daily astrology predictions of2January 2021, Ajai Bhambi | શનિવારે વૃષભ જાતકો માટે લાભની સ્થિતિ રહેશે, વડીલોનો પ્રેમ અને સ્નેહ પ્રાપ્ત થશે - Divya Bhaskar\nDaily Astrology Predictions Of2January 2021, Ajai Bhambi\nશનિવારનું રાશિફળ:શનિવારે વૃષભ જાતકો માટે લાભની સ્થિતિ રહેશે, વડીલોનો પ્રેમ અને સ્નેહ પ્રાપ્ત થશે\nવર્ષનો પહેલો શનિવાર 8 રાશિ માટે શુભ, ચાર રાશિ માટે મધ્યમ દિવસ\nતુલા રાશિના જાતકોના પ્રોપર્ટી સંબંધિત અટકેલા કામો પૂરા થશે\nશૅર માર્કેટ સાથે જોડાયેલા કન્યા રાશિના જાતકોને ફાયદો થઈ શકે છે\nબીજી જાન્યુઆરી, શનિવારના રોજ આશ્લેષા નક્ષત્રને કારણે માનસ નામનો શુભ યોગ બની રહ્યો છે. આ સાથે જ ચંદ્ર તથા ગુરુના દૃષ્ટિ સંબંધથી ગજકેસરી યોગ પણ બને છે. આ શુભ યોગનો ફાયદો 12માંથી 8 રાશિને મળશે. મેષ, સિંહ, કન્યા, તુલા, ધન, મકર, કુંભ તથા મીન રાશિના જાતકો માટે વર્ષનો પહેલો શનિવાર શુભ રહેશે. આ રાશિને અનેક બાબતોમાં ગ્રહ-નક્ષત્રનો સાથ મળશે. ધન લાભ તથા પ્રમોશનના યોગ છે. જૂની મુશ્કેલીઓમાંથી રાહત મળશે. આ ઉપરાંત વૃષભ, મિથુન, કર્ક તથા વૃશ્ચિક રાશિ માટે દિવસ મધ્યમ રહેશે. બેદરકારી રાખવી નહીં અને જોખમ લેવાથી બચવું.\n2 જાન્યુઆરી, શનિવારનો દિવસ તમારા માટે કેવો રહેશે તે અંગે જાણીતા જ્યોતિષી ડો. અજય ભામ્બીના જણાવ્યાં પ્રમાણે તમારી રાશિ મુજબ.\nપોઝિટિવઃ- પરિવાર અને ફાયનાન્સ સાથે જોડાયેલાં મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણયના પોઝિટિવ પરિણામ સામે આવશે. છેલ્લાં થોડા સમયથી ચાલી રહેલી ભાગદોડથી આજે થોડી રાહત મળશે. યુવા વર્ગ પોતાના ભવિષ્યને લગતું પ્લાનિંગ કરે, સમય ઉત્તમ છે.\nનેગેટિવઃ- રૂપિયાની લેવડ-દેવડને લઇને થોડી શંકાની સ્થિતિ રહેશે. બપોર પછી પરિસ્થિતિ સારી થઇ જશે. કોઇની વાત ઉપર વિશ્વાસ કરતાં પહલાં તેના અંગે યોગ્ય રીતે વિચાર કરી લેવો.\nવ્યવસાયઃ- કાર્યસ્થળ તથા નોકરીમાં તમારું માન-સન્માન જળવાયેલું રહેશે.\nલવઃ- પરિવાર સાથે કોઇ ધાર્મિક સમારોહમાં જવાનો પ્રોગ્રામ બનશે.\nસ્વાસ્થ્યઃ- શરદીથી સાચવવું. સાંધાનો દુખાવો થઇ શકે છે.\nપોઝિટિવઃ- છેલ્લાં થોડા સમયથી તમે જે કાર્યોને લઇને વધારે મહેનત કરી રહ્યા હતાં, આજે તને લગતો લાભ પ્રાપ્ત થશે. ઘરના વડીલોનો સ્નેહ અને આશીર્વાદ પણ જળવાયેલો રહેશે. કોઇ નજીકના સંબંધી દ્વારા કોઇ શુભ સૂચના મળવાથી મન પ્રસન્ન રહેશે,\nનેગેટિવઃ- કોઇ મિત્રને લગતો કોઇ જૂનો મામલો ફરી ઊભો થઇ શકે છે. પરંતુ ઉત્તેજિત થવાની જગ્યાએ શાંતિપૂર્ણ રીતે વ્યવહાર કરવો વધારે યોગ્ય રહેશે.\nવ્યવસાયઃ- વ્યવસાયિક ગતિવિધિઓ પહેલાંની જેમ જ શરૂ રહેશે.\nસ્વાસ્થ્યઃ- કોઇ પ્રકારનું ઇન્ફેક્શન થવાની સંભાવના છે.\nપોઝિટિવઃ- આજે આખો દિવસ વ્યસ્ત રહેશો. મોજ-મસ્તી માટે થોડો સમય પસાર કરવો. સમજદારીથી લેવામાં આવેલાં નિર્ણય આર્થિક રીતે તમને વધારે મજબૂત અને સક્ષમ કરશે.\nનેગેટિવઃ- કોઇ જરૂરિયાતમંદ મિત્રની મદદ કરવી પડી શકે છે. તમારા બજેટનું પણ ધ્યાન રાખો. કાકાના ભાઇ-બહેનો સાથે કોઇ નાની વાતને લઇને સંબંધ ખરાબ થઇ શકે છે.\nવ્યવસાયઃ- કાર્યક્ષેત્રમાં બધા નિર્ણય જાતે જ લો.\nલવઃ- આખો દિવસ વ્યસ્ત રહેવા છતાં પરિવાર સાથે સારો સમય પસાર કરી શકશો.\nસ્વાસ્થ્યઃ- કામ વધારે રહેવાના કારણે ક્યારેક તણાવ અને થાક હાવી રહેશે.\nપોઝિટિવઃ- તમારા સંપર્કોની સીમા વધારો. તમારા માટે આ સમય ફાયદાકારક રહેશે. મહત્ત્વપૂર્ણ તથા અનુભવી લોકો સાથે પણ ઉત્તમ સમય પસાર થશે. જેનો પોજિટિવ પ્રભાવ તમારા વ્યક્તિત્વ ઉપર પણ પડશે.\nનેગેટિવઃ- અપરિચિત લોકો સાથે વ્યવહાર કરતી સમયે તમારી ગતિવિધિઓને તેમના સામે જાહેર ન કરો. નહીંતર તમારું જ નુકસાન થઇ શકે છે.\nવ્યવસાયઃ- વ્યવસાયમાં કોઇપણ મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેતાં પહેલાં કોઇ અનુભવી વ્યક્તિની સલાહ લો.\nલવઃ- લગ્નજીવન મધુર જળવાયેલું રહેશે,\nપોઝિટિવઃ- આજે તમારા સપના તથા મહત્ત્વકાંક્ષાઓને પૂર્ણ કરવાનો દિવસ છે. તમે જે કામને પણ કરવાનું મનમાં વિચારશો તેને પૂર્ણ કરીને જ રહેશો. ભાઇઓ સાથે ચાલી રહેલો વિવાદ આજે દૂર થશે.\nનેગેટિવઃ- ભાવુકતામાં આવીને કોઇ નિર્ણય ન લેશો. નકારાત્મક પ્રવૃત્તિના લોકોથી દૂર રહો. કોઇ નજીકના વ્યક્તિ તમારી સમસ્યાનું કારણ બની શકે છે.\nવ્યવસાયઃ- વેપારમાં થોડા સમયથી જે નવા કાર્યોને કરવાની યોજના બની રહી છે, આજે તેના ઉપર અમલ કરવાનો યોગ્ય સમય છે.\nલવઃ- પતિ-પત્ની વચ્ચે સંબંધો ગાઢ બનશે.\nપોઝિટિવઃ- આજે તમે ઉત્સાહથી પરિપૂર્ણ રહેશે. મહેમાનોની આગતા-સ્વાગતામાં સમય પસાર થશે. બપોર પછી લાભની સ્થિતિ બની શકે છે. આ સમયનો ભરપૂર ઉપયોગ કરો. તમારા પોઝિટિવ અને સંતુલિત વિચાર દ્વારા યોજનાબદ્ધ રીતે કાર્ય પૂર્ણ થશે.\nનેગેટિવઃ- ખર્ચના મામલે વધારે દરિયાદિલી ન રાખો. કોઇ વ્યક્તિ પાસેથી રૂપિયાની લેવડ-દેવડ કરતી સમયે વાદ-વિવાદની સ્થિતિ ઊભી થઇ શકે છે.\nવ્યવસાયઃ- શેર તથા સ્ટોક માર્કેટ સાથે જોડાયેલાં લોકો આજે નફો મેળવશે.\nસ્વાસ્થ્યઃ- કોઇપણ પ્રકારના જોખમી કાર્યો કરવાથી બચવું.\nપોઝિટિવઃ- આજે કોઇ અજાણ્યા વ્યક્તિ સાથે મુલાકાત લાભદાયક સાબિત થશે. જો કોઇ પ્રોપર્ટીને લગતો મામલો અટકી રહ્યો છે તો આજે તેને લગતું કોઇ કાર્ય પૂર્ણ થઇ શકે છે. એટલે કોશિશ કરતાં રહેવું.\nનેગેટિવઃ- આળસને પોતાના ઉપર હાવી થવા દેશો નહીં તથા તમારા કાર્યો ઉપર વધારે ધ્યાન આપો. આજે કોઇ પણ પ્રકારની ઉધારી આપવાનું કામ કરશો નહીં કેમ કે તેને પાછું મેળવવું મુશ્કેલ રહેશે.\nવ્યવસાયઃ- જો વેપારમાં કોઇ પાર્ટનરશિપને લગતું કાર્ય કરવાનો પ્લાન બનાવી રહ્યા છો તો ફાયદાકારક રહેશે.\nલવઃ- ક્યારેક તમારો મનમોજી સ્વભાવ પરિવારના લોકો માટે પરેશાનીનું કારણ બની શકે છે.\nપોઝિટિવઃ- આજે પ્રકૃતિ તમને કોઇ સારો અવસર પ્રદાન કરવાની છે. એટલે આ સમયનો ભરપૂર સહયોગ કરો. પારિવારિક વ્યવસ્થાને અનુશાસિત જાળવી રાખવાની તમારી કોશિશ સફળ રહેશે. અન્ય ઉપર નિર્ભર રહેવાની જગ્યાએ પોતાની યોગ્યતા ઉપર વિશ્વાસ રાખો.\nનેગેટિવઃ- બાળકોને લગતી કોઇ ચિંતા રહેશે, તમારા અહંકારને નિયંત્રણમાં રાખો. પાડોસીઓ સાથે કોઇ વાતને લઇને મનમુટાવની સ્થિતિ બની શકે છે. ફાલતૂ વાતો ઉપર ધ્યાન ન આપીને તમારા કામથી કામ રાખો.\nવ્યવસાયઃ- છેલ્લાં થોડા સમયથી કામમાં જે ફેરફાર કર્યો છે તેના શુભ પરિણામ હવે મળવા લાગશે.\nલવઃ- જીવનસાથી સાથે કોઇ વાતને લઇને હળવો વિવાદ થઇ શકે છે.\nસ્વાસ્થ્યઃ- સ્ત્રી વર્ગે પોતાના સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખવું.\nપોઝિટિવઃ- દિવસની શરૂઆત ખૂબ જ પોઝિટિવ વિચારો સાથે કરો. વ્યક્તિગત તથા આર્થિક પક્ષને મજબૂત જાળવી રાખવા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ યોજના બનાવો. બપોર પછી તમને કોઇ મહત્ત્વપૂર્ણ સફળતા પ્રાપ્ત થઇ શકે છે. બાળકો સાથે બેસીને તેમની સમસ્યાનું સમાધાન કરવાથી તેમનો આત્મવિશ્વાસ વધશે.\nનેગેટિવઃ- ક્યારેક તમે આળસના કારણે તમારા કામને ટાળવાની કોશિશ કરશો. કોઇ અપ્રિય કે અશુભ સમાચાર મળવાથી તેની અસર તમારી કાર્ય ક્ષમતા ઉપર પણ પડી શકે છે.\nવ્યવસાયઃ- વ્યવસાયિક ગતિવિધિઓ ધીમી રહેવા છતાંય તમે તમારી યોગ્યતા અને મહેનત દ્વારા તમારી આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત જાળવી રાખશો.\nલવઃ- પારિવારિક સભ્યો માટે કોઇને કોઇ ભેટ લઇને આવવું ઘરમાં બધાને સુખ આપશે.\nપોઝિટિવઃ- આજે કોઇ દીર્ઘકાલિન લાભની યોજના ઉપર કામ શરૂ થઇ શકે છે. છેલ્લાં થોડા સમયથી ચાલી રહેલી કોઇ ચિંતાનું સમાધાન મળવાથી પણ માનસિક શાંતિ મળશે. કામકાજ તથા પારિવારિક જવાબદારીઓની વચ્ચે તાલમેલ બેસાડવું પડકાર સમાન રહેશે.\nનેગેટિવઃ- તમારા જ થોડા નજીકના લોકો બનતાં કાર્યોમાં મુશ્કેલી અને અવરોધ ઊભો કરી શકે છે, એટલે કોઇની વાતોમાં ન આવીને તમારા કામ ઉપર વિશ્વાસ રાખો.\nવ્યવસાયઃ- કોઇ પાર્ટી સાથે નવા કાર્યોને શરૂ કરવાને લગતી મહત્ત્વપૂર્ણ વાતચીત થઇ શકે છે.\nલવઃ- પારિવારિક સુખ-શાતિ જળવાયેલી રહેશે.\nસ્વાસ્થ્યઃ- કામકાજમાં વધારે મહેનત અને કઠોર પરિશ્રમના કારણે તમે તમારું સ્વાસ્થ્ય ખરાબ કરી શકો છો.\nપોઝિટિવઃ- થોડા સમયથી ચાલી રહેલી કંટાળાજનક દિનચર્યાના કારણે આજે તમે આરામ અને શાંતિપૂર્ણ રીતે દિવસ પસાર કરવાના મૂડમાં રહેશે. જૂના મિત્ર સાથે મુલાકાત થશે તથા કોઇ લાભદાયક મુદ્દે ચર્ચા-વિચારણાં થશે.\nનેગેટિવઃ- ક્યારેક તમારું ધ્યાન થોડી ખરાબ પ્રવૃત્તિઓ તરફ આકર્ષિત થઇ શકે છે. એટલે જ્ઞાનવર્ધક તથા ઉત્તમ સાહિત્ય\nવ્યવસાયઃ- કાર્યક્ષેત્રમાં તમારું પૂર્ણ નિર્યંત્રણ રહેશે. પરંતુ હાલ કામમાં કોઇ યોગ્ય ફેરફાર આવે તેવી સંભાવના નથી.\nલવઃ- ઘરની નાની-મોટી વાતોને મોટી કરશો નહીં. આવું કરવાથી સંબંધ સારા રહેશે,\nસ્વાસ્થ્યઃ- તમારી વ્યવસ્થિત દિનચર્યા તમને શારીરિક રૂપથી સ્વસ્થ રાખશે.\nપોઝિટિવઃ- ઘણાં સમયથી અટવાયેલાં કાર્યોમાં આજે થોડી ગતિ આવશે. તમે તમારી અંદર વધારે આત્મવિશ્વાસ અનુભવ કરશો. તમે કોઇ એવો નિર્ણય લેશો જે તમારા માટે ફાયદાકારક સાબિત થશે.\nનેગેટિવઃ- તમારા ગુસ્સા અને જિદ્દ ઉપર નિયંત્રણ રાખો. તેની અસર પારિવારિક વ્યવસ્થા ઉપર પડી શકે છે. વિદ્યાર્થીઓનું ધ્યાન ભૌતિક ગતિવિધિઓમાં લાગી જવાથી અભ્યાસમાં વિઘ્ન પડશે.\nવ્યવસાયઃ- આ સમયે ગ્રહ સ્થિતિ તમારા પક્ષમાં રહેશે.\nલવઃ- લગ્નજીવન સામાન્ય રહેશે\nસ્વાસ્થ્યઃ- શરદીની અસર તમારા મનોબળ અને કાર્યક્ષમતા ઉપર પડી શકે છે.\nઆજનો જીવન મંત્ર: 2020થી બોધપાઠ લો અને ખરાબ વાતોને ભૂલીને 2021માં પ્રવેશ કરો, ભૂલશો નહીં તો આ વાતો ભાર બની જશે


ફિલ્મી દુનિયાથી અંતર રાખીને જીવી રહેલી બોલિવુડ એક્ટ્રેસ મમતા કુલકર્ણી ડ્રગ્સ કેસના કારણે ચર્ચામાં આવી છે. પાંચ વર્ષ પહેલાં શરૂ થયેલ આ કેસનાં કારણે અનેક વાર મમતા કુલકર્ણીએ વિવાદોનો સામનો કરવો પડ્યો છે. તેના ઉપર અને ગંભીર આરોપો પણ લગાવવામાં આવ્યા છે. ત્યારે હવે મમતા કુલકર્ણી પોતાના માટે રાહત ઈચ્છે છે.\nમમતાએ બોમ્બે હાઈકોર્ટને એક અરજીના માધ્યમથી અપીલ કરી છે કે તેની સામે નોંધાયેલી તમામ એફ.આઇ.આર પરત ખેંચવામાં આવે. મમતાએ ભારપૂર્વક કહ્યું છે કે ડ્રગ્સ કેસ સાથે તેને કોઇ લેવાદેવા નથી. તેની સામે કોઈ સાબિતી પણ મળી નથી. અરજીમાં વકીલ દ્વારા કહેવાયું છે કે કેટલાક નિવેદનોના આધારે મમતા સામે આ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. કોઈપણ પ્રકારના એવિડન્સ મળ્યા નથી. ડ્રગ્સ મામલે મમતાને બલિનો બકરો બનાવવાનું ષડયંત્ર છે. એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે એ કેટલાક નિવેદન પોલીસ સામે જ નોંધાયા હતાં. જેને કેસમાં સાબિતી તરીકે ઉપયોગ કરી શકાય નહીં. વકીલ તરફથી વધુ કહેવામાં આવ્યું હતું કે, ચાર્જશીટમાં વિકી ગોસ્વામીનું નામ આરોપી તરીકે લખવામાં આવ્યું છે. એવામાં મમતા કુલકર્ણીનું તેની સાથે કોઈ જ કનેક્શન નથી.\nઉલ્લેખનીય છે કે વર્ષ 2016માં જે ઘટના બની હતી તેના અનેક અભિનેત્રી મમતા સાથે જોડાયેલા છે. 12 એપ્રિલ 2016 ના રોજ થાને પોલીસ દ્વારા સાંજે 4:30 બે ગાડી જપ્ત કરવામાં આવી હતી. બંને ગાડીમાં ૨ થી ૩ ગ્રામ એક ઝેરી પાવડર મળ્યો હતો જેની કિંમત અંદાજે ૮૦ લાખ રૂપિયાથી પણ વધુ હતી. તે સમયે મયુર અને સાગર નામના બે આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને તેને લાંબી પૂછપરછ કરાઈ હતી. ત્યારબાદ તપાસ આગળ વધી હતી અને ૧૦ લોકોની ધરપકડ કરાઇ હતી. તેમાંથી સાત લોકોને વોન્ટેડ શ્રેણીમાં રાખવામાં આવ્યા હતા. આ લિસ્ટમાં મમતા કુલકર્ણીનું નામ પણ જોવા મળ્યું હતું.\nMamata Kulkarni FIR drug case


જંકશન પ્લોટ ઉપાશ્રયના નીરવ સંઘવીનો આવતીકાલે જન્મદિવસ\nરાજકોટઃ જંકશન પ્લોટ ઉપાશ્રયનાં કમીટી મેમ્બર તથા જીવદયા કાર્યકર નીરવભાઈ સંઘવીનો કાલે તા. ૫ નાં રોજ જન્મદિવસ છે. તેઓ શ્રી ઓપ્ટીકલ નામે ચશ્માનો હોલસેલ વ્યવસાય કરી રહયા છે. જંકશનપ્લોટ ઉપાશ્રયમાં પણ તેઓ રાત દિવસ કોઈ પણ કામમાં હંમેશ માટે તત્પર રહે છે. કોઇપણ મહારાજ સાહેબ તથા મહાસતીજીઓની વૈયાવચ્ચમાં પણ અગ્રેસર રહે છે. જંકશનપ્લોટ ઉપાશ્રય દવારા દર રોજ કબુતરને ચણ, ગાયોને ખોળ તેમજ કુતરા તથા ગાયોને રોટલી ખવડાવવામાં આવે છે તેમાં પણ અગ્રેસર રહી પોતાની મદદ કરતા રહે છે. તેઓ જીવદયાગ્રુપમા સ્વયસેવક તરીકે સેવા આપી રહયા છે. જન સેવા ટ્રસ્ટમાં પણ સેવા આપી રહયા છે.\nનાલંદા ઉપાશ્રયમાં સોનલભાઈ મહાસતીજીની નિશ્રા હેઠળ સેવા પ્રવૃતિમાં પણ તેઓ માનવસેવાનાં કામ કરી રહયા છે. અબોલ જીવોને બચાવવાની કામગીરી, જીવ છોડાવવાની કામગીરી તથા વૃઘ્ધાશ્રમ, પાંજરાપોળ, રામધણ બાપુના આશ્રમ, કરૂણા ફાઉન્ડેશન ટ્રસ્ટ - એનીમલ હેલ્પલાઈન, પાંજરાપોળનાં કાર્યમાં પણ એક યા બીજી રીતે મદદરૂપ થઈ રહયા છે. તેમનાં મીત્રવર્તુળ તથા વડીલવર્ગ તરફથી નીરવભાઈ સંઘવીનાં (મો.ન.૯૮૨૫૨ ૩૦૭૦૫)ને અગાઉથી જ શુભેચ્છા મળી રહી છે.


Gujarati News » Career » Sarkari naukri 2021 vacancy for posts of thousands of medical officers last date 24th may\nSarkari Naukri 2021: હજારો Medical Officer ની જગ્યાઓ માટે Vacancy, છેલ્લી તારીખ 24 મે\nBTSC MO Recruitment 2021: બિહાર ટેકનિકલ સર્વિસ કમિશન દ્વારા Medical Officer ની હજારો પોસ્ટ્સ પર ભરતી કરવામાં આવી રહી છે.\nPublish Date - 4:54 pm, Fri, 21 May 21 Edited By: Utpal Patel Follow us -\nBTSC MO Recruitment 2021: બિહાર તકનીકી સેવા આયોગે સરકારી નોકરી (Sarkari Naukri) શોધતા લોકો માટે ઘણી જગ્યાઓ ભરતી કરી છે. BTSC દ્વારા મેડિકલ ઓફિસર (Medical Officers) ની જગ્યાઓ માટે ભરતી કરી રહી છે. આ (Sarkari Naukri) પોસ્ટ્સ પર ઓનલાઈન અરજીઓ કરવામાં આવી રહી છે. અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ નજીક છે. ઉમેદવારોને અરજી કરવા 24 મે 2021 સુધીનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. આ (Sarkari Naukri) પોસ્ટ (Bihar Medical Officer Vacancy) અંતર્ગત બેસ્ટ મેડિકલ ઓફિસર અને જનરલ મેડિકલ ઓફિસરની 6000 થી વધુ ખાલી જગ્યાઓ ભરવામાં આવશે. આમાં, અરજીઓ ફક્ત ઑનલાઇન મોડમાં સ્વીકારવામાં આવશે.\nરસ ધરાવતા ઉમેદવારો બિહાર ટેકનિકલ સર્વિસ કમિશન (Bihar Technical Service Commission : BTSC)ની સત્તાવાર વેબસાઇટ btsc.bih.nic.in પર જઈને ઑનલાઇન અરજી કરી શકે છે. બિહાર મેડિકલ ઓફિસર (Bihar Medical Officers) આ પોસ્ટ હેઠળ પસંદ થયેલ ઉમેદવારોને મેડિકલ ઓફિસરના પદ પર નિયુક્ત કરવામાં આવશે. આ માટે અરજી કરતાં પહેલાં, વેબસાઇટ- btsc.bih.nic.in પર જાઓ અને સત્તાવાર સૂચના તપાસો.\nબિહાર તકનીકી સેવા આયોગ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તબીબી અધિકારી (Medical Officer) ની ભરતીમાં કુલ 6338 જગ્યાઓ માટે ભરતી થશે. જેમાં નિષ્ણાત તબીબી અધિકારી (Specialist medical officer) માટે 3706 અને જનરલ મેડિકલ ઓફિસર (General Medical Officer) માટે 2632 જગ્યાઓ માટે ભરતી કરવામાં આવશે.\nવિશેષ તબીબી અધિકારી (Specialist medical officer) ના પદ માટે અરજી કરનારા ઉમેદવારોની સમકક્ષ ડિગ્રી અથવા ડિપ્લોમા અથવા એમબીબીએસ (MBBS) અને કોઈપણ માન્ય યુનિવર્સિટી અથવા સંસ્થામાંથી પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન ડિગ્રી હોવી જોઈએ. આ સિવાય, નેશનલ મેડિકલ કાઉન્સિલ અથવા સરકારી હોસ્પિટલમાં ઉમેદવારોને 12 મહિનાનો ઇન્ટર્નશિપનો અનુભવ હોવો જરૂરી છે. તે જ સમયે, જનરલ મેડિકલ ઓફિસર General Medical Officer) ના પદ પર અરજી કરતા ઉમેદવારો પાસે એમબીબીએસ (MBBS) અથવા એમસીઆઈ (MCI : The Medical Council of India) ડિગ્રી હોવી જોઈએ.\nજાહેર કરાયેલા જાહેરનામા મુજબ સામાન્ય વર્ગના પુરુષ ઉમેદવારોની મહત્તમ વય 37 વર્ષ હોવી જોઈએ. એક જ સામાન્ય વર્ગ, ઓબીસી કેટેગરી અને બીસી કેટેગરીની મહિલાઓની મહત્તમ વય 40 વર્ષ નક્કી કરવામાં આવી છે. આ સિવાય એસસી એસટી ઉમેદવારની મહત્તમ વય 42 વર્ષ છે.\nBihar Medical Officers vacancy\nMedical Officers vacancy\nઅરવલ્લી2days ago\nRJD અધ્યક્ષ લાલુ પ્રસાદ યાદવની તબિયત લથડી, દિલ્હી AIIMSના ઈમરજન્સી વોર્ડમાં દાખલ


Evacuation from Afghanistan India brings back 146 people from Kabul – News18 Gujarati\nKabul to Delhi: કાબુલથી હેમખેમ દિલ્હી પહોંચતા 146 ભારતીયોએ લીધો રાહતનો શ્વાસ\nભારતીયોને કાબુલથી પહેલા દોહા લઈ જવામાં આવ્યા હતા. (તસવીર સાભાર- Twitter)\nAfghanistan Latest News: 146 ભારતીયોના સમૂહને રવિવારે અફઘાનિસ્તાનની રાજધાની કાબુલથી પ્લેનમાં બેસાડી દોહાના રસ્તે દિલ્હી લાવવામાં આવ્યા\nનવી દિલ્હી. અફઘાનિસ્તાન (Afghanistan)થી સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવેલા ભારતીયોની બીજી બેચ આજે દોહા (Doha)માં સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસ (Indian Embassy in Doha)ની મદદથી ભારત પરત પહોંચી ગઈ છે. આ 146 ભારતીયોના સમૂહને રવિવારે અફઘાનિસ્તાનની રાજધાની કાબુલ (Kabul)થી પ્લેનમાં બેસાડી દોહાના રસ્તે દિલ્હી (146 Indians reach Delhi) લાવવામાં આવ્યા છે.\nનોંધનીય છે કે, રવિવારે ત્રણ અલગ અલગ ફ્લાઇટથી 392 લોકોને ભારત લાવવામાં આવ્યા છે. જેમાં બે અફઘાનિ નેતા પણ સામેલ છે. તેમને અફઘાનિસ્તાનના કાબુલથી બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે. બીજી તરફ, 87 ભારતીયો અને બે નેપાળી લોકોને પણ એર ઈન્ડિયાની સ્પેશલ ફ્લાઇટથી દુશાંબેથી લાવવામાં આવ્યા છે. તેમાં અફઘાનિસ્તાનથી સુરક્ષિત તેમને તાજિકિસ્તાનની રાજધાની લઈ જવામાં આવ્યા હતા.\nતાલિબાનના ડરના કારણે મોટી સંખ્યામાં અફઘાનિસ્તાનના લોકો પણ પોતાનો દેશ છોડવા મજબૂર થયા છે. તેના માટે તેઓ પોતાનો જીવની પણ ચિંતા કર્યા વગર તમામ પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.\nકાબુલમાં ફસાયેલા ભારતીયોને પરત લાવવા માટે ભારતનો આ છે માસ્ટર પ્લાન\nઉલ્લેખનીય છે કે, 15 ઓગસ્ટના દિવસે તાલિબાન દ્વારા અફઘાનિસ્તાનના (Afghanistan Crisis) કાબુલમાં કબ્જો કર્યા બાદ હામિદ કરજઈ અંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટનું સંચાલન અમેરિકી અને ઉત્તરીય એટલાન્ટિક સંધિ સંગઠન એટલે કે નાટો દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે. ભારતને આ સંગઠન તરફથી કાબુલથી દરરોજ બે ઉડાનો સંચાલિત કરવા માટે મંજૂરી આપી દીધી છે. આ સમયે કાબુલ એરપોર્ટ સંપૂર્ણ પણે અમેરિકી સુરક્ષા દળોના નિયંત્રણ હેઠળ છે. નાટો દળો દ્વારા આ સમયે કાબુલથી 25 ઉડાનો સંચાલિત કરવામાં આવી રહી છે.\nFirst published: August 23, 2021, 09:08 IST\nTags: Afghanistan Crisis, Indian, Kabul Airport, અફઘાનિસ્તાન, તાલિબાન, દિલ્હી


જૂનાગઢમાં ભર શિયાળે ચોમાસા જેવા દ્રશ્યો સર્જાયા, લાખો લીટર પાણીનો વેડફાટ – City Watch News\nBy CITY WATCH NEWS February 3, 2021 49\nઆજે જૂનાગઢમાં ભર શિયાળે ચોમાસા જેવા દ્રશ્યો સર્જાયા હતા. ઝાંઝરડા રોડ પર પાણીની લાઈનમાં ભંગાણ થતાં રોડ પર પાણી ફરી વળ્યા હતા. જૂનાગઢમાં ભર શિયાળે પાઈપલાઈન તૂટતા લાખો લીટર પાણીનો વેડફાટ થયો હતો. રોડ પર ગાબડું પડતાં ચાર વાહનો જમીનદોસ્ત પણ થયા હોવાના અહેવાલ પણ મળી રહ્યા છે. આ ઘટનાના પગલે સ્ટેન્ડિંગ કમિટીના ચેરમેન ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા હતા. ઝાંઝરડા રોડ વિસ્તારમાં ચોમાસા જેવો માહોલ સર્જાયો છે. ફરી એકવાર રાજ્યમાં કાતિલ ઠંડીનું જાેર વધવાની આગાહી કરવામાં આવી છે. સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં ફેબ્રુઆરી મહિનામાં ફરી એકવાર કોલ્ડવેવની આગાહી હવામાન વિભાગ દ્વારા કરી છે. કચ્છમાં લઘુત્તમ તાપમાન ૨થી ૪ ડિગ્રી ઘટશે જેના કારણે કાતિલ ઠંડીનું મોજું રાજ્યભરમાં ફરી વળશે. હવામાન વિભાગની આગાહી પ્રમાણે રાજ્યમાં ફરીથી ઠંડીનું જાેર વધશે.\n૪ ફેબ્રુઆરીથી ઉત્તર તરફના પવન ફૂંકાશે, જેથી રાજ્યમાં લઘુત્તમ તાપમાન નીચે જશે. કચ્છ (ોંષ્ઠર)માં ૪ અને ૫ ફેબ્રુઆરીના રોજ કોલ્ડવેવની આગાહી પણ કરવામાં આવી છે, એટલું જ નહીં ૪ અને ૫ ફેબ્રુઆરીએ રાજ્યમાં લઘુતમ તાપમાન ૨થી ૪ ડિગ્રી ઘટશે. ફરી એકવાર રાજ્યમાં કડકડતી ઠંડી પડવાની હવામાન વિભાગ દ્વારા આગાહી કરવામાં આવી છે. એટલું જ નહીં, હવામાન વિભાગના મતે આગામી ૫ અને ૬ ફેબ્રુઆરીના રોજ કોલ્ડવેવની આગાહી હવામાન વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવી છે. હા.. વરસાદની સંભાવના નથી, પરંતુ ૨ દિવસ વાદળછાયુ વાતાવરણ રહેશે. સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છમાં વાદળછાયુ વાતાવરણ રહેશે.\nઆગામી ૨૪ કલાક બાદ શહેરમાં વાતાવરણમાં ટેમ્પરેચર ઘટશે. ૨થી ૪ ડિગ્રી તાપમાન ઘટશે જેથી ઠંડી વધવાની આગાહી હવામાન વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવી છે. રાજ્યમાં અત્યારે ઠંડીમાં ઘટાડો થયો છે પરંતુ આગામી દિવસોમાં ઠંડી વધવાની આગાહી છે. રાજ્યમાં થોડા દિવસો પહેલાં ઠંડીના ચમકારાનો અનુભવ કરનાર લોકોને હવે ઠંડી ઓછી થઈ હોવાનો અહેસાસ થઈ રહ્યો છે. રાજ્યમાં હવે ઠંડીમાં ઘટાડો થયો છે. ૮ દિવસ બાદ રાજ્યમાં ઠંડીમાં ઘટાડો નોંધવામાં આવ્યો છે. પણ અનેક શહેરોમાં ધુમ્મસભર્યું વાતાવરણ જાેવા મળ્યું હતું. અમદાવાદમાં ધુમ્મસ અને વાદળછાયું વાતવરણ સર્જાયું હતું. આગામી ૨ દિવસ બાદ ઠંડી વધવાની આગાહી કરવામાં આવી છે.\nકચ્છમાં એસબીઆઈ એટીએમમાં ત્રાટકેલા લૂંટારૂં સામે લડતાં લડતાં સિક્યોરિટી ગાર્ડનું મોત\nરાજકોટમાં અન્નોત્સવ કાર્યક્રમનો કોંગ્રેસે ગળામાં બેનરો લટાવી વિરોધ કર્યો


જીટીયુના કુલપતિ સ્ટાફને બે વખત ફિલ્મ બતાવવા લઈ ગયા, 70 હજારનો ધુમાડો કોણે કર્યો? | GTU Chancellor took the staff to show the film twice - Divya Bhaskar\nGTU Chancellor Took The Staff To Show The Film Twice\nકોના પૈસે તાગડધિન્ના?:જીટીયુના કુલપતિ સ્ટાફને બે વખત ફિલ્મ બતાવવા લઈ ગયા, 70 હજારનો ધુમાડો કોણે કર્યો?\nઅમદાવાદએક મહિનો પહેલાલેખક: મનોજ કે. કારીઆ\nજીટીયુના કુલપતિ સહિતના સત્તાધીશોને ચાલુ ફરજ દરમિયાન સ્ટાફને ફિલ્મ બતાવવાનો ચસકો લાગ્યો\nછેલ્લા3મહિનામાં બીજી વખત જીટીયુના સ્ટાફને ફિલ્મ જોવા લઈ ગયા\nઅંદાજે 70 હજાર જેટલી રકમનો ધુમાડો કોણે કર્યો ? કોણ છે સ્પોન્સર?\nગુજરાત ટેક્નોલોજી યુનિવર્સિટી એક યા બીજા કારણસર સતત મીડિયામાં ચમકતી રહે છે. એમાંય વળી, તાજેતરમાં તો જીટીયુના કુલપતિએ હદ વટાવી દીધી હોય એવી હકીકત પ્રકાશમાં આવી છે. વિદ્યા અને શિક્ષાના પાઠ ભણાવવાનું કાર્ય કરતી યુનિવર્સિટીના સત્તાધીશોને ચાલુ ફરજ દરમિયાન જ કર્મચારીઓને ફિલ્મ જોવા લઈ જવાનો ચસકો લાગ્યો હોય એવું દેખાઇ રહ્યું છે. એક વખત નહીં, બલકે છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં બીજી વખત ફિલ્મ જોવા લઈ ગયા હતા. ત્યાં સુધી કે આ ફિલ્મની ટિકિટનાં પૂરેપૂરાં નાણાં પણ કર્મચારીઓએ કાઢ્યા ન હતા અને તેમને ટિકિટની રકમમાં જીટીયુ તરફથી ડિસ્કાઉન્ટ આપવામાં આવ્યું હતું. આ ડિસ્કાઉન્ટ 5-10 રૂપિયા નહીં, બલકે તગડું ડિસ્કાઉન્ટ આપવામાં આવ્યું હતું. ત્યારે પ્રશ્ન એ થાય છે કે ડિસ્કાઉન્ટનાં નાણાં ચૂકવ્યાં કોને ? એ તપાસનો વિષય છે.\nજો આ વધારાનાં નાણાં યુનિવર્સિટીએ પણ ભોગવ્યા હોય તો એવું તો શું રહી જતું હતું કે યુનિવર્સિટી દ્વારા ફિલ્મ જોવા માટે પોતાના પૈસે કર્મચારીઓને ફિલ્મ બતાવી હતી. આ ડિસ્કાઉન્ટની રકમ પણ જોઈએ તો 5-10 હજાર નહીં, બલકે અંદાજે 70 હજાર થતી હોવાની વિગતો જાણવા મળી છે. જોકે યુનિવર્સિટીના કુલપતિ તરફથી કર્મચારીઓને ટિકિટ પેટે આપવામાં આવેલું ડિસ્કાઉન્ટ સ્પોન્સરરે આપ્યું હોવાનું જણાવ્યું છે, ત્યારે પ્રશ્ન એ થાય છે કે આ સ્પોન્સરર છે કોણ ? તેણે કેમ આપ્યું હશે ડિસ્કાઉન્ટ ?\nકર્મચારીઓ પાસેથી ટિકિટ પેટે 50 રૂપિયાનું ઉઘરાણું કરીને બાકીનાં નાણાં જીટીયુએ ભોગવ્યા હતા.\nજીટીયુને ગુજરાત ટેક્નોલોજી યુનિવર્સિટી તમામ ક્ષેત્રે આગળ હોવાનું વારંવાર રટણ કરવામાં આવે છે, ત્યારે પોતાના સ્ટાફને ફિલ્મો બતાવવામાં પણ આગળ હોવાનું સાબિત કરી દીધું હોય એમ લાગી રહ્યું છે. કર્મચારીઓ ચાલુ ફરજ દરમિયાન ફિલ્મો જોવા જતા હોવાને કારણે યુનિવર્સિટીમાં કામ અર્થે આવતા વિદ્યાર્થીઓને ધરમધક્કા પડી રહ્યા છે.\nએક નહીં બે-બે વાર ફિલ્મ જોવા લઈ ગયા\nનૈતિકતા અને સમાજસેવાની સુફિયાણી વાતો કરતા જીટીયુના કુલપતિ ડો. નવીન શેઠે અગાઉ માર્ચ મહિનામાં તેમના ટવિટ્રર એકાઉન્ટ પરથી કાશ્મીર ફાઇલ્સ ટેક્સ ફ્રી કરવાની અપીલ કરી હતી . ત્યાર બાદ જીટીયુના તમામ કર્મચારીઓ, એટલે કે લગભગ 300 જેટલા કર્મચારીઓને જોવા લઈ ગયા હતા. એમાં કર્મચારીઓ પાસેથી ટિકિટ પેટે 50 રૂપિયાનું ઉઘરાણું કરીને બાકીનાં નાણાં જીટીયુએ ભોગવ્યા હતા. એટલું જ નહીં, વળી પાછા આ કાશ્મીર ફાઇલ્સ ફિલ્મ જોવા દરેક કર્મચારીઓને ચાલુ ફરજ દરમિયાન જ લઈ ગયા હતા. વાત આટલેથી અટકતી નથી. ત્યાં વળી સોમવારે 30મી મેના રોજ પાછા જીટીયુના કુલપતિ તેમની ગુડબુકમાં આવતા 100 કર્મચારીને ગુજરાતી ફિલ્મ નાયિકા દેવી જોવા લઈ ગયા હતા, એ પણ ચાલુ ફરજ દરમિયાન જ બતાવી હતી.\nજીટીયુના સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ પર આ અંગેની તસવીરો પણ શેર કરવામાં આવી હતી.\n65 હજારથી વધુ રકમનો ધુમાડો કરવામાં આવ્યો\nઆમ, છેલ્લા ત્રણેક મહિનાના સમયગાળામાં જ ફરી એકવાર યુનિવર્સિટી કોના પૈસે તાડગધિન્ના કરાવી રહી છે એ ચર્ચાનો મુદ્દો બન્યો છે. માર્કેટ રેટ પ્રમાણે પીવીઆર સિનેમાની ટિકિટના 150 રૂપિયાથી લઈને 600 રૂપિયા સુધીની ટિકિટ મળે છે. કાશ્મીર ફાઇલ્સ મૂવીનું 300 કર્મચારીનું 15,000 અને નાયકા દેવી ફિલ્મ વખતે 100 કર્મચારી પાસેથી 8 હજારનું ઉઘરાણું કર્યું હતું. જ્યારે કર્મચારીઓને આપવામાં આવેલા ડિસ્કાઉન્ટની રકમ જોઈએ તો આ બે ફિલ્મમાં અનુક્રમે 50,000થી વધુ અને 15,000 મળીને અંદાજિત 65 હજારથી વધુ રકમનો ધુમાડો કરવામાં આવ્યો હોવાની વિગતો પ્રાપ્ત થવા પામી છે. આ પ્રકારના તાયફા યોજીને સરકારી નાણાંનો વ્યય તેમજ કચેરી સમય દરમિયાન આ પ્રવૃત્તિનું આયોજન કરવાને કારણે યુનિવર્સિટીના કામ અર્થે આવતા વિદ્યાર્થીઓને પણ ધક્કા ખાવાનો વારો આવે છે.\nયુનિવર્સિટીના સ્પોર્ટ્સ અને કલ્ચરલ ઓફિસર બીઓજી મેમ્બરના અંગત હોવાને કારણે દરખાસ્ત સ્વીકારાતી હોવાની ચર્ચા થઈ રહી છે.\nસગાવાદને કારણે દરખાસ્ત સ્વિકારાઈ?\nગુજરાત ટેકનોલોજી યુનિવર્સિટીના સ્પોર્ટ્સ અને કલ્ચરલ ઓફિસર આકાશ ગોહિલ બોર્ડ ઓફ ગવર્નન્સ ( બીઓજી ) મેમ્બરના અંગત હોવાને કારણે કુલપતિ તથા રજિસ્ટ્રાર તેમની દરખાસ્ત સ્વીકારી લેતા હોવાનું યુનિવર્સિટીમાં ચર્ચાઈ રહ્યું છે. આ સંજોગોમાં પ્રશ્ન થાય કે ખરેખર આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિ કોઈપણ સરકારી સંસ્થા કચેરીના સમય દરમિયાન કરી શકે છે?\nઆ અંગે દિવ્ય ભાસ્કરે જીટીયુના કુલપતિ ડો. નવીન શેઠ સાથે વાત કરી હતી.\nસ્પોન્સર્ડ દ્વારા ડિસ્કાઉન્ટ આપવામાં આવ્યું હતું - ડો. નવીન શેઠ\nસવાલ - સોમવારે જીટીયુના સ્ટાફને ગુજરાતી ફિલ્મ નાયકા દેવી જોવા લઈ ગયા હતા ?\nજવાબ - હા, એનએસએસ- કલ્ચરલ વિભાગે નક્કી કર્યું હતું. લઈ ગયા હતા એટલે બધાની ટિકિટ લીધી હતી.\nસવાલ - જીટીયુ તરફથી ટિકિટમાં ડિસ્કાઉન્ટ આપવામાં આવ્યું હતું ?\nજવાબ - હા, જીટીયુ તરફથી ડિસ્કાઉન્ટ આપવામાં આવ્યું હતું.\nસવાલ - કેટલા ટકા ડિસ્કાઉન્ટ આપ્યું હતું ?\nજવાબ - જીટીયુએ નથી આપ્યું, અમને સ્પોન્સરરે આપ્યું હતું એ અમે પાસઓન કર્યું હતું.\nસવાલ - કેટલું આપ્યું હશે સ્પોન્સરરે ડિસ્કાઉન્ટ ?\nજવાબ - આમાં જીટીયુ કયાંય નથી. અમારા કલ્ચરલ વિભાગ 100 ટિકિટ લાવ્યા હતા. જેને ટિકિટ જોઈતી હોય તેણે 80 રૂપિયા ચૂકવીને લઊ જવા કહ્યું હતું.\nસવાલ - ટિકિટની કિંમત કેટલી હતી ?\nજવાબ - કિંમત તો રૂપિયા 150 છે.\nસવાલ - 70 રૂપિયા આપણે ભોગવ્યા, મતલબ સ્પોન્સરરે ભોગવ્યા ?\nજવાબ - જીટીયુએ એકપણ રૂપિયો ખર્ચ્યો નથી.\nસવાલ - ફિલ્મ બતાવવાનો ચસકો કેમ લાગ્યો, અગાઉ પણ કાશ્મીર ફિલ્મ જોવા લઈ ગયા હતા ?\nજવાબ - ના ના... ચસકો નથી લાગ્યો, કાશ્મીર ફાઇલ પણ જોવા જેવી હતી અને નાયિકા ફિલ્મ પણ ગુજરાતનું પાત્ર છે એની કોઈને ખબર નથી.\nસવાલ - ચાલુ ફરજ દરમિયાન ફિલ્મ જોવા લઈ ગયા હતા ?\nજવાબ - ના ના... ચાલુ ફરજ દરમિયાન કોઈને ફિલ્મ જોવા લઈ ગયા નથી, અમારી યુનિવર્સિટી ચાલુ જ હતી. બધા રજા મૂકીને ગયા હતા.\nસવાલ - બધા રજા મૂકીને ગયા હતા, 100 જણા ?\nજવાબ - હા હા.\nસવાલ - અગાઉ 300 જણા કાશ્મીર ફાઇલ જોવા ગયા હતા ત્યારે પણ બધા રજા મૂકીને ગયા હતા ?\nજવાબ - ના ના.. એ તો સાંજનો શો હતો.\nસવાલ - કાશ્મીર ફિલ્મ ટેક્સ ફ્રી કરવાની પણ તમે માગણી કરી હતી ?\nજવાબ - હા, અમે રજૂઆત કરી હતી.\nસવાલ - સ્પોર્ટ્સ અને કલ્ચરલના અધિકારી બીઓજીના અંગત હોવાથી દરખાસ્ત સ્વીકારી લેવામાં આવે છે ?\nજવાબ - ના ભાઈ ના, આવી કોઈ દરખાસ્ત હોય તો કલ્ચરલ વિભાગ દ્વારા જ આવે ને!\nસવાલ - પહેલાં આવતી હતી આવી દરખાસ્ત, પહેલાં ફિલ્મો આ રીતે જોઈ હતી ?\nજવાબ - કલ્ચરલની હોય તો એના તરફથી આવે છે.\nસવાલ - ફિલ્મો તો છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં બે જોઈ ને ?\nજવાબ - હા, એટલે અમે કોઈને મફત ફિલ્મ નથી બતાવી, યુનિવર્સિટીએ બંને વખત કોઈ ખર્ચ કર્યો નથી. તમારી જાણ માટે.\nસવાલ - ડિસ્કાઉન્ટ યુનિવર્સિટીએ આપ્યું છે ?\nજવાબ - ડિસ્કાઉન્ટ કોઈ સ્પોન્સર હોઈ, તેમણે આપ્યું હોય. યુનિવર્સિટીના બજેટમાં કોઈ ખર્ચો પડયો નથી.\nસવાલ - વિદ્યાર્થીઓ કે યુનિવર્સિટીના ખર્ચામાંથી કોઈ રકમ વાપરી નથી ?\nજવાબ - યુનિવર્સિટીમાં કોઈ ખર્ચો જ નહીં, બહારથી કોઈ સ્પોન્સર કરે.\nસવાલ - તમે ગયા હતા ફિલ્મ જોવા ?\nજવાબ - ના. હું નહોતો ગયો, કાશ્મીર ફિલ્મ જોવા ગયો હતો. પાછળથી સોરી સોરી... હું એમાં પણ ગયો નહોતો. હું તો મારા પરિવાર સાથે પહેલાં જ જોઈ આવ્યો હતો. કાલે ગયો નહોતો.\nસવાલ - રજિસ્ટાર સાહેબ સોમવારે કર્મચારીઓ સાથે ગયા હતા ?\nજવાબ - ના, તેઓ પણ કાલે નહોતા ગયા.\nસવાલ - મારી પાસે ફોટા છે ને...\nજવાબ - ફોટો તો ગ્રુપમાં પહેલાં અથવા તો પછી પડાવ્યો હશે\nસવાલ - ફોટા થિયેટરના જ છે, તેમની સાથે કોઈ અધિકારી થિયેટરમાં દેખાય છે ને ?\nજવાબ - કાલે તો નથી ગયા, મને ખબર છે ને, અગાઉનો હશે, કેમ કે તેમની તબિયત પણ સારી ન હતી, કારણ કે અમારે ત્યાં એમ્પ્લોયીઝની ટ્રેનિંગ સ્ટાફની ચાલે છે.\nસવાલ - ટ્રેનિંગને કોઈ અસર થઈ ન હતી ને ?\nજવાબ - તમારી પાસે ખોટી માહિતી લાગે છે, તમને કોઈએ ગેરમાર્ગે દોર્યા લાગે છે.\nસવાલ - કેમ ખોટી, ફિલ્મ જોવા સ્ટાફ નહોતો ગયો ?\nજવાબ - જે ગયા તે અડધી રજા મૂકીને ગયા, બીજા બધા સ્ટાફની ટ્રેનિંગ ચાલે છે.\nસવાલ - 100 જણા ગયા હતા ને ?\nજવાબ - ના ના, એ તો ઘરના ફેમિલી મેમ્બર સાથે 100 હોય. સ્ટાફના માણસો 100 ના હોય.\nસવાલ - તો સ્ટાફના માણસો કેટલા હશે ?\nજવાબ - એ તો મને ખબર નથી, પૂછવું પડે. અમુક તો ફેમિલી મેમ્બરની ટિકિટ પણ લેતા હોય ને, પૈસાથી જ ટિકિટ લેવાની હતી.\nસવાલ - તો તેમને પણ ડિસ્કાઉન્ટ આપ્યું હશે ને ?\nજવાબ - હા, કહું છું ને કે ટિકિટ અમને 80 રૂપિયામાં જ મળી હોય એટલે 80 રૂપિયામાં જ આપવી પડે ને, યુનિવર્સિટીને જેટલામાં પડી હોય એટલા જ લેવાય ને નફો થોડો લેવાય.\nસવાલ - સ્પોન્સરે જ આપણને 80 રૂપિયામાં ટિકિટ આપી, એટલે ભલે આપણે પૈસા નહીં ચૂકવ્યા હોય, પણ સ્પોન્સરે તો ચૂકવ્યા જ કહેવાય ને ?\nજવાબ - એ સ્પોન્સરર જાણે, એના પ્રમોશન માટે કર્યું હોય કે જે કાંઈ હોય.\nસવાલ - થિયેટરવાળાએ જ ડિસ્કાઉન્ટ આપ્યું આપણ ને ?\nજવાબ - એ ખબર નથી, એ પૂછવું પડે.


લયસ્તરોપારાવારના પ્રવાસી - બાલમુકુંદ દવે - લયસ્તરો\nMarch 15, 2010 at 7:25 pm by ધવલ · Filed under ગીત, બાલમુકુન્દ દવે\nMarch 15, 2010 @ 9:11 pm\nવિદેશમાં વસતા વસતા દરેક ગુજરાતીના હ્રદયને આ પંક્તિઓ સ્પર્શશે. પરદેશમાં રહીને પણ પારાવારના પ્રવાસી થઈ શકાય છે.\nઆખા ગીતની જેમ અંતિમ પંક્તિઓ પણ હૈયાને સ્પર્શે છે.\nબાલમુકુંદ એટલે બાલ-કૃષ્ણ.\nMarch 16, 2010 @ 5:53 am\nજન્મદિન મુબારક વિવેક ભાઈ\nMarch 16, 2010 @ 1:10 pm\nઆપણે પ્રવાસી પારાવારનાં હે…જી.-ભારતીય સંસ્કૃતિમાં નિરંતર એક ખ્યાલ એવો રહ્યો છે કે આપણે સંકુચિત નથી, આપણે પરમ વ્યાપક છીએ. વેદ પહેલેથી જ ‘વિશ્વમાનુષ:’ ની વાત કરે છે. આ પૃથ્વી ઉપરના સહુ માણસોનો એક પરિવાર છે, એમ કહેતાં કહ્યું, ‘વસુધૈવ કુટુમ્બકમ’. આ આખી વસુધા એક કુટુંબ રૂપ છે. અને તે પણ પાછું ‘કુટુંબ’ ન કહ્યું. ‘કુટુંબકમ’ કહ્યું. એટલે કે નાનકડું કુટુંબ. આ પૃથ્વી ઉપરાંત જે બ્રહ્માંડ છે, તે બધું મળીને પૂરું કુટુંબ થશે. પૃથ્વી તો એક નાનકડું કુટુંબ છે. આ પ્રકારની એક વ્યાપક દષ્ટિ આપણા પૂર્વજોએ આપણને આપી છે. જ્ઞાનદેવે ‘જ્ઞાનેશ્વરી’ લખી મરાઠીમાં અને મરાઠી-ભાષાઓ માટે. પણ તે ગ્રંથના સમર્પણમાં લખ્યું, ‘આતાં વિશ્વાત્મકેંદેવેં. યેણે વાગ્યજ્ઞે તોષાવેં. તોષોનિ મજ ધાવેં. પસાયદાન હેં’ – વિશ્વરૂપ દેવ સંતુષ્ટ થાય, એ જ પ્રસાદ મને મળે. લોકમાન્ય તિલકે પણ ‘ગીતા રહસ્ય’ લખ્યું અને સમર્પિત કર્યું ‘શ્રીશાય જનતાત્મને’ – જનતારૂપી જનાર્દનને સમર્પણ કર્યું. તુકારામ બિચારો દેહૂમાં રહેનારો, બહુ બહુ તો પંઢરપુર ને નાસિક સુધી ક્યારેક ગયો હશે. તેમ છતાં ભાવના કેવી રાખે છે ? કહે છે ‘આમુચા સ્વદેશ ભુવનત્રયામધ્યેં વાસ !’ અમારું ઘર આ આખું ત્રિભુવન છે. જે સમાજને સંતોએ આટલી બધી વ્યાપક દષ્ટિ આપી છે તે સમાજ કદી સંકુચિત રહી જ ન શકે\nMarch 16, 2010 @ 8:01 pm\nગમતું ભજન ગીત ઘણા વખતે માણ્યું.\nMarch 16, 2010 @ 10:27 pm\nઅરે વાહ… મસ્ત મજાનું ભજન… પ્રથમવાર વાંચ્યું… વાંચીને મનેય અપરંપાર આનંદ થઈ ગ્યો હોં, પણ જ્યારે તમે કહ્યું એમ બિલકુલ કાનથી આ ગીત વાંચ્યું ત્યારે જ..\nMarch 17, 2010 @ 1:38 am\nઆપણે કેદી ના કારાગારના હે… – આ પંક્તિ બરાબર છે?


મોદી સરકારની જેમ અમે કોઇને ધમકાવીને દબાવી રાખતા નથી : Hardik Patel - Aapnu Gujarat\nમોદી સરકારની જેમ અમે કોઇને ધમકાવીને દબાવી રાખતા નથી : Hardik Patel\nJuly 21, 2021 July 21, 2021 018\nરાજકોટ શહેરમાં હાલ ગુજરાત પ્રદેશ યુવક કોંગ્રેસની ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંતર્ગત સભ્ય નોંધણી અભિયાન હેઠળ કોંગ્રેસના કાર્યકારી અધ્યક્ષ હાર્દિક પટેલ રાજકોટમાં આવ્યા હતા. આ અંગે તેમણે પત્રકાર પરિષદનું આયોજન કર્યું હતું. જ્યાં હાર્દિક પટેલે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર પ્રહાર કરતા જણાવ્યું હતું કે, મોદી સરકારની જેમ અમે કોઇને ધમકાવીને અને દબાવીને નથી રાખી શકતા. નિખિલ સવાણી હાલ આમ આદમી પાર્ટીમાં ગયા છે તેનાથી કોંગ્રેસને કંઈ ફેર નથી પડતો. તેમને જ્યાં જવું હોય ત્યાં જઇ શકે છે. કોંગ્રેસ પર આમ આદમી પાર્ટીની નજર છે. પરંતુ અમારા કરતા તો ભાજપના વધુ ઉમેદવારો ‘આપ’માં ગયા છે.\nવધુમાં ભાજપ પર પ્રહાર કરતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે, નારાજ મતદારો વિરોધપક્ષ કોંગ્રેસમાં ન જાય. એટલા માટે આમ આદમી પાર્ટીને ઉભી કરવામાં આવી છે. આમ આદમી પાર્ટીને મત મળે અને કોંગ્રેસ સત્તામાં ન આવે તે માટે આ ભાજપનું ષડયંત્ર છે.પરંતુ આવતી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ ૧૨૫ બેઠક પર જીત મેળવશે તેનો મને વિશ્વાસ છે.\nવધુમાં મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે,આ પહેલા ૨૦૧૫ની ચૂંટણીમાં માત્ર પાટીદાર સમાજ ભાજપથી નારાજ હતો પરંતુ આ વર્ષે તમામ સમાજ ભાજપથી નારાજ છે. વિપક્ષ કામ કરે છે પરંતુ જનતાએ સાથે આવી સહકાર આપવો જાેઇએ. પ્રજાનો અવાજ અને ફરિયાદ સાંભળવા અમે કાર્યરત છીએ.\nનંદાસણના ભીખાભાઈ મકવાણાની સરાહનીય કામગીરી\nઅમરેલીમાં પીવાનું પાણી નથી મળી રહ્યું\nભાણિયા ગામમાં પતિએ પત્નીની કરી હત્યા\nરાજકોટ સિવિલમાં મ્યુકોરમાયકોસીસની ૫૦૭ સર્જરી થઈ\nઓવૈસીમાં દમ હોય તો મારી ચૂંટણી લડીને બતાવે : સંગીત સોમ


રામાયણનાં પાત્રો// હનુમાન//નાનાભાઈ ભટ્ટ | મા ગુર્જરીના ચરણે....\nમુખ્ય પૃષ્ઠ › miscellenous › રામાયણનાં પાત્રો// હનુમાન//નાનાભાઈ ભટ્ટ\nરામાયણનાં પાત્રો// હનુમાન//નાનાભાઈ ભટ્ટ\nPosted on મે 31, 2014 by Gopal Parekh — Leaveacomment\nરામાયણનાં પાત્રો હનુમાન\n‘અંજના !’ ગોતમીએ કહ્યું, ‘તારો હનુમાન હમણાં હમણાં ડાહ્યો થતો જાય છે.’\n‘માતાજી !’ અંજના બોલી, ‘એનાં છેક બચપણનાં તોફાન\nયાદ કરું છું ત્યારે તો હજી મારા હૈયામાં ફાળ પડે છે. ઋષિપત્ની\nમેં તમને વાત નથી કરી. એ છેક જ નાનો હતો અને અમે મેરુ\nપર્વત પર રહેતાં ત્યારે એક દિવસ હનુમાને સૂર્યને ઊગતો દીઠો\nઅને જોઈ લ્યો એની મસ્તી ! એ તો કહે : ‘મારે આ ફળ જ જોઈએ\n!’ અને ઊઠી ઊઠીને પકડવા જ દોડે. મેં એને ઘણો ઘણો\nસમજાવ્યો, ફોસલાવ્યો, પણ હું જરા દૂર ગઈ એટલામાં તો એણે\nસૂર્યને પકડવા માટે આકાશમાં સીધી દોટ દીધી. આ વખતે\nપછડાતાં એની દાઢી ભાંગી ગઈ, તેથી તો અમે એને હનુમાન\n‘અંજના !’ ગુરુપત્નીએ જણાવ્યું, ‘નાનાં બાળકો આવાં\nઆવાં તોફાનો કરે એ તો સારી વાત છે. તેં કહી તે વાત હું જાણતી\nન હતી, પણ મેં પોતે એનો ઉન્માદ ક્યાં નથી જોયો ! એક ઝાડ\nપરથી બીજે ઝાડે જ નહી, ત્રીજે-ચોથે ઝાડેય નહિ, પણ પાંચમે ને\nદસમે ઝાડે કૂદકા દેવા, પર્વતના એક શિખર પરથી બીજા શિખર\nપર ઠેકવું, ડુંગર પર ચડીને મોટાં મોટાં શિખરોને હચમચાવીને\nદેડવી પાડવાં, મોટાં મોટાં વૃક્ષોને મૂળિયાં સાથે જમીનમાંથી ખેંચી\nકાઢવાં, આકાશમાર્ગે કૂદાકૂદ કરી મૂકવી, મોટા મોટા સાગરને\nતળિયે ડૂબકી મારવી, ફાલ્યાંફૂલ્યાં અનેક જંગલોને ધડાધડ\nસળગાવી મૂકવાં – આ બધું હનુમાનનું તોફાન મારાથી ક્યાં\nઅજાણ્યું છે !’\n‘માતાજી !’ અંજના બોલી, ‘એ તો સારા આશીર્વાદ તમ\nઋષિજનોના કે હવે ધીમે ધીમે હનુમાન ઠેકાણે આવવા લાગ્યો છે.’\n‘અંજના !’ ગોતમીએ જણાવ્યું, ‘હજી તો કાલ સવારે\nહનુમાને આપણા આશ્રમમાં આવીને વલ્કલોના ચીરેચીરા કરી\nનાખ્યા છે. હજી તો કાલ સવારે વાછરડાંને ધવરાવી દઈને અમારાં\nબાળકોને તથા અમારા હોમોને દૂધ વિનાનાં રાખ્યાં છે. અને\nઆશ્રમનાં ઝાડો ? હજી તો આંબે મોર બેઠા હોય ત્યારથી રોજ\nઆવીને ઝીણી આંખો તપાસે, ને કેરીઓ બેઠી એટલે તો ભોગ\nમળ્યા ! ઘડીક પહેલાં જોઉં કે કેરીઓ બેઠી છે ને હમણાં ફળ\nવીણીને ઉતારેશ, ને પાછી આવું ત્યાં કેરી હોય જ શાની ! ભલો\nહોય તો ઉપર બેઠો બેઠો હનુમાન ગલોફાં હલાવતો હોય. અને\nઅંજના ! કોઈ વાર હાથમાં આવી ગયો ને મારવા હાથ ઉગામું\nત્યારે એવું તો સુંદર હસે કે મારો ઉગામેલો હાથ એમ જ રહી જાય\nને એ બીજા હાથમાં સરકી પડે ! અને વળી પાછો બીજે દિવસે એ\nજ આંબાની ડાળ પર હનુમાન કોયલને બોલાવતો બેઠો જ હોય.\nઅંજના ! આંબો, જમરૂખડી, કેળ, ફણસ, જાંબુડો – એક પણ ઝાડને\nએ ફળ રહેવા ન દે. અંજના ! આશ્રમમાં કૂદાકૂદ કરી મૂકવી,\nસમિધોના મોટા મોટા ભારાઓને સળગાવી દેવા, વાછરડાંઓને\nધવરાવી દેવાં, ફળોને ખાઈ જવાં, છાપરાંઓને વીંખી મારવાં ને\nઆખાય આશ્રમને ખેદાનમેદાન કરી મૂકવો – આ તારા હનુમાનનો\nધંધો ! ચીડ તો એવી ચડે કે હાથમાં આવે તો જીવતો ન મૂકીએ;\nપણ હાથમાં આવે ત્યારે એનું મોઢું જોયા જ કરીએ એમ થાય.’\n‘તોય માજી ! તમારા સૌના આશીર્વાદથી હવે મારો\nહનુમાન ડાહ્યો થવા લાગ્યો છે.’ અંજના બોલી.\n‘અંજના !’ ગોતમી બોલી, ‘એક વાત કહું ? તારે પેટમાં\nરાખવાની છે, હો.’\n‘માજી !’ અંજના બોલી, ‘હું કોને કહેવાની હતી ?’\nથોડા દિવસ પહેલાં,’ ગોતમીએ કહ્યું, ‘બધા ઋષિમુનિઓ\nએકાંતમાં મળીને વાતો કરતા હતા કે આ હનુમાનને હાથે\nવિશ્વકલ્યાણનાં મોટાં મોટાં કામો થવાનાં છે. એ ઋષિઓ કહેતા\nહતા કે હનુમાનનાં આ તોફાનો વિશ્વશાંતિમાં ભારે કામ આવશે.’\n‘અહોભાગ્ય મારાં !’ અંજના બોલી, ‘માજી ! હું તો પામર\nસ્ત્રી છું. આપણું જગત આજે ઘોર રાક્ષસોથી ત્રાહિ ત્રાહિ પોકારી\nરહ્યું છે, એમાંથી આપણે કેમ ઊગરશું તે મને સમજાતું નથી. માજી\n! જુઓ ને, આપણા આખાય દક્ષિણમાં એ લોકો આજે પહોળા\nપથરાઈને પડ્યા છે. જનસ્થાનને તો એ લોકોએ એવું કરી મૂક્યું છે\nકે કોઈ ઋષિમુનિ પગ મૂકી ન શકે. આ બધામાંથી શાંતિ કેમ\nઆવશે તે સૂઝતું નથી.’\n‘અંજના ! ગોતમી બોલી, ઋષિમુનિઓને તો થોડા વખતમાં\nતમામ ત્રાસનો અંત દેખાય છે. એમને તો નવા યુગમાં સૂર્ય\nદેખાઈ રહ્યો છે. તારો હનુમાન આ નવા યુગમાં આગળ પડશે\nએવી એમની ભવિષ્યવાણી છે. બાકી આજે તો તારો હનુમાન\nઆશ્રમમાં વ્યાકરણ શીખે છે.’\n‘વ્યાકરણ !’ અંજના બોલી, ‘અમારે વાનર લોકોને વ્યાકરણ\nશાં ને વેસ શા ! અમે તો જંગલનાં પ્રાણીઓ; અમારાં શરીર\nજંગલી, અમારી રીતભાત જંગલી, અમારી અક્કલ જંગલી, અમારી\nભાષા પણ જંગલી, અમારું બધુંય જંગલી.’\n‘પણ વાનરોનો આત્મા તો જંગલી નથી ના ?’ ગોતમીએ\nકહ્યું, ‘આજે જે સંસ્કારી દેખાય છે તે ગઈ કાલે જંગલી હતા; અને\nઆજે જે જંગલી દેખાય છે તે આવતી કાલે સંસ્કારી થવાના છે.’\n‘માતાજી !’ અંજના બોલી, ‘વ્યાકરણ ગમે તેટલું શીખે તો\nપણ હનુમાનની ભાષા તો જંગલી જ રહેવાની.’\n‘એમ કેમ બને ?’ ગોતમીએ જણાવ્યું, ‘કહે છે કે હનુમાન બહુ\nહોશિયાર છે. એણે અષ્ટાધ્યાયી તો પૂરી કરી ને હવે આગળ વધ્યો\nછે. વાનર હોવા છતાં એ કોઈ ઉગ્ર સંસ્કારવાળો આર્ય હોય એવી\nઝડપથી બધું ઝીલી શકે છે.’\n’એ તો તમ આશ્રમવાસીઓના પ્રતાપથી હોય.’ અંજનાએ\nજણાવ્યું, ‘બાકી તો મારા પિતા કુંજર વાનર, હનુમાનના પિતા\nકેશરી વાનર, ને જેની કૂખમાં નવ માસ એ આળોટ્યો તે હું અંજના\nવાનરી. આ બધુંય હોય ત્યાં હનુમાનને નવા સંસ્કાર ક્યાંથી પડે\n‘અંજના !’ ગોતમી બોલી, ‘તને ખબર નથી. જગતમાં જેમ\nઅનેક વસ્તુઓના વારા આવે છે, તેમ સુધારાના અને સંસ્કારિતાના\nપણ વારા આવે છે. આવા વારાફેરા એ કુદરતનો ક્રમ છે, અને\nતેથી જ જગતનું સ્વાસ્થ નિરંતર સચવાયા કરે છે. આજે આર્યો\nઆગળ વધે છે કાલે રાક્ષસો ને વાનરો આગળ વધશે; આજે ધોળી\nપ્રજા આગળ હશે તો કાલે પીળી પ્રજા આગળ આવશે, ને પરમ\nસિવસે કળી પ્રજા આગળ થશે; આજે નદીઓની આસપાસ રહેતા\nલોકો વધારે આગળ પડશે તો આવતી કાલે સમુદ્રકાંઠે રહેનારા\nલોકો થશે; આજે શરીરબળવાળા લોકો મોખરે હશે તો કાલે\nઅક્કલબાજ લોકો મોખરે આવશે. જેમ પ્રજાઓમાં આવા ફેરફારો\nથયા કરે છે, તેમ દેશો પરત્વે પણ ફેરફારો થયા કરે છે. એક\nદિવસ પૂર્વના દેશો આગળ હશે તો એક દિવસ પશ્ચિમના દેશો\nઆગળ હશે; એક દિવસ ઉત્તરના દેશોનો વારો હશે તો બીજે\nદિવસે દક્ષિણના દેશોનો વારો આવશે. જગતના આવા સનાતન\nફેરફારોને પારખનારા ઋષિઓ જીવનમાં સર્વદા જાગૃત જ રહે છે,\nઅને આવા ફેરફારોમાં નિરંતર મોખરે રહીને જગતનું કલ્યાણ\nવિચાર્યા કરે છે.’\n‘માતાજી !’ અંજના બોલી, ‘તમે તો ઋષિનું પડખું સેવો છો,\nએટલે આવી આવી વાતો કરી શકો છો. મારામાં તો એવું\nસમજવાનીય શક્તિ નથી.’\n‘અંજના ! એમ ન બોલ.’ ગોતમી બોલી, ‘તારા જેવી સ્ત્રી એક\nમહાપુરુષની જનેતા થાય એ જ બસ નથી શું ? લોકો હનુમાનને\nઓળખશે અંજનાના પુત્ર તરીકે. હનુમાન આખીય પૃથ્વી પર ડંકો\nવગાડીને આખરે તે આવશે તો અંજનાના ખોળામાં માથું મૂકવા.\nઅંજના ! આવા વીરપુત્રની જનેતા થવું એથી મોટું સદ્-ભાગ્ય\nબીજું ક્યું હોય ? હનુમાનને તારા આશીર્વાદ આપ એટલે બસ છે.’\n‘બેટા હનુમાન !’ અંજનાથી બોલાયું, ‘તારું કલ્યાણ થાઓ.\nઆ ઋષિમુનિઓના સંગને અને તારી જનેતાની કૂખને શોભાવે એવું\nજીવન જીવજે. ગોતમી ! હવે હું જઈશ. મેં તમને બહુ રોક્યાં !’\nએમ કહી અંજના વનમાં ફળફૂલ તોડવા ચાલી ને ગોતમી આશ્રમ\nદક્ષિણમાં મતંગ નામે પર્વત છે. આ પર્વતના જ એક ભાગને\nઋષ્યમૂક કહેતા અને બીજા ભાગને મલય કહેતા. આ મતંગ પર્વત\nઉપર જ પંપા નામનું મનોહર સરોવર હતું. આ પર્વત ઉપર જ\nવ્યાકુળ થઈને રામે દીન વદને રુદન કર્યું હતું. આ પર્વત પર જ\nમતંગ ઋષિનો આશ્રમ હતો. આ પર્વત પર જ એક ભાગમાં\nશબરીએ રામચંદ્રનું ભાવભીનું આતિથ્ય કરીને દેહ છોડ્યો. આ\nપર્વત પર જ વાલીએ એક મરેલા દુશ્મનના શરીરને ફેંકીને\nઆશ્રમને અપવિત્ર કર્યા હતો એટલે ઋષિએ વાલીને શાપ આપ્યો\nહતો. આ પર્વતને આપણે નીલગિરિના નામથી ઓળખીએ છીએ.\n’મતંગની તળેટીમાં કિષ્કિંધા નામની મોટી નગરી હતી.\nઋક્ષરજા નામનો વાનર રાજા એ કિષ્કિંધામાં રાજ્ય કરતો હતો.\nતેને સુગ્રીવ ને વાલી નામે બે પુત્રો હતા. ઋક્ષરજાના મૃત્યુ પછી\nવાલી ગાદીએ આવ્યો ને સુગ્રીવ યુવરાજ થયો. એક વાર એક\nરાક્ષસની સામે વાલી યુદ્ધે ચડ્યો. નાસતાં નાસતાં રાક્ષસ એક\nગુફામાં પેઠો એટલે વાલી તેની પાછળ ગયો. જતાં જતાં સુગ્રીવને\nકહેતો ગયો : ‘હું ગુફામાંથી પાછો આવું ત્યારે સુધી આ ગુફાના દ્વાર\nપાસે બેસજે.’ સુગ્રીવે ગુફાના દ્વાર પાસે બાર મહિના રાહ જોઈ પણ\nવાલી આવ્યો નહિ; ઊલટું એક દિવસ ગુફામાંથી લોહી નીકળતું\nજોયું એટલે સુગ્રીવ ગભરાયો ને રાક્ષસે વાલીને મારી નાખ્યો હશે\nએમ માની ગુફાના દ્વાર પર મોટી શિલા મૂકી ત્યાંથી કિષ્કિંધા તરફ\nચાલી નીકળ્યો. સુગ્રીવે કિષ્કિંધા આવીને વાલીની સ્ત્રે તારાને તેમ\nજ સમસ્ત પ્રજાને બધા સમાચાર કહ્યા અને પ્રજાની સંમતિથી\nગાદી પર બેઠો. સુગ્રીવની ભાર્યા રુમા પટ્ટરાણી બની.\nએવામાં એક દિવસ અચાનક વાલી કિષ્કિંધામાં આવી ચડ્યો.\nતેણે સુગ્રીવને બૂમ મારી, ગાદી ઉપરથી ઉતારી મૂક્યો. પ્રજાની\nપાસે પોતાની બધી હકીકત મૂકી અને સુગ્રીવને કિષ્કિંધાની હદ\nછોડી જવાનો હુકમ કર્યો. સુગ્રીવની ભાર્યા રુમાને વાલીએ પોતાના\nઅંતઃપુરમાં રાખી. સુગ્રીવને વાલીને ઘણા કાલાવાલા કર્યા, તેની\nમાફી માગે પોતાની વાત સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પરંતુ\nવાલીનો કોપ એવો ઉગ્ર હતો કે સુગ્રીવને કિષ્કિંધા છોડવી પડી.\nઅંજનાપુત્ર હનુમાન સુગ્રીવનો પ્રાણપ્રિય મિત્ર હતો. બંનેએ\nસાથે રહીને કેટલાંય તોફાનો કર્યાં હતાં; બંનેએ સાથે રહીને\nકેટલીયે મોજો ઉડાવી હતી; બંનેએ સાથે રહીને કેટલાંયે સ્વપ્નો\nસેવ્યાં હતાં; બંનેએ સાથે રહીને એકબીજાનાં દિલ પિછાન્યાં.\nવાલીએ સુગ્રીવને કિષ્કિંધામાંથી હાંકી કાઢ્યો ત્યારે હનુમાન પણ\nસુગ્રીવની સાથે નીકળ્યો; હનુમાનની સાથે નલ, નીલ અને\nજાંબવાન પણ સુગ્રીવની પાછળ ચાલ્યા. વાનરરાજ સુગ્રીવ અને\nતેના મિત્રો ઋષ્યમૂક પૂર્વક ઉપર રહેવા લાગ્યા. અહીં વાલીનો\nહાથ તેમને કોઈ રીતે પહોંચી શકે એમ નથી, એવી તેમની ખાતરી\nએક વાર સુગ્રીવ અને આ વાનરો પર્વતના શિખર ઉપર બેઠા\nહતા, ત્યાં દૂર દૂર વૃક્ષોની એક હાર વચ્ચે તેમણે રામ-લક્ષ્મણને\nજોયા. સુગ્રીવની નજર તેમના ઉપર પડી કે તરત તેણે હનુમાનને\nકહ્યું : ‘હનુમાન ! જો પેલા વૃક્ષોને આધારે વાલીના બે જાસૂસો\nચાલ્યા આવે. એમને તેં જોયા ? કેવો તાપસનો વેશ કાઢ્યો છે !\nવાલીને તો ઋષિનો શાપ છે એટલે તે જાતે અહીં આવી શકતો\nનથી, માટે આપણને મારવા તેણે આ ગુપ્તચરોને મોકલ્યા છે.\nવાલી બહુ ઝેરીલો છે; તે માર્યા વિના મારો કેડો છોડે એમ લાગતું\nસુગ્રીવના મોંમાંથી આ શબ્દો નીકળ્યા કે તરત જ વાલીની\nબીકના માર્યા બીજા વાનરો તો ત્યાંથી નાઠા તે મલય પર્વત પર\nચડી ગયા; સુગ્રીવ પણ બેબાકળો બનીને આમતેમ નજર ફેરવવા\nલાગ્યો; હનુમાનનું રૂંવાડું સરખુંય ફરક્યું ન હતું.\nહનુમાને સુગ્રીવને કહ્યું : ‘વાનરરાજ ! ભયનું કશુંય કારણ\nનથી. જે બે ભાઈઓ ચાલ્યા આવે છે તે વાલીના જાસૂસો હોય\nએમ મને બિલકુલ લાગતું નથી. કેવો મનોહર એમનો દેહ છે !\nએમની આંખોમાં નરી સજ્જનતા ભરી છે. એમની ચાલ વીરની છે.\nએમના મુખ પર શાંતિ ને શોકની છાયા છે. ન હોય એ વાલીના\n‘હનુમાન !’ સુગ્રીવ બોલ્યો, ‘રાજાઓના છૂપા દૂતો કેવી\nખૂબીથી ધારે તેવો પહેરવેશ પહેરી શકે છે, કેવી ચતુરાઈથી ધારે\nતેવી મુખમુદ્રા ધારન કરી શકે છે, અને ઉપરથી મધ ચોપડેલાં\nપણ ગર્ભમાં હળાહળ ઝેરભર્યાં વાક્યો કેવી ચાલાકીથી બોલી શકે\nછે, તેની તને ખબર નથી. આવા જાસૂસો સો કાને સાંભળતા હોય\nછતાં બહેરા જેવો દેખાય છે; હજાર આંખો વડે જોતા હોય છતાં\nજાણે જોયું જ નથી એવો દેખાય કરે છે; અને ઊંડા હૃદયમાં જે\nભર્યું હોય છે તેથી કેવળ વિરુદ્ધ મોઢા પર દેખાડે છે હનુમાન !\nમારો દિવસ આજે આથમતો છે એટલે વાલીએ જરૂર મને મારી\nનાખવા માટે જ આ લોકોને મોકલ્યા છે.’\n‘વાનરરાજ !’ હનુમાન બોલ્યો, ‘માણસ નજરે પડ્યો એટલે તે\nદુશ્મન જ હશે એમ શા માટે માની લ્યો છો ? એ કોઈ વટેમાર્ગું કા\nન હોય ? કોઈ તાપસ કાં ન હોય ? અથવા આપણી માફક\nવખાના માર્યા એ રખડતા હોય એમ પણ કાં ન બને ?’\n’હનુમાન, હનુમાન !’ સુગ્રીવે હનુમાનનો વાંસો થાબડતાં કહ્યું,\n‘એક વાર રાજ્યાસન પર ચડી જો અને પછી આવું બોલ તો તને\nવીર કહું. રાજાનું જીવનનિરંતન કેટલું બધું ભયથી ઘેરાયેલું રહે\nછે તેની તને કલ્પના પણ ન હોય. સુગ્રીવ ઋક્ષવાનરનો પુત્ર ન\nહોત અને માત્ર એક સાધારણ વાનરપુત્ર હોત તો આજે તારાથી\nપણ વધારે હિંમત રાખત. પણ હનુમાન ! રાજાઓને તો સદાય\nસત્યની ઝાળ વચ્ચે જ જીવવાનું હોય છે.’\n‘સુગ્રીવ !’ હનુમાન બોલ્યો, ‘તમે ગમે તેમ કહો, પણ સારું\nહૃદય સાક્ષી પૂરતૂં નથી. આવી સૌમ્ય મુદ્રાઓ તો પવિત્ર\nઆશ્રમોમાં પણ ભાગ્યે જ જોવામાં આવે છે.’\n‘તો હનુમાન !’ સુગ્રીવ બોલ્યો, ‘તું તેમની પાસે જા, અને એ\nપોતે કોણ છે ને શા માટે આવે છે તે જાણી આવ. જોજે, સાંભાળીને\nજજે. તું તાપસનો વેશ લઈને જા; દરમિયાન હું અહીંથી મલય\nપર્વત ઉપર જઈને બેસું છું. ત્યાં અમે ચારે જણા તારી રાહ જોઈશું.\nહનુમાન ! સાવધાન ! તારા વિના આ સુગ્રીવ એક ક્ષણ પણ\nજીવવાનો નથી. વગરવિચાર્યે સાહસ ન કરતો.’\nએમ કહીને સુગ્રીવ મલય પર્વત પર ચડી ગયો અને\nહનુમાને પંપાને માર્ગે થઈને રામલક્ષ્મણ ચાલ્યા આવતા હતા તે\nતરફ વળ્યો. બંને કુમારોની નજીક તે આવ્યો એટલે બોલ્યો :\n‘મહાશયો ! આપ બંને કોણ છો ? આપ ક્યાંથી આવો છો ? આ\nસરોવરની પાળે ઊગેલાં ઝાડોને આપ બહુ બારીકાઈથી નિહાળો\nછો એટલે મને લાગે છે કે આપ કોઈ વસ્તુની શોધમાં નીકળ્યા છો.\nઆપના તેજથી આ આખો પર્વત ઝળહળી ઊઠ્યો છે. આપના\nદેખાવ પરથી મને લાગે છે કે આખા જગતનાં આભૂષણો આપને\nપામીને કૃતાર્થ થાય, છતાં આપના દેહ પર હું એક પણ આભૂષણ\nદેખતો નથી. આપની ગતિ જોતાં મને થાય છે કે આખી પૃથ્વી\nઆપને ચરણે હોય, છતાં આપ અકિંચન જેવા ફરો છો. આપ કોણ\nછો ? આપ મને કેમ કશોય જવાબ આપતા નથી ? હું પોતે કોણ\nછું તેની આપને શંકા હોય તો હું જણાવું છું કે અહીં સુગ્રીવ નામનો\nવાનરોનો રાજા છે તેનો હું સેવક છું. સુગ્રીવને તેના ભાઈ વાલીએ\nહાંકી કાઢ્યો છે. મારું નામ હનુમાન છે. મને સુગ્રીવે પોતે આપની\nપાસે મોકલ્યો છે. સુગ્રીવના ખાસ આગ્રહથી મેં આવો વેશ ધારણ\nકર્યો છે. મારો સ્વામી સુગ્રીવ આપની મૈત્રી ઇચ્છે છે.’ આ પ્રમાણે\nકહી હનુમાન શાંત ઊભો રહ્યો.\nહનુમાનની આવી વાણી સાંભળીને તદ્દન નજીક ઊભેલા\nલક્ષ્મણને રામચંદ્રે કહ્યું : ‘ભાઈ લક્ષ્મણ ! આપણે જે સુગ્રીવને\nશોધીએ છીએ તે સુગ્રીવનો મંત્રી આપણી પાસે ખડો થયો છે\nતે કેવા હર્ષની વાત ! લક્ષ્મણ ! તું જ આ સુગ્રીવના મંત્રી સાથે\nવાત કર. તેં એની વાણી સાંભળી ? જેણે ત્રણ વેદોનો અભ્યાસ ન\nકર્યો હોય તે આવી વાણી બોલી ન શકે. તેની વાણી કેવી શુદ્ધ છે !\nઆપણે ઘણા ઘણા પંડિતોને સાંભળ્યા છે, આપણે ઘણા ઘણા\nન્યાયશાસ્ત્રીઓને સાંભળ્યા છે. પંડિતો બોલવા બેસે ત્યારે શું કહેવા\nમાગે છે તે તો સમજાય જ નહિ; ને કાન પર મોટા મોટા અર્થ\nવગરના શબ્દો જ અથડાયા કએ; કેટલીક વાર તો બે વાક્યોથી\nઅર્થ સરે ત્યાં બાવીશ વાપરે; કેટલીક વાર પોતે શું કહેવા માગે છે\nતે નક્કી જ ન હોય, એટલે જે આવે તે ગગડાવે; ઘણી વારે તો\nઆવા લોકોના શબ્દોને નિચોવો તો અર્થનું એક ટીપું પણ ન પડે.\nછતાં આવા પંડિતો આપણા લોકોમાં મોટા વક્તાઓ મનાય છે\nઅને ક્ષુદ્ર લોકો મોં તેમ જ આંખો ફાડીને તમને સાંભળે છે.\nહનુમાનની ભાષા કેવી સાદી ને સરળ છે ! બોલવામાં એક પણ\nનકામો શબ્દ નહિ; જે કહેવું હતું તે સીધું સ્પષ્ટ કહી દીધું; ને\nભાષામાં એક પણ દોષ નહિ. આ વાનર જે કહેવા માગે છે તેને જ\nઅનુરૂપ શબ્દો તે વાપરી જાણે છે, જે વાત એના મનમાં છે તે જ\nએ વાણી દ્વારા બહાર લાવે છે, એટલે તેની વાણીમાં ભારે વજન\nઆવે છે. નાનપણથી જ ઋષિપત્નીઓના સહવાસમાં ઊછર્યો હોય\nતે જ આવી સંસ્કારી ભાષા બોલી શકે. જે રાજા પાસે સ્પષ્ટતાથી\nવિચાર કરી શકે તેવા અને પોતાના વિચારોને સ્પષ્ટતાથી\nભાષામાં ઉતારી શકે એવા મંત્રીઓ હોય તો રાજા આજે આફતમાં\nહોય તોપણ આવતી કાલે એનો સૂરજ તપવાનો છે એમ નક્કી\nસમજ. લક્ષ્મણ ! જો એ કેવી શાંતિથી ઊભો છે ? તું એની સાથે\nરામની આજ્ઞા થતાં જ લક્ષ્મણે કહેવા માંડ્યું : ‘હનુમાન !\nઅમે વાનરાજ સુગ્રીવની શોધમાં છીએ. અહીંથી ઘણે દૂર કોશલ\nનામનો દેશ છે, તેમાં અયોધ્યા નામની મોટી નગરી છે. એ\nઅયોધ્યાના મહારાજ દશરથના અમે પુત્રો છીએ. મારું નામ\nલક્ષ્મણ, ને મારા મોટાભાઈ રામચંદ્ર છે. અમે પિતાના વચનની\nખાતર વનવાસ સ્વીકાર્યો છે. અમારી સાથે મોટાભાઈનાં પત્ની\nસીતા હતાં તેને રાક્ષસરાજ રાવણ ઉપાડી ગયો છે. અમે સીતાની\nશોધમાં ફરીએ છીએ. અમે આ બાજુ નીકળ્યા ત્યારે ઘણા\nતપસ્વીઓએ અમને કહ્યું કે તમે વાનરરાજ સુગ્રીવને મળો તો તે\nતમને સીતાનો પત્તો મેળવી આપશે. માટે અમે આ તરફ નીકળ્યા\nલક્ષ્મણનાં વચન સાંભળતાં સાંભળતાં જ હનુમાનનાં રૂંવાડાં\nહર્ષથી ઊભાં થયાં અને બંને હાથ જોડીને તે બોલ્યો : ‘મહાનુભાવ\n! કેટલાય દિવસથી આપનાં દર્શનનો હું તરસ્યો હતો તે આજે\nઆપને જોઈને કૃતાર્થ થયો. મહારાજ ! દક્ષિણના અનેક આશ્રમોમાં\nમેં આપનાં નામ સાંભળ્યાં છે; અનેક ઋષિમુનિઓ પાસેથી મેં\nઆપનાં પરાક્રમોની વાતો જાણી છે; અનેક સાધુપુરુષો રામચંદ્રને\nયુગપુરુષ માને છે, અને આપને હાથે આ રાક્ષસી જમાનાનો અંત\nઆવે એની રાહ જોઈ રહ્યા છે. મહારાજ ! જેનાં દર્શન આપો છો\nએથી મોટું સદ્-ભાગ્ય ક્યું હોય ? આપ પધારો. હું આપને સુગ્રીવ\nપાસે લઈ જાઉં. આપ થાકી ગયા જણાઓ છો એટલે હું આપને\nમારી કાંધ ઉપર બેસારીને લઈ જઈશ. આ ખભા પર આપનાથી\nવધારે પવિત્ર વસ્તુ કઈ ચડવાની છે ?’\nએમ બોલી હનુમાન રામલક્ષ્મણને પોતાના ખભા પર\nબેસાડીને જ્યાં સુગ્રીવ હતો ત્યાં મલય પર્વત ઉપર લઈ આવ્યો.\nસુગ્રીવ અને રામચંદ્રને અગ્નિની સાક્ષીએ મૈત્રી થઈ.\nરામચંદ્રે પોતાના કોલ પ્રમાણે વાલીને માર્યો ને સુગ્રીવ\nકિષ્કિંધાનો રાજા થયો. હનુમાન તો પહેલેથે જ સુગ્રીવની પડખે\nવર્ષાઋતુ પૂરી થઈ એટલે સુગ્રીવે તમામ વાનરોને સીતાની\nશોધ કરવા માટે મોકલ્યા. સુગ્રીવના હુકમને માન આપીને તારાનો\nપિતા તાર આવ્યો તથા હજારો વાનરોને સાથે લઈને હનુમાનનો\nપિતા કેસરી આવ્યો; અંજનના જેવા રંગવાળો નીલ આવ્યો,\nસોનેરી વાળવાળો ગવય આવ્યો, જાંબવાન આવ્યો, રંભ આવ્યો,\nદુર્મુખ આવ્યો, દશમુખ આવ્યો, કુમુદ આવ્યો – બધાય કૂદતા,\nનાચતા, શરીર પર કાપ કરતા, મારફાડ ને રંજાડ કરતા અને\nબૂમબરાડા પાડતા કિષ્કિંધામાં એકઠા થયા, અને વાનરરાજ\nસુગ્રીવને વંદન કરી તેના હુકમની રાહ જોતા ઊભા.\nસુગ્રીવે વિજયને તેની ટુકડી સાથે પૂર્વ દિશામાં રવાના કર્યો\nસુષેણને પશ્ચિમ તરફ મોકલ્યો, શતબલિને ઉત્તર દિશા ખેડવા\nમોકલ્યો અને વાલીના પુત્ર અંગદની ટુકડીમાં નીલ હતો,\nજાંબવાન હતો, હનુમાન હતો, મૈન્દ હતો, ઉલ્કામુખ હતો. અંગદને\nવિદાય આપતી વખતે સુગ્રીવે વાનરરાજની કડકાઈથી કહ્યું :\n‘અંગદ ! તું દક્ષિણ તરફ જા. રાક્ષસરાજ રાવણે સીતાને જ્યાં\nસંતાડી હોય ત્યાંથી શોધી કાઢજો. તમારે સૌએ એક માસની અંદર\nઅહીં પાછા આવવાનું છે. એક માસથી વધારે બહાર રહેનારનું\nમાથું સલામત નથી.’\nએક માસને વીતતાં કેટલી વાર ! વાનરો તો સુગ્રીવની\nઆજ્ઞાને બરાબર વળગી રહ્યા; વાનરો તો શહેરો, ગામડાં, નદી,\nસરોવર, વાવ, કૂવા, સાગર, પર્વત, જંગલ, ગુફા, બધુંય શોધી\nવળ્યા છતાં સીતાનો પત્તો ન લાગ્યો એટલે એક માસની મુદતને\nબરાબર ધ્યાનમાં રાખીને વખતસર પાછા આવી ગયા. પૂર્વ\nતરફથી વિજય પણ વખતસર પાછા આવી ગયો; ઉત્તર તરફથી\nશતબલિ પણ નિરાશ થઈને પાછો ફર્યો, અને સુષેણે પણ આખીય\nપશ્ચિમને ઢૂંઢીને છેક છેલ્લે દિવસે કિષ્કિંધામાં પગ મૂક્યો.\nઅંગદની ટુકડી છેલ્લી ઘડી સુધી ન આવી. આ લોકોએ\nવિંધ્યાચળની ગુફાઓ ઢૂંઢી; ભયંકર એવાં જંગલોને ખોળ્યાં,\nપર્વતનાં શિખરો પર ફરી વળ્યા. નદીઓને ઓળંગી, ઝાડોને ફેંદી\nમાર્યાં પણ સીતાનો પત્તો લાગ્યો નહિ ! વાનરો બધા થાકીને લોથ\nથઈ ગયા; એક ડગલું આગળ મૂકવાની તેમનામાં શક્તિ ન રહી.\nવાનરરાજે આપેલી મુદત તો ખલાસ થઈ ગઈ હતી; અધૂરમાં પૂરું\nબધા વિચિત્ર ગુફામાં ભરાઈ ગયા તે મહામહેનતે બહાર નીકળ્યા\nત્યારે દક્ષિણસાગરનો કિનારો દેખાયો. પાછળ જુઓ તો આકાશ\nસાથે વાતો કરતો વિંધ્ય પર્વત, આગળ જુઓ તો ઠેઠ દક્ષિણ ધ્રુવ\nસુધી ઘૂઘવતો મહાસાગર, પગ તળે જુઓ તો કઠણ પૃથ્વી અને\nમાથા પર વાનરરાજની લટકતી તલવાર ! વાનરો બધા હતાશ\nથઈને પૃથ્વી પર અળોટવા લાગ્યા એટલે અંગદ બોલ્યો :\n‘વાનરરાજ સુગ્રીવના હુકમથી આપણે સૌ નીકળ્યા છીએ. આપણે\nઆટઆટલું રખડ્યા છતાં ન તો સીતાને જોઈ, ન તો સીતાનું હરણ\nકરનાર રાવણને જોયો. અને છતાંય આપણે આપેલી મુદતને\nવટાવી ગયા છીએ. રાજાનો હુકમ એ શી વસ્તુ છે તે તમે સૌ\nબરાબર જાણો છો. આવા કટોકટીના પ્રસંગે તો હુકમનો જરાયે\nભંગ થયો એટલે મોતના મોંમાં પડ્યા સમજો. તમે એમ ન\nસમજતા કે હું યુવરાજ છું એટલે સુગ્રીવ મને માફ કરશે. હું ગમે\nતે હોઉં, પણ વાલીનો પુત્ર છું એ વાત સુગ્રીવ શી રીતે ભૂલે ?\nમારી જનેતા તારા સુગ્રીવના મહેલમાં છે; એનું ખૂન મારી આંખમાં\nસુગ્રીવ શું નથી દેખતો ? તમે સૌ જવું હોય તો સુખેથી જાઓ; હું\nતો અહીં જ રહીશ ને રાજહુકમને માન આપીને અન્નપાણીની\nઆખડી રાખી મરી જઈશ. સુગ્રીવને હાથે મરવું એ કરતાં સાગરને\nકિનારે આ પ્રમાણે મરવું વધારે સારું છે.’\nકુમાર અંગદનાં આ વાક્યે સાંભળીને વાનરો ભયભીત બની\nગયા. તારાનો પિતા તાર બોલ્યો : ‘કુમાર અંગદ બોલે છે તે સાચું\nછે. આપણે પાછા જશું તો સુગ્રીવ આપણને મારી નાખશે. પણ\nરાજહુકમનો એવો અર્થ નથી કે સુગ્રીવ ન મારે તોપણ આપણે\nજાણીબૂજીને મરી જવું. આપણે સૌ આ રમ્ય ગુફામાં જ રહીએ.\nઅહીં સુગ્રીવનો પણ ભય નથી. વાલીપુત્ર અંગદ આપણો રાજા\nઆપણે સાથે છે, એટલે જ્યાં રહીએ ત્યાં આપણું રાજ્ય જ છે.’\nતારાનો પિતા અને અંગદનો દાદો તાર આ પ્રમાણે બોલ્યો\nએટલે વાનરો બધા હર્ષમાં આવી ગયા. પરંતુ હનુમાનને એ\nશબ્દોમાં નવું રાજ્ય સ્થાપવાની ગંધ આવી. સુગ્રીવના વર્તનથી\nઅંગદ તેનાથી વિમુખ થયો છે એમ હનુમાને સ્પષ્ટ જોએ લીધું\nઅને વાનરજાતિમાં ઐક્યભંગ ન થાય એવી હિતબુદ્ધિથી બોલ્યો :\n‘યુવરાજ ! તારાના સમર્થ પુત્ર ! તું તારા પિતા વાલી કરતાં\nવધારે બળવાન છે. આ તમામ વાનરોનો રાજા થવા માટે તું જ\nલાયક છે. પણ આપણા વાનરો કેવા ચંચળ સ્વભાવના છે તેની\nખબર છે ? આજે તેઓ ગમે તેટલા હર્ષથી કૂદતા હોય પણ એમનાં\nસ્ત્રીછોકરાંને કિષ્કિંધામાં છોડીને તેઓ તારી સાથે રહે એવું ન\nમાનતો. આ જાંબવાન, આ નીલ, આ સુષેણ ને હું – આ ચાર\nજણાને તો બ્રહ્મા પણ સુગ્રીવથી છૂટા પાડી શકે તેમ નથી. આ\nગુફા સલામત લાગતી હશે પણ લક્ષ્મણના બાણો પાસે આ ગુફા\nટકી શકે એમ તને લાગે છે ? આજે તને ‘હા જી હા’ કરતા આ\nવાનરો બે દિવસ પછી પોતાનાં સ્ત્રીછોકરાંને સંભારવાના અને\nકંગાળ જેવા બનીને કિષ્કિંધા પાછા જવાના. અંગદ, યુવરાજ !\nસુગ્રીવ ગમે તેવો તોપણ દઢ છે; તારા પર તેની પ્રીતિ હતી; તારી\nમાતા માટે તેને માન છે; સુગ્રીવને પુત્ર નથી એટલે તને યુવરાજ\nનીમ્યો છે. અંગદ ! આપણે થાક્યા હોઈએ તો બે દિવસ વિસામો\nહનુમાનનાં આવાં સાંત્વનનાં વચનો સાંભળીને અંગદ બોલી\nઊઠ્યો : ‘હનુમાન ! તું સુગ્રીવનાં ગમે તેટલાં વખાણ કરે પણ\nસુગ્રીવમાં સાધુતાનું એક પણ લક્ષણ નથી. જે મારી સન્મુખ મારી\nમાતાને – અરે પોતાના ભાઈની સ્ત્રીને પોતાની ભાર્યા કરી શકે\nતેનામાં ધર્મબુદ્ધિની શી આશા રખાય ? જેણે મારા પિતાનો દ્રોહ\nકરીને ગુફાનું બારણું બંધ કરી દીધું ને પાછળથી ગાદીએ ચડી\nબેઠો તેનામાં ધર્મબુદ્ધિની આશા રખાય ? જેણે એક વાર અગ્નિની\nસાક્ષીએ રામચંદ્રની મૈત્રી બાંધી અને પાછળથી રાજ્ય મળ્યું એટલે\nચાર માસ ઊંધી રહ્યો એનામાં ધર્મબુદ્ધિ ક્યાંથી હોય ? જેણે\nપોતાની પવિત્ર પ્રતિજ્ઞા ખાતર નહિ પણ લક્ષ્મણની બીકથી\nઆપણને સીતાની શોધ કરવા માટે મોકલ્યા તેનામાં ધર્મબુદ્ધિ\nક્યાંથી હોય ? સુગ્રીવ પોતાના દુશ્મનના દીકરાને ગાદી પર\nબેસાડે એવો સજ્જ કે મૂર્ખ નથી. એ તો રામચંદ્ર ટેકીલા છે; એટલે\nતેમના કહેવાથી મને યુવરાજ બનાવવો પડ્યો છે; બાકી સુગ્રીવને\nહું ઓળખું છું. આજે મારા નિયમભંગને બહાને એ મને ઠાર કરે\nએમાં મને લેશ પણ શંકા નથી. તમે સૌ ખુશીથી ઘરે જાઓ; હું\nઅહીં જ મારા પ્રાણ છોડીશ. આપણા રાજા સુગ્રીવને, રામચંદ્ર\n-લક્ષ્મણને અને મારી વહાલી માતાને મારા પ્રણામ કહેજો. મારી\nમાતા તારાને ધીરજ આપજો. એ બિચારી તો કોણ જાણે જીવતી\nરહે તો !’\nએટલું બોલી અંગદ ત્યાં જ બેસી ગયો એટલે વાનસો બધા\nઆંસુભરી આંખોએ તેની આસપાસ વીંટળાઈ ગયા. હનુમાન આ\nબધું જોઈ રહ્યો અને વિચારમાં ઊતરી પડ્યો.\nરેતાના રણમાં મુસાફરી કરતાં કરતાં તરસને લઈને ગળે\nકાંચકી બાઝી હોય તેને પાણીનું ટીપું હોઠ પલાળવા માટે ત્યારે\nકેવો આનંદ થાય તે જોયો છે ? ભૂખના માર્યા જેનું પેટ ઠેઠ બરડે\nઅડ્યું છે તેવા ભૂખ્યાને જારની પાતળી રાબડી મળે ત્યારે કેવો\nઆનંદ થાય તે જોયું છે ? વાનરો બધા રેતીમાં લાંબા થઈને\nપડ્યા. માથા ઉપર સખ્ત તપવો સૂર્ય; આસપાસ કાંઠા પરની\nઊની રેત; મનમાં કિષ્કિંધામાં છોડેલાં સ્ત્રી-છોકરાં ને કાળમુખો\nસુગ્રીવ; નિરાશ થયેલાં માનસ, હતવીર્ય તેમનાં શરીરો, શૂન્ય જેવી\nબનેલી તેમની ઈન્દ્રિયો.\nઆવા ઉજ્જડ વેરાનમાં વાનરોના કાન પર પડ્યું : ‘રાવણે\nસીતાને લંકામાં રાખી છે. હું સંપાતિ, જટાયુનો ભાઈ, તેને દેખું છું.\nતમે સાગરને ઓળંગીને જશો તો તેને જોઈ શકશો.’\nઅને તરત જ અમૃતના વરસાદથી મડદાં ઊભાં થાય તેમ\nવાનરો બધા ઊભા થઈ ગયા, સંપાતિને પૂછપરછ કરવા લાગ્યા\nઅને જોરભેર સાગરને કાંઠે દોડી ગયા. જઈને જુએ છે તો અફાટ\nસાગર ઊછળે પર્વત જેવડાં મોટાં મોજાં પછડાય. અને લંકા ? એ\nદેખાય શી રીતે ? વળી બધા વાનરો હતાશ થયા; વળી અન્નપાણી\nછોડવાના વિચારો કરવા લાગ્યા; વળી કિષ્કિંધા, વાનરરાજ સુગ્રીવ, સ્ત્રી-છોકરાં બધાં આંખ આગળ ખડાં થયાં. એવામાં અંગદ\nબોલ્યો : ‘ખેદ શા માટે કરો છો ? ખેદ માણસના પુરુષાર્થ હણે છે.\nઆપણી સન્મુખ વિશાળ સાગર પડ્યો છે. આ સાગરને તરવાની હિંમત કોનામાં છે ? કોના પરાક્રમથી આપણને વિજય મળવાનો છે ? કોના શૌર્યને લઈને આપણે હિંમત હારવાની જરૂર નથી. આપણામાં મોટાં મોટાં અંતરોને ઠેકી જનારા ઘણા પડ્યા છે; આ સૌ પોતપોતાની શક્તિને જાહેર કરે એટલે આપણને ખરી ખબર\nઅંગદનાં આવાં વચનો સાંભળીને વાનરો એક પછી એક પોતાની શક્તિ જણાવવા લાગ્યા. કોઈએ પોતાની છ યોજન\nઠેકવાની શક્તિ જણાવી; કોઈએ દસ યોજન ઠેકવાની શક્તિ જણાવી; કોઈએ પચાસ યોજન નોંધાવ્યા તો કોઈએ એંશી યોજન નોંધાવ્યા; પણ એથી આગળ કોઈ વધ્યું નહિ, એટલે વૃદ્ધ જાંબવાન ઊભો થયો ને ખોંખારી બોલ્યો : ‘એક દિવસ એવો હતો કે હું ગમે તેટલા યોજનો ઠેકી શકતો; પણ આજે હવે હું વૃદ્ધ થયો છું છતાં નેવું યોજન તો હું કાપીશ. પણ આ સાગર સો યોજન પહોળો છે. સો યોજન કૂદી શકે એવો વાનર આપણે શોધવો રહ્યો.’\nજાંબવાનનાં આવાં વચન સાંભળીને અંગદથી ન રહેવાયું. ‘તમે સૌ ગમે તેવો તોપણ સૈનિકો છો; હું તમારો સરદાર છું સાગર નહિ ઓળંગાય તોય તમે માત્ર દિલગીર થઈને પાછા જશો, તે તમારાં સ્ત્રી–છોકરાંને જોશો એટલે વાત વીસરી જશો. પણ હું તો તમારો સરદાર. હું પાછો ફરીશ તો વાનર-બાળકો યુગ પર્યંત મારી નામોશી ગાશે ને વાનર-માતાઓ અંગદના નામથી લાજશે. હું અંગદ સો યોજન ઠેકીને લંકામાં જઈશ પણ ત્યાં ગયા પછી હું સમાચાર આપવા પાછો આવી શકીશ કે કેમ તે કહી શકતો નથી.’\nતરત જ જાંબવાન ઊઠ્યો : ‘અંગદ ! તમે તો અમારા સરદાર છો. તમારી શક્તિ અમને મોકલવામાં વાપરવાની; જાતે હોમાવામાં નહિ. તમારા રક્ષણમાં અમારું સૌનું રક્ષણ છે; આખી વાનરજાતિનું હિત તમારા રક્ષણમાં છે. માટે તમને અમારાથી ન મોકલાય.’\nઆવી ભાંજઘડની વાનરો બધા ફરીથી હતાશ થઈને બેઠા. તેમને કોઈ પણ માર્ગ ન સૂઝ્યો; મૃત્યુ તેમની સામે જ પડ્યું હોય એમ દેખાવા લાગ્યું.\nદરમિયાન હનુમાન એકલો વિચારમાં ને વિચારમાં લીન થઈને બેઠો હતો. જાંબવાન તેની પાસે ગયો ને બોલ્યો : ‘હનુમાન ! તું કેમ મૂંગો મૂંગો આ બધું જોઈ રહ્યો છે ? તેજમાં અને પરાક્રમમાં તું સુગ્રીવથી ચડિયાતો છે. બુદ્ધિમાં અને બળમાં તું અમારાથી ચડિયાતો છે. મારો દિવસ હતો કે જ્યારે મેં એકવીશ વાર આ પૃથ્વીની પ્રદક્ષિણા કરી હતી; પણ આજે હું વૃદ્ધ થયો છું. હનુમાન ! ઊઠ. બધા વાનરો હતાશ થઈને બેઠા છે. તું સાગરને પેલે પાર જા; અમારા સૌમાં નવો પ્રાણ લાવ.’\nજાંબવાનનાં આવાં વચનો સાંભળી હનુમાન બોલ્યો : ‘યુવરાજ, જાંબવાન ! હું પ્રતિક્ષા કરું છું કે હું સો યોજન ઓળંગીને સામે કાંઠે જઈશ. મારી આ પ્રતિક્ષાને તમે અભિમાન ન માનતા. હું તમારા સૌના જેવો સામાન્ય વાનર છું એ હું બરાબર જાણું છું. પણ જે મહાકાર્ય માટે આપણે સામે કાંઠે જવું છે એ મહાકાર્ય મારી પ્રતિક્ષાને પાર પાડશે એવી મારી ઉમેદ છે. હું સમુદ્રને ઓળંગીશ એ મારા હનુમાનના બળથી નહિ, પણ રામચંદ્રના બળથી. એ મહાનુભાવને આપણે હજી બરાબર પિછાન્યા નથી. એમના જીવનકાર્ય માટે હનુમાન તો શું, આ પથ્થરો પણ સો યોજન ઠેકી જાય. મને દેખાય છે કે હું લંકામાં જઈને સીતાને શોધી કાઢીશ ને પાછો તરત જ તમારી પાસે હાજર થઈશ. યુવરાજ અંગદ ! મને આજ્ઞા આપો.’\nએમ બોલી હનુમાન મહાસાગરને ઓળંગવા માટે તૈયાર થયો.\n‘હવે મારા પગ ભાંગવા લાગ્યા છે. સો યોજન પહોળો સમુદ્રને\nઓળંગીને હું આવ્યો; બહારથી એક માખીનો પણ સંચાર થઈ ન શકે એવો લંકાના ગઢમાં દાખલ થયો, એની આખી લંકાને ખૂંદી વળ્યો તોય મને સીતાનો પત્તો લાગ્યો નહિ. હું લંકાનો ખૂણેખૂણો ઢૂંઢી વળ્યો છું; બાગબગીચા, નદીનાળાં, ગુફાપર્વત, અશ્વશાળાઓ, ગોશાળાઓ, ગુજશાળાઓ, ક્રીડામંદિરો, જ્ઞાનમંદિરો, દેવમંદિરો, બધાંયને મારા પગ તળે ને આંખે તળે કાઢી લીધાં; લંકાની સાત સાત માળની હવેલીઓને હું જોઈ વળ્યો; રાવણના પોતાના મહેલમાં પણ તેનું અંતઃપુર , સ્નાનગૃહ, પાનગૃહ , આરામગૃહ, ભોજનગૃહ, શયનગૃહ, બધાં મેં તપાસી લીધાં છે, પણ મેં ક્યાંય સીતાને જોયાં નથી. હે દૈવ ! હવે હું શું કરું ? ક્યાં જઉં ? સુમદ્રને ઓળંગવાનું મેં સાહસ કર્યું તેનું આ જ પરિણામ ? સમુદ્રને તીરે યુવરાજ અંગદ મારી રાહ જોતા હશે; કિષ્કિંધામાં રામચંદ્ર અમારી સૌની રાહ જોતા હશે. હું સુગ્રીવને જઈને શું કહીશ ? સીતાનો પત્તો નથી લાગ્યો એ સાંભળ્યા પછી શું રામચંદ્ર એક ક્ષણ પણ જીવવાના છે ? એમને ખભા પર બેસાડીને હું ઋષ્યમૂક પર્વત પર ચાલતો હતો ત્યારે એમની સેવા કરવાના મને કેટકેટલા કોડ હતા ! એ બધાય શું ધૂળ મળશે ?\n‘રાવણને સીતાને ક્યાં રાખ્યાં હોય ? મને લાગે છે કે એ બિચારાં રાવણના ત્રાસથી આપઘાત કરી પરવાર્યાં હશે. લંકાના રાક્ષસી વાતાવરણમાં હું ગૂંગળાઈ ગયો છું, તો સીતાનું શું ગજું ! અથવા તો રાવણે એમને મારી નાખ્યાં કાં ન હોય ?\n‘મારે હવે શું કરવું ? આ મહાસાગરમાં શું ડૂબી મરું ? પણ… ન મા, ઊંડેથી કોઈ ના પાડે છે. મેરુ પર્વત પરથી મારી અંજના જાણે કે બોલે છે : “બેટા ! મારે કૂખને દીપાવજે !” મેરુ પર્વત પરના ઋષિમુનિઓ મારા વાંસા પર હાથ મૂકે છે ને કહે છે : “હનુમાન ! તારો ખપ છે.” ઋષ્યમૂક પર રહેતા મારા રામ બોલે છે : “હનુમાન ! નિરાશ ન થા.” હવે એક અશોકવન જ શોધવું બાકી છે; તેની શોધી વળું. ત્યાં પણ સીતા નહિ હોય તો મારી બધી આશા ભાંગી પડવાની !’\nવજ્રકાય હનુમાન, સાગરને ઓળંગનાર હનુમાન આજે દીન બની ગયો. તેને ચારે બાજુ ઘોરન અંધકાર વિના બીજું કશુંય ન દેખાયું. છતાંય ઘડીમાં એક ડગલું આગળ દેતો, ઘડીમાં એક ડગલું પાછળ ભરતો , ઘડીમાં શૂન્ય જેવો થઈ જતો, ઘડીમાં કંઈક આશાને દેખાતો, અંજનાપુત્ર હનુમાન અશોકવનમાં આવ્યો અને સીસમના એક ઝાડ પર લપાઈને બેઠો ત્યાં તેની નજરે એક સ્ત્રી પડી.\nતેની કેડ પર પીળું વસ્ત્ર પડ્યું હતું; પાછળ તેની પીઠ પર છિન્નબિન્ન થયેલી વેણી રોળાતી હતી; તેની આંખો રોઈ રોઈને સૂજી ગઈ હતી, તેના હોઠ પરથી લાલાશ તદ્દન ઊડી ગઈ ગતી; તેના મોં પર કેવળ નિરાશા અને ઉદાસીનતા છવાઈ રહ્યાં હતાં.\n‘આ સીતા તો ન હોય !’ એમ હનુમાન વિચાર કરે છે ત્યાં તો પેલી સ્ત્રી સીસમના ઝાડ પાસે આવી; પોતાના એક હાથે તેણે ઝાડની એક ડાળ પકડી ને બીજે હાથે પોતાની લાંબી વેણીને ગળા ફરતી વીંટાળીને ઊંડા વિચારમાં હોય એમ શૂન્ય જેવી બની ગઈ.\n‘રામ ! તમે મને બહુ રાહ જોવરાવી, હો ! આપણે પંચવટીમાં રહેતાં ત્યારે હું કોઈ વાર ગોદાવરીકાંઠે રમતે ચડી જાઉં ત્યારે તરત તમે મારી તપાસ લેવા દોડી આવતા. આજે દશ દશ મહિનાઓ વહી ગયા છે, ને મારી આંખનાં નીર પણ ખૂટી ગયાં છે, તોય તમે કેમ નથી દેખાતા ? લક્ષ્મણ, વીરા ! તમારાંયે બાણ ખૂટી ગયાં ? પૃથ્વીમાતા ! આજે તો તુંય વેરણ બની છે. હે રામ, હે રામ ! હવે હું જીવી શકું તેમ નથી. રાવણે છૂટાં પાડ્યાં આપણે હવે ક્યાં એકઠાં થશું ? હે દૈવ !…’\nઆટલા શબ્દો બોલીને સીતા વેણીથી ગળાફાંસો ખાવા જાય છે ત્યાં હનુમાન બોલી ઊઠ્યો : ‘દેવે ! સબૂર.’\nઆ શબ્દો સીતાના કાન પર પડ્યા ન પડ્યા કે તરત જ બેબાકળી બનીને ચોતરફ જોવા લાગી. આસપાસ ઘોર અંધકાર વ્યાપી રહ્યો હતો; ચંદ્રમા આથમી ગયો હતો; રાક્ષસીઓ બધી ઘેનમાં પડી પડી ઘોરતી હતી. સીતાએ ડાબી બાજુ જોયું, જમણી બાજુ જોયું. સામે જોયું, સામે જોયું, પાછળ જોયું, પણ કોઈને ન દીઠું. એટલે ફરીથી વેણીને હાથમાં લઈ ડાળ પકડી કે તરત પાછો અવાજ આવ્યો : ‘દેવી ! સબૂર.’\nએકદમ સીતાની નજર ઊંચે ગઈ. ત્યાં તેણે એક વાનરને સીસમના ઝાડમાં લપાયેલો જોયો એટલે બીઈને ત્યાંથી નાસવા માંડ્યું. અવાજ શરૂ હતો : ‘અયોધ્યામાં દશરથ નામે રાજા હતા. તેમના વચન ખાતર તેમના પુત્રો રામલક્ષ્મણે વનવાસ સ્વીકાર્યો. રામની ભાર્યા સીતા પણ વનમાં સાથે હતાં. એક વાર રાવણ લાગ જોઈને સીતાને ઉપાડી ગયો. રામલક્ષ્મણ શોધમાં ફરે છે. મને પણ શોધ કરવા માટે અહીં મોકલ્યો છે.’\nઅમૃતથી પણ મીઠા એવા આ શબ્દો સીતાને કાને પડ્યા એટલે તેનું દાઝેલું હૈયું તૃપ્ત થયું. પરંતુ બીજી જ ક્ષણે તે બોલી ઊઠી : ‘લંકાપતિ રાવણ ! આજે વળી વાનરનું રૂપ લઈ મને બળેલીને શા માટે વધારે બાળતો હોઈશ ? રાક્ષસરાજ ! આ સીતા તારા કામની નથી. તું મને સુખે મરવાય નહિ દે ? નાહક રામનું નામ આપીને મને શા માટે રોકતો હોઈશ ?’\nસીતાનાં આવાં વાક્યો સાંભળીને હનુમાન થોડો હેઠો ઊતર્યો અને બોલ્યો : ‘માતાજી ! ભય ન રાખો. હું રાવણ નથી, પણ રામનો દૂત હનુમાન છું.’\nસીતા ફફડી ઊઠી : ‘રાક્ષસરાજ ! આક્ષસી માયા હવે મારાથી અજાણી નથી. દુષ્ટ ! ત્યાં જ રહેજે. ખબરદાર વધારે હેઠો ઊતર્યો તો.’\n‘દેવી, દેવી !’ હનુમાને જણાવ્યું, ‘ભય ન રાખો. હું રાવણ નથી.’\n‘મને ખાતરી નથી થતી. તને બધાય વેશ ભજવતાં આવડે છે.’ સીતાએ જણાવ્યું.\n‘માતા ! લ્યો આ ખાતરી.’ એમ કહી હનુમાને રામની વીંટી નાખી.\nવીંટી પડી કે તરત જ સીતાએ તે લઈ લીધી. તેને પોતાના હૈયા સરપી ચાંપી અને બોલી : ‘હનુમાન ! મારા રામ કુશળ છે ? મારા લક્ષ્મણ સુખી છે ? એ બંને રોઈ રોઈને અર્ધા તો નથી થઈ ગયા કે ?’\n‘માતાજી !’ હનુમાને ચલાવ્યું, ‘રામચંદ્ર તથા લક્ષ્મણ બંને કુશળ છે ને આપની ચિંતા કરે છે. વાનરરાજ સુગ્રીવની સાથે તેમણે મૈત્રી બાંધી છે, અને અમને વાનરોને આપની તપાસ કરવા માટે મોકલ્યા છે. હું અહીંથી જઈને આપના સમાચાર તેમને આપું છું.’\n‘વીરા !’ સીતા વધારે નજીક આવીને બોલી, ‘મારા રામને કહેજે કે મને જીવતી જોવી હોય તો જલદી આવે. હવે પૂરા બે મહિના પણ બાકી નથી. નહિતર રાવણ મને કાપીને ખાઈ જશે.’\n‘જગતમાં કોન ભાર છે, માતાજી !’ હનુમાન બોલ્યો, ‘છતાં આપને ઈચ્છા હોય તો હું આપને મારી પીઠ પર બેસારીને સમુદ્ર ઓળંગી જાઉં ને રામચંદ્રની પાસે આપને મૂકી દઉં. આપની મરજી હોય તો હનુમાન તૈયાર છે.’\n‘વીરા !’ સીતા બોલી, ‘તું આવું આવું ઘણુંયે બોલ અને હું સાંભળ્યા કરું એમ મનમાં થાય છે. પણ હનુમાન ! સવાર પડવા આવી છે એટલે તું જલદી જતો રહે. આ પાપણીઓ ઊઠશે ને તને દેખશે તો મારા પણ ભોગ મળશે. મારાથી તારી સાથે એમ ન અવાય. મને તો મારા રામચંદ્ર જ છોડાવે. રામચંદ્રને જઈને કહેજે કે બે માસ પૂરા થયા તો પછી સીતાને નહિ દેખે.’\nહજી તો વાક્ય પૂરું ન થયું ત્યાં દૂરથી લંબકર્ણી આવી પહોંચી અને સીતાને ખેંચી ગઈ. હનુમાન ઝાડની ટોચ પર ચડી ગયો.\n‘મહારાજ !’ એક રાક્ષસે આવીને લંકાના દરબારમાં જાહેર કર્યું. ‘રક્ષકો પેલા વાનરને પકડી લાવ્યા છે. હકુમ હોય તો તેને અંદર લાવે.’\n‘લાવો; એ દુષ્ટને હું જોઉં તો ખરો !’ રાવણ બોલ્યો. ‘અકંપન ! આપણા લંકામાં આટઆટલી ચોકસાઈ હોવા છતાં બહારથી વાનર આવી જાય, આપણા આખા ગામમાં ફરી વળે. આખા અશોકવનને ખેદાનમેદાન કરી મૂકે, આપણા રાક્ષસોને મારે નાખે અને છતાંય આપણી આંખ ન ઊઘડે એ આપણું તંત્ર કેવું કહેવાય !’\n‘મહારાજ !’ અકંપન બોલ્યો, ‘મેં એની તપાસ શરૂ કરી છે. પૂરેપૂરી ખાતરી એકઠી થયે આપને નિવેદન કરીશ.’\n‘અકંપન !’ રાવણ બોલ્યો, ‘એવી તો કેટલીયે તપાસો આપણે માથે લીધી. મને તો લાગે છે કે આપણા તંત્રમાં જ ક્યાંઈક સડો છે. ચૌદ બ્રહ્માંડનું રાજ્ય મેં ઘેર આણ્યું પછી તો મને પણ થાક લાગે કે નહિ ? લાવો એ દુષ્ટ વાનરને !’\nહનુમાનને બાંધીને ખેડો કર્યો.\n‘અલ્યા દુષ્ટ !’ રાવણે હનુમાનને ક્રોધથી કહ્યું, ‘તું કોણ છે ? ક્યાંથી આવે છે ?’\n‘લંકાપતિ !’ હનુમાન બોલ્યો, ‘હું હનુમાન નામનો વાનર છું આપ રામની ભાર્યા સીતાને ઉપાડી લાવ્યા છો તેની તપાસ કરવા માટે મને વાનરરાજ સુગ્રીવે મોકલ્યો છે.’\n‘સુગ્રીવ તો પેલા વાલીનો ભાઈ છે, એ જ કે ?’ રાવન કહ્યું.\n‘હા, એ જ. વાલીને આપ ક્યાં નથી જાણતા !’ હનુમાને કહ્યું.\n‘એ વાલી ક્યાં છે ?’\n‘વાલીને રામચંદ્રે એક જ બાણથી મારી નાખ્યો અને સુગ્રીવને કિષ્કિંધાનો રાજા બનાવ્યો.’ હનુમાને કહ્યું.\n‘તારા સુગ્રીવને એટલું ન સૂઝ્યું કે મૈત્રી કરીએ તો રાક્ષસો સાથે કરીએ; પણ આ રામ સાથે ન કરીએ ?’ રાવણે કહ્યું, ‘ઠીક; પણ તેં અશોકવનના ઝાડો શા માટે તોડી નાખ્યાં.\n‘મહારાજ !’ હનુમાન બોલ્યો, ‘રામચંદ્રના દૂત તરીકે મારે તમારાં દર્શન કરવાં હતાં; પણ અહીં લંકામાં તમારાં દર્શન કરવા મને મુશ્કેલ લાગ્યાં એટલે ઝાડોને તોડ્યાં તેથી આ રીતે ખડો થયો.’\n‘પણ માર રાક્ષસોને શા માટે માર્યા ?’\n‘મારી જાતને બચાવવા જતાં મારે મારવા પડ્યા છે.’ હનુમાને જવાબ દીધો.\n‘અકંપન !’ રાવણ ચિડાઈ ઊઠ્યો, ‘હું ગમે તેવા જોસથી સવાલો પૂછું તોયે આ ઠંડે કાળજે બધાયના જવાબો આપ્યે જાય છે ને મનમાં ડરતો પણ નથી, માટે આ દુષ્ટ વાનરને મારી નાખો.’\nરાક્ષસરાજનાં આ વાક્યો સાંભળીને રક્ષકોએ તરત જ હનુમાનને ખેંચવા માંડ્યો એટલે પાસે બેઠેલ વિભીષણ બોલ્યો : ‘મહારાજ ! આ વાનરનો વધ ન થાય. હનુમાન તો સુગ્રીવનો દૂત માત્ર છે; એ તો ફક્ત સીતાની શોધ કરવા માટે આવ્યો છે. સુગ્રીવ આપણો દુશ્મન નથી; અને દુશ્મન હોય તોપણ દૂતો સર્વદા અવધ્ય જ હોય છે.’\n‘તો તો દૂતો ફાવે તેવું વર્તન કરે, અને આપણે તેમને મારીએ નહિ એટલે તેમને કશીયે બીક નહિ !’\n‘મહારાજ ! એમ નથી.’ વિભીષણે ચલાવ્યું. ‘આપણાં યુદ્ધો એ એક જાતનો આવશ્યક છતાં જંગલી વ્યવહાર છે. આવા જંગલી વ્યવહારમાં આપણા શાસ્ત્રપ્રણેતાઓએ થોડા થોડા માનુષી વર્તનના વ્યવહરોને દાખલ કરીને યુદ્ધની ભીષણતાને ઓછી કરી છે. આવા માનુષી વ્યવહારો તે આપણી યુદ્ધમર્યાદાઓ છે, અને આપણાથી તેનું ઉલ્લંઘન ન થઈ શકે. દૂતોને ન મારવા, સ્ત્રીઓ પકડાઈ હોય તોપણ માનભરી રીતે તેમને પાછી પહોંચાડવી, શસ્ત્ર વિનાના શત્રુઓ ઉપર ઘા ન કરવો, બાહ્મણ અને બાળકોને અવધ્ય ગણવાં, ઘાયલ થયેલાઓને ને વૈદકીય સારવાર આપનરાઓને હાથ ન અડકાડવો, આ બધી આપણાં યુદ્ધોની માનુષી મર્યાદાઓ છે. આપણાં યુદ્ધો આજે છે તેથી વધારે માનુષી કેમ થાય તે માનવસમાજે નિરંતર જોવાનું રહે છે; પણ છે તેથી વધારે જંગલી તો આપણે તેમને ન જ કરીએ. સમાજે એ જંગલીપણાને જે હદે હઠાવ્યું છે તે હદને આપણે ઓળંગીએ નહિ. આપ યુદ્ધશાસ્ત્રના અભ્યાસી છો, તો એ શાસ્ત્રમર્યાદા પર પગ ન મૂકો એવી મારી વિનંતિ છે.’\n‘વિભીષણ ! તારી વાત યથાર્થ છે. પણ આ વાનરે તે આપણું નાક કાપી નાખ્યું ! તે પેઠો એની કોઈને ખબર જ ન પડી.’ રાવણ બોલ્યો, ‘એને મારી નાખીએ એટલે આપણી વાત દુશ્મનને કાને જ ન પડે, તેમ જ આપણા માણસો પણ ચેતી જાય.’\n‘મહારાજ !’ વિભીષણ બોલ્યો, ‘આપની ગણતરી બરાબર નથી. જે થવાનું છે તેને કોઈ મિથ્યા કરી શકવાનું નથી. આ વાનરને મારવામાં કશોય અર્થ નથી. કાં તો આપ સીતાને પાછી મોકલી આપો એટલે બધું પતી જશે; અથવા તો વાનરને છોડી મૂકો. અને જેને આવવું હોય તેને લંકાપતિ જોઈ લે.’\n‘હા, એ બરાબર છે.’ રાવણ બોલ્યો, ‘તમે સાંભળો તે કહેવાનું તો ઘણુંય છે. તમે સીતાને પાછી સોંપી દો. તમારી કીર્તિ મેં ઘણી સાંભળી છે. તમે જ્ઞાની છો, ભક્ત છો, વેદવિદ છો; મંદોદરી જેવાં સતીઓ આપના કુળને શોભાવે છે. રાવણ, કૈકસીના પુત્ર ! સીતા પર નજર ન કરો. રામચંદ્રની સાથે મૈત્રી કરો તો આખાય રાક્ષસકુળનું કલ્યાણ થશે.’\n‘સુગ્રીવે તારા જેવા કેટલાલ ઉપદેશકોને રોક્યા છે ?’ રાવણ બોલ્યો.\n‘રાવણ ! તમે એક વાર કિષ્કિંધાના મહેમાન થઈ ગયા છો એટલે મિત્રભાવે કહું છું. બાકી તો હું આખા રાક્ષસકુળનો વિનાશ જોઈ રહ્યો છું. તમે એમ ન માનતા કે રામલક્ષ્મણ તમને કદી છોડે. રાવણ ! જગત આખાનો વાયુ આજે એ રીતે વાય છે, તેમાં તમે શું કરો !’\n‘અકંપન ! આ વાનર બહુ બકવાસ કરે છે, માટે એને ઠાર જ કરો.’ રાવણે ક્રોધથી જણાવ્યું, ‘અને એનું માંસ મારા માટે રંધાવો.’\n‘મહારાજ !’ વિભીષણ બોલ્યો, ‘એમ ન થાય. યુદ્ધધર્મને આપ જાણનારા છો એટલે એ ધર્મના નિયમને ન તોડો. એ દૂત છે એટલે અવધ્ય છે. એના કોઈ એકાદ અંગને વિકૃત કરવું હોય તો તે કરો, પણ એનો સમૂળગો ઘાત ન કરો.’\n‘વિભીષણ !’ રાવણ નરમ થઈને બોલ્યો, ‘ભલે તું કહે છે એમ કરીએ. ખરી રીતે આ લોકોનો વેશ દૂતનો છે પણ તેઓ તો છૂપા જાસૂસો છે, આપણું પેટ લેવા આવ્યા છે. રક્ષકો ! જાઓ એના શરીરના કોઈ પણ એક ભાગને સળગાવી મૂકો. હનુમાન ! તારા સુગ્રીવને કહેજે કે બીજા કોઈને મોકલતાં પહેલાં વિચાર કરે. જાઓ, આ વાનરને લઈ જાઓ.’\nએમ કહી રાવણ સભામાંથી ચાલતો થયો અને રાક્ષસો હનુમાનને પકડીને થાણા પર લઈ ગયા.\n‘મામા, મામા !’ સુગ્રીવ બોલ્યો, ‘જરા શાંત થઈને વાત તો કરો ! આમ એકાએક રાતાચોળ થઈ ગયા છો અને આંખમાંથી આંસુની ધાર ચાલી રહી છે, તેમાં મને કશીય સમજણ પડતી નથી. વાત તો કરો !’\n‘મહારાજ ! કયે મોઢે વાત કરું !’ દધિમુખ રોતો રોતો બોલ્યો, ‘વાલી હતો ત્યારે મારા મધુવનમાં કોઈ વાનરબચ્ચો મારી રજા વિના ફરકી ન શકતો. વાલી પોતે પન વરસે-છ મહિને મધુવનમાં આવે, બે દિવસ રહે અને નવાં ઉછરેલાં ઝાડો જોઈને મારો વાંસો થાબડે. વાલી ગયો તો ગયો, પણ વ્યવસ્થાનું આખું તંત્ર પણ સાથે લઈ ગયો. તું હવે મહેલમાં લહેર કર, આ બે ભાઈઓ આવ્યા છે તેમને રાજી રાખ, અને તારા વાનરો પોતાને ફાવે તેમ વર્તે. આ બધાય સ્વતંત્ર થઈ ગયા છે.’\n‘પણ મામા !’ સુગ્રીવ બોલ્યો, ‘તમારે શું કહેવું છે તે મારાથી સમજાતું નથી.’\n‘વાલી હોય તો તો,’ દધિમુખે ચલાવ્યું, ‘મધુવનમાં વાનરો પેઠા છે તે સાંભળે એટલી જ વાર; બીજી જ ક્ષણે સૌનાં ચામડાં ઉતાર્યાં દેખો ! આજે તો તારો અંગદ, તારો હનુમાન, તારો જાંબવાન, બધા મારા વનમાં માતેલા સાંઢની માફક રંજાડ કરે છે અને હું તારી પાસે રડતો ઊભો છું તેને દાદ પણ મળતી નથી !’\n‘મામા !’ સુગ્રીવે આશ્ચર્યપૂર્વક કહ્યું, અંગદ ને હનુમાન મધુવનમાં ક્યાંથી હોય ?’\n‘મારી સગી આંખે જોયા છે.’ દધિમુખ બોલ્યો.\n‘તમારી ભૂલ થાય છે, મામા !’ સુગ્રીવ બોલ્યો, ‘એ લોકો\nતો સીતાની શોધ કરવા ગયા છે. બીજી ટુકડીઓ મુદતસર પાછી આવી ગઈ છે પણ આ લોકોનો તો હજી સુધી પત્તો જ નથી. હજી તો આ ઘડીએ તારા પણ અંગદની ચિંતા કરતી હતી.\n‘માથાના વાળ મધુવનમાં જ ધોળા થયા છતાં તારે ન માનવું હોય તો કાંઈ નહિ.’ દધિમુખ બોલ્યો, ‘તેં તેમને સીતાની શોધ કરવા મોકવ્યા હશે પણ એ બધા તો લહેરથી જંગલમાં રખડે છે, મધપૂડાઓને મોજથી ઉડાવે છે, અને મહામહેનતે મેં પાળીપોષીને ઉછેરેલાં વૃક્ષોને સાવ ઠૂંઠાં જેવાં કરી મૂકે છે. હા, આવીને કહે કે અમને ભૂખ લાગી છે તો તો કેરી આપું, જામફળ આપું, દ્રાક્ષ આપું, દાડમ આપું; પણ આ તો આવ્યા કે તરત જ સીધા મધપૂડાને જ વળગ્યા, અને હું વારવા જાઉં ત્યાં તો મને પણ પાડી દીધો. સુગ્રીવ ! શી વાત કરું ! જમાનો બહુ બદલાઈ ગયો ! વાલીના વકતમાં જુવાન ઊંચી આંખે ચાલી ના શકે, એવો તેનો કરપ હતો. આ તો બધું જુવાનિયું વાજું થઈ ગયું, જુવાનિયું ! એક ? ઠેકાણે બે જણ એકબીજાના ગળામાં હાથ નાખી એકબીજને ચૂપી લેતા છાની છાની વાતો કરે તો બીજે ઠેકાણે આંબાની સામસામી ડાળે બેસીને એકબીજા સામે કેરીનાં ગોટલાં ફેંકે; એકાદ મનોહર લતાકુંજમાં એકઠા મળીને થોડાએક નાચવા કૂદવા લાગે તો વળી બીજા એકાદ ખૂણે થોડાએક ઘાસનું તાપણું કરીને ચિચિયારી કરી મૂકે. અને મારા જેવો ઘરડિયો સમજાવવા જાય તો મારા બેટા દાંતિયાં કરે, ઠીઠીઠી હસે અને મારી પૂંઠ પછવાડે ચાળા કરે એ જુદા ! સુગ્રીવ ! મારે હવે આંખે આ નવો તમાસો નથી જોવો. આ તું અને તારું મધુવન ! કોઈ બીજ વનપાળને રાખ એટલે વનને સાચવશે અને જુવાડાઓને લહેર પડશે.’\n‘મામા !’ સુગ્રીવ બોલ્યો, ‘મધુવનના વનપાળ તો તમે જ. તમારા વિનાનું મધુવન સુગ્રીવને ન ખપે. હું જોઉં છું તમને હવે કોણ રંજાડી શકે છે. મામા ! તમે જઈને આ બધા લોકોને મારી પાસે મોકલો. એ અંગદ નહિ હોય, જાંબવાન પણ નહિ હોય; તમારી કાંઈક ભૂલ થાય છે. પણ અંગદ જ હોય તો મારે તેનું ઉતાવળે કામ છે માટે જલદી મોકલો.’\nદધિમુખ કપાળ પર હાથ દેતાં બોલ્યો : ‘તું તો રાજા થઈને છૂટી પડીશ પણ મારાથી એમ શી રીતે છૂટી પડાય ? આજે તો જાઉં છું; પણ હવે પછી તારા કોઈ જુવાનિયા આવું કરશે તો જીવતા નહિ મૂકું એમ કહી દેજે. પછી ભલે એમની મા તારી પાસે રડતી કરગરતી આવે. સુગ્રીવ ! આજે મધુવન તો કાલે કિષ્કિંધાનું રાજ્ય, એ ધ્યાનમાં રાખજે.’\n‘મામા !’ સુગ્રીવ દધિમુખની પીઠ થાબડતો બોલ્યો, ‘તમે કહો છો તે બરાબર છે; પણ હું એનો પાકો બંદોબસ્ત કરું છું. તમે એ લોકોને જલદી અહીં મોકલો.’\n‘મહારાજ રામચંદ્ર !’ સુગ્રીવ અબંને હાથ જોડીને બોલ્યો, ‘મને સમાચાર મળે છે તે ઉપરથી તો સ્પષ્ટ લાગે છે કે\nસીતાદેવીનો પત્તો લાગ્યો છે.’\n‘વાનરરાજ !’ રામચંદ્ર બોલ્યો, ‘એ લોકો ખરેખર અંગદ, હનુમાન, વગેરે જ હોય છતાં દેવીનો પત્તો ન પણ લાગ્યો હોય, એમ ન બને ?’\n‘તર્કથી વિચારીએ તો તો એમ પણ બંને.’ સુગ્રીવે જવાબ વાળ્યો, ‘પણ મારું અંતર એ સ્વીકારવાની ના પાડે છે. સીતાનો પત્તો ન લાગ્યો હોત તો આ પ્રમાણે મધુવનની લહેર ઉડાવવાની એમને વૃત્તિ જ ન થાય. દેવીનો પત્તો ન લાગ્યો હોત તો હનુમાન વગેરે પોતાના દેહને લઈને પાછા આવે જ નહિ; અને ધારો કે આવ્યા તો રાતે અંધારામાં કિષ્કિંધામાં આવીને ઘરમાં ભરાઈ જાય.’\n‘વાનરરાજ ! તેઓ દેવીના સમાચાર લાવ્યા હોય તો પરભાર્યા આપણી પાસે જ આવે, મધુવનમાં ન રોકાય, એમ નથી લાગતું ?’ લક્ષ્મણ બોલ્યો.\n‘લક્ષ્મણ !’ સુગ્રીવે જણાવ્યું, ‘એ લોકો જાણે છે કે હુકમ પ્રમાણે તો પાછા આવવાનો વખત ક્યારનો પૂરો થયો છે, ને હુકમ પ્રમાણે તો તેમને સૌને મોતની શિક્ષા થવી ઘટે છે. પણ\nછતાં મધુવનમાં લહેર કરવા જેટલો ઉલ્લાસ તેમનામાં છે, એ જ સ્પષ્ટ બતાવે છે કે તેમના મનમાં સીતાની શોધનો ઉછરંગ છે. માત્ર સુગ્રીવની મનોદશાને જાણી લેવા માટે એમણે મામાને રંજાડીને મારી પાસે મોકલે દીધા. બાકી દેવીનો પત્તો લાગ્યો છે એ વિષે મારા મનમાં જરા પણ સંદેહ નથી.\n‘વાનરરાજ !’ રામચંદ્ર બોલ્યો, ‘તમારા મનમાં જેવી ખાતરી થઈ છે તેવી જ મારા મનમાંય થાય એમ હું ઇચ્છું છું.’\n‘મહારાજ રામચંદ્ર !’ સુગ્રીવ બોલ્યો, ‘જુઓ, આખી મંડળી હર્ષમાં ને હર્ષમાં કિલકિલાટ કરતી ચાલી આવે છે, એ જ બતાવે છે કે દેવીનો પત્તો લાગ્યો છે. મહિતર તો મોઢા પર નૂર ન હોય.’\nઆ પ્રમાણે વાતચીત ચાલે છે ત્યાં અંગદે આવીને સુગ્રીવને રામચંદ્રને તેમ જ લક્ષ્મણને પ્રણામ કર્યા ને હાથ જોડીને ઊભો રહ્યો.\n‘બેટા અંગદ !’ સુગ્રીવે અંગદના વાંસા પર હાથ થાબડતાં કહ્યું, ‘સીતાદેવેનો પત્તો આખરે લાવ્યા ખરા !’\n‘જી મહારાજ !’ અંગદ બોલ્યો.\n‘તું દીર્ઘાયુ થા, ભાઈ !’ રામચંદ્ર બોલ્યા.\n‘સીતાદેવી કુશળ છે કે ?’ લક્ષ્મણે પૂછ્યું.\n‘સીતાદેવી જીવે છે કે ?’ રામચંદ્રે પૂછ્યું.\n‘સીતાદેવીનો પત્તો કેવી રીતે લાગ્યો વગેરે બધુંય તું અમને વિસ્તારથી કહે. બેટા અંગદ ! તેં વાલીનું નામ રાખ્યું. તારી તારાને તેં વધારે ઊજળી કરી. આવ, ભાઈ ! બેસીને વાત કર.’\n‘મહારાજ !’ અંગદ બોલ્યો, ‘આપના મનમાં એમ છે કે સીતાદેવીનો પત્તો હું મેળવી લાવ્યો છું, પણ એમ નથી; એક તો હું વાલીનો કુંવર અને એ ટુકડીનો સરદાર, એટલે આખી ટુકડીનો યશ મને મળે છે; પણ સીતાદેવીના પાકા સમાચાર લાવનાર તો પેલો ઊભો !’\n‘કોણ છે એ દૂર ઊભો રહેનાર ?’ લક્ષ્મણે પૂછ્યું.\n‘એ છે હનુમાન.’ અંગદે જણાવ્યું, ‘મહારાજ ! અમે લોકો બહારથી મોટા છીએ, હનુમાન અંદરથી મોટો છે; અમારી પાસે દમામ છે, હનુમાનની પાસે નર્યું કાર્ય છે; અમારી પાસે બહુબહુ તો તર્કકુશળ બુદ્ધિ છે, ત્યારે આ હનુમાન પાસે શ્રદ્ધાભર્યું દર્શન છે. જંગલોમાં અમે જીવનથી થાકી ગયા હતા ત્યારે હનુમાને અમારામાં પ્રાણ પૂર્યા હતા; ગુફાઓમાં અમારી ચારે તરફ અંધકાર હતો ત્યારે હનુમાને પ્રકાશનાં કિરણો દેખાડ્યાં હતાં. મહારાજ ! ખુદ આપથી મારું મન વિખૂટું પડવા જવું હતું ત્યારે આ હનુમાને મારામાં વિશ્વાસ ઊભો કર્યો હતો; સાગરને ઓળંગવા માટે જ્યારે આખરે મારે તૈયાર થવું પડ્યું ત્યારે યુદ્ધશાસ્ત્રની શિસ્ત પ્રમાણે હનુમાને એ જોખમ પોતાને માથે લીધું ને પાર ઉતાર્યું. મહારાજ રામચંદ્ર ! અત્યારે આપના કરમાઈ ગયેલા મનને અ સમાચારથી કંઈક જીવન મળે છે તે સાચો પ્રતાપ હનુમાનનો છે. સુગ્રીવ ! આપનો હુકમ હોય તો તમામ હકીકત જણાવવા હું તૈયાર છું. પણ હકીકત જણાવવાનો ખરો અધિકાર તો હનુમાનનો જ છે. હનુમાન ! સંતાય છે શા માટે ?’\n‘મહારાજ !’ હનુમાન બોલ્યો, ‘કુમારને તો ટેવ છે મારી મશ્કરી કરવાની; હું છું ત્યાં જ ઠીક છું.’\n‘નહિ નહિ.’ સુગ્રીવ બોલ્યો, ‘હનુમાન ! આજે હવે વિવેકનો વખત નથી. તમે આગળ આવીને રામચંદ્રને અથથી ઇતિ સુધીની હકીકત જણાવો એટલે એમના હૈયાનો ભાર હળવો થાય. તમારી મૂંગી સેવાને આજે આટલી વાચા ફૂટવી ઘટે છે.’\nસુગ્રીવના આગ્રહથી હનુમાન આગળ આવ્યો ને સીતાએ આપેલો મણિ પોતાના બંને હાથે રામચંદ્રની પાસે મૂકતો બોલ્યો : ‘મહારાજ રામચંદ્ર ! લંકામાં દેવી અઘોર રાક્ષસીઓની વચ્ચે રહે છે, ને પોતાની પવિત્રતાને બળે રાક્ષસરાજના બળને, તેના પ્રલોભનોને તથા ધમકીને હઠાવી શક્યાં છે.’\n‘દેવીના દિવસો ત્યાં કેમ જતા હશે ?’ લક્ષ્મણે પૂછ્યું.\n‘મહારાજ રામચંદ્રના અને આપના જાય છે એવી રીતે જ.’ હનુમાન બોલ્યો, ‘પંચવટી છોડી ત્યારથી આ જ સુધી આપને યાદ કર્યા વિનાની ક્ષણ ગઈ નથી. રાતદિવસ જાગતાં તેમ જ ઊંઘતાં. દેવી રામચંદ્રને જ સંભારે છે.\n‘દુષ્ટ રાક્ષસીઓના ત્રાસથી બિચારી કેવી થઈ ગઈ હશે ?’ રામચંદ્ર બોલ્યા.\n‘પંચવટીમાં હતું તે એક જ વસ્ત્ર આખા શરીરે વીંટાળે છે; રાતદિવસ રોઈ રોઈને આંસુને પણ સૂકવી દીધાં છે; શરીર પર મેલ જામી ગયો છે; કપાળનું તિલક પણ ભૂખરા જેવું બની ગયું છે; અને છતાંય આ સર્વની પાછળથી દેવીનું આત્મતેજ ઝળક્યા કરે છે. રાક્ષસીઓનો ત્રાસ ને અપશબ્દો : રાવણનાં ધમકી, પ્રલોભનો ને નીચતાભર્યાં વાક્યો : આપનો વિયોગ : લંકાની દુર્ગંધભરી હવા : આ બધુંય દેવી પોતાના આત્માબળથી સહી રહ્યાં છે અને એ આત્મબળને વધારે ને વધારે પોષી રહ્યાં છે.’\n‘દેવીએ મને કાંઈ કહાવ્યું છે ?’ રામચંદ્રે પૂછ્યું.\n‘દેવી શું કહાવે તે આપ ક્યાં નથી સમજતા ! છતાં મારે કહેવું જોઈએ એટલે કહું છું. દેવીએ આ મણિ આપને મોકલ્યો છે, ને-’\n‘વાનરરાજ !’ રામચંદ્ર વચ્ચે જ બોલી ઊઠ્યા, ‘આ મણિમાંથી કેવી શીતળતા ઝરે છે તે તમને કઈ રીતે સમજાવું ! અમે પરણ્યાં ત્યારે સીતાની માતાએ આ મણિ મારા પિતાના હાથમાં મૂક્યો ને દશરથ મહારાજે આ મણિ સીતાના કપાળ પર સેંથામાં શણગાર્યો. મારા સસરા જનકને આ મણિ ઇન્દ્રે ખાસ આપેલો. આજે આ મણિને જોઉં છું ત્યારે મને આ બધાં સ્મરણો તાજાં થાય છે અને મારું અંતર કોઈ અનેરી શીતળતા અનુભવે છે. હનુમાન ! આપણી વાત અધૂરી રહી ગઈ.’\nહનુમાન કહ્યું : ‘મહારાજ રામચંદ્ર ! આ મણિ મોકલ્યો તેની સાથે જે દેવીએ કહાવ્યું છે કે ‘રામચંદ્ર ! મને એક માસની અંદર નહિ છોડાવો તો તમે મારું મોઢું દેખવાના નથી.’ દેવીને કનડનારા કાગડાની આપે કેવી વલે કરી હતી તે વાત મને વિસ્તારથી કહીને પછી કહાવ્યું : કાગડાની આવી વલે કરનારા મારા રામચંદ્ર રાવણનું આ કૃત્ય કેમ સાંખી રહ્યા છે ? યમરાજને પણ પાધરો કરે એવા મારા દિયર, લક્ષ્મણ ધનુષ્ય લઈને કેમ સજ્જ થતા નથી ?’\n‘મહારાજ !’ લક્ષ્મણથી ન રહેવાયું, ‘મને આજ્ઞા આપો એટલે રાવણને મારીને દેવીને અહીં હાજર કરું.’\n‘મહારાજ !’ હનુમાને ચલાવ્યું, ‘મેં દેવીને જણાવ્યું કે રામચંદ્રને આપના વાસની ખબર પડે એની જ વાર છે. ઉપરાંત મેં એમ પણ જણાવ્યું કે આપને પીઠ પર લઈને હું રામચંદ્રની પાસે મૂકી દેવા તૈયાર છું.’\n‘એમ ?’ સુગ્રીવ બોલ્યો, ‘દેવીને ઉપાડી લાવવાં હતાં ના !’ રાવણ હાથ ઘસતો રહેત !’\n‘પણ દેવીએ એમ કરવાની ના પાડી.’ હનુમાન બોલ્યો, ‘દેવીએ મને જણાવ્યું કે પુરુષની પીઠ પર બેસીને જવામાં મને નાનમ લાગે છે.’\n‘ધન્ય છે, દેવી ! ધન્ય છે.’ રામચંદ્ર બોલ્યા, ‘એ દુષ્ટ પાસેથી તને તો મારે જ છોડાવવી છે.’\n‘મહારાહ !’ હનુમાને ચલાવ્યું, ‘દેવી એમ પણ કહેતાં હતાં કે રાવણ તો મને ચોરીછૂપીથી ઉપાડી લાવ્યો, પણ મારા રામ તો મને દુનિયા દેખે એવી લડાઈ કરીને રાવણને મારીને લઈ જાય એમાં જ મારી, મારા રામચંદ્રની અને આખા રઘુકુળની શોભા છે. માટે તારી સાથે આવવાની હું ના પાડું છું.’\n‘બરાબર છે, સીતા ! બરાબર છે.’ રામચંદ્ર બોલ્યા, ‘લક્ષ્મણ ! આપણે હવે તૈયારી થાઓ. સુગ્રીવ ! તૈયાત થાઓ. હનુમાન ! તેં મને સીતાના આ સમાચાર આપીને જીવતર આપ્યું છે એમ કહું તો જરાય અતિશયોક્તિ નથી. અયોધ્યાનો મહારાજ હોય તો આજે તારી વધામણીના બદલામાં તને અયોધ્યાનું અર્ધું રાજ્ય આપી દેત, પણ રામ આજે તો અકિંચન વનવાસી છે.’\n‘મહારાજ !’ હનુમાન બોલ્યો, ‘મને તો આપની તેમ જ દેવીની સેવા કરવાની તક મળે એ જ જીવનનું અહોભાગ્ય હું સમજું છું. એ ન હોય તો અયોધ્યાનું તો શું, પણ આખી દુનિયાનું રાજ્ય મળે તો પણ હનુમાનને તેનો શો ખપ છે ?’\nવીર હનુમાન !’ રામચંદ્ર બોલ્યા, ‘આવ, તું મારી નજીક આવ. તને મારા હૃદય સરખો ચાંપીને હું તારા આ ઉપકારનો થોડોઘણો પણ બદલો વાળ્યાનો સંતોષ લઉં.’\nએમ બોલી રામચંદ્રે હનુમાનને પોતાના હૃદય સરખો ચાંપ્યો. ઘડીભર તો પોતાને ઈશ્વરનો સાક્ષાત્કાર થયો છે એવો અવર્ણ્ય આનંદ હનુમાને ચાખ્યો.\nત્યાર બાદ રામચંદ્ર, લક્ષ્મણ, સુગ્રીવ, હનુમાન વગેરે પોતપોતાને કામે છૂટા પડ્યા.\nરાવણની રાજસભામાં વિભીષણે રાવણને કડવાં લાગે તેવાં વચનો સંભળાવ્યાં એટલે રાવણે ગુસ્સે થઈને તેનો ત્યાગ કર્યો. વિભીષણ હવે લંકામાં એક દિવસ પણ રહી શકે તેવું ન રહ્યું, એટલે પોતાની સ્ત્રી તથા છોકરાંને ત્યાં રાખી વિભીષણે લંકાને છોડી. પોતાના પ્રાણથી પણ વહાલા એવા ચાર મિત્રોને લઈને તે લંકામાંથી ઊપડ્યો અને સમુદ્રને પેલે પાર જ્યાં રામચંદ્રનો પડાવ હતો ત્યાં આવી પહોંચ્યો.\nરામચંદ્ર, લક્ષ્મણ, સુગ્રીવ વગેરે જ્યાં સાથે મળીને બેઠા હતા, ત્યાં આકાશમાં જ રહ્યાં રહ્યાં વિભીષણે જણાવ્યું : ‘હે દશરથના પુત્ર રામચંદ્ર ! હું રાક્ષસરાજ રાવણનો ભાઈ વિભીષણ છું. રાવણ આપની ભાર્યાને ઉપાડી લાવ્યો છે એ નીચ કર્મમાં મારી સંમતિ નથી, તેથી મારે લંકામાં રહેવું ભારે થઈ પડ્યું છે. હું આપને શરણે આવ્યો છું; મારો સ્વીકાર કરો.’\nવિભીષણના આ શબ્દો સાંભળીને રામચંદ્રની છાવણીમાં ભારે ઊહાપોહ થઈ રહ્યો. ‘વિભીષણ શા માટે આવ્યો હશે ?’ ‘આપણા લશ્કરનું માપ કાઢવા માટે તો રાવણે તેને નહિ મોકલ્યો હોય ?’ ‘આખરે તો એ પણ રાક્ષસ જ છે એટલે તેનો શો વિશ્વાસ છે ?’ ‘મિત્ર થવાનો ઢોંગ કરીને પાછલથી એ ઘા કરે તો ?’ આવી આવી અનેક શંકાકુશંકાઓ સૌના મનમાં ઊઠવા લાગી.\nરામચંદ્રે સુગ્રીવનો અભિપ્રાય પૂછ્યો, લક્ષ્મણને પૂછ્યું, જાંબવાનને પણ પૂછ્યું, અને આખરે હનુમાનનો અભિપ્રાય માગ્યો. હનુમાન બોલ્યો : ‘મહારાજ ! અમારી સૌની નજર પહોંચે તેના કરતાં આપની નજર દૂર અને વધારે સ્પ્ષ્ટ પહોંચે છે. હું કહું છું તે બુદ્ધિની કુશળતાથી કહું છું અથવા તો માર શબ્દોમાં ભારે વજન છે માટે કહું છું એમ નથી. આજે કટોકટીના પ્રસંગે આ ગંભીર પ્રશ્ન ઊભો થયો છે અને આપ આજ્ઞા કરો છો એટલે મારી માન્યતા પણ મારે સ્પષ્ટ જણાવી દેવી જોઈએ. વાનરરાજ સુગ્રીવ, કુમાર અંગદ, જાંબવાન વગેરે વિભીષણના સ્વીકારનો વિરોધ કરે છે તે મને યોગ્ય જણાતું નથી. આ સંબંધમાં બધી તર્કબાજીને એક તરફ મૂકીએ તો વિભીષણના ચહેરા પર, તેનાં વચનોમાં, તેની રીતભાતમાં તેમ જ તેની માગણીમાં મને સચ્ચાઈ દેખાય છે. વ્યવહારદ્રષ્ટિથી જોઈએ તો રાવણે આજે તેનો તિરસ્કાર કર્યો છે. આપ સમર્થ છો; આપે વાલીને મારીને સુગ્રીવને રાજા બનાવ્યા છે તો વિભીષણ આપને શરણે ન આવે તો કોને શરણે જાય ? આપના હાથે લંકાના રાજા થવાની તેને છૂપી છૂપી પણ આશા હોય તો તેમાં શું ખોટું છે ? વિભીષણના મનમાં મને કપટનો ભાસ દેખાતો નથી. પછી તો આપ અમારા કરતાં વધારે જોઈ શકો છો. મારું પોતાનું મન તો આપ વિભીષણનો સ્વીકાર કરો એ તરફ વધે છે.’\nઆખરે રામચંદ્રે વિભીષણને શરણ આપ્યું.\nલંકાને પાદર વાનરો અને રાક્ષસો વચ્ચે યુદ્ધ જામ્યું. લંકાને પૂર્વ દરવાજે કુમુદ વાનરસેના લઈને ઊભો; દક્ષિણ તરફનો દરવાજો સાચવવા માટે શતબલિ હાજર હતો; તારાનો પિતા સુષેણ પશ્ચિમને દરવાજે પર્વત જેવો ખડ્ગ થઈને પડ્યો હતો; લક્ષ્મન તથા સુગ્રીવને સાથમાં રાખીને રામચંદ્ર ઉત્તરને દરવાજે ખડા થયા; હાથમાં મોટી ગદા ધારણ કરીને સજ્જ થયેલો વિભીષણ રામચંદ્રને પડખે જ હાજર હતો; ગજ ને ગાવાક્ષ પોતપોતાની સેનાઓ સાથે જરૂર પડે ત્યાં પહોંચી જવા તૈયાર જ હતા. તરત દ્વંદ્વયુદ્ધ જામી પડ્યું. તેમાં હનુમાન જંબુમાલી સામે ઊતર્યો, ગવ્ય તપન સામે કૂદી પડ્યો, વિભીષણે શત્રુઘ્નને સકંજામાં લીધો, લક્ષ્મણ ને વિરૂપાક્ષ સામસામા ભેટી પડ્યા, મૈન્દે વજ્રમુષ્ટિને પકડ્યો, સુષેણે વિદ્યુન્માલી સામે કમર કસી.\nયુદ્ધ દરમિયાન રાક્ષસોના કેટલાય સેનાપતિઓ એક પછી એક માર્યા ગયા. ધૂમ્રાક્ષ મરાયો, વજ્રદંષ્ટ્ર મરાયો, બલાધ્યક્ષ ને પ્રહસ્ત ધૂળ ચાટતા થયા, અકંપન ગયો અને રાવણે પણ ઠીકઠીક માર ખાધો. આખરે તો કુંભકર્ણ પણ પડ્યો.\nરાક્ષસસેનાનો પરાજય થતો જોઈને ઇંદ્રજિત ફરીથી પાછો મેદાનમાં પડ્યો. એક વખત તો તેણે પોતાના પરાક્રમથી રામલક્ષ્મણને સુધ્ધાંત ગભરાવી દીધા હતા. કપટયુદ્ધમાં ઇંદ્રજિત ઘણો હોશિયાર હતો. ઇંદ્રજિતે આવીને બ્રહ્માસ્ત્રનો પ્રયોગ કર્યો ને રામલક્ષ્મણ સહિત આખીય વાનરસેનાને મૂર્છામાં નાખી દીધી. સુગ્રીવને તથા જાંબવાનને મૈન્દને તેમ જ દ્વિવિદને, નલને તથા કુમુદને ઇંદ્રજિતે પોતાનાં બાણોથી આવરી લીધા, અને રામલક્ષ્મણની પણ એવી દશા કરી નાખી.\nવાનરસેનાની આવી સ્થિતિ જોઈને વિભીષણે કહ્યું : ‘હનુમાન ! આપણામાંથી જેના જેના પ્રાણ ટકી રહ્યા હોય તેને ચાલો આપણે સંભાળીએ.’ એમ કહીને હનુમાન-વિભીષણ હાથમાં દીવા લઈને રણમેદાન પર ફરવા લાગ્યા. સુગ્રીવ ને અંગદ, નીલ ને જાંબવાન, સુષેણ ને વેગદર્શી, બધાય તેમને મરેલા જેવા લાગ્યા. મહસાગર જેવા વિશાળ વાનરસૈન્યને આ પ્રમાણે પડેલું જોતા જોતા જ્યારે બંને જણા જાંબવાન પાસે આવ્યા ત્યારે વિભીષણ બોલ્યો : જાંબવાન ! તીક્ષ્ણ બાણોએ તમારા પ્રાણને તો રહેવા દીધા છે ?’ વિભીષણના આ શબ્દો સાંભળીને જાંબવાન બોલ્યો : ‘વીર રાક્ષસરાજ ! તીક્ષ્ણ બાણોથી મારાં નેત્રો વીંધાયાં છે એટલે તમને દેખી શકતો નથી, પણ અવાજથી તમને ઓળખું છું. જેના જન્મથી અંજના અને વાયુ બંને ભાગ્યશશાળી છે એવો હનુમાન જીવતો રહ્યો છે કે કેમ ?’\nજાંબવાનનાં આ વાક્યો સાંભણીને વિભીષણે પૂછ્યું : ‘જાંબવાન ! રામલક્ષ્મણની જીવવાની વાત ન પૂછતાં તમે પહેલો હનુમાનને શા માટે સંભાર્યો ? વાનરરાજ સુગ્રીવ, કુમાર અંગદ, આપણા સૌના આધાર રામચંદ્ર, એ કોઈને વિષે ન પૂછ્યું ને હનુમાન માટે જ કેમ પૂછ્યું ?’\nવિભીષણના આ શબ્દો સાંભળીને જાંબવાન બોલ્યો : ‘મેં હનુમાન માટે પૂછ્યું તેનું કારણ છે. હનુમાન જીવે છે ત્યાં સુધી આપણું લશ્કર મરેલું હોય તોપણ જીવતું છે; હનુમાન મર્યે આપણે સહુ જીવતાં છતાં મૂઆ છીએ એમ સમજજો. હનુમાન જીવતો હશે ત્યાં સુધી જ આપણે સૌ જીવવાની આશા રાખી શકીએ એટલું ખાતરીથી માનજો.\nજાંબવાનનાં આવા વચનો સાંભળીને પાસે જ ઊભેલો હનુમાન તેને પગે પડ્યો એટલે જાંબવાને શરુ રાખ્યું : ‘હનુમાન ! તું જ આ વાનરસેનાનું રક્ષણ કરવા સમર્થ છે. તારા જેવો પરાક્રમી બીજો કોઈ હું આપણામાં જોતો નથી. તું આ સાગરને ઓળંગીને હિમાલય પર્વત પર પહોંચ. ત્યાં ઋષભ ને કૈલાસ નામનાં બે શિખરોની વચ્ચે ઔષધિ પર્વત છે. આ પર્વત પર મૃતસંજીવની વિશલ્યકરણી સુવર્ણકરણી તથા સંધાની એવી ચાર મહા ઔષધિઓ છે તેને લઈને તું તરત ચાલ્યો આવ.’\nજાંબવાનનાં આ વાક્યો સાંભળ્યાં કે તરત જ હનુમાન સાગર ઓળંગીને હિમાલય પર પહોંચ્યો ને પર્વત પર ઔષધિઓને ન જોઈ એટલે આખાય પર્વતને મૂળથી ઉપાડી લંકા આવી પહોંચ્યો. આ ઔષધિપર્વત ઉપરની મહા ઔષધિઓની ગંધ માત્રથી જ રામલક્ષ્મણની મૂર્છા વળી. તેમનાં બણો આપોઆપ નીકળી ગયાં અને તમામ વાનરો કેમ જાણે ઊંઘમાંથી તાજા થઈને જાગતા હોય તેમ બાણોથી મુક્ત થઈને ઊભા થયા. આખુંય વાનરસૈન્ય ફરીથી ટટ્ટાર થયું ત્યારે જાંબવાને વિભીષણને કહ્યું : ‘રાક્ષસરાજ ! હનુમાનનો પ્રતાપ જોયો ! અમે કોઈએ રામલક્ષ્મણને ન ઓળખ્યા ત્યારે તેણે પોતાનાં અંતઃચક્ષુથી તેમને ઓળખી લીધા અને પરિણામે સુગ્રીવને રામચંદ્ર સાથે મૈત્રી થઈ; અમે સૌ દેવીની શોધમાં થાકી ગયા ને શ્રદ્ધા ગુમાવી બેઠા ત્યારે હનુમાને અમને શ્રદ્ધા આપી; સો યોજન સાગરને ઓળંગવાને કોઈ બહાર ન આવ્યું ત્યારે આ હનુમાને પરાક્રમ કર્યું અને પરિણામે આજે આપણે અહીં છીએ. રાક્ષસરાજ ! તમે પોતે જ્યારે રામચંદ્રને શરણે આવ્યા ત્યારે તમારા દિલની પારખ પહેલી હનુમાને કરી લીધી; આજે રામલક્ષ્મણને તમે જ આખા સૈન્યને મૂર્છા વળી એ પ્રતાપ પણ હનુમાનનો. રાક્ષસરાજ ! હું સાચું કહું છું; કોઈ પણ અણીને પ્રસંગે હનુમાને જ સૌને માર્ગદર્શન કરાવ્યું છે અને આફતમાંથી ઉગાર્યા છે. માટે જ હું કહેતો હતો કે હનુમાન જીવ્યે આપણે જીવતા છીએ. આ રામચંદ્ર, લક્ષ્મણ, સુગ્રીવ, આપ પોતે, બધાય મારે શિરોવંદ્ય છો; પણ મારે કહેવું જોઈએ કે આપણે સીતાદેવીને લઈને પાછા જઈ શકીશું તે પણ હનુમાનના પ્રતાપે.’\nવિભીષણે જવાબ વાળ્યો : ‘જાંબવાન ! મને હનુમાનનો થોડોઘણો પરિચય છે. તમે કહો છો તે સાવ સાચું છે. હું આવ્યો છું ત્યારથી રામચંદ્ર તરફની એની નિષ્ઠાને જોયા જ કરું છું. અને સાચે જ લાજી મરું છું. પણ આપણે વાતે ચડી ગયા. ચાલો, પેલા રાક્ષસો આવી ચડ્યા.’ એમ બોલી જાંબવાન-વિભીષન લશ્કરમાં વળ્યા, અને હનુમાન આખાય પર્વતને ઉપાડીને પાછો હિમાલય તરફ ચાલ્યો.\n‘મહારાજ !’ સીતા બોલી, ‘મારા મનમાં એક વસ્તુ આજે ઘણા વખતથી ઘોળયા કરે છે, તે પૂછું ?’\n‘દેવી ! જરૂર પૂછ.’ રામચંદ્ર બોલ્યા, ‘એમાં આટલો બધો સંકોચ શા માટે ?’\n‘રામચંદ્ર !’ સીતા બોલી, ‘ગઈ કાલે આપણો અભિષેક થયો ત્યારે આપે સૌને યોગ્યતા પ્રમાણે જુદી જુદી ભેટો આપી.’\n‘આપણે આપવી જ જોઈએ ના !’ રામચંદ્ર બોલ્યા, ‘આપણે ચૌદ વર્ષે અયોધ્યામાં પાછો પગ મૂક્યો, દરમિયાન રાવણને મારીને તને હું પાછી લાવ્યો એ લાંબા ગાળામાં આપણ માટે જેઓએ શ્રમ લીધો, આપણા માટે મોટાં મોટાં સાહસો ખેડ્યાં અને સુગ્રીવ-વિભીષણ જેવાએ આપણી મૈત્રી બાંધી, એ બધાયને આ શુભ પ્રસંગે તેમની નિષ્ઠાની કદર તરીકે કંઈક તો આપવું જ જોઈએ ના !’\n‘જરૂર, રામચંદ્ર !’ સીતા બોલી, ‘ન આપવું જોઈએ એમ કહેવાનો મારો આશય નથી; આપ્યું એ તો આપે બહુ સરસ કર્યું; પણ એક વ્યક્તિને આપ ભેટ આપવી ભૂલી ગયા છો.’\n‘કાને ?’ રામચંદ્રે પૂછ્યું.\n‘વીરા હનુમાનને.’ સીતા બોલી.\n‘સીતા !’ રામચંદ્રે તરત જવાબ વાળ્યો, ‘એને હું ભૂલી નથી ગયો. પણ એને ભેટ આપવાને કોઈ ચીજ હવે મારી પાસે રહી નથી.’\n‘વહાલા રામચંદ્ર !’ સીતા બોલી, ‘માઠું ન લગાડશો. આપે મને આપેલો મુક્તાહાર હું કોઈને ન આપું; એ તો મારા રામનું સ્મરણચિહ્ન. પણ મને થયું કે એથી ઊતરતું બીજું કશુંય મારાથી હનુમાનને ન અપાય. રામચંદ્ર ! ઉપકાર તો ઘણા લોકોએ કર્યા – સુગ્રીવ, અંગદ, વિભીષણ, વાનરો, સૌએ; પણ આ હનુમાને તો મને જીવતર આપ્યું. એને જ્યારે જ્યારે જોઉં છું ત્યારે ત્યારે મને તો મારા દીકરા જેટલું હેત ઊભરાય છે. માટે જ અભિષેક વખતે મારા જીવતરની મોંઘામાં મોંઘી વસ્તુ – આપનો આપેલો હાર મેં એને આપ્યો. પણ આપે કેમ કંઈ ન આપ્યું તે હું સમજી નહીં તેથી આપને પૂછ્યું.’\n‘સીતા !’ રામચંદ્ર બોલ્યા, ‘તને ન સમજાય. જો હનુમાન તારા સમાચાર લઈને મતંગ પર્વત પર પહેલવહેલો આવ્યો ત્યારે મારા મનમાં કેવો હર્ષ થયો હશે તેની કલ્પના આવે છે ? એ સમાચારની વધામણીમાં તેને આપવા જેવું કશુંય મારી પાસે ન હતું. એટલે મેં તેને મારી છાતી સરસો ચાંપ્યો. દેવી ! કાલે સૌને જુદી જુદી ભેટો આપી ત્યારે આ હનુમાન મારા ખ્યાલમાં ન હતો. એમ ન સમજ. પણ એક વાર જેને છાતી સરસો ચાંપ્યો તેને એથી વધારે કિંમતની ભેટ બીજી કઈ આપી શકાય ? અને સીતા ! સાચું કહું ? હવે તો હનુમાનનો મારાથી જુદો વિચાર જ કરી શકતો નથી. હું માનું છું કે તું કહે છે તેવી કોઈ પણ ભેટ હનુમાનને મેં આપી હોત તો ભેટ એને ખૂંચત.’\n‘સમજી, વહાલા રામચંદ્ર !’ સીતા બોલી, ‘હવે સમજી, આપે તો હનુમાનનું હું કહું છું તેથીયે ઘણું ઊંચું મૂલ્ય આંકી લીધું છે એટલે હવે મારે કશુંય કહેવાનું નથી. મારી ધૃષ્ટતા માટે મને માફ કરશો ના ?’ એમ બોલતાં બોલતાં રામ તથા સીતા અભિષેક માટે આવેલા વાનરો, રાક્ષસો વગેરેને વળાવવા ચાલ્યાં.\nરામચંદ્રને અભિષેક થયો ત્યાર પછી તો વર્ષો વહી ગયાં. ત્યાર પછી તો રામે સીતાનો ત્યાગ કર્યો, સીતાને બે બાળકો થયાં, રામે દર્ભની સીતા બનાવીને અશ્વમેધ યજ્ઞ કર્યો, લવકુશને લઈને વાલ્મીકિ રામ પાસે આવ્યા, સીતાને પ્રજા સમક્ષ હાજર કર્યાં, ને સીતાએ ભૂમિપ્રવેશ કર્યો. આ બધા બનાવો કેમ જાણે ઇંદ્રજાળ ચાલતી હોય એવા વેગથી બની ગયા અને આજે જુઓ તો રામચંદ્ર લવકુશને ગાદી સોંપીને મહાપ્રસ્થાન માટે તૈયાર થયા છે. વીર લક્ષ્મણ કાળધર્મને સમજીને ક્યારન પરલોક સિધાવ્યા છે. શત્રુઘ્ન પોતાના પુત્રોને ગાદી સોંપીને મારતે ઘોડે આવી પહોંચ્યા છે. સુગ્રીવ અને વિભીષણ પોતપોતાના માણસો સાથે હાજર થઈ ગયા છે. અયોધ્યાની પ્રજા આજે રામચંદ્રની સાથે સ્વર્ગે ચડવા તૈયાર થઈને ઊભી છે.\nસરયૂ નદીને કિનારે માણસોની ઠઠ જામી છે. રામચંદ્ર આખીય માનવમેદની તરફ એક નજર નાખતા હતા ત્યાં હનુમાન તેમની પાસે આવ્યા અને બે હાથ જોડીને ઊભા. રામચંદ્રે ગંભીર અવાજે પૂછ્યું : ‘કેમ હનુમાન ! અયોધ્યાની પ્રજા તો સ્વર્ગનું સુખ ભોગવવા મારી સાથે તૈયાર થઈ છે. તારે પણ સ્વર્ગમાં આવવું કે ?’\n‘મહારાજ !’ હનુમાન બોલ્યો, ‘આપ મારા અંતરને ક્યાં નથી જાણતા ! મારે મન સ્વર્ગ-નરકનો હિસાબ નથી. હનુમાનને તો રામની આજ્ઞા તે સ્વર્ગ ને બાકીનું બધું નરક. મહારાજ ! આપની શી આજ્ઞા છે ? અયોધ્યાની પ્રજાને આપ ખુશીથી સ્વર્ગે લઈ જાઓ.’\n‘હનુમાન !’ રામચંદ્ર બોલ્યા, ‘તારા જેવા સેવકો સ્વર્ગની લાલસા નથી રાખતા એ હું સમજું છું. તારે મારી સાથે આવવાનું નથી; ત્યારે આ લોકમાં રહેવાનું છે. મારી જીવનકથા એ ખરી તારી જ જીવનકથા છે. તારી સેવાકથા લોકો વધારે જાણે તો મને હર્ષ થાય. તારા જેવા સેવકોની જગતને ઘણી જરૂર છે માટે તું અહીં જ રહે. હનુમાન ! તું તો ચિરંજીવી છે. જગત તને કેમ ભૂલશે ?’\n‘જેવી આજ્ઞા, પ્રભો !’ કહી હનુમાને હાથ જોડ્યા.\nશ્રદ્ધાળુ લોકો માને છે કે હજી આજે પણ જ્યાં જ્યાં રામાયણ વંચાય છે ત્યાં ત્યાં હનુમાન કોઈ ને કોઈ રૂપે હાજર થાય છે અને રામસ્મરણથી પોતાનું આ લોકમાં રહ્યું સાર્થક સમજે છે.\n‹ શિયાળભાઈ ! બોર પાક્યાં//[બાળવાર્તા-, સંપાદક: ગિજુભાઈ/સંસ્કાર]\nરામ-લક્ષ્મણ અને હનુમાનનું મિલન//રામાયણ કથા //અમૃતલાલ યાજ્ઞિક ›


નેહા કક્કરે તેના પતિ ને માર્યો લાફો, રોહનપ્રીતે કહ્યું - મારા નસીબ માં માર ખાવા નું જ લખ્યું છે .. જુઓ વીડિયો\nનેહા કક્કરે તેના પતિ ને માર્યો લાફો, રોહનપ્રીતે કહ્યું – મારા નસીબ માં માર ખાવા નું જ લખ્યું છે .. જુઓ વીડિયો\nબોલિવૂડ ની જાણીતી સિંગર નેહા કક્કર તેના ગીતો ની સાથે સાથે પર્સનલ લાઇફ વિશે પણ ખૂબ ચર્ચા માં છે. નેહા ની જબરદસ્ત ફેન ફોલોવિંગ છે. ખાસ કરીને ઇન્સ્ટાગ્રામ પર, તેઓને5કરોડ 74 લાખ લોકો ફોલો કરે છે. અહીં નેહા તેના અંગત અને વ્યાવસાયિક જીવન થી સંબંધિત વિડિઓઝ અને ફોટા શેર કરતી રહે છે.\nલગભગ6મહિના પહેલા નેહા એ રોહનપ્રીત સિંહ સાથે લગ્ન કર્યા હતા. તેના લગ્ન ના ફોટા અને વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ખૂબ વાયરલ થયા હતા. તેમના લગ્ન ના6મહિના પછી જ નેહા એ તેના પતિ રોહનપ્રીત પર હાથ ઉઠાવ્યો. નેહા એ તેના પતિ ને માર મારતો એક વીડિયો પણ આજકાલ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે.\nહવે એની પહેલાં કે તમે નેહા વિશે ઉંધુ સીધું વિચારો, ચાલો તમને જણાવી દઈએ કે સિંગરે એક મ્યુઝિક વીડિયો માં રોહનપ્રીત ને લાફો મારે છે. નોંધપાત્ર વાત એ છે કે નેહા અને રોહનપ્રીત તેમની નવીનતમ મ્યુઝિક વીડિયો ‘ખડ તેનુ મે દાસા’ માં સાથે કામ કરી રહ્યા છે. આ બંને ના આ ગીત માં એક સીન પણ છે. બસ આ દરમિયાન નેહા તેના વાસ્તવિક જીવન ના પતિ ને એક લાફો મારે છે.\nનેહા ના આ વીડિયો ને તેના ચાહકો ખૂબ જ પસંદ કરી રહ્યા છે. વીડિયો માં ‘નેહુપ્રીત’ ની કેમિસ્ટ્રી આશ્ચર્યજનક લાગી રહી છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે નેહા ના પતિ રોહનપ્રીતસિંહે પણ આ વીડિયો પર ટિપ્પણી કરી છે. તેણે લખ્યું કે ‘હું બધા લોકો ને પૂછવા માંગુ છું, શું દરેક ઘરવાળી તેના ઘરવાળા ને આ રીતે મારે છે ?? શું દરેક ઘરવાળા ના નસીબ માં માર ખાવાનું લખ્યું છે?’\nનેહા ની પોસ્ટ ને અત્યાર સુધીમાં દસ લાખ થી વધુ લાઈક્સ મળી છે. આ વીડિયો જોયા પછી લોકો કહી રહ્યા છે કે નેહા એક સારી ગાયિકા છે સાથે સાથે એક સારી અભિનેત્રી પણ છે. વીડિયો માં તેના અભિનય ના ચાહકો ને ખૂબ પસંદ કરવા માં આવી છે. જણાવી દઈએ કે ‘ખડ તેનુ મેં દસા’ ગીત નેહા કક્કર અને રોહનપ્રીત સિંહે ગાયું છે. રજત નાગપાલે તેમાં પોતાનું સંગીત આપ્યું છે. આ ગીત નાં લિરિક્સ કપ્તાને લખ્યા છે. આ સુંદર ગીત ડાયરેક્ટ અગમ અઝીમ દ્વારા રજૂ કરવા માં આવ્યું છે. આ ગીત ને દેશી મ્યુઝિક ફેક્ટરી માં રિલીઝ કરવામાં આવ્યું છે.\nનેહા અને રોહનપ્રીત નો આ વીડિયો તમને કેવો લાગ્યો, કોમેન્ટ કરીને અમને જણાવો.


આ ભુલને લીધે ઐશ્વર્યાએ અભિષેકને બેડરૂમ માંથી બહાર કાઢી મુકેલ, ૨ દિવસ સુધી બહાર રહેવું પડેલું - Adhuri Lagani\nઆ ભુલને લીધે ઐશ્વર્યાએ અભિષેકને બેડરૂમ માંથી બહાર કાઢી મુકેલ, ૨ દિવસ સુધી બહાર રહેવું પડેલું\nઐશ્વર્યા અને અભિષેક બચ્ચનની જોડી બોલિવુડમાં ખુબ જ ફેમસ છે. કપલનાં પ્રેમની શરૂઆત ફિલ્મ “ગુરુ” નાં શુટિંગ દરમિયાન થઇ હતી. તે અભિષેક હતા, જેમણે મને પ્રપોઝ કર્યું હતું. એશ્વર્યા પણ અભિષેકના પ્રપોઝલને ઠુકરાવી શકી નહીં. ત્યાર બાદ બંનેએ ૨૦ એપ્રિલ, ૨૦૦૭માં લગ્ન કરી લીધા હતા. આ લગ્ન અમિતાભ બચ્ચનનાં બંગલા પ્રતીક્ષામાં થયા હતા. વળી લગ્નનું રિસેપ્શન તાજ હોટલમાં રાખવામાં આવ્યું હતું.\nઐશ્વર્યા અને અભિષેકનાં લગ્નને ૧૪ વર્ષ કરતાં વધારેનો સમય થઈ ગયો છે, પરંતુ તેમ છતાં પણ બંનેની વચ્ચે પ્રેમમાં કોઈ કમી આવી નથી. કપલ ની વચ્ચે આજ સુધી કોઈ ગંભીર લડાઈ-ઝઘડા થયા નથી. જો કે આ કપલમાં દરેક પતિ-પત્નીની વચ્ચે થતી નાની-મોટી તકરાર ચાલતી રહે છે. તેવામાં આજે અમે તમને અભિષેક અને એશ્વર્યા સાથે જોડાયેલ એક દિલચસ્પ કિસ્સો સંભાળવા જઇ રહ્યા છીએ. થોડા વર્ષ પહેલા અભિષેકની એક ભુલને લીધે તેણે એશ્વર્યાનાં ગુસ્સાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. પરિસ્થિતિ એવી હતી કે તેણે ૨ રાત સુધી પોતાના બેડરૂમને બદલે બહાર રાત પસાર કરવી પડી હતી.\nમહત્વપુર્ણ છે કે અભિષેક “જયપુર પિંક પેન્થર્સ” નામની કબડ્ડી ટીમના માલિક છે. આ ટીમ ૨૦૧૪માં પ્રો કબડ્ડી લીગની વિજેતા પણ બની ચુકી છે. એકવાર અભિષેક પોતાની ટીમ ને ટ્રેનિંગ આપવા માટે ચેન્નઈની સત્યભામા યુનિવર્સિટીમાં ગયા હતા. અહીં તેમની મુલાકાત યુનિવર્સિટીના ફાઉન્ડર કર્નલ જેપીઆર સાથે થઈ. અભિષેક જેવા કર્નલ જેપીઆર ની ઓફિસમાં એન્ટર થયા તો તેમણે જોયું કે ઓફિસ ખુબ જ નાની છે. અહીંયા બે-ચાર ખુરશી લગાવવામાં આવેલી છે અને રૂમમાં ફક્ત એક ડેસ્ક સિવાય કંઈ નથી.\nકર્નલ જેપીઆર નાં ઓફિસની સૌથી આશ્ચર્યજનક વાત એ હતી કે અહીં જમીન ઉપર બધી ટ્રોફી રાખવામાં આવી હતી. આ જોઈને અભિષેક બચ્ચન આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. તેમણે કર્નલને પુછ્યું કે તમે આ ટ્રોફીઓ જમીન પર શા માટે રાખી છે? તેના પર કર્નલે જવાબ આપ્યો કે હું નથી ઈચ્છતો કે આ એવોર્ડ મારા ઉપર હાવી થઈ જાય, એટલા માટે આવું કરેલું છે.\nકર્નલનાં આ જવાબથી અભિષેક ઈમ્પ્રેસ થઈ ગયા. ત્યારબાદ તેમણે ઘરે જઈને પોતાને ત્યાં ઓફિસની બધી ટ્રોફી જમીન ઉપર રાખી દીધી. તેમને એવું લાગ્યું કે લોકો તેમની પ્રશંસા કરશે, પરંતુ તેનાથી બિલકુલ વિપરીત થયું. પત્ની એશ્વર્યા આ બધું જોઈને નારાજ થઈ ગઈ. તેણે ગુસ્સામાં અભિષેકને બેડરૂમમાંથી બહાર કાઢી મુક્યા. તેવામાં અભિષેક બચ્ચને બે રાત પોતાના ઘરના હોલમાં સુઈને પસાર કરવી પડી. અભિષેકે આ વાતનો ઉલ્લેખ એક ઇન્ટરવ્યુંમાં કર્યો હતો.\nકામની વાત કરવામાં આવે તો એશ્વર્યા રાયને છેલ્લી વખત ૨૦૧૮માં આવેલી ફિલ્મ “ફન્ને ખાં” માં જોવામાં આવી હતી. આ ફિલ્મમાં કોઈ ખાસ કમાલ બતાવી શકેલ નહીં. દીકરીના જન્મ બાદ ઐશ્વર્યા ખુબ જ ઓછી ફિલ્મોમાં નજર આવી રહેલ છે. તે પોતાનું કમબેક કરવાની પુરી કોશિશ કરી રહી છે, પરંતુ સફળ મળી શકી નથી. હાલમાં એશ્વર્યા ની પાસે કોઈ પણ મોટો બોલીવુડ પ્રોજેક્ટ નથી. જોકે સાઉથની એક બિગ બજેટ ફિલ્મ “પોન્નીઇન સેલવન” માં જરૂર કામ કરી રહી છે.\nરાશિફળ ૧૫ ઓકટોબર : આજે દશેરા પર બની રહ્યો છે શુભ સંયોગ, આ ૫ રાશિઓનું ભાગ્ય ચમકી જશે\nરાજેશ ખન્નાએ કહ્યું હતું – આ સ્ટારનો દિકરો બનશે બોલીવુડનો નવો સુપરસ્ટાર, નામ સાંભળીને વિશ્વાસ નહીં આવે


જો તમારી બેન્ક ડૂબશે, તો સરકાર તરફથી મળી શકે છે2લાખની ગેરેંટી | If your bank sinks, you can geta2 lakh guarantee from the government - Gujarati Oneindia\n45 min ago DC vs MI: પ્રથમ બેટીંગ કરતા મુંબઇએ બનાવ્યા 137 રન, જીતવા ઉતરશે દિલ્હી\n2 hrs ago મહારાષ્ટ્રમાં થશે સંપૂર્ણ લોકડાઉન, જલ્દી થશે જાહેરાત: સ્વાસ્થ્ય મંત્રી\n2 hrs ago DC vs MI: મુંબઇએ ટોસ જીતી પ્રથમ બેટીંગનો લીધો નિર્ણય, દિલ્હી કરશે બોલિંગ\n4 hrs ago ચીને બોર્ડર પર તૈનાત કરી રોકેટ સિસ્ટમ, લાંબા અંતર સુધી નિશાન ભેદવાની ક્ષમતા, ભારત માટે ટેંશનની વાત\nbank economy money બેન્ક એસબીઆઈ\n| Updated: Thursday, October 10, 2019, 17:15 [IST]\nપહેલા પંજાબ નેશનલ બેન્ક અને હવે પંજાબ એન્ડ મહારાષ્ટ્ર કો ઓપરેટિવ બેન્કના સામે આવેલા કૌભાંડથી લોકોના મનમાં ડર ભરાઈ ચૂક્યો છે. લોકોના મનમાં બેન્કમાં જમા પૈસાને લઈ ડર સર્જાયો છે. હાલ દેશમાં બેન્કોમાં જમા પૈસા પર ફક્ત 1 લાખ રૂપિયાની ગેરેંટી મળે છે. એટલે કે જો દેશની કોઈ બેન્ક ડૂબી જાય તો તેના ખાતાધારકોને 1 લાખ રૂપિયા જ પાછા મળશે. જો કોઈ ગ્રાહકના બેન્કમાં જમા પૈસા અને વ્યાજ 1 લાખ કરતા વધુ થાય છે, તો પણ ગ્રાહકોને 1 લાખ જ પાછા મળશે. જો કે હવે ચર્ચા છે કે ગેરેંટીને વધારીને2લાખ રૂપિયા કરવામાં આવશે.\nકેવી રીતે મળે છે 1 લાખ રૂપિયાની ગેરેંટી\nભારતીય રિઝર્વ બેન્કની સ્વામિત્વવાળી સબ્સિડરી ડિપોઝિટ ઈન્સ્યોરન્સ એન્ટ ગેરેંટી કોર્પોરેશન બેન્કોમાં જમા રકમ પર આ ગેરંટી આપે છે. હાલ બેન્કમાં જમા રકમ પર વધુમાં વધુ 1 લાખ રૂપિયાની ગેરેંટી છે. નિયમો પ્રમાણે DICGC કોઈ પણ બેન્કના ગ્રાહકને તમામ ડિપોઝિટ પર કુલ 1 લાખ રૂપિયાની જ ગેરેંટી આપે છે. આ ગેરેંટીમાં ગ્રાહકની પૂંજી અને વ્યાજ બંને સામેલ છે. પૂંજીની ગણતરી તમામ ખાતાની ભેગી કરીને કરવામાં આવે છે. જો કોઈ વ્યક્તિના 1થી વધુ બેન્ક અકાઉન્ટ છે, તો પણ પાછા તો 1 લાખ રૂપિયા જ મળશે.\nકોણે આપી ગેરેંટી ડબલ કરવાની સલાહ\nભારતીય સ્ટેટ બેન્કની ઈકોનોમિક રિસર્ચ વિંગના એક રિપોર્ટમાં આ સલાહ અપાઈ છે. આ વાતનો ઉલ્લેખ 'ટાઈમ ફોર હાઈક ઈન ડિપોઝિટ ઈન્સ્યોરન્સ એન્ડ એક રિઝોલ્યુશન પ્લેટફોર્મ ફોર NBFCS'માં થયો છે. આ રિપોર્ટમાં એસબીઆઈ રિસર્ચ ગ્રુપના ચીફ ઈકોનોમિક એડવાઈઝર ડૉ.સૌમ્ય કાંતિ ઘોષે લખ્યો છે. સ્ટડીઝ પ્રમાણે 1993 બાદ કસ્ટમર્સની પ્રોફાઈલ અને બેન્કની બિઝનેસ કરવાની રીતમાં પરિવર્તન આવ્યું છે. બેન્કોમાં ગ્રાહકોના પૈસા ઘણા વધ્યા છે. જેને કારણે મોટી રકમ ગેરંટીની મર્યાદાથી બહાર છે. કારણ કે આજે પણ જમા રકમ પર 1 લાખની જ ગેરેંટી છે. રિપોર્ટમાં કહેવાયું છે કે હવે બેન્ક ડિફોઝિટ માટે ઈન્સ્યોરન્સ કવરેજ લિમિટ વધારવી જોઈએ.\nશું છે સલાહ?\nSBI રિસર્ચ રિપોર્ટમાં આ મામલે2સલાહ અપાઈ છે\nપહેલી સલાહમાં કહેવાયું છે કે સબ્સિડિયરી ડિપોઝિટ ઈન્સ્યોરન્સ એન્ડ ગેરંટી કોર્પોરેશન પહેલી કેટેગરીમાં સેવિંગ અકાઉન્ટ હોવું જોઈએ. તેમાં જમા ગેરેંટી 1 લાખ રૂપિયા જ રાખવાનું કહેવાયું છે. આંકડા પ્રમામે આવું કરવાથી 90 ટકા સેવિંગ અકાઉન્ટને તમામ ગેરેંટી મળશે.\nતેમાં કહેવાયું છે કે સબ્સિડિયરી ડિપોઝિટ ઈન્સ્યોરન્સ એન્ડ ગેરંટી કોર્પોરેઠન FD અથવા ટર્મ ડિપોઝિટ લાવો. તેમાં જમા પૈસા પર2લાખ રૂપિયાની ગેરેંટી આપવામાં આવે. જો આવું થાય તો દેશના ગ્રાહકોના 70 ટકા એફડીના પૈસા ગેરેંટીમાં આવી જશે.\nવરિષ્ઠ નાગરિકો માટે અલગ જોગવાઈ\nદેશના મોટા ભાગના વરિષ્ઠ નાગરિકો બેન્કમાં પૈસા જમા કરીને તેના વ્યાજ પર જ જીવન નિર્વાહ કરે છે. ત્યારે SBI રિસર્સ રિપોર્ટમાં કહેવાયું છે કે નિવૃત્ત કર્મચારીઓ અને વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે અલગથી જોગવાઈ કરવામાં આવે. SBIના રિપોર્ટમાં સલાહ અપાઈ છે કે નિવૃત્ત કર્મચારીઓ અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ માટે અલગથી જોગવાઈ કરવામાં આવે. આવા લોકો માટે ટીડીએસની લિમિટ વધારવામાં આવી છે. હવે આ લિમિટ 50 હજાર થઈ ગઈ છે. ત્યારે જમા રકમ પર ગેરેંટી વધે તો તેમને સરળતા પડશે.\nસરકારી કર્મચારીઓને મોદી સરકારે આપી મોટી ભેટ, મોંઘવારી ભથ્થુ 5% વધ્યુ\nIf your bank sinks, you can geta2 lakh guarantee from the government


12 કારણો શા માટે લોકો તેમના મગજમાં બોલે છે તે અતિ આકર્ષક છે - વાતચીત\n12 કારણો શા માટે લોકો તેમના મગજમાં બોલે છે તે અતિ આકર્ષક છે\nતે એક ક્લીચ છે કે સત્ય હંમેશાં કડવા હોય છે. તેણે કહ્યું, આપણે સત્ય, પ્રામાણિકતા અથવા આત્મવિશ્વાસ વિના શું કરીશું? વાસ્તવિકતામાં, કેટલીકવાર આપણી ક્રિયાઓ અને નિર્ણયો શ્રેષ્ઠ હોતા નથી. અમને અમુક લોકોની જરૂર છે જે તે અમને જે રીતે છે તે કહી શકે. આ લોકો ફક્ત આકર્ષક નથી, તેઓ વધુ સત્ય પ્રદાન કરીને વિશ્વને વધુ સારું સ્થાન બનાવે છે.\nઅહીં જે 12 કારણો છે જે લોકો તેમના મનની વાત કરે છે તે અતિ આકર્ષક છે.\n1. તેઓ શબ્દોને નાંખતા નથી\nતેઓ હંમેશાં તેઓ શું વિચારી રહ્યાં છે તે તમે હંમેશાં જાણી શકો છો કારણ કે તેમના શબ્દો તેમની લાગણી, લાગણી અને પરિપ્રેક્ષ્યને પ્રદર્શિત કરે છે. તેઓ જાણે છે કે tenોંગી હોવાને લીધે તેઓ તમારી સાથેના સંબંધોમાં ખૂબ અસ્વસ્થતા લાવશે, તેથી તેઓ તેને શબ્દો અને અભિવ્યક્તિઓમાં રજૂ કરશે.જાહેરાત\n2. તેઓ પ્રામાણિક છે\nજે લોકો પોતાનું મન બોલે છે તે પ્રામાણિકતાના હિમાયત કરે છે. તેઓ ફક્ત તેનો ઉપદેશ કરતા નથી, તેઓ તેનો અભ્યાસ કરે છે. દિવસના અંતે, ખૂબ શક્તિ અને એકતા છે જે પ્રામાણિકતાથી પ્રાપ્ત કરી શકાય છે - જેમ કે વિશ્વાસ, પારદર્શિતા અને જાગૃતિ.\n3. તેઓ બોલ્ડ છે\nબોલ્ડ સેક્સી અને આકર્ષક છે. જે લોકો પોતાનું મન બોલે છે તે બોલ્ડ અને હિંમતવાન હોય છે. તેઓએ ખરેખર જે ગુમાવવું છે તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું નથી, પરંતુ તમને સત્ય કહીને તેઓ શું મેળવશે તેના પર. તેઓ માત્ર સમાધાન વિશે ચિંતિત નથી. જ્યારે દબાણ આવે ત્યારે આ ગુણવત્તા તમારા રિલેશનશિપનું મૂલ્ય હોઇ શકે છે.\nThey. તેઓ નરમ પ્રેમ આપતા નથી\nલાડ લડાવવું અને કંટાળાજનક કરવું તે કદાચ તમે જે સ્માર્ટ અને સખત નિર્ણયો લેવાનું છે તેનાથી કદી જાગૃત નહીં થાય. તેઓ તમને ખુશ નહીં કરે. તમે તેમની પાસેથી જે કંઇક મેળવશો તે કંઈક તમે પાત્ર છો.જાહેરાત\n5. તેઓ સ્પષ્ટ છે\nકેટલીકવાર તમારે સંબંધમાં આની જરૂર હોય છે - સ્પષ્ટતા. સ્પષ્ટતા સાથે તમે જાણો છો કે તમે ક્યાં જઇ રહ્યા છો અથવા તમે ક્યાંથી આવી રહ્યા છો. તેઓ અસ્પષ્ટતા અથવા વિકૃતિઓને બદલે સંબંધને સ્પષ્ટતા આપે છે.\n6. તેઓ તમારી preોંગથી કાપી શકે છે\nતમે tenોંગી અથવા નકલી હોઈ શકો છો. તેઓ ફક્ત તેના દ્વારા જ જોશે નહીં, તેઓ તેમની પ્રામાણિકતા અને આબેહૂબતા દ્વારા તે તોડી નાખશે.\n7. તેઓ સમજે છે કે જીવન ટૂંકા છે\nઆપણી પાસે જીવનની ઘણી તકો અથવા તકો નથી કે આપણે તે નિર્ણાયક ક્રિયાઓ કેવું અનુભવીએ છીએ અથવા વ્યક્ત કરીએ છીએ. જો કે, જે વ્યક્તિ પોતાનું મન બોલે છે તે તેમની પાસેની પાતળી તકો લે છે અને હજી પણ આવી ક્ષણોને મહત્વ આપે છે. તેઓ જાણે છે કે જીવન ખૂબ જ ટૂંકા હોય છે કે તેઓ ભાવનાઓ પકડી રાખે છે અને પોતાને વ્યક્ત કરતા નથી.જાહેરાત\n8. તેઓ મુકાબલોથી ડરતા નથી\nખરેખર, તેઓ મુકાબલો કરે છે અને અન્યનો સામનો કરવા માટે ઉત્તમ હોય છે. તેઓ મુકાબલોને નિવેદન આપવાની રીત માને છે. આવા ક્ષણો તમને કોઈ એવી વ્યક્તિને જોઈ શકે છે જે તેમના મન માટે જે છે તેના માટે બોલે છે. તમારે તેમને આ રીતે સ્વીકારવાની ફરજ પડી છે કે નહીં.\n9. તેઓ પ્રામાણિક અભિપ્રાય આપે છે\nઆ બિંદુએ, તેઓ એવા લોકોને આકર્ષિત કરી શકે છે જેઓ તેમના દ્વારા પ્રતિબિંબિત થવા માંગે છે. આપેલ મુદ્દા પર કોઈને પણ પ્રામાણિક અભિપ્રાય આપવામાં તેમને કોઈ સમસ્યા નથી. ખરેખર, તેઓ ઘણા લોકોને આકર્ષિત કરે છે જેમને સલાહનો પ્રામાણિક ભાગ જોઈએ છે.\n10. તેઓ જરૂરિયાતમંદ નથી\nતેઓ અસલામતી અનુભવતા નથી અથવા ધ્યાન માટે ભીખ માંગતા નથી. તેઓ સત્યને માખણમાં મૂકવાનું બંધારણ અનુભવતા નથી. તેઓ સ્થિર છે. તમે તેની સાથે વ્યવહાર કરી શકો છો કારણ કે તે તેમને ખરેખર આકર્ષક અને સંપૂર્ણ બનાવે છે.જાહેરાત\n11. જો તેઓ પાસે હોય તો તેઓ માફી માંગશે\nતેઓ જવાબદાર છે. તેઓ જાણે છે કે તેઓ હંમેશાં યોગ્ય રહેશે નહીં. જ્યારે તેઓ કોઈ ભૂલની ધાર પર હોય છે, ત્યારે તેઓ તમને કહીને ઠીક છે કે તેઓને માફ કરશો અને તેઓ ખોટા છે. તેઓ ભૂલ સ્વીકારવા માટે ક્યારેય અહંકારી નથી હોતા કારણ કે તેઓ જાણે છે કે તેમના નફરત, પ્રેમ, ડર, વિક્ષેપ અને તેમની ભૂલો કેવી રીતે જાહેર કરવી.\n12. તેઓ પોતાને મર્યાદિત કરતા નથી\nતેઓ ઠંડા રણમાં શક્યતાઓ જુએ છે. તેઓ જાણે છે કે સખત સત્ય આ શક્યતાઓને છુપાવી શકતું નથી, પરંતુ ખરેખર તેમને જાહેર કરે છે. તે તેમને તે બધી તકો અને વિકલ્પોથી વાકેફ કરે છે કે જે તેઓ તમને લેવા વિનંતી કરી શકે છે.\nફીચર્ડ ફોટો ક્રેડિટ: http://www.pixabay.com pixabay.com દ્વારા જાહેરાત\nજ્યારે તમે તૂટી જાઓ ત્યારે શું કરવું\nહું માત્ર પાણી પીઉં છું બીજું કશું નહીં\nમોટી ફાઇલો કેવી રીતે શેર કરવી\nશું ઠંડા વરસાદથી તમારું વજન ઓછું કરવામાં મદદ મળે છે\nસસ્તા પુસ્તકો ક્યાં ખરીદવા\nતમે તમારા iq સુધારવા કરી શકો છો?\nઈજા અને પુનર્વસન પ્રોત્સાહિત રહેવા કલા સંસ્કૃતિ પ્રેરણા


daily astrology predictions of 1 August 2020, Ajai Bhambi | શનિવારે કર્ક જાતકોને શુભ સમાચાર પ્રાપ્ત થશે, વૃશ્ચિક રાશિના લોકોમાં પોઝિટિવ પરિવર્તન આવશે - Divya Bhaskar\nDaily Astrology Predictions Of 1 August 2020, Ajai Bhambi\n1 ઓગસ્ટનું રાશિફળ:શનિવારે કર્ક જાતકોને શુભ સમાચાર પ્રાપ્ત થશે, વૃશ્ચિક રાશિના લોકોમાં પોઝિટિવ પરિવર્તન આવશે\n1 ઓગસ્ટ, શનિવારનો દિવસ તમારા માટે કેવો રહેશે તે અંગે જાણીતા જ્યોતિષ ડો. અજય ભામ્બી પાસેથી જાણો તમારી રાશિ મુજબ.\nપોઝિટિવઃ- તમારા બધા જ કાર્યોને યોગ્ય રીતે પૂર્ણ કરો. જેના દ્વારા તમારી ગુપ્ત યોગ્યતા અને પ્રતિભા બધાની સામે આવશે અને તમને માન-સન્માન પણ મળશે. ઘરની સુખ-સુવિધા સંબંધિત વસ્તુઓની ખરીદારીમાં સમય વ્યતીત થશે.\nનેગેટિવઃ- તમારા ગુસ્સા અને ઉતાવળભર્યા સ્વભાવ ઉપર નિયંત્રણ રાખો. તમે કોઇ મુશ્કેલીમાં પડી શકો છો. કોઇ મહત્ત્વપૂર્ણ વ્યક્તિ સાથે પણ વિવાદ થવાની સંભાવના છે.\nવ્યવસાયઃ- નોકરિયાત લોકો માટે પરિસ્થિતિ અનુકૂળ રહેશે.\nસ્વાસ્થ્યઃ- માઇગ્રેનની સમસ્યા રહેશે.\nપોઝિટિવઃ- તમે તમારા વિશ્વાસ અને કાર્યક્ષમતા દ્વારા સ્થિતિને વધારે સારી જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરશો. સફળતા તમને પ્રાપ્ત થશે. વારસાગત પ્રોપર્ટી સંબંધિત કોઇ મામલો અટવાયેલો હોય તો આજે તેના ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરો.\nનેગેટિવઃ- બહારના વ્યક્તિઓ અને મિત્રોની સલાહ તમારા માટે નુકસાનદાયક સાબિત થઇ શકે છે. એટલે તેમની વાતો ઉપર વિશ્વાસ ન કરીને પોતાના નિર્ણયને જ સર્વોપરિ રાખો.\nવ્યવસાયઃ- વ્યવાસિયક ગતિવિધિઓ શરૂ રહેશે.\nલવઃ- પતિ-પત્ની વચ્ચે પારિવારિક મુદ્દે વિવાદ સર્જાશે.\nસ્વાસ્થ્યઃ- તણાવના કારણે ડાયાબિટીઝ વધી શકે છે.\nપોઝિટિવઃ- ધાર્મિક સંસ્થા પ્રત્યે તન અને મનથી સહયોગ આપવો તમને સુખ પ્રદાન કરશે. સમાજમાં માન-સન્માન વધશે. પ્રોપર્ટી ખરીદવા માટે પ્રયાસ કરો છો તો આજનો દિવસ શુભ રહેશે.\nપોઝિટિવઃ- આજનો દિવસ સમાજસેવી સંસ્થાઓ સાથે મદદમાં વ્યતીત થશે. ધર્મ-કર્મ સંબંધિત કાર્યોમાં પણ તમારો રસ વધશે. યુવા વર્ગને શુભ પરિણામ મળવાથી તણાવમુક્ત થઇ જશે.\nનેગેટિવઃ- વિદ્યાર્થીઓ પોતાના અભ્યાસ પ્રત્યે બેદરકારી ન રાખે. કોઇ નજીકના સંબંધિ સાથે મનમુટાવ જેવી સ્થિતિ ઉત્પન્ન થઇ શકે છે.\nવ્યવસાયઃ- માર્કેટિંગ સંબંધી કાર્યોમાં આજે વધારે સમય વ્યતીત કરો\nલવઃ- પરિવાર સાથે મનોરંજન અને ડિનર માટે સામેલ થવું પડશે.\nપોઝિટિવઃ- તમારી છેલ્લી ભૂલથી શીખીને પોતાના કાર્ય સંબંધિત યોજનાઓમાં પરિવર્તન લાવો. ભાઇઓ સાથે ચાલી રહેલો કોઇ વિવાદ એકબીજાની સમજણથી ઉકેલાઇ જશે.\nનેગેટિવઃ- ઉતાવળમાં કોઇપણ નિર્ણય લેવો નહીં. કોઇ પ્રકારનો ખોટો આરોપ તમારા ઉપર લાગી શકે છે. કોઇ બહારના વ્યક્તિની સલાહ ઉપર ધ્યાન આપશો નહીં.\nવ્યવસાયઃ- તમારી કાર્યક્ષમતા અને મહેતન ઉપર જ વિશ્વાસ રાખો.\nસ્વાસ્થ્યઃ- ગરમીના કારણે બેચેની અનુભવાશે.\nપોઝિટિવઃ- આજે મોટાભાગના કામ મન પ્રમાણે સંપન્ન થઇ જશે. કોઇ પ્રિય વ્યક્તિ સાથે મુલાકાત તાજગી પ્રદાન કરશે. તમે તમારા કામ અને વધારે એકાગ્રતાથી ધ્યાન આપશો.\nનેગેટિવઃ- થોડાં કામ સમયે પૂર્ણ ન થવાના કારણે તણાવ રહેશે. તમે તમારા કામનો વધારે ભાર લેશો નહીં. આજે તમારા સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ કામ પૂર્ણ કરી લો.\nવ્યવસાયઃ- કાર્યક્ષેત્રમાં દરેક ગતિવિધિ ઉપર નજર રાખો.\nસ્વાસ્થ્યઃ- તમારો આત્મવિશ્વાસ અનો પોઝિટિવ વિચાર તમને સ્વસ્થ જાળવી રાખશે.\nપોઝિટિવઃ- વિદ્યાર્થીઓને ઇન્ટરવ્યૂ અને કરિયર સંબંધિત પરીક્ષાઓમાં સફળતા મળવાની સંભાવના છે. તમારા અભ્યાસ પ્રત્યે એકાગ્ર રહો.\nનેગેટિવઃ- મિત્રો સાથે ખોટા હરવા-ફરવામાં તમારો સમય વ્યર્થ કરશો નહીં. તમારી શારીરિક ઊર્જાને જાળવી રાખો. આળખ અને મનોરંજનમાં સમય વ્યતીત કરો.\nવ્યવસાયઃ- આજે ગ્રહ સ્થિતિ તમારા પક્ષમાં છે.\nલવઃ- લગ્નજીવન સુખમય વ્યતીત થશે.\nપોઝિટિવઃ- કોઇ ધાર્મિક પ્રવૃત્તિના વ્યક્તિ સાથે મુલાકાત તમારી વિચારધારામાં પોઝિટિવ પરિવર્તન લાવશે. જીવનસાથે જોડાયેલાં કાર્યને કરવાનો દૃષ્ટિકોણ પ્રાપ્ત થશે.\nનેગેટિવઃ- તમારા મહત્ત્વપૂર્ણ પેપર્સને સંભાળીને રાખો. કોઇ તેનો ખોટો ઉપયોગ કરી શકે છે. સંતાનની ગતિવિધિઓ ઉપર નજર રાખો.\nવ્યવસાયઃ- દૈનિક કાર્યોમાં વૃદ્ધિ થશે.\nલવઃ- પારિવારિક ગતિવિધિઓમાં તમારો સહયોગ અને સમર્પણ રહેશે.\nસ્વાસ્થ્યઃ- ઉધરસ, તાવ જેવી સમસ્યાઓ અનુભવાશે.\nપોઝિટિવઃ- સંબંધીઓ સાથે મનોરંજન સંબંધિત પ્રોગ્રામ બનશે. સંબંધોમાં નિકટતા આવશે. છેલ્લાં થોડાં સમયથી જે કાર્યો પ્રત્યે તમે મહેનત કરી રહ્યા હતા આજે તેનું શુભ પરિણામ પ્રાપ્ત થશે.\nનેગેટિવઃ- બાળકોની સમસ્યાઓને શાંતિપૂર્વક ઉકેલો. કાલ્પનિક વાતો ઉપર વધારે ધ્યાન આપશો નહીં.\nવ્યવસાયઃ- સમયનો ભરપૂર સદુપયોગ કરો.\nસ્વાસ્થ્યઃ- હળવો ખોરાક લેવો.\nપોઝિટિવઃ- છેલ્લાં થોડાં સમયથી જે કાર્યોમાં મુશ્કેલી આવી રહી હતી આજે ખૂબ જ સહજ અને સરળ રીતે તેનો ઉકેલ આવશે. વસ્ત્ર, આભૂષણ જેવી ખરીદારીમાં સમય વ્યતીત થશે.\nનેગેટિવઃ- આજે મોટાભાગનો સમય ઘરની બહાર વ્યતીત થશે. કોઇપણ કાર્યને કરતાં પહેલાં સારા-ખરાબ પાસા ઉપર વિચાર કરવો જરૂરી છે.\nવ્યવસાયઃ- અધિકારી વર્ગની નિરાશાનો શિકાર થવું પડી શકે છે.\nલવઃ- જીવનસાથીનું સ્વાસ્થ્ય ખરાબ રહેવાના કારણે ઘર અસ્ત-વ્યસ્ત રહેશે.\nસ્વાસ્થ્યઃ- સર્વાઇકલનો દુખાવો પરેશાન કરશે.\nપોઝિટિવઃ- કોઇ શુભ સમાચાર મળવાથી ઘરનું વાતાવરણ સારું રહેશે. તમારી મહેનત અને પરિશ્રમથી કોઇ મહત્ત્વપૂર્ણ કાર્ય સંપન્ન થશે. તમારી યોગ્યતા અને ક્ષમતા ઉપર પરિવારના સભ્યો ગર્વ અનુભવ કરશે.\nનેગેટિવઃ- સફળતા પ્રાપ્ત કરવા માટે મર્યાદાઓનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. તમારો ગુસ્સાવાળો વ્યવહાર તમારી યોજનાઓને ખરાબ કરી શકે છે.\nવ્યવસાયઃ- આર્થિક સાધનોમાં વૃદ્ધિ થશે.\nલવઃ- જીવનસાથી સાથે કોઇ વાતને લઇને વિવાદ થશે.\nપોઝિટિવઃ- કોઇ વિશ્વસનીય વ્યક્તિની સલાહ અને સહયોગ તમારી પ્રતિષ્ઠાને ફરી પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરશે. જેનાથી આત્મવિશ્વાસમાં વૃદ્ધિ થશે. ઘરમાં કોઇ ધાર્મિક આયોજન પણ સંપન્ન થશે.\nનેગેટિવઃ- અન્યની સલાહ ઉપર ગંભીરતાથી વિચાર કરો. ખોટા ખર્ચ કરવાથી બચવું. અચાનક જ કોઇ પ્રકારના મહત્ત્વપૂર્ણ ખર્ચ આ સમયે સામે આવી શકે છે.\nવ્યવસાયઃ- પ્રોપર્ટી સાથે સંબંધિત કાર્યોમાં પેપર વર્ક ઉપર વધારે ધ્યાન આપો.\nલવઃ- લગ્નજીવનમાં કોઇ બહારના વ્યક્તિનો હસ્તક્ષેપ થવા દેશો નહીં.