Agu Apangbanga du Tipa ga Boro Raka: Mi Ambu Apai ni Giire ka Pekafuo Gbia | Felix Fajardo\n“Mi Ini Aina Ya Ko Azínga Azinga Berewe”\n‘Mi Namaabangire Koyo du Mbori Ni’\nAsanahe Be Agedihe\nAvunguagude—Oni Undo Awironi I du na “Tatamana . . . sa Bata”\nParanga Aboro—“Oni Mangi pa Gaoni Bata”\nGU PANGBANGA DU TIPA GA BORO RAKA Mi Ambu Apai ni Giire ka Pekafuo Gbia\nRiiapai Tipa Yugobaraapai Kurogo Agu aNgbaõbambu Sinziri nga ga 2017\nNgbaõbambu Sinziri (Gu du Tipa Dungurati) | Banduru 2017\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian Alur Amharic Amis Arabi Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Bulgarian Cakchiquel (Western) Catalan Cebuano Chichewa Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Digor Douala Dutch Edo Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Garifuna Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mingrelian Mixe Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Ponapean Portuguese Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Bolivia) Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Venda Vietnamese Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu\nAGU APANGBANGA DU TIPA GA BORO RAKA\nMi Ambu Apai ni Giire ka Pekafuo Gbia\nGu pangbanga re nga fugo Felix Fajardo\n“Ka mo ndu ka tungusapai, ka mo yegongo ku kporo ane ya. Ka mo yego ku ane, mi nika kuadi anduro.” Ho buba aserekpo re ni na agu afugo re, mi adiberã ka guari kporo. Gure nangia gu bambata regbo mi ambu apai ni giire ka pekafuo Yesu, gaani Gbia. Garã re adu nga 16 gbua ti gu regbo re.\nWAI du gupai re aye ka manga? Mo runga mi pekenga wai si amangi. I avungure rogo Bamburu 29, 1929, na mi asono rogo gu rago nga Bulacan Philippines yo. Ani aadunga na bakere marã berani te, na ani araka taata raka. Vura atona ho mi adu ni ni tooni gude. Gu riivura nga ga Japan arimi ku Philippines yo na vura. Ono tie, gaani gbaria aima du ni tuturũ he tooni, sidu, vura aamanganga kina boro yo ani adu ni te. Ani aadunga na radio, terevizioni, gbiati waraga apangbanga berani te; sidu, ani anaagia pangbanga gu vura re kina ngba aboro.\nI avungurani dunduko muambe, na mi nangia ue riyo, na atita adi re kaa raka na mi ho garãre adu ni nga muambe. Wa si avura du nga ani angia aKatoriko, tita aniduadu na nyemu ka sakapai tipa pambori, na ko anaarogoda agu awaraga nga ga apambori abakureako anaafuhe fuko. Mi natingida gupai nga ko ayugu gu wiri tooni abuku fere nga Protection, Safety, gbiati Uncovered rogo pa-Tagalog, * kodihe na Ziazia Kekeapai a. Geda Ziazia Kekeapai aima ngba tire, gbe, agu Akitabu Wene Pangbanga du biama. Mangaha wo aima sare mi idi ka pekafuo ga Yesu kpiapai.—Yo. 10:27.\nMI AWIRIKI KA PEKAFUO GBIA\nGu riivura nga ga Japan ambu sovura Philippines yo rogo 1945. Bara ti gu regbo re, avungure ape gupai nga mi yego ku kpurani yo. Gu tita nga kumba ape gupai fere nga mi ga aga. Sidu, mi kini ga ku kpurani yo.\nNgbutuko fuo gure, rogo Banduru 1945, badona nga ga aDezire Yekova aye rogo gu gbata nga Angat ka tungusapai rogo gaani gbaria. Kura Dezire Yekova sa aye ku kpurani yo na ki sakipai tipa gupai Ziazia Kekeapai apehe tipa “kusa rago.” (2 Tim. 3:1-5) Ko ayambu rani nga ani ndu ka du pati wisigo Ziazia Kekeapai rogo kura gbaria naadu mbembedi na ani. Mi aima ndu, ono ka avungure andunga ya. Bange aboro adu yo nga 20, na agu akurayo ki sana asanahe nga ga Ziazia Kekeapai.\nMbiko gupai nga mi aagianga tire nzunzu na agu apai dunduko i aafura tipaha te, mi adiberã nga mi naga. Ono tie, ti gu regbo re, i atona bi bia Kindo. Gu bia re aima ngba tire, sidu, mi kini nye. Fuo bia gbiati kparakpee, i ape gupai fu aboro dunduko nga i ki ye ku Angat yo tipa dunguratise rago gu Poso naye.\nI amangi gu dunguratise re kua Cruz yo, na badungu rani naandu koyo ni ndurani tipa amairo bisue (akirometere 8). Bange aboro adu yo wa 50, na rago aima ngba tire nga zavura rukutu agude aafu akaragapai riipa nyanyaki apai nga ga Ziazia Kekeapai. Fuo dungu adunguratise, sosono wirina ni bazakigene nangia Damian Santos ayambu re mi ye ka ra kpuko yo. Ani adi bakere regbo rogo gu yuru re kuti fugo riipa Ziazia Kekeapai.\nTi agu aregbo re, badungu rani namangi sona kumbatayo ni ipo fuo wirika ani bangua arengo nga ga Ziazia Kekeapai. Fuo ndu mi tipa adunguratise tipa bete regbo, awirina asana re na kura aboro nga, “Oni naida ka zio bapatiza?” Mi akaragapai ki ya, “Ii, mi naida aida ka zioho.” Mi aima ino gupai nga mi naida ka ‘manga pa Gbia Kristo.’ (Koro. 3:24) Ani andu ku rogo kura di naadu mbembedi, na ani ue ki zi bapatiza rogo Wegebe 15, 1946.\nAni aini gupai nga nidu ani ni agu aKristano naima zio bapatiza, si aaida ani naatungusapai dedede wakina gu Yesu aamangaha. Manga gupai re aangbanga ti buba te, sidu, ko aya, “Mo kindi tooni, mo ata danga ba tungusapai te. Kurigure, pa zoga yo ro ku diyo asanga ro ni batungusapai te.” Mi ape gupai nga gupai Mbori akpinyemuhe nga ani tungusi gu wene pangbanga nga ga ga Mbori Kindo. (Mt. 24:14) Mi ape gupai berewe nga, “Mi naida ka digiso gi mozunga fu Mbori.” Gu regbo re du buba amangi gu serekpohe mi nipepaha ti tonatona gimi afugo yo. Nirengo, ko aima diaberã ka ka na mi ti tungusapai. Na gure nangia bambata regbo mi mbu apai ni giire ka merafuo agu asasa nga ga toro.\nGu riikporo nga ga Cruz ayambu re mi ye kaa raka na yo kporo Angat yo. I angarasi re na kiaro wiriyo rimori angia Nora nga ani tona sunge abazakigene. Ani dunduko ue atona gaani sunge abazakigene rogo Ngbangba 1, 1947. Nora aamangasunge tungusapai rogo kura gbata, mi ki nye tigimi kina Angat yo na gimi sunge tungusapai.\nMI AGBIA KURA MOMU KA MBU APAI NI GIIRE\nFuo dia mi agarã biata kuti sunge abazakigene, wirina nga guko naamangasunge be-basunge yo rimoko angia Earl Stewart, amangi gumbapai fu aboro bangeyo aima susa 500 rogo bavurukporo rago Angat yo. Ko afura rogo pa-Ngirisi, na fuo gure, mi kini mangi gurusigurusi gako gumbapai rogo pa-Tagalog. Mi amangi agarã gbua saba ku sukuru yo, ono gaani abayugupai anaamangasunge dedede na pa-Ngirisi. Gu kurapai naundo re mi ini pa-Ngirisi berewe angia agu abuku du mburuhe rii Ziazia Kekeapai anidu gbua tooni rogo pa-Tagalog. Sidu, mi anaageda dunguhe kina rogo pa-Ngirisi. Rogo gi gene re, mi kini ini bete pa-Ngirisi tipa ka sa gu gumbapai re gbiati agu akuraha kusa.\nRogo gu uru mi asa ga Wiriba Stewart gumbapai re, ko ape gupai fu gu dungurati naadu rogo gu rago re nga be-basunge naida ka yamba bazakigene sa watadu abazakigene ue tipa i undo sunge Betere yo. Si aduwo mbiko gupai nga amokedi aandu ku New York, Amerika yo tipa gu Bakere Dunguratise riihe angia Pa Zugo Atakipande ga Mbori Kindo, nga gu namangi rogo 1950. Mi nangia boro sa dagba agu aboro i ayambu yo ku Betere yo. Gure nangia gu kura regbo mi ambu agu apai ni giire mi ainidihe tipa ka undo sunge Betere yo.\nMi andu ku Betere yo rogo Banzinga 19, 1950, na ki tona gimi vovo sunge. Gu Betere re adu ni bakiki he na kindigi angua kidu pati ni, na gu dagba ngua si adu rogoho, bakioho adu wa afedeni ue. Agu abakuparanga naamangasunge yo, bangeyo aduwa bawe na ue. Mi anaaundo sunge ngbatutu wiso ba manga riahe yo. Fuo gure, bara tona ti sa ribua, mi anaamangasunge makua aroko ba zunda aroko yo. Kina gu bangisapai re mi anaamangaha a fuo bebere uru. Mi aandu kindi kumbatayo na sunge Betere zavura fuo yego amokedi ba bakere dunguratise yo. Mi anaamaa awaraga tipa kedaha, kini undo agu aboro naasanahe tipa amagazini naaye fuyo, na kini mangisunge ni gu boro nadia agu agino kugume naye ku Betere yo; mi anaamanga ai gupai i anaaya fere mi mangihe.\nNDU TIPA GU SUKURU NGA GA GIRADA\nRogo 1952, i ayambu re gbiati kura awirina sita Philippines yo tipa gu namba 20 Sukuru Nga ga Girada, na mi kidu na bakere ngbarago. Badungu agu apai ani abihe Amerika yo adu ni kina vovoho furani. Nirengo, si adu kia ti agu apai mi ainidihe rogo gu gaani gbaria mi aye rogoho.\nMi na gu kura akuare ani adu na yo pati gu Sukuru Nga ga Girada\nNi kpiapai, si aaida ani wiriki wai awirika ka mangasunge na agu aũsunge gbiati aũriahe ani aainidongo mangasunge na ni mbata ya. Na rago aima du yo kia! Mi azingi rogo kura wiso sa ki ngere ku zegiyo rago kidu dunduko nga kpau, kini ngere ni bawenehe. Gure nangia bambata regbo fere mi bi bakere ndurõo. Fuani, mi kini ini gupai nga si aima zera ni kerehe!\nOno tie, mbiko gupai nga mi aagbia bakere ngbarago ti gu sukuru nga ga Girada, agu aˈariapai re aadunga na pai fere te. Gaani abayugupai aamangasunge na wene agene yugopai. Ani awiriki wai ka manga wetekapai gbiati wisigopai wenengai. Gu rabahe mi agbiaha rogo gu Sukuru Nga ga Girada aima undo re mi sono rogo toroyo.\nFuo nyasa mi gu Sukuru Nga ga Girada, i akedi re ni kparakpara bazakigene tipa bete regbo ku rogo gu ba nga Bronx, New York City yo. Sidu, rogo Bamburu 1953, mi adu pati gu bakere dunguratise riihe angia Rimbasa Aboro nga ga Vovo Zegino yo, nga gu namangi kina rogo gu bangisa ba nga Bronx re. Tingbafuo bakere dunguratise, mi akaraga tire ku Philippines yo tipa sunge.\nMI AMBU GU WENEAPAI NGA GA GBATA NI GIIRE\nAgu awirina naadu be-basunge yo ape gupai nga, “Awere, mo nika tona mangasunge biko adungurati.” Gere afu vovo momu fere tipa mi pekefuo ga Yesu kpiapai nzunzu, nga guko nanaata ku rogo tuturũ agbata tipa kaa undo ga Yekova akandoro. (1 Pet. 2:21) I aya fere mi naamangasunge bi adungurati rogo gu kiki rago du bebere gu bakere kisanga nga Luzon, na si nga gu kisanga kii kisusi akuraha dũ vuru Philippines. Si aakoda agu arago nga Bulacan, Nueva Ecij, Tarlac, gbiati Zambales. Tipa ka ndu ku rogo kura agbata, mi anaabita gu kere agangara i ayambaha nga Sierra Madre Mountains. Torombiri tinda aboro ho nanaandu ku rogo agu aba re te. Ni sangbana gipai re, mi anaasana abakama torombiri tinda ngua tipa ka sungo rii agu angua i anaatindaha. I anaaidaha aida fere dedede mi naandu na yo, ono si angia gu nunguro boro anaambu ambu behe ni kerehe.\nBadungu adungurati anidu ni umbaha na ni vovoho. Sidu, awirina anidu na bakere tambuahe ho mi anaaundo yo ni ti manga ambakadapai tipa adunguratise gbiati sunge tungusapai wenengai.\nKusa, i akedi re mi naabiko agu adungurati naadu rogo gu rago nga Bicol naabaha. Dungu tuturũ agbaria naadu rogo gu rago re nga gu kparakpara abazakigene anaatungusapai rogoho, na nga gu aDezire Yekova aatungusanga pai mbata rogoho ya. Rogo kura kporo sa, bambu agino adu yo ni gege due na kpakakpaka angua ue ngbaha. Ho mi aru ni ri gu kpakakpaka angua re, si ati na mi ku due yo. Si aima diare na gbanga regbo mi girisi tire!\nHo mi aamangasunge bi adungurati ni rogo gu rago re, mi atona berãpa Nora, nga guri ani atona mangasunge tungusapai ni abazakigene na ri. Ti gu regbo re, ri angia kparakpara nazakigene rogo gu gbata nga Dumaguete, na mi ki ndu ka biri. Fuo gure, ani atona kaa kekeda awaraga dagba tirani, na ani ki rogo tirani rogo 1956. Gu bambata poso naaye tingbafuo gaani rogatise, ani andu ka bi dungurati sa rogo gu kisanga nga Rapu Rapu. Ho ani adu ni yo, ani aabita dungu agangara na kini ndu gbe ni kina ndurani, ono ani adu na bakere ngbarago ka undo awirinarani rogo tuturũ aba!\nI AYAMBU RE BEREWE KU BETERE YO\nFuo manga ani sunge bi adungurati tipa agarã wa biama, i ayambu rani tipa ani tona mangasunge be-basunge yo. Sidu, ani atona mangasunge Betere yo rogo Ngi 1960. Vuru gu dungu agarã dunduko ani namangihe ku vuru Betere, mi ima wirika badungu apai ti mangasunge na agu awirina du na rõrõi atindiro beyo, na Nora ima manga badungu asunge nga ga Betere.\nMi nifu gumbapai ti regbo bakere dunguratise na kura wirina kini saha ku rogo pa-Cebuano\nKuti gimi bipai vuru Betere, si ni pa maku fere ka bi bakere sonakumbatayo rogo toro yo vuru Philippines. Ho mi aye ni ku Betere yo ni bakuparanga, bange abatungusipai vuru Philippines naabaha adu wa 10,000. Awere bange abatungusipai vuru Philippines naabaha ima susa 200,000, na akama awirina namangasunge Betere yo tipa ka songoda sunge tungusapai.\nWa agarã aasusa sunge kini ki kina kumbatayo vuru Betere, ani aaida bakere ba tipa si rengbe na gaani sunge. Sidu, Riigbu Bipasunge ape gupai furani nga ani gbata kiki ba tipa ka me vovo Betere rogoho. Ani amere na gu boro naangera kurii gu biroo nga ga gbingbida awaraga kini tanga ti agu akporo naadu mbembedi na be-basunge rogo gu dagbarago naadu na dungu aboro China rogoho. Ani aasasanahe singia boro ho naaida ka baga gani ba. Ani aabingo boro nga guni naaida ka baga gani ba te; zavura kura baira rago sa ki ya furani wẽ: “Aboro China naabaganga rago te. Gupai ani naamangaha nga kaa ngbe he.”\nMi nisa ga Wiriba Albert Schroeder gumbapai\nOno tie, rogo kura uru sa, kura kumba sa asana rani singia ani naida ka ngbe gako rago; ko aaga ku Amerika yo. Fuo gure, apai aye ka tona manga nga gu ani ainongo nga si amanga ya. Kura murakporo sa adiberã nga ko naida ka baga gako rago, na ko ki ngarasi gu kura aboro naadu pati ko i bagi gayo a. Ani aima ye ki ngbe gu rago zaatu nga ga gu kumba naaya furani wẽ, “aboro China naabaganga rago te.” Vuru umba regbo yo, Betere aki bara biata kisusi gu naadu mbata. Mi ima ida kuti gupai nga Yekova Mbori aima ida gupai re mangi.\nRogo 1950, mi nangia gu boro garãre adu kusende ti ga agu aboro naadu Betere yo dunduko. Ono awere, ani na diare nga agu aboro garã rani naki kisusi agu aboro dunduko du Betere no. Mi abiranga tire kandara tooni tipa pekafuo Gbia ku rogo agu aba dunduko ko naya mi ndu ku rogoho te. Rengo ngaha nga, avungure aima do re kusayo kporo, ono Yekova ima fu bakere aborokporo fere nga aguyo nga akuare aidipase. Mi ima ida kuti gupai nzunzu nga Yekova nafu agu ahe furani dunduko ani aidaha, ka i vura fu kina gini ngbatunga sunge furani vurũ. Ani na Nora nafu bakere tambuahe fu Yekova tipa agu ahe dunduko ko nafuhe furani, na ani nangarasa kura aboro nga i asadingo Yekova.—Mara. 3:10.\nTi kura regbo sa, Yesu ayambu gu barogo marã-ngbeti rimoko angia Matayo Revi, ki ya fuko: “Mo nipéke re.” Ginipai Matayo amangihe? ‘Ko ambu ahe ambu dunduko, ki guari, ki nipeke Yesu.’ (Rk. 5:27, 28) Mi aima du na momu bere a wa gure ka mbu ahe ni giire ka peka Yesu, na mi nangarasa kura aboro i mangi kina gu bangisapai re tipa ka gbia badungu amaku.\nMi na ngbarago kaa fubee kuti gu sonakumbatayo nga ga toro Philippines no\n^ genewaraga 6 ADezire Yekova nakusihe, ono i naakusanga ha berewe te.\nNGBAÕBAMBU SINZIRI (GU DU TIPA DUNGURATI) Banduru 2017\nMi Gbia gu Maku Nga ga Mangasunge na Agu Akumba Naima Nyaka Rogo Toro Yo


Oni du na Nyanyaki Idapase Kuti Kindo | Wisigopai\nCOVER SUBJECT Tipagine si Aida Mo du ti ni na Nyemu ga Mbori Kindo?\nCOVER SUBJECT Ga Mbori Kindo—Tipagine Nyakipaha ti ni fu Yesu?\nCOVER SUBJECT Ga Mbori Kindo—Gini Undo Rengbe Mo ka Gbiaha Behe?\nOni du na Nyanyaki Idapase Kuti Kindo\nOni Adu ni “ga Bakindo Aboromotumo”\nOni Bi gu Momu Nga ga Mangasunge na Yekova na Nyanyakipa Ha!\n“Oni Mói Gaoni Berã Ti Agu Ahe Du Ari Yo”\nNgbaõbambu Sinziri | Tanvuo 2014\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian Amharic Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bislama Brazilian (Fugo ni Bee) Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Marathi Mauritian Creole Maya Mexican (Fugo ni Bee) Mixe Mongolian Moore Ndebele Ndonga Nepali Norwegian Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Zande Zulu\n“Idapase nga ndikidi he, du aboro na maabangirise mbiko ho.”—EB. 11:1.\nOni mangisunge na Sanduki ti kpewaraga 15 ka fugöpai tipa . . .\ngu kidohe naadu Edene yo.\ngu mozunga naadu dagba Mbori na Abarayama na gu naadu dagbako na Davide.\ngu mozunga naadu tipa boromotumo wa Marekisedeke.\n1, 2. Ginihe rengbe ka sarani ani du na nyanyaki idapase nga, ga Mbori Kindo nika digiso gako ringbisapai tipa aboro, na tipagine? (Oni bi gu sura duti tonatonaha.)\nWANGIA ani aDezire Yekova, ani naape gupai fu aboro dedede nga ga Mbori Kindo nga ziga kuti agu apai dunduko aboro agbiatiyo na ni, na ani naagbeberã aboro kuti agu averesi rogo Ziazia Kekeapai nafura tipa gipai re. Ani nidu a na bakere wasa mbiko gu maabangirise gu Kindo re afuhe furani. Ono tie, boro mo idi kuti gupai nzunzu nga gu Kindo re nga rengo na si nika manga gupai Mbori aida si mangihe? Ginipai nasarani ani du na nyanyaki idapase kuti gi Kindo re?—Eb. 11:1.\n2 Gu Kindo Nga ga Masiya nga gu mbakadapai kina Mbori nasigiraha nitiko tipa ka digiso gako ringbisapai tipa gako kusikusiahe. Mburu gu Kindo re rii guhe ka i awonga ti ni ya nga ga Yekova rengo tipa ka zoga aboro. Gu nyanyakipa apai du tipa gi Kindo re nakodapa gaha bakindo, agu aboro nika zogarago na ko, gbiati gu rago i nika zogaha. Gu mbakadapai nga ga mozunga nasigira agi apai re, na aYekova na Wiriko nga Yesu Kristo du namangihe. Pa berã ani kurii agi amozunga re nika undo rani ani kiisi gaani rugatinapai tipa wai ga Mbori ringbisapai nika da nzunzu ti rengo na ki undo rani ani bi gupai nga he ho rengbe ka gbarasapa gi mbakadapai re te.—Oni gedi AEfeso 2:12.\n3. Ginipai ani nika wisigopai tipaha rogo gi kekeapai re na gu ngbefuoho?\n3 Ziazia Kekeapai fura tipa agu amozunga sita nandu sa na gu Kindo Nga ga Masiya du pa zogaha ku be Kristo Yesu. Agu amozunga re nga (1) gu mozunga naadu dagba Mbori na Abarayama, (2) gu mozunga nga ga aNdiko, (3) gu mozunga naadu dagba Mbori na Davide, (4) gu mozunga naadu tipa boromotumo wa Marekisedeke, (5) gu vovo mozunga, na (6) gu mozunga nga ga Kindo. Ani wisigingo wai agi amozunga re ni basasa andu sa na gu mbakadapai nga ga Kindo na kini sa ga Mbori ringbisapai tipa kpotosende na aboro digisitihe.—Oni bi gu sanduki nga “ Gu Gene Mbori Nika Digiso Gako Ringbisapai Ngbaha.”\nGU KIDOHE NAYUGO WAI GA MBORI RINGBISAPAI NIKA DIGISOTIHE\n4. A wa duhe rogo Bambata Pai, gini amozunga Yekova apepaha tipa aboro?\n4 Fuo Yekova mbakadi gi gaani bawene zegino re tipa aboro niraki rogoho, ko apepai biata tipa aboro nga: Gaani Mbori nika kusa boro ni kpiako, aboro asa kpotosende nabaha ni paradizo kini batika ruru agude rogoho, na ko aza aboro ka i ringa gu ngua nangia ngua ino wenepai na gbegberẽpai ya. (Bam. P. 1:26, 28; 2:16, 17) Ndupai aadunga ho tipa kurapai berewe te. Mbata fu Mbori kusi boro, amozunga ho ue si aaida aboro mangipai kutini tipa ka digiso ga Mbori ringbisapai. Ginipai tie naasa gupai nga gu kura amozunga kuru?\n5, 6. (a) Wai Satana aasadi ka gbarasapa ga Mbori ringbisapai? (b) Ginipai Yekova amangihe tipa gu samungu Satana akusihe ati Edene yo?\n5 Satana Bakitingbanga amangi bakere ome na ki kusi samungu tipa gbarasa ga Mbori ringbisapai. Ko amangi gipai re ni gbarasa ko pai sa dagba agu apai Mbori apehe fu aboro, gupai re aabipa gia aboro sangba Mbori. Ko aasadi gu bambata dee nangia Eva ri basa gupai Mbori apehe tipa gu ngua nangia ga ino wenepai na gbegberẽpai. (Bam. P. 3:1-5; Yugo. 12:9) Ni manga ko ho wo, ko aasovura kuti gu rengo du Mbori na ni tipa ka zoga gako kusikusiahe. Kusa, Satana aya ga Mbori amoyambu airisongo ko gbua te.—Eyo. 1:9-11; 2:4, 5.\n6 Ginipai ka Yekova amangihe tipa ka karagapai kuti gu soapai Satana akusihe Edene yo? Ko aima rengba ka gbarasa agi asamungu re. Ono ka gure ayugu gupai nga gu ga Mbori ringbisapai naadu tipa Adamu na Eva hiisi gi kpotosende re na awiriyo si amanganga te. Kuba gupai nga Mbori gbarasi agi asamungu re nibasa ti kina gu regbo re, ko akaragapai kuti gipai re na gu kura sangbanebi kia nga gu kidohe naadu ati Edene yo tipa ka sa agu apai dunduko ko apehe si da nirengo.—Oni gedi Bambata Pai 3:15.\n7. Gu kidohe naadu Edene yo nafu gini mabangirise furani tipa wo na atita ru?\n7 Vurube gu kidohe Yekova amangihe Edene yo, ko asaringbanga wo na atita ru nga gu narukuba Satana Bakitingbanga gbiati agu aboro dunduko nasongoda wai ko asovura kuti ga Mbori rengo tipa ka zoga aboro. Ndikidi Mbori afu pagbia fu tita dee tipa ko gbarasi Satana. Rogo gi gene re, gu kidohe naadu ati Edene yo anyakasi gupai nga i nika gbarasa gu boro natona mburu samungu Edene yo na ki di surungba gako mangapai kusayo, na si ayugu guhe a Mbori nika mangasunge na ni tipa ka manga gipai re.\n8. Ginipai rengbe ani ka pehe tipa gu dee gbiati gu tita ri si adu nga Yekova nika amangasunge nayo?\n8 Da si adu nga ni nika ngia tita gu dee re? Wa duhe nga gi tita dee re aye tipa ka fitika rii wo, du rogoyo nga ka ‘gbarasa’ Satana Bakitingbanga nga gu boro du ni toro, si aaida gu tita dee re du a ni toro. (Eb. 2:14) Sidu tie, gu dee si adu nga ri nika vunga gi gu dee re, si aida ri du a ni toro. Wa si adu nga atita wo aima nge, si aima mbu tipa ka ino gu boro nika ngia gi tita dee re tipa agarã naambeda kuti 4,000 fuo Yekova mangi gu kidohe naadu Edene yo re. Ti kina gu bangisa regbo re, Yekova amangi kura amozunga ni dunguhe naayugopa gu tita dee re na kini kido gako amoyambu nga gu tita dee re nga gu mbakadapai Mbori nika mangasunge na ni ka nyasariipa gu gbegberẽ apai Satana aye na ni kurii aboro.\nGU MOZUNGA NAYUGOPA GU TITA DEE RE\n9. Gini mozunga Yekova amangihe na Abarayama, na gini regbo si atona mangasunge ti ni?\n9 Agarã ue kutu fuo Yekova saringbanga Satana, ko aya fu gu bakumba nangia Abarayama ko guari rogo gu kpuko naadu Ura Mesopotamia yo ka ndu ku ringara Kanana yo. (Amo. 7:2, 3) Yekova aya fuko wẽ: “Mo gúari rogo ga ringara dagba agumero na rogo ga bamo kporo, ka ndu ku rogo gu ringara mi ka yugo ho foro. Mi ki sa ro ni bakere rikaaboro, mi ki fu maku foro, ki kiisi rimoro ni bakere he, mo dú ni bafumaku. Mi ki fu maku fu agu yo nikafu maku foro, na gu ni nikatiwa ro, mi atíwa ni. Mbiko ro i ka fu maku ti ni fu angbatunga aboro zegino dunduko.” (Bam. P. 12:1-3) Gere nangia tonatona gu mozunga Mbori amangihe na Abarayama. Boro ho ini gu regbo nzunzu Yekova amangi gi mozunga re ti ni na Abarayama te. Ono tie, si atona mangasunge rogo gu garã nangia 1943 M.B.K., ho ko aguari ni Arana yo ka si gu Di nga Ferata, garãko adu nga 75.\n10. (a) Wai Abarayama ayugu nyanyaki idapase kuti ga Mbori akidohe? (b) Gini futufutuapai Yekova atona ka kusaha yeye tipa tita dee?\n10 Yekova atingidi Abarayama na gi mozunga re bara dunguhe, na kini pepa kura futufutuapai tipaha. (Bam. P. 13:15-17; 17:1-8, 16) Na ho Abarayama ayugu nyanyaki idapase ni kuti ga Mbori kidohe ni ida ko ka fu wiriko ni motumo, Yekova anyakasipa gi mozunga re na ki kidoko nga si nika manga amanga. (Oni gedi Bambata Pai 22:15-18; AEbere 11:17, 18.) Fuo gi mozunga re tona mangasunge, Yekova ayugu gu nyanyakipa pai naadu tipa tita dee. Ko aya gi tita dee re nika ye rogo ngbatunga Abarayama yo, na ki nge ni bakerehe, na kingia abakindo, na ki gbarasi avurayo, na ki gbia kura dungu amaku.\nAbarayama adu na nyanyaki idapase kuti ga Mbori akidohe (Oni bi genewaraga 10)\n11, 12. Wai Ziazia Kekeapai ayugo gupai nga gu mozunga Mbori amangihe na Abarayama na bakere digisidigisi rogoyo ti ni, na rogoyo nga gine furani?\n11 Wa vura duhe nga gu mozunga Mbori amangihe na Abarayama adigisitihe kuti atitako ho i arimi ni ku rogo Ringara Mokido, Ziazia Kekeapai nayugo gupai nga kurapai kinaho gipai re ayugoho rogo toro yo. (Gara. 4:22-25) Ga Mbori toro adu kugii Pauro ko sakirogo gipai re nga bambata papara tita Abarayama nga Kristo na ue papara tita Abarayama nga gu mbedimbedi aKristano du bangeyo nga 144,000. (Gara. 3:16, 29; Yugo. 5:9, 10; 14:1, 4) Gu dee navungu gi tita dee re nga “gu Yerusarema du ari yo” nga ga Mbori papara riigbu du na agu aboro rogoho nga atoro. (Gara. 4:26, 31) Gu mozunga Mbori amangihe na Abarayama akidohe nga, gu tita dee re, ko nika ye na amaku fu aboro.\n12 Gu mozunga Mbori amangihe na Abarayama aayugo gupai nga gu Kindo nga ga ngbangbaturũ re nika daada ni rengo, na si azakigene fu Bakindo na agu aboro nika zogarago na ko i dikumbo gu Kindo re. (Eb. 6:13-18) Si adu nga gi mozunga re nika mangasunge tipa bagizo regbo wai? Bambata Pai 17:7 naya, si nga “nyenye mozunga.” Si nika mangasunge daho gu Kindo Nga ga Masiya nika gbarasa avura Mbori ni na ki fu maku kurii aboro auru kpotosende ane. (1 Kor. 15:23-26) Nirengo, agu aboro nika raka ti gu regbo re auru kpotosende nika gbia undo nyeanye kindi. Gu mozunga Mbori amangihe na Abarayama ayugo gupai nga Yekova ima diaberã tipa ka digiso gako ringbisapai tipa ruru aboro “hisi kpotosende”!—Bam. P. 1:28.\nGU MOZUNGA NAYUGO GUPAI NGA GU KINDO RE NIKA NYEANYE KINDI\n13, 14. Ginipai gu mozunga Mbori amangihe na Davide ayugoho nibipa gu zogarago nga ga Masiya?\n13 Gu kidohe Mbori amangi Edene yo gbiati gu mozunga Mbori amangihe na Abarayama nasigira nyanyakipa pai tipa ga Yekova bakere pagbia nga mburuhe rii gako ruru arugute, na kina gu bangisapai re du tipa gu Kindo Nga ga Masiya. (Tam. 89:14) Ya mo gu Kindo Nga ga Masiya nika da ni gbegberẽhe si ki idi i dihe kusayo? Gu kura mbakadapai nga ga mozunga nayugo gupai nga gipai re amanganga te.\n14 Ani bingo gupai Yekova akido Bakindo Davide tipaha vurube gu mozunga Mbori amangihe na ko. (Oni gedi 2 Samuere 7:12, 16.) Yekova amangi gi mozunga re na Davide ti gu regbo ko aazogarago Yerusarema yo na ki kidoko nga Masiya nika ye rogo ngbatungako yo. (Rk. 1:30-33) Sidu, Yekova ayugu gu ngbatunga Masiya nika ye rogoho na ki pe gupai nga ko nika fu gu Kindo Nga ga Masiya fu gu tita Davide “du he ni gako.” (Yeze. 21:25-27) Vurube Yesu, Mbori “anyákasa” gu zogarago nga ga Davide nyeanye kindi. Nirengo, tita Davide “anyé anye kindi, na gako mbatabakindo a wa du uru.” (Tam. 89:34-37) Nirengo, gu zogarago nga ga Masiya agberãnga te, na agu apai si nika mangaha nika nyeanye kindi.\nGU MOZUNGA DU TIPA SUNGE ABOROMOTUMO\n15-17. Nibi gu mozunga naadu tipa boromotumo wa Marekisedeke, gini kura sunge gu tita dee re ka mangaha, na tipagine?\n15 Wa vura duhe nga gu mozunga Mbori amangihe na Abarayama gbiati Davide aima yugo gupai nga gu tita dee re nika ngia bakindo, sunge abakindo nisaha aarengbanga ka fu amaku fu aboro dunduko te. Tipa aboro gbia maku wenengai, si aidi i di ingapai tiyo kusayo na ki sayo i da ni papara ga Yekova ruru amoyambu du ngbangbaturũ yo na auru kpotosende ane. Tipa ka manga gipai re, si aida gi tita dee re mangisunge a ni boromotumo. Bakusiahe amangi gu kura mbakadapai tipa gipai re nga gu mozunga naadu tipa boromotumo wa Marekisedeke.\n16 Yekova ayugupai vurube Bakindo Davide nga ko nika manga gu kura mozunga na Yesu du na rogoyo ue nga: ka sako ko ‘súngu ku kumbabeko’ daho ko kadu ni na pagbia kurii avurako na ki du ni ‘boromotumo nyeanye kindi wa Marekisedeke.’ (Oni gedi Atambuahe 110:1, 2, 4.) Tipagine si adu ti ni nga ko du ni ‘boromotumo wa Marekisedeke’? Mbiko dungu agarã kusayo mbata fu atita Abarayama raki rogo Ringara Mokido, Marekisedeke nangia bakindo Sarema, ko angia gu “boromotumo nga ga [gu] Mbori nga Bahe.” (Eb. 7:1-3) Kina boro Yekova nafu gu sunge re fuko ko mangihe. Ko nga gu yangara boro Ziazia Kekeapai nafura tipa ni nga ni angia bakindo na ni boromotumo. Kurigure, wa duhe nga pangbanga ho nayugo gupai nga kura boro ho nadiba ko te, ani rengbe ka ya tiko ko nga “gu boromotumo namangisunge nyeanye kindi.”\n17 Yekova sia Yesu ko du ni boromotumo vurube gu mozunga ko amangihe na ko, na ko nika nye ni ‘boromotumo nyeanye kindi wa Marekisedeke.’ (Eb. 5:4-6) Gipai re nayugo gupai nga Yekova ima diaberã tipa ka mangasunge na gu Kindo Nga ga Masiya tipa si digisi gako bambata ringbisapai tipa aboro na kpotosende.\nGU MOZUNGA DU TIPA GU MBAKADAPAI NGA GA KINDO\n18, 19. (a) Agu amozunga ani nawisigihe tipa Kindo re, ginipai si ayugoho tipaha? (b) Gini asanahe nye koyo?\n18 Ka ani ngererii agu amozunga biata ani nawisigipai tipaha re, ani nabi wai abi si andu sa na pa gu Kindo Nga ga Masiya na wai du gu Kindo re rii gu mbakadapai Yekova amangihe. Gu kidohe Mbori amangihe Edene yo nasa Yekova ko digisi gako ringbisapai tipa aboro na kpotosende vurube tita dee. Da nika ngia gu tita dee re, na gini sunge ko nika mangaha? Gu mozunga Mbori amangihe na Abarayama nafu karagapai furani kuti gipai re.\n19 Gu mozunga Mbori amangihe na Davide fura tipa gu ngbatunga si adu nga bambata papara gu tita dee re nika ye rogoho, na si fu rengo fuko ko zogorago auru kpotosende tipa agu apai gu Kindo re ka mangaha nyeanye kindi. Gu mozunga naadu tipa boromotumo wa Marekisedeke nasa gu tita dee re ko mangisunge ni boromotumo. Ono tie, Yesu adu nga nisako kuti gu sunge nga ga dia ingapai kusayo ti aboro te. I mbedi gu kura aboro a na ziazia toro tipa i mangisunge ni abakindo na ni aboromotumo na ko. Wari agu aboro re ka ye ni? Ani nika sakapai tipa gipai re rogo gu kekeapai ngbefuo gere.\nGU GENE MBORI NIKA DIGISO GAKO RINGBISAPAI NGBAHA\nGu kidohe Yekova amangihe Edene yo na yugo gupai nga ko nika mangasunge na Kindo ka digiso gako ringbisapai tipa kpotosende na aboro. Agu amozunga sita nadigiso ga Mbori ringbisapai nga:\nGU MOZUNGA MBORI AMANGIHE NA ABARAYAMA\nDAGBA: Yekova na Abarayama\nNDU MANGAHA: Si namanga mbakadapai tipa gu ‘tita dee’ du rogo Bambata Pai 3:15 zogorago rogo Kindo\nGU MOZUNGA NGA GA ANDIKO\nDAGBA: Yekova na aYisaraere\nNDU MANGAHA: Si nabanda ‘tita dee’ na si nandu na aboro koyo du Masiya ni\nGU MOZUNGA MBORI AMANGIHE NA DAVIDE\nDAGBA: Yekova na Davide\nNDU MANGAHA: Si nasigira pa ye ga Masiya Kindo rogo ngbatunga Davide, na agu apai Kindo ka mangaha nika du nyeanye kindi\nGU MOZUNGA DU TIPA BOROMOTUMO WA MAREKISEDEKE\nDAGBA: Yekova na Yesu\nNDU MANGAHA: Si namanga mbakadapai tipa Yesu nga bambata papara ‘tita dee’ ko da ni bakindo na ni boromotumo nyeanye kindi\nDAGBA: Yekova na agu aYisaraere nga ga toro yo\nNDU MANGAHA: Si nasa agu aKristano nga 144,000 i da ni awiri Mbori na ni ue papara ‘tita dee’\nGU MOZUNGA NGA GA KINDO\nDAGBA: Yesu na agu aYisaraere nga ga toro yo\nNDU MANGAHA: Si nakoda mbedimbedi aKristano na Kristo i zogorago ni abakindo na kini mangisunge ni aboromotumo ngbangbaturũ yo\nTanvuo 2014 | Ga Mbori Kindo—Wai Rengbehe ka Undo Ro?\nNGBAÕBAMBU SINZIRI Tanvuo 2014 | Ga Mbori Kindo—Wai Rengbehe ka Undo Ro?


Oni Moi Bangironi Fuo Gupai Nyakipaha Gbe—ga Yekova Bakerepa Gbia | Wisigoho\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian American (Fugo ni Bee) Amharic Amis Angolan (Fugo ni Bee) Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Australian (Fugo ni Bee) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Bolivia (Fugo ni Bee) Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) British (Fugo ni Bee) Bulgarian Cakchiquel (Central) Catalan Cebuano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chinese (Fugo ni Bee) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Cuban (Fugo Ni Bee) Czech Czech Republic (Fugo ni Bee) Dangme Danish Digor Douala Dutch Ecuadorian (Fugo ni Bee) Edo Efik English Estonian Ewe Fijian Filipino (Fugo ni Bee) Finnish Finnish (Fugo ni Bee) Fon Franch (Fugo ni Bee) French Ga Garifuna Georgian German German (Fugo ni Bee) Greek Greek (Fugo ni Bee) Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Hungarian (Fugo ni Bee) Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian (Fugo Ni Bee) Indonesian Indonesian (Fugo ni Bee) Isoko Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Jula Kabiye Kannada Kenyan (Fugo ni Bee) Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean (Fugo ni Bee) Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malawi (Fugo ni Bee)) Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican (Fugo ni Bee) Mingrelian Mixe Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan (Fugo ni Bee) Persian Peruvian (Fugo ni Bee) Pidgin (Cameroon) Polish Polish (Fugo ni Bee) Portugal (Fugo ni Bee) Portuguese Punjabi Quebec (Fugo ni Bee) Quechua (Ancash) Quechua (Bolivia) Romanian Romanian (Fugo ni Bee) Russian Russian (Fugo ni Bee) Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak (Fugo ni Bee) Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish (Fugo ni Bee) Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Venda Venezuelan (Fugo ni Bee) Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe (Fugo ni Bee) Zulu\n“I ki ini he ya kina ro sa, du rimoro nga Yekova, nga gu Ko nga Bahe ki susi auru kpotosende dunduko.”—Tam. 83:18.\nABIA: 46, 16\nGINIPAI WIRIKI ONI HE?\nTipagine du pa dia gbarasarimo kusayo ti ga Yekova bakere pagbia ti ni ni gu nyanyakipa pai nabi ngbatunga aboro dunduko?\nWai du ga Eyobo padu ni ruruse ti regbo asada asongodi ga Yekova bakere pagbia, ono gini tooni iraira bipai Eyobo aye kadu na ni?\nGini bete nyanyakipa agene ani ayugo gupai nga ani nasongoda ga Yekova bakere pagbia ngbaha?\n1, 2. (a) Gini nyanyakipa pai nabi ngbatunga aboro dunduko? (b) Wai du nyakipa bi ani gu pai re na nyanyakipaha?\nTIPA badungu aboro areme, guhe i abihe na nyanyakipaha gbe nga marã. I namaa berãyo tipa kina dungura aũkumuko watadu kakuti agu ahe du beyo. Tipa kura aboro, aborokporo, padu wenengai ti kpotose, watadu agu apai du boro na diabese rogoho nga agu apai i abihe nga si nyakipaha kisusi.\n2 Ono tie, gu nyanyakipa pai gbe nabi rani dunduko nga pa dia gbarasarimo kusayo ti ga Yekova bakere pagbia. Si naida ani banda tirani tipa ka bangirani gonga ti gi nyanyakipa pai re ya. Wai du rengbe bangirani ka go ti ni? Ani ima rengba kaa maa bangirani gbe tipa kina agu apai nga ga raka, bangirani kini go ti wai nzunzu nyakipa dia gbarasarimo kusayo ti ga Yekova bakere pagbia. Watadu ani rengbe ka mbu gu dungu fudifudiapai ani agbia tirani na ni si sarani ani mbu berẽpa gu nyanyakipa pai re. Ono ka ani aabi pa dia gbarasarimo kusayo ti ga Yekova bakere pagbia na nyanyakipaha, ani nika du na rengba ka sovura kuti agu akpakarapai ani agbia tirani na ni na aʹuru dunduko. Na si nika sarani a ani mbedi na Yekova wenengai.\nTIPAGINE NYAKIPAHA TI NI GBE?\n3. Gini apai Satana akusihe nibipa ga Mbori zogarago?\n3 Gu mangapai nga ga Satana Bakitingbanga adu wai ka i ya Yekova amanganga pai na gako bakere pagbia ngba ruru gene te. Ko aya ga Mbori zogarago ni gbegberẽhe na Yekova naká na wene apai be agu aboro ko akusi yo. Ringbisihe kuti Bakitingbanga, aboro arengbe kadu na bakere ngbarago kidu wenengai ka si adu nga i nazoga tiyo. (Bam. P. 3:1-5) A wa tiiworo fugo Satana aayugoho, ko aya boro ho du ni ruru ni fu Mbori kpotoniyo te, na ai boro rengbe ka ká ga Yekova zogarago ka ni du rogo kere fudifudipai. (Eyo. 2:4, 5) Ringbisihe kuti ga Bakitingbanga soapai, Yekova nambu regbo tipa agu apai aboro asusa rogoho yugu gu rengo du tipa raka tii gu zogarago angianga ga Mbori ya.\n4. Tipagine si aida i rugusi gupai arugusa ti ni nga ga bakere pagbia?\n4 Rengo ngaha nga, Yekova ima inoho nga agu apai Bakitingbanga apekehe tipa ko re nga zire. Tipagine Mbori nasia ka mbu gi pai re ti ni si niindu kumbatayo, kini mbu regbo fu Satana ko asadi ka yugo gako pai ni rengo? Karagapai kuti gu sanahe re nakoda aboro gbiati amaraika dunduko. (Oni gedi Atambuahe 83:18.) Gu kurapai berewe nga, gu bambata arogotise Mbori ambakadi yo aká ga Yekova zogarago, na kina gu bangisa pai re dungu kura aboro adigi nimangihe da ku areme. Gipai re ima rengba ka sa kura aboro i nibakibangiriyo singia ga Bakitingbanga pai aduadu ni rengo. Wadu he nga gupai re ata runga berã aboro yo watadu amaraika te, zangagiatise nika du kindi dagba rikaaboro, angbatunga aboro, aborokporo gbiati aboro dunduko ni basasa. Ono ho i nika dia gbarasa rimo ni kusayo ti ga Yekova bakere pagbia, aboro dunduko nika du kutii bee gako ruru zogarago nyeanye kindi. Zereda nika karaga tihe ku rogo zegino dunduko.—Ef. 1:9, 10.\n5. Gaani bangiriba nga gine nibipa songoda gupai du tipa ga Yekova bakere pagbia?\n5 I nika dia gbarasa rimo adia kusayo ti ga Mbori bakere pagbia na gu zogarago nga ga Satana gbiati ga aboro nika ti ati na i nika gbarasaha agbarasa kusayo. Ga Mbori zogarago vurube gu Kindo Nga ga Masiya nika duadu na diabese, na ti gu regbo re, agu aboro nakakuti ruru mangaapai aima yugoho nga aboro ima rengba ka ngbe na ga Mbori zogarago. (Yes. 45:23, 24) Ya mo mo naida kadu dagba agu aboro naka kuti ruru mangaapai kidu ni agu aboro nasongoda gu bakere pagbia nga ga Yekova? Zanga kapa, mo naida aida kadu dagbayo. Tipa kadu ni agu aboro nakakuti ruru mangaapai, si naida ani moi bangirani kuti gu nyanyakipa pai re na ki gi rogo wai yo nyakipaha nzunzu.\nDIA GBARASA RIMO KUSAYO NYAKIPAHA KISUSI GAANI BATA\n6. Wai du nyakipa dia gbarasa rimo kusayo ti ga Yekova bakere pagbia?\n6 A wa ani nibihe, dia gbarasa rimo kusayo ti ga Yekova bakere pagbia nga gu nyanyakipa pai gbe nakoda ngbatunga aboro dunduko. Paha ima nyakaha kisusi gu ngbarago nga ga ai boro. Ya mo gu rengo re nayugo gupai nga nyakingo pa gaani bata te watadu Yekova aberãnga parani nzunzu te? Wagusa te. Tipagine adunga ha ti ni wo ya?\n7, 8. Tipagine du dia gbarasa rimo kusayo ti ga Mbori bakere pagbia akoda pa digiso gako akidohe ti ni?\n7 Yekova ima kpinyemu ngbatunga aboro dunduko na ko nabiyo na nyanyakipa yo. Ko aidi ka mangasunge na kure Wiriko tipa ani du na rengba ka gbia nyenye bata. (Yo. 3:16; 1 Yo. 4:9) Ka Yekova aadigisongo gako akidohe ya, ka Bakitingbanga ayambu Mbori nga irazire nga ko nga gu boro naka na weneapai be aboro na kini zogo yo ngba gbegberẽ gene. Ka si ayugu gupai ayugoho a nga rengo du asogo rengo ni naapehe nga: “Wari du gu kidohe ni tipa ye ko berewe? Bambiko tona ti rago ti abarani ni rame, ahe dunduko nanye wa si adu rago tonatona manga ahe.” (2 Pet. 3:3, 4) Sidu, Yekova nika ida gupai nga dia gbarasa rimo kusayo ti gako bakere pagbia kodi bata nga ga aboro giasangba! (Oni gedi Yesaya 55:10, 11.) Kurigure, ga Yekova nyemuse nayugo pa wai du gako bakere pagbia. Sidu, ani rengbe arengba kadu na kido nga ko nikaa kpinyemu gako ruru amoyambu, kini biyo na nyanyaki payo ti aregbo dunduko.—Gate 34:6.\n8 Ho ani aida ni kuti gupai nga ga Yekova bakere pagbia na nyanyakipaha gbe, ani abingo pa gaani bata na paha kusende te watadu si ayugongo gupai nga parani anyakanga bangiri Mbori te te. Gu pai gbua ani amangaha nga ani na ruru bipai ni maa ani ga Yekova bakere pagbia gbiati gaani bata rogo gaha ndikidi bangiriaba. Gu ruru bipai re na nyanyakipaha ka ani aida ka maa bangirani fuo gipai du nyakipaha kisusi re na ki ngbe na ga Yekova ruru zogarago.\nGUPAI ANI AWIRIKAHA T I DU NA RURU BIPAI\n9. Ginipai Satana apehe nibipa Eyobo? (Oni bi gu sura duti tonatonaha.)\n9 Gupai si aida ani du na ruru bipai ti ni ni kekehe rogo gu kitabu nga ga Eyobo, nga kitabu sa dagba agu akitabu nga ga Ziazia Kekeapai i akehe bakuru kusayo. Yo nga ni re, ani nawirikapa gupai Satana apehe nga ka i rungosi Eyobo ni kerehe, ko nambu Mbori kindi. Satana afu gu berãpai fu Mbori nga kinako nitiko rungosi Eyobo. Yekova aamanganga ha wo te, ono ko ambu Satana ko asadi Eyobo, ni ya ko fu Satana: “Agu ahe dunduko du be ko si kina tii be ro.” (Oni gedi Eyobo 1:7-12.) Vuru wiri umba regbo yo, ga Eyobo amoyambu, gbiati awiriko bawe ko akpinyemuyo gbe akpiki, na pa agu ahe naasongoda raka ko ki gberẽ dunduko. Satana amangi gipai re rogo gu gene yo naangera wa ka i ya Mbori du nitiko naaye na agu arungo re kuti Eyobo. (Eyo. 1:13-19) Fuo gure, Satana aukadi Eyobo na kere kaza. (Eyo. 2:7) Gako imisiri akii kina kumbatayo be gu gbegberẽ afugo nangia ga diako gbiati agu akumba biata namangi tiyo nga i angia wene abakureako.—Eyo. 2:9; 3:11; 16:2.\n10. (a) Ginipai Eyobo amangihe nga gu nayugu pa gako kakuti ruru mangaapai fu Mbori? (b) Rogo gini gene ko aye kadu na wiri iraira bipai?\n10 Sangbana gupai Satana agumbaha angia gine? Ga Satana pai aima yugoho tihe ni zire. Eyobo aká ka sa giiko na Mbori. (Eyo. 27:5) Ono tie, Eyobo aima ye kadu na wiri iraira bipai tipa bete regbo. Ko atona kaa berã kina pa wai ko adu ni ruruko, zavura kini idi ka ino ndu gupai ko aarungo ti ni. (Eyo. 7:20; 13:24) Ani ima rengba ka berãha nga ga Eyobo pai aruaru nibipa agu arungosiro ko aandu rogoho. Ono tie, Mbori abi gupai nga si naida ko rugu ga Eyobo berãpai arugaha. Ginipai Yekova agumbaha fuko?\n11, 12. Ginipai Yekova aundo Eyobo ko rugutiko na ni, na wai du Eyobo amangipai kutini?\n11 Akapita biama rogo gu kitabu nga ga Eyobo hi be afugo Yekova fu Eyobo, tona ti kapita 38 kuti 41. Ba ho ani abi gupai rogoho nga Mbori ape ndu gupai nzunzu fu Eyobo ko aarungo ti ni te. Gu memepai naadu rogo afugo Yekova yo angianga ka sakarogo ndu gupai yo ko aarungo ti ni te, si du wa ka i ya Mbori naida ka rugusa gupai bangiri Eyobo nga ko naarungosi ko te te. Kuba gure, Yekova aaida ka undo Eyobo ko ini pa wai pako adu kusende ti Mbori du ni bakere ko. Na ko aundo Eyobo ko bi gupai nga kura nyanyakipa apai kinaho si aaida Eyobo naabaka bangiriko tipaha. (Oni gedi Eyobo 38:18-21.) Gipai re aundo Eyobo ko ye kadu na ruru bipai berewe.\n12 Ya mo Yekova angia kere iigirã boro ka fu gu ngbatunga rugute re fu Eyobo, nga guko naima hi kere fudifudiapai? Mbori angianga kere boro te, na Eyobo aaberãnga ha wo a te. Wa Eyobo avura du rogo kere arungosiro vurũ, ko aima ye ka tona fura na tambuahe. Ko ape gupai nga: “Mi payasi tire ki sa gi berã rogo nvutu na kuke yo.” Gure angia sangbana ga Yekova nyanyaki rugute, nga gu naadu a ni wenehe. (Eyo. 42:1-6) Mbata kusayo, Eyobo aima gbia rugute a be gu paranga kumba nangia Eriu. (Eyo. 32:5-10) Fuo Eyobo di ga Mbori rugute kugume na ki rugusi gako bipai, Yekova atakipande pa ida ko na ga Eyobo du ni ruruse ti regbo asada fu kura aboro.—Eyo. 42:7, 8.\n13. Wai du ga Yekova rugute arengbe ka undo Eyobo tingbafuo gako fudifudiapai?\n13 Ga Yekova rugute aima rengba kaa undo Eyobo kindi kumbatayo zavura tifuo nyasa gako fudifudiapai. Ngba gini gene? Sidu, wa vura duhe nga, “Yekova afu maku fu Eyobo ti kusa rago susi gu naadu mbata,” si nawira gupai nga si aima dia regbo tipa Eyobo u na gako apai ki karagatihe kubaha. Kusa ko aye “ki du na awiriko nga akumba saba na ade biata.” (Eyo. 42:12-14) Nirengo, nyemu bibi agu awiri Eyobo Satana aimiyo anaamanga ko amanga. Si nawira gupai nga ko anaatingidapa gako arungosiro atingida ti kura aregbo. Ka si vura du nga ko aima ye ki gi tiko na ndu gupai ko adu ti ni rogo fudifudiapai, ko aima rengba kaa berã nga tipagine si aidaha aida ti ni ko rungo wa gure. Singia gini apai ko anaaberãha, ko ani berẽ aberã kurii ga Yekova rugute. Mangaha wo anirengbe ka undoko ko du na ruru bipai na kini fu wasa fuko.—Tam. 94:19.\nYa mo ani rengbe ka ngera ki susi gaani akpakarapai tipa ka bi gu rengo du ti ni? (Oni bi genewaraga 14)\n14. Ginipai rengbe ani ka wirikaha ti gu pangbanga du tipa Eyobo?\n14 Ani ima rengba a kadu na ruru bipai na ki gbia wasa ti gu pangbanga nga ga Eyobo. Gu kurapai berewe nga, Yekova abandaha ‘tipa gaani wirikapai, ani moi bangirani mbiko gu zera nga ga kekeapai na wasa.’ (Rom. 15:4) Ginipai ani awirikaha? Gu banguapai ani awirikaha nga: Ka ani naaberãnga kina tipa raka rani gbe bangirani ki go ti gipai nyakipaha gbe re ya, nga pa dia gbarasarimo kusayo ti gu bakere pagbia nga ga Yekova. Na si naida ani rugutirani na gupai nga gaani bangiriba rogo gi nyanyakipa pai re nakoda nye ani ni rururani zavura rogo akpakarapai, wa gu Eyobo amangihe.\n15. Ginipai gaani padu ni ruruse rogo asada adigisoho?\n15 Tipagine duhe ti ni ni pa wasa ka berãkurii wai nyakipa gaani padu ni ruruse? Bambiko ho ani agbiatirani ni na aʹasada, pai kinaho si amangaha. Kuba gupai nga si yugu gupai nga rago ima gberã ti Yekova na ani, si naundo rani ani yugu gupai nga ani nasongoda ga Mbori bakere pagbia. (Snz. 27:11) Gaani hipai nakusa “inahe” na kini nyakasi gaani mabangirise. (Oni gedi ARomo 5:3-5.) Gu pangbanga du tipa Eyobo nayugo gupai nga “[Yekova] na bakere nunga ti ko, na bakere inapai.” (Yak. 5:11) Sidu, ani ima rengba kadu na kido nga ko nika fu mosoro afu furani gbiati agu aboro dunduko nasongoda gako bakere pagbia. Ino gipai re naundo rani ani “dati zera dũ na gbanga hipai ni ngbarago.”—Koro. 1:11.\nONI NAAMAA BANGIRONI KINDI\n16. Tipagine si aida ani naatingida tirani ti ni na wai nyakipa songoda ga Yekova bakere pagbia?\n16 Nirengo, maa bangirani sa dia gbarasarimo kusayo ti ga Yekova bakere pagbia ima rengba kadu ni mbumbuhe. Gaani fudifudiapai ima rengba kadu wa ka i ya si nafu afu ri omerani ti kura aregbo. Zavura agu arukutuhe ima rengba kaa ta rirani yo ka ani aberã gbe kina kuriihe. Sidu tie, si naida ani naatingida tirani dedede na wai nyakipa songoda ga Mbori bakere pagbia ho ani agbiatirani ni na akpakarapai.\n17. Wai rengbe manga ga Mbori sunge dedede ka undo rani ani moi bangirani sa gupai nyakipaha gbe?\n17 Ndu kindi kumbatayo kaa manga ga Mbori sunge dedede ima rengba ka undo rani ani naamaa bangirani sa gupai nyakipaha kisusi. Ni kpiapai, Dezire Yekova rimori angia Renee awoki be gu kaza nayosorasi papara boro na bangabanga igirã gbiati kansa. Ho ri adu ni bambungua yo, ri amangi dezirepai fu agu aboro naamangasunge bambungua yo, aborokaza, gbiati agu aboro naaye kaa bi ri. Rogo gu kura bambungua sa, ri adi asaa nga 80 kuti tungusapai vuru gimo yo ue na beberehe gbua. Zavura ho Renee aambeda ni na kpio, bangiiri aagonga ti ga Yekova bakere pagbia te. Gure asa gupai nga bete gari aigirã zorõ.\n18. Wai du pangbanga nga ga wirina sa ayugopa gu undo duti songoda ga Yekova bakere pagbia?\n18 Rengo ngaha nga, si naida ani moi bangirani sa gupai nyakipaha gbe ho ani agbia tirani ni na fudifudiapai rogo aʹuru na aʹuru. Jennifer amangi rame biata ku ba-tiyara yo kaa pido tiyara tipa ka ndu na ni ku rogo gari rago. Gu uru anida i ki ya fuyo tiyara andunga areme te. Mbiko gupai nga ri adu ni sari na ki ima mbu, ri aima rengba kadu rogo kere gberãrago. Ono kuba gure, ri amangi kparakpee tipa ka bi wai rengbe ri ka undo kura aboro rogo toro yo, nga aguyo naadu a rogo gberãrago wa kina ri. Sangbanaha angia gine? Ri amangi dezirepai fu dungu aboro na ki kparaka dungu awaraga. Ri ape gupai nga, “Wa mi avura du rogo fudifudipai, mi abi gupai nga Yekova aima fu maku fere na ki fu bakere ome fere mi tindi rimoko ngba wene gene.” Nirengo, ri aamaa bangiiri sa ga Yekova ringbisapai.\n19. Gini bipai du ga Yekova aboro na ni tipa gako bakere pagbia?\n19 Aboro ndikidi pambori nabi ga Yekova bakere pagbia na nyanyakipaha, na gipai re nakpara yo ti aboro zire pambori. Ga Mbori aboro aima digo ni songodi gako bakere pagbia. Wa du ani ni agu aboro nasongoda ndikidi pambori, si naida ani dunduko ni basasa du na kina gu bangisa bipai nga ga Ziazia Kekeapai re.\n20. Wai du Yekova abi gu ome oni amangaha ka songoda gako bakere pagbia?\n20 Si naida oni du na kido nga gu ome oni amangaha ka songoda ga Yekova bakere pagbia nimanga oni sunge fuko wenengai na nihi oni aʹasada, ko nabihe na nyanyakipaha. (Tam. 18:25) Gu kekepai naye fuo gere nika fura berewe gbe tipa ndu gupai si aida oni songodi ga Yekova bakere pagbia ti ni na kpotoroni yo dunduko gbiati wai rengbe oni ka songodaha.


Mo ni Takpata Ata Kindi Tipa ga Mbori Amaku | Wisigoho\n‘Ka Bero Rungbura Nga Ya’\nMo ni Takpata Ata Kindi Tipa ga Yekova Amaku\nSongoda Wene Pangbanga Barangba Agbia Ngbii\nYa mo Gamo Gene Vo Roko Nafu Taarimo fu Mbori?\nOni Gbia Undo be ga Yekova Ngbembatayo Areme\nRukutu Agude, Oni Nyakasi Gaoni Idapase\nAvunguagude, Oni Undo Awironi I Sonosi Idapase\nNgbaõbambu Sinziri (Gu du Tipa Dungurati) | Mbirinvuo 2016\nMO GEDIHE ROGO Acholi Afrikaans Albanian American (Fugo ni Bee) Amharic Angolan (Fugo ni Bee) Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Australian (Fugo ni Bee) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) British (Fugo ni Bee) Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chinese (Fugo ni Bee) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Czech Dangme Danish Dutch Ecuadorian (Fugo ni Bee) Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Finnish (Fugo ni Bee) Fon Franch (Fugo ni Bee) French Ga Georgian German German (Fugo ni Bee) Greek Guarani Gujarati Gun Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian (Fugo Ni Bee) Indonesian Indonesian (Fugo ni Bee) Isoko Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Korean Korean (Fugo ni Bee) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lhukonzo Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mbunda Mexican (Fugo ni Bee) Mingrelian Mixe Mongolian Moore Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan (Fugo ni Bee) Persian Peruvian (Fugo ni Bee) Polish Polish (Fugo ni Bee) Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Runyankore Russian Russian (Fugo ni Bee) Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish (Fugo ni Bee) Sranantongo Swahili Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Urhobo Uzbek Venda Venezuelan (Fugo ni Bee) Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe (Fugo ni Bee) Zulu\n“Mo ata kpata na Mbori na aboro a, ki di be yo.”—BAM. P. 32:28.\nABIA: 23, 38\nGINI APAI RENGBE ANI KA WIRIKAHA BE . . .\nYakobo na Raere?\n1, 2. Gini akpakarapai ga Yekova amoyambu asovura kutini?\nNAATONA ti gu bambata ruru kumba nangia Ebere dati gi gaani regbo re, ruru airisimbori aima digo ni sota na apai. Gu mokedi nangia Pauro akepai fu agu aKristano nangia aEbere nga i ‘ahi bakere vura ni aima,’ wa i amanga ome tipa Yekova idi na yo na ka gbia maku beko. (Eb. 10:32-34) Pauro aringbisi gu ome aKristano amangaha kuti gu ome abamangi abaangirã anaamangaha ringara aGiriki yo, wa ngbatunga gu nga, ato, bauya, na takpata. (Eb. 12:1, 4) Areme, ani naora oto abaangirã tipa raka, na ani nagbia tirani na agu avurarani naida ka gbeberã rani kusayo, ka kotosa rani, ka dia berani, ka dia gaani ngbarago tirani kusayo na agu amaku du kumbatayo.\n2 Bambatapai nga, ani nasovura na Satana gbiati gako gbegberẽ zegino. (Ef. 6:12) Si ni nyanyakipa pai ka ani mbunga gu “nyanyaki agbata” watadu gu nyanyaki apai nga ga zegino si moipai kurirani ya. Agu apai re nakoda gaha aida, dudunguro wisigoapai tipa raka, na gbegberẽ mangaapai wa manga meteka, vugundö, kpibuda na rũ kere angua kutii kpotose yo. Na si naida ani nisovura aso kindi kuti gaani arungbura nga ga borose gbiati agberarago.—2 Kor. 10:3-6; Koro. 3:5-9.\n3. Wai du Mbori araba rani ani sovura kuti avurarani?\n3 Ya mo ani rengbe ka diabe gu nyanyaki avurarani re? Ii, ono angianga zanga sota ya. Ho Pauro amangisunge ni na gu kpiapai nga ga agu abatakpata naadu bakuru kusayo, ko aya tipa tiko wẽ: “Mi namaa ngbondo, wa ka mi ataka yuge te.” (1 Kor. 9:26) Kina wai batakpata naata avurani, kinawo du a si aida ani ta avurarani. Yekova naraba rani na kini undo rani ani sovura. Ko nafu arugapai tipa ka batasa rani rogo Fugoko yo. Ko naundo rani a vurube agu awaraga du mburuhe rii Ziazia Kekeapai, agu adunguratise nga ga aKristano, na bakere adunguratise. Ya mo mo namanga agu apai mo awirikaha? Ka mo amanganga ha wo ya, si nika duwa ka mo “ataka yuge,” ka mo asonga vura kuti vuraro wenengai ya.\n4. Wai du rengbe ani ka zanga mbu gbegberẽpai si di berani?\n4 Avura rani rengbe ka kimbo rani na vura ho ani aberãnga paha ni ya na ho adunga ani ni na ome ya, sidu, si naida ani ningere angera kindi. Ziazia Kekeapai naza rani nga: “Ka gbegberẽpai di nga be roni ya, oni di adia be gbegberẽpai ni wenepai.” (Rom. 12:21) Gu ngarasaro nga ka ani mbunga tirani ‘gbegberẽpai di ‘be rani ya’ nayugo gupai nga ani rengbe arengba ka diabe gbegberẽpai. Ani rengbe ka mangaha wo ka ani asovura aso kindi kutini. Ono Satana na gako gbegberẽ zegino gbiati bororani nga ga zangarengba ima rengba ka dia berani ka ani abandanga tirani ya na ki mbu sovura. Ka ani ya mbunga gene fu Satana ko gundesi rani ani mbu sovura ya!—1 Pet. 5:9.\n5. (a) Ginipai rengbe ka undo rani ani sovura aso kindi tipa ka gbia ga Mbori amaku? (b) Gini aboro du payo rogo Ziazia Kekeapai yo ani nika wisigopai tipa yo?\n5 Tipa agu aboro nasovura du na diabese, si aidanga bangiriyo go ti gu ndupai i asovura ti ni te. Tipa Mbori idi na yo na i gbia gako amaku, si naida i moi bangiriyo fuo gu kidohe ani agedapaha rogo AEbere 11:6 nga: “Gu ni naye koyo du Mbori ni gani pai nga ida ya Mbori kina ho, ko nafu mosoro fu agu yo nagbata ko.” Gu pa-Giriki sayo ho nga “nagbata” si nayugopa manga bakere ome. (Amo. 15:17) Ziazia Kekeapai na wene akpiapai rogoho nga ga akumba na adee nga aguyo namangi bakere ome tipa ka gbata ga Yekova amaku. Yakobo, Raere, Yosefa, na Pauro agbiatiyo na agu apai naima du ni mbumbuhe fuyo, ono wa si avura duwo, i ayuguhe nga kpatagara kuti pai naye na dungu amaku. Wai du rengbe ani ka wirika gi wene abasovura re?\nKPATAGARA KUTI PAI NAYE NA AMAKU\n6. Ginihe naundo Yakobo ko kpatagara kuti pai, na wai du ko agbia mosoro? (Oni bi gu sura duti tonatonaha.)\n6 Gu tita aYisaraere nangia Yakobo asota na ki kpatagara mbiko ko aima kpinyemu Yekova, ko abi agu apai nga ga toro na nyanyakipaha, na ko adu na idapase kuti ga Yekova kidohe tipa ka fu maku fu atitako. (Bam. P. 28:3, 4) Gere nayugo gu ndupai ko amangi bakere ome ti ni ka gbia ga Mbori amaku garãko ki vura mbeda kuti 100 vurũ; ko atakpata a na gu maraika nadi kpoto boro kuti ni. (Oni gedi Bambata Pai 32:24-28.) Ya mo Yakobo nitiko adu na gu ome gbiati hipai si aaidaha tipa ka sovura kuti nyanyaki maraika? Nirengo, ko aadunga na ni te! Ono ko angia gu bata kpata naima diaberã, na ko ayuguhe nga ko azubongo be gu kpata re te! Na nirengo, ko aima gbia mosoro wa ko akpatagara. Ko agbia gu rimo narẽarẽ na ko nga Yisaraere, (du rogoyo nga “Bata Kpata [Ba Kpatagara Kuti Pai] na Mbori” watadu “Takpata na Mbori”). Yakobo agbia gu badungu amosoro ani agbataha a, nga Yekova idi na ani na ka gbia gako amaku.\n7. (a) Gini kpakarapai Raere agbia tiri na ni? (b) Wai du ri atakpata ata kindi na ki gbia amaku niyangaraha?\n7 Gu dia Yakobo ko akpinyemu ri gbe nangia Raere adu na bakere nyemu ka bi wai Yekova nika digiso gako kidohe fu kumbari. Ono kpakarapai adu kinaho i aarengbanga ka diabe he ya. Agude aadunga beri te. Ti ragori, i anaabi gupai re ni kere rungosiro. Wai du Raere agbia ome tipa kaa sovura kuti gupai naaba bakere gberãrago ti ri ono ka gene adunga beri ka mangapai sa ni re ya? Ri aambunga du na maabangirise te. Kuba gure, ri atakpata ata kindi ni manga ri kparakpee nyanyaki. Yekova agi ga Raere kpesarawatise, na ni yangadaha, ko afu agude furi. A wa du sino aboro, Raere apoi kuari na diabese nga: ‘Mi sovura ni bakere he, mi ki dibese!’— Bam. P. 30:8, 20-24.\n8. Gini kere kpakarapai Yosefa agbiatiko na ni nga gu naima dia gbanga regbo, na wai du gu gene ko amangipai ngbaha namoi wene kpiapai furani?\n8 Zanga kapa, gu kpiapai nga ga ru nyanyaki Yakobo gbiati Raere amoihe adu na nyanyaki sangbanaha kurii gu wiriyo nangia Yosefa, si adu na maapai kurii wai ko amangipai kuti agu apai naˈasadi gako idapase. Ho garã Yosefa adu ni 17, gako raka aˈariatihe ni gbegberẽhe. Mbiko kpihe, awiribako abagiko ni kanga. Kusa, ko ahipai tipa dungu agarã bambukiso Ezipeta yo. (Bam. P. 37:23-28; 39:7-9, 20-21) Yosefa aambunga gberãrago si di beko te; ko aakpingo pai a ki idi ka irobape te. Kuba gure, ko agbe berãko na ngbadukoyo kuti gako wene pagume na Yekova. (Pa Mot. 19:18; Rom. 12:17-21) Si naida ga Yosefa kpiapai undo rani. Ni kpiapai, ka si vura du nga raka aima mbu furani mburani rukutu watadu agu apai du tipa rani awere afunga maabangirise furani te, si naida ani nisovura aso kindi na ki kpatagara. Ani rengbe kadu na kido nga ka ani mangihe wo, Yekova nika fu maku afu furani.—Oni gedi Bambata Pai 39:21-23.\n9. Tipa ka wirika Yakobo, Raere, na Yosefa, si naida ani mangi gini ome tipa ka gbia ga Yekova amaku?\n9 Mo berẽnga pa gupai mo agbia tiro na ni nga gu rengbe kadu ni asada foro. Isoke si rengbe kadu nga iraira mangapai, iraira bipai tipa ro watadu sawia he. Watadu gu asada mo agbia tiro na ni nga boro kitingbanga ro ni wia, isoke mbiko kpihe. Kuba gupai nga mo mbupa tiro fu gupai re, mo tingidipa gupai naasa Yakobo, Raere, na Yosefa i nimangisunge kindi fu Yekova na ngbarago. Mbori anyakasi yo na ki fu maku fuyo mbiko i adu na bakere tambuahe tipa agu apai nga ga toro. I atakpata ata kindi na kini mangipai ringbisihe na gayo kparakpee. Ani naraka mbembedi na digido gi gbegberẽ zegino re; rogo gi gene re, ani na wene ndupai berani ka kakuti gu nyanyaki maabangirise du furani kumbatayo! Ya mo mo na nyemu ka manga ome tipa Yekova idi na mo, na ka pepai ni masaku, ka takpata tipaha?\nMO DU NA NYEMU KA TAKPATA TIPA AMAKU\n10, 11. (a) Wai du rengbe ani ka takpata tipa ga Mbori amaku? (b) Ginihe nika undo rani ani mangi wene asiapai na ki sovura na diabese kuti gberãrago gbiati agu apai nagbeberã boro?\n10 Gini apai du rengbe ka ida ani takpata tipa ga Mbori amaku? Pai sa dungu aboro agbiatiyo na ni nga ka sota ka diabe agu arungbura nga ga borose. Kura aboro kinaho si aida i diberã ka manga ome kadu na wene bipai tipa tungusapai. Si rengbe kadu tipa ro nga, si naida mo du na hipai, wa vura duhe nga mo nawoka awoka dedede watadu mo nasungo nisaro. Si aidanga ani bi gu ome na taata paha a kura aboro amangaha tipa ka mbupai fu agu aboro imisi yo watadu ingi kutiyo te. Ka ani vura dia gbanga regbo kina wai vurũ kuti mangasunge fu Yekova, ani dunduko si aida ani sovura kuti agu apai rengbe ka gbarasapa gaani sunge fu Mbori, nga guko nafu mosoro fu agu aboro du ni ruruyo.\nYa mo mo nata kpata tipa ga Mbori amaku? (Oni bi genewaraga 10, 11)\n11 Ka pe rengo, si rengbe kadu ni mbumbuhe ka manga wene asiapai na ka pekafuo gu raka nga ga aKristano. Gipai re rengbe ka manga wo ka si du nga ngbadurani yo nangi rani ani mangi gupai du kia. (Yere. 17:9) Ka mo bi gupai nga si ima saro mo mangi gupai du ni gbegberẽhe, mo kpari tipa ziazia toro. Kparakpee gbiati ziazia toro rengbe ka fu ome foro mo mangi gupai mo nainihe nga si nga rurupai nga gu rengbe Yekova arengba ka fu maku kuriihe. Mo mangipai ringbisihe kuti gamo akparakpee. Mo asadi ka geda Ziazia Kekeapai na aˈuru dunduko, na ki moi regbo tipa wisigopai nisase na kini mangi Gu Irisombori Nga ga Aborokporo dedede.—Oni gedi Atambuahe 119:32.\n12, 13. Wai du kura aKristano ue agbia undo tipa ka sovura kuti gbegberẽ nyemupai?\n12 Badungu akpiapai duho tipa wai Fugo Mbori, gako toro, gbiati gaani awaraga nga ga aKristano naundo aKristano i dibe gbegberẽ nyemuapai. Paranga kumbagude sa agedi gu kekeapai nga “How Can You Resist Wrong Desires?” rogo gu Awake! nangia ga Banduru 8, 2003. Gako mangaapai adu wai kutini? Ko aya, “Mi naasovura kuti gbegberẽ aberã. Ho mi agedi gupai ni rogo gu kekeapai re nga ‘tipa dungu aboro, gu vura du tipa ka diabe gbegberẽ nyemuapai ima nyaka,’ si asa re mi bi tire nga mi nga papara awirina. Mi abi tire nga mi nisare te.” Gi paranga re aima gbia undo a ti gu kekeapai nga “Alternative Life-Styles—Does God Approve?” nga gu naadu rogo gu Awake! nangia ga Tanvuo 8, 2003. Ko akparia gupai nga si ape gupai nga tipa gu kura aboro, gu vura re wakina ‘kiwe tii kpotose’ yo. (2 Kor. 12:7) Wa vura duhe nga i nasovura kindi tipa ka manga rurupai, i rengbe arengba kadu na kido tipa kumbatayo. Ko aya, “Mbiko gu ndupai re, mi naberãha nga aˈuru dunduko rengbe mi arengba ka nye niruru re. Mi nafu bakere tambuahe fu Yekova wa ko amangasunge na gako riigbu tipa ka undo rani ani bati rogo gi gbegberẽ zegino re.”\n13 Oni bingo gu kpiapai a nga ga wirinarani sa Amerika yo. Ri akepai nga: “Mi naida ka tambua roni tipa wai oni afu kina gu riahe furani ani aidaha ti wene regbo. Dedede, mi naabi tire nga i naake agi awaraga re tipa kina re. Mi aima digo nisovura na bakere nyemu gupai Yekova asogaha tipa dungu agarã. Ti kura regbo, mi naida ka tumba abere ku ariyo na ki mbu sovura. Mi ima inoho nga Yekova na inapai na ko nambupai fu aboro, ono mbiko gupai nga mi na nyanyaki nyemupai rogore yo nga gu mi asoganga ha ya, mi nabi tire nga mi arẽnga tipa gako undo te. Gi vura re ima du na ome kurii gimi raka naabaha. . . . Tingbafuo mi gedi gu kekeapai nga ‘Ya mo Oni na gu “Ngbaduse” Nga ga Ino Yekova?’ rogo gu Ngbaõbambu Sinziri nangia ga Marungu 1, 2013, mi abi tire nga Yekova naida ka undo re.”\n14. (a) Gini bipai Pauro adu na ni tipa agu apai ko aasota na ni? (b) Wai du rengbe ani ka sovura kuti agu arungbura nga ga borose kidu na diabese?\n14 Oni gedi ARomo 7:21-25. Pauro nitiko aima ino wai duhe ni mbumbupai tipa ka sota na gu nyemuapai nga ga gu borose nga ga zangarengba gbiati gaha arungbura. Ono tie, ko aima du na kido nga ko arengbe arengba ka diabe gu vura re ni kido ko kuti Yekova rogo kparakpee yo na kadu na idapase kuti ga Yesu motumo. Na ginipai tigaha du tipa rani? Wa ani kaa sovura tipa ka zanga mbu tirani fu gaani arungbura nga ga borose, ani rengbe arengba kadu na diabese. Wai du? Ni wirika ani gu kpiapai nga ga Pauro nikido kuti Yekova rogo gaani apai yo dũ angianga ka kido kuti gaani ome ya, na kadu na idapase kuti ga Yesu motumo.\n15. Tipagine du rengbe kparakpee ti ni ka undo rani ani nye ni ruru rani na ka hi aˈasada?\n15 Kura aregbo kinaho Mbori naima rengba ka mbu rani ani yugupa wai ani abaka bangirani tipa kura apai. Ni kpiapai, ginipai ka mangi ka si du nga kere kaza zi rani (watadu gaani borokporo) watadu ani nagbiatirani na iraira mangaapai? Ani rengbe ka yugo gaani kido kuti Yekova ni sarawa ani tirani fuko rogo kparakpee yo ko fu ome furani ani nye niruru rani ka pa gaani ngbarago gberẽnga ya na gaani padu wenengai rogo toro yo. (Frp. 4:13) Gu kpiapai nga ga gu dungu aboro naadu ti rago Pauro na ti gi gaani regbo re, nayugoho nga kparakpee rengbe ka undo rani ani gbia ome na ka sonosa wingbaduse tipa kaa hipai ahi kindi.\n16, 17. Wangia mo bata kpata, gamo diaberã nga gine?\n16 Gupai Bakitingbanga aida ka bihe nga ka biro omero nabati na ko ki dibe ro. Mo diberã ka “ká kuti gu du ni wene he nyanyaki.” (1 Tesa. 5:21) Mo du na kido nga mo rengbe arengba ka diabe gu vura du kuti Satana, gako gbegberẽ zegino, na nyemu ingapai. Mo rengbe ka mangaha wo nidu mo na bakere kido kuti ga Mbori ome ka nyakasa ro.—2 Kor. 4:7-9; Gara. 6:9.\n17 Ka kina ginipai vura ka manga vurũ, oni nisovura aso kindi. Oni nisota asota kindi. Oni nita kpata ata kindi. Oni kpatagara akpatagara kindi. Oni du na gu kido nga Yekova nika “uka maku ku ri roni ka ba adu nga tipa ha ya.”—Mara. 3:10.\nNGBAÕBAMBU SINZIRI (GU DU TIPA DUNGURATI) Mbirinvuo 2016


Mo Yugu Irisa Tipa Unga—Wai Mbori Abi Unga, Kure, na Ba Gude Vuse Yo | Ziazia Kekeapai Ayugoho\nMO GEDIHE ROGO Acholi Afrikaans Albanian Amharic Arabi Armenian Assamese Ateso Australian (Fugo ni Bee) Aymara Bambara Baoule Basque Bengali Bicol Bislama Bissau Guinean Creole Boulou British (Fugo ni Bee) Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chin (Hakha) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuukese Chuvash Cibemba Costa Rican (Fugo ni Bee) Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Ecuadorian (Fugo ni Bee) Efik English Estonian Ewe Faroese Fijian Filipino (Fugo ni Bee) Finnish Finnish (Fugo ni Bee) Franch (Fugo ni Bee) French Ga Galician Garifuna Georgian German German (Fugo ni Bee) Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Guna Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Hungarian (Fugo ni Bee) Iban Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Jula Kabyle Kalenjin Kannada Kazakh Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kongo Konkani (Roman) Korean Korean (Fugo ni Bee) Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Low German Luganda Lugbara Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mapudungun Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mende Mexican (Fugo ni Bee) Mingrelian Miskito Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Niuean Norwegian Nuer Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Palauan Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Paraguayan (Fugo ni Bee) Persian Peruvian (Fugo ni Bee) Polish Polish (Fugo ni Bee) Ponapean Portuguese Portuguese (European) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Rarotongan Romanian Rotuman Runyankore Russian Russian (Fugo ni Bee) Rutoro Samoan Sango Saramaccan Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish (Fugo ni Bee) Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tuvinian Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Arabi) Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Venezuelan (Fugo ni Bee) Vezo Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Wolof Xhosa Yapese Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zimbabwe (Fugo ni Bee) Zulu\nMo Nibi Unga Wa gu Mbori Abihe\nWai Mbori abi unga nga ga aboro na ga anya?\nWai Mbori abipa ba gude kusayo vuse yo?\nWai rengbe ani ka yugo irisa tipa unga?\n1. Da nakusi ungaahe dunduko?\n“YEKOVA nga ndikidi Mbori; ko nga unga Mbori,” gure nga gupai gu nebi nangia Yeremaya apehe. (Yeremaya 10:10) Kurigure, Yekova Mbori nga Bakusi ungaahe dunduko. Kura awiriko ko akusiyo ku ngbangbaturũ yo aya fuko: “Mo nafu ahe dunduko, si adu ho mbiko sangbaro, ki du ni mangimangi he.” (Yugoti 4:11) Bakindo Davide abibia tambuahe fu Mbori na gu fugo rogoho nga: “Gugaabi unga du be ro.” (Atambuahe 36:9) Agi apai re dunduko nayugo gupai nga, unga nga gamahe be Mbori.\n2. Ginipai Mbori amangaha tipa ka sa rani ani naaraka kindi?\n2 Kina Yekova a nasa gupai nga ani naaraka kindi. (Amokedi 17:28) Ko nafu agu ariahe ani arihe, gu ime ani ambiraha, gu wege ani agbidaha, na gu sende ani araka auruhe. (Mo gedi Amokedi 14:15-17.) Yekova mangi agi apai re ngba gu gene nasa raka si du furani ni bawenehe. Ono tipa ani naaraka wene raka gbe, si naida ani wiriki ga Mbori andiko na kini irisihe.—Yesaya 48:17, 18.\nYUGO IRISA TIPA UNGA\n3. Ho Kaina aimi Ebere ni, Mbori abi gupai re wai?\n3 Mbori naida ani naayugo irisa tipa unga, singia gaani unga watadu gu nga ga kura aboro. Ni kpiapai, gu wiri Adamu nangia Kaina azingi gbegberẽ kuti tameko nangia Ebere. Yekova aza Kaina ki ya fuko we ka ko ambunga gu imisiringbaduse du ko na ni re ya, si asako asa ko mangi kere ingapai. Kaina abasa gupai abasa i agumbaha fuko. Ko ‘amo kuti Ebere nangia wirinako, ki imiko.’ (Bambata Pai 4:3-8) Yekova afu mbusa fu Kaina mbiko imoko wirinako.—Bambata Pai 4:9-11.\n4. Rogo ga Moize aNdiko, wai Mbori ayugu gu bipai si aida ani du na ni tipa unga?\n4 Fuo susa agarã wa 2,400, Yekova afu andiko fu aYisaraere tipa si sayo i naairisoko ngba gu gene ko akpinyemuhe. Wa duhe nga ko afu agi andiko re ku be gu nebi nangia Moize, si du i ayambaha ayamba ti ni a nga ga Moize aNdiko, watadu ga Moize arugute. Ndiko sa dagba agu andiko re aya: “Ka mo imi nga boro ya.” (Pa Fu Rugute ni Ue he 5:17) Gipai re ayugu gupai fu aYisaraere nga Mbori nabi gu unga nga ga boro na nyanyakipaha, na si naida aboro naabi gu unga nga ga akurayo na nyanyakipaha a.\n5. Wai si aida ani naabipa ba gude vuse yo?\n5 Wai Mbori abi gu gude du kindi vuse yo? Ringbisihe kuti ga Moize aNdiko, ka boro asa gu gude du vuru nai yo u kpi, ka si adu ni ingapai. Mbori nabi gu unga nga ga gu gude re na nyanyakipaha a. Mbori aya: “Ka akumba ta kpata dagba yo ki mangi fu de gbegberẽ, nga gu ri du na vuse, gari gude ki ti ti ri [ni agbaa vungu], ono ka kurapai adu nga ya, ni ki tumo wa kumbari ka ringbisa ha; ni ki fu he a wa abasapungbanga ka gumba ha. Ono ka gbegberẽ pai ye fuo ho [nga ka gu gude re kpi watadu nai], boro ki tumo ni kina ungani tipa unga gu boro re.” (Mo gedi Gate 21:22, 23; Atambuahe 127:3.) Gere nayugo gupai nga si ni gbegberẽpai dee ba gude vuri yo.\n6. Tipagine si aidanga ani du na sogote ti ni kuti kura aboro ya?\n6 Pa yugo ani irisa tipa unga nakoda gupai a nga ani du na ruru bipai tipa akuarani. Ziazia Kekeapai naya: “Gu ni ka asoga wirinani ni nga imiboro. Oni ki ini ya a nga imiboro sa ka nyenye unga nye rogo ni yo te.” (1 Yoane 3:15) Ka ani aida ka gbia nyenye unga, si naida ani di gu sogote kusayo kpotoraniyo rengbe ani kadu na ni tipa kura aboro, bambiko sogote du nasa dungu aboro i naamanga akurayo gbegberẽ. (1 Yoane 3:11, 12) Si ni nyanyakipa pai ani wiriki kpinyemu akuarani.\n7. Gini apai duho ka boro amangaha ka si ayugongo irisa tipa unga ya?\n7 Na ginipai du tipa yugo irisa tipa gaani unga nitirani? Si nirengo nga aboro aidanga ka kpi te, ono kura aboro namaa gayo unga ngbapai tipa ka gbia wasa gbua. Ni kpiapai, dungu aboro navugundö, kini moi saudo, watadu kini di kura kere angua tipa ka gbia wasa. Agu ahe re nagberesa kpoto boro agberesa, na kini imi dungu aboro a. Agu aboro namangasunge na agu ahe re, i abingo unga ni ziazia he te. (Mo gedi ARomo 6:19; 12:1; 2 AKorindo 7:1.) Tipa ka mangasunge fu Mbori wa ko aidaha, si naida ani mbu gu ngbatunga mangaapai re, ka si vura du vurũ ni kpakarakpakaraha gbe ka mangaha wo. Yekova rengbe arengba ka undo rani, na rago nangba angba tiko ho ko abi rani ni ani ni asadi tirani kaa banda gaani raka na kini bihe ni gu gamahe naye beko.\n8. Tipagine si aida ani naaberãpa gaani unga aberã ti ni na ga kura aboro?\n8 Ka ani abi unga na nyanyakipaha, ani nibanda tirani abanda wenengai be kereapai. Ani nimangingo apai bau te, na ani moingo gaani raka ngba pai tipa ka gbia kina wasa gbua te. Ani nioronga gbegberẽ oto na gu ũnduge du berani te, na ani ninginga kere ambaro a te. (Atambuahe 11:5) Mbori arũndiko fu aYisaraere ki ya: “Ho oni ka nidua vovo bambu ni [nga gu du na kpaakpaa riihe yo], oni ki nivo ndugu ri he yo kirikiri, ka ngbanga kure du nga ku ri gaoni bambu mbiko boro zutuka yo ka ti ya.” (Pa Fu Rugute ni Ue he 22:8) Ringbisihe kuti gu ndiko re, si naida kporo du ni wenehe, na boro ki mbakadi agu aba duwa ngbadimo boro andu ka kota ka ti. Ka ũnduge du bero, si naida si du ni wenehe tipa ora na ni. Ka kpuro watadu gamo ũnduge dunga ni kere he foro watadu fu kura aboro ya.\n9. Ka ani du na irisa tipa unga, ani nimangi anya na azire gbiati agbiro wai?\n9 Na gu unga nga ga nya tigaha? Si ni kina ziazia he a bangiri Bakusihe. Mbori naida aida ani naaimo anya tipa ka gbia riahe na roko watadu tipa ka bandatirani. (Bambata Pai 3:21; 9:3; Gate 21:28) Ono tie, manga anya na azire gbiati agbiro gbegberẽ watadu imora ni mbaro nga gbegberẽpai na si nayugo gupai nga boro abingo unga ni ziazia he wagu tooni te.—Asanza 12:10.\nYUGO IRISA TIPA KURE\n10. Wai Mbori ayugu gupai nga ko nabi kure nga si nga unga?\n10 Fuo imo Kaina wirinako nangia Ebere, Yekova aya fuko: “Kure wirinamo nakpara fere sande.” (Bambata Pai 4:10) Ho Mbori afura ni tipa kure Ebere, gure nga ko afura tipa ga Ebere unga. Kaina aima dia ga Ebere unga kusayo, si kini idi Mbori fu mbusa fuko tipaha. Si aduwa kure Ebere, watadu gako unga, aakpara fu Yekova tipa ko saringbanga ni ruruhe. Mbori ayugu gu kodatise du dagba unga na kure berewe fuo gu Ime Akangbii naye rago Noa. Mbata fu gu Ime Akangbii re, aboro anaari kina rindingua, akpepasio, zende ahe, awande, ahe wa abangbe, gbara, gbiati agu akuraha. Fuo Ime Akangbii, Yekova aya fu Noa na awiriko wẽ: “Agu ahe dunduko du ni unga ha nawo awo si adú ni riahe fu roni.” Ono tie, Mbori azayo ti pai sa, ki ya: “Ono oni ari nga gu pasio du kure rogo ho nga unga ha te.” (Bambata Pai 1:29; 9:3, 4) Si ziazia nga, Yekova nabi kure nga si nga unga.\n11. Ginipai Mbori azahe ti ni tona ti kina rago Noa?\n11 Ani nayugo irisa tipa kure nihe ani rihe. Rogo agu aNdiko Yekova afuhe fu aYisaraere, ko aya fuyo: “Gu boro . . . namanga anya watadu azire nga ngbatunga agu ra i nari ra, ni aniuka kurera ku sande ki kpisidi he ni nvutu. . . . Si du ya mi ti ni fu awiri aYisaraere, Ka oni nirí nga kure unga he wa sa ya.” (Pa Amotumo 17:13, 14) Kina gu bangisa rugute Mbori afuhe fu Noa nibipa ri kure agarã wa 800 kusayo, si ko agumbaha re berewe. Ga Yekova bipai adu ziazia nga: Gako amoyambu niri pasio ari, ono ka i ringa kure ya. Si aidi i naauka kure kusande, si kidu wa i nakaraga ga gu nya unga re fu Mbori.\n12. Gini rugute naye mbiko ziazia toro rogo bambata sa kama agarã nibipa kure, nga gu rugute si aida ani naandu kutini areme a?\n12 Kina gu bangisa rugute re du fu aKristano a. Rogo bambata sa kama agarã, amokedi gbiati kura abaakumba asungu ka diaberã nibipa agu andiko si aida si du kurii aKristano. I adakutipai ki gumbaha ki ya: “Si aru bangiri Ziazia Toro, na bangirani, ya ka ani moi nga bakere pai ri roni susi agi apai naru re ya; ya oni ne agu ahe i atumo na ni fu kpiaahe, na kure, na agu anya i akama gora [kurera ki nye kina rogo pasiora yo], na pa meteka.” (Amokedi 15:28, 29; 21:25) Sidu, si naida ani ‘naabanda tirani abanda kindi ti kure.’ Ka ani amangaha wo, Mbori bihe kina sa na pa ne gbegberẽpai wa irisokpiahe na meteka.\nKa munganga ya foro ka mo mbiringa buda ya, ya mo mo rũhe na mbereke ku rogoroyo?\n13. Mo funga gu kpiapai nayugo gupai nga ne kure nakoda zanga rũhe kutii kpotoseyo.\n13 Ya mo gu rugute du tipa ne kure re nabipa rũ kure a kutii kpotoseyo? Ii. Ani bingo kpiapai: Ka munganga ya foro ka mo mbiringa buda ya, ya mo gure du nga kina mbira buda ngbase yo ko azahe ti ni, ono mo rengbe arengba ka rũhe na mbereke ku rogoroyo? Wagusa te! Wakina gure a, ne kure nga ka he rihe watadu ka he rũhe kutii kpotoseyo. Si aidanga ani idi boro rũ kure ku rogoraniyo te.\n14, 15. Ka amunganga ya fu Kristano si naida i rũ kure kutii kpotoniyo tipa ní bati, ginipai si aida ní mangihe, na tipagine?\n14 Na ka si du nga Kristano hõ gbegberẽ oro watadu kaza namanga ní nga gu si aida i gbani agba, amunganga ki ya funi si naida i rũ kure arũ kutii kpotoniyo, ka si adunga wo ya, ní nika kpi akpi, ginipai si aida ní mangihe? Tipa ka asada ka banda gu unga Mbori afuhe funi, gupai si aida ní mangihe nga ka ida i husi ní ngba kura gene angianga ka rũ kure mbata ku rogoniyo ya. Si naida ní gbatagene agbata tipa i mangisunge ní wa gure ka gene du tipaha, na ní ki idi aida na agu agene husa kaza duho nga gu i amanganga ha na kure ya.\n15 Ya mo si naida Kristano kuo ga Mbori ndiko tipa ka raka gbua ni wiri guruhe rogo gi zegino re? Yesu aya: “Gu ni nakpi nyemu batasa ungani ni aingisa ha aingisa; gu ni ka ingisa ungani tipa re ni abi he abi.” (Matayo 16:25) Ani aidanga ka kpi te. Ono ka ani asadi ka batasa ungarani awere ni kuo ani ga Mbori ndiko, ani rengbe arengba ka zanga nyenye unga. Sidu tie, si ni patatamana furani ani kido kuti ga Mbori ndiko nga si ruaru, na ani kidu naa kido nga, ka ani vura kpi akpi, Bakusirani nga Mbori nika tingida parani atingida ki zingisi rani be kpio ani du ni unga rani berewe.—Yoane 5:28, 29; AEbere 11:6.\n16. Ginipai ga Mbori amoyambu nada kutini nibipa kure?\n16 Areme, ga Yekova ruru amoyambu nakakuti gu gako rugute wenengai du tipa kure. I aringa ha wagusa te. I adianga ha kutii kpotoyo yo tipa ka hu be kaza a te. I idi kuti gupai nga Mbori nakusi kure, ko ini gupai ngba tipa yo kisusi. Ya mo mo idi kutini wo?\nWENE MANGASUNGE NA KURE\n17. Gini bangisa sunge Yekova Mbori aidi aYisaraere nimangihe na kure?\n17 Ga Moize aNdiko aima gumbapa gu mangasunge na kure du ni ruruhe. Nibipa gu iriso Yekova aaidaha be aYisaraere, ko aya fuyo: “Unga ahe du rogo kure he yo; mi fu he fu roni oni nifu he ri bamotumo ka manga pa dada ingapai tipa mbisimoroni; bambiko kure namanga pa dada ingapai tipa unga.” (Pa Amotumo 17:11) Ho aYisaraere animangi ingapai ni, i anaagbata mbupai be Mbori ni imoyo nya ni motumo na ki uka kureru kurii bamotumo banye yo, na kusa, rogo ga Mbori yekaru yo. Gure nga gu bangisa sunge si aidi i nimangihe na kure.\n18. Gini aundo na amaku rengbe ani ka gbiaha mbiko gu kure Yesu nauka?\n18 Ndikidi aKristano tii ga Moize aNdiko te, na i afunga anya ni motumo kini uka kurera kurii bamotumo te. (AEbere 10:1) Ono tie, gu uka kure anya i anaaukaha kurii bamotumo re aayugopa gu nyanyakipa motumo Wiri Mbori nga Yesu Kristo afuhe kusa. A wa ani awirikihe rogo Kapita 5 nga ga gi buku re, Yesu afu gako unga tipa rani ni idako i uka kureko ni motumo. Fuo gure, ko aga ku ngbangbaturũ yo ki gumbapa gu motumo fu Mbori ko afuhe ni kureko. (AEbere 9:11, 12) Gure azakigene tipa Mbori nimbupai furani ti gaani aingapai na ani gbia nyenye unga. (Matayo 20:28; Yoane 3:16) Gu gene i amangisunge na kure ngbaha re, paha ima nyaka kisusi. (1 Petero 1:18, 19) Kinagu ka ani du na idapase kuti gu kure Yesu nauka, si ka ani gbia bata ti ni.\nWai rengbe mo ka yugo irisa tipa unga na kure\n19. Ginipai si aida ani mangihe tipa ka ani “adia nga bape kure boro wa sa” ya?\n19 Si naida ani yugu gaani bakere tambuahe fu Yekova mbiko gu gamahe ko afuhe furani nga unga! Ya mo gipai re afõnga ngbaduraniyo ani gumbapa gu unga fu aboro rengbeyo ka gbiaha mbiko du yo na idapase kuti gu motumo nga ga Yesu te? Padu ani na gu bipai nga ga Mbori tipa aboro rengbe ka sa rani ani naamanga gipai re zanga nyomoro. (Mo gedi Yezekere 3:17-21.) Ka ani amanga gi sunge re zanga nyomoro, ani pepai ape wa gu Pauro apehe tipa tiko ki ya: “Mi adia nga bape kure boro wa sa te. Bambiko mi ane nga tungusa ga Mbori pai dunduko fu roni te.” (Amokedi 20:26, 27) Pa gumba ani pa Mbori fu aboro na gako aringbisapai nga bawene gene tipa ka yugo bakere irisa tipa unga na kure.\nANI NAYUGO IRISA TIPA UNGA\nni zanga ani ba gude vuse yo\nni kusa ani gu sogote kusayo ka du rogoraniyo tipa kura aboro\nni mbu ani gbegberẽ mangaapai\nAGU APAI ZIAZIA KEKEAPAI AYUGOHO\nUnga nga gamahe be Mbori.—Atambuahe 36:9; Yugoti 4:11.\nBa gude vuse yo nga ingapai, bambiko gau unga nga nyanyakipa he bangiri Mbori.—Gate 21:22, 23; Atambuahe 127:3.\nAni nayugo irisa tipa unga nihe ani maaha ngbapai na nihe ani ri kure.—Pa Fu Rugute ni Ue he 5:17; Amokedi 15:28, 29.


Ginihe Nga Baibiri?\nMO GEDIHE ROGO Abbey Abui Acholi Alur American (Fugo ni Bee) Amharic Angolan (Fugo ni Bee) Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Armenian (West) Ateso Attié Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bassa (Cameroon) Bassa (Liberia) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bislama Bolivia (Fugo ni Bee) Boulou Bété Cambodian Chavacano Chichewa Chin (Tiddim) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chopi Chuabo Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Cuban (Fugo Ni Bee) Damara Dangme Danish Douala Drehu Dusun Dutch Efik English Estonian Ewe Fante Fijian Fon French Futuna (Ku Uroyo) Ga Gitonga Guadeloupean Creole Guarani Guarani (Bolivia) Guerze Guianese Creole Gun Guéré Haitian Creole Hausa Herero Hindi Hungarian Hunsrik Iban Ibinda Igbo Indian (Fugo Ni Bee) Indonesian Irish Italian Italian (Fugo ni Bee) Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kpelle Krio Kurdish Kurmanji Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Lhukonzo Lingala Lomwe Luganda Lugbara Lunda Luo Luvale Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mambwe-Lungu Marathi Mauritian Creole Mazahua Mbunda Meru Moore Myanmar Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Otetela Pidgin (Cameroon) Ponapean Portugal (Fugo ni Bee) Portuguese Portuguese (European) Punjabi (Shahmukhi) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Quichua (Santiago del Estero) Rapa Nui Rarotongan Romanian Romany (Greece ku Nodiyo) Romany (Greece ku Sudiyo) Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Slovakia ku Uroyo) Runyankore Russian Rutoro Réunion Creole Samoan Sangir Sango Sena Sepedi Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Sidama Silozi Sinhala Spanish Spanish (Fugo ni Bee) Sranantongo Sunda Swahili Swati Swedish Tahitian Tajiki Talian Tamil Tandroy Tankarana Thai Thai (Fugo ni Bee) Tigrinya Tiv Toba Tongan Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Twi Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Vezo Vietnamese Wallisian Welsh Wichi Wolaita Yacouba Zande Zulu\nBaibiri Nga gu Buku Naaye be Mbori\n1, 2. Tipagine du Baibiri ti ni ni bawene gamahe be Mbori?\nMO NI du wai ho bakureamo atunguo ro ni na gamahe? Mo nazakaha ni kina boro ipo, na ki du na ngbarago nga bakureamo berẽpa ro. Na ki tambua ni tipaha.\n2 Baibiri nga gamahe be Mbori. Agu apai si apehe furani ka ani gbianga ha rogo gu kura ba te. Ni kpiapai, si naya furani wẽ Mbori akusi ngbangbaturũ, kpotosende, gbiati bambata kumba na dee. Si nafu agu arugute foro rengbe ka undo ro ti gu regbo du mo na kpakaraapai. Rogo Baibiri yo, ani nawirikapai yo tipa wai Mbori nika digiso gako ringbisapai tipa ka sa kpotosende ni wene ba. Baibiri nga bawene gamahe nirengo!\n3. Ginipai mo nika inopai tipaha wa mo nikaa wirika Baibiri?\n3 Wa mo nikaa wirika Baibiri, mo nika bi gupai nga Mbori naida mo du ni bakureako. Ka mo awirikapai tipa ko dedede, gamo pabakure na ko nika nanyaka gbe.\n4. Ginipai iriwo tiro nibipa Baibiri?\n4 I ima sa Baibiri ku rogo afugo wa 2,600, na gu i nakusihe bangehe wa abirioni. Aboro bangeyo naima susa 90 rii kama rogo zegino dunduko nageda Baibiri kina rogo afugoyo yo. Na rogo aposo ni basasa, bange agu Baibiri i afuhe fu aboro ima susa mirioni sa! Nirengo, buku ho du wa Baibiri te.\n5. Tipagine rengbe ani ti ni ka ya Baibiri nga “ga Mbori pai”?\n5 Baibiri “aye be ga Mbori Toro.” (Mo gedi 2 Timoteo 3:16.) Ono kura aboro rengbe ka berãha nga, ‘Aboro du nake Baibiri, wai du rengbehe ka kadu nga si aye be Mbori?’ Baibiri nakaragapai nga: “Aboro agumba pai be Mbori, wa Ziazia Toro arugu yo.” (2 Petero 1:21) Gure wakina wai rengbe bairasunge ka ya fu gani bakeapai wẽ ni ke waraga. Da nika ngia ira gu waraga re? Bairasunge, angianga bakeapai ya. Wakina gure a, Bakusi Baibiri nga Mbori, angianga agu aboro nakehe ya. Mbori narugu yo i ke gako berãpai. Nirengo, Baibiri nga “ga Mbori pai” du rogoyo nga Fugo Mbori.—1 ATesaroniko 2:13; mo bi gu 2 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.\nGu Baibiri nga New World Translation of the Holy Scriptures awere rogo dungu afugo yo\nBAIBIRI NIRURU HE\n6, 7. Tipagine rengbe ani ka ya ti ni Baibiri avundongo tihe te?\n6 Si adi agarã nga 1,600 tipa i ke Baibiri. Abakekehe araki ti aregbo ni bakiakia. Aguyo angia wene abawirikipai na ka aguyo adunga wo ya. Ni kpiapai, gu kurako sa angia munganga. Aguyo angia abasopobino, abaziatĩo, ababanda anya, anebi, abasapungbanga, na abakindo. Wa vura duhe nga abakekehe adu ni bakiakia, agu apai du rogo Baibiri yo avundongo tihe te. Gaha akapita nafura kina riipa bangisapai sa. *\n7 Gu bambata akapita nga ga Baibiri nasakapai tipa wai akpakarapai akuru ku rogo zegino, na gu yangara akapita fura tipa wai Mbori nika nyasariipa agu akpakarapai re na ki sa kpotosende ni paradizo. Baibiri na akutu apangbanga rogoho tipa aboro na si nayugo gupai nga dedede, ga Mbori ringbisapai du wa ka si digisitihe.\n8. Mo funga agu akpiapai nayugo wai Baibiri afura ni ruruhe tipa agu apai nga ga birĩ-inohe.\n8 I aakenga Baibiri tipa si niyugu birĩ-inohe (sainisi) watadu si du ni buku birĩ-inohe te, ono agu apai si apehe dedede tipa birĩ-inohe ni kina ruruhe. Gere nga gupai ani aidaha be gu buku naaye be Mbori. Ni kpiapai, gu kitabu nga Pa Amotumo na ga Mbori arugute rogoho tipa wai ka aYisaraere arengbe ka bandatiyó ti akaza. I ake gipai re bakuru kusayo mbata fu aboro inipai tipa agu agbiro naye na akaza. Baibiri nayugo gupai ziazia nga gi kpotosende re ni asi asihe rii he te. (Eyobo 26:7) Na ho dungu aboro aidi ni kuti gupai nga kpotosende ni kpasakpasa ha, Baibiri aima ya tigaha wẽ si ni kirikiri he.—Yesaya 40:22.\n9. Gu gene abake Baibiri aape rengo ngbaha nayugo ginipai furani?\n9 Ho Baibiri afura ni tipa kuru apangbanga, si ni ruruhe a. Ono badungu abuku-kuru-apangbanga naadunga ni ruruhe te mbiko abakehe aapenga rengo te. Ni kpiapai, i aakenga pa gu regbo avurayo adibeyo ba vura yo te. Kuba gure, abake Baibiri aape kina rengo tigayo zavura ho avura aYisaraere anadia ni beyo. Abakehe aima kepai a tipa agu aingahe i amangihe. Ni kpiapai, rogo gu kitabu nga Pa Geda Aboro, Moize ape gupai yo nga ko aima manga kere ingahe na Mbori ki fu rugute fuko tipaha. (Pa Geda Aboro 20:2-12) Gu gene abake Baibiri aape rengo ngbaha nayugo na ni nga si aye be Mbori. Si nga ndu gupai si aida ani kido ti ni kuti Baibiri.\nGU BUKU HI BE ARUGUTE\n10. Tipagine du agu arugute nga ga Baibiri ti ni ni wenehe tipa rani areme?\n10 Baibiri “aye be ga Mbori Toro si ki rengbe tipa yugopai, tipa zapai, [na] tipa ruga aboro.” (2 Timoteo 3:16) Nirengo, agu arugute nga ga Baibiri ni wenehe tipa rani areme. Yekova ima ino wai ko amangi rani, si du ko ima ino wai du gaani berãpai na bipai. Ko ini rani wenengai kisusi wai ini ani tirani, na ko naida ani du na ngbarago. Ko ima ino guhe du ni wenehe tipa rani na gu du ni gbegberẽhe.\n11, 12. (a) Gini wene arugute Yesu afuhe rogo Matayo kapita 5 kuti 7? (b) Gini kurapai rengbe ani ka wirikaha rogo Baibiri yo?\n11 Rogo Matayo kapita 5 kuti 7, ani nageda wene arugute yo Yesu afuhe tipa wai kadu na ngbarago, wai ka mbakadapai dagbarani na akuarani, wai ka kparakpee, na gu bipai si aida ani du na ni tipa marã. Wa vura duhe nga ko afu agi arugute re agarã 2,000 kusayo, si na ome ti ni kindi areme gbiati undo.\n12 Rogo Baibiri yo, Yekova nayugo agu arugute yo a furani nga gu naundo rani ani raki na gaani aborokporo wenengai, ani du ni amangisunge, na ani du na zereda na kura aboro. Agu arugute nga ga Baibiri rengbe ka undo rani ti aregbo dũ, ka ani vurangia kina ada, wari ani araka ni, watadu ka kina gini ngbatunga kpakarapai du tipa rani vurũ.—Mo gedi Yesaya 48:17; mo bi gu 3 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.\nMO KIDO KUTI GU SANGBAANEBI NGA GA BAIBIRI\nGu bake Baibiri nangia Yesaya apepai kumbatayo nga i nika gbarasa Babera\n13. Ginipai Yesaya apehe nga si nika manga Babera?\n13 Dungu gu sangbaanebi nga ga Baibiri naima da ti rengo. Ni kpiapai, Yesaya ape sangbanebi nga i nika gbarasa Babera agbarasa. (Yesaya 13:19) Ko afura nzunzu tipa wai si adu nga i nika gbarasa gu bakporo re. Gu bakporo re adu na bakere ngbadimoho gbiati di pa ti ni. Yesaya ape gupai nga i nika ugusa gu di re na gaha bakere ngbadimo nika du ni zakizakihe. Si adu nga agu aboro nika zio gu bakporo re i asonga vura kutini te. Yesaya aima pehe a nga gu kumba nika zio Babera rimoko nika ngia Kurese.—Mo gedi Yesaya 44:27–45:2; mo bi gu 4 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.\n14, 15. Wai du ga Yesaya sangbanebi ada nirengo?\n14 Fuo agarã kama ue fuo keyo gu sangbanebi re, asekere aye tipa ka sovura kuti Babera. Da nangia baira yo? A wa gu sangbanebi re apehe, Kurese nangia bairayo nangia bakindo aParaso. Gere angia tonatona digisidigisi gu sangbaanebi naadu tipa Babera.\n15 Rogo gu yuru si adu nga i nika sovura kuti Babera, aBabero adu na pumbo. I abihe nga i ni bandabanda yo mbiko gayo bakporo adu na bakere ndugu ti ni gbiati di. Ono gii gayo bakporo yo, Kurese na gako asekere aima ge gene-ime tipa gu di re fu ku rogo gu kura ba. Fuo gu ime re ugudi, si ambugene fu ga aParaso asekere i si rogoho. Ono ginipai ka agu asekere re amangihe ka rimo ku rogo gi bakere ndugu nangia ga aBabero re? A wa sangbaanebi agumbaha, aBabero ambu ngbadimo ndugu ni zazaha, sidu, asekere azi gu bakporo re zanga sovura aso.\n16. (a) Gini sangbanebi Yesaya apehe tipa Babera kumbatayo? (b) Wai du ini ani he nga ga Yesaya sangbanebi aima da nirengo?\n16 Yesaya ape gupai niyangaraha nga boro ho nika rengba ka raka Babera yo berewe te. Ko aya: “Si adu nga ni kporo wa sa te; boro araka nga yo tona ti gu rika aboro dati gu rika aboro nikadu a te.” (Yesaya 13:20) Ya mo gupai re amangi nzunzu? Rogo gu ba Babera anidu rogoho, amairo wa 50 ti gu bagbata nga Baghdad du Iraq yo, kina kuadikuadi arago du yo. Zavura areme, boro ho naraka yo te. Yekova aima ‘wega ha na wirã gbarasahe.’—Yesaya 14:22, 23.\nGu Babera i agbarasihe\n17. Tipagine rengbe ani ti ni ka kido kuti ga Mbori akidohe dunduko?\n17 Gu rengo nga badungu sangbaanebi nga ga Baibiri aima da ti rengo nayugo gupai furani nga, ani rengbe arengba ka kido kuti gupai si apehe tipa kumbatayo. Ani rengbe kadu na kido nga Yekova nika digiso gu gako kidohe adigiso du tipa sa kpotosende ni paradizo. (Mo gedi Pa Geda Aboro 23:19.) Nirengo, ani na maabangirise tipa “nyenye unga, nga gu [gu] Mbori, arengba nga na re zire ya, akido pa ha mbata rago nikaenga.”—Tito 1:2. *\nBAIBIRI RENGBE ARENGBA KA ARIA GAMO RAKA\n18. Wai du Pauro aringbisipa “gu pai nga ga Mbori”?\n18 Ani ima wirika gupai nga buku ho du wa Baibiri te. Si avundongo tihe te, na ho si afura ni tipa agu apai nga ga birĩ-inohe, dedede si nape kina rengo. Si nafu wene arugute a furani na si na dungu sangbaanebi rogoho naima da ti rengo. Ono dungu apai Baibiri afura tipaha susi gure. Gu mokedi nangia Pauro aya: “Gu pai nga ga Mbori du na unga, ki du na tandu.” Rogo gupai yo re nga gine?—Mo gedi AEbere 4:12.\n19, 20. (a) Wai du rengbe Baibiri ka undo ro mo ini da nga mo? (b) Wai du rengbe mo ka yugoho nga mo na tambuahe tipa gu gamahe nga Baibiri?\n19 Baibiri rengbe arengba ka aria gamo raka. Si rengbe ka saro mo ini tiro wenengai. Si rengbe ka saro mo ini agu aberãpai du kpotoroyo. Ni kpiapai, ani ima rengba ka berãha nga ani nakpinyemu Mbori akpi. Ono tipa ka yugoho nga ani nakpinyemu ko, si naida ani mangi gupai Baibiri agumbaha.\n20 Baibiri nzunzu nga gu buku naaye be Mbori. Ko naida mo gedihe, mo wirikihe, na ki kpinyemuhe. Mo du na tambuahe tipa gi gamahe re na kini wisigipai tipaha dedede. Si du nika saro mo rugutiro na pa ga Mbori ringbisapai tipa aboro. Rogo gu kapita naye fuo gere, ani nika wirikapai yo ni bakerehe tipa gu ringbisapai re.\n^ genewaraga 6 Kura aboro naya Baibiri afuranga kina kubanisa te, rengo nga gupai re te. Mo bi w12 7/15 kpe. 7.\n^ genewaraga 17 Pa gbarasa yo Babera nga sangbanebi sa dagba gu sangbaanebi yo nga ga Baibiri naada ti rengo. Mo rengbe ka gbia gu kura sangbaanebi tipa Yesu rogo gu 5 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.\nBAMBATA RENGO: BAIBIRI AYE BE MBORI\n“Ziazia Kekeapai dunduko si aye be ga Mbori Toro.”—2 Timoteo 3:16\nWai du du Baibiri kia ti gu kura abuku?\nI ima sa Baibiri ku rogo afugo wa 2,600, na i ima kusaha nga abirioni.\nSi nape agu apai furani ani arengbanga na gbiaha rogo kura ba ya.\n1 ATesaroniko 2:13\nBaenge ke Baibiri nga Mbori.\nGa Mbori toro adu kugii aboro tipa i ke gako aberãpai.\nUE RENGO: BAIBIRI NGA GU BUKU NGA GA SANGBAANEBI\n“Mbori, arengba nga na re zire” te.—Tito 1:2\nTipa gine rengbe mo kadu nakido ti ni kuti Baibiri?\nDungu kama agarã kusayo mbata fu si mangi, Baibiri aima gumbapai ni sangbanebi tipa wai i ni ka zio gu gbata nga Babera.\nGu sangbaanebi nga ga Baibiri na digiso tihe awere.\nPa Geda Aboro 23:19\nAni ima rengba ka kido kuti gupai Baibiri agumbaha nga si nika manga kumbatayo.\nBIATA RENGO: I AKUSI BAIBIRI TIPA SI UNDORO\n“Mi nga Yekova ga Mbori, nayugo pai foro sa u.”—Yesaya 48:17\nGinipai wiriki mo ho tipa Baibiri?\nEyobo 26:7; Yesaya 40:22\nAgu apai Baibiri apehe tipa agu apai nga ga birĩ-inohe ni kina ruruhe.\nPa Geda Aboro 20:2-12\nAbake Baibiri angia ape rengo.\nYesu afu arugute furani tipa wai rengbe ani kadu na ngbarago, wai ka mangapai na gu kura aboro, wai ka kparakpee na wai ka mangasunge na marã.\nBIAMA RENGO: BAIBIRI IMA RENGBA KA ARIA GAMO RAKA\n“Bambiko gu pai nga ga Mbori du na unga, ki du na tandu.”—AEbere 4:12\nGinipai rengbe fugo Mbori ka mangaha foro?\nSi rengbe ka undoro tipa mo rugutiro na ga Mbori ringbisapai.\nSi rengbe ka undoro tipa mo ini gini ngbatunga boro nga mo.\nSi rengbe ka undoro tipa mo rugutiro na gupai Mbori akpinyemuhe bero.\nMbori naida mo gedi Baibiri, mo wirikihe na ki kpinyemuhe.


Yesu Kristo Nga gu Masiya I Akido Pako | Ziazia Kekeapai Ayugoho\nYesu Kristo Nga gu Masiya I Akido Pako\nYEKOVA asa dungu anebi i gumba dungu apai tipa pa vungayo Masiya, pa gako sunge, na pa kpioko. Agu apai anebi agumbaha re narengbe ka undo aboro i ini gu Batasi re ho ko nika ye ni. Agi asangbaanebi re adigi dunduko kuti Yesu Kristo. Si naabaha dunduko namangi a wa i agumbaha. Ani bingo bete agu asangbaanebi naadu tipa vunga Masiya na pa sonako.\nGu nebi nangia Yesaya aya wẽ Masiya nika ye ti gu ngbatunga nga ga Bakindo Davide. (Yesaya 9:7) Kinawo si amangi.—Matayo 1:1, 6-17.\nGu kura nebi nangia Mika aya wẽ i nika vunga Masiya “Betereme Efurata” yo na ko nika du ni bazogo. (Mika 5:2) Ti gu regbo i avungu Yesu, agbata adu ue Yisaraere yo rimoho angia Betereme. Gu sa adu mbembedi na Nazareta pavuru Yisaraere ku nodiyo, gu kuraha kidu pati Yerusarema Yuda yo. Gu naadu pati Yerusarema i anaayambaha mbata nga Efurata. Gure nga gu gbata i avungu Yesu rogoho, a wa nebi agumbaha!—Matayo 2:1.\nGu kura nebi aya wẽ i ayamba Wiri Mbori “Ezipeta yo.” Ho Yesu adu ni ni fogoko, i aoro na ko ku Ezipeta yo. I ayego na ko fuo kpi Erode, si kini digisi sangbanebi.—Osea 11:1; Matayo 2:15.\nNibi gu kekeapai duti kpewaraga 200, agu averesi tangarayo ho tii gu kekepai nga “Sangbanebi” nafura tipa agu apai i agumbaha tipa Masiya. Si naida mo gedihe ki gedi pa wai si adigi rogo agu averesi du tii gu kekepai nga “Wai Si Adigi.” Ka mo mangihe wo, si nyakasi gamo idapase anyakasa kuti Sangba Mbori.\nWa mo awisigo agi averesi re, mo ini gupai nga, agu apai anebi agumbaha tipa Masiya re, i agumbaha badungu akama agarã kusayo mbata fu vungayo ko. Yesu aya: “I ka digisa apai dunduko, nga gu du ni keke he rogo ga Mose Rugute yo na anebi na Atambuahe yo tipa re.” (Ruka 24:44) A wa mo ka bihe rogo gamo Ziazia Kekeapai, agu asangbaanebi re aima digo dunduko na agu afutufutuhe!\nAGU ASANGBAANEBI NAADU TIPA MASIYA\nGUPAI I AGUMBAHA\nWAI SI ADIGI\nKo aye rogo gu ngbatunga nga ga Yuda\nBambata Pai 49:10\nNgasudee nika vungako\nKo aye rogo gu ngbatunga nga ga Bakindo Davide\nYekova nika ya tiko Wiriko du\nKura aboro aidanga pako te\nKo nika rimo ku Yerusarema yo rii dongi\nWene bakureako nika kusako i ziko\nI akusako tipa asekere feda 30\nKo aonga aonga i nikitingbanga ko\nI aba ake tipa gako remu\nI asawiako kuti ngua\nAtambuahe 22:7, 8\nI akuongo memeko te\nI akpisidoko na airakumuko\nI azingisako be kpio mbata fu zirã ko\nAmokedi 2:24, 27\nKo asungo ku kumbabe Mbori