(Adkaset eus Afganistan)\n(Jamhūrī-ye Islāmī-ye Afġānistān دافغانستان اسلامي جمهوریت\nDe Afġānistān Islāmī Jamhuriyat\nRepublik Islamek Afganistan\nKan broadel: Milli Tharana\n(ha kêr vrasañ) Kaboul\nGouarnamant teokratelezh islamek unelour\n- komandour ar gredourien Haibatullah Akhundzada\n- Kentañ ministr Mohammad Hassan Akhund\n- Hollad 647 500 km² (41)\n- istimadur 2008 32 738 376 ()\n- Stankter 46/km² (150)\n- Hollad $20.099 milliard (96)\n- Keidenn $733 (172)\nRepublik Islamek Afghanistan (Pachtoueg/Dareg : د افغانستان اسلامي جمهوریت, Da Afġānistān Islāmī jomhoriyat ; perseg : Persian : جمهوری اسلامی افغانستاا Jamhorīyē Eslāmī-ye Afġānistān) zo ur vro eus Azia ar C'hreiz gronnet gant Turkmenistan, Ouzbekistan, Tadjikistan, Sina, Pakistan hag Iran. Abalamour da vrezel 2001 emañ Afghanistan bremañ e-touez paourañ broioù ar bed.\nEtre drouklamm an Dalibaned hag al Loya Jirga e 2003, e oa bet lakaet Afghanistan da Stad Islamek Tremeniat Afghanistan gant broioù ar C'hornôg. Abaoe m'eo bet aozet ar vonreizh nevez e reer ent ofisiel Republik Islamek Afghanistan eus ar vro.\n2.1 1746 - 1973\n2.2 1978 - 1992 : 1añ brezel Afghanistan\n2.3 1992 - 1996 : ar brezel diabarzh\n2.4 1997 - 2006 : An Dalibaned hag emellerezh AFNA\n2.5 Abaoe 2006\nDeverañ a ra an anv Afghanistan eus an anv all a roer d'ar Batchouned : Afghan. Int eo diazezerien Afghanistan a-vremañ. Dont a ra al lostger eus ar ger persek stān (bro).\nSellet ouzh Istor Afghanistan\nUn istor turmudus he deus bet Afghanistan a anver alies kroashent Kreiz Azia. A-hed an amzerioù eo bet aloubet ar vro a reer Afghanistan anezhi hiziv an deiz gant armeoù a-leizh, en o zouez re an Impalaeriezh Pers, Aleksandr Veur ha Genghis Khan.\n1746 - 1973[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nPenn kentañ stad-vroad Afghanistan, evel m'eo anavezet hiziv an deiz, a voe e 1746, dindan an Impalaeriezh Durrani, met lezet e voe ar c'hontrol anezhi d'ar Rouantelezh Unanet betek ma voe tronet ar roue Amanullah e 1919.\nDont a rae ar renerien istorel eus meuriad an Abdali, a voe cheñchet e anv da zDurrani pa voe tronet ar Chah Ahmad, betek ar remziad Saddozay eus ar c'hlann Popalzay pe ar remziad Mohammadzay eus ar c'hlann Barakzay.\nAbaoe 1900, ez eus bet digarget unnek rener :\n1919 Habibullah Chah zo drouklazhet d'an 20 a viz C'hwevrer e Kalagoch e-pad ur chaseadenn. Brezel dizalc'hiezh enep Impalaeriezh Breizh-Veur,\n1929 Amanullah Chah a ro e zilez a roue hag a ya d'an harlu da Indez, ha neuze da Europa. Tec'h dirak un emsavadeg pobl,\n1929 Inayatullah Chah a ren tri devezh hepken a-raok reiñ e zilez a roue (eus ar 14 d'ar 17 a viz Genver 1929),\n1929 Amir Habibullah Ghazi (Bacha e Saqao), zo sellet outañ evel un alouber gant ar Batchouned. Lazhet eo gant e warlerc'hiad a adsav ar remziad Barakzay,\n1933 Mohammad Nadir Chah zo drouklazhet. Tremen d'an demokratelezh,\n1973 Mohammad Zahir Chah mab an hini a-raok, zo torret eus e garg. Tec'hout a ra da Italia. Taol-stad, tremen d'ur republik,\n1978 Mohammed Daoud Khan drouklazhet, taol-stad harpet gant an Unaniezh soviedel,\n1979 Nour Mohammad Taraki & Babrak Karmal kaset d'an harlu,\n1979 Hafizullah Amin & Nour Mohammad Taraki, an hini kentañ a lazh an eil,\n1979 Hafizullah Amin lazhet gant ar Spetsnaz, taol-stad gant an Unaniezh soviedel,\n1986 Babrak Karmal erlec'hiet e fin e respet,\n1992 Mohammed Nadjibullah diskaret gant ar voudjahiddined harpet gant Stadoù-Unanet Amerika,\n2001 diskaret eo gouarnamant islamek an Dalibaned gant Stadoù-Unanet Amerika hag unvanidi eus AFNA.\nEtre 1933 ha 1973 emañ ar prantad stabilded diwezhañ en Afghanistan, dindan ren ar roue Zahir Chah. Padal, e 1973, breur-kaer Zahir, Sardar Mohammed Daoud a ra un taol-stad hep feulster d'ar 17 a viz Gouere 1973. Gant skoazell an arme soviedel e tiskar e genderv Zahir. Hemañ a ro an dilez eus e garg e miz Eost hag a ya da annezañ da Italia.\n1978 - 1992 : 1añ brezel Afghanistan[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nGant taol-stad SDPA (Strollad Demokratel Poblel Afghanistan), d’ar 27 a viz Ebrel 1978, eo bet diskaret gouarnamant Daoud hag ez eus drouklazhet ur niver bras eus izili e familh. Dont a ra Muhammad Taraki (1917-1979), levier ar c’hKhalq (ur rann feuls ha patchoun dreist-holl eus SDPA) anezhañ, da vezañ prezidant Republik Demokratel Afghanistan nevez. Sokialour eo ar republik-se, ha mont a ra a-du gant an Unaniezh soviedel.\nUn darn eus an Afghaned a stag da herzel ouzh ar galloud kreiz, harpet a-yoc’h gant [URSS]]. Itrikañ a reont un taol-stad nevez d’an 28 a viz Kerzu 1979. Sed aze deroù brezel Afghanistan. Dont a ra Babrak Karmal da vezañ prezidant. Harpañ a ra an Unaniezh soviedel ar renad nevez hag adalek miz Genver 1980 e klask a-zevri adtapout kontroll an takadoù emsavet (Gevred ar vro dreist-holl). Skoilhoù a-leizh a gav ar gouarnamant komunour afghan war e hent : ar maezioù a chom stag ouzh an hengoun ha ne savont ket a-du gant ar gomunouriezh a soñjer eo enep ar relijion ; renkad ar vicherourien afghan n’eo ket gwall niverus ha tro-dro da Gaboul emañ evit an darn vrasañ anezhi. Ha dreist-holl, broioù ar C’hornôg hag ar broioù muzulman (Arabia Saoudat, Iran, Pakistan) a skoazell an harzerezh gant dafar hag arc’hant.\nD’an 30 a viz Du 1986 e teu Mohammed Nadjibullah da vezañ prezidant Afghanistan e-lec’h Karmal. A vloaz da vloaz e tigresk skoazell URSS da strolladoù ar gouarnamant (abalamour d’ar Perestroika) hag e stanka an emgannoù harpet gant Pakistan hag he moudjahiddin (« stourmerien an Islam ») ha gant ar Stadoù-Unanet a ro arc’hant hag armoù d’ar strolladoù islamek evit stourm ouzh ar galloud.\nE miz C’hwevrer 1989 e tiviz URSS hec’h-unan kuitaat ar vro, hag e lez kontroll ar vro da Nadjibullah. Diskaret eo ar renad d’an 29 a viz Ebrel 1992 goude m’eo bet kemeret Kaboul ha m’en deus Mohammed Nadjibullah roet e zilez d’ar 16 a viz Ebrel. Dav eo notennañ o deus harzet kalonek strolladoù ar gouarnamant, feal da Vohammed Nadjibullah, ouzh armeoù armet gwelloc’h ha niverusoc’h egeto.\n1992 - 1996 : ar brezel diabarzh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nD’an 9 a viz Ebrel 1992 ez a Ahmad Chah Masoud, a vo e penn Kevre an norzh, e-barzh Kaboul gant meur a vil a dud. E miz Mae e teu da vezañ ministr an difenn. D’an 28 a viz Mezheven eo anvet Burhanuddin Rabbani, anezhañ ur paotr moder eus ar strollad islamek Jamiat-e-Islami, da brezidant etretant, ha dilennet eo da benn ar gouarnamant e miz Kerzu. Eus 1992 da 1995 eo kemeret ar galloud gant ur gournamant a zeu eus an harzerezh afghan, hogen dizemglevioù a vez ennañ. D’ar 7 a viz Mae, daoust d’un emglev peoc’h etre ar c’hostezennoù kenoazus, e kendalc’h an emgannoù er su da Gaboul. Masoud a ro e zilez eus ar gouarnamant ha hennezh en em adstumm en-dro da c’hGulbuddin Hekmatyar, un anterinour eus kenel ar Batchouned zo ar muiañ-niver ganto er vro.\nE 1994 e krog argad an Dalibaned hag aloubiñ a reont tamm-ha-tamm holl broviñsoù ar vro. Eus 1994 da 1996, gant skoazell arme Pakistan, ez aloubont ar braz eus ar vro (nemet ar c’horn-bro tadjik er Biz). Diazezañ a reont un diktatouriezh anterinour. E 1996 e sav a-du an darn vrasañ eus ar c’hostezennoù afghan, nemet an Dalibaned, evit stummañ ur gouarnamant kadoriet gant Hekmatyar. E-pad an hañv 1996, e tec’h Ousama bin Ladin eus Arabia Saoudat, ha goude bezañ chomet daou vloaz e Soudan, e tistro da Afghanistan. Skignañ a ra un disklêriadur djihad enep an Amerikaned.\nD’ar 27 a viz Gwengolo 1996 eo kemeret Kaboul gant an Dalibaned a ra o renkoù da neuze. Ar Mollah Omar, penn teogus ar strollad ha « Gourc’hemenner ar Fideled » anezhañ, a ren ar vro hep diazez ebet ent politikel na hervez ar vonreizh. Drouklazhet eo Mohammed Nadjibullah evel ul loen gant an Dalibaned, hag e vreur ivez, daoust dezho bezañ dindan gwarez ABU. Kontet en deus un test penaos e oa tec’het kuit ar warded afghan a oa o c’harg gwareziñ savadurioù ABU pa oa Kaboul war-nes cheñch mestr. Nadjibullah a c’houlennas sikour dileuridi ABU en Islamabad, met tro wenn a reas. Merket e oa e blanedenn dija, rak an Dalibaned o doa savet ur bagad-stourm pemp den e karg d’ober e stal dezhañ. Hervez Ahmed Rashid, edo ar mollah Abdoul Razzaq e penn ar bagad a grogas peg e Nadjibullah etre un eur ha div eur diouzh ar beure, un nebeud eurvezhioù a-raok donedigezh an Dalibaned er gêrbenn.\nEn e levr Skeud an Dalibaned, e kont Ahmed Rachid frapadoù diwezhañ Nadjibullah : « Mont a reas an Dalibaned tre e kambr Nadjibullah, skeiñ gantañ ha gant e vreur ha teurel an daou zen semplet e penn a-dreñv ur gamionetez a yeas da balez teñval ar prezidant. Eno e spazhjont Nadjibullah ha stlejañ e gorf a-dreñv ur jeep, a-raok peurlazhañ anezhañ gant ur boled. Boureviet e voe e vreur er memes mod ha taget e voe. An Dalibaned a grougas an daou gorf-marv ouzh ur peul beton dirak ar palez, nepell diouzh savadurioù ABU. Da c’houloù-deiz e teuas annezidi gurius da welet an daou gorf koeñvet ha muturniet, krouget gant neud-orjal. Bez’ e oa sigaretennoù etre o bizied ha bilhedoù bank afghan leun o godelloù – evit displegañ ar pezh a soñje an Dalibaned diwar-benn o buhez diroll hag o goubrenerezh. Tec’het e oa daou geneil all Nadjibullah. Adtapet e oant bet pa oant o klask tec’hout diouzh kêr, ha boureviet ha krouget e voent ivez », eme Ahmed Rachid.\nEvel-se e krogas ren an Dalibaned.\n1997 - 2006 : An Dalibaned hag emellerezh AFNA[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE 1997 e reas an Dalibaned – « studierien war an doueoniezh » – o renkoù er vro (nemet en ur c’hornig-bro er Biz). Harpet e oan gant strolladoù armet estren a oa tomm ouzh o relijion. Lakaat a rejont ar peoc’h da ren en-dro, well-wazh, dre lakaat da dalvezout ul lezenn islamek strizh hag a strishae un niver bras a frankizoù. Fellout a rae dezho kas o uhelvennad da benn, da lavaret eo « Stad islamek purañ ar bed », diazezet war ar charia rik.\nBrudet e voent er bed a-bezh dreist-holl pa zistrujont e 2001 delwennoù Bouddha ragislamek e Bamiyan. An delwennoù-se (VIvet - IVre kantved a-raok J.-K.) a oa enskrivet e glad bedel mab-den gant UNESCO. Ar Pakistan, o c’hevredad fealañ koulskoude, a zianzavas o folitikerezh da neuze.\nD’an 9 a viz Gwengolo 2001 eo drouklazhet Massoud en ur gwalldaol-emlazh. E 2001, war-lerc’h gwalldaolioù an 11 a viz Gwengolo, ar Stadoù-Unanet a zistagas ur brezel nevez, ha gant skoazell Kevre an Norzh e rojont lamm da renad an Dalibaned e-korf un nebeud mizioù. E kreiz 2002 e hañvale ar saviad bezañ stabil, daoust d’an diouer a surentez en takadoù er-maez eus kontroll ar gouarnamant nevez ha d’ar gwalldaolioù en takadoù dindan kontroll armeoù broioù ar C’hornôg. Da skouer, d’ar 5 a viz Gwengolo 2002, tra ma oa ar prezidant Hamid Karzai o veajiñ e korn-bro Kandahar, e voe skoet gant ur gwalldaol hag a voe skoilhet justik gant e warded amerikan. Spinet e oa bet e zremm gant ur boled neuze. D’an 11 a viz Eost 2003 e kemer AFNA penn an Nerzh etrebroadel skoazellañ ar surentez (NESS/ISAF), ennañ 37 bro. Klask a ra astenn aotrouniezh ar galloud kreiz hag aesaat adsavidigezh ar vro. D’ar 7 a viz Kerzu 2004 e oa un nerzh etrebroadel tost 10 000 den en Afghanistan, ouzhpenn an 20 000 a soudarded amerikan war al lec’h bepred. Gant ar c’hengevredad-se, divizet gant Aozadur ar Broadoù Unanet, ez eus bet gallet staliañ frammoù rakdemokratel.\nD’ar 26 a viz Mae 2004 ez eus lazhet pemp ezel eus un AEG (aozadur e-maez gouarnamant) en ur stign e Gwalarn Afghanistan. D’ar 16 a viz Gouere 2004 e kouezh ur roked tost d’ur skolaj a oa da vezañ gweladennet gant ar prezidant Hamid Karzai un nebeud munutoù war-lerc’h. An Dalibaned a samm atebegezh ar gwalldaol. D’an 29 a viz Eost 2004, e Kaboul, ez eus lazhet 12 den da nebeutañ hag ez eus gloazet un tregont bennak gant ur gwalldaol war-bouez ur c’harr-trap. An Dalibaned a glaske tizhout an embregerezh surentez amerikan Dyncorps, a bled gant gwarez ar prezidant afghan Hamid Karzai.\nE 2004, daou vloaz goude an emellerezh etrebroadel, e oa deuet Afghanistan da vezañ en-dro kentañ produer roz-moc’h (papaver somniferum) ar bed. Diwar o laezh e farder opiom hag heroin.\nAdalek 2005 e washa ar jeu. En em silañ a ra an Dalibaned e kornioù-bro zo, a-gevret gant tud estren a-youl vat. E miz Eost 2006, AFNA a ro lañs d’un argad er c’hornôg da Gandahar (koulzad Morgaoul), met war-lerc’h koll ur c’harr-nij evezhiañ gant 14 soudard ha meur a zen lazhet war an douar, e c’houlenn e gomandant soudarded nevez.\nDilojeiz eo war-dro 60% eus an dud e Kaboul.\nAbaoe 2006[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nD'an 29 a viz C'hwvrer 2020 eo sinet un emglev peoc'h etre Stadoù Unanet Amerika hag an Dalibaned, evit lakaat fin d'ar brezel en Afghanistan. Chomet e vo bet an Amerikaned 18 bloaz er vro, hirañ brezel o istor. Dleout a rint mont kuit alese a-benn 14 miz.\nD'an 8 a viz Mae 2021 eo lazhet ouzhpenn 80 den ur gwalldaol a-enep ur skol e Kaboul.\nEvit bremañ eo renet Afghanistan gant ar prezidant Hamid Karzai a voe lakaet gant melestradur Bush e penn ur gouarnamant etretant goude diskar an Dalibaned. Aet eo ar maout gantañ n’eus ket pell en un dilennadeg vroadel. E-barzh e gabined bremañ, ez eus izili eus Kevre an Norzh, hag ur meskad tud a zeu eus strolladoù rannvroel all a oa bet furmet diwar ar gouarnamant da c’hortoz gant al Loya Jirga. Distroet eo ar roue kozh Mohammad Zahir Chah d’ar vro, met ne voe ket roet galloud ar roue en-dro dezhañ ha tremen a ra gant un nebeud galloudoù lidek.\nGant emglevioù Bonn e voe diazezet Bodad Afghan ar Vonreizh evit goulenn kuzul digant ar bobl ha sevel ur vonreizh. A-benn ar 1añ a viz Gwengolo 2003 e oa da vezañ savet, hogen goulennet en deus ar bodad e vefe astennet an termen evit goulenn kuzul digant muioc’h a dud. Dalc’het e voe al Loya Jirga e miz Kerzu pa voe asantet d’ur vonreizh nevez hag a groue ur renad prezidantel gant div gambr lezennadurel.\nChom a ra soudarded hag ajañsoù titourerezh er vro, gant ar Stadoù-Unanet ha meur a vro all. Darn anezho a bled gant dalc’h ar peoc’h, re all a laka an hu war an Dalibaned hag Al-Qaida. Abaoe miz Kerzu 2001 ez eus e Kaboul un nerzh evit derc’hel ar peoc’h gant Aozadur ar Broadoù Unanet, e anv Nerzh etrebroadel skoazellañ ar surentez (NESS). Gant AFNA eo bet kemeret penn an nerzh-se d’an 11 a viz Eost 2003. Chom a ra un tamm mat eus ar vro dindan kontroll ar pennoù-brezel.\nEmañ an Eurokorf dindan atebegezh AFNA a ren an Nerzh etrebroadel skoazellañ ar surentez (NESS) e Kaboul abaoe an 9 a viz Eost 2004. Ar c’holloù e-touez ar bagadoù-se a c’hoarvez peurliesañ war-lerc’h fazioù anavezout, gwalldaolioù gant kirri-trap, pe gwallzarvoudoù war an hent, gwashaet abalamour d’an diouer a c’hourizoù-surentez.\nDalc’het e voe dilennadegoù broadel d’an 9 a viz Here 2004. Ouzhpenn 10 milion a Afghaned a voe lakaet war roll an dilennerien. Boikotet e voe an dilennadegoù gant ouzhpenn 17 emstriver a enebe ouzh Hamid Karzai, rak soñjal a rae dezho e oa flod. Ur bodad dizalc’h a ziskouezas e oa bet flod, met prouiñ a reas n’en doa bet ar flod-se efed ebet war an disoc’h. Aet e oa ar maout gant Hamid Karzai gant 55,4% eus ar mouezhioù. Lakaet e voe da brezidant d’ar 7 a viz Kerzu. Se a voe kentañ dilennadegoù broadel er vro abaoe 1969 ma oa bet dalc’het dilennadegoù ar parlamant evit ar wech diwezhañ.\nSellet ouzh Proviñsoù Afghanistan\nRannet eo Afghanistan etre 32 broviñs pe velayat (34 hiziv an deiz) :\n31 Sar-é Pol\nKartenn proviñsoù Afghanistan\nSellet ouzh Douaroniezh Afghanistan\nUr vro veneziek eo Afghanistan, gant plaenennoù en Norzh hag er Mervent. Nowshak eo poent uhelañ ar vro, 7485 m a-us live ar mor.\nSec’h eo takadoù bras eus ar vro, ha n’eus ket kalz a zour fresk. Un hinad kevandirel en deus Afghanistan : tomm e vez e-pad an hañv ha yen e vez e-pad ar goañv. Alies e vez krenoù-douar er vro.\nKêrioù pennañ Afghanistan eo Kaboul, ar gêrbenn, Herat, Jalalabad, Mazar-e Sharif ha Kandahar.\nStêr : Hari Rud\nSellet ivez ouzh : roll kêrioù Afghanistan ~ Lec’hioù Afghanistan\nSellet ouzh Armerzh Afghanistan\nAbaoe m’eo en em dennet an arme soviedel ez eo deuet produerezh an opiom da vezañ ur vammenn arc’hant pouezus evit an Afghaned. Dre se ez istim ar c’hazetenner ha sokiologour Alain Labrousse ez eus diazezet un drederenn eus armerzh ar vro war trafikerezh an opiom hag ar produioù deveret dioutañ.\nE-pad ren an Dalibaned zoken e veze kendalc’het ar produerezh, gant un tamm lez-ober mui pe vui a-berzh aotrouniezhoù an Dalibaned. Disklêriet en deus ar Mollah Omar zoken da gazetennerien alaman : "War hir dermen, emaomp e soñj da walc’hiñ Afghanistan eus an dramm. Met ne c’haller ket goulenn digant ar re zo o buhez penn-da-benn e dalc’h an eost tremen da drevadoù all eus an eil devezh d’egile. " Ouzhpennet en deus memes tra : "M’o deus c’hoant tud n’int ket muzulmaned da brenañ dramm ha d’en em bistriañ, n’eo ket dimp-ni da wareziñ anezho. " E-pad hañvezh ar bloavezh 2000, an Dalibaned o doa divizet koulskoude paouez gant ar produerezh opiom, ha lakaet o doa anezhañ da zigreskiñ eus ouzhpenn 95%. An nebeud opiom a oa bet produet c’hoazh en Afghanistan a voe dreist-holl war dachennoù kontrollet gant Kevre an Norzh, en o zouez proviñs Badakhchan a broduas e-unan 83% eus roz-moc’h Afghanistan etre an hañv 2000 ha fin 2001.\nAbaoe dibenn Brezel Afghanistan e 2001 hag ar gouarnamant nevez zo bet lakaet e plas, gounidegezh ar roz-moc’h, a oa anezhi dija da vare an Dalibaned, he deus tizhet liveoù uhel-kenañ a istimer a-benn 2006 da 6100 tonenn, kalz en tu-hont d’ar goulenn a vez er bed. Posupl e vefe gounit legumaj ha bleunioù dre zourañ, met seurt trevadoù zo aes da darvañ.\nPennad dre ar munud : Poblañsouriezh Afghanistan\nEmdroadur ar boblañs etre 1961 ha 2004. Poblañs e miliadoù a annezidi.\nUr vozaikenn yezhoù ha kenelioù\nRannet eo pobl Afghanistan en un niver bras a genelioù. O vezañ ma n’eo ket bet niveret poblañs ar vro nevez zo, n’eus ket tu da gaout sifroù resis diwar-benn ment hag aozadur ar c’henelioù. Dre-se ar sifroù da-heul n’int nemet un tostaat d’ar wirionez. Gant an dud a gomz pachto (ar Vachtouned) e vez stummet ar strollad brasañ, ouzhpenn 50% eus ar boblañs war a soñjer. An eil strollad brasañ a gomz farsi (perseg). Ennañ emañ an Dadjiked (23%), an Hazaraed (14%) hag an Ouzbeked (12%). Bez’ ez eus ivez meuriadoù evel an Aimaked, an Durkmened, ar Valoutched hag ar Bachayied. Boutin eo an divyezhegezh en Afghanistan. Un niver bihan a genelioù, ar Sikhed hag an Hindoued dreist-holl, a gomz panjâbî.\nA-fet relijion eo muzulman an Afghaned dreist-holl (80% Sunnited hag 20% Chiited tost da vat). Bez’ ez eus ivez minorelezhioù hindouat ha sikh, hag ur vinorelezh yuzev eus 1%, a oa 2% betek nevez zo. Kalz eus ar re-se zo tec’het e-pad brezel diabarzh ar bloavezhioù 90 war-du ar broioù amezek ha war-du Europa hag Amerika. Gant diskar an Dalibaned ez eus distroet Sikhed da broviñs Ghazni.\nSellet ouzh Sevenadur Afghanistan\nMazaouet ez eus bet ur c’halz eus monumantoù istorel ar vro e-pad ar brezelioù diwezhañ. Distrujet eo bet an div zelwenn vrudet eus Bouddha e proviñs Bâmiyân gant an Dalibaned rak sellet e veze outo evel idoloù berzet gant an Islam. Goude ar brezel ez eus bet laeret ur bern traezoù arzel ha dilerc’hiadoù arkeologel. Adwerzhet int bet e broioù ar C’hornôg e stalioù an hendraourien.\nAdpiaouañ a ra pobl Afghanistan ar varc’hegerien, ha deuet-mat eo ar sport anvet Buzkachi d’ar bobl. A orin eus Afghanistan eo ar chase afghan ma lakaer chas da redek.\nA-raok kresk galloud an Dalibaned e oa Kêr Gaboul ur greizenn evit kalz sonerien, anezho mistri war zaou zoare ar sonerezh afghan, an hini hengounel hag an hini modern, dreist-holl e-pad liderezh Nauroz. E-kreiz an XXvet kantved e oa par Kaboul da Vienna an XVIIIvet ha XIXvet kantved.\nSellet ivez ouzh : Radio Kaboul ~ Sonerezh eus Afghanistan\nSellet ouzh An deskadurezh en Afghanistan\nEn nevezamzer 2003 ez istimed e oa bet mazaouet 30% eus 7 000 skol Afghanistan e-pad an ugent vloaz bennak m’o doa padet an alouberezh soviedel hag ar brezel diabarzh. An hanter eus ar skolioù hepken o deus lavaret e oa dour mat da evañ ganto, hag un tammig nebeutoc’h eget 40% a soñje dezho e oa mat o stad e-keñver ar yec’hedoniezh. E-pad ren an Dalibaned ne roed ket nemeur a bouez da zeskadurezh ar baotred, ha berzet e veze d’ar merc’hed penn-da-benn.\nDiskouez a ra ur studiadenn eus 2002 gant ar strollad skoazell Save the Children e ra ar vugale afghan diouzh an traoù a-fet paourentez ha feulster o endro : kalonek int. Ar studiadenn a ro kred da ensavadurioù kreñv ar familh hag ar gumuniezh.\nOuzhpenn pevar milion a vugale afghan, an niver uhelañ moarvat, zo bet skoliataet er bloavezh-skol zo deraouet e miz Meurzh 2003. Digor eo an deskadurezh d’ar baotred ha d’ar merc’hed hiviziken.\nSoñjal a reer e c’hall lenn ha skrivañ 36% eus an dud.\nKêrbenn : Kaboul\nPoblañs : 31 000 000 a annezidi (e 2006). 0-14 vloaz: 44,6%; 15-64 bloaz: 53%; + 65 bloaz: 2,4%\nGorread : 652 500 km²\nStankted : 47 annez./km²\nHarzoù war zouar : 5 529 km (Pakistan 2 430 km ; Tadjikistan 1 206 km ; Iran 936 km ; Turkmenistan 744 km ; Ouzbekistan 137 km ; Sina 76 km)\nArvor : 0 km\nUhelder : eus +258 m da +7 485 m\nHoali ar baotred : 43 bloaz (e 2006)\nHoali ar merc’hed : 44 bloaz (e 2006)\nFeur kreskiñ ar boblañs : +2,67% (e 2006)\nFeur genel : 46,6 ‰ (e 2005)\nFeur mervel : 20,34 ‰ (e 2005)\nFeur mervel ar vugale : 160 ‰ (e 2005)\nFeur gouennañ : 6,7 bugel/maouez (e 2005)\nFeur divroañ : 11,11 ‰ (e 2001)\nDizalc’hiezh : 19 a viz Eost 1919 (trevadenn vreizhveuriek kozh)\nLinennoù pellgomz : 50 000 (e 2004)\nPellgomzerioù hezoug : 600 000 (e 2004)\nSkingomzerioù : 167 000 (e 1999)\nSkinwelerioù : 100 000 (e 1999)\nImplijerien Internet : 25 000 (e 2005)\nNiver a bourvezerien monedoù : 76 (e 2005)\nHentoù : 34 800 km (hentoù teret : 8 200 km) (e 2003)\nHentoù-houarn : 24,6 km\nDourredennoù bageüs : 1 200 km (e 2001)\nAerborzhioù : 46 (10 gant roudennoù ter) (e 2005)\n↑ Afghanistan. The World Factbook. Central Intelligence Agency (13 a viz Kerzu 2007).\nBrezel Afghanistan (1979)\nBrezel Afghanistan (2001)\nRoll renerien proviñsoù Afghanistan\nAfghanistan diouzh savboent geopolitikerezh an drammoù\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Afghanistan&oldid=1916217 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 16 Du 2021, da 19:31.


Pennadoù skiantel evit ar 6vet klas\nANOIOU AR STERED\nChomet eo bet souezhet an den a-zoug ar wech pa sell ouzh an oabl e-kreiz an noz. N'eo ket unton ar pezh a wel, chañch a ra ar steredegoù hervez an eur hag ar mare deus ar bloaz. An holl o deus bet sellet, ur wech da nebeutañ, ouzh ar C'harr Kamm bras, a vez gwelet e-pad ar bloaz, pa vez sklaer an amzer. Ar C'harr Kamm, gant e seizh steredenn, zo ur steredeg.\nBremañ, e kreiz an diskar-amzer, pa seller ouzh an oabl e penn kentañ an noz, troet war ar Su, e weler, uhel a-walc'h, karrez Pegasus hag Andromeda oc'h ober evel ur c'harr kamm ivez, mes hanter vrasoc'h c'hoazh. Muioc'h er Reter, emañ steredeg an Tarv gant ar steredenn lugernus Aldebaran o sevel. Uheloc'h en oabl, a-us d'hon pennoù, e weler teir steredenn lugernus oc'h ober Tric'horn an hañv : Deneb, e steredeg an Alarc'h, Altair, e steredeg an Erer, ha Vega, an hini splannañ eus an teir.\nEr c'hontrol, e penn kentañ an nevez-amzer, d'ar memes eur dre vras ha troet war ar Su bepred, ne weler kazi hini ebet eus ar steredegoù-mañ. Gwelet a raer ar bravañ steredeg a zo en oabl, Orion, en deus stumm ur pevarc'hostez, gant Bet el Jeuz, ur steredenn ruz bras divent, en ur c'horn, hag e-kreiz ar pevarc'hostez, an Tri Roue. En ur heuliañ linenn an Tri Roue, a-gleiz, e kouezer war Sirius, ar steredenn splannañ a zo en oabl. Un trede steredenn lugernus-kenañ ivez a ra un tric'horn keitkostezel gant Sirius ha Bet el Jeuz : Procyon. Muioc'h er Reter, e kaver steredeg al Leon.\nKen pell emañ ar stered diouzhimp ken eo bet kavet kalz re vihan ar c'hilometr evit muzuliañ an hed etre ar stered ha ni. Graet e vez gant ar bloavezh gouloù, da lâret eo ar c'heit a yafe un den ma redfe e-pad bloaz da dizh ar gouloù. Hag ar gouloù ac'h a buan kenañ : tri c'hant mil kilometr bep segondenn. Diwar se e c'hellimp kontañ pet kilometr zo en ur bloavezh gouloù ; da gomañs, pet segondenn zo en un devezh ? Tost da gant mil, keda ? Pet segondenn zo bremañ en ur bloaz ? Ha bep segondenn e vez traset tri-c'hant mil kilometr gant ar gouloù. Grit ar gont : m'ho peus kavet war-dro nav mil miliard a gilometroù n'ho peus ket faziet kalz. Setu evit ur bloavezh gouloù ; bremañ, ar steredenn dostañ zo hed pevar bloavezh gouloù diouzhimp. Pet kilometr a ra se ?\nKalz tostoc'h eo al loar hag ar planedennoù : tri c'hant pevar-ugent mil kilometr deus an douar emañ al loar. Ma kontit pet gwech e c'heller lakaat an hed douar-loar en ur bloavezh gouloù, e kavit etre ugent ha tregont milion a wechoù ! Setu n'emañ ket tost-tre ar steredenn gentañ.\nKalz pelloc'h evit ar stered e kaver galaksioù, e-lec'h ma zo miliardoù a stered asambles : gant ur re lunedoù gevell, arabat kaout un teleskop, e kaver aezet 'walc'h e steredeg Andromeda ur galaksi hag a zo daou vilion a vloavezhioù gouloù diouzhimp !\nSouezhus eo anoioù ar stered alies. Lod zo bet badezet gant ar Gresianed : Sirius, lakaomp, a sinifi " an hini splann ". Lod all zo bet roet o anv dezhe gant ar Romaned : Regulus, an hini splannañ e steredeg al Leon, a sinifi " roue bihan " e latin. An darn vrasañ anezhe o deus anoioù hag a seblant graet war ar memes patrom : Alkaid, Alkor, Albireo, Algenib, ha meur a hini all evel-se. Roet eo bet an anoioù-se dezhe gant an Arabed er Grennamzer, d'ur mare ma ne oa ket skiantourien c'hoazh en Europa. Aldebaran, e steredeg an Tarv, a sinifi " ar penn raok " ( evit ul loen ), hag Altair, e steredeg an Erer, " an evn ", pe " al labous ".\nBremañ e vez lakaet lizherennoù da gentañ, ha niverennoù goude, d'ar stered : kalz re a zo bet kavet gant teleskopoù kreñvoc'h-kreñvañ evit ma vijent badezet gant pep a anv disheñvel. An hini diwezhañ a zo bet badezet eo moarvat ar steredenn Cor Caroli, e steredeg ar Chas Chase. Roet e oa bet an anv latin-se dezhi gant an astronom brudet Halley, en enor da roue nevez Bro-Saoz, Charlez II, en mil c'hwec'h kant tri-ugent. Cor Caroli a sinifi " Kalon Charlez "\nRONT, AN DOUAR ? ALATO !\nMa eo anat evit an dud en ugentvet kantved eo ront an Douar, n'eo ket bet gwir a-viskoazh, ha setu petra a skriv Herodotos, a oa o vevañ etre pevar c'hant pemp ha pevar-ugent ha pevar c'hant pemp war'n ugent a-raok Jezuz Krist :\n" Afrika zo gronnet a bep tu gant ar mor, nemet deus an tu ma eo stok ouzh Azia. Diouzh a ouzomp, eo ar Faraon Nekos en deus prouet se da gentañ :\n" P'en doa echuet toullañ ar ganol ac'h a eus an Nil betek pleg-mor Arabia, en doa kaset bagoù, gant Fenisianed war o bourzh, gant an urzh da zont en-dro en Ejipt dre golonennoù Herakles ( = Gibraltar ), ha mor an Nord. Aet kuit eus ar Mor Ruz, o doa didreuzet ar Fenisianed morioù ar Su. Bep diskar-amzer e touarent war aodoù Afrika, neuze e hadent ed hag e c'hortozent an eost. Da rageost ec'h aent war vor en-dro. Daou vloaz a oa tremenet evel-se. An trede bloavezh, e oant paseet etre kolonennoù Herakles hag o doa adkavet an Ejipt.\nKontet o deus un dra a gavan inkredapl, memes ma zo lod o deus kred d'an dra-se : en ur c'hoari an dro da Su Afrika, e welent an heol war an tu dehou."\nPerak eo souezhet Herodotos abalamour da se ?\nLakaomp ho pije tro un enezenn d'ober war an tu mat, tu nadoz ur montr, gant ur vag : tro Bro Iwerzhon pe Korsika, pe c'hoazh Kreta evit ar Gresianed. En ur vont kuit eus Nord an enezenn war-zu ar Reter, e welit da greisteiz an heol er Su, da lâret eo en tu dehou. Ha pa vezit o c'hoari an dro d'an enezenn er Su, en ur vont war-zu ar Gornaoueg ar wech-mañ, emañ bepred an heol er Su da greisteiz, mes war an tu kleiz.\nAr pezh a gonte martoloded ar Faraon eo e welent an heol war an tu dehou bepred, da lâret eo en Nord. An dra-se a oa posupl peogwir o doa treuzet ar c'hehider ha peogwir en deus an douar stumm ur voull.\nKant vloaz war-lerc'h Herodotos, e remerk ar filozof Aristoteles kement-mañ : n'eo ket tre ar memes stered a weler eus Athen hag eus Aleksandria, en Ejipt : en Aleksandria, e teuer a-benn da welet Kanopus, ur steredenn splann-abominapl e steredeg Kouc'h ar Vag. En Athen ne vez ket gwelet, ha se ne c'hell bezañ nemet peogwir eo ront an Douar.\nKant vloaz c'hoazh goude, eo ar matematikour Eratosthenes a vuzul evit ar wech kentañ tro-gelc'h an Douar. Remerket e oa bet kement-mañ : war-dro Gouel Yann, e par an heol plomm war an Douar e Asouan, e Su an Ejipt : ur post plantet sonn ne ro tamm skeud ebet eno. Er c'hontrol, e Nord an Ejipt, evel ma rafe e Breizh, e ro ur skeud. Muzuliañ a ra Eratosthenes an ankl a ra an heol gant ar vertikalenn e Aleksandria, muzuliañ a ra goude-se an hed etre Aleksandria hag Asouan, hag e kav evit tro-gelc'h an Douar daou c'hant daou ha hanter-kant mil stad ( 252 000 ), da lâret eo dre vras daou-ugent mil kilometr.\nDa c'houde c'hoazh eo bet ankouaet labourioù Eratosthenes e-pad pell er Grennamzer, mes se zo un artikl all.


Ar voskeenn e-kreiz Banjul\nBanjul (anvet gwechall Bathurst) eo kêr-benn Gambia, gant 34.828 a annezidi (e 2003). An trede kêr vrasañ eo e Gambia goude Serrekunda ha Brikama. Emañ Banjul war bord ar Meurvor Atlantel, en aber ar stêr Gambia.\nBanjul a voe savet e 1816, evit ar c'henwerzh hag an arme, pa oa ar Rouantelezh Unanet o klask lakaat urzh e kenwerzh ar sklaved. Anvet e oa Bathurst betek 1973, e koun Henry Bathurst, a oa bet gwechall oc'h ober war-dro an drevadenn saoz.\nBanjul zo ur porzh-mor a bouez evit Gambia : drezañ e vez ezporzhiet an arachidez gounezet er vro.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Banjul&oldid=1455784 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 3 Ebr 2013, da 04:44.


Journal de Renaud Camus, jeudi 19 décembre 1985\ncréée le jeudi 11 septembre 2014, 15 h 49\nmodifiée le dimanche 26 juillet 2015, 17 h 41Lyon, hôtel Phénix, jeudi 19 décembre 1985, 7 heures et demie du soir. Les musées m’inspirent toujours, quoi que j’y fasse, mais multiplié, le même sentiment que la vie, ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~’~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~ à faire un ~~~~~~. ~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~. ~~’~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~. ~~~~~~~~~, ~~~~~~-~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ Delacroix, le Ranc, ~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ? ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~~~~, ~~’~~~~-~~-~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~~~ on sait. Dès ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~ ~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~. ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~ résolutions, de revenir ~~’~~~~~~-~~~~~. ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ au Palms, ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~-~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ maison où Valéry, ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~, « ~~ ~~~~~~~~~~ ~~. ~~~~~~ ». ~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~ ~~~~~ : ~~’~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ mesures !\nSi ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~, ~~~~~~ le prétend à ~~~~ ~~~~~ Borges, a fortiori dans ~~~ ~~~~~~~~~… ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~. ~~’~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ des Trois Baigneuses du ~~~~~~-~~~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~ à fait évident, ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~. ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~, au Salon de ~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~-~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~-~~~~ ~~~~ ~~~~~. ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ Juliette tout à ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ (~~~ suppose).\nIl ~~’~~ ~~ ~~~~ ~~~ tableau pur, ~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~ une œuvre d’art. ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~~~. ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ faudrait veiller à ~~~ ~~~’~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~~~~. ~~’~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ toujours citée, ~~~~~ ou moins heureusement. ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~. ~~’~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~. ~~’~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ petits que je ~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~. ~~’~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, et que la ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ toiles.\nLes Baigneuses, ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~. ~~’~~~~ ~~~~~-~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~. ~~~ suis là du ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~’~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, et trouvaient qu’il ~~~~~~ ~~’~~~~ ~~’~~~ “~~~~~~~~ ~~~~~~”. ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~ sentiment bête, car ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~. ~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ de reins capitonnée, ~~~ ~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~. ~~’~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~, ~~~~~~ ~~~ la Vue ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ Farges, celui du Pont d’Ambuisson, ~~~~~~ de La ~~~~ ~~ Palavas, ~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~~ de La Rencontre, ~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~~. ~~~~~ ~~’~~~~~ aussi les tableaux comblés, ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~-~~~~~ ~~~ rochers, Ruisseau couvert, Puits noir. ~~~~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~ regarder cela.\nCourir ailleurs, ~~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~~~~~ ~~~~~~-~~~ ~~~ ~~~~~~~~ la Marie l’Égyptienne de ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~’~~~~ ~~~’~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ? ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ de Gênes, mais ~~~’~~~~-~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ? Un Paysage d’automne, ~~~ ~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ autant de Couture, ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~. ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~ le Bruyas ~~~ profil, ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~-~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ Tassaert.\nEt voilà comment nous ~~’~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~’~~ ~~~~~, ~~ ~~’~~~~~~~~ vieux Phénix…\nMinuit. ~~~~ ~~~~~-~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ? ~~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ la cour à ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~~~~ (Le ~~~~~~~ champêtre), ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~, ~~~~~ le portrait au burnous, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~ ~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ moindre attention, et ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~. ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~ méchante Histoire ~~~ ~~. T…, ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ victime :\n« II ~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ s’ennuie, de l’attitude ~~’~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~, ~~’~~~~-~~-~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ doigt des mains, … etc. »\nLes ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~’~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~. ~~~~ grand défenseur Sylvestre, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~~’« ~~~ ~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~’~~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ d’observations et d’expériences ~~~~~~~~~~~~~, ~~’~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ». ~~~ ~~~~~ d’après le catalogue ~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~, ~~ ~~~~~~~ de La Rencontre, ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ Calas :\n« Un ~~~~~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~ le caractère emblématique ~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ; ~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~-~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~ ~~’~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~ son mécène. »\nLe madré ~~~~~~-~~~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~. ~~~ ~~~ ~~~ ~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ l’immortalité.\nBruyas, ~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~ ~~~~ en compagnie de ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~, “~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~”. ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~, la Tête d’amour de Georges Bellanger et surtout La ~~~~~~~ d’Achille de ~~~~~ Benouville.\nJe ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~. ~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~ ~~~~~-~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~. ~~~~ tempérament et son ~~~~ ~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~~~~~~~. ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ “~~~~~~”, ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~ ~~’~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~-~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~.


Journal de Renaud Camus, mercredi 25 octobre 2017\ncréée le jeudi 26 octobre 2017, 16 h 21\nmodifiée le jeudi 26 octobre 2017, 16 h 25Plieux, mercredi 25 octobre 2017, minuit. Décidément, il est écrit que je n’arriverai pas à parler des églises de Perse et de ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~, ~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~’~~~~~~~, enthousiasmé, bouleversé, ~~~~~~-~~~~~ — surtout la seconde, ~~~~~-~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~, ~~~~~ magnifiquement. Ici, dans ~~~ ~~~~~~ ~~~~~, ~~’~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~~. ~~’~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~’~~~~~~~~~~~~~~ et la haine ~~~~~-~~~~~, ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ : ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~ contre moi pour ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~. ~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ montrer l’absurdité de ~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~, ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ contraire :\n« ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, Hitler ne paraîtra ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~-~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~~. »\nHélas, ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~ ~~~~~~~~ par les juges, ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ concitoyens.\nSur ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ porter plainte pour ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ — ~~’~~~~ ~~~~~ ~~~ moins.\nTout ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ hypostase “Aimée Le ~~~~~~”. ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~-~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ Â~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~ ~~~ roture, l’ignominie qu’il ~~ ~~ ~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~’~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ plus atroce, ni ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~ ~~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~’~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~ à fait inconscient, ~~~~~-~~~~~, ~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~-~~-~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~ blattes.\nMoi ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ que de déranger, ~~’~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, nuire, nuire, nuire, ~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~ bien au-delà. Celui-ci ~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~ ~~’~~~ se trouvait que ~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ — ~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~-~~~, ~~~~~~~~~~~, ~~~~~~ pratiquement tout le ~~~~~~, ~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~ hard qu’ils puisse ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~. ~~~~~~ ~~’~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~-~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~, ~~’~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~, même s’il entraîne ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ chastes.\nLa ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~ mon endroit. C’est ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ Tricks ou de ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ journal, ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~. “~~~~~~ ~~~ ~~~~~” ~~’~~~~~~~ aussi, sur le ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ transmission — comme si…\nMais ~~~~~~~~~ ~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~’~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~, et prendre tant ~~~ ~~~~~ ~~~~~~. ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~, ~~’~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~~…\nvoir l’entrée du mercredi 25 octobre 2017 et son image dans Le Jour ni l’Heure


Telenn - Wikipedia\nUr pennad telenn (disheñvelout) zo ivez.\nTelenn dric'hement a Gembre\nUn delenn a zo ur benveg-seniñ gant kerdin dizingal, pep kordenn evit un notenn disheñvel, staget a-dreuz ur stern tric'horn, hep boest ebet a-dreñv ar c'herdin.\n2 Telenn glasel\n3.1 Kef eilsoniañ\n3.3 Ar sichenn\n3.4 An troadikelloù\n4 Telenn geltiek\n5 Ar c'hoari\n6 Telennourien brudet\nUn telennour egiptat, hervez ul livadur\nAnavezet eo an delenn abaoe an Henamzer, unan eus binvioù seniñ koshañ an istor eo. Ar relegennoù gentañ a zo o tont eus ar c’hornog. E Ejipt, a-drugarez da hieroglifoù e teu war-wel telennoù ramplet, da lavaret ez eo ar c'herdin dalc’het gant un tamm koad e stumm ur gwreger. Diskouezet e vez ivez gant an hiezoglifoù kemmoù an delenn e-kerzh ar milvedoù.\nEn Impalaeriezh Nevez e oa tremenet an niver deus 5 kerdin da 10 hini, c’hoariet e vez telenn war-sav peogwir e oa deuet ar binvijioù da vezañ brasoc’h ha pounneroc’h. Ar Babiloniz eo hag a ijinañ an telennoù gant div lodenn lakaet war-wel, anvet eo an delenn gant talennoù tric’hornek.\nWar-lerc’h en em led an delenn betek Gres ha Roma. Ne ouezomp ket resis tre penaos eo ganet an delenn er C’honôg, met e seblant eo bet dreist-holl c’hoariet telenn adalek penn kentañ hon oadvezh er vroioù Skandinaviz ha Angl-ha-Saoz. Bez ez eus bet nemet telennoù e doare un tric’horn er C’honôg.\nE-pad ar grennamzer, an delenn en deus ur perzh da ambrougañ ar rimadelloù, pe vefe e Europa an Norzh pe er broioù Keltiek. An delenn a oa ar benveg karetañ er Grennamzer. Meneget e vez an delenn e romantoù pe rimadelloù ar Grennamzer, ha skeudennet eo ivez an delenn war dornskridoù.\nE-pad ar c’hantvedoù e vo tri mil gempennet an delenn. Met e 1697, ul luder eus Bavier, anvet Hochbrücker, a ijin ur mekanism nevez, e lerc’h e vez gant sikour troadikelloù evit kemmañ tonataioù. Adalek 1749, e erru an delenn-mañ e Frañs. E 1770, bruderezh e vez graet tro-dro d’an delenn e Bro C’hall, war-lerc’h donedigezh Marie-Antoinette deus Aostria, rak e teu da vezañ an delenn, benveg sonerezh ar rouanez. E 1880, Sebastien Erard an oberer piano, a ijiñ ur fiñv war an delenn evit e teufe da vezañ an delenn ur benveg kromatek.\nTelenn glasel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAn delenn glasel pe an delenn troadikell, eo an delenn implijet el laz-senniñ, hag evit ar sac’h tonioù klasel. Honnezh a zo an hini rikamanetañ eus an holl delennoù. Bez ez eus ganti etre 40 ha 47 kerdiñ, ar pezh a ro dezhi ur skeuliad c’hwec’h eizhvetez. Dre vras eo ar c’herdin e bouzelenn deñvad, war-bouez an div eizhvetez izelañ, hag a zo e metal, anvet int kerdin skejennet. An notennoù uhelañ a zo int e nilon. A-wechoù memes, telennoù-zo n’o deus ket a kerdiñ e bouzelenn met e nilon. Ar pezh a ro un ton disheñvel pa vez sonnet gant ar benveg. Da c’houzout e kar muioc’h d’ar sonourion sondadeg c’hoari gant kerdin e bouzelenn, peogwir e ro ur sonenn ront ha frank, gwelloc’h evit anao al laz-sonioù.\nEn delenn glasel e vez liammet ar c’herdin hag an troadikelloù atav, evit gellout c’hoari diez ha blod. Ar fed da pouezañ war an troadikell e chench hirder vibradur ar c’herdiñ, ar pezh a kemm ar son. Bez ez eus seizh troadikell hag a kemm ar seizh notenn (Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si) war pep eizhvetez.\nBenveg-sonerezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nKef eilsoniañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAr c’hef eilsoniañ a zo ur c’hef-dasson, staget eo outi ar c’herdin. Savet eo ar c’hef-dasson gant palikedadoù moan koad, rakstummet ha peget ouzh ur beg e koad. Toullet eo ar c’hef-mañ evit gellout stagañ ar c’herdin. En tu all d’ar c’hef ez eus toulloù bras evit e zafe kuit ar son. Hir tre eo da sevel, hag gwashoc’h eo, pa vez ledan an daol, da lavaret evit an telennoù sonadeg.\nKolonenn[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nDija en henamzer, e oa a-wechoù ur pez e koad evit derc’hel kempouez an nerzh resevet gant stennadur ar c’herdin etre ar c’honsol hag ar c’hef. Met ivez evit mirout dizistummet ar benveg-senniñ. E 1697, ur luder eus ar Bavier, a ijiñ ur stumm tric’hornek d’an delenn, en ur ouzhpennañ ouzh ar benveg ur c’holonenn. Setu perak ez eus hiziv c’hoazh war an telennoù-glasel ur c’holonenn e c'homm. Peogwir gant 47 kerdin e vez krouet un nerzh kreñvfoc’h eget 2 tonenn. Neuze e rank bezañ ar c’holonenn kreñv a–walc’h, gant fibrennoù karbon.\nAr sichenn[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAr sichenn a zo ar pezh hag a stag ar c’holonenn hag ar c’hef eilsoniañ. Bezenniñ a za seizh troadikell, gant o gwiterell hag o sistem adkas. War ar sichenn eo staget ivez pevar pav evit dec’hel an delenn. War an delenn glasel e vez div ruilhenn e lec’h an daou pav dirak, evit gellout disblaseal aesoc’h anezhi eo.\nAn troadikelloù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nTroadikelloù an delenn glasel\nAn troadikelloù a servij d’an telennour da kemm notennoù, en ur uhelaat pe diskenn eus un hanter ton (blod, ha diez). Ar fed da pouezañ war an troadikell e tigas ar fiñv ur c’hemm d’an notenn c’hoariet. Bez e c’hell bezañ an delenn gant ur fiñv, da lavaret e vo div uhelder nemetken. Pe gant un delenn daou fiñv, ijinet gant Sebastien Erard e 1810, pep kerdin a c’hell c’hoari treir uhelder, da lavaret blod, ma vez an troadikell distardet ; naturel ma vez harpet an troadikell etre ; ha diez ma vez an troadikell stardet.\nKerdin[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAn holl kerdin a zo ganto mentoù ha diametr disheñvel. War an delenn glasel e vez ar c’herdin e bouzelenn deñvad. An notennoù uhelañ, a zo ar c’herdennoù treutañ ha berrañ. Gant an notennoù uhelañ tout e nilon, peogwir ez eo padusoc’h. An notennoù izelañ, a zo ar re brasañ ha hirañ, ha bez emañ an div eizhvetez disheñvel e dir ilianennet. Da c’houzout eo livet kerdennoù-zo evit gellout dielfenn anezho buanoc’h. An holl kerdin e ruz a zo an DO, hag holl kerdin e glas pe et du a zo FA. E-mod all e chom an holl notennoù all diliv. Kentoniadeg an delenn a vez graet en ur sachañ mui pe vui pep kerdin, a-drugarez d’un alc’hwez.\nKonsol[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAr c’honsol a vez savet diwar meur a devder koad. Toullet eo ar c’honsol evit gellout tremenadenn ibilioù-liamm. Pep kerdin a vez stag ouzh un ibil da gentañ, ha war-lerc’h e bouez ar c’herdin war ur silh, ar pezh a dermen an hirder froumal ar c’herdin.\nTelenn geltiek[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAn delenn geltiek eo an anv a roer da veur a stumm telennoù bihan (telennoù pobl peurliesañ) a gaver e Bro Gembre, Bro Iwerzhon, Bro-Skos hag Breizh. Un arouez eus Iwerzhon eo ivez deuet da vezañ. E Breizh eo deuet da vezañ brudet abaoe ar bloavezhioù 1950, a-drugarez da Jord Cochevelou hag e vab Alan Stivell en deus adc’haneded an delenn geltiek.\nMaouez o seniñ an delenn geltiek e New Salem Village, Illinois, SUA\nAn delenn geltiek a bihanoc’h eget an delenn sonadeg, hag aesoc’h da vaneañ. Ne zeus ket a troadikell ganti. An delenn geltiek en deus etre 32 ha 38 kerdin. Hiziv e vez kentoc’h a re se e nilon. Paliketennoù a vez a-us pep kerdiñ, servijout a reont evit chench eus un hanter-ton an notenn (diez ha blod). Erlec’hiañ a ra ar paliketennoù war an delenn geltiek, an troadikelloù war an delenn glasel. Disheñvel eo c’hoari an delenn geltiek diouzh hini an delenn glasel, koulskoude e c’hell bezañ ur benveg evit kregiñ da c’hoari telenn.\nUr sac’h-tonioù dezhi en deus ivez. Bez ez eus outañ abaoe ar mare e oa an delenn geltiek benveg seniñ sonerien-red. Evel just toiaoueg iwerzhon, skosat ha breizhat a vez ar brasañ implij eus an delenn geltiek. E-mod all kenglod a ra ivez gant tonioù classel hag ar sonerezh a-vremañ e-giz ar jazz, new age … Dreist amboug eo ivez an delenn geltiek gant un unkaner. An delenn geltiek a zo anavezet da gentañ evit bezañ ur benveg-senniñ dous hag kensoniet, hag a eztaol drantiz, melkoni ha hunvreadell. Met e c’hell bezañ an delenn pe dous tre pe a-razailh tre ivez, a-drugarez da c’hoari an efedoù electronikel.\nDiazezet eo c’hoari an delenn abaoe an XVIII vet Kantved, a drugarez da Hochbrücker, hag en deus ivez peurglokaet he stumm.\nE-kerzh an henamzer, eo bet graet war-dro dalc’h ar bizied e-pad ar c’hoari. C’hoariet e veze telenn gant ar re a-blaen gant ul lavnennet en dorn dehou. An dorn kleiz a servije da mougañ ar c’herdin n’o doa ket da froumal. War-an telennoù a-blom, a veze c’hoariet gant an delennourien ejipsian gant an daouarn etrezo ur c’hantad (4 notenn), ur pempenn (5 notenn) pe un eizhvetez (8 notenn).\nEus an tu all, e Iwerzhon betek an XVIIIvet Kantved e veze c’hoariet telenn en ur piñsat ar c’herdiñ etre an ivinoù. Adkavet e vez an deknik-mañ ivez e Amerika ar Su.\nEr C’hornog e-pad ar grennamzer, e implij an delennourien an daou zorn evit c’hoari. Padal gant tri biz nemetken: ar biz-meud, ar biz-yod hag ar biz-bras. An deknik-mañ a zo bet implijet e-pad pell. Adkavet e vez roudoù eus an tri biz un tamm e pep lec’h, da skouer er pezh-c’hoari “Le chant d’Orfeo”, ar sonerezh skrivet gant Monteverdi a implij an tri biz nemetken.\nAdalek an XVIII vet Kantved, ez eus bet kroget gant ar skolioù gall ha alaman da diazezañ an deknik c’hoari implijet hiziv hon deiz c’hoazh, a-drugarez da Pétrini, Cousineau, Hochbrücker ha Krumpholz. C’hoariet e vez gant pevar biz, da lavaret, ar biz-meud, ar biz-yod, ar biz bras hag ar biz-gwalenn. Gwelet e vez ar biz-bihan e-giz evit bezañ just a-walc’h re vihan evit gellout tapout an holl c’herdin. War-dro 1777, J.B. Krumpholz a embann un dastummad, diazezet war an deknik nevez. Sonioù nevez a vez ivez desket da skouer sonioù kendoniet da lavaret e eo e vez c’hoariet un notenn un eizhvetez izeloc’h eget ar son produet. Pe c’hoazh sonioù e “gitar”, sonioù c’hoariet tost tre deus an daol koad.\nTelennourien brudet[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\n•\tTurlough O'Carolan, ganet e 1670, an telennour iwerzhonad a-vicher diwezhañ eo. C’hoariet e vez c’hoazh hiziv an deiz e sonaozennoù.\n•\tRuairi Dall O'Cathain, ganet war-dro 1570 ha marvet war-dro 1650, oa un telennour dall iwerzhonad ivez.\n•\tFrancette Bartholomée, telennourez velgiat, kelennet en deus an delenn gromatek ha diatonek e mirvaoù Real ar sonerezh Vrusel ha Maastricht.\n•\tVanessa Gerkens, telennourez velgiat ivez. Desket hedeus just a-walc’h an delenn e mirva Real ar sonerezh e Vrusel. Kelenn a ra an delenn e akademiezh Schaerbeek e Vrusel.\n•\tPaola Chatelle, telennourez belgiat adarre, sonadegez ha kelennerez eo ivez e akademioù Schaerbeek ha Tervuren.\n•\tAlan Stivell, a zo ur breizhad, e dad Jord Cochevelou hag e gelennerez Denise Mégevand. O zri o deus lakaet e plas azginivelezh an delenn e Breizh er bloavezhioù 1950. Savet en deus Jord Cochevelou an delenn breizhat kentañ an XXvet Kantved.\n•\tAthy, a zo an delennourez nemeti o c’hoari hag o krouiñ telenn elektrek e Arc’hantina. Kemmet he deus istor an delenn en he bro.\n•\tLoreena McKennitt, a zo un iwerzhonadez o vevañ e Kanada, anvet eo evit he « World Celtic Music ».\nLec'hienn Alan Stivell\nHent Telenn Breizh : kevredigezh evit addizoloiñ an delenn geltiek gozh he c'herdin arem\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Telenn&oldid=1917056 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 24 Du 2021, da 09:09.


Labelaet e live 2 ar garta Ya d’ar brezhoneg, Plañvour a emouestl evit al live 3\nH. Boleis, R. Loas, L. Louarn, E. Bourgogne\nYa d'ar brezhoneg 22/06/2016\nLid-reiñ al label live 2 ha lid-sinañ evit al live 3 a zo bet dalc’het e ti-kêr Plañvour d’ar Yaou 16 a viz Mezheven 2016.\nLid-reiñ al label live 2 ha lid-sinañ evit al live 3 a zo bet dalc’het e ti-kêr Plañvour d’ar Yaou 16 a viz Mezheven 2016 dirak an ao. Ronan Loas, maer, an it. Lena Louarn,besprezidantez ar C’huzul-rannvro karget eus yezhoù Breizh ha prezidantez an Ofis Publik, an it. Hélène Boleis, eilmaerez hag an it. Evelyne Bourgogne, renerez ar sevenadur.\nRoet eo bet al label live 2 da Blañvour abalamour da 10 ober bet kaset da benn, (en o zouez an harp bet degaset da zigoradur an hentad divyezhek er skol bublik Robert Desnos) ha bet gwiriekaet gant an Ofis publik.\nDivizet ez eus bet gant ar c’huzul-kêr mont donoc’h en e emouestl o tibab kas da benn 5 ober ouzhpenn ac’hann da 3 bloaz. Ar pouez a vo lakaet war stummañ gwazourien ar gumun war ar brezhoneg peurgetket. Rakwelet ez eus ivez kas ul labour bras evit divyezhekaat ar panellerezh.\nTrede kumun ar Mor-Bihan eo Plañvour o vezañ votet mont war-zu al label live 3.


Aimée du Buc de Rivéry.\nAimée du Buc de Rivéry (ganet d'an 19 a viz Kerzu 1776, marvet e 1817 ) a oa ur bennhêrez c'hall, keniterv da Joséphine de Beauharnais, impalaerez ar C'hallaoued.\nDa 31 vloaz ez eas da goll war vor. Hervez ur vojenn e vije bet prizoniet gant morlaeron Barbaria, gwerzhet da vout serc'h en un harem, ha hi e vije Naksh-i-Dil Haseki, ar Valide Sultan eus an impalaeriezh otoman, goude ma n'eus tamm prouenn ebet a gement-se.\nGanet e oa e Martinik, ha merc'h e oa da berc'henned pinvidik. Kaset e oa bet d'ur gouent da Vro-C'hall da vout skoliet, hag o tistreiñ d'ar gêr e oa e Gouhere pe Eost 1788 pa 'z eas al lestr da goll hep lezel roud ebet.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Aimée_du_Buc_de_Rivéry&oldid=1453771 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 3 Ebr 2013, da 01:49.


27 493 ann. (2019)\n2 360 ann./km²\nSant-Sebastian-an-Enk (Saint-Sébastien-sur-Loire e galleg) zo ur gumun eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel, er gevred da gêr Naoned. 24726 den zo o chom enni ha dre-se eo 5vet kumun an departamant.\nAigne (Enk) e oa an anv ar barrez er penn-kentañ, en XIIIvet kantved (etre 1179 ha 1286).\nEr barrez e oa div rann: rann (bremañ e Naoned) herberc’hti Sant Jakez, gant ur chapel, ha rann iliz Sant Sebastian. Etre ar XIVvet kantved hag an XVIIIvet kantved (1792) e oa an iliz Sant Sebastian ul lec’h pirc’hirinañh a-enep ar vosenn.\nKrouet e voe kumun Sant-Sebastian-an-Enk e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e penn Kanton Sant-Sebastian hag e Bann Naoned. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Naoned. Lakaet e voe e Kanton Naoned-4 e 1801.\nBrezel-bed kentañ: 100 gwaz ag ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, d.l.e. 3,64 % eus he foblañs e 1911.\nEil brezel-bed: d'an 21 a viz Even 1940 e voe kaset d'an diaz ur c'harr-nij Potez 63-11 eus an aerlu gall (Armée de l'Air) gant ar "Flak" alaman e Sant-Sebastian-an-Enk; mervel a reas an tri nijour a oa en e vourzh.\nAotrounez la Patouillière ha la Gibrais\nEn sabel e ziv gebrenn en argant\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Sant-Sebastian-an-Enk&oldid=1988056 »


(Adkaset eus Atamas)\nAthamas ( Ἀθάμας/ Athámas e gregach) a oa roue Orc'homenos e Boiotia. Mab e oa da Aiolos, mab da Hellen ha d'an nimfenn Orseis. Tri breur en doa : Sisyfos, Krete ha Salmone. Dimeziñ a reas gant Nefele, Ino, ha Themisto.\nDigant Nefele, e bried kentañ, en doe daou vugel : Friksos ha Helle. Kas kuit a reas e wreg kentañ avat, da zimeziñ gant Ino, merc'h d'ar roue Kadmos, roue Thebai. Honnezh a vage kasoni ouzh an daou vugel-se, hag a glaskas o lazhañ, nemet dont a rejont a-benn da dec'hel war ur maout askellek e greouichenn aour. Gant Ino en doe daou vab all, Learc'hos ha Melikertes.\nDionysos, mab kuzh Zeus, mestr an Doueed, a voe fiziet ennañ hag en e wreg, gant Hermes, evit en diwall diouzh Hera, an doueez warizius. Nemet Hera a gavas penn dezhañ, ha hi e kounnar vras, ma lakaas an daou bried da dreiñ foll. Athamas a lazhas e vab Learc'hos, o soñjal e oa ur c'harv. Hag Ino d'ober kemend-all gant o mab all.\nHarluet e voe diouzh Boiotia ha mont a eure da gaout orakl Delfi, ha hennezh a alias anezhañ da chom e-lec'h ma vije pedet da zebriñ gant al loened gouez. Pan erruas e Thessalia e kavas bleizi o tebriñ un dañvad hag a dec'has pa dostaas. Kompren a reas e oa erru e penn e hent, hag eno e savas kêr Alos, hag e voe roue an trowardroioù a voe anvet Athamantia, hag e vevas gant e drede pried Themisto.\nAthamas ha Merc'hed ar Gounnar, gant Arcangelo Migliarini (1801) E Roma, Accademia di San Luca\nAthamas a lazh mab Ino, gant Gaetano Gandolfi (1801)\nAthamas hag Ino, gant Radierung (XVIIvet kantved)\nAthamas o lazhañ Learc'hos, tra ma lamm Ino ha Melikertes er mor, gant Wilhelm Janson (Amsterdam), Antonio Tempesta (Firenze, 1555-1630) e Los Angeles County Museum of Art, Los Angeles.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Athamas&oldid=1769049 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 10 Gwe 2017, da 15:10.


Région_Bretagne - Kuzul sevenadurel Breizh nevez\nBep tri bloaz e vez nevesaet an 70 ezel eus Kuzul sevenadurel Breizh, anezho dileuridi frammoù peotramant tud arbennik war dachennoù arz, sevenadur ha glad liesseurt Breizh istorel. Karg en deus an ensav-se d’ober kinnigoù ha da reiñ e ali war ar politikerezhioù sevenadurel publik sevenet e Breizh. Goulennet e vez kuzul digantañ gant ar C’huzul-rannvro bep tro ma vez divizet war-bouez ar sevenadur da-geñver an dalc’hoù hollek. D’ar Sadorn 7 a viz Genver e oa bet degemeret 52% a izili nevez evit an 3e respetad-mañ. Kement-mañ a ziskouez ez eus startijenn hag e vez nevesaet mat an dud en 60 framm dileuriet (un drederenn zo nevez e KSB). Da-geñver an dalc’h digeriñ-se e oa bet besprezidant ar Rannvro, Loig Chesnais-Girard, oc’h adembann pegen stag eo ar strollegezh ouzh ar vodadenn aliañ-mañ ha n’he deus ket he far e Frañs (lakaet dindan kazel ar Rannvro e 2009 gant Jean-Yves Le Drian). Saludet en doa labour ar vodadenn e servij ar sevenadur, ha pouezet en doa war ar pezh a oa bet sevenet e-pad ar respetad tremenet (un danevell war ar gallaoueg, ur pezh studiadenn war ekonomiezh ar sevenadur hag a vo embannet a-benn nebeut...) hag aliet en deus d’hec’h izili bezañ evel « gedourien » war dachenn ar sevenadur, war dachenn treuzkas yezhoù Breizh er familhoù, al labour a-youl-vat... a-raok klozañ ar gaoz gant ar gerioù-mañ war sevenadur Breizh : « Ur chañs eo evit hor rannvro, lakaomp ar chañs-se da vezañ un nerzh !».\nPrezidant ha besprezidantez\nGant an 70 ezel eus ar C’huzul sevenadurel e oa bet dilennet Bernez Rouz, dileuriad Emglevioù-bro Breizh, da Brezidant nevez Kuzul sevenadurel Breizh, ha Claudine Perron, dileuriadez rouedad europat ar yezhoù bihanniver (European Bureau for Lesser-Used Languages), da vesprezidantez.\nBernez Rouz, bet e penn an abadennoù brezhoneg e Frañs 3, anavezet mat e Breizh evit bezañ brudet « Mémoires d'un paysan bas-breton », en doa embannet en deus c’hoant da welet ar C’huzul sevenadurel evel « ul lec’h pouezus ma c’heller santout plegoù sevenadurel hor c’hevredigezh ». Roet en doa da c’houzout e karfe « gwelet avel nevez an emsav sevenadurel o c’hwezhañ diwar labourioù KSB, liesseurt, liesyezh, digor ha gwriziennet, anat deoc’h ».\nAr burev nevez\nUr burev nevez a zo bet dilennet evit o harpañ da genurzhiañ labourioù ar C’huzul sevenadurel, ennañ paotred ha merc’hed kement-ha-kement evit ar wech kentañ :\nBernez ROUZ - Claudine PERRON\nAnnie BEGOT (Danse à Tous les Étages) - Tangi LOUARN (Kevre Breizh)\nCatherine LATOUR (Skol-Uhel ar Vro) – Erwan MOALIG (Daoulagad Breizh)\nLaurent DANIEL (Skol-veur Kreisteiz Breizh) - Aurélie ROUSSEAU (TV Roazhon)\nAlinn METAYER (Chubri) - Hervé LATIMIER (den dibabet)\nDalc’h kentañ ar vodadenn a vo kerkent hag ar Sadorn 28 a viz Genver evit studiañ raktres budjed kentañ ar C’huzul-rannvro evit 2017.\nLuc’hskeudennoù : Charles Crié\nGouzout hiroc’h diwar-benn Kuzul sevenadurel Breizh


Ceretic, pe Ceredig ap Gwallog a oa roue diwezhañ Elmet, ur rouantelezh vrezhon lec'hiet e kornog Yorshire ([[West Riding of Yorkshire]) er VIIvet kantved. Hervez Bede e oa Ceredic Roue ar Vrezhoned, met marteze ne oa nemet roue Brezhoned an tolead-se. Mab e oa da Gwallog ap Llaennog, meneget gant ar barzh brezhon Taliesin.\nEn e lez e vefe bet degemeret Hereric, tad Santez Hilda (ganet e 614), ezel eus familh roueel Deira, goude ma oa bet kaset kuit gant ar roue Æthelfrith Northumbria, en devoa diskaret ar roue [[Edwin Northumbria].\nPa zistroas Edwin Northumbria er galloud e 617, e teuas Edwin da aloubiñ e vro, voe kaset kuit Ceretic. Marteze en devoa kemeret perzh e muntr tad Hilda, dre gontamm. Staget e voe Elmet ouzh Northumbria.\nHennezh moarvat eo ar priñs Ceretic a zo meneget e varv en Annales Cambriae en 616 (pe marteze 617, pe 618).\nRachel Bromwich, Trioedd Ynys Prydein (Caerdydd, 1960; adembannet e 1991)\nEarly British Kingdoms: Ceretic, King of Elmet\n↑ J. Morris (ed.), Nennius, British History, and the Welsh Annals (Phillimore, 1980), p. 86: 616 an: Ceretic obiit.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Ceredig_ap_Gwallog&oldid=1846499 »


Kaozeal:Buhez ar Sent - Wikipedia\nKaozeal:Buhez ar Sent\nAnvioù e Buhez ar Sent[kemmañ ar vammenn]\n- Tud zo a garfe implij stummoù an anvioù evel m'emaint e Buhez ar Sent, kentoc'h eget e geriadurioù zo. - Setu un nebeud anvioù tennet eus taolenn Buhez ar Sent ar bloavezh 1912, er bajenn 945: - *Agatha, Alphons, Andre, Athanas, Augustin ... Bernard, Berthele, ... Dominik, Edouard, Elisabeth... Hedwij, ... Klemant ... Thimothe ... Zephyrin. Kemmet eo an doare-skrivañ abaoe .\nPeseurt tud?--Gwendal 7 Her 2011 da 07:45 (UTC)\nNe gomprenan ket da gemm : talvoudus e kavan al liamm am eus lakaet , aesoc'h da implij eget an hini kozh o klask "gouzout digant " e oan ha kavet aes: https://books.google.fr/books?id=L0lj8xYhANwC&pg=PA491&lpg=PA491&dq=gouzout+digant&source=bl&ots=ZkeWCscB_1&sig=8niBPFJVg71ahC65Jk9P1v7JKLc&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjilJ3Cs_jWAhXIvBoKHZZeDs4Q6AEILDAB#v=onepage&q=gouzout%20digant&f=false. Bianchi-Bihan (kaozeal) 17 Her 2017 da 20:13 (UTC)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeal:Buhez_ar_Sent&oldid=1772895 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 17 Her 2017, da 20:13.


Ar rouedadoù sokial hag o efedoù - An tri hent\nAr rouedadoù sokial hag o efedoù\nAn Tri Hent June 16, 2019 October 15, 2020\nAn dispac’h niverel a cheñch an doare-buhez o’ch ober an eil war egile. Hiziv an deiz e vez implijet ar mediaoù sokial (Twitter, Facebook, WhatsApp, hag all) gant ur niver bras a dud.\nTalvoudus eo evit degas an dud nesoc’h ha tec’hout an digenvez hag an distro. Implijout a reomp an arloadoù war hor Smartphones evit kavout ha rannañ titouroù ivez. Ur bern keloù a rankomp keweriañ ha n’eo ket atav e respont d’un enklask a reomp.\nPouezus eo lakaat harzoù pa vez implijet ar rouedadoù sokial gant ar vugale: harz a amzer, harz a zanvez peogwir ne glot ket atav an oad spered ha fromel gant an oad kronologel.\nUr yoc’h a ditouroù a lenner war ar rouedad a gas daskrenadennoù a gasoni, a zismegañs. Ret eo neuze derc’hel soñj da ziskouez kaout skiant vat ha kemer perzh e divizoù en un doare-sevel en ur evezhiañ ur lavar skrivet ha komzet hep kunujañ.\nOuzhpenn-se e c’heller kaout kudennoù a ziwaskadenn dre implij reñverek ar rouedadoù (buanegezh, dizonidigezh). A-wechoù e vez kollet skiant ar gwirvoud hag e c’hell kaout ul levezon fall war ziorroadur an deskoni ha gorrekaat araokaat ar bugel.\nDre astenn ar gaoz:\nStudiadenn e saozneg (Meurzh 2013), arc’hantaouet gant Facebook: Always Connected – How Smartphones and Social Keep Us Engaged\nPreviousPrevious post: Sonerezh ha Speredouriezh\nNextNext post: Brasder an Aviel en oaled


Pajenn:Marigo - Buez ar Saent.djvu/429 - Wikimammenn\nPajenn:Marigo - Buez ar Saent.djvu/429\n25 viz Even.\nabars ma varvin, da c’hallout lavaret em bez un nizes merzeres. He moëreb ne alle quet derc’hel he daëlou, mæs Febronii e devoa ur visaich countant, pehini a zisqueze penaus e jouisse eus ur peoc’h bras en he ene.\nPa voe-hi presantet dirac Seleen, e comsas out-y da guenta dre gaër : Ne c’houlennàn diouzoc’h, emezàn, nemet ma adorot hon Doueou, evit ho timizi da un niz am eus. Febronii a respontas : inutil eo proposi din ar fortuniou brassa eus an douar ; hac ar broposition a rit din da adori drouc-sperejou a ra din fremi gant horrol ; seul-vuy e reot din soufr a dourmanchou, evit difen va rehgion, seul-vuy e contribuot da c’hloar Jesus-Christ, ha, mar credàn e lavaret, d’am triomphl.\nSeleen, depitet o clevet ur seurt respont, goude beza grêt dezi soufr ur jahyn gruel evit aessaat trec’hi he c’houraich, e c’hondaunas da veza dibennet. He merzerinti a erruas var-dro tri c’hant vloaz goude donediguez hor Salver.\nAr Prefet Lysimaq, pehini a oa un den mad ha douç dre natur ; touichet o velet ar gouraich hac ar joa e devoa disquezet ar Santes e creiz an tourmanchou, a zeuas da aznaout ha da admira an oll-gallout eus a Zoue ar gristenien : ober a reas quer buan heana ar bersecution : en em renta a eureu christen e-unan, ha cals a re-all a heulias e exempl.\nFebronii, excitet dre an exemplou bras a vele gant he moereb ha gant all leaneset-all, en em rentas e-unan leanes. Ar Prefet Lysimaa, touichet o velet ar gouraich dreist ordinal gant pehini e anduras santes Febronii ar c’hruella tourmanchou evit ar feiz, en em rentas e-unan cristen ; ha cals a bayanet, o velet conversion Lysimaq, a imitas e exempl. An exempl vad a ra teir impression diffarant var hor speret pe var hor c’halon. Da guenta, e ra deomp caret ar mad a admiromp er re-all. Dan eil, e tesiromp don hènvel ous ar re a admiromp. D’an drede, evel pep-hini a garre beza vertuzus, pa-ne-vet an difficulteou a sonch\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Marigo_-_Buez_ar_Saent.djvu/429&oldid=134553 »


6vet lu (Werhmacht) - Wikipedia\n6vet lu (Werhmacht)\nSkoed-ardamez ar 6vet lu;\nAr 6vet lu (anv leun 6. Armee/Armeeoberkommando 6 (AOK 6)) a oa ul lu eus ar Wehrmacht alaman e-pad an Eil Brezel-bed. Gwallvrudet eo chomet al lu-se dre ma oa bet peurzistrujet gant al Lu Ruz e-pad Emgann Stalingrad (1942/43). Gwallvrudet eo ivez evit bezañ bet kiriek da galz torfedoù-brezel (evel lazhadeg ouzhpenn 30000 yuzev e Babi Yar) hag a voe sevenet dindan urzhioù ar Marechal Walther von Reichenau e-pad an Oberiadur brezel Barbarossa e 1941.\nSoudard alaman e Stalingrad armet gant ur PPSh-41 rusian.\nPennlec'h ar 6. Armee e Russia Gwengolo 1942.\nTorfedoù-brezel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\n23 a viz Gwengolo 1941, Hitler ha Reichenau penn ar 6vet lu.\nAn torfedoù-brezel sevenet gant al lu-se a zo liammet-tre gant spered ar penn ofiser Walther von Reichenau. Un Nazi strizhkredour e oa eñ. Evitañ evel ma oa embannet gant Hitler ha pennoù-uhel an Oberkommando der Wehrmacht (OKW), ar brezel war Talbenn ar Reter a oa ur groaziadeg gouennelour ha politikel. Pal diazez ar brezel-se a oa lazhadegañ ar yuzevien gwelet evel enaouerien an dizurzh dre ar bed.\nOfiserien penn war an talbenn\nMarechal Walther von Reichenau (10 a viz Here 1939 – 29 a viz Kerzu 1941)\nMarechal Friedrich Paulus (30 a viz Kerzu 1941 – 31 a viz Genver 1943)\nJeneral Karl-Adolf Hollidt (5 a viz Meurzh 1943 – 7 a viz Ebrel 1944)\nJeneral Maximilian de Angelis (8 a viz Ebrel 1944 – 16 a viz Gouhere 1944)\nJeneral Maximilian Fretter-Pico (17 a viz Gouhere 1944 – 22 a viz Kerzu 1944)\nJeneral Hermann Balck (23 a viz Kerzu 1944 – 8 May 1945)\nGeneral Arthur Schmidt (15 a viz Mae 1942 – 3 a viz C'hwevrer 1943)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=6vet_lu_(Werhmacht)&oldid=1785652 »\nArmeoù ar Wehrmacht\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 26 C'hwe 2018, da 19:54.


Emission Sinema : La fin du jour\nEmission Sinema - Episode diffusé le 28.04.2017\nSIN-170428-LA FIN DU JOUR.docx\nUr film sevenet gant : Julien Duvivier (1939).\nGant : Victor Francen, Louis Jouvet, Michel Simon, Madeleine Ozeray, Gabrielle Dorziat (1e48).\nBeb miz e vez kenniget gant Ti-Hanok an Alrae filmoù kozh chomet evel bonnoù e istor ar sinema. Mar faota dimp teurel ur sell war istor ar sinema gall e rankomp menegiñ an orin, etre 1895 ha 1929, amzer ar filmoù mud, gant ar vreuder Lumière, Marcel l'Herbier hag Abel Gance. An eil prantad zo an heni klasel, adal 1930 beteg 1945, pa oa daet ar son da gemm ar sinema a galz, gant Jean Renoir, Julien Duvivier ha Marcel Carné e-mesk ar re anavetañ. Gant donedigezh ar son e oa daet aktored nevez, evel Arletty, Michèle Morgan, Louis Jouvet, Michel Simon, Jean Gabin. Goude ar brezel, gant donedigezh ar liw war ar skrammoù, e oa waet an istor da vuannaad er pezh a oa daet da voud un industriezh, hag ogozig e c'heller lakaad prantadoù dishañval a zeg vloaz da zeg vloaz beteg hiziw. Diwar ar lañs-se, evel ma ouiomp, e chom bugon c'hoazh gant sinema ar Frañs hiziw-an-deiz.\nSetu amañ ur film lec'h ma en doa tolpet Julien Duvivier aktored brudet-braz evel Louis Jouvet ha Michel Simon d'an nebeutañ, tud hag a zo chomet béw e memoer ar Frañsizion ha pelloc'h c'hoazh. Chomet eo an dudennoù-se evel un testeni a sinema gall an eil prantad, gant filmoù e gwenn ha du.\nNeuze, abati kozh Saint-Jean-la-Rivière zo edan boud serret. Daet e oa da voud un ti-retred evid an aktored war o leve, mez tud paour a-walc'h chomet divlank goude boud tremenet o buhez-pad war leurennoù ar vro. Evite e vehe ur c'hatastrof, sur a-walc'h. Eno en em gavont etreze, eno e c'hellont trueziñ d'an amzer, eno en em gomprenont. Mez eno e chom béw ive ar jalouzi hag ar goulïoù a ra droug d'o speredoù c'hoazh; bloaziadoù goude. Ha bec'h d'an teodadoù ha d'ar gerioù binimuz silet amañ-ahont. Ar vuhez kwa, gant he momantoù ollgàer hag ar re izellañ kej-mej. Ned a ket ar fromoù kuit gant an oad, ar c'hontrel eo marse, gwezhavez...\nMez setu ur pañsioner nevez ec'h arru er lec'h : Saint-Clair, c'hoariet gant Louis Jouvet. Ema Saint-Clair un aktor bet enoret en e amzer, ur lorber maouezi ag an dibab, hag adkavoud a ra eno Marny (Victor Francen), un den c'hwerw e galon goude ur vuhez n'he deus ket degaset dezhañ na brud na plijadur. Etre an daou zen e oa chomet ur fed hag a oa evel ur goutell plantet e kalon Marny c'hoazh : waet e oa bet e vaouez gant Saint-Clair un deiz, lorbet e oa bet gantañ mez fall e oa achuet an istor peogwir e oa marw e vaouez en ur mod displann dezhañ, he gwaz.\nA pa vehe hebkén evid gweled Jouvet ec'h ober e faro e-mesk ar maouezi a zo er gevredigezh kloz-se, ha dreist-oll ar re yaouankañ, e tal' ar boan gweled pe adweled ar film. Ur paotr ag an teatr e oa Jouvet, ha gwir deatr a vez diskouzet gantañ aze. Mez lod Michel Simon n'eo ket dister tamm ebed. Ema e dudenn heni un spered hag a rac'hwiz koshaad. Hag evid henn diskoueziñ ema e-mesk an oll an heni a zegas trubuilh da beb termen. Moned a ra beteg gwallblegañ ar liñselioù e gweleioù e golleged, beteg troc'hañ bleunioù ar jardinour, beteg kuitaad an abati e-pad an noz, beteg ober ardoù pa vez hanw a zebriñ e voued.\nNe ouian ket hag-eñv e oa bet ag an tier-se biskoazh, evid an aktored kozh, mez taolenniñ a ra ar film diskar an deiz, deiz ar vuhez e gwirionez, gwir bezh-c'hoari, hag ema evel ur vag é soliñ, ur lestr braz é voned d'ar strad, just e-raog kouezhadenn ar ridevenn war ar leurenn.\nJean-Claude Le Ruyet.20170428b.209F.


Io (loarenn) - Wikipedia\nIo skeudennet gant Galileo\nradius krenn 421,700 km 1\nKelc'htro 2,649,600 km\nPeriapsis 420,000 km\nApoapsis 423,400 km\nPrantad reveulziañ 1.769137786 d\nTizh orbitel krenn mui.: 17.406 km/s\nkrenn: 17.334 km/s\nnebeut.: 17.263 km/s\nStouadur 0.05°° (diwar keheder Yaou)\n/2.21° (diwar an ekliptik)\nTreuzkiz krenn 3642.6 km\nGorread 41,910,000 km²\nVolum 8.9319×1022 km3\nMas 8.9319×1022 kg(0.015 Douar)\nStankter 3.528 g/cm³\nGravitadur gorre 1.796 m/s²\nTizh achap 2.558 km/s\nBuander troiñ 271 km/e\nSked dre wel 5.0\ntemp. gorre mui.: 2000 K\nkrenn: 130 K\nnebeut.: 90 K\nDioksid soufr : 90%\nIo (gresianeg Ῑώ) eo al loarenn c'halilean dostañ eus Yaou. Dont a ra hec'h anv eus Io, unan eus serc'hed Zeus.\nGant Simon Marius e oa bet anvet Io un tammig goude he dizoloadur met ne reas ket kalz gant an anv-se. Er skridoù steredoniezh e raed Yaou I anezhi dreist-holl betek ar XXvet kantved.\nKrediñ a reer e voe dizoloet Io hag al loarennoù galilean arall gant Galileo d'an 9 a viz Genver 1610. En e Mundus Jovialis, embannet e 1614 e lavaras Simon Marius eo gantañ-eñ eo e oa bet dizoloet Io ha loarennoù arall Yaou e 1609, ur sizhunvezh a-raok Galileo. Hemañ a nac'ho e grediñ.\nE-pad ar XXvet kantved e c'halled soñjal a-drugarez d'ar selladennoù (dispis e gwirionez) e oa ruz ar poloù met ne c'helljod ket sellout pizh ouzh al loarenn a-dost kent bezañ tostaet gant ar sontennoù Pioneer. Nebeut a dra a zeskas Pioneer 10 dimp met Pioneer 11 a ziskouezas e oa melenruz ar poloù tra ma oa gwennoc'h ar c'heheder.\nPa gasas Voyager I e skeudennoù kentañ eus Io e krede d'ar glaskourien e vije bet gwelet kraterioù niverus met ne oa netra a seurt-se. En o lec'h e kavjont ur gorread yaouank krouet gant un obererezh volkanek kreñv. Ouzh nav menez-tan bev a voe arsellet pizh gant Voyager I ha Voyager II a luc'heskeudennas eizh anezho.\nAr sontenn Galileo a dremenas a-us da Io e 1999 ha luc'hskeudenniñ a reas menezioù-tan o tisflukañ. Diskouez a reas ivez he doa Io ur greizenn houarn evel planedennoù diabarzh Koskoriad an Heol.\nLuc'hskeudenn Io gant meur a venez-tan\nEvit he menezioù-tan eo heverk Io dreist-holl. Ar c'horf gant an oberererzh volkanek brasañ e koskoriad an heol eo. War Io e c'hoarvezas an dislonkadenn vrasañ anavezet e miz C'hwevrer 2001. Evel menezioù-tan an Douar e skign re Io soufr ha dioksid soufr. Tra ma kreded e oa o maen-teuz a endalc'he sustañsoù soufrek dreist-holl e soñjer bremañ eo kenaozet an darn vrasañ anezhañ gant silikatoù, evel war an Douar ha, war a greder, Gwener.\nAn energiezh ret evit an oberiantiz a zeu moarvat eus efedoù-lanv krouet gant Yaou hag div loarenn vras arall : Europa ha Ganymede (loarenn). E kelc'htroioù-dasson emañ an teir loarenn. Div wech e tro Io war-dro Yaou pa dro Europa ur wech nemeti ha Europa end-eeun a dro div wech evit pep kelc'htro Ganymede. Ouzhpenn-se e tiskouez Io atav an hevelep tu da Yaou. An darempredoù gravadel etre Europa, Ganymede ha Yaou he laka da zistummañ, ar pezh a c'han gwrezder en he c'hreizenn.\nMouioc'h eget 300 km e vuzul plumachenn menezioù-tan'zo eus Io ha buan tre e gemm an dislonkadennoù. E-pad an teir miz etre gournijadur Voyager I hag hini Voyager II, un nebeud dislonkadennoù a baouezas tra ma teraoue reoù arall. Chañchet en-deus endro ar menezioù-tan ivez.\nUn andon arall ag energiezh a furm maez magnetik Yaou. Pa ya Io ag-e-dreuz e c'han un goulou, muioc'h eget 1.000 gigawat e greñvder. Skrapañ a ra ivez materi ionekaet diouzh Io. Abalamour da tizh orbitel buan Yaou e stumm ar materi-se un torus a skinn a skingas ul luc'h mouk-tre. Ul levezon vras en-deus lec'hiadur Io war skingasioù Yaou a resever war an Douar. War gresk-ment e vezont pa vez Io diwar wel.\nHervez fedoù dastumet gant Galileo e c'hellfe Io kaout he maez magnetik dezhi hec'h unan.\nGwel Io gant livioù gwellaet.\nEr c'hontrol da loarennoù arall darn ziavaez koskoriad an Heol eo Io heñvel a-walc'h ouzh plandennoù douarel. Eus silikadoù eo kenaozet dreist-holl hag ar fedoù dastumet gant galileo a zamveneg he-dus ur grezenn ag houarn.\nPa gemeras Voyager I luc'hskeudennoù kentañ Io e espere ar glaskourien kavout kraterioù a ziskouzfe o stankder oad al loarenn. Souezhet e voent, avat, da welout na oa unan ebet abalamour d'ar menezioù-tan a adstummont dalc'hmat he gorre. Homañ a zo yaouank, evel hini an Douar.\nTvashtar Paterae, ur menez-tan eus Io\nOuzhpenn ar menezioù-tan e kaver menezioù, kalderaoù don a veur a gilometrad, lennoù a soufr teuzet ha stêrioù a vaen pe soufr teuzet. Meur a liv a c'hell kaout kevennegoù ar soufr, ar pezh a zispleg feson al loarenn.\nDielfennadur al luc'hskeudennoù graet gant Voyager I a lakaas ar glaskourien da grediñ e oa berradennoù a vaen teuzet e welent war Io a oa kenaozet gant soufr. Luc'hskeudennoù dre infraruz a ziskouezas e oant re domm da vezañsoufr liñvek. E lec'hioù'zo e c'hell ar grwrezder tizhout 2000 K. Krediñ a reer e'z eo ar berradennoù kenaozet eus silikadoù teuziet zoken ma damveneg luc'hskeudennoù graet gant ar pellseller Huble ez int pinvidik e Sodiom.\nUn atmosferenn voan a zioksid soufr he-deus Io. Etre 0.2 ha 0.35 nbar eo ar gwask war-dro ar c'hehider. Er c'ontrol d'al loarennoù galilean arall n'he-deus ket Io dour war he gorre. Re domm e oa Yaoù e maread he furmidigezh ha kaset kuit e voe an elfennoù skañv ganti.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Io_(loarenn)&oldid=1984138 »\nKemm diwezhañ d'an 1 Ebr 2022 da 20:40\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 1 Ebr 2022, da 20:40.


evurus - Wikeriadur\nZo plijet, dic'hoantet gant doare e vuhez, er mare-mañ-mare\nJerze, enezenn evurus,\nHa c'hwi, Bro-Saoz, bezet joaus, — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 28.)\nNe zonjas ket chom eno da gousket : re sioul e oa an traou, re evurus ar plac'h-ze o kanan. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 4.)\nBe' c'hellan lavarout e oamp evurus. — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 7.)\nMamm Dunvel a gave abeg 'barzh he den o vezañ 'oa ken lorc'hus, ha ma harze evel-se, mui c'hoazh 'vit na rae madoù ar Benneien, he merc'h da vezañ evurus. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 19.)\nD'ar Sul beure edo Tonton Vernon en e goazez ouzh taol gant e lein, tres skuizh ha klañv warnañ, hogen evurus. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 46.)\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=evurus&oldid=253887 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 29 Kzu 2017, da 15:29.


Antiquitates Judaicae - Wikipedia\nSavidigezh Templ Jeruzalem, Antiquitates Judaicae , aourlivadur gant Jean Fouquet (war-dro 1470-1475),\ndornskrid er Bibliothèque nationale de France, e Paris.\nSalome o tañsal dañs ar seizh gouel, gant Franz von Stuck, 1906. Dre an Antiquitates Judaicae eo e ouzer hec'h anv.\nAntiquitates Judaicae zo un oberenn eus dibenn ar Iañ kantved (93-94) savet gant an istorour yuzev Flavius Josephus.\n1 An oberenn\n1.1 An danvez anezhi\n1.2 An ugent levrenn\n2 Ar skrid\nUgent levr zo, skrivet e gregach. Savet e oa evit lennerien desket an impalaeriezh roman, ar re a ouie lenn gregach, da reiñ dezho da anaout istor ar bobl yuzev, ar bobl koshañ war an douar hervez an oberour.\nSavet eo ivez war batrom oberenn Dionysios Halikarnassos, Ῥωμαικὴ ἀρχαιολογία (Rhōmaikē archaiologia), a gonte istor Roma e gregach.\nAn danvez anezhi[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nKregiñ a ra gant krouidigezh Adam hag Eva, heuliañ a ra red an darvoudoù hervez ma'z int kontet er Bibl hebreek, betek emsavadeg yuzev ar bloaz 66. Nemet meneg ebet ne ra eus traoù zo a-wechoù, pe lakaat a ra traoù ouzhpenn.\nAn ugent levrenn[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nEn eil lodenn, a grog gant mare Alesant Veur, e ra an oberour gant mammskridoù hellazat (Polibios) pe yuzev (Levr ar Vakabeed). El levrioù XV, XVI ha XVII e kont istor Herodez Veur.\nBrudetañ lodenn al levr eo an Testimonium Flavianum, kaoz enni eus Jezuz Nazaret. An dornskridoù a chom eus an oberenn, deuet deomp goude tremen etre daouarn kristenien an holl anezho (betek an doare arabek) a lenner enno daou rannbennad diwar-benn Jezuz.\nAn hini hirañ a zo anavezet evel Testimonium Flavianum. Mar deo gwir eo deuet diwar zorn Josephus, pezh n'eo ket asur hervez istorourien zo, ez eo ar meneg istorel kentañ eus Jezuz e skridoù yuzevien, hag implijet e vez evel ur brouenn eus tremen Jezuz war an douar. Met kalz istorourien a vag disfiz ouzh an Testimonium Flavianum:\naesoc'h eo ar skrid da lenn hep ar rannbennad\ngwelout a reer Josephus, ur yuzev hed an neudenn anezhañ, o lavarout\nen un tu ez eo Krist ez eo Jezuz, kemennet e zonedigezh gant ar brofeded, ha paotr ar burzhudoù\nen tu all oc'h ober ar Mesiaz eus an impalaer roman Vespasian.\nUn hir a bennad diwar-benn al linennoù-se a zo bet skrivet gant Voltaire en e "Dictionnaire Philosophique" (pennad "Christianisme").\nE galleg: Antiquités judaïques, troet gant René Harmand\nE saozneg: Troidigezh William Whiston (1737)\nIstor ar bobl yuzev\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Antiquitates_Judaicae&oldid=1848746 »


Paul Émile Chabas - Wikipedia\nPaul Émile Chabas (7 a viz Meurzh 1869 e Naoned – 10 a viz Mae 1937 e Pariz) a oa ul livour hag ur skeudennaouer gall ezel eus Akademiezh an arzoù-kaer.\nUr Mintin e miz Gwengolo, 1912, eoullivadur war lien, Metropolitan Museum of Art, New York\nChabas a zeskas gant William-Adolphe Bouguereau ha Tony Robert-Fleury. E oberennoù a voe diskouezet evit ar wech kentañ e Saloñs Pariz e 1890. Da-geñver Diskouezadeg Etrevroadel 1900 e voe roet ar vedalenn aour dezhañ, hag ar vedalenn a enor e 1912. Livañ merc'hed e noazh e endroioù naturel eo ar pezh a blije ar muiañ dezhañ. Abalamaour d' e daolenn vrudetañ, Ur Mintin e miz Gwengolo (1912) he zitl, e savas reuz er Stadoù-Unanet e miz Mae 1913. Anthony Comstock, hag eñ e penn New York Society for the Suppression of Vice, a glemmas dre ma kave dezhañ e oa un daolenn dizere. Kalz trouz a voe da-heul, hag kalz eilennoù eus Ur Mintin e miz Gwengolo a voe gwerzhet er bloavezhioù da-heul. Gwelet e vez an daolenn-se evel ur skouer eus an arz kitsch.\nEr bloavezhioù 1890 e skeudennaouas levrioù bet skrivet gant Paul Bourget hag Alfred de Musset. E 1921 e teuas da vezañ ezel eus Akademiezh an arzoù-kaer, hag al Légion d’honneur a resevas e 1928. Etre 1925 ha 1935 he was prezidant Kevredigezh an Arzourien C'hall.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Paul_Émile_Chabas&oldid=1466452 »


Enskrivit ho pugel en ur skol divyezhek galleg-brezhoneg en distro-skol ! Yezhoù · Région Bretagne\nDegemer > Hor c’heleier > Enskrivit ho pugel en ur skol divyezhek galleg-brezhoneg en distro-skol ! Yezhoù\nAdalek ar 17 a viz Meurzh, rouedadoù ar c’helenn divyezhek er c’hentañ derez a vo unanet en ur c’houlzad brudañ evit kerent ar skolidi da zont. An holl ditouroù a vo war ecole.bzh, al lec’hienn nevez evit en em ditouriñ war ar brezhoneg er skol !\nSkor-gwelet ar c’houlzad skol divyezhek Diskouezet e oa bet gant an enklask sokioyezhoniel diwar-benn yezhoù Breizh e 2018 ez eus 75% eus an dud e Breizh hag a zo ali da lakaat puilhaat kelenn ar brezhoneg ! Holl obererien ar c’helenn – pennadurezh an Akademiezh, rouedadoù kerent ar skolidi, strollegezhioù – a gendalc’h neuze da vezañ oberiant evit diorren ar c’helenn divyezhek a vloaz da vloaz.\nUr c’houlzad boutin d’an holl hentadoù kelenn\nBez’e oa an dorioù digor, betek an enkadenn yec’hedel, an doare hengounel da lakaat kerent ar skolidi da zont d’ober anaoudegezh gant ar c’helenn divyezhek er skolioù ma vez kinniget. Abalamour d’an enkadenn-mañ eo bet bevennet an tu da gelaouiñ ar familhoù war-eeun hag aozet e oa bet ur c’houlzad brudañ kentañ e 2021 evit kelaouiñ ar muiañ ar familhoù a c’haller diwar-benn ar c’helenn divyezhek ha spletoù ar c’helenn dibar-mañ.\nAr c’houlzad brudañ-mañ kendalc’het hag amplaet e 2022 a vod an 3 hentad kelenn ar brezhoneg hag e brezhoneg er c’hentañ derez : ar rouedad kelenn publik gant kevredigezh kerent ar skolidi en hentadoù divyezhek publik (Div Yezh), ar rouedad kelenn katolik ha kevredigezh kerent skolidi an hentad katolik (Divaskell) hag ivez rouedad ar skolioù dre soubidigezh Diwan. Aozet gant Mignoned ar brezhoneg ha skoazellet gant Rannvro Breizh, Ofis publik ar brezhoneg, Kelennomp ! (kevredigezh an hollgelennerien ha stummerien war ar brezhoneg hag e brezhoneg) ha Kevre Breizh (kenurzhierezh kevredigezhioù sevenadurel Breizh) ha koublet eo ar bloaz-mañ gant aozadur dorioù digor er skolioù ha Mizvezh ar brezhoneg aozet gant ar Rannvro.\nOstilhoù kehentiñ hag al lec’hienn ecole.bzh\nE 2021 e oa bet krouet ar porched ecole.bzh kevelet gant ar c’hontoù Twitter (@EcoleBzh), Facebook/Instagram (@Ecole.bzh) & Youtube (EcoleBZH). Reiñ a ra an dro d’en em ditouriñ war an divyezhegezh galleg-brezhoneg, da glask ur skol a ginnig ur c’helenn divyezhek tost d’an dud ha da gaout titouroù diwar-benn dorioù digor skolioù divyezhek e Breizh.\nNa chomit ket etre daou eta ha profit d’ho pugel ar chañs da zont da vezañ divyezhek oc’h enskrivañ anezhañ en distro-skol 2022 e unan eus an 290 skol a zo e Breizh hag a ginnig ur c’helenn divyezhek pe dre soubidigezh !


Ai‘ta! » Brezhoneg er skinwel : pennoù bras Fr3 a ra goap !\nBerzh o deus graet ar bodadegoù aozet dec’h (ouzhpenn 700 den e Brest, Roazhon ha Naoned, bodet dindan berr amzer). Sevel a ra pennoù bras Fr3 a-du gant ur chadenn “rannvro” evit Breizh. Gwelet e vo…\nHag evit ar brezhoneg, ‘mut-u ?\nSetu ar pezh a lâre François Guilbeau, rener meur Fr3, goulennataet dec’h da noz : «la place laissée au breton doit être discutée avec les autorités […] mais pas au point d’en faire une véritable chaîne bilingue».\nArabat klask skrivañ un evezhiadenn e traoñ ar bajenn, n’eo ket posubl ken !\nHa Bertrand Rault, e-karg deus Fr3 Breizh, da lâret ouzhpenn e Ouest-France : «Dans nos discussions avec la Région, il n’a jamais été question d’une chaîne bilingue. Il est envisagé d’amplifier la production en langue régionale en fonction des ressources dont nous disposerons. La proportion actuelle de locuteurs bretons (environ 200.000) ne permet pas d’envisager le principe du bilinguisme tant en capacité de production que de potentiel d’audience.» N’omp ket evit degemer seurt komzoù dismegañsus !\nGant Bertrand Rault e oa bet skrivet ivez, da heul ur pennad gant Fabien Lécuyer que «Les langues régionales ne sont donc pas des variables d’ajustement du service public de télévision ». Foutañ goap, ya ‘vat ! Hirie beure c’hoazh e oa bet lamet an abadenn Bali Breizh ha lakaet en he flas… ur genstrivadeg ski !\nPoent bras da bennoù bras Fr3 dihan da lakaat ar Vretoned da c’henaoueien ! Ma c’hall Via Stella skignañ 28 eurvezh a gorsek bep sizhun e c’houlennomp kement all, ma n’eo ket muioc’h, evit an abadennoù brezhoneg war Fr3 Breizh. Pa jeder mat n’eo “nemet” 4 eurvezh bemdez war ar servij publik !\nRet e vo d’ar Vretoned hejañ o revr ha derc’hel da waskañ ar bolitikourien, ha da gentañ penn reoù ar C’Huzul Rannvro.\nDa c’hortoz e c’hall pep hini lâret e soñj da renerien Fr3 o skrivañ da : bertrand.rault@francetv.fr\nGallout a rit ober trouz ivez abalamour d’ar c’heleier e brezhoneg hag a vez skarzhet ingal deus ar programmoù. Skrivit da : iroise@france3.fr\nUr chadenn evit ar brezhoneg par bunkerite\n« Fest Noz Ai’ta! e Brest\nKentañ emvod Ai’ta! Breizh digwener »


Takad an eskemmoù dre ar CETA\nComprehensive Economic and Trade Agreement berraet e CETA a vez graet eus ur feur-emglev ekonomikel evit ur c'henwerzh frankoc'h etre Kanada hag Europa. Ur wech enaouet e roio lamm da 98% eus an taosoù etre Kanada hag Europa.\nAr marc'hata a zo bet kroget e miz Eost 2014. An 28 bro ezel d'an Unvanizeh Europat a zo savet a-du gant feur-emglev ar CETA, Belgia a voe ar vro ziwezhañ da sevel a-du. Justin Trudeau, Kentañ maodiern Kanada a veajas betek Brussel d'an 30 a viz Here 2016 evit sinañ eus tu Kanada. An unvaniezh europat a lak war-wel e vezo ar feur-emglev-se a roio harp bras a-benn saveteiñ un hanter bilion a euroioù taosoù war an ezhporzhiadurioù bloaziek. Ouzhpenn da-se e vez lakaet war-raok e vezo aesoc'h reoliata ar micherioù evel re an tisaverezh, an ijinourien hag ar c'honterier, aesoc'h e vefe neuze an eskemmoù labourerien etre an embregerezhioù etre Europa ha Kanada. Bodad Europa a ziskler e vezo degaset gant feur-emglev ar CETA ul live ledanoc'h evit an eskemmoù etre an daou tiriad betek tizhout tachenn ar perc'henniñ labourioù spered.\nEnebadurioù a zo savet buan a-enep ar feur-emglev dre ma vefe lakaet en arvar bras Europa. Tachennoù a-bep seurt a vefe kemmet don evel re gwirioù ar guzumerien (surentez ar boued dreist-holl), hini an taosoù hag a zo izel dija. Pismiget e vez ivez dre ma vefe ur feur-emglev evit an embregerezhioù treuzvroadel ha bed an ekonomiezh bedel. Krouiñ a rafe riskloù brasoc'h da geñver an dilabour, kolloù arc'hant bras war an taosoù, kudennoù da geñver an en-dro a vefe risklus evit annezidi Europa. Ar feur-emglev a vez taget ivez dre ma vefe digempouez al lezennoù a-fed postañ arc'hant. Er c'hanada kement hag en Europa ez eus bet manifestadegoù hag enebadurioù poltikel ha kevredigezhel d'ar feur-emglev.\nCETA a zo ar feur-emglev brashañ gant Kanada abaoe hini an NAFTA. Ar feur-emglev a zo un disorc'h eus ur studiadenn kevredet anvet "Assessing the Costs and Benefits of a Closer EU-Canada Economic Partnership", hag a voe embannet d'an 12 a viz Here 2008.\nStudiadenn kevredet mammenn d'ar CETA\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Comprehensive_Economic_and_Trade_Agreement&oldid=1786728 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 10 Meu 2018, da 11:26.


Louis de Sol de Grisolles - Wikipedia\nLouis Charles René de Sol de Grisolles, bet ganet d'an 29 a viz Kerzu 1761 e Gwenrann hag aet d'an anaon d'an 13 a viz Ebrel 1836 e Bourdel, a oa ofisour er verdeadurezh c’hall ha, goude an Dispac'h gall, e penn ar chouanted e-kichen Roc'h-an-Argoed, Redon ha Muzilheg.\nDa vare emsavadeg 1793 e kemeras Roc'h-an-Argoed. En 1795 e voe anvet da goronal gant Jorj Kadoudal hag en 1797, da gomandant 4e lejion Arme Chouaned ar Morbihan. En 1800, e kemeras perzh en Emgann Pont al Loc'h.\nHarzet e voe Sol de Grisolles en 1800, ha bac'het betek 1803. Pa voe dieubet ez eas gant Jorj Kadoudal da irienniñ a-enep ar c'honsul gall Napoleone Buonaparte. Harzet e voe adarre e miz Here 1804, pan erruas e Pariz. Jahinet e voe gant poliserien Fouché, tennet e ivinoù dioutañ, evit ober dezhañ disklêriañ anvioù e gamaraded. Anv ebet ne roas, advac'het e voe betek 1815 pa voe distroadet Napoleon.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Louis_de_Sol_de_Grisolles&oldid=1825132 »\nKroaz vras Urzh Sant-Loeiz


Diforc'hioù etre adstummoù "Stlennvon" - Wikipedia\nDiforc'hioù etre adstummoù "Stlennvon"\nStumm eus an 13 Gen 2010 da 23:21\n4 okted ouzhpennet , 11 vloaz zo\nRobot kemmet: si:දත්ත සංචිතය; Kemm dister\nStumm eus an 17 Du 2009 da 22:20 (kemmañ)\nAlecs.bot (kaozeal | degasadennoù)\nD (Robot kemmet: nl:Database)\nStumm eus an 13 Gen 2010 da 23:21 (kemmañ) (dizober)\nD (Robot kemmet: si:දත්ත සංචිතය; Kemm dister)\n'''Un hollad [[roadenn|roadennoù]] eo ur stlennvon, pe bon roadennoù ("Database" e saozneg), o telvanañ [[ergorenn|ergorennoù]] eus ar bed gwerc'hel hag o vezañ ur skor evit un [[arload]] stlennegel. Evit bezañ ur stlennvon e rank un hollad roadennoù nann dizalc'h an eil re ouzh ar re all bezañ atersadus dre e endalc'had'''. Evit un atersadur e ranker kavout e-touez ar roadennoù an holl ergorennoù a c'hell eilgeriañ da zezverkoù lavaret, da skouer an holl levrioù bet skrivet gant [[Xavier Grall]] (ar stlennvon eus ul [[levraoueg]]). Atersadus e rank bezañ ar roadennoù hervez forzh pehini dezverk a vez oc'h aroueziañ an ergorennoù bezant er stlennvon. Rankout a reer ivez adkavout hollad an dezverkoù a ra d'ober framm ar roadennoù, da skouer evit stlennvon al levraoueg : Titl al levr, Niver a bajennoù, Skrivagner, Amprestet Ya pe Get.\nE-barzh ur stlennvon e c'heller kadaviñ roadennoù neuze en ur doare frammel ha '''gant al leiañ ar gwellañ a [[gourleizhad|c'hourleizhad]]'''. Gant lies arloadoù pe arveriaded e tle gallout bezañ arveret ent diaser ar roadennoù kadavet e-barzh ur stlennvon. Neuze, evit gallout lakaat boutin ar roadennoù-se e vez peurliesañ kennasket ur stlennvon ouzh ur rouedad a-dreñv un [[dafariad]]. Setu perak e vezont anvet '''bon'''.\n== Ardeiñ ar stlennvon ==\nGant ur meziant anvet '''RASV''' (Reizhiad Ardeiñ ar StlennVon) eo e vez ardoet ur stlennvon. Evit gwir, un hollad meziantoù eo a ro an tu d'an arveriaded d'ensoc'hañ, da zaskemmañ pe d'enklask en un doare efedus roadennoù spesadel e-touez ur c'halzad bras a stlennoù dasparzhet etre meur a arveriaded. Treuzwellus a seblant bezañ an dasparzh evit arvalien ar stlennvon dre-benn d'ar RASV hag e soñj da bep hini anezhe e-mod-se e vez o labourat e-unan gant ar stlennvon.\nPeurvuiañ e vez kadavet ar roadennoù war [[kantenn kalet|gantennoù galet]] pe skoroù gwarellek arall.\nErounezet e c'hell bezañ un enklask dre talvoud lavaret ur roadenn anavezet gant an anv e-barzh ar stlennvon e-touez un hollad ergorennoù (da skouer an holl levrioù muioc'h eget 100 pajenn dezhe) pe ivez dre daveadurioù etre ergorennoù (da skouer al levrioù amprestet gant un arval lavaret).\nEvit berraat, ar RASV a zo un hollad gwazadurioù a vez o kinnig an tu d'ardeiñ ur stlennvon evit :\nOuzhpenn e vez ur RASV oc'h ardeiñ an dasparzhañ hag ar gevanlen war ar roadennoù. Hag e vez ivez o kwareziñ ar roadennoù diouzh an haezadurioù diaotreet.\n== Un tamm istor ==\nEr [[bloavezhioù 60|bloavezioù c'hwegont (60)]] e oa bet ergrafet ar stlennvon kentañ. Hemañ a oa bet frammet tro-dro da restroù ereet gant bizied. Kediet e vez ar restroù gant molladoù kadavet an eil re da heuilh ar re all hag haezadus dre c'hras [[gwerzh|gwerzhoù]] anvet alc'houez.\nAr stlennvonoù ergorennek a zegas gallusterioù nevez hogen ne zeuont ket a-benn c'hoazh da erlerc'hiañ ouzh ar stlennvonoù daveaduriek diazezet war an daveoù etre taolennoù. Degas a reont dezhe kentoc'h arc'hwelioù ouzhpenn ha azasoc'h diouzh an ezhommoù a-vremañ evel al liesvedia.\n== Stlennvonoù pennañ ==\n* [[IBM]] DB2\n<!-- Etrewiki -->\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:MobileDiff/626890 »


Pajenn:Dizanv - Testamant Nevez Hon Aotrou hag Hor Zalver Jesus-Christ.djvu/290 - Wikimammenn\nPajenn:Dizanv - Testamant Nevez Hon Aotrou hag Hor Zalver Jesus-Christ.djvu/290\neun den, prizonier, (15) a-enep pehini prinsed ar veleien ha re ancien ar Judevien ho deuz douget clem pa oann en Jerusalem, o c’houlen ma vije condaonet. (16) Respontet em euz dezhe n’ema ket ar c’hiz e-touez ar Romaned da livra eun den d’ar maro, ken n’hen deve bet an hini a zo tamallet he damallerien a-zirazhan, ha ken n’hen deve bet al liberte d’en em zifen euz ar pez a damaller dezhan. (17) Goude eta ma’z int bet en em assamblet aman, heb nep dale an deiz varlerc’h, ec’h azeziz var an dribunal, hag e roiz urz da zigas an den-ze. (18) Ar re hen tamalle, o veza en em brezantet, n’ho deuz douget en he enep hini e-bed euz ar c’hlemmou a zonjen. (19) Mes bet ho deuz ganthan eun disput-benag divarben ho relijion ho-unan, ha divarben eur Jesus maro, a gendalc’he Paol da lavaret e oa beo. (20) Hogen, evel ma oann en douetans var gement-se, e c’houlenniz diganthan ha felloud a rea dezhan mond da Jerusalem, ha beza barnet eno var an traou-ze. (21) Mes Paol o veza great appel, evit ma vije barnet he broces gant an impelaer, em euz gourc’hemenet he zerc’hel bete ma kassin anezhan da Cezar. (22) Neuze Agrippa a lavaraz da Festus : Me a garfe ive klevet an den-ze. Varc’hoas, eme Festus, e klevi anezhan.\n(23) An deiz varlerc’h eta, Agrippa ha Berenis a zeuaz gant kalz a lorc’haj, ba pa oent antreet e leac’h an audians, gant ar c’habitaned hag an dud kenta euz a gear, e oe digasset Paol dre urz Festus. (24) Neuze Festus a lavaraz : Roue Agrippa, ha c’houi holl pere a zo aman prezant ganeomp, gwelet a rit an den a-enep pehini eo deuet holl bobl ar Judevien d’am c’havoud, en Jerusalem hag aman, o crial ne oa ket gleet hen lezel pelloc’h da veva. (25) Mes, o veza kavet penaos n’hen doa great netra dign euz ar maro, ha dre ma hen deuz he-unan great appel d’an impelaer, em euz resolvet hen kas dezhan. (26) N’em euz tra sclear e-bed da scriva d’an impelaer divar he ben, rag-se em euz hen digasset dirazoc’h, ha dreist holl dirazoud, roue Agrippa, evit m’em bezo eun dra-benag da scriva, goude ma vezo bet interrojet. (27) Rag ne zeblant ket d’in e vez deread kas eur prizonier, hep merka ive ar pez a damaller dezhan.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Dizanv_-_Testamant_Nevez_Hon_Aotrou_hag_Hor_Zalver_Jesus-Christ.djvu/290&oldid=125404 »


Yezh oligosintezel - Wikipedia\nOligosintezel a reer eus ar yezhoù enne neubeut a vorfemoù, da skouer en tu-mañ da vil. Talvezout a ra ar morfemoù-se d'ur yezh sintezel da sevel frazennoù kadarnaat.\nAn diforc'h pennnañ neuze etre yezhoù liessintezel diouzh un tu hag ar yezhoù oligosintezel diouzh an tu all eo an niver a vorfemennoù implijet gante : kalz bihanoc'h evit an eil re.\nAr yezhoù-se gante ur seurt oligarkiezh a vorfemoù a rankfe sevel dre ret gerioù kevrennek hir spontus, hiroc'h c'hoazh evit er yezhoù sintezel boutin, dre ouzhpennañ meur a vorfem an eil war lerc'h egile.\nGwech ha gwech all ez eo bet kredet e oa ar yezhoù oligosintezel ur re yezhoù genidik eus Amerika evel an nahuatl and pe ar blackfoot (yezh an Niitsitapii) met disgwelet eo bet war-lerc'h n'eo ket gwir. Betek hiziv n'eus bet kavet yezh ebet a glotfe gant ar perzhioù a zo ret evit bezañ renket evel ur yezh oligosintezel.\nNe gav ket avat da darn vrasañ ar yezhonourion e vefe eus seurt yezhoù oligosintezel e gwirionez, ha betek-henn n'eus bet kavet yezh ebet, bev pena varv, a vije seurt perzhioù ganti.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Yezh_oligosintezel&oldid=1893221 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 27 Gen 2021, da 21:15.