Mo sia ka Iriso Mbori\nMO GEDIHE ROGO Abbey Abui Acholi Alur American (Fugo ni Bee) Amharic Angolan (Fugo ni Bee) Arabi Armenian Armenian (West) Ateso Attié Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bassa (Cameroon) Bassa (Liberia) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bislama Bolivia (Fugo ni Bee) Boulou Bété Cambodian Chavacano Chichewa Chin (Hakha) Chin (Tiddim) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chopi Chuabo Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Cuban (Fugo Ni Bee) Damara Dangme Danish Douala Drehu Dusun Dutch Efik English Estonian Ewe Fante Fijian Fon French Futuna (Ku Uroyo) Ga Gitonga Guarani Guarani (Bolivia) Guerze Gun Guéré Haitian Creole Hausa Herero Hindi Hungarian Hunsrik Iban Ibinda Igbo Indian (Fugo Ni Bee) Indonesian Irish Italian Italian (Fugo ni Bee) Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kpelle Krio Kurdish Kurmanji Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Lhukonzo Lingala Lomwe Luganda Lugbara Lunda Luo Luvale Macua Malagasy Malayalam Maltese Mambwe-Lungu Marathi Mauritian Creole Mazahua Mbunda Meru Moore Myanmar Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nengone Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Otetela Pidgin (Cameroon) Ponapean Portugal (Fugo ni Bee) Portuguese Portuguese (European) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Greece ku Sudiyo) Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Slovakia ku Uroyo) Runyankore Russian Rutoro Samoan Sangir Sango Sena Sepedi Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Sidama Silozi Sinhala Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish (Fugo ni Bee) Sranantongo Sunda Swahili Swati Swedish Tahitian Tajiki Talian Tamil Tandroy Tankarana Thai Thai (Fugo ni Bee) Tigrinya Tiv Tongan Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Vezo Vietnamese Wallisian Welsh Wolaita Yacouba Zande Zulu\nKAPITA BAWE NA SITA\nMo Sia Ka Irisombori\n1, 2. Gini sanahe si aida mo sana tiro na ni, na tipagine duhe ti ni ni nyanyakipa pai?\nVURUBE gamo wisigo Baibiri, mo ima wirika gupai nga gu dungu aboro naya i nairiso Mbori nayugo watadu namanga agu apai Mbori asogaha. (2 AKorindo 6:17) Si du nga ndu gupai Yekova aya ti ni ani kuru kusayo rogo ziree pambori nga “Babera [nga] gu bakere bakporo.” (Yugoti 18:2, 4) Ginipai mo nika mangaha? Boro na boro si aida ni mangi siapai, na si naida ani sana tirani nga, ‘Ya mo mi naida ka iriso Yekova ngba gu gene ko aida mi irisiko ngbaha, watadu mi naida ka irisoko kina wai mi naamangaha dedede?’\n2 Ka si du nga mo aima kura rogo ziree pambori kusayo, si ni wenepai. Ono si rengbe kadu nga mo kindi na nyemu agu asino mangaapai nga ga ziree pambori. Ani sakingo pai awere tipa bete agu asino mangaapai re na ki bi ndu gupai duhe ti ni ni nyanyakipa pai ani naabihe kina wai Yekova abihe.\nAKPIAHE GBIATI IRISO ATITASE\n3. (a) Tipagine duhe ti ni ni mbumbuhe fu kura aboro i mbu mangasunge na kpiahe rogo gayo irisombori yo? (b) Ginipai Baibiri apehe tipa mangasunge na akpiahe tipa ka iriso Mbori?\n3 Gu kura aboro ima mangasunge na akpiahe watadu aba-irisombori tipa dungu agarã rogo akpuyo tipa ka iriso Mbori. Ka si du nga wo duhe tipa ro, si ima rengba kadu ni kpakarakpakaraha foro tipa ka iriso Mbori zangaha. Ono mo tingidi gupai nga, Yekova nayugopai furani tipa wai rengbe ani ka irisoko. Na Baibiri nayugo gupai furani ziazia nga Yekova aidanga ani mangisunge na akpiahe rogo gaani iriso yo te.—Mo gedi Gate 20:4, 5; Atambuahe 115:4-8; Yesaya 42:8; 1 Yoane 5:21.\n4. (a) Tipagine du si aidanga ani irisi agu atitarani ti ni naima kpiko ya? (b) Tipagine du Yekova aya fu gako aboro ti ni wẽ ka i furanga na kpikpi aboro ya?\n4 Gu kura aboro nadia bakere regbo na ome tipa ka asada ka fu ngbarago fu agu atitayo naima kpiko. Na i ima rengba kaa iriso yo. Ono ani aima wirika gupai nga kpikpi aboro arengbanga ka undo rani watadu ka imisa rani te. I arakanga rogo gu kura ba te. Nirengo, si ni bagbegberẽpai ka asada ka fura nayo mbiko agu apai dunduko si awira wa si naye be gu gumerani naima kpi, si naye nzunzu be adaimona. Si du nga ndu gupai Yekova aza aYisaraere ti ni ti fura na kpikpi aboro watadu ka rimisotise ku rogo sino adaimona.—Pa Fu Rugute ni Ue he 18:10-12; mo bi gu 26 na 31 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.\n5. Ginipai rengbe ka undo ro tipa mo mbu mangasunge na akpiahe tipa ka iriso Mbori na ka mbu iriso agu atitaro naima kpi?\n5 Ginipai rengbe ka undo ro tipa mo mbu mangasunge na kpiahe tipa ka iriso Mbori watadu ka mbu iriso agu atitaro naima kpiko? Si naida mo gedi Baibiri na ki berẽ wenengai tipa wai Yekova abi agu apai re. Ko nabihe ni “kere gbegberẽhe.” (Pa Fu Rugute ni Ue he 27:15) Mo kpari fu Yekova na aˈuru dunduko tipa ko undo ro mo nibi apai kina wai ko abihe na tipa ko undo ro mo irisiko ngba gu gene ko aida na ni. (Yesaya 55:9) Mo rengbe kadu na kido nga Yekova nika fu gu ome afu foro mo aidaha tipa ka kusa agu ahe kusayo rogo gamo raka nga gu du na ngbanya dagbaha na ziree pambori.\nYA MO SI NAIDA ANI IRISI KRISIMASI?\n6. Tipagine du i asia Banduru 25 ni uru pumbo batika Yesu ti ni?\n6 Rogo zegino naabaha, Krisimasi nga nyanyakipa pumbo fu aboro, na dungu aboro naberãha nga si nga pumbo uru batika Yesu. Ono Krisimasi na ngbanya dagbaha na ziree irisombori. Buku sa (encyclopedia) nasakapai nga, ga aRomo apagano anaairiso uru batika uru rogo Banduru ti rameru 25. Abangbembatayo rogo apambori aaida dungu apagano da ni aKristano, wa vura duhe nga i avunganga Yesu rogo Banduru ti rameru 25 te, i atona ka iriso uru batika Yesu rogo uru nangia ga pumbo batika uru re. (Ruka 2:8-12) Ga Yesu abawiriki anaairisongo Krisimasi te. Buku sa nasakarogo apai yo asakipai nga, fuo agarã 200 tingbafuo batika yo Yesu, “boro ho naini gu uru i abatika ko ti ni te, na kina bete aboro gbua nanaaberãpa gu uru nzunzu i abatika ko ti ni.” (Sacred Origins of Profound Things) Pumbo Krisimasi atona dungu kama agarã kusa fuo raka Yesu auru kpotosende ane.\n7. Tipagine ndikidi aKristano amanganga pumbo Krisimasi ti ni ya?\n7 Dungu aboro ima ino gupai nga apagano naenge mburu Krisimasi na gaha asino mangaapai, wa gu nga manga apumbo gbiati fu agamahe. Ni kpiapai, ringara aNgirisi gbiati gu kura papara Amerika, regbo adu kinaho i arugusi manga pumbo Krisimasi mbiko mburuhe aenge ti apagano. Gu boro naanimangi he ni anigbia mbusa nibasa. Ono niyangaraha, aboro atona ka manga pumbo Krisimasi berewe. Tipagine ndikidi aKristano amanganga pumbo Krisimasi ti ni ya? Bambiko i naida ka sa ngbarago ti Mbori rogo agu apai dunduko i amangaha.\nYA MO SI NAIDA ANI IRISI AˈURU BATIKA BORO?\n8, 9. Tipagine agu aKristano naadu mbata anaamanganga pumbo uru batika boro ti ni ya?\n8 Gu kura pumbo dungu aboro namangipa ha gbe nga manga pumbo uru batika boro. Ya mo si naida aKristano irisi pumbo uru batika boro? Gu yangara pumbo uru batika boro du paha rogo Baibiri yo nga kina ga agu aboro naangianga airisi Yekova ya. (Bambata Pai 40:20; Marako 6:21) I anaamanga pumbo uru batika boro tipa irisa ziree ambori. Si nga ndu gupai agu aKristano naadu mbata “anaabi agu aˈuru pumbo batika re ti ni ni sino apagano.”—The World Book Encyclopedia.\n9 Agu aRomo naadu mbata na aGiriki aidi kuti gupai nga ho ya batika boro ni nibasa, toro nadu kinaho, na gu toro re du nika banda ni rogo gani raka yo. Buku sa naya “Gi toro re adu na pagume dagbaha na gu mbori i nabatika gu boro re rogo gu uru i abatika gu mbori re ti ni.”—The Lore of Birthdays.\n10. Tipagine si aidanga aKristano nimangi pumbo aˈuru batika ti ni ya?\n10 Ya mo mo naberãha nga Yekova naida na agu apumbo du na ngbanya dagbaha na ziree pambori? (Yesaya 65:11, 12) Oó, ko aidanga na ni te. Si du nga ndu gupai ani amanganga apumbo aˈuru batika boro watadu gu kura aˈuru aongoda du na ngbanya dagbaha na ziree pambori ti ni ya.\nYA MO PAI TI NI TE?\n11. Tipagine du kura aboro nairiso aˈuru ongoda ti ni? Ginipai si aida mo bihe na nyanyakipaha?\n11 Gu kura aboro ima ino gupai nga Krisimasi na gu kura aˈuru ongoda aenge ti apagano, ono i nandu kindi kumbatayo kaa manga agu apumbo re. I nabihe nga aˈuru ongoda nga wene momu tipa ka sungo sa na agumeyo. Ya mo wo du duhe tipa ro? Anga si ni gbegberẽpai tipa mo di regbo na agumero te. Yekova du naenge mburu ramukporo, na ko naida ani du na wene pagume na agumerani. (AEfeso 3:14, 15) Ono tie, si naida ani moiberãrani tipa kadu na wene pagume na Yekova angianga kaa fu ngbarago fu agumerani ni manga ani apumbo aˈuru aongoda ya. Si nga ndu gupai gu mokedi nangia Pauro aya ti ni wẽ: “Oni nikpária pa gu he ngba ti Gbia.”—AEfeso 5:10.\n12. Ginihe rengbe ka sa aˈuru ongoda si du ni gbegberẽhe bangiri Yekova?\n12 Dungu aboro abingo pa enga mburu aˈuru ongoda ni gupai du na nyanyakipaha te, ono Yekova abingo ho tigako wo te. Ko aidanga na agu aˈuru ongoda mburuhe aenge ti ziree pambori watadu agu aˈuru ongoda nakiisopa aboro watadu du tipa aringara te. Ni kpiapai, aEzipeto anaamanga dungu apumbo fu gayo ziree ambori. Fuo kura aYisaraere Ezipeta yo, i atona ka manga ga apagano apumbo na i ki yambu he nga “pumbo fu Yekova.” Yekova aima fu mbusa fuyo tipa gupai i amangi he re. (Gate 32:2-10) A wa gu nebi nangia Yesaya agumbaha nga ka ani “zádi nga birikobiriko he wa sa ya!”—Mo gedi Yesaya 52:11.\nMO YUGU WENE SINO HO MO AMANGAPAI NI NA KURA ABORO\n13. Gini asanahe rengbe kadu berãro yo ka mo diberã tipa ka mbu manga aˈuru ongoda?\n13 Ho mo adiaberã ni ka mbu manga apumbo aˈuru ongoda, mo rengbe kadu na dungu asanahe berãro yo. Ni kpiapai: Ginipai mi nika mangaha ka gimi abadiasunge sana re tipa ndu gupai mi amanganga pumbo Krisimasi ti ni ya? Ginipai mi ka mangaha ka si du nga boro fu gu gamahe fere nga ga Krisimasi? Ginipai mi nika mangaha ka si du nga gimi badiarogatise naida mi mangi aˈuru ongoda? Wai du rengbe mi ka undo awire ka rago gberẽnga tiyo tipa zanga yo manga aˈuru ongoda watadu tingidapa uru batikayo ya?\n14, 15. Ginipai si aida mo mangihe ka boro ya foro wene uru ongoda watadu ka fu gamahe foro?\n14 Si ni banyanyakipa pai mo ini gupai rengbe mo ka pehe na ki mangihe tipa ngbatunga agu apai re ni basasa. Ni kpiapai, ka boro ya foro wene uru ongoda foro, si aidanga mo ongo aonga kungba ni te. Mo rengbe arengba ka ya gbua wẽ, “Tambuahe.” Ono ka boro aida ka ino gu kura pai, mo ima rengba ka saka ndu gupai funi mo naamanganga aˈuru ongoda ti ni ya. Ono tie, si naida mo fura dedede wenengai, rogo birĩ yo na rogo iriso yo. Baibiri naya: “Oni fúra na undahe dedede, si ki hii na tikpo, si du oni ka ina ti ni ya wãi oni ka karaga ha fu akuaroni.” (AKorosaio 4:6) Isoke mo rengbe ka sakaha fu ni nga, mo naagbia ngbarago agbia ti dia regbo na kura aboro na kaa fuka agamahe fuyo ono mo diberã nga mo aidanga ka mangaha ti regbo agi aˈuru ongoda re te.\n15 Ginipai rengbe mo ka mangaha ka boro fu gamahe foro? Baibiri atangaranga arugute tipa gi pai re te, ono si naya si naida ani banda wene sangbakpotoseyo. (1 Timoteo 1:18, 19) Si rengbe kadu nga gu boro nafu gu gamahe re foro ni ainongo gupai nga mo naamanganga pumbo aˈuru ongoda te. Watadu ni rengbe ka ya, “Mi ima inoho nga mo naamanganga pumbo aˈuru ongoda te, ono mi naida aida ka fu gi he re foro.” Rogo agi abangiri aba re, mo rengbe ka diaberã singia ka dia gu gamahe re watadu ka zanga diaha. Ono ka mo vura manga kina gini diaberã vurũ, mo banda wene sangbakpotoseyo. Ani aidanga ka manga gupai nika gbarasapa gaani pagume na Yekova wagusa te.\nMO NA GAMO ABOROKPORO\nAgu aboro nairiso Yekova i na ngbarago\n16. Ginipai si adia mo mangihe ka si du nga gamo aborokporo naida ka manga pumbo aˈuru ongoda?\n16 Ginipai rengbe mo ka mangaha ka si du nga gamo aborokporo naida ka manga pumbo uru ongoda? Si aidanga mo so kina vura na yo te. Mo tingidi gupai nga, i na rengo beyo tipa ka sia ka manga gupai i aidaha. Mo du wenengai na yo na kidu na irisa kuti gayo siapai kina wai mo aida i niirisi gamo asiapai a. (Mo gedi Matayo 7:12.) Ono ka gamo aborokporo aida mo di regbo na yo ti regbo uru ongoda, ginipai rengbe mo ka mangaha? Mbata fu dia mo berã tipa gupai rengbe mo ka mangaha, mo kpari fu Yekova tipa ko undo ro mo mangi wene diaberã. Mo berẽkurii gipai re, na ki wetekepai tipaha. Mo tingidi gupai nga, si naida mo nisa ngbarago ti Yekova ti aregbo dũ.\n17. Wai du rengbe mo ka undo awiro ka i bingoho nga wenepai kinaho i azangaha ti zanga manga pumbo aˈuru ongoda baraho akurayo amangaha ni ya?\n17 Ginipai rengbe mo ka mangaha tipa ka undo awiro ho i abi akurayo ni i nimangi pumbo aˈuru ongoda? Sidu, si naida mo ni mangi wiri kparakpara mbakadapai tipa yo dedede. Mo ima rengba ka tunguo yo na agamahe ti gu kura aregbo. Na gu wene gamahe rengbe mo ka fuhe fu awiro nga gamo regbo na nyemuse.\nMO MANGI NDIKIDI IRISOMBORI\n18. Tipagine si aida ani naandu tipa agu adunguratise nga ga akristano ti ni?\n18 Tipa ka sa ngbarago ti Yekova, si naida ani mbu ziree pambori kodihe na gaha asino mangaapai na agu apai du na ngbanya na aˈuru ongoda. Ono si naida ani mangi ndikidi irisombori a. Rogo gini gene? Gene sa nga kaa ndu tipa agu adunguratise nga ga aKristano dedede. (Mo gedi AEbere 10:24, 25.) Adunguratise nga nyanyakipa papara ndikidi iriso Mbori. (Atambuahe 22:22; 122:1) Ani nanyakasa tirani na akuarani ho ani adungura tirani ni sa.—ARomo 1:12.\n19. Tipagine duhe ti ni ni nyanyakipa pai mo gumbapa gu rengo nga ga Baibiri mo nawirikihe fu kura aboro?\n19 Gu kura pai berewe rengbe ka yugoho nga mo ima sia ndikidi irisombori nga kaa fura fu kura aboro tipa agu apai mo nawirikihe rogo Baibiri yo. Gu kura aboro ni fudifudiyo ni bakerehe be gu gbegberẽ mangaapai namanga auru kpotosende. (Yezekere 9:4) Si rengbe kadu nga mo ima ino gu bete aboro du ni fudifudiyo. Mo gumbapa gu wene maabangirise du mo na ni tipa kumbatayo. Wa mo nikaa ndu kupati agu adunguratise nga ga aKristano na kini pepa agu arengo nga ga Baibiri fu kura aboro, mo nika bi gupai nga mo berewe na nyemu kadu ni papara ziree pambori na gaha asino mangaapai te. Mo rengbe arengba kadu na kido nga mo nika du adu na ngbarago na kidu na kido nga Yekova nika fu bakere maku kurii gamo asadatise wa mo nasia ka irisoko ngba ruru gene.—Maraki 3:10.\nBAMBATA RENGO: MO NE ZIREE IRISOMBORI\n“Oni kúru dagba yo yo, ki kparaka, . . . ka oni zádi nga birikobiriko he ya.”—2 AKorindo 6:17\nTipagine du irisokpiahe gbiati iriso atitase ti ni ni gbegberẽhe?\nGate 20:4, 5; 1 Yoane 5:21\nYekova aidanga ani mangisunge na kpiahe rogo gaani iriso yo te.\nPa Fu Rugute ni Ue he 18:10-12\nAgu aboro nafura na kpikpi aboro nafura na kina adaimona nzunzu.\nUE RENGO: ANGA APUMBO DUNDUKO NGBA TI MBORI TE\n“Oni nikpária pa gu he ngba ti Gbia.”—AEfeso 5:10\nWai du rengbe mo ka diaberã singia mo rengbe ka fubee tipa pumbo?\nYezekere 44:23; 2 AKorindo 6:14, 15\nMo asadi ka inoho singia mburuhe aenge ti apagano.\nKa si vura du nga wene ndupai kina be agu aboro naida ka manga gu pumbo re, si rengbe kadu nga Yekova arengbanga ka ida na gu pumbo re te.\nMo ne agu apumbo nakiisopa aboro, agu ariigbu nga ga aboro, watadu agu narukuba aringara.\nMo mangisunge na gamo berãpai, ono ki banda wene sangbakpotoseyo barabangiri Yekova.\nBIATA RENGO: MO SAKIPAI FU KURA ABORO TIPA GAMO AIDA NGBA WENE GENE\n“Oni fúra na undahe dedede, si ki hii na tikpo, si du oni ka ina ti ni ya wãi oni ka karaga ha fu akuaroni.”—AKorosaio 4:6\nWai du si aida mo sakipai fu gu kura aboro tipa gamo aida?\nMo irisi agu siapai nga ga kura aboro kina wai mo aida i irisi gamo a.\nMo nifura dedede wenengai, na ka mo songa vura na aboro tipa gamo aida ya.\nMo songodi pai ku bara gamo aida na zera gbiati irisa.\nPati agu adunguratise nga ga aKristano, agu aboro du yo nika nyakasa ro na ki undo ro mo ini gupai rengbe mo ka gumbaha ho du gamo aida ni ngbapai.\nAgu Apumbo Nafu Gberãrago fu Mbori\nGu kura apumbo kinaho aboro aberãha nga si nasa ngbarago ti Mbori ono tie, si nafu gberãrago fuko.\nWai ka Nye ni Kparakpara Rani ti Zegino\nAni Kpinyemu Awirina Dunduko


Wai Mbori Amangapai Ti Genehe Ringbisihe Kuti Fugoko | Tipa Wisigoho\n“Agu Abatungusipa Kindo du Ringara ANgirisi yo, Oni Zingi Rameyo!”\nMO GEDIHE ROGO Acholi Afrikaans Albanian American (Fugo ni Bee) Amharic Angolan (Fugo ni Bee) Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Australian (Fugo ni Bee) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) British (Fugo ni Bee) Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chinese (Fugo ni Bee) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Czech Czech Republic (Fugo ni Bee) Dangme Danish Digor Dutch Ecuadorian (Fugo ni Bee) Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Finnish (Fugo ni Bee) Fon Franch (Fugo ni Bee) French Ga Georgian German German (Fugo ni Bee) Greek Guarani Gujarati Gun Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Hungarian (Fugo ni Bee) Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian (Fugo Ni Bee) Indonesian Indonesian (Fugo ni Bee) Isoko Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Korean (Fugo ni Bee) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mbunda Mexican (Fugo ni Bee) Mingrelian Mixe Mongolian Moore Motu Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan (Fugo ni Bee) Persian Peruvian (Fugo ni Bee) Polish Polish (Fugo ni Bee) Portugal (Fugo ni Bee) Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Runyankore Russian Russian (Fugo ni Bee) Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin South Africa (Fugo ni Bee) Spanish Spanish (Fugo ni Bee) Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Urhobo Uzbek Venda Venezuelan (Fugo ni Bee) Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe (Fugo ni Bee) Zulu\n“Yekova amoi mburu zegino be tatamana; be rugatinapai ko ambakadi angbangbaturũ ti ni.”—SNZ. 3:19.\nABIA: 15, 16\nGinihe sa ro mo idi kuti gupai nga Yekova nga Ba mangiapai ti genehe kisusi aboro dũ?\nTipagine rẽhe arẽ ti ni ka dakuti gupai nga airisi Yekova nikaa mangapai amanga ti genehe?\nWai du gu rugute du rogo Fugo Mbori yo aundo rani ani nye ni gigiri rani, ki banda zereda gbiati kodatise?\n1, 2. (a) Wai du kura aboro akaragapai kuti gupai nga Mbori na riigbu beko? (b) Gini apai ani nika sakapai tipaha rogo gi kekeapai re?\nYA MO Mbori na riigbu beko? Kura aboro naape gupai nga, “Si aidanga riigbu duho kaa fu rugapai foro te. Gupai si aidaha bero nga mo du na pagume na Mbori.” Ya mo ru gu bipai re aru? Ginipai agu arengo duho ayugoho?\n2 Rogo gi kekeapai re, ani nika wisigo agu agopai nayugoho nga Yekova nga gu Mbori angianga ga ruguzuruguzu apai ya, ko nga wene Ba mangiapai ti genehe kisusi aboro dũ. Ani nika bi wai a si aida ani mangipai kuti agu arugapai ani agbiaha be ga Yekova riigbu. (1 Kor. 14:33, 40) Naatona rogo bambata sa kama agarã Fuo Batikayo Kristo, na ti gi gaani regbo re, Ziazia Kekeapai aima digo ni undo gu papara ga Yekova riigbu du auru kpotosende ane tipa si mangi gu bakere sunge nga ga tungusa wene pangbanga. Mbiko ani nakakuti gupai du rogo Ziazia Kekeapai yo, na kini pekefuo agu arugapai riigbu afuhe, ani nabanda gu du gigiri, zereda, na kodatise nga ga dungurati naabaha dunduko.\nYEKOVA NGA WENE BA MANGIAPAI TI GEHEHE KISUSI\n3. Ginihe nasa ro mo idi kuti gupai nga Yekova nga wene Ba mangiapai ti gene kisusi?\n3 Kusikusiahe nayugoho nga Mbori nga wene Ba mangiapai ti gene kisusi. Ziazia Kekeapai naya: “Yekova amoi mburu zegino be tatamana; be rugatinapai ko ambakadi angbangbaturũ ti ni.” (Snz. 3:19) Ani ini kina “bete [ga Mbori] apai,” na “ani nagia kina rukutu wiri apai tipa ko!” (Eyo. 26:14) Ono wa vura duhe wo, kina gu wiri ngbarangbara inohe du ani na ni tipa kpotosende gbiati gu kura ahe duwa ha, akerekuru, gbiati badona akerekuru, nasa rani ani idi kuti gupai nga agi ahe du ariyo re ima du ni mbakadimbakadihe kina ti genehe. (Tam. 8:3, 4) Abadona akerekuru na amirioni akerekuru rogoho, nga gu nake ariyo naabaha dunduko kina ti genehe. Nirengo, kpotosende gbiati gu kura ahe duwa ha re, naake pati uru kina ti genehe si ki duwa ndiko kinaho si apeka fuoho! Zanga kapa, gu kere kpakarakpakara gene du ahe rogoho rogo haurago naundo rani ani ini gupai nga Yekova nga guko “nafu ngbangbaturũ” na kpotosende ima rẽ tipa ani taasi ko, ka nye ni rururani fuko, na ka irisoko.—Tam. 136:1, 5-9.\n4. Tipagine du birĩ-inohe arengbanga ti ni ka karagapai kuti dungu asanahe ya?\n4 Birĩ-inohe ima yugo dungu apai furani tipa haurago gbiati kpurani nga kpotosende, na si ima undo rani rogo dungu apai yo nga ga raka. Ono dungu asanahe duho birĩ-inohe akaraganga pai kutini ya. Ni kpiapai, abawisigipa agu ahe du ariyo arengbanga ka pe wai nzunzu furani haurago akuru te watadu gu ndupai du ani gbiati kura rakirakiahe ti ni auru Kpotosende te. Berewe a, badungu aboro arengbanga ka saka rogo gu ndupai yo du ngbatunga aboro dunduko ti ni na nyemu ka raka nyeanye kindi te. (Batu. 3:11.) Tipagine du du badungu nyanyakipa asanahe ti ni wa gure aboro agbianga akaragapai kutini ya? Ndupai sa nga, badungu aboro birĩ-inohe gbiati gu kura aboro nasonosa kina agu aberã angianga ga Mbori ya na i idi kuti gupai nga ahe akuru nisaha. Ono Yekova ima karagapai rogo gako Buku yo kuti agu asanahe du ngbadu aboro yo rogo arago dunduko.\n5. Ngba gini agene du ani akido kina kuti agu andiko nga ga sino zegino?\n5 Gaani apai naabaha naru kina kurii agu andiko nga ga sino zegino nga gu aʹarianga tihe ya Yekova asigiraha. Abarẽke karaba, abavodimbepe ime, abakama tiyara (avion), gbiati amunganga, gayo asunge naabaha naru kina kurii agi andiko re. Ni kpiapai, amunganga naakido kuti gu rengo nga kpoto aboro dunduko kina sa. Sidu, munganga naagbatanga bara gu ba agbata du bagunda boro rogoho te. Ani dunduko naairisa agu andiko airisa nga ga sino zegino. Ka boro idi ka gu ari ngua yo wa zire, ni ima rengbanga ka ti ki kpi!\nAGU APAI MBORI NAMANGIHE TI GENEHE\n6. Tipagine du rengbe ani ka maabangirani ti ni nga airisi Yekova nikaa mangaapai ti genehe?\n6 Nirengo, Mbori ambakadi haurago ni iʹiriwoho ti genehe. Sidu tie, si nirengo nga ani ima rengba ka maabangirani nga Yekova naida airisiko mangiapai kina ti genehe. Nirengo, tipa ka mangaha wo, Mbori ima fu Ziazia Kekeapai tipa si ngbe furani kumbatayo. Ka ani raki zanga na gu undo nga ga ga Yekova riigbu gbiati gako arugute, si rengbe ka ye na bakere gberãrago gbiati arungo furani.\n7. Ginihe nayugoho nga Ziazia Kekeapai nga gu buku du kina ti genehe?\n7 Anga Ziazia Kekeapai gbua nga gu dunguradungura akitabu nga ga aYudo gbiati aKristano te. Kuba gure, si nga gu buku du ti genehe ga Mbori toro adu kugii pa kehe. Agu akitabu du rogo Ziazia Kekeapai yo naabaha na ngbanya dagbaha na akuraha. Tona rogo Bambata Pai yo kuti Yugoti, si na gu meme riipai rogo yo nga ga Ziazia Kekeapai, du nga pa dia gbarasarimo kusayo ti ga Yekova bakere pagbia na pa digiso ga Mbori ringbisapai tipa kpotosende vurube gako Kindo tii ga Kristo zogarago, nga gu ‘tita dee’ i akido pako.—Oni gedi Bambata Pai 3:15; Matayo 6:10; Yugoti 11:15.\n8. Tipagine du rengbe ani ti ni ka ya aYisaraere anaamangaapai ti genehe?\n8 Agu aYisaraere naadu bakuru kusayo angia kpia wai Mbori amangapai ti genehe. Ni kpiapai, tii ga Moize aNdiko, “agu ade naadungura tiyo ka amanga apai pati ngbadimo bamburoko dungurati” aamangapai kina ti genehe. (Gate 38:8) Wai aYisaraere anaaguari na gayo bataya gbiati banye anaamanga kina ti genehe. Kusa, Bakindo Davide akparaka aRevi gbiati aboromotumo i nimangisunge rogo abadona. (1 Peka 23:1-6; 24:1-3) Na ho aYisaraere anaagiasangba Yekova ni, i anaagbia maku nga gu naana sayo i nimangipai kina ti genehe, i kidu na zereda gbiati kodatise.—Pa Rug. 11:26, 27; 28:1-14.\n9. Ginihe nayugoho nga gu dungurati nga ga aKristano naadu rogo bambata sa kama agarã anaamangapai kina ti genehe?\n9 Gu dungurati nga ga aKristano naadu rogo bambata sa kama agarã anaamangaapai kina ti genehe, na si aima gbia undo ti agu arugapai nangia ga riigbu bipasunge, nga gu riigbu bipasunge naadu mbata nga amokedi. (Amo. 6:1-6) Kusa, i arimisi kura awirina ku rogo gu riigbu bipasunge re. (Amo. 15:6) I anaagbia arugute na arugapai a vurube agu awaraga ga Mbori toro adu kugii agu akumba nangia papara gu riigbu bipasunge re watadu aguyo naana mangasunge mbembedi na gu riigbu bipasunge re. (1 Tim. 3:1-13; Tito 1:5-9) Wai du adungurati anaagbia undo ti pekafuo agu arugapai nangia ga riigbu bipasunge?\n10. Gini sangbanapai nakuru ho gu bambata adungurati nga ga aKristano apekefuo agu andiko ni riigbu bipasunge afuhe? (Oni bi gu sura duti tonatonaha.)\n10 Oni gedi Amokedi 16:4, 5. Agu awirina riigbu bipasunge akedi yo apeke pa “agu andika fu akanisa i ka kuti ni, gu amokedi na abaakumba arũ he nadu Yerusarema yo.” Wa adungurati aapekafuo agu andiko re, “akanisa ki nyaki rogo idapase yo, ki nge ange na uru.” Ya mo pai ho rengbe ani ka wirikaha ti gu pangbanga nga ga Ziazia Kekeapai re nibipa mangapai rogo ga Yekova riigbu areme?\nYA MO ONI NAPEKAFUO ARUGAPAI?\n11. Wai du si aida agu akumba i naasia yo mangipai kuti agu arugapai i agbiaha be ga Mbori riigbu?\n11 Ginipai si aida agu aboro du rogo gu Rondo Nga ga Be Basunge watadu gu Rondo Nga ga Ringara, babi adungurati, gbiati abaakumba rogo dungurati mangihe ho i agbia arugapai ni areme be ga Yekova riigbu? Ga Yekova Buku naruga rani dunduko nga ani du na giasangba gbiati ranigose. (Pa Rug. 30:16; Eb. 13:7, 17) Ba ho rogo ga Yekova riigbu tipa gu toro nga ga bisirapai watadu samungu te, mbiko ngbatunga gu sino re ima rengba ka gbarasapa gaani nyemuse, zereda na kodatise nga ga adungurati. Rengo ngaha nga, ruru Kristano ho rengbe ka ida ka yugo gu sino nga ga zanga irisa gbiati zanga du ni ruruse Dioturepe adu na ni te. (Oni gedi 3 Yoane 9, 10.) Ani ima rengba ka sana tirani a nga: ‘Ya mo mi nafubee tipa agu aboro du patire du wenengai rogo toro yo? Ya mo mi naadia agu arugapai kugume ni ipo na kini songodihe nga gu agu awirina nangbe kumbatayo afuhe?’\n12. Gini ariapai i amangihe nibipa wai ka sia moundo abaakumba gbiati abaakumba?\n12 Oni makianga pa gu diaberã Riigbu Bipasunge namangihe barambeda. “Asanahe be Agedihe” rogo gu Ngbaõbambu Sinziri nangia ga Ngbangba 15, 2014, apepa gu ariapai i amangihe nibipa wai i asia aboro ni abaakumba gbiati moundo abaakumba. Gu kekeapai re ape gupai nga gu riigbu bipasunge naadu rogo bambata sa kama agarã aidihe fu agu ababiapai nata ata i ni sia aboro. Na ngbanya na gu kpiapai re, naatona rogo Mbirinvuo 1, 2014, ababi adungurati aima digo ni sia abaakumba gbiati moundo abaakumba. Babi adungurati naasada ka ino agu akumba i nafura tipa yo ya i rẽ tipa i siayo na ka rengba du ko ki kuru gene tungusapai yo na yo. Babi adungurati nawisigo ga gu wirina re aborokporo a wenengai. (1 Tim. 3:4, 5) Gu gbuu nga ga abaakumba gbiati babi adungurati nawisigo agu apai du rogo Ziazia Kekeapai yo tipa gu boro rẽ ka mangasunge moundo abaakumba gbiati abaakumba.—1 Tim. 3:1-10, 12, 13; 1 Pet. 5:1-3.\n13. Wai du rengbe ani ka songoda agu arugapai ani agbiaha be abaakumba?\n13 Si naida ani pekefuo agu arugapai nga ga Ziazia Kekeapai ani agbiaha be abaakumba. Gi ruru ababanda akandoro du rogo ga Yekova riigbu re, gu “ziazia” arugapai du rogo ga Mbori Buku yo du nangbe fuyo kumbatayo. (1 Tim. 6:3) Oni tingidinga gu rugute nangia ga Pauro tipa agu aboro namanga utukuru rogo dungurati. Gu kura aboro adu yo ‘naamanganga sunge wa sa ya, ono i adu ni adingbiti pai.’ Wa goapai ayugoho, abaakumba aima zungodi yo ono ka i agianga gu rugute re ya. Wai du ka dungurati amangipai na gu ngbatunga aboro re? Pauro afu rugapai nga: “Oni bí nga gu boro re, ka oni kódi nga tironi na ni ya.” Gu rugute re aapingo kina kubanisa te mbiko si ape gupai nga ka i bingo ngbatunga gu boro re ni kare ya. (2 Tesa. 3:11-15) Areme, abaakumba rengbe ka manga gumbapai nga gu nafu zahe tipa gu boro kakuti manga gupai nagbarasa rimo dungurati, wa gunga mbakadapa rogatise na zanga idipase. (1 Kor. 7:39) Wai du mo amangapai ka si du nga abaakumba bihe nga si daada i fu gu ngbatunga gumbapai re? Ka si du nga mo ima ino gu boro i nafura tipa ni re, ya mo mo ambu koda tiro na ni? Gamo nyemuse na pa ru mo nyanyaki ima rengba ka sa gu boro re ni mbu gani gbegberẽ mangaapai. \nONI BANDA PADU GIGIRI, KIDU NA ZEREDA GBIATI KODATISE\n14. Wai du rengbe ani ka fubee tipa ka banda dungurati ni gigirihe?\n14 Ani rengbe ka banda gu padu gigiri nga ga dungurati rogo toro yo ni peka ani fuo agu arugute du rogo Fugo Mbori yo. Oni berẽnga pa gupai naamangi bakuru kusayo rogo gu dungurati naadu Korinda yo. Pauro aima futiko ka tungusapai rogo gu gbata re, na ko aima kpinyemu gu “ziazia” awirinako naadu yo. (1 Kor. 1:1, 2) Ono nairiwo gu gberãrago ko adu na ni ho si adu ni nga ko mangipai kuti gu pa bari i aambuhe ambu si nimangi rogo gu dungurati re! Pauro afu rugapai fu abaakumba nga i fu gu kumba re fu Satana, du rogoyo nga ka kusako kusayo rogo dungurati. Si aaida abaakumba di gu “agbooro” kusayo naadu dagba aboro tipa ka banda dungurati ni gigirihe. (1 Kor. 5:1, 5, 6, 12) Ho ani asongoda gu diaberã ni nga ga abaakumba ka kusa gu boro ingapai kusayo aidanga ka saberã ya, gure nga ani naundo ka banda dungurati ni gigirihe na isoke ka sa gu boro re ni saberã ni na ki gbata ga Yekova mbupai.\n15. Wai du rengbe ani ka banda zereda rogo dungurati?\n15 Gu kura kpakaraapai adu kina Korinda yo si aaida i mangipai sa ni. Gu kura awirina aandu na awirinayo ku ngbangayo. Pauro asana yo na nyanyakipa sanahe nga: “Ka oni vura hi irairapai si mangi wãi?” (1 Kor. 6:1-8) Ngbatungapai wa gure ima kura areme a. Ti gu kura aregbo, kura awirina rogo toro yo aima manga mbakadapai nga ga sunge marã ono pa gayo marã ki gberẽ na isoke i ki tona ka bira wirinayo nga ni abiriki yo. Gu kura aboro ima ndu na awirinayo ku ngbangayo, ono ga Mbori Buku naundo rani ani ini gupai nga, gu ngba nga pa gaani ahe gberẽ ti gu nga ani ye na pazee kuti rimo Mbori watadu ka fuda gu zereda nga ga dungurati.  Rengo ngaha nga, tipa ka nyasariipa kere akpakarapai, si naida ani mangipai kuti ga Yesu rugute. (Oni gedi Matayo 5:23, 24; 18:15-17.) Ho ani amangaha ni wo, ani nafubee tipa gu kodatise nga ga airisi Yekova.\n16. Tipagine du si aida ani moibangirani ti ni nga ga Mbori aboro nika du na kodatise?\n16 Ga Yekova Buku nayugo gu ndupai furani si aida ani moibangirani ti ni tipa ga Mbori aboro du ni kodikodi yo. Bake papara Atambuahe abibia nga: “Oni ngére, nga gu wenepai na wenerago a ka awirina sungu sa na berã sa!” (Tam. 133:1) Ho aYisaraere anaagiasangba Yekova ni, i anaamangapai kina ti genehe na kidu ni kodikodi yo. Ho Mbori afura ni kumbatayo tipa gupai si adu nga gako aboro nika du rogoho, ko aya: “Mi amáa yo kina sa wa akandoro rogo ndugu ra.” (Mika 2:12) Kurigure, Yekova afura kumbatayo vurube gu nebi nangia Zefania ki ya: “Mi asá gu fugo nga ga aboro ni nzunzu fugo [nga ga gu rengo du rogo Ziazia Kekeapai yo], ya i dunduko ki yambu he ti rimo Yekova ki nimangi pako kina ku bani sa.” (Zef. 3:9) Nairiwo gu tambuahe du ani na ni tipa kadu na gu momu nga ka iriso Yekova na kodatise!\nAbaakumba, oni mangi ome ka undo gu boro rogo toro yo mangi irairapai (Oni bi genewaraga 17)\n17. Tipa ka banda gu kodatise nga ga dungurati na padu gigiri, wai du si aida abaakumba mangipai na gu boro mangi irairapai?\n17 Tipa ka banda gu kodatise nga ga dungurati na si kidu gigiri, si naida abaakumba mangipai ni ipo na rogo nyemuse yo ka si du nga wirina mangi kere ingapai. Pauro aima inoho nga anga Mbori nakpi nyemurani akpi gbua te, na Ko abingo iraira mangapai ki zanga mangapai sa ni a te. (Snz. 15:3) Sidu, Pauro amanganga ndundu ka ke Bambata aKorindo te nga gu waraga naadu na nyanyaki rugute rogoho ono kidu na nyemuse. Ue aKorindo nga gu ko akehe bete adiwi kusa, nayugoho nga i aima manga sonakumbatayo mbiko abaakumba aima mangapai kuti ga Pauro rugute. Ka si du nga Kristano mangi irairapai mbata fu ni inihe, si naida agu akumba du na inohe asadi ka ruga ni ni gu sino nga ga zera.—Gara. 6:1.\n18. (a) Ngba gini agene gu rugute du rogo Fugo Mbori yo aundo agu adungurati naadu rogo bambata sa kama agarã? (b) Ginipai ani ka sakapai tipaha rogo gu kekeapai ngbefuo gere?\n18 Si tie ziazia nga gu rugute du rogo ga Mbori Buku yo ziazia toro adu kugii pa kehe, aundo agu aKristano naadu rogo bambata sa kama agarã Korinda yo na rogo kura arago tipa i nye gigiri, ki banda zereda na kodatise rogo gayo adungurati. (1 Kor. 1:10; Ef. 4:11-13; 1 Pet. 3:8) Ni sangbanaha, agu awirinarani naadu ti gu regbo re aima rengba kadu na diabese rogo sunge tungusapai yo. Nirengo, Pauro arengbe ka ya i aima tungusa wene pangbanga “rogo arago tii ngbangbaturũ yo dũ.” (Koro. 1:23) Areme, i nagbandaka gu inohe du tipa ga Mbori bawene ringbisapai rogo zegino dunduko mbiko gu bakere ome agu aboro du ni kodikodi yo rogo riigbu amangaha. Gu kekeapai ngbefuo gere nika fu gu kura goapai nayugoho nga agi aboro re nabi Ziazia Kekeapai na nyanyakipaha na i ima diaberã ka iriso gu Bakerepa Bakindo nga Yekova.—Tam. 71:15, 16.\n^  (genewaraga 13) Oni bi Organized to Do Jehovah’s Will, kpewa. 134-136.\n^  (genewaraga 15) Ka oni aida ka inopai tipa gu ngbatunga apai rengbe Kristano ka ndu na kurani ti ni ku ngbanga yo, oni bi gu buku nga “Oni Bánda Tironi Rogo ga Mbori Nyemuse Yo” kpe. 223, rukutu kekeapai bandu he yo.


MO GEDIHE ROGO Acholi Afrikaans Albanian American (Fugo ni Bee) Amharic Arabi Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Toba) Biak Bicol Bislama Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chin (Hakha) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuukese Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Czech Dangme Danish Digor Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Finnish (Fugo ni Bee) Fon French Ga Garifuna Georgian German German (Fugo ni Bee) Greek Greenlandic Guarani Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Hungarian (Fugo ni Bee) Iban Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Javanese Kabiye Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean (Fugo ni Bee) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican (Fugo ni Bee) Mizo Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Polish (Fugo ni Bee) Ponapean Portuguese Portuguese (European) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Runyankore Russian Rutoro Samoan Sango Saramaccan Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Uzbek Venda Venezuelan (Fugo ni Bee) Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zulu\nMO DENGA KPIA GIPAI RE: Mo ndu ku rogo bambu banda kuru ahe tipa yugoho du na dungu kuru mekemeke ahe rogoho. Dungu apaparaha naima gberã akpoto ho ki ima kubo na kura apaparaha ki ima kpataka kusayo. Agu akuraha adunga apaparaha ti ni berewe ya. Ono kuraha sa ni wenehe; si ziazia na gu wiri rukutu apai dunduko du tipa ha. Mo kini sana gu boro na nungusa ro nga, “gere ni vovoho ti akuraha?” Ko kini karagapai foro nga, “oó, si du ni kuruhe kisusi, na i aambakadanga ha te.” Mo kini sanahe nga, “ya mo i aima bandaha be dungu apai?” Gu boro na nungusa ro kini karagapai nga, “oó, dungu apai ima mangaha kodihe na wege gbiati mai. Na dungu aboro ima asada ka gbarasapaha.” Kura regbo, kina ngbaro rengbe ka zere nga: ‘Ginihe du i ambakadihe rogoho?’\nRogo kura gene, Ziazia Kekeapai wakina gi meme he ani nafura tipaha re. Si nga kuru buku—kisusi akuraha. Kura kuru abuku kinaho a. Wakina gu kuru mekemeke ahe naima gberã fuo dungu agarã, dungu kuru abuku naima gberã. Ni kpiapai, agu apai aboro birĩ-inohe agumbaha aima ariatihe mbiko gu vovo inohe du aboro na ni awere. Agu arugute i afuhe tipa banda kpotose ti kura aregbo ni kerehe kuba gupai nga si fu undo. Na dungu kuru kekeapai du kina bete apaparaha areme; agu akura apaparaha aima inga watadu si aima gberã.\nOno tipa Ziazia Kekeapai, si tigaha kia. I atona kekehe 35 kama agarã kusayo, ono tie, Ziazia Kekeapai kindi ni wenehe. Na wa vura duhe nga dungu apai aima mangaha rogo gu kama agarã re dunduko—zokodaha, sogaha, na fura tipaha gbegberẽ—agu apai Ziazia Kekeapai agumbaha aˈarianga tihe te. Vovo inohe aaringa ha te, na Ziazia Kekeapai nagumba agu apai du kumbatayo.—Mo bi gu sanduki nga: “Regboho Aima Susa Watadu si Kindi?”\nAGU ARUGUTE ANI AIDAHA AREME\nMo rengbe ka bakabangiro nga, ‘Ya mo agu apai Ziazia Kekeapai ayugoho rengbe ka undo rani areme?’ Tipa ka gbia karagapai, mo sananga tiro nga: ‘Gini kpakaraapai aboro agbia tiyo areme na ni? Agi ni gu nafuda aboro areme gbe?’ Mo rengbe ka berã pa avura, birikosi arago, gbegberẽ mangaapai, watadu biriki. Ani wisigingo agu apai awere Ziazia Kekeapai ayugoho. Wa mo nika wisigoho, mo sananga ti ro nga, ‘Ka si ni du nga aboro naraka kuti agi arugute re, ya mo ka zegino du ni wenehe?’\n“Aboro maku nga aboro azarõ, bambiko i ayá ti yo awiri Mbori.” (Matayo 5:9) “Oni dú zezeredi na aboro dũ, kina ro tigamo ka si du wa ka mo mangi he.”—ARomo 12:18.\nHIPAI NA MBUPAI\n“Aboro maku nga airahipai, bambiko i ahi pai fu yo.” (Matayo 5:7) “Nihi pai fu akuaroni, nivu akuaroni, ka pai du bangiri gu boro kuti kura ni; wa Gbia [Yekova] * avu roni, kina wo oni ka manga.”—AKorosaio 3:13.\nKODATISE NGA GA ANGBATUNGA\nMbori “ki mangi arika aboro dunduko wa sa i ima auru kpotosende dunduko.” (Amokedi 17:26) “Mbori akpara nga aboro te; ono dagba rika aboro yo dunduko gu ni nagunde ti ko, ki nimangi rurupai, kina ni ngba ti ko.”—Amokedi 10:34, 35.\n“Yekova Mbori ki di gu kumba re ki moi ko ku ati Edene yo ko nisópo ho ki nibanda ha.” (Bambata Pai 2:15) Mbori nika “gbarasa agu yo nagbarasa kpotosende.”—Yugoti 11:18.\nSOGA DIA NGBITI AHE NA BARI\n“Ka oni dí nga ngbiti ahe ya; bambiko i aringbisa nga unga boro na gani ahe te.” (Ruka 12:15) “Ono bari, na pa meteka dũ, na kpihe, ka oni yámbu nga rimoho dagba roni wa sa ya, ni sino ga Mbori aboro.”—AEfeso 5:3.\nDU NI RURUSE NA NYANYAKI SUNGE\n“Nikpi nyemu ka sunga na rurupai rogo apai dunduko.” (AEbere 13:18) “Gu ni nanidĩ he ka ni dĩ nga he berewe ya. Ni nimángi sunge amanga.”—AEfeso 4:28.\nNYAKAPA UNDO AGU ABORO DU ROGO ZINGO\n“Oni nyákasi agu yo nawo, oni sóngodi agu yo narungbura, oni hi pai ni gbanga ha fu aboro dunduko.” (1 ATesaroniko 5:14) “Ndu ka bi awirinyaure na adekurugbo rogo gayo rungo.”—Yakoba 1:27.\nZiazia Kekeapai ayugongo agi apai re gbua te. Si naundo rani a wai rengbe ani ka mangaha rogo gaani raka yo. Ka aboro naamangapai kuti agi ayugopai ani natangaraha re, ya mo ka gipai re mbakadingo gu kpakaraapai nafuda aboro areme te? Ni rengo, agu arugute nga ga Ziazia Kekeapai na nyanyakipaha ti gi gaani regbo re susi gu naadu mbata! Ono ginipai agu apai Ziazia Kekeapai ayugoho narengbe ka mangaha foro awere?\nWAI RENGBE AGU AYUGOPAI NGA GA ZIAZIA KEKEAPAI KA UNDO RO AWERE\nTatamanatatamana kumba aya: “Ono i asapa ngbanga fu tatamana mbiko sabehe.” (Matayo 11:19) Ya mo mo aidanga kuti gipai re te? Gu ndikidipai du tipa tatamana nga wai si amangasunge ho mo amangapai ni na ni. Mo ima rengba ka sana tiro nga: ‘Ka si ngia Ziazia Kekeapai naundo aundo, ya mo ka si kusi nga sangbanaha rogo gimi raka yo te? Wai gu rengbe he ka undo re rogo gu kpakarapai namanga re awere?’ Mo bingo gi kpiapai re.\nTipa Delphine, * gari raka adu ni wenehe rogo apai yo dunduko. Ono wakina ikpiro gumba, agberãngo ati ku rii ri ti mburu kuraha. Tooni wiriri garã ri adu 18 akpi. Gari rogatise agberẽ. Ri ki ti ku rogo zingo marã. Rii agumba gupai nga: “Apai aima nyasa tire—wire te, kumbami te, kporo a te. Mi abi tire nga sunge tire te—rimo tire te, ome te, ka maabangirise adunga tipa kumbatayo a ya.”\nDelphine aye ka rugatiri ziazia na gu rengo nga: “Rago tipa gaani agarã wa agarã 70; ono ka ngia mbiko ngarã si ki du wa 80; ono gaha nyaka nga kina mbusa na irairapai; bambiko si nasusa ni ipo, ani ki ga ku sa yo.”—Atambuahe 90:10.\nDelphine agbia undo rogo Ziazia Kekeapai ti regbo gari kpakaraapai. Gupai si amangihe fu ri aima du ni wenehe kisusi. A wa gi kekeapai naye biata re ayugoho, dungu aboro ima bi gupai nga Ziazia Kekeapai ima undo yo ni bakere ho i amangapai ni kuti gaha arugute tipa ka mangapai kuti gayo akpakarapai. I ima ye ki bi gupai nga, Ziazia Kekeapai wakina gu meme he ani nifura tipaha ti tonatona gi kekeapai re. Si wa gu dungu abuku nata ima kini gbere te. Ya mo gipai re nayugo gupai nga i amangi Ziazia Kekeapai rogo gu kura ngbatunga he kia? Ya mo si rengbe ka du nga ga Mbori aberã du rogoho—angianga ga aboro ya?—1 ATesaroniko 2:13.\nSi rengbe ka du nga, mo ima bihe ni tiro nga raka ni wiri guruhe ki hi be dungu kpakaraapai. Ho gamo kpakaraapai naida ka dia ni bero, wari gu mo naangera ku ho ni tipa wasa, undo, na ndikidi arugute?\nAni wisigingo agene biata rengbe Ziazia Kekeapai ka undo ro ngbaha rogo gamo raka yo. Si rengbe ka yugopai foro tipa wai rengbe mo ka\nmbakada kpakaraapai ho si akura ni.\nHipai rogo agu apai mo arengbanga ka ariaha ya.\nAgu kekeapai nika ye fuo gere nika sakapai tipa agi apai re.\n^ genewaraga 10 Yekova nga rimo Mbori a wa duhe rogo Ziazia Kekeapai.—Atambuahe 83:18.\n^ genewaraga 24 Rogo gi kekeapai re na gu nika ye tifuoho, i ima aria arimo rogoho.\nYesu agumba ndu gupai si aida ti ni Mbori nifu arugute furani na agu arugute ue nyakipaha kisusi.\nAgu Ayugopai Nga ga Ziazia Kekeapai—Gu Tatamana Kaa Nyasanga Ya