شنبه 1 آذر 1392 | 22:01\nاستحباب بستن دستها در نماز میان اهل سنت شهرت دارد و تنها مذهب مالکی است که به استحباب فتوا نداده است .\nآیت الله العظمی سبحانی مد ظله العالی: استحباب بستن دستها در نماز میان اهل سنت شهرت دارد و تنها مذهب مالکی است که به استحباب فتوا نداده است. مستند حکم استحباب، تعداد اندکی از روایات اهل سنت است که علاوه بر ضعف سند، دلالت روشنی نیز بر مدعا ندارند. در میان روایات اهل بیت علیهم السلام نیز نه تنها هیچ حدیثی آن را تایید نمی کند، بلکه برخی آن را بدعت شمرده است. پس مسأله قبض در نماز مردد میان سنت و بدعت است و مقتضای احتیاط به دلیل ضعف دلایل مشروعیت آن ترک این عمل است. گرفتن دست چپ با دست راست و گذاشتن آن روی سینه به نشانه خضوع درنماز، از مواردی است که استحباب آن میان فقیهان اهل سنت شهرت دارد. حنفیه در این زمینه گفته اند: تکتف (دستها را به نشانه خضوع به سینه چسباندن درنماز) مستحب است و واجب نیست و بهتر است مردان، کف دست راست را بر پشت دست چپ و زیر ناف خود بگذارند و زنان دستان خود را روی سینه قراردهند. شافعیه معتقدند: تکتف، بر مرد و زن مستحب و بهتر است در نماز، کف دست راست بر پشت دست چپ، زیر سینه و بالای ناف و متمایل به سمت چپ بدن قرار گیرد. حنابله نیز گفته اند: تکتف سنت شمرده می شود و بهتر است نمازگزار، کف دست راست خود را بر پشت دست چپ گذاشته، آن را زیر ناف قرار دهد. مالکیه در این مسأله از دیگر مذاهب اهل سنت جدا شده و گفته اند: در نمازهای واجب، رها کردن دستها مستحب است. گروهی نیز پیش از مالکیه همچون عبداللّه بن زبیر، سعید بن مسیب، سعد بن جبیر، عطاء، ابن جریج، نخعی، حسن بصری، ابن سیرین و برخی دیگر از فقیهان بر این اعتقاد بودند. لیث بن سعد هم این عقیده را دارد با این تفاوت که گفته است: مگر این که قیام طول بکشد و نمازگزار به زحمت افتد که دراین صورت، قبض جایز است. از امام اوزاعی نقل شده که نمازگزار بین قبض و رها کردن دستها مخیر است.\nمحمد جواد مغنیه، الفقه على المذاهب الخمسة، ص ۱۱۰٫\nمحمد عابد، مفتی مالکیه در حجاز عقیده دارد که رها کردن و بستن دستها درنماز، هر دو سنت رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم است و اگر قیام کسی در نماز طولانی شد، در صورتی که دست هایش رها باشد می تواند یک دست را با دست دیگرش بگیرد. این مفتی مالکی گفته است که رها کردن دستها در نماز اصل و قبض فرع است،\nر. ک: دکتر عبدالحمید بن مبارک، رسالة مختصرة فی السدل، ص ۵٫\nاما قول مشهور میان شیعه امامیه این است که قبض حرام و مبطل نمازاست و از میان آنها، معدودی از فقها مانند حلبی در کافی به کراهت آن نظر داده اند.\nمحمد حسن نجفى، جواهر الکلام، ج ۱۱، ص ۱۵ و۱۶٫\nمذاهب اهل سنت نیز دراین مسأله گر چه به هر دری زده اند، اما به دلیل قانع کننده ای نه تنها بر استحباب قبض درنماز، بلکه بر جواز آن هم دست نیافته اند، بلکه می توان گفت دلیل بر خلاف دیدگاه آنها وجود دارد و روایاتی که از شیعه و اهل سنت در باب کیفیت نماز رسول خدا خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم نقل شده است، اشاره ای به قبض نکرده اند و ممکن نیست پیامبر اکرم در طول تمام زندگی یا بیشتر آن، چنین عمل مستحبی را ترک کرده باشد. اکنون دو نمونه از این روایات را نقل می کنیم: یکی از طریق اهل سنت و دیگری از طریق شیعه امامیه نقل شده و هر دو کیفیت نماز پیامبر خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم را بیان می کنند و در هیچ یک به قبض اشاره ای نشده، چه رسد به کیفیت آن. قبض، بدعتی است که پس از رسول اکرم خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم پدیدار شده است. سند ما در این زمینه، دو حدیث صحیح است که یکی از طریق اهل سنت و دیگری از طریق شیعه روایت شده و هر دو، دلیل قاطعی هستند که سیره پیامبر و اهل بیت بر رها کردن دستها در نماز بوده و گرفتن یکی از دو دست به وسیله دیگری به نشانه خضوع در نماز، پس از رحلت رسول خدا ساخته و پرداخته شده است:الف. حدیث ابو حمید ساعدی: این حدیث را بسیاری از محدثان اهل سنت روایت کرده اند و ما آن را این جا طبق نقل بیهقی نقل می کنیم:اخبرنا ابوعبداللّه الحافظ فقال ابو حمید الساعدی: انا اعلمکم بصلاة رسول اللّه صلّی الله علیه و آله و سلّم قالوا: لم، ما کنت اکثرنا له تبعا و لا اقد مناله صحبته؟! قال: بلی، قالوا: فاعرض علینا، فقال: کان رسول اللّه صلّی الله علیه و آله و سلّم اذا قام الی الصلاة رفع یده حتی یحاذی بهما منکبیه، ثم یکبر حتی یقر کل عضو منه فی موضعه معتدلا، ثم یقرا، ثم یکبر و یرفع یدیه حتی یحاذی بهما منکبیه، ثم یرکع و یضع راحتیه علی رکبتیه، ثم یعتدل و لاینصب راسه ولایقنع،ثم یرفع راسه فیقول: سمع اللّه لمن حمده، ثم یرفع یدیه حتی یحاذی بهما منکبیه حتی یعود کل عظم منه الی موضعه معتدلا، ثم یقول: اللّه اکبر، ثم یهوی الی الارض فیجافی یدیه عن جنبیه، ثم یرفع راسه فیثنی رجله الیسری فیقعد علیها ویفتح اصابع رجلیه اذا سجد، ثم یعود، ثم یرفع، فیقول: اللّه اکبر، ثم یثنی برجله فیقعد علیها معتدلا حتی یرجع او یقر کلعظم موضعه معتدلا، ثم یصنع فی الرکعة الاخری مثل ذلک،ثم اذا قام من الرکعتین کبر و رفع یدیه حتی یحاذی بهما منکبیهکما فعل او کبر عند افتتاح صلاته، ثم یصنع مثل ذلک فی بقیة صلاته حتی اذا کان فی السجدة التی فیها التسلیم اخر رجلهالیسری و قعد متورکا علی شقه الایسر. فقالوا جمیعا: صدق هکذا کان یصلی رسول اللّه صلّی الله علیه و آله و سلّم ،\nبیهقى، السنن، ج ۲، ص ۷۲، ۷۳، ۱۰۱، ۱۰۲، ابوداوود، السنن، ج ۱، ص ۱۹۴ باب «افتتاح الصلاة »، ح ۷۳۰ آ۷۳۶، ترمذى، السنن، ج ۲، ص ۹۸، باب «صفة الصلاة »، مسنداحمد، ج ۵، ص ۴۲۴، و ابن خزیمه درصحیحش باب «الاعتدال فی الرکوع »، شماره ۵۸۷٫\nابوعبداللّه حافظ برای ما نقل کرد که ابو حمید ساعدی گفت:من داناترین شما به کیفیت نماز رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم هستم. به او گفتند: چگونه چنین چیزی ممکن است درحالی که تو بیشتر از ما با پیامبر نبوده ای؟ گفت: آری. به او گفتند: پس آنچه را دیده ای بر ما عرضه کن. گفت:وقتی رسول خدا می خواست نماز بخواند، دستان خود را تا شانه هایش بالا می برد، آن گاه تکبیر می گفت تا این که هر عضوی از او در جایگاه خود آرام می گرفت، سپس قرائت را آغاز می کرد و پس از پایان قرائت، تکبیر می گفت و دستانش را تا شانه های خود بالا می برد، آنگاه رکوع می کرد و کف دستان خود را بر زانوانش قرار می داد و آرام می گرفت و سرش را نه بالا می گرفت و نه فرو می انداخت، آن گاه بلند می شد و می گفت:سمع اللّه لمن حمده، سپس دستان خود را تا شانه هایش بالا می برد تا این که هر عضوی از او در جایگاه خود آرام می گرفت و می گفت: اللّه اکبر، آن گاه فرود می آمد و دستانش را مقداری با فاصله از دو پهلو بر زمین می گذاشت، سپس سرش را از زمین برداشته، پای چپش را تا می کرد و روی آن می نشست و هنگامی که به سجده می رفت، انگشتان پاها را از یکدیگر باز می کرد، سپس بر می گشت و پس از آن، سر را از زمین برمی داشت و می گفت: اللّه اکبر. سپس پایش را تا می کرد و روی آن آرام می نشست، به گونه ای که هر عضوی به آرامی در جایگاه خود قرار گیرد، سپس همین روند را در رکعت دوم انجام می داد، آن گاه وقتی رکعت دوم تمام می شد، بر می خاست و تکبیر می گفت و دستانش را تا شانه هایش همچون آغاز نماز بالا می برد و همین اعمال را تا آخر نماز ادامه می داد تا این که سجده آخر را انجام می داد و سپس از سجده آخر به صورت تورک بر نیم تنه چپ می نشست. پس از بیان کیفیت نماز رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم به وسیله ابوحمید ساعدی، همگی گفتند: «راست گفت. رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم چنین نماز می خواند».\nاز جمله، ابو هریره، ابو اسید ساعدى، ابو قتاده حارث بن ربعى و محمد بن مسلمه\n1.٫این که صحابه بزرگ، ابو حمید را تصدیق کرده اند، نشان دهنده قوت حدیث و ترجیح آن بر دیگر ادله است.\n2.ابوحمید ساعدی واجبات و مستحبات نماز را وصف کرد، اما از قبض یادی به میان نیاورد و از حاضران هم کسی به اعتراض و مخالفت لب نگشود، در حالی که حدیث نشان می دهد آنها آماده مخالفت و یاد آوری بوده اند، زیرا در آغاز نپذیرفتند که ابوحمید، داناترین آنها به کیفیت نماز رسول خدا بوده است، در صورتی که همگی در پایان گفتند:«راست گفتی. رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم این چنین نماز می خواند»، و بسیار بعید است آنها که ده نفر و در مقام بحث بوده اند، فراموش کرده باشند.\n3.در چگونگی قرار گرفتن دستها، اصل، رها کردن آنهاست، زیرا رها بودن آنها طبیعی است، پس حدیث هم از آن حکایت دارد.\n4.نمی توان گفت که این حدیث مطلق است و احادیث قبض آن را مقید می کند، زیرا این حدیث، تمام واجبات و مستحبات و کیفیت کامل نماز را وصف و ذکر کرده و این در حالی است که در معرض تعلیم و بیان بوده، و حذف موردی در آن، خیانت به شمار می رفت و این از راوی و حاضران بعید است.\n5. برخی از صحابه ای که در این جمع حضور داشته اند، از جمله کسانی هستند که حدیث قبض از آنها نقل شده است، اما می بینیم که این جا اعتراض نکرده اند، پس روشن می شود که قبض، یا منسوخ شده یا دست کم از باب تکیه دادن برای کسی است که نمازش به درازا کشیده نه این که از مستحبات نماز باشد، هم چنان که عقیده لیث بن سعد و اوزاعی و مالک چنین است.\nدکتر عبدالحمید بن مبارک، رسالة مختصر فی السدل،ص ۱۱٫\nابن رشد گفته است: علت اختلاف صحابه در این مسأله روایاتی است که در آنها نماز پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم وصف شده، ولی ذکر نشده که وی در نماز، دست راست را روی دست چپ می گذاشته است.\nبدایة المجتهد، ج ۱، ص ۹۹٫\nاین جا پرسشی باقی می ماند و آن این که مشهور است مالکیه به قبض قائل نیستند و مالک، امام مالکیه، این کار را ناپسند می دانسته و در المدونة الکبری آمده است:مالک، نهادن دست راست روی دست چپ را در نماز، عملی ناپسند شمرده و گفته است که این کار را در نماز واجب سراغ ندارم، در حالی که خود او در الموطا حدیث قبض را از سهل بن سعد روایت کرده و از عبدالکریم بنابی مخارق بصری آورده است که موارد زیر از سخنان پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم است: اگر حیا نداشته باشی، هر کاری جایز است: قرار دادن یکی از دو دست روی دست دیگر یعنی قرار دادن دست راست روی دست چپ، شتاب کردن در خوردن افطار و تاخیر درخوردن سحری. در پاسخ می گوییم:کتاب الموطا، کتابی حدیثی است و چه بسا امام مالک، روایتی را نقل کرده، ولی مطابق آن فتوا نداده است، از این رو در المدونة الکبری روایاتی به چشم می خورد که مضمون آن مخالف با روایاتی است که در الموطا آمده است، و کسانی که به فقه مالکی احاطه دارند، می دانند که در موارد بسیاری بین فتاوای مالک و روایاتی که در الموطا نقل کرده، اختلاف وجود دارد که دکتر عبد الحمید در رسالة مختصرة فی السدل به این موارد اشاره کرده است.\nرساله مختصرة فی السدل، ص ۶ و ۷٫\nبه هر حال، این سخن مالک (این کار را در نماز واجب سراغ ندارم) دلیل صریحی است بر این که عمل اهل مدینه برخلاف آن بوده، زیرا معنای جمله این است که «من، این عمل را از امامانی که تابعی بوده و دانش را از صحابه دریافت کرده اند، سراغ ندارم». این، حدیثی از طریق اهل سنت بود که کیفیت نماز پیامبر را بیان می کرد و وجه دلالتش هم مشخص شد. اکنون به حدیثی که شیعه امامیه نقل کرده اند می پردازیم.\nب. حدیث حماد بن عیسی حماد بن عیسی از امام صادق علیه السلام نقل کرده که فرمود: ما اقبح بالرجل ان یاتی علیه ستون سنة او سبعون سنة فما یقیم صلاة واحدة بحدودها تامة!چه زشت است برای مرد که شصت یا هفتاد سال از سن او گذشته و یک نماز با تمام حدود آن اقامه نکرده باشد. حماد می گوید: با این سخن، احساس حقارتی به من دست داد، از این رو گفتم:فدایت شوم! نماز با تمام حدود آن را به من بیاموز.فقام ابوعبداللّه مستقبل القبلة منتصبا فارسل یدیه جمیعا علی فخذیه قد ضم اصابعه و قرب بین قدمیه حتی کان بینهما ثلاثة اصابع مفرجات، و استقبل باصابع رجلیه (جمیعا) لم یحرفهماعن القبلة بخشوع و استکانة، فقال: اللّه اکبر، ثم قرا الحمد بترتیل و قل هو اللّه احد، ثم صبر هنیئة بقدر ما تنفس و هو قائم، ثم قال: اللّه اکبر و هو قائم، ثم رکع و ملاکفیه من رکبتیه مفرجات و رد رکبتیه الی خلفه حتی استوی ظهره، حتی لوصبت [صب] علیه قطرة ماء او دهن لم تزل لاستواء ظهره و تردد رکبتیه الی خلفه و نصب عنقه، و غمض عینیه ثم سبح ثلاثا بترتیل و قال: سبحان ربی العظیم و بحمده، ثم استوی قائما، فلما استمکن من القیام، قال: سمع اللّه لمن حمده، ثم کبر و هو قائم و رفع یدیه حیال وجهه و سجد و وضع یدیه الیالارض قبل رکبتیه و قال: سبحان ربی الاعلی و بحمده ثلاث مرات و لم یضع شیئا من بدنه علی شیء منه و سجد علی ثمانیة اعظم: الجبهة، و الکفین و عینی الرکبتین، و انامل ابهامی الرجلین، و الانف، فهذه السبعة فرض، و وضع الانف علیالارض سنة و هو الارغام، ثم رفع راسه من السجود فلما استوی جالسا، قال: اللّه اکبر، ثم قعد علی جانبه الایسر و وضع ظاهر قدمه الیمنی علی باطن قدمه الیسری و قال: استغفر اللّهربی و اتوب الیه، ثم کبر و هو جالس و سجد الثانیة و قال کما قال فی الاولی و لم یستعن بشیء من بدنه علی شیء منه فی رکوع و لاسجود و کان مجنحا و لم یضع ذراعیه علی الارض، فصلی رکعتین علی هذا. ثم قال: یا حماد هکذا صل و لا تلتفت و لا تعبث بیدیک و اصابعک و لا تبزق عن یمینک و لا(عن) یسارک و لابین یدیک،\nحر عاملى، وسائل الشیعه، ج ۵، ص ۴۶۰ ۴۵۹، باب اول ازابواب افعال نماز، ح ۱ ، همچنین ر. ک: باب ۱۷، ح ۱و۲٫\nپس امام صادق علیه السلام برخاست و مقابل قبله راست ایستاد و دو دستش را بر ران هایش گذاشت. انگشتان دست را به هم چسبانده، پاها را به هم نزدیک کرد، به طوری که فاصله بین آنها به اندازه سه انگشت باز بود. تمام انگشتان پاها را باخضوع و خشوع رو به قبله قرار داد، آن گاه گفت:اللّه اکبر، سپس سوره حمد و توحید را با ترتیل قرائت کرد، آن گاه در حالی که ایستاده بود، مقدار کمی به اندازه یک نفس کشیدن صبر کرد و گفت: اللّه اکبر، پس از آن، به رکوع رفته، تمام کف دستانش را با انگشتان باز روی زانوانش قرار داد و زانوانش را به عقب راند، به گونه ای که پشتش صاف شد، چنان که اگر قطرهای آب یا روغن روی آن ریخته می شد، به سبب صاف بودن کمر و تمایل زانوها به عقب، حرکت نمی کرد و گردنش را کشید و چشمانش را بست، سپس سه بار با ترتیل گفت:«سبحان ربی العظیم و بحمده»بعد بلند شد و وقتی به خوبی ایستاد، گفت: «سمع اللّهلمن حمده»، سپس ایستاده تکبیر گفت و دستانش را تا مقابل صورت بالا برد و سجده کرد و دستانش را قبل از زانوان بر زمین نهاد و سه بار گفت:«سبحان ربی الاعلی و بحمده» و در حال سجده فقط هشت موضع از بدنش را بر زمین قرار داد:پیشانی، دو کف دست، دو زانو، دو انگشتبزرگ پاها، بینی که از این هشت موضع، هفت موضع اول واجب و قراردادن بینی بر زمین که به آن ارغام (بینی به خاک مالیدن) می گویند،مستحب است. آن گاه سر از سجده برداشت و چون راست شد، گفت: «اللّه اکبر»سپس بر طرف چپ بدن نشست و روی پای راست را بر کف پای چپ قرار داده،گفت: «استغفراللّه ربی و اتوب الیه» و در همان حالی که هنوز نشسته بود، تکبیر گفت و به سجده دوم رفت و آنچه را در سجده اول گفته بود، در این سجده هم گفت. نه در رکوع و نه در سجده هیچ قسمتی از بدنش را تکیه گاه قسمت دیگر آن قرار نداد و در این دو حال، دستانش از بدن باز بود و در سجده، آرنجهایش را بر زمین نگذاشت و به همین ترتیب، دو رکعت نماز خواند، سپس فرمود: ای حماد! اینچنین نماز بخوان و هنگام نماز به اطرافت نگاه و با دستان و انگشتانت بازی مکن و به اطرافت آب دهان نینداز. هم چنان که ملاحظه می شود، در این دو روایت که در صدد بیان کیفیت نماز واجب هستند، هیچ اشاره ای به مسأله قبض با اقسام گوناگون آن نشده است، در حالی که اگر این عمل، سنت بود، امام بیان آن را ترک نمی کرد. او با عمل خود، نماز رسول خدا را برای ما به نمایش می گذارد، زیرا این کیفیت را از پدرش، امام باقر علیه السلام و او هم از پدرانش از امیرمؤمنان و از رسول اکرم صلوات اللّه علیهم اجمعین دریافت کرده است، بنابراین، قبض بدعت شمرده می شود، زیرا وارد کردن چیزی در شریعت است که جزو آن نیست. در این زمینه، احادیث دیگری غیر از حدیث ابوحمید ساعدی در منابع اهل سنت و شیعه وجود دارد که به ذکر آنها مى پردازیم:\n۱.حدیث کسى که نمازش درست نبود محدثان روایت کرده اند که مردى نماز مى خواند وپیامبر صلّی الله علیه وآله وسلّم به او مى نگریست. وقتى از نماز فارغ شد، نزد پیامبر صلّی الله علیه وآله وسلّم آمد و به او سلام کرد و پیامبر، سلام او را پاسخ داد، آن گاه فرمود : برگرد و نمازت را اعاده کن که تو نماز نخوانده اى. آن مرد برگشت و با همان کیفیت دوباره نمازش را خواند، آن گاه نزد پیامبر صلّی الله علیه وآله وسلّم آمد و پیامبر فرمود: برگرد و نمازت را اعاده کن که تونماز نخوانده اى. این ماجرا براى بار سوم هم اتفاق افتاد، پس از آن، مرد سوگند یاد کرد که بهتر از آنچه انجام داده است نمى تواند نماز بخواند. وقتى مرد به دانستن مشتاق وآماده پذیرش شد، پیامبر صلّی الله علیه و آله وسلّم به اوآموخت که چگونه نماز بخواند. ابوهریره آن را چنین نقل کرده است:اذا اقمت الى الصلاة فاسبغ الوضوء ثم استقبل القبلة فکبر بهثم اقرا ما تیسر معک من القرآن ثم ارکع حتى تطمئن راکعا ثمارفع حتى تعتدل قائما ثم اسجد حتى تطمئن ساجدا ثم ارفعحتى تطمئن جالسا ثم اسجد حتى تطمئن ساجدا ثم افعل ذلک فی صلاتک کلها، پیامبرصلّی الله علیه وآله وسلّم فرمود: وقتى خواستى نماز بخوانى، وضوى کامل بگیر، سپس رو به قبله بایست، آن گاه تکبیر بگو و آنچه برایت میسر است، از قرآن بخوان، پس از آن به رکوع برو تا آرام گیرى، سپس بایست تا راست شوى. بعد به سجده برو تا آرام گیرى، آن گاه بنشین تا آرام گیرى، سپس به سجده برو تا آرام گیرى و پس از آن، همین کار را در تمام نمازت انجام ده. این حدیث را هفت کتاب حدیثى معتبر اهل سنت روایت کرده اند و آنچه این جا نقل شد، عبارت بخارى بود، و درروایت ابن ماجه به اسناد مسلم، عبارت «حتى تطمئن قائما »وجود دارد.\nبلوغ المرام، ص ۹۲، شماره ۲/۲۵۰ و پاورقى آن،چاپ ریاض، همچنین سبل السلام، ج ۱، ص ۱۵۹٫\nبه هر حال اگر مسأله قبض، سنت مؤکد یا امرى استحبابى بود، بایستى پیامبر صلّی الله علیه وآله وسلّم به آن اشاره مى فرمود.\n۲. وصف عایشه از نماز رسول خدا صلّی الله علیه وآله وسلّم مسلم از عایشه روایت کرده که گفت:رسول خدا صلّی الله علیه وآله وسلّم نماز را با تکبیر و قرائت سوره حمد آغاز مى کرد وهرگاه به رکوع مى رفت، سرش را نه بالا مى گرفت و نه فرو مى انداخت، بلکه سرش بین این دو حالت بود و هنگامى که از رکوع بلند مى شد، تا راست نمى ایستاد، به سجده نمى رفت، و وقتى سر از سجده برمى داشت، تا راست نمى نشست، به سجده بعدى نمى رفت، و بعد از هر دو رکعت، تشهد مى گفت، و پاى چپش را بر زمین پهن مى کرد و پاى راست را مستقیم نگاه مى داشت و از این که نمازگزار روى پاشنه بنشیند و مردان هنگام سجده، بازوها را همچون مواضع هفتگانه بر زمین بگذارند، نهى مى کرد، و نماز را با سلام به پایان مى برد.\nبلوغ المرام، ص ۹۹، شماره ۸/۲۵۷٫\nاگر در روایت پیش گفته به ذکر واجبات نماز بسنده شده بود، در این روایت، از برخى مستحبات و مکروهات نماز، یاد شده ، مثل آن جا که مى فرماید: «و پاى چپش را بر زمین پهن مى کرد و پاى راست را مستقیم نگاه مى داشت و از این که نمازگزار روى پاشنه ها بنشیند و مردان هنگام سجده، بازوها را همچون مواضع هفتگانه بر زمین بگذارند، نهى مى کرد.» بنابراین، اگر قبض، سنت مؤکد یا مستحب بود، بایستى پیامبر آن را ذکر مى کرد، زیرا استحباب قبض در نظر کسانى که به استحباب آن معتقدند، کمتر از پهن کردن پاى چپ روى زمین و مستقیم نگاه داشتن پاى راست نیست. روایاتى که کیفیت نماز پیامبر صلّی الله علیه وآله وسلّم را بیان کرد و ما به اندکى ازآنها بسنده کردیم، بهترین دلیل است بر این که قبض، سنتى مؤکد نیست.\n3. روایت قاضى نعمان مصرى قاضى ابوحنیفه، نعمان تمیمى مصرى مغربى از امام جعفر صادق علیه السلام روایت کرده است که فرمود:اذا کنت قائما فی الصلاة فلا تضع یدک الیمنى على الیسرى و لاالیسرى على الیمنى فان ذلک تکفیر اهل الکتاب و لکن ارسلهما ارسالا فانه احرى ان لاتشغل نفسک عن الصلاة،\nدعائم الاسلام، ج ۱، ص ۱۶۱، شماره ۴۷۲، چاپ قاهره\nدرنماز هنگام قیام دست راستت را روى دست چپ و دستچپت را روى دست راست خود قرار مده، زیرا این کار، تکفیر [گذاشتن دست روى دست] اهل کتاب است، بلکه دستانت را آزاد بگذار، چرا که آزاد گذاشتن دستها سزاوارتراست که تورا از نماز غافل نکند.\n.4 وصف نماز پیامبر خدا صلّی الله علیه وآله وسلّم در روایت معاذ بن جبل طبرانى ازعبدالرحمن بن غنم از معاذ بن جبل چنین روایت کرده است:کان النبی خدا صلّی الله علیه وآله وسلّم اذا کان فی صلاته رفع یدیه قبالة اذنیه فاذا کبرارسلهما ثم سکت و ربما رایته یضع یمینه على یساره،\nالمعجم الکبیر، ج ۲۰، ص ۷۴٫\nهنگامى که پیامبر نماز مى خواند، دستانش را تا برابر گوشهایش بالا مى برد و وقتى تکبیرة الاحرام مى گفت، آنها رارها مى ساخت، سپس سکوت مى کرد و گاهى او را دیدم که دست راستش را روى دست چپش قرار داده است. اگر چه ذیل حدیث مزبور نشان مى دهد که پیامبر، در مواردى دست راست را روى دست چپش قرار مى داد، به قرینه کلمه«ربما»(گاهى)، این کار به ندرت اتفاق مى افتاده، وگرنه سیره حضرت بر رها کردن دستها بوده است.\n۵.روایاتى که از امامان اهل بیت علیهم السّلام نقل شده است احادیث بسیارى از امامان اهل بیت علیهم السلام روایت شده که رهاکردن دستها در قیام نماز، واجب، و قبض یا تکفیر (گرفتن یا پوشاندن دستى به واسطه دست دیگر) بدعت است.\nوسائل الشیعه، ج ۷، ص ۲۶۶، باب ۱۵ از ابواب قواطع الصلاة، ح ۱، ۲ و ۳٫\nابن جابه نقل برخى از این احادیث بسنده مى کنیم:\n۱. محمد بن مسلم از امام صادق علیه السلام یا امام باقر علیه السلام چنین نقل کرده است: در باره مردى که در نماز، دست راستش را روى دست چپ مى گذارد پرسیدم. در پاسخ فرمود:ذلک التکفیر، لایفعل، این عمل، تکفیر است و نباید انجام شود.\n۲ . زراره از امام باقر علیه السلام روایت کرده که فرمود: و علیک بالاقبال على صلاتک، و لاتکفر، فانما یصنع ذلک المجوس، برتو است که به نماز روى آورى و تکفیر نکنى که این کار را مجوسیان انجام مى دهند.\n۳.شیخ صدوق با سند خود از على علیه السلام نقل کرده که فرمود: و علیک بالاقبال على صلاتک و لاتکفر فانما یصنع ذلک المجوس، بر تو است که به نماز روى آورى و تکفیر نکنى که این کار را مجوسیان انجام مى دهند.\n۴.شیخ صدوق با سند خود از على علیه السلام نقل کرده که فرمود:لایجمع المسلم یدیه فی صلاته و هو قائم بین یدی اللّه عزوجل، یتشبه باهل الکفر یعنى المجوس\nوسائل الشیعه، ج ۷، ص ۲۶۷، باب ۱۵از ابواب قواطع الصلاة، ح ۷٫\nمسلمان نباید در نماز و درحالى که در مقابل خداوند عزوجل، ایستاده است، دستانش را جمع کند، این عمل تشبه به اهل کفر(یعنى مجوسیان) است. توجه خوانندگان را با وجود این روایات به سخنى از دکترعلى سالوس جلب مى کنیم. وى پس از نقل آراى فقیهان شیعه و سنى، قائلان به تحریم تکتف و باطل شدن نماز به واسطه آن را چنین وصف مى کند: و آنها که به تحریم قبض یا تحریم و باطل شدن نمازبه واسطه آن معتقدند، نمونه بارز کسانى هستند که براى ایجاد تفرقه بین مسلمانان داراى تعصب مذهبى و عاشقمخالفت هستند.\nفقه الشیعة الامامیة و مواضع الخلاف بینه و بین المذاهب الاربعة، ص ۱۸۳٫\nصلّی الله علیه و آله وسلّم آیا این گناه است که شیعه با اجتهاد و کند و کاو در کتاب و سنت، به این حقیقت رهنمون شده که مسأله قبض، امرى است که پس از پیامبر اکرم پدید آمده و دردوران خلفا مردم را به انجام آن مامور کرده اند و در نتیجه، کسى که بپندارد قبض، جزء واجب یا مستحب نماز است،\nچیزى را در دین ایجاد کرده که از دین نیست؟ آیا پاداش کسى که اجتهاد کرده، این است که به تعصب مذهبى و عشق به مخالفت، متهم شود؟ اگر پاسخ این سؤال مثبت باشد، آیامى توان در مورد مالک که قبض را به طور مطلق یا در نمازهاى واجب، ناپسند مى شمرده است، همین گونه داورى کرد؟ آیا مى توان امام مالک را نیز متهم کرد که عشق به مخالفت داشته است؟ اینها بخشى از ادله اى بود که مى توان با آنها بر جواز رها کردن دستها در نماز استدلال کرد، بنابراین، در دوران امر بین این که قبض در نماز مستحب است یا بدعت چنان که مقتضاى اختلاف است ترکآن اولى است، زیرا نتیجه ترک عمل مستحب، چیزى جز محروم شدن از پاداش چیز دیگرى نیست،در صورتى که نتیجه انجام عملى که احتمال بدعت بودن آن وجود دارد، احتمال عقاب و بطلان نماز است،زیرا محال است با عملى که مبغوض مولا است بتوان به او تقرب جست. ادله قائلان به لزوم قبض قائلان به لزوم قبض نیز براى قول خود ادله اى دارند که اکنون به بررسى آنها مى پردازیم:تمام آنچه ممکن است با آن بر سنت بودن قبض استدلال کرد، بیش از سه روایت نیست.\nبراى لزوم قبض، ادله دیگرى هم وجود دارد که صحیح نیست، چنان که این مطلب از کلام امام نووى درشرحش بر صحیح مسلم، ج ۴، صفحه ۳۵۸ فهمیده مى شودو به زودى به طور کامل در باره آن سخن خواهیم گفت\n۱. حدیث سهل بن سعد که «بخارى» آن را روایت کرده است\n۲.حدیث وائل بن حجر که «مسلم» آن را روایت و بیهقى باسه سند نقل کرده است. ۳٫حدیث عبداللّه بن مسعود که «بیهقى» آن را در «سنن» وغیر آن نقل کرده است. اکنون به بررسى هر یک از احادیث مى پردازیم.\n1.حدیث سهل بن سعد بخارى از ابوحازم از سهل بن سعد روایت کرده است که گفت: مردم مامور بودند که مردان در نماز، دست راست را بردست چپ قرار دهند. ابوحازم مى گوید: من در این باره نمى دانم، مگر آن که به پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم نسبتش مى دهند.\nابن حجر، فتح البارى فی شرح صحیح البخارى، ج ۲،ص ۲۲۴، باب وضع الیمنى على الیسرى، صحیح مسلم، ج ۲،ص ۱۳، باب «وضع یده الیمنى على الیسرى ». بیهقى هم آن رادر السنن الکبرى، ج ۲، ص ۲۸، ح ۳، باب «وضع الیمنى على الیسرى فی الصلاة » نقل کرده است\nاسماعیل مى گوید.\nمقصود از اسماعیل، اسماعیل بن ابى اویس، استادبخارى است، چنان که حمیدى به آن اعتقاد دارد. ر. ک: فتح البارى، ج ۵، ص ۳۲۵٫\nابوحازم گفت: مگر این که به پیامبر نسبت داده شود (ینمی به صیغه مجهول) و نگفته است:مگر آن که به پیامبر نسبت دهد(ینمى به صیغه مجهول). در مورد این حدیث، اختلاف نظر است. برخى گفته اند:این حدیث موقوف است. برخى دیگر گفته اند، مرفوع است، اما جمهور محدثان و فقیهان و اصولیان گفته اند: اگر راوى آن را به زمان پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم منسوب نکند، مرفوع نیست، اما اگر آن رابه زمان پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم منسوب کند و بگوید: «در زمان پیامبرصلّی الله علیه و آله و سلّم » یا «در حیات او چنین مى کردیم» یا «در میان ماچنین بود» و امثال این عبارات، آن روایت، مرفوع شمرده مى شود و عقیده صحیح همین است. این مطلب را نووى در شرح صحیح مسلم گفته است.بنا بر این قول، این حدیث مرفوع نیست، هر چند ابوحازم به مرفوع بودن آن قطع داشته باشد، چه رسد به این که به آن قطع نداشته باشد، از این روى، حافظ ابو عمروبن عبدالبر در التقصى تصریح کرده که این روایت به سهل بن سعد موقوف است، نه چیز دیگر. این روایت را مالک در موطا نقل کرده و بخارى از او گرفته است.\nالموطا، ص ۱۳۵، کتاب الصلاة، ح ۲۲۶٫\nاین روایت در صدد بیان کیفیت قبض است، اما قطع نظر از بحث سندى، سخن در دلالت آن است که به نظر ما به دو وجه، بر لزوم قبض دلالتى ندارد: وجه اول: اگر پیامبراکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم به قبض امر کرده است، معناى این سخن راوى که « مردم مامور بوده اند» چیست؟ اگر آمر پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم بود، بهتر نبود راوى مى گفت: «پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم امر مى کرد…»؟ آیا این سخن راوى نشان نمى دهد که مسأله قبض پس از رحلت پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم سر بر آورده است، یعنى هنگامى که خلفا و امیران آنها تصور مى کردند که این عمل به خشوع نزدیکتر است و مردم را به انجام آن مامور کردند و به همین دلیل بخارى بابى را پس از مسأله قبض تحت عنوان خشوع باز کرده است. به گفته ابن حجر حکمت قبض این است که این حالت، صفت سائل ذلیل است و انسان را بیشتر از عبث باز مى دارد و بیشتر به خشوع نزدیک مى کند. بخارى با ملاحظه این موضوع، بابى را به دنبال مسأله قبض تحت عنوان خشوع باز کرده است. به عبارت دیگر، دستور حاکمان وامیران به قبض، دلیلى است بر این که در دوره پیامبر و اندکى پس از آن، با دستان رها نماز مى خوانده اند، و به دنبال حدوث این اندیشه، به قبض دستور دادند. برخى شارح ان حدیث پیشین بر این مطلب آگاه بوده اند، از باب مثال، شیخ ملا على قارى در تفسیر این حدیث گفته است: احتمال دارد خلفاى چهارگانه یا حاکمان و یا پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم به مردم (در باره قبض) دستور داده باشند، اما حق این است که اگر پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم دستور داده بود، راوى از باب تبرک، نام او راذکر مى کرد و ترک نام پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم در حدیث نشان مى دهد که امر کننده، پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم نبوده، بلکه حاکمانى بوده اند که به جاى سنت از هواهاى نفسانى پیروى مى کرده اند و از آن جا که سیره على و اهل بیت، بر رها کردن دستها در نماز و محکوم کردن قبض بوده، و حاکمان در نقطه مقابل سیره اهل بیت علیهم السلام قرارداشته اند، به جاى رها گذاشتن دستها در نماز،به قبض دستور داده اند. وجه دوم: ذیل سند روایت، عبارتى وجود دارد که نشان مى دهد راوى (ابوحازم)که روایت را از سهل نقل کرده، در صحت مضمون روایت تردید داشته است، زیرا در پایان گفته است که «مضمون روایت را درست نمى دانم، مگر این که آن را به پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم نسبت مى دهد»، و اسماعیل سخن ابوحازم را چنین نقل کرده است:مضمون روایت را درست نمى دانم، مگر این که به پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم نسبت داده شود، یعنى فعل «ینمى» را که از ریشه«نمى» به معناى نسبت دادن است، به صورت مجهول قرائت کرده و طبق این قرائت معناى جمله چنین مى شود : معلوم نیست که قبض در نماز، سنت باشد، مگر این که انجام آن به پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم نسبت داده شده باشد، بنابراین، آنچه سهل بن سعد روایت کرده، مرفوع است . ابن حجر مى گوید:میان اهل حدیث چنین مصطلح است که وقتى راوى مى گوید«ینمیه» یعنى آن را نسبت مى دهد، مقصودش این است که روایت نسبت به پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم مرفوع است.\nهمه آنچه بیان شد در صورتى است که «ینمى» را به صیغه مجهول بخوانیم ، اما اگر آن را به صیغه معلوم بخوانیم، معناى سخن ابوحازم این مى شود که سهل مضمون روایت را به پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم نسبت داده است، بنابراین بر فرض صحت این قرائت و خارج شدن روایت از مرسله و مرفوعه بودن، این سخن ابو حازم که «مضمون روایت را درست نمى دانم،مگرآن که…»، نشان دهنده ضعف این نسبت است و این که او آن را از فرد دیگرى شنیده و نام آن را نبرده است. ابن حجر در فتح البارى گفته است:مى گویند این حدیث، مرفوع است. دانى گفته:این حدیث مخدوش است، زیرا گمانى از ابوحازم است، و گفته شده:اگر این حدیث مرفوع بود، نیاز نبود بگوید: لااعلمه، یعنى آنرا درست نمى دانم.\nفتح البارى، ج ۴، ص ۱۲۶٫\n۲ .حدیث وائل بن حجر این حدیث به چند صورت روایت شده است:صورت اول: مسلم از وائل بن حجر روایت کرده : پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم را دیده که هنگام آغاز نماز، دستها را براى تکبیر بالا مى برده است و پس از آن که خود را با لباسش مى پوشاند، دست راست را روى دست چپ قرار مى داد و چون مى خواست به رکوع برود، دستانش را از زیر لباس در مى آورد، سپس بالا مى برد و بعد از تکبیر به رکوع مى رفت و….\nمسلم، الصحیح، ج ۱، ص ۱۳، کتاب الصلاة، باب ۵ ازابواب «وضع یده الیمنى على الیسرى ». در سند این حدیث،همام قرار دارد که اگر مقصود از همام، همان همام بن یحیى باشد، ابن عمار در مورد او گفته است: یحیى القطان به همام اهمیت نمى داده و عمر بن شیبه گفته است: عفان براى ما نقل کرد که یحیى بن سعید در بسیارى از احادیث همام به اواعتراض مى کرد، و ابو حاتم گفته است: همام در محفوظاتش ثقه بوده است\nر. ک: هدى السارى، ج ۱، ص ۴۴۹. در سند این حدیث، محمد بن جحاده نیز قراردارد، نووى درشرحش بر صحیح مسلم اشاره کرده و گفته است: در سنداین روایت، محمد بن جحاده قرار دارد، سپس سکوت کرده است\nاستدلال به این حدیث، استدلال به فعل پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم است و به فعل پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم در صورتى استدلال مى شود که وجه آن معلوم باشد، در حالى که وجه این عمل، هنور معلوم نیست،زیرا ظاهر حدیث چنین است که پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم کناره هاى جامه اش را جمع مى کرده و با آن سینه خود را مى پوشانده و دست راست را روى دست چپ مى گذاشته است، اما آیا این عمل به سبب استحبابش در نماز بوده یا بدان جهت بوده که جامه اش شل و آویزان نباشد، بلکه به بدنش چسبیده و او را مثلا از سرما حفظ کند؟ به هر حال، وجه این عمل پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم معلوم نیست، و تا هنگامى که روشن نباشد که این عمل را براى استحبابش در نماز انجام داده یا نه، براى ما حجت نخواهد بود. احتمال دیگر این است که عمل پیامبر براى جلوگیرى از رهابودن جامه در نماز بوده است. ترمذى از ابوهریره روایت کرده که رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم از «سدل» در نماز نهى فرموده است. در لسان العرب آمده: «سدل» عبارت است از این که انسان لباسش را رها سازد و دو طرف آن را پیش رویش جمع نکند ، در مورد «سدل» از پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم روایت شده که مکروه است.\nسنن ترمذى، ج ۲، ص ۲۱۷، ح ۳۷۸٫\nپیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم بیش از ده سال با مهاجران و انصار بوده است. اگر چنین کارى از او سر مى زد، به طور قطع از راویان بسیارى نقل مى شد و نقل آن به وائل بن حجر منحصر نمى شد با این که در روایت او هم دو احتمال وجود دارد. صورت دوم: نسایى و بیهقى در سنن خویش با دو سند گوناگون از وائل بن حجر روایت کرده اند:رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم را دیدم که هنگام قیام نماز، بادست راست، دست چپ را گرفت.\nسنن نسایى، ج ۲، ص ۹۷، باب «وضع الیمین على الشمال فی الصلاة».\nدر روایت بیهقى چنین آمده است : وقتى به نماز مى ایستاد، دست چپ را با دست راست مى گرفت و علقمه را دیدم که این کار را انجام مى دهد.\nسنن بیهقى، ج ۱، ص ۲۸، باب «وضع الید الیمنى على الیسرى فی الصلاة ».\nاستدلال به این روایت در گرو صحت سند و تمام بودن دلالتآن است. اما از نظر سند: اگر چه این روایت را بیهقى ونسایى با دو سند گوناگون نقل کرده اند، در هر دو سند،«عبداللّه» وجود دارد. در سنن نسایى آمده است:عبداللّه به ما خبر داد، و در سنن بیهقى آمده است:عبداللّه بن جعفر به ما خبر داد که مقصود از او، عبداللّه بن جعفر بن نجیح سعدى است و در ضعف این فرد، آنچه عبد اللّه فرزند امام احمد از پدرش نقل کرده، کافى است و آن این که«وقتى به حدیثى از عبداللّه بن جعفر مى رسید، آن راحذف مى کرد و در جایى دیگر از پدرش از مشایخش نقل مى کند که «بعد از آن که وضع و حال او را دانستم، هیچ حدیثى از او ننوشتم»، و دورى ازابن معین نقل کرده است که او قابل اعتنا نیست. ابوحاتم مى گوید: یزید بن هارون در باره او پرسید، و او گفت:از چند چیز نپرسید. عمروبن على در مورد او گفته که ضعیف است. ابوحاتم باز در باره او مى گوید:احادیث بسیار ناشناخته اى دارد. او از طریق راویان ناشناخته، از ثقات روایت مى کند…نسایى در حق او گفته که احادیثش متروک است، و مرة درباره او گفته است: ثقه نیست.\nتهذیب التهذیب، ج ۵، ص ۱۷۴، شماره ۲۹۸٫\nاما دلالت روایت: ممکن است این حدیث، شکل دیگرى ازحدیث اول باشد با این تفاوت که حدیث اول عبارتى را دربردارد که این حدیث فاقد آن است ، زیرا درحدیث اول آمده بود که «پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم پس از آن که خود را با لباسش پوشاند، دست راست را روى دست چپ قرار داد» پیشتر گفتیم که مطابق ظاهر حدیث، پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم کناره هاى جامه اش را جمع کرده و با آن، سینه خود را پوشانده است و دست راست را روى دست چپ قرار داده تا جامه اش شل و آویزان نباشد. به هر حال چون دلیل این عمل پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم روشن نیست، نمى توان به آن استدلال کرد. افزون بر این، در خود حدیث شاهدى وجود دارد که نشان مى دهد قبض درصدر اول، متداول نبوده، زیرا در حدیث آمده است: «علقمه را دیدم که آن را انجام مى دهد»، در صورتى که اگر قبض میان صحابه و تابعین متداول بوده است، دلیلى نداشت که اینفعل متداول را به علقمه، راوى حدیث از وائل، نسبت دهد واین نشان مى دهد که قبض، امرى غیر متداول بوده و به همین سبب علقمه آن را نقل کرده است. صورت سوم حدیث: نسایى با سند خود از وائل بن حجر چنین نقل کرده است: به طرف نماز رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم نگریستم که چگونه نماز مى خواند. او ایستاد و تکبیر گفت و دستانش را تا محاذى گوشها بالا برد، آن گاه دست راستش را بر پشت دست چپ و مچ و بازوى آن قرارداد.\nسنن نسایى، ج ۲، ص ۹۵، باب «موضع الیمین من الشمال فی الصلاة ».\nاین حدیث را عینا بیهقى در سننش آورده است.\nسنن بیهقى، ج ۲، ص ۲۸، باب «وضع الید الیمنى على الیسرى فی الصلاة ».\nاستدلال به این روایت در گرو صحت سند و دلالت آن است. سند نسایى: این سند، عاصم بن کلیب کوفى را در بردارد که ابن حجر درباره او گفته است: از ابن شهاب از مذهب کلیب که آیا از مرجئه بوده است پرسیده شد، در پاسخ گفت:نمى دانم، اما شریک بن عبداللّه نخعى گفته که وى از مرجئه بوده است. ابن مدینى در حق او گفته است که به متفرداتش استناد نمى شود. سند بیهقى: این سند، عبداللّه بن رجاء را در بر مى گیرد که ابن حجر از ابن معین نقل کرده که داراى احادیث غلط نوشته بسیارىاست، مشکلى ندارد. عمروبن عدى در باره او گفته است:وى راستگوست و داراى اشتباهات و احادیث غلط نوشته بسیارىاست، و حجت نیست، و در سال ۲۱۹ یا ۲۲۰هجرى وفات یافت. او غیر از عبداللّه بن رجاء مکى است که از امام جعفر صادق علیه السلام و غیر او روایت مى کند. در صورتى که مقصود از این راوى، عبداللّه بن رجاء مکى باشد، باز هم خالى از نقد و نظر نیست. ابن حجر از ساجى نقل کرده که این فرد، احادیث ناشناخته اى دارد. احمد و یحیى در مورد او اختلاف نظر دارند. احمد مى گوید:گفته اند که کتابهاى او از بین رفته، از این رو با اعتماد ازحافظه اشمى نگاشته است. و همین امر باعث شده که احادیث منکرى از وى نقل شده باشد و من جز دو حدیث،چیزى از او نشنیده ام. عقیلى نیز همین عبارات را از احمد نقل کرده است.\nتهذیب التهذیب، ج ۵، ص ۲۱۱، شماره ۳۶۴٫\nدلالت حدیث: بدون تردید، صورت سوم حدیث، دلالت آشکارترى از دو صورت قبلى دارد. در باره این صورت از حدیث هم این احتمال هست که همان روایت اول باشد با اینتفاوت که این روایت به صورتهاى گوناگون نقل شده و اختلافى هم که وجود دارد، از ناحیه راویان است و از آن جاکه ممکن است این صورت از روایت، همان صورت اولبا شد، درباره اش همان چیزى را مى گوییم که در باره صورت اول گفتیم: این عمل پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم داراى دو وجه است، بنابراین نمى توان به آن استناد کرد. پس دلالت هر دو حدیث گذشته بر لزوم قبض در نماز، قصور دارد. ۳٫حدیث عبداللّه بن مسعود نسایى از حجاج بن ابى زینب نقل کرده است از ابو عثمان شنیدم که از ابن مسعود چنین حکایت کرد: پیامبر مرا دید که در نماز، دست چپ را روى دست راست گذاشته ام، پس دست راست مرا گرفت و روى دست چپم قرار داد.\nسنن نسایى، ج ۲، ص ۹۷، باب «فی الامام اذا راى الرجل قد وضع شماله على یمینه ».\nبیهقى همین حدیث را با همین الفاظ، اما با سند دیگرى نقل کرده است. استدلال به این حدیث در گرو صحت سند و دلالت آن است. سند روایت: هر دو سند، حجاج بن ابى زینب سلمى را در بردارد که احمد بن حنبل در حق او گفته است: «مى ترسم ضعیف الحدیث باشد». ابن معین در باره او گفته است:«ایرادى ندارد». حسن بن شجاع بلخى از على بن مدینى نقل کرده که: «پیرمردى ضعیف از اهل واسط است.» نسایى گفته است: «قوى نیست»، ابن على در مورد او چنین اظهار نظرکرده: «امیدوارم روایاتى را که نقل کرده، عیبى نداشته باشد»، آنگاه ادامه داده است: «دارقطنى مىگوید: نه قوى است و نهحافظ».\nتهذیب التهذیب، ج ۲، ص ۲۰۱، شماره ۳۷۲٫\nسخنان دیگرى هم درباره او گفته شده که به همین مقداربسنده مىکنیم. دلالت حدیث: مطلب قابل ملاحظه در باره دلالت حدیث ایناست که عبداللّه بن مسعود از پیشگامان گروندگان به اسلام است. او در اوایل بعثت اسلام آورد و به سبب ایمانش به پیامبر و اسلام، متحمل مصیبتهاى فراوانى شد، بنابراین،ممکن نیست چنین فردى از کیفیت قبض(در صورتى که قبض، سنت باشد) بى اطلاع بوده باشد تا دست چپ را روى دست راست بگذارد. احادیث ضعیف غیر قابل استناد احادیثى که ذکر شد، عمده احادیثى است که بر قبض به آنها استدلال شده است، البته روشن شد که از اثبات آن ناتوانند.احادیث دیگرى وجود دارد که بیهقى آنها را در سننش گرد آورده است، اما به دلیل ضعف سندى و دلالتى، هیچ کدام صحیح نیست. اکنون براى تکمیل بحث، آنها را به ترتیب ذکر، و از نظر سند و دلالت بررسى مى کنیم.\n1. حدیث هلب ترمذى از قتیبه از ابى الاحوص، از سماک بن حرب، از قبیصةبن هلب، از پدرش چنین نقل کرده است: رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم امام ما در نماز مى شد و هنگام نماز، دست چپش را با دست راست مى گرفت.\nسنن ترمذى، ج ۲، ص ۳۲، شماره ۲۵۲٫\nبیهقى این حدیث را به این صورت نقل کرده است:رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم را دیدم که در نماز، دست راست را روى دست چپ قرار داده است.\nسنن بیهقى، ج ۲، ص ۲۹٫\nسند این روایت همچون دلالتش بر لزوم قبض، ضعیف است.براى اثبات ضعف سند آن، توجه خواننده را به شرح حال دو راوى آن جلب مى کنیم: قبیصة بن هلب: براساس سخن ذهبى، عجلى گفته است:قبیصة بن هلب ثقه است و ابن حبان او را در کتابش در زمره ثقات آورده است. ابن مدینى در مورد او گفته که مجهول است.\nمیزان الاعتدال، ج ۳، ص ۳۸۴، شماره ۶۸۶۳٫\nابن حجر در باره او گفته که مجهول است و به جز سماک، از او روایت نکرده است. نسایى او را مجهول دانسته است.\nتهذیب التهذیب، ج ۸، ص ۳۵۰، شماره ۶۳۳٫\nسماک بن حرب:ذهبى در باره او گفته است: وى صدوق و صالح است. ابن مبارک از سفیان روایت کرده که او ضعیف است. جریر ضبى در باره او چنین مى گوید: نزد سماک آمدم. او را دیدم که ایستاده بول مى کند. بازگشتم واز او چیزى نپرسیدم و گفتم در اثر پیرى خرف شده است. احمد بن ابى مریم از یحیى نقل کرده که سماک ثقه است و گروهى او را ضعیف دانسته اند. احمد گفته است که سماک احادیث آشفته اى دارد. به گفته ابوحاتم، سماک، ثقه و صدوق است. صالح جزره مى گوید که او تضعیف شده است. نسایى چنین مى گوید: اگر سماک به تنهایى اصلى را بیاورد، حجت نیست، زیرا هرگاه چیزى را به او یاد مىدادند، کلمات متشابه را یاد مى گرفت.\nمیزان الاعتدال، ج ۲، ص ۲۳۳، شماره ۳۵۴۸٫\nبه گفته ابن حجر، احمد درحق سماک گفته است که احادیث آشفته اى دارد. ابن ابى خیثمه گفته است: از ابن معین شنیدم که در مورد سماک پرسیده شد که چه چیزى سبب عیب او شده است؟ در پاسخ گفت:احادیثى را اسناد داده که دیگران اسناد نداده اند. ابن عمار در باره او مى گوید:مى گویند که سماک مخلوط مى کند و مردم در باره حدیث او اختلاف دارند . ثورى هم به گونه اى او را ضعیف دانسته است. یعقوب بن شیبه مى گوید که از ابن مدینى در باره روایت سماک از عکرمه پرسیدم، گفت: آشفته است. زکریا بن على از قول ابن مبارک مى گوید که سماک در حدیث، ضعیف است. یعقوب مى گوید:روایت سماک از عکرمه به طور خاص، آشفته است.\nدلالت حدیث: روایت مزبور دلالت ندارد که پیامبر درحال قرائت، دست راست را روى دست چپ قرار مى داده ، بلکه ظاهر حدیث نشان مى دهد که حضرت در کلیه حالات نماز،این کار را انجام مى داده است و این چیزى است که کسى به آن ملتزم نشده .\n2.حدیث محمد بن ابان انصارى بیهقى با سند خود از محمد بن ابان انصارى از عایشه نقل کرده است:سه خصلت، از خصلتهاى نبوت است: شتاب کردن درخوردن افطار، تاخیر در خوردن سحرى و قراردادن دست راست بر دست چپ در نماز.\nدر ضعف این حدیث همین بس که بخارى در تاریخ کبیرش پس از نقل آن گفته است: از محمد، حدیثى را که از عایشه شنیده باشد، سراغ نداریم. در نسخه اى دیگر آمده است که از محمد، حدیثى را سراغ نداریم. محقق کتاب التاریخ الکبیر اثر بخارى در پاورقى، دیدگاههاى عالمان رجال را در باره محمد بن ابان نقل کرده و به این نتیجه رسیده است که او از اهل انصار در مدینه بود، سپس به یمامه رفت و احادیثى به صورت ارسال از عایشه نقل کرده است.\nالتاریخ الکبیر، ج ۱۱، ص ۳۴، قسمت پاورقى\n3. حدیث عقبة بن صهبان بیهقى با سند خود از حماد بن سلمه، از عاصم جحدرى ازعقبة بن صهبان، از على رضى اللّه عنه در مورد آیه«فصل لربک وانحر» نقل کرده است: هو وضع یمینک على شمالک فی الصلاة، نحر عبارت است\nاز قراردادن دست راست بر دست چپ در نماز. استدلال به این حدیث بر لزوم قبض در نماز، مخدوش است، زیرا اولا: عاصم جحدرى موثق نیست. ذهبى در مورد او گفته است:عاصم بن عجاج جحدرى بصرى روایات شاذى را که برخى از آنها ناشناخته است براى یحیى بن یعمر و نصر بن عاصم و از سلام بن ابومنذر و گروهى دیگر روایت کرده است . بخارى در تاریخش از او یاد کرده و گفته :عاصم جحدرى از زمره راویان بصرى است که از عقبة بنظبیان روایت مى کند ، و او را توثیق نکرده است .\nالتاریخ الکبیر، ج ۶، ص ۴۸۶، شماره ۳۰۶۱٫\nثانیا: سند حدیث طبق نقل بیهقى، به عقبة بن صهبان منتهى مى شود. بیهقى درحق او گفته است:بخارى در تاریخش در شرح حال عقبة بن ظبیان، از موسى بن اسماعیل از حماد بن سلمه نقل مى کند که او از عاصم جحدرى از پدرش از عقبة بن ظبیان شنید که وقتى از على از معناى «وانحر» در آیه «فصل لربک و انحر» پرسیده شد ،دست راستش را تا وسط آن، روى سینه اش گذاشت. آنچه بخارى در تاریخش طبق نقل بیهقى روایت کرده، با آنچه خود بیهقى مستقیم روایت کرده است، از دو جهت تفاوت مى کند: ۱. سند بیهقى به عقبة بن صهبان منتهى مى شود، در حالى که طبق نقل بخارى، سند روایت به عقبة بن ظبیان منتهى مى شود.\n2. طبق نقل بیهقى، عاصم جحدرى از عقبة بن صهبان روایت مى کند، در حالى که طبق نقل بخارى، عاصم به واسطه پدرش از عقبة بن ظبیان روایت مى کند. نام پدر عاصم یعنى عجاج در کتابهاى رجالى ذکر نشده است . در نتیجه چنین حدیثى با این همه ضعف و اضطراب سندى هرگز قابل استناد نیست .\n3. حدیث غزوان بن جریر بیهقى از غزوان بن جریر از پدرش نقل کرده است:چنین بود که وقتى على رضى اللّه عنه به نماز مى ایستاد و تکبیر مى گفت ، دست راستش را به مچ دست چپ مى زد و تا رفتن به رکوع بر این حالت بود، مگر براى خاراندن پوست یا درست کردن لباس.\nسنن بیهقى، ج ۲، ص ۹۲٫\n4.در ضعف این روایت همین بس که جریر، پدر غزوان ،مجهول است . ذهبى مى گوید: جریر ضبى ناشناخته است .\n5.مرسله غضیف و مرسله شداد بیهقى مى گوید : حارث بن غضیف کندى و شداد بن شرحبیل انصارى براى من نقل کردند که هریک از آنها پیامبر را دیده است که دست راست را روى دست چپ گذاشته است.\nآنچه ذکر شد، طبق نقل بیهقى بود، اما ترمذى راوى را به صورت غطیف بن حارث ضبط کرده است .\nسنن ترمذى، ج ۲، ص ۳۲، حدیث ۲۵۲٫\nبنابراین، طبق نقل بیهقى، راوى حدیث، حارث بن غضیف کندى است، اما طبق نقل ترمذى، راوى حدیث، غطیف بن حارث است، پس پدر به پسر در این سند مشتبه شده و روشن نیست که کدام یک روایت کرده است . مطابق نقل ابن حجر، غضیف در کودکى پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلم را درک کرده است و به نقل از او مى گوید : کودک بودم که درختان خرماى انصار را تکان مى دادم. مرا نزد پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلم آوردند و او پس از آن که دستى به سرم کشید ، فرمود : از آنچه بر زمین مى ریزد بخور و درختان را تکان مده ! از کلمات برخى استفاده مى شود که او از تابعین بوده و پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلم را درک نکرده است. صاحب الاصابه گفته است : گروهى او را از زمره تابعین شمرده اند.\nالاصابه، ج ۳، ص ۱۸۶، شماره ۶۹۱۲٫\nخلاصه این که حدیث مزبور به ادله ذیل قابل استدلال و استناد نیست:اولا، این حدیث، مرسله است و اصحاب حدیث سندى به دو راوى آن ندارند. ثانیا، راوى حدیث در کودکى ، پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلم را درک کرده است. برخى از احادیث در معرفى او گفته اند : «له صحبة» یعنى مدت اندکى صحابى پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلم بوده است . ثالثا، روشن نیست که صحابى پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلم باشد ، زیرا گروهى او را از تابعین به شمار آورده اند . به هر حال، حدیثى که چنین حالى دارد قابل استدلال نیست .\n6.حدیث نافع از ابن عمر بیهقى با سند خود از عبدالمجید بن عبدالعزیز بن ابى رواد،از پدرش، از نافع ، از ابن عمر نقل کرده است که پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلم فرمود:انا معاشر الانبیاء امرنا بثلاث: بتعجیل الفطر، و تاخیر السحور ووضع الید الیمنى على الیسرى فی الصلاة،\nما گروه پیامبران به سه چیز مامور شده ایم : شتاب در خوردن افطار ، تاخیر در خوردن سحرى و قراردادن دست راست بر دست چپ در نماز . این همان حدیثى است که محمد بن ابان انصارى از عایشه روایت کرده است.\n(حدیث شماره ۲). بیهقى گفته است: این حدیث را فقط عبدالمجید روایت کرده که به طلحة بنعمرو معروف است و قوى نیست . ذهبى او را چنین معرفى کرده که صدوق است و همانند پدرش از مرجئه به شمار مى رود . ابن معین او را توثیق کرده و ابو داوود در باره او گفته که مبلغ مرجئه بوده است.ابن حبان در باره او گفته که سزاوار ترک است. احادیث ناشناخته اى دارد. اخبار را دگرگون و احادیث مجهولى را از راویان مشهور نقل کرده است. به گفته ابوحاتم، وى قوى نیست و احادیثش نوشته مى شود. دارقطنى در باره او مى گوید : به او استناد نمى شود و معتبر نیست. احمد بن ابى مریم ازابن معین نقل مى کند که وى ثقه است و از گروهى ضعیف روایت مى کند . بخارى مى گوید:حمیدى در مورد او سخن مى گفت و این را نیز گفته است که اختلافاتى دراحادیثش وجود دارد. از او پنج حدیث صحیح شناخته نشده است .\nمیزان الاعتدال، ج ۲، ص ۶۴۸، شماره ۵۱۸۳٫\n7.حدیث ابن جریر ضبى ابو داوود از ابن جریر ضبى ، از پدرش روایت کرده است : على رضى اللّه عنه را دیدم که با دست راست ، دست چپ را در ناحیه مچ گرفته و بالاى ناف گذاشته است. ابو داوود پس از نقل این حدیث مى گوید:از سعید بن جبیر روایت شده : «فوق السرة» یعنى بالاى ناف،و ابو مجلز گفته: «تحت السرة» یعنى زیر ناف .\nسنن ابى داوود، ج ۱، ص ۲۰۱، باب «وضع الیدالیمنى على الیسرى فی الصلاة »، شماره ۷۵۷ و۷۵۹٫\nاستدلال به این روایت مخدوش است، زیرا ابن جریر ضبى همان عزوان بن جریر ضبى است که در حدیث شماره ۴ درباره پدرش سخن گفتیم و شاید این حدیث، همان حدیث باشد. ابو داوود حدیث دیگرى از طاووس نقل کرده است : رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلم در نماز ، دست راست را روى دست چپ مى گذاشت.\n، آن را محکم مى گرفت و روى سینه قرار مى داد . حدیث مرسل است، زیرا طاووس از تابعین به شمار مى رود . روایات دیگرى وجود دارد که به ابن زبیر نسبت داده شده که او گفته است : صف القدمین و وضع الید على الیدم . آیت الله العظمی سبحانی (مد ظله العالی(


5 بهترین VPN برای جمهوری چک - برای ایمنی ، جریان و سرعت در سال 2020\nاگرچه شهروندان چک لازم نیست درباره سانسور آنلاین نگران باشند, یک VPN می تواند امنیت و آزادی آنلاین شما را بهبود بخشد از بسیاری جهات.\nاگر اهل محلی چک هستید که به خارج از کشور سفر می کند, یک VPN می تواند به شما در دسترسی به محتوای چک کمک کند که منحصراً در داخل جمهوری موجود است اگر شما یک توریست هستید, یک VPN محدودیت های جغرافیایی را مسدود می کند بنابراین می توانید به سایتهایی که در جمهوری چک مسدود شده اند ، دسترسی داشته باشید Netflix US, هولو, و HBO برو.\nVPN همچنین شما را ایمن نگه می دارد در حالی که شما در حال مسافرت هستید این داده های شما را برای محافظت از اطلاعات شخصی شما رمزگذاری می کند ، بنابراین جزئیات بانکی و مسافرتی شما همیشه در امنیت باقی می مانند.\nدر زیر ، در مورد چگونگی صحبت خواهیم کرد یک VPN فعالیت آنلاین شما را تضمین می کند و باز کردن محتوای اختصاصی از سراسر جهان ما همچنین شما را راهنمایی خواهیم کرد انتخاب بهترین VPN برای جمهوری چک.\n1 خلاصه بهترین VPN ها برای جمهوری چک\n2 آنچه را که باید در VPN برای جمهوری چک جستجو کنید\n3 بهترین VPN ها برای جمهوری چک\nخلاصه بهترین VPN ها برای جمهوری چک\nهات اسپات شیلدرمزگذاری 256 بیتی و سرعت بالا ، آن را به یکی از محبوب ترین خدمات موجود برای باز کردن قفل دسترسی جهانی به اینترنت تبدیل می کند.\nNordVPN: رمزگذاری مضاعف VPN تضمین می کند که داده های شما خصوصی و ایمن باقی بمانند. همچنین بزرگترین شبکه سرور از همه ارائه دهندگان حق بیمه VPN را اداره می کند.\nExpressVPN: سریعترین VPN موجود. رمزگذاری بهترین کلاس در هنگام مرور ، از اطلاعات شخصی شما محافظت می کند.\nCyberGhost: دسترسی به اینترنت شما با سرورهای قابل اعتماد و سرعت فوق العاده سریع امن و نامحدود خواهد بود.\nProtonVPN: با استفاده از برنامه های آسان برای همه دستگاه ها ، برای مبتدیان بسیار عالی است. شما عاشق اتصالات پر سرعت و پهنای باند نامحدود آن هستید.\nآنچه را که باید در VPN برای جمهوری چک جستجو کنید\nآیا شما یک بازدید کننده چک یا ساکن باشید, شما به یک حق بیمه VPN با ویژگی های امنیتی بالا نیاز خواهید داشت برای محافظت از ارتباط خود.\nیک VPN خوب نیز شما را قادر می سازد باز کردن محتوای منحصر به فرد بین المللی. اگه تو هستی تعطیلات در خارج از کشور, حتی می توانید از VPN خود برای به روز ماندن در برنامه ها و منابع خبری مورد علاقه خود از خانه استفاده کنید.\nVPN ها دستگاه خود را از طریق یک تونل امن به یک سرور از راه دور متصل می کنند. این آدرس IP خود را ماسک کنید به نظر می رسد که از مکانی دیگر به اینترنت دسترسی دارید. همچنین داده های خود را رمزگذاری کنید برای محافظت از آن در برابر هکرها و جاسوسی از چشم.\nهکرها اطلاعات خصوصی شما را سرقت می کنند ، اما شرکت های بی رحمانه تاریخ مرور خود را برداشت کنید برای ایجاد تبلیغات هدفمند آنها اغلب داده های خود را به اشخاص ثالث بفروشید برای تحقیقات بازار و تبلیغات بدون اطلاع شما VPN خواهد شد اطمینان حاصل کنید که سابقه مرور شما مخفی استتی.\nیک VPN را که ارائه می دهد انتخاب کنید اتصالات پر سرعت و پهنای باند نامحدود. ارائه دهنده شما باید یک شبکه جهانی سرورها بنابراین می توانید از هرجای دنیا به محتوای جغرافیایی مسدود شده دسترسی پیدا کنید.\nسرورهای جمهوری چک به شما می دهند دسترسی سریع به وب سایتهای محلی و خدمات جریان.\nشما همچنین به VPN نیاز دارید رمزگذاری درجه نظامی, آ سیاست سختگیرانه بدون ورود به سیستم, و یک سوئیچ قاتل اتوماتیک.\nبهترین VPN ها برای جمهوری چک\nHotspot Shield اتصالات سریع و پهنای باند نامحدود آن را برای پخش جریانی ، مرور و هر چیز دیگری که در بین آنهاست ، عالی می کند. این عمل می کند شبکه جهانی سرورها, از جمله سرورهای پر سرعت در جمهوری چک.\nHotspot Shield ارائه می دهد ویژگی های امنیتی سطح بالا برای محافظت و ناشناس کردن ارتباط خود این شامل رمزگذاری 256 بیتی, سختگیرانه خط مشی بدون گزارش, و یک سوئیچ قاتل اتوماتیک.\nمی توانید بدون مرز مرور کنید همه سیستم عامل های اصلی. شما همچنین می توانید لذت ببرید محاکمه رایگان 7 روزه و ضمانت برگشت پول 45 روزه در همه اشتراک های Hotspot Shield. برای کسب اطلاعات بیشتر ، مطالب خارق العاده ای را که کاربران در مورد Hotspot Shield می گویند بخوانید.\nHotspot Shield می تواند انسداد شود:\nنتفلیکس ، هولو ، iPlayer بی بی سی ، آمازون نخست فیلم.\nبله ، P2P در همه سرورها مجاز است.\nHotspot Shield در این دستگاه ها کار می کند\nWindows ، macOS ، Android ، iOS ، Chrome.\nNordVPN یک VPN بسیار سریع و ایمن است. آن رمزگذاری دو برابر VPN پروتکل داده های شما را حداقل از دو هوپ قبل از ترک شبکه هدایت می کند. آن سیاست سختگیرانه بدون ورود به سیستم تضمین می کند که فعالیت مرور شما هرگز ثبت نشده است ، و همه برنامه های آن دارای ویژگی هستند سوئیچ قاتل اتوماتیک.\nعمل می کند 5،200+ سرور پر سرعت در 62 کشور ، از جمله 45 سرور در جمهوری چک.\nمی توانید NordVPN را با یک مورد امتحان کنید محاکمه رایگان 7 روزه, یا بدون خطر با آن ثبت نام کنید با ضمانت برگشت 30 روزه پول دریابید که چرا در بین کاربران VPN اینقدر محبوب است.\nExpressVPN ارائه می دهد سرعت اتصال سریع رعد و برق و پهنای باند نامحدود. اطلاعات شما را با آنها ایمن می کند رمزگذاری درجه نظامی, و دقیق آن است خط مشی بدون گزارش بدان معنی است که هیچ سابقه فعالیت مرور شما را ندارد.\nشبکه آن گسترده است 94 کشور, از جمله جمهوری چک پیشنهادات آن برنامه های کاربردی آسان برای هر سیستم عامل ، از جمله روتر. اما فقط کلماتی را برای آن انتخاب نکنید ، بررسی کنید که کاربران واقعی چه چیزی برای گفتن دارند.\nExpressVPN ارائه می دهد با ضمانت برگشت 30 روزه پول در کلیه خدمات VPN و a محاکمه رایگان 7 روزه برای برنامه های تلفن همراه.\nCyberGhost یک است قابل اعتماد و خیلی سریع VPN این عمل می کند شبکه جهانی سرورها, از جمله سرورهای جمهوری چک. آن را سخت نگه می دارد خط مشی بدون گزارش, و همه برنامه های آن دارای داخلی هستند سوئیچ قاتل اتوماتیک.\nهنگام استفاده از CyberGhost ، داده های شما توسط آن محافظت می شوند رمزگذاری قدرت نظامی.\nمی توانید CyberGhost را بدون ریسک با 45 روز ضمانت برگشت پول خود امتحان کنید تا دریابید که چرا این یک کاربر مورد علاقه امنیت آنلاین است.\nCyberGhost همچنین یک آزمایش 7 روزه رایگان را برای کاربران iOS ، Android و Windows ارائه می دهد.\nفناوری امن هسته ProtonVPN است داده های خود را از طریق چندین سرور مسیریابی می کند قبل از اینکه شبکه را ترک کند این امر باعث می شود مهاجمان پیشرفته مانیتورینگ ترافیک اینترنت شما در سرور خروجی و تطبیق فعالیت شما با IP شما.\nسرورهای آن در a نصب شده اند پناهگاه احتمالی ارتش سوئیس این 1000 متر زیر زمین است درباره امنیت صحبت کنید!\nProtonVPN است خیلی سریع و آسان برای استفاده. این یکی از بیشترین مناسب بودجه VPN در دسترس است.\nاین ارائه می دهد با ضمانت برگشت 30 روزه پول, اما ، با توجه به بررسی های عالی مشتری ، می خواهید آن را خیلی طولانی تر از این نگه دارید.\nVPN ها می توانند تقویت کنند و فعالیت آنلاین خود را تضمین کنید از بسیاری جهات.\nحق بیمه VPNاطلاعات شما را از دزد آنلاین محافظت می کند و جاسوسان خدمات مناسب حتی به شما امکان می دهد دسترسی به کانن geoblockedتی از سراسر جهان ، مانند نتفلیکس و HBO برو.\nهنوز مطمئن نیستید که کدام VPN برای شما مناسب است؟ ما Hotspot Shield را توصیه می کنیم - می توانید آن را رایگان امتحان کنید!


با فناوری هوشمند از چراغ قرمز نجات یابید | پرندگان\nبه گفته خبرنگار گروه علمی و دانشگاهی خبرگزاری فارس به نقل از انگجت، شرکت آئودی پیش از این تعدادی از خودروهای خود را به فناوری خاصی تجهیز کرده بود که به رانندگان عنوان می کرد معطلی آنها درون پشت چراغ قرمز چقدر طول می کشد. ولی الان این شرکت از فناوری پیشرفته تری موسوم به GLOSA رونمایی کرده هست.\nاین سیستم به هر راننده توصیه می کند با چه سرعتی حرکت کند تا مدت وقت وقت معطلی وی درون پشت چراغ قرمز به حداقل برسد یا اصلا از این بابت معطل نشده و زمانی به محل چراغ قرمز برسد که چراغ سبز شده باشد.\nسیستم یادشده با تحقیق موقعیت هر چراغ قرمز، دریافت اطلاعات ترافیکی و آگاهی از موقعیت جغرافیایی هر خودرو و انجام محاسبات لازم می تواند توصیه های نهایی را به رانندگان ارائه دهد. قراراست سیستم یادشده بر روی خودروهای تازه ائودی مانند ای ۳ نصب شود.\nالبته این خدمت ها تنها درون بعضی نواحی شهری خاص درون آمریکا که مجهز به زیرساخت های فناوری شهری مورد احتیاج هستند، درون دسترس خواهد بود. از جمله این شهرها می توان به دالاس، دنور، هوستون، کانزاس، لاس وگاس، لس آنجلس، نیویورک، اورلاندو، فونیکس، پرتلند، واشنگتن و سان فرانسیسکو اشاره کرد.\nنویسنده parandegantravelارسال شده در بهمن ۳۰, ۱۳۹۷\nقبلی نوشته قبلی: دانلود آهنگ علیرضا طلیسچی حلقه\nبعدی نوشته بعدی: دانلود آهنگ علیرضا طلیسچی تقویم


لاله اسکندری به همراه «سیمین» در راه 2 جشنواره بین المللی - اخبار فرهنگی هنری\nلاله اسکندری به همراه «سیمین» در راه 2 جشنواره بین المللی\nفیلم سینمایی «سیمین» برای حضور در 2 جشنواره بین المللی پذیرفته شده است.\nفیلم سینمایی «سیمین» به تهیه کنندگی و کارگردانی مرتضی آتش زمزم در دهمین جشنواره بین المللی فیلم جاگران دهلی در هند و فستیوال مردم و محیط زیست بایکال در ایرکوتسک روسیه شرکت خواهد کرد. مسئولیت پخش فیلم در این 2 جشنواره را سولماز اعتماد بر عهده دارد.\nاخبار چهره ها _ دهمین دوره جشنواره جاگران 18 جولای برابر با 27 تیرماه در 17 شهر هند و هفدهمین جشنواره بایکال از 19 تا 23 سپتامبر برابر با 28 شهریور تا 1 مهرماه در روسیه برگزار می‌شود.\n«سیمین» فیلمی درباره علت خشک شدن زاینده رود و تاثیرات آن بر زندگی مردم به ویژه کشاورزان است. قصه در فضایی استعاری روایت می‌شود و کاراکتر مادر در آن نمادی از آب و رودخانه است. قصه این فیلم برداشتی از مستند «رودی که کشته شد» است که بدون پرده به مشکلات اصلی زاینده رود و روند خشک شدن آن می‌پرداخت و سال 93 در شانزدهمین جشن مستند سینمای ایران به عنوان بهترین فیلم برگزیده شد.\n#سینمای ایران #کارگردان مرتضی آتش زمزم #حضور هنر ایران در جهان #اصفهان #محمدرضا هدایتی #مرتضی آتش‌زمزم #سیمین #لاله اسکندری #محمدرضا هدایتى


سوغاتی های وارنا\nسفر به پایتخت تابستانی و آبی بلغارها یکی از دوست داشتنی ترین تجربیات گردشگران است. مقصدی اروپایی با انواع و اقسام هتل ها که در قیمت های مختلف و خدمات متنوع شان برای هر بودجه و سلیقه ای مناسب هستند. برای سفر به کشور اروپایی نیازی به دریافت ویزای شنگن ندارید و با خدمات تور الی گشت به آسانی می توانید ویزای بلغارستان را دریافت کنید. در سفر به وارنا یا هر شهر و کشور دیگری معمولا دوست داریم حتی شده چیز کوچکی را به عنوان سوغاتی یا یادگاری بخریم تا بعدا با نگاه کردن به آن یاد خاطرات خوش سفر بیفتیم یا با هدیه دادنش به عزیزانمان به آن ها نشان دهیم که در طول سفر به یادشان بوده ایم. اگر علاقه دارید اجناس مخصوصی را بخرید که کیفیت تولید آن در بلغارستان و وارنا بسیار بالا است یا تنها همین جا پیدا می شوند باید در مراکز خرید به دنبال بهترین سوغاتی های وارنا باشید. در ادامه با الی گشت همراه شوید تا بهترین محصولات بلغارها را که می توانید در تور بلغارستان بخرید را به شما معرفی کنیم.\nبدون شک روغن گل سرخ بهترین یا سایر لوازم آرایشی طبیعی که از روغن گل رز درست شده اند بهترین سوغاتی این جا هستند. بلغارستان بزرگترین تولید کننده روغن گل سرخ در جهان است و همه آن را با کیفیت بالایش می شناسند. نگران این که در کدام یک از مراکز خرید بلغارستان آن را پیدا کنید نباشید همه جا به آسانی پیدا می شود و البته مخحصول پیشنهادی ما همان روغن خالص گل سرخ است.\nاگرچه همه روغن گل سرخ بلغارستان را می شناسند، اما بلغارها بزرگترین تولید کننده اسطوخودوس در جهان هستند. اگر فصل تابستان سری به جاده های کشور بزنید در سراسر مسیر مزارع اسطوخودوس را خواهید دید. جاده بین Karlovo و Kazanlak بهترین مکان برای تماشای این مزارع است.\nدر حالی که بسیاری از این اسطوخودوس ها صادر می شود، شما هنوز می توانید فراورده های آن را در بلغارستان و شهر وارنا خریداری کنید. مانند روغن گل سرخ، روغن خالص اسطوخودوس نیز یکی از پرطرفدار ترین و مفید ترین محصولات بوده و اثرات آرام بخش زیادی دارد. با این حال، شما می توانید صابون اسطوخودوس، انواع عطرهای اسطوخودوس و سایر روغن های اسطوخدوس را در سراسر بلغارستان پیدا کنید.\nساکنان همه کشورهای حوضه بالکان مهارت بالایی در سفالگری دارند، هر کشور طراحی ها و ویژگی های مخصوص خود را دارد و سفال های بلغاری به خاطر رنگ های غنی و طبیعی و طراحی های زیبایشان شناخته می شوند. برخی از رایج ترین و مفیدترین اقلام سفال بلغاری شامل بشقاب های گود نقاشی شده مناسب برای سرو غذاهای لذیذ این منطقه، انواع بشقاب، کاسه و جام می شود. اگر شما ظروف سفالی را به عنوان سوغاتی های وارنا انتخاب می کنید در نظر داشته باشید که ممکن است در راه دچار آسیب شوند و حتما از فروشنده بخواهید آن ها حسابی بسته بندی کند.\nگلدوزی بلغاری واقعا زیبا و با شکوه بوده و هدیه فوق العاده ای به عنوان سوغاتی های وارنا به حساب می آید. این لباس تا سال های زیادی به عنوان نمادی از سفر خاطره انگیز وارنا در کمدتان می ماند و همیشه یادآور لحظه های شیرین سفر است. همچنین با این خرید از هنرمندان محلی هم حمایت می کنید.\nبسیاری از هنرمندان بلغاری (مانند هنرمندان سرتاسر جهان) با الگو گرفتن از هنرمندان سرشناس طراحی های خود را انجام می دهد. بنابراین این خرید لباس سنتی روش عالی برای حمایت از میراث فرهنگی بلغارها و جلوگیری از فراموش شدن آن است. اگر در تور وارنا شرکت کردید، پیشنهاد می دهیم لباس های سنتی بلغاری را بپوشید و با آن ها عکس بگیرید.\nگلدوزی بلغاری با دست انجام می شود و بنابراین قیمت لباس های ارزان نیست، اما بسیار ارزشمند است و از خریدنش به عنوان سوغاتی های وارنا پشیمان نخواهید شد.\nبلغاری ها عاشق استفاده مجدد از لوازم آشپزخانه هایشان هستند و در مغازه های وارنا قطعا مغازه فروش لوازش آشپزخانه قدیمی و دست دوم را پیدا خواهید کرد. در بین آن ها هر چیز متعلق به آشپزخانه که فکرش را بکنید پیدا می شود و البته اگر هم علاقه به خرید آن ها به عنوان سوغاتی های وارنا ندارید پیشنهاد می کنیم سری به مغازه هایش بزنید و در آن گردش کنید و با دیدن اشیا بامزه سفری در زمان داشته باشید شاید چیزی شبیه به وسایل آشپزخانه مادربزرگتان هم در آن پیدا کنید.\nیکی دیگر از قیمت بالایی تصاویر این است که بسیاری از هنرمندان برای نقاشی هایشان از برگه های طلا استفاده می کنند که خودشان گران هستند اگر کمی بیشتر بگردید نقاشی هایی روی برگه های معمولی تر را پیدا می کنید که قیمتشان به مقدار قابل توجهی کم تر است.\nخط سیریلیک یا آزبوکا قرن دهم میلادی در بلغارستان تولید شد و امروز نیز بلغارها و فارسی زبانان تاجیکستان آن را بکار می برند. معلوم نیست چرا اهالی بلغارستان علاقه شدیدی به خرید و فروش تابلوهایی با خط سیرلیک دارند. بسیاری از تابلوها هیچ حرف جالبی برای گفتن ندارند و حتی گاهی تابلوهای علائم راهنمایی و رانندگی هم به فروش می رسند. تابلوهایی که رویشان نوشته شده این جا پارک نکنید یا این جا آشغال نریزید!\nبا این حال، اگر شما طرفدار تایپوگرافی سیریلیک هستید یا فقط میخواهید چیزی عجیب و غریب را به عنوان سوغاتی های وارنا تهیه کنید، تابلوهای سیریلیکاست یک ایده خوب باشد.\nاگر به غذاهای محلی و امتحان کردن غذاهای جدید علاقه مند باشید سس لایونستا یکی از بهترین سوغاتی های وارنا خواهد بود. همین جا باید هشدار بدهیم که سس لایونیتسا ترکیبی از فلفل، گوجه فرنگی و ادویه است و مقداری تند است. این خوشمزه بلغاری طرفداران زیادی دارد و باید حتما در رستوران های محلی نوش جانش کنید. آوردن چند شیشه از آن برای خودتان و عزیزانتان هم بسیار توصیه می شود.\nنگران خرید آن هم نباشید شیشه های سس لایونیتسا همه جای شهر و حتی در سوپرمارکت ها هم به آسانی یافت می شوند. بلغارها این سس را بیشتر اوقات روی انواع کباب های ذغالی می زنند و می خورند، سس زدن روی نان هم بین آن ها طرفداران زیادی دارد. می توانید شیشه های سس را در اندازه های مختلف خریداری کنید فقط قبل از گذاشتنش در چندان مطمئن شوید که درش محکم بسته شده وگرنه یک دردسر حسابی برایتان درست می شود.\nاهالی کشور بلغارستان عاشق پنیرند و از آن در بسیار از غذاهای تمام وعده های غذایی استفاده می کنند. اگر شما هم دوستدار پنیر هستید پیشنهاد ما این است که حتما پنیر را در فهرست سوغاتی های وارنا که قصد خریدشان را دارید بنویسید. پنیر فتا (Sirene) بلغاری شور، سفت و محکم با ساختار دانه ای است که معمولا از شیر گاو تهیه می شود (گرچه شیر گوسفند، بز و بوفالو نیز استفاده می شود). بلغاری ها از آن در بسیاری از کیک های سنتی خود (مانند banitsa)، کنار سبزیجات و سالاد میل می کنند. پنیر فتا یکی از مواد اصلی سالاد ملی به نام Shopska است (سالادی از خیار، فلفل قرمز پخته، گوجه فرنگی و پیاز).\nمارتنیتزا رشته نخی سفید و قرمز است که در روز اول ماه مارس (دهم اسفند) به عشقشان هدیه می دهند. مارتنیتزاهای معمولی شامل دو عروسک پشمی با نام های Pizho و Penda است که به هم پیچیده شده اند. پیژو تماما از پشم سفید ساخته شده است، در حالی که پندا کاملا قرمز است. معمولا در آن را دور مچ دستشان می بندند یا به عنوان سنجاق سینه ای گلدوزی شده روی ژاکت می زنند. نسخه های بامزه ترش هم برای بچه ها درست می شود.\nیادتان باشد که اگر به عنوان سوغاتی های وارنا دستبند را خریدید طبق سنت ها نباید هرگز آن را دور بیاندازید مگر این که لک لک یا گنجشکی را از نزدیک ببینید. این پرنده ها زمستان را در آفریقا سپری می کنند و اواسط ماه مارس به بلغارستان باز می گردند. گره زدن دستبندها به درخت همراه با آرزو هم بسیار رایج است.\nمراسم کوکری یکی از جالب ترین جشنواره هایی است که در فصل زمستان برگزار می شود. بین ماه های ژانویه تا مارس خیابان های کشور پر از هیولا می شود . افراد لباس های هیولایی می پوشند و خود را شبیه به شخصیت های افسانه ای در می آورند. این مراسم بامزه بسیار رنگارنگ و شاد است. معمولا مردم خودشان لباس ها را درست می کنند و آن را به فرزندانشان می دهند. اگر تمایل داشته باشید خریدن ماسک کوکر یکی از خاص ترین سوغاتی های وارنا خواهد بود. این ماسک های جذاب در فروشگاه های زیادی فروخته می شود به همین خاطر نگران پیدا کردنش نباشید.\nمگنت و کارت پستال تنها سوغاتی های وارنا نیستند و در همه جای جهان رایج هستند اما آن هایی که در وارنا فروخته می شوند دارای تصاویری از برترین جاذبه ها ومناظر دیدنی شهر هستند و دیدنشان همیشه یادآور سفر به وارناست. گروهی از افراد هم هستند که کلکسیون کارت پستال یا مگنت های شهرهای مختلف را جمع آوری می کنند که اگر شما هم در این گروه افراد جای می گیرید خرید مگنت های وارنا را فراموش نکنید.\nاحتمالا با خواندن نام فلفل پز تعجب کرده اید، باید بگوییم که این دستگاه عجیب و غریب در خانه های بلغاری ها جایگاه مخصوص خود را دارد و مردم برای پختن فلفل از آن استفاده می کنند. آن ها به فلفل پز یا (Chushkopek) علاقه بسیاری دارند و حتی یکبار این دستگاه را به عنوان اختراع برتر قرن بیستم انتخاب کردند. احتمالا مشابه آن را در هیچ جای کره خاکی پیدا نخواهید کرد بنابر این اگر دنبال منحصر به فردترین سوغاتی های وارنا هستید پیشنهاد می کنیم حتما فلفل پز را در فهرست خریدتان قرار دهید.\nاگر قصد سفر به شهر ساحلی وارنا و گذراندن چند روزی پر از آرامش زیر آفتاب گرم و مطبوع آن را دارید پیشنهاد می کنیم مطلب راهنمای سفر به وارنا را هم مطالعه کنید تا اطلاعات ضروری مانند بهترین زمان سفر، اطلاعات کلی شهر وارنا، وضعیت آی و هوا، امنیت، هزینه ی اقامت، هتل های پیشنهادی، هزینه خورد و خوراک، غذاهای محبوب، رستوران های پیشنهادی، حمل و نقل، جاذبه های گردشگری، توصیه های بهداشتی، مراکز درمانی، نکات مالی، راهکارهایی برای کاهش هزینه ها و بایدها و نبایدها را کسب کنید.\nبلغارستانبه کجا سفر کنیمسوغاتوارنا


روش ثبت نام لاستیک دولتی 99 | سایت خبری و اطلاع رسانی وب نیوز\nباد: 4.65 km/h\nباد: 3.42 km/h\nباد: 1.97 km/h\nباد: 1.9 km/h\nیکشنبه, ۲۲ تیر ۱۳۹۹ / انتشار در بازار\nخرید تایر دولتی به دو روش امکان پذیر است، در روش اول مردم می‌توانند با مراجعه به نماینده مستقیم شرکت‌های تایر ساز نسبت به خرید اقدام کنند.\nبر این اساس، قیمت مصوب یک حلقه لاستیک پراید ۲,۲۵۸,۳۸۶ ریال، لاستیک پژو ۲,۹۷۹,۴۷۱ ریال و لاستیک سمند و ال ۹۰ معادل ۳,۲۱۰,۳۰۷ ریال تعیین شده است.\nهمچنین قیمت یک حلقه لاستیک کامیونی داخلی ۱۲*۲۴ معادل ۲۴,۴۶۱,۸۷۰ ریال، لاستیک اتوبوسی – باری داخلی معادل ۲۴,۰۵۹,۷۶۳ ریال و لاستیک اتوبوسی – باری وارداتی معادل ۱۸,۰۷۰,۰۰۰ ریال مصوب شده است.\nلاستیک‌های سایز مناسب تیبا با مشخصات ۱۷۵/۷۰R13 عرضه می‌شوند و قیمت آن‌ها کمی از لاستیک پراید گران‌تر است. این لاستیک‌ها ۱۷۰ هزار تومان قیمت دارند و برای ساینا و ریو هم قابل استفاده هستند. چراکه اندازه رینگ این خودرو‌ها یکسان است.\nلاستیک‌های کویر و بارز یه عنوان تایر دولتی در بازار آزاد دست کم یک و نیم برابر نرخ دولتی قیمت دارند. برای مثال هر جفت لاستیک کویر سایز ۱۳ با پهنای ۱۶۵ حدود ۵۴۰ هزار تومان قیمت دارند. این نرخ برای لاستیک‌های بارز به ۵۷۰ هزار تومان می‌رسد. نرخ دولتی این لاستیک‌ها هر حلقه ۱۵۶ و هر جفت ۳۱۲ هزار تومان در نظر گرفته می‌شود. لاستیک‌های خارجی قیمت‌های به مراتب بالاتری دارند. برای مثال لاستیک سایز ۱۳ رودستون حدود ۹۲۰ هزار تومان به ازای هر جفت است. کومهو جفتی ۸۰۰ هزار تومان است و قیمت لاستیک‌های هانکوک به یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان می‌رسد. با این حساب اگر بخواهید سراغ لاستیک‌های خارجی بروید، برای پراید و خودرو‌های مشابه آن باید دست کم دو میلیون و ۴۰۰ هزار تومان هزینه کنید تا چهار حلقه لاستیک را عوض کنید.\nکرونا بازار مسکن شمال تهران را کساد کرد


اسطوره مهر - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد\nمهر (یا میترا) یکی از کهن‌ترین اسطوره‌های بشری است که ریشه در اقوام آریایی نخستین (کاسپی‌ها) دارد. داستان مهر به تدریج در مناطق مختلف دنیای باستان و بین ملل گوناگون رواج پیدا کرد و از شکل اولیه اسطوره‌ای تبدیل به یک آیین اجتماعی و مذهبی شد. با ظهور آیین زرتشت با وجود مخالفت‌های گسترده زرتشتیان با آیین مهر بسیاری از مراسم و باورهای مهرآیینی که تا پیش از آن فقط جنبه تاریخی و اجتماعی داشت به صورت مراسم مذهبی و عبادی در جامعه زرتشتی گسترش پیدا کرد.\nاین آیین بعدها در زمان اشکانیان (پارت‌ها) توسط سربازان رومی دگرگون شده و به سرزمین‌های امپراطوری روم برده شد و در طول سده‌های دوم و سوم پس از میلاد، در تمام نواحی تحت فرمانروایی روم، در سرزمین اصلی اروپا، شمال افریقا و بریتانیا برپا بود. گرچه پس از پذیرفتن آیین مسیحیت و گسترش مذهب کاتولیک توسط کنستانتین در اوایل سده چهارم میلادی، این دین رفته رفته محو شد، اما تأثیری به سزا بر ادیانی چون مسیحیت بر جای گذاشت. پس از فرمان تئودوس یکم در ۳۹۱ میلادی که طی آن همه کیش‌ها و آیین‌های غیرمسیحی ممنوع اعلام شد مهرپرستی تبدیل به آیینی زیرزمینی و مرموز گشت.\n۱ پیش از مهر\n۲ زایش مهر\n۳ زندگانی مهر\n۴ یاران مهر\n۵ نمادشناسی اسطوره مهر\nپیش از مهرویرایش\nزمین در آن روزگار در تاریکی قرار داشته و تا پیش از زایش مهر روز وجود نداشته و همیشه شب و سرما بر زمین فرمان می‌رانده‌است. هیچ انسان یا گیاهی بر روی زمین نبوده و آب و باد و آتش پدید نیامده بود. تنها خاک و سنگ و کوه همه زمین را پوشانده بود.\nاز دل سیاهی شبی درازآهنگ و سرد، مهر در یک غار گود و کم‌ارتفاع در میان کوه‌های البرز و از دل سنگی به دنیا می‌آید. در هنگام تولد تنها یک کلاه بر سر دارد و شمشیر و تیروکمان در دست. (برخی زاده شدن مهر از درون سنگ را استعاره از فروغ ناشی از برخورد دو سنگ به هم می‌دانند) میترا به هنگام تولد کره‌ای در دست دارد و دست دیگرش را بر دایره البروج گرفته‌است.\nآناهیتا، الهه باروری آریایی، مهر را به صورت باکره درون غاری در تاریکی مطلق به دنیا می‌آورد. در این روایت گاهی از سه چوپان(بعضی روایات دو چوپان) صحبت به میان می‌آید که در هنگام زایش وی درون غار حضور دارند[نیازمند منبع]. آناهیتا پس از زایش مهر وی را روی برگ گل نیلوفر قرار می‌دهد.\nمهر از درون گل نیلوفر و بر روی برکه‌آبی که متعلق به آناهیتا بوده‌است به دنیا می‌آید. بیرون آمدن مهر از گل نیلوفر در برخی تندیس‌های به دست آمده نمایش داده شده‌است.\nحجاری مهر (میترا) در حال قربانی کردن گاو\nاهریمن برای از بین بردن هر آنچه مهر به وجود آورده از هیچ کاری فروگذاری نمی‌کند. اما مهر که همه جا مدافع راستی و پاکی و دادگری است به رویارویی با اهریمن می‌پردازد. نخست اهریمن قحطی در روی زمین پدید می‌آورد، اما مهر با شکافتن (فروبردن نیزه‌اش درون) صخره‌ای آب را از درون آن صخره جاری می‌کند و رودخانه‌ها و دریاها را پدید می‌آورد و موجودات روی زمین را نجات می‌دهد.\nسرانجام مهر با به پایان رساندن وظیفه بزرگ خویش درشب یلدا شام آخر را با یارانش می‌خورد. مهر و ایزدیاران گاوی را قربانی کرده و گوشت او را کباب کردند. خون گاو را درون جام ریختند و از گندمی که مهر رویانده بود نان درست کردند و شرابی را که از انگورهای مهر بدست آمده بود همراه با آن نوشیدند.\nدر پایان شب یلدا مهر سوار بر ارابه‌ای با چهار اسب که نشانه چهار عنصر اصلی هستند به سوی آسمان عروج می‌کند و با خورشید یکی می‌شود. خورشید از مهر نور و گرما می‌گیرد و در بامداد پس از طولانی‌ترین شب زمین در آسمان طلوع می‌کند و زین پس خورشید به کمک ماه زمین را روشن و گرم می‌کنند. از این روست که مهرآیینان برای نیایش مهر، خورشید را نیایش می‌کنند.\nنمادشناسی اسطوره مهرویرایش\n↑ واژه مهرابه از دو بخش مهر و آبه ساخته شده‌است. آبه پسوند مکان به معنی گود و کم‌ارتفاع است\nراهنمای زمان جشن‌ها و گردهماییهای ملی ایران باستان - رضا مرادی غیاث آبادی\nبرگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=اسطوره_مهر&oldid=25113647»\nآخرین‌بار در ۲۵ دسامبر ۲۰۱۸، ۱۵:۵۴ ویرایش شده‌است