پيشفرض هاى علم از ديدگاه پوزيتيويسم و ملّاصدرا بررسى مقايسه اى | معرفت\nپيشفرض هاى علم از ديدگاه پوزيتيويسم و ملّاصدرا بررسى مقايسه اى\nauthor：admin 06/24/1391 - 04:15\n2.pdf 1.59 مگابایت\nمعرفت سال بيست و يكم ـ شماره 175 ـ تير 1391، 11ـ30\nپيش فرض هاى علم، هم در ساختار درونى و هم در ساختار بيرونى علم تأثيرگذارند. بر اين اساس، پيش فرض هاى متفاوت به توليد علومى كه هم از لحاظ شكل و هم از حيث محتوا متفاوتند منجر مى شود. چون پيش فرض ها با مسائل درون علم رابطه منطقى دارند، محتواى درونى يك علم با تغيير پيش فرض هاى آن تغيير مى كند و اين تغيير تنها در سطح بيرونى و صورت بندى علم باقى نمى ماند. بررسى پيش فرض هاى علم، به ما اين امكان را مى دهد كه مبانى هستى شناختى و معرفت شناختى يك علم را به حوزه مسائل و نظريه هاى آن مربوط كرده، در صورت ناهماهنگى بين آنها به نقد روش شناختى آن بپردازيم. از ديدگاه پوزيتيويسم، ذهن، لوح سفيد است، تجربه مرحله ابتدايى استقراء است و قاعده مندى طبيعت پيش فرض انگاشته مى شود. پوزيتيويسم همچنين هر نوع بديهى را انكار مى كند و معيار تفكيك در علوم را روش مى داند. حال آنكه از ديدگاه ملّاصدرا، احساس در فرايند علم طبيعى شرط لازم است نه كافى. ملّاصدرا، تجربه را نوعى از برهان دانسته و پاى تجربه را در قانون علّيت مستحكم مى كند و در تفكيك علوم بيشتر بر موضوع تأكيد دارد. در اين مقاله از روش توصيفى ـ تحليلى استفاده شده است.\nكليدواژه‌ها: علم، معرفت، پيشفرض، ملّاصدرا، پوزيتيويسم.\n* كارشناس ارشد فلسفه علوم اجتماعى دانشگاه باقرالعلوم عليه‌السلام. bavar_1980@yahoo.com\nدريافت: 11/7/90 پذيرش: 11/3/91.\nبحث از پيش فرض ها شامل پيش فرض هاى هستى شناختى، معرفت شناختى و انسان شناختى مى شود. اين مبانى را به دو گونه مى توان تلقّى كرد. گاهى، مسائل مربوط به اين حوزه ها را به گونه اى عام مطرح مى كنيم كه مربوط به فلسفه عام مى شود، اما گاهى آنها را به گونه اى مطرح مى كنيم كه به فلسفه علم مربوط مى شود. در فلسفه علم، اين مبانى را با توجه به نسبت آنها با علم خاص در نظر مى گيريم. در اين نوشته سعى شده است كه مهم ترين مبادى و پيش فرض هاى معرفت شناختى، هستى شناختى و انسان شناختى طرفين مقايسه مورد بررسى قرار گرفته، به چگونگى تأثير آنها در روش هاى كاربردى شان اشاره شود. يكى از مباحث فلسفه علم، روش شناسى بنيادين است. در روش شناسى بنيادين، ارتباط بين مبانى و پيش فرض هاى هستى شناختى، معرفت شناختى و انسان شناختى از يك سو و روش هاى كاربردى از سوى ديگر، مدنظر است. روش شناسى بنيادين همان گونه كه مى تواند رابطه بين پيش فرض ها و مبادى علم خاص و روش هاى كاربردى آن را مورد كنكاش قرار دهد، مى تواند ارتباط بين مبادى و پيش فرض هاى يك پارادايم علمى را با روش هاى متخذ و مقبول در فضاى آن پارادايم مدنظر قرار دهد. بنابراين، بحث از پيش فرض ها نيز همان گونه كه مى تواند مربوط به علم خاصى باشد، مى تواند نسبت به يك پارادايم علمى مطرح شود. ما در اين مقاله، پيش فرض هاى پارادايمى را مورد بحث قرار خواهيم داد و چون بحث ما مربوط به روش شناسى بنيادين و فلسفه علم است، ابتدا به پيش فرض هاى علم از ديدگاه پوزيتيويسم پرداخته و سپس ديدگاه هاى ملّاصدرا را در آن موارد جويا مى شويم؛ چراكه اگر ابتدا ديدگاه هاى ملّاصدرا را جويا شويم و علم را از ديدگاه وى تلقّى كنيم، در برشمردن پيش فرض هاى علم از بحث روش شناسى بنيادين خارج شده و در برخى موارد به فلسفه عام ورود پيدا خواهيم كرد. بنابراين، همان گونه كه پوزيتيويسم از معرفت شناسى شروع مى كند ما نيز از اين دسته مبادى و پيش فرض ها شروع مى كنيم. هدف اصلى اين بررسى پاسخ گويى به اين پرسش است كه چه تفاوت هايى در پيش فرض هاى علم از ديدگاه پوزيتيويسم و ملّاصدرا وجود دارد؟ در راستاى پاسخ گويى به اين پرسش، بايد روشن كنيم كه آيا تفاوتى بين مبادى و پيش فرض ها وجود دارد يا خير؟ و پيش فرض هاى علم از ديدگاه پوزيتيويسم و حكمت صدرايى چيست؟ اين پيش فرض ها چگونه در ارتباطى هماهنگ همديگر را تأييد مى كنند؟ اين مباحث در ضمن مباحث ديگر به صورت پراكنده، اولين بار توسط علّامه طباطبائى در اصول فلسفه و روش رئاليسم ارائه گرديده و در مقاله «نظريه و فرهنگ»1 ابعاد مختلف اين روش پردازش شد. نوشتار حاضر نيز كاربرد يك بخش از روش بنيادين است كه به صورت مقايسه اى ارائه مى شود.\nپيش فرض ها و مبادى\nآنچه مسلم است آن است كه در فلسفه و منطق ملّاصدرا چيزى به عنوان پيش فرض مطرح نشده است؛ ولى آيا مى توانيم معادلى براى آن در انديشه وى بيابيم؟ به نظر مى رسد نزديك ترين اصطلاح به پيش فرض، «مبادى» مى باشد. بررسى نسبت ميان اين دو اصطلاح بر عهده اين بحث است.\nمبادى علم متشكل از مبادى تصورى و تصديقى است. شكل گيرى يك علم منوط به تصور مقدّماتى اعم از موضوع، حدود آن و برخى تعاريف مى باشد. با توجه به اينكه اكثر اين مقدّمات، از مفاهيم كلى اند و پوزيتيويسم، با گرايش نوميناليستى خود مفهوم كلى را چيزى جز يك نام و اسم كه براى افراد متعدد قرار داده مى شود نمى داند، بنابراين، پيش فرض با اصطلاح مبادى تصورى متفاوت مى شود. اين بحث بايد در مجالى ديگر در ذيل نظريه زبان شناختى پوزيتيويسم بحث شود و در اين بحث تنها به پيش فرض هاى گزاره اى خواهيم پرداخت. بنابراين، در اين قسمت به اين مسئله خواهيم پرداخت كه آيا مبادى تصديقى معادل پيش فرض هاى گزاره اى هست يا خير؟\nدر يك بررسى تطبيقى اجمالى درمى يابيم كه اين دو اصطلاح گرچه در موارد زيادى مصداقا با هم مطابقت دارند، ولى معانى و مبانى آنها كاملاً با هم متفاوت است؛ برخى، مبادى علم را قضايايى دانسته اند كه براهين آن علم مؤلف از آن قضايا باشد، ولى در آن علم بر آن قضايا برهان نياورند.2 فرهنگ علوم عقلى نيز به نقل از اساس الاقتباس، مبادى علم را با عباراتى شبيه همين تعريف كرده، مبادى را قسمى از قضايا مى داند.3\nمبادى علم به دو قسم «بيّن» و «غير بيّن» تقسيم مى شود. مبادى بيّن، به قضايايى گفته مى شود كه به علت واضح بودنشان در آن علم، بر آن برهان آورده نمى شود. مبادى بيّن علم را در اصطلاح «اصول متعارفه» گويند؛ مانند اوليات. مبادى غير بيّن به دو قسم تقسيم مى شوند: «اصول موضوعه» و «مصادرات».4 اصول موضوعه به قضايايى اطلاق مى شود كه از روى حسن گمان قبول شود، ولى مصادرات، قبولِ همراه با انكار و شك را گويند. اين دو قسم به دليل آنكه در علم ديگرى از آنها بحث مى شود در اين علم، بر آنها برهان اقامه نمى شود.5 بنابراين، داخل در مبادى آن علم مى باشد نه در رده مسائل آن.\n«آكزيوم» مفهوما و مصداقا منطبق بر مبادى بيّن مى باشد. به عبارتى، آكزيوم تنها بخشى از مبادى را شامل مى شود. پيش فرض، نمى تواند در قسمت نخست (مبادى بيّن) واقع شود؛ زيرا فرق اساسى بين آن دو در اين است كه مبادى بيّن يا آكزيوم، يقينى مى باشند، ولى پيش فرض، يقينى و قطعى نمى باشد. ريشه يابى كلمه پيش فرض (علاوه بر بيانى كه خواهد آمد) مؤيد اين ادعا است. اين كلمه به معناى «انگارش، فرض و پيش فرض» به كار رفته است.6 اما آيا مى توان پيش فرض ها را در ضمن يكى از دو قسم باقى مانده (اصول موضوعه و مصادرات) قرار داد يا شامل هر دوى آنها دانست؟ به نظر ما، پيش فرض در قسم دوم و سوم (اصول موضوعه و مصادرات) نيز نمى تواند واقع شود، گرچه ممكن است همان قضيه اى كه به عنوان مبادى توسط يك فيلسوف تلقّى مى شود عينا توسط دانشمند ديگرى به عنوان پيش فرض اخذ شود و چنان كه خواهيم ديد، بسيار هم اتفاق افتاده است. پوزيتيويسم در پى پذيرش اينكه در برابر برخى گزاره هاى غيرعلمى نمى تواند بى موضع باشد، آن را از حيطه علم خارج كرد و به حوزه فلسفه واگذار كرد. در حقيقت، پوزيتيويسم با پافشارى بر اصل انحصار معرفت و دانش از طريق تجربه، گزاره هاى غيرتجربى را فارغ از ارزش علمى و معرفتى دانسته، وظيفه فلسفه را اين دانست كه راه را براى علم هموار كند. در حقيقت، علم اين گزاره ها را به عنوان پيش فرض از فلسفه دريافت مى كند، گرچه به نظر آنها، فلسفه به هيچ وجه دانش متقن را در اختيار ما نمى گذارد.7 علم در نظريه شناخت، هستى شناسى، منطق و فلسفه اخلاق و سياست از فلسفه كمك مى گيرد و پيش فرض هايى را در اين زمينه ها از آن اخذ مى كند.8 بنابراين، پوزيتيويست ها با انحصار معرفت در تجربه، باب معرفت غيرتجربى را مسند دانسته، گزاره هاى ناگزير غيرتجربى را به عنوان پيش فرض از فلسفه اخذ كردند. با اين بيان، مى توان گفت كه هر دو اصطلاح روش شناختى اند، ولى «پيش فرض» بر شناخت ناپذيرى گزاره هاى غيرتجربى تأكيد دارد، در حالى كه اصطلاح مبادى، تنها بر اقسامى از گزاره هاى مختلف دلالت دارد كه در علم موردنظر بر آن برهان اقامه نمى شود و به هيچ وجه بر عدم امكان معرفت آنها دلالت ندارد، بلكه بعكس، بر امكان و لزوم اثبات آنها در علوم ديگر تأكيد مى كند.9 بنابراين، مى توان گفت: اصطلاح مبادى يك اصطلاح روش شناختى است كه بر تمايز حوزه بررسى مبادى، دلالت دارد و برخلاف ديدگاه پوزيتيويستى، در منطق ملّاصدرا تمام مبادى قابليت معرفت را دارند. تشابه مبادى و پيش فرض ها در غيرتجربى بودن آنها در بسيارى از موارد، آنها را تحت يك عنوان قرار نخواهد داد؛ زيرا گرچه برخى از مبادى نيز غيرتجربى اند، اما تمايز بنيادين آنها با پيش فرض، در قابليت معرفت آنها نهفته است. بنابراين، در عين اينكه هر دو اصطلاحاتى روش شناختى اند، هر كدام بر معرفت شناسى خاصى تأكيد مى كنند و پيش فرض، معادل اصول موضوعه و مصادرات نيز نخواهد بود.\nاصطلاح پيش فرض اصطلاحى نوكانتى است.10 كانت، قايل به مفاهيم پيشينى بود و معتقد بود: اين مفاهيم به صورت ثابت در نزد انسان وجود دارد، ولى نوكانتى ها معتقد شدند: اين گزاره ها تنها فرضى اند و به صورت مكرر مى تواند تغيير كند. بنابراين، آنها گرچه در خارج كردن اين گزاره ها از حيطه علم با كانت همگام اند، اما در ثبوت و تغير اين گزاره ها، راه خود را از وى جدا مى كنند. مبانى فلسفى كانت از آن جهت كه به فاعل شناسا (سوژه) اهميت مى دهد و پرداختن به واقعيت و ارتباط انسان با متافيزيك و مباحثى از اين دست را در پرانتز قرار مى دهد، فضا را براى راندن اين گزاره ها از حوزه علم فراهم مى كند و با اضافه شدن عنصر تغير به آن، واژه پيش فرض متولد مى شود.\nدلالتى كه متعاقبا هر كدام از اين دو اصطلاح دارند بر اين است كه مبانى اصطلاح «پيش فرض» و فضاى فكرى كه طرح اين اصطلاح را ممكن مى كند بر نسبيت علم دلالت دارد، در حالى كه «مبادى»، بيشتر بر اطلاق علم دلالت دارد. اين اختلاف نيز به انحصار علم به تجربه يا عدم انحصار آن بازمى گردد؛ اگر علم را منحصر در تجربه بدانيم به ناچار بايد به نسبيت تن در دهيم.11\nپيش فرض هاى علم از ديدگاه پوزيتيويسم\nدر اين نوشته سعى خواهد شد پيش فرض هاى علم، با ترتيبى منطقى و اتصالى زنجيره وار مطرح شود. بنابراين، انتهاى هر بحثى، منطقا يك يا چند پيش فرض جديد سر باز مى كند. به نظر مى رسد مبنايى ترين پيش فرض به چگونگى شكل گيرى علم تجربى (لوح سفيد بودن ذهن يا عدم آن) باز مى گردد. از چگونگى شكل گيرى علم، سه پيش فرض ديگر ناشى مى شود: نخست، نقش ايده و دانشمند در علم است. دوم، به تبع چگونگى شكل گيرى علم، سؤال از روش مناسب با آن پيش فرض (تجربه، استقراء يا روش ديگر) مطرح مى شود. پيش فرض سوم اين است كه آيا اساسا بديهى داريم يا خير؟ از بحث دوم، به پيش فرض قاعده مندى و نظم طبيعت كه با عليت در ارتباط است منتقل مى شويم و از بحث سوم، به دو پيش فرض مهم ديگر منتقل مى شويم: «جدايى علم از فلسفه» و «تفكيك علوم براساس روش يا موضوع».12\nبايد توجه داشت كه قايلان پيش فرض هاى مطرح شده در اين نوشته، عمدتا دليلى بر اثبات آن پيش فرض ندارند و بحث درباره آن را به فلسفه موكول مى كنند. اساسا پوزيتيويسم در ابتدا بر طرد گزاره هاى غيراثباتى تأكيد مى كرد، ولى خود با گزاره هايى مواجه بود كه به رغم خارج بودن از حيطه علم، عملاً مورد پذيرش آنها بود. از اين رو، مورد انتقادهاى شديد واقع شد. بنابراين، بهترين راه را واگذارى حق بررسى اين گزاره ها به فلسفه دانستند.\n1. چگونگى شكل گيرى علم تجربى\nپوزيتيويست ها معتقدند كه ذهن انسان به صورت «لوح سفيد» شروع به كار مى كند.13 ذهن انسان به صورتى منفعل هر آنچه را مشاهده مى كند آينه وار منعكس مى كند. «برخلاف عقل گرايان و در صدر آنها دكارت كه قايل به عقل فطرى بودند»،14 پوزيتيويسم، كار عقل را تنها دخل و تصرف در محسوسات مى داند و هرگز قبول ندارد كه بدون حس هممى توان به علم رسيد.15 يعنى عقل گرايان نقطه آغازين علم را خود عقل فطرى مى دانند، در حالى كه «پوزيتيويست ها مشاهده را نقطه آغازين علم تلقّى مى كنند، و تنها با انباشت موارد زيادى از مشاهده با شرايط خاص است كه قوانين كلى از آن اخذ مى شود.»16 جان لاك سردسته حسّيون نيز معتقد است كه كار عقل تنها تجزيه و تحليل محسوسات است.17\nعمده ترين نظريه هاى مشاهده سه مورد مى باشد: انطباع، خروج شعاع، و خلق هيأت مماثله.18 نظريه انطباع بر اين نكته تأكيد دارد كه با مشاهده چيزى، تصوير آن در صفحه ذهن، منطبع مى شود. ملّاصدرا اين نظريه را منتسب به علماى علم طبيعى دانسته، آن را اين گونه بيان مى كند كه شبح و تصويرى از موجود خارجى در قسمتى از چشم (جليديه) مى افتد.19 در صورتى اين تصوير در چشم حاصل مى شود كه جسم خارجى در مقابل چشم قرار گرفته و هواى شفاف نيز ميان آنها باشد.20 اين نظريه همان نظريه پوزيتيويسم است كه معتقد است: ذهن لوح سفيد است. آنها معتقدند كه به مجرد اينكه قواى حسّيه چيزى را از خارج دريافت كردند عكس آن در ذهن منعكس مى شود و اين پايان فرايند درك حسى از جمله مشاهده است. نظريه دوم هم بر اين دلالت دارد كه فرايند مشاهده عكس آنچه در نظريه نخست گذشت مى باشد؛ يعنى شعاعى از چشم خارج شده و با تماس اين شعاع به شى ء موردنظر، اين اتصال برقرار شده، مشاهده صورت مى پذيرد. نظريه «خلق صورت مماثله» از ملّاصدراست21 كه در بخش بعدى به آن مى پردازيم.\n2. استقراء تنها راه معرفت بخش در علم\nاز آن رو كه پوزيتيويست ها ذهن را لوح سفيد عارى از هرگونه اطلاعات پيشينى مى دانند و براى دست يابى به معرفت، راه ديگرى بجز حس را روا نمى دارند، بناچار براى دست يابى به گزاره هاى علمى به استقراء روى مى آورند. «تجربه گرايان22 در علوم اجتماعى گزاره "معرفت تنها از حواس پنج گانه پديد مى آيد" را به عنوان پيش فرض از فيلسوفان تجربه گرا تلقّى كرده اند.»23 آنها در ابتدا بر علمى نبودن گزاره هاى فلسفى و متافيزيك و هر آنچه از راه غير تجربه حسى به دست مى آيد پافشارى كردند، ولى با انتقادهاى فيلسوفان علم مبنى بر وجود چنين گزاره هايى در علم اثباتى مورد ادعايشان، باز از پذيرفتن آنها به عنوان گزاره هاى علمى سر باز زدند، ولى اين دفعه قايل شدند كه اين گزاره هاى كلى پيش فرض هايى اند كه ما از فلسفه دريافت مى كنيم و وظيفه فلسفه تنها هموار كردن راه براى علم مى باشد. از جمله گزاره هاى غيرتجربى كه به عنوان پيش فرض در نزد آنها پذيرفته شده است، گزاره «معرفت تنها از حواس پنج گانه پديد مى آيد» مى باشد. بنابراين، آنها با پذيرش سه موضع، به استقراءگرايى تن مى دهند: لوح سفيد بودن ذهن، انحصار معرفت از طريق حواس پنج گانه، و انتهاى فرايند معرفت در مرحله انطباع. با در نظر گرفتن اين سه موضع، براى معرفت راهى بجز استقراء ميسر نمى باشد.\n«اخذ گزاره هاى كلى از تعداد محدودى گزاره شخصيه را استدلال استقرائى و فرايند آن را استقراء مى نامند.»24 اساسا استدلال از سه راه صورت مى گيرد: از جزئى به كلى (استقراء)، از كلى به جزئى (قياس) و از جزئى به جزئى (تمثيل).25\nپوزيتيويست ها، به دنبال تبيين علمى اند. از نظر آنها، تبيين پديده اى از لحاظ علمى اثبات اين مسئله است كه آن پديده نمونه اى از قانون علمى است كه آن قانون علمى «قانون فراگير» است.26 بنابراين، استدلال تمثيل در راستاى دسترسى به قانون فراگير كمك چندانى به آنها نمى كند و چنان كه گذشت، حركت از كلى به جزئى براى آنها معنا ندارد؛ زيرا گام اول معرفت را مشاهده و تجربه مى دانند و برخلاف عقل گرايان از اصول آكزيوماتيك شروع نمى كنند. تنها راهى كه براى آنها باقى مى ماند استقراء است؛ يعنى حركت از جزئى به كلى.\nبراساس ادعاى آنها، علم فقط از تجربه به دست مى آيد. اين ديدگاه در نتيجه انقلاب علمى در قرن 17 كه توسط پيشگامانى همچون گاليله و نيوتن رخداد پديدار شد. فرانسيس بيكن نيز بر مبتنى بودن علم بر تجربه تأكيد كرد و يكى از تأثيرگذاران در اين تلقّى مى باشد. استقراء يعنى: از جزئيات به كلى رسيدن. استقراءگرايان معتقدند: بعد از اينكه به يك كلى رسيديم ـ كه همان نظريه است ـ آن گاه مى توانيم بر اساس آن استدلال قياسى انجام دهيم و پيش بينى كنيم. اما رسيدن از جزئيات به كلى شرايطى دارد؛ از جمله:\n1. تعداد گزاره هاى مشاهدتى كه اساس تعميم را تشكيل مى دهند بايد زياد باشند.\n2. مشاهدات بايد تحت شرايط متنوعى تكرار شوند.\n3. هيچ يك از گزاره هاى مشاهدتى نبايد با قانون جهانشمول مأخوذ معارضه كند.27\nبنا به نظريه «برنامه پژوهى» لاكاتوش، هرچه نظريه دقيق تر باشد مفاهيم و گزاره ها نيز دقيق تر خواهند بود.28 اگر بخواهيم از نظريه «برنامه پژوهشى» لاكاتوش در تحليل جايگاه تجربه و استقراء در ديدگاه پوزيتيويسم يا ديگر ديدگاه ها كمك بگيريم بايد بگوييم تنها با در نظر گرفتن چارچوب نظريه مى توان به جايگاه تجربه و استقراء در آن نظريه پى برد. چنان كه بيان شد، پوزيتيويسم تنها با تكيه بر استقراء به نظريه هاى علمى دست مى يابد. بنابراين، براى روشن شدن مفهوم «تجربه» از ديدگاه آنان بايد جايگاه آن را در استقراء بررسى كنيم؛ نقطه آغازين فرايند استقراء اختصاص به تجربه دارد كه خود فرايند دريافت اطلاعات از طبيعت از طريق حواس ظاهرى مى باشد. بر اين اساس، تجربه در فضاى پوزيتيويسم، مولد گزاره هاى شخصيه مى باشد كه طى فرايند استقراء به قانون تبديل مى شود. اما چنان كه خواهيم ديد، تجربه ممكن است در چارچوب نظرى ديگرى، معنايى متفاوت داشته باشد.\n3. قاعده مندى و نظم طبيعت\nاستقراء در فرايند تبديل جزئيات به كليات با مشكلى مواجه مى شود كه به «مسئله استقراء» مشهور است. هيوم مسئله استقراء را در مقابل تجربه گرايان مطرح كرد و از آن پس تلاش هاى فراوانى براى پاسخ گويى به مسئله استقراء صورت گرفت ـ از جمله طرح نظريه احتمالات ـ ولى هيچ كدام نتوانست مشكل استقراء را حل كند. سؤال اصلى هيوم اين بود كه چگونه از تجربياتى جزئى به يك قانون كلى دست مى يابيد؟29 وى معتقد بود كه براى آينده هيچ ضمانتى وجود ندارد و تأكيد مى كرد كه استنتاج هاى استقرائى از جهت استدلالى معتبر نيستند.30 به استناد اين واقعيت كه فلان نظم تاكنون به دفعات و بدون استثنا مشاهده شده است، منطقا چنين نتيجه نمى شود كه آن نظم در آينده ادامه مى يابد. جهشى را كه قوانين علمى از مشاهده تعداد اندكى از نمونه ها به ادعايى جهانشمول مى كنند، داير بر اينكه اين امر هميشه اتفاق مى افتد، با منطق نمى توان توجيه كرد. بنابراين، در چارچوبى كه تجربه گرايى مى پذيرد، به نظر مى رسد با تنگنايى مواجهيم: يا قوانين علمى را بايد غيرعلمى دانسته، كنار بگذاريم و يا بايد بپذيريم كه علم متكى به باورى آزمون ناپذير و متافيزيكى به هماهنگى و نظم طبيعت است.31 اين پيش فرض به وسيله استقراء، هم غيرقابل اثبات است و هم غيرقابل آزمون؛ چراكه اگر براى توجيه هماهنگى و قاعده مندى طبيعت به موارد بسيار مشاهده شده تتابع پديده ها استدلال بياوريم تسلسل لازم مى آيد؛ زيرا خود اين استدلال از نوع استقرائى است.\nاز آن رو كه مجموعه اى از تجربه هاى شسته رفته در كار نيست كه حصول و انجام آنها برابر با حقيقت يك قانون علمى باشد، شليك پيشنهاد كرد كه قوانين علمى را نبايد گزاره بدانيم، بلكه بايد چونان قاعده اى تلقّى كنيم كه فرارفتن از يك قضيه جزئى را به قضيه جزئى ديگر ممكن مى سازد. به قول رايل، اينها «جوازهاى استنتاج»اند. برخى پوزيتيويست هاى ديگر مانند نويرات و كارناپ با تعبير قاعده در مورد قوانين علمى مخالفت كردند؛ چون به اعتقاد آنها، معنا ندارد كه قواعد مورد تكذيب قرار گيرند و حال آنكه قوانين علمى اينچنين اند.32 به هرحال، مى توان گفت كه پوزيتيويست ها اين گزاره را ـ به هر عنوانى ـ نيز به عنوان پيش فرض تلقّى كردند. آنها علّيت را به همين تتابع پديده ها تعبير كرده اند تا بر اساس مبانى شان آن را به پديده اى مشاهده پذير تقليل دهند. بنابراين، علّيت چيزى بجز تعاقب پديده ها نيست كه از تعاقب مستمر آن ـ با شرايطى كه گذشت ـ قانون به دست مى آيد. چون علّيت، از اين ديدگاه به يك پيش فرض غيرعلمى ـ قاعده مندى طبيعت ـ متكى است، بنابراين، هيچ گونه ضرورتى نيز نمى تواند داشته باشد.\n4. نقش ايده و عالم در علم\nپيش فرض ديگرى كه از پيش فرض نخست سرچشمه مى گيرد، نقش حداقلى ايده و عالم در علم است. وقتى كه ذهن را لوح سفيدى دانستيم كه تصورات، تنها با تأثير صورتى از خارج بر آن شكل مى گيرد و تصديقات، تنها از راه دخل و تصرف ذهن در محسوسات حاصل مى شود و نه از طريق حكم كلى عقلى، ناگزير از پذيرش عدم نقش ايده و عالم (با تمام ارزش هايش) در علم هستيم؛ ذهن بايد سعى كند فقط نقش تحليل كردن داده هاى حسى را ايفا كند و تنها اين جنبه از عالم است كه در علم دخيل است و سعى عالم بايد بر اين باشد كه جنبه هاى ديگر وجودى خود را در آن دخالت ندهد. آنها معتقدند كه ذهن تا پيش از برخورد با خارج شكل خاصى ندارد و تنها مواجهه با خارج است كه آن را شكل مى دهد؛ پس ذهن انسان تابع واقعيت خارجى است. اين ديدگاه ذهن را بسان ماشينى مى انگارد كه وظيفه اش تنظيم داده هاست و بهترين حالت آن است كه از خود، ايده اى دخالت ندهد. رئاليسم تجربى بودن آنها اين موضعشان را تأييد مى كند.\nپوزيتيويسم معتقد است كه شناخت فقط از تجربه كسب مى شود و هيچ گونه ايده ذاتى اى وجود ندارد.33 اگر بخواهيم تعريفى پوزيتيويستى از علم ارائه دهيم بايد بگوييم: دانشى كه مى كوشد فارغ از ارزش ها يا مباحث متافيزيكى با روش تحصلى (عينى) به شناخت پديده ها بپردازد.34 بنابراين، جدايى دانش از ارزش از پيش فرض هاى اساسى پوزيتيويسم است و نقش دانشمند و ارزش هايش در علم بسيار كم رنگ جلوه مى كند و به گفته چالمرز، از ديدگاه آنان، علم، آفاقى است.35\nبه عبارتى دقيق تر، پوزيتيويسم ادعاهاى معرفتى درباره هستى ها را كه نمى توان مشاهده كرد كنار مى گذارد.36 گزاره هاى متافيزيكى، كلى و ارزشى اند و هيچ يك از ايده ها مشاهده پذير نيستند و جملگى آزمون ناپذيرند. خود انسان نيز در نقش فاعل شناساى (سابجكتيو) خود نبايد هيچ دخالتى در علم داشته باشد و تنها مى توان آن را به عنوان يك عين (ابژه)، مورد مطالعه قرار داد.\n5. وجود داشتن بديهى يا عدم آن\nفرض ديگرى كه مى توان با پيش فرض نخست در ارتباط دانست «عدم بديهى» از ديدگاه پوزيتيويسم است. «از نظر آنها، هيچ چيز بديهى اى وجود ندارد.»37 موضع يك فيلسوف در برابر بديهيات از اين سه فرض خارج نيست: يا بديهيات عقلى را پيش از تجربه مى پذيرد (مانند دكارت و عقليون كه ضمن پذيرش عقل فطرى، اين شيوه را اتخاذ كرد) و يا بعد از تجربه (چنان كه خواهد آمد، ملّاصدرا از اين دسته مى باشد.) آخرين گروه كسانى اند كه از اساس، بديهيات عقلى را انكار مى كنند (پوزيتيويست ها را مى توان جزو اين دسته قرار داد.) از آن رو كه آنان ذهن را لوح سفيد مى دانند، بنابراين، عقل فطرى را مردود مى دانند. اما اينكه آنها حتى بعد از تجربه نيز قايل به بديهيات نمى شوند به خصوصيت ذاتى استقراء مبنى بر ارتكاب خطاهاى متعدد آن بازمى گردد. پوزيتيويست ها با انحصار روش علم به استقراء، و مواجهه اين طريق با اشتباهات فراوان، ناچار از پذيرش اين پيش فرض اند كه اساسا هيچ گزاره بديهى اى وجود ندارد؛ زيرا بسيار اتفاق افتاده است كه روشن ترين گزاره ها، مورد خدشه واقع شده اند.\nبه طور قطع، اشتباهى كه در فرايند علم تجربى رخ مى دهد از حس نيست؛ زيرا برخورد حواس ظاهرى با جهان طبيعت مستثنا از قانون عليت نيست. بنابراين، عوامل خارجى طبيعى اثر خود را بر حواس ظاهرى انسان به جا مى گذارند. سرمنشأ اشتباه در تطبيق نهفته است.38 اين عبارت را اين گونه مى توان توضيح داد كه حس بسان يك رسانا، واقعيت را به ذهن سريان مى دهد و تنها وظيفه حس هم همين است نه اينكه در ادراك مشاهدات، خود قوه حسّيه حاكم و مدرك باشد، ولى در فرايند تحليل ذهن انسان از داده هاى وارده، عقل به تطبيق و صدور حكم مى پردازد. در اين مرحله، تطبيق برخى گزاره هاى جزئى بر مصاديق آن اشتباه مى شود؛ پس به مراتب مطابقت دادن گزاره هاى جزئى و حكم كلى يا قانون عام در معرض خطاست. پوزيتيويسم با پذيرفتن استدلال استقرائى از ميان شيوه هاى سه گانه استدلال، سعى مى كند از جزئيات به كلى دست يابد و اين مرحله پر از خطاست و اساسا اصطلاح «مسئله استقراء» به همين مطلب اشاره دارد. اصطلاح نوكانتى پيش فرض نيز كه توضيح آن گذشت، بر عدم بديهى تأكيد دارد. اين اصطلاح بر عدم وجود گزاره پيشينى علمى معتبر دلالت دارد و نسبت پيشينى و بديهى، نسبت عام و خاص مطلق است. بنابراين، پوزيتيويسم با انكار هرگونه مفهوم پيشينى علمى معتبر، ضمنا بديهى را منكر مى شود.\n6. جدايى علم از فلسفه\nبا شكل گيرى ايده جدايى علم از فلسفه، دو الگوى اصلى در اين رابطه به وجود آمد. الگوى اول، ديدگاه «پايه گذارى» يا «استادى» فلسفه است كه در اين ديدگاه فلسفه مى توانست با استدلال عقلى به شناخت معينى دست يابد. فلاسفه مى توانستند بنيادى ترين حقايق را راجع به ما انسان ها و ماهيت جهانى را كه در آن زندگى مى كنيم و نيز قواعد رسيدن به چنين شناختى را وضع كنند. بدين سان، فلسفه بنيادهايى براى پژوهش هاى انجام شده در رشته هاى خاص فراهم آورد. الگوى دوم، ديدگاه «شاگردى» يا «پادويى» فلسفه است. در اين ديدگاه، شناخت فقط از دل تجربه عملى، مشاهده و آزمايش منظم مى تواند بيرون آيد. بنابراين، فلسفه بايد آماده باشد تا آن گاه كه دانشمندان در پى كشف طرز كار طبيعت اند آنان را كمك و حمايت كند.39 تجربه گرايى با ديدگاه پادويى پيوند دارد.40\nپوزيتيويسم، كار عقل را تنها دخل و تصرف در محسوسات مى داند و بدون حس، هيچ جايگاهى براى عقل در معرفت اصيل قايل نيست و فلسفه را، كه در آن، عقل تنها منبع معرفتى مستقل است، از حيطه علم خارج مى كند. پوزيتيويسم، به واسطه مخالفت با استقلال عقل در معرفت بخشى اصيل، ناگزير از انكار بديهيات عقليه مى باشد. اما روش فلسفه اين است كه از بديهيات شروع كرده و بقيه مباحثش را بر آن مبتنى مى كند. بنابراين، يكى از سازوكارهايى كه پوزيتيويسم به واسطه آن، علم را از فلسفه جدا مى كند دورى گزينى از بديهى انگارى برخى مفاهيم و گزاره ها مى باشد. همين پيش فرض، پوزيتيويسم را به تكيه بر پيش فرض ها وامى دارد.\nسازوكار ديگر اين جدايى، پرداختن فلسفه به عام ترين مفاهيم است. اساسا معقولات ثانيه فلسفى مانند وجود و علّيت، عام ترين مفاهيم بديهى اند كه فلسفه از آنها شروع مى كند؛ ولى پوزيتيويسم بررسى اين مفاهيم را خارج از حيطه علم مى داند؛ زيرا اين مفاهيم هيچ گونه مابازاى خارجى ندارند و تنها داراى منشأ انتزاع خارجى اند؛ بنابراين، يك پوزيتيويست نمى تواند چيزى را بپذيرد كه قابليت مشاهده ندارد، بلكه به نظر آنها هرگونه مفهوم عامى بعد از مشاهده پديدار مى شود.\nبه هر حال، روايت هاى گوناگونى از نگاه به فلسفه در پارادايم پوزيتيويستى وجود دارد. برخى مانند ويتگنشتاين معتقد شدند كه اشتباه زبانى گريبان گير فلسفه است و براى حل مسئله فلسفه تنها بايد دنبال راه حل زبانى بود.41 برخىديگر مانند شليك و رودولف كارناپ، معتقد شدند كه معناى يك گزاره همانا در روش تحقيق پذيرى آن است و اگر گزاره اى تحقيق پذير نباشد، معناى محصلى نخواهد داشت؛ بنابراين، گزاره هاى فلسفى را مهمل انگاشتند.42 اما در اين ميان، افرادى نيز در عين اينكه قايل به علمى نبودن گزاره هاى فلسفى شدند، آن را براى حل برخى مسائلى كه علم با آن روبه روست (پيش فرض ها) مفيد دانستند (ديدگاه پادويى فلسفه).43\n7. تفكيك علوم بر اساس روش\nدر اينجا بحث بر سر آن نيست كه آيا مى توان بدون تعيين روش يا موضوع، علمى داشت يا خير. مطمئنا كسانى كه روش را معيار تفكيك علوم مى دانند، اذعان دارند كه هيچ گاه يك علم بدون موضوع شكل نمى گيرد و همچنين عكس آن، كسانى كه موضوع را معيار تفكيك علوم مى دانند، بر ضرورت روشمند بودن علم تأكيد مى كنند. ما به دنبال آنيم كه دريابيم كدام عامل پررنگ ترين جوهره حدود يك علم را تعيين مى كند. اگر بخواهيم به زبان منطق بيان كنيم، مى پرسيم كدام يك از اين عوامل در تعيين حدود يك علم، «جنس» و كدام يك از آنها نقش «فصل» را ايفا مى كند؟ شرط اوليه كه مجموعه اى را به عنوان علم مطرح مى كند روش است يا موضوع، و نقش ديگرى چيست؟\nمى توان گفت كه پوزيتيويسم «روش» را فصل علم از غير علم مى داند. در اين ديدگاه، معرفت به عنوان «جنس» تلقّى مى شود و با قيد روش، انواع ديگر معرفت غير علمى از حيطه علم خارج مى شوند. جنس و فصل از مفاهيم اضافى اند و از اين رو، گاهى مفهومى نسبت به يك چيز فصل و همان مفهوم نسبت به چيز ديگر جنس مى باشد؛ گرچه با در نظر گرفتن معرفت عام به عنوان جنس، روش به عنوان فصل علم از غير علم مطرح مى شود، ولى با اين حال، روش نسبت به علم، جنس علم است و فصل آن، موضوع نمى باشد، بلكه همان روش به صورت خاص تر، فصل روش عام مى باشد. در حقيقت، در مرحله دوم روش علمى عام (تجربى) به تناسب علم خاص سازگار مى شود. بنابراين، پوزيتيويسم اصلى ترين معيار تفكيك علوم را روش مى داند. پس عبارت «معيار تفكيك علوم، روش است» را بايد به يكى از اين دو صورت تلقّى كنيم: يا علوم را مسامحتا، شامل ديگر معرفت ها بدانيم و روش را تفكيك كننده آن معرفت ها از علم تلقّى كنيم و يا اينكه حيطه علم را همان گونه كه پوزيتيويسم در نظر مى گيرد مختص علم تجربى بدانيم و روش هاى گوناگون تجربى را تفكيك كننده علوم از يكديگر بدانيم. گرچه جمع هر دو اينها ـ با توجه به عدم وحدت موضوع ـ هم مشكل زا نيست. پوزيتيويست هاى منطقى به تبعيت از ماخ معتقد به يگانه سازى علوم شدند.44 آنها با ايده آل قرار دادن علوم طبيعى، روش را به روش تجربى منحصر كرده و به تبع آن، قايل به يگانه سازى علوم شدند. اين عبارت با احتمال اول سازگار است؛ زيرا درصدد آن است كه همه علوم را متحد كند و بنابراين، با روش، علم را از ساير معارف جدا كند و توجهى به تفكيك ساير علوم در حيطه علم پوزيتيويستى ندارد، بلكه بر اتحاد آن تأكيد دارد. ولى آيا در حيطه علم پوزيتيويستى، موضوع، معيار تفكيك علوم است؟ در اين مرحله نيز روش معيار تفكيك است؛ اما روشى كه متناسب با موضوع است و از حيطه روش تجربى خارج نيست. بنابراين، موضوع، فصل نمى باشد، بلكه روش هاى خاص تجربى فصل مى باشند.\nبه نظر آنها، معرفت هايى كه از روش عقلى فراهم مى شوند مربوط به فلسفه مى شوند و در رياضيات، تنها از عقل براى توليد قضاياى اين همانى بهره مى بريم و اين كار افزون بر آنچه از قبل در مورد جهان مى دانستيم چيزى به دانش ما اضافه نمى كند. روش تجربى، تنها روش پذيرفته شده علم است.45 در اين گفته نيز در عين اينكه تأكيد تنها بر روش است، احتمال اول را تقويت مى كند؛ ضمن آنكه بنا به احتمال دوم، بايد به ازاى هر علمى روش خاص آن داشته باشيم و حال آنكه اين چنين نيست.\nپيش فرض هاى علم از ديدگاه ملّاصدرا\nدر اين قسمت، به ترتيب موضوعات مزبور، ديدگاه هاى ملّاصدرا را بيان مى كنيم. اين بحث به ما كمك مى كند ضمن بررسى ديدگاه هاى پوزيتيويسم، دورنمايى از علومى كه با پيش فرض ها و مبادى علم از ديدگاه حكمت صدرايى شكل مى گيرد تحصيل كنيم.\nاز ديدگاه ملّاصدرا، ادراكات انسان داراى چهار نوع مى باشد: ادراك حسى، كه خصوصيت آن ارتباط با خارج و حس است. مادامى كه حس در ارتباط با موجود خارجى است اين مرتبه از ادراك صورت مى گيرد و به محض قطع شدن اين رابطه، اين ادراك نيز از بين مى رود. ادراكى كه پس از قطع شدن ارتباط قواى حسى با خارج براى انسان باقى مى ماند ادراك خيالى است. در اين مرتبه، نفس انسان صورتى از آنچه با حواس خود يافته است خلق مى كند. ويژگى اين دو نوع از ادراك اين است كه هر دو متعلق به جزئياتند. نوع سوم ادراك، ادراك وهمى است كه گرچه از محسوسات اخذ نمى شود، ولى جزئى است و نوع چهارم ادراك عقلى است كه مربوط به كلى مى شود.46\nچنان كه گذشت، نظريه هاى عمده مشاهده سه نظريه اند. نظريه خلق صورت مماثله متعلق به ملّاصدراست. وى معتقد است: تمام آنچه نظريه انطباع به عنوان كيفيت شكل گيرى مشاهده تلقّى مى كند تنها مقدّمات شكل گيرى مشاهده مى باشند. فعاليت هاى عصبى مقدّمه پيدايش يك سلسله امور غيرمادى است نه عين آنها.47 در علم به مشاهدات، خود قوه حسّيه حاكم و مدرك اين قضايا نيست؛ زيرا قوه حسى تنها مستعد انفعال و تأثر عضوى است و مدرك چيزى نيست و حتى از وجود مؤثر خارجى بى خبر است و تنها عقل حكم مى كند كه انفعال عضوى بدون مؤثر خارجى ممكن نيست.48 در مورد حس بينايى ـ حواس ديگر هم شبيه آن عمل مى كنند ـ بايد گفت: اشياى خارجى اثر مادى بر شبكيه چشم مى گذارند و آن اثر شكل خاصى به فيزيك داخلى آن عضو مى دهد.49 سپس نفس انسان صورتى همانند صورت خارجى در عالم خويش مى آفريند و آن را درك مى كند. بنابراين، معلوم بالذات در نفس قرار دارد و معلوم بالعرض موجود خارجى است؛50 چون بين عاقل و معقول و حاس و محسوس اتحاد برقرار مى شود و انسان با موجودى كه خود آن را ـ تحت شرايط معدّه ـ آفريده است متحد مى شود.51 در بحث اتحاد عاقل و معقول، ملّاصدرا معتقد است: انسان با تعقل از قوه به فعل مى رسد و نفس وى متكامل مى شود و با اين بيان اتحاد عاقل و معقول صورت مى گيرد؛ يعنى آنچه كه توسط عاقل فهم مى شود جزئى از وجود وى شده و عاقل به واسطه اين علم از قوه به فعل درآمده و متكامل مى شود.52 بنابراين، در ديدگاه ملّاصدرا نفس انسان در شناخت بسيار اساسى و فعال است.\nبا اين توضيحات روشن است كه ملّاصدرا به اين موضع ملتزم مى شود كه ما قادر به شناخت حقيقت اشيا نيستيم، مگر به علم حضورى، ولى آنچه قابل درك است لوازم و خواص اشياست؛53 زيرا علمى كه ما از طبيعت داريم علم حصولى است و با علم حصولى تنها مى توان به لوازم وخواص اشيا پى بردنه به ذات آنها.\n2. فرق استقراء و تجربه\nفرايند فوق، بسيار شبيه استدلال استقرائى مى نمايد؛ زيرا فرايند علم تجربى، بلكه هر علمى ـ چنان كه خواهد آمد ـ را از محسوسات شروع كرده و سعى مى كند به كلى دست يابد. اين سخن با اين اعتقاد ملّاصدرا تقويت مى شود كه «تمام مفاهيم كليه اعم از معقولات اولى و معقولات ثانيه از ادراكات جزئيه حسّيه انتزاع مى شوند؛ زيرا نفس انسان در ابتدا قوه محض است.»54 با الهام گرفتن از نظريه لاكاتوش، براى روشن شدن معناى دقيق تجربه در بيان ملّاصدرا، ناگزير از بررسى كردن جايگاه تجربه در فرايند علم تجربى از ديدگاه وى هستيم. ملّاصدرا خود مدعى آن است كه تجربه و استقراء اختلاف ماهوى دارند. چنان كه بحث شد، استدلال بر سه نوع قياس، استقراء و تمثيل مى باشد. وى معتقد است: تجربه، استقراء نيست، بلكه نوعى از قياس است، هرچند استقراء مقدّمه تجربه مى باشد.55 قياس به پنج نوع برهان، خطابه، جدل، شعر و مغالطه تقسيم مى شود. برهان به قياسى گويند كه از مواد يقينى تشكيل شده باشد كه آن مواد يقينى عبارتند از: اوليات، فطريات، حسّيات (مشاهدات)، تجربيات، حدسيات و متواترات.56 استقراء تنها از جزئيات، حكم كلى را استخراج كردن است، اما تجربه آن است كه در ابتدا جزئياتى را تجسس كنيم، ولى با يك قياس خفى به نتيجه كلى دست يابيم.57 در ديدگاه ملّاصدرا ابتدا حواس پنج گانه با خارج مماس مى شوند، آن گاه تصويرى از آنها در ذهن نقش مى بندد. اگر ذهن تلاش كند در همين مرحله، به كلى دست يابد، استدلال استقرائى صورت مى پذيرد، ولى اگر با جمع شدن ـ حتى در تجربه گاهى نياز به تكرار هم نداريم ـ اين موارد و ضميمه كردن آن به يك كبراى كلى نتيجه اى حاصل شود كه از عدم پذيرش آن مرتكب تناقض شويم ـ يكى ديگر از تفاوت هاى استقراء و تجربه آن است كه از عدم پذيرش نتيجه استقراء هيچ تناقضى حاصل نمى آيد، برخلاف تجربه ـ به برهان تجربى دست يافته ايم. بنابراين در اين ديدگاه گزاره هاى ناشى از استقراء تنها صغراى يك قياس برهانى واقع مى شود و كبراى آن يك حكم كلى عقلى است كه بر سر آن بسيار بحث شده است. در حقيقت، آن كلى پيش از آنكه كبراى قياس واقع شود نزد عقل حاضر است و در فرايند برهان يك مورد استقراءشده را بر كلى تطبيق مى دهيم. سؤال اساسى تر اين است كه كبراى تجربيات هر چه كه باشد، آن قضيه از كجا ناشى شده است؟ اگر از محسوسات باشد كه همان استقراء مى باشد و اگر از حكم عقلى ديگرى است، آن حكم چست؟ اين بحث را در قسمت بديهيات و نحوه پديدار شدن آنها از ديدگاه ملّاصدرا پى مى گيريم.\n3. قانون عليت در واقعيت\nرئاليسم انتقادى، واقعيت را در سه لايه مى نگرد: تجربه، قاعده مندى و واقع. «جهان از ديدگاه رئاليسم انتقادى تمايز يافته و لايه بندى شده است. دنيا نه تنها از حوادث، بلكه از موضوعات و از جمله ساختارها، تشكيل شده است كه داراى نيرويى هستند كه توان ايجاد حوادث را دارند. اين ساختارها حتى اگر الگوهاى قاعده مند حوادث را به وجود نياورند، وجود دارند.»58 لايه رويين واقعيت همان چيزى است كه «تجربه» مى شود و به صورت حادثه اى مشاهده پذير است و به واسطه قواى حسى درك مى شود. «قاعده مندى» به لايه ميانى اشاره دارد كه براساس آن، جهان خارج در يك نظم هماهنگ نسبت به يكديگر قرار دارد و «واقع» به لايه زيرين اشاره دارد كه تمام سازوكارهاى قاعده مندى و تجربه به آن بازمى گردد و وجودى جداى از دو لايه ديگر دارد، به گونه اى كه اگر دو لايه ديگر هم وجود نداشته باشند آن واقعيت، وجود دارد. ملّاصدرا در جداسازى تجربه از استقرا، به لايه زيرين (واقع) متوسل مى شود. وى پاى علّيت را كه در لايه زيرين قرار دارد به ميان مى آورد تا نه دچار پيش فرض پوزيتيويسم (مبنى بر قاعده مندى طبيعت) شود ـ چون با برهان تجربى مبتنى بر علّيت سعى مى كند راه شك و فرض را مسدود كند ـ و نه مسئله استقراء بى جواب بماند؛ زيرا وى تجربه را از استقراء جدا كرده و در تجربه از كلى به جزئى مى آيد نه عكس آن، و پاى تجربه را بر لايه «واقع» ـ علّيت ـ مستحكم مى كند. ملّاصدرا معتقد است: «حكم در قياس متكى بر اصل علّيت و در استقراء بر جزئيات حسى و غيرضرورى است»؛59 بنابراين، حكم استقرائى قطعى نيست ولى حكم حاصل از تجربه قطعى است.60 در حقيقت، ملّاصدرا بر آن است كه بگويد ابتدا در موارد متعددى، احساس مى كنيم، سپس نوعى هماهنگى بين آن موارد محسوس مى يابيم و آن گاه با حكم عقل به علت آن پى مى بريم. گرچه ما از لايه رويين شروع مى كنيم، ولى واقعيت آن است كه دو لايه رويين، بازتابى از واقع است.\nملّاصدرا، جايگاه علم را نفس انسان مى داند و هركجا بحث از علم مى كند آن را به نفس نسبت مى دهد.61 وى معتقد است: علاوه بر عقل، قوه خيال، بلكه همه قواى باطنه مجردند.62 علم نيز از ديدگاه وى امرى مجرد است. پس اين ديدگاه معتقد به ايده63 ذاتى است، بلكه آن را عين وجود مى داند. اتحاد حاس و محسوس و عاقل و معقول به اين معناست كه علم جزئى از وجود عالم مى شود و نسبت عالم به علم، نسبت صادر است به چيزى كه صادر شده. بنابراين، نفس انسان در شناخت، بسيار اساسى و فعال است. نفس هم در تصورات، جايگاه ويژه اى دارد و هم در تصديقات و چنان كه خواهد آمد، در ابداع بديهيات و كليات. چنان كه گذشت، در تصورات، نفس انسان صورت مماثله شى ء را خلق كرده و از طريق آن علم به خارج پيدا مى كند. تصديق و اصدار حكم كلى هم كار عقل مى باشد. عبارت مشهور «النفس فى وحدتها كل القوى»64 به اين اشاره دارد كه نفس در عين اينكه برخوردار از وحدت است، شئون و قواى مختلفى دارد كه بين آنها و واردات نفسانى تأثير و تأثرات گوناگونى وجود دارد. وحدت نفس اقتضا دارد كه غلبه يك قوه بر قواى ديگر و كوچك ترين صيرورت در يكى از قواى نفس، كل نفس را متأثر كند. بنابراين، قوه عاقله و مخيله كه در فرايند كشف، نقش اساسى دارند به جد تحت تأثير ديگر قواى نفس مى باشند و به گفته ملّاصدرا، اوحدى از مردم مى توانند عقل خود را بر ديگر قوا غلبه دهند. ضمن آنكه غلبه يك قوه بر قواى ديگر به معناى تعطيلى قواى مغلوبه نيست، بلكه به معناى تحت اشراف در آمدن بقيه قوا و در راستاى قوه برتر عمل كردن مى باشد. بااين توصيف، حداقل در اكثر موارد عقل ناب به دور از ارزش ها و تمايلات قواى ديگر نمى تواند داده ها را تحليل كند.به عبارتى، مجموعه نفس در اين تحليل ـ باواسطه يابى واسطه ـ دخيل است.\nاز نگاه ملّاصدرا، نفس انسان در كودكى، قوه و استعداد محض است و بالفعل واجد هيچ معلوم و معقولى نيست.65 ملّاصدرا شروع فرايند قوه به فعل شدن نفس انسان را از ادراكات جزئى حسى و مقدّم بر ادراكات كلى عقلى مى داند.66 تمام تصورات بديهيه عقليه امورى انتزاعى اند كه عقل آنها را از معانى حسّيه انتزاع كرده است. مفاهيم كلى اعم از معقولات اولى و معقولات ثانيه، همه از ادراكات جزئى حسى انتزاع مى شوند.67\nبا توجه به اينكه ملّاصدرا، نفس را در كودكى در حال قوه و استعداد محض مى داند و تمام مفاهيم بديهى و كلى را منتزع از ادراكات جزئى حسى مى داند، پس سرّ تفاوت استقراء و تجربيات در چيست؟ و به طور دقيق تر، كبراى قياس خفى در تجربيات از كجا نشئت گرفته است؟ ملّاصدرا عقل فطرى عقل گرايان را نمى پذيرد و تجربه را غير از استقراء مى داند؛ بنابراين، چگونه مبناى وثيقى براى استدلال قياسى تجربيات فراهم مى كند؟ بايد توجه داشت كه قوه در نگاه ملّاصدرا از شئونات وجود است نه عدم؛ بنابراين، از نفس انسان به قوه تعبير كردن بسيار متفاوت است از تعبير آن به لوح سفيد. ملّاصدرا معتقد است: آثار محسوسات كه معقول بالقوه هستند در خزانه متخيله (حافظه) جمع مى شوند،68 سپس اين تصورات حسّيه، نفس را براى حاصل شدن بديهيات اوليه تصوريه و تصديقيه مستعد مى كند.69 ملّاصدرا با پوزيتيويسم در اينكه هيچ بديهى ذاتى و فطرى نداريم همگام است، ولى برخلاف آنها نفس را مستعد اين مى داند كه در صورت مواجهه با محسوسات ـ كه آنها را شرط لازم شكل گيرى بديهيات مى داند ـ به فعليت رسيده، مفاهيم بديهى و كلى را از آنها انتزاع كند. محسوسات، فراهم كننده شرايط براى به فعليت رساندن نفس اند و به نفس كمك مى كنند كه به فعليت برسد. وقتى كه نفس به اين مرحله رسيد، خود دست به انتزاع و ابداع مى زند. بنابراين، ملّاصدرا بر اين اعتقاد است كه كبراى قياس خفى تجربيات يك امر كلى مى باشد كه ابداع و انتزاع نفس و به طور خاص قوه عاقله است و به عبارتى، ملّاصدرا نقطه عزيمت از تجربه هاى جزئى به يك حكم كلى قياسى را ابداع و انتزاع عقل مى داند.\n6. علم و فلسفه\nدر انديشه ملّاصدرا، هيچ گونه فارقى بين علم و فلسفه مشاهده نمى شود، بلكه فلسفه اشرف علوم تلقّى مى شود. در اين ديدگاه، روش هاى تجربى، حسى، عقلى و نقلى هر كدام در شرايط مربوط به خود معتبرند و بنابراين، معرفت حاصل از آنها علمى تلقّى مى شود. «در فلسفه اسلامى، عقل در مقابل حس و شهود نيست، بلكه فلسفه پايه هاى حس را بر عقل و شهود مستحكم مى كند.»70 ملّاصدرا ارزش معرفت را به ارزش معروف مى داند؛ از اين رو، فلسفه را اشرف علوم مى داند. البته بايد توجه داشت كه ارزش معرفت با اعتبار معرفت متفاوت است و در حقيقت، ملّاصدرا بر آن نيست كه بگويد اعتبار معرفت از معروف است، بلكه درصدد اين است كه در سلسله مراتب ارزش گذارى علوم، هستى موضوع را دخالت دهد.\nچنان كه در بحث بديهيات گذشت، حتى در تجربيات نيز حواس براى ادراك نياز به عقل دارند و تنها با كمك عقل ادراك حسى حاصل مى شود. بنابراين، روش عقلى نه تنها خارج از علم نيست، بلكه تصحيح كننده خطاياى حسى مى باشد. به اعتقاد ملّاصدرا «مبادى تصديقيه به دو قسم مبادى عامه و مبادى خاصه تقسيم مى شوند. مبادى عامه، اختصاص به يك علم ندارد و همه علوم ناگزير از ايستادن بر آن مبادى مى باشند. مبادى خاصه، تنها به برخى علوم اختصاص دارند.»71 كار فلسفه بحث از مبادى عامه است كه همه علوم ناگزير از بهره گيرى از آن مى باشند. خصوصيت موضوعات در بهره گيرى از روش نقش اساسى دارد. گاهى خصوصيت موضوع به گونه اى است كه تنها با روش عقلى مى توان در آن حيطه به علم دست يافت (مانند مسائل فلسفى)، ولى گاهى خصوصيت موضوع، محقق را وامى دارد كه روش عقلى را با ديگر روش ها درهم آميزد.\n7. تفكيك علوم براساس موضوع\nبا عموميت روش هاى مختلف در رشته هاى گوناگون علمى و اشتراك همه آنها در برخى روش ها و اشتراك بيشتر آنها در برخى ديگر، نمى توان معيار تفكيك علوم را تنها روش دانست.\nملّاصدرا در بحث «نسبت علوم به يكديگر»، علوم را به دو دسته «متداخله» و «متباينه» تقسيم مى كند. علوم متداخله علومى اند كه موضوع يكى، از ديگرى اعم باشد. اين امر به دو صورت امكان دارد: يك. موضوع علم عالى از جهت ذاتى اعم از ديگرى است. دو. موضوع دو علم، دو امر متعدد و دو نوع گوناگون باشد، ولى موضوع علم سافل موصوف و مقترن به عرض ذاتى موضوع علم عالى شده باشد. علوم متباينه هم علوم غير متداخله را گويند.72 ملّاصدرا در بحث نسبت علوم به يكديگر، بر نقش محورى موضوع تأكيد مى كند. گرچه اتحاد موضوع علوم متداخله و اشتراك بيشتر علوم در برخى روش ها شبيه به هم اند و براى خواننده همان اشكال در اينجا نيز مطرح مى شود و بنابراين، همان گونه كه روش ـ از جهت اشتراك آن بين علوم ـ نمى تواند معيار تفكيك علوم باشد، موضوع هم ـ از جهت تداخل موضوعات علوم ـ نمى تواند معيار تفكيك علوم باشد. ولى به نظر مى رسد وجه تمايز اين دو در اين باشد كه اشتراك و تداخل با هم متفاوتند. اشتراك در روش ها به اين معناست كه همان روشى كه در فلسفه به كار مى رود در علوم ديگر نيز كاراست. ولى تداخل در موضوع هرگز بر اين دلالت ندارد كه دو موضوع متداخل عين يكديگرند. براى روشن شدن بحث، مثال هايى را كه ملّاصدرا براى علوم متداخله مى آورد ذكر مى كنيم. «وى موضوع علم هندسه را از جهت ذاتى اعم از مجسمات (مكعبات) مى داند؛ زيرا موضوع اولى مقدار و موضوع دومى مجسمات است كه يكى از انواع مندرجه در مقدار مى باشد.»73 «علم موسيقى و علم حساب علوم متداخله از نوع دوم اند؛ موضوع حساب عدد و از مقوله كم مى باشد و موضوع موسيقى نغمه و كيف مسموع است و آنها از دو مقوله اند، ولى از اين جهت كه نغمه در نسبت عددى با عدد شريك است موضوع علم موسيقى قرار گرفته است؛ زيرا تا نسبت عددى وجود نداشته باشد تأليف صورت نمى گيرد و از جهت داشتن نسبت عددى كه عرض ذاتى عدد است علم موسيقى مندرج در علم حساب و جزء علم رياضى گرديده است و اگر به قيد نسبت عددى مقيد نبود بايستى جزء علم طبيعى محسوب شود.»74 علوم مزبور از جهت موضوع متداخل اند، ولى در عين حال روشن است كه موضوعات از هم متمايزند، برخلاف برخى روش ها كه عينا در علوم مختلف كاربرد دارند. ملّاصدرا معتقد است: «صنعت برهان هم در فلسفه كاربرد دارد و هم در علم طبيعى.» احكام هر دو ضروريه اند، با اين فرق كه در فلسفه با ضرورت مطلقه سروكار داريم، ولى در علم طبيعى به مقتضاى موضوع، ضرورت مطلقه وجود ندارد. برهان در امور شخصيه و قضاياى جزئيه جارى نمى شود.75\nاز ديدگاه ملّاصدرا به تبعيت از مقوله يابى موضوعات، روش هاى بررسى آنها در علوم مختلف نيز روشن مى شود و به عبارتى، روش شناسى ملّاصدرا تابعى از هستى شناسى وى است. ابتدا بايد دريابيم كه موضوع، داخل در كدام مقوله است. وقتى مقوله يابى صورت گرفت و ذات و ماهيت موضوع مشخص شد، آن گاه بحث از عوارض ذاتى آن، مسائل علم را تشكيل مى دهد و مجموع آن را علم گويند. به نظر ملّاصدرا «موضوع هر علم چيزى است كه از عوارض ذاتيه آن بحث مى شود.»76 با بحث كردن از عوارض ذاتيه يك موضوع، خواه ناخواه مانع مطرح شدن عوارض ذاتيه موضوعى ديگر در اين علم مى شود و اين شيوه مبناى تفكيك علوم واقع مى شود. مقوله يابى، هم در تشكيل علم و هم در ارزيابى حدود آن به ما كمك مى كند.\nمؤيد ديگرى بر معيار اصلى بودن موضوع در تفكيك علوم از ديدگاه ملّاصدرا، بيان وى در مورد اجزاى علم است. سه چيز در ضمن هر علمى وجود دارد كه اركان و اجزاى علوم ناميده مى شوند: موضوع، مبادى و مسائل آن علم.77 وى نامى از روش به ميان نمى آورد.\nوى علوم طبيعى را به صورت يك جا مطرح مى كند و موضوع آن را متحرك از آن جهت كه متحرك است مى داند. همه جوهرهاى محسوس در حال حركتند؛ بنابراين، جملگى داخل در موضوع طبيعيات اند.78\nمقايسه پيش فرض هاى علم از ديدگاه پوزيتيويسم و ملّاصدرا\nدر اين قسمت، ضمن مقايسه ديدگاه هاى قبلى، سعى خواهيم كرد به بررسى شباهت هاى ظاهرى بين آنها نيز بپردازيم. اين مقايسه، ضمن شناساندن هر دو ديدگاه، كارآيى هركدام را در مقابل مسائلى كه فلسفه علم مطرح مى كند، روشن خواهد كرد.\n1. مقايسه كيفيت شكل گيرى علم تجربى\nدر نگاه اول، نكات مشتركى در اين دو ديدگاه مى يابيم؛ از جمله آنكه هر دو ديدگاه، شروع فرايند علم تجربى را از حسّيات مى دانند، ولى فرق اساسى آنها در اين است كه ملّاصدرا حس را مقدّمه لازم براى شكل گيرى علم مى داند، در حالى كه پوزيتيويسم آن را شرط كافى لحاظ مى كند و در همين مرحله فرايند شكل گيرى يك تصور را به پايان مى رساند. بنابراين، پوزيتيويسم جايگاه علم را در ذهن مى داند، ولى ملّاصدرا اين فرايند را ادامه مى دهد، به گونه اى كه معتقد است: در جريان تماس حواس با عوامل و اشياى خارجى تنها تأثرى فيزيكى در حواس انسان ايجاد مى شود. قوه مخيله انسان، مستعد آن است كه به محض مواجهه با تأثر فيزيكى در قواى حسى و اعصاب مربوط به آن، صورت مماثله آن را خلق كند. با خلق صورت مماثله در درون قوه مخيله كه از قواى نفس است، نفس، علم حضورى به آن صورت مى يابد و اين گونه دريافت ما از تجربه حاصل مى شود. بنابراين، برخلاف اعتقاد پوزيتيويسم به جايگاه علم بودنِ ذهن، ملّاصدرا نفس را جايگاه علم مى داند. نفس در دوران كودكى قوه محض است و يكى از جهات فعليت آن عالم شدن است. در حقيقت، خود نفس با سازوكار اتحاد عاقل و معقول و حاس و محسوس، علم مى شود و از قوه به فعل درمى آيد. نفس، داراى قوه اى است كه با جمع شدن صور خياليه جزئيه متكثر، فعال شده و كليات و بديهيات عقليه را ابداع و انتزاع مى كند. اين ديدگاه به قطع متفاوت از ديدگاه عقل گرايان و پوزيتيويسم است؛ عقل گرايان، قايل به فطريات عقليه بودند و عقل انسان را داراى كليات جبلّى مى دانستند، ولى ملّاصدرا تنها قايل به قوه و استعداد نفس انسان براى رسيدن به كليات عقلى مى باشد كه اين استعداد تنها از راه مواجهه با حسّيات فعال مى شود. نظريه ملّاصدرا از نظريه پوزيتيويسم نيز متمايز است؛ بالقوه محض بودن نفس انسان بسيار متفاوت از لوح سفيد بودن ذهن انسان است. قوه از انحاء و شئونات وجود شمرده شده است. ولى عبارت «لوح سفيد بودن»، دال بر عدم وجود كليات عقليه پيش از مشاهده مى باشد، ضمن آنكه آنها بدون كلى عقلى و تنها با تكيه بر يك پيش فرض، جزئيات را به كليات تبديل مى كنند، ولى ملّاصدرا اين كار را با حكم كلى عقلى انجام مى دهد. گرچه عقل گرايان نيز بر امرى وجودى به عنوان عقل فطرى پيشينى در انسان معتقدند، ولى اين دسته قايل به وجود بالفعل اصول آكزيوماتيك پيش از تجربه در انسان اند.\nبا اين پيش فرض هاى متفاوت، روش علمى مبتنى بر آنها نيز متمايز مى شود. پوزيتيويسم كه فرايند شكل گيرى تصور را در ذهن پايان يافته مى داند براى دست يابى به قوانين كلى به استقراءگرايى متمايل مى شود؛ زيرا ارزشى براى اصول آكزيوماتيك قايل نيست. ولى ملّاصدرا معتقد است كه تنها با روش قياسى برهانى مى توان به علم دست يافت. نفس انسان مبادى اوليه علم و حتى اصل عدم تناقض را با مواجهه با خارج ابداع مى كند و از اين اصول كليه در صورت بندى علم كمك مى گيرد. هيچ اصول عقلى و آكزيوماتيك پيشينى در نفس انسان وجود ندارد و حتى اينكه از موارد جزئى بايد كليات را انتزاع كرد در نفس وجود ندارد، بلكه تنها قوه و استعداد اين امر وجود دارد كه با مواجهه با موارد جزئى، اين قوه به فعل تبديل مى شود. مى توان اين دو مرحله را از هم جدا كرد مرحله اول ـ شكل گيرى بديهيات ـ رابه روان شناسى علم و مرحله دوم ـ دست يابى به قوانين عام ـ را به روش علم مربوط دانست. بااين تمايز، تفاوت ملّاصدرا و پوزيتيويسم كاملاً آشكار مى شود. پوزيتيويسم استقراء را روش علم مى داند، ولى ملّاصدرا آن را تنها در مرحله شكل گيرى بديهيات اوليه شرط لازم مى داند.\n2. قانون علّيت؛ قاعده مندى يا واقعيت\nملّاصدرا علّيت را از معقولات ثانيه فلسفى مى داند. معقولات ثانيه فلسفى معقولاتى اند كه تنها منشأ انتزاع آنها خارج است؛ مانند اينكه با كشف علت و معلول با عقل خود به رابطه علّيت پى مى بريم. ملّاصدرا برخلاف نوميناليسم قايل به وجود معقولات ثانيه فلسفى و كليات مى باشد، منتها همان گونه كه بيان شد، در لايه زيرين وجود يعنى علّيت از لايه زيرين به ديگر لايه ها نيز سريان دارد. گرچه پوزيتيويسم هم نوعى رئاليسم است، اما منحصر در ماترياليسم مى باشد. بنابراين، علّيت را به سطح تجربه و قاعده مندى تقليل داده و از آن به تتابع پديده هاى مادى قابل مشاهده تعبير مى كند.\nاستقراء، توجيه كننده پيش فرض قاعده مندى طبيعت نيست؛ بنابراين، پوزيتيويسم آن را به عنوان پيش فرض تلقّى مى كند، ولى ديدگاهى كه مبناى علم را قياس برهانى مى داند با كمك عقل به علّيت دست مى يابد و قوانين كلى را با كمك عقل اكتساب مى كند. بنابراين، در فلسفه ملّاصدرا از علّيت به عنوان واقعيت ياد مى شود نه به عنوان پيش فرض قاعده مندى طبيعت.\nدر نتيجه پيش فرض هاى قبلى مانند لوح سفيد بودن ذهن و انحصار روش علم در استقراء، پوزيتيويسم به پيش فرض ديگرى مبتنى بر وجود نداشتن هيچ گونه بديهى ملتزم مى شود. چنان كه گذشت، از اين ديدگاه، تنها روش علم، استقراء است و موارد تحقيق پذير يا تأييدپذير تنها مى توانند در فرايند استدلال استقرائى به علم تبديل شوند. بنابراين، هيچ گونه اصل عقلانى بديهى اى وجود ندارد. و مواردى كه «جواز استنتاج» بر آنها اعمال مى شود به هيچ وجه قطعى و بديهى نمى باشند. به دليل خطاهاى فراوانى كه در مشاهده رخ مى دهد و امكان تخلف نتيجه از مقدّمات استقراء، آنها قايل به عدم وجود بديهيات شدند. در مقابل، ملّاصدرا با مبتنى كردن علم حصولى بر علم حضورى (اتحاد عالم و معلوم و حاس و محسوس) قايل به بديهيات مى شود و تخلفات رخ داده را بر تخلف در حكم كردن، حمل مى كند.\nبا اتخاذ مبانى متفاوت در مسئله بديهيات، مواضع هر كدام نسبت به علم و فلسفه و تفكيك علوم متفاوت مى شود. از نظر پوزيتيويسم، هيچ گونه بديهى وجود ندارد؛ بنابراين، فلسفه ملّاصدرا را كه مدعى است از بديهيات بايد شروع كرد، از حوزه علم خارج مى داند. ملّاصدرا معتقد است كه فلسفه از مفاهيم بديهى شروع مى شود و مبادى ديگر علوم نيز بايد در علوم ديگر ثابت شده باشند و اين اثبات سرانجام به بديهيات منتهى مى شود. بنابراين، در انديشه ملّاصدرا فلسفه به عنوان بخشى از علم، بلكه اشرف علوم، جايگاه خود را مى يابد. پوزيتيويسم با الگو قرار دادن علوم طبيعى، به يگانه سازى علوم مى انديشد و مبناى تفكيك علوم را روش مى داند، ولى ملّاصدرا با توجه به گرايش هستى شناختى اى كه دارد مبناى تفكيك علوم را موضوع مى داند.\n«پيش فرض» اصطلاحى نوكانتى است كه در ادبيات پوزيتيويستى، در عين اينكه بر عدم گزاره هاى پيشينى تأكيد دارد، بر لزوم فرض گرفتن آنها دلالت مى كند. پوزيتيويسم، ذهن را لوحى سفيد مى داند كه علم به محسوسات نتيجه نقش بستن تصوير آنها بر آن است. اما ملّاصدرا گرچه فرايند علم طبيعى را از محسوسات آغاز مى كند، ولى آن را شرط لازم مى داند نه شرط كافى. وى معتقد است: بعد از متأثر شدن اعضاى فيزيكى انسان از خارج، قوه مخيله، صورت مماثل شى ء خارجى را خلق مى كند، آن گاه با متحد شدن علم و عالم، فرايند علم طبيعى به پايان مى رسد. تجربه از ديدگاه پوزيتيويسم، مرحله ابتدايى استقراء است، ولى از ديدگاه ملّاصدرا، تجربه، نوعى برهان است. پوزيتيويسم، قاعده مندى طبيعت را پيش فرض مى گيرد، ولى ملّاصدرا پاى تجربه را در قانون عليت مستحكم مى كند. پوزيتيويسم، نقش عالم را در علم به حداقل مى رساند، ولى عالم از ديدگاه ملّاصدرا نقش بسزايى در علم دارد. از ديدگاه پوزيتيويسم ـ برخلاف اعتقاد ملّاصدرا ـ هيچ بديهى اى وجود ندارد. بر اين اساس، پوزيتيويسم، فلسفه را از علم خارج مى كند، ولى ملّاصدرا علم را شامل فلسفه مى داند. معيار تفكيك علوم از ديدگاه پوزيتيويسم، روش است، ولى ملّاصدرا بيشتر روى موضوع تأكيد مى كند.\n1ـ حميد پارسانيا، «نظريه و فرهنگ»، www.parsania.ir، در دست چاپ.\n2ـ محمد خوانسارى، فرهنگ اصطلاحات منطقى، ص 229.\n3ـ جعفر سجادى، فرهنگ علوم عقلى، ص 517، به نقل از ملّاصدرا، الحكمة المتعاليه.\n5ـ همان، ص 515.\n6ـ داريوش آشورى، فرهنگ علوم انسانى، ص 27.\n7ـ ر.ك. بخش نوزدهم از كتاب\nReadings in the Philosophy of Social Science كه مختص به مقالهاى است به عنوان «جايگاه پيشفرض عقلانيت در تفسير و تبيين كنش» كه نويسنده سعى بر آن دارد كه نشان دهد عقلانيت تنها يك فرضيه است و در ارتباط با خارج مىتوان آن را بازبينى كرد.\n8ـ تدبنتون و يان كرايب، فلسفه علوم اجتماعى، ترجمه شهناز مسمىپرست و محمود متحد، ص 15ـ28.\n9ـ در مبادى بيّن كه نيازى به برهان نيست، و در مبادى غيربيّن بر لزوم اثبات آنها در علوم ديگر تأكيد مىشود، در حالى كه پوزيتيويسم بر اساس معرفتناپذير بودن گزارههاى غيرعلمى، آنها را به عنوان پيشفرض از فلسفه تلقّى مىكنند.\n10ـ حميد پارسانيا، «فلسه علوم اجتماعى و جامعهشناسى معرفت»، معرفت، ش 20، ص 70ـ79.\n11ـ حميد پارسانيا، علم و فلسفه، ص 89ـ90.\n12ـ پيشفرضها را از اين جهت به صورت پرسشى و ترديدى مطرح كردهايم كه سير بحث را در هر دو ديدگاه شامل شود. در حقيقت بررسى پيشفرضها از دو ديدگاه، به ترتيب در موارد فوق مطرح مىشود.\n13ـ تدبنتون و يانكرايب، همان، ص 38.\n14. Martin Hollis, The Philosophy of Social Science, p. 24.\n15ـ سيد محمدحسين طباطبائى، اصول فلسفه و روش رئاليسم، ص 256.\n16ـ آلن. اف. چالمرز، چيستى علم: درآمدى بر مكاتب علمشناسى فلسفى، ترجمه سعيد زيباكلام، ص 17.\n17ـ سيد محمدحسين طباطبائى، همان، ص 282.\n18ـ همان، ص 251.\n19ـ ملّاصدرا، مجموعه رسائل فلسفى، ص 292.\n20ـ زهرا خمينى، نوآورىهاى فلسفى صدرالمتألّهين، ص 111.\n21ـ سيد محدحسين طباطبائى، همان، ص 251.\n22ـ ر.ك: بهاءالدين خرمشاهى، نظرى اجمالى و انتقادى به پوزيتيويسم منطقى، ص 4ـ5.\n23ـ تدبنتون و يانكرايب، همان، ص 20.\n24ـ آلن. اف. چالمرز، همان، ص 17.\n25ـ محمد خوانسارى، منطق صورى، ص 323ـ324.\n26ـ تدبنتون و يانكرايب، همان، ص 48.\n27ـ آلن. اف. چالمرز، همان، ص 13ـ18.\n28ـ همان، ص 97.\n29ـ تدبنتون و يانكرايب، همان، ص 48.\n30ـ نيكلاس كاپالدى، فلسفه علم، ترجمه على حقى، ص 261ـ262.\n31ـ تدبنتون و يانكرايب، همان، ص 48و49.\n32ـ بهاءالدين خرمشاهى، همان، ص 16.\n33ـ تدبنتون و يانكرايب، همان، ص 68.\n34ـ ر.ك: حميد پارسانيا، «روششناسى فلسفه سياسى و علم سياست»، علوم سياسى، ش 22.\n35ـ آلن. اف. چالمرز، همان، ص 13.\n36ـ تدبنتون و يانكرايب، همان، ص 38.\n37ـ سيد محمدحسين طباطبائى، همان، ص 249.\n38ـ همان، ص 229.\n39ـ تدبنتون و يانكرايب، همان، ص 15و16.\n40ـ همان، ص 20.\n41. Dan Stiver, The Philosophy of Religious Language: Sign, Symbol and Srory, p. 60.\n42ـ بهاءالدين خرمشاهى، همان، ص 25.\n43ـ تدبنتون و يانكرايب، همان، ص 20.\n44ـ بهاءالدين خرمشاهى، همان، ص 17.\n45ـ تدبنتون و يانكرايب، همان، ص 15 و 20.\n46ـ ملّاصدرا، الحكمة المتعالية، ج 3، ص 360ـ363.\n47ـ همان، ج 8، ص 179ـ181.\n48ـ ملّاصدرا، اللمعات المشرقية، ترجمه و تعليق عبدالحسين مشكوهالدينى، ص 585.\n49ـ سيد محمدحسين طباطبائى، همان، ص 282.\n50ـ ملّاصدرا، الحكمة المتعالية، ج 8، ص 180.\n51ـ همو، مجموعه رسائل فلسفى، ص 292؛ همو، الحكمة المتعالية، ج 8، ص 181.\n52ـ زهرا خمينى، همان، ص 65ـ66.\n53ـ همان، ص 347.\n54ـ ملّاصدرا، الشواهدالربوبية، ص 202و203.\n55ـ همو، اللمعات المشرقية، ص 570.\n56ـ همان، ص 33.\n57ـ همان، ص 570.\n58ـ آندرو ساير، روش در علوم اجتماعى رويكردى رئاليستى، ترجمه عماد افروغ، ص 6.\n59ـ ملّاصدرا، اللمعات المشرقيه، ص 569.\n60ـ همان، ص 573.\n61ـ ملّاصدرا، الحكمة المتعالية، ج 8، ص 67.\n62ـ سيد محمدحسين طباطبائى، همان، ص 118.\n63ـ گرچه از ديدگاه ملّاصدرا علم امرى وجودى است، اما منظور از ايده در اين كلام همان ايده از زبان پوزيتويسم است.\n64ـ ملّاصدرا، الحكمة المتعالية، ج 8، ص 219ـ221.\n65ـ همان، ج 3، ص 368.\n66ـ همان، ج 3، ص 385.\n67ـ سيد محمدحسين طباطبائى، همان، ص 249.\n68ـ ملّاصدرا، الشواهدالربوبية، ص 203.\n69ـ سيد محمدحسين طباطبائى، همان، ص 249.\n70ـ حميد پارسانيا، روششناسى انتقادى حكمت صدرايى، ص 91و93.\n71ـ ملّاصدرا، اللمعات المشرقيه، ص 641ـ642.\n72ـ همان، ص 645ـ648.\n73ـ همان، ص 646.\n74ـ همان، ص 647.\n75ـ ملّاصدرا، اللمعات المشرقيه، ص 643ـ644.\n76ـ زهرا خمينى، همان، ص 437ـ438.\n77ـ همان، ص 637.\n78ـ ملّاصدرا، مجموعه رسائل فلسفى، ص 296.\nـ آشورى، داريوش، فرهنگ علوم انسانى، تهران، نشر مركز، 1374.\nـ بنتون، تدو يان كرايب، فلسفه علوم اجتماعى: بنيادهاى فلسفى تفكر اجتماعى، ترجمه شهناز مسمى پرست و محمود متحد، تهران، آگه، 1389.\nـ پارسانيا، حميد، روش شناسى انتقادى حكمت صدرايى، تهران، كتاب فردا، 1389.\nـ ـــــ ، علم وفلسفه،تهران،پژوهشگاه فرهنگ وانديشه اسلامى،1388.\nـ ـــــ ، «فلسفه علوم اجتماعى و جامعه شناسى معرفت»، معرفت، ش 20، بهار 1376، ص 70ـ79.\nـ چالمرز، آلن. اف.، چيستى علم: درآمدى بر مكاتب علم شناسى فلسفى، ترجمه سعيد زيباكلام، تهران، سمت، 1389.\nـ خرمشاهى، بهاءالدين، نظرى اجمالى و انتقادى به پوزيتيويسم منطقى، تهران، علمى و فرهنگى، 1361.\nـ خمينى، زهرا، نوآورى هاى فلسفى صدرالمتألهين، تهران، حكمت، 1385.\nـ خوانسارى، محمد، فرهنگ اصطلاحات منطقى، تهران، پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى، 1376.\nـ ـــــ ، منطق صورى، تهران، آگاه، 1363.\nـ ساير، آندرو، روش در علوم اجتماعى رويكردى رئاليستى، ترجمه عماد افروغ، تهران، پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى، 1388.\nـ سجادى، جعفر، فرهنگ علوم عقلى، تهران، انجمن اسلامى حكمت و فلسفه ايران، 1377.\nـ طباطبائى، سيد محمدحسين، اصول فلسفه و روش رئاليسم، تهران، صدرا، 1364.\nـ كاپالدى، نيكلاس، فلسفه علم، ترجمه على حقى، تهران، سروش، 1377.\nـ ملّاصدرا (صدرالدين محمدبن ابراهيم شيرازى)، الحكمة المتعالية فى الاسفارالعقلية الاربعه، بيروت، دار احياءالتراث العربى، 1981م.\nـ ـــــ ، الشواهدالربوبيه، مشهد، دانشگاه مشهد، 1346.\nـ ـــــ ، اللمعات المشرقيه، ترجمه عبدالحسين مشكوه الدينى، تهران، آگاه، 1362.\nـ ـــــ ، مجموعه رسائل فلسفى صدرالمتألّهين،تهران،حكمت،1375.\n- Hollis, Martin, The Philosophy of Social Science, Cambrige University Press, 2008.\n- Stiver, Dan, The Philosophy of Religious Language: Sign, Symbol and Story, Blackwell, 1998.\n‹ مراتب قرب الهى و الگوهاى خداجويان* فهرست بررسى پاسخ حكمت متعاليه به شبهه «ارتباط علم پيشين الهى و اختيار انسان» ›\nمحمد طالعي اردكاني


حوزه/ امام جمعه موقت قزوین گفت: زائرین پیاده اربعین حسینی به خوبی اطلاع دارند که ملت عراق همیشه این وحدت، همدلی و دوستی را دیرینه با ملت ایران داشته و امسال هم نسبت به سالهای گذشته این همدلی به چشم کوری دشمنان و وهابیت بیشتر از گذشته خواهد بود.\n۱۳۹۷/۷/۱۹ - ۱۳:۱۹\nفشارهای اقتصادی هرگز ملت ایران را از انقلاب زده نخواهد کرد\nحوزه/ حجت الاسلام والمسلمین اسلامی گفت: فشارهای اقتصادی هرگز ملت ایران را از انقلاب اسلامی زده نخواهد کرد و همواره مردم پای انقلاب ایستاده اند.\n۱۳۹۷/۴/۱۱ - ۱۸:۱۱\n۱۳۹۷/۲/۲۶ - ۱۶:۰۸\nروحانیت با ترویج احکام دین و اخلاق در روشنگری نقش مهمی ایفا کردند\nحوزه/ نماینده مردم قزوین در مجلس خبرگان رهبری گفت: روحانیت در طول تاریخ ملاحظه هیچ قدرتی را نکردند و فقط خدا را در نظر گرفتند و با ترویج احکام دین و اخلاق در روشنگری نقش مهمی ایفا کردند.\n۱۳۹۷/۲/۲۵ - ۱۵:۲۹\nرئیس سازمان بسیج طلاب و روحانیون قزوین خبر داد:\nجمع آوری آثار شهدای طلبه و روحانی\nحوزه/ رئیس سازمان بسیج طلاب و روحانیون استان قزوین از جمع آوری آثار شهدای طلبه و روحانی استان خبر داد.\n۱۳۹۶/۱۲/۶ - ۱۵:۳۲\nامام خمینی (ره) نماد مبارزه با زیاده‌خواهی‌های استکبار بود\nحوزه/ معاون آموزش حوزه علمیه قزوین امام خمینی (ره) نماد مبارزه با زیاده‌خواهی‌های استکبار بود.\n۱۳۹۶/۱۱/۲۱ - ۲۰:۰۰\nدر همایش «سبک زندگی فاطمی» مطرح شد؛\nعواطف انسانی در خانواده ها کم رنگ شده است/ نمی توان به آخرت ایمان داشت، اما عواطف را نادیده گرفت\nحوزه/ در همایش «سبک زندگی فاطمی» با اشاره به این که عواطف انسانی در خانواده ها کم رنگ شده است، تصریح شد: نمی توان به آخرت ایمان داشت، اما عواطف را نادیده گرفت.\n۱۳۹۶/۱۱/۱۸ - ۱۶:۴۸\nروحانیت دستاوردهای انقلاب را برای تقویت امید در مردم تبیین کند\nحوزه/ استاد حوزه علمیه قزوین گفت: روحانیت دستاوردهای انقلاب را برای تقویت امید در مردم بیان کنند.\n۱۳۹۶/۱۱/۸ - ۱۳:۵۴\nاسلام دین شادی و نشاط است\nحوزه/ استاد حوزه علمیه خواهران قزوین گفت: جامعه بدون نشاط اجتماعی امکان پذیر نیست، اما این شادی باید مدیریت و در سطح مطلوب حفظ شود، چرا که اسلام دین شادی و نشاط است.\n۱۳۹۶/۹/۱۹ - ۱۲:۰۱


تزیینات اتاق نشیمن مکمل چیدمان فضا و نشان دهنده سبک زندگی و سلیقه شما هستند. تزیینات اتاق نشیمن در واقع متعادل کننده ترکیب رنگی فضا هستند، مثلا شما می توانید جلوه مبلمان با رنگ خنثی را با خرید کوسن با رنگ های گرم و زنده، چند برابر کنید. شما دیوارهای ساده و خالی را می پسندید یا با تزیینات و وسایل دکوراتیو؟ در خرید تزیینات دیواری، ابعاد، طرح و سبک و البته جانمایی آن ها پیش از خرید اهمیت بسیاری دارد. برخی افراد ظروف را جزء تزیینات نمی دانند و هر چه در خانه دارند برای استفاده است ولی برخی ظرف را جزئی از آیتم های دکوراتیو می دانند به عنوان مثال ظروفی برای روی کنسول، میز ناهارخوری و ... ظروف دکوری، چشم هر بیننده ای را به خود جلب می کنند.\nمناسب برای اتاق نشیمن می تواند یک مبل سه نفره و یک مبل تکی باشد. بهتر است پیش از انتخاب ست به جانمایی مبلمان فکر کنید. نظر شما درباره مبل های تکنفره در این ایده دکوراسیون نشیمن چیست؟ یکی از تصمیمات مهم در دکوراسیون اتاق نشیمن درباره مبل های تکی، این است که آیا پارچه ست برای همه ست یا نیم ست مبلمان استفاده شود و یا پارچه متفاوت؟ نظر شما کدام است؟ به جانمایی پاف در ایده چیدمان توجه کنید. این آیتم پر کاربرد می تواند به عنوان میزجلومبلی، نشیمن اضافی برای مهمان و یا میز عسلی به کار رود.


بازار FTX برای پشتیبانی از پروژه های NFT معروف سولانا - بیتز گاردن\nخانه/NFT/بازار FTX برای پشتیبانی از پروژه های NFT معروف سولانا\nبازار FTX برای پشتیبانی از پروژه های NFT معروف سولانا\nهانیه هاشمی 10 مهر, 1400 NFT, آلتکوین ها, خبر, صرافی ها\nصرافی FTX مستقر در باهاما از برنامه های خود برای حمایت از NFT های سولانا در بازار بین زنجیره ای خود خبر می دهد\nواریز و برداشت در دامنه US امکان پذیر خواهد بود\nMetaplex به رشد NFT در سولانا کمک کرده است\nصرافی پیشرو مشتقات رمزارز FTX توئیتی درباره برنامه های خود جهت پشتیبانی از پروژه های NFT معروف سولانا مانند Degen Ape Academy، Aurory، Thugbirdz و Solana Monkey Business منتشر کرد.\nFTX اخیراً از طریق یک توئیت مرموز اعلام کرد که هم اکنون از مجموعه ای از پروژه های NFT سولانا در بازار NFT بین زنجیره ای خود پشتیبانی می کند، که از آن جمله می توان به Degen Ape Academy، مجموعه ای از میمون های کارتونی مختلف، و Geckos Galactic که به تازگی منتشر شده است اشاره نمود. FTX، صرافی جدید NFT را در اوایل سال جاری با نام SOLSEA معرفی کرد. FTX در حال انتخاب برای پشتیبانی از پروژه های NFT بر اساس ارزش بازار، قیمت کف و حجم است. همچنین انتظار می رود به زودی از مجموعه های Opensea NFT مانند Art Blocks و Bored Yacht Ape Club نیز پشتیبانی شود. Bored Ape Yacht Club مجموعه ای از بیش از 10000 آواتار میمون است که در بلاکچین اتریوم میزبانی شده و روی استاندارد توکن ERC-721 ساخته شده است.\nخرید و فروش در پلتفرم NFT صرافی FTX\nFTX، بازار جدید NFT را در اوایل سال جاری با نام SOLSEA معرفی کرد. به گفته برت هریسون، رئیس FTX.US، کاربران قادر خواهند بود در دامنه FTX.US ثبت نام کنند. واریزها و برداشت ها، که فقط در دامنه FTX .US در دسترس خواهد بود، به کاربران امکان می دهد NFT های خارجی را از پلتفرم های نظیر به نظیر مانند Opensea یا Solanart به بازار FTX واریز کنند. هر چند این موضوع به صورت رسمی اعلام نشده است اما انتظار می رود بتوان از واریزهای فیات، ETH و SOL نیز برای خرید و فروش NFT در بازار FTX استفاده نمود. پیشاپیش مبلغی برای ضرب NFT به منظور مقابله با اظهارات جعلی دریافت می شود و FTX برای هر فروش 5% از خریدار و فروشنده به صورت جداگانه هزینه می گیرد.\nمحبوبیت سولانا همچنان افزایش می یابد\nNFT ها در اصل گواهی های دیجیتالی از اصالت هستند که توسط بلاکچین پشتیبانی می شوند. محبوبیت سولانا در ماه های اخیر افزایش یافته است. سولانا یک بلاکچین مبتنی بر قرارداد است که توان تراکنش آن از اتریوم برتر است و هزینه تراکنش آن ارزان تر از اتریوم است. بسیاری از NFT های عجیب، هزینه های ضرب کم و ورود مقرون به صرفه، علاقه مندان را به اکوسیستم سولانا جذب کرده است. Metaplex، پروتکل غیر متمرکزی که با یک چارچوب وب منبع باز همراه شده است، با سولانا همکاری کرده است تا سازندگان NFT بتوانند ویترین فروشگاه NFT خود را ایجاد کنند، که این امر تا حدی به رشد NFT ها در سولانا دامن زده است.\nشرکتی به نام Star Atlas که یک شرکت بازی سازی متاورس نسل بعدی می باشد، NFT های واقعیت افزوده را در شبکه سولانا راه اندازی کرده است، که به مجموعه های دیجیتالی اجازه می دهد به عنوان بخشی از دنیای فیزیکی تجسم شوند.\nبرچسبFTX NFT solana اخبار NFT اخبار آلتکوین اخبار آلتکوین ها اخبار ارز دیجیتال اخبار ارزدیجیتال اخبارارزدیجیتال بازار FTX توکن FTX سولانا صرافی FTX


زنگ خطر در رابطه با بافت جمعیتی ایالت‌های جدید آلمان | آلمان | DW | 23.08.2008\nمطالعات جدید نشان می‌دهند که شرق آلمان از نظر الگوی جمعیتی "بحرانی‌ترین" نقطه اروپاست. جوانان برای یافتن کار و موقعیت بهتر به غرب این کشور می‌روند. زنان جوان در هیچ منطقه‌ای از اروپا، در چنین مقیاس وسیعی مهاجرت نمی‌کنند.\nمهاجرت نسل جوان از ایالت‌های جدید آلمان هم‌چنان آهنگی سریع دارد (آرشیو)\nشهرهای با جمعیت مسن رفته‌رفته تمام ساکنان خود را از دست خواهند داد (آرشیو)\nبر اساس آماری که مؤسسه مطالعات جمعیت و توسعه‌ی برلین منتشرکرده، آلمان کشوری است که در جذب جمعیت و از دست‌دادن جمعیت دارای بزرگ‌ترین تفاوت‌هاست. به این معنی که در برخی مناطق این کشور، جمعیت به شدت در حال افزایش و در مناطقی دیگر به‌شدت در حال کاهش است. البته این تغییر جمعیتی، بیشتر از مهاجرت‌های داخلی ناشی می‌شود.\nبیشتر مهاجران داخلی، جوانان بین ۱۸ تا ۳۰ سال هستند. ایالت‌های شرقی آلمان با مشکل رشد جمعیت، افزایش شدید متوسط سن ساکنان و نبود نسل بارور روبه‌رو هستند. در هیچ کجای اروپا تا این حد زنان جوان از منطقه‌ای مهاجرت نکرده‌اند. در فاصله سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۶، بیش از ۷/ ۱ میلیون نفر از شرق آلمان به غرب این کشور رفته‌اند.\nدر ۲۸۵ منطقه مطالعه‌شده در اتحادیه اروپا و نیز کشورهای ایسلند، نروژ، سوئیس (خارج از اتحادیه اروپا)، ایالت زاکسن-آنهالت آلمان رتبه ۲۴۱ را کسب کرده است؛ رتبه‌ای همتراز با جنوب ایتالیا و مناطق دورافتاده در رومانی، بلغارستان و لهستان. آلمان در مجموع در این میان کشورهای مورد مطالعه، جایگاه ۱۴ را به خود اختصاص داده است.\nفرانسه، انگلستان و ایرلند جزو کشورهایی هستند که دارای زادوولد بیشتر هستند (آرشیو)\nآمار و ارقام نشان می‌دهند که مشکل افزایش میانگین سنی و کاهش رشد زادوولد در شرق آلمان، مشکلی است که بخش وسیعی از اروپا با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند. بر این اساس، جمعیت اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۵۰ (بدون در نظر گرفتن مهاجرت‌ها) نسبت به امروز ۵۲ میلیون نفر کاهش خواهد یافته و به کمتر از ۴۴۷ میلیون نفر خواهد رسید.\nپیری جمعیت، مشکل بخش‌های وسیعی از اروپاست (آرشیو)\nتغییر هرم جمعیتی، به زبان ساده، به معنای تغییر جهت این هرم است: در شرق آلمان تا چندی پیش تعداد جوانان بیشتر بود (قاعده هرم) و میان‌سالان با جمعیت کمتر در رأس هرم قرار داشتند؛ اکنون اما وضعیت با سرعت رو به تغییر است. با این رویه مناطقی از آلمان عملا جمعیت خود را از دست می‌دهند. جمعیت پیری که در روستاها باقی مانده به تدریج از بین می‌رود و این مناطق خالی از سکنه خواهند شد. با کاهش تعداد جوانان امکانات رفاهی از قبیل مهدهای کودک و مدارس و دانشگاه‌ها محدود می‌شوند و بقیه افراد را وادار به ترک محل می‌نمایند. از سوی دیگر با کاهش زادوولد و افزایش میانگین سن، تولید کاهش یافته و هزینه‌های تأمین اجتماعی و بازنشستگی افزایش می‌یابد.\nبر اساس آمار سال ۲۰۰۷، آلمان حدود ۳۵۷ هزار و ۱۱۴ کیلومتر مربع وسعت دارد (ایران حدود ۷/ ۴ برابر آلمان است) . در این کشور بیش از ۸۲ میلیون و ۳۱۴ هزار نفر زندگی می‌کنند، یعنی به‌طور متوسط ۲۳۱ نفر در هر کیلومتر مربع. پر جمعیت‌ترین ایالت این کشور نوردراین-وست‌فالن (بیش از ۱۸ میلیون) و کم‌جمعیت‌ترین آن برمن (بیش از ۳۳۶ هزار نفر) است. فشرده‌ترین بافت جمعیتی متعلق به ایالت برلین (۳۸۲۰ نفر در هر کیلومتر مربع) بوده و خلوت‌ترین ایالت هم مکلن‌بورگ-فورپومرن (۷۳ نفر در هر کیلومتر مربع) است.\nآلمانی‌ها از سیستم بیمه بازنشستگی خود شکوه بسیار دارند. گاه گرانی بیمه بازنشستگی بحث انگیز می‌شود و گاه رسانه‌ها از "فقر دوران پیری" می‌نویسند. بازنشستگی آلمان در مقایسه با کشورهای دیگر چگونه است؟ (19.04.2008)\nلینک کوتاه شده https://p.dw.com/p/F37W


توسط admin · Published آذر ۶, ۱۳۹۶ · Last modified دی ۲۹, ۱۳۹۶\nتلگرام محبوب ترین شبکه اجتماعی در ایران است . بیش از چهل میلیون نفر در ایران از این اپلیکیش محبوب و کاربردی استفاده می کنند. امکانان زیادی در این برنامه وجود دارد که یکی از آنها وجود استیکر تلگرام است. استیکر ها عکس های کوچکی...\nتوسط admin · Published آذر ۵, ۱۳۹۶ · Last modified آذر ۱۱, ۱۳۹۶\nمعماری از رشته های بسیار مفید در گرایش ساختمان و برای زیباسازی محیط و فضا و همچنین استفاده بهینه از منابع است. در سرتاسر جهان ساختمان های بسیار زیبایی با معماری های بسیار صحیح و حساب شده طراحی شده اند. ما در اینجا قصد...\nهنر و طراحی روح یک جامعه به حساب می آید که هویت مردم آنجا را به همه نشان خواهد داد. کانال های تلگرامی زیادی در این زمینه وجود دارند که به شما مطالب مفیدی را ارائه خواهند داد. ما در اینجا قصد داریم پنج کانال...\nبا گسترش استفاده از اینترنت کودکان و نوجوانان بیش از پیش به دنیای مجازی دست پیدا کرده اند . از این رو همیشه سعی شده تا محتوای مناسبی برای آنها در نظر گرفته شود. ما در این مقاله قصد داریم پنج کانال تلگرام کارتون و...\nعلم روانشناسی هم در جوامع پیشرفته و هم در جوامع جهان سوم کاربردهای فراوانی دارد . مردم در هر جایی که باشند بایستی با علم روز بتوانند به بررسی و مشکلات رفتاری و شخصیتی خود بپردازند. ما قصد داریم پپنج کانال تلگرام روانشناسی را...\nطب سنتی از دیر باز تا کنون مورد توجه بسیاری بوده و در کشورهای مختلف رواج داشته به دلیل تجربی بودن و استفاده از مواد طبیعی به عنوان دارو , هم اکنون نیز در بسیاری از مناطق دنیا از آن استفاده می شود. ما...\nشاید به جرات بتوان گفت که همه در زندگی خود بدنبال پیشرفت و موفقیت هستند. موفقیت در زمینه های مختلف منجمله موفقیت مالی . ما در این پست قصد داریم پنج کانال موفقیت و ثروت تلگرام را به شما معرفی کنیم تا از راهنمایی ها...\nبه خواسته برخی از کاربران در این مقاله به معرفی پنج کانال گردشگری تلگرام خواهیم پرداخت. اگر شما بدانید که در مناطق مختلف جهان چه شرایطی وجود دارد بهتر می توانید مقصد خود برای گردشگری را انتخاب نمائید. برخی مواقع دانستن اطلاعاتی برای ایرانگردی...\nتوسط admin · Published مهر ۲۷, ۱۳۹۶ · Last modified آذر ۱۱, ۱۳۹۶\nامروز قصد داریم پنج کانال خبری تلگرام را به شما معرفی نمائیم. این بدان معنی نیست که این پنج کانال الزاما بهترین کانال های خبری هستند بلکه به دلیل فعالیت زنده و محبوبیت بین کاربرانشان انتخاب شده اند. شما کاربران عزیز هم می توانید کانال...


معاون اول رییس جمهور: باید به مرکز ایران آب منتقل کنیم\nجهانگیری: تونل‌های بهشت‌آباد و کوهرنگ۳ قطعاً اجرایی می‌شوند/ باید به مرکز ایران آب منتقل کنیم\nمعاون اول رییس جمهور گفت: در شش ماه ابتدای سال جاری(۱۳۹۵) سیستم بانکی کشور ۲۳۳ هزار میلیارد تومان وام پرداخت کرده است.\nبه گزارش اصلاحات نیوز و به نقل از ایسنا، اسحاق جهانگیری در جلسه اقتصاد مقاومتی استان اصفهان اظهار کرد: اصفهان استان مهم و تأثیرگذار ایران است. استان اقتصادی اصلی کشور است که هم صنعت، هم کشاورزی و هم گردشگری را در کنار فرهنگ به کشور ارائه می‌کند. در این استان فرهنگ کشور، سابقه تاریخی، آثارهای متعدد و نخبگان فرهنگی و هنری یکجا جمع هستند.\nوی با بیان اینکه اصفهان قطب اصلی فرهنگ کشور است، ادامه داد: برترین دانشگاه‌های کشور در این استان قرار دارند و همه پتانسیل‌ها و ظرفیت‌های توسعه در این استان جمع هستند. البته محدودیت‌هایی هم در بخش توسعه اصفهان وجود دارد که مهم‌ترین این محدودیت‌ها آب و مسائل زیست‌محیطی است.\nمعاون اول رئیس‌جمهور ادامه داد: بخش وسیعی از حمل و نقل کشور بر دوش اصفهان است و همه دولت مصمم هستند که استان اصفهان مسیر رو به رشد و توسعه خود را با سرعت بیشتری پیش ببرد و توسعه اصفهان کند نشود. متخصصان، صاحب‌نظران و شخصیت‌های مهمی در حال بررسی چالش‌های کشور و اصفهان هستند و می‌خواهند با یک نسخه مناسب مشکلات این استان را درمان کنند. البته در کشور ما چالش‌های متعددی وجود دارد اما ما همه‌ی وقت خود را گذاشته‌ایم که با سیاست‌گذاری درست این چالش‌ها را به فرصت تبدیل کنیم.\nجهانگیری تأکید کرد: امروز در سیاست خارجه در تعامل جدی با جهان هستیم و از ظرفیت‌های دنیا در جهت رشد و توسعه کشور استفاده می‌کنیم. در واقع از بازارهای دنیا بهره می‌گیریم. منابع مورد نیاز کشور را از بازارهای بین‌المللی تأمین می‌کنیم و می‌دانیم که این کشور برای توسعه نیازمند برنامه‌ریزی دقیق است.\nوی افزود: موضوع اقتصاد مقاومتی مجموع سیاست‌ها و نقشه راه برای عبور از تنگناهایی است که پیش روی ماست و در بخش اشتغال و بیکاری میلیون‌ها تحصیل‌کرده بیکار در این کشور وجود دارد. ما باید ظرفیت دانشگاهی کشور را به سمت منابع اشتغال‌زا سوق دهیم تا دانشگاه‌های ما تبدیل به مراکز کارآفرینی شوند.\nمعاون اول رئیس‌جمهور با بیان اینکه صدها میلیارد تومان سرمایه‌گذاری نیاز است تا اشتغال برای این کشور فراهم شود، افزود: ما در بخش دولت با محدودیت‌های جدی مواجه هستیم. در سال جاری و پس از به نتیجه رسیدن برجام، فروش نفت ما به بالای ۲ میلیون بشکه در روز رسیده است و میزان مالیات نیز رشد قابل توجهی داشت. با همه این رشدها ما هنوز محدودیت شدید بودجه‌ای داریم و حجم منابع بودجه ما فقط امور جاری کشور را می‌تواند اداره کند. هنر مدیریت این است که در استان‌ها مدیران ما با آنچه که دارند مدیریت کنند نه اینکه تا یک مسئول کشوری می‌بینند، از کمبودهایشان صحبت کنند و کاسه چه‌کنم چه‌کنم به دست بگیرند. این نحوه اداره دیگر برای ایران جوابگو نیست؛ آن هم یک استان مهم و پرپتانسیلی مانند اصفهان که انتظار می‌رود در هر جلسه آن ده‌ها پیشنهاد کاری نه تنها برای استان که برای کشور از آن خارج شود.\nجهانگیری ادامه داد: این فقط استان اصفهان نیست که با محدودیت مواجه است. خوزستان و خراسان هم مشکلات متعددی دارند. در جنوب کشور خوزستان، در شرق کشور کرمان، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی مشکلات متعددی دارند. ما می‌دانیم که در برخی از شهرهای خراسان جنوبی آب برای آشامیدن وجود ندارد. ما با این محدودیت‌ها باید برای یک کشور برنامه‌ریزی کنیم.\nوی ادامه داد: اقتصاد مقاومتی یعنی با تکیه بر آنچه در داخل کشور وجود دارد پیش برویم. در شش ماهه ابتدای سال جاری ۲۳۳ هزار میلیارد تومان توسط سیستم بانکی کشور وام پرداخت شده است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۰ درصد رشد داشته است. این در حالی است که در همین زمان یک عده در بوق و کرنا کرده‌اند که سیستم بانکی ورشکسته است که این آمار نشان می‌دهد که این‌طور نیست. ما در صادرات غیرنفتی هم در سال گذشته و شش ماهه ابتدای امسال نسبت به واردات پیشی گرفته‌ایم. ما نشان داده‌ایم که می‌توانیم بدون صادرات نفت کشور را اداره کنیم. ما در سال‌های گذشته ۶.۵ میلیون تن گندم وارد می‌کردیم اما در سال جاری ۳ میلیون تن گندم مازاد هم در کشور وجود دارد. ما سال‌های گذشته همواره عزای کمبود گندم می‌گرفتیم و سیلوهایمان برای چند ماه یا چند روز گندم داشت اما امروز نه تنها سیلوهای گندم پر هستند، بلکه برای بیش از یک سال گندم ذخیره داریم.\nمعاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به اینکه امروز در جلسه هیأت دولت در مورد اصفهان و آب آن بسیار صحبت شد، گفت: این که این استان در دوره طولانی خشکسالی قرار دارد بر کسی پوشیده نیست و قطعاً آب باید با اولویت مناسب توزیع شود و قطعاً هیچ کشاورزی نمی‌گوید که آب شرب مردم را بدهید تا من کشاورزی کنم. تصمیم مصمم ما این است که دغدغه آب را رفع کنیم. ما بی‌شک به منطقه مرکزی ایران باید آب منتقل کنیم. چه از خلیج فارس و چه از جاهای دیگر. بدترین وضعیت آبی را امروز خوزستان دارد که اگر مسائل آبی خوزستان باز شود همه به این نقطه‌نظر می‌رسند که اولویت آبی کشور برای خوزستان باشد. ما روی کشاورزان این منطقه حساس هستیم. تونل‌های بهشت‌آباد و کوهرنگ۳ قطعاً اجرایی می‌شوند و حتماً از ابتدا تا انتهای زاینده‌رود نظارت جدی صورت می‌گیرد. سیستم هوشمند و کنترل هوشمند روی تمام مجاری آب بر زاینده‌رود نصب می‌شود و شورای عالی آب، ۹ بند خود را قطعاً اجرایی می‌کند.\nوی خاطرنشان کرد: ما کانال‌های توسعه‌ای استان اصفهان را دیده‌ایم و می‌دانیم که باید توسعه اصفهان از کمترین اتکای به آب برخوردار باشد به همین دلیل به دنبال طرح‌های کشاورزی به شکل گلخانه‌ای هستیم و وزیر کشاورزی را مسئول این پیگیری قرار داده‌ایم.\nمطالب مرتبط:اسحاق جهانگیری\nایتالیا پذیرای شرکت های ایرانی\nدلیل بحرانی شدن چک


پاریس در هوای ابری تصاویر - جستجو - تیتر یاب\nپاریس در هوای ابری تصاویر - جستجو\nپاریس در هوای ابری تصاویر از بین کلیه محتوا، اطلاعات و اخبار سایتهای مرجع جستجو و نتایج آن به صورت خلاصه و با درج لینک مستقیم منبع آن نمایش داده شده است. در صورتیکه مطالب نمایش داده شده شایسته تذکر میباشد، بر روی لینک درخواست حذف کلیک نمائید.\nهوای استان نیمه ابری تا ابری پیش بینی می شود\nدر ادامه سامانه بارشی مستقر در جو منطقه هواي استان امروز نیمه ابري تا ابري در بعضی ساعات همراه با رگبار باران ، وزش باد رعد و برق و احتما رگبار پراکنده تگرگ خواهد بود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6032507/هوای-استان-نیمه-ابری-تا-ابری-پیش-بینی-می-شود\nاجراى سرود "اى ایران" در موزه لوور پاریس + فیلم\nفیلمی از اجراى سرود اى ایران در وسط موزه لور پاريس توسط یکی از هموطنانمان را مشاهده می کنید.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6019535/اجراى-سرود-اى-ايران-در-موزه-لوور-پاريس-فیلم\nپیش بینی هوای ابری و وزش باد در استان\nهواي استان امروز صاف تا کمی ابري در بعضی ساعت ها همراه با وزش باد ملایم خواهد بود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6011552/پیش-بینی-هوای-ابری-و-وزش-باد-در-استان\nهوای مهاباد ابری اما سرد\nهر چند هواي مهاباد امروز ابري و سرد است اما از فردا از تراکم ابرها کاسته می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6308322/هوای-مهاباد-ابری-اما-سرد\nهزاران تن از مردم فرانسه در اعتراض به خشونت و نژادپرستی پلیس این کشور در پاريس تظاهرات کردند.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6022583/هزاران-نفر-در-پاريس-بر-ضد-خشونت-پليس-تظاهرات-کردند\nخبرگزاری شبستان: مدیرکل هواشناسی گلستان گفت: دوشنبه هواي استان صاف تا قسمتی ابري همراه با افزایش نسبی دما و وزش باد را خواهیم داشت.\nمنبع : http://shabestan.ir/detail/News/697452\nهواي مازندران امروز ۲۰ آبان ماه نیمه ابري تا ابري پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6314012/آسمان-مازندران-نیمه-ابری-تا-ابری\nهوای گیلان صاف تا نیمه ابری\nهواي گیلان تا 3 روز آینده صاف تا نیمه ابري عصرها با احتمال رگبارهای پراکنده باران خواهد بود .\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6065699/هوای-گیلان-صاف-تا-نیمه-ابری\nهوای مهاباد صاف تا قسمتی ابری\nهواي مهاباد باد صاف تا قسمتی ابري است که تا چند روز آینده با افزایش ابر و بارش برف و باران همراه خواهد بود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6412953/هوای-مهاباد-صاف-تا-قسمتی-ابری\nهواي مازندران صاف تا قسمتی ابري در ارتفاعات گاهی همراه با وزش باد گرم نسبتا شدید پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/5989054/هوای-مازندران-صاف-تا-قسمتی-ابری\nهوای ابری پوشش تیم ملی را تغییر داد\nهواي ابري و نسبتا خنک امروز (چهارشنبه) تهران پوشش تیم ملی فوتبال را تغییر داد.\nمنبع : http://bultannews.com/fa/news/529614/هوای-ابری-پوشش-تیم-ملی-را-تغییر-داد\nآسمان مهاباد نیمه ابری تا قسمتی ابری\nآسمان ابري و هواي خنک پیش بینی هواشناسی ،برای 24 ساعت آینده شهرستان مهاباد است.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6266960/آسمان-مهاباد-نیمه-ابری-تا-قسمتی-ابری\nهواي مازندران امروز جمعه ۲۶ آبان صاف تا نیمه ابري پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6325593/هوای-مازندران-صاف-تا-نیمه-ابری\nآسمان امروز مهابادنیمه ابری تا تمام ابری\nدمای هواي مهاباد در روزهای آینده کاهش می یابد.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6427207/آسمان-امروز-مهابادنیمه-ابری-تا-تمام-ابری\nپیش بینی هوای صاف تا قسمتی ابری درآذربایجان شرقی\nمدیرکل هواشناسی استان گفت: هواي صاف تا قسمتی ابري برای آذربایجان شرقی پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6136231/پیش-بینی-هوای-صاف-تا-قسمتی-ابری-درآذربایجان-شرقی\nهوای لرستان امروز قسمتی تا نیمه ابری\nهواي لرستان امروز قسمتی تا نیمه ابري در برخی نقاط همراه با رگبار باران و رعدوبرق (ریزش تگرگ) و وزش باد نسبتا شدید پیش بینی شده است.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6079636/هوای-لرستان-امروز-قسمتی-تا-نیمه-ابری\nهوای لرستان نیمه ابری به تدریج ابری همراه با بارندگی\nمدیرکل مدیریت بحران لرستان نیمه ابري به تدریج ابري همراه با بارندگی گاهی رعدوبرق و وزش باد نسبتا شدید وغبارآلود ازهواي امروز لرستان خبرداد.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6011798/هوای-لرستان-نیمه-ابری-به-تدریج-ابری-همراه-با-بارندگی\nپیش بینی هوای صاف تا قسمتی ابری در آذربایجان شرقی\nمدیرکل هواشناسی استان گفت: هواي صاف تا قسمتی ابري برای استان پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6154067/پیش-بینی-هوای-صاف-تا-قسمتی-ابری-در-آذربایجان-شرقی\nبه یک تور عکاسی از مناطق کمتردیده شده پاريس بروید. این مجموعه، از آرشیو تصاوير شگفت انگیز برگرفته از مجله داخلی فرانسوی، کوت پاريس (cote paris) ساخته شدهادامه مطلب\nمنبع : http://freedanload.com/پاریس-پنهان؛-کشف-و-بازدید-از-مناطق-داخل/\nوضعیت هواي چهارمحال و بختیاری در ۲۴ ساعت آینده، نیمه ابري تا ابري، در بعضی ساعات بارش برف و باران و وزش باد پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6006131/پیش-بینی-وضعیت-هوای-چهارمحال-و-بختیاری\nهوای مهاباد ابری همراه با وزش باد ملایم\nهواي مهاباد ابري و همراه با وزش باد ملایم است که تا چند روز آینده از تراکم ابرها کاسته می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6317363/هوای-مهاباد-ابری-همراه-با-وزش-باد-ملایم\nهوای استان امروز صاف تا قسمتی ابری است\nهواي استان امروز صاف تا قسمتی ابري در بعضی ساعات همراه با وزش باد ملایم است.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6036689/هوای-استان-امروز-صاف-تا-قسمتی-ابری-است\nآسمان مازندران امروز سه شنبه ۲۱ شهریور ماه نیمه ابري گاهی ابري همراه با رگبار پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6239109/هوای-مازندران-نیمه-ابری-گاهی-ابری-همراه-با-رگبار\nسازمان هواشناسی هواي فردای شهر تهران را صاف تا کمی ابري خواهد بود.\nمنبع : http://tn.ai/1533479\nآسمانی صاف تاکمی ابری همراه با وزش باد جو غالب هوای استان\nآسمانی صاف تاکمی ابري همراه با وزش باد ودر بعداز ظهر گاهی وزش باد نسبتا شدید جو غال هواي استان است.\nمنبع : http://iribnews.ir/fa/news/2172797/آسمانی-صاف-تاکمی-ابری-همراه-با-وزش-باد-جو-غالب-هوای-استان\nوضعیت هواي چهارمحال و بختیاری، نیمه ابري تا ابري همراه با بارش پراکنده باران و برف و وزش باد پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6376471/پیش-بینی-وضعیت-هوای-چهارمحال-و-بختیاری\nوضعیت هواي چهارمحال و بختیاری، صاف تا کمی ابري و در بعضی نقاط مه صبحگاهی پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6377605/پیش-بینی-آسمانی-صاف-تا-کمی-ابری\nوضعیت هواي استان چهارمحال و بختیاری تا سه روز آینده، صاف تا کمی ابري همراه با وزش باد پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6275240/پیش-بینی-آسمان-صاف-تا-کمی-ابری\nهواي مازندران امروز جمعه ۲۰ بهمن ماه ابري با افزایش ابر پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6432168/آسمان-مازندران-نیمه-ابری\nوضعیت هواي چهارمحال و بختیاری تا ۲۴ ساعت آینده، صاف تا کمی ابري و گاهی وزش باد نسبتاً شدید پیشپینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6401153/پیش-بینی-آسمان-صاف-تا-کمی-ابری-و-گاهی-وزش-باد\nپیش بینی آسمان صاف تا کمی ابری و ورزش باد\nوضعیت هواي استان چهارمحال و بختیاری تا ۷۲ ساعت آینده، صاف تا کمی ابري، گاهی افزایش ابر و وزش باد پیش بینی می شود.\nمنبع : http://aftabnews.ir/fa/news/515400/پیش-بینی-آسمان-صاف-تا-کمی-ابری-و-ورزش-باد\nوضعیت هواي استان چهارمحال و بختیاری در ۲۴ ساعت آینده، صاف تا کمی ابري، همراه با وزش باد نسبتاً شدید پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6412285/پیش-بینی-آسمانی-صاف-تا-کمی-ابری-و-وزش-باد\nهواي مهاباد صاف تا قسمتی ابري و همراه با وزش باد ملایم است.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6335650/هوای-مهاباد-صاف-تا-قسمتی-ابری\nکلیسای جامع شارتر پاريس +تصاوير به گزارش خبرنگار حوزه اخبار داغ گروه فضای مجازی ملکانه،کلیسای جامع ما شارتر یک کلیسای جامع متعلق به فرانسه در قرون وسطی است که در شارتر، حدود ۸۰ کیلومتر جنوب غربی پاريس قرار دارد. این کلیسا به عنوان یکی از عالی ترین مثال های معماری گوتیک فرانسوی به شمار می رود. کلیسای جامع کنونی در […]\nمنبع : http://molkaneh.com/کلیسای-جامع-شارتر-پاریس-تصاویر/\nتیم فوتبال پرسپولیس تمرین نوبت صبح پنجشنبه را در هواي ابري ورزشگاه دینامو کیف برگزار کرد.\nمنبع : http://mizanonline.ir/fa/news/326116/تمرین-صبح-پنجشنبه-پرسپولیس-در-هوای-ابری-کیف-برگزار-شد\nهوای مازندران نیمه ابری تا ابری همراه با بارندگی پراکنده\nمعاون توسعه و پیش بینی اداره کل هواشناسی مازندران گفت: آسمان مازندران امروز نیمه ابري تا ابري همراه با بارندگی پراکنده پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6356652/هوای-مازندران-نیمه-ابری-تا-ابری-همراه-با-بارندگی-پراکنده\nآخر هفته خُنک ترین شهر کشور کجاست؟\nاحمد وظیفه با بیان اینکه رشت خنک ترین هوا را طی دو روز آینده دارد، اظهار کرد: هواي رشت در روز پنجشنبه، نیمه ابري تا ابري در بعضی ساعات همراه با بارش پراکنده و مه صبحگاهی با بیشینه و کمینه دمای ۲۸ و ۲۱ درجه سانتیگراد پیش بینی می شود. این شهر در روز جمعه کمی ابري، در بعدازظهر نیمه ابري، گاهی همراه با وزش باد با بیشینه و کمینه دمای ۲۷ و ۱۹ درجه سانتیگراد خواهد بود.\nمنبع : http://fardanews.com/fa/news/693134/آخر-هفته-خُنک‌ترین-شهر-کشور-کجاست\nکارشناس هواشناسی گفت:امروز هواي مازندران و گلستان بارانی است و هواي گیلان نیمه ابري پیش بینی می شود.\nتداوم بارش ها در مهاباد\nرئیس اداره هواشناسی شهرستان مهاباد گفت:هواي مهاباد نیمهابري تا تمام ابري همراه با وزش باد وبارش برف و باران پیشبینی میشود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6449961/تداوم-بارش-ها-در-مهاباد\nرئیس پلیس فتا فرماندهی انتظامی استان گیلان از دستگیری عاملان انتشار تصاوير خصوصی شهروندان گیلانی در تلگرام خبر داد.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6022512/-دستگيری-عاملان-انتشار-تصاوير-خصوصي-شهروندان-گیلانی-در-تلگرام\nپیش بینی هوای صاف تانیمه ابری در آذربایجان شرقی\nمدیرکل هواشناسی استان گفت: هواي صاف تانیمه ابري در آذربایجان شرقی پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6148480/پیش-بینی-هوای-صاف-تانیمه-ابری-در-آذربایجان-شرقی\nمنبع : http://parsnews.com/fa/tiny/news-466238\nبا عبور سامانه بارشی وضعیت هواي استان امروز 24 اسفند، صاف تا قسمتی ابري همراه با وزش باد پیش بینی می شود.\nمنبع : http://iribnews.ir/fa/news/1554796/آسمان-امروز-صاف-تا-قسمتی-ابری\nوضعیت هواي چهارمحال و بختیاری در ۲۴ ساعت آینده، قسمتی تا نیمه ابري، گاهی افزایش ابر و وزش باد نسبتاً شدید پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6045806/پیش-بینی-آسمانی-نیمه-ابری-و-وزش-باد\nآسمان مازندران امروز سه شنبه ۱۴ شهریورماه صاف تا قسمتی ابري همراه با رگبار پراکنده پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6231030/هوای-مازندران-صاف-تا-قسمتی-ابری\nآسمان کمی تا نیمه ابري ، گاهی وزش باد ، بارش باران و افزایش ابر پیش بینی هواشناسان برای وضعیت هواي استان سمنان است.\nمنبع : http://iribnews.ir/fa/news/2258384/آسمان-ابری-و-بارانی-در-سمنان-فیلم\nپیش بینی آسمان صاف تا کمی ابری، همراه با وزش باد\nوضعیت هواي استان چهارمحال و بختیاری تا ۷۲ ساعت آینده، صاف تا کمی ابري، همراه با وزش باد پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6231908/پیش-بینی-آسمان-صاف-تا-کمی-ابری-همراه-با-وزش-باد\nپیش بینی آسمان نیمه ابری همراه با وزش باد\nوضعیت هواي چهارمحال و بختیاری طی سه روز آینده، صاف تا کمی ابري و گاهی همراه با وزش باد پیش بینی می شود.\nمنبع : http://yjc.ir/fa/news/6410958/پیش-بینی-آسمان-نیمه-ابری-همراه-با-وزش-باد\nهوای استان در دو روز آینده صاف است\nهواشناسی هواي استان را تا روز چهارشنبه صاف تا کمی ابري و غبار محلی پیش بینی و اعلام کرد.\nمنبع : http://iribnews.ir/fa/news/1532407/هوای-استان-در-دو-روز-آینده-صاف-است\nبسپارم به یاد که\nسلطانی فر تکلیف ۸۰ درصد از بدهی های استقلال پرسپولیس مشخص شد\nهای توقیف شده\nعصبی شبکه های می کنند سلولهای نرون عمومی شبکه های عصبی سلولهای عصبی عصبی عصبی neural neural network عصبی neural network\nسیداحمد خاتمی اگر آمریکا دست از پا خطا کند تل آویو با خاک یکسان می شود\nنقش عدر اثبات\nضرورت جذب سرمایه گذار برای توسعه اشتغال زایی\nتوافق مدافع تیم ملی با استقلالی ها بعد از مذاکره مخفی با شفر\nحاشیه های سومین\nkitty escape action cat game v1 4 2\nانشای ذهنی کوتاه\nپست است دیگر\nصفحه نخست روزنامه های خراسان شمالی هفتم اسفند ماه\nتوضیح سخنگوی وزارت بهداشت درباره ماجرای وزیر پیرمرد بجستانی وزیر تمایلی برای تصدی این پست نداشت\nنتایجی از طلاق\nتلاوت جزء یازدهم قرآن کریم با صدای میرداماد صوت\nتصاویر شهاب حسینی در فیلم آمریکایی شب منتشر شد\nچه غذاهایی موجب چاقی می شوند\nبدترین ح انتظار\nدر گمانه زنی های کابینه به انتخاب بی سروصداترین فرد اکتفا می شود امروز نه دانشجو و نه دانشگاه تعهدی به جامعه احساس نمی کند\nپیش دبستانی برای نوآموزان استثنایی اجباری است\nمعاون وزیر نفت بیش از ۲ میلیارد ۵۷۰ میلیون دلار ارز پتروشیمی در سامانه نیما عرضه شده است\nشکنجه قتل پسربچه 8 ساله توسط مادر دوست پسرش خوراندن مدفوع گربه عکس\nعماد افروغ کتابخانه خود را به خانه مهر رضا ع اهدا کرد\nقیمت قیمت بلیت


چین SHIJIAZHUANG WOODOO TRADE CO.,LTD نمایه شرکت\nShijiazhuang Woodoo یک شرکت پیشرو است که پردازش و تجارت سخت افزار آن یکپارچه است.یکی از کارخانه های ما در Shijiazhuang و دیگری محل Langfang ، استان هبی واقع شده است که در نزدیکی بندر پکن و تیانجین قرار دارد.\nشرکت ما صاحب تعداد زیادی مهندس ارشد و کارگر ماهر است که قادر به ساخت و پردازش بسیار محکم هستند.کارخانه های ما می توانند انواع قالب های پیچیده ای مانند مرگ پیشرفته و ترکیب مرکب را طراحی کنند.\nمحصولات ما به طور گسترده در استخراج گرد و غبار ، سیستم های تهویه ، شومینه ، لوازم خانگی ، سخت افزار ساخت و ساز ، ارتباطات و بسیاری از صنایع دیگر مورد استفاده قرار می گیرد.\nتجهیزات اصلی کارخانه ما: دستگاه پانچ عمومی 16-500 تن و دستگاه کشش عمیق هیدرولیک ، پانچ CNC برج ، ماشین خم کن CNC ، دستگاه برش CNC ، تراش CNC ، چرخ چرخ ، آسیاب ، برش لیزری ، تراش قدرت ، جوش قوس الکتریکی آرگون ، جوشکاری الکترو ، دستگاه جوش گل میخجوش نقطه ای ، جوشکاری قوس محافظ با CO2.\nدر صورت نیاز به شریک در زمینه قطعات فلزی برای مطابقت با نیازهای تولید خاص خود ، Woodoo در خدمت شماست.\nMOQ ما معمولاً 50 قطعه است.\nزمان تحویل حدود 20-30 روز است.\nما کالا را در بندر تیانجینگ حمل می کنیم.\nشرکت ما در شهر Shijiazhuang ، استان هبی ، چین واقع شده است. اگر دوست دارید بازدید کنید ، بسیار استقبال می کنید.\nمحصولات اصلی با کیفیت عالی و قیمت رقابتی؛ همکاری با مشتریان در سراسر جهان و شناختن بازارها. خدمات پس از رضایت بسیار زیاد خواهد بود. در صورت بروز هرگونه مشکل و بازخورد در مدت زمان کوتاهی پاسخ داده می شود.


تیراندازی با کمان قم؛ موفقیت در عین محرومیت\nتوجه عمومی در قم به سمت رشته‌هایی است که یا ماهیت رزمی داشته باشند یا ماهیتی گروهی همراه با آن‌ها باشد. بر همین اساس، فوتسال، کشتی، والیبال، ورزش‌های رزمی، تکواندو و کاراته در زمره پر مخاطب‌ترین رشته‌های ورزشی در قم هستند اما جایگاه کمانداران در کجای این قالب است؟\nکد خبر: ۳۷۶۶۵۷\nتاریخ انتشار: ۲۵ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۵:۰۱ 13 February 2017\nبه گزارش تابناک قم، تصویری که از رشته تیراندازی با کمان در ذهن همه ماست، نشانه‌گیری به سمت دایره‌ای رنگی از راه دور است که شاید جذابیت فوق‌العاده‌ای نداشته باشد. مقایسه رشته‌ای کم افت و خیز مثل تیراندازی با کمان با رشته‌های گروهی و توپی نظیر والیبال و فوتسال، گویای تفاوت اساسی این رشته‌ها با هم است.\nدر این شرایط بدیهی است استقبال عمومی از رشته‌های جذاب‌تر، فعال‌تر و البته اسم و رسم دارتر باشد. تیراندازی با کمان همیشه یک رشته در سایه بوده است.\nنخستین نمایش رؤیایی برای تیراندازی با کمان ایران حدود 2 سال رخ داد. کسب مدال طلای اسماعیل عبادی در کامپوند انفرادی برای تیراندازی با کمان ایران در بازی‌های آسیایی 2014 اینچئون سبب شد نگاه‌ها به تیراندازی با کمان تغییر کند.\nتیراندازی با کمان که همیشه در ورزش ایران حاشیه نشین بود با این مدال خودی نشان داد. تیراندازی با کمان وقتی سر خود را بالاتر گرفت که در همین مسابقه‌ها در کامپوند تیمی، ملی‌پوشان ایران شامل امیر کاظم‌پور، اسماعیل عبادی و مجید قیدی برنز آسیا را کسب کردند. با این 2 مدال البته همه چیز برای تیراندازی با کمان تغییر نکرد. این رشته گرچه امروز در جایگاه بهتری قرار گرفته ، برای مردم همچنان همان رشته بی‌سر و صدا و در سایه است. طبیعی است اوضاع در قم در خوش‌بینانه‌ترین حالت از وضعیت کل کشور بهتر نباشد.\nجایگاه تیراندازی با کمان در قم\nرشته‌های ورزشی محبوب فرآیندی را برای به دست آوردن این محبوبیت طی می‌کنند. در این فرآیند، موفقیت در کسب مدال از میادین مختلف، جذابیت‌های عمومی و در دسترس عموم قرار داشتن، تبلیغات و انعکاس رسانه‌ای، قابلیت جذب همگانی که خود به عواملی نظیر ارزان بودن یک رشته بر می‌گردد از جمله عواملی است که یک رشته را در میان مردم مورد توجه قرار می‌دهد.\nتیراندازی با کمان اما مجموعه‌ای از ضعف‌ها را برای جذب مخاطب در قم دارد. در میان خبرهای ورزشی نه فقط در قم که در سراسر کشور کمتر خبری از تیراندازی با کمان دیده می‌شود. باشگاه‌های ورزشی فعال در این رشته در همه کشور و در نتیجه در قم بسیارکم هستند و نگاه عموم مردم به این رشته، رشته‌ای خاص و حتی لوکس و غیر قابل دسترسی است.\nامکانات سخت‌افزاری در قم\nتیراندازی با کمان در قم به یک سالن سرپوشیده برای تیراندازی در مسافت 18 متر خلاصه می‌شود. مسابقه‌هایی که به طور مقطعی در قم و به مناسبت‌های مختلف برگزار می‌شود در یک سالن تیراندازی به نام خانه تیراندازی با کمان در مجموعه ورزشی 15 خرداد قم به انجام می‌رسد و این سالن نقش کلیدی در توسعه تیراندازی در کمان قم دارد.\nدر بخش فضاهای روباز، تیراندازی با کمان قم هنوز شرایط مشخصی ندارد. تصویری منتشر شده از تسطیح زمینی برای ساخت سایت تیراندازی با کمان در قم نشان می‌دهد اقدام‌هایی در این زمینه در حال انجام است اما واقعیت این است که راه‌اندازی سایت بزرگ تیراندازی با کمان در فضای روباز نیازمند امکانات و بودجه قابل توجهی است که این مهم برای تیراندازی با کمان قم هنوز محقق نشده است.\nقرار است سایت بزرگ تیراندازی با کمان قم با شروع فصل بهار وارد عملیات فنس کشی شود اما وضعیت پوشش این سایت هنوز مشخص نیست. سایت‌های تیراندازی با کمان معمولاً با چمن پوشانده می‌شوند و هیأت تیراندازی با کمان نیز به دنبال این است که شهرداری قم را مجاب کند چمن کاری این فضا را به عهده بگیرد. تیراندازی با کمان رشته‌ای گران است و این مانع مهمی برای جذب عموم مردم به این رشته و علاقه‌مند کردن جوانان به آن است. در شرایطی که خرید وسایل ورزشی وارداتی هر روز دشوارتر از قبل می‌شود تیراندازی با کمان نیز به دلیل وارداتی بودن تجهیزات حرفه‌ای رشته‌ای گران است.\nخرید کمان و تجهیزات تیراندازی بخشی از کار است و بخش دیگر، استفاده از مربی و زمین تمرین مناسب است. برای استفاده از یک زمین تمرین مناسب و بهره‌مندی از یک مربی کارکشته در شهری غیر از قم باید هزینه زیادی پرداخت کرد. به عبارت دیگر نبود مربیان سطح بالای تیراندازی با کمان این نیاز را ایجاد می‌کند که یک ورزشکار برای پیشرفت در این رشته تمرین‌های خود را در تهران دنبال کند و همین موضوع عاملی برای دفع ورزشکار است.\nتیراندازی با کمان آمار ورزشکار چندانی در قم ندارد و تعداد آن‌ها در حالت فعال بعید است از عدد 50 نفر فراتر برود. با این وجود در زمینه رشد و مدال آوری، شرایط این رشته در قم قابل قبول بوده است. ربابه شاه مرادی، کماندار قمی، تنها کمانداری است که به طور رسمی به تیم ملی فراخوانده شده است.\nگرچه شاه مرادی هنوز در هیچ رویداد رسمی آسیایی و جهانی برای تیم ملی به میدان نرفته ، حضور وی در فهرست افراد دعوت شده و تمرین‌های مداوم وی در خارج از قم نشان می‌دهد عزم راسخی برای رسیدن به نفرهای اصلی تیم ملی دارد.\nشاه مرادی در گفت‌وگو با خبرنگار همشهری اظهار کرد: علت این که در تهران تمرین می‌کنم این است که در قم زمین استاندارد برای این منظور وجود ندارد. علت دیگر هم این است که در قم مربی کارکشته و در حد و‌اندازه تیم ملی برای رشته تیراندازی با کمان وجود ندارد و من برای عقب نماندن از سایر مدعیان حضور در تیم ملی باید زیر نظر مربیان طراز اول و در شرایطی استاندارد تمرین کنم. کمانداران قمی در مقاطع خاصی از سال در مسابقه‌های رنکینگ کشور شرکت می‌کنند که در رده‌بندی کمانداران مؤثر است. در مرحله پنجم مسابقه‌های تیراندازی با کمان رنکینگ کشور با حضور 46 کماندار در اصفهان، مهدی عزیزی از قم به مقام دوم رسید و رضا مصباحی دیگر کماندار قمی، به رتبه 29 رسید.\nدر بخش زنان الهام کلامیان حائز رتبه هشتم شد تا عزیزی چهره ویژه تیراندازی با کمان قم باشد. کمانداران قم حضور در مسابقه‌های بین المللی را نیز در کارنامه دارند. در مسابقه‌های بین المللی ارومیه، تیم قم در بخش ریکرو با ترکیب مهرداد نادری، رضا آزادگان و مهدی عزیزی دوم شد و در بخش میکس نیز تیم مهدی عزیزی و ربابه شاهمرادی از قم به مقام دوم دست پیدا کرد. رضا دهپرور، کماندار قمی، در مرحله اول مسابقه‌های تیراندازی با کمان آزاد جوانان کشور به مقام سوم و مدال برنز دست پیدا کرد و این در حالی بود که کسب مدال توسط یک کماندار قمی در رده جوانان در وضعیت فقر امکانات تیراندازی با کمان در قم، این عنوان فوق‌العاده بود.\nمریم و ملیکا طباطبایی نیز 2 خواهر کمان دار قمی هستند که در مقطعی با درخشش در مسابقه‌های کشوری به اردوی استعدادیابی تیم ملی نیز فراخوانده شدند.\nتیراندازی با کمان قم اما منتقدانی نیز دارد.\nاسماعیل علی‌نژاد، ورزشکار مطرح تیراندازی با کمان استان قم که معمولاً در فضای خارج از استان قم مسابقه می‌دهد، پیش از این با انتقاد از وضعیت این رشته در قم گفته بود اگر تعداد ورزشکاران سازمان یافته واقعی این رشته در قم به ۱۰ نفر رسیده باشد به همه کمانداران قم یک کمان مجانی می‌دهد! گرچه این اظهارنظر کمی اغراق آمیز به نظر می‌رسد ، با تأکید بر همه نارسایی‌ها و کارهایی که می‌توانست برای رشد تیراندازی با کمان قم انجام شود و نشد، باید این موضوع را در نظر بگیریم که این رشته از نظر مربی، آموزش و تجهیزات در سطح پایینی قرار دارد و با این شرایط، موفقیت‌های معدود کمان داران قمی را باید به فال نیک گرفت.


A Boy and His Blob v1.0 دانلود بازی پسر بچه و حباب برای اندروید اندروید\nصفحه اصلی / بازی های اندروید / ماجراجویی / A Boy and His Blob v1.0 دانلود بازی پسر بچه و حباب برای اندروید\nA Boy and His Blob v1.0 دانلود بازی پسر بچه و حباب برای اندروید\nA Boy and His Blob بازی جذاب با گیم پلی جدید\n4.39 دلار در گوگل پلی و رایگان در APKTOPS\nA Boy and His Blob یک بازی ماجراجویی بسیار زیبا و اعتیاد اور می باشد که در گوگل پلی با قیمت 4.39 دلار در حال فروش می باشد که به دلیل انتشار نسخه اول بازی فعلا امتیاز و دانلودی ثبت نشده است. ولی این مورد مبنی بر این نمی باشد که بازی بی کیفیت می باشد زیرا اپدیت های گوگل پلی روزانه نمی باشند و باید منتظر اپدیت بعدی گوگل پلی باشیم. این بازی توسط استودیو بازی سازی Majesco Entertainment طراحی شده است.\nدارای گیم پلی بسیار اعتیاد اور\nایتم های مختلف و چالش بر انگیز\nصدای بسیار زیبا و شبیه سازی\nمعرفی بازی A Boy and His Blob\nدر این بازی سرزمین Blobolonia توسط شیطان ها در حال نابودی می باشد که نیازمند کمک می باشد. در این بین است که یک حباب از اسمان به زمین می اید و در ان یک پسر جهت کمک به این سرزمین وارد بازی می شود. که در این بین وظیفه مدیریت حباب و پسر بچه به عهده شما می باشد و که باید با کمک یک دیگر این سرزمین را نجات دهید. در این بازی شما با نابودگرانی رو به رو می شوید که می خواهند این سرزمین را از بین ببرند. شما می توانید جهت کمک از حباب به ان چند لوبیا بدهید که تغییر شکل پیدا کند و از ویژگی های افزوده شده به ان به نفع خود استفاده کنید. این بازی دارای محیط زیبا و گیم پلی اعتیاد اوری می باشد.\nدانلود فایل دیتا - حجم: 435.85 مگابایت


پردرآمدترین مشاغل حال حاضر ایران:\nمعمولا جراح های حرفه ای و سرشناس دو روز در هفته را به عمل جراحی اختصاص می دهند و سایر روزها را در مطب به ویزیت عمل شده ها و افرادی می پردازند که برای جراحی مراجعه میکنند. در آن روز جراحی هم چهار تا پنج فرد در هر روز مورد جراحی قرار می گیرند.\nدیگر تردیدی وجود ندارد که حداقل رقم دریافتی بازیگران مطرح ایران برای بازی در یک فیلم سینمایی یا سریال تلویزیونی کمتر از ۵۰ میلیون تومان نیست. این رقم بسته به ارزش بازیگر برای گیشه و نوع فیلمی که قرار است در آن به ایفای نقش بپردازد گاهی تا ۲۰۰ میلیون تومان هم می رسد. بعضی بازیگرها دست رد به سینه هیچ تهیه کننده و کارگردان و فیلمنامه ای نمیزنند و این چنین است که مثلا امین حیایی و حامد بهداد مردانی برای تمام فصول پرده سینما در طول سال هستند. اگرچه این هم هست که بازیگرها به ویژه اگر مطرح باشند، خرج بالایی هم برای خودنمایی در جامعه دارند. به هر حال نمی شود که ستاره باشی و پرایدسوار شوی یا گوشی موبایل درپیتی دستت بگیری یا لباس هایت برند نباشد یا… همین دیگر، ستاره بودن خرج هم بسیار دارد.\nوضعیت پرداخت دستمزد بازیکنان و مربیان فوتبال در ایران شاید در حد سایر کشورهای مطرح در قاره آسیا نباشد اما بازهم بازیکنان و مربیان طراز اول فوتبال سالانه کمتر از ۴۰۰ میلیون تومان دریافت نمیکنند. این البته منهای پاداش هایی است که در طول فصل به دلایل مختلف دریافت میکنند. بازیکنان سطح اول فوتبال ایران تازه این امکان را هم دارند که با یک یا دو فصل بازی در تیم های عربی پول خوبی به جیب بزنند. علاوه بر این بازیکنان و مربیان فوتبال به دلیل محبوبیت در جامعه معمولا از امتیازهایی برخوردار می شوند که شامل حال سایر اقشار نمی شود. مثلا چه کسی حاضر نیست به یک بازیکن محبوب فوتبال در زمان خرید خودرو تخفیف ویژه بدهد؟ تازه اینکه چیزی نیست، بعضی ها حتی خودرو هم هدیه می دهند!\nمنبع: اختصاصیاخبار روز1393-01-05ایرانپولخواندنی