να'στε καλά! Εχουμε σχεδόν τα ίδια στολίδια! Τρελαίνομαι για αγιοβασίληδες, γλειφιτζουράκια, καμπανούλες!τέλειο!\nAmelie 6/12/12 10:48\nΣας ευχαριστώ όλους για τις ευχές! Ελπίζω να περάσουμε όλοι όμορφες γιορτές ,ε υγεία, ζεστασιά και καλή διάθεση!\nhttp://www.womland.com 10/12/12 17:15\nΑπίθανο το δέντρο σας!! Και μετά λες να δεις το δικό μου... Χε χε. Είναι απίστευτα όμορφο αυτό! Και του χρόνου! Α.. και τώρα, μου έδωσες μια ιδέα που γράφεις ροδοκοκκίνησε το σπίτι μας... Να φτιάξω ένα μικρό δέντρο από ρόδια!


Παραμύθια γλωσσοδέτες, όλου του λόγου μαριονέτες.. - PDF\nΠαραμύθια γλωσσοδέτες, όλου του λόγου μαριονέτες..\nDownload "Παραμύθια γλωσσοδέτες, όλου του λόγου μαριονέτες.."\n1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Παραμύθια γλωσσοδέτες, όλου του λόγου μαριονέτες.. Υπεύθυνη Καθηγήτρια: κα Β. Ζακοπούλου Σπουδάστρια: Καλλιόπη Τσίγκα Α. Μ. : 617 ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2010\n3 Πρόλογος Θα ήθελα να ευχαριστήσω την υπεύθυνη καθηγήτρια κυρία Β. Ζακοπούλου για την εργασία αυτή, για την υποστήριξή της στις δυσκολίες που αντιμετώπισα και τη συμμετοχή της στην ολοκλήρωση της εργασίας. 2\n4 Περίληψη Το παραμύθι αποτελεί άριστο μέσο διδασκαλίας. Χρησιμοποιώντας το, μπορούμε να πραγματοποιήσουμε το σκοπό της αγωγής, να διαμορφώσουμε μέσα από αυτό τον εσωτερικό κόσμο του παιδιού, αλλά και να καλλιεργήσουμε τη γλώσσα του. Γι αυτό και η εργασία αυτή αναφέρεται στην ανάπτυξη του λόγου του παιδιού και στην καλλιέργεια της γλώσσας μέσα από την παράδοση και το παραμύθι, ώστε τα παιδιά να μάθουν τη γλώσσα με έναν ευχάριστο και δημιουργικό τρόπο. Έχοντας ως εφόδιο το παραμύθι, μπορούμε να σκεφτούμε αρκετές γλωσσικές ασκήσεις, χωρίς να κάνουμε το παιδί να βαρεθεί και να κουραστεί. Διαβάζοντας, λοιπόν την εργασία θα μπορέσετε να μάθετε πολλά πράγματα για το πώς να χρησιμοποιείτε το παραμύθι αλλά και να εφαρμόσετε πολλές από τις ασκήσεις που περιέχονται σε αυτήν. The fairy tale constitutes an excellent teaching aid. By using it, we can actualize the purpose of the education; shape through it the inner world of the child and cultivate its linguistic ability. Hence, this work refers to the development of the speech of the child and the cultivation of the language through tradition and fairy tale, so that the children would learn the language in a funny and creative way. Having the fairy tale as a tool, we can think of several linguistic activities, without making the child feel bored and tired. Therefore, by reading this assignment you might learn many things on how to use a fairy tale but also you will learn how to apply many of the activities that this assignment includes. 3\n5 Περιεχόμενα Εισαγωγή σελ Γλώσσα- Γλωσσική ανάπτυξη Τι είναι Λόγος;...σελ. 7 Τι είναι Γλώσσα ;...σελ Η γέννηση της Γλώσσας σελ Θεωρίες κατάκτησης της Γλώσσας Εμπειριοκρατικές θεωρίες σελ Βιολογικές- γενετικές θεωρίες.σελ Γνωστική θεωρία..σελ Θεωρία κοινωνικού δομισμού..σελ Στάδια γλωσσικής ανάπτυξης κατά την προσχολική ηλικία Φωνολογική ανάπτυξη..σελ Συντακτική ανάπτυξη σελ Σημασιολογική ανάπτυξη..σελ Το παραμύθι: είδη και χαρακτηριστικά του Ετυμολογική προσέγγιση σελ Τι είναι παραμύθι;...σελ Ιστορική εξέλιξη του παραμυθιού..σελ Θεωρίες για τη διάδοση και τη γέννηση του παραμυθιού..σελ Διαχωρισμός των παραμυθιών Κατηγορίες παραμυθιών.σελ Είδη παραμυθιών.σελ Χαρακτηριστικά των παραμυθιών Ιδεολογικά χαρακτηριστικά των παραμυθιών..σελ Χαρακτηριστικά των ελληνικών παραμυθιών.σελ\n6 3. Ο ρόλος του παραμυθιού στη γλωσσική ανάπτυξη Τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας και το παραμύθι...σελ Το παραμύθι ως μέσον αγωγής.σελ Η παιδαγωγική και διδακτική αξιοποίηση του παραμυθιού..σελ Η παιδαγωγική σημασία και αξιοποίηση του παραμυθιού για το παιδί με ιδιαιτερότητες...σελ Η φωνολογική εξάσκηση στην προσχολική ηλικία...σελ Γλωσσικό υλικό..σελ Ασκήσεις...σελ Συμπεράσματα σελ. 80 Βιβλιογραφία..σελ Παράρτημα σελ\n7 Εισαγωγή Είναι αυτονόητη η σπουδαιότητα που έχει η καλλιέργεια της μητρικής γλώσσας στην πιο τρυφερή ηλικία, τη βρεφική, τη νηπιακή και την πρώτη παιδική. Από γλωσσικής πλευράς, ιδιαίτερα κρίσιμες θεωρούνται η προσχολική και η πρώτη σχολική ηλικία. Πολλά προβλήματα μαθησιακά ή προσαρμογής γενικότερα, έχουν τη ρίζα τους στην πλημμελή φροντίδα που έχουν τα παιδιά κατά την περίοδο αυτή. Η παρούσα εργασία έχει ως στόχο να ενημερώσει όλους όσους ασχολούνται με παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας και ενδιαφέρονται για τη γλωσσική καλλιέργεια των παιδιών. Η διάταξη των κεφαλαίων ξεκινά από τα γενικά χαρακτηριστικά του λόγου και της γλώσσας, καθώς και όλες τις πληροφορίες που πρέπει να γνωρίζουμε για το παραμύθι και καταλήγει σε ασκήσεις που μπορούν να εφαρμοστούν με βάση τα παραμύθια. Στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται μια αναφορά στη γλώσσα και το λόγο, στις θεωρίες που αναπτύχθηκαν για το πώς γεννήθηκε η γλώσσα, αλλά και στα στάδια γλωσσικής ανάπτυξης κατά ηλικία. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζονται οι πληροφορίες σχετικά με την ιστορική εξέλιξη του παραμυθιού και τις θεωρίες για τη διάδοσή τους, τις κατηγορίες και τα είδη του παραμυθιού, καθώς και τα χαρακτηριστικά τους. Το τρίτο κεφάλαιο αναφέρεται στο παιδί και τα παραμύθια, πως το παραμύθι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσον αγωγής καθώς επίσης και στην παιδαγωγική του αξιοποίηση και σημασία. Επιπλέον παραθέτονται ασκήσεις για τη φωνολογική εξάσκηση αλλά και άλλες γλωσσικές δραστηριότητες. Τελειώνοντας την εργασία, υπάρχει το Παράρτημα όπου περιλαμβάνει κάποια εξίσου σημαντικά στοιχεία που αξίζει να του δοθεί προσοχή. Τα στοιχεία αυτά είναι πως το παραμύθι εντάχθηκε στα σχολεία και για ποιους λόγους, ποια η σχέση του με τα σχολικά μαθήματα και πως μπορούμε να επιλέξουμε τα διδακτικά και παιδαγωγικά παραμύθια. Τέλος, καταγράφεται και βιβλιογραφία για τα νήπια την οποία μπορούν να χρησιμοποιήσουν εκπαιδευτικοί, θεραπευτές και γονείς. 6\n8 1. Γλώσσα και γλωσσική ανάπτυξη Ορισμοί: Λόγος: «Είναι η ικανότητα του ατόμου να αναγνωρίζει και να χρησιμοποιεί λεκτικά σύμβολα, για να οργανώνει τη σκέψη του και να επικοινωνεί με τα άλλα άτομα. Ο λόγος χωρίζεται σε δύο μέρη, στο δεκτικό, όταν το άτομο δέχεται πληροφορίες από το περιβάλλον, και στο εκφραστικό, όταν εκφράζει τα συναισθήματα και τις σκέψεις του προς το περιβάλλον» ( Μπιρμπίλη, 2001, σελ.180 ). Γλώσσα: «Είναι το σύνολο λέξεων και φράσεων που μπορεί να εκφράσει τις γνώσεις και τις παραστάσεις του ανθρώπου για τον κόσμο. Είναι, δηλαδή, ένας συμβατικός τρόπος επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων. Η γλώσσα αποτελεί το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ανθρώπου, ο οποίος κατάφερε να εκφράσει τις σκέψεις και τα πράγματα με σύμβολα, σε αντίθεση με τους υπόλοιπους ζωντανούς οργανισμούς» (Άλφα, 1993, σελ. 214). Η γλώσσα διακρίνεται, σε ομιλία και σε λόγο και αποτελεί ένα πολύμορφο και πολυσύνθετο σύστημα. «Γλώσσα λοιπόν, είναι ο λόγος και η ομιλία, το εσωτερικό, γενικό σύστημα που χαρακτηρίζει τη δομή μιας φυσικής γλώσσας (ο λόγος ) και η συγκεκριμένη από τα άτομα μιας γλωσσικής κοινότητας πραγμάτωσή τους (η ομιλία). Γλώσσα, είναι οι φθόγγοι, που απαρτίζουν τη μορφή μιας γλώσσας. Γλώσσα, είναι και το περιεχόμενο, οι σημασίες που δηλώνονται από τις διάφορες φωνολογικές μορφές. Γλώσσα, είναι η σύζευξη σημασίας και φωνολογικής αντιπροσώπευσης, περιεχομένου και μορφής. Γλώσσα, είναι ακόμη η επικοινωνία του ανθρώπου είτε ως ατόμου είτε ως κοινωνικής ομάδας. Τέλος, γλώσσα είναι η κατάσταση και η εξέλιξη της επικοινωνίας» ( Μπαμπινιώτης, 1998, σελ. 19). 7\n9 1. 2. Η γέννηση της γλώσσας Η προέλευση της γλώσσας είναι ένα ερώτημα η απάντηση του οποίου χάνεται στα βάθη της ανθρώπινης προϊστορίας, γεγονός που δικαιολογεί και τον μεταφυσικό αλλά και τον άκρατα υποκειμενικό χαρακτήρα πολλών θεωριών που προσπάθησαν να προσεγγίσουν το ζήτημα. Οι απαντήσεις στο ζήτημα της προέλευσης της γλώσσας αναζητώνται με βάση τα χαρακτηριστικά που φέρει η ίδια η γλώσσα. Σημαντικό σταθμό στην πορεία των σχετικών αναζητήσεων αποτέλεσε η ανάπτυξη της θεωρίας της εξέλιξης των ειδών, στον βαθμό που προσανατόλισε την έρευνα σε ερωτήματα που κύριο στόχο έχουν να εξηγήσουν πώς τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που εμφανίζει η γλώσσα βοήθησαν στην επιβίωση και αναπαραγωγή του ανθρώπινου είδους. Βασική προϋπόθεση, βέβαια, για την κατεύθυνση προς ερωτήματα αυτής της τάξης αποτελεί η παραδοχή πως η γλωσσική ικανότητα είναι βιολογικό χαρακτηριστικό του ανθρώπινου είδους, με την έννοια ότι το άτομο είναι εκ γενετής προετοιμασμένο για την εκμάθηση της γλώσσας. Θέση (Κατή, 2001) που ενισχύεται τόσο από τις έρευνες στον τομέα της οντογένεσης της γλώσσας (την απόκτηση της γλώσσας από το παιδί) όσο και από τα σχετικά πορίσματα της νευρογλωσσολογίας, της ανατομίας και της εμβρυολογίας, που αποδεικνύουν αφενός, ότι υπάρχουν στον ανθρώπινο εγκέφαλο ανατομικά χαρακτηριστικά εξειδικευμένα στην παραγωγή και κατανόηση του λόγου από την εμβρυϊκή ακόμη περίοδο και αφετέρου, ότι το παιδί αποκτά τη γλώσσα μέσω μηχανισμών που η ωρίμανσή τους εμφανίζει βιολογικά χαρακτηριστικά (Θεοδωροπούλου, 2001). Το ζήτημα, λοιπόν, της προέλευσης της γλώσσας υπό το πρίσμα της εξελικτικής θεωρίας επιδιώκει σε ένα πρώτο στάδιο να εξηγήσει τους παράγοντες που κινητοποίησαν τις βιολογικές προϋποθέσεις της εμφάνισης της γλώσσας: την εξέλιξη δηλαδή αφενός του ανατομικού εξοπλισμού του ανθρώπου, περιλαμβανομένων τόσο των αρθρωτικών οργάνων (λάρυγγα, δοντιών, γλώσσας, πνευμόνων κλπ.), αφού αυτά δευτερογενώς χρησιμοποιούνται για την παραγωγή του λόγου με την έννοια ότι οι βασικές τους λειτουργίες δεν συνδέονται άμεσα με τη γλώσσα αλλά με άλλες (π.χ. τη μάσηση), όσο και των αντίστοιχων εγκεφαλικών αφετέρου, την ανάπτυξη των 8\n10 νοητικών ικανοτήτων του ανθρώπου, και κυρίως της αφαίρεσης και της γενίκευσης που αποτελούν βασικές συνιστώσες του νοήματος. Η εμφάνιση της γλώσσας συνδέεται με πιθανές περιβαλλοντικές αλλαγές, οι οποίες κινητοποίησαν μια σειρά μεταβολών στην ανατομία του πρώιμου ανθρώπου. Από πλευράς ανατομίας, η όρθια στάση οδήγησε στην κάθετη θέση του λάρυγγα, γεγονός που είχε συνέπειες στην άρθρωση της ομιλίας. Η προϊστορική αρχαιολογία θεωρεί ότι τα ανατομικά χαρακτηριστικά τα οποία χρησιμοποιούνται για την παραγωγή του λόγου ήταν ήδη παγιωμένα στους πρώτους ανθρωπίδες (αυστραλοπίθηκος, πριν από τώρα). Κεντρική θέση κατέχει ο ανθρώπινος εγκέφαλος, ο οποίος χαρακτηρίζεται από λειτουργική ασυμμετρία: τα δύο ημισφαίρια παρουσιάζουν εξειδίκευση ως προς τις λειτουργίες που επιτελούν. Έτσι, μετά από έρευνες με αφασικούς κυρίως ασθενείς γνωρίζουμε ότι «μιλάμε με το αριστερό ημισφαίριο», αφού οι γλωσσικές λειτουργίες εντοπίζονται σε αυτό, και πιο συγκεκριμένα, στις περιοχές Broca και Wernicke βλάβες σε αυτές τις περιοχές έχουν ως αποτέλεσμα προβλήματα είτε στην κατανόηση είτε στην παραγωγή του λόγου. Ο homo habilis (ο «επιδέξιος άνθρωπος») ήταν ήδη προικισμένος με μεγαλύτερη ποσότητα εγκεφαλικής ουσίας, στην οποία πιθανότατα περιεχόταν και η περιοχή Broca (Θεοδωροπούλου, 2001). Η ύπαρξη του εργαλείου δηλώνει ήδη ανεπτυγμένες νοητικές ικανότητες που δεν συναντώνται στα άλλα έμβια όντα. Παρακολουθώντας, λοιπόν, την εξέλιξη των εργαλείων κατά τη διάρκεια των προϊστορικών περιόδων παρατηρούμε μια αυξανόμενη παρουσία και ανάπτυξη της αφαιρετικής ικανότητας, η οποία είναι έκδηλη στην τυποποίηση των εργαλείων. Από τη στιγμή λοιπόν που έχουμε ενδείξεις για την εμφάνιση της αφαιρετικής ικανότητας, μπορούμε να μιλάμε και για την ύπαρξη των νοητικών προϋποθέσεων εμφάνισης της γλώσσας. Αν η ικανότητα άρθρωσης και η ανάπτυξη των νοητικών ικανοτήτων αποτελούν προϋποθέσεις εμφάνισης της γλώσσας, δεν απαντούν όμως στο ερώτημα πώς η εμφάνιση της γλωσσικής ικανότητας συντέλεσε στην επιβίωση και αναπαραγωγή του ανθρώπινου είδους έτσι ώστε να παγιοποιηθεί ως ένα από τα βιολογικά χαρακτηριστικά του. Ούτως ή αλλιώς, η ανάπτυξη τόσο των αρθρωτικών όσο και των νοητικών ικανοτήτων δεν σημαίνει υποχρεωτικά ούτε εμφάνιση της γλωσσικής ικανότητας αλλά ούτε και ότι όλοι οι αρθρώσιμοι φθόγγοι χρησιμοποιούνται γλωσσικά. Γι αυτό και η απάντηση στο ερώτημα της προέλευσης της γλώσσας αναζητείται μέσα από τα χαρακτηριστικά της ίδιας της γλώσσας. Πιο 9\n11 συγκεκριμένα, από το γεγονός ότι η γλώσσα είναι ένα συμβολικό σύστημα σημείων, το οποίο χαρακτηρίζεται από αυθαιρεσία, μετάθεση, παραγωγικότητα και πολυλειτουργικότητα (Θεοδωροπούλου, 2001). Κατά συνέπεια, το ερώτημα που πρέπει να τεθεί καταρχήν είναι γιατί το ανθρώπινο είδος ανέπτυξε συμβολικό και όχι εικονικό ή δεικτικό σύστημα σημείων. Γιατί δηλαδή ανέπτυξε ένα σύστημα επικοινωνίας που διέπεται: α) από αυθαιρεσία, με την έννοια ότι η σχέση των γλωσσικών σημείων με αυτό στο οποίο αναφέρονται δεν είναι αιτιολογημένη αλλά προκύπτει από την κοινή σύμβαση σε αντίθεση με τα εικονικά συστήματα, όπου ανάμεσα στο σημείο και το αντικείμενο αναφοράς του υφίσταται σχέση ομοιότητας (π.χ. η σχέση ανάμεσα στη φωτογραφία ενός σπιτιού και το ίδιο το σπίτι), και με τα δεικτικά, όπου υπάρχει συνάφεια του σημείου με το αντικείμενο αναφοράς του (π.χ. ο καπνός ως ένδειξη φωτιάς). β) μετάθεση, τη δυνατότητα δηλαδή της γλώσσας να «μιλάει» για αντικείμενα, γεγονότα, έννοιες κλπ. που δεν είναι «προσδεδεμένα» με κάποιο άμεσο, παρόν ερέθισμα. γ) παραγωγικότητα, τη δυνατότητα δηλαδή της γλώσσας να παράγει από ένα περιορισμένο αριθμό φωνημάτων έναν απεριόριστο αριθμό προτάσεων. Η παραγωγικότητα θέτει το ζήτημα της σχέσης των σημείων μεταξύ τους: στην ουσία πρόκειται για το φαινόμενο της σύνταξης, όπου ο συνδυασμός των σημείων αποτελεί παράγοντα επιπλέον πληροφορίας. δ) πολυλειτουργικότητα, το γεγονός δηλαδή ότι η γλώσσα, εκτός από το ότι πληροφορεί, χρησιμοποιείται για επιτέλεση πράξεων, στα πλαίσια της νεοδαρβινικής θεωρίας αιτιολογείται ως αποτέλεσμα του ότι το ανθρώπινο είδος έζησε σε ομάδες. Ως εκ τούτου, η γλώσσα αποτέλεσε όχι μόνο μέσο πληροφόρησης σχετικά με το φυσικό περιβάλλον αλλά και μέσο διαχείρισης των ενδο-ομαδικών σχέσεων και διατήρησης των ενδο-ομαδικών ισορροπιών, προκειμένου να εξασφαλιστεί η επιβίωση της ομάδας από κινδύνους που προέρχονταν όχι πλέον από το φυσικό περιβάλλον αλλά από την «κοινωνική» αστάθεια της ομαδικής ζωής (Θεοδωροπούλου, 2001). 10\n12 1. 3. Θεωρίες κατάκτησης της γλώσσας Εμπειριοκρατικές Θεωρίες Οι εμπειριοκρατικές θεωρίες ερμηνεύουν τη μάθηση της γλώσσας ως αποτέλεσμα συνεξαρτήσεων γλωσσικών ερεθισμάτων και αντιδράσεων, και γενικότερα της αλληλεπίδρασης του ατόμου με το περιβάλλον στο οποίο ζει και του οποίου τη γλώσσα μαθαίνει. Οι θεωρίες αυτές είναι επηρεασμένες από την εμπειρική φιλοσοφία του 17 ου και 18 ου αιώνα. Την κυρίαρχη μαθησιακή θεωρία αποτέλεσε ο συμπεριφορισμός από τις αρχές του 20 ου αιώνα μέχρι το 1960 περίπου και οι κυριότεροι εκπρόσωποι είναι (Πόρποδας, 1993): Pavlov ( ) Ο Pavlov είναι γνωστός για την μελέτη των «εξαρτημένων αντανακλαστικών».τα αντανακλαστικά σ όλους τους οργανισμούς που έχουν σύστημα. Όλες οι μορφές αντανακλαστικών αντιδράσεων είναι εκδηλώσεις αυτόματης συμπεριφοράς που συμβαίνει χωρίς τη δική μας συνειδητή προσπάθεια, γιατί το νευρικό μας σύστημα είναι έτσι ρυθμισμένο ώστε να αντιδρά αυτόματα σε ορισμένα ερεθίσματα (Πόρποδας, 1996). Στο πείραμα που πραγματοποίησε ο Pavlov χρησιμοποίησε έναν πεινασμένο σκύλο, ο οποίος ήταν τοποθετημένος έτσι ώστε να συλλέγεται η ποσότητα του σάλιου που εκκρινόταν στην παρουσία ερεθισμάτων. Παρατήρησε όμως ότι η έκκριση σιέλου γινόταν όχι μόνο στη θέα του κρέατος αλλά και στα πατήματα του ανθρώπου που τον έφερνε. Τις αντιδράσεις αυτές ο Pavlov τις ονόμασε ψυχικά αντανακλαστικά (Δημητρόπουλος, 1981). Ψυχικό ή εξαρτημένο αντανακλαστικό καλείται η αντίδραση που εκδηλώνεται σε μια συγκεκριμένη κατάσταση εξαρτήσεως. Μια κατάσταση εξαρτήσεως αποτελείται από: - Ένα ανεξάρτητο ερέθισμα (τροφή),το οποίο προκαλεί μια φυσική αυτόματη αντίδραση του οργανισμού, την ανεξάρτητη αντίδραση (έκκριση σιέλου). 11\n13 - Ένα εξαρτημένο ερέθισμα (ήχος), το οποίο είναι το ουδέτερο ερέθισμα που αρχικά δεν προκαλούσε καμία αντίδραση, την εξαρτημένη αντίδραση. (Δημητρόπουλος, 1981) Έχουμε λοιπόν τα εξής : ΕΕ (ήχος) > ΑΕ (τροφή) > ΑΑ (σιέλωση) Όταν αυτό συμβεί αρκετές φορές τότε το εξαρτημένο ερέθισμα προκαλεί την ίδια αντίδραση. ΕΕ (ήχος) > ΕΑ (σιέλωση) Βασικά χαρακτηριστικά της θεωρίας του Pavlov: Τα χαρακτηριστικά είναι κλειδιά που έχουν ξεκλειδώσει μερικά από τα μυστήρια της μαθήσεως. Αυτά είναι: - Ενίσχυση καλείται η εξαρτημένη αντίδραση (έκκριση σιέλου) που προκαλείται από το εξαρτημένο ερέθισμα (ήχος) που ενισχύεται από το ανεξάρτητο ερέθισμα (τροφή). - Απόσβεση καλείται η εξαφάνιση της εξαρτημένης αντίδρασης (έκκριση σιέλου),όταν παύει το εξαρτημένο ερέθισμα (ήχος) να ενισχύεται από το ανεξάρτητο ερέθισμα (τροφή). - Εξάρτηση ανώτερου επιπέδου έχουμε όταν ένα εξαρτημένο ερέθισμα αποκτήσει την ισχύ του ανεξάρτητου ερεθίσματος,τότε μπορεί να συνδυαστεί με ένα τρίτο ερέθισμα και να οδηγήσει σε νέα κατάσταση εξαρτήσεως. - Γενίκευση ερεθίσματος υφίσταται όταν το υποκείμενο αντιδρά,όχι μόνο στο συγκεκριμένο ερέθισμα, αλλά και σε γειτονικά, όμοια ερεθίσματα. - Διάκριση ερεθίσματος είναι το αντίθετο της γενίκευσης, δηλαδή η αντίδραση του υποκειμένου σε διάφορα ερεθίσματα. Σύμφωνα με τον Pavlov επειδή ο άνθρωπος είχε ένα σύστημα δευτέρου βαθμού, τη γλώσσα συμπεριφερόταν πιο σύνθετα από τους άλλους οργανισμούς. Η γλώσσα, μέσω του φαινομένου που ονομάστηκε νοηματική γενίκευση και το οποίο αναφέρεται στην εξάρτηση από το νόημα, την έννοια ενός ερεθίσματος αντί από το ίδιο το ερέθισμα (Δημητρόπουλος, 1981). Ήρθε όμως η ώρα να εξηγήσουμε με βάση τη θεωρία του Pavlov πώς ένα παιδί μαθαίνει. Δίνεται στο παιδί το εξαρτημένο ερέθισμα, το οποίο είναι η εικόνα 12\n14 ενός αλόγου και παράγεται ταυτόχρονα το ανεξάρτητο ερέθισμα, όπου είναι η προφορά της λέξης «άλογο». Το παιδί λοιπόν μιμείται την προφορά της λέξης, η οποία είναι η ανεξάρτητη αντίδραση. Έτσι το παιδί θα μάθει να λέει «άλογο» όταν βλέπει την εικόνα του αλόγου καθώς συνδέεται η εικόνα με την παραγωγή της λέξης. Thorndike ( ) O Thorndike ανέπτυξε τη θεωρία του συνδετισμού κατά την οποία η σχέση μεταξύ εξωτερικού ερεθίσματος και αντίδρασης είναι ένας νευρικός δεσμός, μια σύνδεση. Ο όρος σύνδεση είναι τάση του οργανισμού να αντιδρά με κάποιο ιδιαίτερο τρόπο σε δομημένες καταστάσεις (Γεωργούσης, 1981). Η βασική μορφή μαθήσεως είναι η μάθηση με δοκιμή και πλάνη όπως υποστήριξε ο Thorndike. Μετά από το πείραμα του, ο Thorndike κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μάθηση είναι σταδιακή και όχι ενορατική. Ως μόνη βάση μάθησης θεωρεί τη δοκιμή και σύνδεση ενώ ο νους, η σκέψη και ο συλλογισμός δεν εμπλέκονται στη μάθηση. Το πείραμα του Thorndike περιλάμβανε μια πεινασμένη γάτα, η οποία τοποθετήθηκε σε ένα κλουβί στο οποίο υπήρχε μια θυρίδα που άνοιγε και έξω υπήρχε ένα ψάρι. Η πεινασμένη γάτα έπρεπε να αντιδράσει πατώντας το μοχλό,έτσι ώστε να ανοίξει τη θυρίδα. Μετά από πολλές δοκιμές,η γάτα τα κατάφερε. Σύντομα η γάτα πατούσε το μοχλό αμέσως μόλις έμπαινε στο κλουβί. Σαν αποτέλεσμα πολλών πειραμάτων ο Thorndike διατύπωσε 3 βασικούς νόμους μαθήσεως, οι οποίοι είναι: 1) οι νόμοι του αποτελέσματος 2) της ετοιμότητας 3) της ασκήσεως και αναλύονται ως εξής: 1) Ο νόμος αποτελέσματος αναφέρει ότι αν η συμπεριφορά ενισχύεται ή επιτυγχάνεται μπορεί να επαναληφθεί ενώ αν τιμωρείται τότε μπορεί να εμφανιστεί. 2) Ο νόμος της ετοιμότητας αναφέρει ότι προκαλείται ευχαρίστηση αν ο οργανισμός είναι έτοιμος να δεχτεί ένα ερέθισμα ενώ αντίθετα προκαλείται δυσαρέσκεια. 3) Ο νόμος της ασκήσεως αναφέρει ότι η επανάληψη δυναμώνει το δεσμό, ενώ η μη εξάσκηση μπορεί να εξαφανίσει. 13\n15 και 5 δευτερεύοντες νόμους, οι οποίοι είναι: 1) των πολλαπλών αντιδράσεων 2) της στάσεως ή διαθέσεως του οργανισμού 3) της επιλογής των στοιχείων 4) της απαντήσεως κατ αναλογία 5) της συνειρμικής μετατοπίσεως (Γεωργούσης, 1981) και αναφέρουν: 1) Ο νόμος των πολλαπλών αντιδράσεων αναφέρει ότι ο οργανισμός καταφεύγει σε άλλη αντίδραση, αν δεν λυθεί το πρόβλημα με την πρώτη αντίδραση, έως ότου επιτευχθεί η λύση. 2) Ο νόμος της στάσεως ή της διαθέσεως του οργανισμού αναφέρει ότι η μάθηση επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες και καταστάσεις (Γεωργούσης, 1981). 3) Ο νόμος της επιλογής λέει ότι το υποκείμενο επιλέγει σε ποία στοιχεία θα απαντήσει και αγνοεί τα υπόλοιπα. 4) Ο νόμος της απαντήσεως κατ αναλογία λέει ότι το υποκείμενο μπορεί να χρησιμοποιήσει όμοια στοιχεία από μια κατάσταση σε μια άλλη (Δημητρόπουλος, 1981). 5) Ο νόμος της συνειρμικής μεταβίβασης αναφέρει ότι ένας δεσμός μπορεί να μεταβιβαστή από μια κατάσταση σε μια άλλη και να μεταφέρει στοιχεία από τον πρώτο δεσμό στον επόμενο (Δημητρόπουλος, 1981). Watson ( ) Ο Watson είναι ο ιδρυτής της ψυχολογίας της συμπεριφοράς. Δεν διατύπωσε καμία θεωρία μαθήσεως, αναγνώριζε ως μόνο αντικείμενο της ψυχολογίας, τη συμπεριφορά. Συμπεριφορά είναι ότι μπορεί να παρατηρηθεί. Υποστήριξε ότι οι νοητικές δομές δεν μπορούσαν να παρατηρηθούν και να μελετηθούν επιστημονικά. Η θεωρία του Watson προώθησε μια άποψη ότι οι ανθρώπινες ικανότητες οφείλονται στη μάθηση. Η προσωπικότητα είναι ένα σύνολο εξαρτημένων αντανακλαστικών. Για παράδειγμα η ομιλία εκλαμβάνεται ως συμπεριφορά που προέρχεται από την κίνηση των μυών του λαιμού και η σκέψη ως υποφωνηματικός λόγος, βουβή ομιλία. Για τον Watson η ομιλία θα ήταν δυνατό να αποτελέσει αντικείμενο μελέτης ως συμπεριφορά, όχι ως όργανο για τη μελέτη «εσωτερικών εμπειριών». 14\n16 Έτσι οι ψυχολογικές διαφορές οφείλονται σε διαφορές στην ανατροφή, την εκπαίδευση και την συσσωρευμένη εμπειρία και όχι σε κληρονομικούς παράγοντες. Πρεσβεύει, λοιπόν, ότι ο άνθρωπος δεν γεννιέται με κάποιες νοητικές ικανότητες αλλά ότι είναι εφοδιασμένος με ορισμένα αντανακλαστικά και βασικά συναισθήματα (φόβος, οργή, αγάπη) το οποία μέσω της κλασσικής εξάρτησης συναρθρώνονται με πολλά και διάφορα ερεθίσματα (Δημητρόπουλος, 1981). Guthrie ( ) Ο Guthrie το 1953 διατύπωσε το Νόμο της Συνάφειας, σύμφωνα με τον οποίο: «Αν σε μια δεδομένη κατάσταση ο οργανισμός εκδήλωσε μια συγκεκριμένη συμπεριφορά, η ίδια συμπεριφορά θα επαναληφθεί αν ο οργανισμός βρεθεί στην ίδια κατάσταση.» Αργότερα το 1952 αναθεώρησε τον Νόμο υποστηρίζοντας ότι αυτό που κάνει ο οργανισμός είναι αποτέλεσμα εκείνου που αντιλαμβάνεται, δηλαδή ότι αντιδρά μόνο σε αυτά που αντιλαμβάνεται. - Μάθηση της μιας δοκιμής : ένα ερέθισμα αποκτά πλήρη μάθηση στην πρώτη σύνδεση με την αντίδραση. - Αρχή προσφάτου: αυτό που το άτομο έκανε τελευταίο, είναι αυτό που θα κάνει πάλι, όταν αντιμετωπίσει την ίδια κατάσταση. - Άσκηση και εκτέλεση: οι κινήσεις είναι μυϊκές συστολές και συμβαίνουν αυτόματα ενώ η πράξη μαθαίνετε και είναι η σύνθεση περισσότερων κινήσεων. Οι πράξεις είναι ίσες με μια δεξιότητα, δηλαδή τη σύνδεση ενός απέραντου αριθμού ερεθισμάτων είναι αντίστοιχες αντιδράσεις. Η άσκηση, λοιπόν, ευνοεί και ισχυροποιεί τέτοιες συνδέσεις. - Αμοιβή: βοηθά να αλλάξουν τα ερεθίσματα και να εμποδιστεί η απομάθηση. - Λήθη: οφείλεται στη νέα μάθηση. Η παλιά μάθηση παρεμβάλλεται και παρεμποδίζει τη νέα μάθηση. - Αποβολή συνηθειών: εδώ ο Guthrie πρότεινε τρείς μεθόδους αποβολής: 1. Μέθοδος κοπώσεως, όπου γίνεται η επανάληψη του ερεθίσματος που προκαλεί την ανεπιθύμητη συμπεριφορά έως ότου επέλθει κόπωση και προκληθεί αποστροφή από την ανεπιθύμητη αντίδραση. 2. Μέθοδος ελαχίστων ερεθισμάτων, όπου η παρουσίαση των ερεθισμάτων γίνεται βαθμιαία, ώστε η ανεπιθύμητη συμπεριφορά δεν προκαλείται. 15\n17 3. Μέθοδος αντίθετης αντιδράσεως, κατά την οποία τα ερεθίσματα που προκαλούν την ανεπιθύμητη αντίδραση παρουσιάζονται παράλληλα με άλλα ερεθίσματα του προκαλούν αντίθετη αντίδραση. Τα αρχικά συνδέονται με τις νέες αντιδράσεις οι οποίες επικρατούν ως τελευταίες. - Ποινή: έχει αποτέλεσμα μόνο όταν προκαλεί μία νέα αντίδραση στα ίδια ερεθίσματα και όχι για τον πόνο που προκαλεί. - Μεταβίβαση μαθήσεως: είναι ευνοϊκή σε απόλυτα όμοιες καταστάσεις. Πάνω στη θεωρία του Guthrie έχουν γίνει πολλές μελέτες και θεωρείται η πιο βιώσιμη θεωρία μαθήσεως σήμερα ( Δημητρόπουλος, 1981). Skinner ( 1904 ) O Skinner ενδιαφερόταν για τη μελέτη της συμπεριφοράς σε αυστηρά ελεγχόμενες πειραματικές καταστάσεις. Πρότεινε τη διάκριση μεταξύ δύο ειδών συμπεριφοράς : 1. την συμπεριφορά αντιδράσεως, η οποία βρίσκεται κάτω από τον άμεσο έλεγχο του ερεθίσματος και 2. την ενεργό συμπεριφορά, η οποία φαίνεται να είναι αυθόρμητη, παρά απάντηση σε ένα ηθικό ερέθισμα. Η πειραματική διάταξη του Skinner βασίζεται στη διάταξη ''το κουτί ή θάλαμος του Skinner''. Η συσκευή αυτή είναι σχεδόν γυμνή εσωτερικά (υπάρχει μόνο ένας μοχλός) και είναι συνδεδεμένο με τη συσκευή καταγραφής του ρυθμού αντιδράσεως. Ένας πεινασμένος ποντικός τοποθετείται στο ''κουτί του Skinner''. Ο μοχλός που υπάρχει στο κουτί πρέπει να πιεστεί από τον ποντικό, για να απελευθερωθεί μία μπουκιά φαγητού. Αρχικά ο ποντικός έκανε τυχαίες κινήσεις που μπορούν να χαρακτηριστούν ως εκδηλώσεις αυθόρμητης ή συντελεστικής συμπεριφοράς. Τελικά ο ποντικός πίεσε το μοχλό και αργά ή γρήγορα ανακάλυψε ότι η πίεση του μοχλού φέρνει την τροφή. Ύστερα από μερικές επαναλήψεις, με διαλείμματα ποικίλης διάρκειας, ο ποντικός πιέζει το μοχλό με ταχύτερο ρυθμό. Τα βασικά χαρακτηριστικά: Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της θεωρίας του Skinner είναι τα εξής: 1. Η ενίσχυση, δηλαδή η συμπεριφορά που ενισχύεται τείνει να επαναληφθεί, ενώ η συμπεριφορά που δεν ενισχύεται γίνεται μόνο κατά τυχαία διαλείμματα ή 16\n18 εγκαταλείπεται. Το ποσό της μαθήσεως εξαρτάται από το είδος της ενίσχυσης αλλά και το χρόνο παροχής της ενίσχυσης. - Καθυστέρηση της ενίσχυσης: όσο γρηγορότερα παρέχεται το ενισχυτικό ερέθισμα τόσο μεγαλύτερη είναι η επίδραση του και όσο μεγαλύτερο είναι το διάστημα του χρόνου τόσο φτωχότερη είναι η μάθηση. - Ρυθμούς ενίσχυσης: είναι το σχέδιο ή το πρόγραμμα ή η συχνότητα που ενισχύεται η συμπεριφορά. Δύο είναι τα είδη του ρυθμού ενισχύσεως: η διαρκής ή συνεχής ενίσχυση, δηλαδή η ενίσχυση που παρέχεται κάθε φορά που εμφανίζεται η κατάλληλη απάντηση και η περιοδική ή διακοπτόμενη ενίσχυση, δηλαδή όταν η σωστή απάντηση δεν αμείβεται κάθε φορά που εμφανίζεται, αλλά μερικές φορές (Γεωργούσης, 1981). Ύστερα από πειράματα όμως αποδείχτηκε ότι η ενεργός συμπεριφορά που αποκτήθηκε με την περιοδική ενίσχυση διατηρείται για περισσότερο χρόνο από τη συμπεριφορά που αποκτήθηκε με τη συνεχή ενίσχυση. - Είδη ενισχύσεως: η ενίσχυση μπορεί να είναι κάποια μορφή αμοιβής ή απουσία τιμωρίας. Γενικά, όμως, μπορεί να είναι οτιδήποτε ο οργανισμός βρίσκει ως ανταποδοτικό, μπορεί να λειτουργήσει ως ενισχυτικό ερέθισμα. Οι ενισχυτές διακρίνονται σε: άμεσους ή φυσικούς ενισχυτές: είναι αυτοί που ικανοποιούν τις φυσιολογικές ανάγκες και ορμές του ανθρώπου και η αξία τους για τον οργανισμό δεν χρειάζεται να μαθευτεί. έμμεσους ή επίκτητους ενισχυτές: είναι αυτοί που δεν ικανοποιούν ζωτικές ανάγκες, αλλά καθίσταται αποτελεσματικοί διαμέσου της διεργασίας της μαθήσεως. Επιπλέον η ενίσχυση διακρίνεται σε θετική και αρνητική. Δηλαδή: θετική ενίσχυση, όταν η παρουσία της αυξάνει την πιθανότητα εμφανίσεως μιας απαντήσεως, που είχε προηγηθεί της ενισχύσεως αρνητική ενίσχυση, όταν η παρουσία της αυξάνει την πιθανότητα μη εμφανίσεως μιας απαντήσεως, που προηγήθηκε της ενισχύσεως. 2. Εξάλειψη ή απόσβεση: είναι δυνατό να εξαλείψουμε μια μαθημένη απάντηση αφαιρώντας την ενίσχυση. Αν στο πείραμα του Skinner ο ποντικός πιέζει το μοχλό και δεν παίρνει την τροφή, βαθμιαία ο ποντικός σταματάει να πιέζει το 17\n19 μοχλό. Όταν ο αριθμός των απαντήσεων του ποντικού δεν είναι μεγαλύτερος από τον αριθμό των απαντήσεών του πριν από την εκπαίδευση, λέγεται ότι η συμπεριφορά του εξαλείφθηκε. 3. Αυθόρμητη ανάκτηση: έχουμε αν το υποκείμενο απομακρυνθεί από την κατάσταση της υποκαταστάσεως για λίγο χρόνο και ύστερα επιστρέψει σ' αυτήν. 4. Γενίκευση του ερεθίσματος: μια απάντηση που είναι εξαρτημένη από ένα ιδιαίτερο εξαρτημένο ερέθισμα, θα προκληθεί επίσης και σε άλλα ερεθίσματα που είναι κατά κάποιο τρόπο παρόμοια με το εξαρτημένο ερέθισμα. 5. Διάκριση του ερεθίσματος: η διάκριση είναι το αντίθετο της γενικεύσεως. Στη διάκριση, η απάντηση γίνεται σε ένα ερέθισμα, όχι όμως σε άλλα ερεθίσματα. 6. Διαμόρφωση της συμπεριφοράς: είναι η διαδικασία κατά την οποία ενισχύονται μόνο οι απαντήσεις που βρίσκονται στην επιθυμητή κατεύθυνση και αγνοούνται οι άλλες, ώστε ο οργανισμός να απαντά κατά έναν ορισμένο τρόπο. Δηλαδή η συμπεριφορά του οργανισμού πλάθεται. 7. Μάθηση διαφυγής και μάθηση αποφυγής: μάθηση διαφυγής: είναι η μάθηση του να απομακρύνεται ο οργανισμός από μια δυσάρεστη κατάσταση στην οποία βρέθηκε. μάθηση αποφυγής: είναι η μάθηση του να αποφεύγει ο οργανισμός, ή να προλαμβάνει, μια δυσάρεστη κατάσταση πριν αυτή συμβεί. 8. Η σημασία της ενεργού υποκαταστάσεως στη ζωή του ανθρώπου: Πεποιθήσεις, έθιμα, σκοποί και τα λοιπά, μπορούν να μαθευτούν διαμέσου της λειτουργίας της ενεργού μαθήσεως. Η μάθηση αυτή είναι ιδιαίτερα εμφανής κατά την περίοδο που τα μικρά παιδιά διδάσκονται την κοινωνικοποίηση. Ο Skinner τόνισε μερικούς από τους τρόπους με τους οποίους φορείς της ανθρώπινης κοινωνίας συνήθως χρησιμοποιούν ενίσχυση για να διαμορφώσουν τη συμπεριφορά. Αρχές της ενεργού υποκαταστάσεως έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για να τροποποιήσουν προβληματική συμπεριφορά σε παιδιά. Επίσης όταν μια ενεργός απάντηση εδραιωθεί, ο ερευνητής μπορεί να τη χρησιμοποιήσει ως μέσο με το οποίο θα ερευνήσει τις επιδράσεις των διάφορων συνθηκών επάνω στον οργανισμό. Εκτός από τις καθημερινές χρήσεις η ενεργός μάθηση είναι χρήσιμη και ως πειραματικό μέσο. Η γνωστότερη εφαρμογή της είναι γνωστή ως προγραμματισμένη διδασκαλία ή ως προγραμματισμένη μάθηση. 18\n20 9. Η εφαρμογή της θεωρίας της ενεργού υποκαταστάσεως στη διδασκαλία: Η θεωρία της ενεργού υποκαταστάσεως δείχνει ότι η συμπεριφορά που επιθυμούμε να αποκτήσουν τα παιδιά, πρέπει να αποσπαστεί και να ενισχυθεί. ΟSkinner λέει πως οι μαθητές από τις δραστηριότητες που κάνουν, ( γράφουν εργασίες, παρατηρούν αντικείμενα, και τα λοιπά ) ότι μαθαίνουν εξαρτάται από την ενίσχυση ή μη που δέχονται. Θα πρέπει όμως να ακολουθηθούν κάποια στάδια. Αρχικά τα υποδεέστερα μέρη των πολύπλοκων εννοιών και δεξιοτήτων πρέπει να εξειδικευτούν και να μπουν σε μια τάξη. Ύστερα, ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να δώσει την καθοδήγηση και τη διευθέτηση των νύξεων στα διδακτικά υλικά, ώστε να αποσπάσει τη συμπεριφορά, που αναμένει να αποκτήσουν οι μαθητές. Και τέλος πρέπει να αμείβει πρόθυμα και να ενισχύει κάθε βήμα ή πλευρά των εννοιών και δεξιοτήτων που αναπτύσσονται προοδευτικά (Γεωργούσης, 1981). 19\n21 Βιολογικές- γενετικές Θεωρίες Οι θεωρίες αυτές είναι επηρεασμένες από τη φιλοσοφία του ορθολογισμού και έρχονται σε αντίθεση με τις εμπειριοκρατικές θεωρίες. Οι βιολογικές- γενετικές θεωρίες υποστηρίζουν ότι η μάθηση της γλώσσας είναι έμφυτη και πως υπάρχει μια γενετικά προκαθορισμένη προδιάθεση του ανθρώπου να μάθει τη γλώσσα. Αυτό διαμορφώθηκε από τους γλωσσολόγους και τους ψυχολόγους οι οποίοι εντυπωσιάστηκαν από την καθολικότητα, την κανονικότητα και την ταχύτητα της μάθησης της γλωσσικής λειτουργίας. Τέλος κατέληξαν στο συμπέρασμα, ότι ο άνθρωπος έχει εσωτερικά προγραμματισμένη την απόκτηση της γλώσσας, η οποία πραγματοποιείται εύκολα όταν το περιβάλλον στο οποίο ζει συμβάλλει θετικά (Πόρποδας, 1993). N. Chomsky O Chomsky ανέπτυξε την γενετική- μετασχηματιστική γραμματική. Η θεωρία αυτή ερμηνεύει την παραγωγή των προτάσεων της γλώσσας με βάση την έννοια των μετασχηματιστικών νόμων, οι οποίοι λειτουργώντας επί των αρχικών, γενικών και αφηρημένων σχημάτων, που παράγει η «συντακτική βάση» κάθε γλώσσας, τα μετατρέπουν σε πλήρη τελικά σχήματα, τα οποία αποτελούν τις προτάσεις μια γλώσσας με τη μορφή που εμφανίζονται στον λόγο. Ο Chomsky επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που θέτει το ζήτημα της κατάκτησης της γλώσσας. Ένα θεμελιώδες χαρακτηριστικό ης ανθρώπινης γλώσσας είναι η δημιουργική ικανότητα του ανθρώπου να παράγει και να κατανοεί το άπειρο πλήθος γραμματικών προτάσεων. Τη θαυμαστή αυτή ικανότητα, ο άνθρωπος την αποκτά σε εκπληκτικά σύντομο χρονικό διάστημα αν ληφθεί υπόψη ότι το παιδί των πέντε ή έξι ετών διαθέτει ήδη αυτή την ικανότητα στη μητρική του γλώσσα. Το ερώτημα που προκύπτει αφορά τον τρόπο ερμηνείας αυτής της ικανότητας. Η απάντηση της μετασχηματιστικής θεωρίας στο ερώτημα αυτό είναι πως ο άνθρωπος και μάλιστα το παιδί είναι δυνατό να κατακτά τη γλώσσα με μόνη την εμπειρία του, ενόψει του άπειρου πλήθους νέων στοιχείων για τα οποία δεν έχει εμπειρία, ωστόσο περιλαμβάνονται σε αυτή τη διαδικασία. Κατά τον Chomsky, η γλωσσική ικανότητα που έχει ο άνθρωπος μπορεί να ερμηνευθεί μόνο ως παράγωγο 20\n22 της λειτουργίας ενός πεπερασμένου γλωσσικού συστήματος, το οποίο μπορεί να κατακτήσει ο άνθρωπος γιατί είναι ορισμένο και περιορισμένο. Το σύστημα αυτό, το οποίο περιλαμβάνει συντακτικά σχήματα και λέξεις μαζί με τους αντίστοιχους κανόνες, μπορεί να παράγει την απειρία της γλώσσας. Τον μηχανισμό αυτό αποτελεί η γραμματική και συγκεκριμένα η συντακτική βάση της γλώσσας. Το πεπερασμένο σύστημα της γλώσσας αποτελεί η συντακτική βάση, δηλαδή το γλωσσικό υλικό που οικοδομείται η γλώσσα. Το σύστημα αυτό αποτελείται από ορισμένα θεμελιώδη συντακτικά στοιχεία, το λεξιλόγιο και τους συνδυαστικούς κανόνες, με βάση τους οποίους δομούνται τα στοιχεία αυτά. Από το πεπερασμένο αυτό σύστημα συντελείται το πέρασμα στην απειρία της γλώσσας. Δημιουργούνται δηλαδή, γενικά συντακτικά σχήματα, τα οποία αποτελούν τη βασική συντακτική υποδομή που εμφανίζεται στο λόγο. Τα σχήματα αυτά, πριν λάβουν την τελική συντακτική τους μορφή,καταστούν δηλαδή επιφανειακές δομές, περνούν από μεταβατικές μορφές, οι οποίες καθορίζονται σε κάθε γλώσσα από ένα σύστημα κανόνων που ονομάζονται μετασχηματισμοί. Η γραμματική κάθε γλώσσας αποτελείται από τρεις βασικούς τομείς: τον συντακτικό, τον σημασιολογικό και τον φωνολογικό. Η σύνταξη παράγει τα γενικά σχήματα των προτάσεων, τις αφηρημένες σχέσεις που συνθέτουν τον κορμό του λόγου. Οι σχέσεις αυτές περιέχουν όλα τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για τη σημασιολογική κατανόηση και τη φωνολογική και φωνητική αντιπροσώπευση των προτάσεων. Ο συντακτικός τομέας διακρίνεται: Βάση: περιλαμβάνει τα συντακτικά και λεξιλογικά στοιχεία, με τα οποί οικοδομεί τον σκελετό του λόγου, με τη χρήση κανόνων φραστικής δομής και λεξικών κανόνων. Η βάση αποτελεί πεπερασμένο σύνολο στοιχείων που καθιστά δυνατή τη δημιουργία της απειρίας της γλώσσας. Βαθιά δομή: με τα στοιχεία της βάσης παράγονται τα αφηρημένα, γενικά συντακτικά σχήματα που καθορίζουν τη γενική δομή και τη σημασία των προτάσεων. Στα γενικά σχήματα, στα οποία η θεωρία ανάγει την πληθώρα των προτάσεων, παρατηρείται μια ομοιότητα δομής στις διάφορες φυσικές γλώσσες. Τα σχήματα τις βαθιάς δομής περιέχουν τα στοιχεία για την τελική σημασιολογική ερμηνεία της πρότασης. Μετασχηματιστικό τμήμα: είναι το τμήμα της σύνταξης που συμπληρώνει και τροποποιεί τα γενικά σχήματα της βαθιάς δομής με μια 21\n23 σειρά από γενικούς και ειδικούς μετασχηματιστικούς κανόνες που λειτουργούν επί των κανόνων φραστικής δομής, χωρίς όμως να διαμορφώνουν τη σημασία της πρότασης. Επιφανειακή δομή: περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία δομής που εμφανίζονται στο λόγο, εκτός από τη φωνολογική τους έκφραση που είναι η τελική διαδικασία παραγωγής της πρότασης. Δεδομένου ότι στο πλαίσιο της διαφορετικά σχήματα είναι δυνατό να συμπέσουν και όμοια να διαφοροποιηθούν, η επιφανειακή δομή δεν αρκεί, για να ερμηνεύσει τη γένεση και λειτουργία του λόγου. Στη μετασχηματιστική γραμματική ο ρόλος της σύνταξης στη γλώσσα έχει αναχθεί στο σημαντικότερο αντικείμενο ενδιαφέροντος της θεωρίας. Το κέντρο βάρους μετατοπίζεται κατ αυτό τον τρόπο στην πρόταση, δηλαδή σε γλωσσική μονάδα ανωτέρου επιπέδου, που προϋποθέτει τη συντακτική λειτουργία της γλώσσας. Κατά τον Chomsky,η σύνταξη συνδέεται με το σημαντικότερο χαρακτηριστικό της γλώσσας, τη δημιουργική ικανότητα του ανθρώπου. Το προβάδισμα στη σύνταξη περιορίζει το ρόλο της σημασιολογίας σε ερμηνευτικό ρόλο και τούτο αποτέλεσε εστία κριτικής για τη θεωρία του Chomsky. Η ανάλυση της γλώσσας κινείται σε δύο επίπεδα. Η θεώρηση των γλωσσικών σχημάτων γίνεται κατά τη βαθιά δομή τους, η οποία αφορά το επίπεδο της γλωσσικής ικανότητας, το οποίο βρίσκεται πέρα από την επιφανειακή δομή, δηλαδή τη μορφή εμφάνισής τους στην ομιλία. Η αναγωγή στις αρχικές δομές ερμηνεύει τα σχήματα του φωνούμενου λόγου μέσω των μετασχηματιστικών νόμων και διαφωτίζει τη διαδικασία παραγωγής των προτάσεων. Η μετασχηματιστική θεωρία καθιερώνει την έρευνα των καθολικών σχημάτων της γλώσσας γνωστή με τον όρο universalia. Αν γίνει δεκτό ότι υφίσταται βαθύτερη δομική συγγένεια μεταξύ των γλωσσών, αυτή θα πρέπει να ζητηθεί στη συντακτική υφή αυτών και μάλιστα στα αρχέτυπα συντακτικά σχήματα, τα παραγόμενα από τη συντακτική βάση. Αυτά αποτελούν τα λεγόμενα καθολικά της γλώσσας, δηλαδή τα γενικά δομικά σχήματα από τα οποία πηγάζει η ποικιλία των συντακτικών σχημάτων της ανθρώπινης γλώσσας. Η διαδικασία εκμάθησης της γλώσσας, η οποία κινείται μέσα σε ένα πολύ περιορισμένο κύκλο γλωσσικής εμπειρίας, ο οποίος πολλές φορές ενέχει λάθη, προϋποθέτει, για να κατανοηθεί την ύπαρξη εγγενών γλωσσικών δομών, δηλαδή γλωσσικών καταβολών οι οποίες δικαιολογούν ορισμένα κοινά γνωρίσματα της 22\n24 καθόλου γλωσσικής συγκρότησης του ανθρώπου, πέρα από τις ποικίλες διαφοροποιήσεις που συνθέτουν τον ατομικό χαρακτήρα κάθε φυσικής γλώσσας. Στα γενικά σχήματα της βαθιάς δομής παρατηρούνται ομοιότητες στη λειτουργία των περισσότερων γλωσσών αλλά και στη δομή, αν τεθούν στο περιθώριο οι διαφοροποιήσεις της επιφανειακής δομής. Η ευχέρεια και το σύντομο χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο κατακτάται η γλώσσα από το παιδί οδηγούν στην παραδοχή κοινής εσωτερικής οργάνωσης της γλώσσας, η οποία ρυθμίζει τη μορφή των νόμων της καθολικής γραμματικής (Μπαμπινιώτης, 1998). Η γλωσσική ανάπτυξη συνιστά μια διαδικασία ανακάλυψης των μετασχηματιστικών αρχών που συνδέουν την επιφανειακή δομή ορισμένης γλώσσας με τα υποκείμενα καθολικά στοιχεία της βαθιάς δομής της γλώσσας, τα οποία αποτελούν το υπόβαθρο κάθε γλώσσας. Ο Chomsky διατυπώνει τη θεωρία της «μετασχηματιστικής γραμματικής». Υποστηρίζει ότι η γλώσσα προσδιορίζεται από ένα σύνολο κανόνων με βάση τους οποίους καθίσταται δυνατή η παραγωγή άπειρου αριθμού γραμματικώς ορθών προτάσεων. Η γλωσσολογία οφείλει να αναπτύξει ένα σύνολο γραμματικών κανόνων στη βάση των οποίων οι προτάσεις κάθε γλώσσας μπορούν να κριθούν αποδεκτές ή μη. Η γραμματική έχει τη δυνατότητα να περιγράψει τη γνώση που έχει το άτομο, όταν κατανοεί ή διατυπώνει μια πρόταση στη γλώσσα του. Ο Chomsky αναφέρεται στην ύπαρξη γλωσσικών δομών, τις οποίες το άτομο γνωρίζει εκ γενετής και η μάθηση των οποίων δεν προϋποθέτει διδασκαλία (Πόρποδας, 1993). Κατά τον Chomsky, είναι αδύνατο να εξηγηθεί η απόκτηση της ανθρώπινης γλώσσας με βάση την επίδραση του περιβάλλοντος, χωρίς να υποθέσουμε την ύπαρξη ενός έμφυτου προγραμματισμού για την επιλογή των βασικών της στοιχείων. Τούτο αποδεικνύεται από το γεγονός ότι το παιδί, ακόμη και στα πρώιμα στάδια, δεν χρησιμοποιεί λέξεις στην τύχη, αλλά με βάση ορισμένους βασικούς κανόνες δομής. Εφ όσον αυτή η ικανότητα έχει βιολογική βάση, δεν επηρεάζεται από το γλωσσικό περιβάλλον ούτε από τη συγκεκριμένη γλώσσα που μαθαίνει το παιδί. Άρα τα θεμελιώδη στοιχεία της βαθιάς δομής της γλώσσας είναι κοινά σε όλες τις γλώσσες, γι αυτό το παιδί μπορεί να μάθει οποιαδήποτε γλώσσα. Με βάση τα παραπάνω, ο Chomsky υποστηρίζει ότι η διαφοροποίηση των ανθρώπινων γλωσσών είναι μόνο επιφανειακή και αποτελούν διαφορετικές όψεις μια καθολικής γλωσσικής δομής, την οποία το παιδί πρέπει να ανακαλύψει και να μάθει. Αυτό το κατορθώνει το παιδί χάρη σε έναν έμφυτο μηχανισμό, τον «μηχανισμό 23\n25 γλωσσικής απόκτησης», ο οποίος καθιστά ικανό το παιδί να αποκτά τη γλώσσα του περιβάλλοντός του. Η εσωτερική δομή του έμφυτου αυτού μηχανισμού περιλαμβάνει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που είναι κοινά σε όλες τις γλώσσες (Πόρποδας, 1993). Γλωσσική ικανότητα: η οποία αναφέρεται στην αφηρημένη γνώση που έχει το άτομο για τη γλώσσα. Γλωσσική απόδοση: η οποία αναφέρεται στην εφαρμογή αυτής της γνώσεις κατά τη πρόσληψη και παραγωγή της γλώσσας. Παραγωγικότητα: η οποία αναφέρεται στο γεγονός ότι σε κάθε γλώσσα είναι δυνατόν να παράγεται ένας απεριόριστος αριθμός εκφράσεων με μικρό αριθμό φωνημάτων. Για παράδειγμα: Ο σκύλος δάγκωσε το Γιάννη. Ο αγριεμένος σκύλος δάγκωσε το Γιάννη. Ο αγριεμένος σκύλος δάγκωσε τον Γιάννη ο οποίος τον πείραζε. Κανονικότητα: η οποία αναφέρεται στο γεγονός ότι οι εκφράσεις αυτές που παράγονται ή μπορούν να παραχθούν είναι συστηματικές και διέπονται από ορισμένες αρχές με βάση τις οποίες οργανώνονται και οι οποίες πρέπει να είναι κοινές και όχι ιδιαίτερες για κάθε πρόταση. Γραμματική: η οποία περιλαμβάνει όλες τις αρχές που ρυθμίζουν την παραγωγή αποδεκτών προτάσεων και την απόρριψη των λανθασμένων από την άποψη του συντακτικού, της σημασιολογίας και της φωνολογίας. Συντακτικό: το οποίο περιλαμβάνει τους κανόνες που διέπουν τη δομή της πρότασης και το γραμματικό τύπο των λέξεων. Για παράδειγμα: Ο σκύλος δάγκωσαν το Γιάννη. Ο σκύλος δαγκώθηκε το Γιάννη. Σημασιολογία: η οποία αναφέρεται στη νοηματική κανονικότητα της πρότασης, καθορίζοντας τους κανόνες αρχές που προσδιορίζουν την έννοια στην πρόταση. Για παράδειγμα: Άγευστα πικρά σταφύλια οδηγούσαν το βιβλίο. Η παραπάνω πρόταση είναι σωστή από πλευράς γραμματικού τύπου, συντακτικής δομής και φωνολογίας, δεν είναι όμως σωστή ως προς τη σημασιολογική κανονικότητα αφού το νόημά της είναι παράλογο. 24\n26 Φωνολογική κανονικότητα: η οποία παραβιάζεται στην ιδιωματική ή κακή προφορά των λέξεων με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η κατανόηση της πρότασης παρά το ότι είναι σωστή από πλευράς συντακτικής δομής και σημασιολογίας. Για παράδειγμα: - Εμπρός! - Θα ήθελα τογκόστα; - Ποιόν; - Τογκόστα παρακαλώ. - Α! τον Κώστα, μάλιστα! Ένα βασικό χαρακτηριστικό της μετασχηματιστικής γραμματικής του Chomsky είναι η διάκριση δύο επιπέδων στη δομή των προτάσεων: Της επιφανειακής δομής: η οποία αναφέρεται στο φραστικό επίπεδο και προσδιορίζει την ιεραρχική ανάλυση της φραστικής δομής της πρότασης, στα βασικά συστατικά της, δηλαδή το ονοματικό μέρος και το ρηματικό μέρος. Για παράδειγμα: Ο άγνωστος επισκέπτης έφυγε για την πόλη. Ονοματικό μέρος Ρηματικό μέρος Της βαθιάς δομής: η οποία αναφέρεται στην υποκείμενη υποθετική δομή και αντανακλά την έννοια της πρότασης. Κάθε πρόταση έχει μια επιφανειακή δομή και μια βαθιά δομή, οι οποίες όμως δεν ταυτίζονται κατ ανάγκην (Πόρποδας, 1993). 25\n27 Γνωστική Θεωρία Σύμφωνα με τη γνωστική θεωρία, το παιδί μαθαίνει τη γλώσσα όχι γιατί ενισχύεται θετικά ή αρνητικά, ούτε γιατί έχει έμφυτη τη συντακτική δομή της γλώσσας, αλλά γιατί εσωτερικοποιημένες μη γλωσσικές αναπαραστάσεις προηγούνται της γλωσσικής ανάπτυξης και αποτελούν τη βάση για εσωτερικοποίηση και μάθηση της γλώσσας. Έτσι η θεώρηση της γλώσσας δεν γίνεται χωριστά από άλλες γλωσσικές λειτουργίες που σχετίζονται με την επεξεργασία πληροφοριών. Δύο βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της σημασιολογικής και συντακτικής δομής της γλώσσας είναι: Η απόκτηση της έννοιας της μονιμότητας των αντικειμένων και των χαρακτηριστικών τους. Η απόκτηση της γνώσης ότι οι λέξεις αναφέρονται και αντιπροσωπεύουν αντικείμενα, πρόσωπα, κτλ. Στη διάρκεια της προγλωσσικής περιόδου το παιδί «μαθαίνει» το γύρω κόσμο του, ενεργώντας πάνω στα αντικείμενα του περιβάλλοντός του, έτσι ώστε όταν μαθαίνει τη γλώσσα, είναι δυνατό να εκφράσει γλωσσικά τη γνώση που έχει ήδη αποκτήσει. Έτσι, λοιπόν, η γλωσσική μάθηση συνίσταται στο να μεταφράζει σε γλωσσικές τις προγλωσσικές νοητικές αναπαραστάσεις. Η θέση που πήρε η γνωστική θεωρία είναι ότι η γλώσσα μαθαίνεται με τη βοήθεια γενικών γνωστικών μηχανισμών. Η γλώσσα είναι ένα κωδικοποιημένο σύστημα, το οποίο χρησιμοποιείται από το παιδί για να εκφράσει τις σχέσεις που υπάρχουν στο περιβάλλον του (Πόρποδας, 1993). Piaget Στη θεωρία του ο Piaget (1979) υποστήριξε ότι η γλώσσα είναι το αποτέλεσμα της ανάπτυξης της ευφυΐας. Η εξέλιξη των σχημάτων είναι συνώνυμη με την ανάπτυξη της ευφυΐας η οποία και είναι απαραίτητη αν οι άνθρωποι θέλουν να προσαρμοστούν στο περιβάλλον τους και να επιβιώσουν. Κατά τον Piaget, η γνωστική λειτουργία είναι μέρος της γενετικής κατασκευής του ανθρώπου. Η προσαρμογή του ανθρώπου στο περιβάλλον επιτελείται στη βάση δυο συμπληρωματικών μηχανισμών: της αφομοίωσης και της συμμόρφωσης, οι οποίοι είναι έμφυτοι (Παπαμιχαήλ, 1988). 26\n28 - Αφομοίωση είναι η διαδικασία κατά την οποία ο οργανισμός αντιδρά προς το περιβάλλον με την ενσωμάτωση εμπειριών στα υπάρχοντα σχήματα. - Συμμόρφωση είναι η διαδικασία κατά την οποία τροποποιούνται τα υπάρχοντα σχήματα (Δημητρόπουλος, 1981). Οι γνωστικές δομές δεν είναι στατικές, αλλά συνεχώς μεταβάλλονται. Τέτοιες δομές είναι τα σχήματα. Ο Piaget ισχυρίστηκε ότι η πρώιμη ομιλία είναι εγωκεντρική. Αυτό σημαίνει ότι η ομιλία χρησιμοποιείται για να εκφράσει το παιδί τις σκέψεις του μάλλον, παρά για να επικοινωνήσει κοινωνικά με άλλα πρόσωπα, ακόμη και όταν φανερά απευθύνεται σε ένα ακροατήριο. Ο λόγος του παιδιού γίνεται βαθμιαία κοινωνικός και λαμβάνει υπόψη τις αντιδράσεις και τις απαντήσεις των άλλων προσώπων. Όταν αυτό επιτυγχάνεται, ο εγωκεντρικός λόγος του παιδιού εξαφανίζεται (Judith Hartland, 1997). Στην ερευνά του ο Piaget διαπίστωσε ότι αν και οι νοητικές ικανότητες εμφανίζονται σε περίπου συγκεκριμένες χρονολογικές βαθμίδες, για μερικά παιδιά οι ίδιες ικανότητες εμφανίζονται νωρίτερα και σε άλλα αργότερα. Η σειρά όμως, με την οποία οι ικανότητες εμφανίζονται δεν μεταβάλλεται, δεδομένου ότι κάθε φάση νοητικής αναπτύξεως είναι συνέχεια της προηγούμενης. Σύμφωνα λοιπόν, με αυτές τις διαπιστώσεις, ο Piaget διατύπωσε μια σειρά σταδίων νοητικής αναπτύξεως του ατόμου. Στάδια Νοητικής Ανάπτυξης: 1. Το αισθησιοκινητικό στάδιο (0-2 ετών): το στάδια αυτό χαρακτηρίζεται από την έλλειψη γλωσσικής ευχέρειας. Τα αντικείμενα παύουν να υπάρχουν από την στιγμή που το παιδί δεν έχει οπτική επαφή με αυτά. Το εγωκεντρικό στοιχείο επικρατεί σε αυτό το στάδιο. Προς το τέλος του σταδίου αυτού το παιδί αρχίζει να διαμορφώνει την αίσθηση της σταθερότητας της ύλης. 2. Το προλειτουργικό στάδιο (2-7 ετών): εδώ το παιδί αρχίζει να χρησιμοποιεί τη βασική μορφή της γλώσσας και να γίνεται στοιχειώδης συμβολισμός αντικειμένων. Οι δραστηριότητες που επικρατούν είναι η μίμηση και το παιχνίδι. 3. Το στάδιο συγκεκριμένων λειτουργιών (7-11 ετών): σε αυτό το στάδιο το παιδί διαμορφώνει την ικανότητα να σχηματίζει τάξεις πραγμάτων. Το εγωκεντρικό στοιχείο του παιδιού υποχωρεί σημαντικά και αναπτύσσεται η διάθεση συνεργασίας ή παιχνιδιού με άλλα άτομα. Επίσης οι κύριες ικανότητες που διακρίνουν τα παιδία 27\n29 σε αυτό το στάδιο είναι η ικανότητα για νοητική αναπαράσταση, η ικανότητα κατανοήσεως της αρχής διατηρήσεως της ύλης, η ικανότητα να εννοεί σχέσεις συγκρίσεως και όρους συσχετίσεως, η ικανότητα να πραγματοποιεί ομαδοποιήσεις και ταξινομήσεις διαφόρων μορφών, η ικανότητα διατάξεως πραγμάτων σε σειρά με βάση διάφορα χαρακτηριστικά. 4. Το στάδιο αφηρημένων λειτουργιών (11 ετών και πάνω): στα στάδιο αυτό η εσωτερίκευση αρχίζει να παίρνει καθολική μορφή. Οι νοητικές λειτουργίες βασίζονται τώρα σχεδόν καθολικά στην αφηρημένη σκέψη. Το παιδί είναι ικανό να κάνει υποθέσεις, να στηρίζεται σε ορισμούς, σε νόμους, σε συμβολισμούς. Οι έννοιες της συνέχειας και του απείρου είναι προσιτές στο παιδί, όπως είναι και οι σχέσεις μεταξύ πραγμάτων αλλά και σχέσεων. Σημαντικό είναι επίσης το γεγονός ότι το παιδί είναι τώρα σε θέση να μελετά όλους τους δυνατούς τρόπους επιλύσεως ενός προβλήματος (Δημητρόπουλος, 1981). 28\n30 Η θεωρία του κοινωνικού δομισμού Vygotsky ( ) O Vygotsky εστιάζει το ενδιαφέρον του στις κοινωνικές και πολιτισμικές επιδράσεις στη γλωσσική ανάπτυξη. Υποστηρίζει ότι η γλώσσα έχει τις ρίζες της στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, όμως η σκέψη αναπτύσσεται από τις ενέργειες του ατόμου στο περιβάλλον. Σύμφωνα με τη θεωρία του Vygotsky, που αναπτύσσεται στο βιβλίο του «Σκέψη και Γλώσσα» (1962), η σκέψη και η γλώσσα του παιδιού αρχικά αναπτύσσονται ως δύο ανεξάρτητες γνωστικές λειτουργίες. Έτσι από τη γέννηση του παιδιού και στη διάρκεια κυρίως του πρώτου έτους της ζωής του η σκέψη του νηπίου είναι χωρίς γλώσσα. Το νήπιο δηλαδή μπορεί να λύνει διάφορα προβλήματα, χωρίς όμως να μπορεί να μεταφράζει γλωσσικά τις σκέψεις του. Τη σκέψη αυτού του είδους ο Vygotsky την ονόμασε προγλωσσική σκέψη (Πόρποδας, 1993). Στα δύο πρώτα χρόνια, τα μωρά αρχίζουν να σκέφτονται αναπτύσσοντας σχήματα ως αποτέλεσμα των σωματικών δραστηριοτήτων τους στο περιβάλλον. Επιπλέον, αρχίζει να εμφανίζεται και ο λόγος (Judith Hartland, 1997). Την ίδια περίοδο η σκέψη και η γλώσσα που μέχρι τότε αναπτύσσονται χωριστά συναντώνται και συμβάλουν στην εμφάνιση μιας άλλης μορφής γνωστικής συμπεριφοράς. Από το σημείο αυτό και μετά μπορεί να εκφραστεί γλωσσικά και η γλώσσα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διεκπεραίωση αποτελεσματικότερης σκέψης (Πόρποδας, 1993). Ο Vygotsky εισήγαγε τον όρο «ζώνη εγγύτερης ανάπτυξης» με στόχο να αναδείξει την συνεργασία της ανθρώπινης δραστηριότητας. Σε αυτό το πλαίσιο μελετάται η συνεργασία του παιδιού με κάποιο άλλο πρόσωπο, που υποβοηθά το παιδί καθιστώντας τη γνωστική του δραστηριότητα πιο αποτελεσματική. Η δυνατότητα του ανθρώπου να περάσει από αυτό που ξέρει μόνος του, σε έργα που απαιτούν συνεργασία με τον άλλον, αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της γνωστικής ανάπτυξης (Παπαμιχαήλ, 1988). Όσον αφορά το ζήτημα του «εγωκεντρικού λόγου» ο Vygotsky υποστήριξε πως όταν τα παιδιά αρχίζουν να μιλάνε, η γλώσσα τους είναι εγωκεντρική με την έννοια ότι δεν μπορούν να διακρίνουν ανάμεσα στην σκέψη και στην ομιλία για κοινωνικούς λόγους (λένε τις σκέψη τους δυνατά). Πιστεύει ότι ο εγωκεντρικός λόγος 29\n31 δεν εξαφανίζεται με την εμφάνιση του λόγου για επικοινωνία με άλλους ανθρώπους, αλλά συνεχίζεται στο μυαλό του παιδιού. Βρήκε επίσης, ότι τα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας, ακόμη και ενήλικες καταφεύγουν στο να σκέφτονται δυνατά γιατί τους βοηθάει να οργανώσουν τις σκέψεις τους (Judith Hartland, 1997). 30\n32 1. 4. Στάδια γλωσσικής ανάπτυξης κατά την προσχολική ηλικία Φωνολογική ανάπτυξη 0-3 μηνών: Άναρθρες φωνές: κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών το άτομα παράγει διάφορους ήχους. Η κυριότερη μορφή είναι το κλάμα, το οποίο δεν έχει τα ακουστικά χαρακτηριστικά των γλωσσικών φθόγγων, όπως έδειξε η σπεκτρογραφική ανάλυση. Το κλάμα συμβαίνει αντανακλαστικά και είναι διαφορετικό σε τόνο, ένταση και διάρκεια. Το παιδί επίσης παράγει γουργουρίσματα και φωνούλες που δεν έχουν γλωσσική αξία, έχουν όμως συναισθηματική και κοινωνική σημασία για το παιδί (Παρασκευόπουλος, χ.χ.ε. και Πόρποδας, 1993). 4-5 μηνών: Βάβισμα: από τον τρίτο μήνα το άτομo παράγει ήχους που δεν έχουν κάποιο εννοιολογικό περιεχόμενο όμως φωνολογικά πλησιάζουν τον ανθρώπινο λόγο και ονομάζονται ψελλίσματα. Ωστόσο η γλώσσα του παιδιού δεν αναδύεται από το στάδιο της ηχητικής παραγωγής. Πρόκειται μάλλον για ένα στάδιο λαρυγγοφαρυγγικής άσκησης των οργάνων και μηχανισμών της ομιλίας. Η πορεία της φωνολογικής ανάπτυξης του βαβίσματος ξεκινά με τον περιορισμένο αριθμό γλωσσικών φθόγγων που στη συνέχεια αναπτύσσεται και εμπλουτίζεται (Παρασκευόπουλος, χ.χ.ε. και Πόρποδας, 1993). Από τον 8 ο μήνα: Ιδιόρρυθμα φωνολογικά σύνολα: κατά τον έκτο με όγδοο μήνα περίπου το άτομο αρχίζει να χρησιμοποιεί κάποια φθογγολογικά σύνολα που είναι κατανοητά μόνο στο στενό περιβάλλον του παιδιού ή σε άτομα τα οποία βρίσκονται σε συνεχή επαφή μαζί του. Κάποιες από τις εκφωνήσεις είναι αποτέλεσμα μίμησης της ομιλίας των ενηλίκων ή από ήχους ζώων και του περιβάλλοντος. Η συνεχόμενη επανάληψη συλλαβών από το μωρό ονομάζεται ηχολαλία. Η περίοδος αυτή είναι ο συνδετικός κρίκος της προγλωσσικής περιόδου που είναι τα ψελλίσματα με την κυρία γλωσσικής 31\nΓεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 9 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης\nΓεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 9 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να ορίζουν τι