Nərmin Nöqtə: декабря 2011\nSözüm sözlərdə qalmasın\nKüçük İskəndər: “Amma ben bir gün soyunursam, tüm tarihim çıplak kalacak”.\nOna görə də özüm haqda ordan-burdan, az-maz, ölçüsündə, qədərində..\n1) Mənə yaxşı pul versələr, bütün potensialımı ortaya qoyaram. Hələ ki, burda "təkər qaraldıram".\n"Discovery Azerbaijan" magazine\n2) Ramin Hacılı məni “Alma” qəzetinə aparmasaydı, orada az-çox imzam tanınmasaydı, bu gün kənardan yəqin ki, bu qədər iş təklifi almazdım.\n3) “Alma” qəzetini Turxan Qarışqa və Samirə Nəcəf`ə görə alırdım. Məhz ikisinin yazılarını qəzetdən kəsib - albomum vardı, ora yapışdırırdım. Bir gün o albomu üzə çıxaracam. =) Turxanla Samirəni isə indi bu birləşdirir:\n"Fikir Sexi" kitabı - qiyməti 5 azn\n4) “Dalğa”nın kreativ aksiyaları üçün darıxmışam.\n5) Son iki ilə qədər insanlarla öz aramda elə bir sərhəd qoymuşdum ki, mənə Nöqtə xanım deyirdilər. Hərdən bu cür sərhədlər üçün burnumun ucu göynəyir.\n6) 10 il əvvələ kimi sabun yeyirdim. Valideynlərim məni ənənəvi “üsulla” başa saldı. İndi çiy dolmaya keçmişəm. Çiy kələm də qarnı açır. Sınamışam.\n7) II sinifdə oxuyanda anamın batareyası qurtaran qızıl saatının xarab olduğunu düşünürdüm. 8 martda onu “təmir edib”, üstündən kamaz keçmiş vəziyyətdə kravatın altına atan və bunu bacımın elədiyini deyən MƏNƏM.\n8) Yemək bişirə bilmirəm. Məktəb illərimdə bir orduya çatacaq düyünü qaynadıb, xiyarı soğanla qızardırdım. Sonra onları qarışdırırdım. Dadanda mənə elə gəlirdi ki, yemək alınmayıb. Özümü sındırmayıb bir boşqab yeyirdim. Amma hər dəfəsində qazandolu yeməyi kloka yığıb stenkanın dalında gizlədirdim. İyi evi basanda, anam tapırdı. Zamanla anladım ki, mətbəx mənlik deyil.\n9) Yeniliyə açığam, tərbiyəsizliyə isə qarşı isə radikal konservativəm. Bu günə qədər mənəvi olaraq qazandığım hər bir dəyəri markezkimilərinə borcluyam. Əksər yeni nəşrlərsə “inqilab”a yaxın getmir, sadəcə “əyləndirir”.\n10) Yaşıl olan hər şeyə qarşı sonsuz tolerantlığım var.\n11) Rusdilli oğlanın "nətəəər ee. olammaaz!" deməsindən ötrü ölürəm.\n12) Hal-hazırda, həyatımda çox şey sual altındadır. Elə nöqtə də.\n13) Uğurlu qadının əri olmaq, necədir bilmirəm. Bax, uğurlu kişinin xanımı olmaq tamam başqa zövqdür.\n14) Hiss edirəm ki, son aylarda barıtımı çox eləmişəm. Hər kəsin həddini bilməsi heç kimə ziyan vurmaz. Əksinə, xeyri dəyər.\n15) Bədbəxtlik də orasındadır ki, məndə enerji daşır-tökülür, amma doğru yerə yönəltməyi hələ də öyrənə bilməmişəm.\n16) İstənilən siyasətçi ilə, siyasətçi olmağa cəhd edən və ya bunu ağlının ucundan keçirən insanla istənilən mövzuda söhbət aparanda, sən onun üçün "bişirdiyi" seçicisən. Mən də bir dəfə bu tələyə düşmüşəm.\n17) 1 bakal piyvə məni aşırtsa da, 4 stəkan araq heç nə edə bilmir.\n18) Yenidən yazmağa başlayanda ətrafımda olan hər kəsi və yaşanan hər şeyi xammal, ya da laboratoriya "siçanı" kimi görürdüm. Ki indi də elədir.\n19) Dərdli kişi (özünü yazıq yerinə qoyan yox!) bir başqa dərindi, bir başqa gözəldi, cəlbedicidi niyəsə.\n20) Ütülü paltar geyinə bilmirəm. Heyf deyil, paltar qırış-qırış olsun. Ütülü paltar geyinən oğlanlara da pis baxıram.\n21) Bizdə istər 100 sistem dəyişsin, 100 adam gəlib başımızdan keçsin, gələn hər kəs öz "ətrafını" qabağa çəkəcək. Mən elə edəcəm, ən azı. Etməsəm, üzümə tüpürərlər.\n22) İlk dəfə saqqız yerinə, köhnə radioların dördbucaqlı batareyaları olurdu ha, bax, onu çeynəməyə cəhd etmişəm.\n23) İçib dava salan kişidənsə, içib yatan kişi yaxşıdı.\n24) Şparqalkanı imtahan vərəqəsinin arasında unudub nəzarətçiyə vermək kimi bir hal var haaa. Bax, o vəziyyət başıma gəlib. Dəhşətdi. Getsin, gəlməsin bir də :/\n25) Liftdə 9-u basıb 1-ə düşmək, 5-i basıb 8 -ə qalmaq – darıxmışam belə şey üçün.\n26) Ağlıma gətirməzdim ki, nə vaxtsa dostlarıma "üzr istəyirəm", "xahiş edirəm", "zəhmət olmasa", "çox sağ ol" və bunlar kimi neçə-neçə "sərhədli" sözlərlə müraciət edəcəm. "Dostlar arasında bunlar olmamalıdır,axı", deyərdim. amma olurmuş.\n27) "Hər şey"dən və "hamı"dan çox olanda, zibili çıxır.\n28) Arzularımı da yorğanıma görə uzadıram.\n29) Şorgözlük ciddi-ciddi hobbimə çevrilir.\n30) Ağır - ciddi - sanballı- xasiyyəti tünd olan oğlanlardan xoşum gəlir :D\n31) Bakı Slavyan Universitetinin qadınlardan ibarət yığma komandasında top rəqibdən out`a çıxdığı halda, onun dalınca qaçıb anidən divara girdim. Bu giriş futboldan çıxışıma səbəb oldu.\n32) Şahruk Khanın dəlisiydim ki, indi də dəlisiyəm. Hesabını itirmişəm, neçə posteri, kasseti, mahnısı, şəkilləri var məndə.\n33) Uzun müddət dərsə atamın corablarını geyinib getmişəm. Onun dəsmalları ilə burnumu silmişəm, onun ətirlərini vurmuşam.\n34) Üzüyumşağam, nə qədər əclaf olur-olsun, heç kimə nifrət edə bilmirəm. Ən pis halda, o insana yazığım gələ bilər. Ona görə də kim istəsə, təpəmdə otura bilər.\n35) Dostlarıma qarşı olan qısqanclığım sevgilimə qarşı olmaz yəqin. Onları paylaşmağı sevmirəm.\n36) Acı bibərlə çay içməyi sevirəm.\n37) “Kitab yazsam, kim oxuyar?” sualını tez-tez özümə verirəm.\n38) Bu etirafı isə mənim yerimə çoxhörmətli, ümumrespublika şöhrətli xanım edəcək:\n39) O gün metroda stiker yapışdıranda, gözlərim yaşardı. Vətəndaş mövqeyindən nə qədər aralı düşmüşəmmiş. N!DA sağ olsun!\n40) 40 müqəddəs rəqəmdi. Ona görə də belə çox gülməli bir etirafla tamamlayım: Əbu Bəkr bağlanmazdan əvvəl, cümələri Qamətə qulaq asmağa gedirdim.\nEtibarlı Mənbə`yə hələ çoox ehtiyacım olacaq :)\nP.S. Bu yaxınlarda, tədbirlərdən birində yaxşı mənada “bərkgedən” xanım, zalda yaxşı mənada “bərkgedənlər” deyil də, ictimai sektora yeni qoşulanları görüb: “Bu nədi, qıjılar yığışıb ki bura!” deməsini eşitdim. Nifrət edə bilmədiyim üçün, bir vaxt hörmət etdiyim bu xanıma indi yazığım gəlir. Qınından çıxıb qınını bəyənməmək bünövrəsi olmayıb, göydə asılı qalan 10-cu mərtəbə kimidir. Bu isə fantastikadır. Fantastika isə bir yerə qədər maraqlı olur. Sonra ürək bulandırır.\nyazar : Nöqtə 11 şərh yaz Keçid Tarix: 17.12.11 Qovluqlar nöqtəlik\nBlogger Azər Aydın`a verdiyim müsahibə\nQərara gəldim ki, heç olmasa həftədə bir dəfə ictimai sektorunda aktiv olan əjdahaları tam fərqli bir baxış bucağı altında sizlərə təqdim edəm.\nİLk qonağım atom nöqtəsi funksiyasını daşıyan NƏRMİN NÖQTƏ-dir :)\nQısaca olaraq format haqqında məlumat verim. Beləki, mən hər həftə müxtəlif, ancaq mahiyyət baxımından bənzər olan suallar toplayaraq , ictimai sektorda fəal olan vətəndaşlarımıza ünvanlayacağam.\nÜmid edirəm ki, sizə də maraqlı olar :)\n1. Siz kim idiniz və kim oldunuz?\n- Döl idim, insan oldum. Nəbiyeva idim, Nöqtə oldum. Nə bilim. Barama idim, ipəkqurdu oldum. Bir sözlə, gizlindən aşkara doğru :))\n2. Kariyeranızda hədəfiniz nədir?\n-İxtisasım jurnalistikadır. Az-çox nəsə yazıb-pozuram. Ən çoxu nələrisə, kimlərisə dəyişməyə, ən azı - nələrisə və ya kimlərisə olduğu kimi göstərməyə çalışıram. Əsas hədəfim tələbə auditoriyasına girməkdir. Sizə bir şey danışım. 11-ci sinifə - peşə seçiminə qədər evdə əmin idilər ki, ibtidai sinif müəlliməsi, ya da coğrafiya müəlliməsi olacam. Demək olar ki, 10-cu sinifə qədər dərslərimi aboylarımızın köməyi ilə öyrənirdim. Rombvari naxışları vardı aboyların. Hər bir xanasına bir sinif yoldaşımın adını yazmışdım. Dərsi öyrənəndə, hansısa hissəsini danışmaq və ya təkrarlamaq lazım idisə, bir-bir xanadakı şagirdlərimi xəyalən ayağa qaldırırdım. Danışırdılar, daha doğrusu, onların yerinə mən danışırdım. Səhv edəndə, azı, 2 dəfə təkrar danışmaq şansı verirdim. Dərs beynimə girməyəndə də, xanadakıları xətkeşlə döyürdüm. Anam deyirdi ki, qızın başı xarabdı. Xəyali şagirdlərimi divarın küncünə qoyan vaxtlarım da olurdu. Jurnalım vardı, 15 uşağın adına yazdığım imla dəftərlərim də vardı. Belə..\n10-cu sinifdə oxuyanda tez-tez 5-6-7-ci sinifləri əvəzləməyə gedirdim. Dərs deməkdən, öyrətməkdən zövq alırdım. Səbrli olmaqdan, sona qədər dinləməkdən zövq alırdım. Əsası, uşaqların mənə “Nərmin məəəəlliməəə” deməyi nəyə desəniz, dəyərdi. Bir məsələni qoyub, o birisinə keçirəm. Deməli, Həmayil adında ibtidai sinif müəlliməm var idi. Çox balaca idim, boyum lövhəyə çatmırdı. O biri uşaqların yanında pərt olurdum. O ki, məni qucağına alıb qaldırdı haa yuxarı, bax, onda anladım ki, mən müəllim olmalıyam. İnsan ilk dəfə düşəndə, onu yerdən qaldıran ilk insanı heç vaxt unutmur. Bəlkə də, unudulmamaq üçün hədəfim müəllim olmaqdır.. nə bilim :)\n3. Ən cox itirməkdən qorxdunuz şey nə və ya nələrdir?\n-İtirməyə məhkum olduğumuz şeyləri (insanlar, iş, həyat və s.), itirib də geri qaytara biləcəyimiz şeyləri (sevinc, inam, ümid, arzular, bəxt üzüyü və s.) itirməkdən heç qorxmuram. Yalnız bir şeyin yoxluğu məni çox qorxudur. Onu itirdikdən sonra itirməyə heç nəyin qalmır – o da ürəyimin, düşüncə və əməllərimin allahıdır, yəni vicdanım.\n4. Nəyə görə könüllü olaraq ictimai fəaliyyət göstərirsən?\n-İctimai sektor olmasın, istənilən məsələdə kömək edəndə insan itmir, itirmir, əməyi də itirilmir. Əksinə, nələrisə paylaşdıqca artır, artırır da. Könüllü iş elədir ki, ora ürək qoyursan. Ürəyini qoyduğun yeri də gözün kimi qoruyursan. İndi siyasi, ictimai, sosial və s. kimi sahələrdə o qədər problemlər, o qədər qarmaqarışıqlıq, dağınıqlıq var ki. Hansısa vasitə ilə 1% olsa belə, məsələlərin həllinə kömək etməyin sosial məsuliyyətin, vətəndaşlıq borcundur. O yerdə ki, öz maraqların ictimai maraqları üstələyir, deməli, sənin rüşvətxordan heç bir fərqin yoxdur.\n5. Qadını seksi göstərən detallar hansılardır?\n- Yəqin ki, çoxluq - dodaqlar, sinə, yançaq və düz ayaq deyər. Mənə görə - incə üz quruluşu, fındıq burun, nazik dodaq, arıq bədən, bir adamın əli boyda sifət, bapbalaca əl, sərçənin ürəyi kimi döyünən ürək, ağıl və istedad. Anladınız yəqin, söhbət məndən gedir :)\n6. Yatmamışdan öncə tavana baxıb ən çox nələri düşünürsən?\n-Bu barədə bir dəfə facebook`da status yazmışdım. Status belə idi: “Belə yerdə deyirlər ki, yüngülü başını yastığa qoyana qədərdi. Gözlər ki tavana dikildi, yalnızlıq ondan sonra başlayır. Hər bir insan tamamlanmalıdır – kimisi kitabın, kimisi siqaretin, kimisi dayanacağın, kimisi gün doğumunun köməyi ilə. Uzatdıqca uzanacaq bu siyahı. Tavana baxıb düşünürəm ki, bəs kimlər və ya nələr nöqtədə tamamlanacaq. Sonra da yuxulayıram..\n7. Sizə qarşı edilmiş ən çox sevdiyiniz təklif nədir?\n-Çörək növbəsi olan vaxtlardı. Söhbət gedir 1994-cü ildən. Yaşca da, ağılca da, fiziki göstəricilər baxımından da balaca olduğuma görə, növbədə məni həmişə geri-geri atırdılar. Ya dünənki çörəklə gedirdim evə, ya da yanıq, quru çörəklə. Anam da hirslənirdi. Bir dəfə bir kişi gördü ki, məni yerə geri-geri atırlar. Gözlərimi də belə iri-iri açıb, yavaş-yavaş boşalan çörək piştaxtalarına baxıram və ağlayıram – dedi ki, verim yerimi sənə? Mənə hələ belə gözəl yer göstərən olmamışdı. Yadıma gəlmir ki, o yer kimi kiminsə təklifi ürəyimdə, bax, beləcə yer eləsin.\n8. Niyə oğlanlar ayrıldıqları qızlar haqqında sonralar pis, ədəbiz fikirlər yürüdürlər?\n- Ərəblərdə maraqlı atalar sözü var. Deyilir ki, kimisə əxlaqsızlıqda ittiham edən əxlaqca məhv olan biridir. Ona görə bu yerdə susuram. İkincisi, həmişə deyirəm ki, nələrisə yaşamamış kiminsə yerinə özünü qoymaq və hansısa fikir söyləmək bərbərin Ərdoğandan danışması, qatıq satanın İranın “məhv edilməsi” planlarını müzakirə etməsi qədər boş və mənasızdır. Ümumi bir şey deyəcəm, itirəndən sonra kəmərimizi bərkidib, başqasını qurşaqdan aşağı vurmaq əsrlərin süzgəcindən keçib bu günümüzə qədər gəlib çıxan ənənəmizdir. Onun qədəmlərinə qurban :))\n9. Uşaq vaxtı dostlarınız tərəfindən verilmiş təxəllüsünüz nə idi? İndi də varsa, deyin.\n- Dostlar da, evdəkilər də mənə tez-tez nərçə-sərçə, ya da nöqtə deyirdilər.Təxəllüs götürməyin vaxtı çatanda, düşündüm ki, hansını dövriyyəyə buraxsam, yaxşı çıxar. Dedim, Nərmin Sərçə nəsə yaxşı səslənmir, Nöqtə olsun. Anam hərdən məni “doğzanqurdu” çağırırdı. Deyirdi ki, elə-beləsindən deyiləm. Mal poxunun içindən çıxmışam. Ona görə də rəngim belə qaradı, özüm də belə çəlimsiz.\n10. Kişilərin vücudunda sizi cəzb edən yer harasıdır?\n1) Bilək – güclü və qalın olmalıdır. 2) Əl – iri olmalıdır; əllərim kiminsə əlinin içində itəndə zövq alıram. 3) Saqqal. Nə qədər çirkin olursa, olsun - saqqalı varsa, kişi diqqətimdədir.\n11. Adətən gün ərzində neçə manat pul xərcləyirsiniz? Və nələrə?\n1) 40 qəpik – metroda gediş haqqı 2) 30 qəpik - çörək 3) 40 qəpik - ayran 4) 1.20 qəpik - badımcan kürüsü. Ümumi: 2 manat 30 qəpik. Arada dostlarla oturanda xərclənən pulu saymıram. Günlük xərclərimin içinə siqaret pulunu da əlavə edərdim, amma artıq siqareti atmışam. Uraaaa :))\n12. Niyə bütün qadınlar gəlinlik geyinmək,uşaq sahibi olmaq istəyirlər?\n-Həqiqətən, mən də başa düşmürəm bu qadınları. Niyə, görəsən?! Evliliyə qarşıyam, özü də kəskin şəkildə. Amma uşaqla bağlı bir arzum var ee:\nİstəyirəm ki, özümdən kiçik qardaşım olsun, onu oğlum kimi saxlayım. Nə bilim, məktəbə aparmaq, ayaqqabılarının bağını bağlamaq, bulku almaq, o yesin mən onun yeməyinə baxım - mənə davalarından danışsın, ilk sevgisindən - yanaqları qızarsın, futboldan danışsın - necə qol vurmağını əllərini sağa-sola atmaqla, belə gözünü iri açıb danışsın, danışsın. mən də sakitcə qulaq asım və s. Ürəyim istəyir, həm də çox.\n13. Bu günə kimi sizə edilən ən iyrənc təklif?\n- II kursda oxuyurduq. Sərbəst mövzu vermişdilər işləməyə. Mənə bomjlarla bağlı reportaj hazırlamaq tapşırıldı. Yeri gəlmişkən, Slavyan Universitetinin Jurnalistika fakültəsini bitirmişəm. O vaxtlar vağzal təmir olunmamışdı. Bomjlar gözləmə zalında skamyalara uzanırdılar. Nəsə, axşam saat 10-dan gecə 4-ə işləmişə kimi onların arasında qaldım. Xalam da o vaxtlar qalırdı Heydər Əliyev adına Sarayın yanında. Məsafə elə də uzaq deyildi. Nəsə, mən vağzaldan saraya tərəf düşürdüm ki, Heydər Parkının düz yanında patrul maşını saxladı. Dedi, neçəyə çıxırsan. Dedim ki, mənim yaşım çatmır e, əmi. Saf-saf gəzən vaxtlarım idi. Dedi, yaxşı görək, 2 manatdan razılaşaq otur. Qorxumdan şalvarımı isladırdım, həqiqətən. Dilim ağzımda qurumuşdu. Yaxşı ki, xalamın əri çıxmışdı sarayın yanına. Məni gördü, yaxınlaşdı tez bizə. Yəni, an məsələsiydi. Bu, aldığım ən iyrənc təklifdi. Əsası, ən iyrənc insandan aldığım təklifdi. Yeri gəlmişkən, düşünürəm ki, çıxanlardan olsaydım, qiymətimi baha edərdim )))\n14. Ən çox işlətdiyiniz söyüş?\n- Söyüş söymürəm. Bir ara öyrənirdim, amma istifadəsi ruhuma ziddir. Söyə bilənlərə də yaxşı baxıram, belə trapesvari.\n15. Mikroba da mikrob bulaşar?\n- Elə sual verirsiniz, belə çox gülməli! (c)\n16. Gələcəkdə qayınananıza necə xitab etməyi düşünürsünüz?\n- Üfiqdə evlilik görünmür. Ona görə də şərt budaq cümləsində yazıb, işləri korlamayım. + məncə, hər kəs və hər şey öz adı ilə çağrılmalıdır.\n17. Fahişəlik sənətdirmi ?\n- Qadının fahişəliyi “incə” sənətdir. Burada da hadisələr iki istiqamətdə gedir: pərdə arxasında və pərdə önündə. Amma adət etdiyimiz tamaşalardakı kimi sənə sonda gül verilmir, alqışlanmırsan da.\nİnsanın fahişəliyi isə ilahi ədalətsizliyin göndərdiyi vergidi – bu isə dəhşət bir şeydi.\n18. Əlinizdə imkan olsaydı, kişilərdə hansı cəhəti dəyişərdiniz?\n- Kişi yox, insanda dəyişdirilməsi lazım olan cəhətlər var. Bu da ki, əbədi, əzəli, bəşəri problemlərdi. Bir cavablıq deyil.\n19. Səncə, mən sənin haqqında nələr düşünürəm?\n“Bu divarın yenidən aktiv olması, məni hal-hazırda çox sevindirdi.\nTanışlığımızdan bəri səninlə olan xoş münasibətimiz gözümün önündən film kimi gəldi, keçdi. Sonda bir daha agah oldum ki, sən doğrudan da çox gözəl insansan. İnsanlığın və sahib olduğun o qızıl qəlbin qarşısında baş əyir, səni çox istədiyimi bir daha vurğulamaq istərdim ..”. Azər Aydın\nyazar : Nöqtə 3 şərh yaz Keçid Tarix: 8.12.11 Qovluqlar nöqtəlik\nblog`da nə işin var?\nGördükcə yazıram, yazdıqca paylaşıram, paylaşdıqca artıram. vaxt itirmək ziyandır. burada xeyri olacaq.\nPS. alınan vaxt geri qaytarılmır.\nKüncdən zərbə`m (9)\nSözlər dağılanda (10)\nTəsadüfi İnsanlar (3)\nЯ был диким, непослушным ребёнком, и у меня было потрясающее воображение. Всякий опыт, который я получал, я пытался использовать в игре. Во мне всегда жил актёр. :)\nПотерянный Рай Гостя\n☭ Action Meinhof ★ » YAPana belə YAParlar…\nAzər İsaak - "Marsa qayıdış" romanı\nƏli Xəyyam & Or Cuvarlı - "Yozumsuz Yuxuların Sabahı" kitabı\nhüquqlarımı qoru. insafın olsun!. Тема "Корпорация "Чудеса"". Технологии Blogger.


Ginekoloq hekim (ginekologiya)\nОпубликовано в: BLOQ | 2020-09-28\nGinekologiya, yalnız qadın orqanizmi üçün xarakterik olan xəstəlikləri, ilk növbədə qadın reproduktiv sistemini araşdıran bir tibb sahəsidir.\nGinekoloq qadın cinsiyyət orqanlarının vəziyyətini izləmək və xəstəliklər olduqda, onların dinamikada müalicəsi, mümkün komplikasiyaların qarşısının alınması ilə məşğul olur.\nMama-ginekoloq hamiləliyin inkişafını dinamik olaraq qısa müddətdən etibarən müşahidə edir, hamilə qadının daxili orqanlarının vəziyyətini izləyir, doğum üçün xəstəxanaya göndərir. Bu yaxınlarda Rusiya səhiyyə müəssisələrində doğum evlərində antenatal klinika həkimlərinin işinə bir məhdudiyyət qoyuldu. Yəni bir rus mama-ginekoloq, hamilə qadınların, doğuşdakı qadınların sağlamlığına nəzarət edən bir doğum xəstəxanasının həkimidir.\nGinekologiya, hamiləlik və doğuşla əlaqəli qadın orqanındakı fenomenləri, konsepsiya anından doğuşdan sonrakı dövrün sonuna qədər araşdıran mamalıq ilə yaxından əlaqəlidir; eyni zamanda cərrahiyyə və digər praktik tibb şöbələrinə yaxındır - sinir, daxili xəstəliklər və s.; görkəmli ginekoloji nümayəndələri eyni zamanda böyük əksəriyyətdə mama və ya cərrah idi; ancaq bir qadının cinsi həyatı o qədər mürəkkəbdir, bədənin bütün orqanlarının funksiyalarını o qədər təsir edir və cinsi sferadakı patoloji dəyişikliklər o qədər çox və müxtəlifdir ki, ginekologiya özü üçün ayrıca bir elm halına gəldi, çünki yalnız qadın bədəni üçün xarakterik olan xəstəliklər var. Qadın cinsiyyət sahəsi ilə əlaqəli patologiyalar həm çox gənc qadınlar, həm də daha yetkin yaşda olan qadınlar üçün tipikdir.\nGinekologiya urologiya, endokrinologiya, pediatriya və terapiya ilə əlaqəlidir. Urologiya ilə sidik sistemi və reproduktiv sistemin ümumi elementləri ilə əlaqələndirilir və bir sıra üroloji xəstəliklərin simptomları cinsiyyət orqanlarının fəaliyyətinin xüsusiyyətləri ilə əlaqələndirilir. Məsələn, uşaqlığın prolapsusu və ya çanaq döşəməsi əzələlərinin zəifləməsi sidik ifrazına səbəb ola bilər. Yumurtalıqlar, endokrin bezlər olaraq, endokrin sistemin bir hissəsidir. Pediatrlar və neonatoloqlar, ümumiyyətlə qızların sağlamlığını və inkişafını, o cümlədən doğumdan yetkinlikədək reproduktiv sistemin inkişafını izləməyə çağırırlar. Terapevtlər yetkin həyatı boyunca bir qadına rəhbərlik edirlər.


"Torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi üçün daha çox çalışmalıyıq"\n24 Aprel 2019 17:58\nMillət vəkili BDU-da "Kəpənək effekti" layihəsi çərçivəsində geniş çıxış edib və gənclərə çağırış edib\nAzNews.az xəbər verir ki, Bakı Dövlət Universitetinin rəhbərliyinə, bu tədbiri təşkil edənlərə belə bir görüş üçün təşəkkürünü bildirən millət vəkili, siyasi elmlər doktoru Q.Paşayeva bizim üçün müstəqil Azərbaycandan dəyərli heç bir şey ola bilməz deyərək ölkəmizin daha da inkişafı istiqamətində gənclərin üzərinə düşən vəzifələr barədə geniş fikirlərini söyləyib.\nMillət vəkili Q.Paşayeva gəncləri daha çox oxumağa, mütaliəyə, öyrənməyə, daxili dünyalarını zənginləşdirməyə çağırıb.\nMillət vəkili bildirib ki, hansı peşənin sahibi olmasından asılı olmayaraq hər bir insan öz ölkəsinin və millətinin tarixini də dərindən bilməlidir. Hesab edirəm ki, inkişafın yolu kitabdan, oxumaqdan, öyrənməkdən keçir!\nMillət vəkili Q.Paşayeva deyib ki, gender bərabərliyi, qadınların dövlətin və cəmiyyətin idarə olunmasında rolunun artırılması, qadınların cəmiyyətin bütün sahələrində, o cümlədən biznesdə də rolunun genişləndirilməsinə dəstək, qadınlara qarşı bütün növ zorakılıq hallarına qarşı kəskin mübarizənin aparılması Azərbaycan dövlətinin prioritetləri sırasındadır.\nToplumun və dünyanın inkişafı qadınların təhsilindən və inkişafından keçdiyini vurğulayan millət vəkili bildirib ki, savadlı cəmiyyət savadlı anadan keçir.\nGəncləri xarici dillərlə də xüsusi maraqlanmağa zaman ayırmağa çağıran millət vəkili Qənirə Paşayeva gəncləri maraqlandıran sualları da cavablandırıb. Kitabı ən qiymətli hədiyyə adlandıran millət vəkili Qənirə Paşayeva tədbirin sonunda gənclər üçün kitab hədiyyə gətirdiyini deyib və onlara uğurlar diləyib.


Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) bu ilin noyabrında dövlət büdcəsinə 116 milyon 193 min manat vəsait ödəyib. Bu da ötən ilin eyni ayı ilə müqayisədə 17 milyon 406 min manat və ya 13,03 faiz azdır.\nSOCAR-dan verilən məlumata görə, bu ilin yanvar-noyabr aylarında büdcəyə ümumilikdə 1 milyard 266 milyon 365 min manat vəsait köçürülüb. Bu da 2015-ci ilin 11 ayı ilə müqayisədə 138 milyon 510 min manat və ya 9,86 faiz azdır.\nBuna da bax: SOCAR neft məhsulları ixracatının həcmini açıqlayıb\nDSMF-yə ödəniş artıb\nBundan əlavə, bu ilin noyabr ayında SOCAR Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna (DSMF) 12 milyon 381 min manat vəsait köçürüb. Bu göstərici ötən ilin noyabr ayı ilə müqayisədə 1 milyon 192 min manat və ya 10,65 faiz çox olub.\nBu ilin yanvar-noyabr aylarında SOCAR-ın DSMF-yə ödənişi 131 milyon 751 min manat təşkil edib. Bu isə ötən ilin analoji dövrü ilə müqayisədə 5 milyon 145 min manat və ya 4,06 faiz çoxdur.\nBuna da bax: Bəs SOCAR-ın pul problemi yox idi?!


Əkbər Hacıyevi məhkəmə ilə hədələdilər - "Pulu həftə sonunadək qaytarmasan..." » Beynəlxalq İnformasiya Agentliyi\nOxunub:137 / 04 yan 09:53sosial\n2017-ci il üçün əhali qrupu üzrə təbii qaza təyin olunan limit dekabr ayının sonunda sıfırlanmalı idi. Bəzi istehlakçılar tərəfindən təbii qaza görə tətbiq edilən limit ləğv olunmayıb.\nCebhe.info xəbər verir ki, Neftçilərin Hüquqlarını Müdafiə Təşkilatının rəhbəri Mirvari Qəhrəmanlı qaza təyin olunan limitin dekabr ayının sonunda sıfırlanmadığından şikayətlənib.\nOnun sözlərinə görə, qızı smartkarta 10 manat yükləyib, amma sayğaca 5 manat yüklənib. Halbuki yanvarın 1-dən etibarən limit ləğv olunmalı idi: “Əkbər Hacıyev, bu gün qızım smartkarta 10 manat pul vurub. Ancaq sayğac 5 manat yüklədi. Niyə oğurluq? Pulu həftə sonunadək qaytarmasan, səni məhkəməyə verəcəm. Hanı sənin sıfırlanman?”\nXatırladaq ki, Azərbaycan Respublikası Tarif (qiymət) Şurasının 2016-cı il 22 dekabr tarixli, 19 nömrəli qərarına uyğun olaraq 2017-ci ilin yanvar ayının 1-dən etibarən əhali qrupu üzrə istehlak olunan təbii qazın illik həcminin 1700 kubmetr olan hissəsinin dəyəri 10 qəpiklə, 1700 kubmetrdən artıq istifadə olunan hər kubmetr qazın dəyəri isə 20 qəpiklə hesablanır. Nəzərinizə çatdırırıq ki, 2017-ci il üçün təyin olunmuş limit dekabr ayının sonunda sıfırlanacaq.\nTəbii qazın yeni qiyməti qüvvəyə mindi iqtisadiyyat Tarif Şurasından qaz və işıq pulu haqda növbəti - Açıqlama iqtisadiyyat Azərbaycanda təbii qaz və elektrik enerjisinə görə güzəştli limitlər artırı ... iqtisadiyyat Bu gündən Tarif Şurasının qərarları qüvvəyə mindi siyaset Azərbaycanda qaz və işıq bahalaşdı - YENİ QİYMƏTLƏR iqtisadiyyat


Taxıl soyutma qurğuları | 180000.00 AZN\nElanın nömrəsi : 15582\nTarix : 19.07.2021, 21:29\nAnbarlarda taxıl, çəltik və yağlı toxumların təbii qorunmasını təmin edən FrigorTec GmbH şirkətinin soyuducu qurğularını diqqətinizə çatdırırıq.\nGRANIFRIGOR ™ texnologiyası maliyyə effektivliyi baxımından nəzərə alınmalı çoxsaylı üstünlüklərə malikdir:\n- Qısa müddətdə ərzində taxılın +13 ° C-dən aşağı temperatura qədər soyudulması.\n- İşləmə rejimi 7/24.\n- Gündlik 16 ilə 900 ton arasında məhsuldarlığa malik olan modellər.\n- Bir ton taxıl üçün 3-6 kVt / saat elektrik sərfiyyatı.\n- Amortizasiya müddəti 1-2 ildir.\n- SIM SIM-kart M2M inteqrasiyası sayəsində uzaqdan izləmə imkanı.\n- Meteoroloji şəraitdən (yağış, qar, duman, yüksək rütubət) və iqlim zonalarından asılı olmayaraq quru və soyuq hava ilə soyutma.\n- Mülayim, tropik və subtropik iqlimlər üçün soyuducu qurğuların modelləri.\n- Soyutma qurğusu istifadə edərkən quru kütlə itkisi yoxdur.\n- Soyuducu qurğuların hərəkətliliyi hesabına bir vahid qurğuyla bir neçə taxıl anbarının ardıcıl soyudulması üçün istifadəsinə imkan verir.\n- Düz əsaslı bina tipli və silos tipli anbarlarda istifadə imkanı.\n- Keyfiyyət və quru kütlə itki riski olmayan uzunmüddətli saxlama imkanı.\n- Ziyanverici həşaratlar tərəfindən yeyilməkdən və onların çoxalmasından qoruyur.\n- Göbələklərin və onların mikotoksinlərinin əmələ gəlməsindən qorunma.\n- Taxılın öz-özünə istiləşməsi qarşısını alır və anbardan anbara nəql etməyə ehtiyac qalmır.\n- Məhsulun yığılımdan sonra olduğu kimi təravətin qorunması.\n- Cücərmə qabiliyyətini qorumaq.\n- Düyü çəltiklərini saralmadan qoruyur.\n- Dolu çəltik dənələrinin sayını artırın.\n- Çəltiklərini çatlamalardan qoruyur.\n- Yağlı toxumların oksidləşmədən qoruyur.\n- Konservasiya (soyudulmuş) olunmuş hərəkətsiz saxlanan taxılın uzun müddət qorunması.\nSoyutma Qurğuların QİYMƏTİ layihəyə uyğun olaraq hesablanır və razılaşma yoluyla təsdiqlənir. Elanda qiymət qismində yazılan rəqəmlər ŞƏRTİ QİYMƏT olaraq verilmişdir.


“Beləcə, “Unibank” öz müştərisini itirmiş oldu…” – GİLEY – Aydınlıq.Az\nBazar ertəsi – 9 sentyabr tarixində Nailə Məmmədli adlı oxucumuz “Unibank”ın “Əhmədli” metrostansiya yaxınlığındakı filialında üzləşdiyi xoşagəlməz halla bağlı Moderator.az-a şikayət ünvanlayıb. Şikayətdə deyilir:\n“Şənbə günü olduğu üçün tələsik başqa şəhərə pul göndərmək istəyirdim. Evdə azyaşlı uşaq qoyub gəlmişdim. Növbəm üçün çek götürdüm. Oturub gözlədim. Digər müştərilər kimi. Amma müştəri xidmətləri yalnız çekin üzərində “K” hərfi olanları çağırırdı. Başa düşmədim səbəbini. Özüm Kiyevdə yaşayıram deyə, burdakı bankların “qanun-qaydaları”ndan xəbərsizəm. Sonra yanımda oturanlardan soruşdum ki, niyə təkcə “K” hərfi olanları çağırırlar, “P” hərfi olanlar isə fağır-fağır gözləyir? Dedilər ki, onlar kredit götürən və ya ödəyən müştərilərdir. Anladım ki, “Unibank” müştərilər arasında fərq qoyur. Dünyanın heç bir yerində belə ayrıseçkilik yoxdur, yalnız Azərbaycandadır. Başa düşürəm, növbəyə durmaq normal haldır, amma “Unibank” növbəyə dayananları nəzərə almır. Onlar öz vaxtlarını, sərfiyyatı dəyərləndirirlər, müştərininkini isə yox.\nBir sözlə, bir neçə saat gözlədim, axırda gördüm yalnız “K” hərfi olanlar növbədənkənar qəbul edilir. Səs-küy salmaqdan başqa çarəm qalmadı ki, bu nə haqsızlıqdır? Hansı qanunda yazılıb ki, növbəsiz müştərilər növbədənkənar qəbul edilsin?\nŞənbə günü yalnız kredit götürən və ya ödəyən müştərilərini qəbul edəcəklərsə, bunu elə yazıb yapışdırsınlar hər yerə. Biz də öz işimizi bilək. İncitməsinlər camaatı. Hamının öz vacib iş-gücü var.\nRəhbərliyin də çox güman ki, mənə qarşı edilən haqsızlıqdan xəbəri oldu. Çünki mən orda səssiz qala bilməzdim.\nSonra məni qəbul etmək istəsələr də, bu dəfə mən narazılıq etdim və yaxınlıqdakı “Expressbank”a gedib işimi həll etdim. Beləcə, “Unibank” öz müştərisini itirmiş oldu…”\nMüştərinin şikayəti əsasında “Unibank”la əlaqə saxladıq. Sorğumuzla bağlı cavab iki gündən gəldi:\n““Unibank”ın şənbə rejimində işləyən filiallar şənbə günləri səhər saat 10.00-dan 14.00-dək müştərilərə xidmət edir. Şənbə günləri də həftəiçi olduğu kimi bütün bank xidmətləri- kredit verilməsi, depozit qəbulu, pul köçürmələri, valyutadəyişmə və digər bank xidmətləri müştərilərə təqdim olunur. Müştərilərə xidmət növbəlilik əsasında- Qmatic aparatından müştərilərin götürdüyü növbə ardıcıllığı ilə aparılır. Növbəlilik sistemlə tənzimləndiyindən, hər müştəriyə hansı bank xidməti üçün müraciət etməsindən asılı olmayaraq, növbəsi ekranda çıxdığı anda xidmət edilir və ondan əvvəlki müştərinin önə keçməsi mümkün deyil. Şənbə günləri əksər müəssisələr üçün qeyri-iş günü olduğundan, müştərilərin filiallarımıza müraciəti zamanı bəzi filiallarda müştəri sayının həftəiçi ilə müqayisədə çoxluğu mümkün ola bilər. Unibank olaraq çox təəssüf edirik ki, müştərimizdə yalnız kredit müraciətinə baxılması ilə bağlı belə yanlış rəy formalaşıb. Bankımıza müraciət edən hər bir müştəri bizim üçün dəyərlidir. Hədəfimiz hər bir müştərimizi yüksək bank xidmətləri ilə təmin etmək, müştəri məmnuniyyətinə nail olmaqdır”.\nNailə Məmmədli isə şikayəti ilə bağlı iddialıdır:\n“Şükür Allaha, kameralar var, açıb baxsınlar. Senytabrın 7-si, 11:00-12:00 radələri. Onda rəhbərlik də biləcək ki, işçiləri müştəriləri necə incidir. Mən artıq Kiyevdəyəm. Yaxşı ki, bu cür bank sistemi burda yoxdur. “Unbank”ın müştərilərinə isə səbr və hövsələ arzulayıram”.\nŞamaxının Sabir qəsəbəsində orta məktəb d...\n“Rövşən Əhmədov Ağcabədini boğaza yığıb, məndən 15 min dollar istəyir” – Şok video


Palitra qəzeti“AŞPA-dakı təəssüf doğuran tamaşa bu assambleyaya və onun üzvlərinə şərəf gətirmir”\n“AŞPA-dakı təəssüf doğuran tamaşa bu assambleyaya və onun üzvlərinə şərəf gətirmir”\nTarix: 28.04.2017 | Saat: 20:28:00 | E-mail | Çapa göndər\nAŞPA sədri Pedro Aqramunt assambleya tərəfindən onun istefasının tələb olunması və ətrafında baş verən narazılıqlarla bağlı bəyanat yayıb.\nPedro Aqramuntun İspaniya parlamentindəki mətbuat katibliyindən APA-ya verilən məlumata görə, bəyanatda bu həftə AŞPA tarixində tamamilə qəribə halların baş verdiyi qeyd olunur: “Bazar ertəsi və çərşənbə axşamı baş verən, təəssüf doğuran tamaşa bu assambleyaya və onun üzvlərinə şərəf gətirmir. Aprel sessiyasında gündəlikdə iki məsələ olub.Birinci məsələ assambleyanın bəzi üzvlərinin korrupsiyada ittiham olunması məsələsi idi. Bununla əlaqədar olaraq azad və daxili araşdırma prosesinin yaradılması təsdiq olunub.\nDigər məsələ olan mənim Suriyaya səfərim ispaniyalı senator kimi mənim şəxsi vəzifəmdir. Mən bununla bağlı bütün sorğulara izahat vermişəm, lakin bir qrup parlamentari bu izahatlardan sui-istifadə edib. Parlament Assambleyasının fundamental prinsiplərinə parlament diplomatiyası vasitəsilə insan haqlarına, demokratiyaya və qanunun aliliyinə hörmətlə yanaşmaq daxildir. Sülh, təmkinlilik və konstruktiv dialoq bizim əsas alətlərimizdir. Buna görə də mən fundamental məqsədlərimizə nail olmaq üçün sizi konsensusa gəlməyə və belə hadisələrin bir daha təkrarlanmaması üçün birgə işləməyə çağırıram”.\nQeyd edək ki, P. Aqramunt Rusiya Dövlət Dumasının sədr müavini Vladimir Vasilyevin rəhbərlik etdiyi Rusiya nümayəndə heyəti ilə birlikdə bu ilin martında Suriyaya səfər edərək, bir sıra görüşlər keçirib, o cümlədən Suriya prezidenti Bəşər Əsədlə görüşüb.\nBu isə AŞPA üzvlərinin narazılığı ilə qarşılanıb. Parlamentarilər P. Aqramuna etimadsızlıq məsələsini qaldırıblar.\nP. Aqramuntun bu gün AŞPA-nın Büro iclasına gələrək istefasını elan edəcəyi gözlənilsə də, o bunu etməyib.\nBüronun iclasına sədrlik etmiş AŞPA-nın vitse-prezidenti, Mühafizəkarlar qrupunun sədri Rocer Geyl bildirib ki, P. Aqramunt Büro iclasına gəlməyib və istefasını təqdim etməyib.\n"Biz də buna görə Pedro Aqramunta AŞPA sədri kimi etimad göstərməyəcəyik və o, Assambleyanı təmsil edə bilməz", - deyə R. Geyl vurğulayıb.\nP. Aqramunt istefa vermədiyindən və Nizamnamədə impiçment proseduru olmadığından onun aqibəti hələlik məlum deyil.


Linux NFS server və kliyentin sazlanması | TechNet.Az\nSalam dostlar. Bugün ki mövzumuz Linux əməliyyat sisteminin Red hat/CentOS 7 /Fedora 21-22 distributivində NFS(Network File System) və onun quraşdırılmasından ibarət olacaqdır.\nNFS(Network File System) hansı ki, bizim dilimizdə ifadə etsək, şəbəkə fayl sistemidir. Unix/linux tipli əməliyyat sistemlərin arasında fayl və folderlərin paylaşılmasına imkan verən texnologiyadır. 1990-ci illərdə “SUN Microsystem”tərəfindən yaradılmışdır. Əgər NFS’ə daha da aydın şəkildə anlaşılması üçün izahat versək, onda NFS uzaq kompüter də(remote host) saxlanılan fayl və ya folderləri şəbəkə üzərində lokal kompüterimizə mount etməyə imkan verir, bundan başqa sistem inzibatçıları tərəfindən də NFS server saxlanılan məlumatların mərkəzləşdirilmiş şəkildə idarə ediməsi mümkün olur.\nHal-hazırda Red Hat əməliyyat sistemində dəstəklən 2 NFS versiyası vardır. NFSv3 və NFSv4\nSusmaya görə Red Hat 7 də NFSv4 versiyasından istifadə edilir. Təbii ki, bu versiyalar arasında müəyyən fərqlər vardır. Misal üçün:\nNFSv4 TCP protokolundan istifadə edir, NFSv3 isə UDP\nNFSv4’də təhlükəsizlik və performans baxımından bir sıra əlavələr edilmişdir.\nNFSv4 həmçinin ACL(Access Control list) dəstəkləyir.(Gələcək zamanlarda bu mövzu ilə əlaqadar məqaləmiz olacaq deyə ümid edirəm)\nNFSv4 firewalld servisi ilə işləyir.\nNFSv4’də pseudo root mount xüsüsiyyəti də mövcuddur. Bu sizə kliyent tərəfdə, NFS serverin bütün root direktoriyasını mount etməyə imkan verir və həmin root direktoriyası altında sizin hansı faylları görməyə yetkiniz varsa, həmin faylları görə bilirsiniz. Bundan ondan ötürü yaxşıdır ki, kliyent nfs server tərəfindən paylaşılmış faylın tam yolunu bilməyəndə, serverin root direktoriyasını mount edir(qaydaya görə bütün fayllar root direktoriyası altında yerləşdiyinə görə) və hansı fayllar icazəsi varsa, onlara da baxa bilir.\nBundan əlavə əgər siz nfs kliyent tərəfdə versiya 4-dən istifadə edirsiniz amma sizin nfs serveriniz 3 və ya 2 versiyası üzərindədir.Və siz mount əməliyyatını yerinə yetirərkən bu zaman kliyent avtomatik olaraq uygun versiyaya(3 və ya 2) keçir .Həmçinində siz nfs serverin hansı versiyadan istifadə etdiyini dəqiq bilirsinizsə, onda mount komandasının nfsvers və ya vers xüsüsiyyətindən istifadə edərək bir başa mount əməliyyatını apara bilərsiniz.\nƏlavə məlumat üçün buradan baxa bilərsiniz.\nMən mühitimdə olan ilkin konfiqurasiyalar:\nServer və kliyent CentOS 7.2 ƏS’nin üzərində sazlamağı planlaşdırıram. Lakin Red hat 7, Fedora 21-22 və Oracle linux əs’lərində də prosedur eyni cürdür.\nHostname : server1.intern.local\nFirewall aktiv, Selinux deaktiv\nİstifadə olunacaq vacib servislər:\nnfs-server : Kliyentlərin NFS paylaşımlarına girişini təmin edir.\nrpcbind: rpcbind serverdə RPC proqram nömrələrini universal addreslərə çevirir. Daha sadə şəkildə desək, rpcbind universal addreslər haqqında, portmapper isə serverin port nömrələri haqqında kliyentə məlumat verir. Daha ətraflı buradan oxuya bilərsiniz\nnfs-lock/rpm-statd: NFS serverdə problem olan zaman(zədələnə bilər və ya restart), nfs fayllarını kilidləyir. Server bərpa olduqdan sonra yenə əvvəlki vəziyyətə gətirir.\nnfs-idmap: Bu istifadəçi və qrup id’lərini adlara, həmçinin istifadəçi və qrup adlarını id’lərə çevirir\nIstifadə olunacaq vacib konfiqurasiya faylları:\n/etc/exports – Bu server də olan əsas konfiqurasiya faylıdır. Müəyyən edilmiş xüsüsiyyətlər çərçivəsində hansı fayllar hansı kliyent komputerlərlə paylaşılmasını təyin edir.\n/etc/fstab – Bu kliyent tərəfdə paylaşılmış faylın sistem işə düşəndə avtomatik mount olunmasını təmin edir.\n/etc/sysconfig/nfs- Bu fayl RPC servislərinin işləməsi üçün port nömrələrini idarə edir.\n/etc/hosts.allow və /etc/hosts.deny – Bu fayllar TCP wrapper fayllarıdır hansı ki bu fayllarda təyin etdiyiniz hostname və ya ip addresli kompüterə, NFS serverlə əlaqə qurmasına ya icazə verə və yaxud qadağan edə bilərsiniz.\nMəncə bu qədər danışıq kifayətdir.İndi isə NFS server və kliyentin praktiki olaraq quraşdırılmasına baxaq.\nServer tərəfdə edilən sazlanmalar.\n[[email protected] ~]# yum install nfs-utils nfs-utils-libs -y\nPaketlər yükləndikdən sonra NFS servislərini aktivləşdiririk.\n[[email protected] ~]# systemctl start rpc-statd\n[[email protected] ~]# systemctl start nfs-idmapd\n[[email protected] ~]# systemctl start nfs-lock\nNFS serverdə paylaşılacaq faylın yaradılması: İndi mən kliyentlər tərəfindən daxil olunacaq paylaşılmış direktoriya yaradacam. Siz istəsəniz mövcud direktoriya üzərində də bunu edə bilərsiniz.\nAşağıda gördüyünüz kimi “/” altında “nfsserverfiles” adlı direktoriya yaradırıq.\n[[email protected] ~]# mkdir /nfsserverfiles\nKliyent kompüterlərə direktoriyaya yazıb oxumaq üçün aşağıdakı icazəni veririk.\n[[email protected] ~]# chmod 777 /nfsserverfiles/\nIndi isə /etc/exports faylında paylaşılacaq faylın xüsüsiyyətlərini təyin edirik.\n/nfsserverfiles – paylaşılacaq direktoriya\n192.168.2.6 – Kliyent maşının ip addresi, həmçinində hostnamenidə qeyd edə bilərsiniz. Bundan başqa siz təyin etdiyiz şəbəkəyə də icazə verə bilərsiniz(Misal üçün 192.168.2.0/24)\nrw – Paylaşılmış direktoriyaya yazma icazəsi verir, ancaq oxumaq icazəsini vermək istəyirsinizsə ro təyin edə bilərsiniz.\nsync – bütün dəyişiklər sinxronizə olaraq aparılır.\nno_root_squash – Bu onu bildirir ki, kliyent maşındakı root istifadəçinin serverdəki faylları giriş səviyyəsi serverdə olan root istifadəçisi ilə eyni olacaq.(əgər root_squash etsəniz bu zaman serverde olan nfsnobody istifadəçisinin nələrə icazəi varsa , kliyentdə olan root istifadəçisinin də onlara icazəsi olacaq)\nBundan əlavə exports faylında kliyent maşın üçün xüsüsiyyətlət təyin etmək istəsəniz ya man exports komandasından istifadə edə yaxud bu linkdən informasiya əldə edə bilərsiniz\nExportfs komandasından istifadə edərək /etc/exports faylındakı paylaşımı export(xaric) edək.\n[[email protected] ~]# exportfs -avr\nr – /etc/exports faylında dəyişiklik etdikdən sonra, bütün konfiqurasiyanı yenidən yükləyir(Reexporting)\na – /etc/exports faylındakı bütün paylaşım direktoriyalarını göstərir.\nv – /etc/exports faylındakı bütün paylaşım direktoriyalarını və xüsüsiyyətlərini geniş şəkildə göstərir\nu – bir və daha çox direktoriyanı unexport edir.\nf –xüsüsiyyəti ilə butun xaric(exports) olan paylaşımları export cədvəlindən silirsiniz . Bu xüsüsiyyətlər haqqında ətraflı məlumat üçün man exportfs istifadə edə bilərsiniz.\nFirewall sazlamalarının edilməsi: Əgər firewall əlaqənin yaradılaması üçün hansı port və ya servislərdən istifadə etdiyini bilmirsinizsə, bunun üçün rpcinfo –p komandasından istifadə edib baxa bilərsiniz.\n100024    1   udp  43329  status\n100024    1   tcp  32893  status\n100021    1   udp  51956  nlockmgr\n100021    3   udp  51956  nlockmgr\n100021    4   udp  51956  nlockmgr\n100021    1   tcp  46131  nlockmgr\n100021    3   tcp  46131  nlockmgr\n100021    4   tcp  46131  nlockmgr\n[[email protected] ~]# firewall-cmd --permanent --add-service=rpc-bind\n[[email protected] ~]# firewall-cmd --permanent --add-service=nfs\n[[email protected] ~]# firewall-cmd --permanent --add-service=mountd\nSonda isə server tərəfdə nfsə restart verib , kliyent tərəfdə olan sazlamalarımıza keçək\n[[email protected] ~]# systemctl restart nfs-server  və ya  # exportfs -ar\nKliyent tərəfdə edilən sazlamalar.\nVacib duyulan paketləri yükləyirik.\n[[email protected] ~]# yum install nfs-utils nfs-utils-libs –y\nUzaq maşındakı direktoriyanı lokal maşına mount etmək üçün rpcbind servisini aktivləşdiririk.\nNFS serverdəki paylaşılan faylın mount olunması:\nmount –t nfs –o “options” remote_host_ip:directory_path local_machine_mountpoint\nBunu etməzdə əvvəl bizim nfs serverin ip’sini və paylaşılmış faylın yolunu bilmək lazımdır. Adətən şəbəkədə nfs server haqqında məlumatlar administrator tərəfindən verilməlidir. Əgər bu məlumatlarla siz təmin edilmirsinizsə, aşağıdakı yollarla şəbəkdə olan nfs paylaşımlarını görə bilərsiniz.\nBildiyimiz kimi red hat 7 default olaraq nfsv4 versiyası istifadə olunur və bunun vasitəsi ilə yeni gələn imkanla yəni siz kliyent maşında ümümi olaraq nfs serverin root direktoriyasını lokal sistemə mount edə bilə və həmin root direktoriyası altında sizin nələrə giriş yetkiniz varsa onları görə bilərsiniz.\nshowmount –e nfsserver_ip //komandası vasitəsi ilə nfsserverdə hansı nfs paylaşımlar varsa onları görə bilərsiniz.\nshowmount –e : lokal maşında olan paylaşımları görmək üçün\nshowmount –e <remote_ip and remote_hostname> : uzaq serverdəki paylaşımları görmək üçün\nİndi isə test məqsədli bir direktoriya(mountpoint) yaradaq və nfs serverdəki paylaşımı bu direktoriyaya mount edək.\n[[email protected] ~]# mkdir /nfsclientfiles\nMount edib, df –h komandasında istifadə edərək sistemdəki fayl sistemləri və mount olduqları yerə baxaq.\n[[email protected] ~]# mount -t nfs 192.168.2.5:/nfsserverfiles/ /nfsclientfiles/\nGördüyünüz kimi mount əməliyyati uğurla tamamlanmışdır.Bundan sonra /nfsclientfiles direktoriyası daxilində yaratdığınız və ya sildiyiniz bütün faylları 192.168.2.5 ip’li maşının /nfsserverfiles direktoriyasında saxlanılacaqdır.\nBundan əlavə siz nfs paylaşımlarının mount olunması ilə əlaqadarr bütün xüsüsiyyətləri aşağıdakı fayldan ətraflə görə bilərsiniz.\nDüzdü dostlar, biz işimiz ugurla yerinə yetirdik amma etdiyimiz mount əməliyyati kompüter sondurulədən və ya restart olandan sonra mount olmayacaq. İndi isə gəlin avtomount edilmə qaydasına baxaq.\n# Created by anaconda on Wed Jan 20 01:51:35 2016\nUUID=7343d085-fb7b-47b0-b374-bc26ceb34e23 /                       xfs     defaults        0 0\nUUID=ea4f6999-3af4-47a6-aa92-457ec0fe2055 /boot                   xfs     defaults        0 0\nUUID=2306fdf5-25a4-4fc9-8165-68260404db4e swap                    swap    defaults        0 0\n192.168.2.5:/nfsserverfiles                      /nfsclientfiles                 nfs      rw,sync,intr,hard           0 0\n😡 və ya :wq! edib faylı yaddaşa verirsiniz.\nSonra kliyent sistemə reboot verib, yenidən df –h komandasını yazmasınız nfs mountun olduğu kimi qaldığını görəcəksiniz.\nƏgər nfs paylaşımı mount olmasını dayandirmaq istəsəniz:\n[[email protected] ~]# umount /nfsclientfiles/\nBu qədər dostlar, bu məqalədə çalışdım ki, nfs və onun quraşdırılması haqqında məlumat verim. Ümid edirəm ki, bunu edə bildim J\nNFS haqqında ətraflı məlumat üçün aşağıdakı linkldən baxa bilərsiniz.


Qənirə Paşayeva müəllimlər və tibb işçiləri ilə görüşüb (FOTO)\nSeçki 2015 30 Oktyabr 2015 18:33 (UTC+04:00)\nMillət vəkili Qənirə Paşayeva 105 saylı seçki dairəsinə daxil olan kəndlərdən müəllimlər və tibb işçiləri ilə görüşüb, onların qayğı və problemləri ilə maraqlanıb.\nÖlkəmizin inkişafında, gənc nəsillərin yetişdirilməsində fədakar müəllimlərimizin rolunu xüsusi vurğulayan millət vəkili müəllimlərin qayğı və problemləri ilə maraqlanıb, fikir mübadiləsi aparıb.\nMüəllimlər Q.Paşayevanın 10 illik fəaliyyəti zamanı daim onlarla görüşdüyünü, qayğı və problemləri ilə maraqlandığını deyərək hər zaman Milli Məclisdə müəllimlərin səsi olaraq onları maraqlandıran və narahat edən məsələləri qaldırdığını xüsusi vurğulayıb və bu seçkilərdə də ona səs verəcəklərini bildiriblər.\nKəndlərdə tibb işçiləri ilə görüş zamanı isə seçicilər deyiblər: "Siz hər zaman Milli Məclisdə bizim səsimiz, eyni zamanda ailəmizin bir üzvü oldunuz və biz hər zaman sizin yanınızdayıq və seçkilərdə hər zaman bizim yanımızda olan millət vəkilinə - sizə səs verəcəyik".\nQ.Paşayeva tibb işçiləri ilə də geniş fikir mübadiləsi aparıb və onları narahat edən məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.\n"Mən hər zaman sizə xidmət etməkdən, millətimi, dövlətimizi təmsil etməkdən şərəf durdum", - deyən millət vəkili bundan sonra da bu istiqamətdə var-gücü ilə çalışacağını bildirib.\nQ.Paşayeva, həmçinin 2 kəndin sakinlərini qəbul edib, qayğı və problemlərini dinləyib və müvafiq qurumlarla müzakirə aparıb.\nXüsusilə gənc sakinlər millət vəkilindən onların işlə təmin olunmasında köməklik göstərilməsini xahiş ediblər. Ali və peşə təhsili olan bir sıra gənclərlə bağlı bəzi qurumlara müraciət edən Q.Paşayeva heç bir peşə sahibi olmayan gənclərin müəyyən sənətləri öyrənməsinin vacibliyini deyib və onlara məsləhət və tövsiyələrini verib.\nMillət vəkili ilə görüş zamanı ona müraciət edənlər arasında müxtəlif xəstəliklərdən əziyyət çəkən və əməliyyata ehtiyacı olan xəstələr üstünlük təşkil edib. Q.Paşayeva həmin xəstələrin yüksək səviyyəli müalicə almaları və əməliyyat olunmaları üçün Səhiyyə Nazirliyi ilə əlaqə saxlayaraq Bakıda və ya Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında yerləşdirilməsini təşkil edib. Millət vəkili ona müraciət edən fiziki imkanları məhdud insanların müraciətləri ilə bağlı Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi və onun rayondakı nümayəndələri ilə müzakirələr aparıb, onların bəzilərinin müalicə almaları üçün Əlillərin Bərpa Mərkəzinə yerləşdirilməsini xahiş edib.\nAlimenti ala bilməyən qadınların müraciətlərini də dinləyən millət vəkili bu məsələ ilə qanunvericilikdə anaların hüquqlarının daha da qorunması ilə bağlı addımlar atıldığını, amma təəssüf ki, hələ də bu istiqamətdə müraciətlərin sayının azalmadığını vurğulayıb.\nBir sıra 1-ci qrup əlillərini və ailə üzvlərini dinləyən Q.Paşayeva 1-ci qrup əlillərə baxan şəxslərə müavinət verilməsi ilə bağlı məsələni Milli Məclisdə bir neçə dəfə səsləndirdiyini və əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Səlim Müslümovla müzakirə etdiyini deyərək, bu məsələnin həmin ailələr üçün nə qədər önəmli olduğunu bildiyini və təkrar müvafiq qurumlara çatdıracağını deyib.\nBir sıra vətəndaşlar evlərinə təbii qaz çəkilməsi və ya verilməsi sahəsindəki problemlər barədə də danışaraq millət vəkilindən onları müvafiq qurumlarla müzakirə apararaq həllinə dəstək göstərilməsini xahiş ediblər. Q.Paşayeva "Azəriqaz" İstehsalat Birliyinin rəhbəri Əkbər Hacıyev və qurumun rayondakı nümayəndələri ilə əlaqə saxlayaraq dəstək göstərilməsi ilə bağlı müraciət edib.\nBundan başqa, təhsil, elektrik və su təminatı sahəsi ilə bağlı da xeyli müraciətlər olub ki, millət vəkili Q.Paşayeva onların həlli istiqamətində də müvafiq qurumlarla danışıb və müzakirələr aparıb.\nQ.Paşayeva son illlərdə cənab Prezidentin rəhbərliyi altında ölkəmizdə və Tovuzda görülən böyük işlər, həllini tapan çoxlu sayda problemlər barədə də məlumat verib: "Ölkəmiz daha da inkişaf edib imkanları artdıqca həllini gözləyən bir sıra digər problemlər də öz həllini tapacaq".


Uşaqların iradi keyfiyyətləri və onların formalaşması - Uşaqlarda iradə tərbiyəsi Plan\nUşaqların iradi keyfiyyətləri və onların formalaşması\nİradi fəaliyyət prosesində uşağın müvafiq iradi keyfiyyətləri təzahür edir və formalaşır. Uşaqlarda iradi fəaliyyət müxtəlif formada cərəyan edir. Biri təkidlilik göstərir, digərində bu keyfiyyət müşahidə olunmur, biri qəbul edərkən özünü çox müstəqil aparır, digəri, əksinə, tez təsir altına düşür, biri öz əzmi ilə hamını heyran edir, digəri isə öz qətiyyətsizliyi ilə fərqlənir və s. Beləliklə, qarşımızda şəxsiyyətin iradi fəaliyyəti müsbət və mənfi cəhətdən səciyyələndirən davranışında iradi işlərin icra üsulları müəyyənlik və sabitlik kəsb etdikdə, onlar şəxsiyyətin özünün səciyyəvi iradi keyfiyyətlərinə çevrilir. Belə keyfiyyətlər çoxdur. Mən burada onların yalnız ən mühümləri barədə - müstəqillik, qətiyyətlilik, təkidlilik, soyuqqanlılıq haqqında məlumat verəcəyəm.\nMüstəqillik həm iradi hərəkətin motivində, həm də qərar qəbulunun xarakterində təzahür edir. Müstəqilliyin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, insan öz davranışıını təsadüfi təsirlərə, ətrafdakıların təzyiqinə deyil, müvafiq şəraitdə necə hərəkət etmək haqqında öz bilik, əqidə və təsəvvürlərinə əsaslanaraq müəyyən edir. Meydana çıxmış məsələlərin həllində müstəqillik göstərmək inkişaf etmiş iradənin səciyyəvi xassəsidir. Bu xassənin əksinə təlqinə qapılma təşkil edir. Bu, insanın çox asanlıqla kənar təsirlər altına düşməsindən ibarətdir və onun hərəkət motivləri onun öz əqidə və fikirlərindən yox kənar təsirlər nəticəsində əmələ gəlir.\nQətiyyət. Bu iradi keyfiyyət öz vaxtında, lüzumsuz tərəddüdə yol vermədən kifayət qədər əsaslandırılmış qərar qəbul etmək və onu düşünülmüş bir şəkildə həyata keçirmək qabiliyyətində ifadə olunur.\nBu mühüm iradi keyfiyyətin əksini qətiyyətsizlik təşkil edir. Qətiyyətsizlik qərar qəbulu prosesində təzahür edə bilər. Belə ki, qətiyyətsiz adam tərəddüd edir, seçdiyi hərəkətin düzgünlüyünə inanmır, ona şübhə ilə baxır, motivlər mübarizəsi nəhayətsiz prosesə çevrilir. Qətiyyətsizlik qəbul olunmuş qərarın həyata keçirilməsində də təzahür edir. Son addım qarşısında qorxu ona gətirib çıxarır ki, qətiyyətsiz adam əvvəlcə qərarın qəbulunu yubandırır, sonra qəbul etdiyi qərarı bəzən dəfələrlə nəzərdən keçirir.\nQətiyyətlə yanaşı, nəzərdə tutulmuş qərarların müvəffəqiyətlə həyata keçirilməsini təmin edən olduqca mühüm iradi keyfiyyətlərdən biri təkidlilikdir. Təkidlilik insanın uzun müddət və zəifləməyən enerji gərginliyinə qabil olduğunu göstərir. Planlaşdırılmış məqsədə çatmaq yolunda meydana çıxan çətinliklər onu qorxutmur, o dönmədən qarşısına qoyduğu məqsədə doğru hərəkət edir. Təkidlilik ilə tərslik arasında böyük fərq vardır. Tərs adam əvvəlcədən nəzərdə tutduğu hərəkət planından, qəbul etdiyi, lakin dərin düşünülməmiş qərarından, əsaslı, ağlabatan səbəblərin belə olmasına baxmayaraq, əl çəkə bilmir. Tərslik real şəraiti düzgün qavrayıb qiymətləndirə bilməməkdə, dəyişmiş şəraitə çevik münasibət göstərə bilməməkdə ifadə olunur. İnsan iradəsinin zəifliyi bunda da özünü göstərir.\nİradi fəaliyyətin yüksək səviyyəsi çox parlaq şəkildə insanın özünü ələ almaq (dözümlülük, soyuqqanlılıq), bacarığında təzahür edir. İnsan, bacarığı sayəsində özünü ələ alaraq tənbəllik, qorxu kimi maneələri aradan qaldırır və düşünülmüş, əsaslı surətdə qəbul etdiyi qərarı həyata keçirmək qabiliyyətini göstərir. Başqa sözlə desək, soyuqqanlılıq arzuedilməz, həm də güclü təhrikedici qüvvələri özünə tabe etmək bacarığından ibarətdir. İradə insanın özü tərəfindən bəyənilməyən hisslərin: əsəbiliyin, qorxu, hiddət, qəzəb, ümidsizlik affektlərinin və s.-nin təzahürünü cilovlamaq bacarığında ifadə olunur.\nBelə bir sual meydana çıxır: qiymətli iradi keyfiyyətlər necə əmələ gəlir və necə formalaşır? Müxtəlif iradi keyfiyyətlərin formalaşması yolları haqqında sualın cavabı bir cür deyil. İradi keyfiyyətin xarakterindən asılı olaraq, onun konkret təşəkkül şəraitindən danışmaq olar. Lakin, şəxsiyyətin iradi keyfiyyətlər kompleksinin formalaşmasına kömək edən ümumi cəhətləri də yaddan çıxarmaq olmaz. Dəyərli iradi keyfiyyətlərin inkişafına şəxsiyyətin bir sıra mühüm xüsusiyyətləri təsir edir. Belə xüsusiyyətlərə ilk növbədə qüvvətli birc hissini, həyati məqsədlərin aydınlığını, bu məqsədlərə nail olmaq ehtirasını aid etmək olar. Bu xüsusiyyətlər insanı öz davranışında fəal, öz niyyətlərində təkidli olması üçün lazımi şərait yaradır, onu öz məqsədinə nail olmağa imkan verən hərəkətləri icra etməyə sövq edir. Həyat yolunun bütün mərhələlərində insanın öz qarşısında qoyduğu məqsədlərə nail olması üçün o, həmişə çətinliklərlə mübarizə aparmalı olur. Bəzən insan çətinliklər qarşısında geriyə çəkilməli, öz iddia səviyyəsini endirməli olur və bunu bir uğursuzluq sayaraq iztirab çəkir. Çətinliklərin aradan qaldırılmasında, məqsədə çatmaq üçün iradi səy göstərilməsində möhkəm əqidənin, həyat məsələləri haqqında yetkin, kamil görüşlərin və əsil insan ləyaqətinin böyük əhəmiyyəti vardır.\nMüvafiq psixi proseslərin və xassələrin fəaliyyətdə təşəkkül etməsi prinsipi şəxsiyyətin iradəsi sahəsində son dərəcə əyani şəkildə əks olunur. İnsan iradi hərəkətlərə riayət etdiyi, səy göstərdiyi, öz daxilində (ətalət, tənbəllik, mənfi adətlər, təsadüfi əhvali-ruhiyyəyə qapılma) və ətraf mühitdə olan maneələrlə mübarizə etdiyi üçün onda əsaslı qərar qəbul etmək qabiliyyəti, təkidlilik, soyuqqanlılıq, təmkinlilik və s. kimi iradi keyfiyyətlər inkişaf edir. İnsanın özünə hakim olmaq (soyuqqanlılıq) kimi dəyərli iradi keyfiyyətini heç nə çətinliklərlə gündəik mübarizə praktikası kimi daha yaxşı formalaşdırmır.\nUşaqların iradi keyfiyyətlərinin formalaşmasında kollektivin rolu böyükdür. Əyər kollektivə mənsub olmaq uşaq üçün əzizdirsə və o, həmin kollektivin fikri, rəyi ilə hesablaşırsa, iradə tərbiyəsində belə kollektivin rolu daha böyük olur. Uşaq kollektivlə öz dərin bağlılığını hiss edirsə, o, həmin kollektivdə özü üçün davranış nümunələri görür. Hər bir yekdil kollektiv öz üzvlərindən müəyyən davranış qaydalarına riayət etməyi tələb edir. Bu tələblər götürülmüş vəzifələrin vaxtında yerinə yetirilməsindən, yoldaşlara fəal münasibət bəsləmək və qayğı göstərməkdən, kollektivi ləkələməməyə çalışmaqdan və s. ibarətdir. Bu tələblər kollektivin üzvü üçün elə bir şərait yaradır ki, o, yoldaşlar onun haqqında pis düşünməsin deyə özünü işdə göstərməyə, təmkinli, soyuqqanlı olmağa məcbur edir. Kollektivin verdiyi müsbət qiymət göstərilən səy və bəzən keçirilən xoşagəlməz emosiyalar müqabilində onun üçün mükafat olur.\nKollektivin keyfiyyətcə daha çətin tapşırıqlarını yerinə yetirdikcə, yüksək səviyyədə müstıqillik və təşəbbüskarlıq tələb edən hərəkətlər icra etdikcə uşağın lazımi iradi keyfiyyətləri də inkişaf edir. Müntəzəm surətdə icra edilən uğurlu iradi hərəkətlər sayəsində uşaqda öz qüvvələrinə inam əmələ gəlir və o, insanlarla birgə fəaliyyətdən razılıq hissi duyur.\nUşaqlarda iradə tərbiyəsi və bu sahədə aparılmış tədqiqatların tarixi haqqında\nProf. M.C.Məhərrəmovun elmi-pedaqoji fəaliyyətini xarakterizə edən görkəmli psixoloq prof. Ə.Ə.Əlizadə yazır: «Müəllifin «Məktəblilərin iradəsini tərbiyə etmək haqqında», «İradə tərbiyəsinin yolları», «Uşaqlarda iradə nöqsanlarını necə aradan qaldırmalı», «Məktəblilərin xarakterini tərbiyə etmək haqqında», «Yaxşı oxumağın sirri» kitabları bu cəhətdən diqəti cəlb edir ». (29, səh.3)\nMüəllif təlimdə müvəffəqiyyətin zəhni dedikdə, buraya ilk növbədə iradə və müsbət iradi keyfiyyətlərin təzahür etməsini vacib hesab edirdi. Müəllif adı çəkilən əsərində yazır ki, iradə qüvvəsi insan fəaliyyətinin bütün sahələrində yüksək nailiyyətlərə çatmağı təmin edir. Təlim fəaliyyətin mürəkkəb növlərindəndir. Möhkəm iradə məlim işində də müvəffəqiyyət qazanmanın zəhnidir. Prof.M.C.Məhərrəmov yazır: « İradə, insanın öz fəaliyyətini şüurlu surətdə tənzib edib, qarşıya çıxan çətinlik və maneələrə üstün gəlməsində, özünü idarəetmə bacarığında təzahür edir». (13, səh.69)\nİradə fəaliyyətdən ayrılmazdır. Fəaliyyəti şərtləndirən amillər iradədən güc alır. İnsanı mövcud maddi və mənəvi təlabatın ödənilməsi üçün hər hansı fəaliyyətə başlamağa onu davam etdirməyə təhrik edən amilləri motiv deyilir. Motivlər müxtəlifdir. Onlardan bəziləri fəaliyyətə daha dərin təsir göstərir. Bunlara əsas motivlər deyilir. Bəziləri də ikinci dərəcəli əhəmiyyətə malikdir. Bunlara isə əlavə motivlər deyilir. Ayrı-ayrı adamlarda motivlər müxtəlif olur. Məsələn, sinifdəki şagirdləri əla oxumağa vadar edən motivlər eyni deyil. Həmin şagirdlərdən bəziləri Vətənə və xalqa ləyaqətlə xidmət etmək, yaxşı mütəxəssis olmaq üçün, başqaları valideynlərini razı salıb sevindirməkdən ötrü; üçüncülər isə təriflənmək üçün əla oxumağa səy edə bilərlər. Birincilər üçün Vətən və xalqa xidmət etmək əsas, valideynini sevindirmək ikinci dərəcəli motiv olur. İkincilərdə bu, əksinədir. Üçuncülər isə şəxsi məqsədləri əsas, yerdə qalanları da ikinci dərəcəli motiv kimi qəbul edirlər. Şübhəsiz yüksək ictimai məna və əhəmiyyətə malik motivlər iradəyə qüvvət bəxş edir.\nHər bir fəaliyyət zamanı qarşıya qoyulmuş məqsədə nail olmağa səy göstərilir. Məqsədin aydınlığı, hər tərəfli və dərin dərk edilməsi çozx əhəmiyyətlidir. Bu, insanın qüvvələrinin səfərbər edir. Onun ciddi mübarizələrə təhrik edir. Məqsəd dərk edildikdən sonra ona nail olmaq arzusu doğur. Arzu müəyyən məqsədin əldə edilməsinə yönəlməkdir. O, həyati və fəal olmalıdır. Arzu etdiyimiz məqsədə nail olmaq üçün düşünür, yollar müəyyənləşdirir və vasitələr əldə edirik. İradi proseslərin cərayanındakı bu mərhələyə istək deyilir. İnsan öz istəyini dərhal həyata keçirməyə başlamır. Düşünür, yollar axtarır, bu zaman tərəddüdlər meydana çıxır, fikir müxtəlifliyi yaranır. Bunların müzakirəsi mürəkkəb, psixoloji cəhətdən maraqlı və mühüm olan bir haldır. Bu hal motivlər mübarizəsi adlanır. Möhkəm iradəli adamda motivlər mübarizəsi tez keçir, o, vaxtında və ağıllı qərar çıxarır. Zəif iradəli adam uzun müddət tərəddüd edir, müəyyən bir qərara gələ bilmir. İradi keyfiyyətlər çox və müxtəlifdir. Onlar müsbət və mənfi olur. Təşəbbüskarlıq, mütəşəkkillik, müstəqillik, qətiyyət, təkidlilik, işgüzarlıq, cəsarət, mərdlik və qəhrəmanlıq müsbət iradi keyfiyyətlərdəndir. Bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqə və birlikdə olan iradi keyfiyyətlər konkret insan şəxsiyyətinə aiddir.\nTəşəbbüskarlıq, öz əməyinə böyük ictimai əhəmiyyətə malik namus və şərəf işi, igidlik və qəhrəmanlıq işi kimi baxan, ona şüurlu münasibət bəsləyən adamlara xas olan iradi keyfiyyətdir. İradənin fəallığı öz ifadəsini təşəbbüskarlıqda tapır. Təşəbbüskar adam həmişə yüksək ictimai qiymətə malik işlər görür. Yüksək fəallıq göstərir, adamları öz arxasınca aparır. İradənin mütəşəkkilliyi, qarşıya qoyulmuş məqsədə nail olmaq üçün işi planlaşdırmaqda və fəaliyyət zamanı ardıcıllıq göstərməkdə ifadə olunur. Planlaşdırma zamanı vaxtı ciddi surətdə nəzərə almaq, onu düzgün təşkil etmək əhəmiyyətlidir. Müstəqillik, fəaliyyəti başlamaqda və ifa etməkdə asılı olmamaqdır. Müstəqillik iradənin qüvvəsini ifadə edir. Müstəqil adam qəbul etdiyi qərardan dönmür. Müstəqil adam tənqid və özünütənqidi sevir, səhvlərini etiraf edir, düzgün və ağıllı məsləhətlərə qulaq asır və ona əməl edir.\nQətiyyət çox mühüm iradi keyfiyyətlərdəndir. Qətiyyətli adam bu və ya başqa məsələ haqqında heç bir tərəddüdə yol vermədən vaxtında ağıllı qırar çıxarır. Bu iradənin möhkəmliyini ifadə edir. Məqsəd aydın olduqda insan qətiyyətli addımlar atır.\nTəkidlilik, qərarın icrası əsnasında qarşıya çıxan çətinlik və maneələrə qalib gələrək, mütləq məqsədə çatmaq əzmində təzahür edir. Təkidli insan dözümlü və səbrli olur. Daxili maneələrə, tərəddütlərə də qalib gəltr.\nİşgüzarlıq, başlanan hər hansı bir işi, fəaliyyəti tədriclə, ardıcıl olaraq axıra qədər icra etməkdir. O, ardıcıllıq və icraçılıq ilə sıx vəhdətdədir. İşgüzarlıq vurnuxmanın, boş-boşuna əlləşməyin əksidir.\nBəzən elə hallar olur ki, müəyyən bir vəzifəni, tapşırığı yerinə yetirərkən qorxu hissinə üstün gəlmək, təhlükəyə qarşı getmək lazım gəlir ki, bu cəsarət adlanır. Cəsarət, təhlükəni, lakin zəruri işə gedərkən qorxmamaqdır. Cəsarət düşüncəli olaraq, vəzifə hissi liə də yaranır ki, bu yüksək ictimai-əxlaqi məzmuna malik olan mərdlikdir. Mərdlik mürəkkəb iradi keyfiyyət olub, onun yüksək mənəvi inkişafa malik olmasıın təzahürüdür. Mərdlik müəyyən bir fəaliyyət zamanı qarşıda luran təhlükəyə, qorxu hissinə qalib gəlməkdə, şəxsi mənafeyi istimai vəzifəyə, dövlət mənafeyinə tabe etdirməkdə ifadə olunur. Mərdlik yüksək şüurluluğu ifadə edir. Mərd adam ruhi və əxlaqi cəhətdən büxtələşmişdir, onda möhkəm əxlaq əqidələri vardır. Mərdlik və cəsarət vəhdətdədir. Bir-birini şərtləndirir. Mərdliyin yüksək təzahürü qəhrəmanlıqdır.\nİradəni tərbiyə etmək lazımdır. Ailədə, məktəbdə, istehsalatda tərbiyə olunmalıdır. Özünütərbiyənin iradə tərbiyəsində rolu böyükdür. İnsan özünü dərk edir, müsbət və nöqsan cəhətləini görür, yüksək iradə nümayiş etdirərək şəxsiyyətində müşahidə etdiyi nöqsanı islah edir. Özünütərbiyə ümumi sözdən ibarətolaraq qalmamalıdır. Əsl məsələ, özünütərbiyə sahəsində ardıcıl olaraq müəyyən əməli işlər görməkdən ibarətdir.\nProf. M.C.Məhərrəmov fikrini davam etdirərək yazır: «Özünütərbiyənin müvəffəqiyyəti üçün əsas şərtlərdən biri adamın özünü dərk etməsi, müsbət və mənfi cəhətlərini görə bilməsi, özünə tənqidi yanaşmanı bacarmasıdır. Bu da başlıca olaraq, yeniyetmə yaşlarından başlayaraq təzahür edir. Bunun üçün adamın özünün özünə obyektiv yanaşa bilməsi tələb olunur. Bu həm çətin, həm də çox mühüm bir məsələdir. Bu, adamdan yüksək əqli və əxlaqi inkişaf tələb edir.» (2, səh.75).\nProf.M.C.Məhərrəmovun elmi yaradıcılığının bir çox maraqlı səhifələri dərs vəsaitləri və dərslikləri yaradılmasına həsr edilmişdir. O, 1952-ci ildə orta məktəb üçün «Psixologiya» dərsliyini tərcümə etdikdən sonra, «Orta məktəbdə psixologiyanın tədrisinə dair qeydlər» (1955), « Psixologiyoa oçerkləri» (1960, I hissə; 1961, I hissə) adlı elmi-tədqiqat xarakterləri maraqlı əsərlərini yazdı. 1964-cü ildə M.C.Məhərrəmovun redaktorluğu ilə müəlliflər kollektivi ilə birlikdə yazılmış «Psixologiya» dərsliyi çap olunmuşdur ki,tələbələr həmin dərslikdən yetərincə faydalanmışlar.\nMəhərrəmovun ali məktəb tələbələri üçün yazdığı «Psixologiya» (1968) dərsliyə müəllifin bu sahədə uzun illər ərzində apardığı gərgin yaradıcılıq axtarışlarının fərəhli bəhrəsidir. Dərslik özünün elmi-nəzəri səviyyəsinə görə indi də diqqəti cəlb edir. Adı çəkilən dərsliyin yenidən təkrar çap olunaraq ali məktəb tələbələrinin istifadəsinə verilməsi günün tələblərindən biridir.\nProf. M.C.Məhərrəmovun psixoloji irsinin araşdırıcısı prof. Ə.Ə.Əlizadə yazır: «İstər bir tərcüməçi kimi, istərsə də orjinal dərsliklər müəllifi kimi mühüm bir çətinliklə- terminologiya problemi ilə rastlaşan müəllifin bu sahədəki nailiyyətlərii də təqdirəlayiqdir. Bu gün Azərbaycan psixoloji ədəbiyyatında geniş yayılmış və sözün əsl mənasında vətandaşlıq hüququ qazanmış bir çox terminlər M.C.Məhərrəmovun adı ilə bağlıdır »(29, səh.5)\nProf. Ə.Ə.Əlizadənini qeyd etdiyi kimi, M.C.Məhərrəmovun yaradıcılığında «İzahlı psixoloji lüğət»in tərtibi önəmli yer tutur. Məlum olur ki, respublikanın görkəmli psixoloqlarından biri kimi, prof.M.C.Məhərrəmovu terminologiya məsələləri çoxdan və yaxından düşündürür, eyni zamanda narahat edirdi. Bu dövrdə, xüsusilə 60-cı illərdə Azərbaycan elmi dili aktual problemlərdən biri kimi meydana çıxırdı. Respublikada ayrı-ayrı elm sahələri üzrə terminoloji lüğətlər nəşr olunurdu.\nM.C.Məhərrəmov mahir tərcüməçi idi. O, təcrübəli tərcüməçi kimi öz fəaliyyətində hər zaman terminoloji çətinlliklərlə rastlaşırdı.\nM.C.Məhərrəmov bu illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin müəlimi idi. Psixologiya kaıedrasının müdiri idi. O, həssas bir müəllim kimi həm özünün, həm də həmkarlarının Azərbaycan dilində izahlı lüğətlərə olan böyük ehtiyacını bütün aydınlığı ilə hiss edirdi.\nDeyilən ehtiyacları nəzərə alaraq «İzahlı psixoloji lüğət» xoş bir məramla tələbələrə, müəllimlərə, tərbiyəçilərə, valtydeynlərə, psixologiya elmi ilə maraqlanan geniş oxucu kütləsinə bu elmi öyrənməkdə yaxından kömək məqsədilə yazılmışdır. Müəllifin yazdığı «İzahlı psixoloji lüğət öz dövrünün elmi uğurlarının və psixologiya elminin başlıca inkişaf meyllərini ətraflı əks etdirir. Müəllif daha çox işlənən psixoloji terminlərin nisbətən geniş izah olunmasına çalışmış, ətraflı mənimsənilməsinə kömək edən bəzi fəlsəfə, fiziologiya, məntiq, pedaqogika, patopsixologiya və s. aid terminlərə də lüğətdə əsas yer vermişdəi. Beləliklə,qeyd etmək olar ki, 1960-cı ildə Azərbaycanda ilk dəfə nəşr olunan «İzahlı psixoloji lüğət» Azərbaycan dilində psixoloji terminlərin dəqiqləşdirilməsində və sabitləşməsində xüsusən mühüm rol oynamışdır. «İzahlı psixoloji lüğət» sadə və aydın dildə yazılmışdır. Oxucular tərəfindən rəğbətlə qarşılanmışdır.\nUşaq inkişafı psixologiyasının bir elm kimi təşəkkülü\nTarixdən məlumdur ki, psixologiya elmi XIX əsrin II yarısından müstəqil elm kimi yaranmışdır. Psixologiya elminin yarandığı dövrdən başlayaraq bir sıra sahələri mövcud olmuşdur. Həmin sahələrin içərisindən yaş psixologiyası və inkişaf psixologiyası önəmli yer tutur. Yaş psixologiyası təlim və tərbiyə şəraitində müxtəlif yaşlı uşaqların psixikasının inkişaf dinamikasının qanunauyğunluqlarını və psixoloji xüsusiyyətlərini öyrənir. İnkişaf psixologiyası psixoloji elm sahələrindən olmaqla uşaqların psixi xüsusiyyətlərinin yaşla bağlı inkişaf problemlərini özündə əks etdirən elm sahəsidir. İnkişaf psixologiyası bir yaşdan digər yaşa keçidin xüsusiyyətlərini, kəmiyyət və keyfiyyət dəyişmələrini tədqiq edir. Məlumdur ki, psixi inkişaf təlim və tərbiyənin təsiri altında inkişaf edir. Burada cəlbedici, təbriyəedici faktorlar nəzərə alınır və həmin təsirlərun nəticəsində xüsusilə sosial mühitin inkişaf etdirici və tərbiyəedici təsiri altında uşaqların şəxsiyyət keyfiyyətləri təzahür edir. Bir sözlə şəxsiyyət formalaşır. Psixoloqların tədqiqtlarından məlum olur ki, uşaqların psixikasına daxili və xarici faktorlar təsir edir. Bu isə psixi inkişafın hərəkətverici inkişafı adlanır. İnkişafın psixoloji problemlərini ön plana çəkmək lazımdır.Burada antomik, fizioloji inkişaf amilləri xüsusi rol oynayır.\nXX əsrin 20 – 30 – cu illərində Rusiya, Ukrayna, Azərbaycan, Gürcüstan və başqa respublikaların elm mərkəzlərində çalışan B.G.Ananyev, M.Y.Basov, P.P.Blonski, A.P.Boltunov, L.S.Vıqodski, S.F.Hacıyev, L.V.Zankov, Ə.K.Zəkuyev, F.Ə.İbrahimbəyov, A.N.Leontyev, A.L.Luriya və başqaları bir – birini təkrar etmədən, hər biri yaş psixologiyasının müxtəlif sahələrinə dairapardıqları xüsusi tədqiqatlarla elmin bu sahəsinin sürətlə irəliləməsini təmin etmişlər.\nTəlim və uşağın əqli inkişafının qarşılıqlı əlaqəsi sahəsində D.B.Elkonin mütərəqqi addım ataraq sübut etdi ki, uşağın əqli inkişafında təlim öz aparıcı rolunu hər şeydən əvvəl, uşağın mənimsədiyi biliklərin məzmunu sayəsində həyata keçirir. Burada uşaq tərəfindən mənimsənilmiş yeni biliklər onun əqli inkişafının mühüm meyarı kimi çıxış edir.\nPsixoloqların yaşlı nəslinin yaş psixologiyası sahəsində apardıqları həmin tədqiqat işləri sonrakı illərdədaha da artmış, öz keyfiyyət və səmərəsini durmadan yüksəltmişdi. Biz bunu A.V.Zaporojestin rəhbərliyi altında həyata keçirilən məktəbəqədər yaşda uşaq psixologiyasının ümumi və xüsusi inkişaf qanunuauyğunluqlarını işıqlandıran; L.İ.Bojoviçin rəhbərliyi ilə tədqiq olunan, uşaq şəxsiyyəti təşəkkülünün müxtəlif dövrlərində onun psixoloji xarakteristikasını müəttənləşdirən, P.Y.Qalperin və onun şagirdlərinin müxtləif yaş dövrlərində əqli fəliyyətin mərhələlər üzrə təşəkkül problemlərini açan tədqiqatlarında aydın görsənir.\nYaş psixologiyasının inkişafında L.S.Vıqodskinin xidmətləri böyükdür. İnsanının psixi inkişafı haqqında onun işləyib hazırladığı mədəni – tarixi nəzəriyyə öz elmi aktuallığını bu gün də qoruyub saxlamaqdadır. Görkəmli psixoloq xüsusi qüvvə ilə qeyd edirdi ki, təlim proqramları və üsulları heç də yalnız uşağın əldə etdiyi əqli inkişaf səviyyəsinə deyil, həm də “onun inkişafının yaxın zonasına” müvafiq gəlməlidir.\nGörkəmli rus fizioloqu İ.M.Seçenovun (1829 – 1905) əsərləri də təbii – elmi zəmin baxımından yaş psixologiyası üçün çox qiymətli əhəmiyyət kəsb edirdi. O göstərir ki, psixologiya elmi öz məzmunu etibarı ilə “psixi fəaliyyətin əmələ gəlməsi” haqqında təlim olmalıdır. İ.M.Seçenov psixi inkişafın reflektor nəzəriyyəsini yaratmış, onun fizioloji əsaslarının nədən ibarət olmasını göstərmişdir. Görkəmli fizioloq uşaqlarda psixi proseslərin və özünü dərketmənin inkişaf yollarının elmi təhlilini vermişdir. Lakin Seçenovun bu mütərəqqi işlərində şəxsiyyətin inkişafının ictimai, şəxsiyyətlərarası münasibətlərdən, qrupdan kənarda ancaq fərdi psixofizioloji varlıq təki öyrənilməsi kimi qüsurar mövcuddur.\nRusiyada K.D.Uşinskinin “İnsan tərbiyə mövzusu kimi” və ya “Pedaqoji antropologiya” (1868 – 1869) adlı kitabı, B.Preyerin “Uşaq qəlbi” adlı əsəri (1881) uşaq psixologiyası problemlərinə həsr olunmuş ilk fundamental psixoloji əsər kimi qiymətləndirilmişdir.\nK.D.Uşinski sübut edir ki, bütün psixi proseslər həyati inkişafın qanunauyğun məhsulu və zəruri amilidir. Görkəmli alim orqanizmin inkişafını – insanın təşəkkülü, ictimai fərdiyyətin təşəkkülü kimi qiymətləndirir, insanı həm təbii və ictimai varlıq, həm də yerdə həyati təkamülün ən yüksək məhsulu hesab edirdi. K.D.Uşinski uşağın hissi idrakına xüsusi diqqət yetirməklə yanaşı, uşağın inkişafında, onun əqli və mənəvi qüvvələrinin formalaşmasında nitqin də böyük rol oynadığını qeyd edirdi. Hər bir uşaq ana dilində öz xalqının mənəvi aləmi ilə tanış olur. Buna görə də dilin mənimsənilməsi gənc nəslin istər əqli, istər mənəvi, istərsə də vətəndaşlıq inkişafının zəruri rəhnidir.\nJan Piaje özünün “Uşağın mənəvi mühakimələri” kitabında zəngin eksperimental material əsasında belə nəticəyə gəlir ki, uşaqda iki cür mənəviyyat mövcud olur. İlk mənəviyyat məcburiyyət sayəsində baş verir: yaşlı ilə uşağın qarşılıqlı münasibəti sayəsində uşaq yaşlıların göstərişlərinə əməl etməyə alışır. Mənəvi təhriketmə zamanı davranış tərzlərinin qiymətləndirilməsi onların ala biləcəkləri nəticələr əsasında həyata keçirilir. İnkişafın gedişi zmznı məcburi mənəviyyat, uşaq öz yaşıdları ilə qarşılıqlı münasibəti sayəsində yaranan əməkdaşlıq mənəviyyatı ilə əvəz olunur. Bu münasibətlər ikitərəfli dönmə xarakteri daşıyır. Uşaq öz hərəkətini qiymətləndirərkən davranış motivlərini daha çox nəzərə almağa başlayır. Qayda ağıllı razılaşmaya çevrilir.\nJan Piaje öz nəzəriyyəsini inkişaf etdirərək göstərir ki, ətraf aləmlə qarşılıqlı təsir prosesində uşağın psixi inkişafında bir sıra dəyişikliklər baş verir. Uşağın inkişafında bioloji və sosioloji amillərin rolundan danışan alim, onları – iki xarici və bir – birinə təsir göstərən daxili qüvvə kimi şərh edir.\nUşaqların psixi inkişaf və tərbiyəsi problemləri ilə yaş psixologiyasının xüsusi bölməsi uşaq psixologiyası uşağın psixikasını tədqiq edir.Uşaq psixologiyasını ontogenezdə uşağın psixi inkişafının faktlarını, qanunauyğunluqlarını, dinamikasını və spesifik xüsusiyyətlərini öyrənir. Uşaq psixologiyasının tədqiqat obyektini uşaqlar öyrənir. Uşaqların psixoloji xüsusiyyətləri problemi hələ qədim dövrlərdən alimləri maraqlandırmışdır. Demokrit, Platon, Aristotel, eləcədə digər görkəmli alimlər özlərinin psixika ilə bağlı görüşlərinin doğruluğunu sübut etmək üçün uşaqların bu və ya digər situasiyaya necə reaksiya verdiklərini, yeni anlayışları qavradıqlarını nümunə kimi gstərirdilər.\nUzun fasilədən sonra, XVIII əsrdə alimlər yenidən uşaq psixikasının təhlilinə diqqət yetirdilər. Bir tərəfdən təlim fəaliyyəti, digər tərəfdən isə böyüklərin fəaliyyət motivləri, təfəkkür və psixikalarının təşəkkülünün şərhi ilə bağlı idi. Lakin bu problem hələ də ayrıca tədqiqat obyekti deyildi və heç bir psixoloq yaradıcılığını sırf bu məsələlərə həsr etməmişdi.\nYalnız XIX əsrin sonlarına yaxın vəziyyət dəyişdi. Bu, tibb və təbiət elmləri ilə əlaqədə inkişaf edən uşaq psixologiyası ilə uşaqların oyunu, nitqi və s. problemləri öyrənən etnoqrafiyanın birləşməsi nəticəsindı mümkün oldu. Nəhayət ki, psixoloqlar yaş psixologiyasını psixologiyanın müstəqil sahəsi kimi qəbul etdilər. Bu pedaqoji təcrübənin, biologiyada inkişaf ideyası və eksperimental psixologiyanın təşəkkül tapmasının nəticəsində yarandı.\nMəşhur Amerika psixoloqu U.Cems hesab edirdi ki, psixologiya müəllimə uşağa necə öyrətməyi yox, onun mənəvi dünyasını dərk etməyi öyrətməlidir. Eləcə də digər psixoloqlar hesab edirdilər ki, müəllimlər öa işlərində psixoloji biliklərə istinad etməlidirlər. Psixi inkişafların genetik mərhələlərinin ayrılması yeni tədqiqat metodunun - genetik metodun yaranmasına səbəb oldu. Hələ vaxtilə Bena və Spenser göstərirdilər ki, psixika təkamülün və insanın ətraf mühitə adaptasiyasının məhsuludur.\nXIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində yaş psixologiyasının inkişafı pedaqogika, uşaq haqqında elmlə sıx bağlı idi. Onun yaradıcısı Amerika alimi S.Xolldur. Xoll öz laboratoriyasında uşaq, yeniyetmə və gənclərin psixi inkişafını tədqiq edir. Bunun üçün o xüsusi sorğu hazırlayır və müəllimlərə paylayır. Sorğuda məqsəd uşaqların ətraf aləm haqqında təsəvvürlərini öyrənməkdən ibarət idi. Tezliklə anket sorğularının məzmunu genişlənir, yeniyetmə, valideyn və müəllimləri əhatə edir. Uşaqlar suallara yalnız öz bilikləri, başqa adanlara münasibətləri, təssüratları barədə deyil həm də əxlaqi və dini hissləri, sevinc və kədərləri barədə də cavab verməli idilər. Cavabların statistik təhlili uşaqların yaş xüsusiyyətlərinin geniş mənzərəsini yaradırdı.\nXX əsrin əvvələrindı qərbi Avropa və amerikan psixoloqlarının (Tideman, B.Preyer, Ament, Qaull, Qross, E.Meyman, B.Ştern və başqaları) yaş psixologiyası üzrə xeyli əsərləri nəşr olunmuşdur. Bu əsərlərdəki mütərəqqi fikirlərlə yanaşı bir sıra qeyri – elmi və idealist baxışlara da rast gəlinir. Bu dövrdə psixologiyada ruhi, psixi hadisələrin mahiyyətini düagün başa düşmək və onların qanunauyğunluqlarını öyrənmək üçün təbiət elmlərinin tədqiqat üsullarından istifadə olunurdu.


AŞPA sədrinə təşkilatın adından danışmaq qadağan olundu - modern.az\n28 Aprel 2017, 13:09 | AKTUAL\nAŞPA sədrinə təşkilatın adından danışmaq qadağan olundu\nAvropa Şurasının Parlament Assambleyasının sədri Pedro Aqramunt növbəti sanskiya ilə üzləşib.\nModern.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, AŞPA-nın bürosu Aqramunta təşkilat adından xarici ölkələrə səfər etmək və bəyanatlar verməyi qadağan edib. Rəsmi qərarda bu addım sədrin etibarını itirdiyi üçün atıldığı qeyd olunub.\nPedro Aqramunt 2016-cı ilin yanvarından AŞPA-nın sədridir. Reqlamentə əsasən. O yalnız öz istəyi ilə istefa verə bilər.


Gecə vaxtı dırnaq tutmaq və basdırmaq – Şeyx Süleyman ər-Ruheyli (VİDEO) | Əbu Bəkr məscidi\nAllah sizi xeyirlə mükafatlandırsın. Sualda deyilir ki, gecə vaxtı dırnaq tutmaq olarmı?\nDırnaqları istənilən vaxt, gecə də, gündüz də tutmaq olar.\nSual verən mənə mühüm bir məsələni xatırlatdı. Dırnaqlarını tutduqdan sonra onları basdırmaq lazımdırmı?\nİmam Beyhəqi və digər alimlər belə bir hədis rəvayət ediblər ki, Peyğəmbər (ona Allahın salavatı və salamı olsun) kəsilmiş dırnaqları və saçları basdırmağı əmr etmişdir.\nLakin bu hədis zəifdir.\nİmam Beyhəqi demişdir ki, bu hədisin bütün rəvayətləri zəifdir.\nBu hədis zəifdir və bu haqda heç bir səhih məlumat, hədis yoxdur.\nLakin İmam Əhməd (Allah rəhmət etsin) deyir ki, İbn Ömər (Allah ondan razı olsun) kəsdiyi dırnaqları basdırırdı.\nAlimlər deyirlər ki, bunu belə etmək məsləhətdir. Çünki cadugərlər cadu edərkən dırnaq və saçdan çox istifadə edirlər. İnsan saç və dırnağı basdırdıqda onların şərrindən qorunmuş olur.\nNəticə budur ki, saç və dırnağı basdırmaq icazəli (mübah) adətdir və burada məsləhət də vardır. Lakin biz bu əməlin sünnə olduğunu deməli deyilik.


Uşaqlar üçün elektrik mühərrikli samokat DR24300 - ustalar , temir ustasi - Ustalar.az\nUşaqlar üçün elektrik mühərrikli samokat DR24300\nElan kodu: 3444\nQiymət 870 Azn\nÇinin Marshell şirkətinin istehsalı olan ən məşhur oturacaqlı elektro-samokat DR-24300 artıq Azərbaycandadır. Bu model uşaq və yeniyetmələr üçün nəzərdə tutulub. Yüngül akkumulyator bir şarjlı batareya üzərində 15 km-ə qədər məsafəni qət etməyə imkan verir. Belə tip elektro-samokatla evin ətrafı boyunca, məktəbə və ya yaxın mağazaya getmək olar. Velosipeddən belə kiçik olduğunu nəzərə alsaq, onu yığılmış halda sedan avtomobillərin böyük olmayan baqajında yerləşdirmək və ya şkafa qoymaq olar.\nBatareya 12V12AH (2 ədəd)\nDoldurma qurğusu tam avtomatik ( doldurulma vaxtı 6-8 saat)\nMaksimal sürəti 18 km/s.\nMaksimal məsafəsi 15 km\nHündürlüyə qalxma bucağı 6-8 %\nÖlçüləri (Uz,Eni,Hün.) 118х43х114 sm (bükülmüş şəkildə 110x22.5x38 sm)\nTam kütləsi 21.7 kq\nэлекрик сенсор переключатель\nYanqin və tehlükəsizlik sistemləri\nkondisioner ustasi arenda masinlar rent a car kondisoner temiri kondisioner qurasdirilmasi mebel temiri parket ustasi kamera ustasi yumsaq mebellerin temiri xolodelnik temiri ev alqi satqisi ev elanlari xidmetler


Gürcüstanda erməni dilinə təhsilin 4 əsas problemi - JAMnews\nGürcüstanda erməni dilinə təhsilin 4 əsas problemi\nReqionda peşəkar ermeni dili və ədəbiyyatı müəllimi yoxdur. Məsələn, ən böyük regionlardan biri olan Samçe- Cavaxeti və Axalkalaki bölgələrində əsl müəllimlərin, yəni, ali pedaqoji təhsili olan insanlar 30%-i keçmir. Hətta təsviri incəsənət və fiziki tərbiyə müəllimləri də ermeni dili və ədəbiyyatı dərsi verə bilər. Axalkalakidə yerli erməni əhalisi 95 faiz, Nonoçmindski bölgəsində isə 98 faiz təşkil edir. Bunu baxmayaraq regionda erməni dilinində sadəcə danışmaqla kifayətlənməyib, muasir erməni dilini və ədəbiyyatından xəbərdar olan və məktəblərdə bu dərsi tədris edəcək insanların sayi olduqca azdır.\nErməni məktəbləri Gürcüstan təhsil sisteminin bir parçası olduğu üçün, bu məktəblərdə tədris olunan bütün kitablar Gürcüstanda yazılır, tərcümə və çap olunur. Müəllimlər deyir ki, kitablar təkcə texniki cəhətdən keyfiyyətsiz olsaydı bununla hardasa barışmaq olardı. Lakin məsələ bundadır ki, kobud səhvlər və çoxlu uyğunsuzluqlar var.\nYerli müəllimlər təhsil nazirliyini artıq monitorinqlər etməyə çağırır. Əgər kitablar dəyişilməyəcəksə, heç olmasa kitabların içərisinə düzəlişlər olunmuş vərəqlər əlavə etsinlər. “Hüquqi dövlət üçün Vətəndaş Təhsili təşkilatının sədri Seda Muradyan: “ Erməni müəllimlərin özlərini bu işə cəlb etməklə prossesi sütətləndirmək olar. Çünki, onlar hansı kitabın hansı səifəsində səhvlərin olduğunu əzbər bilir\nErmənistandan göndərilən erməni dili və ədəbiyyatı dərslikləri ilə bağlı isə olduqca şətin vəziyyət yaranıb. Kitablar uzun müddət gömrükdə qalıb və keçən il bir çox məktəblər dərslik ala bilməyib. Nə təhsil nazirliyi, nə də gömrük bu məsələ ilə bağlı jurnalistlərə dərsliklərin gömrükdə qalmasının səbəbi barədə dolğun məlumat verə bilməyib.\nSamça –Cavaxeti bölgəsində 77 məktəb var. Bu məktəblərin hamısında ermeni dili insanların bildiyi və danışdığı yeganə dildir. Buna baxmayaraq Gürcüstan təhsil nazirliyi erməni dili və ədəbiyyatı fənnini görməzdən gəlir. Erməni dilinin heç bir statusu yoxdur. Bu o deməkdir ki, abituriyentlər öz ana dilindən- erməni dili və ədəbiyyatından imtahan vermirlər.\nBu isə öz növbəsində o deməkdir ki, erməni dili müəllimlərinin ixtisasartırma kimi imkanları yoxdur.\nDigər fənn müəllimləri üçün testlər və sertifikatlaşmalar var, lakin erməni dili müəllimlərinin belə şansı yoxdur- “Hüquqi dövlət üçün Vətəndaş Təhsili təşkilatının sədr müavini Anaida Jamkoçyan deyir.\nKeçmiş illərdə etnik azlıqların kompakt yaşadığı bölgələrdə dövlət dili olan gürcü dilinin tədrisi olduqca zəif həyata keçirilmiş və ermeni məktəblərinin buraxılış siniflərində demək olar ki, çox az şagird gürcü dilini öyrənmişdi.\nTəxminən 10 il əvvəl, nəhayət, etnik azlıqlara gürcü dilinin öyrədilməsi üçün xüsusi dövlət proqramı həyata keçirilməyə başlanmışdır. Bir müddət sonra həmin proqram öz müsbət nəticələrini göstərməyə başladı. Yenilikçilər bununla kifayətlənməyərək, ikidilli təhsil sisteminin tətbiqinə başladılar. Qərar alınmışdı ki, tədrisin 30 faizi gürcü dilində, 70%- i isə etnik azlıqların ana dilində ( azərbaycan, erməni və rus dillərində) aparılsın.\nLakin sonradan bu sistemin çətinlikləri ortaya çıxdı. Məsələn, bu halda bir fənn üçün 2 müəllim lazım olacaqdı. Bir müəllim fənni gürcü dilində, digəri isə erməni dilində izah etməli idi. Lakin, müəllim bir idi və öz fənninin gürcü dilində olan hissəsini bir qayda olaraq izah etmirdi. Yəni, belə çıxırdı ki, şagird bütün kitabı yox, kitabın 70%-ni oxuyur və dərsin bir hissəsini bilir, – Seda Melkumyan deyir.\nÜmümilikdə, Samçe Cavaxetiyanın erməni məktəblərində tədris o qədər özünəməxsusdur ki, nə gürcüstanın nə də ermənistanın təhsil sisteminin standartlarına cavab verir. Bu isə öz növbəsində şagirdlərə çətinlik yaradır.\nAli məktəblərə qəbul olunmaq da asand deyil- gürcü dili burda da əsas əngəldir. Lakin, Yerevanda da ali məktəbə qəbul olunmaq Tbilisidəki kimi çətindir: təhsil və universitetlərə qəbul sistemi hər iki dövlətdə fərqlidir.\nLakin, Gürcüstan regionlardan olan miqrasiyanın qarşısını almaq üçün etnik azlıqların kompakt yaşadığı ərazilərdə milli azlıqlar üçün xususi güzəşt proqramları hazırlayıb və bu proqramın uğurlu olacağına inanır. Hər il çətinliklə də olsa Cavaxetiya bölgəsindən bu proqram üzrə bir çox məktəbli Tbilisidəki ali məktəblərə daxil olur.


ABŞ-İran qarşıdurmasının yeni mərhələsi - KAFKASSAM - Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi\nKafkassam Editör - 23 Haziran 2020 - 22 dk okuma süresi\nTrampın təzyiq siyasəti niyə nəticə vermədi, hər iki ölkədə prezident dəyişikliyi münasibətlərə necə təsir dəcək?\nİran və Azərbaycan arasında ən son qalmaqal (əgər buna qalmaqal demək olarsa) aprelin sonlarında Araz çayı üzərində inşa olunmuş bənd ətrafında baş verdi. Əslində qalmaqal Tehran və Bakı arasında deyil, daha çox Azərbaycan ictimai rəyində növbəti dəfə İrana qarşı etirazlar şəklində özünü göstərdi.\nİran tərəfi isə məsələnin hər iki ölkə hökumətləri arasında razılaşdırıldığını, 2016-cı ildə rəsmi müqavilə bağlandığını xatırladaraq mövzunu gündəmə gətirənləri “iki ölkə münasibətlərinin yaxşılaşmasını istəməyən qüvvələr” olmaqda ittiham etdi. Səfirlik ictiamiyyət arasında əsas ittiham kimi səsləndirilən Dağlıq Qarabağ separatçı bölgəsinə körpülərin tikilməsi ilə bağlı iradlara cavab olaraq bildirib ki, xəritələrdə görünən 2 körpü qədim tikililərdir və hazırda istifadə olunmur. Digər 2 körpü isə Xudafərinin əlavələridir.\nSəfirlik həmçinin sazişdə hidroqovşaqların və su elektrik stansiyalarının tikintisinin başa çatdırılması, eləcə də Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü bərpa edilənədək hidroqovşaqlarda və su elektrik stansiyalarında su və enerji ehtiyatlarının qorunması və istismarının İran İslam Respublikası tərəfindən təmin edilməsi və tərəflərin bu obyektlərdən bərabər əsaslarla yararlanması əks olunduğunu, tikinti işlərinə nəzarət və istismar prosesində azərbaycanlı mütəxəssislər iştirak edəcəyini açıqlayıb (yenə orda).\nRəsmi Bakı isə məsələyə soyuqqanlı yanaşdı. Mayın 6-da rəsmi dövlət xəbər agentliyi “Azərtac”da xarici işlər nazirinin müavini Xələf Xələfovun məsələ ilə bağlı açıqlaması yayıldı. Sitat: “Araz çayı üzərində “Xudafərin” və “Qız Qalası” hidroqovşaqlarının və su elektrik stansiyalarının tikintisinin davam etdirilməsi, istismarı, energetika və su ehtiyatlarından istifadə sahəsində əməkdaşlıq haqqında Saziş 2016-cı il 23 fevral tarixində imzalanıb və bu Sazişin tərəfləri Azərbaycan Respublikası və İran İslam Respublikası hökumətləridir. Bu Saziş hər iki dövlətin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etmək prinsiplərinə əsaslanır. Həmin prinsiplərdən çıxış edərək, Sazişdə BMT qətnamələrinin tələblərinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa olunmasının əhəmiyyəti vurğulanıb. Həmçinin Sazişə əsasən, tərəflər hər iki ölkənin suverenliyi, ərazi bütövlüyü və mənafeləri əsasında Araz sərhəd çayı üzərində “Xudafərin” və “Qız Qalası” hidroqovşaqlarının və su elektrik stansiyalarının tikilməsinin davam etdirilməsi və istismarı ilə əlaqədar birgə fəaliyyət göstərir”.\nEyni zamanda o, mətbuatda yer alan körpülərin tikilməsinin sazişə uyğun olduğunu, bəndlərin və körpülərin Azərbaycan ərazisinə düşən hissəsini İran tərəfi Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü çərçivəsində qəbul etdiyini qeyd edib. Ancaq bu açıqlama etirazları sakitləşdirmədi.\nMəsələ ondadır ki, Araz çayı üzərində bənd tikilməsi hələ sovet zamanı mövcud olub və 1988-ci ildə SSRİ və İran arasında bununla bağlı saziş imzalanıb. Lakin sonradan baş verən hadisələr fonunda layihənin icrası dayanıb. 1993-cü ildə isə o zamankı Azərbaycan prezidenti Əblüfəz Elçibəy Araz çayı üzərində bənd tikintisi layihəsini dayandırıb. 5 il sonra prezident Heydər Əliyev də iranlılara Araz üzərində bənd tikməyə icazə verməyib.\nLakin rəsmi Tehran məsələyə yenidən qayıdıb və 2000-ci illərin əvvəllərində Araz üzərində bəndi tikintisinə başlayıb və 2010-cu ildə tikintini başa çatdırıb. Bundan sonra danışıqlar yenidən başlayıb və 2016-cı ildə Azərbaycan hökuməti ilə müvafiq razılıq əldə olunub. 2016-cı il iyunun 14-də isə Milli Məclis bu sazişi təsdiqləyib.\nAncaq bu layihənin hazırda daha çox Tehranın maraqlarına cavab verməsi, Azərbaycanın bu layihədən faktiki olaraq faydalanması imkanının olmaması ictimai rəydə ciddi narazılıqla qarşılanıb. Bununla bağlı həm Bakıdan, həm də Tehrandan verilən izahatlar ictimai rəyi qane etməyib.\nQeyd edək ki, “Xudafərin” və “Qız Qalası” bəndləri Xudafərin su-elektrik stansiyasına aiddir. Bu SES Araz çayı üzərində İran – Azərbaycan sərhəddində Araz və Marazad su bəndlərinin 196 kilometr şərqə tərəf olan hissəsində Şərqi Azərbaycan əyalətinin Xudafərin şəhəri hüdudlarında Təbriz şəhərinin 240 kilometr şimal şərqində Xudafərin körpüsü ilə Sarıcalı kəndi arasında yerləşir.\nSu bəndi hazırda Azərbaycan-Ermənistan ordusu arasında cəbhə xəttindən 85-90 kilometr qərbdə, Cəbrayıl rayonu ərazisinin cənub-qərbində yerləşir. İranın layihənin Azərbaycan hissəsini 10 kilometrlik təhlükəsizlik zonası ilə dövrələdiyini, erməni qoşunlarının bu zonadan çıxarıldığını, onların yerini isə islam inqilabı keşikçilərinin tutduğu bildirilir.\nBu, iki ölkə arasında ilk olmayan və yəqin ki, sonuncu da olmayacaq fikir ayrılıqlarından biridir. Düzdür, son illərdə “islahatçı” Həsən Ruhani Azərbaycanla münasibətlərin mümkün qədər yaxşı olmasına çalışır, iki ölkə rəsmiləri arasında qarşılıqlı səfərlər həyata keçirilir, sazişlər imzalanır. Lakin eyni zamanda İranın mühafizəkar cinaha yaxın mediada Azərbaycan hakimiyyəti ilə bağlı sərt tənqidi məqalələrin də sayı artmaqdadır. Bu mənada Azərbaycana münasibətdə də “islahat” və “mühafizəkar” qanad arasında ənənəvi fərqlilik özünü büruzə verir. Həsən Ruhani Azərbaycana münasibətdə də ənənəvi “islahatçı” metodu ilə yanaşır. Yəni mümkün qədər daha çox dost qazanmaq, xüsusən də qonşularla mülayim münasibətləri, dipolmatik əlaqələri yüksək səviyyədə tutmağa çalışır. ABŞ-ın sanksiyalarının günü-gündən artdığı bir vaxtda qonşularla soyuq münasibət Ruhani hökuməti üçün heç bir halda əlverişli deyil.\nMəsələ ondadır ki, 2018-ci ilin mayında ABŞ prezidenti 2015-ci ildə iran və “altılıq” ölkələri (ABŞ, Fransa, Britaniya, Rusiya, Çin və Almaniya) arasında imzalanmış nüvə sazişindən çıxıb və ardınca Vaşinqton Tehrana qarşı sərt sanksiyalar qəbul edib. Demək olar ki, ötən müddətdə Tramp administrasiyasının İrana qarşı sanksiyalarının sayı artmaqda davam edib. Tehranın Qərb ölkələri ilə imzaladığı ticarət anlaşmalarının əkəsriyyəti ləğv olunub, neft satışı minimuma enib. Təbii ki, bunlar “qarşılıqsız” olmayıb. Tehran da ABŞ-a qarşı mümkün cavab imkanlarını işə salıb. Regiondakı ABŞ qüvvələrinə qarşı “sıxışdırma” cəhdləri olub. 2019-cu il iyunun 20-də İran ordusu ABŞ-a məxsus pilotsuz uçuş aparatını (PUA) vurub. Paralel olaraq Vaşinqton Oman körfəzində bri neçə xarici ölkə tankerlərinə hücuma görə İranı ittiham edib.\nİran həmçinin öz növbəsində ötən ilin mayında nüvə sazişindən mərhələli olaraq çıxacağını və nüvə fəaliyyətlərni bərpa edəcəyini elan edib. Lakin Tehran Avropa ölkələrinə (Almaniya, Fransa və Britaniya) müraciət edərək sazişi qorumağa, öhdəlikləri əməl etməyə çağırıb. Bu da Tehranın Qərblə qarşıdurmaya gedərək bütün “kartları oynamaq istəmədiyini” göstərirdi.\nAncaq buna qarşılıq olaraq “sahədə” vəziyyət sürətlə pisləşib. 2019-cu ilin aprelində ABŞ İran İnqilab Keşkçiləri Korpusunu, bir müddət sonra isə İran ABŞ ordusunu “terrorçu” elan edib. Bu da hər iki tərəfin bir-birini vurmaq hüququ əldə etdiyini göstərirdi. Oktaybrda İranın regionda ciddi təsir dairəsinə daxil olan İraqda hökumətə və eləcə də İranın təsirinə qarşı etiraz aksiyaları başlayıb və hökumətin noyabrda istefaya getməsi ilə nəticələnib. Paralel olaraq İran tərəfdarları da etiraz aksiyaları keçirib və Vaşinqtonun Bağdaddakı səfirliyinə hücum təşkil olunub.\nBütün bu gərginlik yanvarın 3-də İranın Yaxın Şərqdəki əməliyyatlarıan rəhbərlik edən “Qüds” briqadasının komandiri Qasim Süleymani Bağdadda səfirliyə hücumdan az bir müddət sonra Bağdad hava limanında “Həşd-Şabi” qüvvələrinin əməliyyat komandiri Mehdi əl-Muhəndislə birlikdə ABŞ ordusunun xüsusi əməliyyatı nəticəsində qətlə yetirildi.\nBu hadisəyə cavab olaraq yanvarın 8-də İran ABŞ ordusunun İraqdakı iki hərbi bazasını raket atəşinə tutdu. Bazada rəsmi məlumata görə itki olmasa da, 100-dən çox hərbçi beyin travması aldı. Ümumilikdə Q.Süleymani sui-qəsdindən sonra İraqda ABŞ ordusuan qarşı 20-dək hücum həyata keçirilib. Yalnız “Taci” hərbi bazasına martın 11-də edilən hücum zamanı 3 koalisiya hərbçisi öldürülüb. 12-si isə yaralanıb. Bundan sonra ABŞ ordusu bu hücumu həyata keçirən İraqın “Kətaib Hizbullah” qruplaşmasının bazalarını bombalayıb.\nƏn son olaraq bu il aprelin 15-də Bəsrə körfəsində İran katerləri ABŞ hərbi gəmiləri ətrafında bir saat ərzində “təhlükəli manevrlər” edib. Bundan sonra ABŞ prezidenti Donald Tramp bəyan edib ki, hərbi qüvvələrə dənizdə təzyiq edən İran qayıqlarını vurmaq göstərişi verib. Ardınca İran da hərbi gəmilərə yaxınlaşan ABŞ qüvvələrini hədəfə alacağını bəyan edib.\nBu hadisələr və ən nəhayət son günlərdə İranın benzin qıtlığı yaşayan Venesuelaya 5 tankerdə ümumilikdə 1,05 milyon barel yanacaq göndərməsi iki tərəfin qarşılıqlı meydan oxuması prosesinin son etapı sayıla bilər.\nBu hadisəlrə göstərdi ki, Trampın iqtisadi embarqolarla yanaşı tədricən hərbi-siyasi təzyiq vasitəsi ilə İranı tamamilə kənarda qoymaq taktikası ciddi nəticə vermədi. Burda həm də ilin əvvəlindən dünyaya yayılan koronavirus pandemiyası da öz sözünü dedi. Pandemiya dünyada dövlətlərin diqqətini daxili məsələlərə yönəltməklə yanaşı əməkdaşlığı da aktuallaşdırdı.\nEyni zamanda İran Süleymaninin boşalan yerini maksimum dinamik addımlarla doldurmağa çalışdı. Tehranın Suriyada sıxışdırılması qarşısında siyasi manevrləri sürətləndirməsi, həmçinin İraqda uzun sürən prosesin sonunda yeni hökumət qurulmasına nail olunması Tehranın təsirini qorumaq cəhdini göstərirdi. Üstəlik Tramp administrasiyasının İraqdakı məlum hücumlarla eyni dövrdə bir sıra hərbi bazaları boşaldaraq hərbi qüvvələri daha böyük və güclü qorunan bazalara yerləşdirməsi İranın uğuru kimi qiymətləndirildi.\nİndi isə ABŞ hökumətinin başı koronavirus, daxili iqtisadi vəziyyət və seçkilərə qarışdığından Tehran üçün ən azı bir illik “nəfəslik” dövrü başlayıb. Tehran eyni zamanda son iki ildə Avropa ölkələrini təhdid etdiyi nüvə anlaşmasından çıxmaq kartından istifadə edəcəyinə ümidlidir. İran hakimiyyəti Avropa ilə razılaşmağa, müəyyən ticarət yumşalmalarına nail olmağa çalışır. Üstəlik koronavirus səbəbi ilə dünya iqtisadiyyatında geriləmə, enerji bazarında durğunluq İran üçün ciddi itkiyə səbəb olmadığı üçün Tehran bu prosesdən daha sağlam çıxdı və üstəlik ötən il sürətlə artan daxili sosial narazılıqlar da təbii olaraq arxa plana keçmiş oldu.\nXatırladaq ki, ötən il 15 noyabrda yanacağın bahalaşmasına qarşı etirazlar ölkədə rejim dəyişikliyi çağırışlarına çevrilib. Beynəlxalq təşkilatların məlumatına görə, İranın onlarla şəhərində baş vermiş altı günlük zorakı etirazlar nəticəsində təxminən 106 nəfər həlak olub.\nLakin Qərb ölkələrində dəstəklənən bu etirazlar hökumtə qüvvələri tərəfindən yatırılıb və növbəti dəfə “içəridən rejim dəyişikliyi” ehtimalı özünü doğrutmayıb.\nAncaq qarşıdakı il İran üçün ciddi siyasi sınaqlar dövrü olacaq. Bu il fevralın 21-də İranda parlament seçkiləri keçirilib. Gələn il isə ölkədə prezident seçkiləri keçiriləcək. Fevralda keçirilən parlament seçkiləri mühafizəkarların qələbəsi ilə başa çatıb. 290 yerlik parlamentdə 223 mandat mühafizəkarlar, 16 mandat islahatçılar, 36 mandat isə müstəqil namizədlər qazanıb. Parlament sədri də dəyişib. Tehranın keçmiş meri, ali dini liderə yaxın, keçmiş hərbçi Məhəmməd Baqir Qalibaf İran parlamentinin spikeri seçilib. Mühafizəkarların parlamentdəki üstünlüyü möhkəmlənib.\nSeçkilər mühafizəkar cinahın qəti qələbəsi ilə başa çatsa da, pandemiyanın şiddətli dövründə keçirilən seçkilər İslam Respublikası tarixində ən aşağı seçici iştirakı ilə yadda qalıb. Seçicilərin yalnız 42.57 faizi seçkilərdə iştirak edib.\nİndi əsas diqqət prezident seçkilərinə yönəlib. Gələn ilki seçkilərdə iki prezidentlik müddəti başa çatan Həsən Ruhani iştirak edə bilməyəcək. İslahat qanadından hazırda əsas namizədlərdən biri kimi rabitə naziri Azəri Cehrominin adı çəkilsə də, bu barədə qərarı Konstitusiya Qoruyucuları Şurası (Şuraye Negahban) verəcək.\nHəsən Ruhaninin verdiyi bri sıra vədləri reallaşdıra bilməməsi, Qərblə nüvə anlaşmasının pozulması təkcə onun deyil, bütövlükdə islahat qanadının ünfuzuna ciddi təsir edib. Ənənəvi olaraq xarici siyasətdə gərginliyin yüksəlməsi, xüsusən də Yaxın Şərqdə münaqişələrin dərinləşməsi mühafizəkar qanadı gücləndirir. Ancaq o da var ki, əgər noyabrda ABŞ-da keçirilən seçkilərdə demokratlar qalib gələrsə, bu, İranda islahat qanadı üçün yeni ümidə səbəb ola bilər. Ən azından nüvə sazişinin bərpa olunması, embarqoların yumşaldılması ehtimalı yenidən gündəmə gələ bilər.\nİranın mövcud siyasi sistemində dövlətin ən üst məqamında ali dini lider dayanır. Bu mənada ölkənin gələcəyi ilə bağlı analiz və proqnozlarda bir qayda olaraq dini liderin səhhəti, eləcə də növbəti dini liderin kimliyi məsələsi əsas yer tutur.\nBu səbəbdən də müşahidəçilər üçün ölkənin növbəti liderinin kimliyi mövzusu əsas faktor kimi ön sırada yer alır. Çünki ölkənin gələcək dini liderinin Qərbə münasibətdə loyal olan Həsən Ruhani və ya Məhəmməd Xatəmi, yoxsa mühafizəkar qanadın potensial namizədi qatı inqilabçı mühafizəkar, Suriyada döyüş cəbhəsinə gedib səngərə baş çəkən İbrahim Rəisi olması arasında kəskin fərq var.\nHazırda dini lideri potensial varisləri sırasında (mühafizəkar camiədən) İbrahim Rəisi, Müctəba Xameneyi (dini lideri oğlu) və Əli Xomeyninin (İran inqilabı lideri Ayətullah Ruhullah Xomeyninin nəvəsi) adları hallanır.\nFakt odur ki, ənənəvi fars-türk münaqişələri, ana dilində tədris və sair kimi mövzulardakı etirazları çıxmaq şərtilə son illərdə İranın ən böyük ikinci etnik qrupu olan Azərbaycan türkləri hakimiyyətə qarşı etirazlarda ciddi fəallaıq göstərməyiblər. Baxmayaraq ki, etirazlar zaman-zaman Azərbaycan əyalətlərinə, o cümlədən Təbriz, Ərdəbil, Zəncan kimi şəhərlərə də yayılıb.\nBunu əsasən iki amillə izah etmək olar. Birincisi, dini liderin etnik azərbaycanlı olması, eləcə də yaxın ətrafında, azərbaycanlıların yüksək vəzifələrə təyinatı kimi “həmşəhri” amili. Hər nə qədər dilə gətirilməsə də bu fakt var və ənənəvi azərbaycanlılar üçün ciddi faktorlardan biri olaraq qalır.\nİkincisi, son illərdəki etirazlarda öz sırada və aparıcı rolu digər etnik qruplar, əsasən də farslar, əyalətlərdə isə kürd, ərəb və bəlucların dayanması azərbaycanlılar üçün bu etirazların cəlbediciliyini azaldır. Üstəlik fars müxaliflərin azərbaycanlılarla bağlı ciddi vədlərinin olmaması, daha çox monarxiya tərəfdarlarının önə çıxması bu məsələdə ciddi rol oynayır. Başqa sözlə azərbaycanlılar daha pis hakimiyyətlə qarşılaşmaq riskini gözə almır. Baxmayaraq ki, sosial və siyasi məsələlərlə bağlı azərbaycanlılar arasında hazırkı hakimiyyətdən ciddi narazılıq var.\nDigər tərəfdən, ərəb və bəluc qrupları coğrafi olaraq Azərbaycandan uzaq olsa da, kürd faktoru, xüsusən də Urmiya və son illərdə Təbriz ətrafında kürd köçünün atması azərbaycanlıları narahat edir. Bu səbəbdən də kürdlərin separatçı faliyyətləri, ərazi iddiaları azərbaycanlıları onların hökumətə qarşı etirazlarına biganəliyinə səbəb olur. Əksinə, bəzi məqamlarda hökumətin yanında yer ala bilirlər.\nBu mənada İranın növbəti dini liderinin etnik kimliyi (fars olması) Azərbaycan ərazilərində hakimiyyətə münasibətə təsir edə bilər. Bu məsələdə balansı ölkə prezidentinin azərbaycanlı olması (Azəri Cəhromi kimi) faktoru yarada bilər.\nYekun olaraq qarşıdakı bir il İran üçün ciddi sınaq olacaq. Bir sıra beynəlxalq və yerli faktorlar İslam Respublikasının gələcəyi baxımından ciddi əhəmiyyət daşıyacaq. Burda iki əsas hadisə bu ilin noyabrında ABŞ-da və gələn ilin mayında İranda keçiriləcək prezident seçkiləri olacaq. Hər iki seçkinin nəticələri iki ölkə münasibətləri ilə yanaşı regiondakı vəziyyətə də ciddi təsir edəcək. Digər tərəfdən, Trampın maksimim təzyiq və təcrid siyasətinin effekt verməməsi, üstəlik Fələstin-İsrail münaqişəsində gərginliyin yenidən yüksəlməsi (İsrailin Urdun vadisini ilhaq planı və Trampın “əsrin planı”) İran üçün “nəfəsliyi” daha da genişləndirəcək. Bu mərhələdə Vaşinqtonun Tehrana qarşı yeganə kartı yenə də daxildəki sosial narazılıqlar və mümkün etiraz dalğası olacaq.\nDigərə tərəfdən, Vaşinqtonun Əfqanıstanda Talibanla anlaşmasından sonra şərq sərhədlərində təhlükənin yüksəlməsinə qarşı İranın Suiryadakı əfqanlardan ibarət “Fatimiyyun” briqadalarından bəzi qrupları Əfqanıstana göndərməsi barədə xəbərlər növbəti ABŞ-İran mandat müharibəsinin Əfqanıstanda ola biləcəyi ehtimalını ciddiləşdirir. Bu isə yaxın aylarda regionda gərginliyin davam edəcəyini deməyə əsas verir.\nEtiketlerABŞ-İran qarşıdurmasının yeni mərhələsi\nQafqaz müsəlmanları İdarəsinin təmsilçisi Təzəpir məscidinin axundu Mircəfər Əyyubov Kasem Süleymanının iranpərəst dindarlar təfəindən şəhid…\nİkinci Dünya Savaşı sonrasında bağımsızlığını kazanan Mısır, Ciemal Abdülnasır’ın liderliğinde Süveyş Kanalını denetimi altına aldı….


Jurnalist DSMF Gədəbəy idarəsinin rəhbəri tərəfindən döyüldü - VİDEO/FOTO\n12:05 - 06 May\nAnews.az xəbər portalının müxbiri Zaur Qəmbərov sayta daxil olan şikayətçi sorğusu əsasında araşdırma aparmaq üçün Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Gədəbəy rayon şöbəsində olarkən həmin idarənin rəhbəri Elsun Xudaverdiyev və özünü onun sürücüsü kimi qələmə verən İsfəndiyar Qələndərov tərəfindən döyülüb, jurnalistin mobil telefonu adı çəkilən şəxslər tərəfindən sındırılıbdır.\nBelə ki, mayın 4-də Zaur Qəmbərov sayta daxil olan şikayət məktubu əsasında DSMF-nin Gədəbəy rayon şöbəsinə gedib. Şikayətlə bağlı araşdırma apardığını görən DSMF Gədəbəy rayon şöbəsinin müdir müavini İbrahim Ələsgərov jurnalisti otağına dəvət edib və onu maraqlandıran sualları cavablandırıb.\nBu zaman özünü Elsun Xudaverdiyevin sürücüsü adlandıran İsfəndiyar Qələndərov (DSMF Gədəbəy rayon şöbəsinin rəhbərinin xidməti maşını olmadığından ona sürücünün niyə təyin olunduğu da sual doğurur - red.) otağa daxil olur və jurnalisti nalayiq sözlərlə təhqir edərək təxribata cəlb etməyə çalışır. Bu zaman o, jurnalisti dəhlizə çıxmağa və orada haqq-hesab çəkməyə çağıraraq təhdid edir.\n20 dəqiqə müddətində müxbirimiz idarə rəhbəri və onun sürücüsü tərəfindən fiziki təzyiqlərə məruz qalır. Bu zaman o, müxbirimizi onun rəhbərlik etdiyi idarə ilə bağlı yazdığı tənqidi məqalələrə görə cəzalandıracağını, həbs etdirəcəyini dilə gətirərək açıq təhdidə keçir.\nCənab Xudaverdiyevə yazaraq bildiririk ki, Azərbaycan Respublikası "KİV haqqında qanuna" əsasən informasiya toplamaq, araşdırma aparmaq, məqalə və xəbərlər yazaraq ictimaiyyəti məlumatlandırmaq jurnalistin vəzifə borcudur. Əgər cənav Xudaverdiyev öz fəaliyyətində hər hansı nöqsanlara yol verib, insanları süründürüb, onların hüquqlarını pozubsa və bu kimi hallar jurnalist tərəfindən qələmə alınıbsa bu artıq dövlət məmuru və onun tabe olduğu nazirliyin rəhbərinin günahı sayıla bilər.\nBuna görə, jurnalisti təhqir və təhdid etmək, xüsusilə də döymək, əmlakına ziyan vurmaq yolverilməzdir. Hətta deyərdik ki, dövlət məmurunun Azərbaycan Respublikasının prezidenti tərəfindən ölkəmizin idarəçiliyi ilə bağlı həyata keçirdiyi ciddi islahatlar şəraitində bu kimi hərəkətlər birbaşa ölkə rəhbərliyinə qarşı təxribat kimi dəyərləndirilməlidir.\nMəsələ lə bağlı Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinə müraciət etdik. Amma nazirlikdən problemə qəribə bir cavab aldıq. Cavabda deyilir di ki, "4 may 2020-ci il tarixdə saat 11.05 radələrində Zaur Qənbərov şöbənin inzibati binasında şöbə müdiri İbrahim Ələsgərovun otağına gələrək onu təhqir edib, səs küyə sürücü İsfəndiyar Qələndərov otağa daxil olarkən onu da hədələyərək sürücü ilə mübahisəyə eidb. İdarənin iş ahəngini 40 dəqiqəyə kimi pozub".\nNazirliyə jurnalistin qırılmış telefonu və jurnalistin qan içində olan əllərinin fotolarını təqdim etməyimizə, hadisənin DSMF Gədəbəy şöbəsinin dəhlizində quraşdırılmış kameranın qarşısında baş veridiyini bildirsək də nədənsə nazirlik rəsmiləri bu faktlara biganə qalaraq öz əməkdaşlarının əməllərini ört-basdır etməyə çalışdıar. Şübhə etmirik ki, Elsun Xdudaverdiyev kimilərin nazirlik rəhbərliyi tərəfindən cəzasız qalması özlərini vətəndaşlara və jurnalistlərə qarşı belə qanunsuz və hüquqa zidd aparmalarına rəvac verən amillərdəndir.\nQeyd edək ki, bizim saytımızda Elsun Xudaverdiyev dəfələrlə tənqid edilib. Onun fəaliyyəti redaksiyamıza vətəndaşlardan daxil olan şikayət məktubları əsasında araşdırılıb və vətəndaşların hüquqlarının pozulması aşkar edilib. Zaur Qənbərovun araşdırmaları əsassız idisə nədən cənab Xudaverdiyev indiyə kimi məhkəməyə müraciət etməyib? Əksinə hüquq müstəvisində mübarizə aparmaq yerinə cəzasızlıqdan gözləri kor olan dövlət məmuru jurnalisti dövlət idarəsində döyməyə üstünlük verib. Təkcə bu fakt adı çəkilən şəxsi xarakterizə etməyə imkan verir. Məsələ ilə bağlı artıq tərəfimizdən hüquq mühafizə orqanlarına müraciət edilib, Elsun Xudaverdiyev və onun sürücüsü İsfəndiyar Qələndərovun xuliqanlıq, o cümlədən vəzifəsindən sui-istifadə etmək üstündə cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması tələb edilibdir.\nBütün deyilənləri əsas gətirərək Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevə müraciət edir, Gədəbəy rayonunda baş verən bu özbaşınalığa son qoyulmasında bizə yardımçı olmasını xahiş edirik.\nUkrayna Prezidenti Vladimir Zelenski ailəsinin 2019-cu ildəki gəliri barədə bəyannamə dərc edib. ...\nABŞ Prezidenti Donald Tramp Minneapolis ştatında afroamerikalı Corc Floydun polis tərəfindən öl...