Ya mo i nika dia mbedimbedi akristano na kpotoyo ni ungaha ti regbo bakere gberãngbi? | Wisigopai\nMO GEDIHE ROGO Acholi Albanian American (Fugo ni Bee) Amharic Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Batak (Toba) Bengali Bicol Bislama Brazilian (Fugo ni Bee) Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Fijian Finnish French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Kannada Kazakh Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kongo Korean Krio Lamba Latvian Lhukonzo Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Mauritian Creole Maya Mexican (Fugo ni Bee) Mixe Mongolian Moore Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Peruvian (Fugo ni Bee) Polish Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Quichua (Imbabura) Romanian Runyankore Russian Russian (Fugo ni Bee) Samoan Sango Serbian Serbian (Roman) Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wolaita Yoruba Zande Zapotec (Isthmus)\n“Ono ho agi apai ka tona ye ni re, oni ngére ku ari yo, ki tumba rironi; bambiko rago tumo roni nambeda.”—RK. 21:28.\nABIA: 49, 43\nGinipai ani ka gbiatirani na ni barambeda nga gu nawira kina gu naamangi rogo gu garã nangia 66 Fuo Batikayo Kristo?\nGini aʹasada ani nika gbiatirani na ni tingbafuo gbarasayo “Babera du ni bakere he”?\nGini ngbatunga dungura he furayo tipaha rogo Matayo 24:31?\n1. Ginipai namangi rogo gu garã nangia 66 Fuo Batikayo Kristo? (Oni bi gu sura du ti tonatonaha.)\nMO BERẼNGA gupai nga mo nga Kristano naraka Yerusarema yo rogo gu garã nangia 66 Fuo Batikayo Kristo. Dungu apai namanga patiro. Ni bambatapai, ga aRomo banyaki nga Florus zi ataranda 17 rogo gu sanduki igo marã nga ga yekaru. Nibasa, aYudo zingi ki tona ka imo ga aRomo abanzengere Yerusarema yo na i ki gbia gayo ranirii be Roma. Ono Roma mangipai ni ipiipihe. Vuru adiwi yo biata, ga aRomo banyaki nga Cestius Gallus ye na abanzengere 30,000. I rimi ku pangba Yerusarema, na ga aYudo abanzengere samungu ki karagatiyo ka gbu yekaru yo. Fuo gure, aRomo tona ka kuo gu ndugu nga ga Yerusarema. Aboro tona ka gunde rogo gu bagbata re. Mo nabi tiro wai wa mo abi agipai re si nimangi?\n2. Ginipai si aidi agu aKristano naadu rogo gu garã nangia 66 Fuo Batikayo Kristo mangihe, na wai gipai re adu taata?\n2 Zanga kapa mo ima tingida gu fugo Yesu gu bake wene pangbanga nangia Ruka akehe naya: “Ho oni ka bi Yerusarema ni i nikisi he kirikiri na aboro vura, oni ki ini he, ya rago gbarasa ha mbedi.” (Rk. 21:20) Ono tie, mo ima rengba ka bakabangiro nga, ‘Wai rengbe mi ka mangapai kuti gu zahe re?’ Yesu ape gupai a nga: “Agu aboro ka du Yuda yo i ki oro ku abaagangara yo; agu yo ka du bakporo yo i guari yo; agu yo ka du ringara yo ka i rimi nga ku rogo bakporo yo ya.” (Rk. 21:21) Wai rengbe mo ka kura Yerusarema yo baraho abanzengere naima kehe ni kirikiri? Gu kura iiriwopai kini mangi. Mo kini tona ka bi gupai nga ga aRomo abanzengere tona ka karagatiyo! A wa i agumbaha, i aima ‘guruso’ gu zubohe re. (Mt. 24:22) Mo awere na momu tipa ka mangapai kuti gu rugute nga ga Yesu. Nibasa mo ki zubo kurii abaagangara yo mbiti gu di nga Yaradene, wa sa na gu ruru aKristano du rogo gu gbata re na aguyo du pati ni. * Fuo gure, rogo gu garã nga 70 Fuo Batikayo Yesu, gu kura vovo abanzengere ki ye ku Yerusarema yo na ki gbarasi gu bagbata re. Ono mo bati mbiko mo ga Yesu zahe.\n3. Ginipai nga gu naima manga nga gu nika manga barambeda, na ginipai ani ka wisigoho rogo gi kekeapai re?\n3 Barambeda, ani ni basasa nika gbiatirani na ngbatungapai wa gure. Yesu afunga kina zahe gbua fu aKristano tipa gu gbarasahe nangia ga Yerusarema te, ono ko amangisunge na gupai namangi rogo bambata sa kama agarã kuti gupai nika manga ho “bakere gberãngbi” ni ka tona ni. (Mt. 24:3, 21, 29) Nirengo, gu wenepai du ho nga, “bakere rimbasa aboro” nika bata be gi kerepai nika manga rogo zegino re dunduko. (Oni gedi Yugoti 7:9, 13, 14.) Ginipai Ziazia Kekeapai apehe furani tipa gupai nika manga ku mbatayo re? Si naida ani du na nyemu ka ino karagapai kuti gipai re, bambiko gaani bata naruriipa gipai re. Ani wisigingo pai awere sirisiri tipa wai gipai nika manga ku mbatayo re nika du na ome kurii gaani raka.\nTONATONA BAKERE GBERÃNGBI\n4. Ginihe nika yugopa tonatona bakere gberãngbi, na wai du gipai re nika manga?\n4 Wai du bakere gberãngbi nika tona? Gu kitabu nga Yugoti nakaraga pai tipa gipai re, si nafura tipa gu gbarasahe nga ga “Babera du ni bakere he.” (Yugo. 17:5-7) Si ima rẽ nirengo i ringbisi zire pambori kuti dee bari! Abarumbatayo rogo pambori namanga meteka na abazogo nga ga gi gbegberẽ zegino re. Kuba gupai nga i nisongodi Yesu na gako Kindo, i naundo abazogo nga ga gi zegino re na ki zanga kaa manga gupai si aida aKristano mangihe, na i namanga gipai re tipa ka ngba bangiri aboro biri-zogarago na i amanganga sunge na ga Mbori bangua arugute te. Bakere kparakparapai kinaho dagba gu gigiri ngasu adee nga mbedimbedi aKristano na agu agbia pambori re. (2 Kor. 11:2; Yak. 1:27; Yugo. 14:4) Ono da nika gbarasa gu riigbu nga ga dee bari re? Yekova Mbori nika ‘maa sangbako’ ku kpoto “zamba nyarinde” yo du na “gbangaru bawe.” Agi agbanga re narukuba agu abiri-zogarago du awere nga gu nafu ome fu Yu-eni, nga gu riigbu narukuba “zamba nyarinde.”—Oni gedi Yugoti 17:3, 16-18.\n5, 6. Tipagine da ani ti ni kuti gu digisopai nga pa gbarasa Babera Duna Bakere Ome Ti Ni ayugongo gupai nga i nika imo aboro-pambori dunduko te?\n5 Ya mo ani rengbe ka da kuti gu digisopai nga, gu gbarasahe re nika nyasariipa agu aboro dunduko naadu rogo Babera Duna Bakere Ome Ti Ni? Wagu sa te. Ga Mbori toro adu kugii gu nebi nangia Zekaraya ko kepai tipa gu regbo re. Nifura ko tipa gu boro naadu ni papara zire pambori gu kekeapai re naya: “Ono ni ayá, ‘Nebi nga mi te, mi nga basopobino; bambiko ringara nidu ni gi ũkumbo tona ho mi adu ni ni parangare.’ Ka boro sana ni ka ya, ‘Gini aoro nga gi du giiro yo were?’ Ni ayá, ‘Gu oro mi ahõ ho dimo ku abadiare yo, si du.’” (Zek. 13:4-6) Si nawira bete abarumbatayo rogo apambori nika mbu gayo sunge na ki pe gupai nga i aadunga ni papara gu ziree apambori re te.\n6 Ginipai nika manga tipa ga Mbori aboro ti gu regbo re? Yesu aya: ‘Ka Mbori agurusa nga gu rago re ya, boro batinga te; ono i agúrusa gu rago re tipa siasia aboro.’ (Mt. 24:22) A wa ani niwisigihe tipa gupai namangi rogo gu garã nangia 66 F.B.K., i ‘agurusi’ gu regbo nga ga gberãngbi. Gipai re asa “siasia aboro,” nga mbedimbedi aKristano i kuru rogo gu bagbata re. Wakina gure a, i nika ‘guruso’ tonatona bakere gberãngbi tipa “siasia aboro.” I mbunga aboro biri-zogarago nga gu nyarinde du na “gbangaru bawe” i nyasiriipa ga Mbori aboro te. Kuba gure, wiri zereda nika duadu.\nREGBO ASADA NA SAPANGBANGA\n7, 8. Gini mamu nika du ti tingbafuo gbarasa yo zire pambori, na wai du ga Mbori ruru aboro nika du kia ti gu regbo re?\n7 Ginipai nika manga fuo i gbarasi agu ariigbu nga ga aziree apambori dunduko? Gere nika ngia regbo ka ino gupai du kpotorani yo. Dungu aboro nika gbata undo be gu riigbu nga ga wiri aboro ringbisiyo ho kuti “simbia yo.” (Yugo. 6:15-17) Ka pepai ni masaku, ga Mbori aboro nika zubo ku rogo gu bagbuko Yekova nika mbakadaha. Gu wiri zereda naadu tooni rogo bambata sa kama agarã angianga regbo tipa ka sa dungu aYudo ni aKristano te. Gere angia regbo tipa mangapai na giasangba fu agu aboro nangia aKristano. Wakina gure a, ani arengbanga ka ya gu wiri regbo zereda nika manga ti regbo bakere gberãngbi nika ngia regbo tipa ka sa aboro ni vovo aidipase te. Kuba gure, si nika ngia regbo fu ndikidi aidipase i yugu gayo nyemuse fu Yekova na ki undo awirina Kristo.—Mt. 25:34-40.\n8 Wa vura duhe nga ani agianga tirani na agu apai dunduko nika manga ti gu regbo asada re te, gupai si aida ani inihe nga si aida aida ani mbupa kura gaani apai. Rogo bambata sa kama, aKristano ambu gayo ahe na ki ndu ka raka kere raka tipa ka bata. (Mk. 13:15-18) Ya mo ani aidapa gaani ahe gberẽ tipa ka nye ni ruru rani? Ya mo ani aida ka manga gupai si aida ani mangihe tipa ka yugopa gaani du ni ruruse fu Yekova? Mo berẽnga kurii gipai re! Ti gu regbo re, kina rani nika ngia gu yangada aboro nikaa pekafuo gu kpiapai nangia ga gu nebi nangia Daniere ninye kindi kaa iriso gaani Mbori ka kina ginipai vura manga vurũ.—Dan. 6:10, 11.\n9, 10. (a) Gini pangbanga ga Mbori aboro nika takapandehe ti gu regbo re? (b) Ginipai avura ga Mbori aboro nika mangaha?\n9 Gere angianga regbo tipa ka tungusa “wene pangbanga nga ga ngbi” te. Regbo tungusapai aima susa. Gu regbo re, ‘digida’ zegino aima da! (Mt. 24:14) Nirengo, ga Mbori aboro nika du na gu pangbanga nga ga sapangbanga nga ga gu nika du na nyanyaki sangbanaha kurii aboro. Gipai re nika koda nyanyaki takapande pai nga Satana na gako gbegberẽ zegino ima mbeda ka digo. Ziazia Kekeapai naringbisa gi pangbanga re kuti morogumba ho si aya ni wẽ: “Bakingidi morogumba ki nitiwi ngbangbaturũ yo ku auru aboro, roãha ki du ni ba sa sa wa akiro 40. Aboro ki nigberẽ ngbayo yo fu Mbori mbiko gu rungosi nga ga morogumba; bambiko gaha rungosi adu ni bakere he gbe.”—Yugo. 16:21.\n10 Gipai re si amanganga zanga avurarani inihe te. Ga Mbori toro adu kugii gu nebi nangia Yezekere ko sakipai tipa gupai Gogo boro Magogo nga dunguradungura aringara nika mangaha ki ya: “Ya Gbia MBORI wẽ: Ti gu rago re aberã ayé ku rogo ga berã, mo ki nisangi gu gbegberẽpai, ki ya, ‘Mi andú sa gu ringara nga gu zanga ngbapa pati akporo ho; mi ati ku ri agu aboro du zezeredi naraka zezeredi, i dunduko naraka zanga ngapa bakporo pati yo, adu nga na ngbongbo susu watadu akpuguru bakporo ti ni ya’; mi azía ũmozi ki tindi gbugbu ahe ku sa yo; ki zubo ngbi ugure nga gu aboro araka rogo ho awere, na agu aboro i adungura yo dagba arikaaboro yo, nadu na zogozogo anya na bagibagi ahe, naraka bebere ringara yo.” (Yeze. 38:10-12) Ka pepai ni rengo, ga Mbori aboro nika dukia, wa ka i ya i “naraka bebere ringara yo.” Gene adunga berewe be rikaaboro i hipai te. Nirengo, i nika du na nyemu ka zubo ga Yekova mbedimbedi aboro kodihe na agu aboro naundo yo.\n11. (a) Ginipai si aida ani tingidihe nibipa agu apai nika manga ti regbo bakere gberãngbi? (b) Wai du aboro ni kadu ho i ka bi agu apai ni nikaa manga ariyo?\n11 A wa ani ka wisigo gupai nika manga tingbafuo gure, si naida ani ini gupai nga Fugo Mbori atangara agu pai nika manga ti gu regbo re ti gene he te. Si nawira wa gu kura apai kinaho nika manga ti bangisa regbo sa. Yesu afura rogo gako sangbaanebi tipa gupai nika manga ho gi zegino re nika mbeda ka digo ni nga: “Yuguyugu he adu rogo uru na diwi na akerekuru; gberãngbi ki du fu rika aboro auru kpotosende, i akiga akiga mbiko sungburasungbura baime awo awo. Ome aboro ki ru aru be gunde, mbiko i angera fuo agu apai nikaye ku zegino. Bambiko agu atandu nga ga ngbangbaturũ adu ni zigizozigizo ho. I ki bi Wiri boro ko ayé rogo mai na tandu na bakere taarimo.” (Rk. 21:25-27; oni gedi Marako 13:24-26.) Ya mo digisidigisi gi sangbaanebi re nika koda iriwoapai ariyo? Ani nika sungudo ka bi ginipai nika manga. Singia ginipai nika manga, gu iriwoapai re nika sa gupai nga avura Mbori nimangi mbangirimbangiri.\nAni nika du na wene bipai na kidu na gu kido nga ani nika gbia bata agbia! (Mo bi genewaraga 12, 13)\n12, 13. (a) Ginipai nika manga ho Yesu nika ye ni “na bakere taarimo”? (b) Ginipai ga Mbori amoyambu nika mangaha ti gu regbo re?\n12 Ginipai nika manga ho Yesu nika ye ni “na bakere tandu na imarago”? Gere nika ngia regbo tipa ka fu mosoro fu agu aboro du ni ruruyo na ka fu mbusa fu agu aboro adu nga ni ruruyo ya. (Mt. 24:46, 47, 50, 51; 25:19, 28-30) Ringbisihe kuti Matayo, Yesu adigisi pa agu apai i aino apai ti ni na gu sanza nga ga akandoro na ameme, ni pe ko gupai nga: “Ono ho Wiri boro ka ye ni rogo gako taarimo, na amaraika dunduko fuo ko, ko asúnga ri mbatabakindo nga ga taarimo. I adúngura arikaaboro ku bara bangiriko dunduko. Ko ki kparaka yo, wa babanda akandoro nakparaka akandoro ti ameme. Ko amaa akandoro ku kumbabeko yo, ono ameme ku gare yo.” (Mt. 25:31-33) I nika sarangbanga akandoro na ameme wai? Gu sanza re adigi na agu afugo nga: “Agi yo [ameme] ki guari re ku rogo nyenye mbusa; ono ruru yo ku rogo nyenye unga.”—Mt. 25:46.\n13 Ginipai ameme nika mangaha ho i nika ino gupai ni nga “nyenye mbusa” nasungudo yo? I nikaa ‘rungo arungo.’ (Mt. 24:30) Ono wai du awirina Yesu gbiati ruru abadiangbayo nika mangapai ti gu regbo re? Mbiko gu idapase du yo na ni kuti Yekova na Wiriko nga Yesu Kristo, i nika mangapai kuti gu ga Yesu zinahe nga: “Ho agi apai ka tona ye ni re, oni ngére ku ari yo, ki tumba rironi; bambiko rago tumo roni nambeda.” (Rk. 21:28) Nirengo, ani nika du na wene bipai, na kido tipa batasahe.\nI NIKAA HASA RAGO ROGO KINDO\n14, 15. Gini dungura ahe nika manga tingbafuo gu zubohe nga ga Gogo boro Magogo, na gi dungura ahe re nika koda ginihe?\n14 Ginipai nika manga ho Gogo boro Magogo nika tona zubo ga Mbori aboro ni? Matayo na Marako ake kina bangisa pai nga: “[Wiri boro] akéda amaraika i dungura gako siasia aboro rogo gi zegino dunduko re, digida sende yo na digida ngbangbaturũ yo.” (Mk. 13:27; Mt. 24:31) Gi sunge dungura aboro re afuranga tipa gu bambata regbo i nika dungura mbedimbedi aKristano te; watadu gu yangada dikohe nga ga yangara mbedimbedi yo a te. (Mt. 13:37, 38) Gu dikohe re nika manga mbata fu tona bakere gberãngbi. (Yugo. 7:1-4) Ginihe tie du nga gi sunge dungura ahe Yesu afura tipaha re? Si nga gu regbo yangara mbedimbedi aKristano nika gbia gayo mosoro nga ga ngbangbaturũ. (1 Tesa. 4:15-17; Yugo. 14:1) Gipai re nika manga ho Gogo boro Magogo nika zubohe ni. (Yeze. 38:11) Fuani tie agi afugo Yesu re ki digisitihe nga gu naya: ‘Ni gu rago re ruru aboro ahasa rago wa kina uru rogo ga Bayo ngbi yo.’—Mt. 13:43. *\n15 Ya mo gure nayugo gupai nga i nika dia mbedimbedi aKristano na kpotoyo ni ungaha ku ngbangbaturũ yo? Agu akanisa i aya ti ni si nga ga aKristano idi kuti gupai nga, ringbisihe kuti gi yugopai re, aKristano dunduko nika guari auru kpotosende ane ka ga kuari yo. Sidu, i namaabangiriyo nga i nika bi Yesu abi ko ni ye tipa ka zogarago auru kpotosende ane. Ono tie, Ziazia Kekeapai nayugo ‘gupai i aina pai ti ni nga Wiri boro’ nika du ngbangbaturũ yo na Yesu nika ye “rogo mai ngbangbaturũ” yo. (Mt. 24:30) Agi afugo re dunduko nafura tipa guhe kai abingo ya. Kurigure, “ka pasio na kure di nga kumbo ga Mbori ngbi te.” Sidu, agu aboro i nika dia yo ku ngbangbaturũ yo si nika aida aida i sayo “ni ipo, wa pira bangirise, ti woro yangara kpangi.” * (Oni gedi 1 AKorindo 15:50-53.) Sidu tie, gu yangara mbedimbedi aKristano nika du auru kpotosende, i nika dungura yo ni kina boro ipo.\n16, 17. Ginipai nika manga mbata fu gu rogatise nga ga wiri Kandoro mangi ngbangbaturũ yo?\n16 Bara sa kindi mbedimbedi aKristano dunduko nga 144,000 nada ngbangbaturũ yo, yangara mbakadatise tipa gu diadee nga ga wiri Kandoro nika tona. (Yugo. 19:9) Ono pai kinaho nika manga mbata fu gi wene regbo ngbarago re. Oni tingidi gupai nga, mbata fu yangara mbedimbedi aKristano ga ku ngbangbaturũ yo, Gogo nika zubo ga Mbori aboro. (Yeze. 38:16) Gipai re nika sa gupai nga gine mangi? Aboro nika bi gu ga Mbori aboro du auru kpotosende ane wa boro tiyo te. I nika mangapai kuti gu rugapai i afuhe ti rago Bakindo Yosafata nga: “Oni asó nga gi vura te re; oni ríngbisi ti roni, oni ki ru aru zaa, ka bi gu diabese nga ga Yekova du tipa roni. Ka oni gúnde nga ya.” (2 Peka 20:17) Gu kura pai kia nika manga ngbangbaturũ yo. Yugoti nafura tipa gupai nika manga ho mbedimbedi aKristano nika ga ni ku ngbangbaturũ yo. Yugoti 17:14 nape gupai furani tipa avura Mbori nga: ‘Agi yo re nikaso vura kuti Wiri Kandoro, Wiri Kandoro nikadia be yo, bambiko ko nga Gbia ri agbia, nga Bakindo ri abakindo a. Agu yo du na ko, i nikadia be yo a, nga agu yo i ayambu yo, du ni siasia yo, ni kangarã yo.’ Yesu nika ye na gako abadia zogarago du bangeyo nga 144,000, ka batasa ga Mbori aboro auru kpotosende ane.\n17 Sangbana gipai re nika ngia gu vura nga Aramegido na si nika ziasi rimo Yekova. (Yugo. 16:16) Ti gu regbo re, agu aboro du wa ameme “ki guari re ku rogo nyenye mbusa.” I nika giriso kpotosende be gbegberẽ apai, na bakere rimbasa aboro nika bata ti yangara papara bakere gberãngbi. Tingbafuo nyasa mbakadatise, gu rogatise nga ga wiri Kandoro nika manga. (Yugo. 21:1-4) * Agu aboro dunduko nika bata auru kpotosende nika gbia ngbarago be ga Yekova nyemuse na gamahe. Nairiwo gu pumbo nga ga rogotise nika du re! Ya mo ani asungudongo gu uru re na nyemu he te?—Oni gedi 2 Petero 3:13.\n18. Nibi gi wene apai nika manga ku mbatayo re, ginipai si aida ani diberã tipa ka mangaha?\n18 Nibi gi bawenepai nika manga ku mbata yo re, ginipai si aida ani mangihe awere? Ga Mbori toro adu kugii gu mokedi nangia Petero ko ke gipai re: “Wa du agi ahe re nikadu ni gbandakagbandaka ha oni ka du ni gini ngbatunga aboro tipa manga ziazia apai na sinombori? Oni ki ngere tipa ye gu uru nga ga Mbori ki niipisi he, . . . Were abadiangba, wa oni nangera tipa agi apai re, oni nifú tironi nyanyaki ya i bi roni zezeredi, ka wiri biriko he adú nga ti roni barangba ko na sirõ a ya.” (2 Pet. 3:11, 12, 14) Ani dinga berã adia tie ka nye ni gigiri rani rogo toro yo, na kini songodi Bakindo Zereda.\n^ genewaraga 2 Oni bi gu Ngbaõbambu Sinziri nga ga Zerekpe 1 kpewaraga 26-27.\n^ genewaraga 14 Oni bi gu Ngbaõbambu Sinziri nga ga Bamburu 1 kpewaraga 19-20.\n^ genewaraga 15 Gu mbedimbedi aKristano nika du ti gu regbo re ni unga yo i adianga yo na kpoto yo ku ngbangbaturũ yo te. (1 Kor. 15:48, 49) Si nika aida i kpi akpi mbata kina wai Yesu akpi tipa kpoto yo aria tihe.\n^ genewaraga 17 Atambuahe 45 ima fura a tipa wai apai nika manga ti gu regbo re. Ni bambataha, Bakindo nika sovura, fuani rogatise ki mangi.


Oni Mangi Asiapai na Tatamana ti Regbo Paranga Roni | Wisigopai\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian Amharic Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bislama Brazilian (Fugo ni Bee) Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Krio Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Marathi Maya Mexican (Fugo ni Bee) Moore Ndebele Ndonga Nepali Ngabere Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Persian Polish Portuguese Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Russian (Fugo ni Bee) Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tshiluba Tsonga Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Uzbek Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zulu\n“Paranga akumba na ade wa sa, . . . nitámbua rimo Yekova atambua.”—TAM. 148:12, 13.\nGinipai rengbe paranga aboro ka mangaha awere nga gu rengbe ka sayo i gbia ngbarago kusa ti mangasunge fu Yekova?\nWai kura aboro agbia ngbarago ti mangasunge na agu agarã nga ga paranga yo?\nGini bangua arugute nga ga Ziazia Kekeapai rengbe ka undo roni oni mangi wene asiapai rogo raka yo?\n1. Gini amomu dungu agu aparanga aboro nga aKristano agbia ngbarago behe?\nANI naraka ti gu regbo niima ngba gbe. Rogo gu pangbanga nga ga boro, amirioni aboro aatirianga ku rogo ndikidi irisombori wa gu du awere te. (Yugo. 7:9, 10) Badungu paranga aboro na ngbarago wa i aundo kura aboro tipa i rugutiyo wenengai na gu rengo du rogo Ziazia Kekeapai tipa bata. (Yugo. 22:17) Bete paranga aboro nawisigo Ziazia Kekeapai na aboro, na kini undo aboro tipa i raki gu raka du ni wenehe. Agu akurayo naandu kaa tungusapai rogo gu kura aringara. (Tam. 110:3; Yes. 52:7) Ginipai rengbe oni ka mangaha tipa ka manga gi sunge ga Yekova aboro amangaha re?\n2. Waigu ga Timoteo kpiapai ayugo gupai nga Yekova na nyemu ka fu sunge fu paranga aboro? (Oni bi gu sura du ti tonatonaha.)\n2 Wangia oni aparanga, oni ima rengba ka manga agu asiapai rengbe ka zaka gene furoni tipa wene amomu rogo ga Yekova sunge. Ni kpiapai, Timoteo amangi wene siapai naasako ko mangisunge amokedi baraho garãko adu ni wa 20. (Amo. 16:1-3) Si nawira wa fuo bete adiwi, aboro azingi kuti Pauro si ki sa gupai nga ko guari rogo gu vovo dungurati nakuru Tesaronike yo. Kusa, ko ki nimo ka keda Timoteo ko karagatiko ka ndu ka ngarasa agu awirina naadu yo. (Amo. 17:5-15; 1 Tesa. 3:1, 2, 6) Oni berãnga pa gu ngbarago Timoteo adu na ni ho ko agbia gi sunge re ni!\nGU SIAPAI NYAKIPAHA GBE\n3. Gini nyanyakipa siapai si aida oni mangihe rogo raka yo, na gini regbo si aida oni mangihe ti ni?\n3 Ho du boro ni ni paranga ní, ní namanga nyanyakipa asiapai rogo gani raka yo. Ono gu siapai nyakipaha kisusi dagba akuraha nga diaberã ka mangasunge fu Yekova. Gini regbo ngba manga gu siapai re ti ni? Yekova naya: ‘Mo tingidipa Bamangiro ti rago parangaro.’ (Batu. 12:1) Gu wene gene rengbe boro ngbaha ka ‘tingidapa’ Yekova nga ka mangasunge fuko na ngbaduyo dunduko. (Pa Rug. 10:12) Gu kura diaberã ho nyakipaha wa mangasunge fu Yekova na ngbaduroniyo dunduko te. Si nika manga bakere ariapai rogo gaoni raka ku mbatayo.—Tam. 71:5.\n4. Gini nyanyakipa asiapai rogo raka yo rengbe ka manga ariapai na pa mangasunge fu Yekova?\n4 Nirengo, anga kina gu siapai nga ga mangasunge fu Yekova rengbe ka manga ariapai na gaoni raka ku mbatayo te. Ni kpiapai, oni ima rengba kaa bakabangironi tipa rogatise, gu boro si aida oni di ní, na wai oni nika gbia marã rogo gaoni raka yo. Agi apai re dunduko na nyanyakipa ha, ono si adu nipa tatamana oni sia mangasunge fu Yekova na ngbaduroni yo dunduko. (Pa Rug. 30:19, 20) Tipagine? Mbiko agi adiaberã re dunduko nandu kina sa. Ka oni mangi diaberã awere tipa rogatise gbiati mangasunge, si amanga ariapai amanga na wai oni aida ka mangasunge fu Yekova. (Oni ringbisi ngaha na Ruka 14:16-20.) Gaoni diaberã ka mangasunge fu Mbori nika manga ariapai amanga a na gu siapai du oni na ni tipa rogatise na sunge. Sidu, oni sia gupai nyakipaha gbe mbata.—Frp. 1:10.\nGINIPAI ONI KA MANGAHA WANGIA ONI PARANGA?\n5, 6. Oni penga pa wai manga wene siapai narengbe ka kusa surungbaha kusa.\n5 Bara sa kindi oni nadiberã ka mangasunge fu Yekova, si naida oni berẽkurii gupai ko aida oni mangihe, fuani, oni ki diberã tipa wai oni ka mangasunge fuko. Wirina sa Japan yo aya: “Ho garãre adu ni nga 14, ani akuru na bakumba ka tungusapai ko ki bi gupai nga mi agbianga ngbarago ti tungusapai te. Ko aya fere wẽ: ‘Mo ga ku kporo yo Yuichiro. Ka mo da yo, mo ki sungu sande ka berã tipa agu apai Yekova amangihe foro.’ Mi andu ki mangi gipai re. Nirengo, mi aberã tipa dungu arame na kini kpari fu Mbori. Tooni tooni, gimi bipai atona ka ariatihe. Fuoho aturõngo te mi ki bi tire nga mi namangasunge fu Yekova na ngbarago. Mi adu na ngbarago ka geda agu apangbanga du tipa amokedi, si ki sare mi tona ka berãpa mangasunge fu Yekova.”\n6 Yuichiro ape kurapai nga: “Mi adiberã tipa ka tona manga gu siapai nika ndu nami mi sa mangasunge fu Yekova rogo kura aringara. Ni kpiapai, mi atona ka wirika pa-Ngirisi. Ho mi anyasi sukuru ni, mi agbia sunge yugo pa-Ngirisi nga gu nambu regbo fere tipa mi mangisunge abazakigene. Ho garã re ada ni 20, mi atona kaa wirika pa aboro Mongolia na ki ndu ku rogo gu badona nga ga agu awirina naape he. Fuo agarã ue, rogo 2007 mi andu ku Mongolia yo. Ho mi atungusipai ni na abazakigene na ki bi gupai nga dungu aboro aaida ka ino rengo, si afõ re tipa mi ga koyo. Mi akaraga tire ku Japan yo tipa ka mbakada tire. Mi atona manga sunge bazakigene Mongolia no tona rogo 2008. Si taata tipa ka raka yo te. Ono aboro nakaragapai wenengai kuti wene pangbanga, na mi naundo yo tipa i mbedi na Yekova. Mi nabihe nga wene siapai du mi amangihe re.”\n7. Gini siapai si aida paranga aboro mangihe tipa tiyo, na gini kpiapai Moize amoihe fuyo?\n7 Boro na boro si aida ní mangi gu siapai du tipa wai ní aida ka mangasunge na gani raka wangia ní Dezire Yekova. (Yos. 24:15) Ani arengbanga ka diaberã furoni tipa rogatise, gu boro si aida oni di ní watadu gu ngbatunga sunge si aida oni mangihe te. Ya mo mo asia gu sunge nika dianga bakere regbo tipa ka wirikaha ya? Kura paranga aboro nga aKristano naraka rogo gu dungu aba du na rungo; aguyo kini raki rogo kikindigi agbata du na kumuko rogoho. Rogo zegino dunduko, paranga aboro na asinoyo, abirĩ, inohe, nyemuapai, na agu asasa nga ga toro ni bakiakia. Agu apai oni akpinyemuhe ni bakiakia kina wai si adu tipa gu paranga aboro nangia aYudo naadu Ezipeta yo. Paranga Moize adu na momu beko tipa ka raka ngbanga yo, baraho akurako adu ni tigayo ni akanga. (Gate 1:13, 14; Amo. 7:21, 22) I araki wakina roni ti wene regbo. (Gate 19:4-6) Boro na boro naasia gupai ní aida ka mangaha na gani raka. Moize amangi wene siapai.—Oni gedi AEbere 11:24-27.\n8. Wari rengbe paranga aboro ni ka gbia gu undo rengbe ka undo yo i mangi wene asiapai rogo raka yo?\n8 Yekova naundo roni tipa oni mangi agu asiapai nga ga tatamana ho du oni ni ni aparanga. Ko nayugo agu abangua arugute nga ga Ziazia Kekeapai furoni tipa si undo roni ho du oni ni rogo kpakarapai. (Tam. 32:8) Kurigure, agu avunguroni nga aKristano na agu abaakumba du rogo dungurati rengbe ka undo roni oni berẽkurii wai rengbe oni ka mangapai kuti agi arugute re. (Snz. 1:8, 9) Ani wisigingo apai biata rengbe ka undo roni oni mangi gu siapai nga ga tatamana rengbe ka manga ariapai na gaoni raka ku mbatayo ngba wene gene.\nBANGUA ARUGUTE BIATA NGA GA ZIAZIA KEKEAPAI\n9. (a) Waigu Yekova nairisi rani ki fu siapai furani? (b) Pa gbata ani ga Mbori Ngbii mbata naye na gini amomu?\n9 Oni gbáta gako Ngbii mbata, na gako rurupai. (Oni gedi Matayo 6:19-21, 24-26, 31-34.) Yekova nabi rani na kikiipa rani, ko mburani ani mangi siapai ni tirani. Ko ayugongo bakio gu regbo si aida oni dihe kuti ngba sunge tungusapai te. Ono Yesu afu bangua arugute furani nga ani gbata ga Mbori Ngbii mbata. Ka oni mangi gupai ko apehe re, si nika fu momu furoni tipa oni yugu gaoni nyemuse fu Mbori, gaoni amurakporo, gbiati gu tambuahe du oni na ni tipa nyenye unga. Wa oni aberãpa rogatise na sunge, oni bihe singia gaoni asiapai nika ye na bakabangirise furoni tipa aũzegino watadu si nika saroni oni du na kakaka nyemu ga Mbori Kindo gbiati gako rurupai.\n10. Ginihe naasa Yesu ko du na ngbarago, na gini asiapai rengbe ka saroni oni du na ngbarago?\n10 Oni gbia ngbarago ti mangasunge fu kura aboro. (Oni gedi Amokedi 20:20, 21, 24, 35.) Yesu nayugu gi nyanyakipa bangua arugute re furani. Ko angia gu boro naadu na bakere ngbarago mbiko mangako gupai Bako akpinyemuhe angianga gupai naangba tiko ya. Ko adu na ngbarago ka yugopai fu kura aboro tipa wene pangbanga. (Rk. 10:21; Yo. 4:34) Si nawira wa oni aima gbia gu ngbarago naye mbiko undo kura aboro. Ka oni moimburu gaoni nyanyakipa asiapai rii gu bangua arugute Yesu ayuguhe, oni na Yekova dunduko nika du na ngbarago.—Snz. 27:11.\n11. Tipagine Baruka aadunga ti ni na ngbarago ya, na gini rugute Yekova afuhe fuko?\n11 Gaani bakere ngbarago naye ti mangasunge fu Yekova. (Snz. 16:20) Si nawira wa ga Yeremaya bakeapai nangia Baruka bangiriko aima go ti gipai re. Ti gu kura regbo sa, mangasunge fu Yekova aayengo na ngbarago fuko te. Yekova aya fuko wẽ: “Mo nagbata bakere apai tipa tiro? Ka mo gbáta nga ha ya; bambiko, mo ngére, mi naye na gbigbitapai ku ri aboro dunduko, . . . ono mi afú ungaro foro wa mosoro nga ga sovura rogo agu arago dunduko mo ka ndu ku rogo ho.” (Yere. 45:3, 5) Gaoni bipai nga gine? Ginihe narengbe ka sa Baruka ko du na ngbarago, pa gbata ko bakere apai watadu pa bata ko ti regbo gbarasa Yerusarema mbiko du ko ni ruruko fu Mbori?—Yak. 1:12.\n12. Gini siapai naasa Ramiro ko gbia ngbarago?\n12 Wirinarani nga Ramiro ima gbia ngbarago ti mangaapai fu akurako. Ko aya: “Mi asono rogo gu ngbadimokporo naadu nirungo rungo ho pati agu abaagangara du rogo gu ringara nga Andes. Si adu fere ni bakere momu ka bi unvurami ko niya fere ko nika tumo re mi wirikipai yunivasiti yo. Ono wa mi azi bapatiza, si aimanga te kura bazakigene ki yambu re nga ani ndu ka tungusapai na ko rogo gu kura tooni gbata. Mi andu koyo na ki wiriki wai ka kperii, fuani, mi ki zaki baha tipa si undo re. Dungu aboro naidi na gupai ani aatungusaha. Kusa mi atona ka koda tire na gu dungurati nape fugo aboro gu ringara re. Mi mangisunge tungusapai ti aregbo dunduko awere tipa agarã bawe. Sunge ho ka fu gu ngbatunga ngbarago fere mi agbiaha ti undo aboro i wiriki wene pangbanga rogo fugoyo yo te.”\nRamiro na ngbarago tipa wa ko atona mangasunge fu Yekova ni paranga ko kindi\n13. Tipagine duhe ti ni nga wene regbo tipa mangasunge fu Yekova nga ho du boro ni ni paranga ní?\n13 Oni gbia ngbarago ti mangasunge fu Yekova ni paranga roni. (Oni gedi Batungusipai 12:1.) Si aidanga oni berẽ gupai nga si naida oni gbia wene sunge mbata oni kini ru ka mangasunge fu Yekova kusa te. Gu wene regbo si aida oni mangisunge fu Yekova ti ni nga ho du oni ni ni paranga. Kura paranga aboro kinaho adunga na dungu asunge kporo tiyo ya na kpotoyo wenengai na i na ome tipa ka manga nyanyakipa asunge. Ginipai oni aida ka mangaha fu Yekova ti regbo paranga roni? Si rengbe kadu nga gaoni sasa nga kadu ni bazakigene, ka mangasunge rogo gu dagbarago nape fugo aboro kura ringara watadu oni ima bi agu agene si aida oni mangisunge na ngbaduroniyo dunduko rogo gaoni adungurati ngbaha. Ka si vurangia gini sasa sia oni he tipa ka mangasunge fu Mbori, si naida gene duadu beroni tipa wai rengbe oni kaa raka. Bakio regbo wai si aida oni dihe kuti ngba wirika sunge? Gaoni siapai nika ngia gine?\nONI MANGISUNGE NA GU BANGUA ARUGUTE NGA GA ZIAZIA KEKEAPAI TIPA KA SIAPAI\n14. Tipagine si aida boro du ti ni na rubangirise ho ni ambakada tiní ni tipa raka ku mbatayo?\n14 Gu bangua arugute nga ga Ziazia Kekeapai biata mangi ani sunge na ni re rengbe ka undo roni tipa oni diberã ka ini gu sunge marã si aida oni mangihe. Si rengbe kadu nga agu aboro ninaafu arugute rogo gaoni sukuru ima inopai tipa agu asunge du rogo gaoni dagbarago. Watadu agu aboro namangasunge na agbia ngbii ima rengba ka inopai tipa agu asunge du rogo gaoni dagbarago watadu gu du rogo gu ba oni aida ka ndu ku rogoho. Agu apai i apehe furoni ima rengba ka undo, ono oni du na rubangirise. Agu aboro akpingo nyemu Yekova ya rengbe ka rimiso nyemu gi zegino re ku kpotoroniyo. (1 Yo. 2:15-17) Ho oni awisigo agu ahe ni du rogo zegino, ngbaduroniyo rengbe ka nanga roni taata.—Oni gedi Asanza 14:15; Yere. 17:9.\n15, 16. Da rengbe kafu wene rugute furoni tipa mangasunge?\n15 Bara sa kindi oni narugu tironi na pa gu sunge si aida oni mangihe, si naida oni mangisunge na wene arugute. (Snz. 1:5) Da rengbe ka undo roni ho oni awisigopai ni tipa sunge ringbisihe kuti gu bangua arugute nga ga Ziazia Kekeapai? Oni degeturoni fu agu aboro nakpinyemu Yekova, aguyo nakpinyemu roni, na ini roni na agu apai du tipa roni wenengai. I nika undo roni tipa oni ini gupai rengbe oni ka mangaha na gu oni arengbanga ka mangaha ya. Gupai i nika pehe ima rengba ka undo roni tipa oni wisigi gaoni asasa berewe. Kangia avunguroni nga agu aboro nakpinyemu Yekova, i nika undo roni ni bakerehe. Na berewe a, abaakumba rengbe arengba ka undo roni rogo dungurati. Kurigure, oni sana abazakigene gbiati agu ababiapai ninaata ata tipa ndu gupai i asiapa mangasunge fu Mbori ti ni ti aregbo dũ. I aru wai ka tona sunge abazakigene, na ginipai i naamangaha tipa kaa ngerafuo tiyo? Gini amaku i agbiaha ti sunge tungusapai?—Snz. 15:22.\n16 Agu aboro ini roni wenengai rengbe ka fu agu arugute nga ga tatamana furoni. Ni kpiapai, si rengbe kadu nga oni naida ka mbu sukuru tipa ka tona sunge abazakigene mbiko rago angbanga tironi na gu bakere sunge i afuhe furoni sukuru yo te. Gu boro nakpinyemu roni rengbe ka undo roni oni ini gupai nga sukuru rengbe ka undo roni oni du na hipai, nga gu nyanyakipa sino si aidaha ka oni aida ka mangasunge fu Yekova.—Tam. 141:5; Snz. 6:6-10.\n17. Gini asiapai si aida oni bandatironi ti ni?\n17 Agu aboro dunduko namangasunge fu Yekova du wa ka i gbiatiyo na agu akpakarapai nga ga toro rengbe ka gbeyo kusayo ti Yekova. (1 Kor. 15:33; Koro. 2:8) Kura asunge kinaho rengbe ka rimiso boro ku rogo kerepai nga ga toro kisusi akuraha. Ya mo kura aboro ho ini oni payo ‘naarindasi gayo idapase’ mbiko gu ngbatunga sunge i asiaha? (1 Tim. 1:19) Si adu nipa tatamana ka oni bandatironi ti manga gu siapai rengbe ka gbarasa gaoni pagume na Mbori.—Snz. 22:3.\nPARANGA AKRISTANO, ONI DU NA NGBARAGO\n18, 19. Kangia oni nabi tironi nga oni ata rẽnga tipa ka mangasunge fu Yekova te, ginipai si aida oni mangihe?\n18 Kangia nyemu mangasunge fu Yekova tironi, oni mangisunge na gu momu du beroni wangia oni ga Mbori amoyambu nga aparanga. Oni mangi agu asiapai rengbe ka saroni oni du na ngbarago ka mangasunge fu Yekova ti gi wene regbo re.—Tam. 148:12, 13.\n19 Ono ginipai rengbe oni ka mangaha ka oni abi tironi nga regbo ata danga tipa oni mangisunge fu Yekova te? Ka oni mbunga manga ome ka nyakasa gaoni idapase ya. Gu mokedi nangia Pauro afura tipa gupai ko amangihe ka raka gu ngbatunga raka Mbori afu amaku kuriihe, ki aya: “Ka oni berẽ gu pai akia, Mbori ayúgo kina ha fu roni; ono ani tá ni kina gu rugute da ani ti ni.” (Frp. 3:15, 16) Oni ndu ku mbatayo na wisigopai tipa ga Mbori nyemuse na gako wene arugute. Yekova nika undo roni tipa oni mangi agu adiaberã nga ga tatamana susi kura aboro dunduko.


Riipai: Kere fuo anzeme, Pondio Pirato, Roko Dadarii | Wisigopai\nMO GEDIHE ROGO Albanian Amharic Arabi Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Fijian Finnish French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kannada Kazakh Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Krio Latvian Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Mauritian Creole Maya Mongolian Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Quichua (Imbabura) Romanian Russian Samoan Sango Serbian Serbian (Roman) Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tshiluba Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Waray-Waray Wolaita Yoruba Zande Zapotec (Isthmus)\nGinipai rengbe ani ka mangaha tipa ka undo agu awirina nagbia kpakarapai be kere fũo anzeme?\nMbia na rimo Pondio Pirato ti ni rogo pa-Tiriani\nAgu aboro nambu be kere fuo anzeme, i nagbiatiyo na kere kpakaraapai. Si nawira wa, pai ho rengbe yo ka mangaha tipa ka bandatiyo be agu aboro navudo tiyo na agi anzeme re te. Ono tie, bete aguyo asanahe singia i rengbe ka za awirina ti mbida kere fuo anzeme ho i anduni ku ba dunguratise yo, watadu ti regbo bakere adunguratise.\nNirengo, Kristano ho nata inoaino kini saha ni kpakarapai fu kura boro ka ni yengo kupati adunguratise ya te. Ani dunduko naida na gu ngarasaro ani agbiaha ba adunguratise yo. (Eb. 10:24, 25) Sidu, gu boro nagbia kpakarapai be kere fuo anzeme si ki sa gupai nga ka ni yengo kupati adunguratise ya rengbe ka sakaha na abaakumba. Wa vura duhe nga si arunga ani ru andiko ka za aboro ka i vudingo anzeme ho i aye ni tipa adunguratise ya, abaakumba rengbe arengba ka undo aboro rogo dungurati tipa i ini gu kpakaraapai kura aboro agbiatiyo na ni be fuo anzeme. Ni bi agu apai du tipa gaoni dungurati, abaakumba rengbe ka diaberã ka wisigo agu apai du rogo gaani awaraga nafura tipa gupai re ti regbo Gu Dunguratise Nga ga Sunge. * Ono tie, si aidanga abaakumba nimangi gu ngbatunga atingidapai re dedede te. Ti regbo gaani adunguratise, vovo aboro gbiati ageno ni kaa yeaye nga aguyo ainongo pai tipa gupai re ya, na ani aidanga ka ba gberãrago tiyo te. Si aidanga boro ba gberãrago ti kurani mbiko gupai nga ni mbidi gu nzeme du na fuoho ti ni te.\nRogo agu aba du gi kpakaraapai re rogoho, ka si daada, gu gbuu nga ga abaakumba rengbe ka manga mbakadapai tipa agu aboro nawoka be fuo kere anzeme i sungu ni kparakparayo Bambu Kindo yo. Ni kpiapai, si rengbe ka du nga gaoni Bambu Kindo na wiri kparakpara vuruhe yo ti ni rengbe aboro arengba ka sungo yo ki ni gipai. Ka si dunga si ima kpakara ka ruga gipai re na kura aboro nagbia kpakaraapai kindi, dungurati rengbe ka manga mbakadapai ka defugo dunguratise watadu ka zaka terefuni ni gihe rogoho kpuni yo.\nVuru agu agarã susi kusayo, Gaani Sunge Nga ga Kindo angarasi awirina i ni berẽpa akurayo nibi gipai re ti regbo bakere adunguratise. I nangarasa rani ani berẽpa kura aboro gbe ti regbo bakere adunguratise, wa duhe nga rengba ho tipa kadu na kparakpara ba nga gu fuo anzeme ni ka dunga rogoho ya te. Ono tie, anga si naida gi rugapai re da ni agu andiko du tipa adunguratise te, na si aidanga si du wo a te.\nWa ani araka rogo gi zegino re, ani dunduko na ima aima mbiko gu zanga rengba i avungu rani na ni. Ani nafu tambuahe fu agu aboro nafubee ka zeresa gaani a imisiri. Kura aboro rengbe ka mbupa manga sunge na agu anzeme du na fuoho ti ni tipa ka saha taata fu kura awirina i du pati adunguratise. Wa vura duhe wo, nyemuse rengbe ka sa rani ani mangihe wo.\n^ genewaraga 2 Ka oni aida ka fugöpai tipa gipai re, oni bi gu riipai nga “Helping Those With MCS,” du rogo gu Awake! nga ga Buza 8, 2000 kpewaraga 8-10.\nAsanahe be Agedihe—Wegebe 2015


Mo Pe Rengo “Rogo Apai Dunduko”—Tipagine? | AEbere 13:18\nMO GEDIHE ROGO Acholi Afrikaans Albanian Amharic Arabi Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Toba) Bislama Boulou Bulgarian Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Garifuna Georgian German Greek Guarani Gun Hausa Hebrew Hiligaynon Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Lamba Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Luganda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Maltese Mam Maya Mazatec (Huautla) Mende Mixe Mizo Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Ndau Ndebele (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Nias Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quichua (Imbabura) Romanian Runyankore Russian Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swedish Tagalog Tatar Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Vietnamese Wallisian Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu\nGu Undo du ti Pe Rengo\n“Ani tigaani ani na wene sangba kpoto yo, nikpi nyemu ka sunga na rurupai rogo apai dunduko.”—AEbere 13:18.\nRogo Ziazia Kekeapai yo, gu pa-Giriki i asaha ti kura regbo nga “pe rengo” si nzunzu nga “guhe du ni wenehe gbe.” Si ima rengba kadu a nga guhe du bibihe ni bawenehe nibipa ruru mangaapai.\nAKristano nadia agu afugo ga Mbori toro adu kugii Pauro ko kehe na nyanyakipaha nga: Ani nakpi ‘nyemu ka sunga na rurupai rogo apai dunduko.’ Gipai re nakoda gine?\nGU VURA BORO ASOHO ROGONI YO\nBadungu aboro naabitiyo rogo bitirobi na aˈuru dunduko mbata fu i kuru ku dagba aboro. Tipagine? Bambiko i naida bibiyo ngbaangba. Ono gu kurapai kinaho nyakipaha kisusi ti kpe mangerii wenengai watadu ka vo wene roko. Nirengo, gu bororani du ku dimoyo ima rengba ka mbakada bibi rani si ngbaangba watadu ka gbarasaha.\nFugo Mbori nagumbaha ziazia nga kpotoraniyo naida ka manga gupai du ni gbegberẽhe. Bambata Pai 8:21 naya, “gu ga aboro berã du kpotoyo yo, si ni gbigbita ha tona ti parangayo.” Sidu, tipa ka gumba kina rengo kindi, ani duwa ka ani sovura kuti gu nyemu manga ingapai du kpotoraniyo. Gu mokedi nangia Pauro afura tipa gu vura ko aasoho na ingapai ki ya: “Bambiko rago nangba ti re na ga Mbori rugute ku kpotore yo. Ono mi bi kura rugute rogo apare yo, si niso vura na gu rugute du berãre yo, ki ye na mi ni zizi boro ku tii gu rugute nga ga ingapai du rogo apare yo.”—ARomo 7:22, 23.\nNi kpiapai, ho ngbaduraniyo azomia rani ni ani mangi gupai du ni gbegberẽhe na ani kidu na bakere nyemu ka pe ziree, si aziongo rani ngbaome ani mangi gupai re te. Ani ima rengba ka manga siapai nibipa gupai re. Ho ani asia ka ká gbegberẽ berã ni, ani ima rengba ka nye kaa gumba kina rengo kindi si ki vura du nga aboro ziree ke rani ake kirikiri.\nWAI KA DIABE GU VURA RE\nTipa kaa gumba kina rengo kindi, si naida ani kakuti ruru mangaapai. Ono tie, si nafu kina gberãrago nga, badungu aboro nadia bakere regbo kina kuti berãpa gu gene i ‘avo roko’ ngbaha kisusi wai i aberãpa gu maapai du ni ruruhe. Ni sangbanaha, i nabipa gu ziree i agumbaha nga gbegberẽpai ti ni te tipa wa ka si rẽ na gupai i amangaha. Gu buku nga The (Honest) Truth About Dishonesty ape gupai nga: “Si ni nyanyakipa pai ani pe ziree ki da kuti gu bangiriba aboro nikaa bi rani abi kindi nga airarengo.” Ono tie ya mo rugute ho sigira yo ho nga gu rengbe ka undo rani ani diberã tipa gu bakio ziree si aida ani gumbaha, ka si du nga gbegberẽpai ho ti pe ziree te? Ani na tambuahe nga rugute kinaho.\nBadungu aboro rogo zegino dunduko ima bi gupai nga Ziazia Kekeapai ima rẽ tipa gu zingo re. Ziazia Kekeapai nafu agu arugute ka i aringbisanga ha kuti kurahe ya. (Atambuahe 19:7) Si nafu wene arugute tipa apai wa gu raka nga ga aborokporo, sunge marã, wene mangaapai, na agu apai nga ga toro. Si ima raka tipa gbanga regbo. Agu andiko du rogoho na bangua arugute, si tipa aringara dũ, rangi kpoto aboro dũ na ngbatunga aboro dunduko. Ka ani ageda Ziazia Kekeapai, kini berẽkurii gupai si agumbaha, na kini mangipai kuti gaha arugute, ani ima rengba ka raba ngbadurani yo si nipe kina rengo na si du ni ruruhe.\nWa vura duhe wo, badungu apai si aida ani mangihe tipa ka diabe gu vura nga ga pe ziree, angianga kina du sa na gu ndikidi inohe nga ga Ziazia Kekeapai ya. Kurapai berewe nga, ani naraka rogo gu zegino naima hi be gbegberẽ apai na si nasosoda rani ani idi na gaha gbegberẽ mangaapai. Si du nga ndu gupai si aida ani kpari ti ni fu Mbori tipa ko undo rani na ki songodi rani. (AFiripoio 4:6, 7, 13) Ka ani mangihe wo, ani ima rengba kadu na wingbaduse ka kakuti gupai du ni ruruhe na kini pe rengo rogo apai yo dunduko.\nGU MOSORO DU TI PE RENGO\nHitoshi fugoko nidu ti tonatona gi magazini re aima gbia undo ti du ni gu borosunge na pe kina rengo. Ko namangasunge awere fu gu bairasunge nabi gako pa pe rengo na nyanyakipaha. Hitoshi aya, “Mi na ngbarago nga mi gbia gu sunge nasa re mi du na gigiri sangbakpotoreyo.”\nKura aboro ima bi gipai re nga rengo du. Mo bingo bete akpiapai nga ga agu aboro naima gbia undo ti mangayo pai kuti gu bangua rugute nga ga Ziazia Kekeapai nga “ka sunga na rurupai rogo apai dunduko.”\nCheryl du Ireland yo aya, “mi ambu sukuru ho garã re adu ni 13 tipa ka mangasunge na airadĩ. Ni sangbanaha, 95 rii kama nga ga gu marã naadu bere aye mbiko dĩ. Kusa, mi adi kumba na mi gbiati kumbami ki tona ka wirika Ziazia Kekeapai na aDezire Yekova. Ani awiriki gupai nga Yekova * Mbori nasoga gu mangaapai nga ga biriki, sidu, ani adiberã ka aria gaani gene raka. Rogo gu garã nangia 1990 ani akpara gaani raka fu Yekova na ki zi bapatiza na ki da ni aDezire Yekova.”—Asanza 6:16-19.\n“Mbata kusayo, kpure aima hi be aũdĩ, ono awere, ngbatunga ahe wa gure yo te; na si nafu gigiri sangbakpotoseyo fere. Ho mi aberã ni kuriipa gu dungu agarã mi adihe kutingba sunge dĩ, mi na bakere tambuahe fu Mbori tipa gako bakere inapai. Si nafu kina ngbarago fere ho mi andu ni ka ra ki ini gupai nga Yekova awere na ngbarago na mi.”\nSonny du Hong Kong yo aya, “ho gimi bairasunge agi gupai ni nga mi aka marã mobirimo be gu boro naida ka ngbehe bere, ko aya: ‘Ga mo Mbori nasa ro ni gu boro rengbe aboro ka kido kuti ni! Nirengo, si ni pa maku kadu na mo rogo gi basunge re.’ Kaa pe rengo rogo apai yo dunduko nasa re mi du na gigiri sangbakpotoreyo bangiri Yekova Mbori. Si nasa re a mi undo gimi aborokporo na gu kura aboro tipa i mangi kina ngisapai.”\nZereda Berãse Yo\nTom du Amerika yo aya, “mi namangasunge rogo gu baigo marã nga ga zegino. Rogo gi sunge re, gupai aboro abihe na nyanyakipaha nga gbia aũkumuko kisusi pe rengo. Gu bipai du badungu aboro na ni nga, ‘Gini gbegberẽpai du ti pe ziree tooni ka si du nga si naye na aũkumuko fu boro na ki undo ni ni du na marã be ni?’ Ono mbiko pe mi rengo, mi na zereda berãre yo. Mi ima diaberã kaa pe kina rengo kindi ka si vura ye na kina gini sangbanapai vurũ. Gimi abairasunge ima ino gupai nga mi apenga ziree fuyo watadu tipa yo a te.”\nSi Naye na Irisa\nKaori du Japan yo aya, “gimi bangerekuriisunge angarasi re mi pe ziree tipa ahe naingi basunge yo, ono mi aima ká. Ho i akuru bara agu airadĩ re ni, gimi bairasunge afu tambuahe fere tipa pe rengo. Si naida wingbaduse tipa kaa pe rengo rogo gi zegino hi be ziree re. Ono niyangaraha, ani rengbe ka gbia gu kido na irisa nga ga kura aboro.”\nGigiri sangbakpotoseyo, zereda berãse yo, na irisa nga gu mosoro naye be pe rengo. Ya mo mo idi kuti gupai re?\n^ genewaraga 18 Rimo Mbori nga Yekova rogo Ziazia Kekeapai.


Ga Mo Pagume na Mbori\nKAPITA BAWE NA RIBUA\nMo Nye Mbembedi na Yekova\n1, 2. Wari du rengbe ani ka gbia bandahe ni areme?\nMO Berẽnga gupai nga mo na ndu ngbagene bayuge kini tona kaa ya. Ngbangbaturũ ki tona ka biro, ikpiro gumba ki du, na gumba ki tona ka sumbo. Ka si aimanga ya mai ki tona ka na. Mo ki tona ka gbata gu ba ka mo gbu rogoho. Nairiwo gu bakere ngbarago ka mo du na ni ka si du nga mo bi gu ba du ni wenehe na ni uguhe!\n2 Kina gu ngbatunga bangisa pai re du ani areme rogoho. Agu apai du rogo zegino nagberã kina kumbatayo. Mo rengbe ka baka bangiro nga, ‘Wari du rengbe mi ka gbia bandahe ni?’ Bake papara atambuahe akepai ki ya: ‘Mi aya fu Yekova, “Mo nga gi bagbuko nga gi gbata; gi Mbori, nga gu ko mi nakida kuti ko.’” (Atambuahe 91:2) Nirengo, Yekova ima rengba ka fu ongoda furani awere ti gaani akpakarapai, na ko nafu wene maabangirise furani tipa kumbatayo.\n3. Wai du rengbe ani ka sa Yekova ni gaani bagbuko?\n3 Wai du rengbe Yekova ka banda rani? Ko rengbe ka undo rani tipa ani sovura kuti agu akpakarapai du ani na ni, na ko ima du na ome ti ko kisusi gu boro rengbe ka imisa rani. Ka gbegberẽpai vura manga rani awere, ani rengbe kadu na gu kido nga Yekova nika nyasa anyasa riipa gupai re kumbatayo. Baibiri nangarasa rani nga: “Oni bánda tironi rogo ga Mbori nyemuse yo.” (Yuda 21) Si naida ani nye mbembedi na Yekova tipa ka gbia gako undo ti regbo fudifudiapai. Ono wai du rengbe ani ka manga gipai re?\nMO DU NA TAMBUAHE TIPA GA MBORI NYEMUSE\n4, 5. Wai du Yekova nayugu gako nyemuse furani?\n4 Tipa ka nye mbembedi na Yekova, si naida ani ini wai ko na kpinyemu rani ni bakerehe. Mo berẽnga kina pa gu weneapai dunduko Yekova namangihe furani. Ko ima fu bawene kpotosende furani nga gu hiki be wene ambumbudo watadu wene zukuzuku angua gbiati anya. Ko ima fu wene nzinziri ariahe furani gbiati gigiri ime tipa ani mbirihe. Vurube Baibiri, Yekova ima yugo rimoko furani gbiati gako wene iiriwo asino. Gu susi asusa tie gbe nga, ko ayugu gako nyemuse furani ho ko akedi gu wiriko ni ko akpinyemuko nga Yesu ku auru kpotosende no tipa ko ye kafu ungako tipa rani. (Yoane 3:16) Na mbiko gi gako motumo re, ani na wene maabangirise tipa kumbatayo.\n5 Yekova ima manga mbakadapai tipa gu Kindo nga ga Masiya, gu zogarago du ngbangbaturũ yo nga gu nika nyasariipa arungo dunduko barambeda. Gu Kindo re nika sa kpotosende ni paradizo, yo aboro dunduko nika raka ni rogo zereda na ngbarago nyeanye kindi. (Atambuahe 37:29) Gu kura gene Yekova nayugu gako nyemuse ngbaha furani nga ka yugopai furani tipa wai rengbe ani ka raka bawene raka awere. Ko naida ani kpari fuko, na ko ti aregbo dunduko regerege ka degatuko kuti gaani akpee. Si tie ziazia nga Yekova ima yugo gako nyemuse furani ni basasa dunduko.\n6. Wai du si aida mo mangipai kuti gu nyemuse Yekova nayuguhe foro?\n6 Wai du si aida mo mangipai kuti gu nyemuse Yekova nayuguhe foro? Mo yuguhe fuko nga mo na tambuahe tipa agu apai dunduko ko namangihe foro. Si nafu kina gberãrago nga, badungu aboro areme afunga tambuahe te. Kina gu bangisapai re a naadu ti gu regbo Yesu adu auru kpotosende ane. Ti kura regbo sa, Yesu ahusi aboro-ngbataka bawe ono kina gu ni sa gbua na fu tambuahe fuko. (Ruka 17:12-17) Si naida ani du wa gu kumba nafu tambuahe fu Yesu re. Si naida ani fu tambuahe afu fu Yekova ti aregbo dũ.\n7. Wai du rengbe ani ka kpinyemu Yekova?\n7 Si naida ani niyugu gaani nyemuse a fu Yekova. Yesu aya fu gako abawiriki wẽ si naida i kpinyemu Yekova na kpotoyo dunduko, na mbisimo yo dunduko, na gayo berã dũ. (Mo gedi Matayo 22:37.) Ginipai gipai re ayugoho?\n8, 9. Wai du rengbe ani ka yugoho fu Yekova nga ani ima kpinyemuko?\n8 Ya mo gupai gbua si aidaha nga ka ya ani ima kpinyemu Yekova? Oó. Ka si du nga ani kpinyemu Yekova na kpotorani yo dunduko, mbisimo rani dũ, na gaani berã dũ, ani nika yugoho rogo mangapai yo. (Matayo 7:16-20) Baibiri nayugo gupai ziazia nga ka ani kpinyemu Mbori, ani ka aka kuti gako arugute. Ya mo mbumbupai du? Oó, bambiko ga Yekova “rugute asusa nga omerani te.”—Mo gedi 1 Yoane 5:3.\n9 Ho ani agiasangba Yekova ni, ani nadu na ngbarago rogo gaani raka yo. (Yesaya 48:17, 18) Ono ginipai rengbe ka undo rani tipa ani nye mbembedi na Yekova? Ani bingoho.\nMO NI NDU KUMBATAYO KINDI KAA MBEDA NA YEKOVA\n10. Tipagine du si aida mo ni wirikipai awirika kindi ti ni tipa Yekova?\n10 Wai du mo aye kada ni bakurea Yekova? Vurube gamo wirika Baibiri, mo ima ye ka ino Yekova wenengai na ki sonosi mbembedi pagume na ko. Gi pa bakure re wakina we nga gu si aida mo bandaha tipa si ni ki aki kindi. Kina wai si naaida i nimoi nyake amaa kindi ku bangiri we yo tipa si ni ki aki kindi, kinawo si aida mo nindu kindi kumbatayo kaa wirikapai tipa Yekova na ka sa gamo pabakure na ko si du ni nyanyakihe.—Asanza 2:1-5.\nWakina we, gamo nyemuse koyo du Yekova ni naida na nyake tipa si ni ki aki kindi\n11. Wai du rengbe gu yugopai nga ga Baibiri kadu na maapai kurii gamo raka?\n11 Wa mo nikaa ndu kindi kumbatayo kaa wirika Baibiri, mo nika wirika agu apai awirika nga gu nika zio ngbaduro yo. Mo bingo wai kura ga Yesu abawiriki ue adu ho ko aasaka rogo Baibiri yo ni fuyo. I aya: “Ani akigi akiga, ho ko afura ni na ani gene, wa ko ayugu Ziazia Kekeapai fu rani te?”—Ruka 24:32.\n12, 13. (a) Ginipai rengbe ka manga tipa gu nyemuse du ani na ni tipa Mbori? (b) Wai du rengbe ani ka sa gaani nyemuse dagbarani na Yekova si du ni ungaha?\n12 Kina wai abawiriki akigi ho i agi rogo Ziazia Kekeapai yo ni, si ima rengba kadu a nga kinawo mo adu zaaza ho mo atona kaa giarogo agu apai yo ni du rogo Baibiri yo. Gipai re du naaundo ro tipa mo ini Yekova na ki kpinyemuko. Si aidanga mo mbu gi nyemuse re si zere te.—Matayo 24:12.\n13 Bara sa kindi mo nada ni bakurea Mbori, si naida mo mangi ome nyanyaki tipa gamo pa bakure na ko du nyanyaki. Si naida mo nindu kumbatayo kindi kaa wirikapai tipa ko gbiati Yesu na kini berẽkurii gupai mo awirikaha na wai rengbe mo ka mangasunge na ni rogo gamo raka yo. (Yoane 17:3) Ho mo agedapai ni watadu ho mo awisigo Baibiri ni, mo sana tiro nga: ‘Ginipai gipai re ayugoho fere tipa Yekova? Tipagine du si aida mi kpinyemuko ko ti ni na kpotoreyo gbiati mbisimo re dunduko?’—1 Timoteo 4:15.\n14. Wai du rengbe kparakpee ka nyakasa gaani nyemuse koyo du Yekova ni?\n14 Ho du mo ni na wene bakureamo, mo nafura na ni dedede, na gipai re nasa gaoni pabakure si du ni nyanyakihe. Teketeke a, ho ani afura ni dedede na Yekova rogo kpee yo, si na sa gaani nyemuse koyo du ko ni si du ni nyanyakihe. (Mo gedi 1 ATesaroniko 5:17.) Kparakpee nga gu bawene gamahe gu Barani du ngbangbaturũ yo nafuhe furani. Si naida ani fura na ko ti aregbo dũ kina boro ngbadurani yo. (Atambuahe 62:8) Si aidanga ani mangi kina bangisa kparakpee te, ono si naida ani pe kina boro gupai ani aberãha. Nirengo, ka ani aandu kindi kumbatayo kaa wirika Baibiri na kini mangi gu kparakpee naye kina boro ngbadurani yo, gaani nyemuse koyo du Yekova ni nika du ni ba nyanyakihe gbe.\nFURA NA KURA ABORO TIPA YEKOVA\n15, 16. Wai du mo abi sunge tungusapai?\n15 Ka ani aida ka nye mbembedi na Yekova, si naida ani ni fura afura fu kura aboro tipa gaani ida. Fura fu kura aboro tipa Yekova nga bawene momu. (Ruka 1:74) Na gere nga gu sunge Yesu afuhe fu ndikidi aKristano dunduko. Ani dunduko si aida ani tungusipa gu wene pangbanga nga ga ga Mbori Kindo. Ya mo mo ima manga gipai re?—Matayo 24:14; 28:19, 20.\n16 Gu mokedi nangia Pauro abihe nga sunge tungusapai angia bawene sunge; ko ayambuhe nga “kumuko.” (2 AKorindo 4:7) Fura fu aboro tipa Yekova na tipa gako ringbisapai nga gu nyanyakipa sunge si aida mo mangihe. Si nga gu kura gene tipa mo mangisunge fu Yekova, na ko nabi gupai mo amangaha na nyanyakipaha. (AEbere 6:10) Tungusapai rengbe arengba ka undoro gbiati agu aboro nadegatuyo foro bambiko mo naundo tiro gbiati kura aboro tipa i nye mbembedi na Yekova. (Mo gedi 1 AKorindo 15:58.) Ya mo kura sunge ho rengbe ka fu ngbarago foro susi gere?\n17. Tipagine du si aida sunge tungusapai mangi ti ni ni ipiipihe?\n17 Sunge tungusapai nga gu sunge si aida si du ni ipiipihe. Si naida ani “nitúngusi pai,” na si naida ‘ani ké na ni, ho du ragoho ni’ watadu ni ipiipihe. (2 Timoteo 4:2) Si naida aboro gi pai agia tipa ga Mbori Kindo. Baibiri naya: “Gu bakere rago nga ga Yekova du mbembedi, si mbembedi ki niipisi tihe gbe!” Digido zegino “aíma nga te!” (Zefania 1:14; Abakuka 2:3) Nirengo, barambeda, Yekova nika gbarasa gi ga Satana gbegberẽ zegino re. Mbata fu gupai re mangi, si naida i fu zahe fu aboro wa ka i sia ka iriso Yekova.\n18. Tipagine du si aida ani irisi Yekova ti ni na gu kura ndikidi aKristano?\n18 Yekova naida ani irisiko wa sa na gu kura ndikidi aKristano. Baibiri naya: “Ani bérẽ pa akuarani ka nyakasa yo kuti nyemuse na wene mangaapai. Ka ani hé nga dungura tirani na akuarani, wa du sino agu yo ya, ono ani rúgu akuarani aruga; ki nimangi he susi, wa bi oni he ya gu uru re si nambeda.” (AEbere 10:24, 25) Si naida ani mangi ome kadu pati adunguratise dunduko. Adunguratise nafu momu furani tipa ani nyakasi akuarani na ki ngarasi yo.\n19. Ginipai rengbe ka sarani ani kpinyemu awirinarani nga aKristano?\n19 Ho mo aye ni kupati adunguratise, mo nagbia wene abakure nga aguyo nika undoro mo irisi Yekova. Mo nika gbia badungu awirina nga aguyo du wa kina ro namanga bakere asadatise tipa ka iriso Yekova. I nga aboro zangarengba naingapai wakina ro. Ho i amanga ingahe ni, si naida mo du regerege tipa ka mbupai fuyo. (Mo gedi AKorosaio 3:13.) Si naida mo naagbe berãro ti aregbo dũ tipa gu wene asino du ti awirina, si nika sa gupai nga mo kpinyemuyo na ki sa ro mo mbedi gbe na Yekova.\n20, 21. Ginihe nga “ndikidi unga”?\n20 Yekova naida gupai nga abakureako dunduko raki bawene raka. Baibiri nayugo gupai nga gu raka ani ka rakaha kumbatayo nika du kia ti gu raka ani arakaha areme.\nYekova naida mo gbia “ndikidi unga.” Ya mo mo agbiaha?\n21 Kumbatayo, ani nika raka nyeanye kindi, angianga tipa agarã gbua 70 watadu 80 ya. Ani nika ka gbia “nyenye unga” kidu na wene kpotorani, kidu na zereda, na kidu na ngbarago rogo bawene paradizo. Gere du nga gupai Baibiri ayambaha nga “ndikidi unga.” Yekova du kidohe tipa kafu gi ndikidi unga re furani, ono si naida animangi bakere asadatise amanga awere tipa ka ‘zádaha’ nyanyaki.—1 Timoteo 6:12, 19.\n22. (a) Wai du rengbe ani ka zada “gu unga nga ndikidi unga” nyanyaki? (b) Tipagine du ani aarẽnga ti ni tipa ka gbia nyenye unga ya?\n22 Wai du rengbe ani ka zada gu “gu unga nga ndikidi unga” nyanyaki? Ani duwa ka ani “mángi gu pai ngba angba” na ki “kúmuko na wene mangaapai.” (1 Timoteo 6:18) Gere nayugo gupai nga si naida ani mangi gupai ani awirikaha rogo Baibiri ku rogo mangaapai yo. Wa vura duhe wo, gu ndikidi unga re arunga kina riipa gu ome ani amangaha te. Ani aarẽnga ka gbia nyenye unga te. Si nga gu gamahe Yekova afuhe fu gako amoyambu gbua, kpia gu gako gamahe re nga “ga Mbori undahe.” (ARomo 5:15) Gu Barani du ngbangbaturũ yo nakpinyemu kafu gi gamahe re fu gako ruru amoyambu.\n23. Tipagine du si aida mo mangi wene siapai ti ni awere?\n23 Mo sananga tiro nga, ‘Ya mo mi nairiso Yekova ngba gu gene ngbatiko?’ Ka si du nga mo bi gupai nga si naida mo mangi bete aariapai, si naida mo mangihe kina awere. Ho ani akido kuti Yekova na kini mangi agu apai dunduko rengbe omerani na ni, Yekova na du ni gaani bagbuko. Ko nika banda gako aboro abanda rogo gu yangara arame nga ga gi ga Satana gbegberẽ zagino re. Tingbafuoho, Yekova nika sarani dunduko ani raki paradizo yo nyeanye kindi, ringbisihe kina kuti gako kidohe. Nirengo, mo rengbe arengba ka raka ndikidi raka ka mo mangi wene siapai awere!\nBAMBATA RENGO: YEKOVA IMA KPINYEMU RO\n“Bambiko Mbori akpi nyemu aboro akpi zegino dũ, wa ko afu bangisa Wiriko, ya gu ni ka idi pa ko ni kpi nga te, ono nyenye unga du adu be ni.”—Yoane 3:16\nWai du Mbori nayugu gako nyemuse foro?\nYekova nga gaani bagbuko. Ko rengbe arengba ka batasarani awere be gu kpakarapai ani agbiatirani na ni.\nKo ima fu bawene maabangirise furani kumbatayo.\nMbori nika fu nyenye raka furani. Ani nika raka rogo zereda, ngbarago, na ki du na wene kpotorani rogo bawene paradizo auru kpotosende ane.\nUE RENGO: YEKOVA NAIDA MO KPINYEMUKO\n“Mo kpí nyemu Gbia nga ga Mbori kpotoro yo dunduko, na mbisimoro dũ, na ga berã dũ.”—Matayo 22:37\nGinipai gu nyemuse du mo na ni tipa Mbori afõngbaduroyo mo mangihe?\nMo du na tambuahe tipa agu apai dunduko Mbori na mangihe foro.\nMo yugu gamo nyemuse fu Mbori ni manga mo gupai ko akpinyemuhe na aˈuru dũ.\nMo ni irisi ga Mbori andiko.\nMo mangi ome kaa manga gupai ngbaangba fu kura aboro.\nBIATA RENGO: MO BANDAPA GAMO NYEMUSE FU YEKOVA SI DU NI NYANYAKIHE\n“Oni bánda tironi rogo ga Mbori nyemuse yo.”—Yuda 21\nGinihe nika undo ro mo nye mbembedi na Yekova?\n1 ATesaroniko 5:17\nMo kpari ti aregbo dũ.\nSi naida mo mangi ome tipa kaa fura na aboro tipa ga Mbori Kindo.\nMo nye kuti wirikapai tipa Yekova.\nMo niye tipa agu adunguratise nga ga aKristano dedede. Agu awirinamo nga aKristano nika undo ro tipa mo mbedi na Yekova.


“Gu Zereda Nga ga Mbori Nagasi Rugatinapai Dunduko”—AFiripoio 4:7 | Study\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian American (Fugo ni Bee) Amharic Amis Angolan (Fugo ni Bee) Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Australian (Fugo ni Bee) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Bolivia (Fugo ni Bee) Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) British (Fugo ni Bee) Bulgarian Cakchiquel (Western) Catalan Cebuano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chinese (Fugo ni Bee) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Cuban (Fugo Ni Bee) Czech Czech Republic (Fugo ni Bee) Dangme Danish Digor Douala Dutch Ecuadorian (Fugo ni Bee) Edo Efik English Estonian Ewe Fijian Filipino (Fugo ni Bee) Finnish Finnish (Fugo ni Bee) Fon Franch (Fugo ni Bee) French Ga Garifuna Georgian German German (Fugo ni Bee) Greek Greek (Fugo ni Bee) Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Hungarian (Fugo ni Bee) Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian (Fugo Ni Bee) Indonesian Indonesian (Fugo ni Bee) Isoko Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean (Fugo ni Bee) Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican (Fugo ni Bee) Mingrelian Mixe Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan (Fugo ni Bee) Persian Peruvian (Fugo ni Bee) Pidgin (Cameroon) Polish Polish (Fugo ni Bee) Portugal (Fugo ni Bee) Portuguese Punjabi Quebec (Fugo ni Bee) Quechua (Ancash) Quechua (Bolivia) Romanian Romanian (Fugo ni Bee) Russian Russian (Fugo ni Bee) Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak (Fugo ni Bee) Slovenian Solomon Islands Pidgin South Africa (Fugo ni Bee) Spanish Spanish (Fugo ni Bee) Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Venda Venezuelan (Fugo ni Bee) Vietnamese Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe (Fugo ni Bee) Zulu\n“Gu zereda nga ga Mbori nagasi rugatinapai dunduko, si abánda kpotoroni yo.”—Frp. 4:7.\nABIA: 39, 47\nGini apai ani awirikaha ti gupai namangi gu mokedi nangia Pauro Firipoi yo?\nGini akpiapai nga ga Ziazia Kekeapai nayugo gupai nga Yekova rengbe ka manga gupai ani aberãnga paha ya?\nGinipai si aida ani mangihe tipa ka nye na “gu zereda nga ga Mbori”?\n1, 2. Ginipai namangi Firipoi yo nga gu naasa gupai nga i ba aPauro na Sira ku bambukiso yo? (Oni bi gu sura duti tonatonaha.)\nGU REGBO re nga bara bebere yuru. Amokedi ue nga Pauro gbiati Sira gu du bambukiso yo, rogo gu paparaha du ku dimoyo, rogo gu gbata nga Firipoi. I kisi andu yo nyanyaki ni angboro, giiyo yo naigirã kindi be gu kpata i nadihe. (Amo. 16:23, 24) Nairiwo wai apai naˈariatihe ni kina boro ipo! Zanga i ini, zingizingi ndurumo aboro aziyo ki gbeyo ku bangbeahe yo na i ki saringbanga yo ni kina boro ipo. I asipi aroko tiyo na ki taki yo ni kerehe na angbangbaki. (Amo. 16:16-22) Gure angia kere iraira sarangbanga! Pauro nga guko nangia vuru gu ringara nga Roma aima rẽ tipa i saringbanga ko ngba wene gene. *\n2 Wa Pauro nasungu rogo bitimo, ko naberãkurii agu apai namangi ni gu uru re. Ko naberãpa agu aboro nga ga Firipoi yo. Kandara bambutiria nga ga aYudo rogo gayo gbata wa gu kura agbata nga gu Pauro nandu ku rogoho te. Nirengo, si naida agu aboro pambori nga ga aYudo du yo naadunguratiyo kina ku pangbadimo bakporo pangba ime. (Amo. 16:13, 14) Wa du he re, ya mo si wo mbiko gupai nga kandara agu akumba nga aYudo yo da ti bawe te, nga gu bange aboro si aidaha tipa i du na bambutiria beyo? Si tie ziazia nga aboro Firipoi namanga rukö ni kerehe na padu yo ni avuru Roma. (Amo. 16:21) Ya mo si rengbe kadu nga gu ndupai re du sa yo i naaberãha nga agi aYudo nga aPauro na Sira re nga avuru Roma te? Singia ginipai du, gu rengo duho nga i bayo ku bambukiso yo zanga na nduhe.\n3. Tipagine Pauro aarengbanga ka rugatiko ti ni na pa bayo ko ku bambukiso yo ya; Ono wa si avura duwo, gini ngbatunga bipai ko adu na ni?\n3 Isoke Pauro naberã aberã kurii agu apai a namangi bete adiwi kusayo. Ko adu mbiti gu Baime yo nga Aegean du Asia Minor yo. Ho Pauro adu ni yo, ziazia toro azako bara dunguhe ka ko tungusinga pai rogo gu kura ngbatunga arago ya. Si adu wa ka i ya ziazia toro aatuturã ko tipa ko ndu ku rogo gu kura ba kia. (Amo. 16:6, 7) Ono ku rogo gini ba? Karagapai aye rogo yuguyugupai yo ho ko adu ni Turoa yo. I agumba gupai fu Pauro nga: “Oni si ku Makedonia no.” Na gu ngbatunga goapai nga gu naayugo gupai ziazia Mbori aaidaha re, Pauro aidi gu yambahe re ni kina boro ipo. (Oni gedi Amokedi 16:8-10.) Ono ginipai namangi fuo gure? Ngbutuko fuo ko da Makedonia yo, i abako ku bambukiso yo! Tipagine du Yekova ambu gipai re si mangi Pauro ti ni? Bagizo regbo wai si adu nga ko nika diaha ku bambukiso yo? Ka si vura du nga Pauro aaberã ni bakerehe kurii agi asanahe re, ko ambungaha si gberesipa gako idapase gbiati gako ngbarago te. Ko gbiati Sira atona ka ‘kpara na kini bi aimina fu Mbori.’ (Amo. 16:25) Gu zereda nga ga Mbori aima zeresa kpotoyo yo na berãyo yo.\n4, 5. (a) Wai du rengbe gupai du tipa rani kadu wa gu naadu tipa Pauro? (b) Wai du apai aˈariatihe tipa Pauro wa ikpirogumba?\n4 Isoke wakina Pauro, si rengbe kadu nga regbo niidu kinaho rogo gamo raka yo nga gu mo abi gupai nga mo aapekafuo gu ngbembatayo nga ga ga Mbori ziazia toro, ono tie, ka apai amanganga wa gu mo aaberãha ya. Mo agbia tiro na kpakaraapai, watadu mo agbia tiro na gupai nga gu naaida mo mangi bakere ariapai rogo gamo raka yo. (Batu. 9:11) Wa mo nikaa ngera kusayo, isoke mo ima rengba kaa bakabangiro nga tipagine Yekova ambu kura ngbatunga apai ti ni si mangi. Ka si du nga wo du duhe, gine rengbe ka undo ro mo nihipai ahi kindi ki du na bakere kido kuti Yekova? Tipa ka gbia karagapai kuti gu sanahe re, ani karaganga tirani berewe kuti gu pangbanga du tipa Pauro na Sira.\n5 Wa aPauro na Sira abi abia tambuahe, apai tona ka manga kina ti mburu kuraha nga gu i naaberãnga paha ya. Wakina ikpirogumba, bazigizo tona ka manga. Ngbadimo bambukiso ki za nga gbägäzä. Agu ahe i avodi zizi aboro na ni zaki dunduko. Pauro za babanda bambukiso ka ko imingo tiko ya. Babanda bambukiso na gako aborokporo dunduko zi bapatiza. Wa rago nagiri, abasapungbanga nga ga gu gbata re kedi abaira aparanga i ndu ka kusa aPauro na Sira. Agu abanyaki re ya fuyo i guari zezeredi rogo gu gbata re. Fuo kurayo bara gupai tie nga aPauro na Sira nga avuru Roma, agu abasapungbanga re bihe nga ingahe du i amangihe ka bayo ku bambukiso yo, sidu, i nitiyo ki gasi agu akumba re kusayo. Ono aPauro na Sira aka nga i naida ka fu sene mbata fu gu vovo wirinayo nazi bapatiza nga Rudia. Kurigure, i amangisunge na gu momu re ka ngarasa awirina. (Amo. 16:26-40) Nairiwo wai apai aye ka ariatihe ni kina boro ipo!\nSI “NAGASI RUGATINAPAI DUNDUKO”\n6. Ginipai ani nika sakapai tipaha awere na ki fuguhe kusa?\n6 Ginipai ani awirikaha ti agu apai namangi re? Yekova rengbe ka manga gupai ani aberãnga ha ya, sidu, si aidanga ani naabakabangirani ho du ani ni barangba asada te. Zanga kapa, gupai re aima zio ngbadu Pauro yo, a wa duhe ni yuguyuguhe rogo gupai yo ko akehe kusa fu agu awirina naadu Firipoi yo tipa bakabangirise gbiati gu zereda nga ga Mbori. Ani sakingo pai mbata tipa agu afugo Pauro du rogo AFiripoio 4:6, 7. (Oni gedihe.) Fuani, ani nika fugö gu kura akpiapai nga ga Ziazia Kekeapai du tipa wai Yekova amangi gupai aboro aaberãnga ha ya. Niyangaraha, ani nika sakapai tipa wai rengbe “gu zereda nga ga Mbori” ka undo rani ani hipai na kidu na bakere kido kuti Yekova.\n7. Ginipai Pauro anyakasipaha ho ko ake waraga ni kusa fu agu awirina naadu Firipoi yo, na ginipai rengbe ani ka wirikaha ti afugoko?\n7 Kango ti ni te nga ho agu awirina naadu Firipoi yo agedi gu waraga ni Pauro akehe fuyo, i aima tingida gupai namangiko na wai i aaberãnga ha nga Yekova nika mangapai wa gu ko amangihe re ya. Ginipai du Pauro aaida ka yugoho fuyo? Gu memepai ko aaida i wirikihe nga: Ka i bakingo bangiriyo ya. I mangi kparakpee, fuani i ki gbia gu zereda nga ga Mbori. Ono oni tingidi gupai nga “gu zereda nga ga Mbori nagasi rugatinapai dunduko.” Rogo gu fugo re yo nga gine? Gu kura abasafugo nasa gu fugo re nga “susi amaabangirise dunduko” watadu “susi agu asogima pai nga ga boro dunduko.” Gupai nzunzu Pauro aaida ka gumbaha nga, “gu zereda nga ga Mbori” ima ngba kisusi guhe rengbe boro ka berãpaha. Sidu, wa vura duhe nga, na gu bipai nga ga aboro, ani arengbanga ka ino wai rengbe ani ka kura rogo kpakaraapai yo te, Yekova ima inoho, na ko rengbe ka manga gupai ani aberãnga paha ya.—Oni gedi 2 Petero 2:9.\n8, 9. (a) Wa vura duhe nga Pauro agbiatiko na iraira mangaapai Firipoi yo, gini wenepai naaye mbiko agu apai namangiko re? (b) Tipagine agu awirina naadu Firipoi yo arengbe ka dia afugo Pauro ti ni na nyanyakipaha?\n8 Wa agu awirina naadu Firipoi yo aaberãkurii agu apai namangi rogo agu agarã bawe fuo agu apai namangi Pauro re, si aima rengba ka nyakasa yo. Agu apai Pauro akehe re angia rengo. Wa vura duhe nga Yekova ambu iraira mangaapai si mangi, niyangaraha, si aye na “pa banda wene pangbanga na pa nyakasa ha.” (Frp. 1:7) Agu abasapungbanga nga ga gu gbata re arengbe ka berã mbata bara ue mbata fu i mangi gu vovo dungurati nga ga aKristano naadu rogo gayo gbata re na ai pai. Isoke mbiko ga Pauro mangaapai, si ambu gene fu gako badia nunguro nangia gu munganga nangia Ruka ko nye kina Firipoi yo tingbafuo aPauro na Sira guari yo. Rogo gu gene re, Ruka arengbe ka fu kura aundo fu gu vovo aKristano naadu rogo gu gbata re.\n9 Nirengo, ho agu awirina naadu Firipoi yo agedi ga Pauro waraga ni, i aima ino gupai nga agu afugoko re aangianga afugo gu bawirikipai sungu gbua rogo gani biro te. Pauro aima gbiatiko na kere akpakarapai; ono wa si avura duwo, ko ayugu gupai nga ko adu na “gu zereda nga ga Mbori.” Nirengo, ho Pauro akepai ni fu agu awirina re, ko adu ni zizi ko ku kporo Roma yo. Ono ko aayugo gupai kindi nga ko adu na “gu zereda nga ga Mbori.”—Frp. 1:12-14; 4:7, 11, 22.\n“KA ONI ÍDI NGA FU PAI SI FUDI RONI WA SA YA”\n10, 11. Ginipai si aida ani mangihe ho ani abakabangirani ni ni kerehe tipa kpakarapai, na ginipai rengbe ani ka maaberã rani tipaha?\n10 Gine rengbe ka undo rani ka ani idinga fu pai si fudi rani wa sa ya na ani gbia “gu zereda nga ga Mbori”? Afugo Pauro fu AFiripoio nayugo gupai furani nga ziga nga ga bakabangirise nga kparakpee. Sidu, ho ani abakabangirani ni, si naida ani peke agu apai nafuda rani re rogo kparakpee yo. (Oni gedi 1 Petero 5:6, 7.) Oni kpari fu Yekova kidu na bakere idapase, ki ini gupai nga ko naberã paroni aberã. Oni kpari fuko “ni tambuahe,” du nga ka tingidapa gaoni amaku. Gaani kido kutiko nika kio bakere gbe ka ani tingidi gupai nga ko rengbe ka manga “bakere gbe si ki moi pai susi gu ani aõ na gu ani aberã dunduko.”—Ef. 3:20.\n11 Wakina gupai naadu tipa aPauro na Sira Firipoi yo, kina ngbarani rengbe ka zera ka bi gupai Yekova amangaha furani. Si arengbanga kadu ni kere iˈiriwoho te, ono si ti aregbo dunduko nga gupai ani aidaha. (1 Kor. 10:13) Rengo ngaha nga, gipai re ayugongo ho nga ani sungu gbua zanga mangapai kini sungudi kina Yekova ko mangipai kuti gaani akpakarapai te. Si naida ani mangipai ringbisihe kuti gaani akparakpee. (Rom. 12:11) Rogo gu gene re, gaani mangaapai nayugo gupai nga gaani rengo du ani akpara tipaha, na si kini fu guhe rengbe Yekova ka fu maku kuriihe. Ono ti kina gu ngisa regbo re, si naida ani ini gupai nga Yekova ni zizi ko ka mangapai sa kina kuti gupai ani asanahe tipaha, gu ani asogimaha, na gu ani aberãha te. Ti gu kura aregbo, ko natunguo rani ni manga ko gupai ani aberãnga paha ya. Ani wisigingo bete apangbanga nga ga Ziazia Kekeapai nga gu nanyakasa gaani kido kuti gu tandu du Yekova na ni ka manga gupai furani ani aberãnga paha ya.\nAGU AKPIAPAI NGA GA YEKOVA KO NIMANGI AGU APAI ABORO AABERÃNGA PAHA YA\n12. (a) Ginipai Bakindo Izikiya amangihe ho Bakindo Saneriba nga ga aAsuro ko aserekpohe ni? (b) Ginipai ani awirikaha ti gu gene Yekova anyasi gu kpakarapai re ngbaha?\n12 Wa ani aweteka Ziazia Kekeapai, ani nabi badungu akpiapai nga ga Yekova ko nimangi agu apai aboro aaberãnga paha ya. Bakindo Izikiya araki ti gu regbo Bakindo Saneriba aye na vura kuti Yuda rogoho na ki zi agu abaakporo dunduko nangia ga Yuda kparakusayo ti Yerusarema. (2 Aba. 18:1-3, 13) Fuo gure, Saneriba ki sa tiko fuo Yerusarema. Ginipai Bakindo Izikiya amangihe ho ko agbiatiko ni na gu kere serekpohe re? Ko akpari fu Yekova na ki gbata rugute be gu ga Yekova nebi nangia Yesaya. (2 Aba. 19:5, 15-20) Izikiya aˈasadi ka yugo gako ruru berã ni tumo ko gu marã Saneriba aaidaha beko. (2 Aba. 18:14, 15) Fuo bete regbo kusa, ko ki mangi mbakadapai tipa ru nguru. (2 Peka 32:2-4) Ono wai du gupai re anyasi? Yekova akedi maraika ni ki imi ga Saneriba asekere rogo yuru sa nga 185,000. Nirengo, kandara Izikiya aaberãnga ha nga pai nika manga wa gure te!—2 Aba. 19:35.\nGinipai ani awirikaha ti gupai namangi Yosefa?—Bam. P. 41:42 (Oni bi genewaraga 13)\n13. (a) Ginipai ani awirikaha ti gupai namangi Yosefa? (b) Wai du pai amangi tipa dia Abarayama nangia Sara nga gu ri aaberãnga paha ya?\n13 Oni bingo gupai namangi gu paranga kumba nangia Yosefa nangia wiri Yakobo. Ho Yosefa adu ni bambukiso Ezipeta yo, ya mo ko ainingo gupai nga i nika maa ko ni ue nyanyakipa boro rogo gu ringara re watadu Yekova nika mangasunge na ko tipa ka batasa gako aborokporo be gomoro? (Bam. P. 40:15; 41:39-43; 50:20) Zanga kapa, agu apai Yekova amangihe aima susa agu apai Yosefa aaberãha. Oni berẽnga a tipa gu tita Yosefa nangia Sara. Ya mo gu gbinza dee nangia Sara re ainingo gupai nga Yekova nika sari ri vungu wiiri, angianga ka sa gu gude gbua gari kanga avunguru ni wiiri ya? Pa vunga Sara Yisaka aima susa agu apai dunduko ri arengbe ka berãha.—Bam. P. 21:1-3, 6, 7.\n14. Gini kido rengbe ani kadu na ni kuti Yekova?\n14 Nirengo, ani amaanga bangirani nga Yekova nika dia gaani akpakarapai ngba iˈiriwo gene mbata fu vovo zegino da te; ani amaanga bangirani a nga iˈiriwoapai mangi rogo gaani raka te. Ono ani ima ino gupai nga gu Mbori naaundo gako amoyambu ngba iˈiriwo gene, ko nga Yekova gaani Mbori. (Oni gedi Yesaya 43:10-13.) Gi kido re naundo rani ani du na idapase kutiko. Ani ima ino gupai nga ko rengbe ka manga ai gupai si aidaha tipa ka fu ome furani ani mangi gako pai. (2 Kor. 4:7-9) Ginipai ani awirikaha ti agi apangbanga nga ga Ziazia Kekeapai re? A wa agu akpiapai nga ga Izikiya, Yosefa, na Sara ayugoho, Yekova rengbe ka undo rani ani dibe gupai nangera wa ka boro dinga behe te ka si du nga ani nye ni ruru rani Fuko.\nYekova rengbe ka undo rani ani dibe gupai nangera wa ka boro dinga behe te ka si du nga ani nye ni ruru rani fuko\n15. Gine nika undo rani ani nye na “gu zereda nga ga Mbori,” na si namanga mbiko gine?\n15 Wai du rengbe ani kaa gbiatirani na kpakaraapai ani ki du kindi na “gu zereda nga ga Mbori”? Nibanda ani gaani wene pagume na gaani Mbori nga Yekova. Ani rengbe kadu na gu ngbatunga pagume re sa kina “rogo Kristo Yesu yo,” nga guko naafu gako raka ni motumo tumorii. Pa fu motumo tumorii nga gu kura iˈiriwopai berewe Barani amangihe. Yekova namangasunge na motumo tumorii ka dada gaani aingapai, si kini mbugene furani ani du na gigiri sangbakpotoseyo na ani mbedi na ko.—Yo. 14:6; Yak. 4:8; 1 Pet. 3:21.\nSI NIKA BANDA KPOTORANI YO NA GAANI ABERÃ\n16. Gini sangbanapai nakura ho ani agbia “gu zereda nga ga Mbori” ni? Oni yugungo ho na kpiapai.\n16 Gini sangbanapai nakura ho ani agbia “gu zereda nga ga Mbori nagasi rugatinapai dunduko” ni? Ziazia Kekeapai nakaragapai nipe he gupai nga si nika ‘bánda kpotorani yo na gaani berã rogo Kristo Yesu yo.’ (Frp. 4:7) Gu ndikidi fugo sayo ho nga ‘bánda,’ si angia gu fugo nangia ga abanzengere. Si aayugopa badona nga ga abanzengere nga aguyo i afu gu sunge fuyo nga ga banda bakporo bakuru kusayo. Firipoi angia gu ngbatunga bakporo re. Avuru Firipoi anaara yuru zezeredi mbiko i aima ino gupai nga abanzengere adu kinaho naabanda ngbadimo gayo bakporo. Wakina gure a, ho du ani ni na “gu zereda nga Mbori,” kpotoraniyo na berãrani yo nadu zezeredi. Ani ima ino gupai nga Yekova naberãpa rani aberã na ko naida ani du na diabese. (1 Pet. 5:10) Padu ani na gu inohe re nabanda rani ka bakabangirise watadu gberãrago funga rii omerani ya.\n17. Gine nika undo rani ani du na kido ho ani ka gbiatirani ni na apai kumbatayo?\n17 Fuo regbo ngbutuko, ngbatunga aboro dunduko nika gbiatiyo na gu bakere gberãngbi naamanganga mbata auru kpotosende ane ya. (Mt. 24:21, 22) Ani ainongo wai apai nika du tipa rani wa du ani ni basasa dunduko te. Ono tie, ndupai ho ani bakibangirani kisusi te. Wa vura duhe nga ani ainongo agu apai dunduko Yekova nika mangaha te, ani ima ino gaani Mbori. Agu apai ko amangihe kusayo nayugo gupai furani nga, ka kina ginipai vura kaa manga vurũ, Yekova ti aregbo dunduko nadigiso gako ringbisipai adigiso, na ti gu kura aregbo, ko namangaha ngba gu gene aboro aberãnga nga ko nika mangaha ngbaha ya. Agu aregbo dunduko Yekova amangaha wo furani nasa rani ani bi “gu zereda nga ga Mbori nagasi rugatinapai dunduko” ngba kura vovo agene.\n^ genewaraga 1 Si nawira gupai nga Sira angia kina vuru Roma a.—Amo. 16:37.