Nag ar gwenan, gant Daniel Carre : ur pezh mell labour\nPublié le 1/01/17 23:35 -- mis à jour le 00/00/00 00:00\nBrudet eo Daniel Carre evit e labour a zivout oberenn Loeiz Herrieu. Setu embannet gant TIR daou levr gant lizhiri eskemmet etre Loeiz hag e wreg pad ar Brezel Bras. Setu disoc'h un atersadenn hir gantañ :\nABP - Nag ar gwenan ? Perak ho peus dibabet an titl-mañ ?\nDC - Ya, dic'hortoz a-walc'h eo ar seurt titl evit un dastumad lizherioù bet kaset d'ar gêr ag an talbenn ! Dreist-pep-tra a dalbenn ar Brezel Bras pa vezer techet, lies-mat, da vout engortoz a glevet komz a fardoù harozel, a dud é vonet d'an enebour en ur redek, ar vailhonetenn e beg o fuzuilhenn... Buhez en trañcheoù, er fank, get an astuz e pep lec'h, ar razhed... Tud lazhet a vil vern... Skeudennoù maget get al lod vrasañ ac'hanomp, anat eo, goude ar pezh a zo bet pasket deomp, hag a vez atav, koulz er skol hag er vuhez pemdeziek dre ar mediaoù bras.\nRet eo lâret n'eo ket tre aze ar brezel bet bevet get Loeiz Herrieu, 35 blez e 1914, savet e rann ar soudarded kozh, en territoriale... Hag oc'hpenn kement-se, ne oa ket Loeiz forzh douget d'ar brezel «kokoriko», d'an traoù harozel, d'ar pozioù klodus diskleriet àr vez ar re varv. E kontrel : n'eo ket evit asantiñ da gement-se, rak, evel ma el lâr e-unan d'e wreg, plaset mat eo en e gompagnonezh evit gouiet pegen pell e vezer 'vel-se a wirionez pemdez ar brezel; da vihanañ er brezel a vev-eñ. Setu ne vehe ket bet dereat ober get un titl hañval d'ar re a vez kavet plaen evit seurt oberennoù. «Netra nevez» a vehe bet brav, met re dost doc'h hini romant mil vrudet Remarque, «Im Westen nichts Neues». «Ma fempig karet » a vehe bet a-dres ivez : ken lies e kloz e lizher get kement-se... 'Benn ar fin 'zo daet ur soñj arall deomp : lakaat ar gwenan àr wel.\nMa ne gomz ket forzh lies d'e wreg ag ar saout - nebeutoc'h c'hoazh ag ar pemoc'h - e ta ar gwenan, stad e ruskennoù kalz liesoc'h er gaoz. Un dra anat a-walc'h pa en em soñjer : ar gwenan a oa afer an ozhac'h, enor ar peizant a-feson. Brav e oa bout mel er gêr; da zebriñ pe d'en em soagniñ. Met oc'hpenn kement-se a zo a-dreñv an evezh taolet get Loeiz d'al loenedigoù-se : arouezius int e meur a geñver evitañ. Da gentañ ag ar bed parfet bet kroueet get Doue. Ur bed hag a gerzh dalc'hmat àr an tu mat. Er ruskenn e oar pep unan ar pezh en deus d'ober, pelec'h emañ e lec'h ha petra eo e garg evit mad an holl; eno n'eus na tabut, na trouz, na chikan, na... brezel etre ar gwenan. Ar c'hontrel mik ag ar pezh a dremen er bed-ni abalamour da fallantez mabden. Marse eh eus aze un doare da welet ar bed un tammig diaes da gompren hiriv an deiz; diaesoc'h c'hoazh moarvat degemer ar soñj-se vel-se, dibleg-kaer. Erbat eo ankouaat neoazh e oa kalz a dud, 100 vlez 'zo, get ar mem soñj ha gwel; sell «ofisiel» ar gatoliked àr ar bed e oa... Evit an Iliz, ma en doa lezet Doue ar brezel da zonet àr ar bed, e oa just a-walc'h abalamour d'an dud bout disentet, bout klasket c'hoari doc'h o zu hervez reolennoù kontrel da volontez Doue, broudet ma oant get ar fall...\nHag ur arouez arall a gaver c'hoazh dindan ar gwenan : pa arru ar gouiañv, ar fall amzer, en em serront kloz er ruskenn hag e klaskont beviñ kloz àrnezhe o-unan da c'hortoz distro an amzer vat; neuze en em lakaint en-dro da labourat. Ret eo plegiñ d'ar barrad fall amzer peogwir n'heller ket en distreiñ evit gellet gober an treuz. Hag evel-se e wel Loeiz ar brezel ! Evel ur barañtezenn, e gwirionez !... Digoret eo e miz Eost 1914; da c'hortoz ma serro, ma fino ar brezel enta, eo ret dezhe - dezhañ ha d'e bempig karet - ober evel ar gwenan d'ar gouiañv : en em gemer doc'h ar gwellañ evit ma en em gavint holl goude ha ma krogo ar vuhez en-dro evel a-gent. Doc'h e du e ray e zever a sitoian soudardet (ar pezh a vo goulennet getañ ober, na muioc'h na nebeutoc'h; kement-se hep goulenn medalenn ebet, enor ebet peogwir eo e... zever); ne lakay ket e vuhez en arvar ag e berzh e-unan enta. D'e dud er gêr d'en em zerc'hel er mem mod : pas en em lazhiñ é labourat, diwall doc'h o yec'hed hag en em soagniñ, pas magiñ soñjoù du ha kouezhel en dizañspoar, krediñ sonn e vo fin d'an disparti un deiz hag e vleuñvo an eurvad hag ar garantez en-dro...\nABP - 617 lizher war mil en doa kaset da Loeiza a zo bet studiet hag adkavet ganeoc'h : peseurt hentenn ho peus kemeret evit o studiañ ? Aes oa bet da zastum an holl ?\nDC - Moarvat en deus kaset etre 1100 ha 1200 lizher pe kartenn d'e wreg : ur sapre sammad, pa soñjer ! Roet en deus e zoare dezhi ur wezh pep daou zeiz, pep tri deiz da vihanañ. Gouarnet e oant bet pervezh er gêr, renket mat get Loeiza, dre viziad ha blezad, evel ma en doa er goulennet he gwaz geti ober... Bez e c'heller soñjal atav. Marse e oa bet graet un tamm pas dezhe get Loeiz e-unan goude e zistro; kement-se ne ouiomp ket... E 1944, pa oa bet preizhet an ti e oa bet torimellet pep tra e burev Loeiz, strewet e baperioù, kalavet lod kaer anezhe. Aze, hag er pezh a zegouezhas goude get heritaj Loeiz, eo ret gwelet pennkaoz ar fed ma eh eus bet kollet un drederenn anezhe moarvat. Mod-se emañ, ha setu. Get ar pezh a chom neoazh en em gavomp get brasañ dastumad lizherioù savet e brezhoneg e-pad ar Brezel Bras, kement-se a zo sur; din da ouiet atav ! ...\nDre zegouezh eh on en em gavet gete, e gwirionez. En ur gomz get Guénel, mab koshañ Loeiz, e penn kentañ ar blezadoù 1990. Kroget e oan da labourat àr ma danvez tezenn doktorelezh (keñveriiñ danvez karnedoù notennoù Loeiz – am boa diskrivet – ha hini Kammdro an Ankoù ; a-fet istor (gwirvoud, kronologiezh...) ha yezh (gwelet a-dost al labour graet get ar skrivagnour evit tremen ag ur skrid savet en ur yezh pemdeziek a-walc'h d'un oberenn lennegel). Abaoe meur a vlez dija em boa skolmet darempredoù get familh Loeiz; plaen en em gavent get Guénel a oa é chom en Alre. Hag, un deiz, me aet ha goulenn getañ ma n'en doa ket skrivet e dad d'ar gêr e-pad ar brezel... Reiñ a reas din da lenn un « dornadig » lizherioù en doa-eñ lakaet dija a-kostez en ur furchal e lodenn paperioù e dad en em gavet getañ. Doc'htu e welis pegen pinvidik e oa ar vammenn-se evit evit anavout an den Herrieu hag e re (ar pezh na veze ket gwelet tamm ebet e-barzh Kammdro !). Setu-me ha goulenn ma oa lizherioù arall, en tu-all d'an « dornadig » prestet din. Buan, en ur c'houlenn get ar vugale arall hag en ur furchal 'barzh al lodenn ag an dielloù a oa bet fiziet e 1994 (pe 1993) e maner Kernaud (Mellag), en em gavis get meur a gantad !... E 1994 e voe kazimant echu an eost ; fotokopiet em boa al lizherioù hag o embarzhet em urzhiataer a-vuzul ma taent din. En ur ober kement-se e oa sklaer din e oa ret din kemmiñ sujed ma zezenn, ha lakaat da ziazez studi e oa tu aze, en ur vonet pizh get danvez al lizherioù bet kaset get Loeiz d'e re, dizoloiñ personnelezh ha temz spered an den (ar pezh na oa ket bet graet get hini ebet en a-raok) ha kompren ivez e emzalc'h er brezel (chom hep donet d'ar gêr...).\nAnat n'em boa ket labouret evit netra a-raok, hag e c'hellen tenniñ gounid ag an anaoudegezh don a-walc'h em boa gounidet a zanvez ar charnedoù (skrivet àr an talbenn, da vare al lizherioù just a-walc'h), a zanvez Kammdro (em boa bizskrivet ivez), a zielloù an arme e Vincennes, lec'h ma oan bet é furchal meur a wezh ha fotokopiet teuliadoù a bouez (JMO ar rejimant, ar fichennoù Etat Journalier...), ag an notennoù ha skeudennoù em boa kemeret en ur ober, d'am zro, kazimant an ¾ ag an hent graet get Loeiz e-pad ar brezel en ur heuliiñ e notennoù... Ur blezad « koñje-stummiñ » (1994-95) em boa tapet ; setu em boa bet amzer da vonet betek dielloù Penn-ar-Bed, Aodoù-an-Arvor, Il-ha-Gwilun, Mor-Bihan ha levraouegoù (CRBC, levraoueg kêr Roazhon, levraoueg an Oriant, levraoueg Kloerdi bras Gwened...) lec'h ma oa tu lenn kazetennoù evel Kroaz ar Vretoned, le Clocher Breton, Le Nouvelliste de Lorient... Ne oa ket c'hoazh netra ebet en linenn d'an amzer-se !... Get aotre ar familh hag a drugarez d'an degemer karantezus graet din get skipailh maner Kernaud, e tremenis devezhioù arall eno e pas tout dielloù Loeiz fiziet enne ; kavout a ris lizherioù brezel arall (savet get Loeiz pe kaset dezhañ get tud an emsav, da skouer) ha dielloù prisius din-me evit anavout kompagnonezh Loeiz er 88vet RIT : e garned fourrier... En em gavout a raen, da vare an hañv 1995, get ur mell eostad ! Ken fonnus ma oa bet diaesik din « neuial » e-barzh hep en em goll, hep koll ar gwel ag ar pezh a oa ma fall.\nPevar blez goude e tifennis ma zezenn e Roazhon (5.06.1999) : Loeiz Herrieu. Un paysan breton dans la Grande Guerre. Analyse de sa correspondance avec son épouse. Tost 1350 pajennad get an dielloù (sot, pa soñjer!). Savet e voe e brezhoneg met soutenet e galleg, hervez ar reolenn, dirak ur saliad tud (tost 100 den !), ur sadornvezh d'enderv. Degemeret e oa bet ma labour (get ar meneg uhelañ-tout) ; fromus-bras pa oa bet bannet an disoc'h ; dreist-pep-tra doc'h tu re kar Loeiz a oa daet niverusik a-walc'h...\nAn doare da zielfenniñ danvez al lizherioù a zo bet eeun-tre : ne oa ket tu ober mod-all. Penaos e oant bet frammet (penaos e veze digoret, penaos e veze kinniget an doareoù, penaos e veze en em guitaet...), àr betra ha get petra e skrive, implij ar brezhoneg pe ar galleg, petra a veze lâret ha petra na veze ket... Doare ar vuhez kontet (lojeris, boued, pakadoù kaset ha degaset, darvoudoù, tud kejet gete, levrioù lennet...). Soñjoù ha santimantoù (pere, pe mod e vezent degaset, penaos e cheñchent a-hed an amzer...). Teuliadoù dre dem, get is-teuliadoù ispisializet e pep teuliad pennañ ; troc'hiñ pep lizher a dammoù hag embarzhiñ pep tamm (get an deiziad !) en teul a zeree doc'htañ. Adlenn, adreñkiñ, diforc'h ha klask tenn kentelioù goude. Ha monet pelloc'h evit ar pezh a lâre Loeiz ! Ledanaat ar sell evit aesaat ar c'hompren : lenn traoù arall kar da 'm danvez ha da 'm fal : dastumadennoù lizherioù (dreist-pep-tra re soudarded un tammig ... kar da Loeiz hervez an orin, an deskamant, ar garg er brezel...), labourioù bet savet dija àr an tem; kement-se e brezhoneg, e galleg, en alamaneg, e saozneg. Goude e oa bet ret sevel notennoù da zispleg, da sklerijenniñ... Al labour klasel, e gwirionez...\nABP - 23 lizher Loeiza : pelec'h e vefe moaien d'o lenn ? Penaos e oa personelezh gwreg Loeiz Herrieu ?\nDC - Loeiz n'en deus ket gouarnet lizherioù a wreg ; n'int ket bet distroet d'ar gêr. Setu en em gaver forc'het en un tu peogwir n'ho peus etre ho taouarn ken nemet un tu, un hanter ag ar gaoz a zo etreze o daou... Mod-se emañ, setu. A-dreuz respontoù, propozioù Loeiz e c'heller neoazh gouiet lies a-walc'h ar pezh a oa 'barzh lizher Loeiza a zo dindan e selloù pa respont dezhi. Rak evel-se e ra : gouarn a ra al lizher betek ma en do bet amzer da respont dezhañ ; goude e vez bountet en tan, distrujet... Dre ziv wezh e lâr-eñ dezhi ne c'hell ket o gouarn dre ma n'en deus ket lec'h ebet a-feson d'en ober (ar pezh a zo gwir, en ur mod) ; ober a ra eta evel ma ra ar soudarded arall : o loskiñ.\nUn tammig berr – hag aes – eo an arguzenn : Loeiz a bren levrioù, a resev dastumadennoù, hag ar re-se a vez kaset ingal d'ar gêr e pakadoù. Tu a vehe bet ober kement-all get lizherioù Loeiza, hag er gober a ra ur wezhig an amzer. Perak pas en ober plaenoc'h ? Moarvat e kav getañ, evel ar soudarded arall, n'eus ket rezon ebet d'en ober : ar maouezed, evit o gwazed, n'int ket lodek er brezel. Moarvat eo ret soñjal ivez emañ prederiet Loeiz, zoken ma n'eo ket kement-se en dañjer ag e vuhez, get ar pezh en em gavahe get al lizherioù-se ma varvahe, ma arruahe ar gwall getañ ; pe memp ma o c'hollahe : risklet e vehent da gouezhel etre daouarn soudarded arall, lennet get estrañjourion... Ar soudarded – Loeiz e-unan – a zo techet da serrezh razh ar paperioù a chom àr an dachenn, d'o lenn... Gwell eo en em gemer evit ma ne arruo ket kement-all get ar pezh a zo bet skrivet get unan re dost... Distruj al lizher a zo neoazh un tammig evel lazhiñ an hini en deus eñ skrivet (setu perak emañ bet gouarnet ken pervezh ar re bet kaset d'ar gêr get ar soudarded) ; er gouarn en e sakod pe en e sac'h a zo bout bepred tost d'an hini en deus eñ skrivet. Loeiz, eñ, a resev doare ag ar gêr kazimant bemdez !… Da betra en em steurmiñ get ul lizher pa arruo un all, unan « freskoc'h », an deiz goude ? …\nUn ugent « tamm » bennak a lizherioù Loeiza a chom deomp. N'int ket bet embannet ; setu n'eus ket tu o lenn betek bremañ.\nPersonelezh Loeiza n'heller nemet damwelet, damzivinout a-dreuz ar pezh à lâr Loeiz dezhi. Anat eo n'eo ket evit sevel he soñjoù ken uhel evel ma ra he gwaz : poan bras he deus kompren e emzalc'h e-keñver chom hep en em welet keit ha ma pado ar brezel (un diviz emsoñjet ha harpet evitañ ; aheurterezh en e soñj eviti). Moarvat en em laka «izeloc'h» evit Loeiz a-fet soñjoù ha deskamant ; ne gred ket bepred lâret an traoù eeun dezhañ, digor he c'halon, kas trouz dezhañ, sevel goulennoù groñs doc'htañ... Klañv-diglañv e seblant bout a-lies (adalek 1916 atav), met moarvat eh eus aze kentoc'h merc'h ar skuizhder, an dizañspoar a zo kouezhet àrnezhi. Techet e seblant d'en em glemm, da glemmichat, da goll kalon buan a-walc'h : gwir pe … c'hoant da vout frealzet get he Loeiz ? … Ober a ra ar pezh a c'hell evit derc'hel lec'h he gwaz, kement-se a zo serten : en dachenn (labourat, gounit, gwerzhiñ...) hag evit ar pezh a sell Breizh hag ar brezhoneg (skriv, embann, gwerzhiñ levrioù, soursial doc'h aferioù Dihunamb arrastet, kemer perzh e tolpadoù an Union Régionaliste...) C'hoant he deus ober d'ar gwellañ evit koutantiñ Loeiz (ar pakadoù, an amannenn, an argant...). Ur gristenez sonn eo, fidel d'he chredenn ; tuet marse da vout amgredik un tammig (ar pezh n'eo ket Loeiz). Soursi a gemer get ar vugale ha get he zud-kaer. N'en em gav ket en hec'h aes get ar voazined er Gozhkêr (re a … vuhez, re a voulj a zo eno) ha gwel e vehe dezhi bout disafaroc'h.\nABP - Ur paotr kalonek, labourus ken ken oa Loeiz Herrieu. Ha koulskoude n'en em sante ket kalonek a-walc'h evit distreiñ da welet e familh, ha n'eo ket bet morse d'he welet pad ar brezel, o nac'hañ ar permisionoù. Perak ?\nDC - Kalonek, sur. Met pennek-bras ivez ! … Un dibrimidig (non émotif), ur menner (passionné) eo Loeiz. Da lâret eo ne gemer ket diviz ebet diàr ur froudenn ; en em soñjal a ra – lies-mat en e-unan, hep kemer ali get den ebet arall – hag, ur wezh graet e soñj e chom, kousto pe gousto, get ar soñj graet ! … Setu aze unan a berzhioù pennañ personelezh Loeiz Herrieu dizoloet din a-dreuz al lizherioù. Pa ouier an dra-se e komprenner kalz a draoù en e vuhez : Dihunamb dalc'het ken pell en he sav pa n'eus kazimant publik ebet ken evit an dastumadenn ; karnedoù brezel – hag un deizlevr savet diàrnezhe goude – dalc'het ken pervezh (get ar pal testoniiñ) ; al labour evit sevel ar brezhoneg – ha digor dezhañ dor ar skolioù – kaset betek e varv er pennadoù savet, en argant dastumet ; an hent-dall «politikel » dibabet derc'hel da vonet getañ adalek ar blezadoù 1930-35... Ha traoù arall ! Dibaboù diboell kemeret dezhañ e-unan, hep sellet na selaou, hep asantiñ marc'hataat get ar bed é... treiñ. Hep soñjal zoken er re a rank kerzhiñ doc'h e baz-eñ ! Hep goulenn gete mad int prest d'en ober, mar gellont en ober. «Setu penaos e ran-me. Grit eveldon hag e vo mat an traoù» . Un den a zever e oa Loeiz ; un den start evitañ hag evit ar re arall ; paotr ur vuhez eeun hag ur pemdez hep faltazi. E vab Guénel a lâre lies : «Ma zad, hennezh ne oa ket un den evel ar re arall anezhañ». Ar wirionez penn-da-benn.\nDaomp bremañ da afer ar permisionoù. Bezomp sklaer ! Kement-se n'eo ket bet biken nac'het doc'htañ ; eñ eo n'en deus ket james goulennet kaout permision ebet, james goulennet e wir... A bouez ur wezh : e dibenn 1918, pa oa achu ar brezel ; get ar soñj chom er gêr, bout disoudardet en Oriant goude e bermision. Kement-se a vo nac'het, evel ma voe nac'het kazimant holl ar permisionoù «liberable»-se goulennet.\nDistroomp bremañ da «afer» ar permisionoù chomet hep bout goulennet e-pad ar brezel. Ma n'eo ket bet en e-unan oc'h en em zerc'hel evel-se, n'int ket bet niverus ar soudarded ec'h ober an dibab-se. Gouiet a raomp bremañ penaos ha pegoulz eo ganet ar soñj e penn Loeiz, ha penaos en deus dalc'het dezhañ.\nE miz Gouere 1915 e vez roet aotre d'ar soudarded da gaout 4 devezh (mui an amzer d'ober an hent) evit distreiñ davet o re ; kement-se a-raok miz Gwengolo, a-raok an taol bras a lakao fin d'ar brezel, an hini ma vo roet lamm d'an Alamanted - ar gredenn-se a zo get kalz a dud d'ar c'houlz-se. Loeiz a zoug en e garned, d'an 8.07 : « 8. - Er mitin-men é kemérér hanùeu er ré e ven monet permision - 4 dé e rér !!- Bout e zo ré hag e sailh get er joé. Nen dein ket mé neoah rak ne vennan ket guélet 2 huèh disparti er blé paset. Ur véh é ataù rein permisioneu ken ber: lezeuen er basianted...» Perak ne gaver ket kement-mañ e Kammdro ? Un diviz personel eo; un dra na sell ken nemet Loeiz e-unan... Ne ouier ket ma el lâr evel-se ha d'ar mem koulz da Loeiza : un toull bras a zo aze el lizherioù !...\nUn taol bras a vo e miz Gwengolo ; ret e vo neoazh gortoz 3 blez c'hoazh kent ma vo roet lamm d'an Alamanted !… E 1916 e vo votet lezenn ar permisionoù : 7 devezh er gêr (mui devezhioù d'ober an hent) teir gwezh er blez (seul 4 miziad tremenet àr an talbenn). Loeiz, eñ, ne cheñcho ket e soñj a-raok fin ar brezel. Meur a abeg, a zigarez a roa da Loeiza a-hed ar mizioù ; rak adalek Genver 1916 e krog-hi d'en em c'houlenn petra 'zo peogwir ne faot ket dezhañ distreiñ davete :\n- Re ziaes e vo dezhañ beviñ un disparti arall a-zoc'h ar gêr, a-zoc'h e re. Gwir eo eo tener-bras an den, en despet dezhañ bout ken start ha ken mennet, àr dachenn e garantez evit e « bempig karet », e re nesañ. Sur en dehe gouzañvet an disparti. Just kement hag o deus gouzañvet ar re arall a zo daet d'ar gêr ha distroet goude ; kavet o deus neoazh gete e talve ar boan-se bout douget abalamour d'ar pennadig amzer tremenet get o re (en em welet adarre, tañvad karantez, gwelet ar vugale hag ar re gozh...).\n- Ken faezhet e vehe bet d'ar boan, ken digalonekaet, ken didroadet ma en dehe kollet kalon da vat, en dehe en em lezet da vonet get ar brezel, en dehe lakaet e berzonelezh hag e vuhez en dañjer. «An hini a goll kalon er vuhez-mañ a zo parev».\n- Un dra fall e vehe en em welet a-raok ma ne vo ket dijapl, ma ne vo ket evit hejiñ kuit yev ar brezel, yev an dever a zo àr e choug. N'hello ket reiñ tamm karantez ebet d'e wreg na da zen ebet. Gwell eo gortoz get pasianted. Pa zay ar peoc'h e vo bevet hag en em garet biskoazh gwell, biskoazh tommoc'h.\n- Ken hir, ken diaes, ken diakomot eo beajiñ betek ar gêr ha donet en-dro ma touj dirak ar pezh a vehe doc'h er gortoz. Ne arruahe get Loeiza ken nemet un den skuizh, prederiet get ar soñj e vehe ret dezhañ kuitaat dindan berr, distreiñ d'ar vuhez lous.\n- Doue ne savo e zorn (ne lakao fin d'ar brezel sachet get an dud o-unan) ken nemet a pa vo bet paeet an dlee dezhañ. Piv a baeo ? An dud vat, an dud fidel dezhañ, an dud leun a zoujañs evitañ. Penaos e paeint ? En ur blegiñ d'E volontez, en ur chom er brezel da c'houzañv. Ar pezh a vo gouzañvet hep klemm a dalvo atav grasoù evit ar bed arall. Gouzañv get pasianted, setu aze muzul ar wir garantez en amzer a vrezel...\n- Pa vo hiroc'h ar permisionoù e kemero unan ; pa vo en oad da c'houlenn an 3 sizhun a vez roet d'ar beizanted kozh ; da lâret eo e 1919, d'an abretañ...\n- Ma ne c'hell ket ober mod-all (marv pe kleñved grevus unan anezhe), mar bez ret, mar bez goulennet groñs getañ e tay d'ar gêr memes tra. Neuze avat, ma en em gav didroadet goude, ma koll kalon, ma... arru droug getañ en ur zistreiñ d'ar brezel e vo dre o faot-int e vo.\nSetu aze, berniet, rac'h an digarezioù a vo bountet get Loeiza... Kas a ray da vale an dud a zay da lâret dezhañ e rank distreiñ, ar re a glasko diskouez dezhañ e pezh stad en em gav e vaouez (goapaet e vez get an dud-all, kollet eo ha nec'het-bras dirak un emzalc'h n'hell ket kompren). Kas a ray Loeiza hec'h-unan da vale : «Roit peoc'h d'am spered !» Ret e vo dezhi plegiñ ha… gortoz.\nHon eus aze ur skouer ag an doare ma kerzh spered Loeiz. Graet en deus e soñj hag e talc'h dezhañ hep derc'hel kont ag ar bed é treiñ : padout a ra ar brezel hag an disparti, hiraet eo ar permisionoù, aesaet ar beajoù get an tren, dañjer ebet ken àr e vuhez adalek C'hwevrer 1918. Nac'hiñ a ra da Loeiza donet davetañ evit un nebeut devezhioù : aes e vehe bet dezhe en em gavet e Pariz, e ti mignoned dezhe, evit un nebeut devezhioù. Aes-tre e vehe bet ; aesoc'h c'hoazh evit ur serjant-fourrier. Netra d'ober !\nLoeiz a soñj da gentañ ennañ e-unan. N'heller ket lâret emañ tre un den evitañ e-unan (égoïste) : soñjal a ra er re arall, kavout a ra getañ eo ret ober evel-se evit mad ar familh, o mad dezhe-holl. Evitañ eo sklaer an traoù : eñ eo a zo en arvar brasañ (arvar ar brezel, arvar bed lous an talbenn, arvar ha displijadur ar pemdez bevet kevret get tud na blijont ket dezhañ, arvar a goll e « spered » evel ma lâr...) ; ar re arall, er gêr n'o deus kollet ken nemet e vezañs-eñ en o-mesk, ar pezh a zo dister a-walc'h e-keñver ar pezh a rank-eñ gouzañv ; setu perak e c'houlenn gete soñjal ennañ-en da gentañ ; da lâret eo : ober ar pezh a lâr, en em zerc'hel evel ma lâr dezhe.\nABP - Penaos displegan ne oa, war ar dek miliard a lizhiri eskemmet etre ar soudarded war an talbenn hag o familh, ken nebeut e brezhoneg ? Aon, mezh, danjerus e oa evito ?\nDC - Dija n'eus ket bet 10 milliard a lizhiri kaset get ar vrezhonegerion e-pad ar brezel ! … Gwir eo n'eus ket bet kement-se o deus eskemmet en ur yezh arall estroc'h eget ar galleg en arme Frañs. Perak ? Ret e vehe studial an afer, ar pezh n'em eus ket-me graet... Soñjoù am eus, anat deoc'h, met n'int nemet ma soñjoù din-me...\nGwir eo eo bet goulennet a-wezhoù, e rejimantoù 'zo, get ofiserion 'zo skriv d'ar gêr ken 'met e galleg. N'eus ket bet neoazh, din da ouiet atav, lezenn ebet é tifenn groñs-ha-groñs (dindan poan a gastiz) doc'h an holl dud soudardet ober get ur yezh arall en o lizherioù. Lod o deus graet, kalz pe bihan ; Euskariz, Okitaniz da skouer. Bretoned ivez. Ar pezh a zo, get Loeiz ha Loeiza eo dishañval an traoù dre ma ne skrivont an eil d'egile ken nemet e brezhoneg, koulz lâret !\nNetra drol pa soñjer er pezh eo ar Barzh-Labourer e 1914 : gouestlet en deus e vuhez da Vreizh ha d'ar brezhoneg, arouez pennañ, hervezañ, ag ar vreizhadelezh evel ma wel-eñ an afer-se. Herrieu n'eo ket nag ur peizant a wisk e zilhad barzh d'ar sul, nag ur « Breton d'opérette » kennebeut : e gwirionez e vev an den e galitez a Vreizhad, hag en em zalc'h evel gwir Vreizhad en e sav (a-bezh, evel ma lâr). Loeiza a oar kement-se ; asantet he deus kemer an den-se da bried... Ma ouiont galleg, ma reont get ar galleg eo ar brezhoneg o farlant («Excuse-moi de t'écrire dans une autre langue que la nôtre» ; kentañ lizher kaset d'ar gêr). Skriv ha lenn a reont e brezhoneg, levrioù ha kazetennoù e brezhoneg a zo er gêr... Lojik-tre eo o gwelet é terc'hel get ar mem yezh ur wezh dispartiet an eil doc'h egile. Un emzalc'h kazi otomatek eo.\nD'ar vrezhonegerion arall bremañ. Niverus e vint é lakaat ur bomm bennak e brezhoneg e-kreiz o c'haoz e galleg ; a-wezhoù zoken evit dislâret ar pezh a zaont a skriv e galleg (… Tout va bien, diaes eo neoazh. Je ne manque de rien...). Perak n'int ket bet niverusoc'h ? Perak n'eus ket bet muioc'h ec'h ober penn-da-benn get ar brezhoneg ?\n- Desket o doa skriv ha lenn er skol ; hag ar skol a oa penn-da-benn e galleg. Setu e oa aze un doare otomatism, un doare refleks : skriv = galleg.\n- Evit al lod vrasañ anezhe e oa stag ar brezhoneg doc'h ar vuhez tremenet. Evit bout doc'h an amzer, sellet davet ar bed da zonet e oa ret en em dreiñ davet ar galleg, ha setu. Implij ar galleg – mem galleg saout ! - a oa diskouez e oad « à la page ». Arabat ankouat pegen uhel brizet e oa ar galleg dre ar bed a-bezh 100 vlez 'zo ! … Hag ur wezh distroet ag ar brezel o do kalz a wazed en em droet krenn davet ar galleg ; ma talc'hint d'ober get ar brezhoneg get ar re a yaent dezhe e brezhoneg a-gent, en em ziskouezint a-enep d'ar yezh « kozh » pa vo kaoz a sevel ar vugale. Unan a ma zadoù-kozh, 20 vlez e 1914, a lâras er gêr pa voe skolaet e verc'h goshañ (ma mamm) e 1929 e oa oc'hpenn mall paoueziñ get ar brezhoneg evel parlant nemetañ e-ser buhez an tiad ; ar pezh a oa bet graet, en despet da vezañs e vamm-gaer (ganet e 1863) en o-ser na ouie tamm galleg ebet... Oc'hpenn ur soudard ne oa ket bet e stad da ziskleri e santimantoù, e soñjoù d'e re : re verr e oa ar galleg desket dezhañ er skol ! Hag ur wezh kuitatet ar skol n'en doa ket bet forzh a zigarez d'ober get ar yezh-se ; da vihanañ pas evit komz get ar re a oa tost d'e galon... Goulenn get unan bennak barrekoc'h skriv evitañ ? Biken ! Sekredoù ar galon na vezont ket bannet en avel... Forc'het en em gavas an dud-se, ha kement-se o dougas c'hoazh muioc'h da enebiñ doc'h an tamm brezhoneg gast-se. Mezh ha santimant bout tapet, bac'het en o c'hoantoù en despet dezhe. An dud-se a zo bet gloazet...\n- En em gavet a rae ar soudarded pell ag ar gevredigezh, ag an endro ma oa staget ar brezhoneg doc'hte. En despet ma raent get ar brezhoneg etreze c'hoazh, ar bed a-dreiste (an ofiserion, an urzhioù) hag en-dro dezhe (mesket e oa bet an dud er rejimantoù adalek 1915) a yae e galleg.\n- An doare beviñ nevez, sevenadur an araog, a vo goveliet en ur galleg ispisial (le sabir des tranchées) ha nepas e brezhoneg ; e kontrel : ar vrezhonegerion a zegemero en o yezh ar gerioù sabirek-se...\n- Klevet a rer lod tud é lâret : «Ya, met an dud ne ouient ket skriv e brezhoneg. N'o doa ket desket ar feson da skriv». Tamall an « ortograf » a zo aes... N'eus nemet sellet penaos e veze skrivet ar gerioù galleg get ar braz ag ar soudarded bet e-pad 3 pe pevar blez hepken er skol hag e weler pegen diblaen, pegen berr eo o e barregezh àr an dachenn-se e-keñver ar galleg ! ... Skriv brezhoneg ne oa ket diaes tamm ebet : implij a rer an hevelep lizherennoù ; trawalc'h e vehe bet ober gete evit lakaat ar gerioù àr ar paper evel ma en deus graet meur a saver sonennoù pe kontadennoù àr o c'haieroù. Ar c'hoant a vanke, setu.\nUr sapre gloaz a zo aze, en afer yezh-se. Ret eo soñjal e oa tud soudardet na ouient ket skriv anezhe, na vestronient ket forzh-kaer ar galleg. Pa gasent o doere d'ar vaouez chomet er gêr e oa ret dezhe bout ur brezhonegour katapl da skriv e galleg ar pezh a lârent e brezhoneg a oa da lakaat àr ar paper ; ha kement-se en ur ouiet mat e vehe bet ret d'ar vaouez kaout unan bennak arall (unan ag ar vugale marse) da lâret dezhi e brezhoneg ar pezh a oa bet lakaet e galleg ! Piv en dehe diskarget e galon, lâret e soñjoù pa oa ret tremen dre gement a dud arall ?... Kement-se a zo kaoz ma vez kavet kement a lizherioù goulle, savet get frazennoù bet desket er skol... Kement-se a zo bet kaoz ivez, moarvat, da gement a dud bout klañv ha fall a-hed o buhez goude : n'int ket bet james barrek da lâret ar pezh o dehe karet, ranket lâret an eil d'egile.\nLoeiz ha Loeiza a oa Bretoned desket un tamm ; daremprediñ a raent tud desket, bourc'hizion an emsav. Ag ar bobl e oant memes tra, bet desavet e tiadoù na paour-tre na pitaot-bras, é veviñ atav àr ar maez hag atav hervez reolennoù ha fesonioù « onest » ar maezoù. N'eus ket bet a skoilh ar skriv etreze. Abalamour da gement-se, abalamour ma o deus gellet digor o c'halon an eil d'egile hag eskemm o soñjoù e c'heller gwelet al lizherioù daet deomp evel ur gwir teñzor. Pec'hed eo eo kollet an hanter ag ar gaoz ! ...\nLoeiz Herrieu dans la Grande guerre. Conférence-dédicace de Daniel Carré à Vannes le 16 décembre par La Rédaction le 14/12/2016


Pajenn:Koñchennoù eus Bro ar Ster Aon.djvu/265 - Wikimammenn\nPajenn:Koñchennoù eus Bro ar Ster Aon.djvu/265\nlavaras da Rozenn : « Kenta tra a reot warc’hoaz vintin, goude sin ar groaz, a gendalc’hot da ober e-pad an deiz. »\nMont a ra Rozenn da gousket hep soñjal nemeur er c’homzou-se. Antronoz-vintin, kerkent ha ma voe dihunet, e lakaas sin ar groaz benniget en he c’herc’henn en eur lavarout : « Va Doue, me a ro d’eoc’h va c’halon… » En he c’hichen e oa lien d’ober hivizou. Kemerout a ra eur walenn d’e vuzulia. Mat, e-doug an deiz e vuzulias hag e vuzulias, ha lien ha lien a dremene dre he daouarn, kement ha kement ma ne ouie ken e pelec’h e c’horren. Leunia an eure he zi eus traon da grec’h, ken na chomas ket eun toull goullo. Pinvidik e voe, e c’hellit kredi, hag e kement lec’h e redas ar vrud eus ar seurt burzud.\nMari-Jan a geuzie, na petra ’ta ! « M’am bije gouezet, » emezi, « na mat em bije digemeret ar baourez-se ! O ! ma teufe eur wech-all, n’eo ket me he c’hasfe kuit, evel eur giez, diwar va zro, e-giz ma ris derc’hent dec’h ! » Eur miz goude, setu ar baourez adarre e-tal toull-dor Mari-Jan. « Deuit tre ’ta, paourez an Aotrou Doue, » eme houmañ. Hag a bep seurt traou a roas d’ar baourez en deiz-se.\n« Ho trugarekaat, » eme ar glaskerez-voued. « Kenta tra a reot warc’hoaz-vintin a gendalc’hot da ober e-pad an deiz. »\n« Alo ! » eme Vari-Jan, « setu me pinvidik bremañ. Furoc’h e vezin eget Rozenn an ti-all avat ! Me a zo o vont da lakaat va yalc’h dindan va fenn-wele ha, kentiz dihunet warc’hoaz, e krogin da gonta arc’hant. Na konta a rin-me ! »\nHuñvreal a eure en he arc’hant da zont. « Gokoogog !… » eme ar c’hilhog, ha Mari-Jan a zo dihun. Emañ-hi o vont da dapout he yalc'h. Hogen kerkent e lammas eur c’hoanenn war he chot hag he sunas betek ar gwad. Mari-Jan a gravinas da gas an debron kuit, hag e krabiñsas, hag e kignas, ken e teuas he chot da wada…\nKentel : Grit vad d’ar paour evit plijout da Zoue ha n’eo ket evit kaout arc’hant an hini eo…\n« Mat, va Zad, tostait ouz taol bremañ, » eme ar vamm. « Dister eo ar geusteurenn, avat, met a galon vat eo roet d’eoc’h. »\n« Ho trugarekaat. Met morse ne bredimp e lec’h-all kerkoulz ha ma raimp amañ. »\nHa seu an tad Goulc’hen o lavarout ar Benedicite. Holl e krogont a-zevri gant ar pred : digor e oa ar c’halonou evit\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Koñchennoù_eus_Bro_ar_Ster_Aon.djvu/265&oldid=149643 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 7 C'hwe 2019, da 22:02.


kuitaat - Wikeriadur\nkuitaat /kɥiˈtɑːt/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : kuitaet) (displegadur)\n(Kuitaat un den) : mont diouzh unan bennak, mont digant unan bennak, kimiadiñ :\nGlac'harus e oa planedenn ar baotred yaouank-se a veze ret dezho kuitaat o zud hag o farrezioù, da vont d'ur vro na anavezent tamm, e-lec'h ma ne c'hellent roiñ ger ebet da intent ha ma vezent kemeret evit divroidi diwezhat ha gros. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 9.)\n(Kuitaat un dra) : mont diouzh ul lec'h bennak\n[...], evel pa he dije keun o kuitât disheol ar gwe a zave a bep tu d'ei, [...]. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 127.)\n- [...]. Gwelout a rez ez on erru fall ha 'benn un nebeud amzer ez an da guitaat ar bed-mañ, [...]. — (Marsel Klerg, Faltazi an amzerioù kent, Mouladurioù Hor Yezh, 1999, p. 22.)\nKuitaat diouzh ar gêr (ral)\nA-raok kuitaat diouzh ar gêr e lavaras d'e vamm ha d'e dad lakaat evezh na c'hoarvezje droug ebet gant e bried karet. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 14.)\ngalleg : quitter (fr)\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=kuitaat&oldid=187226 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 11 Kzu 2014, da 08:20.


Biñsaskell - Wikipedia\nUn "Eurocopter AS350" eus Morlu Aostralia.\nBiñsaskelloù Bell UH-1 Iroquois "Huey" o pradañ e-kerzh brezel Vietnam.\nUr viñsaskell zo un aerlestr hag a ya war-raok dre un askell e stumm ur viñs lec'hiet a-us dezhañ. Alies e vez ivez un askell-dro vihanoc'h, war he c'hostez, e penn al lost. Pradañ ha dibradañ a-serzh a ra ar biñsaskelloù, ha gallout a reont chom diloc'h en oabl diouzh ezhomm.\nIstor ar biñsaskelloù a grog e penn kentañ an XXvet kantved mes siouloc'h ez eo an araokadurioù evit re ar c'hirri-nij. Ul lamm war-raok bras a vezo e-pad brezel Vietnam. Ar c'hentañ gwech eo ma weler un implij ken bras anezho (biñsakelloù doare "Huey" dreist-holl) gant turbokefluskerioù lakaet ouzhpenn. Arakaodennoù bras a zegasas kement-se ha diwar neuze e voe ledanaet a-galz implij ar biñsaskelloù koulz war an tachennoù sivil ha war ar re soudardel.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Biñsaskell&oldid=1877110 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 27 Mae 2020, da 20:51.


Pajenn:Imitation ar Verc’hes Vari.djvu/317 - Wikimammenn\nPajenn:Imitation ar Verc’hes Vari.djvu/317\nmæs bolontes Doue, ha n’he c’harit-hu qet muioc’h ? Ho carantes evit an dud a gollit, ne voa qet, martese, reglet mad aoualc’h ; re attachet e zoac’h outho. Ho taëlou, pere a so qer c’huëro ha pere ne cessont da redec, a zisques er vad ho c’harac’h re.\nE deis ar maro, ar galon a hirvoud, evit guir, an daoulagad a scuil daëlou. Falvezout a rêr gouscoude ar pes a falves da Zoue ; ar sonch eus ar volontes-se a Zoue pehini en em\n(a) Hebr. 1. 12.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Imitation_ar_Verc’hes_Vari.djvu/317&oldid=113370 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 2 Gen 2018, da 10:32.


Skol-Hañv 2014 - KEAV\n6-12 a viz Gouere\n13-19 a viz Gouere\nDiwallit ! N'eus plas ebet ken nag evit ar sizhun gentañ nag evit an eil !\nPetra vo graet gant KEAV - Staj-hañv\nRenket hag aozet e vez ar c’hentelioù-se diouzh live ar stajidi. Dre testennoù pe c’hoarioù e vez studiet brezhoneg : ar c’heriaoueg, ar yezhadur hag an distagadur diouzh dioare pep kelenner. Lakat mod pe vod ar skolidi da gaozeal diouzh o live eo ar pal.\nAn dud ne ouzont ket kompren pe kaozeal aezet tre ha mat eo o fal en unan eus ar c’hentelioù-se.\nPemp strollad a vo. Strolladoù al live uhelañ a zere mat-tre d’an dud a oar komz, kompren ha skrivañ mat brezhoneg.\n>> Evit gouzout hiroc'h, klikit amañ\n>> DIWALLIT ! Evit ar SIZHUN GENTAÑ, n'eus plas ebet ken, klozet eo an enskrivadurioù, Lakait hoc'h anv en eil sizhun (13-19 a viz Gouere). evit lenn hiroc'h diwar-benn ar sizhun gentañ (6-12 a viz Gouere), klikit amañ\n>> evit lenn hiroc'h diwar ar SIZHUN 2 (13-19 a viz Gouere), klikit amañ\nPrantadoù labour a bedagogiezh a vo aozet e-pad ar staj evit an danvez skolaerien/kelenerien.\nAn danvez skolaerien/kelennerien a vo e staj KEAV ne vezint ket laket en ur strollad ispisial : pep hini nê a vo en ur strollad diouzh e live. Ar re a oar mat-tre kompren, komz ha skrivañ brezhoneg a c’hallo, ma karont, mont en ur rummad war un danvez…\nPrantadoù labour war ar bedagogiezh a vo aozet e mareoù ma ne vo kentel ebet, e mareou ma vo kinniget c’hoarierezh diret.\n4 . Ar vugale\nDegemeret e vez bugale e staj KEAV. Ne vez ket degemeret bugale a vefe o-unan avat : graet e vez war-dro bugale ar stajidi e-pad ar c’hentelioù gant m’o defe un oad zo.\nDegemeret e vez ar vugale a zo etre 6 vloaz ha 14 vloaz en un doare en div sizhun hag ar re a zo etre 3 bloaz ha 6 vloaz en un doare all, met en eil sizhun nemetken\n4 . 1 . Ar vugale a zo etre 6 vloaz ha 14 vloaz\nDegemeret e vez ar vugale a zo etre 6 vloaz ha 14 vloaz en ur « ALSH » (Accueil Loisirs Sans Hébergement e galleg) a reont «kreizenn ar vugale» diouti. Digor eo an "ALSH" etre 9e ha 5e evit an obererezhioù gant un diwallerezh adalek 8e30 ha betek 5e 30 d'an noz. Evit pred kreisteiz e chom ar vugale dindan kiriegezh ar "greizenn" evit ma yafent war-raok gant ar brezhoneg ouzh taol ha krouiñ ur spered a-stroll etre ar vugale, hag etre ar vonitourien hag ar vugale.Da goan e c'hall ar vugale bezañ gant o zud ha lakaat ar pezh o deus desket e pleustr.\nDizale e c'hallor gouzout dre ar munud ar pezh a vo graet er rummad-mañ\n4 2 . Ar vugale etre 3 vloaz ha 6 vloaz\nNe vez ket degemeret ar vugale yaouankoc’h eget 6 vloaz e gwirionez (ar reolennoù degemer a zo disheñvel), ne vez aozet netra ispisial, met ur rummad ez eus hag a zegemer an dud gant o bugale etre 3 ha 6 vloaz : « Brezhoneg er familhoù ». An dud a rank gouzout an elfennou diazez eus ar brezhoneg evel evit forzh peseurt strollad e staj KEAV hag ar bugel gouzout un disterañ ivez...\nAr gerent a ranko, ober war-dro o bugel pe o bugale a-hed an devezh met degemeret e vez ar vugale er c’hentelioù evit kemer perzh enne. Evit gouzout hiroc’h, sellit ouzh ar rummad « Brezhoneg er familhoù » er rann « Ar c’hentelioù war temoù, war un danvez »\n5 . Ar brezhoneg er familhoù\nUr rummad kentelioù a zegemer tud gant o bugale oadet etre 3 ha 5 bloaz da bleustriñ war ar vuhez ordin e brezhoneg. an dud a rank gouzout un tammig ar brezhoneg hag ar vugale un tammig bihan memestra. An dud n’o deus ket a vugale c’hoazh met a zo e soñj kaout dioute ha desevel anezhe e brezhoneg a vo degemeret ivez.\nSellit ouzh ar pennad diwar-benn « Ar brezhoneg er familhoù » e lodenn « ar c’henteliou e rummadoù war un tem »\n6 . An oberezhioù, ar c’hoarierezhioù e-maez ar c’hentelioù\ngoude pemp eur (hervez an deizioù), pourmenadennoù, ober sport, mont da welet tud eus ar vro, kemer perzh e kaozeadennoù, e c’hoarioù, e stalioù-labour a bep seurt, sellet ouzh filmoù…\npezh-stag da bellgargañ:\nFOLLENN_ENSKRIVAN_2014.pdf (897 Downloads)\nKEAV-Pleg-Dibleg_1.pdf (809 Downloads)


Journal de Renaud Camus, mardi 29 mars 2016\ncréée le mercredi 30 mars 2016, 21 h 27\nmodifiée le mercredi 30 mars 2016, 21 h 37Plieux, mardi 29 mars 2016, une heure et demie du matin. Les maçons ont déjà restauré pour moitié les coussièges qui devaient l’être, au troisième et au ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~ l’avais imaginé, car ~~~ ~~~ ~~’~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ siège ~~~~~~~~~~~ ~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~ : ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, en profondeur, tout ~~’~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~-~~~~~~~. ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ en revêtent un ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~, ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ habitées.\nCelle ~~~ ~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~. ~~~~~~ du bas, ~~~ ~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~, ~~~-~~~~~~~ de la voûte ~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~. ~~~ ~~~~~ il devient très ~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~. ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~. ~~~ n’engage à rien ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~~~~~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~-~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~-~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~ ; ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ accomplis ne sont ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ; ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ “~~~~~~~ ~~~~~~~~~~”, ~~~~~~ ~~~~~~~ les Monuments historiques. ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~-~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ la somme empruntée, ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~-~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~-~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~-~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ — ~~~ ~~~ ~~~~~~ même pas d’une ~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~~, ~~~~~~~’~~~ ~~’~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ escalier très casse-cou.\nDes ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~. ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~.\nvoir l’entrée du mardi 29 mars 2016 dans Le Jour ni l’Heure◎


Ger an deiz #12 – Stefan Carpentier\nGer an deiz #12\nSellit ‘ta! Pell zo ne oa ket bet lakaet ur ger-an-deiz amañ. Lod a soñjo em eus dibabet « kounnar » da heul mouezhiadeg disul diwezhañ… e c’hallfe bezañ. Penaos ne c’hallfen ket bezañ e kounnar pa welan da betra en deus talvezet an adreizh tiriadel? Penaos ne c’hallfen ket bezañ e kounnar pa welan pegen toc’hor eo an demokratelezh, pegen klañvus eo bed an arc’hant bras, pegen klañv eo hon bed e meur a zoare? Penaos chom seder dirak tud ha koadeier o kouezhañ abalamour d’hon follentez? Penaos chom drant pa ouzomp e vo tennet traezh e Breizh evit mont d’ober betoñs e n’onn ket pelec’h?\nKrog eo ar gounnar ennon. Ur seurt kounnar all zo ivez: ur gounnar skrivañ, ur gounnar deskiñ, ur gounnar kanañ, ur gounnar barzhonegañ… Ya, c’hem UR seurt am boa skrivet? Lakaomp e c’hallfemp strollañ an holl re-se en unan hepken: ar gounnar bevañ. Ac’hanta! Ne vefe ket titl ur film?\nAuteur StefanPublié le 8 décembre 2015 Format CitationCatégories Brezhoneg, Ger an deiz, Non classé\nPrécédent Article précédent : Pouce Pouce\nSuivant Article suivant : Ar bleiz a felle dezhañ cheñch liv


Er hombat spirituel/Chapistre 10 - Wikimammenn\nEr hombat spirituel/Chapistre 10\n◄ Ag un dra aral necessær d’en antandemant eit hanàouit er peh e zou profitaplan. A exercice er volanté hac ag er fin e teliamp hur bout én hun ol actioneu interior hac exterior. Considerationeu peré e èll douguein er volanté de gârein hemp quin er peh e vènn en eutru Doué. ►\nA exercice er volanté hac ag er fin e teliamp hur bout én hun ol actioneu interior hac exterior.\nGOUDÉ en dout corriget sieu en antandemant, necessær é corrigein ré er volanté, a celfin ma um hroei doh volanté Doué, én ur ober renonci d’hé inclinationeu prope.\nRemerquet enta penaus nen dé quet erhoalh vennein, na gober memb er peh e zou agréaplan de Zoué, mæs ret é opèn vennein ha gober quement-cé dré é hræce ha dré en desir de bligein dehou. Én dra man é surtout hun nés de combattal einep d’en natur perpet quen nannec de blijadur ma clasque hé grâd é quement tra zou ol, ha guéhavé én treu spirituel mui eveit én treu aral, ha m’um goutante èl-cé hi memb hemp scrupul, rac haval é gueti nen dès drouc er bet én hai. A vazé, a pen dé question quemer er sourci ag un œvre mat benac, en hum zougamp dehou quenteh, non-pas én intantion hemp quin d’aboeissein de Zoué, mæs a balamor d’ur certein plijadur e gavamp guéhavé é hober en treu e gommande Doué deomp.\nSel trompussoh é en dra-zé m’éma er peh e gâramp hac er peh e zesiramp er guellan tra a nehou é hunan. Piue e grédehai penaus en amour prope, carguet a sieu él m’éma, hun solite d’en hum rein de Zoué, ha penaus en ur zesirein possedein Doué, é léh sellet doh é hloér ha doh accomplissemant é volanté, éma dohomp é sellamp liés, ha bout éma doh Doué e teli sellet er ré er hâr, er ré er hlasque, hac e ra profession a viret é lezen ? Aveit evehat doh un dra quen dangerus, hac aveit ne chongehemp vennein na gober nitra meit dré inspiration er Speret-santei ha guet un intantion pur d’inourein en hani e venn bout non-pas hemp quin er pen quetan, mæs hoah er fin deuéhan a hun ol actioneu ; chetu er peh e zou ret pratiquein.\nA pe um bresante un occasion d’ober un œvre mat benac, ne laosquamp quet hur halon d’en desirein ha d’er hârein, meit goudé hur bout sàuet hun isprit drema Doué, eveit gouïet a ean e zou é volanté ma vou ni er groei, hac examinein a ni e zesir er gober hemp quin ræson meit rac m’éma agréable dehou. Ér fæçon zé hun volanté avertissét ha reglet dré hani en eutru Doué, en hum zougou de gârein er peh e gâr, hemp quin eveit é hloër ha gober é volanté : ret é hum gomportein ér memb fæçon-zé én treu ne venn quet en eutru Doué : rac é rauc ou lezel, ret é tout ur sorte seüel hun speret dremaha zou eit hanàouét é volanté hac eit bout assuret é ellehemp pligein dehou doh ou lezel.\nMæs un dra vat é remerquein penaus ne zizoler quet quen æs troyelleu en natur corromplet, pehani édan zigaréieu bahus en hum glasque perpet hi memb hac e ra d’emp credein n’hun nès quin intantion én hun ol œvreu meit d’ober un dra benac agréable de Zoué. Chetu perac a pe guemeramp sourci ag un dra benac, pé a be bellamp un dra benac dohomp, guet en intantion hemp quin d’hun goutantein, é chongeamb penaus n’en hum gomportamp ér fæçon-zé meit guet en desir de bligein de Zoué, pé dré zougeance a zispligein dehou. Er guellan remed doh en drouc-zé e gonsiste ér burtæt a galon e zeli ou devout er ré e hum ingage ér hombat spirituel.\nEr fæçon d’ober usage ag ur remæd quer puissant, é gober hun possible quent commance action er bet, de zistrugein én omp tout er ræsonieu e ellehai donnet a hun natur hac a hun fantasi, eveit ne gârehemp ha ne gâssehemp nitra meit a balamor de Zoué. Ma ne santamp quet perpet ér momant el lusque-zé a volanté Doué, ol ér peh e ramp ha drès peb tra ér peh e zesiramp, hac é mar a œvre peré e basse buan, groamp hun possible d’er bihannan ma um gavei guet guirioné partout, ha ma conservehemp ér fond a hun inean ur veritable desir de bligein de Zouè hemp quin. Mæs én actioneu peré e bâd pèl amzer, n’en dé quet assès temp hur bout en intantion-zé, ret é hé reneuéein liès ha hé antretenein én hé furtæt hac én hé zuemdér ; hemp en dra-zé én danger bras vehemp de vout dallet guet en amour prope pehani en dès custum d’hun chalmein dré ma ra, é quement tra zou ol, er bréferance d’en treu crouéet quentoh eveit d’er Hrouéour ; èl-cé é berr amzer ha quasi hemp gout é changeamb a intantion ha laquad e ramp hun chonge guet un dra aral.\nUn dein honest, mæs pehani nen dé quet forh sourcius de hum zerhel ar é hoard, e gommance ordinæremant é labour guet en intantion hemp quin de bligein de Zoué, mæs goudé ean e lausq er gloër de ouni ar nehou a nebedigueu hac hemp perdér ; de laret é, é leh ne chongé quent meit a ober volanté Doué, nen dès quin plijadur breman meit en hani e gav én é labour, ha ne séel meit doh en avantage hac er gloër e èll tennein a nehou.\nEn amzér ma chonge donnet guellan de bèn a é dreu, mar mir Doué doh-t’hou a gontinuein er peh en dès commancet, pé dré glinvet, pé drè un ampêchemant benac aral, ean e guemer anquin hac e vurmur gùeh einep de hannan, gùeh einep de hannont ha guéhavé einep de Zoué memb. Dréno é uéler splan penaus é intantion nen dé quet eane, hac é té a oal du ; rac en nemp e ra èl ma lar græce Doué dehou ha guet intantion de bligein de Zoué hemp quin, nen dé quet douguet aveit un dra drès un aral, ha mar desir un dra benac, ne glasq en devout ean meit ér fæçon hac én amzer ma pligeou guet Doué ; perpet tranquil ha coutant, ean e receu guet aboeissance hac a volantè vat tout er peh e arriue guetou a berh Doué, rac ne venn meit un dra pehani e zou gober volanté Doué.\nChongeèt enta peb-unan a ober é ol actioneu aveit ur fin quen nobl ha quen excellant. Hac én disposition interior é péhani é ma, mar hum sante guéhavé douguet d’ober œvreu mat eveit hum hoarantein dréno doh er poénieu ag eh ihuern pé eveit melitein er bonheur ag en Ean, ean e èll hoah en devout eveit fin aboeissein de Zoué pehani e venn ma vou gouniet en Ean, ha dihoallet doh en ihuern. Ne fehé quet bout credet peh quer bras é er vertu ag en intantion-zé, pen dé guir penaus en distéran action, deusto peh quen izel é, a pe vé neoah groeit agren aveit Doué, é tal gùel hilleih eveit réral groeit guet un intantion aral, a bout é mant forh vat dré ou nature hac é vélitant memb recoupanse. Dré er pèn-regl-zè, un alezon forh distér reit d’ur peur eveit gloër en eutru Doué hemp quin, e zou hemp comparage agréaploh dehou eveit pen dehé quitteit un dén madeu bras a gaus d’ur fin aral, hac é vehai bet memb douguet d’ou diover dré en esperance a vadeu en Ean, deusto arlerh tout é ma dign en intantion-zé de vout mêlet, ha ma velite bout heliet.\nEr pratique-zé quer santel de hober ol hun actioneu eveit pligein de Zoué hemp quin, e vou, haval guenemp, un tamic diæs de gommance ; mæs guet en amzer, é tei de vout æs hac agréable memb, mar hum accustumamp de glasq en eutru Doué a greis hur halon, mar huannadamp hemp cess ar é lerh èl arlerh hun ol vat hac hun ol eurustet pehani e velite a nehou é hunan bout clasquet, istimet ha câret guet en ol drest quement tra zou ol : sel mui ma talhehemp de gonsiderein peh quer bras é en eutru Doué ha peh quer digne é de vout câret, sel mui é cresquou, ha sel tinéroh ha stanquoh vou en toemder a hun halon en é guever ; dré éno en hum accoursehemp buannoh hac æssoh d’ober ol hun actioneu aveit é hloër.\nAnfin en deuéhan moyand e més de rein deoh d’ober ol hou actioneu guet en intantion-zé quen excellant ha quen ihuel, é goulen hemp cess er græce-zé guet en eutru Doué ha considerein liès er madeu infini en dès groeit hac e ra hoah bamdé aveit omp, dré é garanté hac é vadeleah hemp quin.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Er_hombat_spirituel/Chapistre_10&oldid=101785 »\nKemm diwezhañ d'an 14 Mae 2017 da 22:48\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 14 Mae 2017, da 22:48.


Un danvez to dispar " To pa ri ti\nPa ri ti to "\nA-bouez-bras eo kaout un doenn vat en hon bro meurvorel he hinad, glebiet alies gant ar glaveier ha hejet gant an avelioù pa n'eo ket gant ur gorventenn bennak. En ur sellet en-dro deomp e vefemp techet da grediñ eo bet toet an tier a-viskoazh gant mein-sklent, ken stank eo an toennoù glas. Stag eo ar maen-sklent ouzh skeudenn Breizh, glas he liv peurvuiañ, melen pe arvelen ivez pe glas-gwer zoken (e Ploerzhel). Diaes eo soñjal e oa al lodenn vrasañ eus an dud, n'eus ket keit-se c'hoazh, gwechall ha n'eo ket gwechall gozh, o vevañ e tier-plouz. Met dre m'o deveze muioc'h a aez e tilezent ar soul evit ar sklent da bellaat dañjer an tangwall ha da gaout toennoù solutoc'h ha padusoc'h.\nUn danvez-to dispar\nKevezerezh a vez war marc'had ar sevel-tier etre ar maen-sklent ha meur a zanvez all : an teol, ar fibrosimant, ar zink hag an danvezioù terek (asfalt-shingle hag all). Ma vez gwerzhet mat eo abalamour d'e berzhioù mat :\nDidreuzus eo ha n'eo ket splu. Ne frailh ket, neuze, gant an dour skornet a vefe e-barzh.\nHerzel a ra mat ouzh ar flastradur koulz hag ar gwellañ granit.\nHerzel a ra mat ouzh an torradur koulz hag ar c'hoad derv.\nDizevus eo ha herzel a ra ouzh un temperadur a 200°.\nN'o deus an trenkennoù efed ebet warnañ. Takennoù trenkenn gloridrek strilhet warnañ n'en lakaont ket da vouilhañ.\nDa echuiñ ganti, ur sklentenn vat a vez aes da implij, ne wenna ket, ne stag ar man outi ha padout a ra pelloc'h evit lodennoù all ar savadur.\nUn abeg all en deus lakaet industriezh ar mein-glas da vont en-dro eo ijinadenn ar c'hregier d'o stagañ ouzh ar c'hoadaj. E-mod-se eo bet digresket koust al labour en ur zegas ur wellaenn deknikel : n'hell ket an dour en em silañ ken gant ar vein o fichal.


Yvonig Gicquel - Wikipedia\nYvonig Gicquel (29 a viz Mezheven 1933, Josilin - 25 a viz Here 2008, An Oriant) a oa un emsaver sevenadurel hag un istorour breizhat.\nYvonig Gicquel, tapet gantañ Diplomoù Studi Uhel war ar Gwir foran hag ar Skiantoù politikel, en doa renet Kambr Kenwerzh an Oriant betek 1993. Prezidant diazezer Kelc'h Keltiek Josilin e oa bet, kerkoulz ha prezidant ar c’hengevread sevenadurel Kendalc'h etre 1973 ha 1982. E 1976 en doa kaozeet gant ur c'huzulier eus an Élysée evit kas da benn raktres ar garta sevenadurel a oa bet graet anv anezhi gant Prezidant ar Republik Valéry Giscard d'Estaing e Ploermael e miz C’hwevrer 1977. Lakaet en doa e anv, a-hend-all, war al listenn Rannvro-Europa, bet savet gant Jean-Edern Hallier e 1979, evel ma oa bet graet gant emsaverien vreizhat all, anezho izili eus skipailh an Nation Bretonne.\nPrezidant Skol-Uhel ar Vro e voe adalek 1998 ha kuzulier-kêr en Oriant evit ar strollad UDF. Etre 1982 ha 2003 e oa bet prezidant an embannadurioù Coop Breizh. Istorour hag arbennigour war Istor Breizh e oa ivez. Kolier an Erminig a oa bet roet dezhañ e 1994.\n« Comité Consultatif de Bretagne un essai de décentralisation au milieu du XX siècle (Poellgor Kuzuliañ Breizh, un taol-arnod evit digreizennañ e-kreiz an XXvet kantved) ». Roazhon, Embannadurioù Simon – 1961. Ul lizher a oa bet kaset gantañ da Camille Le Mercier d'Herm : « Aotrou ha Brogarour ker… Meur a wech em eus bet tro da lenn un nebeud oberennoù bet savet ganeoc’h hag o deus sikouret da binvidikaat glad Breizh… »\nOlivier de Clisson, 1336-1407 : Connétable de France ou chef de parti breton? (Olier Klison, 1336-1407 : Konestabl Frañs pe penn ur Strollad Breizhat ? ») (Levraoueg Keltiek). Picollec, 1981.\nAlain IX de Rohan un grand seigneur de l'Age d'Or de la Bretagne, 1986 (Alan IX a Roc’han, un aotrou meur eus Oadvezh Aour Breizh », 1986).\nJean II de Rohan ou l'indépendance brisée de la Bretagne, embannadurioù Jean Picollec, Pariz, 1994 (Yann II a Roc’han pe dizalc’hidigezh torret Breizh").\n« Emgann an Tregont » « Meurgan e-kreiz memor Breizh », Coop Breizh. 2004.\n↑ (fr) Yvonig Gicquel, défenseur de l'âme bretonne, est mort ouest-france.fr, 26 octobre 2008\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Yvonig_Gicquel&oldid=1927204 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 2 Gen 2022, da 17:19.


An Domesday Book, anavezet ivez evel Doomsday Book pe Winchester Book, zo ul levr a oa bet savet e Bro-Saoz e 1086 evit marilhañ douaroù ha madoù an holl dud a oa o chom er vro en amzer-se. Un doare renabl e oa eus madoù an holl er rouantelezh.\nUr bajennad diwar-benn Warwickshire en Domesday Book\nDont a ra anv al levr-se eus ar gerioù saoznek kozh "dom" (kontañ pe renabliñ) ha "day" (deiz), domesday a dalveze kement hag an deiz ma veze graet ar renabl, ar c’hontoù. Ar stumm all, Doomsday Book ("Levr ar Varn Diwezhañ"), a ra dave d’ar gredenn er relijion gristen ma vefe barnet an holl gant Jezuz Krist e fin ar bed.\nKontañ a reer e oa bet ar roue Gwilherm an Alouber, da Nedeleg 1085, o tivizout gant e guzulierien, e Gloucester, hag o kas tud dre Vro-Saoz a-bezh evit gouzout pegement a zouaroù hag a chatal a oa gant pep perc’henn douar ha petra e oa talvoudegezh ar madoù-se Fellout a rae dezhañ gouzout hiroc’h diwar-benn ar vro a oa bet nevez-aloubet gantañ ha gallout sevel tailhoù. Ur renabl a voe savet, e latin ha gant gerioù e yezh ar vro, en hensaozneg, pa ne veze ket kavet ar gerioù latin a zeree gant ar skriver..\nKaset e voe tud a-berzh ar roue dre ar vro evit sevel rolloù eus ar c’hêrioù, ar c’hêriadennoù, ar manerioù ar milinoù ha notenniñ bep taol petra e oa madoù ar berc’henned enno. Gant tud a iliz ha noblañsoù e voe graet al labour dre-vras ha gant menec'h e veze skrivet ar rolloù.\nE gwirionez ez eus daou levr, distag : an eil anvet Little Domesday a bled gant Norfolk, Suffolk hag Essex ; hag egile, Great Domesday gant ar peurrest eus Bro-Saoz, war-bouez douaroù en hanternoz hag a oa stag lod anezho ouzh Bro-Skos en amzer-se (Westmorland, Cumberland, Northumberland ha Durham), ha gant tammoù bihan eus Kembre. Ne voe graet renabl ebet evit Londrez, Winchester hag un nebeud kêrioù all, dre ma oa kêrioù bras anezho ha ma vije bet luziet ober al labour enno moarvat.\nMiret e voe an Domesday Book, da gentañ, e Winchester, a oa kêr-benn ar rouaned norman ha neuze e voe graet Book of Winchester (levr Winchester) anezhañ. Dindan ren Herri II, moarvat, e voe kaset teñzor ar gurunenn da Abati Westminster, gant al levr da-heul. Chom a reas e Westminster betek ren ar rouanez Victoria ha neuze e voe kaset d’ar Chapter House ha goude d’ar Public Record Office, e Londrez. Hiziv e c’haller gwelet anezhañ en National Archives e Kew.\nE 2006, evit lidañ 900 vloaz an Domesday Book, e voe lakaet enlinenn skrid al levr penn-da-benn, gant un droidigezh saoznek eus an destenn latin. Gallout a ra an dud klask un anv-lec’h ennañ ha lenn ar pezh a gaver evit ar maner, ar gêr pe ar gêriadenn en anv-se.\n↑ Kronik angl-ha-saoz\n↑ Domesday Book, History Magazine (en)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Domesday_Book&oldid=1978360 »\nDernière modification le 6 Meu 2022, à 11:59


Isabella Romola de' Medici (Firenze 1542 – Cerreto Guidi 15 a viz Gouhere 1576) a oa merc'h da Cosimo Iañ de' Medici, Dug-meur Toskana, ha d'e bried Eleonora di Toledo.\nBrudet eo evel ur plac'h eus ar c'hoantañ hag an desketañ en hec'h amzer. Lazhet e voe gant he fried.\nPoltred Isabella de' Medici, gant Alessandro Allori, dastumad prevez, Bro-Saoz.\nIsabella de' Medici, gant Alessandro Allori, Uffizi, Firenze.\nGanet e oa e Firenze, ha deskadurezh vat a voe roet dezhi evel d'he breudeur ha c'hoarezed.\nEn 1553, pa ne oa nemet 11 vloaz, e voe dimezet Isabella da Paolo Giordano Orsini, condottiero feuls ha kriz a zalc'he Dugelezh Bracciano, er c'hreisteiz da Doskana.\nEn 1558 e voe graet an eured. Kontrad a voe graet etre he zad hag he fried ha gallout a rae Isabella derc'hel da vevañ e Firenze, ha n'eo ket gant he fried, muioc'h a frankiz he doa eget merc'hed hec'h amzer ha muioc'h a vestroni war hec'h aferioù ivez.\nGoude marv he mamm e voe evel itron Firenze, e-pad ur pennad, hag e tiskouezas pegen ampart e oa war ar politikerezh. Meur a golladenn a reas ha bugel ebet n'he doe a-raok tostaat d'he zregont vloaz, pezh a ziskoueze e oa dieupoc'h eget an darn vrasañ eus maouezed hec'h amzer.\nKaoz a voe er vro eus he darempred gant Troilo Orsini, kenderv d'he fried, a oa bet karget gant Paolo Giordano da ziwall anezhi e-keit ma veze Paolo gant e labour en arme. Dont a reas an ozhac'h da glevout ar gaoz, evit brasañ gwalleur Isabella, rak fellout a reas dezhañ kastizañ e wreg, hogen ne gredas ober netra keit ma oa bev an dug-meur kozh. Tec'hel a reas Troilo da Vro-C'hall.\nHogen mervel a reas Cosimo Iañ de' Medici d'an 21 a viz Ebrel 1574, ha goude marv he zad ne oa den galloudek ken evit gwareziñ Isabella, rak an dug-meur nevez, he breur Francesco, a oa displijet gant doareoù he c'hoar.\nKrouget e voe Isabella gant he fried er Villa Medicea di Cerreto Guidi, e-tal Firenze d'ar 15 a viz Gouhere 1576. Un toullad deizioù a-raok, d'an 9 a viz Gouhere, e oa bet lazhet he mignonez Eleonora di Garzia di Toledo gant he fried Pietro de' Medici, breur yaouankañ Isabella. Soñjal a c'haller ne oa ket dic'houzvez an dug-meur Francesco eus aozadur an daou vuntr, gwall heñvel o-daou (krouget o-div, e div genkiz pell diouzh kêr, gant daou bried feuls) ha gouzout a reer ne savas ket a-enep hini ebet eus ar vuntrerien e doare ebet.\nEr mareoù-se iveez eo e krogas brud diwar-benn gwadorged etre Isabella hag he zad hag etre hi hag he breur Giovanni.\nEvit Troilo a voe lazhet e Pariz un toullad mizioù goude.\nTri bugel o doe Paolo Giordano hag Isabella:\nFrancesca Eleonora, lesanvet Nora ( 1571- 1634); a zimezas d'he c'henderv Alessandro Sforza, dug Segni;\nVirginio Orsini (1572 - 1615), a voe dug war-lerc'h e dad .\nHervez ar vrud e vez gwelet tasmant Isabella a-wechoù en un toullad lec'hioù ma vevas-hi, ha betek er c'hastell Odescalchi, war lez al lenn Bracciano, nepell diouzh Roma.\nMurphy, Caroline P. (2008) Murder of a Medici Princess Oxford University Press. ISBN 978-0-19-531439-7\nGabrielle Langdon, Medici Women, en-linenn : \nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Isabella_de%27_Medici&oldid=1989390 »\nKemm diwezhañ d'an 29 Ebr 2022 da 10:40


Mirdi Kompagnunezh an Indez - Bretagne Musées\nHistoire - Patrimoine maritime - Arts décoratifs\neus ar 1añ a viz C’hwevrer d’an 30 a viz Ebrel : 1e30 – 6e gk nemet d’ar Meurzh\neus an 2 a viz Mae d’an 31 a viz Eost : 10e ak-6e30 gk bemdez\neus ar 1añ d’an 30 a viz Gwengolo : 10e ak-6e gk nemet d’ar Meurzh\neus ar 1añ a viz Here d’ar 15 a viz Kerzu : 1e30-6e gk nemet d’ar Meurzh\nSerr d’ar 1añ a viz Mae hag eus ar 16 a viz Kerzu d’an 31 a viz Genver.\nPriz leun : 8 €\nPriz digresket : 6,30 €\nStrolladoù (adalek 15 bilhed da baeañ) : 6,30 €\nDigoust evit ar re dindan 26 vloaz (Unaniezh Europa), an dud a glask labour, a re a zo gant c’h-KOKEO, ar gelennerien hag ar soudarded e karg (ret eo diskouez un testeni).\nKlevheñcherioù e-barzh (da baeañ ouzhpenn pa vez digoust ar bilhedoù : 2 €).\nGant ar bilhedoù e c’haller mont d’ar Wikadell, da virdi Kompagnunezh an Indez, da virdi Broadel ar Morlu.\nAbalamour d’al label Kêr arz hag istor e kinnig ar Servij da Vuheziñ Arkitektouriezh ha Glad Kêr an Oriant bizitoù heñchet gant heñcherien-prezegerien aotreet gant Ministrerezh ar Sevenadur.\nGouzout hiroc’h diwar-benn ar bilhedoù en niv. 02 97 82 56 72\nG. Broudic – Musée de la Compagnie des Indes – Ville de Lorient\nMirdi Kompagnunezh an Indez eo mirdi arz hag istor Kêr an Oriant. Abaoe 1984 emañ en ur savadur eus gwikadell Porzh-Loeiz, anezhi ur bennoberenn eus arkitektouriezh an arme er XVIIvet kantved, krog gant ar Spagnoled hag echuet gant an arkitektour Jacques Corbineau.\nMirdi Kompagnunezh an Indez n’en deus ket e bar e Frañs. Lakaat a ra ar vizitourien da adwelet istor ar c’hompagnunezhioù kenwerzh bras eus ar XVIIvet hag an XVIIIvet kantved. Maketennoù listri, stampoù, kartennoù kozh, arrebeuri indezat hag europat, porselennoù eus Sina, kotonajoù eus Indez : setu aze testoù eus an avantur marzhus-se war vor.\nAet e oa gwazourien ar Gompagnunezh davit marc’hadourezh prizius, war-lerc’h beajoù hir ha dañjerus war vor, betek ribloù Afrika, broioù ar Reter, Azia hag Amerika, da sevel kontoueroù a zegas o anvioù da soñj c’hoazh eus an amzer dremenet avanturus-se : Ouiddah, Moka, Puducherry, Chandernagor, Pegu, Kanton…


Buhez ar Zent.pages 862, 863, 864. Encyclopédie Marikavel.\npages 862, 863, 864\nPage 862, 863, 864\nTrizekvet devez a viz Kerdu\nGwerc'hez ha merzerez\nLusia a zo ganet en kêr Sirakus, er Sisil ; he zud a oa pinvidik hag a ligne uhel. N'he devoa nemet pevar bla pa varvas he zad. Adalek he yaouankiz, e oa douget d'ar beden, ha n'he devoa ken aked nemet da viret he c'halon net a bec'hed. Meur a zijentil a deuas d'he goulenn evit pried ; unan aneze a blijas d'he mamm Eutychia, ha houman, hep lavaret netra d'he merc'h, a roas he ger. Mes Lusia he devoa eur zonj-all ; grêt he devoa le da chom bepred gwerc'hez ; pedi a reas eta he mamm da c'hortoz, en eul lavaret d'ezi e oa c'hoaz re yaouank, ha n'he devoa ken c'hoant nemet da chom ganti.\nWar ze, Eutychia a gouezas gwall-glanv. Lusia a blêe ganti noz-de ; mes kaer he devoa ober, ar c'hlenved a wasae bepred. Eun devez e kinnigas d'he mamm mont da bardonan da ve santez Agatha, da gêr Gatan ; ar be-ze a oa brudet bras abalamour d'ar miraklou a c'hoarveze warnan. Mont a rejont o-diou. Epad ma oa daoulinet Lusia e-tal ar be, santez Agatha a 'n em ziskouezas d'ezi en eur lavaret :\n- Lusia, ma c'hoar muian-karet, perak e c'houlennet diganin ar pez a c'hallet kaout hoc'h-unan ? Jezuz-Krist, ho pried, a ro d'ec'h ar pez a glasket : ho mamm a zo pare.\nLusia, beuzet en he levenez, a vriataas he mamm en eur lavaret :\n- O ma mamm vat, Doue en deus roët d'ec'h eur c'hras kaer ; fizianz am eus e rofet d'in, d'ho tro, ar pez a c'houlennan diganec'h en e hano ; rannet etre ar beorien ar pez oac'h en zonj da rei d'in, de ma eured, rak grêt am eus le da chom bepred gwerc'hez.\nAr vamm a roas he asant ha ne zaleas ket da implian peadra he merc'h en oberou a drugare.\nO welet se, hon dijentil a oe kement a zroug ennan mac'h eas da gât ar gouarner evit diskuilh e oa Lusia kristenez. Ar gouarner a reas he gervel hag a c'hourc'hemennas d'ezi kinnig ezans d'an doueou. Lusia a respontas d'ezan :\n- N'anavezan nemet eun Doue, krouer an nenv hag an douar ; d'ezan am eus roët ma madou, ha ne c'houlennan nemet mervel dre garante evitan.\n- Peuc'h, eme ar gouarner, ni welo bremaïk ha ne deuio ket ar poaniou a benn ac'hanoc'h.\n- Ar poaniou a c'houzanvont evit Jezuz-Krist, eme ar zantez, n'oufent ket ober d'e verzerien tevel : e-unan en deus lavaret d'eze, en e Aviel, ne dleont ket bezan nec'het kas goût petra da respont d'ar varnerien ; rak ar Spered-Santel a gomzo dre o genou.\n- Ha c'houi gred, eme ar gouarner, eman ar Spered-Santel ennoc'h ?\n- Ya, kredi a ran eman ar Spered-Santel en kement den a zo en stad ar c'hras.\n- Mar doc'h breman templ ar Spered-Santel, eme an den kri-ze, hepdale ne vefet ken.\nHag e roas urz d'he c'has d'eun ti fall evit ma vije dizenoret. Mes petra eo galloud an dud hag an ifern unanet, en kichen galloud an Otrou Doue ? Ar zantez a deuas da vezan evel eur garreg, ha kaer e oe jachan warnezi, ne oe-ket gallet he finval d'ober d'ezi mont el lec'h ma oa c'hoant d'he c'has.\nAr gouarner digalon a lavaras neuze c'houezan eun tan bras endro d'ezi. Doue he diwallas ive diouz an tan. Et er-mêz anezan e-unan, ar gouarner a roas urz d'he dibennan..\nMerzerenti santez Lusia a zigouezas er bla 304.\nAr sonjezonou fall\nAr c'hoantegeziou direiz hag ar sonjezonou fall n'int pec'hed nemet pa bleg ar volonte d'eze.\nAr pez a dremen er c'horf, en despet d'an den, ne vir ket outan da vezan divastar ; evelse, ar pez a dremen er spered, en despet d'an den, ne vir ket outan, kennebeut, da vezan glan.\nGoulenn a rêd, eun de, digant eul leanez a Urz sautez Berc'hed, abadez en Wastena, er Sued, ha n'he dije ket, a-wechou, a zonjezonou fall.\nHouman, o tiskouez al lapoused a nije ' us d'he fenn, a lavaras : « Ha goest omp, emezi, da viret oute da nijal el liorz-man ? Nan, n'eo ket 'ta. Miret a c'hallomp oute, avat, d'ober o neziou en hon gwe. Evelse, kaer hon devo klask he diarbenn, eur frouden fall bennak, eun de pe de, a c'hall treuzi hon spered, mes goest omp da deurel aneze er-mêz, kerkent, hep rei amzer d'eze da labean hon eneo. »\nEvit en em viret diouz ar zonjezonou fall, eo mat pedi ar Werc'hez, mamm ar c'hlanded, hag en em rei d'al labour. An douar a chom hep bezan labouret a deu da vezan karget a zrez hag a spern ; evelse, spered an den, ma chom dîbreder, a deu da vezan karget a zonjezonou fall.


Skrabell - Wikipedia\nUr c'hoari gant lizherennoù eo ar skrabell. Klask a ra ar c'hoarierien sevel gerioù, goleiñ ur gael karrezennet ganto, ha darn eus ar c'harrezioù livet a c'hall kreskiñ talvoudegezh ar ger pe hini ul lizherenn hepken.\nSellit ouzh ar ger Skrabell er\nSkrabell e kembraeg\nAr c'hoari gresianek evit ar vugale\nLizherennoù ar skrabell arabek\n5 E kembraeg\n6.1 Petra eo an "duplicate"\n8.1 e galleg\n9 e gouezeleg Skos\n9.1 e katalaneg\n9.2 e kembraeg\nDont a ra ar ger brezhonek eus ar ger saoznek Scrabble (anv ar merk diskleriet), anv ar c'hoari er yezh orin.\nE 121 vro hag e 29 yezh e vez gwerzhet ar skrabell. Hasbro eo perc'henn ar gwirioù evit SUA ha Kanada, ha Mattel evit an holl vroioù all.\nIjinet eo bet gant Alfred Mosher Butts en Evrog Nevez e 1931, ha Lexico e oa an anv kentañ.\nKemmet e voe an anv, re dost d'ur c'hoari all anvet Lexicon, ha diskleriet e 1948 gant James Brunot en doa prenet ar gwirioù.\nPennadoù diwar-benn ar skrabell a oa bet en XXvet kantved er c'helaouennoù Bremañ hag Al Lanv. Met ne oa ket bet c'hoariet da vat ken na voe 2008 hag ar genstrivadeg aozet gant Diwan.\nSeizh lizherenn a vez tennet gant pep c'hoarier eus ur sac'h ha c'hoari a reont a bep eil. Da c'houzout piv a c'hoari da gentañ e vez tennet un 8vet lizherenn, a vo adlakaet er sac'h goude, ha d'an hini tostañ eus A da gregiñ.\n"Angenrheidiol" eo ar ger a ro ar muiañ a boentoù.\nAr 105 lizherenn er c'hoari kembraek\nLizherenn Punten Aantal Letter Punten Aantal Letter Punten Aantal Letter Punten Aantal Letter Punten Aantal\nA 1 10 E 1 8 J 8 1 O 1 6 TH 4 2\nB 3 2 F 2 3 L 2 4 P 5 1 U 2 3\nC 4 2 FF 4 2 LL 5 1 R 1 7 W 1 5\nCH 5 1 G 2 3 M 3 1 RH 10 1 Y 1 7\nD 1 6 H 4 2 N 1 8 S 3 3 Blanco 0 2\nDD 1 4 I 1 7 NG 10 1 T 3 2\nC'hoari Vladimir Nabokov, er Mirdi Nabokov, e Sant Petersbourg.\nUn tournamant klasel e Cannes (Bro-C'hall)\nA-hervez ne veze kenstrivadegoù nemet e saozneg, spagnoleg ha galleg. Ret eo kontañ ur pedervet yezh eta, peogwir ez eus bet aozet ur genstrivadeg e brezhoneg e 2008.\nDaou zoare zo da c'hoari er c'henstrivadegoù.\ndaou zen tal-ouzh-tal, an doare nemetañ implijet e saozneg hag e spagnoleg a-hervez, a vez c'hoariet ivez e galleg;\nan duplicate, ijinet gant ur Belgiad, hag a blij kenañ d'ar c'hallegerien; an doare-se a oa bet implijet e kenstrivadeg Diwan.\nPetra eo an "duplicate"Aozañ\nTournamant duplicate e Bro-C'hall\nIjinet eo bet ar c'hoari duplicate gant Hippolyte Wouters e 1970.\nKampionadoù gallek a zo e meur a vro: e Belgia, Suis, ha Tunizia, ouzhpenn Bro-C'hall;\nKampionadoù saoznek zo en Iwerzhon;\nKampionadoù bedel zo ivez, e galleg, spagnoleg ha saozneg.\nEliot, ur poellad digoust (Windows, Mac, Linux) evit deskiñ c'hoari en duplicate... en galleg.\ne gouezeleg SkosAozañ\nC'hoari e gouezeleg Skos a c'haller amañ: http://thepixiepit.co.uk/scrabble/gaelic.htm; brav e vije gallout ober kemend-all e brezhoneg\nAbabols, kleub c'hoari skrabell e katalaneg dre ar genrouedad, a seblant kousket\nScrabble yn Gymraeg, BBC Cymru\nGrŵp 'Scrabble Cymraeg' ar Flickr\nBBC.co.uk - Diwar-benn ar skrabell kembraek\nScrabble.com, al lec'hienn ofisiel\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Skrabell&oldid=1820713 »\nDernière modification le 9 Gen 2019, à 22:27\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 9 Gen 2019, da 22:27.


Journal de Renaud Camus, jeudi 27 février 1986\ncréée le lundi 13 octobre 2014, 11 h 09\nmodifiée le mardi 20 janvier 2015, 9 h 07Paris, jeudi 27 février 1986, 7 heures et demie du soir. Il fallait voir l’exposition sur Vienne, Naissance d’un siècle, je l’ai vue. Mais je ne peux pas ~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~~~ : ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ Centre Pompidou (une ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~), ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ (~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~), ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ (~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~). ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ un monde fou, ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ voir The ~~~~~ of the Screw à ~~’~~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~’~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~-~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ un peu en ~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ (~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~). ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~ ~~~ plus intéressé. Les ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~, ~~’~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ est également passionnante. ~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~, ~~’~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~ ~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ au moins, le ~~~~~ « ~~~~~~~~ » ~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~. ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ porteur d’avenir. Ne ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~’~~~ ~~~~~~~~ ~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~’~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~’~~~~ ~~~~~~~~~~. Ce que j’ai ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~’~~~~ ~~~ « ~~~~~~~~~ » ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ; ~~~~~ ~~~ ~~’~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ce qu’il faisait là.\nHélas, ~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~. ~~~~~~~~~ ~~~~~~~ : ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~. ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~, ~~~~~, ~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~’~~~~ aussi devant le ~~~~~~-~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~. Comme toujours, dès ~~~’~~~ ~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ déclarations : « Il n’y ~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~… ! […] ~~~~~~~~ ~~~~~~ c’est un grand ~~~~~~~~, ~~~~~, ~~’~~~ ~~~~ ~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~. ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ! ~~~ ~~~ c’est mon peintre, ~~~~~~-~~~ ! » ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ à découvrir l’insidieux ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~ ~~ ~~~~~ que Le Monde, ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, dans le genre « ~~~~~ ~~~~ ~~~~~, ~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~-~~~, ~~’~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ : ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~. ~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~, là, déjà, une ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~…, ~~~~. ». ~~’~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~ ~~’~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ « pour de vrai » ~~~~ ~~~~~~~~-~~~ : ~~~ ~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~’~~ ~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ de crasse dégoulinante ~~~ ~~~~~~. ~~~, ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~. ~~’~~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~’~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ juif en tenue ~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~. ~~’~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~’~~~ est juif ! ~~~~~~~~~~, ~~~~ plus effrayantes, sont ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~.\nvoir l’entrée du jeudi 27 février 1986 dans Le Jour ni l’Heure◎


À vendre (danevell) - Wikipedia\nÀ vendre (danevell)\nUr pennad À vendre zo ivez.\nÀ vendre zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, embannet e 1885.\nEmbannet e oa bet da gentañ e Le Figaro ar 5 a viz Genver 1885, ha hi kentañ danevell ar bloaz-se embannet gant an oberour.\nAdembannet e voe e fin ar bloaz-se en-eeun en dastumad Monsieur Parent.\nWar-dro Kemperle e c'hoarvez an istor. Un ti bihan zo da werzhañ.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=À_vendre_(danevell)&oldid=1802130 »\nMaupassant ha Breizh\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 13 Eos 2018, da 07:56.


Reizhiad unanennoù etrebroadel - Wikipedia\nReizhiad unanennoù etrebroadel\n(Adkaset eus Sistem unanennoù etrebroadel)\nAr reizhiad Unanennoù Etrebroadel (berraet en SI diwar an anv gallek Système International d'Unités) eo stumm a-vremañ ar reizhiad metrek. Ar reizhiad unanennoù a vez graet ar muiañ gantañ er bed eo, koulz war dachenn ar c'henwerzh ha war dachenn ar skiant.\nUnanennoù diazez an SIN (Newton) ha W (Watt) zo deveret diouzh s, m ha kg,\nA diouzh N, cd diouzh W, mol diouzh kg ha m diouzh s\nMeur a stroll unanennoù a oa er reizhiad metrek kozh. Diwar unan anezho e voe diorroet an SI e 1960, ar reizhiad metr-kilogram-eilenn (MKS) kentoc'h eget ar reizhiad kantimetr-gramm-eilenn (CGS) en doa bet meur a zoare tro-ha-tro.\nGant an SI e voe degaset un toullad anvioù nevez evit an unanennoù. N'eo ket ur reizhiad sonn, ur stroll skouerioù bev eo, ma vez krouet unanennoù ha kemmet an termenadurioù gant un asant etrebroadel a-feur ma 'z a teknologiezh ar muzuliañ war-raok.\nWar-bouez un nebeud nemedennoù (evel ar bier tennet diouzh ar c'hog a vez gwerzhet er Rouantelezh-Unanet) e vez graet gant ar reizhiad ent-lezennel en holl vroioù dre ar bed. Ne vez ket dalc'het termenadurioù ofisiel eus unanennoù all gant un toullad riezioù avat. E Stadoù Unanet Amerika ez a implij greantel an SI war gresk, met n'eo ket en em ledet an implij e-touez ar werin c'hoazh. Er Rouantelezh Unanet ez eo ar politikerezh ofisiel tremen d'an unanennoù metrek, met n'eo ket peurc'hraet c'hoazh. Ar riezioù a ra c'hoazh gant unanennoù nann SI (da skouer SUA hag RU) o deus adtermenet ar pep brasañ eus o unanennoù hengounel, n'int ket e-barzh an SI, diwar an unanennoù SI.\n3 Doare skrivañ ar reizhiad etrebroadel\nPennadoù pennañ : metr, kilogram, eilenn, amper, kelvin, ha candela.\nE Sina, da vare an Tri Enorus hag ar Pemp Impalaer (war-dro 2 700 kent J.-K.) e voe staliet un doare "stalon hollvedel" graet diwar ur vambouzenn, an hirder anezhi o vout termenet dre uhelder an notenn a gleved pa c'hwezhed enni. Greun a lakaed er vambouzenn goude-se.\nTri stalon a voe savet diwar an ijinadenn :\nstalon an hirder : ur c'hard eus hirder gwagenn ar son eztaolet, pe ledander 100 greunenn ;\nstalon an dalc'had : 1&nsp;é00 greunenn a oa er vambouzenn ;\nstalon ar pouez : pouez ar 1 é00 greunenn.-->\nKrouet e voe ar reizhiad metrek e-kerzh an Dispac'h gall. D'ar 1añ a viz Eost 1793 e tegemeras ar Vodadenn Vroadel ar "metr" dekredel nevez gant un hirder da c'hortoz, hag ivez an unanennoù dekredel all gant termenadurioù hag anvioù kentañ. D'ar 7 a viz Ebrel 1795 (Loi du 18 germinal, an III) e voe degemeret an anvioù gramme ha kilogramme e-lec'h an anvioù kozh gravet ha grave.\nGoude an 18 Brumaire er bloaz VIII e voe degemeret da vat ar reizhiad metrek e Frañs gant ar C'hoñsul Kentañ Bonaparte (a zeuy da vezañ diwezhatoc'h "Napoléon Iañ") d'an 10 a viz Kerzu 1799 (Loi du 19 Frimaire an VIII). E-pad istor ar reizhiad metrek ez eus bet diorroet un toullad doareoù disheñvel hag en em ledañ a reas an implij anezho dre ar bed o kemer plas meur a reizhiad muzuliañ hengounel.\nDa vare dibenn an Eil brezel bed e veze graet c'hoazh gant un toullad reizhiadoù muzuliañ dre ar bed. Lod anezho a oa doareoù eus ar reizhiad metrek tra ma oa diazezet lod all war reizhiad ar RoUantelezh-nanet pe war hini SUA. Merzet ez eus bet e oa ezhomm d'ober un nebeud kammedoù ouzhpenn evit kas war-raok ur reizhiad muzuliañ bedel. Diwar-se e c'houlennas 9vet Kendalc'h Meur ar Pouezioù hag ar Muzulioù (CGPM) e 1948 gant Kuzuliadeg Etrebroadel ar Pouezioù hag ar Muzulioù (CIPM) kas ur studiadenn etrebroadel war ezhommoù muzuliañ kumuniezhioù ar skiantoù, an teknikoù hag an deskadurezh.\nDiwar disoc'hoù ar studiadenn-se e tivizas an 10vet CGPM e 1954 e vije ret deverañ ur reizhiad etrebroadel eus c'hwec'h unanenn diazez da bourchas evit muzuliañ ar gwrezverk hag ar skinadur luc'hel ouzhpenn ar c'hementadoù mekanikel hag elektromagnetek. Metr, kilogram, eilenn, amper, an derez Kelvin (adanvet diwezatoc'h ar c'helvin), hag ar c'handela e voe ar c'hwec'h unanenn diazez erbedet. E 1960 e voe anvet ar reizhiad-se reizhiad unanennoù etrebroadel, berraet en SI diwar ar galleg Le Système International d'Unités, gant an 11vet CGPM. Ouzhpennet e voe ar seizhvet unanenn ziazez, ar mol, e 1970 gant ar 14vet CGPM.\nHiziv an deiz ez eo ar reizhiad etrebroadel pe ret pe aotreet dre ar bed a-bezh. Meret e vez gant an aozadur anvet Burev Etrebroadel ar Pouezioù hag ar Muzulioù (Bureau International des Poids et Mesures).\nPennadoù pennañ: unanennoù diazez ar reizhiad etrebroadel, unanennoù deveret eus ar reizhiad etrebroadel, rakgerioù ar reizhiad unanennoù etrebroadel\nSeizh unanenn diazez zo er Reizhiad unanennoù etrebroadel, a dalvez da vuzuliañ mentennoù fizikel dizalc'h an eil re diouzh ar re all ; un arouez arbennik zo da bep hini anezho.\nArouez ar vent\nHirder l, x, r… L metr m\nTolz m M kilogramm kg\nAmzer t T eilenn s\nKreñvder an tredan I, i I Amper A\nGwrezverk T Θ Kelvin K\nKementad a zanvez n N mol mol\nKreñvder ar gouloù Iv J candela cd\nDiwar an unanennoù-se ez eus bet termenet unanennoù deveret, evel hini ar ventenn anvet "tizh", a vuzulier e metradoù dre eilenn (m/s). Un anv arbennik zo da lod eus an unanennoù deveret-se, evel an Newton : 1 N = 1 m·kg·s−2.\nGallout a reer stagañ ur rakger ouzh an unanenn evit sevel ul lieskementad pe ur ranngementad eus an unanenn orin. Da skouer : kilo- a liesa dre vil ha mili- a liesa dre ur vilvedenn, dre se ez eus mil milimetr en ur metr ha mil metr en ur c'hilometr. Ne vez ket staget morse ouzhpenn ur rakger : ur vilionvedenn eus ur c'hilogram zo ur miligram ha n'eo ket ur mikrokilogram.\nDoare skrivañ ar reizhiad etrebroadelAozañ\nSkrivet e vez arouezioù an unanennoù gant lizherennoù bihan, nemet e teufe an unanennoù diwar anv un den. Da skouer eo bet anvet an unanenn wask diwar Blaise Pascal, setu e vez skrivet he simbol "Pa" tra ma vez skrivet an unanenn hec'h-unan "pascal". An nemedenn nemeti eo al litr a veze skrivet e simbol "l" er penn kentañ, met arvarus eo peogwir eo heñvel a-walc'h ouzh ar sifr "1". Gant an National Institute of Standards and Technology (NIST) e voe erbedet ober gant "L" kentoc'h, a pezh a vez graet ingal bremañ en SUA, Kanada hag Aostralia, hag a zo bet degemeret e-giz eil arouez gant ar CGPM. E lod lec'hioù e reer gant al lizherenn-red ℓ, e Japan peurgetket – evit gouzout hiroc'h, gwelet Litr.\nSkrivet e vez an arouezioù hep merk yezhadurel ebet. Ne vez ket merket al liester da skouer, dreist holl pa ouzer ez eo disheñvel merk al liester hervez ar yezhoù. E brezhoneg, ne vo ket merket ar c'hemmadurioù : skrivet e vo "1 kg" ha "2 kg" ha n'eo ket "1 c'hg" ha "2 gg".\nNe vez ket lakaet merk ar berradur (.) goude an arouez ; ur pik a c'hell en em gavout goude an arouez pa vez e dibenn ur frazenn.\nGwelloc'h eo skrivañ an arouezioù gant lizherennoù roman sonn (m evit metr, L evit litr) evit o diforc'hañ diouzh al lizherennoù stouet a implijer implijet evit an argemmennoù matematikel (m evit mas/tolz, l evit hirder).\nUn esaouenn a rankfe bezañ lakaet etre an niver hag an arouez, da skouer "2,21 kg", "7,3×102 m2", "22 °C", nemet gant an arouezioù evit derezioù, munutennoù hag eilennoù ar c'hornioù (°, ′ ha ″), a vez lakaet diouzhtu goude an niver hep tamm esaouenn ebet.\nRet e vefe ober gant esaouennoù evit dispartiañ ar strolloù tri sifr e-barzh skritur degel an niveroù, da skouer 1 000 000 pe 342 142 (ha n'eo ket gant skejoù pe bikoù evel e reizhiadoù all, da skouer 1,000,000 pe 1.000.000).\nEmbannet e voe gant 10vet erbed ar CGPM bet dalc'het e 2003 e c'heller ober gant ar skej pe gant ar pik e-giz merker dekredel ; evit gwir e vez graet gant ar pik e saozneg (da skouer 3.14) ha gant ar skej er pep brasañ eus yezhoù all Europa (da skouer : π = 3,14).\nEvit an unanennoù deveret a c'hoarvez eus liesad meur a unanenn e vez liammet an arouezioù gant un esaouenn pe gant ur pik kreiz (·), evel se e c'heller lakaat kemm etre ms- 1 (milieilenn mac'her - 1, pe c'hoazh kiloHertz/kHz, evit un talm) hag m s- 1 pe m·s- 1 (metr dre eilenn, evit un tizh) da skouer.\nEvit an unanennoù deveret a c'hoarvez eus rannad div unanenn e vez liammet an arouezioù gant ur varrenn a-veskell (/) pe neuze e vez graet gant ur mac'her leiel : da skouer e c'heller skrivañ "metr dre eilenn" "m/s", "m s-1" pe "m·s-1" ; arabat eo ober gant ar varrenn a-veskell pa zeu an disoc'h da vezañ amster : da skouer ez eo gwelloc'h kg·m−1·s−2 eget kg/m/s2.\nDa heul ur mennad digant Unaniezh Europa ez eo forbannet ar merkoù n'emaint ket e-barzh an SI abaoe an 31 a viz Kerzu 2009 war an holl vadoù enporzhiet en Unaniezh. Talvezout a ra evit an holl verkoù war ar c'henderc'hadoù, paperioù hag urzhioù diabarzh, pakadur, bruderezh hag all.\n↑ (fr) Holloueziadur Quid, Robert Laffont, 2006, p. 326a (ISBN 978-2-2211-0448-4)\n↑ (fr) Bureau international des poids et mesures\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Reizhiad_unanennoù_etrebroadel&oldid=1976299 »\nKemm diwezhañ d'an 6 Meu 2022 da 10:33\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 6 Meu 2022, da 10:33.


Mor an Inizi Gall - Wikipedia\nMor an Inizi Gall\nE men emañ\nMor an Inizi Gall (Cuan Uibhist e gouezeleg, da lavaret eo “mor-bras Uibhist”; Sea of the Hebrides e saozneg) a zo ur mor eus ar Meurvor Atlantel, e gwalarn Bro-Skos, etre div enezeg an Inizi Gall, enne war-dro 500 enezenn, da lavarout eo:\nNa h-Eileanan Siar, an enezeg kornaouek, an hini bellañ eus douar-bras Bro-Skos, ha\nNa h-Eileanan a-staigh an enezeg reter, tost d'an douar-bras.\nMor an Inizi Gall a sko war-eeun er Meurvor Atlantel er su hag en un doare dieeun gantañ dre meur a strizh-mor a zo etre an Inizi Gall diavaez, er c'hornôg, ha dre ar strizh-mor anvet "The Little Minch", e saozneg. Hennezh a sko er "Minch" en norzh, ur mor all eus ar Meurvor Atlantel.\nGwel eus Sandaigh diouzh tuchenn an nadoz-vor war gCanaigh. War an dremmwel e weler Enez Rùm. Emañ holl an inizi-se e Mor an Inizi Gall.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Mor_an_Inizi_Gall&oldid=1625289 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 4 Meu 2015, da 17:47.


patatez - Wikeriadur\npatatez /paˈtatɛs/ strollder, unanderenn patatezenn\nStrollder an unanderenn patatezenn.\n[...], na da zebriñ nemet un tamm bara hag amann, hag ur guchenn batatez poazhet en dour. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 49.)\nKasaus oa end-eeun, bepred krog e lostenn e vamm, pa veze houmañ o peilhat patatez pe o salañ amann, [...]. — (Abeozen, Pirc'hirin Kala-Goañv, Al Liamm, eil emb. 1986, p. 11.)\nPa vezez e-pad an deiz o tennañ patatez e vezez brevet. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 65.)\nPeget eo ar patatez ouzh ar gaoter. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 399.)\nN'e-neveze ket a nerz, emezañ, diwar batatez ha laez trenk. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 194.)\nSelaou a rae gant plijadur ouzh geizadeg an ec'hwedered o c'hlizenniñ eus lein an oabl war an edeier tener ha war ar patatez en o bleuñv. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 49.)\nPesk Ebrel ? Div dousenn patatez zo deuet ganeoc'h !... — (Añjela Duval, Anjela Duval Eil embannadur reizhet, Mignoned Anjela 2005, p. 804.)\nan tamm douar patatez-mañ\nriboul ar patatez\ntoull ar patatez\nJakez, debrer ar patatez\nHa reiñ ar peillusk d'e vatez — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 377.)\nPatatez ha kig-sall\nSe n'eo ket ur meuz fall\nA ra vad da galon gaezh\nD'ar beorien gaezh\nD'an dud pinvidik\ngalleg : patates (fr)\nAr pennad « patatez » e-barzh Wikipedia\nPatatez, plusk hag all.\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=patatez&oldid=224413 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 29 Her 2016, da 10:33.


Leonhard Euler a oa ur matematikour hag ur fizikour a Vro-Suis, ganet d'ar 15 a viz Ebrel 1707 ha marvet d'an 18 a viz Gwengolo 1783. E-touez ar vatematikourien produusañ a zo bet war ar Voul-Zouar eo Euler. Renet en deus war ar matematik e-kerzh an XVIIIvet kantved ha diorroet en deus kalz an dielfennadur nevez. Produiñ a reas an hanter eus e oberenn hag eus e labour e-pad ar seitek bloavezh diwezhañ eus e vuhez, pa oa aet dall.\nGanet e oa e 1707, e Basel (Bro Suis). Eno e studias ar matematik hag en doe Jean Bernouilli da gelenner. Galvet e voe e 1727 gant Katelin Iañ hag e voe kelenner war ar matematik e St-Petersbourg. E 1741 e teuas da vevañ e Berlin, da heul e tistroas da St-Petersbourg betek e varv.\nEzel e oa eus Akademiezh St-Petersbourg, eus hini Berlin, kenlabourer da Akademiezh C'hall ar skiantoù, paeet e voe gant Rusia. Talvoudus kenañ eo bet e labour evit ar matematik, dreist-holl evit ar jedoniezh diferañsiel hag integrel, lakaat a reas e pleustr an dielfennañ d'ar mekanikerezh, d'ar sevel bagoù, anataat a reas meur a deorem kinniget gant Per a Fermat.\nCheu a voe etre Euler ha d'Alembert, ur c'hevezer dezhañ war ar skiantoù, ha ne seblant ket bezañ bet ar gwir eus tu Euler.\nA-douez e vern skridoù emañ:\nMekanikerezh dispaket dre an dielfennañ, St-Petersbourg, 1736;\nAmbrougadur da zielfennadur an anfin, Lausanne, 1748;\nEnsavadurioù ar jedoniezh diferañsiel;\nEnsavadurioù ar jedoniezh integrel, 1768;\nLizher d'ur briñsez a Alamagn diwar benn un nebeud sujedoù fizik ha prederouriezh' (Priñsez Anhalt-Dessau, nizez roue Prus), skrivet en galleg eus 1761 da 1762, embannet e teir levrenn e 1768. En oberenn-mañ e oa kaoz eus fizik, metafizik ha lojik. Adembannet e voe meur a wech, e Pariz, da skouer gant Nikolaz Condorcet e 1787 hag a dennas ar pennadoù enepprederour. Adembannet e voe ivez e 1812, e 1842 hag e 1843.\nTrizek bugel en doe Euler, eizh anezho a varvas ez-yaouank, ar re all a yeas da heul labour o zad.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Leonhard_Euler&oldid=1851359 »\nDernière modification le 10 Her 2019, à 14:23\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 10 Her 2019, da 14:23.


Toullañ ar voudenn - Wikipedia\nToullañ ar voudenn\nToullañ e voudenn a c'hall ober paotr pe blac'h, unan eus doareoù an toullgorferezh eo. Pa vez toullet moudenn ar maouezed e reer "Christina" eus an ober e saozneg.\nHir a-walc'h e vez ar pareañ war-lerc'h, un 10 pe 12 devezh. Brasoc'h e vez riskl an efed-distaol gant ar c'horf evit na vez gant doareoù toullkorferezh boutinoc'h (d.s. skouarn, fri, teod), abalamour ma'z eo un toullgorfadur war-c'horre, da da lâret eo ne dremen ket a-dreuz d'ur groc'henenn.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Toullañ_ar_voudenn&oldid=1822440 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 10 Gen 2019, da 19:02.


Elesbed Aostria (rouanez Danmark) - Wikipedia\nElesbed Aostria (rouanez Danmark)\nUr bajenn disheñvelout Elesbed Aostria zo ivez.\nElisabet af Østrig (e daneg), pe Isabel de Austria (e spagnoleg), pe Elesbed Aostria, pe Izabel Aostria, pe Kastilha, pe Bourgogn, pe Habsburg, ganet e Brusel e 1501 ha marvet e Zwijnaarde e 1526, a oa arc'hdugez Aostria, infantez Kastilha, rouanez Danmark hag Unvaniezh Kalmar (ma oa Sveden ha Norge ouzhpenn), pried da Christian II (Danmark).\nMerc'h e oa da Fulup Iañ Kastilha, lesanvet el Hermoso (an Hini Kaer), ha d'ar rouanez Juana de Castilla, anavezet evel Juana la Loca (Janed ar Follez) .\nIsabel a oa eil merc'h he zud, arc'hduged Aostria ha duged Bourgogn da neuze. He zad, a oa Fulup Kastilha, hag he mamm, Juana, a zegouezho dezhi, da varv he zud, kurunennoù div rouantelezh: rouantelezh Aragon ha rouantelezh Kastilha.\nDont a rae hec'h anv eus hini he mamm-gozh, Izabel ar Gatolikez, rouanez Kastilha. Evel ma oa mennad an Tiegezh Habsbourg kreskiñ e zouaroù en hanternoz Europa e voe dibabet Isabel da vont da zimeziñ d'ar roue Kristian II, a oa war un dro roue Danmark, ha hini Norge, hag a oa o klask tapout kurunenn Sveden ouzhpenn. E miz Eost 1515 e voe graet an eured e Kopenhagen.\nDa gentañ e oa tenn ha diaes an darempred etre an daou bried, dre ma ne ouie ket ar rouanez komz daneg, ma ranke ar roue komz outi gant jubennourien. Buan avat e teskas he yezh nevez, ma voe plijet he sujidi. Ouzhpenn-se e oa tommoc'h ar roue ouzh ar goantenn Dyveke Willums, ha se ne oa ket evit gwellaat an emglev etrezo. Mamm Dyveke, Sigbrit Willums, anavet e Danmark evel Dyveke Sigbrittsdatter, a oa erru da vezañ gwir c'houarnerez ar vro. Iskisat tra, sede ma varvas trumm Dyveke en 1517, marteze un dakennad kontamm roet dezhi war urzh an impalaer Masimilian, tad-kozh Isabel, ma c'hallas an daou bried skoulmañ an eil gant egile da vat.\nC'hwec'h bugel o doe:\nJohann (1518 - 1532).\nMaximiliano (4 a viz Gouhere 1519).\nFelipe (4 a viz Gouhere 1519 - 1520).\nDorotea (10 a viz Du 1520 - 20 a viz Gwengolo 1580), dimezet da Friedrich II, dilenner Pfalz.\nCristina (miz Du 1521 - 10 a viz Kerzu 1590), a zimezas div wech:\nda Francisco Sforza, dug Milano,\nda Frañsez Iañ (dug Loren).\nUr mab (1523).\nEn 1519 e voe kurunennet Christian II e Stockholm, ha setu Elesbed rouanez Sveden ivez. Met e 1523 en em savas Svediz ouzh an Daned ha Gustav Vasa en o fenn oc'h embann e oa eñ ar gwir roue. E Danmark eo an dug Frederik, eontr d'ar roue, a emsavas a-enep Christian II. Goulenn a reas Christian hag e bried digant o c'herent rouaned gwaskañ war Frederik evit ma chomje sioul, met aner e voe. Ha setu ma voe kurunennet Frederik e Viborg e miz Meurzh.\nChristian a gavas e kollet ar stourm ha divizout a reas ehanañ. D'an 13 a viz Ebrel e lestras ar roue hag e dud da vont da repuiñ d'an Izelvroioù.\nEno e voent degemeret gant Marc'harid Aostria. Elesbed ne zistroas biken da vro he fried ken. A-raok kuitaat Danmark e kinnigas Frederik dezhi chom er vro gant he bugale, met hi a respontas, hervez a gonter, d'ar roue nevez: "Ubi Rex meus, ibi regnum meum" ("El lec'h m'emañ ma roue emañ ma rouantelezh").\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Elesbed_Aostria_(rouanez_Danmark)&oldid=1954934 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 15 C'hwe 2022, da 09:31.


Buhez ar Sent/1912/Per Canisius - Wikimammenn\nBuhez ar Sent/1912/Per Canisius\n◄ Urban V Per Canisius Thomas ►\nAr meritou eo ar mone a dalv d’an den da baean e gador hag e gurunen er baradoz. Non coronabitur, nisi qui legitime certaverit : Ne vezo kurunet nemet an neb en devo stourmet evel m’eo dleet.\nII. — Meritou a c’haller da zastum\nAr Skritur-Zakr hen diskouez. Lavaret a ra e vezo gopraet an oberou mat. Pep-hini a resevo e c’hopr diouz e labour.\nLavaret a ra petra vezo roët en gopr evit an oberou mât : « Tridet emezi, ha bezet laouen, rak ho kopr a zo bras ebarz en nenv ».\n— « Kement hini en devo dilezet e dad hag e vamm, e vreudeur hag e c’hoarezed, abalamour d’in, en devo kant gwech muioc’h evit ar pez en deus lezet, hag ar vue peurbadus ouspen. »\nHag ar goprou-ze a zo roët, n’e ket hepken abalamour m’eo dereat da Zoue o rei, mes abalamour m’eo red. Setu petra ro sant Pôl da anaout pa lavar : « Stourmet am eus gwellan ma c’hallen, peurc’hrêt eo ganin ma redaden, ha breman e c’hortozan ar gurunen a dle Doue d’in, hag a roo d’in, abalamour m’eo eur barner leal. »\nMeritou a c’haller eta da zastum. Ar Skritur-Zakr hen diskouez. An Iliz hen lavar ive. An eskibien, en Trant, a skrive : « Malloz d’an neb a lavarfe eo dereat hepken da Zoue rei ar baradoz d’an den a varv en stad a c’hras, rak dleet eo d’ezan hen ober goude ar promese en deus grêt. »\nAn eskibien, en Oranj, a lavare : « N’eo ket red d’an Otrou Doue rei e c’hras d’an den d’ober oberou mat ; mes pa vezont grêt, eo red d’ezan o goprât. »\n— « Evel m’eo dleet e teufe ar maro war-lerc’h ar pec’hed, evelse, eme sant Augustin, eo dleet e teufe ar vue a bado da viken war-lerc’h an oberou mat. »\nAr skour n’hall ket dougen frouez nemet stag a vefe ouz ar wezen ; evelse e c’hoarvez gant ar c’hristen. Stag e renk bezan ouz Doue, anez, eo didalve e oberou.\nRed eo, d’an eil, bezan en bue. « Dont a ra an noz, da lavaret eo, ar maro, ha neuze n’haller mui ober netra. »\nIV — Hag ar pez a rêr a renk bezan grêt gant liberte ; red eo e vefe mat, drezan e-unan ha dre an digare hon doug d’hen ober, ha grêt abalamour da Zoue.\nDastumomp meritou muian ma c’hellfomp : diskiant eo bernian danve en eur vro ha n’omp ket da chom enni, ha chom hep kas madou d’ar vro hon devo da vont enni hepdale.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Buhez_ar_Sent/1912/Per_Canisius&oldid=38403 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 9 Gou 2012, da 10:52.


(Adkaset eus Duero)\nGant ar ger Duero e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Duero (disheñvelout).\nAn Douro e Ledenez Iberia\nAn Douro e Porto\nAn Douro (e portugaleg, distaget [ˈdowɾu], [ˈdoɾu]), Duero (e spagnoleg, distaget ˈdweɾo]), a zo ur stêr vras 897 km e Ledenez Iberia. Eieniñ a ra e Bro-Spagn ha redek trema ar Meurvor Atlantel ma'n em daol ennañ e Porto. Ar 525 km kentañ eus he red a zo e Spagn. Goude, war 112 km, e ra ar vevenn etre Spagn ha Portugal, hag an 215 km diwezhañ a zo e Portugal.\nEus anv latin ar stêr, Durius, e teu Douro ; meneget eo gant Silius Italicus, Plinius an Henañ ha Pomponius Mela, hag er stummoù henc'hresianek Dourios, Dorios ha Dōros gant Ptolemaios, Strabon ha Cassius Dio.\nDen ne oar orin an anv avat. Dre ma red en ur vro a oa keltiek gwechall e c'houlakaer ur wrizienn geltiek *du(b)r- "dour", "dourredenn", met gallout a rafe dont dreist al latin eus ur wrizienn indezeuropek *dura / duria, a zo paot en Europa, er broioù keltiek dreist-holl.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Douro&oldid=1895911 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 21 C'hwe 2021, da 11:40.


Iliz-parrez sant Elli.\nLlanelli eo ar gêr vrasañ e Sir Gaerfyrddin hag e mervent Kembre, war lez aber ar stêr Lliedi, war-hed 15 km er c'hornôg da Abertawe hag 20 km er c'hreisteiz da Gaerfyrddin. Bihan e oa chomet ar gêr-se betel an XIXvet kantved ha kresket kalz e oa d'ar mare-se, abalamour ma oa mengleuzioù glaou ha labouradegoù houarn-gwenn tro-dro. E dibenn an XXvet kantved e veze komzet kembraeg gant an hanter eus an annezidi.\nBrudet eo Llanelli abalamour d'he c'hoarierien rugbi.\nPhil Bennett, c'hoarier rugbi\nGareth Jenkins, c'hoarier rugbi\nTrefor hag Eileen Beasley, stourmerien evit ar c'hembraeg a nac'has paeañ o zailhoù er bloavezhioù 1950\nSophie Dee, aktourez filmoù orgedus\nGevellet eo Llanelli gant :\nAgen (Okitania) abaoe 1989\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Llanelli&oldid=1781708 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 19 Gen 2018, da 16:33.


Damergativelezh - Wikipedia\nEr yezhoniezh e vez implijet an termen damergativelezh (e saozneg: split ergativity) evit komz eus ur steudadur morfologel-kevreadurezhel kemmesk kavet e yezhoù 'zo implijet gante ur frammadur ergativel-absolutivel e degouezhioù 'zo hag ur framamdur morfologel-kevreadurezhel all, peurliesañ nominativel-akuzativel e degouezhioù yezhadurel resis all.\nE gwirionez eo damergativel an darn vrasañ eus ar yezhoù renket dre voas e-touez ar yezhoù ergativel-absolutivel kentoc'h evit yezhoù ergativel-rik.\nSetu rol an abegoù pennañ evit ober gant an eil steudadur pe egile en degouezh-mañ'n-degouezh er yezhoù damergativel:\nKemmañ a c'hell implij an steudadur pe egile abalamour da vezañs ur "perzhiad-diviz" (saoz. discourse participant), da lâret eo ar c'hentañ pe an eil gour ("me"/"ni"; "te"/"c'hwi"a first or second person). Da skouer, an dyirbaleg komzet en Aostralia a ra gant ar steudadur ergativel en holl kenarroudoù yezhadurel nemet pa implijet ar c'hentañ pe an eil gour en diviz, ha neuze e ra gant ar steudadr akuzativel. Tennañ a ra an abeg-mañ d'ar fed ma reer dave d'un dra vev pe get, un elfenn a-bouez dre vras e yezhadurel an dyirbaleg.\nKemmañ a c'hell ivez implij an eil steudadur pe egile hervez amzer pe arvez ar verb. Ar yezhoù indez-iraniek, da skouer, a laka un diforc'h etre implij ar steudadur ergativel pe akuzativel hervez ma implijer an arvez ledan, implijet gant ar steudadur akuzativel, diouzh un tu pe strizh, implijet gant ar steudadur ergativel, diouzh an tu all.\nE yezhoù aostrenezek 'zo, en o zouez ar sinaogoroeg, e vez implijet ar steudadur ergativel evit a sell ouzh an troadoù keit ha ma reont gant ar steudadur akuzativel evit frammadurioù kevreadurezhel.\nE yezhoù evel an dakatoeg e vez merket arguzenn verboù aktivel, da skouer "redek", en hevelep doare hag evit ar verboù tranzitivel dres evel er yezhoù akuzativel, keit ha ma vez merket arguzenn verboù stadel (nann-aktivel), da skouer "bezañ en e sav" en hevelep doare ha renadenn ur verb tranzitivel dres evel er yezhoù ergativel. Un isrummad eus ar yezhoù aktivel-stadel eo yezhoù a seurt-se, anvet yezhoù damaktivel (saoz. split-S language).\nSkouer: an hindeg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAn hindeg-ourdoueg a implij ar steudadur ergativel evit merkañ rener ar verboù tranzitivel en arvez strizh en tu-gra hag ar steudadur akuzativel en degouezhioù all, pa vez merket ar rener gant an troad nominativel, da skouer:\npaotr.Msg.NOMINATIVEL levr.NOMINATIVEL.Fsg prenañ.BOAZ.Msg eo.BREMAÑ ¹\n"A paotr a bren ul levr"\npaotr.Msg-ERGATIVEL levr.NOMINATIVEL.Fsg prenañ.STRIZH.Fsg ¹\n"Ar paotr a brenas ul levr"\n(¹) Dielfennadur morfologel eeunaet.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Damergativelezh&oldid=1855079 »