قالب لایه باز پالم\nخانه / شرکتی / قالب لایه باز پالم\nمشاهده سبد خرید “قالب لایه باز بلور” به سبد شما افزوده شد.\nقالب لایه باز پالم عدد\nکاربران گرامی قالب مهندسی پالم با طراحی فوق العاده شیک و اروپایی شما را در برپایی یک وب سایت زیبا و مهندسی و یا شرکتی کمک خواهد کرد. همیشه این جمله را یادتان باشد اعتماد به یک وب سایت و یا هویت یک مجموعه تجاری در فضای اینترنت از وب سایت آن مجموعه رقم میخورد.\nدر این قالب نیز سعی شده جزئیات رعایت شود. قالب شرکتی پالم با رنگ بندی بسیار زیبا و المان های گرافیکی شیک و در نظر گرفتن برند های تبلیغاتی، جایگاه اخبار، اطلاعات تماس شرکت هارمونیه زیبایی در این قالب ایجاد کرده.\nاکر شما مدیر یک مجموعه شرکت تجاری ، مهندسی هستید میتوانید با انتخاب گزینه های سفارشی این قالب و تبدیل این پوسته به یک وب سایت شیک سفارش خود را پرداخت و ثبت نمایید تا در اسرع وقت از واحد فنی با شما تماس گرفته و اقدامات لازم جهت طراحی سایت شما انجام گردد.


ققنوس – Telegram\nکانال رسمی گروه انتشاراتی ققنوس\nانقلاب-خیابان اردیبهشت-بازارچه کتاب\n#فهيم_عطار در کنار نویسندگی از فعالان نوشتن در فضای مجازی است و یادداشت‌ها و روزنگاره‌های زیادی در این‌زمینه دارد. #زهره_حسین‌زادگان پژوهشگر و یکی از مسئولان انتشارات ققنوس که دو کتاب «وقتی سروها برگ می‌ریزند» و «قاب‌های خالی» را از عطار چاپ کرده، در گفتگویی درباره داستان‌نویسی، مهاجرت و تاثیرش بر قلم این‌نویسنده، شروع کارش به‌عنوان مولف، وبلاگ‌نویسی و موضوعاتی از این‌دست با وی گفتگو کرده است.\nخبرگزاری مهر _ گروه فرهنگ: فهیم عطار نویسنده دو کتاب «قاب‌های خالی» و «وقتی سروها برگ می‌ریزند» حدود ۱۴ سال است از ایران رفته و در آمریکا زندگی می‌کند. او متولد سال ۱۳۵۴ است و از جمله نویسندگانی است که به تاثیر مهاجرت بر قلم تاکید دارد......\nعطار در گفتگو با مهر؛ هیچ‌چیز مثل نوشتن درد را تخلیه نمی‌کند/از اینستاگرام می‌ترسم\n379 views 08:33\nاولین برنامه “#کتاب_ببینیم” ققنوس با حضور زهره حسین‌زادگان و سمیه نوروزی\n📝گزارشی از عملکرد و اخبار کتاب‌های گروه انتشاراتی ققنوس در شهریور ۱۳۹۹😊\nInstagram post by انتشارات ققنوس • Sep 21, 2020 at 6:28pm UTC\n233 Likes, 7 Comments - انتشارات ققنوس (@qoqnoospub) on Instagram\n347 views 05:44\nSalar Aghili سخاموزیک\nهوای تو دوباره از سرم به جان من زد و\n307 viewsedited 09:42\n279 views 12:58\n#گرهارت _فون‌راد از عالمانِ ارجمندِ الهیاتِ عهد عتیق است. او در کتاب مختصر و مفید #موسی، نمایی روشنگر از الهیات یهودی ارائه می‌دهد. فون‌راد از رهگذر معرفی حیات و خدمت موسی به مسئلۀ بزرگ‌تری می‌پردازد و آن رابطۀ یهوه با قوم اسرائیل و غایتی است که برای ایشان در نظر می‌گیرد. این کتاب نشان می‌دهد که شناخت موسی با شناخت دین و تاریخ قوم اسرائیل در هم تنیده است؛ زیرا یهوه نخست بر موسی بود که خویش را مکشوف کرد، به او بود که فرامینش را عطا کرد، و به هدایت او بود که قومش را از مصر، سرزمینِ رنج و بردگی، بیرون آورد و هرسۀ این‌ها ارکان و وقایعِ سرنوشت‌سازِ دین و تاریخ قوم اسرائیل به شمار می‌آیند. خوانندۀ این کتاب در می‌یابد که حیات و خدمت موسی جزئی جدایی‌ناپذیر از نقشۀ کلّی خدا برای قوم اسرائیل است و بر این اساس ارزش و اهمیت آن‌ها اولاً و اساساً در کُلیَّت اهداف نجات‌بخشانه‌ای است که یهوه برای قوم در نظر دارد.\nترجمهٔ #محمد_صبائی و #فاطمه_صبائی\n250 viewsedited 13:45\n🎤به‌مناسبت تجدید چاپ آثار “#ویلهام_دیلتای” کتاب به فهم درآوردن جهان انسانی و دانش هرمنوتیک و مطالعه تاریخ، #دکتر_زهره_حسین‌زادگان گفت‌وگویی با مترجم این اثر "دکتر #منوچهر_صانعی_دره‌بیدی" در روز چهارشنبه ساعت ۲۰:۳۰ در صفحه‌ی اینستاگرام انتشارات ققنوس خواهد داشت.\n✔علاقه‌مندان به حوزه‌ی فلسفه خصوصا آثار دیلتای در این گفت‌وگو در کنار دیگر مخاطبان همراه ما باشید...\nمنوچهر صانعی دره‌بیدی #پژوهشگر #فلسفه ایرانی و استاد بازنشسته گروه فلسفه دانشگاه شهید بهشتی است. او از مترجمان کتاب #دانشنامه_زیبایی‌شناسی است که برنده جایزه #کتاب_سال شد.\n📚مجموعه آثار #دیلتای شامل شش جلد از نوشته‌های اصلی دیلتای است که سرتاسر گستره فلسفه او را نشان می‌دهد. این اثر نه تنها منبعی برای تحقیق در #تاریخ و نظریه #علوم_انسانی محسوب می‌شود، بلکه برای تحقیق در زمینه درک فلسفی دیلتای از تاریخ، #زندگی و جهان‌بینی‌ها فراهم می‌آورد. نوشته‌های اصلی او در حوزه‌های #روانشناسی، #زیبایی‌شناسی، #اخلاق و تعلیم و تربیت در کنار برخی رساله‌های تاریخی و نقدهای #ادبی او در این مجلدات مندرج است.\n332 viewsedited 13:49\nخانم سمیعیان در این گفتگو بیان کردند که وقتی #کرونا شد خیلی‌ها گفتند دیدی، علم بر معنویت پیروز شد! دیدی معنویت به کار نیامد!\n💡جالب است بدانیم در این مدت فروش کتاب‌های جوئل اوستین بیشتر هم شده، چرا که ما وقتی از دورن تهی می‌شویم و همش نگرانیم که در نهایت چطور می‌شود، نیاز به یک دستاویز داریم! و اون دستاویز، معنویته!\nامروز روز جهانی مثبت اندیشیه، که با گفتن "همه چی آرومه و ما چقدر خوشبختیم" خیلی متفاوته! مثبت اندیشی یعنی وقایع بد و غم را در وهله اول بپذیریم ولی آن را طور دیگری برای خود معنی کنیم که مانع حرکت ما نشود.\nبه این مناسبت #زهره_حسین_زادگان گپ و گفتی با شبنم سمیعیان مترجم آثار مطرح‌ترین مربی انگیزشی جهان جوئل اوستین، #هر_روز_پنجشنبه_است و #آرامش_پرتو_ایمان داشتیم.\n312 viewsedited 06:38\nکاش واقعا زندگی مثل فیلم هندی بود.\nسر بزنگاه با یک حرف یا یک معجزه یا تصمیم آنی؛ سریع همه چیز روبراه می شد و مشکلات حل.\nدکتر محمودی گفت: نخواب! بیدار باش! به گذشته فکر نکن یا به چشم یک اشتباه و تجربه به آن نگاه کن!\nدر عوض به فردا نگاه کن! فردایی که هنوز پیش روی توست...\nحق داشت آنقدر راحت نسخه بپیچد؛\nآخر در ۲۳ سالگی بیوه نشده بود و مهم تر از او زن نبود...\n297 viewsedited 10:30\nانتظار که چیزِ بدی نیست،\nروزنه امیدی است در ناامیدیِ مطلق.\nمن انتظار را از خبرِ بد بیشتر دوست دارم...\n288 viewsedited 12:13\nمی دونستین موپاسان از برج ایفل متنفر بوده؟ هر روز می رفته تو برج ایفل غذا می خورده چون تنها جای پاریس که از اون جا برج ایفل دیده نمی شه خود برجه…\n258 views 14:43\nحتی مهاجران غیرقانونی هم غرور داشتند.\n253 views 14:44\nاین روزها تعداد کسانی که دوست دارند درددل کنند هزار برابر تعداد کسانی است که نی‌خواهند جشن بگیرند.\n250 viewsedited 14:45\nتنها حسن مستاجر بودن شاید این باشد که خاطرات آدم را طبقه بندی می‌کند.\n278 views 14:49\n«عشق ورزیدن»، این فعل انگلیسی هم مثل همه ی فعل های دیگر زمان دارد. «عشق ورزید » یا «عشق خواهد ورزید » یا «عاشق بود». همه ی این فعل ها فقط نشان می دهند که عشق محدود به زمان است. قطعیتی وجود ندارد. عشق تنها در یک مقطع زمانی خاص وجود دارد. در چینی، عشق می شود «آی»، هیچ زمانی ندارد، نه گذشته ای و نه آینده ای. عشق در چینی یعنی نوعی هستی، نوعی حالت یا موقعیت. عشق یعنی هستی ای که گذشته یا آینده را در بر میگیرد. اگر عشق ما در زمان فعل چینی پا می گرفت، برای همیشه دوام می آورد. آن موقع عشقمان بی انتها می شد.\n286 viewsedited 14:51\nآزادی حیوانات در مقایسه با جنبش‌های آزادی‌بخشِ دیگر مستلزم ازخودگذشتگی بیشتری از ناحیه انسان‌هاست. خودِ حیوانات از مطالبه آزادی‌شان ناتوان‌اند، و توانایی اعتراض علیه شرایطِ خود با رای، تظاهرات یا تحریم را ندارند.\n245 views 09:23\n#انجیل_یهودا، که نزدیک به هزار و هفتصد سال مفقود بود، سرانجام در غاری در مصر پیدا شد. کشف این انجیل یکی از بزرگ‌ترین اکتشافات تاریخی قرن بیستم است، هم طراز با کشف طومارهای بحرالمیت و انجیل‌های گنوسی نجع حمادی. این انجیل، برخلاف انجیل‌های عهد جدید، یهودا اسخریوطی را چهره‌ای کاملاً مثبت و الگویی برای تمام کسانی معرفی می‌کند که آرزو دارند پیرو #عیسی باشند.\n📚کتابی که هم‌اینک در دست دارید نخستین ترجمۀ انجیل یهودا به زبان فارسی است. این انجیل خود بخشی از یک دست‌نوشته یا نسخۀ خطی پاپیروسی است که به «دست‌نوشتۀ چاکوس» مشهور است. این نسخۀ خطی، که در سال‌های پایانی دهۀ ١٩٧٠ میلادی طی حفاری مخفیانه‌ای در مصر کشف شد، سرنوشت پرماجرایی را پشت سر گذاشت تا سرانجام به دست مؤسسۀ نشنال جئوگرافیک رسید. این مؤسسه بی‌درنگ گروهی از متخصصان را برای ترمیم و ترجمۀ انجیل #یهودا برگزید و سرانجام، در سال ٢٠٠٦، ویراست نخست آن را برای اولین بار منتشر کرد.\nدست نوشتهٔ #چاکوس\n423 viewsedited 09:24\nمیخوام مهمون ماه ماه تو باشم ماه ماه تو باشم\n231 viewsedited 10:27\nعشق معطوف به نتیجه نیست. عاشق اصلا نباید به دنبال نتیجه باشد.\n262 viewsedited 11:32\nعشق معطوف به نتیجه نیست. عاشق اصلا نباید به دنبال نتیجه باشد. 👇👇👇👇👇👇 @qoqnoospub\nعشق معطوف به نتیجه نیست. عاشق اصلا نباید به دنبال نتیجه باشد.بلکه اگر بخواهیم از اصطلاحات کانتی بهره ببریم، عشق از جنس نوعی تکلیف است. عاشق همواره مکلف به تکلیف است. مسئله او این است که برای عشقش چه کند، نه اینکه چه سودی کسب کند.\nبه محض انکه امر نااشنا، آشنا شد. یا به بیان دقیق‌تر آشنا به نظر آمد. #سفر تمام می‌شود. در سفر بودن یعنی مواجهه پیوسته با امر نااشنا. سفر خروج از امر آشنا و تجربه امر ناآشناست.\n291 viewsedited 11:34


۱۰۰۱ دلیل برای خرید ردیاب موتورسیکلت | ردیاب برتر\nخرید و فروش ردیاب | ردیاب برتر\n۱۰۰۱ دلیل برای خرید ردیاب موتورسیکلت\nپیشنهادی : بیشتربخوانید ، ۱۰ نکته مهم برای خرید یک ردیاب خوب و باکیفیت که باید به آن توجه داشت؟\nردیاب های GPS در حال حاضر یکی از پیشرفته ترین ابزار هایی هستند که می توانید آنها را خریداری کنید. با طیف گسترده ای از کارایی ها و ویژگی هایی که ممکن است شما حتی آگاه نباشید که چقدر یک دستگاه ردیابی موتور می تواند به شما در زندگی روزمره شما کمک کند. ردیاب برتر لیستی از دلایل رو به شما بابت خرید ردیاب موتور سیکلت GPS در نظر گرفته است.\nیکی از مهمترین کاربردهای استفاده از ردیاب موتور بحث ضدسرقت بودن آن است. در سال ۲۰۱۷ بیش از ۴۶،۰۰۰ موتور سیکلت به عنوان دزدی گزارش شد. این مبلغ به ارزش بیش از ۳ میلیون دلار وسایل نقلیه به سرقت رفته در هر ماه معادل است. در حالی که ممکن است باور داشته باشید که موتورسیکلت شما به اندازه کافی امن است، حقیقت تکان دهنده است که ۸۰٪ از موتورسیکلت ها به سرقت رفته مستقیما از خانه های مردم گرفته شده است. اگر وسیله نقلیه شما هدف قرار گرفته باشد، ممکن است به اندازه کافی سریع واکنش نشان ندهد. یک سیستم ردیابی GPS ممکن است تنها گزینه ای باشد که شما باید ایمنی موتورسیکلت خود را تضمین کنید.\nیکی دیگر از ویژگی های ضدسرقت مفید استفاده از حصارجغرافیایی است. شما می توانید یک حصارجغرافیایی را برای دستگاه تعیین کنید که درصورت ورود و یا خروج از محدوده تعیین شده به شما هشدار داده شود.\nاطلاعات زمان سفر، محل های پارک شده، سرعت و millage و… تا ۶ماه در سرور ذخیره شده و قابل رؤیت می باشد. شما می توانید از Playback استفاده کنید تا داده ها را به صورت زنده ببینید یا داده ها را به عنوان یک گزارش دانلود کنید. با تمام اطلاعات موجود در پلت فرم شما می توانید اطلاعیه های فشار برای هر فرمان مجموعه دریافت کنید. اگر شما بیش از یک ردیاب را دارید، می توانید تمام وسیله نقلیه خود را بر روی یک صفحه ببینید، ایده آل برای اجاره خودرو .\nما درک می کنیم که چقدر خودرو و یا موتورسیکلت شما برای شما مهم است. ردیاب موتورسیکلت بهترین راه برای بالابردن ایمنی موتورسیکلت شماست. هنگامی که یک ردیاب نصب شده است، با خرید ردیاب موتورسیکلت باقیمت مناسب میتوانیم باصرف هزینه کم از سرمایه و اموال خود محافظت کنیم. و هیچ چیز نمی تواند آرامش بیشتری نسبت به یک سیستم ردیابی برای شما فراهم کند.\nاکنون جهت اطلاع از قیمت جدید ردیاب در سال ۱۳۹۷ کلیک نمایید.\n#ردیاب_خودرو #ردیاب_موتورسیکلت #قیمت_ردیاب #خرید_ردیاب #اجاره_خودرو #بهترین_برند_جی_پی_اس #ضدسرقت #باکیفیت #پشتیبانی_24ساعته_و_آنلاین\nبا نصب ردیاب کارایی و امنیت کشتی یا قایق خود را بالا ببرید؟\n5 دلیل مهم که شرکتهای پستی باید از ردیاب جی پی اس استفاده کنند!


استیفان، اولین شهید کلیسای مسیح و درسی برای کلیسای ایران - مشارکت مشایخی فیض\nوبلاگ دسته‌بندی نشده استیفان، اولین شهید کلیسای مسیح و درسی برای کلیسای ایران\nاستیفان، اولین شهید کلیسای مسیح\nایمان، دفاع از ایمان و شهادت او، و درسی برای کلیسای ایران\nنگاهی به نامه اعمال رسولان باب هفتم\nدر این نوشته شما میخوانید:\n۱-بعد از صعود\n۲- ایا میتوان به نوشته لوقا در خصوص استیفان اعتماد کرد؟\n۲- ۱- خلاصه ایی کلی در خصوص تاثیر عظیم شهادت استیفان در رشد و گسترش کلیسا به قلم لوقا\n۳-نگاهی اجمالی به نامه اعمال رسولان باب ۱ تا ۷\n۴-ورود استیفان در نامه اعمال رسولان، قبل از دادگاهی شدن او\n۴ – ۱- اعمال ۶: ۱- ۵- استیفان، عضو شورای هفت نفره\n۴ – ۲- اعمال ۸ – ۱۰- استیفان در برابر یهودیان هلنیست\n۴ – ۳-اعمال ۱۱- ۱۵- استیفان در برابر شورای یهود\n۵-دفاعیه استیفان اعمال ۷ : ۱- ۶۰\n۵ – ۱-اعمال ۷ : ۱- ۱۷ – از ابراهیم تا یوسف\n۵ – ۲-اعمال ۷: ۱۸-۴۴- از موسی تا داود\n۵ – ۳-اعمال ۷: ۴۵- ۵۰ از داود تا به اسارت بابل\n۵ – ۴-اعمال ۷ :۵۱-۶۰-آخرین سخنان و شهادت استیفان\n۶-چگونه میتوانیم از استیفان برای کلیسای ایران درس بگیریم؟\nشهرت به هم زدن و اسمی از خود در کردن هرگز در نقشه و نیت شاگردان و پیروان مسیح در کلیسای اولیه نبوده است. زمانی که روح القدس خداوند بر طبق وعده عیسای مسیح بر تمامی شاگردان ریخته شد، در هدایت این روح مقدس بود که تمامی شاگردان روز به روز، ذره ذره قادر گشتند تا تمامی پیشگویی ها و حقایق نوشتجات موسی، مزمور و انبیاء را در باره عیسای ناصری که چندی پیش بین آنها زیست، سپس شاهد این بودند که بر بالای صلیبی مانند دزدی مصلوب گشت و در قبری که از آن خودش نبود دفن کردند، را بطور اسرار آمیزی به هم ربط بدهند. دریابند که اگر نبی هزاران سال پیش چنین پیشگویی نمود، منظور این بود که عیسی چنین کرد. اگر داود چنین گفت، عیسای مسیح را دیده بود که چنین خواهد شد. اگر اشعیاء چنین نوشت، دقیقا همان چیزی بود که بر پسر انسان وارد شد. بدینوسیله، غبارهای درک و فهم سخنان مسیح در زمانی که با آنها بود از ذهن آنها برداشته شد. همانطور که یوحنای رسول در ابتدای شرح حال زندگی عیسای خداوند چنین نویشت: « پس وقتی که از مرده گان برخاست شاگردانش را بخاطر آمد که این را بدیشان گفته بود آنگاه به کتاب و به کلامی که عیسی گفته بود ایمان آوردند.» ( یوحنا ۲ : ۲۲ ) یا بار دیگر که قید کرد: « و شاگردانش اولا این چیزها را نفهمیدند لکن چون عیسی جلال یافت آنگاه بخاطر آوردند که این چیزها در باره او مکتوب است و همچنان به او کرده بودند.» ( یوحنا ۱۲ : ۱۶ )این مجموعه حقایق آنچه در نوشتجات تورات و مزمور و انبیاء در باره عیسای ناصری که مسیح وعده داده شده بود ثبت گشته بود از پیروان مسیح شاهدان زنده ایی ساخت که ذره ذره و نه یک شبه و ناگهانی، تمامی امپراطوری روم و دنیای آن روز را تکان داد. نه با سلاح و نه با لشکرکشی و نه با گرفتن انتقام بلکه با زیستن مسیحی، با تحمل در شکنجه و ازار، با وفادارماندن به مسیح. آنها پاسخ زندانها را با دعاها و سرودها دادند و پاسخ سنگهایی که برای مرگ آنها به سمت آنها زوزه میکشید برای دعا و آمرزش گناه آنانی که آنها را سنگسار میکردند! در این حقیقت تاریخی کلیسای مسیح، درس ارزنده ایی برای کلیسای ایران وجود دارد. و من قصد دارم صفحه ایی از این حقیقت را در زندگی یکی از پیروان مسیح با شما در میان بگذارم.\nایا میتوان به نوشته لوقا در خصوص استیفان اعتماد کرد؟\nقبل از اینکه حتی در خصوص دادگاهی شدن و شهادت استیفان به قلم لوقا این مقاله را آغاز کنم جا دارد که میزان اعتماد و درستی نوشته لوقا را در این خصوص برای آن گروهی که قصد دارند تا با شک و تردید به آن نگاه کنند روشن کنم.\nاگر مصلوب شدن عیسای مسیح را حوالی سال ۳۳-۳۴ بعد از میلاد بدانیم و حادثه مکاشفه پولس رسول در راه دمشق و ملاقات او با عیسای زنده را حوالی سالهای سی و پنج بعد از میلاد( اعمال باب ۹ )، که دقیقا پس از به شهادت رسیدن استیفان روی میدهد؛ پس شهادت استیفان را میتوانیم تقریبا نه چندان دور پس از صعود عیسای مسیح به آسمان بدانیم. و میدانیم که لوقا نویسنده این واقعه یک شاهد زنده این ماجرا نبوده است. او در واقع در بخش ۱۶ ایه ۱۰ اعمال رسولان پس از دیدن رویای مکادونیه و عزیمت به آنجا همراه پولس رسول میشود. پس لوقا چگونه اطلاعات خود را در خصوص استیفان و دادگاهی او و سخنان او که در بخش ۷ روی داده است جمع آوری میکند؟\nما میدانیم، همانطور که خود لوقا در ابتدای نوشته خود در انجیل لوقا که شرح حال زندگی عیسای مسیح میباشد با صداقت و ظرافت یک تاریخ نویس نوشته خود را ثبت کرده است. او اعتراف میکند که نوشتجات او در باره زندگی عیسای مسیح و همچنین نامه دوم او به همین شخص، که نامه اعمال رسولان باشد دارای چنین مشخصاتی میباشد:\n۱-امور در خصوص مسیح و کلیسای او و هر آنچه روی داده بود در خفا و پنهانی روی نداده بود بلکه همه آن را دیده بودند و بسیاری نیز از آن نوشته بودند. ( لوقا ۱: ۱ )\n۲-آنچه به لوقا رسیده بود از جانب کسانی بود که «نظارگان و خادمان کلام بودند». ( لوقا ۱ : ۲ )\n۳-و لوقا همه آن چیزها را که از این افراد قابل اعتماد و شاهدین عینی وقایع شنیده و دیده بود با دقت بررسی کرده و به ترتیب روی دادن آن برای خواننده خود نوشته بود. ( لوقا ۱ : ۳ )\n۴-خواننده او، جناب تیوفلس، هم در باره عیسای مسیح و هم در باره کلیسای جوان که در اورشلیم آغاز شده و تا به روم رفته بود باخبر بود. ( لوقا ۱ : ۴ )\nبا دانستن این چند اصل اساسی در باره درک درست نوشته لوقا، هم انجیل لوقا و هم نامه اعمال رسولان، میتوانیم بگوییم او موضوع دادگاهی استیفان را از شاهدین عینی در داخل دادگاه استیفان شنیده بود. میدانیم که شایول طرسوسی ، پولس رسول، کسی بود که در زمان سنگسار کردن استیفان لباسهای شاهدینی که استیفان را سنگسار کردند را نگه داشته بود. آیا احتمال دارد که پولس رسول خود در تمام مدت دادگاهی شدن استیفان در دادگاه حضور داشته و همه سخنان او را شنیده بود؟ یا یکی از رهبران مذهبی که حکم برای سنگسار کردن استیفان داده بود، بعدا به عیسای مسیح ایمان آورده و شرح حال دادگاه را برای لوقا گفته بود؟ ایا احتمال میرود که حتی خود لوقا بعنوان یک پزشک و بعنوان یکی از افراد ناشناخته اما مهم در شوری حضور داشته است؟ نمیدانیم. ما مسلما پاسخی قاطع برای این سوالات نداریم اما در هدایت روح القدس خدا به نوشته لوقا که در هدایت و از نفس روح القدس بوده است اعتماد میکنیم و به صراحت و روشنی او و نحوه جمع آوری کردن اطلاعات خود. ما باور میکنیم که او در باره استیفان و دادگاهی و شهادت او از کسی یا کسانی اطلاعات خود را جمع کرده بود که شاهدین زنده واقعه بودند.\nخلاصه ایی کلی در خصوص تاثیر عظیم شهادت استیفان در رشد و گسترش کلیسا\nلوقا که نویسنده نامه اعمال رسولان و روایت زندگی عیسای مسیح که به انجیل لوقا معروف میباشد را به ثبت رسانده است به خواننده خود در روایت زندگی عیسای مسیح چنین میگوید که « و چون روزهای صعود او نزدیک میشد روی خود را به عزم ثابت بسوی اورشلیم نهاد.» ( لوقا ۹ : ۵۰ ) از این آیه به بعد در نوشته لوقا در حقیقت خواننده با شرح حال زندگی عیسایی مسیحی آشنا میشود که هر روز به مرگ خود نزدیک و نزدیکتر میگردد. و این نهایتا در لوقا بخش ۲۳ روی میدهد. اما در همان بخش ۹ بعد از اینکه لوقا این را قید میکند میخوانیم که در مسیر راهی که میرفتند بسیاری اشتیاق پیروی کردن از او را ابراز کردند و عیسای مسیح به هر کدام از آنها پاسخی مناسب میدهد تا اینکه میخوانیم. « و کسی دیگر گفت خداوندا ترا پیروی میکنم لیکن اول رخصت ده تا اهل خانه خود را وداع نمایم. عیسی ویرا گفت کسی که دست را به شخم زدن دراز کرده از پشت سر نظر کند شایسته ملکوت خدا نمیباشد.» ( لوقا ۹ : ۶۱- ۶۲ )\nشاید بتوان با قدرت گفت، استیفان کسی بود که به روشنی و با صراحت شایستگی خود را برای ورود به ملکوت خدا نه تنها نشان داد بلکه آن را ثابت نمود. در واقع وقتی استیفان دست خود را به شخم زدن دراز کرد دیگر هرگز به پشت سر خود نظر نکرد تا اینکه جان خودش را برای ایمانش و اعتراف آن در همان اوایل تولد کلیسای مسیح هدیه کرد.\nاین درست است که به جز یکنفر تمامی شاگردان عیسای مسیح نهایتا به نحوی جان خود را برای عیسای مسیح و انجیل او فدا کردند و همچنین در طول تاریخ کلیسا ما شهیدانی توانمند داریم. قصد من برتری یکی بر دیگری نیست. بلکه قصد من نشان دادن اولین شهید کلیسای اولیه است. آنطور که او ایمان خود را شریک شد. از آن دفاع کرد. در برابر ریاکاران و مذهبیون که باوری غلط و گناهکارانه داشتند ایستاد و حاضر شد حتی جان خودش را برای ایمان و اعتراف خود بدهد. بدون هیچ شک و تردید بر طبق سندیت کتابمقدس شهادت استیفان بعنوان نقطه آغازین گسترش و پخش شدن انجیل عیسای مسیح به سراسر دنیای آن روز شد. در حقیقت وقتی عیسای مسیح در نامه اعمال رسولان باب ۱ آیه ۸ رو به شاگردان خود کرده و فرمود: «لیکن چون روح القدس بر شما میاید قوت خواهید یافت و شاهدان من خواهید بود در اورشلیم و تمامی یهودیه و سامره و تا اقصای جهان.» از این آیه تا زمان شهادت استیفان، که زمان تقریبی یکسال میگذرد، هیچکدام از ایماندارانی که چنین فرمانی را از عیسای خداوند شنیده بودند حتی یک وجب از اورشلیم بیرون نرفتند!! و خداوند قصد کرد تا اراده خود را برای به کمال رسانیدن فرمان و نیت نهایی پادشاهی خود به عمل برساند، پس خداوند استیفان را برگزید. تا این استیفان باشد، نه دیگر دوازده شاگرد که سوگند خورده بودند تا حاضرند برای او بمیرند، اولین تعمید مرگ را برای خداوندش بگیرد و از مرگ او درخت کلیسای مسیح در اورشلیم و تمامی یهودیه و سامره و تا اقصای جهان ریشه بدواند.\nزیرا این در نامه اعمال رسولان است که بلافاصله پس از شهادت استیفان در باب هشتم میخوانیم: « و در آنوقت جفای شدید بر کلیسای اورشلیم عارض گردید به حدی که همه جز رسولان به نواحی یهودیه و سامره پراکنده شدند.» ( ۸: ۱ ) و این انقلاب عظیمی در مسیر گسترش خبر پادشاهی خداوند شد. تا این زمان انجیل فقط در بین یهودیان پخش میشد نه غیریهودیان. اما میخوانیم که فیلیپس از همکاران استیفان در شورای هفت نفره کلیسای اورشلیم، پس از بشارت در سامره( جایی که مردم و سرزمین آن مورد تنفر یهود بود،) و آوردن پطرس و یوحنا به سامره و بشارت آنها در آن سرزمین، با هدایت روح القدس در راه غزه با خواجه حبشی ملاقات میکند.( نه تنها خواجه بودن این شخص باعث طرد شدن او توسط یهودیان بود بلکه حبشی بودن او نیز.)( اعمال ۸ : ۲۶- ۴۰ ) در باب دهم ملاقات پطرس با کرنیلیوس که یک افسر رومی بود را میخوانیم. خود پطرس علنا به آنها میگوید که مجاز نیست یک یهودی با بیگانگان در رابطه باشد یا به خانه آنها وارد شود. اما پطرس میگوید خداوند بوسیله رویایی که در فصل ۱۰ اعمال میخوانیم به او نشان داده بود «هیچکس را حرام یا نجس نخوانم.» ( اعمال ۱۰ : ۲۸ ) این یک انقلاب عظیم در بین یهودیانی بود که به مسیح خداوند ایمان آورده بودند. این تلالو وعده خداوند به ابراهیم در پیدایش باب ۱۲ بود که بوسیله یکنفر تمام دنیا برکت خواهد دید. آن یکنفر عیسای مسیح بود نه ابراهیم. و به نظر من استیفان و شهادت او نقطه عطف این پخش شدن خبر پادشاهی مسیح به سراسر ملتهای دنیا بود. پخش کردن خبر برکت یافتن ملتها با ایمان آوردن به مسیح خداوند. این همان انقلابی بود که تقریبا سه سال پیش عیسای خداوند آن را آغاز کرده بود آن را نشان داده بود در باره آن سخن گفته بود اما گوش و چشم و دل بسته شاگردان آن را ندیده بود. تا اینکه رستاخیز مسیح. تا اینکه نزول روح القدس. تا اینکه شهادت استیفان.\nدر باب یازده یکبار دیگر از قلم لوقا در خصوص تاثیر شهادت استیفان چنین میخوانیم: «و اما آنانی که به سبب اذیتی که در مقدمه استیفان بر پا شد متفرق شدند تا فینیقیا و قبرس و انطاکیه میگشتند و به هیچ کس به غیر از یهود و بس کلام را نمیگفتند.» اما خوب دقت کنید به گسترش انجیل؛ لوقا ادامه میدهد: «لیکن بعضی از ایشان که از اهل قبرس و قیروان بودند چون به انطاکیه رسیدند با یونانیان تکلم کردند و به خداوند عیسی بشارت میدادند.» ( اعمال ۱۱ : ۱۹- ۲۰ ) اکنون خوب دقت کنید! این گسترش و پذیرش یهودیان و غیر یهودیان در شهر انطاکیه که یکی از مهم ترین و با ارزش ترین شهرهای تحت تسلط روم بود، باعث چنان استقبالی از پیام انجیل شد که ابتدا برنابا به آنجا رفت، برنابا به دنبال پولس که در این زمان در طرسوس بسر میبرد رفت و او را به انطاکیه آورد و به این منوال، انطاکیه بعنوان مرکز یا پایگاه مبشران مسیحی در آن زمان شد. از انطاکیه بود که مبشرین به سراسر دنیای آن روز برای بشارت انجیل پخش شدند. کمااینکه پولس و برنابا چنین کردند. و نهایتا در سفرهای بشارتی پولس رسول میبینیم که خبر انجیل عیسای مسیح تا به افسس و نهایتا تا به روم پیش میرود.\nنهایتا خود پولس رسول که شایول طرسوسی بود و خود یکی از رای دهنده گان به سنگسار کردن استیفان، از همین عمل خود پس از مکاشفه زنده با عیسای خداوند این واقعه را بعنوان یکی از شهادتهای تغییر زندگی خود بسوی مسیح در برابر شورای یهود که او را در معبد اورشلیم بازداشت کرده بودند اعلام میکند. او در واقع اینگونه در برابر شورای یهود در خصوص اصالت و درستی پیام بشارت انجیل عیسای خداوند دفاع میکند که، درست روزی که او رای به سنگسار و کشتن استیفان داد و در پی کشتن مسیحیان بود، درست در همین باور بود که مسیح او را خواند و برگزید. ( اعمال ۷: ۵۹ و ۲۲: ۱۹- ۲۱ )\nیا آیا آیا آخرین جملات رو به مرگ استیفان، در حالی که سنگها سبوعانه از هر طرف بر سر و صورت و بدن او یورش میبردند و فقط یک هدف داشتند که جانش را از تنش بدر کنند، لیکن به رغم آن چنین به آواز بلند فریاد زد: «خداوندا این گناه را بر اینها مگیر!» ( اعمال ۷ : ۶۰ ) بعدها تمام قلب و فکر و جان شایول طرسوسی را تسخیر خود کرد؟ احتمال آن بسیار زیاد است.\nاگر شهادت استیفان چنین تاثیری بر تاریخ کلیسای اولیه گذاشت، آیا هنوز امروز میتواند برای کلیسای جوان ایران، (جوان از حیث یک کلیسای نوین و نوآور شده، نه کلیسای کاتولیک و ارتدکس و کلیسای ارامنه ایران، بلکه کلیسای کتابمقدسی ایران که پس از ۱۳۵۷ رشدی سرسام آور داشته است،) چنین تاثیری زنده و پرتوانی داشته باشد؟ من فکر میکنم، قطعا چنین است. من باور دارم استیفان و شهادت او درسی زنده و قدرتمند برای ایمانداران مسیحی ایرانی و کلیسای نوین و کتابمقدسی ایران است. اجازه بدهید تا این را به شما نشان بدهم.\nنگاهی اجمالی به نامه اعمال رسولان از باب ۱ تا ۷\nقبل از اینکه وارد بخش ۷ که دفاعیه و شهادت استیفان است بشویم باید به مسیر نوشته لوقا تا به بخش ۷ نگاهی بسیار مختصر و مفید بیاندازیم. زیرا بدون دیدن آن تاحدودی سر نخ شهادت استیفان را گم میکنیم!\nما این را میدانیم که نامه اعمال در حقیقت بخش دوم نوشته لوقا به شخصی بنام « تیوفلس» ( لوقا ۱: ۳ و اعمال ۱:۱ ) میباشد. ما در انجیل به قلم لوقا با زندگی عیسای مسیح، شخصیت و کار او آشنا میشویم. با تعلیم و نهایتا با مرگ و رستاخیز او. در نوشته دوم، اعمال رسولان، لوقا قصد دارد تا هدف و انگیزه تمام آنچه عیسای مسیح انجام داد را ثبت کند: یعنی بنای کلیسا و آغاز فعالیت آن بر روی زمین. همانطور که بالاتر قید شد، در حقیقت این خارج از زمینه اصلی و هدف اصلی نوشتن اعمال رسولان نیست اگر بگوییم که در همان فصل اول نامه اعمال رسولان، عیسای خداوند که در حال صعود و بازگشت نزد پدر آسمانی و جایی که از آنجا آمده بود، رو به شاگردانش چنین فرمود: « لیکن چون روح القدس بر شما میاید قوت خواهید یافت و شاهدان من خواهید بود در اورشلیم و تمامی یهودیه و سامره و تا اقصای جهان.» ( اعمال ۱ : ۸ ) در واقع مابقی روایت تاریخی نامه اعمال رسولان، از فصل ۲ تا ۲۷، چگونه تحقق یافتن همین فرمان و ماموریت داده شده به شاگردان توسط عیسای خداوند بود.\nپس بخش اول شامل صعود عیسای مسیح به آسمان و گردهم آمدن شاگردان مسیح و منتظر ماندن در اورشلیم تا وعده روح القدس را که عیسای مسیح به شاگردان خود داده بود را دریافت کنند میباشد.\nدر بخش دوم، وعده عیسای مسیح روی میدهد. ما از نزول روح القدس خدا از آسمان میخوانیم. همان وعده ایی که قبلا عیسای مسیح در باره آمدن و فرستادن او در باره کار او و ماموریت او با شاگردانش سخن گفته بود. موعظه پطرس رسول، تعمید هزاران نفر و یکدلی و اتحاد پیروان مسیح و آغاز تولد کلیسای عیسای مسیح. ( یوحنا ۱۴ : ۱۵- ۱۷ و ۱۶ : ۷- ۱۴ و نامه اعمال رسولان ۱ : ۴ )\nدر بخش سوم نامه رسولان. پطرس و یوحنا مرد مفلوجی را شفا میدهند این شفا باعث میشود تا مردم در بهت و شگفت به آنها نظر کرده و به موعظه پطرس گوش کنند. و پطرس از فرصت استفاده کرده به عیسایی که مسیح قیام کرده از مرگ که مسیح وعده بود بشارت میدهد. و مردم را به توبه و بازگشت از گناهان دعوت میکند.\nدر بخش چهارم ما بازداشت پطرس و یوحنا را توسط شورای یهود داریم. یک شب در زندان افتادن آنها. و این مجددا فرصتی دیگر به پطرس و یوحنا میدهد تا آنها به عیسایی که مسیح قیام کرده از مرگ که مسیح وعده بود بشارت بدهند. آنها به تهدید شورا اهمیتی نمیدهند و از ایمان خود دفاع میکنند. و یکدلی کلیسای اولیه. برنابا که معروف به تشویق کننده بود به خواننده اعمال رسولان معرفی میشود.\nبخش پنجم، ما کار و نقش زنده و مستقیم روح القدس را در رشد کلیسا داریم. سپس مجددا بازداشت شدن اینبار « رسولان» را داریم. نمیدانیم چند نفر بودند و چه کسانی بودند اما میدانیم پطرس یکی از آنها بود.( ۵ : ۲۹ ). اینبار آنها را مستقیم به زندان انداخته اما فرشته خداوند آنها را آزاد کرده و آنها مجددا به بشارت دادن در معبد و اورشلیم ادامه میدهند اما مجددا توسط شورای یهود بازداشت میشوند. آنها بار دیگر از ایمان خود دفاع میکنند. به عیسای مسیح قیام کرده از مرگ بشارت میدهند که مسیح وعده بود. در آیه ۴۰ میخوانیم: « و رسولان را حاضر ساخته تازیانه زدند و قدغن نمودند که دیگر بنام عیسی حرف نزنند.» سپس لوقا گویی برای تعجب یا شاید هم خنده خواننده خود بلافاصله ادامه میدهد: «و ایشان از حضور اهل شوری شاد خاطر رفتند از آنرو که شایسته آن شمرده شدند که به جهت اسم او رسوایی کشند. و هر روزه در هیکل و خانه ها از تعلیم و مژده دادن که عیسی مسیح است دست نکشیدند.» ( ۵ : ۴۱- ۴۲ )\nدر باب ششم است که استیفان وارد میشود. در این بخش که آغاز میشود با اختلاف نحوه مدیریت نیازمندان کلیسا بین دو گروه مختلف از حیث ماهیت و ریشه اصالت آنها؛ شورای کلیسای اورشلیم از بین اعضای خود تصمیم به تشکیل یک شورای هفت نفره را میدهد که این معضل را حل کنند. نام این هفت نفر را داریم و یکی از آنها استیفان است. لوقا به اسم استیفان این را وصل میکند: « استیفان مردی پر از ایمان و روح القدس.» ( ۶ : ۵ ) ابتدا برای ما جالب بنظر میرسد، اما بعد که ماجرای استیفان را میخوانیم درک میکنیم چرا لوقا باید چنین تعریفی را به استیفان بدهد.\nورود استیفان به نوشته لوقا\n۶: ۱- ۵ استیفان عضو شورای هفت نفره برگزیده شده توسط کلیسای اورشلیم\nما به جز ایات انگشت شماری اطلاع خاصی از اصل و نسب استیفان نداریم. با توجه به اسم او میدانیم که یهودی الاصل نبوده بلکه از ایمانداران هلنیست یهودی. دقیقا از کدام سرزمین بود؟ این را هم نمیدانیم. اما میدانیم که هلنیستهای یهودی در تمام سرزمین اسراییل،اردن، سوریه، مصر، اسیای مرکزی(ترکیه فعلی) حتی تا به روم نیز پر بودند. استیفان زمانی وارد نوشته لوقا میشود که در بین بیوه زنان عبری و هلنیست در خصوص تقسیم درست مایحتاج آنها اختلاف پیش آمده بود. و کلیسای اورشلیم تصمیم میگیرد تا برای حل اختلاف گروهی از ایمانداران که از دو زمینه هلنیست و عبری آمده اند را انتخاب کند.\nدر فصل ششم نامه اعمال رسولان آیه اول، ما از دو گروه « هلینستیان» و «عبرانیان» میشنویم. هلنیستها یهودیانی بودند که به احتمال زیاد با فرهنگ و رسوم یونانی خو گرفته اما هنوز در زیر شریعت موسی و تمامی قوانین یهود بسر میبردند. این گروه از زمان امپراطوری یونان شکل گرفته و گسترش یافتند و تقریبا در سرتاسر اسراییل حضور داشتند. به نظر میرسد که در زمان امپراطوری روم گروه های متفاوتی از این هلینیستها از سراسر اسراییل به اورشلیم و شهرهای حومه آن امده و کنیسه هایی را شکل داده و در آن مراسم و سنتهای یهود را دنبال میکردند. به هر حال، وقتی کلیسای اورشلیم تصمیم گرفت برای حل معضل این دو گروه بیوه زن افرادی را انتخاب کند، افرادی را انتخاب میکند که از زمینه فرهنگی و سنتی این دو گروه آشنایی داشته باشد. اما از حیث ایمان مسیحی و باوری که کلیسای اورشلیم بر آن استوار بود میبایست شرایط دیگری نیز جدای هویت و ملیت خود نیز میداشتند. شرط انتخاب این شورای هفت نفره چه بود؟ این هفت نفر میبایست ( ۶: ۳ ):\n۱-نیک نام باشند.\n۲-پر از روح القدس باشند.\nدقت کردن به این سه شرط اهمیت بسزایی دارد.\nنیکنام باشند. کسی که در بین ایمانداران و در بین غیرایمانداران در شهر نامش به نیکی برده شده باشد به دلیل اعمال نیک و رفتار نیکی که از او سر زده است و ایماندار و غیرایماندار میتوانست به شهرت و خوب بودن آنها شهادت دهند.\nپر از روح القدس باشند. نه اینکه روح خدا بر او بیشتر از ایماندار دیگری باشد. ( فرض و تعلیم غلط بعضی از فرقه های مسیحی) روح خدا یکسان به همه ایمانداران داده شد و میشود. وقتی مسیح با شاگردانش بود نفرمود که من از پدر سوال میکنم و تسلی دهنده دیگر به بعضی زیاد و بعضی کم عطا خواهم کرد. بعضی از آن پر خواهند شد و بعضی از آن نصفه یا یک سوم! وقتی در بخش دوم ایات ۳- ۴ روح القدس بر ایمانداران ریخته شد هیچ صحبت از میزان و مقدار آن نیست. شما در هیچ جا چنین تعلیمی نمیخوانید. پس منظور چیست؟ میزان پر از روح القدس شدن در میزان ایمان و رفتار و زندگی مسیحی شخص است. همه یکسان روح القدس را دارند اما همه یکسان از او و از حضور او و از کار و خدمت او استفاده نمیکنند. اگر همه از ماهیت روح القدس خدا از مقام و شخصیت و کار او باخبر باشند. همه از روح القدس حقیقتا پر خواهند بود. استیفان یک نمونه بارز این گفته است.\nحکیم باشد. خیلی از انسانها دانش بسیار دارند و بسیاری میدانند اما لزوما حکمت ندارند. زیرا حکمت دانش انسانی نیست بلکه دانش الهی. حکمت یکی از رازهای الهی و کلید ایمان درست است. زیرا تنها در حکمت است که شما در راستای فرامین و خواسته های خدا قدم میزنید. زیرا دهنده حکمت خود خداست نه انسان. در حقیقت خداوند برای شناختن او، حکمت را به رایگان به برگزیدگان خود به هدیه میدهد. اما راز و اصل حکمت چیست؟ خود عیسای مسیح. مسیح برای ایمانداران خود حکمت و عدالت و قدوسیت است.( اول قر. ۱ : ۳۰ ) و استیفان از این سهم نیز برخوردار بود. سهم فراوانی از ایمان به عیسای خداوند.\n۸- ۱۰ استیفان در برابر یهودیان هلینست\nوقتی به آیه هشت میرسیم به نظر میرسد که استیفان بیشتر از آنچه بر او دست گذاشته شده بود تا معضل « خدمت یومیه» ( ۶ : ۱ ) بین بیوه زنان هلینست و یهودی را حل کند انجام میدهد. یا آن گروه هفت نفره ماموریت داده شده را تکمیل کرده بودند و اکنون در وقت آزاد خود در بشارت انجیل مسیح بودند یا اینکه اینکار را در حال انجام ماموریت خود انجام میدادند. در هر دو حالت، آیه هشت به خواننده میگوید که استیفان در میان مردم( مردمی که شواری هفت نفره در بین آنها خدمت میکردند یا مردم اطراف؟) با فیض و قوت آیات و معجزات عظیمی را بروز داد. آیه ۹ دیگر از معجزات استیفان صحبت نمیکند بلکه مباحثه و مجاب کردن آنها در پیام انجیل. این افرادی که با استیفان بحث میکردند چه کسانی بودند؟ لوقا میگوید انها از کنیسه ایی بودند که مشهور بود به گروهی از «لیبرتیان و قیروانیان و اسکندریان و از اهل قلیقیا و آسیا.» ( ۶ : ۹ ) احتمال اینکه این گروهها هلنیست بوده باشند بسیار قوی است. و احتمال این بسیار زیاد است که این کنیسه یک کنیسه مخصوص و مجزا برای یهودیان هلنیست بود که آغاز به فعالیت در اورشلیم کرده بود. و این کاملا معنا میدهد که چون استیفان خود یک هلنیست بود با یهودیان هلنیست وارد بحث و گفتگو میشود. اما لوقا در خصوص ماهیت این گفتگوی آنها چه میگوید؟ تعداد آنها بسیار بود اما استیفان فقط یک نفر( احتمالا) اما لوقا میگوید « و با آن حکمت و روحی که او سخن میگفت یارای مکالمه نداشتند.» ( ۶: ۱۰ ) این همان حکمت و روحی بود که آن را در میزان انتخاب شورای هفت نفره در ۶ : ۳ میخوانیم. اینجا استیفان از هر سه هدیه ایی که خداوند به او داده بود نه فقط در حل مشکل امور مایحتاج روزانه بین بیوه زنان یهودی و هلنیست بلکه آن را در بشارت و دفاع از ایمان مسیحی خود استفاده میکند.\nدر این خصوص درسی برای من و شما وجود دارد و اینکه ما چگونه از هدایای روح القدس که به ما عطا داده شده است بطور همه جانبه استفاده میکنیم.\n۱۱- ۱۵ استیفان در برابر شورای یهود\nلوقا در آیه ۱۱ به زبان خودمانی فارسی میگوید که این اعضای کنیسه هلنیست حریف استیفان نشدند! چون حریف او نشدند بر ضد او توطئه کردند« پس چند نفر را بر این داشتند که بگویند این شخص را شنیدیم که به موسی و خدا سخن کفر آمیز میگفت.» ( ۱۱ ) وقتی این شاهدین کاذب را پیدا کردند سپس« قوم و مشایخ و کاتبان را شوارنیده بر سر وی تاختند و او را گرفتار کرده به مجلس حاضر ساختند.» چه مجلسی بود؟ لوقا به ما نمیگوید. اما میدانیم که در آن مشایخ و کاتبان (۱۲) حضور داشتند. آیا شورای سنهدرین بود؟ ایا شورای محلی بود؟ با توجه به مسیر داستان، در می یابیم که این شوری یک قدرت و یک رسمیت داشت چه در میان قوم چه در میان حکومت روم، زیرا اجازه سنگسار کردن را داشت. به هر حال، این شوری برای محاکمه کردن استیفان بنا به اتهامی که به او زده بودند نیاز به شاهدینی داشت ( که خود جای سوالی بسیار است زیرا میزان درستی این شاهدین را هیچکس تایید نمیکرد، در باره عیسای مسیح نکردند و در باره استیفان نیز میبینیم که نمیکنند!) پس یهودیان هلنیست، لوقا مینویسد: « و شهود کذبه بر پا داشته گفتند که این شخص از گفتن کفر آمیز بر این مکان و تورات دست برنمیدارد. زیرا او را شنیدیم که میگفت این عیسی ناصری این مکان را تباه سازد و رسومی را که موسی به ما سپرد تغییر خواهد داد.» ( ۱۳- ۱۴ )\nاین دشمنان کورصفت مسیح تقریبا همین کار را با عیسای خداوند در زمانی که او را بازداشت کردند انجام دادند. ابتدا بر علیه او شهادت دروغ دادند. ( متی ۲۶ : ۵۹ ) شاهدین دروغ آورده و بر علیه او اتهام زدند. ( متی ۲۶ : ۶۱ ). سحرگاه به جرم الوهیت دستور مرگش را صادر کردند( متی ۲۶ : ۶۴- ۶۶ ) صبح، وقتی او را نزد پیلاطس بردند جرم را عوض کرده و گفتند او ادعا میکند مسیح و پادشاه است تا خیانتی بر ضد روم قلمداد شده و روم او را مصلوب کند. ( لوقا ۲۳ : ۱- ۲ )\nدر مورد دادگاه استیفان تقریبا گویی دادگاه عیسای مسیح تکرار میشود! به مسیح اتهام زدند، مسیح اتهام را پاسخ نداد. او را زدند، توهین نکرد. اما ساکت مانند « بره ایی که نزد پشم برنده اش » خاموش باشد، ساکت بود. میبینیم که در تمام این موارد از آیه۱۱ که یاغیان بر سر او ریختند تا آیه ۷ : ۱ که نمیدانیم دقیقا چند ساعت طول کشیده بود، هیچ سخنی از استیفان نداریم. استیفان در چه حالی بود؟ ترسیده بود؟ پشیمان شده بود؟ سست شده بود؟ هیچکدام از اینها! اتفاقا لوقا به ما میگوید درست در پایان تمام اتهامات و احتمالا زدن ها و توهین ها، وقتی روبروی تمامی شورای سنهدرین و روبروی مردم ایستاده بود همه جماعت « بر او چشم دوخته صورت وی را مثل صورت فرشته دیدند.» ( ۶ : ۱۵ ) در این زمان استیفان هنوز هیچ چیز نگفته بود. ما از او هیچ سخنی را نشنیده ایم. پس این شباهت مانند چه بود؟ لوقا میگوید صورت وی را مثل صورت فرشته دیدند. هر جایی که در نوشتجات کتابمقدس ما از حضور فرشتگان میخوانیم از نور درخشنده ایی میخوانیم که حاضرین را به زانو در آورده و باعث وحشت آنان میگردد. پس اگر حضور فرشته ها همواره در نور خیره کننده بوده، پس میتوانیم گمان ببریم که صورت استیفان بدلیل درخشندگی بیش از حد توجه همه را به خود جلب کرده بود. اما آنقدر درخشنده نبود که شورای یهود و مردم را به وحشت و ترس درآورده و یا به زانو بیافتند: صورت وی را مثل فرشته دیدند، به نظر میرسد که درخشندگی خاصی بر صورت استیفان ریخته شده بود که توجه همه را به خود جلب کرده بود. آیا استیفان در این زمان در پیش نور روی خداوند میخرامید؟( مزمور ۸۹: ۱۵ ) تا اینگونه پیروزی را برای خداوند به ارمغان بیاورد؟( مزمور ۴۴ : ۳ ) نور مسیح بود؟( یوحنا ۸ : ۱۲ ) نور انجیل جلال بود؟( دوم قرنتیان ۴ : ۴ ) یا اینکه « نور معرفت جلال خدا در چهره عیسی مسیح» بود که از چهره استیفان در این زمان میدرخشید؟(دوم قرنتیان ۴: ۶ ) یا اینکه همانطور در دعای پیورتن مسیحی میخوانیم: « عیسی بر جان من مانند نوری از بهشت لبخند میزند.» ( از کتاب دره رویاها، مجموعه دعای پیورتن ها.)\nمن باور دارم درخشندگی سیمای استیفان مجموعه ایی از همه اینها بود. زیرا در دفاعیه ایمان خود این را ثابت میکند که او نه در حضور دشمنان مسیح بلکه در حضور خود مسیح ایستاده است و ایمان خود و باور خود سخن میگوید و نور سیمای مسیح مستقیم بر او میتابید.\n۷: ۱- ۵۳ دفاعیه استیفان\nدقت کنید به نحوه دفاع استیفان. اتهامی که یهودیان به او زده بودند چه بود؟ در ایات ۱۱ و ۱۳ و ۱۴ فصل ششم تقریبا سه اتهام را به او زده بودند: در باره خدا، در باره موسی و در باره معبد اورشلیم. استیفان چگونه پاسخ میدهد؟ دقیقا بر همین سه مورد تاکید میکند.\nاولا اگر خوب دقت کنید بر خلاف دیگر راویان عهد جدید که آیات و نامهای انبیایی را در آوردن آیات بکار برده اند. استیفان هیچ نامی از هیچ نوشته ایی نمیبرد اما تاریخ قوم خود را چنان به خوبی میداند که قادر است با ظرافت از آن بخوبی استناد کند. دوما، بدون هیچ شک و تردید با توجه به سخنان او از ایات ۱ تا ۵۳ میتوانیم باور داشته باشیم که او تمامی تورات و مزامیر و انبیاء را به خوبی میدانست. اما با توجه به نوع اتهام یهودیان به او، او دقیقا در همین سه مورد متهم شده از کتابمقدس با آنها صحبت کرده و آنها را محکوم میکند. سوما، هیچکدام از سخنان استیفان بر خلاف کلام نبود. یعنی اینکه شورای یهود به تمام سخنان استیفان بدون اینکه او را مانع شوند گوش دادند، این به خودی از صحت نقل قول او سخن میگوید. تا اینکه به نتیجه گیری خود استیفان در ایات۵۱- ۵۳ رسید.\nبه نظر میرسد که با کمی دقت، برای اینکه استیفان قادر باشد به سه اتهام یهودیان هلنیست بر علیه او که در خصوص خدا و موسی و معبد بود پاسخ بدهد او تاریخ اسراییل را به سه قسمت تقسیم میکند:\n۱-از برگزیدگی ابراهیم تا یوسف: پیشدانی خدا\n۷: آیات ۱ تا ۱۷\nاستیفان از آغاز شروع میکند: « خدای ذوالجلال بر پدر ما ابراهیم ظاهر شد.»( ۷: ۲ ) کی؟ استیفان میگوید: «وقتی که در جزیره بود قبل از توقفش در حران.» در نوشته موسی ما نمیخوانیم که خداوند با ابراهیم زمانی که او هنوز در اور کلدانیان بود هیچ ملاقاتی داشته یا بر او ظاهر شده باشد. گفتگوی خدا با ابرام از فصل ۱۲ آغاز میشود. و فصل ۱۲ زمانی روی میدهد که ابراهیم با سارا و برادرزاده خود لوط در حران بسر میبرد. در حران است که خداوند با ابراهیم ملاقات کرده و به او میفرماید که به سمت کنعان پیش برود. پس چرا استیفان میگوید که خدا بر ابراهیم قبل از توقفش در حران وقتی در جزیره بود ظاهر شد؟ من فکر میکنم استیفان به استناد سه آیه از سه نفر چنین برداشتی کرده است. موسی در همین کتاب پیدایش باب ۱۵ آیه ۷ از قول یهوه که با ابراهیم سخن میگوید چنین مینویسد: « پس وی را گفت من هستم یهوه که ترا از اور کلدانیان بیرون آوردم تا این زمین را به ارثیت به تو بخشم.» بعدها یوشع در آخرین سخنان خود با قوم اسراییل که وارد سرزمین وعده شده بودند چنین اعتراف تکان دهنده ایی را به قوم اسراییل میکند که ما آن را از قلم موسی نخوانده بودیم: « یوشع به تمامی قوم گفت که یهوه خدای اسراییل چنین میگوید که پدران شما یعنی طارح پدر ابراهیم و پدر ناحور در زمان قدیم به آن طرف نهر ساکن بودند و خدایان غیر را عبادت مینمودند. و پدر شما ابراهیم را از آنطرف نهر گرفته در تمامی زمین کنعان گردانیدم.» ( یوشع ۲۴ : ۲- ۳ ) و نفر سوم نحمیاء است که وقتی قوم پس از روزه و توبه کردن از گناهان خود دور هم جمع میشوند در حال دعا و ابراز پشیمانی رو به یهوه چنین برای گناهان قوم اسراییل شفاعت میکند: « تو ای یهوه آن خدا هستی که ابرام را برگزیدی و او را از اور کلدانیان بیرون آوردی و اسم او را به ابراهیم تبدیل نمودی.» ( نحمیاء ۹ : ۷ )\nبه نظر من با توجه به این سه سندیت، وقتی استیفان به شورای یهود چنین میگوید که خدای ذوالجلال وقتی ابراهیم در اور کلدانیان بود بر او ظاهر شد در حقیقت قصد دارد تا توجه همه آنها را به یک حقیقت جلب کند: این خدای ذوالجلال بود که ابراهیم را از اور کلدانیان از میان خانواده بت پرست او بیرون آورد نه ابراهیم با نقشه و برنامه ریزی قبلی خودش! پس چون این تنها خداست که بر طبق پیشدانی خود، ابراهیم را با طرح الهی خود از جزیره بیرون میاورد پس هیچکس نباید به این ببالد که فرزند ابراهیم است زیرا او انسانی بسیار نیکو بود و شریعت خدا را دنبال میکرد، پس یهوه او را برگزید. در ابراهیم هیچ نیکی ایی نبود. ( این خود اساس و شیرازه قران را در باره امامان شیعه و خلیفه های سنی بر باد میدهد که هیچکدام از آنها معصوم و بیگناه نبودند.) دوم اینکه تا هیچکس به مقام و رتبه و آداب و شریعت دینی و مذهبی خودش نبالد و خود را برتر از دیگری نداند و باور نکند که او برگزیده مطلق خداست زیرا تمام شریعت و آیین مذهبی موسی را انجام میدهد. با بیان اینکه خدا بر ابراهیم زمان که هنوز در اورکلدنیان بود ظاهر شد، که هنوز ختنه نشده بود ظاهر شد، این حقیقت را بیان میکند که تمام نسل اسراییل را خدا نه از روی لیاقت و خوب بودن یا متمایز بودن ابراهیم یا نسل او برگزید، بلکه همه بخاطر فیض رایگان خود خدا بود.\nاز اینرو از آیه ۱ تا ۱۷ استیفان از ابراهیم تا یوسف که در مصر بود را خلاصه میکند. در تمام این ۱۷ آیه بارها و بارها حضور خداوند، وفاداری خدا، محبت خدا و انجام وعده های خدا را به ابراهیم میخوانیم.\n۲-از انتخاب موسی تا زمان داود: کار و نقش موسی\n۷: آیات ۱۸- ۴۴\nاز آیه ۱۸ تا ۲۲ استیفان از زمانی صحبت میکند که قوم اسراییل در مصر بسر میبرد، یوسف و کارهای او با آمدن فراعنه جدید فراموش شده، بنابر این قوم اسراییل که به مرور زمان بیشتر و بیشتر میشدند در زیر آزار و جفای مصریان قرار میگیرند. اما خدا بنا به وفاداری خود به عهدی که با ابراهیم بسته بود که سرزمین کنعان را به او و نسل او خواهد داد، موسی را برمیخیزاند. خدا، موسی را که میتوانست در همان زمان بدنیا آمدن کشته شود را از مرگ نجات داده و موسی در مقامی والا رشد میکند اما چون به چهل سالگی میرسد قصد میکند که از برادران عبری خود ملاقات کند. اکنون خوب دقت کنید! بنظر من آیه ۲۴ و خصوصا آیه ۲۵ هسته مرکزی و نیت اصلی استیفان در کل دفاعیه خود است. و این حقیقت دارد چون استیفان آنچه اینجا آن را بیان میکند سه بار دیگر در مسیر گفتگوی خود آن را تکرار میکند، یعنی آیات ۳۵ و ۳۹ و نهایتا آیه ۵۳.\nاو ابتدا در آیه ۲۳ در باره موسی که اکنون چهل ساله بود و در بارگاه فرعون زندگی میکرد سخن میگوید که قصد میکند تا « از برادران خود خاندان اسراییل تفقد نماید.» لطفا دقت کنید به اینکه استیفان از چه فعلی استفاده میکند. او میگوید موسی قصد کرد تا از خاندان اسراییل تفقد نماید، نظر نماید، توجه نماید. این عبارت تفقد را قبلا لوقا در روایت زندگی عیسای مسیح( انجیل لوقا ) بکار برده بود. در دعای زکریاء پدر یحیای تعمید دهنده. وقتی او در خصوص مسیحای موعود چنین دعا میکند: «خداوند خدای اسراییل متبارکباد، زیرا از قوم خود تفقد نموده برای ایشان فدایی قرار داد. و شاخ نجاتی برای ما برافراشت در خانه بنده خود داود.» ( لوقا ۱ : ۶۸ ) بعد از اینکه عیسای مسیح بر بیوه زنی که یگانه پسرش را دفن میکرد محبت و شفقت کرده و پسرش را از تابوت برخیزاند. لوقا مینویسد: « پس خوف همه را فراگرفت و خدا را تمجید کنان میگفتند که نبی بزرگ در میان مبعوث شده و خدا از قوم خود تفقد نموده است.» ( لوقا ۷ : ۱۶ ) هم دعای زکریاء و هم اعتراف مردم در حادثه بیوه زن نایینی، به خواننده این برداشت را میدهد که خدا در عیسای مسیح بر قوم خود، خاندان اسراییل تفقد نموده است.\nاستیفان ادامه میدهد: «۲۴ و چون یکی را مظلوم دید او را حمایت نمود و انتقام آن عاجز را کشیده آن مصری را بکشت. » عبارت بکار برده شده « عاجز» توسط استیفان در اینجا در باره کسی صحبت میکند که از خود هیچ توان و قدرتی ندارد که دفاع کند. تماما در زیر فشار خرد شده است. لوقا یکبار دیگر در انجیل لوقا ۱۸ : ۷ همین عبارت را به نحوی دیگر بکار برده است که عیسای خداوند در خصوص قاضی نادرست و بیوه زن سمج که مدام از قاضی طلب عدالت و داوری درست را میکرد چنین میگوید: «و آیا خدا برگزیدگان خود را که شبانه روز بدو استغاثه میکنند دادرسی نخواهد کرد اگر چه برای ایشان در غضب باشد؟»بنظر میرسد که استیفان اینجا قصد دارد از دل و جان موسی سخن بگوید که چگونه برای قوم خویش در رنج بود. عین همین را میتوان به حالت لوط مشابه کرد که پطرس میگوید از «رفتار فاجرانه بی دینان رنجیده بود.» ( دوم پطرس ۲: ۷ ) به رغم این دلسوزی و شفقت موسی به قوم خود در اجرا کردن عدالت، استیفان میگوید « ۲۵ پس گمان برد که برادرانش خواهند فهمید که خدا بدست او ایشان را نجات خواهد داد اما نفهمیدند.» ( خروج ۲: ۱۱- ۱۲ ) این ما را بیاد نوشته یوحنای رسول میاندازد که « بنزد خاصان خود آمد و خاصانش او را نپذیرفتند.» ( یوحنا ۱ : ۱۱ )\nسپس استیفان از واقعه بعدی صحبت میکند که موسی اینبار دو عبری را میبیند که با هم در جنگ و دعوا هستند و قصد میکند تا آن دو را از هم جدا کند. جالب اینجاست که آنچه در بکار بردن افعال و کلمات در اینجا بکار برده شده است تقریبا بسیار مشابه به حالت آن شخص عبری بود که توسط یک مصری ازار میدید. در این روز دوم حالت این دو شخص عبرو عین حالت حادثه قبلی ترسیم شده است. یعنی اینکه اینبار این دو شخص اسراییلی بودند که رفتاری ظالمانه داشتند. برای همین است که موسی رو به آنها میگوید: «به یکدیگر چرا ظلم میکنید؟» ( ۷ : ۲۶ ) با دانستن این، موسی قصد میکند تا به میان آنها رفته و به این ظلمی که به هم میکردند آنها را آشتی و مصالحه بدهد. عبارتی بجا و عمیق در کتابمقدس آنگاه که خدا با قوم گناهکار اسراییل قصد به مصالحه و آشتی دارد. اما آن دو نفر رو به موسی مخالفت کرده و به او میگویند: «چه کسی ترا بر ما حاکم و داور ساخت؟» بدون هیچ شک و تردید این دو اسراییلی از موسی و آنچه او برای دفاع از اسراییلی دیگر انجام داده و زندگی و مقام خود را در خطر قرار داده خبر داشتند، زیرا این را به او میگویند( ۲۸ ) اما استیفان قصد دارد آن « اما نفهمیدند» آیه ۲۵ را با این « چه کسی ترا بر ما حاکم و داور ساخت؟» ربط بدهد. این یک گردنکشی بر ضد خدا و فرستاده او بود. همان کاری که با مسیح عیسی کردند.\nسپس استیفان از چهل سال بعد از زندگی موسی پس از آن واقعه کشتن شخص مصری و فرار از مصر صحبت میکند. موسی اکنون هشتاد سال دارد. خداوند با او در زمین مدیان ملاقات میکند. و یهوه به او میگوید که میخواهد او را به مصر برای رهایی قوم اسراییل که در اسارت مصریان بودند بفرستد، زیرا « همانا مشقت قوم خود را که در مصراند دیدم و ناله ایشان را شنیدم و برای رهانیدن ایشان نزول فرمودم.» ( خروج ۲: ۱۴ و اعمال ۷ : ۳۴ ) اما خدا چه کسی را برای رهبری قوم اسیر شده خود در مصر میفرستد؟ استیفان میگوید: « همان موسی را که رد کردند گفتند که ترا حاکم و داور ساخت خدا حاکم و نجات دهنده مقرر فرموده» ( ایه ۳۵ ) استیفان بخوبی از کلمات برای نفوذ و برندگی گفتگوی خود استفاده میکند: شما موسی را رد کردید و گفتید چه کسی ترا حاکم و داور ما ساخته است؟ خدا همین موسی را حاکم و اینبار بجای داور، استیفان عبارت نجات دهنده را به آن وصل میکند. حاکم و نجات دهنده. خدا چگونه این حاکم و نجات دهنده خود را که برای رهایی قوم از اسارت مصر فرستاد مسلح و مهیا نمود؟ « او با معجزاتی و آیاتی که مدت چهل سال در زمین مصر و بحر قلزم و صحرا بظهور میاورد ایشانرا بیرون آورد.» ( آیه ۳۶)\nنیت استیفان دقیقا خود مسیح بود. او موسی و مسیح را شانه به شانه همدیگر برای قوم مقایسه میکرد. پطرس رسول در روز نزول روح القدس رو به یهودیانی که در اورشلیم حاضر بودند در خصوص سه سال خدمت عیسای مسیح در میان قوم اسراییل چنین اعتراف میکند: «ای مردان اسراییلی این سخنان را بشنوید، عیسای ناصری مردی که نزد شما از جانب خدا مبرهن گشت و به قوات و عجایب و آیاتی که خدا در میان شما از او صادر گردانید چنانکه خود میدانید.» ( اعمال ۲ : ۲۲ ) یوحنای رسول چنین مینویسد: «و دیگر کارهای بسیار عیسی بجا آورد که اگر فردا فردا نوشته شود گمان ندارم که جهان هم گنجایش نوشته ها را داشته باشد.» ( یوحناء رسول ۲۱ : ۲۵ ) قوم اسراییل بخوبی از موسی و آنچه یهوه بواسطه او برای قوم انجام داد باخبر بود و هنوز هم هست.\nبه این باخبر بودن قوم از موسی و گذشته تاریخی خود، استیفان یک نبوت و پیشگویی خود موسی را اضافه میکند که قوم این را نیز میدانست: « این همان موسی است که به بنی اسراییل گفت خدا نبی را مثل من از میان برادران شما برای شما مبعوث خواهد کرد سخن او را بشنوید.» ( آیه ۳۷ ) یکبار دیگر استیفان در پی تایید کردن عیسای ناصری بعنوان همین نبی پیشگویی شده موسی بود. لوقا به خواننده خود در روایت زندگی عیسای مسیح در شرح حال تبدیل شدن هیت عیسای ناصری بر بالای کوه مینویسد. او میگوید در آن روز شاگردان چون داخل ابر غلیظ شدند، این صدا را از آسمان شنیدند که : «این است پسر حبیب من او را بشنوید.» ( لوقا ۹ : ۳۵ ) یوحنا به خواننده خود میگوید که فیلیپس به نتناییل در باره عیسای ناصری چنین میگوید: «آنکسی را که موسی در تورات و انبیاء مذکور داشته اند یافته ایم عیسی پسر یوسف ناصری است.» ( یوحنا ۱ : ۴۵ )\nاما قوم اسراییل که اسیر مصریان بودند و به فیض و رحمت خدا توسط آنکس که او آن را حاکم و نجات دهنده قوم گردانیده و با معجزات و شگفتی های عظیم آنها را بیرون آورده بود چه کردند؟ استیفان ضربه بعدی را وارد میکند: « که پدران ما نخواستند او را مطیع شوند بلکه او را رد کرده دلهای خود را بسوی مصر گردانیدند.» ( ایه ۳۹ )این ویار و بازگشتن به مصر در طول کتابمقدس بعد از خروج اسراییل بارها و بارها در کتابمقدس بعنوان بازگشت به شهوترانی و بت پرستی و ترک خدای پدران و احکام او قلمداد شده است. ( خروج ۱۶ : ۳ و اعداد ۱۱: ۴ و ۵ و ۱۴ : ۳ و ۴ و حزقیال نبی ۲۰ : ۸ و ۲۴ ) از اینرو یکبار دیگر استیفان به این جمله اشاره میکند که اسراییل حاکم و نجات دهنده خود را رد کرد. نه تنها او را رد کردند بلکه تمام کارهای عظیم او را و بنده او موسی را فراموش کردند. خواستند تا خدای دیگری آنها را به سرزمین موعود ببرد و به همکاری هارون گوساله طلایی را ساخته و آن را پرستش کردند. ( خروج ۳۲ : ۱ و ۲۳ ) یهوه چه کرد؟ نه تنها آنها را مجازات نمود بلکه « روگردانیده ایشان را واگذاشت تا جنود آسمان را پرستش نمایند» ( ایه ۴۲ ) این بت پرستی آنها آنقدر ادامه پیدا کرد که ابتدا اسراییل به اسارت آشور و بعد یهودا به اسارت بابل برده شد.( ایه ۴۴ ) عاموس نبی چنین در باره پدران این قوم از زبان یهوه میگوید: «ای خاندان اسراییل آیا شما قربانیها و هدایا برای من مدت چهل سال در بیابان گذرانیدید. نی بلکه خیمه ملکوم خود و تمثال اصنام خویش و کوکب خدایان خود را به جهت خویشتن ساخته بودید برداشتید. پس یهوه که نام او خدای لشکرها میباشد میفرماید که من شما را به آنطرف دمشق جلای وطن خواهم ساخت.» ( عاموس نبی ۵ : ۲۶- ۲۷ )\nپس از اشاره کردن کوتاه در باره به اسارت رفتن اسراییل و یهودا به دست پادشاهان آشور و بابل، استیفان روی سخن خود را به موضوع معبد اورشلیم متمرکز میسازد تا در باره موضوع سوم اتهام زدن به او از خود دفاع کند.\n۳- از داود تا بنای معبد اورشلیم: معبد\n۷: ایات ۴۵- ۵۰\nبعد از اینکه استیفان از یاغیگیری و شرارت قوم در نااطاعتی از یهوه و رد کردن حاکم و نجات دهنده ایی که یهوه او را برای قوم فرستاده بود سخن گفت، توجه شورای یهود را به موضوع معبد اورشلیم جلب میکند. آنچه که برای یهودیان به منزله حضور خدا بود. آنها معبد را حضور خدا در میان قوم قلمداد میکردند و معبد با خود تاریخچه پرفروغ قوم را بیاد میاورد و پادشاهی عظیم داود و سلیمان را. استیفان بدون هیچ حاشیه رفتن به انگیزه و دلیل اصلی ایجاد معبد اشاره میکند. در این بخش استیفان هیچ نه در باره داود میگوید و نه در باره پادشاهی او، شخصیت او، بلکه بطور مستقیم به موضوع ساختن معبد که داود نیت آن را داشت اشاره میکند.\nاستیفان بطور خلاصه میگوید که هر چند داود از نظر خدا مستفیض گشت ( ایه ۴۶ و اول سموییل ۱۶ : ۱ و مزمور ۸۹ : ۱۹ ) اما وقتی خواست برای خدا خانه ایی بنا کند به او چنین اجازه ایی داده نشد.( اول پادشاهان ۸ : ۱۷ و اول تواریخ ۲۲ : ۷ و مزمور ۱۳۲ : ۵ ) اما پسر او سلیمان چنین کرد. اما آیا خدا حقیقتا طالب ساختن خانه ایی برای خود بر روی زمین در میان قومی خاص در مکانی جغرافیاییی خاصی بود؟ خیر! استیفان بر طبق سندیت کتابمقدس اعلام میکند که یهوه، خدای اسراییل هیچوقت در هیچ زمانی از قوم خود بنای معبد را طلب نکرد. از قوم نخواست که برای او مکانی درست کنند تا او در آن ساکن شود. او در درخواست داود برای ساختن معبد چنین فرمود: «آیا تو خانه ایی برای سکونت من بنا میکنی؟ زیرا از روزی که بنی اسراییل را از مصر بیرون آوردم تا امروز در خانه ایی ساکن نشده ام بلکه در خیمه و مسکن گردش کرده ام.» ( دوم سموییل ۷ : ۵ ) خود سلیمان هر چند معبد را میسازد چنین اعتراف میکند: «اما آیا خدا فی الحقیقته بر زمین ساکن خواهد شد اینک فلک و فلک افللاک ترا گنجایش ندارد تا چه رسد به این خانه ایی که من بنا کرده ام.» ( اول پادشاهان ۸ : ۲۷ )\nو استیفان از این حقیقت نوشته کتابمقدس استفاده کرده و به شورای یهود چنین میگوید: « اما سلیمان برای او خانه ایی بساخت. و لیکن حضرت اعلی در خانه های مصنوع دستها ساکن نمیشود چنانکه گفته است. که خداوند میگوید آسمان کرسی منست و زمین پای انداز من؛ چه خانه ایی برای من بنا میکنید و محل آرامیدن من کجاست؟ مگر دست من جمیع این چیزها را نیافرید؟» (آیات ۴۹- ۵۰ و اشعیاء نبی ۶۶: ۱-۲ )\nجالب است که بدانیم استیفان تقریبا از بخش پایانی کتاب اشعیاء در اینجا استفاده میکند. و جالبتر این است که اشعیاء نبی این آیات را چنین ادامه میدهد: «اما به این شخص که مسکین و شکسته دل و از کلام من لرزان باشد نظر خواهم کرد.» ( اشعیاء ۶۶ : ۲ ) در واقع اشعیاء نبی معبد و مراسم مذهبی یهود( که در ادامه نوشته خود آن را قید میکند، آیه ۳) را تماما زیر سوال برده و از جانب یهوه میگوید که خدا از تمام این اعمال متنفر است. چرا یهوه خدای اسراییل از زبان اشعیاء نبی چنین میفرماید: « زیرا چون خواندم کسی جواب نداد و چون تکلم نمودم ایشان نشنیدند بلکه آنچه را که در نظر من ناپسند بود به عمل آوردند و آنچه را که نخواستم اختیار کردند.» ( اشعیاء نبی ۶۶ : ۴)\nبه نظر میرسد که شباهت غریبی به پایان کتاب اشعیاء نبی که با آیات بالا خاتمه می یابد و پایان سخنان استیفان که با آیه ۵۰ به پایان میرسد وجود دارد. اشعیاء نبی از شرارت و طغیان قوم بر ضد قدوسیت یهوه و اخطار به آنها سخن میگوید.\n۵۱- ۶۰ آخرین سخنان و شهادت استیفان\nاز آیه اول فصل ۷ تا آیه ۵۰ میتوانیم دفاعیه استیفان را اینگونه خلاصه کنیم: شما به من اتهام میزنید که بر ضد موسی و خدا سخنان کفر آمیز گفته ام.( ۶ : ۱۱ ) پدران شما بر ضد موسی و فرستاده خدا بودند و دایما خشم و غضب یهوه را با نااطاعتی خود برانگیختند. شما به من اتهام میزنید که به این مکان مقدس و تورات کفر گفته ام. ( ۶ : ۱۳ ) بدلیل گناهان وشرارت پدران شما این مکان مقدس به خواست خدا به دست بیگانگان بارها و بارها نابود و وپران گشت. هر چند خدای قدوس از همان ابتدا مکانی از شما نطلبید این دل شما بود که قصد کرد تا خدا را در مکانی قرار دهد. و تورات موسی از شما اطاعت و پیروی کردن از آن نبی ایی که مانند موسی خواهد بود را خواسته است. شما او را رد کردید. به رغم تمام کارهای شگفت انگیزی که در بین شما به مدت سه سال انجام داد. نتیجه گیری این چیست: شما مرا متهم کرده اید شما هستید که متهم شده اید. این شما هستید که بر ضد موسی و خدا هستید. این شما هستید که کفر گفته و میگوید.\nایا در این زمان شوری همچنان به سکوت خود و شنیدن سخنان استیفان ادامه داده بود؟ بعید به نظر میرسد. زیرا آیات ۵۱- ۵۳ از یک تغییر لحن جدی سخن میگوید. زیرا هیچکدام از این کلمات برنده و دندان شکن در سخنان بالا تاکنون بکار برده نشده بود. گمان من بر این است که پس از آخرین سخنان خود « مگر دست من جمیع این چیزها را نیافرید؟»، استیفان تغییرات و حرکات جدی و یا هیاهو و شورشی را در میان جمع مشاهده کرد. آگاه شد که دیگر فرصت ادامه دادن به او نخواهند داد. زیرا او هیچ نه از عیسی نه از تعالیم او نه از زندگی و آنچه کرده بود سخنی گفته بود. پس استیفان با شجاعت و قوت آتشین روح القدس چنین فریاد بزند: « ۵۱ ای گردنکشان که به دل و گوش نامختونید شما پیوسته با روح القدس مقاومت میکنید چنانکه پدران شما هم چنین شما. ۵۲ کیست از انبیاء که پدران شما بدو جفا نکردند و آنانی را کشتند که از آمدن آن عادلی که شما بالفعل تسلیم کنندگان و قاتلان او شدید پیش اخبار نمودند. ۵۳ شما که به توسط فرشتگان شریعت را یافته آن را حفظ نکردید.»\nگردنکشان، نامختونان، مقاومت کنندگان در مقابل روح القدس، جفا کنندگان به انبیاء، حفظ نکنندگان شریعتی که توسط فرشتگان به شما داده شد، این اتهامات بکار برده شده استیفان بر علیه شورای یهود که متشکل از مشایخ قوم و کاتبان بودند کلمات عادی و روزمره ایی نبود که کسی از آن استفاده کند و زنده بیرون بیاید! پس عکس العمل شورا چه بود؟ بعد از این سخنان استیفان میخوانیم که : «۵۴ چون این را شنیدند دلریش شده بر وی دندانهای خود را فشردند.» چرا؟ مگر او چه گفت؟ توبیخ کردن قوم و رهبران آن کار انبیاء اسراییل در طول تاریخ این سرزمین بوده است اما زمانی که استیفان در آن بسر میبرد هم از حیث سیاسی بغرنج و حساس بود( اسراییل در زیر سلطه روم بود) و هم از حیث مذهبی تکان دهنده بود( رهبران اسراییل بنا بود تا نمونه ایی برای قوم در میان نفوذ فرهنگ روم و یونان در میان نسل آینده قوم باشند). استیفان این شخصیت توخالی این مذهبیون را با این جملات خرد کرده بود.\nبرای درک بهتر این موقعیت استیفان از حیث سیاسی و مذهبی تصور کنید که در زمان جنگ ایران و عراق، شخصی از بین خود طلاب حوزه قم روبروی شورای مصلحت نظام که متشکل از رهبران مذهبی ایران بود میایستاد و درست در زمان جنگ، شورا و رهبریت و تاریخ اسلام را از ابتدا تا به آن روز را به زیر سوال میبرد. جنگ را به زیر سوال میبرد و اعلان میکرد که همه اعضاء شورا گردنکش و نامطیع به اراده خدا و مقاومت کننده با حقیقت الهی و تشنه کینه و نفرت و گرفتن انتقام هستند. خودتان تصور کنید که برای چند ساعت سر این آخوندی که چشم و دلش به حقیقت روشن شده است روی تن او باقی میماند!\nبررسی آیات۵۱- ۵۳\nهیچکدام از سخنان استیفان تا این زمان خارج از تاریخ اسراییل نبود. اما نهایتا انتخاب آخرین کلمات استیفان همه آنها را به خشم آورد. چرا؟ زیرا آخرین سخنان استیفان در آیات ۵۱ – ۵۳ تماما سیمای دیگر تاریخ اسراییل بود که بدون هیچ شک و تردید شورایی که متشکل از کاتبان و مشایخ قوم( احتمالا فریسیان و صدوقیان هم جز آن بودند) که استیفان را دادگاهی میگرد هرگز میل به شنیدن آن نداشت.\nاستیفان رو به آنها گفت: « ای گردنکشان که به دل و گوش نامختونید شما پیوسته با روح القدس مقاومت میکنید چنانکه پدران شما هم چنین شما. » این جملات بکار برده شده توسط استیفان مانند دستان سنگتراش ماهری میماند که با قدرت و ضرافت سنگ سخت را با چکش و گوه خود صیقل میدهد. استیفان تک تک این جملات را با یک حکمت عظیم الهی و با زمینه تاریخی آن در تاریخ اسراییل با مهارتی خاص بکار میبرد. تقریبا تک تک آنها بطور عمده و تاریخی در مهمترین برهه تاریخ اسراییل توسط موسی و انبیاء اسراییل و والاتر از همه توسط روح القدس خدا که نویسنده کلام مقدس خداست، نوشته و ثبت شده و نگه داشته بود تا همه بخوانند.\nواژه گردنکشان اولین بار توسط موسی در نوشته خروج بکار برده میشود.( خروج ۳۲ : ۹ )( تنها در اینجا در کل نوشتجات عهد جدید بکار برده شده است.) یعنی درست پس از ساختن و پرستش گوساله طلایی و خشم خدا که بر قوم ریخته شده و آن روز هزاران نفر در دم شمشیر کشته میشوند. در آن روز یهوه خدای قدوس رو موسی کرده و چنین میفرماید: «این قوم را دیده ام و اینک قوم گردنکش میباشند.» سپس یهوه چنین ادامه میدهد: «و اکنون مرا بگذار تا خشم من بر ایشان مشتعل شده ایشان را هلاک کنم و ترا قوم عظیم خواهم ساخت.» ( آیه ۱۰ ) در فصل سوم پس از اینکه یهوه فرمان میدهد که قوم از کوه سینا کوچ کرده و به سمت کنعان حرکت کند رو به موسی میفرماید که فرشته ایی را پیش روی قوم میفرستد تا اقوام بت پرست را بیرون کند ولی خود به همراه قوم نخواهد رفت. « چونکه قوم گردن کشی هستی مبادا ترا در بین راه هلاک سازم.» ( خروج ۳۳: ۳ ) پس از اینکه موسی به فرمان خدا مجددا لوحه ده فرمان را در بالای کوه سینا مینویسد چنین نزد یهوه دعا میکند: « مستدعی آنکه خداوند در میان ما بیاید زیرا که این قوم گردنکش میباشند.» ( خروج ۳۴ : ۹ )\nحزقیاء پادشاه یهودا، ( تقریبا بین سالهای ۷۱۰- ۶۹۷ قبل از میلاد مسیح) در زمانی که پادشاهی اسراییل در شمال سقوط کرده بود و به دست امپراطوری آشور به اسارت رفته بود، قصد میکند تا پس از سالیان زیادی که شام فصح را اجرا نکرده بودند، باقی مانده گان قوم اسراییل و اهل یهودا را با فرستادن جارچی ها به سراسر این قبایل برای اجرا شام پرشکوه خداوند در اورشلیم دعوت کند. در این اعلانیه حزقیاء پادشاه یهودا میخوانیم: « ای بنی اسراییل بسوی یهوه خدای ابراهیم و اسحق و اسراییل بازگشت نمایید…و مثل پدران و برادران خود که به یهوه خدای پدران خویش خیانت ورزیدند مباشید..پس مثل پدران خود گردن خود را سخت مسازید بلکه نزد خداوند تواضع نمایید.» ( دوم تواریخ ۳۰ : ۶- ۸ ) مزمور نویس در سرودنامه ۷۸ که گویی تاریخ اسراییل را بار دیگر میسراید چنین میگوید: «و مثل پدران خود نسلی گردن کش و فتنه انگیز نشوند، نسلی که دل خود را راست نساختند و روح ایشان بسوی خدا امین نبود.» ( مزمور ۷۸ : ۸ )\nو ارمیاء نبی که پیشگویی ویرانی اورشلیم را میکند چنین مینویسد: «همه ایشان سخت متمرد شده اند.» ( ارمیاء نبی ۶ : ۲۸ ) در کتاب حزقیال نبی باب ۲ که بیش از ده آیه نیست، بیش از شش بار در ترجمه ساپتوجنت( ترجمه یونانی عهد عتیق) یک عبارت را میبینیم: « یاغی و نامطیع» که یهوه به طور مستقیم به قوم اسراییل نسبت داده است.( ترجمه قدیم فارسی این عبارت را « فتنه انگیز » معنی کرده است.) هوشع نبی بطور مستقیم به قوم اسراییل، قبل از سقوط پادشاهی اسراییل به دست امپراطوری آشور، چنین مینویسد: «بدرستی که اسراییل مثل گاو سرکش سرکشی نموده است.» ( هوشع ۴ : ۱۶ )\nاستیفان به لقب گردنکش بودن قوم که قدمتی تاریخی داشت بسنده نمیکند بلکه به آن «که به دل و گوش نامختونید» را نیز اضافه میکند. اتهام نامختون بودن به یک یهودی مثل اتهام دوستدار عمر بودن به یک شیعه است! تمام یهود و سنت یهود و عهد و پیمان یهود بر روی عمل ختنه استوار بود. و چه نادرست آن را درک کرده بودند! سنت ختنه سنت عهد خدا با ابراهیم بود.( پیدایش ۱۷ : ۱۰ ) در خود ختنه هیچ نبود. بلکه عمل آن نشان عهد بود. عهد خدا در باره وفاداری او به وعده های خود به انجام رساندن وعده نجات که در باغ عدن به انسان داده بود و نجات دهنده باید میامد، این بود که برای خدا اهمیت داشت. که ابراهیم بداند و نسل او بداند که خدا به عهد خود وفادار است. خدایی که روح بود به انسانی که جسم بود نشانی جسمانی از وعده روحانی از خدایی که روح بود در جسم انسان داد. تا زمانی که این نشان عهد جای خود را به صلیب جلجتا میدهد.( این خود مبحثی دیگر است.)\nاما ختنه شدن برای قوم اسراییل همه چیز بود. و نامختونی کافر بودن و خارج از قوم خدا و وعده های خدا بودن. عبارت نامختونان در تمام نوشتجات عهد قدیم به امت بیگانه و غیر اسراییلی لقب داده شده بود و اسراییل از این اقوام دوری میکرد. ختنه کردن و ختنه شدن نشانه بستن عهد با خدا بود. از اینرو نویسندگان عهد عتیق از این واژه برای نشان دادن تعهد به خدا و بستن عهد با خدا استفاده میکردند. از این واژه در پهنای گسترده تری به جز ختنه شدن آلت جنسی استفاده کردند تا بتوانند هم در شدت پیام خود و هم در جدیت فرمان و خواسته یهوه با قوم گفتگو کنند.\nموسی در آخرین نوشته خود در کتاب لاویان به مطلبی در این خصوص اشاره میکند. موسی مینویسد: «پس اگر دل نامختون ایشان متواضع شود و سزای گناهان خود را بپذیرند.»( لاویان ۲۶ : ۴۱ ) دل قوم متواضع نبود. سرکش بودند. گردنکش بودند. یعنی دلشان باید مختون میشد، با خدا عهد میبستند که دیگر گناه نکنند. در تثنیه، در آخرین سخنان موسی به قوم اسراییل که آماده میگشت تا وارد سرزمین وعده داده شده شود، مطلبی را میخوانیم که بی شک استیفان قصد داشت تا به آن اشاره کند. « پس غلفه دلهای خود را مختون سازید و دیگر گردنکشی منمایید. زیرا که یهوه خدای شما خدای خدایان و رب الارباب و خدای عظیم و مقتدر و مهیب است که طرفداری ندارد و رشوه نمیگیرد.» ( تثنیه ۱۰ : ۱۶ ) یهوه خدای قدوس از طریق هدایت روح القدس خود از قلم ارمیاء نبی به مردان یهودا و اورشلیم هشدار میدهد: «ای مردان یهودا و ساکنان اورشلیم خویشتن را برای خداوند مختون سازید و غلفه دلهای خود را دور کنید مبادا جدت خشم من بسبب بدی اعمال شما آتش صادر شده افروخته گردد و کسی آن را خاموش نتواند کرد.» ( ارمیاء نبی ۴ : ۴ ) در باب ۹ ارمیاء اقوام بت پرست و دشمنان اسراییل و خود اسراییل را با هم نامختون خطاب میکند: «یعنی مصر و یهودا و ادوم و بنی عمون و مواب و آنانی را که گوشه های موی خود را میتراشند و در صحرا ساکنند. زیرا که جمیع این امتها نامختونند و تمامی خاندان اسراییل در دل نامختون اند.» ( ارمیاء نبی ۹ : ۲۶ )\nتمام این آیات گواه از نااطاعتی و دنبال نکردن فرامین خدای قدوس توسط قوم اسراییل از زمانهای بسیار دور است. هم گردنکش بودن به خدا و هم نامختون بودن در دل و گوش و جان گواه از طغیان کردن بر ضد قدوسیت خدا و تن دادن به خواهشهای جسمانی پدران قوم بود و استیفان این تاریخ سیاه و دردناک گذشته را به یاد شوری میاورد. چرا؟ تا به آنها ثابت کند که خود آنها نیز هنوز چنین هستند! مانند پدران خویش گردنکش و مانند پدران خویش به دل و گوش نامختون بودند: دلهایشان باور نکرد و فیض خدا را نادیده گرفت. و گوشهای آنها کلام و هشدار خدا را نشنید. استیفان گویی ادامه میدهد که از آنجایی که شما نیز« پیوسته با روح القدس مقاومت میکنید چنانکه پدران شما هم چنین شما. کیست از انبیاء که پدران شما بدو جفا نکردند و آن را نکشتند که از آمدن آن عادلی که شما بالفعل تسلیم کنندگان و قاتلان او شدید پیش اخبار نمودند. شما که بتوسط فرشتگان شریعت را یافته آن را حفظ نه کردید.»\nیعنی چه مقاومت کردن با روح القدس؟ یعنی مقاومت کردن با هدایت روح القدس خدا بواسطه کلام ثبت و حفظ شده توسط انبیاء و حتی مقاومت کردن با هشدارها و هدایتهای انبیاء راستین خدا که در هدایت روح القدس قوم را از گناه و شرارت و شکستن احکام او و عواقب و نتایج آن در طول تاریخ هشدار داده بودند. و این نبود که قوم یکبار یا دو بار با روح مقدس خدا مقاومت کرده بودند بلکه استیفان میگوید « پیوسته با روح القدس مقاومت میکنید چنانکه پدران شما هم چنین شما.»\nاشعیاء نبی سالها قبل از به اسارت رفتن اسراییل به دست اشور و بابل در خصوص این قوم چنین میگوید که هر چند خدا شرارت و نااطاعتی های قوم را در ایام قدیم در محبت و فیض خود متحمل شد اما آنها «عاصی شده روح قدوس او را محزون ساختند» یهوه خدای قدوس چه کرد؟ اشعیاء نبی میگوید: «پس برگشته دشمن ایشان شد و او خود با ایشان جنگ نمود.» ( اشعیاء نبی ۶۳ : ۹- ۱۰ ) نحمیاء در سالهای حوالی ۴۴۵ – ۴۳۲ قبل از میلاد مسیح، در زمان بازسازی دیوار اورشلیم از خرابی که توسط امپراطوری بابل باقی مانده بود، در دعایی که به همراه قوم نزد یهوه خدای قدوس انجام میدهد ابتدا نزد یهوه چنین اعتراف میکند که « و روح نیکوی خود را به جهت تعلیم ایشان دادی و مّن خویش را از دهان ایشان باز نداشتی و آب برای تشنگی ایشان بایشان عطا فرمودی.» سپس نحمیاء در ادامه دعای خود چنین میگوید: «اما ایشان متکبرانه رفتار نموده اوامر ترا اطاعت نکردند و به احکام تو که هر که آنها را بجا آورد زنده میماند خطا ورزیدند و دوشهای خود را معاند و گردنهای خویش را سخت نموده اطاعت نکردند. معهذا سالهای بسیار با ایشان مدارا نمودی و به روح خویش بواسطه انبیاء خود برای ایشان شهادت فرستادی اما گوش نگرفتند لهذا ایشان را به دست قوم های کشورها تسلیم نمودی.» ( نحمیاء ۹ : ۲۰ و ۲۹- ۳۰ )\nاما در نظر داشته باشید که در باور مسیحی ما هر گناهی مرتکب شده از جانب انسان فقط گناه به خدا نیست بلکه گناه به خدای تثلیث است: خدای پدر، خدای پسر و خدای روح القدس. یگانگی این تثلیث برای ما بر طبق سندیت کتابمقدس ثابت شده است. وقتی قوم در برابر اراده خدا مقاومت کرده و از او نااطاعتی کردند در واقع در برابر خدای پسر و خدای روح القدس مقاومت کرده و نااطاعتی کردند. لیکن گاها یک گناه خاص به خدای خاص انجام میشود و تنبیه خاص خود را به دنبال دارد. هر چند ما سه خدا و سه داوری و سه نوع عکس العمل متفاوت و تنبیه در خصوص خدای تثلیث نداریم.\nپس مقاومت کردن و گردنکشی کردن در برابر روح القدس خدا چقدر اهمیت داشت. عیسای مسیح فرموده بود که : «از این رو به شما میگویم هر نوع گناه و کفر از انسان آمرزیده میشود لیکن کفر به روح القدس از انسان عفو نخواهد شد. » عیسای خداوند ادامه میدهد « هر کس خلاف پسر انسان سخنی گوید آمرزیده شود اما کسی که بر خلاف روح القدس گوید در این عالم و در عالم آینده هرگز آمرزیده نخواهد شد. » ( متی ۱۲ : ۳۱- ۳۲ )\nسپس استیفان صفحه تاریک دیگر از تاریخ اسراییل را در برابر چشمان شوری ورق میزند: جفا رساندن و کشتن انبیاء فرستاده شده خدا توسط قوم. عیسای خداوند این حقیقت تاریک قوم اسراییل را نه تنها در موعظه سر کوه به شاگردان خویش هشدار میدهد که به آنها جفا خواهند رسانید کمااینکه به انبیاء قبل از آنها چنین کردند( متی ۵ : ۱۲ ) نه تنها آن را در امثال خود میگنجاند( متی ۲۱ : ۳۵- ۴۱ ) بلکه بطور مستقیم رو به رهبران مذهبی یهود چنین فرمود: «وای بر شما ای کاتبان و فریسیان ریاکار که قبرهای انبیاء را بنا میکنید و مدفنهای صادقان را زینت میدهید و میگویید که اگر در ایام پدران خود میبودیم در ریختن خون انبیاء با ایشان شریک نمیشدیم. پس بر خود شهادت میدهید که فرزندان قاتلان انبیاء هستید. پس شما پیمانه پدران خویش را لبریز کردید. ای ماران و افعی زادگان چگونه از عذاب جهنم فرار خواهید کرد؟ لهذا الحال انبیاء و حکماء و کاتبان نزد شما میفرستم و بعضی را خواهید کشت و به دار خواهید کشید و بعضی را در کنایس خود تازیانه زده از شهر به شهر خواهید راند. تا همه خونهای صادقان که بر زمین ریخته شد بر شما وارد آید، از خون هابیل صدیق تا خون زکریاء این برخیا که او را در میان هیکل و مذبح کشتید.» ( متی ۲۳ : ۲۹- ۳۵ ، نگاه کنید به اول پادشاهان ۱۹ : ۱۰ و ۱۴ و دوم تواریخ ۲۴ : ۲۰ – ۲۱ و ۳۶: ۱۶ و نحمیاء ۹ : ۲۶ و ارمیاء نبی ۲: ۳۰ و ۲۰ : ۲ و ۲۶ : ۱۵ و ۲۳ و عاموس نبی ۷ : ۱۰ – ۱۷ و)\nاستیفان در واقع در دو جرم حضار خود را در شوری متهم میسازد( زیرا تاکنون به آنها ثابت کرده بود که چون پدران خود گردنکش و در دل و گوش نامختون و مقاومت کننده در برابر روح القدس هستند.) او نه تنها آنها را در جرم پدران آنها که انبیاء صادق خدا را جفا رسانیده یا کشته بودند مشترک میسازد، همچنین به آنها میگوید همین انبیایی که پدران شما آنها را کشتند در باره آمدن آن « عادل » آن مسیح موعود ( زکریاء نبی ۹ : ۹ ) سخن گفته بود. و شما نیز مانند پدران شما قاتل آن نبی و آن فرستاده خدا هستید زیرا « بالفعل تسلیم کنندگان و قاتلان او شدید» یعنی قاتلان عیسای مسیح. جای تذکر دارد که بدانیم بر خلاف قرآن و باور بسیاری از مردم دنیا و حتی بعضی از بقولنا مسیحیان، یهودیان باعث کشتن مسیح بودند. بله، یهودیان او را تسلیم کردند و نهایتا مسیح مصلوب شد، اما عیسای مسیح آمد تا برای گناهان دنیا بمیرد. از جمله گناهان قوم خود. رهبران و مذهبیون و پیشوایان دینی یهود در حقیقت مانند ابزاری در دستان خدا و در راستای اجرا شدن اراده الهی برای مرگ مسیح که کفاره گناهان دنیا بود بکار برده شد.\nپطرس رسول در موعظه روز پنطیکاست چنین رو به قوم گفت: «این شخص چون بر حسب اراده مستحکم و پیشدانی خدا تسلیم شد شما بدست گناه کاران بر صلیب کشیده کشتید.» ( اعمال ۲ : ۲۳ )\nاستیفان در آخرین سخنان خود، شوری را با حقیقت تاریک دیگر قوم اسراییل روبرو میسازد. «شما که بتوسط فرشتگان شریعت را یافته آن را حفظ نه کردید.» ما آیات متعددی در طول کتابمقدس در خصوص دادن شریعت به موسی توسط فرشتگان نداریم. جز در کتاب تثنیه وقتی موسی در سرودنامه خود چنین میسراید: «یهوه از سینا آمد ( جایی که خداوند شریعت خود را به موسی داد. خروج ۱۹ و ۲۰ )، و از سعیر بر ایشان طلوع نمود، و از جبل فاران درخشان گردید، و با کرورهای مقدسین آمد و از دست راست او برای ایشان شریعت آتشین پدید آمد.» ( تثنیه ۳۳ : ۲ )پولس رسول در یکی از اولین نامه های خود چنین مینویسد: «پس شریعت چیست؟ برای تقصیرها بر آن افزوده شد تا هنگام آمدن آن نسلی که وعده بدو داد شد و بوسیله فرشتگان بدست متوسطی مرتب گردید.» ( غلاطیان ۳ : ۱۹ ) نویسنده رساله عبرانیان میگوید: «زیرا هر گاه کلامی که بواسطت فرشتگان گفته شد برقرار گردید به قسمی که هر تجاوز و تغافلی را جزای عادل میرسید.» ( عبرانیان ۲ : ۲ )\nاهمیت موضوع اشاره شده توسط استیفان در خود شریعت داده شده به موسی زمانی که در بالای کوه سینا بود نیست( قصد من کم اهمیت دادن شریعت نیست)، بلکه اهمیت موضوع در این است که خدا آنقدر بر این قوم فیض و محبت نمود که فرشتگان خود را فرستاد و آنها در هدایت روح القدس خدا با خادم خدا سخن گفته و او شریعت مقدس را برای هدایت و رهبری و زیستن در تقدس و پاکی ثبت کرد و به آنها سپرد تا آن را دنبال کنند و در آن زندگی کنند، لیکن آنها شریعت خدا را « حفظ نکردند.» در واقع استیفان میگوید این موسی بعنوان یک انسان فانی نبود که به پدران شما و در حقیقت به شما، شریعت را سپرد بلکه فرشتگان مقدس خداوند. اما نه پدران شما و نه شما آن را حفظ کردید. عبارت یونانی حفظ کردن در این جمله به مفهوم و معنای دنبال کردن اصول اساسی و حفظ آن اموری خاص است. یا محافظت کردن چیزی با یک میزان درست اندازه گیری، بطور دقیق و جدی. بنابر این تمام شریعت برای نوع و چگونگی دادن شریعت نبود، بلکه برای اجرا کردن مو به موی آن، دوست داشتن آن، اطاعت از آن بود. با تمام نفوذ فرهنگ یونانی و رومی در میان فرزندان اسراییلی ها و شدت و همت مشایخ و کاتبان قوم برای تدریس و اجرا و حفظ کردن شریعت موسی، استیفان به آنها میگوید: شما شریعت خدا را حفظ نکردید.\nجمعبندی آیات ۵۱ تا ۵۳\nبا جمعبندی سخنان استیفان تا پایان آیه ۵۳ میبینیم که او در سه مورد متهم شده یعنی خدا و تورات موسی و معبد اورشلیم، گویی میز محاکمه را برمیگرداند و در واقع این شوری بود ، مشایخ قوم و کاتبان و رهبران مذهبی قوم و تمامی یهودیان هلنیست در دادگاه الهی بودند و متهم شده بودند به تاریخ بلند بالای گردنکشی بر علیه اراده خدا، به دل و گوش نامختون بودن ( یعنی فرامین خدا را به دل نگرفته و احکام او را به گوش نگرفتند،)، مقاومت کنندگان در برابر روح القدس خدا، قاتلان انبیاء صادق خدا و عاملان مصلوب شدن عیسای مسیح بر بالای صلیب، و حفظ و نگه داری نکنندگان شریعت داده شده به قوم که نه توسط انسانی بنام موسی بلکه به دستان فرشتگان بارگاه یهوه خدای قدوس به قوم داده شد.\nپس بی دلیل نبود که بلافاصله پس از پایان یافتن آخرین جملات او در ایه ۵۳ عکس العمل شدید اعضاء شوری را میخوانیم.\nآیات ۵۴ – ۶۰\nلوقا میگوید « چون این را شنیدند دلریش شده بر وی دندانهای خود را فشردند.» آنها حقایق را در باره خود و پدران خود شنیدند، حقایقی که آنها هرگز در باره آن ترجیح میدادند صحبت نکنند و آن را پشت پرده نگه دارند و در عوض خود را الهی و خداپرست و خداترس و اجرا کننده شریعت خطاب کنند. اما غافل از این بودند که اعمال امروز آنها گویای دل سنگ و توبه نکرده آنها بود، همان دل پدران آنها.\nدلریش شدن از شنیدن حقایق الهی اولین بار نبود که روی میداد. قبلا نیز این را خوانده بودیم. لوقا به خواننده خود میگوید وقتی عیسای مسیح برای اولین بار پس از تعمید خود از یحیی در کنیسه ایی در ناصره لوحه اشعیاء نبی را برای آنها خواند و به جماعت فرمود که او آن پیشگویی نبی است. و مردم او را مسخره کردند و او بی ایمانی آنها را با بیوه زنی در صرفه و صیدون و نعمان سریانی مقایسه کرد. لوقا مینویسد که آن روز: «پس تمام اهل کنیسه چون این سخنان را شنیدند پر از خشم گشتند. و برخاسته او را از شهر بیرون کردند و بر قله کوهی که قریه ایشان بر آن بنا شده بود بردند تا او را به زیر افکنند.» ( لوقا ۴ : ۲۸- ۲۹ )\nدر اعمال باب ۵ وقتی پطرس و شاگردان عیسای مسیح را بازداشت کرده و به روبروی شوری میاورند. پطرس در شجاعت و قوت روح القدس رو به شوری میگوید که شما عیسای مسیح را به بیگانگان سپردید تا مصلوب شود اما خدا او را از مرگ برخیزانید که ما شاهدان او هستیم و خدا همین مسیح مصلوب را خدا و سرور و نجات دهنده برای اسراییل ساخت تا بوسیله او توبه و آمرزش گناهان باشد. وقتی شورای اورشلیم این را شنیدند، لوقا میگوید: «چون شنیدند دلریش گشته مشورت کرده که ایشان را به قتل برسانند.» ( اعمال ۵ : ۲۹- ۳۳ ) سالها بعد پس از اینکه پولس رسول را یهودیان در معبد اورشلیم دستگیر کرده و قصد کشتن او را داشتند او در برابر فوج خشمگین جماعت از خود دفاع میکند و پس از اینکه میگوید به دلیل بی ایمانی قوم اسراییل در رد کردن خبر نجات عیسای مسیح او توسط عیسای مسیح به نزد بیگانگان فرستاده شده تا همین خبر نجات را به آنها بدهد. عکس العمل مردم و حضار مجلس گویای خشم و نفرت همین حالت دلریش شدن آنها در لوقا ۷ : ۵۴ میماند: «پس تا این سخن دو گوش گرفتند آنگاه آواز خود را بلند کرده گفتند چنین شخص را از روی زمین بردار که زنده ماندن او جایز نیست. و چون غوغا نموده و جامه های خود را افشانده خاک به هوا میریختند.» ( اعمال ۲۲ : ۲۱- ۲۳ )\nاما همین دلریش شدن یکبار هم پس از شنیدن حقیقت الهی و از دل توبه کار حاصل میگردد. پس از پایان یافتن موعظه پرقدرت پطرس رسول در روز پنطیکاست میخوانیم که لوقا مینویسد: «چون شنیدند دل ریش گشته به پطرس و رسولان گفتند ای برادران چه کنیم؟» ( اعمال رسولان ۲ :۳۷ )\nفشردن دندان بر روی دندان به دو معنا در کتابمقدس آمده است. یکی زمانی است که گویای وجود درد و رنج بینهایت است که قابل تحمل نیست. این را بارها عیسای مسیح در خصوص روز داوری در جهنم بکار برده که به همراه گریه آمده است. گریه و فشار دندان بر دندان. و بیش از همه در نوشته متی این بکار برده شده است زیرا مخاطبین متی یهودیان بودند.( متی ۸ : ۱۲ و ۱۳ : ۴۲ و ۵۰ و ۲۲ : ۱۳ و ۲۴ : ۱۵ و ۲۵ : ۳۰ و لوقا ۱۳ : ۲۸ )\nحالت دوم، نشان دادن خشم از طرف شخص مقابل بوده است، دلیل عصبانیت بیش از حد. میخوانیم که ایوب چنین میگوید: «در غضب مرا دریده و بر من جفا نموده است، دندانهایش را بر من افشرده و مثل دشمنم چشمان خود را بر من تیز کرده است.» ( ایوب ۱۶ : ۹ ) مزمورنویس در همین مضمون میسراید که : «مثل فاجرانی که برای نان مسخرگی میکنند دندانهای خود را بر من می افشرند.» ( مزمور ۳۵ : ۱۶ ) جای دیگر میسراید: « شریر این را دیده غضبناک خواهد شد، دندانهای خود را فشرده گداخته خواهد گشت.» ( مزمور ۱۱۲: ۱۰ ) و ارمیاء نبی در مرثیه نامه خود چنین ناله میکند: «جمیع دشمنانت دهان خود را بر تو گشوده استهزا مینمایند و دندانهای خود را به هم افشرده میگویند که آن را هلاک ساختیم.» ( مراثی ارمیاء ۲ : ۱۶ )\nاستیفان همه اینها را با چشمان خود میدید. او چگونه به آن پاسخ داد؟ لوقا میگوید « اما او » جالب است نه؟ آنها از خشم و غضب بر او دندان افشرده و انزجار خود را در حرکتهای بدنی خود و نگاه پرکینه او به او نشان داده بودند. لوقا میگوید « اما او » استیفان خشم و نفرت شوری و حضار مجلس را دید، اما این مانع او نشد که چیزی را ببیند که به او نشان داده شد. و تنها او بود که آن را میدید. « اما او از روح القدس پر بوده بسوی آسمان نگریست و جلال خدا را دید و عیسی را به دست راست خدا ایستاده و گفت: اینک آسمان را گشوده و پسر انسان را بدست راست خدا ایستاده میبینم.» پس از این اعتراف استیفان میخوانیم که : «آنگاه به آواز بلند فریاد برکشیدند و گوشهای خود را گرفته به یک دل بر او حمله کردند و از شهر بیرون کشیده سنگسارش کردند.»\nبه نظر من، جای دیگری چنین برداشتی را ندیده و نخوانده ام، هر آنچه استیفان از آیه ۱ حتی تا آیه ۵۳ گفت یعنی وقتی در پایان رو به شورا گفت که آنها نیز مانند پدران خود گردنکش و در دل و گوش نامختون هستند. آنها نیز مانند پدران خود با روح القدس خدا مقاومت کرده و آنها در جفا رسانیدن انبیاء و کشتن انبیاء با پدران خود هم رای شدند وقتی عیسای مسیح که آن عادل فرستاده شده و آن حاکم و نجات دهنده قوم بود را مصلوب کردند و آنها شریعت داده شده به آنها که از جانب فرشتگان بود را حفظ نکردند؛ به نظر من هر چند در پایان میخوانیم که آنها دلریش شده و بر او دندانهای خویش را افشردند، اما هیچکدام از سخنان تا آیه ۵۳ مرگ و سنگسار کردن استیفان را تضمین نکرد مگر همین اعتراف پایانی او، یعنی وقتی اعتراف کرد که جلال خدا را در بهشت میبیند و عیسای مسیح را که در دست راست خدا ایستاده است. به نظر من دلیل سنگسار شدن استیفان همین جملات پایانی او بود.\nدر کل کتابمقدس در نوشتجات عهد عتیق فقط دو نفر جلال خدا را مشاهده کردند و هر دو نفر آنها نالایق بودن و بی ارزش بودن خود را از دیدن چنین عظمتی عنوان کردند، اشعیاء نبی در باب ۶ آیات ۱ تا ۳ و حزقیال نبی در باب ۱ ایات ۲۶- ۲۸. جالب اینجاست هم اشعیاء نبی و هم حزقیال نبی پس از دیدن این جلال و عظمت خدا در بهشت، به ماموریتی غیرممکن فرستاده شدند، بشارت به قوم اسراییل، قومی که دل و گوش و قلب آنها بسته بود، قومی که فتنه انگیز بود. قومی که نخواهند شنید و توبه نخواهند کرد. ( اشعیاء نبی ۶ : ۱- ۹ و حزقیال نبی ۲ )\nاستیفان اعلان کرد که او جلال خدا را دید. در این زمان در برابر چشمان شوری، شخصی جوان، یک یهودی هلنیست، عنوان میکرد که جلال خدا را در بهشت با چشمان خود میبیند. و او ادامه میدهد به بیان آنچه او در برابر چشمان خود میدید و شوری قابل دیدن آن نبود که عیسی را به دست راست خدا ایستاده میبیند. کدام عیسی؟ این عیسی همان شخص « عادل » آیه ۵۲ است که انبیاء از قبل در باره آمدن او پیشگویی کرده بودند اما قوم او را تسلیم کرده و به قتل رسانیدند. پطرس رسول دو بار همین را مستقیما به قوم تاکید و یادآوری میکند که شما عیسی را کشتید اما خدا همین عیسای مصلوب را مسیح و خداوند گردانید. ( اعمال ۲ : ۲۲- ۲۸ و ۵ : ۲۹- ۳۲ )\nبرای یهود بر طبق نوشتجات مزمور و انبیاء تنها یک نفر در دست راست خدا خواهد ایستاد و آن مسیح موعود بود. و ایستادن او در دست راست به معنای داشتن تمامی قدرت و اقتدار خدا در دستان او بود. آنها میدانستند آنکس که بر دست راست خدا ایستاده، همین او روزی برای اجرای داوری بر روی زمین خواهد آمد، نیکان را پاداش و شریران را به جهنم و عذاب ابدی خواهد فرستاد. این همان پیشگویی داود نبی بود در مزمور ۱۱۰ : آیه ۱ بود که خود عیسای مسیح بارها از آن برای تایید خداوندی خود در برابر فریسیان و کاتبان و مشایخ قوم استفاده کرد. ( متی ۲۲ : ۴۲- ۴۶ ) این همان خدایی بود که دانیال نبی او را دیده بود که با فرشتگان عظیمی بر ابرها میاید. ( دانیال ۷ : ۱۳- ۱۴ ) این آن مسیحایی بود که قوم منتظر او بود. اما استیفان میگوید، همین خداوند که داود او را خداوند خود میداند و دانیال از آمدن او سخن میگوید، آمد اما شما او را مصلوب کردید، و او امروز درست در جایی ایستاده است که از ازل بود. و همین که او ایستاده است روزی برای داوری بر شما و کل هستی خواهد آمد.\nگردنکش بودن و نامطیع بودن یک نوع اتهام بود اما کشتن مسیح موعود که تمام امید و انتظار قوم بود به دستان خود کسانی که منتظر او بودند یک اتهام دیگر. و اینکه آنکس که آنها در تمام سه سال جفا رسانیدند، توهین کردند، مسخره کردند، قصد کشتن او را کردند، و نهایتا مانند دزدی او را لخت و برهنه بر صلیب بیگانگان لعنت شده قلمداد کردند، این همان مسیح موعود بود که امروز در دست راست خدای ابراهیم و اسحاق و یعقوب ایستاده است. این آن خفگی شدیدی بود که ناگهان به تمام حضار شوری دست داد!\nدقت کنید به یک عبارت مشایه و تکرار شده « آنکاه به آواز بلند فریاد برکشیدند،» در آیه ۵۷ و آیه ۶۰ که میخوانیم « پس زانو زده به آواز بلند ندا در داد». بینهایت شگفت انگیز و همچنین دردناک است. در اینجا درسی آسمانی برای پیروان مسیح نهفته است. گروه اول در آیه ۵۷ به آواز بلند فریاد کشیدند و بر استیفان یورش بردند و او را برای سنگسار کردن به بیرون شهر بردند. اما استیفان در آخرین نفس های خود، طعم خون در دهانش بود، سنگها هنوز بر او هجوم میاوردند، استخوانهای شکسته شده و درد موحش آن تمام بدنش را پر کرده بود، اما او زانو میزند، گویی دعا میکند و برای دشمنان خود با فریاد بلند آمرزش میطلبد. شگفت است این محبت مسیح آنگاه که خلقتی تازه به ما می پوشاند!\nسپس دقت کنید به این جمله، « به یک دل بر او حمله کردند.» در آیه ۵۷. به نظر من لوقا عمدتا این عبارت را اینجا بکار میبرد و قصد دارد تا دو گروه را در این « یکدل » بودن با هم برای خواننده خود مقایسه کند. در فصل اول نامه اعمال پس از صعود عیسای مسیح به اسمان، لوقا میگوید که زنان و مریم مادر عیسی و برادران او :« به یک دل در عبادت و دعا مواظب میبودند.» ( ۱ : ۱۴ ) سپس پس از موعظه پطرس رسول در روز پنطیکاست مجددا میخوانیم که شاگردان همه با هم میزیستند و در همه چیز شریک بودند و مایحتاج همدیگر را برآورده میکردند و « هر روزه در هیکل به یک دل پیوسته میبودند و در خانه ها نان را پاره میکردند و خوراک را به خوشی و ساده دلی میخوردند.» ( ۲ : ۴۴- ۴۶ )\nیک گروه به یک دل در فیض و محبت و یکدلی صادقانه با هم در آنچه عیسای مسیح برای آنها انجام داده بود میزیستند و یک گروه در یکدلی دشمنی و کینه و نفرت علیه عیسای مسیح بسر میبردند. گویا لوقا خواننده خود را در انتخاب این دو گروه میگذارد: تو میخواهی با کدام از این دو گروه یکدل باشی؟\nلوقا میگوید آنها استیفان را از شهر بیرون بردند. این شریعت داران بی شریعت و بی رحم خدا، شریعت خدا را به خوبی میدانستند. در لاویان این را میخوانیم که اگر قوم قصد دارد تا کسی را سنگسار کند او را به بیرون از شهر ببرد و همه حضار دست بر سر او بگذارند و همه حضار او را سنگسار کنند.( لاویان ۲۴ : ۱۴ ) و چنین کردند. در چنین ساعت موحش و سبوعانه ایی از کسانی که در طول تاریخ دل و گوش و قلب آنها به احکام خدا بسته بود و اکنون در اوج کینه و نفرت خود، خون شاهد زنده عیسای مسیح را بر دستان خود میگرفتند( کمااینکه خون عیسای مسیح را بر خود و بر فرزندان خود گرفته بودند. متی ۲۷ : ۲۵ ) لوقا ما را با جوانی معرفی میکند بنام سولس که جامه آن کسانی که ردای خود را در آورده بودند تا به دلیل سنگسار کردن و کشتن استیفان آلوده نگردد(!) نگه میداشت. ما با این شخص در باب هشتم آشنا میشویم. او همان شایول طرسوسی است. پولس رسول. و براستی فقط خدا قادر است از بطن شریرترین و تاریک ترین و مخوف ترین ساعت عمر یک انسان، یک ملت، زیباترین، پرمعناترین، پرترانه ترین غزل ها را طوری نظم داده و بسراید که تا ابد سراییده خواهد شد. نه سولس آن را میدید. و چه بسا نه استیفان که در بر زمین سخت در مرکز دایره گرازها و گاوهای وحشی ایستاده بود و زمانی دیگر آنها با شاخهای جهنمی خود زندگی را از او میگرفتند.\nو سنگها به سوی استیفان زوزه کشان هجوم آوردند. و استیفان، استیفان که از روح القدس پر بود. او که پر از حکمت و اقتدار بود. تسلیم شده، بی هیچ توانی برای رهایی خود، بی زبان مانند بره ایی که به قربانگاه کشیده شده بود، با دو دعا، چشمانش را بر آبی آسمان و بر زمزمه آب جویبار و بال چابک پرستوها و آوای قمری ها میبندد. دعای اول ایستاده بر پاهای خود برای تقدیم کردن روح خود به دستان صاحب روح، دعای دوم زانو زده، فریاد برآورده برای آمرزش گناه قاتلان خود. برای خود دعا میکند: « ای عیسی خداوند روح مرا بپذیر.» این همان دعای عیسای مسیح بر بالای صلیب است که به پدر میکند.« ای پدر به دستهای تو روح خود را میسپارم.» ( لوقا ۲۳ : ۴۶ ) او داده است پس او باز پس میگیرد. و چه دستان خوبی. چه دستان قابل اعتمادی. و چه مکانی شایسته ایی که روح خود را به آن سپرد.\nو برای دشمنان و قاتلان خود دعا میکند. عبارت بکار برده شده « پس زانو زده » بارها در نوشته لوقا بکار برده شده است. عیسای مسیح در شبی که بازداشت شد، لوقا مینویسد: «و او از ایشان به مسافت پرتاب سنگی دور شد به زانو در آمد و دعا کرده گفت.» ( لوقا ۲۲ : ۴۱ ) و در نوشته اعمال رسولان. ( ۹ : ۴۰ و ۲۰ : ۳۶ و ۲۱: ۵ ) پس استیفان زانو زده و در آخرین نفسهایش برای دشمنانش دعا میکند: «خداوندا این گناه را بر اینها مگیر.» از کجا استیفان چنین دعای بهشتی و آسمانی را یاد گرفته بود؟ از نجات دهنده خودش. زمانی که او بالای صلیب بود برای قاتلان خود چنین دعا نمود: «ای پدر اینها را بیامرز زیرا که نمیدانند چه میکنند.» ( لوقا ۲۳ : ۳۴ ) این نبود که دشمنان استیفان نمیدانستند چه میکردند بلکه این بود که استیفان چون سرانجام دلهای سنگین آنها را میدانست که چون به داوری در آیند، خشم و غضب خدای قدوس را بر خود خواهند گرفت، و برای آنها دوری ابدی خواهد بود یعنی در جایی که تاریک و فشار دندان بر دندان است، تا به ابد. استیفان چون این را میدانست و او میدانست چه بسا آنها نمیدانستند چنین آینده ایی در انتظار آنها خواهد بود اگر توبه نکرده و به عیسای خداوند ایمان نیاورند. برای چنین ندانستی استیفان آمرزش گناهان را میطلبید.\nو آخرین جمله لوقا این است که « این را گفت و خوابید.» خوابیدن به معنای خواب موقتی است چون او بیدار شود در بهشت خواهد بود. و اینگونه نام استیفان تا به ابد مانند ستاره ایی بیزوال میدرخشد. مرگ او درد و رنجی فراوان را بر بدنه کلیسای مسیح وارد ساخت. لوقا در ادامه میگوید : «و مردان صالح استیفان را دفن کرده برای وی ماتم عظیمی برپا داشتند.» ( اعمال ۸ : ۲ ) اما خون استیفان درخت کلیسای مسیح را بی نهایت پربار ساخت و ریشه آن را در سراسر دنیای آن روز گسترش داد.\n۶- چگونه میتوانیم از استیفان درس بگیریم؟\nیک اصل را در بشارت دادن انجیل عیسای مسیح و نام و پادشاهی او در بین ایرانیان نباید هرگز فراموش کنیم و این اصل این است که همه ما، غریب به ۹۶ درصد ما، فرهنگ و رسم و آیین و شریعت و باورهای دین اسلام در خون و بافت فکری ما وجود دارد. اگر تعلیم ما با چنین شنوندگانی بطور مستقیم و صریح و بی ریا سخن نگوید، تعلیم ما پوچ و آبکی است! انجیل دیگر است! ما نمیتوانیم به صرف اینکه بخواهیم با شخصی از مسیح سخن بگویم و او را جذب کنیم یا عضو کلیسای خانگی خودمان کنیم نه از خداوندی مسیح و اقتدار کتابمقدس سخن بگوییم و نه از قران و ماهیت نبوت محمد پسر عبدالله بعنوان فرستاده خدا. البته این را با جدیت و اهمیت بینهایت مهم میگویم که این رودررو کردن هرگز نباید به شیوه ایی توهین آمیز و اهانت کننده و رکیک با کلمات زشت و فحاشی کردن به هر کس یا هر باور یا هر عقیده ایی از هر ملیت و قوم و زبان و فرهنگی باشد. نه عیسای مسیح چنین کرد و نه مسیحیت راستین و نوین چنین کرده و خواهد کرد. اساس بشارت ما همواره بر فیض خدا و بخشش و محبت خدا استوار است.\nامروزه حتی سازمانهای قدرتمند مسیحی که قدمتی طولانی در ترویج مسیحیت و تعلیم آن دارند اگر خوب به تعالیم متعدد آنها دقت کنید، که میلیونها دلار هزینه را صرف آن میکنند، هیچ تعلیم اساسی و بنیادین که بطور مستقیم با قلب و فکر و باور ایرانی مسلمان صحبت کند و آن را در نور انجیل مسیح بگذارد پیدا نمیکنید. قریب به اتفاق اکثر این سازمانهای مسیحی در هیچ کدام از تعالیم و دروسی که به نو ایمانان ارایه میدهند سخنی از اسلام و تعالیم و تاثیر آن بر رفتارها و باورهای شخص ایرانی نمیگویند.\nعزیزان ایماندار، خداوند یهوه بواسطه مسیحی ایرانی قصد دارد کاری عظیم در تمام خاورمیانه انجام دهد. کلیسای ایران ماموریتی بزرگ برای فرزندان هاجر دارد. خداوند ایرانیان مسیحی را خوانده است تا بواسطه آنها فرزندان اسماعیل در سراسر دنیا، عرب یا غیر عرب از زیر اسارت و زنجیرهای گناه و شریعت و دین هزار ساله خود بیرون امده و بواسطه پیام خوش انجیل و با ایمان آوردن به خداوندی عیسای مسیح میراث دار جلال او باشند و برای همیشه از زیر حکومت تاریک شیطان و مرگ رهایی یابند. این ماموریت عظیم باید با هوشیاری و حکمت و خرد آسمانی که تماما از جانب روح القدس خدا به برگزیدگان خود عطا شده است باشد.\nاستیفان در شهادت خود به ما نشان میدهد که او چگونه تاریخ ملت خود را به خوبی میدانست. شما تا چه حدودی از تاریخ ایران و اسلام خبر دارید؟نه دانستن دهان به دهان بلکه مطالعه دقیق و بررسی مطالب فراوان. اما حکمت را شما از مطالعه کتابهای زیاد و مدارک تحصیلی بدست نمیاورید! همه اینها عالی هستند اما حکمت را به شما نمیدهند. حکمت از آسمان به انسانی که طالب آن باشد داده میشود. این حکمت خود عیسای مسیح است. تمام عیسای مسیح. او حکمت ماست.( اول قرنتیان ۱ : ۳۰ ) از او بخواه در هدایت روح مقدس خدا که در تو ساکن است و به آن مهر شده ایی، که خداوند حکمت خود را چون در مسیح هستی به فراوانی به تو عطا کند که چگونه این ماموریت بزرگ درک هموطنان فارسی زبان مسلمان را آغاز کنی و ادامه بدهی.\nاستیفان از کلام خداوند به خوبی خبر داشت و آن را میدانست؟ شما چقدر ابتدا از کلام خداوند و سپس از کتاب قرآن و آنچه در آن آمده است میدانید؟ نه اینکه دیگران به شما گفته باشند بلکه خودتان آن را مطالعه کرده باشید؟ آیا قادر هستید با توجه به داستان بزرگ خدا در کتابمقدس که داستان نجات است و به چهار بخش: خلقت-سقوط-رهایی-رستگاری تقسیم شده است تاکنون نقاط مهم اختلافات را بین ایمان مسیحی و دین اسلام مشاهده کنید؟ اگر شما آن را ندیده باشید چطور قادر هستید مانند استیفان این گذشته قوم خودتان را با داستان خدا ربط بدهید؟ استیفان به روشنی به رهبران گفت که همانطور که پدران آنها موسی را که فرستاده خدا و نجات دهنده آنها بود رد کردند آنها نیز که فرزندان آن پدران هستند امروز فرستاده خدا و نجات دهنده اسراییل را نه تنها رد کردند بلکه او را مصلوب ساختند.\nاستیفان از روح القدس خدا پر بود. شما هم پر هستید. شما هم مهر شده اید. اما سوال اینجاست: شما از این مهر شدن چگونه برای خدمت به کلیسا و پیشبرد انجیل و ملکوت آسمانی مسیح استفاده میکنید؟ خوشحال هستید که مسح و پری روح القدس را دارید که از آن بگویید و شعار بدهید و آن را برنامه های تلویزیونی کنید یا اینکه در سکوت و در روح جلال و ستایش را برای خدا بیاورید یعنی هم در خدمت در جامعه مسیحی و هم در بشارت کلام خدا برای نجات جانها.\nاستیفان به رهبران دینی و شخصیت آنها و نام آنها توهین و یورش نبرد. بلکه به باور و اعمال آنها. تمام تمرکز استیفان بر این بود که رهبران مذهبی و حضار در مجلس و شنوندگان را به یک چیز متمرکز کند به وفاداری خدای اسراییل به عهدهای خود. او وعده داد. او وعده خود را حفظ کرد. او وعده خود را به کمال رساند و او وعده خود را روزی جهانشمول کرده و در سراسر هستی یکبار دیگر خواهد گسترانید. و او حاضر بود برای خدای وفادار به این عهدها حتی جانش را بدهد زیرا میدانست که پس از اینکه این خیمه موقت را ترک کند به چه لباسی اسمانی پوشیده خواهد شد و در کجا خواهد بود. شما چه؟\nقبلیسرخ و سبز و زرد، هدیه غیر قابل وصف خدا\nبعدیفروتنی در دانش الهی\nبگذارید تا امتها شادی کنند! خلاصه ایی بر کتاب جان پایپر Let the Nation be Glad\nدسته‌بندی نشده, دفاعیات مسیحی, کتاب مقدس, مقالات تازه, مناسبت‌های گوناگون\nتفسیر و بررسی نامه افسسیان بخش ششم\nادبیات مسیحی, دسته‌بندی نشده, دفاعیات مسیحی, کتاب مقدس, مقالات تازه, مناسبت‌های گوناگون\nدسته‌بندی نشده, دفاعیات مسیحی, فیض خدا, کتاب مقدس, مقالات تازه, مناسبت‌های گوناگون


آیا علم حضوری و حالات درونی با واسطه حواس به دست می‌آیند؟ - گنجینه پاسخ ها - اسلام کوئست - مرجعی برای پاسخگویی به سوالات دینی، اعتقادی و شرعی\nکد سایت fa45130\tکد بایگانی 55447\tنمایه عدم وساطت حواس در علم به حالات درونی\nاصطلاحات علم حضوری|علم ، دانش بشری\nبا توجه به تعریف علم حضوری: «قد یعلم الإنسان بشیء علماً مباشراً من دون توسط شیء بینه وبین المعلوم، الذی یکون حاکیاً له» علم انسان به حالاتش مانند: تشنگی و گرسنگی و شادی و غم و... مگر به واسطه حواسش صورت نمی‌گیرد، و مگر این حواس واسطه ادراک نیستند، حال به نظر می‌رسد این با تعریف علم حضوری در تناقض است.\nعلم انسان به حالات درونی؛ مانند تشنگی و گرسنگی و .... به واسطه حواس صورت نمی‌گیرد؛ زیرا یا باید با حواس ظاهری صورت گیرد یا حواس باطنی و انسان غیر این دو، حواس دیگری ندارد. اگر حالات درونی انسان با حواس ظاهری یا باطنی درک گردد، باید تشنگی دارای یکی از خواص محسوسات باشد؛ یعنی دارای رنگ، بو، مزه، نرمی و ... در حالی‌که چنین نیست. بنابراین علم و آگاهی انسان به حالات درونی خود از راه علم حضوری است؛ یعنی خود وجود تشنگی پیش نفس ما حاضر است؛ نه این‌که صورتی از آن پیش نفس حاضر باشد و نفس از راه آن صورت، به تشنگی آگاهی یابد.\n4800 ازدواج موقت\n4934 اجرت جهت فعالیتهای دینی\n7050 تعامل با غیر مسلمانان و نهادهای غیر اسلامی\n9525 دستور العمل ها\n243184 حدود و شرایط تمکین\n3590 غیبت، توهین و تجسس\n376877 Laws and Jurisprudence


سفیران سلسله الذهب نیشابور - مطالب ابر شهید مدافع حرم عبدالله باقری\nروایت «عبدالله باقری»، شهید مدافع حرم در قاب دوربین «از آسمان»\nشنبه 2 مرداد 1395 :: نویسنده : سفیران سلسله الذهب :کلمه لا اله الا الله حصنی فمن دخل حصنی امن من عذابی. بشروطها و انا من شروطها\nبرنامۀ تلویزیونی «از آسمان» در روایت امشب به گوشه‌هایی از زندگی یکی از مدافعین حریم اهل بیت علیه السلام، عبد الله باقری پرداخته است.\nحاج عبدالله هم در سوریه حاجت رواشد. حالا کنار نام او نوشته اند شهید مدافع حرم. شاید برای هم نسل‌های او آرمیدن در کنار شهدای دفاع مقدس یک رویای دست نیافتنی باشد ولی حاجی به این آرزو رسید و سنگ مشکی مزارش جایی در میان گلزار شهدای بهشت حضرت زهرا (س) زیارتگاه عاشقان شهادت شد. برنامۀ تلویزیونی «از آسمان» در روایت این هفتۀ خود که امشب، جمعه 27 آذر به روی آنتن شبکۀ دو سیما خواهد رفت به گوشه‌هایی از زندگی یکی از مدافعین حریم اهل بیت علیه السلام پرداخته است. قهرمان این روایت شهید عبداله باقری است. مرد جوانی که نمی‌توانست تماشاگر رنج و سختی مردم سوریه و سکوت بغض آلود حرم خواهر حضرت حسین علیه السلام باشد و سرانجام با تلاش و اشتیاق فراوان خود را به محور مقاومت مدافعان سوری رساند تا در کنار آنها از حریم اهل بیت علیهم السلام دفاع کند.\nدوربین از آسمان در این برنامه دلش را به صحبتهای مادر داغدار، پدر قامت خمیده، همسر دلشکسته، برادران بی یاور شده و دخترکان چشم به در دوختۀ شهید سپرده تا عبداله را از نگاه خانواده ای بشناسد که بعد از فراق فرزند ارشد خود همچنان رنگ و بوی جهاد و حماسه دارد. چند سالی است که گروههای تکفیری با حمایت و هدایت آمریکا و رژیم نفرت\nبرانگیز صهیونیستی و برخی از دولتهای سبک مغز منطقه جان و مال مردم سوریه و عراق را چپاول می‌کنند. ایران از همان روزهای نخست این وحشی گری در کنار مردم مظلوم این کشورها بوده و در این راه عده‌ای از بهترین جوانان خود را نیز تقدیم مکتب شهادت کرده است.\nاز آسمان تنها برنامۀ مستمر حوزۀ دفاع مقدس در سیمای جمهوری اسلامی ایران است که شانزدهمین سال فعالیت خود را با کارگردانی و تهیه کنندگی امیر خورشیدی فرد سپری می‌کند و در تولید این قسمت آن آقایان سلیمانی، گهرسودی، حاجب، اعطاسی، عباس خورشیدی فرد و حمید بناء مشارکت داشته‌اند.\nنوع مطلب : لبیک یازینب(س)(شهدای مدافع حرم)، کلنا عباسک یازینب(س)، کلنا فداک یازینب(س)، مدافعان حرم،\nبرچسب ها : روایت «عبدالله باقری»، شهید مدافع حرم در قاب دوربین «از آسمان»، کلنا عباسک یازینب(س)، کلنا فداک یازینب(س)، شهدای مدافع حرم، مدافعان حرم، شهید مدافع حرم عبدالله باقری،


دانلود کتاب صوتی طرز فکر: روانشناسی نوین موفقیت - کارول دوک - کتابراه\nدانلود کتاب صوتی طرز فکر: روانشناسی نوین موفقیت\nراوی: منیژه قاسمی فرد\nبرای دانلود قانونی کتاب صوتی طرز فکر: روانشناسی نوین موفقیت و دسترسی به هزاران کتاب و کتاب صوتی دیگر، اپلیکیشن کتابراه را رایگان دانلود کنید.\nمعرفی کتاب صوتی طرز فکر: روانشناسی نوین موفقیت\nکارول دوک در کتاب صوتی طرز فکر: روانشناسی نوین موفقیت، از دید دیگری به مفهوم طرز فکر می‌نگرد و موضوعی جدید و ساده اما به شدت تاثیرگذار را شرح می‌دهد. این اثر یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های آمازون در سال 2016 بوده است.\nکارول دوک (Carol Dweck) در فصل‌های ابتدایی این اثر، به معرفی و بررسی ایده می‌پردازد و طرز فکر و مباحث جانبی را مطرح می‌کند، بعضی اشخاص به ذاتی بودن توانایی‌ها و استعدادهایشان (طرز فکر ثابت) معتقدند و بعضی دیگر به امکان پیشرفت یا پسرفت خود در زمینه‌های گوناگون باور دارند (طرز فکر رشد) و بعضی هم با توجه به مسئله مورد بحث، عقیده‌های مختلفی دارند؛ به عنوان مثال بعضی اشخاص عقیده دارند استعداد نقاشی و هنر ندارند ولی می‌توانند با تمرین و تلاش، مهارت‌های ریاضی خوبی به دست بیاورند. یعنی تعداد بسیاری از ما به ثابت بودن بعضی از توانایی‌ها و قابل رشد بودن توانایی‌های دیگری اعتقاد داریم.\nکتاب طرز فکر: روانشناسی نوین موفقیت (Mindest: The New Psychology of Success) تفاوت رفتاری و عملکردی اشخاص گوناگون در دو گروه را به تصویر می‌کشد. برای این منظور او با عناوین «ورزش؛ طرز فکر یک قهرمان»، «کسب‌وکار؛ طرز فکر و رهبری»، «طرز فکر در روابط عاشقانه» و «معلمان، مربیان و والدین؛ طرز فکر برای تربیت» موضوع را ادامه می‌دهد و بصورت کاربردی و تخصصی در هر حیطه گفتگو می‌کند.\nدر پایان کتاب نیز تغییر طرز فکرها بیان و شیوه‌های عملی بسیاری ارائه می‌شود. اگر به دنبال شناخت بهتر و بیشتر خود هستید و دوست دارید، بدانید طرز فکر شما چه عملکردی بر روی رفتار خود و اطرافیان‌تان دارد، این کتاب را بشنوید.\nدر قسمتی از کتاب صوتی طرز فکر: روانشناسی نوین موفقیت می‌شنویم:\nهنگامیکه محقق جوانی بودم و به‌تازگی شروع به فعالیت کرده بودم، اتفاقی افتاد که زندگی مرا تغییر داد. درک این موضوع که چگونه افراد با شکست برخورد می‌کنند ذهن مرا به خود مشغول کرده بود و تصمیم گرفتم با تماشای چگونگی دست‌وپنجه نرم کردن دانش‌آموزان با مشکلات سخت، آن را مورد مطالعه قرار دهم؛ بنابراین بچه‌ها را یکی یکی به اتاقی در مدرسه‌شان بردم، کاری کردم که احساس راحتی داشته باشند و سپس یک سری پازل به آن‌ها دادم تا حل کنند. اولین پازل‌ها نسبتا آسان بودند اما بعدی‌ها سخت بودند. همان‌طور که دانش‌آموزان غز زدند، عرق کردند و به شدت تلاش کردند، راهکارهای آن‌ها را تماشا کردم و آنچه را که فکر و احساس کردند، مورد بررسی قرار دادم.\nانتظار داشتم در میان کودکان، تفاوت‌هایی در چگونگی برخورد با مشکلات باشد، اما چیزی دیدم که هرگز انتظار آن را نداشتم. در مواجهه با پازل‌های سخت، پسر ده ساله‌ای صندلی‌اش را جلو کشید، دست‌هایش را به هم مالید، لب‌هایش را به هم زد و فریاد زد: «من عاشق چالش هستم!» یکی دیگر در حالیکه به‌سختی مشغول پازل‌ها بود، با خوشحالی نگاه کرد و با اقتدار گفت: «می‌دانید، امیدوار بودم این آموزنده باشه!»\n۱۲ ساعت و ۴۶ دقیقه، ۷۰۳ مگابایت، زبان فارسی، MP3،\nراهنمای دانلود کتاب صوتی طرز فکر: روانشناسی نوین موفقیت\nبرای دانلود کتاب صوتی طرز فکر: روانشناسی نوین موفقیت و دسترسی قانونی به هزاران کتاب و کتاب صوتی دیگر، اپلیکیشن کتابراه را نصب کنید.\nاعتراف میکنم این اولین کتابه صوتی ای بود که منو مجاب به خریدش کرد! نمیدونم بخاطر صدا و لحن ِِ خوب ِِ گوینده بود یا متن و ترجمه ی فوق‌العاده، ولی هرچی که بود من عاشقش شدم 😊👍\nمن متن نوشتاری کتاب خوندم واقعا فوق العاده خوب و کاربردی بود\nکملات این کتابُ باید با طلا نوشت😑👌👌\nدیگر کتاب‌های کارول دوک\nموفقیت شخصی، پرفروش ترین کتاب سایت آمازون، تغییر زندگی، نوع تفکر، مهارت های تفکر، موفقیت در زندگی شخصی و کاری، موفقیت در زندگی، راهنمای موفقیت، مهارت های زندگی، تفکر خلاق، جادوی تمرکز فکر، چگونه درست فکر کنیم، رسیدن به خواسته ها، رسیدن به خوشبختی، Carol Dweck، Mindest The New Psychology of Success، دانلود کتاب طرز فکر اثر کارول دوک، دانلود فایل صوتی طرز فکر اثر کارول دوک، خرید کتاب طرز فکر کارول دوک


نسخه چاپی - با پول پراید یا پژو، در خارج از ایران چه خودرویی می‌توان خرید؟\nتاریخ : 23:14 - 1399/06/27\nکد خبر : 130521\nمتاسفانه در سال‌های اخیر، اتومبیل در بازار کشورمان به یک کالای سرمایه‌ای تبدیل شده است. زیرا با گذشت زمان، افزایش نرخ ارز و تورم شدید، قیمت خودرو نیز به شدت بالا می‌رود و این افزایش قیمت روی بازار خودروهای دست دوم نیز تاثیر چشم‌گیری می‌گذارد به طوری که با افزایش قیمت‌ها، مالک خودرو می‌تواند اتومبیل خود را پس از مدتی استفاده چند برابر قیمت خریداری شده به فروش برساند. این درحالی است که در بسیاری از کشورهای پیشرفته خودرو کالایی کاملا مصرفی است و بنابراین خودروهای دست دوم با افت قیمت بسیار بالایی مواجه هستند.\nبه گزارش راهبرد معاصر در حال حاضر در خانواده پراید، سایپا 131 در بازار آزاد قیمتی بیش از 90 میلیون تومان، سایپا 111 قیمتی بیش از 100 میلیون تومان دارد. با این قیمت می‌توان در بازار بسیاری از کشورهای خارجی خودروهای دست دومی را پیدا کرد که نمونه آن در کشورمان قیمت‌های چند صد میلیون تومانی و یا حتی میلیاردی دارند. به عنوان مثال مدل‌های 2007 تا 2008 مرسدس بنز کلاس CLS و یا ب‌ام‌و 320 در بازارهای خارجی با قیمتی کم‌تر از 5000 دلار به فروش می رسد. با نگاهی به سایت‌های خرید و فروش اینترنتی خودرو در کشورهای خارجی، می‌توان مدل‌های 2008 ب‌ام‌و 320 را به قیمت 75 میلیون و مرسدس بنز CLS مدل 2007 با کارکرد 138 هزار کیلومتری را به قیمت 84 میلیون تومان خریداری کرد.\nدر خودروهای مدل بالاتر نیز می‌توان به میتسوبیشی لنسر 2015 با قیمت 88 میلیون تومان، رنو فلوئنس 2015 با قیمت 66 میلیون تومان و کیا سراتو 2012 با قیمت 53 میلیون تومان اشاره کرد.\nدر شرایط فعلی بازار، پژو 206 تیپ 5 قیمتی کم‌تر 10 هزار دلار دارد، درحالی که با همین قیمت می‌توان در بازارهای خارج کشور یک دستگاه پورشه کاین مدل 2008 خریدار کرد. با پول یک دستگاه پژو پارس اتوماتیک که در حال حاضر قیمتی حدود 300 میلیون تومان در بازار دارد، می‌توان ب‌ام‌و 328i کارکرده مدل 2014 خرید که در سایت‌های خرید و فروش اینترنتی به قیمت 12 هزار دلار آگهی شده است، این درحالی است که این خودرو قیمت‌های میلیاردی در بازار کشور دارد.\nحال اگر ایکو دنا پلاس توربوشارژ دنده‌ای را به عنوان یک خودروی لوکس تولید داخل در نظر بگیریم، در بازار فعلی کشور قیمتی بیش از 350 میلیون تومان دارد که با همین قیمت می‌توان در بازارهای خارجی خودروی صفر کیلومتر هم خریداری کرد. به عنوان مثال نیسان ورسا که به عنوان یک خودروی اقتصادی در بازار فروخته می شود و قطعا ایمنی بالاتر و امکانات بیشتری نسبت به خودروی دنا پلاس در اختیار کاربران خود قرار خواهد داد.\nدر حال حاضر بسیاری از خودروهای باکیفیت وارداتی اروپایی و آسیایی قیمت‌های چند میلیاردی در بازار ایران دارند و اگر هم بخواهید نسخه‌های کارکرده آن را خریداری کنید، باز هم نیاز به صرف هزینه میلیاردی خواهید داشت. به عنوان مثال کیا سورنتو در بازار کشور با قیمتی بیش از 2 میلیارد تومان فروخته می شود که اگر همین پول را تبدیل به دلار کنید، می‌توان به جای یک دستگاه کیا سورنتو، دو دستگاه کیا سورنتو نسل جدید را خریداری کرد.\nهیوندای آزرا مثالی دیگر است که در بازار کشور مدل‌های صفر کیلومتر آن با قیمت کمتر از 2 میلیارد و 300 میلیون تومان فروخته می‌شود، درحالی که با همین بودجه می‌توان در کشورهای خارجی دو دستگاه هیوندای آزرا صفر کیلومتر را خریداری کرد.\nبا پول یک دستگاه مرسدس بنز E200 می‌توان علاوه بر یک دستگاه مرسدس بنز E کلاس، یک نسخه اسپرت از مرسدس بنز AMG GT هم خریداری کرد و یا با پول ب‌ام‌و سری 7 که با قیمتی نزدیک به 6 میلیارد تومان در بازار کشور فروخته می‌شود، می توان دو دستگاه شاسی بلند لوکس ب‌ام‌و X7 را در کنار یک ب‌ام‌و X3 خریداری کرد!\nپایگاه خبری اتومبیل


خواص این نارنجی خوشمزه پاییزی! - وبلاگ پرواز\nبه گزارش وبلاگ پرواز، تبیان/ نارنگی به خانواده خوش رنگ و لعاب مرکبات تعلق دارد. وقتی گرمای تابستان جای خود را به خنکای پاییز و سرمای زمستان می دهد این میوه نارنجی رنگ خوشمزه و آبدار، زیبایی فصل سرما را چند برابر می نماید. این بار که مشغول پوست دریافت یک عدد نارنگی شدید سرسری این کار را انجام ندهید و بدانید که یک جهان خاصیت زیبایی و درمانی زیر این پوست نرم و لطیف نهفته است.\nتاریخ انتشار: 1 آذر 1399 آخرین بروزرسانی: 1 آذر 1399 گردآورنده: poa.hodablog.ir شناسه مطلب: 1771