نکاح معاطاتی - جدیدترین اخبار و قوانین حقوقی (علی فتحی مدرس دانشگاه ;وکیل پایه یک دادگستری)\nنکاح معاطاتی از منظر فقه/\nنکاح معاطاتی در فقه و حقوق به معانی مختلفی آمده است. یکی از معانی رایج آن عدم اجرای صیغه ایجاب و قبول است. سؤال مهم این است که آیا عقد نکاح را میتوان بدون اجرای صیغه ایجاب و قبول انشاء نمود؟ مشهور فقها، لفظی بودن ایجاب و قبول را در عقد نکاح شرط میدانند و معتقدند نکاح معاطاتی باطل است، بلکه در این مورد ادعای اجماع شده. قانون مدنی نیز بر لفظی بودن ایجاب و قبول در عقد نکاح صراحت دارد. اما برخی با توجه به دلایلی مدعی صحت نکاح معاطاتی شدهاند؛ این نوشتار به بررسی مفهوم معاطات در عقد نکاح، ارزیابی ادله بطلان و صحت نکاح معاطاتی و نقش طریقی یا موضوعی لفظ در عقد نکاح پرداخته و به این سؤال پاسخ میدهد که آیا جایگزینی برای صیغه در عقد نکاح میباشد؟\nعقد، عقد نکاح، معاطات، فقهاء، قانون مدنی.\nمعاطات در عقود، از گذشته مورد توجه فقها بوده و در مورد آن آرای متنوعی صادر شده است؛ جمعی از فقها برای معاطات اثری قایل نشده و بعضی نیز نظرات دیگری را مطرح کردهاند. امروزه کمتر فقیهی است که در عقود معاوضی، برای معاطات اثری قایل نباشد؛ از نظر حقوقی نیز تفاوتی در نحوه اعلام اراده با لفظ یا غیرلفظ ایجاب و قبول وجود ندارد. بر خلاف بحث معاطات در عقود معاوضی، این موضوع در عقد نکاح همچنان بحث روز است. مشهور فقها برای معاطات در عقد نکاح اثری قایل نیستند، بلکه در این خصوص اجماع وجود دارد. قانون مدنی نیز مـتأثّر از نظر مشهور فقهی، لفـظی بودن ایـجاب و قبول را در عقد نکاح شرط دانسته و این مـسأله در میان حقوقدانان نیز به صورت یک باور عمومی در آمده است. با وجود این اجماع فقهی و حقوقی، در مورد مفهوم معاطات اتفاق نظر وجود نداشته و فقها و حقوقدانان از این اصطلاح تلقی یکسانی ندارند.\nطرح نظریه درستی نکاح معاطاتی از سوی برخی نواندیشان موجب شده این بحث مجدداً به بحث روز تبدیل شود، بعضی در جانب افراط و بعضی دیگر در جانب تفریط قرار دارند و غالباً غیرعلمی است. در این نوشتار به واکاوی مفهوم نکاح معاطاتی پرداخته میشود.\nدر ابتدا لازم است مفاهیم عقد، نکاح، معاطات، ایجاب و قبول تبیین گردد.\n1-1) مفهوم عقد\nعقد در لغت عرب، در اصل به معنای بستن و گره زدن آمده است و از این رو عرب به قلّاده و گردنبندی که به گردن بسته میشود «عِقد» میگوید (جوهری، 1420ق: ج2، ص510). در مقابل این واژه، کلمه «حَلّ» قرار دارد و «حَلّ و عقد» به معنای گشودن و بستن است. اکثر لغویون معتقدند عقد به مناسبت معنای لغوی آن به عهد محکم، موثّق و مشدّد میباشد (ابن اثیر، 1364: ج3، ص270). همچنین از آنرو عقد گفته میشود که دو طرف پیمان، اراده انشایی خود را نسبت به یک اثر حقوقی به یک گره میزنند.\nمفهوم فقهی و حقوقی عقد به مفهوم لغوی آن نزدیک است؛ فقها عقد را «التزام مرتبط با التزام دیگر»، «ربط دو التزام»، «ربط دو قرار» و مانند آن تعریف کردهاند (اصفهانی، 1418ق: ج4، ص25؛ نراقی، 1408ق: ص11؛ خویی، 1371: ج3، ص14). از نظر حقوقی نیز عقد «تراضی طرفین» برای ایجاد یک اثر حقوقی است (کاتوزیان، 1374: ج1، ص21). بنابراین توافق دو یا چند طرف در صدق مفهوم عقد ضرورت دارد و همین امر موجب تمایز مفهوم عقد و ایقاع است.\nبعضی فقها عقد را «لفظ دالّ بر نقل ملک به دیگری معنی کردهاند» (محقق حلی، 1409ق: ج2، ص267). این تعریف دقیقی نیست و مسامحه در تعبیر بوده؛ زیرا لفظ وسیله اعلام توافق و تراضی طرفین است. همانطور که تعریف قانون مدنی از عقد نیز دقیق نیست. مطابق ماده 183 ق.م: «عقد عبارت است از اینکه یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر، تعهد بر امری نمایند و مورد قبول آنها باشد». این تعریف عقد را به «تعهد» یک طرف در مقابل طرف دیگر معنی کرده است؛ در حالی که تعهد اثر عقد است نه خود عقد.\n2-1) مفهوم نکاح و عقد نکاح\nجمعی از واژهشناسان معتقدند لغت نکاح در اصل به معنای «وطی و جماع» است (ابن منظور، 1405ق: ج2، ص626؛ جوهری، 1420ق: ج1، ص413؛ طریحی، 1367: ج4، ص369)؛ اما به معنای عقد نکاح مجازاً به کار رفته است (جوهری، 1420ق: ج1، ص403). برخی دیگر مینویسند: نکاح در اصل به معنای عقد است و بطور مجازی در معنای جماع به کار میرود، زیرا کلماتی که به مفهوم جماع دلالت دارند، کنایی هستند (راغب اصفهانی، 1404ق: ص505). بعضی نیز معنای «بُضع» را در ردیف معنای واژه نکاح ذکر کردهاند (ابن منظور، 1405ق: ج2، ص626). بعضی نیز احتمال دادهاند این واژه مشترک میان دو معنای وطی و عـقد باشد (طریحی،1367: ج4، ص369). همین احتمالات در منابع فقهی نیز میباشد (انصاری، 1415ق: ص25). لذا این نظر که لغویون اجماع دارند موضوعله حقیقی نکاح وطی است و استعمال آن در عقد نکاح مجازی است؛ صحیح نمیباشد (مدرسی یزدی، 1410ق: ص535).\n3-1) مفهوم معاطات\n1-3-1) معاطات از منظر فقها\nمعاطات در لغت مصدر از باب مفاعله (عاطی، یعاطی، معاطاة) است، این کلمه از ریشه «ع.ط.و» است (طریحی، 1367: ج3، ص204). در لغت به معنای تناول، بخشش و دهش است (ابن منظور، 1405ق: ج15، ص69؛ زبیدی، بیتا: ج10، ص246). از اینرو به مال بخشیده شده «عطیّه» میگویند و جمع آن «عطایا» است. با توجه به خصوصیت باب مفاعله که بینالاثنین است، معاطات به معنای آن است که میان دو نفر داد و ستدی واقع شود.فقها معمولاً معاطات را در باب بیع تعریف نمودهاند، ولی تفاوتی میان معاطات در بیع و سایر عقود وجود ندارد. نخست چند تعریف متفاوت بیان و سپس تعریفهای ذکر شده مورد نقد و بررسی قرار میگیرد.\nـ معـامله بدون عقد؛ بعضی از فقها بیع معاطاتی را به «داد و ستد بدون عقد» تعبیر کردهاند. در بعضی منابع میخوانیم: «بیع المعاطاة هو إعطاء کل من المتبایعین ما یریده من المال عوضا عما یأخذه من الآخر من غیر عقد» (مشکینی، بیتا: ص500). بیع معاطات یعنی هر یک از متبایعین، مالی که اراده کرده است را عوض آنچه از طرف دیگر دریـافت مینـماید به وی اعطا نماید، بدون اینکه عقدی باشد. این تعریف عیناً از لغتنامهها اخذ شده است (ر.ک. طریحی، 1367: ج3، ص204؛ ابن منظور، 1405ق: ج3، ص512؛ زبیدی، بیتا: ج2، ص581). در این حال بیع معاطات عقد نیست در نتیجه آثار عقد نیز بر آن مترتب نخواهد شد.\n- معامله بدون عقد مخصوص؛ بعضی از فقهاء در تعریف بیع معاطاتی، اظهار داشتهاند:\n«و هی إعطاء کل واحد من المتبایعین ما یریده من المال، عوضاً عمّا یأخذه من الآخر باتفاقهما على ذلک بغیر العقد المخصوص» (شهید ثانی، 1410ق: ج3، ص222؛ طباطبایی، 1419ق: ج8، ص111). (معاطات یعنی هر یک از متبایعین، با توافق بر معامله، مالی که اراده کرده است را عوض آنچه قبض کرده به طرف مقابل اعطا نماید، بدون این که عقد مخصوصی جاری شده باشد). بعید نیست که مقصود آنان از «عقد مخصوص»، همان ایجاب و قبول به الفاظ خاص باشد. مطابق این تعریف، حتی ایجاب و قبول لفظی نیز کفایت نمیکند و باید به الفاظ خاص تکلم شود. بدین ترتیب اگر ایجاب و قبول به الفاظ فارسی بیان شود، معامله صورت گرفته معاطات خواهد بود.\n- معامله بدون ایجاب و قبول لفظی؛ در بعضی منابع دیگر فقهی، آمده است: «البیع بالمعاطاة و هو ما کان بتسلیم المبیع و قبض العوض بدون صیغة البیع من إیجاب و قبول» (فتح الله، 1415ق: ص92؛ علامه حلی، 1414ق: ج10، ص 7). از این عبارت چنین برمیآید که معاطات همان بیع بدون صیغه است. بعضی با تصریح بر همین معنا بیان میدارند: «هرگاه صیغه نگویند، معاطاة است» (میرزای قمی، 1413ق: ج2، ص375). بعضی دیگر، نخست عقد را به «لفـظ دال بر نقل عین» معـنی کـرده و سپس میگویند: تقابض بدون لفظ کفایت نمیکند. منظور ایشان از تقابض بدون لفظ همان معاطات است (محقق حلی، 1409ق: ج2، ص267). اگر این تعریف را بپذیریم، ایجاب و قبول به هر لفظی که صریح در مقصود باشد، عقد خواهد بود؛ اعم از این که الفاظ بکار گرفته شده، الفاظ مخصوص باشد یا نباشد، عربی باشد یا نباشد.\n- معامله بدون ایجاب و قبول؛ از بعضی عبارات فقهی چنین بر میآید: «لا بدّ فی عقد البیع من الایجاب و القبول، ولا تکفی المعاطاة فی العقد» (علامه حلی، 1412ق: ج5، ص51). از ظاهر این عبارت معلوم میشود که عقد بیعی که در آن ایجاب و قبول نباشد، معاطات است. همین تعبیر در بعضی منابع فقه عامه نیز میباشد (زهیلی، 1418ق: ج5، ص3313). این تعریف با تعریف سوم متفاوت است؛ زیرا ایجاب و قبول ممکن است لفظی یا غیر لفظی باشد، از اینرو تعریف سوم اخصّ از تعریف چهارم است.\n- معامله بدون لفظ و اشاره؛ در برخی منابع فقه عامه، آمده: «التعاطی فی البیع و یقال فیه ایضاً المعاطات، ان یأخذ المشتری المبیع و یدفع للبائع الثمن، ... من غیر تکلم و لا الاشارة» (وزارة الاوقاف و الشئون الاسلامیه، 1426ق: ج13، ص198)؛ تعاطی در بیع یعنی مشتری بدون تکلم و اشاره مبیع را بگیرد و ثمن را به بایع بدهد.\n2-3-1) معاطات از منظر حقوقدانان\nـ «آیا بیع میتواند به صورت معاطات واقع شود، یعنی با قدرت متعاملین بر تکلّم، میتوانند به وسیله داد و ستد بیع را واقع سازند؟» (امامی, 1376: ج1، ص413).\nـ «بیع ممکن است به داد و ستد یعنی معاطات انجام شود، بدون اینکه نیازی به قول و گفتار باشد» (شهیدی، 1384: ج17؛ ر.ک. کاتوزیان، 1381: ص91؛ قاسمزاده و همکاران، 1382: ص134).\nـ «بیع به دو طریق ممکن است واقع شود: الف) بیع به صیغه که طرفین مقصود خود را به ایجاب و قبول انشاء میکنند؛ مانند اینکه فروشنده به هر زبانی باشد بگوید فروختم و مشتری جواب گوید: خریدم یا قبول کردم. ب) بیع معاطات» (حایری، 1382: ج1، ص328).\nـ «فعلی را که دلالت صریحه بر معامله داشته باشد معاطات اطلاق میشود» (بروجردی، 1380: ص156).\nـ برخی در مقام ارائه تعریفی برای معاطات، در نظری متفاوت با نظریات سابق اظهار داشتهاند: «معاطات صفت عقد معوضی است که ایجاب و قبول آن لفظی یا کتبی یا اشاره نبوده بلکه به دادن و ستدن صورت گیرد» (جعفری لنگرودی، 1372: ص660). اگر این تعریف صحیح باشد، معامله در صورتی معاطاتی است که طرفین بدون هیچ عملی که مبیّن قصد و رضای باطنی باشد، تنها به مبادله مبیع و ثمن اقدام نمایند.\nحقوقدانان نیز مانند فقها از معاطات تلقی یکسانی ندارند. برخی آن را معامله بدون ایجاب و قبول لفظی دانسته و بعضی دیگر اشاره و کتابت را نیز جانشین لفظ دانسته و معاطات را معاملهای میدانند که این سه مورد نباشد.\n3-3-1) نقد و بررسی\nدر هر یک از تعاریف ذکر شده خصوصیتی وجود دارد که موجب شده است, بطور جداگانه مورد توجه قرار گیرد. از تعاریف فوق معلوم میشود، فقهاء در تـعریف معاطات از زبان مـشترکی بـهره نبردهاند و در مواردی تعبیرات آنان غلطانداز است. حقوقدانان نیز تحـت تأثیر منابع فقهی، دچار همین تشتت آراء شدهاند. بحث بر سر صحت یا بطلان نکاح مـعاطاتی، بدون تبیـین دقیق مفهوم معاطات ممکن نیست. از اینرو، لازم است تعریف و تلقی روشنی از معاطات ارائه گردد.\nالف) لزوم قصد انشا و اعلام آن در تحقق عقود؛ عقد به معنای توافق و تراضی طرفین بر ایجاد اثر حقوقی است. برای تحقق این معنا دو امر متمایز لازم است: یکی «قصد انشاء» و دیگری «اعلام قصد انشاء» است. قصد انشاء یک امر باطنی است و عقد بـدون آن صوری محسـوب شده و اثری ندارد، ولی قصد باطنی صرف نیز کفایت نمیکند و باید به نوعی اظهار گردد. قانون مدنی بر ضرورت اعلام اراده تصـریح کرده است و در مـاده 191ق.م. آمده است: «عـقد محقق میشود به قصد انشاء به شرط مقرون بودن به چیزی که دلالت بر قصد کند». در این متن مقصود از «چیزی که دلالت بر قصد کند»، همان وسیله ابراز قصد باطنی است. اینکه در تحقق عقد قصد انشا لازم است و نیز اینکه قصد انشاء باطنی کفایت نمیکند و باید به نوعی اظهار گردد، هیچ تردیدی نیست و بعید به نظر میرسد هیچ فقیه یا حقوقدانانی در این مطلب تشکیک نماید.\nب) تنوع وسایل اعلام اراده؛ وسیله اعلام اراده متنوع است؛ زیرا ممکن است لفظی باشد، یعنی از طریق به کارگیری الفاظی که دلالتش بر مقصود صریح است صورت گیرد و نیز ممکن است از طریق نوشته یا اشاره صورت گیرد. حتی ممکن است بطور ضمنی صورت گیرد؛ مانند اینکه طرفین کاری انجام دهند که تلویحاً مبیِّن تراضی آنان نسبت به اثر حقوقی مورد انتظار باشد. مانند فردی که مالی به وی هبه شده و بدون اینکه آن را صریحاً قبول نماید، اقدام به فروش یا هبه آن به دیگری نماید؛ این عمل تلویحاً قبول هبه محسوب میشود.\nبحث در صحت یا بطلان نکاح معاطاتی یا سایر عقود، ناظر بر وسیله اعلام اراده است. در حقیقت بحث در این است که آیا لازم است وسیله اعلام اراده لفظ باشد یا سایر وسایل اعلام اراده مانند اشاره یا نوشته نیز کافی است. بنابراین کسانی که معاطات را به معامله بدون عقد تعریف نمودهاند، تلقی آنان از معاطات صحیح نیست. زیرا در بیاعتباری چنین معاملهای بطور کلی بحثی نیست؛ در حالی که صحت معاطات در غیر عقد نکاح مورد قبول جمع زیادی از فقها است.\nبحث در باب معاطات و محل نزاع تنها پیرامون «وسیله اعلام اراده» است و منظور از درستی یا نادرستی نکاح معاطاتی نیز این است که آیا عقد نکاح بدون ایجاب و قبول لفظی صحیح یا باطل است؟ بیش از این عقد را تعریف نموده و بیان شد که عقد توافق دو یا چند اراده است که به منظور ایجاد آثار حقوقی انجام میشود. اینک سئوال این است که اگر چنین توافقی صورت پذیرد و به وسیلهای مانند کتابت یا اشاره اظهار گردد، آیا در تحقق اثر زوجیت کافی است؟ بعضی فقها در تبیین مسأله نکاح معاطاتی، با تاکید بر همین مطلب اظهار داشتهاند: «آیا معاطات کافی است؟ یعنی قصد انشاء بالفعل کنند و کارهایی را به قصد زوجیت انجام دهند» (مکارم شیرازی، 1382: ج1, ص88). همین بیان از سوی بعضی حقوقدانان نیز اظهار گردیده است. آنان میگویند: «نکاح معاطاتی یعنی نکاحی که صرفاً به اعلام توافق و تراضی طرفین بسنده میشود و فاقد ایجاب و قبول لفظی باشد» (محقق داماد، 1385: ص166).\nنظریهای که در فقه لفظی بودن ایجاب و قبول در فقه را لازم میداند خود به دو نظریه منشعب میشود: برخی معتقدند: الفاظ ایجاب و قبول در عقد نکاح توقیفی است؛ از اینرو تنها الفاظی منشأ اثر زوجیت است که مورد تایید شرع مقدس باشد. گروهی دیگر هر لفظی را در ایجاد اثر زوجیت کافی میدانند. بدین ترتیب، مقصود فقهاء از نکاح معاطاتی، ممکن است «نکاح بدون صیغه» یا «نکاح بدون صیغه خاص» باشد.\nمقصود از نکاح معاطاتی در این تحقیق، نکاح بدون صیغه (لفظ) است و نکاح با صیغه را در هیچ فرضی نکاح معاطاتی نمیدانیم، حتی اگر الفاظ بکار رفته، الفاظ خاص نبوده و به زبان فارسی یا لغات دیگر باشد.\n2) عقد معاطاتی در قانون مدنی\nاینک که مفهوم معاطات روشن شد، لازم است پیش از بررسی فقهی نکاح معاطاتی، موضع قانون مدنی در خصوص عقود معاطاتی بهطور کلی و نکاح معاطاتی بهطور خاص بیان شود.\n1-2) معاطات در معاملات\nاز نظر قانون مدنی، معاطات در عقود صحیح است و لازم نیست ایجاب و قبول لفظی باشد. در ماده 193ق.م. در کفایت معاطات بیان داشته است: «انشاء معامله ممکن است به وسیله عملی که مبیِّن قصد و رضا باشد مثل قبض و اقباض حاصل گردد مگر در مواردی که قانون استثناء کرده باشد». مطابق این ماده، به جز در موارد استثنایی، انشاء معامله از طریق فعل (نه لفظ) نیز ممکن است. از ماده 192 ق.م. چنین برمیآید که کفایت ایجاب و قبول فعلی ویژه موارد عجز از تلفظ است. در این ماده آمده است: «در مواردی که برای طرفین یا یکی از آنها تلفظ ممکن نباشد اشاره که مبیِّن قصد و رضا باشد کافی خواهد بود». اگر این برداشت صحیح باشد در این صورت معاطات در عقود از نظر قانون مدنی، تنها در صورت عجز از تلفظ صحیح خواهد بود. ولی این برداشت با بخش آخر ماده 193ق.م. به ویژه قسمت اخیر آن ناهماهنگ است؛ زیرا به موجب قسمت اخیر آن معاطات تنها در صورتی صحیح نیست که قانون استثناء کرده است. در نتـیجه مـطابق این ماده، اصل بر کفـایت معاطات است. به همین دلیل حقوقدانان در توجیه ظاهر ماده 192 ق.م. اظهار داشتهاند: این ماده مفهوم مخالف ندارد و قانون در مقام بیان فـرض متعارف و شایع است که فقط زمان ممکن نبودن تــلفظ از آن استـفاده میشود (کاتوزیان، 1376: ص57؛ صفایی، 1382: ج2، ص65). در نتیجه معاطات در عقود مدنی (به جز در موارد استثنایی) صحیح است و از این نظر تفاوتی میان حالت اختیار و اضطرار وجود ندارد. به همین دلیل ماده 339 ق.م. در مورد انعقاد قرارداد بیع بیان داشته است: «پس از توافق بایع و مشتری در مبیع و قیمت آن عقد بیع به ایجاب و قبول واقع میشود. ممکن است بیع به داد و ستد نیز واقع گردد». بخش اخیر این ماده ناظر به مسأله معاطات در عقد بیع است، البته عقد بیع خصوصیتی ندارد و در سایر عقود (به جز موارد استثنا شده) نیز چنین است.\nنکتهای که باید مورد توجه قرار گیرد این است که از نظر قانون مدنی، سکوت نمیتواند وسیله بیان اراده باشد. در ماده 249 ق.م. آمده: «سکوت مالک و لو با حضور در مجلس عقد، اجازه محسوب نمیشود». این ماده در قواعد عمومی آمده و چون در باب نکاح در این رابطه حکم خاصی نیامده است، حکم ماده 249ق.م. در باب نکاح نیز قابل تسرّّی است.\n2-2) معاطات در عقد نکاح\nمطابق قسمت اخیر ماده 193 ق.م: «...در مواردی که قانون استثناء کرده باشد»، معاطات صحیح است. از جمله موارد استثنا شده، عقد وقف است، مطابق ماده 56 ق.م. «به ایجاب از طرف واقف به هر لفظی که صراحتاً دلالت بر معنی آن کند» واقع میشود. مصداق دیگر بخش اخیر ماده 193 ق.م. عقد نکاح است. البته قانون مدنی در باب نکاح، میان حالت اختیار و اضطرار فرق گذاشته است. در ماده 1062 ق.م. آمده: «نکاح واقع میشود به ایجاب و قبول به الفاظی که صریحاً دلالت بر قصد ازدواج نماید».\nمطابق حکم ماده فوق، ایجاب و قبول در عقد نکاح باید لفظی باشد، با وجود این ماده 1066 ق.م. با اشاره به حالت عجز از تلفظ آورده: «هر گاه یکی از متعاقدین یا هر دو لال باشند، عقد به اشاره از طرف لال نیز واقع میشود، مشروط بر اینکه بطور وضوح حاکی از انشاء عقد باشد».\nدر مورد مفاد ماده 1066 ق.م. دو نکته مهم است: نخست آنکه اعلام قصد انشاء به وسیله کتابت برای افراد عاجز از تلفظ صحیح است. این مطلب اگر چه در قانون نیامده، ولی به قیاس اولویت از ماده 1066 ق.م. قابل استنباط میباشد. زیرا دلالت کتابت بر مقصود نسبت به اشاره واضحتر است؛ همانطور که بعضی فقها نیز این مطلب را متعرض شدهاند (نجفی، 1374: ج29، ص142). نکته دیگر این است که ظاهراً افراد لال میتوانند از طریق اشاره یا کتابت اعلام اراده نمایند، حتی اگر بتوانند از طریق توکیل به دیگری، به نمایندگی قصد انشاء نمایند (محقق داماد، 1385: ص180). زیرا متن ماده 1066 ق.م. از این حیث اطلاق دارد.\n3) بررسی فقهی نکاح معاطاتی\n1-3) نظریه صحت نکاح معاطاتی\nنظریه صحت نکاح معاطاتی در فقه جایگاهی ندارد و تقریباً هیچ فقیه صاحب نامی دیده نشده است که قایل به صحت نکاح معاطاتی باشد. البته صاحب جواهر، صحت نکاح به الفاظ غیرمخصوص را به فیض کاشانی و گروهی از ظاهریه نسبت داده و اظهار داشته: «نعم ربما ظهر من الکاشانی و بعض الظاهریة من أصحابنا الاکتفاء بحصول الرضا من الطرفین و وقوع اللفظ الدال على النکاح و الإنکاح» (نجفی، 1371: ج30، ص154). بعضی نویسندگان از این عبارت چنین برداشت کردهاند که فیض کاشانی و برخی از ظاهریه نکاح معاطاتی را صحیح میدانند (حسینی ادیانی، 1382: ش 74، ص106)؛ در حالی که این برداشت نادرست است و عبارت صاحب جواهر ربطی به این مطلب ندارد. بحث در نکاح معاطاتی است و معاطات به معنی نکاح بدون ایجاب و قبول لفظی است، در حالی که عبارت فوق مربوط است به احتمال صحت نکاح به الفاظ غیرمخصوص؛ یعنی رابطه خاصی که ناشی از رضایت باطنی طرفین بوده و این تراضی به الفاظی اعلام شده است که مورد تایید شرع مقدس نیست. این مطالب از مباحث بعدی صاحب جواهر به خوبی برمیآید. در سالهای اخیر، بعضی اشخاص، نظریه صحت نکاح معاطاتی را مطرح کردهاند. از جمله:\n«عقد یا قرارداد ازدواج به هر زبانی که باشد درست است و اگر هم بدون لفظ ویژهاش که «انکحت» یا «نکاح کردم» باشد، در صورتی که جریانی میان زن و مرد انجام گردد، چه با نوشتن یا گفتن یا اشاره یا هر طور دیگر که به روشنی دلالت بر انجام ازدواج کند، کافی است،... . اگر کفش روی کفش گذاردن یا شیرینی به یکدیگر تعارف کردن یا هر اشاره و عملی دیگر که در عرف آنان دلیل بر انجام ازدواج است، همینها کافی است و دیگر صیغهای چه عربی و چه به زبان دیگر لازم ندارد. عمده این است که معلوم باشد قضیه رفیقبازی و زنا در کار نیست، بلکه مقصود زناشویی و تشکیل زندگی جدید است، چه دائمش و چه موقتش» (صادقی تهرانی، بیتا: ص173). این نظریه برای اثبات مدعای خود از بعضی آیات و روایات بهره میبرد که مورد بررسی قرار خواهد گرفت.\nیکی از مهمترین ادله صحت نکاح معاطاتی، ادلهای است که بر لزوم وفای به عهد و پیمان دلالت دارند. در قرآن کریم آمده: «یا أَیها الذین آمنُوا أَوفوا بالعقُود...» (مائده، 1)؛ (هان اى کسانى که ایمان آوردید به قراردادها وفا کنید). در آیهای دیگر آمده: «و اوفوا بالعهد انّ العهد کان مسئوُلاً» (اسراء, 34)؛ (به عهد خود وفا کنید، که از عهدها نیز بازخواست خواهید شد).\nنحوه استدلال به دو آیه فوق این است که خدای سبحان بر لزوم پایبندی به عقد و عهد فرمان داده است. کلمه «عقود» جمع عقد و مُحلّى به الف و لام است و به همین دلیل این کلمه عام و شامل هر توافقى که عنوان عقد بر آن صادق باشد میشود؛ اعم از عقودى که در بین مردم جریان دارد، مانند عقد بیع و نکاح و ... یا عهدی که اشخاص با خود میبندند و مثلاً سوگند میخورند که فلان کار را بکنند یا نکنند (طباطبایی، 1417ق: ج5، ص159). همچنین کلمه عقود در آیه فوق مطلق و هیچ قیدی ندارد و در صدق مفهوم عقد یا عهد، لفظ دخالتی ندارد. آنچه ضرورت دارد و بدون آن عقد و عهد شکل نمیگیرد، تراضی و توافق دو نفر برای ایجاد یک اثر حقوقی و اظهار و اعلام صریح آن به هر وسیله ممکن اعم از لفظ، اشاره، نوشته و … است. بنابراین معاطات نیز با توجه به تعریفی که پیش از این برای آن ارائه شد عقد است؛ نتیجه این تحلیل آن است که عقد معاطاتی نیز لازمالوفاء است و در این مورد بین بیع و نکاح و سایر عقود تفاوتی وجود ندارد. امام خمینی (ره) جریان معاطات را در عقد نکاح به دلیل سیره مسلمین و اجماع فقها نمیپذیرند، با وجود این، ایشان با اشاره به قاعده لزوم وفای به عقد و عهد که آیات یاد شده بر آن دلالت دارد اظهار داشتهاند:\n«مقتضى القاعدة جریان المعاطاة فی کلّ عقد أو إیقاع یمکن إنشاؤه بالفعل، فإنّ الفعل کالقول آلة للإیجاد و الإیقاع الاعتباری» (خمینی، 1379: ج1، ص267). مقتضای قاعده، جریان معاطات در هر عقد و ایقاعی است که انشاء آن به فعل ممکن باشد، زیرا فعل نیز مانند قول، وسیله ایجاد و ایقاع اختیاری است.\nممکن است به استدلال فوق ایراد شود، عقد معاطاتی صحیح و لازم الوفاء است، مشروط بر اینکه انشاء فعلی ممکن باشد، مانند بیع که طرفین با قصد انشاء، ثمن و مبیع را داد و ستد مینمایند. در برخی موارد (مانند وصیت) ایجاب فعلی ممکن نیست و باید از طریق لفظ قصد انشاء را اظهار نمود. عقد نکاح نیز از همین قبیل است و انشاء زوجیت با فعل امکان ندارد؛ زیرا افعالی مانند دست دادن یا تماس جنسی تا پیش از ایجاد رابطه زوجیت حرام است و فعل حرام نمیتواند وسیله ایجاد رابطه زوجیت باشد. در نتیجه نخست باید با لفظ رابطه زوجیت ایجاد شود تا تماس میان زن و مرد مجاز گردد.\nدر پاسخ اشکال یاد شده، میتوان بیان نمود: در عقد نکاح نیز انشاء فعلی ممکن است. زیرا افعالی که به کمک آن میتوان اعلام اراده نمود و ایجاب و قبول را محقق ساخت، منحصر در موارد حرام نیست. طرفین میتوانند به کمک بعضی کارهای مجاز و حلال، قصد خود را به یکدیگر به صراحت اعلام نمایند. مانند اینکه زن جهیزیه بخرد و آن را به منزل مردی که قصد ازدواج با وی را دارد ببرد یا اموری که در عرفهای مختلف دلالت بر همین معنا مینماید (همان: 268).\nبنابراین دلالت آیات لزوم وفاء به عقد و عهد کامل است و اشکالی بر انطباق آن بر نکاح معاطاتی به نظر نمیرسد. مگر این که دلیلی بر استثناء عقد نکاح و اخراج آن از عموم و اطلاق آیات لزوم وفاء به عقد وجود داشته باشد.\nبرای اثبات صحت نکاح معاطاتی، به برخی روایات نیز ممکن است استدلال شود:\n- روایت نوح بن شعیب؛ در این روایت از امام صادق (ع) نقل شده که حضرت فرمود: زنی نزد خلیفه دوم آمد و اظهار داشت: من زنا دادهام، مرا (از طریق اجرای مجازات) تطهیر کن. خلیفه دستور رجم داد. خبر به امام علی (ع) رسید و حضرت از زن پرسید چگونه زنا دادهای؟ او در پاسخ بیان داشت:\n«مررت بالبادیة فأصابنی عطش شدید فاستسقیت أعرابیّاً فأبى أَنْ یسقینی إلَّا أنْ أمکّنه من نفسی فلمّا أجهدنی العطش و خفت علی نفسی سقانی فأمکنته من نفسی فقال أمیر المؤمنین علیهالسلام تزویج و رب الکعبة» (حرّ عاملی، 1409ق: ج21: ص50؛ کلینی، 1365: ج5، ص457). (از بیابانی میگذشتم، سخت تشنه شدم و از یک مرد بیابانی درخواست آب کردم. وی از دادن آب به من خودداری کرد مگر اینکه خود را تسلیم او نمایم. پس وقتی تشنگی مرا از پای در آورد و بر جان خود ترسیدم، به من آب داد و من در قبال خواسته وی تمکین کردم. امیرالمؤمنین (ع) فرمود: به خدای کعبه این تزویج است).\nنحوه استدلال به روایت فوق این است که میان زن و مرد بیابانی، توافقی صورت گرفته و الفاظی که دالّ بر نکاح باشد ردّ و بدل شده و آب نیز مهریه و یکبار وطی نیز مدت محسوب میگردد، در نتیجه رابطه مورد نظر یک نکاح موقت است؛ امام (ع) نیز فرمود: این نکاح است (فیض کاشانی، 1406ق: ج21، ص342). بر این استدلال اشکالاتی وارد است:\nالف)- روایت از نظر سند ضعیف است؛ زیرا در سند آن نام «علی بن حسان» و «عبدالرحمان بن کثیر» مشاهده میشود که ضعیف شمرده شده و متهم به وضع حدیث هستند لذا این روایت قابل اعتماد نمیباشد (خویی، 1413ق: ج10، ص372؛ ج12، ص336).\nب)- ناسازگاری صدر و ذیل روایت؛ زیرا مطابق بخش نخست روایت، زن خود را گناهکار میداند و گمان میکند مرتکب فحشاء شده و باید مجازات شود و مـعلوم است که اسـاساً در رابطه خود با مرد بـیابانی، قـصد ازدواج نداشته؛ در حـالی که مطابق بخش اخـیر روایت، امام فرمودند: رابطه آن دو ازدواج میباشد. چگونه ممکن است, کسی که ازدواج را قصد نکرده، عمل وی ازدواج باشد. بدین ترتیب دلالت روایت فوق نیز قابل اعتماد نمیباشد.\nج)- تعـارض این روایـت با روایت دیگر؛ این روایت به گونهای دیگر نیز نقل شده, مطابق روایت دوم، وقتی زن از خلیفه میخواهد که در مورد او حدّ را اجرا نماید و خلـیفه نیز دسـتور رجم میدهد و امام علی (ع) وقتی مشروح ماجرا را میشنود، میفرماید:\n«هذه الّتی قال اللَّهُ عزّوجلّ فمن اضْطرّ غیر باغ و لا عاد فلا إثم علیه هذه غیر باغیة و لا عادیة فخلّ سبیلها» (صدوق، 1404ق: ج4، صص36 ـ 35). (این همان است که خدای عزّوجلّ فرمود: «کسى که [برای حفظ جان خود] ناچار شود، در صورتی که ستمگر و متجاوز نباشد بر او گناهی نیست» (بقره، 173) این زن ستمگر و متجاوز نیست، پس آزادش کنید). لذا مطابق روایت دوم امام رابطه زن و مرد بیابانی را به تزویج تعبیر نکرده؛ بلکه آن را عملی دانسته که بر اساس احکام اولی اسلام، نامشروع بوده، ولی به دلیل مضطرّ بودن زن بر وی گناهی نیست.\nبنابراین روایت فوق با موضوع بحث بیگانه است. همچنین مطلبی را که فیض کاشانی اشاره کردهاند، مبنی بر اینکه الفاظی که دالّ بر نکاح باشد، میانشان ردّ و بدل شده، قدری عجیب به نظر میرسد؛ زیرا در متن روایت ذکر شده عبارتی که دالّ بر نکاح باشد مشاهده نمیشود. اگر هم الفاظ دالّ بر نکاح میان آن دو ردّ و بدل شده باشد، در این صورت، عقد واقع شده، نکاح به صیغه است و نکاح معاطاتی نخواهد بود. بدین ترتیب روایت فوق در هر حال ربطی به بحث ندارد.\n- روایت محمد بن اسماعیل بزیع؛ از امام رضا (ع) راجع به زنی پرسیدم که در حال مستی خود را به عقد مردی در آورد و پس از افـاقه، کارش را زشت میشمارد، ولی به گمان اینکه عقدی که در حال مستی خوانده شد، الزامآور است نزد مرد باقی ماند؛ آیا آن مرد بر زن حلال است؟ امام در پاسخ فرمود: «إذا أقامت معه بعد ما أفاقت فهو رضاها» (طوسی، 1365: ج7، ص392). (اگر بعد از افاقه، زن نزد مرد ماند، همین ماندن نزد وی پس از افاقه، رضایت وی به نکاح است). راوی میگوید از امام پرسیدم: «فقلت و هل یجوز ذلک التّزویج علیها؟» (آیا ازدواج صورت گرفته صحیح است؟ امام فرمود: آری).\nروایت فوق از نظر سند صحیحه است؛ و از این جهت مشکلی ندارد؛ اما در مورد دلالت آن مباحث زیادی میان فقهاء مطرح شده؛ مطابق آنچه در متن روایت آمده، زن در زمان عقد مست بوده و قصد نداشته است و به همین دلیل عقد وی باطل بوده است و روی قاعده رضایت بعدی وی نیز نمیتواند عقد باطل را تصحیح نماید. با وجود این امام آن را صحیح شمرده است. در مورد این روایت و مـفاد آن با توجه به اشکال یاد شده، نظریاتی ابراز شده که چـند مورد بیان میشود:\nالف)- جمعی از فقها اظهار داشتهاند: اگر چه روایت صحیحه است، ولی حکم مندرج در آن خلاف قاعده است، بنابراین طرد روایت و عمل نکردن به آن ترجیح دارد (شهید ثانی، 1413ق: ج7، ص99). مشهور فقهای امامیه از همین نظریه تبعیت نمودهاند (بحرانی، 1405ق: ج23، ص174).\nب)- گروهی دیگر اظهار داشتهاند: روایت صحیحه است و به همین دلیل به آن عمل میشود و سلب عبارت سکران ثابت نشده و وضعیت وی با وضعیت مجنون متفاوت است (طوسی، 1400ق: ج1، ص467؛ ر.ک: نجفی، 1374: ج29، ص145؛ خویی، بیتا: ج2، ص191).\nج)- عدهای دیگر درصدد توجیه روایت برآمده و اظهار داشتهاند: ممکن است مستی زن به درجهای نبوده که رافع قصد باشد، بلکه تنها رافع رضایت وی به مفاد عقد بوده، به همین دلیل با تنفیذ وی تصحیح میگردد (علامه حلی، 1412ق: ج7، ص131).\nد)- گروهی دیگر بیان داشتهاند: هرگاه سکران پس از افاقه عقد را اجازه کرد، احتیاطاً عقد را تجدید نموده یا با طلاق جدا شوند (خمینی، بیتا: ج2، ص249).\nهـ)- احتمال دیگری که میتوان ذکر کرد این است: عقدی که در حالت مستی خوانده شد، فاقد اثر است، ولی وقتی زن پس از افاقه به میل خود نزد مرد ماند، این ماندن به رضایت خود وی و با قصد زوجیت بوده، در نتیجه نوعی نکاح معاطاتی میان زن و مرد منعقد گردیده و از همین زمان منشأ اثر است و رابطه وی با آن مرد تا قبل از افاقه و رضایت بر زوجیت، از مصادیق وطی به شبهه بوده است. بدین ترتیب ممکن است، مقصود امام از عبارت «إذا أقامت معه بعد ما أفاقت فهو رضاها» همین مسأله باشد.\nهمانطور که اشاره شد روایت فوق صحیحه است و اگر احتمال اخیر صحیح باشد، این روایت میتواند دلیل بر مشروعیت نکاح معاطاتی باشد. امتیاز احتمال اخیر این است که به روایت صحیحه عمل شده و قاعده عدم اعتبار عقد سکران نیز نقض نگردیده است. مطابق این احتمال، کلمه «ذلک» در سخن راوی به عقد در حال مستی اشاره ندارد، بلکه مقصود عقد معاطاتی پس از افاقه است. ولی دلالت روایت فوق بر احتمال اخیر یا احتمالهای ذکر شده چندان واضح نیست و به همین دلیل روایت از حیث دلالت اجمال دارد (خوانساری، 1355ق: ج4، ص125).\nبدین ترتیب روایاتی که ممکن است بر صحت نکاح معاطاتی دلالت خاصی داشته باشند، هیچکدام قابل اعتماد نمیباشند. در نتیجه عمده دلیل صحت نکاح معاطاتی همان عمومات آیههای لزوم وفای به عقد و عهد است.\n2-3) نظریه بطلان نکاح معاطاتی\nنظریه بطلان نکاح معاطاتی در فقه امامیه از اعتبار زیادی برخوردار است. تقریباً تمام فقهائی که متعرض بحث نکاح شدهاند، بر لزوم لفظی بودن ایجاب و قبول تاکید نمودهاند. به عنوان نمونه، امام خمینی (ره) در این خصوص اظهار داشتهاند:\n«النکاح على قسمین: دائم و منقطع، و کل منهما یحتاج إلى عقد مشتمل على إیجاب و قبول لفظین» (خمینی، بیتا: ج2، ص246). (نکاح بر دو قسم دایم و منقطع است و هر کدام محتاج عقدی است که مشتمل بر ایجاب و قبول لفظی باشد). ایشان در ادامه تاکید مینمایند که مجرد رضایت قلبی طرفین کفـایت نمیکند و معاطاتی که در غالب معاملات جریان دارد، در عقد نکاح کفایت نمـیکند. عبارتی که نقل شد یا مـشابه آن در بسیـاری از منابع فقهی مشاهده میشود (شهید ثانی، 1410ق: ج5، ص108؛ طباطبایی، 1419ق: ج11، ص10؛ طباطبایی یزدی، 1409ق: ج2، ص851؛ بحرانی، 1405ق: ج23، ص157؛ علامه حلی، بیتا: ج2، ص4؛ نجفی، 1374: ج29، ص132). جمعی از فقها نیز الفاظ ایجاب و قبول را مورد بحث و بررسی قرار داده و متعرض اصل بحث ضرورت لفظی بودن ایجاب و قبول نشدهاند. زیرا از نظر آنان این امر مسلم و بدیهی است (طوسی، 1387: ج4، ص193؛ ر.ک. حلی، 1410ق: ج2، ص574؛ محقق حلی، 1409ق: ج2، صص217 ـ 216). بعضی از فقها در مورد ضرورت لفظی بودن ایجاب و قبول عقد نکاح تا بدانجا پیش رفتهاند که نکاح بدون صیغه را سفاح (زنا) خواندهاند, مانند شیخ انصاری که نوشته است:\n«أنّ الفروج لا تباح بالإباحة و لا بالمعاطاة، و بذلک یمتاز النکاح عن السفاح لأنّ فیه التراضی أیضا غالبا» (انصاری، 1415ق: ص78). (همانا فروج با اباحه و با معاطات حلال نمیشود و فرق نکاح و سفاح نیز در صیغه است، زیرا در سفاح نیز غالباً تراضی است).\nاین مطلب از فقیه بزرگی چون شیخ انصاری قدری عجیب به نظر میرسد. زیرا میان نکاح معاطاتی و سفاح با تراضی تفاوت بسیاری وجود دارد. در نکاح معاطاتی، تراضی در زوجیت است و این تراضی قلبی به طریقی اعلام میشود؛ در حالی که در سفاح، تراضی بر زوجیت نیست و طرفین قصدشان زنا است. در این صورت چگونه میتوان این دو را با یکدیگر مقایسه کرد. مرحوم خویی در نقد سخن شیخ انصاری بیان داشته: تفاوت میان نکاح و سفاح در لفظ نیست، زیرا گاهی با لفظ، رابطه دو جنس مخالف سفاح هست و گاهی بدون لفظ، رابطه آندو نکاح است. از نظر ایشان تفاوت میان نکاح و سفاح، یک امر اعتباری است. یعنی این که مرد، زن را زوجه اعتبار نماید و در مقابل، زن نیز مرد را زوج اعتبار کند. همچنین سخن شیخ تنها در فعل خاص (مواقعه) صدق میکند و بر سایر تماسها زنا صدق نمیکند (خویی، بیتا: ج33، ص129؛ خویی، 1371: ج2، ص192). صرف نظر از نقدی که بر سخن شیخ انصاری وارد است، ضرورت لفظی بودن ایجاب و قبول در عقد نکاح (به جز در موارد عجز از نطق) از نظر فقهی امری مسلم گرفته شد.\nاز نظر فقهای معاصر نیز نکاح مـعاطاتی اعـتباری ندارد و آنان نـوعاً ایجاب و قبول لفظ را لازم شمردهاند. آیتالله بهجت در پاسخ سؤالی در مورد نـکاح معـاطات اظهار داشـتهاند: «معاطات در مورد نکاح نیست» (مجموعه آرای فقهی در امور حقوقی، نکاح-1، 1382: ج1، ص69). آیتالله مکارم شیرازی نیز در این خصوص گفتهاند: «چیزی به نام ازدواج معاطاتی نداریم و چنین ازدواجی باطل است» (همان، 71). مـرحوم آیتالله گلپایگانی اظهار داشتهاند: «حرام و زنا است» (همان،70). آیتالله خامنهای گفتهاند: «مشروع نیست» (همان). آیتالله صافی گلپایگانی مینویسد: «در نکاح، معاطات جاری نیست» (همان) و فقهای دیگر. در ادامه بحث ادله این نظریه مورد بررسی قرار میگیرد:\n1-2-3) ادله نظریه بطلان نکاح معاطاتی\nاز نظر فقهی، برای اثبات بطلان نکاح بدون صیغه، دلایلی اقامه شده است. نخست به اصل دلیل اشاره نموده و سپس مورد بررسی و ارزیابی قرار میگیرد.\n1- 1-2-3) آیات\nبعضی از فقها کوشیدهاند آیه 21 سوره نساء را با توجه به تفسیر روایی آن بر مورد بحث تطبیق دهند و از آن بیاعتباری نکاح معاطاتی را نتیجه بگیرند. ابتدا آیات مورد بررسی قرار میگیرد.\nـ «و إنْ أردتم استبدال زوج مکان زوج و آتیتم إحداهنّ قنطاراً فلا تأخذوا منه شیئا أتأخذونه بهتاناً و إثماً مبیناً و کیف تأخذونه و قد أفْضی بعضکم إلى بعض و أخذن منکم میثاقاً غلیظاً» (نساء, 21) (و اگر تصمیم گرفتید که همسر دیگری به جای همسر خود انتخاب کنید و مال فراوانی (به عنوان مهر) به او پرداختهاید، چیزی از آن را نگیرید؛ آیا برای باز پس گرفتن مهر زنان، متوسل به تهمت و گناه آشکار میشوید؟ و چگونه آن را باز پس میگیرید، در حالی که شما با یکدیگر تماس و آمیزش کامل داشتهاید و (از این گذشته) آنها پیمان محکمی (هنگام ازدواج) از شما گرفتهاند؟)\nدر بـعضی روایات، کلمات «میثاق غلیظ» به عهد خداوند از زوج مبنی بر «امساک به معروف یا تسریح به احسان» در ارتباط میان مرد با همسرش تفسیر گردیده اسـت که به این بحث بیارتباط است (عروسی حویزی، 1415 ق: ج 1، ص460). مطابق روایت دیگر، این کلمات بر الفاظ عقد نکاح منطبق شده است.\n«برید بن معاویه عجلی» میگوید: از امام باقر (ع) راجع به تفسیر عبارت «و أخذن منکم میثاقاً غلیظاً» پرسیدم امام فرمود:\n«المیثاق هی الکلمة الّتی عقد بها النّکاح» (کلینی، 1365: ج5، ص561؛ حرّ عاملی، 1409ق: ج20، ص262). میثاق همان کلمهای است که با آن نکاح واقع میشود.\nبرید بن معاویه عجلی از اصحاب اجماع و از بزرگان به شمار میآید و به همین دلیل، روایتی که او نقل کرده است، معتبر میباشد. آیتالله خویی از کسانی است که روایت برید را دلیل بر لزوم صیغه در عقد نکاح دانسته و مینویسد: این روایت بر اعتبار لفظ و نیز عدم کفایت رضایت قلبی، بلکه بر عدم کفایت تلفظ به غیر الفاظ معین دلالت واضحی دارد (خویی، بیتا، ج33: ص129). مرحوم نراقی ترجیح داده است روایت فوق را مؤیّد لزوم صیغه بنامد (نراقی، 1415ق: ج16، ص84). البته ارزش اثباتی آن کمتر است. ولی گروهی دیگر از فقها در دلالت روایت فوق بر مورد بحث اشکال کرده و اظهار داشتهاند: آیه فوق نافی اعتبار نکاح معاطاتی نیست. زیرا آیه با توجه به تفـسیر ذکر شـده، مـورد متـعارف و شایـع را بیـان مـینـماید (شبـیری زنجـانی، www.tebyan.net). به تعبیر دیگر آیه حداکثر درستی نکاح با صیغه را اثبات مینماید و این مستلزم بیاعتباری نکاح بدون صیغه نمیباشد. بدین ترتیب روایت برید دلالتی بر موضوع بحث ندارد (مکارم شیرازی، 1382: ج1، ص 89).\n2-1- 2-3) روایات\nجمعی از فقهاء برای ضرورت لفظی بودن ایجاب و قبول در عقد نکاح به روایاتی استناد کردهاند که مورد توجه قرار میگیرند.\n- «خالد بن الحـجاج» نقل میکند که به امام صادق (ع) گفتـم: مـردی میآید و میگوید: این پارچه را بخر و به تو چنین و چنان سود میدهم. امام فرمود: آیا اینطور نیست که اگر خواست ترک میکند و اگر خواست میگیرد؟ گفتم: آری، چنین است. امام فرمود:\n«لا بأس به إنّما یحلّ الْکلام و یحرّم الکلام» (طوسی، 1365ق، ج7، ص50). (مانعی ندارد، همانا این کلام است که حلال میکند و این کلام است که حرام مینماید).\nنحوه استدلال به روایت فوق آن است که امام در این روایت کلام را محلِّل و محرِّم نامیده است و با توجه به کلمه «انّما»، در روایت حصر معلوم میشود. در نتیجه فقط کلام است که محلّ و محرّم است و غـیر آن اثری ندارد. از سوی دیگر اگر چه صدر روایت ناظر به باب بیع است، ولی ذیل آن قاعده کلی به دست میدهد. بنابراین مفاد آن مـبیِّن یک قاعـده کلی است و در تمامی عقود و ایقاعات از جمله عقد نکاح جریان مییابد. در نتیجه معاطات در عقود و از جمله عقد نکاح فاقد اثر است (مراغی حسینی، 1417ق: ج2, ص88).\nبر استدلالهای فوق، علاوه بر ضعف سند روایت به دلیل مجهول بودن «ابن حجاج»، اشکالهای متعددی وارد شده است (مکارم شیرازی، 1422ق: ص115). نخست آنکه مقصود امام از عبارت ذکر شده اجمال دارد. شیخ انصاری در مورد آن چهار احتمال ذکر نموده است که تنها بر اساس یک احتمال، سخن امام نافی اثر معاطات در عقود است و این است که مراد از کلام در سخن امام، لفظ دالّ بر تحلیل و تحریم باشد؛ به این معنا که تحریم شیء و تحلیل آن تنها با نطق صورت میگیرد و با قصد مجرّد از کلام یا با قصدی که افعال بر آن دلالت نماید محقق نمیگردد. ایشان در تضعیف این احتمال مینویسد: اگر این احتمال در مورد سخن امام صحیح باشد، تخصیص اکثر لازم میآید. زیرا در بسیاری از عقود، معاطات پذیرفته شده است. افزون بر آن اگر این احتمال صحیح باشد، ارتباط میان سئوال راوی و پاسخ امام از بین میرود (انصاری, 1420ق: ج3, ص63).\nبا توجه به توضیحات فوق از این حدیث نمیتوان بطلان نکاح معاطاتی را نتیجه گرفت و شاید به همین دلیل بسیاری از فقهاء در مقام استدلال بر بطلان نکاح معاطاتی، به روایت فوق استناد نکردهاند.\n- ابان بن تغلب میگوید: از امام صادق (ع) پرسیدیم، اگر خواستم زنی را به نکاح موقت در آورم چه بگویم؟ امام در پاسخ فرمود: «تقول أتزوجک متعة على کتاب الله و سنة نبیه...فإذا قالت نعم فقد رضیت و هی امرأتک و أنت أولى الناس بها» (حرّ عاملی، 1409ق: ج21, ص43). (بگو تو را به نکاح موقت در آوردم بر کتاب خدا و سنّت پیامبر او...، اگر گفت بله، پس رضایت داد و او همسر تو است و تو سزاورترین مردم بر او هستی).\nنحوه استدلال بر روایت فوق در مورد بحث این است که راوی از چگونگی ایجاد رابطه زوجیت پرسید و امام به او فرمود بگو: «اتزوّجک». این روایت مفید آن است که در عقد نکاح لفظ لازم است. این روایت اگر چه راجع به نکاح منقطع است، ولی از آن لزوم لفظی بودن عقد نکاح دایم نیز معلوم میشود. زیرا اگر در نکاح موقت لفظ لازم است، در نکاح دایم به طریق أولی لازم است (خویی، بیتا: ج33, ص129).\nدلالت روایت فوق نیز بر مورد بحث تمام نیست. زیرا اولویت ادعا شده تمام نیست و بین نکاح موقت و دایم تفاوتهایی وجود دارد که ممکن است در حکم ذکر شده دخالت داشته باشد. از جمله این تفاوتها این است که در عقد منقطع، ذکر مهر ضروری است و بدون آن عقد باطل است، در حالی که در نکاح دایم چنین نیست (شبیری زنجانی، www.tabyan.net). افزون بر آن ممکن است پاسخ امام مبنی بر اینکه میفرماید: «اتزوّجک» به خاطر آن باشد که راوی پرسیده بود. چه بگویم «کیف أقول لها» یعنی راوی از لفظ پرسید و امام نیز پاسخ را روی الفاظ برد مگر اینکه ادعا شود، راوی از آن رو از نحوه تلفظ سئوال کرد که اصل مسأله لفظی بودن ایجاب و قبول مسلّم بوده است.\nروایات دیگری در جوامع روایی وجود دارد که تماماً از همین باب است و ناظر به الفاظ عقد نکاح و نحوه تلفظ به آن است (ر.ک. حرّ عاملی، 1409ق: ج20, ص261). از این روایات ممکن است بر ضرورت لفظی بودن ایجاب و قبول استدلال شود و گفته شود که چون اصل ضرورت لفظی بودن ایجاب و قبول مسلم و مفروغٌعنه بوده است، از این رو نحوه تلفظ بیان شده است. ولی دلیل قابل اعتمادی بر این ادعا وجود ندارد و بعید نیست که این سئوال و جوابها ناظر به مورد غالب و شایع در زمان صدور احادیث باشد. شاید به همین دلیل بسـیاری از فـقهاء با وجـود اینکه قایل به بیاعتباری نکاح معاطاتی شدهاند، ولی برای مدعای خود به روایات تمسّک نکردهاند.\n3-1-2-3) اصول عملیه\nدر بعضی منابع برای اثبات بیاعتباری نکاح معاطاتی، به اصول علمی استناد شده که ذیلاً بیان میشود:\nالف)- «اصل استصحاب»؛ مرحوم نراقی مینویسد: «تجب فی النکاح الصیغة لأصالة عدم ترتّب آثار الزوجیّة بدونها» (نراقی, 1415ق: ج16, ص84). در نکاح صیغه لازم میباشد؛ زیرا اصل آن است که بدون صیغه آثار زوجیت مترتب نمیشود. یعنی وقتی در ترتب آثار زوجیت پس از ایجاب و قبول غیرلفظی تردید شود، مقتضای اصل استصحاب، عدم ترتب اثر زوجیت بر آن است.\nب)- «اصل احتیاط»؛ ممکن است گفته شود، نکاح بر خلاف سایر عقود است و از اهمیت خاصی برخوردار است. صاحب وسائلالشیعه بابی را به «وجوب احتیاط در نکاح» اختصاص داده که دلالت آنها بر لزوم احتیاط در نکاح روشن است. اهمیت مسأله ازدواج ایجاب مینماید که عقد نکاح به گونهای جاری شود که در درستی آن اطمینان باشد در حالی که در صحت نکاح معاطاتی اطمینانی وجود ندارد.\nدر ارزیابی تمسک به اصول عملی یاد شده برای اثبات بیاعتباری نکاح معاطاتی باید اشاره شود که کاربرد اصول عملی برای موارد شک و فقدان دلیل است. حال اگر دلالت «اوفوا بالعقود» بر نکاح معاطاتی تمام باشد، با وجود این دلیل اجتهادی، دیگر تمسک به اصول عملی وجهی ندارد (مکارم شیرازی، 1422ق: ص122). عقد معاطاتی اعم از بیع و نکاح عرفاً عقد است و مطابق آیات، وفای به عقد نیز لازم است. مگر این که دلیل قابل قبولی اقامه گردد که عقد خاصی را استثناء نموده باشد. کسانی که به اصول عملی در مورد بحث استنـاد مــینمایند، تلویحاً به فقدان دلیل بر بیاعتباری نکاح معاطاتی اعتراف مینمایند. با همین منطق، تمسک به «أصالة الفساد فی المعاملات» (نراقی، 1415ق: ج16, ص84) برای اثبات بیاعتباری نکاح معاطاتی نیز وجهی ندارد.\n4-1- 2-3) اجماع و سیره مسلمین\n«أجمع علماء الإسلام- کما صرّح به غیر واحد- على اعتبار أصل الصیغة فی عقد النکاح» (انصاری, 1415ق: ص78). علمای اسلام اجماع دارند- همانطور که جمعی به آن تصریح کردهاند- بر اینکه در عقد نکاح صیغه لازم است.\nصاحب ریاض هم ادعای اجماع کرده است (طباطبایی، 1419ق: ج11, ص10). صاحب حدائق مدعی است که لزوم لفظی بودن عقد نکاح اجماعی علمای خاصه و عامه است (بحرانی، 1405ق: ج33, ص157). امام خمینی نیز نوشته: «ایقاع نکاح به معاطات، مخالف ارتکاز متشرعه و تسالم اصحاب است، بلکه در این مورد اختلافی نیست» (خمینی, 1379: ج1, ص269). حتی فقیهی مانند نراقی، لزوم لفظی بودن عقد نکاح را «ضروری دین» نامیده است (نراقی, 1415ق: ج16, ص84).\nاز نظر جمعی از فقهاء مهمترین و قابل اعتمادترین دلیل بر بیاعتباری نکاح معاطاتی و لزوم لفظی بودن عقد، اجماع فقها و سیره مسلمین است. بعضی فقهای معاصر با اشاره به این مسأله اظهار داشتهاند: «به نظر میرسد عمده دلیل همان تسلّم بین المسلمین من الامامیة و العامة است که همه اعتبار لفظ را مفروغعنه گرفتهاند و سراغ شرایط صیغه رفتهاند» (شبیری زنجانی، www.tebyan.net). فقیه دیگری در بیان اهمیت این اجماع و ارزش آن تأکید میکند: «این اجماع را نباید دست کم گرفت؛ چون مدرک مهم دیگری که مجمعین به آن استناد کرده باشند در دست نیست» (مکارم شیرازی، 1382: ج1, ص89). یعنی اجماع در این مسأله مدرکی نیست، زیرا مدرک قابل اعتمادی در این مورد وجود ندارد. بنابراین از نظر ایشان اجماع ادعا شده در این مسأله تعبدی است.\nالف)- بعید نیست اجماع در این مسأله مدرکی باشد؛ زیرا این احتمال وجود دارد که این توافق فقهی به اعتماد روایاتی باشد که نقل شده است. همانطور که بعضی فقها به این موضوع تصریح نمودهاند: «عدم قیام دلیل على هذا الحکم و عدم حجیّة مثل هذه الإجماعات» (مکارم شیرازی، 1422ق: ص123).\nب)- فقهاء در مورد مفهوم معاطات اتفاق نظر ندارند در ابتدای مقاله در بحث مفهومشناسی، پنج تلقی فقهی از مفهوم معاطات نقل شد. حال آیا اجماع بر ضرورت لفظ در عقد نکاح و بیاعتباری معاطات در حالی که اجماعکنندگان تلقی یکسانی از آن ندارند و آن از تلقّیها به قدر متیقّنی نیز نمیتوان دست یافت، میتواند کاشف از قول معصوم بوده و حجت باشد؟ آیا اینگونه نیست که جمعی از فقهای که لفظ را ضروری دانستهاند، به این جهت بوده است که اساساً معاطات را عقد نمیدانستهاند؟ روشن است که با این احتمالات نسبتاً قوی، این چنین اجماعی قابل اعتماد نیست.\nج)- بعید نیست سیره مسلمین در اجرای عقد نکاح به الفاظ مخصوص، تنها برای غایت احتیاط باشد. بلکه ظاهراً همین طور است، در این صورت چه دلیلی وجود دارد که اگر کسی بدون رعایت احتیاط، عقد نکاح را با ایجاب و قبول کتبی محقق نموده است را باطل بدانیم؟\nد)- ممکن است اعتماد به لفظ در اعلام اراده و بیاعتنایی به وسایلی مثل کتابت، به این دلیل باشد که در صدر اسلام، رایجترین و در عین حال صریحترین وسیله اعلام اراده, الفاظ بودهاند، در این صورت دلیلی ندارد که با رواج کتابت و اعتماد به آن در عقود مهم، ایجاب و قبول مکتوب در نکاح باطل باشد.\nدر نهایت رعایت احتیاط در نکاح، شرعاً مطلوب است، ولی نباید از نظر دور داشت که سختگیری و افراط در احتیاط و زیاد کردن تشریفات آن نیز شرعاً مذموم است. بنای شرع مقدس اسلام، بر آسان کردن نکاح و سخت کردن شرایط طلاق است و به همین دلیل با وجود اینکه در طلاق، حضور شهود ضروری است، در نکاح غیرضروری میباشد.\n3-3) نظریه مختار\nبه نظر نگارنده، هیچ دلیل قابل اعتمادی بر بیاعتباری نکاح معاطاتی در تمام مصادیق آن در دست نیست و بعضی مصادیق آن صحیح است. برای تبیین این نظریه، لازم است مقدماتی بیان گردد.\n1-3-3) نقش موضوعی یا طریقی الفاظ در عقود\nالف)- علامه حلی برای لزوم صیغه در عقود مینویسد: «معاطات کافی نیست، زیرا افعال از دلالت بر مقاصد باطنی قاصر هستند» (حلی, 1414ق: ج10, ص7).\nب)- شیخ انصاری در بیان دلیل ترجیح اشاره بر کتابت در صورت عجز از تکلم مینویسد: «لعلّه لانّها اصرح فی الانشاء من الکتابة» (انصاری, 1420ق: ج3, ص118). شاید به خاطر آن باشد که اشاره نسبت به کتابت صریحتر است همچنین، ایشان در مورد لزوم بکارگیری صیغه ماضی در عقد نکاح معتقد است: «لأنّها الصریحة فی الإنشاء» (انصاری, 1415ق: ص78). صیغه ماضی صراحت در انشاء دارد.\nج)- شهید ثانی اظهار داشته است: «الإنسان یعبّر عمّا فی نفسه بالکتابة کما یعبّر بالعبارة. نعم، هی أقصر مرتبة من اللفظ، و أقرب إلى الاحتمال» (شهید ثانی, 1413ق: ج9, ص72). مقصود از عبارت این است که بر آنچه در باطن میگذرد, دلالت نماید و کتابت نیز مانند کلام یکی از این دلایل است و انسان همانطور که از آنچه در باطن دارد به لفظ خبر میدهد، به کتابت نیز خبر میدهد. اگر چه دلالت کتابت بر لفظ ضعیفتر است.\nد)- محقق کرکی در بیان علت کافی نبودن کتابت در قصد انشاء در عقد نکاح نوشته: «لاریب عندنا فی أن الکتابة لا تکفی فی إیقاع عقد النکاح للمختار، لأن الکتابة کنایة و النکاح لا یقع بالکنایات» (محقق کرکی, 1408ق: ج12, ص77). کتابت کنایه است و نکاح با کنایات واقع نمیشود.\nو)- حسینی عاملی اظهار بیان داشتند: «أن ما لا احتمال فیه و هو اللفظ ممکن» (حسینی عاملی, 1418ق: ج9, ص370). علت عدم کفایت کتابت در موارد امکان تکلم را محتمل بودن کتابت میدانند.\nاز نمونههای فوق و نظایر آن معلوم میشود فقهاء در جستجوی راهی برای اعلام صریح قصد باطنی هستند و به همین دلیل به لفظ روی آوردهاند. اگر آنان غیرلفظ را معتبر ندانستهاند به این است که به زعم آنان غیرلفظ صریح نیست. در مواردی هم که برای کسی تکلم ممکن نیست، راه دیگری که جانشین لفظ بوده و با قدری تنزّل، در دلالت بر قصد باطنی صریح باشد، تجویز شده است. به همین دلیل همگان برای عاجز از تکلم، اشاره را کافی دانستهاند. بنابراین لفظ در عقد موضوعیت ندارد و اعتبار آن طریقی است.\n2-3-3) صراحت بعضی طرق غیرلفظی اعلام اراده\nاز آنجا که اعتبار لفظ در قصد انشاء از باب طریقیت بوده و لزوم آن از باب صراحت در بیان مقصود است. از این بحث میتوان نتیجه گرفت که اگر مبرز صریح دیگری نیز غیر از لفظ یافت شود، کفایت میکند و دلیلی ندارد که وسیله اعلام اراده منحصراً در لفظ باشد. مدعا این است که اگر طرفین قصد ازدواج داشته باشند و این تصمیم خود را به گونهای صریح اعلام نمایند، به گونهای که عرفاً انشاء زوجیت صدق نماید، زوجیت ایجاد میگردد. مانند این که توافق میان خود در مورد نکاح و مهر و سایر مسایل مربوط به آن را مکتوب نمایند و با امضای آن انشاء زوجیت نمایند. کسی امروزه تردید ندارد که اعتبار کتابت و استحکام آن از کلماتی که بر زبان جاری میشود, بیشتر است. زیرا به دلیل ماندگاری اثر نوشته، اختلافات راجع به مفاد عقد و شروط آن کاهش پیدا میکند و راه کشف حقیقت در نوشته آسانتر است. به ویژه آنکه در صحت عقد نکاح، حضور شهود ضروری نیست و در چنین حالتی اگر نزاع در مورد عقدی که به صورت لفظی جاری شده رخ دهد، راه کشف حقیقت مسدود است. به همین دلیل در قراردادهای مهم، حتی در عقد نکاح، برای غایت احتیاط، توافق به عمل آمده را مکتوب مینمایند. ممکن است گفته شود، مکتوب نمودن نتیجه توافقها برای ثبت و ضبط نتیجه انشاء لفظی عقود است، نه اینکه بخواهند از طریق کتابت، انشاء اثر حقوقی نماینـد. ولی این مطلب کلیت ندارد و در بسیاری موارد، از طریق کتابت قصد انشاء میشود؛ درست مانند انشاء رأی در مقام قضاوت که از طریق نوشتن، حاصل میگردد، نه اینکه ابتداء از طریق تلفـظ، انشـاء رأی شـده و سـپس نوشـته گـردد (ر.ک. مکارم شیرازی، 1422ق: ص102).\nاز این رو اگر هدف صریح بودن اعلام اراده باشد، نباید وسیله اعلام اراده را محدود به لفظ نماییم. بر خلاف سخن محقق کرکی در جامعالمقاصد که کتابت را کنایه دانسته و به همین گفته است دلیل کتابت در نکاح کافی نیست، چه بسا در مواردی کتابت از تلفظ در دلالت بر مقصود واضحتر و قابل اعتمادتر باشد. با توجه به این مطالب نظر کســانی که با وجود اعتراف به صراح بودن کتابت، آن را در عقد نکاح کافی ندانستهاند, قابل انتقاد میباشد. بعضی فقهای معاصر اظهار داشتهاند:\n«یمکن أن یکون الوجه فیه عدم دلالة الفعل على المقصود فی باب النکاح نوعاً... و کذا لا تکفی الکتابة و لا الإشارة و إن کانت الأولى صریحة» (فاضل لنکرانی، 1421ق: ص60). ممکن است دلیل عدم اعتبار معاطات در نکاح این باشد که در باب نکاح فعل نوعاً دلالت بر مقصود ندارد... و همچنین، کتابت و اشاره کافی نیست، اگر چه اولی صریح است. همانطور که مشاهده میشود صدر و ذیل این عبارت با هم سازگاری ندارد. از بخش نخست عبارت، طریقیت لفظ و از بخش دوم آن موضوعیت لفظ معلوم میشود.\nدر نـهایت نکاح معـاطاتی به هر صـورت و در تـمام مصادیق آن صحیح نمیباشد، زیرا بعضی روشهای غیرلفظی اعلام اراده صریح نیستند. از اینرو، بعضی «کفش روی کفش گذاردن یا شیرینی به یکدیگر تعارف کردن را برای اعلام قصد ازدواج کافی دانستهاند، صحیح نمیباشد» (صادقیتهرانی، بیتا: ص173). اما، دلیلی بر بیاعتباری تمام مصادیق نکاح معاطاتی در دست نیست. بطور مثال، هرگاه زن و مردی قصد انشاء زوجیت نموده و آن را از طریق نوشـتار صـریح اعلام نمایند، رابطه زوجیت ایجاد گردیده و زن نمیتواند بدون طلاق با دیگری شوهر نماید. نکاح معاطاتی در بعضی مصادیق، اگر روی ملاحظاتی قابل توصیه نباشد، دلیلی بر باطل بودن آن و نامشروع بودن رابطه زن و مردی که با معاطات زندگی مشترک خود را آغاز نمودهاند وجود ندارد.\nبنابراین با توجه به عمومات لزوم وفای به عقد و عهد، هرگاه زن و مردی با قصد انـشاء زوجیت، قصـد باطنی خود را به گونـهای صریح اعلام نمایند، زوجیت ایجاد میگردد. زیرا ادلهای که بر لزوم لفظی بودن وسیله اعلام اراده اقامه شود قابل اعتماد نیست. از نظر فقهی اعبتار لفظ در عقد نکاح طریقی بوده و موضوعیت ندارد. از اینرو اگر وسیله دیگری برای اعلام اراده باشد که به صراحت الفاظ یا صریحتر از آن باشد، منشاء اثر زوجیت خواهد بود که در حال حاضر، کتابت چنین خصوصیتی دارد. در نتیجه، نگارنده برای ایجاب و قبول مکتوب نیز مانند ملفوظ اثر قایل است ولی به سایر وسایل اعلام اراده به دلیل عدم صراحت در بیان قصد باطنی اثری قایل نیست؛ مگر در موردی که تلفظ و کتابت ممکن نباشد.\n* ابن اثیر، مـبارک بن محـمد جزری: «النـهایة فی غریب الحدیـث و الاثر»، اسماعیلیة، قم، چ چهارم، 1364.\n* ابن بابویه قمی (شیخ صدوق)، محمد بن علی بن الحسین: «من لایحضره الفقیه»، قم, جماعة المدرسین، چ دوم، 1404ق.\n* ابن منظور، ابی الفضل جمال الدین محمد بن مکرم: «لسان العرب»، دار احیاء التراث العربی، چ اول، 1405ق.\n* اصفهانی، شیخ محمد حسین: «حاشیة المکاسب»، قم, علمیة، چ اول، 1418ق.\n* امامى، سید حسن: «حقوق مدنى»، اسلامیه، چ هشتم، 1376.\n* انصاری، مرتضی: «کتاب المکاسب»، قم، مؤسسه باقری، چ اول، 1420ق.\n* انصاری، مرتضی: «کتاب النکاح»، قم، مؤسسه باقری، چ اول، 1415ق.\n* بحرانی، یوسف: «الحدائق الناظرة»، قم، جماعة المدرسین، چ اول، 1405ق.\n* بروجردی عبده، محمد: «حقوق مدنی»، تهران، انتشارات مجد، چ اول، 1380.\n* جبعی عاملی (شهید ثانی)، زین الدین بن علی: «الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة»، قم، انتشارات داوری، اول، 1410ق.\n* جبعی عاملی (شهید ثانی)، زین الدین بن علی: «مسالک الافهام»، قم، مؤسسة المعارف الاسلامیة، چ اول، 1413ق.\n* جعفری لنگرودی، محـمد جعفر: «ترمـینولوژی حقوق»، تهران، کتابخانه گنج دانش، چ ششم، 1372.\n* جوهری، ابی نصراسماعیل بن حماد: «الصحاح»، دار الکتب الاسلامیة، چ اول،1420ق.\n* حائری شاهباغ، سیدعلی: «شرح قانون مدنی»، تهران، کتابخانه گنج دانش، چ دوم، 1382.\n* حرّ عاملی، محمد بن الحسن: «وسائلالشیعة»، قم، آل البیت، 1409ق.\n* حسینی ادیانی، سیدابوالحسن: «نکاح معاطاتی»، مقالات و بررسیها، زمستان 1382.\n* حسینی عاملی، سید جواد: «مفتاح الکرامه»، بیروت، دار التراث، 1418ق.\n* حلی (محقق)، ابو جعفر نجم الدین جعفر بن الحسن: «شرائع الاسلام»، قم, امیر، چ دوم، 1409ق.\n* حلی، (علامه) ابی منصور حسن بن یوسف بن مطهر: «تحریر الاحکام»، مشهد، آل البیت (چاپ سنگی)، بیتا.\n* حلی، (علامه) ابی منصور حسن بن یوسف بن مطهر: «تذکرة الفقهاء»، قم، آلالبیت، چ اول، 1414ق.\n* حلی، (علامه) ابی منصور حسن بن یوسف بن مطهر: «مختلف الشیعة»، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، چ اول، 1412ق.\n* حلی، احمد بن ادریس: «السرائر»، قم، موسسة النشر الاسلامی، چ دوم، 1410ق.\n* خمینی، سید روح الله: «تحریر الوسیلة»، قم, دارالعلم، چ اول، بیتا.\n* خمینی، سید روح الله: «کتاب البیع»، تهران, موسسه تنظیم نشر و آثار امام خمینی، چ اول، 1379.\n* خوانساری، سید احمد: «جامع المدارک»، تهران، مکتبة الصدوق، چ دوم، 1355.\n* خویی، سید ابو القاسم: «مصباح الفقاهة»، وجدانی، چ سوم، 1371.\n* خویی، سیدابوالقاسم: «مبانی فی شرح العروة الوثقی»، قم، موسسة احیاء آثار الامام الخویی، بیتا.\n* خویی، سیدابوالقاسم: «معجم رجال الحدیث»، مرکز نشر الثقافة الاسلامیة، چ پنجم، 1413ق.\n* دهخدا، علی اکبر: «لغت نامه»، تهران، دانشگاه تهران، چ دوم از دوره جدید، 1377.\n* راغب اصفهانی، حسین بن محمد: «مفردات فی غریب القرآن»، دفتر نشر الکتاب، چ اول، 1404ق.\n* زبیدی، محمد مرتضی: «تاج العروس من جواهر القاموس»، بیروت، مکتبة الحیاة، بیتا.\n* زهیلی، وهبه: «الفقه الاسلامی و ادلته»، دمشق، دارالفکر، چ چهارم، 1418ق.\n* شهیدی، مهدی: «حقوق مدنی (6)»، تهران، انتشارت مجد، چ سوم، 1384.\n* صــادقی تهرانی، محمد: «رساله توضیحالمسائل نوین»، قم، انتشارات فرهنگ اسلامی، بیتا.\n* صفایی، سیدحسین: «دوره مقدماتی حقوق مدنی، ج2 (قواعد عمومی قراردادها)»، تهران، نشر میزان، چ اول، 1382.\n* طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم: «العروة الوثقى»، بیروت، موسسة الاعلمی للمطبوعات، چ دوم، 1409ق.\n* طباطبایی، سید علی: «ریاض المسائل»، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، چ اول، 1419ق.\n* طباطبایی, محمد حسین: «المیزان فی تفسیر القرآن»، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، چ پنجم، 1417ق.\n* طریحی، فخرالدین: «مجمعالبحرین»، قم, دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چ دوم، 1367.\n* طوسی، ابی جعفر محمد بن الحسن بن علی: «المبسوط»، تهران، المکتبة المرتضویة، 1387.\n* طوسی، ابی جعفر محـمد بن الحسن: «تهذیب الاحکام»، تهران, دار الکتب الاسلامیة، چ چهارم، 1365.\n* طوسی، محمد بن الحسن: «النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی»، بیروت، دارالکتاب العربی، چ دوم، 1400ق.\n* عروسـی حویزی، عبـد علی بن جمعه: «تفـسیر نورالثقلین»، قم، مؤسـسه اسماعیلیان، چ چهارم، 1415ق.\n* فاضل لنکرانی، محمد: «تفصیل الشریعة فی شرح تحریر الوسیلة، النکاح»، قم، مرکز فقه الائمة الاطهار، چ اول، 1421ق.\n* فتحالله، احمد: «معجم ألفاظ الفقه الجعفری»، چ اول، 1415ق.\n* فیض کاشانی، محمد محسن: «الوافی»، اصفهان، مکتبة الإمام أمیرالمؤمنین (ع)، چ اول، 1406ق.\n* قاسمزاده، سید مرتضی و همکاران: «تفسیر قانون مدنی«، تهران, چ اول، 1382.\n* کاتوزیان, ناصر: «دوره مقدماتی حقوق مدنی (اعمال حقوقی)»، تهران، شرکت انتشار، چ چهارم، 1376.\n* کاتوزیان, ناصر: «قواعد عمومی قراردادها»، تهران، شرکت سهامی انتشار، چ سوم، 1374.\n* کاتـوزیان، ناصر: «حقوق مدنی»، تهران، دوره عقود معین (1)، شرکت سهامی انتشار، چ هشتم، 1381.\n*کرکی (محقق)، علی بن الحسین: «جامع المقاصد»، قم، آل البیت، چ اول، 1408ق.\n* کلینی، محمد بن یعقوب: «کافی», تهران, دار الکتب الاسلامیة، 1365.\n* محقق داماد، سیدمصطفی: «بررسی فقهی حقوق خانواده»، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی، چ سیزدهم، 1385.\n* مدرسی یزدی، سید عباس: «نموذج فی الفقه الجعفری»، قم، مکتبة الداوری، چ اول، 1410ق.\n* مراغی حسینی، میرعبدالفتاح: «العناوین الفقهیة»، قم، موسسة النشرالاسلامی، چ اول، 1417ق.\n* مکارم شیرازی, ناصر: «سلسله مباحث خارج فقه، کتاب النکاح»، دفتر اول، چ اول، 1382.\n* مکارم شیرازی، ناصر: «بحوث فقهیة هامّة»، قم، مدرسة الإمام (ع)، چ اول، 1422ق.\n* میرزای قمی، ابوالقاسم: «جامعالشتات»، تهران، مؤسسة کیهان، چ اول، 1413ق.\n* نجفی، محمد حسن: «جواهر الکلام»، تهران، المکتبة الاسلامیة، چ چهارم، 1374.\n* نراقی، احمد بن محمد مهدی: «مستند الشیعة»، قم، آل البیت، چ اول، 1415ق.\n* نراقی، مولی احمد: «عوائد الایام»، قم، مکتبة البصیری (چاپ سنگی)، 1408ق.\n* _________: «الموسـوعة الفقهیة», کویـت، وزارة الاوقـاف و الشئـون الاسـلامیة، چ چهارم، 1426ق.\n*_________: «مجموعه آرای فقهی در امور حقوقی، نکاح-1»، قم، معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضائیه, چ دوم، 13پی نوشتها:\n* - سطح چهار حوزه، کارشناس ارشد حقوق خصوصی، عضو هیأت علمی پژوهشکده فرهنگ و اندیشه اسلامی\nنویسنده : فرج اله هدایت نیا\nنوشته شده توسط علی فتحی وکیل پایه یک دادگستری در ساعت ٧:٢٠ ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/۳٠ لینک پيام هاي ديگران()


چرا رحمتی توجهی به محرومیتش نداشت؟ | پایگاه خبری تحلیلی وکیل ملت\nتاریخ انتشار: 27بهمن1395|00:18\n| کد خبر: 219038\nچرا رحمتی توجهی به محرومیتش نداشت؟\nوکیل ملت: در حالی که فوتبالی‌ها عادت کرده‌اند احکام کمیته انضباطی بعد از پخش برنامه نود و با فاصله چند روزه صادر شود اما در یک اقدام عجیب این بار قبل از پخش این برنامه و فردای بازی شهرآورد این احکام صادر شد تا فوتبالی‌ها انگشت حیرت به دهان گرفته و هاج و واج فقط به این بیندیشند که علت این ماجرا چه بود.\nخیلی‌ها صدور حکم خاطیان شهرآورد در اسرع وقت را بی ربط به بازی دو تیم بزرگ تهرانی با نمایندگان اصفهانی نمی‌دانند و بر این باورند که محرومیت بازیکنان دو تیم خصوصا کاپیتان‌های سرخابی که نقش کلیدی در نتیجه گرفتن‌های این تیم‌ها دارند می‌تواند به تیم‌های اصفهانی کمک زیادی بکند.\nمنصوریان سرمربی استقلال که به شدت از احکام کمیته انضباطی ناراحت است و به نوعی شوکه شده در قبال رای حسن‌زاده موضع گرفت به همین دلیل هم رییس کمیته انضباطی پاسخ سرمربی استقلال را روز گذشته داد.\nاسماعیل حسن زاده درباره آرای کمیته انضباطی بعد از شهرآورد 84 و اعلام یک روزه آن اینطور توضیح داد: «ما در فصل جاری تصمیم گرفتیم که بعد از رسیدن گزارش مسابقه بلافاصله رای را اعلام کنیم. به ویژه در مسابقات بزرگ و حساس سعی می‌کنیم که اگر قرار به محرومیتی هست، قبل از بازی بعدی این رای اعلام شود. مسابقه بزرگ و حساسیت کار باعث شده تا سازمان لیگ سریعا گزارش را به دست ما برساند.\nوقتی گزارش به دست ما رسیده بود و نیازی به ادامه کار نبود، ما رای را صادر کردیم. برخی از هواداران 2 تیم همیشه ما را محکوم می‌کنند.وقتی که چند هفته قبل یک جلسه محرومیت رحمتی را به حالت تعلیق درآورده بودیم، همه کمیته انضباطی آبی شده بود اما حالا که این رای را اعلام کردیم، احتمالا منتسب به یک تیم دیگر یعنی زرد یا سبز شده‌ایم.\nما به این مسائل کاری نداریم. البته اگر زمانی موضع رسمی باشگاه به صورت کتبی اعلام شود، ما جواب می‌دهیم.»\nرییس کمیته انضباطی مدعی است که از وقتی حکم را صادر کرده‌اند او را تهدید می‌کنند. حسن‌زاده در این زمینه می‌گوید:«از شبی که این آرا را اعلام کردیم، من تهدیدهای زیادی را شنیدم. حتی شنیدم که سرمربی استقلال در برنامه نود طوری صحبت کرده که تهدید آمیز بوده است. آیین نامه انضباطی به ما این اختیار را می‌دهد که بعد از اخراج بازیکن از زمین نیز درباره‌اش رای صادر کنیم. منصوریان این مسائل را نمی‌داند و درباره اش صحبت می‌کند.»\nحسن‌زاده همچنین با اشاره به اینکه بازیکنان می‌توانند از راه قانون درخصوص آرای صادرشده اعتراض کنند، می‌گوید: «تا زمانی که درگیری 2 کاپیتان نبود، جو قابل‌قبولی در ورزشگاه حاکم بود اما وقتی شما به مردم فشار می‌آورید ممکن است کسی آسیب ببیند.\nآیا در این صورت باز هم می‌گویید کمیته انضباطی، داور که کارت داده، شما چرا رأی دادید؟ ما در حد وسع خودمان کار را انجام می‌دهیم. اگر دوستان درخواست تجدیدنظر دارند از راه قانونی اقدام کنند.»\nرییس کمیته انضباطی در پاسخ به این سوال که منصوریان گفته، رحمتی را 2 جلسه محروم کرده‌اید تا ما نتوانیم اعتراض کنیم، می‌گوید: «رأی متناسب با اتفاقات صادر می‌شود. ما تناسب را همین‌قدر می‌دانستیم چون بازیکنان سابقه قبلی هم داشتند؛ وقتی رحمتی محرومیت قبلی‌اش روی لبه تیغ است، چرا توجه نمی‌کند؟ وقتی بازیکن سابقه دارد، تشخیص دادیم 2 جلسه محروم شود.\nباید رعایت می‌کردند. آیین‌نامه انضباطی این ظرفیت را دارد که ما روی سابقه نظر بدهیم؛ مثلا اگر سیدجلال و رحمتی سابقه نداشتند فقط جریمه نقدی می‌کردیم.\nاما فصل گذشته در بازی استقلال و تراکتورسازی باعث تنش شد و ما مجبور شدیم او را چند جلسه محروم کنیم که یکی از جلسات محرومیت به حالت تعلیق درآمد که همان محرومیت امسال برای سید مهدی رحمتی اعمال شد.»


ضرغامی: اگر جای روحانی بودم با شوخی جواب ترامپ را می‌دادم/جامعه شناسی اعتراض‌های صنفی/چه کسی باید ابتدا استعفا کند؟ - تابناک | TABNAK\nمرور روزنامه‌های یکشنبه ششم خرداد؛\nردپای دولت احمدی‌نژاد در هپکو، پایان ممنوع التصویری ملک مطیعی، دیدار ناگهانی این و اون، بحران لیر در سایه صندوق‌های رأی، کنگره در برابر جنگ ناخواسته، شیفتگان دخانیات فراریان از کتاب، اسپانسر جنجالی دلیل لغو بازی با یونان، سی و سه پل در حصر، واردکننده‌ها علیه مرغداری‌ها، حمایت قوه قضائیه و مجلس از دولت برای حل چالش‌های اقتصادی، از سیر تا پیاز حواشی کنگره حزب اعتماد ملی، افزایش شهریه مدارس غیر دولتی و بازار داغ فروش فیلترشکن‌ها، از مواردی است که موضوع گزارش‌های خبری و تحلیلی روزنامه‌های امروز قرار گرفته است.\nکد خبر: ۸۰۲۹۱۹\nتاریخ انتشار: ۰۶ خرداد ۱۳۹۷ - ۰۴:۳۲ 27 May 2018\nبه گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز یکشنبه ششم خرداد ماه در حالی چاپ و منتشر شد که تصاویر ناصر ملک مطیعی بازیگر پیشکسوت سینما در صفحات نخست بیشتر آن‌ها همراه با تیتر‌هایی درباره درگذشت او نقش بسته است. مأموریت ویژه سران قوا، همه سود و زیان‌های اقتصاد بین الملل از تحریم ایران و گزارش‌هایی درباره انتخابات آتی هئیت رئیسه مجلس از مواردی است که مورد توجه روزنامه‌ها در صفحات نخستشان بوده است.\nروزنامه ایران تیتر یک امروزش را به نقل از رئیس جمهوری در دیدار با جمعی از علما و روحانیون عنوان نمی‌توان دور کشور دیوار کشید انتخاب کرد و برای درگذشت ناصر ملک مطیعی تیتر «فرمون» به سمت مرگ پیچید برگزید.\nروزنامه جوان در گزارشی با عنوان همه سود و زیان‌های اقتصاد بین الملل از تحریم ایران این موضوع را واکاویده و عنوان آن را تیتر یک شماره امروز خود کرده است.\nروزنامه اعتماد نیز تصویر نیم صفحه نخست امروزش را به پرتره‌ای از بازیگر محبوب سینما ناصر ملک مطیعی اختصاص داده و عنوان خداحافظ رفیق را در کنار آن قرار داده است. این روزنامه همچنین در گزارشی با نقل قولی از مجید انصاری درباره استقبال اصلاح‌طلبان از دعوت شدن به مراسم افطاری رهبری نوشته است.\nروزنامه آفتاب یزد خبر درگذشت ناصر ملک مطیعی را با عنوان پایان ممنوع التصویری منعکس کرد و در گزارشی دیگر ورود همزمان با جنس مخالف به گورستان ظهیرالدوله تهران را موضوع قرار داده و از برخورد‌های سلیقه‌ای انتقاد کرده است.\nدر ادامه تعدادی از یادداشت ها و سرمقاله های منتشر شده در روزنامه های امروز را مرور می کنیم؛\nضرغامی: من اگر جای روحانی بودم با شوخی جواب ترامپ را می‌دادم\nروزنامه اعتماد در شماره امروز خود با عزت الله ضرغامی رئیس اسبق صدا و سیما پیرامون موضوعات مختلف گفت وگویی انجام داده است که در ادامه بخش‌هایی از آن را می‌خوانید.\n-ترامپ ماه‌هاست عملیات روانی را علیه جمهوری اسلامی آغاز کرده است و از قضا «رو» بازی می‌کند، به قول جوان‌ها خیلی تابلو بازی می‌کند؛ یعنی می‌توان رفتارهایش را حدس زد و جواب‌های دقیق برای او آماده کرد. به اعتقاد من، مواضع قلدرمآبانه ترامپ می‌توانست پاسخ‌های روشن‌تر و کوتاه‌تری داشته باشد.\n-بر فرض که نظام بخواهد با اروپا کمی جلوتر برود. اشکال ندارد ولی ما هم باید ضرب‌الاجل بگذاریم تا تکلیف همه‌چیز روشن شود. از طرفی من الان روی مواضع نظام بحث ندارم بلکه به عنوان یک فرد رسانه‌ای درباره نحوه بیان این مواضع صحبت دارم. من اگر جای آقای روحانی بودم، اصلا به ترامپ توجه نمی‌کردم و حرف‌های او را با یک شوخی پاسخ می‌دادم. به مردم کشورم اعلام می‌کردم مردم ایران! از اینکه نسبت به امریکا چهره‌ای دیگر را برای شما ترسیم کرده بودم، عذرخواهی می‌کنم. این می‌توانست شبیه یک موشک سهمگین علیه امریکا عمل کند.\n-وقتی می‌گوییم سیاست ما عین دیانت ما است، اگر صادق باشیم مردم ما را بهتر می‌پذیرند. دیگر به تیتر چهارتا روزنامه توجهی نمی‌کنیم. اصلا آن‌ها نباید به ما خط بدهند. اگر آقای روحانی از مردم عذرخواهی می‌کرد این یک تودهنی برای امریکا بود، اما اینکه بگوید «یک مزاحم کم»، خب چطور امریکا تا دیروز کدخدا بود حالا مزاحم شد؟! در واقع بعد از پنج سال فقط شعارمان عوض شد و مرگ بر امریکا به مرگ بر مزاحم تبدیل شد. اگر روحانی عذرخواهی می‌کرد ممکن بود این جریانات برای مقطعی نهضت «دیدی گفتیم» را علیه او به راه بیندازند ولی خیلی مهم نبود. از طرفی دیگر درمقابل بدعهدی تاریخی امریکا رییس‌جمهور باید یک دستور عملی و صریح می‌داد. اگر الان رسانه‌های جهان را رصد کنید دقیقا این مساله مخابره می‌شود که امریکا بدعهدی کرد، شیره ایران را کشید، تاسیسات هسته‌ای ایران را تعطیل کرد و با صدای بلند با این اقدام خود عکس می‌گیرد و می‌گوید ما ایران را سرجایش نشاندیم، کره‌شمالی را هم سرجایش می‌نشانیم.\n-نظام در طول این پنج سال، با مواضع آقای روحانی همراهی کرده است. به نظرم اگر آقای روحانی موضع جدی‌تری در این زمینه داشت بعید می‌دانم کسی با ایشان مخالفت می‌کرد. درحالی که عکس این مساله همیشه رخ داده است؛ یعنی مواضع جدی نظام با مواضع آقای روحانی و شعار‌های انتخاباتی ایشان تعدیل شده است. این را همه می‌دانند. بازهم می‌گویم، اگر ایشان از مردم عذرخواهی می‌کردند و هجمه‌ها را به جان می‌خریدند، بهتر بود. خاطرم هست در سال اول ریاست‌جمهوری آقای روحانی، ماجرای توزیع سبد کالا موجب هجوم سرسام‌آور مردم به فروشگاه‌ها شد. اینقدر تصاویر این صحنه‌ها تاسفبار بود که ما آن زمان در صدا و سیما به خاطر مصالح ملی و به نفع دولت اجازه پخشش را ندادیم. این تصاویر را در دولت بردم و به آقایان وزرا نشان دادم. دولت هم از بابت این اتفاقات از مردم عذرخواهی کرد و کار خیلی خوبی بود. در مدیریت، اصلی وجود دارد که می‌گوید رهبر یک سازمان باید انتظارات پیروان خود را تاجایی که می‌تواند برآورده کند، در غیر این صورت، مدیریتش به تدریج تضعیف می‌شود. در چنین شرایطی انتظار مردم ایران از آقای روحانی بیشتر بود.\n-نقدی که امروز بنده به دستگاه قضایی دارم، کمتر کسی چنین نقدی دارد. بعضی از این نقد‌ها که صریح و سیاسی است منعکس می‌شود مثل نقدی که به صحبت‌های دادستان درباره احمدی‌نژاد و چه‌گوارا مطرح کردم و گفتم یک موی چه‌گوارا را به هزارتا نمازشب‌خوان ترجیح می‌دهم. اخیرا هم باز به ایشان نقد کردم و گفتم آن‌هایی که شما می‌گویید روحانی نما، روحانی نما نیستند، بلکه روحانی‌اند و گفتم این چه مدل دفاع از رهبری است؟! چرا فکر می‌کنیم چهارتا طلبه اگر مخالف ولایت فقیه بودند، خطرناک است؟! اصلا خود آقا بار‌ها گفته‌اند حتی اگر نظام را قبول ندارید، پای صندوق‌های رای بیایید. برای مثال بنده به غلط بودن سیستم نظارتی کشور که بخش مهمی از آن برعهده قوه قضاییه است نقد‌های جدی دارم و اتفاقا در این زمینه از دولت حمایت کرده‌ام؛ فرقی نمی‌کند کدام دولت، بلکه می‌گویم وقتی یک مدیر برجسته دولت که سازمان عریض و طویلی را می‌گرداند و در سطح کلان موفقیت‌های زیادی دارد، اگر چهارتا اشکال هم پیش آمد نباید با عینک محدود خود برویم روی همان‌ها تمرکز کنیم و دست بگذاریم، حتی اگر تخلف شده باشد. زیرا در این صورت کل کار ارزشمند یک مدیر برجسته را زیر سوال می‌بریم. شرایط به گونه‌ای شده است که مدیران برجسته جرات ریسک ندارند و حتما قوه قضاییه بخشی از تقصیر را برعهده دارد؛ به همین دلیل با بخشی از حرف‌های آقای روحانی در این موضوعات موافق هستم.\nجامعه شناسی اعتراض‌های صنفی\nعلی اصغر سعیدی مدیر گروه برنامه‌ریزی و رفاه اجتماعی دانشگاه تهران طی یادداشتی که روزنامه ایران در شماره امروز خود چاپ کرده نوشت: یکی از مکانیزم‌هایی که بازار کار را تنظیم می‌کند، کنش‌های صنعتی است و یکی از این کنش‌ها، اعتراض‌های صنفی است. اعتراض و اعتصاب، محصول جامعه صنعتی است. جامعه شناسان جامعه صنعتی را برخلاف اقتصاددانان، جامعه در تعادل نمی‌بینند، بلکه مجموعه متضادی می‌بینند که در برابر هم با تنش مواجه هستند. کنش‌هایی مانند مذاکره، اعتصاب و... ابزاری برای کاهش دادن تنش‌ها هستند. بیشتر چنین توضیح می‌دهیم که در جامعه‌ای که در آن تضاد منافع وجود دارد، می‌توان با کنش‌هایی به سازش میان منافع دست پیدا کرد.\nدر جوامع توسعه یافته، سیاستگذاری اجتماعی از یک طرف سازشی بین سرمایه‌داران و از طرف دیگر بین سیاستگذاران است. سیاستگذاران به سرمایه داران هشدار می‌دادند که اگر به منافع نیروی کار توجه نکنید، عدم تعادل در فضای کار به ضرر شما تمام می‌شود. اما در کشور‌های در حال توسعه چنین دیدگاه و ابزار انجام چنین سیاست‌هایی وجود ندارد. در کشور‌های درحال توسعه که روند صنعتی شدن را طی نکرده‌اند، برخی از کنش‌ها می‌تواند به بی‌ثباتی اقتصادی منجر شود. اگر به حوادث اخیر و حوادث قبلی دقت کنید، اصل اعتراض و اعتصاب هیچ مشکلی ندارد بلکه اینکه چه نیرو‌هایی اعتصاب را راهبری می‌کنند، مسأله اصلی است. این مسأله در تاریخ معاصر ایران نیز بار‌ها اتفاق افتاده است. تا زمانی که سندیکا‌ها و بخش‌های اقتصادی مستقل را به‌وجود نیاوریم، این اقدامات منجر به هراس خواهد شد؛ چرا که معلوم نیست مدیریت اعتصاب در دست چه کسانی است. زمانی که اتحادیه‌ها وجود داشته باشند، حق و حقوق اعتصاب کردن دارند و وقتی اعتصابی شروع می‌شود، به منزله آغاز مذاکره است؛ نه آغاز تنش و درگیری. البته تنش وجود دارد، اما آن تنش به منزله سازش بین نیروهاست. در عمل هم اتحادیه‌ها و اصناف به سازش تن می‌دهند، چرا که منافع‌شان نه در خشونت بلکه در رسیدن به توافق است.\nدرمورد همین ماجرای اخیر و بحث‌های کامیونداران، به این خاطر که در طول زمان اتحادیه‌های قدرتمند شکل نگرفته‌اند و به حرکت‌های پراکنده صنفی، نامه‌نگاری‌ها و... نیز تاکنون بی‌توجهی شده بود، اعتصاب سراسری شکل گرفت. در حالی که با وجود مذاکرات چند جانبه قدرتمند، مسائل آن‌ها می‌توانست پیش از این مرتفع شود. علت صورت نگرفتن مذاکره، نبود اتحادیه بود. نبود اتحادیه ما را از هر نوع اعتصاب می‌ترساند. دولت‌های گذشته هم که اجازه شکل‌گیری انجمن‌های مستقل را نمی‌دادند، باعث می‌شدند که گروه‌های رادیکال‌تر و گروه‌های سیاسی که داخل کارخانه‌ها رفته بودند، به‌عنوان نیرو‌های پیشگام خودشان را جلو بیندازند و خواسته‌های سیاسی‌شان را به خواسته‌های صنفی تبدیل کنند. سندیکای کارگری حداقل کارش این است که خواسته‌های کارگران را سیاسی نمی‌کند بلکه مثلاً برای ارتقای دستمزد، دست به چانه زنی می‌زند. در فرآیند چانه زنی، نیروی کار و کارفرما در فرآیند آزاد اقتصادی بدون وجود مداخله‌های دیگر، به بحث می‌پردازند. اما در زمانی که اتحادیه‌ها و سندیکا‌های صنفی به‌عنوان یک رکن مهم اقتصادی وجود ندارند، بجز اعتصاب به‌عنوان یک کنش صنعتی راهی برای به گوش رساندن خواسته‌های اصناف باقی نمی‌ماند.\nصادق فرامرزی طی یادداشتی در شماره امروز وطن امروز با عنوان چه کسی باید ابتدا استعفا دهد نوشت: مصاحبه اخیر سعید حجاریان در سالگرد دوازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری و مطرح کردن فرضیه استعفای روحانی به‌علت عدم توانایی در مدیریت امور جاری مملکت و از دست رفتن بدنه حامی اجتماعی خود، هرچند فرضی محال بود، اما اساسا مطرح کردن فرض محال در دایره امور محال نمی‌گنجد و غالب اوقات افراد امور محال را با نیت تاثیرگذاری بر فرضیه‌های ممکن مطرح می‌کنند. با تمام این تفاسیر چه چیز باعث شده تئوریسین مشهور اصلاحات هرچند از ناحیه جبهه منتقدان دولت، اما در کل گزاره «استعفای روحانی» را بر سر زبان‌ها بیندازد؟ آیا سرنوشت روحانی هم برای حجاریان همچون اصلاحاتی شده که یک روز قرار به فتح سنگر به سنگر داشت و روز بعد برای حفظ سنگر خود نیازمند خون شد؟ آیا حجاریان می‌خواهد میان نسبت اصلاح‌طلبان با وضع موجود شکافی انتزاعی را ترسیم کند تا هزینه نارضایتی‌ها به پای او و همقطارانش نوشته نشود؟\nپاسخ مجموعه این پرسش‌ها را می‌توان تا حد زیاد و قابل تاملی در تعریف جایگاه روحانی در میان خود اصلاح‌طلبان و شخص سعید حجاریان جست‌وجو کرد. بی‌شک بدون آنکه پی به چنین تعریفی ببریم نمی‌توانیم امید چندانی به آن داشته باشیم که با چشمانی بینا به تفسیر آنچه در حال رخ دادن است بپردازیم و در نهایت به چیزی جز بازگویی حرف‌های گفته شده نخواهیم رسید.\nموقعیت اصلاح‌طلبان و روحانی همانند موقعیت تمام افراد موجود در یک قرارداد بر مبنای نیاز‌های متقابل شکل گرفته است، نیاز‌هایی که هرکدام از دو طرف دست یافتن به بخشی از آن را محصول تعامل با طرف دیگر دانسته و می‌داند. بر این مبنا اصلاح‌طلبان به «رحم اجاره‌ای» دولت روحانی برای تولد دوباره خود نیازمند بودند و روحانی نیز متقابلا نیازمند آنان بود تا بتواند با استفاده از ظرفیت پیاده‌نظام‌های اجتماعی اصلاحات، خود را در میدان رقابت‌ها تثبیت کند. اصلاح‌طلبان که پس از فتنه سال ۸۸ راه ارتباطی خود به حاکمیت را از دست داده بودند و برای جلب اعتماد در این باره می‌گشتند نیازمند سیاستمدار پراگماتیست و تکنوکراتی همچون روحانی بودند تا باز هم جای پایی در قدرت حاکم پیدا کنند که اگر از رادیکالیسم سال ۸۸ به نانی نرسیدند، لااقل از اعتدال سال ۹۲ به آبی برسند و متقابل آن نیز روحانی نیازمند آن بود تا با پنهان کردن خود در پشت کالبد اصلاحات به همراه‌سازی طبقات بالانشین شهری با خود بپردازد تا به سرنوشت پدر معنوی‌اش در اواسط دهه ۷۰ دچار نشود. مخلص کلام آن بود که اصلاح‌طلبان از روحانی «بلندگویی درون حاکمیت» می‌خواستند و روحانی از اصلاح‌طلبان تقاضای «طبلی درون جامعه» را داشت تا پس از رفع نیاز هر دو شرایط به آن سمت و سو برود که بتوانند جای پای متزلزل خود را محکم کنند.\nبا مجموعه این اوصاف شاید به شکل بهتری بتوان علت سخنان اخیر حجاریان و مطرح کردن دولتی ناتمام برای حسن روحانی را تصور کرد و متوجه تأکید بی‌مورد، اما مکرر او بر نقش و نیت منتقدان دولت برای چنین طرحی شد، چرا که امروز نوزادی که اصلاح‌طلبان انتظار زایش آن را از رحم اجاره‌ای دولت روحانی داشتند با دست و پایی معلول به دنیا آمده و طبیعتا قبول این نوزاد مسؤولیت سنگینی است که از عهده هر پدر و مادری برنمی‌آید. موج‌سواری حجاریان و پیش کشیدن بحثی که هیچگاه مطرح نبوده است هم در همین چارچوب می‌گنجد؛ دولتی ناتمام که پشت تعاریفی همچون «نفوذ دولت پنهان» و... مجبور به استعفا شده باشد و به جای پاسخگویی در باب شکست غالب سیاست‌های در پیش گرفته شده‌اش، حکم مظلومی را پیدا کند که اجازه کار نیافته، قطعا بهترین حالتی است که اصلاح‌طلبان انتظار تحقق آن را می‌کشند.\nمرور روزنامه های تابناک مرور روزنامه ها برجام تحریم ایران تحریم های ایران ناصر ملک مطیعی ملک مطیعی فرمان قیصر بازیگر سینما روحانی اعتماد ملی آمریکا کامیون داران هپکو احمدی نژاد شورای اقتصادی سران قوا\n۰۵:۳۲ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۶\nضرغامی فعلا که جای روحانی نیستی جای خودت که هستی کارت رو درست انجام بده نیازی نیست جای کسی باشی.والا بخدا همه میخان کاردرست انجام بدن اما توی حرف\nخدا احمدی نژاد را این بهانه گیرها نگیرد آمین\nجناب ضرغامی گرامی خود شما میفرمایید با شوخی حرفهای ترامپ را رد کند وبعد میفرمایید سیاست عین دیانت سیاست را نمی توان عین دیانت کرد اگر مومن باشید نباید دروغ بگویید در سیاست بازی بازی با کلمات میکنند چه بسا خدعه هم بکنند واین یعنی کلک ودروغ چگونه این دو را کنارهم گذاشتید تازه خودشما چندین سال بزرگترین تریبون را دراختیار داشتید کی وکجا از عملکرد دولت فبلی انتقاد داشتید وامروز همه شم دوستان دیروز مدعیان امروز شده اید با احمدی نژاد جبهه گرفتید با روحانی مخالفت میکنید موضع سر این است که هیچکدام از شما شخص دیگری را قبول ندارد وحتی حاضر نیست در باره مسائل به رقیب دیروز که امروز پست دارد مشاوره بدهد فقط مزمت بلد هستید گفتن ایراد واشکال بسیار راحت است راهکار گفتن مشکل است که شکر خدا همه انهایی که رقیب بودن راهکار ها را برای خودشان نگاه داشته اند البته راهکار هر کدام از شما هم بهمین منوال خواهد بود سرنخ جای دیگر است شما هم بودید همین اش وهمین کاسه بود با کمی شل ویا سفت بودن اش\n۰۸:۵۵ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۶\n« اگر جای آقای روحانی بودم، اصلا به ترامپ توجه نمی‌کردم و حرف‌های او را با یک شوخی پاسخ می‌دادم.»\nآقای ضرغامی چه اتفاقی افتاده که مدام در مورد رییس جمهور و پست ریاست جمهوری اظهار نظر میکنید.؟؟؟اصلا فکر کردید که این قبا اندازه ی تن شما هست یا نه ؟؟؟\nبله آقای ضرغامی امر به شما مشتبه شده و البته شما میتوانی، این توجه نکردن را خیلی خوب در صدا و سیما علیه مردم ، تاکید میکنم علیه مردم به منصه ی ظهور گذاشتید و با تشخیص خود هر جور تصمیمی گرفتید.!!!\nتوصیه میکنم به پست ریاست جمهوری فکر نکنید که مردم هم متقابلا توجهی به شما ندارند و دستتان به آن نخواهد رسید .جوان هم نیستی که بگویم آرزو بر جوانان عیب نیست.\n۰۹:۳۱ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۶\nضرغامی توهم داره که خودشو در قواره ریاست جمهوری می بینه\n۰۹:۴۳ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۶\nضرغامی فکر میکنه اتفاقاتی که درباره لغو برجام توسط ترامپ رخ داده یک شوخی بیش نیست!\nنگران نباش جناب ضرغامی....شماها سالهاست که همه چیز رو شوخی گرفته اید !!!\nبه نظر من کسی که درک کند اوضاع اقتصادی و معیشتی مردم رو هرگز به چنین موضوع مهمی شوخی نمی کند انگار عده ای اصلا در این کشور زندگی نمی کنند یا اینکه بین این مردم زندگی نمی کنند تا بدانند اوضاع از چه قرار است\nجناب اقای ضرقامی ما (اگر) نداریم هر وقت رییس جمهور شدی بعد هر چی دلت خواست بگو. الان هم جایگاهت رو بشناس و تو هر زمینه ای دخالت نکن.\nمن نمیدونم این چه بساتیه درست شده که همه تو سیاست خارجی اظهار فضل میکنن\n۱۱:۱۶ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۶\nما عادت داریم مشکلات خودمون را تقصیر دیگران بیندازیم هر دولتی که سر کار می آید مشکلات را به گردن رژیم گذشته یا دولت قبل می اندازد\nآقای ضرغامی فکر می کنه اگر کاندیدای ریاست جمهوری بود چند تا رای می آورد که می خواهد جای آقای روحانی باشه تا جواب ترامپ را با شوخی بده؟\n۱۲:۴۱ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۶\nاصلا من نميدانم آقاي ضرغامي چكاره است كه هم خودش راعقل كل ميدونن وهم راجع به همه چيز اعلام فتوي مينمايند!!!. بابا يه روزي مسئول صدا وسيمابودي ! حالا بشين سرجاي خودت اينقدر افاضات نكن!!!. بندگان خداافرادديگري هم بودند كه مثل ايشان مسئول صدا وسيما بودند، اما حالاسرجاي خودشان نشسته ومتوهمانه خودشونو قيم مردم نمیکند!\n۱۲:۴۲ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۶\nسلام.حرف آقای ضرغامی در مورد ترامپ مارا به یاد حرف احمدی نژاد در مورد کاغذ پاره بودن تحریمها میاندازد.دلیل زیاد شدن اعتراضات مردم اینستکه وقتی در مجلس آتش زدن پرچم آمریکا را میبینند مصداق "اشدا علی الکفار" را میبینند و مصداقی برای "رحما بینهم نمیبینند" .کدام نماینده مجلس پیشنهاد داده که مثلا برای کمک به کارگران وکارمندانی که بعضا چندین ماه است حقوق نگرفته اند مثلا یکماه حقوقشان را دیرتر بگیرند و پول آن به بدهیهای دولت پرداخت شود؟یا مثلا کدام مسوول اعلام کرد برای تحقق صحبت آقای جنتی که گفته بود اگر فشار زیاد شود ملت یک وعده از غذایشان را کم میکنند حاضر است این کار رابکند یا روزه بگیرد؟اگر عدالت در تقسیم نان و تقسیم قدرت وآزادی باشد اعتراضها از بین میرود.\nبله اقای ضرغامی ، البته مسلمه که تحریم ها به شما اثری نداره و میتوانید شوخی کنید و بخندید . حساب مردمی رو باید کرد که هنوز تحریم شروع نشده مزه بیکاری و گرانی وتورم 70 درصدی رو میچشه.\nضرغامی تو هم در انتخاباتِ بعدی ریاست جمهوری رای نمی آورد لذا به هر بهانه ای نطق نکن\n۱۳:۵۴ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۶\nاین شوخیها کم کم جدی خواهد شد ببینم آن موقع آقای ضرغامی سر حرف خود هست یا خیر عراق و سوریه و افغانستان و لیبی و......شوخی شوخی ویران شد\n۱۴:۱۹ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۶\nعلی رغم احترامی که به اقای ضرغامی قائل هستم اگر من جای آقای ضرغامی بودم سعی می کردم احترام خودم را حفظ کنم لذا تا اطلاع ثانوی کمتر فعالیت رسانه ای می کردم و بیشتر به جملاتی که قرار است بیان کنم فکر می کردم


درمان بیماری های ژنتیکی در کشور با اجرای پروژه ایرانوم | اخبار تکنولوژی\nوزیر بهداشت با ابراز تاسف از اتفاقی که برای نفتکش سانچی رخ داد و از دست دادن دریانوردان ایرانی در این حادثه، گفت: آنچه در سانچی رخ داده هر روز در کشور رخ می دهد. یک و نیم برابر قربانیان سانچی هر روز در تصادفات از بین می روند. این موضوع غیر از نزاع ها است که جای تحقیقش در حوزه های روانشناسی و اجتماعی است که بتوانیم از قربانیان نزاع ها کم کنیم.\nوی گفت: قربانیان آلودگی هوا هم کمتر از تعدادی که در سانچی از بین رفته اند نیست.\nهاشمی با اشاره به مسئولیت دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی گفت: از حوادث که بگذریم، بلایای طبیعی هم زیاد است. یا زیر پایمان می لرزد یا از آسمان باران نمی آید یا حول و حوشمان جنگ و تروریست است.\nوزیر بهداشت افزود: آنها که به دلیل دفاع از کشور دچار معلولیت شده اند، مظلوم هستند و صدایشان هم در نمی آید. این ظلم است که از علم بشر نتوانسته ایم برای کمک به این افراد استفاده کنیم و این امکان را برای هموطن خودمان فراهم کنیم.\nنوشته پیشیندعوت یک پژوهشگاه از مدعیان پیش بینی زلزلهنوشته پسین۵۳ دانشگاه در بین موثرترین های دنیا/ پژوهش اثرگذارتر می شود


نمایندگی سلمان فارسی - کارگاه آموزشی عمومی پنچ شنبه 1399/05/09\nپنجشنبه 9 مرداد 1399 ساعت 17:52 | نوشته شده به دست محمود چنگانی | ( نظرات )\nخدا را شکر می کنم که خداوند به ما اجازه داد کنار هم قرار بگیریم و آموزش بگیریم. فرمانبرداری تا فرماندهی کلمه ساده‌ای است ولی در آن حرف‌های بزرگ نهفته است ولی متوجه نمی شویم. ما در کنگره متوجه شدیم که جسم ما هم یک سری قوانین دارند و شهر وجودی ما یک فرمانده لایق به نام عقل دارد که اگر از فرمانهای او تبعیت نکنیم دچار مشکل می شویم. ما به تجربه آموختیم که با مصرف مواد و انجام ضد ارزش ها از این فرمانها سرپیچی کردیم و بندهایی را به پای خود پیچیدیم. به شیطان که دشمن آشکار ما است توجه نکردیم، به دنبال خواسته های نامعقول رفتیم و به جسم، روان و افکار خود آسیب زدیم ولی خداوند بر سر ما منت گذاشت و کسی مثل آقای مهندس دژاکام را آورد تا پشت سر ایشان حرکت کنیم و خوشبختی و سعادت را به دست آوریم. هرچقدر از راهنمای خود فرمانبرداری کنیم بهره آن را خودمان می بریم. در فرمانهای الهی هم بهره آن را خودمان می بریم. اولین فرمانبرداری جسم و صور پنهان است. ما به کنگره آمده ایم تا مالک جسم خودمان بشویم و جهان بینی یاد بگیریم تا کنترل جسم در اختیار خودمان باشد و به فرمان خودمان حرکت کند. آقای مهندس می‌فرمایند: تو از تمام فرمانروایان بالاتر هستی چون در جهت خودسازی حرکت می کنی تا خود را بشناسی. حضرت علی فرمود: هرکس خودش را شناخت خدا را شناخت. وقتی خودمان را بشناسیم می توانیم فرمانبرداری کنیم و می توانیم یک زندگی خوب داشته باشیم. قبل از ورود به کنگره نه تنها جسم بلکه خانواده من هم حرفم را گوش نمی کردند ولی الان روز به روز بهتر می شوم، هیچ احتیاجی نیست که من خود را نشان دهم بلکه باید درون خود را درست کنم. رهجو به این دلیل راهنمایش را دوست دارد که راهنما روی خودش کار کرده و فرمانبردار خوبی بوده است. تضمین درمان در کنگره برای کسانی است که فرمانبردار خوبی باشند و باید با عمل سالم جبران مافات کنیم.\nآقا منصور رهجوی لژیون من نبود ولی مشاور اولیه او بودم. در ابتدا به خاطر ترسی که داشت وارد لژیون سیگار شد ولی بعد از یک ماه شروع به درمان مواد خود کرد. سفر خوبی داشت، در سفر دوست داشت دائم خدمت کند. منصور از روز اول درست سفر کرد و حال خوب به سراغش آمدف متوجه شد وعده ای که اینجا می دهند حتمی است. حرکت کرد و هر کاری به او گفتند انجام داد و خدا را شکر الان شال کمک راهنمایی بر گردن دارد. فرمانبرداری کرد و به نمایندگی نیک آباد رفت. به همسفر ایشان و راهنمای همسفر شان خانم مینا تبریک می گویم. امیدوارم در جایگاه بالاتر قرار بگیرند. جایگاه ها مهم نیست مهم این است که در کنگره بمانیم و کمک کنیم و زکات چیزی را که به دست آورده ایم را بدهیم. انشاالله خداوند به این خانواده هم برکت بدهد.\nسحنان مسافر منصور:\nخداوند را سپاسگزارم که اجازه حضور در کنگره ۶۰ را پیدا کردم. همیشه این را به خودم می گفتم که اگر خداوند بخواهد نعمتی را کامل به انسان بدهد او را در کنگره ۶۰ قرار می‌دهد، اما نحوه استفاده کردن آن به خود مسافر بستگی دارد. از آقای منصوری تشکر می‌کنم که قبول زحمت فرمودند. خداوند را شاکرم که توفیق حضور در شعبه نیک آباد را پیدا کردم و در کنار عزیزان شعبه نیک آباد مشغول آموزش گرفتن هستم. مصرف مواد مخدر بخشی از تاریکی بزرگی است که یک انسان در آن قرار می گیرد، من سفر اولم را در کنار آقای یاسر گلی گذراندم و خیلی از ایشان آموزش گرفتم. در سفر دوم هم در خدمت آقای حسینی قرار داشتم که انشاالله ایشان همیشه پایدار و مستدام باشند. در یک بخشی از زندگی‌ام که در سخت ترین شرایط قرار داشتم موفق به قبولی در آزمون کمک راهنمایی شدم، این موهبت الهی هم نصیب خودم و هم نصیب همسفرم شد. من دوستان کنگره‌ای خودم را خیلی دوست دارم و امیدوارم بتوانم لحظه لحظه زندگی ام را درکنار آنها آموزش بگیرم و خدمت کنم .در پایان از همسفر عزیزم تشکر می‌کنم که با تمام سختی های زندگی با من ساختند و در کنارم ماندند و تنها کاری که توانستم برای ایشان انجام دهم این بود که در کنگره بمانم و ایشان هم در کنار من ماندند آرزوی بهترین ها را برای ایشان دارم و ایشان یکی از اسطوره‌های جاودانه زندگی من هستند.\nسخنان کمک راهنمای همسفر خانم مینا:\nخدا را شکر می‌کنم که یک بار دیگر لیاقت پیدا کردم در شعبه حضور داشته باشم. خانم فرزانه زمانی که وارد لژیون من شدند؛ گفتند مسافر من مصرف کننده نیست، فقط مصرف کننده سیگار می باشد اما به هر حال شروع به سفر کردند و آموزش گرفتند و در ادامه متوجه شدند که مسافر شان مصرف کننده هم هستند. خانم فرزانه بسیار بسیار خوب سفر کردند و آموزش‌های کنگره را گرفتند و این را فهمیدند که باید روی خودشان متمرکز شوند، حرکت ایشان کاملاً درست و سنجیده بود، هر موقع من وارد کنگره می شدم ایشان را مشغول خدمت کردن می دیدم، ایشان در سایت و نشریات خدمت کردند و در ادامه هم در جایگاه مرزبانی شروع به خدمت کردند. من در خدمت مرزبانی ایشان متوجه شدم که ایشان آموزش‌ها را کاملاً دریافت کرده‌اند؛ چون خدمت ایشان بر مبنای عدالت، معرفت و عمل سالم به معنای واقعی بود. خیلی خوشحال هستم که ایشان هم توفیق دریافت شال کمک راهنمایی را پیدا کردند. با اینکه دوره مرزبانی را گذرانده بودند و می‌توانستند شعبه محل خدمت را خودشان انتخاب کنند اما گفتند هر کجا مورد نیاز باشد خدمت خواهم کرد و الحمدالله در شعبه شیخ بهایی مشغول به خدمت شدند. در پایان این تولد را به همه عزیزان تبریک عرض می کنم و بهترین ها را برای شما آرزو دارم.\nخدا را شکر می کنم بابت حضور در این جایگاه، واقعاً این که وجود خداوند را در زندگی احساس کنیم حس بسیار زیبا و دلنشینی است. از اساتید آقای مهندس، از آقای مهندس بزرگمرد زندگی‌ام، از خانم آنی بزرگ تشکر می کنم. از استاد جهان‌بینی آقای امین تشکر می کنم، از خانم آنی کماندار و خانم شانی عزیز تشکر می کنم، از مسافرم که باعث شد من به کنگره بیایم و آموزش بگیرم تشکر و قدردانی می‌کنم.\nاینکه من امروز در جایگاه کمک راهنمایی قرار گرفتم به خاطر وجود مسافرم بود، ایشان واقعاً خیلی پشتیبان من بودند،ما دو زندگی را تجربه کردیم؛ ۸ سال ابتدایی زندگی ام زندگی در ناآگاهی بود و هیچ لذتی از زندگی نمی بردیم و از وقتی که به کنگره آمدیم پا به پای همدیگر حرکت کردیم حتی در انتخابات مرزبانی خیلی دوست داشتیم با همدیگر مرزبان باشیم که متاسفانه مسافرم رای نیاوردند. اما ایشان پابه پای من حرکت کردند و مشوق اصلی من ایشان بودند. مسافرم اگر در بیرون از کنگره با کمبود محبت مواجه شده بود اما با حضور در خانواده محبت کنگره ۶۰ این کمبودها جبران شده است. مسافرم موانع متعددی را برای حضور نداشتن در کنگره تجربه کرد اما خوشبختانه محکم و استوار ایستاد و به نتیجه رسید و این چند سالی که در کنگره حضور داریم واقعاً در نور حضور داریم و اگر در این سالها مشکلات داشتیم آنها را رحمت خداوند تلقی کردیم. خانم اسیستانت خیلی زیبا فرمودند که اگر ما در یک جاده صاف در حال رانندگی باشیم قطعاً خوابمان می برد، در زندگی هم همین طور است اگر ما در مشکلات و پیچ و خم زندگی قرار نگیریم بیدار نخواهیم شد. مشکلات باعث بیداری ما می‌شوند. در نهایت از خانم مینا تشکر می کنم که ایشان از راه دور تشریف می آوردند و زحمات زیادی برای من کشیدند. از راهنمای مسافرم آقای یاسر گلی تشکر می کنم که ما هرچه داریم و نداریم از کمک‌های ایشان است. از راهنمای سیگار مسافرم آقای رضازاده تشکر می کنم و در پایان از همه عزیزان که در این مسیر ما را یاری کردند بسیار سپاسگزارم.\nنگارش و تایپ: مسافر محمود و مسافر حامد\nعلی نادعلیان شنبه 11 مرداد 1399 17:55\nفرخنده باداین تولد باشکوه مبارک باد برشما\nمنصور عزبز از اینکه نتوانستم در این جشن با شکوه شرکت کنم واقعا باعث شرمندگیست اما خدا را شکر که حداقل این امکان فراهم است که از این طریق بتوانم ارادت خودم را به شما دوست عزیز ابراز نمایم و برایتان دراین مسیر خدمتی ارزوی توفیق وسربلندی بنمایم امیدوارم که همواره موفق و سربلند باشید\nبه استاد جلسه دیدبان محترم کنگره جناب اقای منصوری هم تبریک و شادباش میگویم و برایرتک تک شما بچه های دوست داشتنی وخونگرم سلمان فارسی ارزوی سلامتی دارم شادزی ارادتمند همه شما دوستان علی نادعلیان\nعلی نادعلیان شنبه 11 مرداد 1399 17:54\nقاسم ل ۶ جمعه 10 مرداد 1399 21:36\nخداقوت وتبریک خدمت آقا منصور وخانواده محترمشان گوارای وجودتان\nمسافر حبیب اله شعبه نیک اباد جمعه 10 مرداد 1399 19:12\nخدا قوت خدمت دیده بان محترم آقای اصغر منصوری،تبریک عرض میکنم خدمت آقا منصور وانشااله همیشه موفق و سربلند باشید.\nجمعه 10 مرداد 1399 16:35\nما از وقتی وارد کنگره شدیم آمدیم تا اول عمل سالم را آموزش بگیرم\nپس همه با هم آموزش عمل سالم را با هم یاد می گیریم\nمسافر مصطفی آقائی جمعه 10 مرداد 1399 08:25\nخدا قوت به استاد جلسه دیده بان محترم آقای اصغر منصوری جشن تولد زیباو پر انرژی بود گوارای وجودتان.تا باد چنین بادا...\nمحسن قاسمپور جمعه 10 مرداد 1399 01:41\nخداقوت خدمت عزیزان خدمتگزار تبریک خدمت منصور عزیز و خانواده محترمشان.\nترک سیگار , درمان سیگار , اعتیاد تریاک , آزمون , کنگره 60 , کنگره ۶۰ , آموزش , درمان اعتیاد , درمان , رمضان , رهایافتگان , کنگره60 , مصاحبه , ترک اعتیاد , رهایی ,


به داد انجمن مستقل وکلای مدافع افغانستان برسید!\nحمیدالله کوهستانی 27.11.2016 14:50\nوکالت دفاع و دفاع از حقوق متمهین در محاکم یک موضوع با اهمیت در راستای تامین حقوق اساسی شهروندان کشور به شمار می رود. حرفه و شغل وکالت دفاع در افغانستان از دیر زمانی وجود داشته و این حرفه بین مردم از اهمیت و پرستیژ خاص برخوردار بوده است.\nدر گذشته ها قبل از بوجود آمدن دوره نوین سیاسی )سال1382) در کشور امور وکالت دفاع توسط حکومت هماهنگ می گردید و انجمن وکلای هم دولتی بود و قوانین و مقررات خاص درین بخش وجود داشته است. با رو کار آمدن حکومت موقت و انتقالی و تدوین قانون اساسی جدید تاکید بیشتر روی دفاع از حقوق متهمین صورت گرفت، در ماده سی و یکم قانون اساسی چنین آمده است:"هرشخص می تواند برای دفع اتهام به مجرد گرفتاری ویا برای اثبات حق خود، وکیل مدافع تعین کند. متهم حق دارد بمجرد گرفتاری، از اتهام  منسوب اطلاع یابد و در داخل میعادی که قانون تعیین  می کند در محکمه حاضر گردد. دولت  درقضایای  جنایی برای  متهم بی بضاعت  وکیل مدافع  تعین می نماید. محرمیت  مکالمات، مراسلات ومخابرات  بین متهم ووکیل آن ، ازهر نوع تعرض مصون میباشد. وظایف  وصلاحیت های وکلای مدافع توسط  قانون تنظیم می گردد."\nبر مبنی قانون اساسی، قانون وکلای مدافع جدید تصویب و حکومت مکلف به ایجاد انجمن مستقل وکلای مدافع گردید، هدف آن این بود تا امور وکلای مدافع به صورت بهتر تنظیم و هماهنگ گردد و مصدر خدمت هر چه بهتر و بیشتر برای شهروندان شوند.\nبالاخره در تابستان سال 1387 وزارت عدلیه که قبلا به حیث نهاد تنظیم کننده امور وکلای مدافع در کشور بود و برای وکلا جواز فعالیت را نیز توزیع می نمود، اولین مجمع عمومی انجمن وکلای مدافع را در کشور دایر نموده و برای اولین بار در کشور انجمن مستقل و غیر دولتی وکلای مدافع تاسیس گردید. و در نیتجه آن هئیت رهبری که شامل رئیس، معاونان و آمر اجراییه انجمن بود توسط انتخابات آزاد تعیین گردیدند. و اساسنامه انجمن نیز تصویب گردید.\nمطابق اساسنامه انجمن باید سالانه مجمع عمومی خویش را دایر نماید، تا در امور مهم از جمله انتخاب اعضای رهبری که دوره کاری شان به پایان می رسد انتخابات نیز صورت گیرد.\nاین یک فرصت بسیار خوب بود و در افغانستان برای اولین بار انجمن مستقل وکلای مدافع تشکیل گردید، موسسات بین المللی و حتی حکومت علاقمند حمایت و کمک به این نهاد جدید التاسیس بود. ولی متاسفانه از همان آغاز مقامات رهبری انجمن ضعیف عمل نمود و نتوانست از فرصت ها و کمک های بدست آمده بصورت موثر و درست آن استفاده نماید.\nمیان اعضای رهبری انجمن اختلافات شدید بوجود آمد و این افراد مصروف مشکلات و کشمکش های داخلی خود گردید و از کمک های بدست آمده درست استفاده نشد یا هم کمک های بدست آمده حیف و میل شد. و بیشتر مصروف به تعیین امتیازات برای خود گردیدند مثال معاش های بلند و بالا و سفر های غیر ضروری و خریداری اجناس غیر ضروری.\nدر نتیجه این اختلافات بود که معاون و آمر اجراییه و بعضی اعضای رهبری انتخابی آن انجمن را ترک نمودند و مشروعیت انجمن خدشه دار گردید. و رئیس انجمن با یک حلقه کوچک خودش انجمن را در انحصار خود گرفت.\nمقامات رهبری انجمن خصوصا رئیس آن نتوانست از فرصت ها و امکانات موجوده بصورت شاید و باید استفاده نماید، حداقل نتوانست معاون و آمر اجراییه انتخابی انجمن را با خود داشته باشد. دیگر اینکه انجمن باید سالانه مجمع عمومی خود را دایر نماید تا در امور مهم تصمیم گیری صورت گیرد و برای سمت های انتخابی که مدت کار شان تکمیل می گردد انتخابات صورت گیرد. ولی این مقامات بخاطر حفظ سمت های خود خلاف اصول از زمان تاسیس تا حال صرف یک بار توانسته اند که مجمع عمومی را دایر نمایند.\nوضعیت فعلی انجمن بسیار ناگوار است از مقامات رهبری انتخابی که شامل رئیس، معاونان و آمر اجراییه می شود، وقت کار رئیس تکمیل گردیده، معاونان انجمن، آمر اجراییه و بعضی از اعضای شورای رهبری انجمن بنابر اختلافات انجمن را ترک نموده اند یا هم خارج از کشور رفته اند. که انجمن ازین نگاه به مشکل مواجه است. به این معنی فعلا انجمن معاون ندارد در بست آمر اجراییوی یک شخص غیر مسلکی و کم تجربه خلاف اصول تعیین گردیده است، همچنان وقت کاری اکثر اعضای انتخابی شامل اعضای شورای رهبری و نظارت نیز تکمیل گریده است.\nآقای ظریف استانکزی در یک مقاله خویش که در وبلاگ شان موجود است تحت عنوان" بطلان فیصله های محاکم در فقدان صلاحیت رئیس انجمن وکلای مدافع" چنین تحریر داشته اند:\nمدتی کاری ریاست انجمن:\n"درانجمن وکلای مدافع رئیس انجمن طبق حکم ماده (18) اساسنامه به مدتی سه سال از جانب مجمع عمومی به اکثریت آراء تعیین میگردد و زمانیکه سه سال تکمیل گردد وظیفه رئیس انجمن ختم میگردد و باید در مجمع عمومی همین رئیس و یا رئیس دیگری تعیین و تفویض صلاحیت شود.\nدر مورد ماده متذکره چنین تصریح میدارد:\nرئیس عمومی انجمن از طرف مجمع عمومی مطابق این اساسنامه برای مدت سه سال انتخاب میگردد. ختم دوره کاری رئیس بتاریخ 22/ میزان / 1393هـ ش ختم گردیده و بعد از این تاریخ انجمن وکلای مدافع فاقد رئیس، شورای رهبری و هیئت نظارت میباشد یعنی انجمن وکلای مدافع منحیث شخصیت حکمی فاقد شخصیت های حقیقی ممثل اراده قانونی این انجمن بسر میبرد که به این وسیله حتی شخصیت حکمی انجمن وکلای مدافع نیزمورد سؤال قرار میگیرد.\nاز اینکه صلاحیت رئیس انجمن مستقل وکلای مدافع بتاریخ22/ میزان/ 1393 هـ ش به پایان رسیده است اما تا به حال رئیس انجمن و بعضی از اعضاء شورای رهبری که منافع انجوهای شان در تداوم غیر قانونی رهبری انجمن مصون است نمی خواهند تا مجمع عمومی را طبق فقره (1) ماده (26) اساسنامه دایر نمایند نه تنها که زمان شورای رهبری انجمن بشمول رئیس و معاونین منقضی گردیده است بلکه زمان و میعاد هیئت نظارت انجمن نیز مدتی بیشتر از یک سال میشود که منقضی گردیده است و هیچ نوع صلاحیت نظارتی را در امور وکلای مدافع ندارند، حتی در زمان تصدی وظیفه خویش هیئت نظارت نتوانستند حد اقل امور مالی انجمن را براساس صلاحیت قانونی خویش بررسی کامل نمایند."\nفرصت ها و امکانات که انجمن دارد و داشت، در حال حاضر گفته می شود که در حدود 3000 هزار وکیل مدافع ثبت انجمن می باشد و هر وکیل سالانه مبلغ ده هزار افغانی برای تجدید جواز وکالت خویش به انجمن پرداخت می کند صرف از همین مدرک سالانه عاید انجمن بالغ بر 30 میلیون افغانی (حدود 450 هزار دالر) می شود، برعلاوه عواید دیگر کهاز طریق فروش بعضی اوراق و کمک های نهاد های بین المللی به آن صورت می گیرد.\nولی متاسفانه تا حال انجمن تعمیر که ملکیت خودش باشد برای دفتر خود در کابل ندارد، برنامه ای ستاژ وکالت را از عواید خود تمویل نمی تواند، بزرگترین مشکل که مجمع عمومی را هم به بهانه نبود بودجه چندین سال است که تدویر نمی کنند. و به این بهانه رئیس می خواهد مدت کار خود را خلاف اصول با معاش گزاف از عواید انجمن ادامه دهد.\nهمچنان در قسمت مدیریت، دفاع از حقوق وکلای مدافع، ارتقای ظرفیت، انسجام و هماهنگی با موسسات و سایر نهاد های دولتی بسیار مشکلات وجود دارد. با مصاحبه که با چندین وکیل مدافع داشتم گفتند هنوز هم با آنها در محاکم رفتار درست صورت نمی گیرد و از حقوق آنها از طرف مقامات رهبری انجمن درست دفاع نمی گردد.\nرئیس انجمن به حیث مسول درجه اول نتوانسته از حقوق وکلای در محاکم، سارنوالی دفاع نماید و جایگاه انجمن را به صورت دقیق آن تثبیت نماید. همچنان اتهامات فساد مالی و اداری هم به آدرس مسولین انجمن وجود دارد که باید درین بخش تحقیق بیشتر صورت گیرد. و یک هئیت مستقل وکلای بی طرف و نهاد های عدلی و قضایی کشور این موضوع را پیگیری نمایند.\nاگر شما به ویب سایت انجمن مراجعه کنید هیچ نوع معلومات وجود ندارد به جز چند قانون و بیوگرافی چند نفر، هیچ گزارش کاری و فعالیت انجمن در آن انعکاس نیافته است البته کدام فعالیت موثر صورت نمی گیرد. حتی ویب سایت یک شرکت حقوقی شخصی که در داخل کشور فعالیت می کند معلومات بیشتر نسبت به ویب سایت انجمن دارد. حد اقل تعداد وکلای ثبت شده در ویب سایت وجود ندارد.\nموضوع خود کفایی انجمن اگر از عواید انجمن که سالانه 30 میلیون افغانی می شود بصورت درست آن استفاده شود در دو یا سه سال باید انجمن حد اقل صاحب یک اپارتمان 4 اتاقه می شود تا از پرداخت کرایه گزاف نجات یابد. همچنان در پرداخت معاشات گزاف که مسولین فعلی انجمن از عواید و کمک های خارجی برای خود تعیین نموده اند کاسته شود می شود به عوض آن در فعالیت های دیگر موثر برای وکلا رسیدگی شود. اگر معاشات در انجمن متناسب به معاشات بست های اول و دوم دولت تنظیم گردد بهتر خواهد بود.\nبناً از مقامات عدلی قضایی، خصوصا دفتر معاون صاحب دوم ریاست جمهوری، وزارت عدلیه، لوی سارنوالی خواهشمندیم تا این موضوع را پیگیری نمایند و انجمن را ازین حالت بحران مشروعیت و بلاتکیفی نجات بدهند و هرچه زودتر زمینه تدویر مجمع عمومی را مساعد سازند تا هئیت جدید رهبری انجمن به اساس قانون و اساسنامه تعیین گردد و امور وکلای مدافع را به صورت بهتر آن سر و سامان بدهد و از امکانات موجود به صورت درست آن استفاده گردد.


1022 راز عدد معنا و مفهوم\nخانه / 1000-9999 / ۱۰۲۲ فال – راز – معنی عدد – دیدن این اعداد نشانه چیست و چه مفهومی خواهد داشت ؟\n۱۰۲۲ فال – راز – معنی عدد – دیدن این اعداد نشانه چیست و چه مفهومی خواهد داشت ؟\nعدد ۱۰۲۲ – معنی آن چیست؟\nهمانطور که مشاهده می کنید ، عدد ۱۰۲۲ از عدد های ۱ ، ۰ و ۲ ساخته شده است که دو بار ظاهر می شود.\nابتدا خواهیم دید که هرکدام از این اعداد به چه و سپس معنای عدد ۱۰۲۲ را برای شما بیان خواهیم کرد.\nعدد ۱ همیشه بروایات که چیز جدیدی آغاز می شود و معمولاً مربوط به استقلال و الهام گرفتن است. شما اعتقادات خود را دارید و زندگی خود را ایجاد می کنید.\nعدد ۰ به عنوان عدد انرژی جاودانه ، جریان زندگی و آزادی شناخته می شود.\nهمچنین عدد ۲ وجود دارد که مربوط به روابط و مشارکتها ، همکاری و تعادل است. قبلاً گفتیم که این عدد دو برابر در عدد ۱۰۲۲ ظاهر می شود ، بروایات معنی که قدرت آن بسیار قوی است.\nاگر عدد ۱۰۲۲ در زندگی شما ظاهر شده است ، مطمئناً پیام بسیار مهمی را از برای شما به ارمغان می آورد. این عدد تا بر اهداف خود متمرکز شوید و صبر داشته باشید. باید در نظر داشته باشید که موفقیت در طول شب نمی تواند اتفاق بیفتد.\nهمچنین بسیاری از معانی دیگر مربوط قدرتمند است و اگر می خواهید آنها را کشف کنید ، باید خواندن این متن را ادامه دهید.\nعدد ۱۰۲۲ که از شر همه ترسهایی که در زندگی دارید خلاص شوید. شما را تشویق کنند که چیز جدیدی را امتحان کنید و بعضی اوقات از منطقه راحتی خود خارج شوید. باید به خود و مهارت های ایمان به خداوند داشته باشید باشید زیرا این امر به شما در رسیدن به اهداف خود کمک می کند.\nهمچنین عدد ۱۰۲۲ که شما باید همیشه تکرار کنید.\nوقتی به عدد ۱۰۲۲ بهتر نگاه کنید ، می بینید که در این عدد زیادی ترکیب وجود دارد.\nقبلاً گفته ایم که عدد ۱ ، ۲ و ۰ چیست ، اما باید بگوییم عدد ۱۰ ، ۲۲ و ۱۰۲ به چه . این تا معنی عدد ۱۰۲۲ را بهتر بشناسید.\nبنابراین ، باید بگوییم که عدد ۱۰ عدد ایمانی است که شخص در زندگی دارد. در واقع ، شما به اعتقاد دارید و پیامی را که از دنیای به شما می رسد قبول می کنید.\nعدد ۲۲ که زمان آن رسیده است که رویاهای خود را تحقق بخشید. عدد ۱۰۲ نمادی از خوشبختی و محافظتی است که شما وارد زندگی شما می کنند.\nعشق و عدد ۱۰۲۲\nاگر عدد شما ۱۰۲۲ باشد ، به این که در دوره آینده در عشق بسیار خوشحال خواهید شد. اگر به تازگی غمگین شده اید ، باید بدانید که شما چیزهای خوب بسیاری را در زمینه عشق برای شما به ارمغان می آورند.\nاول از همه عدد ۱۰۲۲ تا انتخاب های صحیح داشته باشید و احساسات خود را بدون ترس ابراز کنید.\nهمچنین ، هنگامی که عدد ۱۰۲۲ را میتوان فهمید ، پس دیگر نباید در تصمیمات خود شک کنید.\nعدد ۱۰۲۲ که باید با شریک زندگی خود صحبت کنید و به شریک زندگی خود بگویید که واقعاً چه احساسی دارید واقعاً در روابط خود چه می خواهید. ممکن است وقت آن باشد که زیباین خواسته ها و خیالات خود را در عشق بگوییم.\nاما اگر در یک رابطه نباشید ، برای ارسال احساسات خود عدد ۱۰۲۲ را میتوان فهمید. شما باید به شخصی که دوست دارید نزدیک شوید و به آن شخص بگویید که واقعاً برای او چه احساسی دارید.\nعدد ۱۰۲۲ که شجاعت و صداقت در هنگام عشق و روابط بسیار مهم هستند.\nحالا وقتی می دانید وضعیت عشق عدد ۱۰۲۲ چیست ، چند واقعیت جالب راجع خواهید دید.\nحقایق جالب درباره عدد ۱۰۲۲\nیک واقعیت جالب وجود دارد که عدد ۱۰۲۲ با عدد ۵ مرتبط است ، زیرا ۱ + ۰ + ۲ + ۲ ۵ است. این به آن معنی که اگر می خواهید همه چیز را درباره عدد ۱۰۲۲ بدانید ، باید معنای را نیز جستجو کنید. عدد ۵\nبا دیدن عدد ۱۰۲۲\nهمانطور که قبلاً نیز گفتیم ، عدد ۱۰۲۲ همه ترس ها را از زندگی خود حذف کنید و شهامت انجام برخی کارهایی را که قبلاً انجام نداده اید ، داشته باشید. زمان شروع چیز جدیدی در زندگی شما باشد.\nاگر می خواهید پیشرفت کنید باید این کار را انجام دهید. اگر فقط در خانه نشسته باشید و منتظر باشید ، هرگز موفقیت نخواهید داشت.\nعدد ۱۰۲۲ به شما شجاعت و قدرت می بخشد تا به جلو بروید و به تمام اهداف خود برسید.\nالبته اگر در همه جا عدد ۱۰۲۲ را مشاهده می کنید ، نشانه این است که در آنجا هستند تا به شما کمک کنند و به شما کمک کنند\nشما پشتیبانی می کنید\nبه شما کمک می کنند تا بر همه موانع موجود در راه خود غلبه کرده و با همه چالش هایی که ممکن است در مقابل شما ظاهر شود ، روبرو شوید. ۱۰۲۲ را میتوان فهمید تا به شما کمک کنند اعتماد به نفس خود را که اخیراً از دست داده اید به دست آورید.\nشکی نیست که عدد ۱۰۲۲ شادی و هارمونی را در زندگی شما به ارمغان می آورد. شما باید از همه چیزهایی که دارید لذت ببرید و باید هر روز از زندگی خود را جشن بگیرید. فراموش نکنید که هنگام موفقیت موفقیت ، افکار و تأییدات مثبت از اهمیت اساسی برخوردار است.\nهمانطور که می بینید بسیاری از معانی مخفی مربوط به عدد ۱۰۲۲ وجود دارد. شما باید بتوانید تشخیص دهید که عدد ۱۰۲۲ از انرژی هایی آمده است و باید بفهمید که این عدد به چه .\nامیدواریم که پس از خواندن این متن بتوانید بهتر بفهمید که وقتی عدد ۱۰۲۲ در زندگی شما ظاهر می شود چه معنی دارد.\nفراموش نکنید که می تواند در همه جا ظاهر شود ، بنابراین مراقب باشید و به اطراف نگاه کنید. اگر بیش از یک بار ظاهر شود ، می توانید مطمئن باشید که سعی در جلب توجه شما دارند و چیزی را برای شما تعریف می کنند.\nنوشتهٔ قبلی: ۱۰۲۰ فال – راز – معنی عدد – دیدن این اعداد نشانه چیست و چه مفهومی خواهد داشت ؟\nنوشتهٔ بعدی: ۱۰۳۰ فال – راز – معنی عدد – دیدن این اعداد نشانه چیست و چه مفهومی خواهد داشت ؟\nJ48 دستبند سنگ سیترین ، چشم ببر ، دانه رودراکشا ، چوب زیتون بالا ترین کیفیت سنگ تومان ۱۸۰,۰۰۰


مخالفت پاکستان با تصمیم ترامپ درباره بیت المقدس - مرکز مطالعات آمریکا\nمخالفت پاکستان با تصمیم ترامپ درباره بیت المقدس\nدسامبر 7, 2017 0 Comments\nخبرگزاری ایرنا: وزارت امور خارجه پاکستان با انتشار بیانیه مطبوعاتی مخالفت خود را با تصمیم ‘دونالد ترامپ’ مبنی بر به رسمیت شناختن بیت المقدس به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی اعلام کرد.\nوزارت امور خارجه پاکستان شامگاه چهارشنبه در بیانیه خود آورده است: دولت پاکستان با تصمیم دونالد ترامپ رییس جمهوری آمریکا مبنی بر به رسمیت شناختن بیت المقدس به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی مخالفت می کند.\nاین بیانیه می افزاید: این اقدام نقض آشکار حقوق بین الملل و قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل به ویژه قطعنامه 478 شورای امنیت سازمان ملل متحد در سال 1980 بوده و همچنین از اجماع جهانی در مورد این مهم جلوگیری می کند.\nبراساس بیانیه مطبوعاتی وزارت امور خارجه پاکستان، این اقدام دونالد ترامپ، صلح و امنیت منطقه را تضعیف کرده و چشم انداز صلح پایدار در خاورمیانه را در ابهام قرار می دهد.\nدر ادامه بیانیه آمده است: پاکستان از ایالات متحده می خواهد که از هر اقدامی که وضعیت قانونی و تاریخی قدس شریف را تغییر می دهد جلوگیری کرده و بر اساس قطعنامه های سازمان ملل متحد به ویژه شورای امنیت سازمان ملل متحد اقدام کند.\nهمچنین در بیانیه مطبوعاتی دفتر نخست وزیر آمده است که تغییر سفارت آمریکا به قدس شریف، وضعیت قانونی و تاریخی شهر را تغییر خواهد داد.\n‘خواجه محمد آصف’ وزیر امور خارجه پاکستان نیز در پیام توییتری خود اعلام کرد : با این اقدام آمریکا مبنی بر به رسمیت شناختن بیت المقدس به عنوان پایتخت اسرائیل، وضعیت بیت المقدس عملا تغییر خواهد کرد.\nبه گزارش مرکز مطالعات آمریکا به نقل از ایرنا ، دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا چهارشنبه اعلام کرد که بیت المقدس را به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی به رسمیت می شناسد.\nبه گزارش مرکز مطالعات آمریکا به نقل از ایسنا، به نقل از پایگاه اینترنتی شبکه…\nعریقات: آمریکا برای میانجیگری روند سازش صلاحیت ندارد


راهنمای به روز رسانی وردپرس، پلاگین ها و تم ها – بخش اول - بلاگ آموزش تک\nخانه/وب/راهنمای به روز رسانی وردپرس، پلاگین ها و تم ها – بخش اول\nآموزش تکآوریل 11, 2019\nوردپرس یک سامانه ی مدیریت محتوا یا (CMS (Content management system است که به سبب عملکرد عالی که دارد، محبوبیتش همچنان در حال افزایش است. هر چند wordpress نیز مثل هر چیز دیگری، کامل نیست، و نمی تواند همه ی نیاز های مختلفِ مورد انتظار ما را برآورده سازد. به همین دلیل است که پلاگین ها و تم ها وجود دارند.(توصیه می شود دوره آموزشی طراحی سایت و پکیج آموزش طراحی سایت را مشاهده کنید)\nاگر از وردپرس استفاده می کنید احتمالا پلاگین ها و تم هایی را نصب کرده اید تا نیاز های خاص خود را برآورده سازید. هزاران پلاگین و تم در WordPress.org و سایر وب سایت های شخص ثالث وجود دارد اما نصب پلاگین، تم، و یا حتی خودِ وردپرس، گام اول است.\nوردپرس یک پروژه ی زنده است و توسعه دهندگان در این سیستم مدیریت محتوا کار می کنند تا یک پلتفرم قابل اطمینان را به ما ارائه دهند. با این وجود، هر نرم افزاری ممکن است مشکلاتی داشته باشد. بعضی از آن ها خطا های کاربر هستند و می توان با ایجاد وردپرس ساده تر برای کاربران، از بروز این مشکلات اجتناب کرد. با این حال، بعضی دیگر، اشکالاتی هستند که در پلاگین ها یا تم های شما بزور می کنند و خود را نشان می دهند. برای استفاده از ویژگی های جدید و یا برای جلوگیری از اشکالات بالقوه یا حذف موارد موجود، باید همه چیز را به روز نگه دارید. به روز رسانی هسته ی ورد پرس و همچنین تم ها و پلاگین ها مهم است، و این چیزی است که در این مقاله به آن پرداخته می شود.\nوردپرس و پلاگین ها و تم های آن، مانند هر نرم افزار دیگری که بر روی کامپیوتر شما نصب شده است، یا مانند هر برنامه ی دیگر در دستگاه های مختلف است. توسعه دهندگان، به طور دوره ای، به روز رسانی هایی را ارائه می کنند که ویژگی های جدیدی را ارائه می دهند و یا اشکالات شناخته شده را حل می کنند.\nشاید ویژگی های جدید چیزی نباشد که شما لزوما می خواهید؟ در حقیقت، شاید شما از عملکردی که در حال حاضر دارید راضی هستید و نیازی به موارد بیشتری ندارید؟ با این حال، احتمالا هنوز هم در مورد اشکالات نگران هستید.\nاشکالات نرم افزاری می تواند در اندازه ها و شکل های مختلف باشد. یک اشکال می تواند خیلی بزرگ باشد مانند جلوگیری از استفاده از یک افزونه برای کاربران و یا می تواند بسیار کوچک باشد و برای مثال فقط مربوط به بخش خاصی از یک تم باشد. در برخی موارد، اشکالات حتی می توانند سوراخ امنیتی / security holes جدی باشند.\nصرف نظر از شدت، باگ های نرم افزار باید اصلاح شوند. پس به عنوان یک کاربر، هنگامی که یک به روز رسانی نرم افزاری برای رفع یک مشکل، منتشر می شود، باید نرم افزار را در اسرع وقت به نسخه های امن و پایدار محصول ارتقا دهید.\nهمه ی این بحث ها، برای وردپرس و تم ها و پلاگین های آن نیز صدق می کند. به روز رسانی کار دشواری نیست، پس چه چیزی باعث می شود که به روز رسانی را انجام ندهید؟\nچگونه بدانیم که به روز رسانی وجود دارد؟\nهمان طور که قبلا ذکر شد، به روز رسانی نرم افزار ها بسیار مهم است، اما نمی توانیم هر روز کنترل کنیم که آیا نسخه جدیدی برای وردپرس یا یکی از پلاگین ها یا تم های ما در دسترس باشد، مخصوصا اگر از تعداد زیادی از پلاگین ها استفاده می کنیم.\nخوشبختانه، اگر یک نسخه جدید از وردپرس در دسترس باشد، ممکن نیست آن را از دست بدهید، زیرا پیامی را در بالای تقریبا همه ی صفحه های پانل مدیریتتان خواهید دید. حتی یک پیام دیگر در پایین این صفحات خواهید دید!\nبرای پلاگین ها و تم ها، داستان متفاوت است؛ اما اگر پلاگین ها و تم ها در WordPress.org موجود باشند، CMS می تواند به شما بگوید که نسخه ی جدیدی منتشر شده است. همه ی چیزی که باید انجام دهید این است که از بخش «به روز رسانی ها / Updates» در داشبورد وردپرس بازدید کنید.\nدر بخش منوی کناری که گزینه ی Updates دیده می شود، خواهید دید که چند پلاگین برای به روز رسانی وجود دارد. این شماره همچنین در نوار بالای صفحه و در تمام صفحات وب سایت در هنگام ورود به سیستم ظاهر می شود. اگر این شماره نمایش داده نمی شود، خبر خوب این است که: وردپرس و تمام پلاگین ها و تم ها به روز هستند!\nبه روز رسانی وردپرس بسیار مهم است، زیرا توسط میلیون ها نفر از مردم دنیا مورد استفاده قرار می گیرد؛ بنابراین تنها یک سوراخ امنیتی می تواند بر بسیاری از وب سایت ها تاثیر بگذارد.\nخوشبختانه، وردپرس متن باز است و نقص امنیتی می تواند به سرعت شناسایی و رفع شود. با این حال، به منظور حفظ امنیت، باید ورد پرس خود را به روز کنید.\nبرای به روز رسانی وردپرس، باید بعضی از فایل ها را به صورت دستی یا خودکار اضافه، حذف و جایگزین کنید. اگر در هنگام به روز رسانی، مشکلی رخ دهد نصب وردپرس می تواند دچار مشکل شود و مطمئنا این چیزی نیست که شما می خواهید!\nبه همین دلیل است که قبل از به روزرسانی وردپرس، باید یک نسخه ی پشتیبان تهیه کنید تا مطمئن شوید که می توانید نسخه ی قدیمی که کار می کرده است را بازیابی کنید.\nبه روز رسانی وردپرس با یک کلیک\nاز نسخه ۲٫۷، امکان به روز رسانی وردپرس به سرعت و به آسانی با یک کلیک امکان پذیر است. این روش ترجیح داده می شود، زیرا ورد پرس به طور خودکار فایل های درست را دانلود و جایگزین می کند. به این ترتیب، از اشتباهات و افزایش زمان کار، جلوگیری می شود.\nبرای به روز رسانی وردپرس با یک کلیک، به بخش «به روز رسانی ها» در منوی «داشبورد» بروید. اگر آخرین نسخه ی موجودِ ورد پرس را نداشته باشید، پیام “یک نسخه ی به روزِ وردپرس در دسترس است” را مشاهده خواهید کرد.\nبا کلیک بر روی دکمه دوم (download)، یک آرشیو ZIP از آخرین نسخه وردپرس را دانلود خواهید کرد. پس از آن، قادر خواهید بود که یک نصب جدید از وردپرس ایجاد کنید و یا به صورت دستی، به روز رسانی را انجام دهید. (به روز رسانی به روش دستی، در بخش دوم این مقاله، توضیح داده می شود).\nاولین دکمه، روش به روز رسانی با یک کلیک است. اگر بر روی دکمه Update Now کلیک کنید، وردپرس شما را به صفحه دیگری هدایت می کند که پیشرفت کار را به شما اطلاع می دهد: به صورت خودکار، آخرین نسخه را دانلود می کند، پلاگین های شما را غیرفعال می کند، فایل های درست را جایگزین کرده و دوباره پلاگین ها را فعال می کند. تنها کاری که باید انجام دهید این است که فقط چند ثانیه یا چند دقیقه صبر کنید.\nتا این جا، به روز رسانی وردپرس با یک کلیک توضیح داده شد. اگر می خواهید با روش به روز رسانی خودکار وردپرس و روش به روز رسانی دستی وردپرس آشنا شوید، با ادامه ی این مقاله در بخش دوم همراه شوید.\nهمچنین به روز رسانی تم و پلاگین ها نیز در بخش سوم این مقاله توضیح داده می شود.\nwordpress آموزش وردپرس به روز رسانی وردپرس طراحی سایت طراحی سایت با وردپرس وردپرس