" KANNADIG ’\n“ KANNADIG ’\nNiverenn 22 Stagadenn da niverenn 2 Imbourc'h, Rummad Nevez Mezheven 2002\nDistro an Euzhc'hlazarded\nDirak freuzadur ar yalc'hsezoù dre ar bed er mare-mañ, hag o vezañ ma hañval an orin anezhañ dont eus Stadoù Unanet Amerika, en deus George Bush, e miz Gouhere, diskuliet ar floderion hag a rivin ar fiziañs, ouzh o envel "avaloù brein", hag o lavarout eo ret o zennañ diouzh ar baner a-raok dezho pistriañ ar banerad en he fezh.\nO tennañ d'ar c'hontaouerezh ez eo ar floderezh-se, da skouer e ti Enron, WorldCom... anavezet gant an holl bremañ ; hogen an SEC (Securities and Exchange Commission) en deus dizoloet ur c'hant daou-warn-ugent degont bennak heñvel abaoe derou ar bloaz 2002.\nMerk pennañ ar strolloù greantel bras-se, kiriek da freuzadur ar yalc'hsezoù, ez eo o ramzegezh. Kenderc'het en deus bomm ar bloavezhioù dek-ha-pevar-ugent, kendeuzadurioù evit 9000 miliar a zollaroù US, a verke Newsweek eus an 8 a viz Gouhere, hogen, emañ ar meurstrolloù-mañ hiviziken, o vont da gouezhañ en o foull, an eil re goude ar re all .\nGoubarzhelezh ar gevalaouriezh, a verke a-hend-all ar Gall François Michelin nevezik 'zo, ez eo bezañ un "anadenn naturel", ur reizhiad, - dre\nma vezer dieub e-keñver hon divizadennoù, - e-lec'h e vezer ivez atebek dirak ar c'hevranneg, ar goprad, an arval, ha dezho ez eo ret rentañ kont.\nAr strolloù tiegezhel, bras pe vrasoc'h, ar c'hrennembregerezhioù, a wirieka melestradur o renerion a dost-tre, neket dre maz eo o arc'hant hepken a veront, hogen ivez dre maz eo o dazont hag a zo er c'hoari.\nAr gudenn gant ar "ramzed", ez eo ma tremenont e-biou d'an heuliad gwiriekadurioù-se, en abeg dres d'o ment, pe, pa n'eo ket a-youl-gaer, pezh a zo gwashoc'h, eo e skarzhont kuit dirazo.\nO stadañ kement-mañ, ez eus, hep mar ebet, un toullad tud prederiet oc'h en em c'houlenn pegoulz e paouezo an difaragoelladeg-mañ : un toullad a vankerion eveljust, a c'hreantourion, a embregerion, hogen ivez a arboellerion vihan o deus prenet kevrannoù dre hantererezh o bankoù, hep kontañ ar vicherourion darbet dezho koll o implij gant freuz-stal ar strolloù-se, pe d'an nebeutañ, gant o adframmidigezh pa vez gwerzhet skourroù 'zo eus o obererezh da strolloù all, gwelloc'h yec'hed kellidel ganto, hogen war ziviz ne vefe miret nemet un darn eus ar c'hoskor, pe - gwashoc'h c'hoazh - e vefe dilec'hiet al labouradegoù trema broioù kalz digoustusoc'h an dorn-labour enno.\nMerk pennañ hor grez arnevez, ez eo ar ramzegezh en e frammadurezh : savadurioù ramzel, kêrioù ramzel, bigi ramzel, gourvac'hadoù ramzel, gouelioù ramzel, armoù a zistrujidigezh yoc'hel, kevredadoù ramzel, hag all, hag all.... ha paz a a-dreuz an traoù ez eus ivez kolloù ramzel, evel ma title, n'eus ket pellzo "Valeurs Actuelles" en he galleg flour : Mégafusions, Mégabouillons, ha din, e rae an dra-se soñjal e traoù all, evel da skouer er C'hevredinad Europat, e-lec'h e ranker taliñ ouzh kudennoù a vent ivez.\nE Maastricht (Izelvroioù) e 1991, e oant daouzek penn-stad o terc'houezañ daouzek riez evit skoulmañ ar feur-emglev brudet, hag e oar, pep hini ac'hanomp, pegen diaes eo ober arc'hwelañ endeo a-gevret, daouzek bro disheñvel evit pezh a sell ouzh ar politikerezh, an armerzh, an dezvadurezh, ar gerreizh, ar barnerezh, an enbroerezh, hag all... hep kontañ koust an amaezhiadurezh divent evit ober arc'hwelañ kement-se ; ha bremañ e klever digant hor stadrenerion, e vimp, a-benn nemeur, war-dro pemp riez warn ugent er C'hevredinad Europat. Kement ha lavarout ez eus diaesterioù ouzh hor gortoz. Seulabred, e keñver an armerzh, e ouzer ez eus digemparderioù anat a-walc'h, evit pezh a sell ouzh koust ar c'henderc'herezh, etre riezoù 'zo, n'eus nemet kounañ kudenn al legumaj hag ar frouezh etre Bro-C'hall ha Bro-Spagn. Hogen an dra-se n'eo nemet nebeut a dra keñveriet gant priz an dorn-labour e broioù Retereuropa (gopr miziek keitat e Roumania : 90 euro), rivinet maz eo bet o armerzh gant ur reizhiad kevunour. Ne gonter ket endeo ar strolloù greantel o tilec'hiañ o labouradegoù etrezek ar broioù-se, evit an abeg-mañ end-eeun, pegement e vint neuze pa vo bet enkorfet ar broioù-se en Unaniezh Europat.\nEn ur sterniad etre unan kreñv hag unan gwan e soñjer peurvuiañ e vo faezhet an hini gwan gant an hini kreñv, hogen aze e c'hoarvezo ar c'hontrol dre bennaenn al listri o kehentañ ha savelenn ar marc'hadmatañ. Al labour a yelo emen e vo digoustusoc'h an dorn-labour, hag ar re a vo dilabour a raio trouz, ha reuz a vo da c'houde. An doare gwellañ da eeunañ ar saviad a vefe digreskiñ koust al labour e kormog Europa evit mirout al labour-se dres, hogen petore c'hweluniad labourerion a asantfe da hevelep tra ? Un diskoulm all a vefe adsevel klouedoù maltouterezh evit klask gweskennañ war ar reizhiad listri o kehentañ, hogen ar C'hevredinad a zo bet diazezet dres war diskaridigezh ar c'hlouedoù-se.\nDesket eo bet dimp o doa steuziet ar euzhc'hlazarded en abeg d'o ment, ne oant ket evit bevañ evel-se gant an denion ; emaint o tont en dro, dindan ur stumm disheñvel avat, hogen war pezh a hañval o deus diaesterioù c'hoazh da vevañ ganeomp.\nSport ha Riezelouriezh c'hall\nUn tamm hegaset e oan bet un nebeut mizioù 'zo, o lenn kazetenn gefridiel Breizh hag ar broioù-krec'h, Ouest- France a fell din lavarout, e derou an hañv enta, da vare Kib Melldroad ar Bed. Bemdeiz war Ouest-France e veze gouestlet pennadoù hag addisplegoù trivliet da zisoc'hoù ar c'hevezadegoù m'o doa paotred skipailh Bro-C'hall - Afrikiz du, na mui na maez, an tri-c'hard anezho (n'eo ket aet da get an drevadennouriezh !) - kemeret perzh enno, bepred gant ar spi o dije an triliv gourzrec'het er bed a-bezh, a-benn ar fin. Hogen n'eo ket hepken war O.F. e veze broudet ar patrioterezh gall giz nevez - dizañjeroc'h evelkent en degouezh-mañ eget da geñver brezelioù braouac'hus ar c'hantved tremenet - hogen, e stalioù-kenwerzh 'zo a bleustran bemdeiz e kêr e oa graet ivez brud, forzh pegement, en-dro d'an darvoud meur a zlee lakaat Bro-C'hall e renk kentañ broadoù an hollved. Stal ar c'higer 'ta, du-mañ, e-kichen an iliz, a oa kinklet penn-da-benn gant tri garlantez, unan amparet gant melloù-troad, fetichenn-veur ar C'hib hollvedel, un eil garlantez amparet gant bannieloù an holl vroioù, pe, kentoc'h an holl riezoù a gemere perzh en abadenn - (soñjal a rit a-walc'h ne oa ket hini Breizh da welout tamm ebet en o zouez) - hag erfin, penn-da-benn d'ar stal, un trede garlantez, an hini splannañ eus an holl, amparet gant bannieloù gall triliv, an hini en deus stlaket penn-da-benn da Europa daou c'hant vloaz 'zo, an triliv muiañ karet gant Le Pen ha paotred e strollad, a ra eus ar prantad-se uhelañ hini istor ar galloud gall, - me lavar deoc'h, peadra da dreiñ sod d'ur brogarour brezhon barnet bemdeiz da arvestiñ outo.\nGwell a se, hunvre veur ar batrioded c'hall a droas da voged a-barzh pell, ha n'hor boe ket da advevañ e Breizh an hurlink eus pevar bloaz 'zo, e 1998, pa reas an darfellegezh c'hall he reuz e pep lec'h en hor bro e-pad ur miz bennak. Gwir eo ivez, en doa servijet trec'h skipailh Roazhon, e 1965, a gav din, da geñver Kib Bro-C'hall er bloavezh-se, da vroudañ ar vrogarouriezh vrezhon. Soñj am eus ez ae va breur-kaer Alan Louarn da bourmen e kêr Roazhon o kemer perzh e gourvolez an engroez, hag eñv o tougen ur Gwenn-ha-Du a n'ouzon pet metrad karrez. Hogen petra fell deoc'h, mat eo ar vrogarouriezh vrezhon dre ma n'o deus Breizhiz kemeret perzh evel Breizhiz en Istor diaoulek ar bed arnevez a zo da ziverkañ, mar dle ar feiz kristen bleuniañ en-dro war ar c'hevandir-mañ un deiz.\nUl lu europat a-benn ar fin ?\nEvel bep bloaz he deus ar gazetenn O.F. gouestlet un toullad pennadoù da abadennoù folklorek ar "Gourzrec'h" bet lidet e-kreiz an hañv e Koadkidan e-lec'h emañ staliet ar Skol-Uhel vilourel c'hall a St Cyr. War un dro he deus ar gelaouenn embannet danevelloù diwar ur seurt kendalc'h renet eno gant danvez ofisourion o tont eus skolioù-uhel milourel all eus riezoù kenezelet er C'hevredinad Europat, hag ar re-mañ o c'houlenn e vefe ensavet an abretañ ar gwellañ ur c'henlu europat.\nEvel m'em eus soñjet atav, ne c'heller ket hepkoriñ an arme en ur gevredigezh bennak, arnevez pe get ; n'em eus abeg ebet enta da vurutellañ keal un arme europat, er c'hontrol. Soñj am eus e oa bet anv endeo e deroù ar bloavezhioù hanter-kant a sevel ur seurt arme, ur mennad a reas tro-wenn war wall De Gaulle. Kavout a rae din neuze e vije bet hevelep ensavadur un araez galloudus evit diskar ar gealiadurezh riezvroadelour arnevez alaman, saoz, gall, spagnat a zo bet kiriek d'an arnod da zistrujañ broadelezhioù istorel Kornog-Europa, ha peurgent re ar c'henelioù keltiek, ur gealiadurezh he deus en em harpet war al luoez riezel lakaet en o flomm gant galloudoù roueel Kornogeuropa. Dre se em eus kavet boz o stadañ ez eo frammoù al luoez-se end-eeun o deus emouezet ouzh ar ret ma oa dont er-maez eus un istor en deus reuziet buhez remziadoù ha remziadoù a Europiz e-pad kantvedoù ha gwastet, marteze diremed, o stuzegezh peurgent dre an enluadur dre ret a rae eus ar yaouankizoù galvet d'an armeoù ur seurt a sklaved, hag int dalc'het er stad-se e-pad bloavezhioù ha bloavezhioù eus o buhez.\nN'ouzon ket penaos o deus an danvez ofisourion renet o frederierezh a-zivout an arme europat da zont. Gwir eo n'eus ken kalz a ster gant an amrizh luoez riezel a gentaou, evel ma oa anezho er c'hantved tremenet. Ar stadvroadoù a oa difennet ganto neuze o deus kollet, er pleustr, o dishualded. Ar renkadoù henvoazel a framme anezho kant vloaz zo a zo aet da get, war un dro gant ar feiz kristen ; n'eus ket mui a sevenadurioù hag a stuzegezhioù awenet ganti, erlec'hiet maz eus bet outo ur c'hultur danvezelour etrevroadel a vez skignet e pep lec'h dre levezon hollvedel ar riez amerikan hollc'halloudek, ken e c'heller soñjal n'eus ket mui a ziforc'h etre stuzegezh an Amerikaned hag hini Europiz ar C'hevredinad.\nDiv gudenn a sav enta dirak kenduidi un arme europat kevredin. Daoust ha difenn a reont ur stuzegezh europat a-ziforc'h - awenet, avat, gant peseurt prederouriezh - pe neuze, evel hini ar Stadoù-Unanet, netra nemet lazoù armerzhel, hag un demokratiezh vojennel.\nEn degouezh-mañ, dres, n'he defe mui an arme kefridi speredel ebet eveljust, ha n'he defe mui en he c'harg nemet ur roll kalvezel-rik, bepred a seurt gant hini al lu amerikan, tonket ma vefe d'an holl vrezelioù a vefe renet ganti en amzer da zont tennañ d'ar brezelioù a zo bet kaset da benn en Irak pe en Afganistan. En un degouezh a seurt se ez a ar pennpouez gant ar galvezoniezh, ha da get ez a roll an dud a hiniennoù war an dachenn, ha da netra o niver, peogwir ez eo emgefreekaet an armoù hag an implij anezho.\nMoarvat em eus-me hunvreet a-wechoù, e sigur Breizh, eus un arme a vefe heñvel ouzh hini Swiz, un arme a emzifenn-rik hag a vefe war un dro ur skol a geodedouriezh , da reiñ d'ur bobl an tu da beurbadout en he hennadelezh. Hogen, dres, ne c'heller ampennañ un arme a seurt-se nemet en ur riez kevreadel republikan adal an deroù evel maz eo Swiz end-eeun, ur vro vihan, digreizennet a-grenn ar galloud enni.\nAr Stuzegezh Milourelour\nE riezoù-diazez Kornogeuropa, Bro-Saoz, Bro-C'hall, Spagn, Alamagn, Italia (an div riez-mañ stuziet diwar skouer an teir c'hentañ) ez eo kenwasket a-grenn ensavadur ar roueelezh ouzh hini ar virourelezh, houmañ azonet peurgent dre an emroelezh, ar fealded hag al lealded rik ouzh nouez ar roue, hemañ fiziadour ar galloud doueel a-berzh an Arloz abaoe grez Kustantin en Europa, nemet en ur gevezañ outi atav ; embregadur ar galloud-se, a-hend-all, a zo bet aroueziet a-viskoazh, en holl gevredigezhioù-se, dre un arliderezh mennet da zarluniañ ar Veurded Doueel end-eeun. Alese arouezennegezh an holl wiskamantoù ha turubailhoù lugernus a wisker d'ar re a zo perzhiek e galloud doueel ar stad, alese ivez pouez al lifreoù livek a zougont gant lorc'h ha fouge, en holl gevredigezhioù gwitibunan, plumachennoù skolidi St Cyr o tennañ da re ar vrezelourion a Nevez-Winea, (anezho, sañset, gouezidi), alese dispakadur ar medalennoù war vruched ar vilourion arveret kenkoulz en armeoù kevunour - gant soudarded an URSS, re gentaou, ez ae ar maout er par-se - hag en armeoù "kevalaour", an holl ganmoederezh-se o vezañ liammet ouzh ur patrom a haelded denel a zo kanmeulet ha gourlaezet en ur film kozh eus an etrevezh-brezel diwezhañ a oa anvet "La Grande Illusion" en anv ar "c'hoari tek".\nAmañ e karfen ober un distro-prezeg war an diac'hinad en em ziskouez er grez arnevez atav, er C'hwec'hkogn peurgent, etre an arwarzh romantel a lakaer e kont an talvoudoù milourel hag uhelvennad ar vertuzioù a zo kinniget da bleustriñ warno gant an Aviel, evel maz int displeget e-barzh oberenn Sant Fransez a Sal "An Nor d'ar Vuhez deol". Gouzout a reer a-walc'h e kaver e-touez frammoù al lu gall, - moarvat e-touez re luoez a Gornogeuropa, - izili eus tiegezhioù hengounel tuet d'an Iliz ha d'ar feiz kristen, da nebeutañ d'ar vuhezegezh vat, hep na vefe degaset an izili-se gant an tuadur-se da vont kalz en tu-hont d'ur pleustradur a-ziavez eus ar relijion gristen. Evit gwir, diempret a-grenn eo koustiañs tebet kristen an dud-se, hag int oc'h en em zougen evel tud a feiz hag a enor er gêr, hag o sentiñ a-hend-all, a-wechoù, ouzh urzhioù kriz, dizenel, diskiant ar galloud m'o deus en em ouestlet dezhañ korf hag ene (kv. Aljeria). Un nebeut bloavezhioù 'zo, em boa kemeret perzh e obidoù ur breur-kaer a-berzh va gwreg, hag en em gavet e oan e-tal ofisourion dereziet uhel a-walc'h eus al lu gall, a zlee bezañ kristen, d'am soñj, nemet a oa o komz eus gouennlazhadegoù ar Rwanda en ur stumm kalvezel-rik a rae da unan douetiñ ha denion pe amprevaned a oa eus ar re a oa bet sujet dezho (gwir eo ez eus pilpouzerezh ha digizidigezh-rik gant ar re a ra van da euzhiñ outo). Hogen, daoust ha n'eo ket tonket ur seurt diempradur speredel d'ar gristenion a zilez a-grenn ar soñj da sevel ur bobl gristen ha da labourat hepken eviti ?\nEchuiñ a ran an distro-prezeg-mañ. Gwir eo en deus fellet d'an ensavadur milourel gall, d'ur mare e Bro-C'hall, bezañ unan divezel-meurbet. Ret e oa bet d'am zad kaout aotre e holourion evit dimeziñ gwechall gozh. Hogen hep komz eus an ofisourion, en em c'houlennan ha kalz a gristenion a zo c'hoazh e metou an isofisourion a hiziv, anezho kalvezourion rik ; hogen e metou an ofisourion en em c'houlennan ivez ha lec'h a zo ennañ evit krisrenion wirion.\nStuzegezh an Danvez Ofisourion\nEmaon o lenn er mare-mañ eñvorennoù Reun ar C'halan e-barzh niverenn diwezhañ Al Liamm, hag eñv o kontañ penaos en doa-eñv heuliet kentelioù ar c'hlas-prientiñ d'ar Skol St Cyr e 1946, en ul Lise e Breizh. Anzav a ran ez on bet batet ha bezivet-mik gant stuzegezh izel, nay hag amoet an danvez ofisourion a heulie kentelioù ar c'hlas-se e-pad ar brezel end-eeun, ha na oa ket uheloc'h o bredrez eget hini sorc'hennidi ar c'hevezadegoù mell-droad, hag int stultennet gant koun ur gevezadeg vrudek gounezet gant o skipailh daou-ugent vloaz a-ziagent, emgann Austerlitz, a fell din lavarout.\nE gwirionez ez eo bet reuziet istor Bro-C'hall gant diviz ar roue gall Charlez VII da ensevel un arme diastal en e rouantelezh ; anat e oa ne oa ket sturienn Janed Ark "Doue servijet da gentañ" e sturienn eñv, rak n'eo ket evit saveteiñ nag harpañ ar gristenezh eo en doa savet an arme-se anat eo (ha ne gomzan ket eus ar Pragmatique Sanction). Ha petra soñjal ouzhpenn, eus Loeiz XIV o reiñ al lec'h kentañ en e bolitikerezh d'ar brezelioù impalaerelour, da savidigezh ul lu a yeas da batrom da hini Prus, ha da framm da hini an dispac'herion c'hall, evel ma pourchasas arme ar C'hzar framm an arme ruz. Kenderc'hel a ra an hengounelourion a bourchas bepred sternioù d'al lu gall, da gehelañ un den kriz ha digoustiañs, Loeiz XIV, hep koustiañs kristen ebet atav, o reiñ skouer fall d'e lez ha d'e sujidi, herouezer-brezel ha torfetour-brezel, hervez termenadur a roer d'ar gerioù-se hiziv, dre ma vennont kehelañ un Istor, ha n'eus anezhañ nemet azeuladur an idolennoù.\nPeseurt roll d'un arme ?\nKompren a ran en em c'houlennfe kendereoù zo peseurt roll a c'hellont kaout er gevredigezh arnevez pa n'eus ket mui a bobl c'hall eget a bobl vrezhon (hep komz eus an envroidi, n'eus unvaniezh stuzegezhel ha speredel ebet etre ar C'hallaoued) pa n'eus ket c'hoazh a bobl europat, hep ma vefe tu da c'houzout petra e vo ar bobl-se warc'hoazh, a chomo amzalc'het ouzh ar bobl amerikan forzh penaos.\nKalz pouezusoc'h e vefe sevel ur bobl nevez - un argerzh a c'hell padout kantvedoù - eget difenn pobloù n'eus ket mui anezho, pe n'eus ket c'hoazh anezho, ha na oant pe na vint ket da zifenn forzh penaos, marteze.\nDiwan korbellet adarre\nDiwezhat a-walc'h en deus ar C'huzul-Stad e Pariz roet d'anaout e zisentez a-zivout enframmadur "Diwan" en Deskadurezh Vroadel C'hall ; e-kreiz an hañv, gant ar spi moarvat ne vije ket taolet pled ouzh e vestaol, p'emañ Breizhiz evel holl Europiz gant o ehanoù en deus graet e wall.\nUn niver a aozadurioù hag a stolladoù politikel o deus ersavet ouzh ar c'heloù-se, an darn-vuiañ anezho evit sevel o mouezh a-enep da zisentez ur poellgor a reol ar Stad c'hall penn-da-benn hep bezañ atebek dirak ar geodedourion. Evelato em eus taolet meiz ouzh un embannadenn a-berzh al "Libre Pensée du Morbihan", devoded ar Republik gall, - lavarout a reer din e kaver er gronnad-se izili eus strolladoù eus an tu kleiz pellañ evel LCR pe a seurt-se - a gav dispar an diviz kemeret gant arc'hveleion ar relijion c'hall, bourc'hizion barizian an nevetpoellgor a ziwall gant kement a evezh da feiz reizhkred an Iliz c'hall.\nEveljust n'em eus addispleg ebet d'ober da hevelep diskleriadenn, nemet ez on souezhet evelkent o stadañ ez eo braouac'het an dud-se gant ar soñj eus an droug a c'hellfe ober Diwan kaezh d'o Iliz santel. Marteze e vo arvarus Diwan warc'hoazh evit ar gealiadurezh c'hall, gant ma pado avat ; ha dres, e framm an Deskadurezh Vroadel C'hall eo he deus an nebeutañ chañs d'ober berzh ha d'en em ledañ, o kefleuniañ ar gefridi he deus sammet en deroù, daoust ma 'm eus kavet stourmerion o lavarout ne vije ket ken aes an tuta skolidi ma chomfe ar skolioù brezhonek er par prevez.\nHogen daoust hag ar pal pennañ ez eo evit Diwan kreskiñ niver ar skolidi ar buanañ ar gwellañ ? Ne gav ket din, rak anat a-walc'h eo n'eo ket gouest reizhiad ar skolioù "Diwan", gant ar souberezh yezhel zoken, da vrezhonekaat ar vugale evit ar mare. Bugale vihan am eus e skolajoù Diwan, a ya e brezhoneg ouzhin evel maz eont ouzh o mistri, nemet a ya e galleg ouzh o mignoned, evit abegoù a bep seurt, hag a zo sklaer a-walc'h : er gêr, gant o zud, ne reont nemet gant ar galleg ; a-wechoù e teuont eus tiegezhioù lieskenel, aljeriad an tad, en un degouezh, saozez ar vamm en un degouezh all, o komz saozneg ouzh he merc'h er gêr ; en un tiegezh all e teu an tad hag ar vamm eus ar broioù-krec'h, hogen an tad hepken a zo deuet a-benn da zeskiñ ar yezh a-walc'h evit he c'homz didenn-kaer. Goulakaat a ran enta e ra an darn-vuiañ eus skolidi ha skoliadezed Diwan gant ar galleg pa gejont er-maez eus o skolioù hag o skolajoù, nemet ar re a zeufe eus tiegezhioù emsaverion enouestlet er stourm broadel.\nMoarvat n'eus ket d'en em chalañ dreist muzul en abeg d'ar c'hwitadenn-se da welout. N'emañ Diwan nemet en e zeroù, ha bremañ maz eo aet da get an teodyezhoù penn-da-benn o deus ar stourmerion ar beurbadelezh dirazo, hag evel an Aotroù Doue e c'hellont lavarout : Amzer 'zo. E-pad an hanter eus o buhez o deus kredet ar stourmerion deuet d'an emsav e deroù ar goudevezh-brezel diwezhañ, e oa o striv evit mirout ar yezh ur redadenn diouzh an eurier. Rak, klevet e oa ne vije tu ebet da adsevel ar yezh maz afe ar rannyezhoù da get. Diwan en devo, da vihanañ, diskouezet ar c'hontrol : aes eo deskiñ brezhoneg da vugale arallyezh, aesoc'h eget n'eo bet deskiñ galleg d'ar bloc'h brezhoneger eus kant vloaz 'zo ; hag int harpet gant hollc'halloud ar Stad C'hall n'o deus kroget ar skolioù gall da efediñ nemet hanter-kant vloaz war-lerc'h diazezidigezh ar re gentañ en hor bro. Hogen, ret eo kompren ivez n'o deus ket trec'het ar skolioù gall drebenn da hollc'halloud ar Stad hepken, hogen dreist-holl dre ma kehentent ur gealiadurezh a oa hini ar patrioterezh gall republikan, ur seurt relijion a intras hag a esmolas ar feiz kristen, relijion orin ar Vrezhoned, a-benn ar fin, harpet gant ar meziennoù en dekvedoù diwezhañ.\nDre se ne gredan ket e c'hello ar brezhoneg trec'hiñ hep bezañ stag ouzh ur mennad politikel bennak, ha n'eo ket hepken hini ar vroadelouriezh vrezhon. Lakaomp, e vefe tu da sevel emberr, ur riezvroad vrezhon, daoust hag ar riezvroad-se a vefe disheñvel diouzh an hini c'hall ? Ne vefe ket eveljust. Neuze perak adsevel pe sevel ur riezvroad vrezhon gant ur yezh arbennik, pa ne vefe diforc'h ebet etrezi ha Bro-C'hall ?\nMoarvat e reer dave er stourm evit ar yezh d'ar werin he deus komzet brezhoneg er c'hantvedoù tremenet, ha d'he stuzegezh. Hogen, n'eus forzh penaos aet eo da vat da get ar werin-se, da gentañ ; ha d'an eil, gant ar feiz kristen e oa awenet ar stuzegezh-se ; ha dres emañ ar feiz kristen o vont da get diwar herr ivez er mare-mañ. Ma vennomp adsevel ar yezh e tleomp he stagañ ouzh ur mennad istorel penndalc'hel. Mar n'omp ket gouest enta da vurutellañ istor ar riezvroad c'hall er grez arnevez a-c'houde 1400, hag hini Kornog dre vras en hevelep grez, ez eo koulz deomp dilezel ur stourm evit ar yezh ha n'en deus mui ster na talvoudegezh ebet. Mar ne glask ket ar vrogarourion vrezhon ur ster nevez d'o emgann kantvedel e troint o-unan d'ur bagad istrogelled o c'hoariellat gant ur stultenn amoet, hag an Emsav - evel an Iliz hec'h-unan - d'ur boutikl gant ur glad-kenwerzh hepmuiken. Lezomp paotred ar gallaoueg hag an trefoedoù da vont e breskenn gant o zammig sorc'henn. Gwell eget se o deus an emsaverion da ober. Da gentañ, embann o deus d'ober ez eo brezhoneg yezh Breizh kevan, er reter koulz hag er c'hornog, hag ivez ar broioù-krec'h en hengeltiegva a fell dezho ivez terriñ gant sevenadur an tebet sklerijennoù. Mar ne zeu ket ar brezhoneg er-maez eus al ledenez-mañ evit kehentañ ur bedveizadur nevez e troio d'un albac'henn ma vo heuget outi a-barzh pell kement hini en devo pledet ganti, ha steuziañ a raio, ha da viken ar wech-se.\nEr skolioù Diwan e ranker, a-gefridi hag hervez ar reolenn c'hall, reiñ kentelioù a "Instruction Civique" d'ar skolidi, evit o lakaat da berzhiañ e buhez ar geduniezh politikel c'hall. En abeg d'an arnodennoù kefridiel n'eus ket tu, marteze, da zioueriñ ar c'hentelioù-se. Hogen da vihanañ, e tlefe bezañ roet ivez d'ar skolidi, kentelioù a geodedouriezh vrezhon, o teskiñ dezho istor an Emsav, o lakaat anezho da anavezout oberenn Meven Mordiern - biskoazh ned eo bet adembannet abaoe 70 vloaz e b-Prederiadennoù diwar-benn ar yezhoù hag ar brezhoneg ; e pep klas ivez e rankfe oberennoù Roparz Hemon bezañ studiet, e-lec'h barzhonegoù Anjela Duval, a oa, koulskoude, ur vroadelourez vrezhon (hogen talvoudusoc'h eo evelato oberennoù rener Gwalarn eget he re), ha da gentañ, na petra, hini an oberenn diazez "Ur breizhad oc'h adkavout Breizh".\nMoarvat e chom Diwan ur stourmadenn c'hoanagus, hogen a zle bezañ kaset da benn war hent hag e framm an Emsav. War an divoud-se, dres, hor bo tro da zistreiñ.\nLe Pen hag e drec'hadenn c'hwitet\nDiwezhadik eo evit ober en diskar-amzer un addispleg da zarvoudoù c'hoarvezet en deroù-hañv, hag a roas c'hwezennoù yen da rummadoù zo a C'hwec'hkogniz.Anzav a ran e oan bet souezhet gant niver bras ar mouezhioù tapet gant ar babaou a-gentaou en drovezh kentañ eus an dilennadeg, evit an Arlevier e Bro-C'hall, met ne c'hellan ket lavarout e oan nec'het da vat gant se, rak anat a-walc'h a oa n'en doa ar paour-kaezh Le Pen chañs ebet da dapout ar maout en eil tro, ha moarvat e ouie e-unan ne vije ket evitañ a z"divine surprise" an eil gwech. Ar gentel am eus tennet hepken eus an darvoud ez eo pegen pouezus eo levezon ar meziennoù evit brudañ tudennoù ar politikerezh. E devoud, ar re-mañ, evito da livañ Le Pen evel ur babaou pe un euzhvil, a ziskoueze anezhañ memestra, hag evel maz eo buhezek ar paotr ha skogus e zoareoù, e tedenne ar genduegezh, - e-giz Marchais gwechall - seul vui ma oa bet heskinet ha gwallgaset gant paotred ar wask hag ar yoc'hstlenn kefridiel end-eeun. Setu, a bep seurt c'hwec'hkogniz o deus mouezhiet evitañ, dreist-holl riezelourion c'hall eveljust, o dije mouezhiet a-hend-all ken gwazh all, evit Chevenement ha Mégret, hogen ar re-se, anezho "marc'hegourion trist o figur" n'o doa chañs ebet e-skoaz dezhañ, eveljust. En em c'houlenn a ran, a-benn ar fin, ha ne denno ket degouezh Le Pen, da hini ar Jeneral Boulanger, a oa bet tost dezhañ bezañ dilennet da impalaer ar C'hallaoued, ouzhpenn kant vloaz zo dre m'en doa ul lifre rikamanet eus ar re gaerañ, hag eñv a-c'haol war ur marc'h gwenn a ouie fringal eus ar bravañ.\nKement-se evit lavarout ne gredan ket ez eo bet dleet gourzrec'h berrbad ar babaou d'e steuñv politikel, hogen d'ar meziennoù o doa brudet ar skeudenn anezhañ, evel paotr an urzh, ha dres a-drugarez d'ar sokialourion peurgent, e oa bet lakaet da bennskod d'ar stourmadeg , an urzh da ziazezañ en-dro e Bro-C'hall. Setu avat : Le Pen a venne bezañ ur pout war an dachenn-se, ha ret eo lavarout, pa brezege war an destenn-se e oa kalz nerzhusoc'h ha kendrec'husoc'h e gomzoù hag e don eget ne oa re e gevezerion, Jospin peurgent, a seblante bezañ ur paotr jentil a bep hent. Petra fell deoc'h pa vez anv a lakaat urzh ez eo gwell kaout ur babaou eveljust ; lakaomp en dije karet Hue, ar c'homunour, c'hoari ar roll-se, n'en dije bet chañs ebet d'ober berzh, pa denn kentoc'h d'ur c'horrig a liorzh eget d'un diktatour skrijus e vouezh (rak-se ivez ne dizhas, allaz, nemet 3,5 % eus ar mouezhioù bec'h warnañ : e-pelec'h emañ klodoù ar PCF eus tri-ugent vloaz zo ?).\nTu a vefe, moarvat da genderc'hel gant an addisplegoù-mañ diwar-benn dilennadegoù an Arlevier e Bro-C'hall en deroù-hañv diwezhañ. Klask a rin hepken, avat, ar wech-mañ, reiñ va ali diwar-benn an emzalc'h o deus an emsaverion pe ar vrogarourion vrezhon da gaout e-keñver ar strollad gall anvet "Front National", ha se a rin dre ma 'm eus gwelet bannieloù Gwenn-ha-Du a-wechoù e-touez bannieloù triliv da geñver diskeladegoù eus ar strollad-se, ha lennet a-wechoù dre amañ skritelloùigoù peget gant izili ur strollad brezhon a venn bezañ broadelour brezhon, Adsav, emichañs (se a c'houlakaan, rak ne oa ket sinet ar skritelloùigoù-se).\nKavout a ra din e ra ar stourmerion-se an hevelep fazi ha diazezerion an UDB daou-ugent vloaz, eleze, kemer perzh adarre e hengounioù ha stourmadennoù politikel gall e framm ar c'hwec'hkogn. Pal an Emsav n'eo ket tizhout ar sokialouriezh e par ar C'hwec'hkogn, ur sokialouriezh c'hall forzh penaos, na saveteiñ ar ouenn wenn pe ar "sevenadur kornogat" bepred er C'hwec'hkogn, hogen, hepken adsevel hor yezh, he ledañ en hor bro penn-da-benn, hag en tu all dezhi zoken, en ur grouiñ ur vroad nevez el ledenez-mañ, ur vroad a garfen e vefe kristen, hogen na vo ket harpet sur-mat er par-se gant luskad na strollad kornogelour ebet. Atav ez eo bet temptet lod brogarourion vrezhon da gemer perzh e kroaziadegoù zo ha n'o deus netra da welout gant ar pal a zo lakaet d'an Emsav. Faziet eo bet endeo hiniennoù anezho o stourm war-eeun evit Europa nevez ar genelwerinelourion alaman (un dousennad bennak anezho) koulz hag ar re a venne bout perzhiek er groaziadeg evit an tebet demokratiezhoù e-pad ar brezel (ken dister all o niver) pe, dres, paotred an UDB a lakae ur seurtanvet sokialouriezh a-raok ar vroadelouriezh vrezhon.\nDav eo lavarout d'ar re a vefe dedennet da vont gant hentoù dall a seurt-se ez eo Breizh re vihan, ha kalz re vihan niver ar vrogarourion vrezhon, forzh penaos, evit ma vefe dalc'het kont anezho hag eus ar skoazell o defe degaset da seurt kroaziadegoù gant an herouezerion anezho.\nD'an emsaverion a vefe manet kristen e lavarin ouzhpenn : n'eus netra da c'hortoz digant al luskadoù dehouelour dre vras evit dazont hag emled ar feiz kristen. Boas eo al luskadoù-se, me 'oar, da ober dave da gelennadurezh an Iliz, nemet en ur bismigat hec'h emzalc'h dirak kudennoù zo a gevredigezh pe a stuzegezh. Hogen, n'eus forzh penaos, kavout a ra din e vije bet emell an Iliz mallusoc'h, skogusoc'h, ha kalz muioc'h da c'hortoz, en ur grez, dres, ma oa kreñv he feiz hag he levezon, evit kendaoniñ ar galloudoù a voe kiriek neuze da lazhadegoù euzhus ha diskiant ma kollas milionoù a vadezidi o buhez diwar o fouez, da geñver ar brezel-bed kentañ, da skouer, oc'h eskumunugañ ar re a gemere perzh er galanaz, lakaomp, eget ned eo hiziv en ur gevredigezh deuet da vezañ estren a-grenn ouzh ar feiz kristen, hag hi dic'halloud, p'emañ o tizeriañ gwashoc'h-gwashañ bemdeiz ken e c'heller lavarout e vo steuziet a-grenn a-benn ugent vloaz, hep spi ebet a adsav peogwir n'he devo ket komprenet zoken peseurt arbennoù a vo bet d'he diskar.\nAl luskadoù dehouelour, avat a gav din, o deus meizet an Iliz a-viskoazh evel servijerez ar Stad nemetken, ha n'eo nemet a-geñver d'he lazoù eo e prizont roll kevredigezhel an Iliz e par an divezelezh hag ar speredelezh. Kealiadurezh ar "Front National" a gav he sichenn en ur c'heal eus ar gevredigezh hag eus ar Stad a zo awenet gant ar brederouriezh arnevez ha tezennoù an dispac'h gall, roll ar Stad o vezañ, diouzh an tezennoù-se, kevanañ enni holl gedelfennoù ar gevredigezh (alese ar pouez roet gant paotred ar strollad d'ar banniel triliv, evel arouezinti ar riezelouriezh c'hall gwriziennet e doueeladur istor ar vroad c'hall santel).\nN'ouzon ket ha dont a ray da wir an hurlinkoù a geverreuz hag a zrouziwezh a faltazier e sigur Europa aloubet gant tredebediz. Abaoe meur a zek vloaz e klevan anv eus hevelep gwallziouganoù, gant tud a laka savidigezh Europa kiriek da gement gwalleur a c'hell c'hoarvezout er c'hevandir-mañ.\nPadal, - ma kemeromp ar c'hraf-se, da skouer, - savidigezh Europa, n'eus forzh pehini e vefe, hon dieub diouzh ar chaovinouriezh c'hall arrizhelour, hag evit pezh a zo, a-hend-all, eus argollusted poblañsoù arallouenn hag arallstuz, e vefe arabat d'ar gristenion koll ho fenn ; ret eo dezho chom spiswel, ha diwall da vezañ perzhiek ha kengiriek, hep merzout hag hep mennout dezho, zoken, marteze, e galanazoù a zoare gant ar re bet sevenet gant ar genelwerinelourion alaman da geñver ar brezel diwezhañ.\nMar tlefe c'hoarvezout hevelep keverreuzioù, ez eo ret-mat gouzout ne vo tu ebet da herzel outo dre lezennoù ha diarbennoù all a nep seurt.\nKlasket o doa ar Romaned e dibenn an impalaeriezh embann dezvoù evit parraat ouzh diskar o riez. Arnodet o deus ivez en em renkañ gant ar varbared a aloube tiriegezh an impalaeriezh er C'hornog, o reiñ ar geodedelezh dezho evit o enframmañ en o Stad. Kement-se n'en deus servijet da netra. Roma hag he galloud a zo bet islonket daoust da bep tra. Dre an distruj-se avat he deus gellet ar feiz kristen bezañ ledet e pep lec'h war ar c'hevandir-mañ, dres, dre ma n'o doa hen Kornogiz mammvro, pe gentoc'h, mammstad ebet da zifenn.\nAbaoe an azginivelezh dreist-holl he deus ar baganiezh lanvezhet en-dro. Beuziñ a raio hep dale ar gristeniezh kent en ur C'hornog deuet da vezañ ur garnel, dre m'en devo kollet ar feiz kristen. Hogen, dres evel ma lavare Roparz Hemon, gwell o deus an emsaverion d'ober eget "harpañ mogerioù ur garnel".\nNotenn : Ne gav ket din e ve argollus lanvezhiad ar poblañsoù arallstuz en Europa dre maz eo digulturekaet ar poblañsoù-se. Moarvat e kemerint stuzegezh Europiz paganaet er remziad a zeu ha n'o devo ket muioc'h a vugale egeto.\nKriz e vo ar Goañvezh Tudegezhel en Europa\n0Berlin, a-zivout ar c'hudennoù tudegezhel ma rank Europa talañ outo. Aozet e oa bet ar gendael-mañ dindan paeroniezh Johannes Rau Kadoriad Republik Kevreadel Alamagn, ha Jacques Chirac Arlevier ar Republik Gall, hogen tud eus meur a riez europat o deus kemeret perzh enni, rak, tizhet eo Europa a-bezh gant an hevelep divigad tudegezhel. Dindan dregantad keitat nevezidigezh ar rummadoù en em gav frouezhusted Europiz (2,1 bugel dre vaouez) ; nemet 1,39 en Alamagn ; 1,9 er C'hwec'hkogn, hogen dleet eo an dra-se er riez-mañ da greskidigezh an enbroerezh, afrikat pergen ; gwashoc'h eo c'hoazh e broioù kreisteiz Europa : 1,29 bugel dre vaouez e Bro-C'hres, 1,18 en Italia hag e Spagn. O kemer sol war sifroù a vremañ ha mar ne vez ket un ersav evit kemmañ ar saviad-se o devo kollet holl vroioù ar C'hevredinad Europat etre 50 ha 55% eus e boblañs ac'halen da 2100, nemet Iwerzhon. Ne vo en Alamagn nemet 35 million a annezidi, hervez komzoù Herwig Birg, kelenner e Skol-Veur Bielefeld, gant un dregantad uhel a dud kozh o tifenn o spletoù enkerzet. Nebeutoc'h a vugale a dalvez nebeutoc'h a dud oberiant evit diogeliñ paeamant al leveoù ha stummoù all ar gevarzhelezh. Hiziv an deiz ez eo ret arboellañ 20% eus ar c'horvoder evit kaout ul leve par da 70% hor gopr, e 2050, war ziazez ar sifroù bremañ e vo ret arboellañ 46 %. Hervez tud ar gendael ez eo anavezet abegoù don koazhidigezh ar boblañs en Europa :\n"Er gevredigezh rakgreantel e oa ar vugale an diogeladurezh-buhez evit ar gerent, koulz e keñver ar c'hleñved hag e keñver ar gozhni ; kemmet eo bet pep tra gant diazezidigezh an armerzh arnevez ha pezh a yae gantañ : ar gwarez kevredigezhel. Etre daou benn an deiz e oa dieub ar re yaouank, ezhomm ebet ken d'ober war-dro o c'herent aet kozh ; hiviziken e vezo sammet ar gefridi-se gant ar Stad, hogen ezhomm ebet kennebeut a vugale niverus rak ar Stad a sammfe an hevelep kefridi e keñver ar re yaouank pa vefent aet kozh d'o zro".\nN'eo ket gaou an doare-mañ da welout an traoù, hogen abegoù all a zo en tu all da ziatebekaidigezh an hiniennoù. Prezegennoù emgar hag hedonour a zo bet atodet war ar marc'had abaoe tost da zaou ugent vloaz - soñjit er bloavezhioù c'hwegonteizhat - war zigarez dieubidigezh an dra-mañ, an dra-se, ar merc'hed, an heñvelrevourion ; da heul ez eo deuet linkradur an tiegezh gant an torr-dimeziñ aesaet-kenañ, ar bilulenn hilastaliñ, ar sioc'hanerezh ; gwelet hon eus o vleuniañ doareoù-bevañ dazeilat, ha karantez an nesañ oc'h en em dreuzfurmiñ euzhus en ur c'hemmesk a emgasoni hag a estrengarouriezh divent.\nDaoust hag ez eus tu da eilpennañ an tuadur-mañ ? Kement-mañ, a c'houlennfe adal bremañ, un ersav divent, ha gant an ersav-mañ ur galonegezh ha na hañval ket ar pobloù europat bezañ barrek da gaout evit ar mare. Ret e vefe kaout stadrenerion spiswel ha darev da lavarout ar wirionez, ha da daliñ ouzh ar gorventenn a vefe distignet gant o c'homzoù. Ret e vefe kaout kefredourion na vefent ket intret gant ar bongoelioù amezat ; bez' ez eus diouto, zoken e Breizh, hogen, arlezekaet ez int. E pep keñver, e vefen souezhet o kavout kalz anezho e touez an dud a Iliz pa n'o deus lavaret tost netra da geñver lezennekadur ar sioc'hanerezh, hogen hag a vourr ober war dro an enbroidi dirgel, tunanvet brokus "dibaperioù", ha digeriñ frank dezho dorioù hon ilizoù, hag int muslimiz evit an darn vrasañ koulskoude.\nAn enbroerezh dres, setu pezh a vefe an diskoulm evit darn, pezh a zo bet kuzuliet nevez 'zo da skouer gant tud an A.R.U (ONU) evit saveteiñ Europa diouzh ar goañvezh tudegezhel. Lakaet er-maez ar fed e vefe muslimiz, hep mar ebet, an darn vrasañ eus an enbroidi-mañ, pezh a rivinfe da vat kavell ar bed kornogat ha kristen dre heulret, ne vefe mui a Europa wirion, un diriegezh bennak ne lavaran ket, annezet gant poblañsoù nevez. Bez' e vefe ar wech kentañ en istor ar bed ma welfed pobloù oc'h asantiñ d'en em zistrujañ a-gevret, evit lezel ar plas didenn-kaer, hep stourm, da bobloù all arallouenn¹. Pa soñjer, da skouer, ez eo difennet an doare-mañ d'en em dennañ diouzh an enkadenn-se gant tud anvet amvevadelourion ; tud hag a vez a-hend-all o tiskeladegiñ kerkent, e sigur ma vefe direnket da skouer, un tebet amprevan gant savidigezh ur gourhent evel maz eo c'hoarvezet un nebeut bloavezhioù zo er Sarthe, ken e voe harzet ar chanter e-pad ur bloavezh d'an nebeutañ, ne c'hellan ket chom hep soñjal e servij dezho ho tebet amvevadelouriezh da gafunañ traoù all a-grenn, disheñvel penn-da-benn.\n¹Bez' e c'hellfe kement-mañ ober da lod soñjal el loened-krigner bihan anvet lemming o vevañ er broioù hanternozel hag a ya d'en em veuziñ a-vil vern er mor pe er stêrioù, a vare da vare, met evito, hervez an arbennigourion, e c'hoarvez an dra-se paz int re niverus, ha rouez ar bevañs evit an holl, pezh n'eo ket an degont evit an Europiz, pell ac'hano.\nOferenn Sant Loup Gwengamp\nVa breudeur ha va c'hoarezed kristen.\n"Embannit ar c'heloù mat d'an holl Grouadelezh" eme Jezuz d'e ebestel, war lerc'h E Adsav (Mk, 16, 9-20).\nSant Loup, a lidomp e ouel hiziv, eskob hag avieler, en deus bet gouzañvet evit se digant e genvroidi hag an dud uhel. D'ar mare ma tremene ar Franked eus ar baganiezh d'ar feiz kristen, war-dro ar 6vet ha 7vet kantved. Evel eskob Sens en deus tremenet e eskobelezh oc'h embann ar c'heloù mat daoust da bep skoilh. Hag e vrud a zo deuet betek ennomp e Breizh. ("Wolf" a oa e anv german, "Bleiz" neuze e brezhoneg).\nEmbann keloù mat Jezuz-Krist n'eo ket roet d'an eskibion, beleion, misionerion ar broioù pell hepken.\nAn holl gredourion a zo kaset e park bras ar bed evit hadañ, c'hwennat, eostañ ; kement hini en deus ar Feiz a resev ar garg-se digant Hon Salver.\nMet ar Feiz, hor Feiz Kristen, eus pelec'h e teu dimp ? N'eo ket bet ijinet, krouet ganimp.\nDont a ra betek ennomp dre desteni ar re o deus bevet ha kredet a-raok dimp. Ar Feiz a zeu dimp diwar gwelout ha klevout. Fides ex auditu. Tennañ a reomp hor mad eus ar Gristenion o deus bevet a-raozomp hag o deus legadet dimp pezh o doa resevet, degemeret o-unan. Evel se e tremen ar Feiz a rummad da rummad, a gantved da gantved.\nMet, n'eo ket un dra anat bezañ kredourion hiziv an deiz. Bezañ kristen a hañval da galz bezañ iskis, diamzeret, un dra echu.\nGwechall kennebeut ne oa ket aes. Sellomp ouzh pennad Aviel Sant Mark un tamm pishoc'h.\nAn unnek n'o deus ket kredet da gentañ. Ne fell ket dezho krediñ, pe n'o deus ket fiziañs en testenioù roet dezho. Ne gredont nag er merc'hed nag e keneiled hent Emmaus a zisklêr koulskoude o deus gwelet an Aotroù adsavet.Ret eo bet enta da Jezuz en em ziskouez dezho. Neuze o deus kredet.\nBezañ kredour a zo trec'hiñ war an digredoni, an douetañs. Ha peadra a oa da chom hep krediñ. Ne oa ket aes degemer ur c'helou ken sebezus.\nHag ar re-se na gredent ket (Jezuz a rebech outo o digredoni) int hag a zo bet karget da avielañ ar bed a-bezh.\nNi ivez, d'hon tro, a zo karget da embann an Aviel d'ar bed. Henn ober a raimp ur wech trec'het ganimp war hon digredoni, hon aon, hon douetañs, hol laoskentez.\nPetra hon eus da embann d'hor c'henvroidi, ar Vrezhoned, peseurt keloù mat reiñ dezho ha penaos ?\nHemañ : da gentañ, omp karet gant Doue, an holl grouadelezh, an holl dud. D'an eil, omp salvet gant an Aotrou Krist, salvet eus hon dallentez, salvet eus ar marv. D'an trede, omp santelaet gant ar Spered Santel ha sklerijennet gantañ evit bleniañ mat hor buhez.\nEfedus e tle bezañ enta ar c'helou mat evit hon amzer.\nSperedoù fall ha faos a zo da argas, doareoù soñjal, doareoù ober kontrol da vad Mab-Den. Spered ar bed kontrol ouzh Spered an Aviel.\nPenaos avielañ ? Un doare nevez, ur yezh nevez, a zo ret dimp kavout evit an avielerezh. Lakaat komzoù Doue da vezañ bev ha komprenadus evit tud hon amzer.\nNeuze, nerzh hon Aviel hon dieubo eus pep droug, eus pep aon, eus pep gaou.\nNerzh an Aviel a zo barrek da reiñ ar pare d'an eneoù koulz ha d'ar c'horfoù. Kalzig tud en dro deomp a zo klañv e stumm pe stumm, hep gouzout dezho. Gras Jezuz a c'hell reiñ dezho ar pare.\nEmbann an Aviel, ar c'heloù mat, a zo evit ar bed a-bezh.\nN'eo ket hepken an holl vroioù, hag hon hini, Breizh, en o zouez, met ivez an holl rummadoù : pep oad, kozh ha yaouank, pep micher, labourerion a gorf hag a spered, pep renkad, tud uhel pe tud izel, pep sevenadur ; hag eveljust e pep yezh.\nAn Aotroù a chom ganimp evit ar mision-se. N'hon dilezo ket. Labourat a ra ganimp. Reiñ a ra sinoù dimp. Sinoù an amzerioù. Ha barrek e vimp d'ho c'hompren ? Ra vo Spered Doue ganimp evit intent ervat sinoù an Aotroù evit hon amzer. Amen !\nYann Talbot, Person Landreger\nPegeit etre an Neñv hag an Douar\n"Krediñ a ran e dasorc'hidigezh ar c'hig".\nAr c'hig, er Bibl, n'eo ket hepken ar pezh a anvomp "hor c'horf". Bez' ez eo kement a zo douarel hag istorel, ha kement-se eo a vo nevesaet, adkrouet, treuzfurmet, neuznevezet. "Gant va c'hig eo e welin Doue" eme Job er Bibl. "N'eus nemet ar pec'hed hag ar marv na vo ken anezho", a gelenn St Paol. 1 Kor 15, 26, 28, 53. Reizh eo enta merkañ e kendalc'h ar bed-mañ er bed da zont, met gant un troc'h etrezo.\nArabat ankounac'haat : O krouiñ ar bed e wel Doue ez eo mat.\nA holl viskoazh ez eus bet daou demptadur kemparzhel o c'hourdrouz ar Gristenion :\n1°, Klask sevel ar Baradoz war an douar, (evel ma klaskas ober ar Varksourion betek nevez 'zo). Strishaet e vez neuze ar goanag kristen d'ar vuhez er bed-mañ o reiñ da grediñ e teufe Rouantelezh an Neñvoù er bed-mañ evel m'emañ. Siwazh ! N'eo ket ar Baradoz a zo deuet d'ar re a bleustras an hentenn-se : un ifern ne lavaran ket.\nGwir eo hon eus da stourm evit ar justis, ar peoc'h, an eurvad er bed-mañ. Met onest eo eus perzh ar c'hristen lavarout ne vo ket peursevenet an trec'h er bed-mañ, evel ma ro da grediñ Testoù Jehovah da skouer. E gin-kaer, n'eo ket evit an douar, nag an Istor, nag ar bed-mañ, eo graet mab-den.\n2°, Diouzh an tu all e vezer temptet gant an tec'hout, gant disoñjal an douar evit tizhout gwelloc'h an Neñv. Kontrol eo an dra-mañ d'ar grouidigezh "Doue a welas e oa mat ar Grouadelezh" ; kontrol eo da Emzenadur Doue "Mab-Doue, e Lavar, a zo en em c'hraet Kig (kreud) ha bevet en deus en hon touez" ; kontrol eo d'ar garantez "kement ho pezo graet d'an hini bihanañ eus va breudeur, ez eo din ho pezo henn graet", "Me (Doue) a chom ganeoc'h betek diwezh ar bed".\nAn neñv digig-se, meizel, ijinel, n'en deus na kig, nag eñvor, na buhez. N'eus ster ebet d'an Dasorc'hidigezh, adsav ar c'horfoù neuze, mar ne vez ket dasorc'het ar c'hig. Mar n'en deus an eurvad prometet netra da welout gant va istor, gant hini va breudeur, n'em eus netra d'ober gantañ.\nDaoust ha pleget ez eus bet, en hor mare d'an daou demptadur-se ? Moarvat, dre ma ne brezeger ket ken war ar finvezioù diwezhañ, ha da gentañ penn er c'hatekizerezh. Ne oar ket an dud, en un doare sklaer ha diogel, da belec'h emaint o vont. Dre ziouer a c'hoanag e rankont leuniañ ar goullo, ha dizarbenn o anken gant goanagoù douarel war verr dermen, pe gant hunvreoù baradozel kleuz.\nEn tu all d'ar marv ez eer tre en un amzer ha n'eo ket hini an douar, nag hini n'eus forzh pe blanedenn pe steredenn.\nBriegezh ar Pobloù\nAn Eskob gall Bossuet eo a gomz eus "dreistbriegezh ar beorion". Ezhomm bras a oa d'henn ober er "c'hantved meur" gouez d'ar C'hallaoued - hag a oa meur evit un nebeut uhelidi hag a gave reizh-kenañ o finvidigezh hag o brientoù, hag ivez, peurgent, evit ar roue Loeiz XIV a selle outañ e-unan evel an heol o reiñ sklerijenn ha buhez d'e holl sujidi ! Rak an dud vat-se, madelezhus alies evit ar beorion, ne gomprenent ket e oa dav dezho ouzhpenn-se, enoriñ an dud paour, dougen bri dezho, o c'harout evel skeudennoù bev Jezuz-Krist, ha paouez a soñjal ez int o-unan a uheloc'h briegezh egeto.\nHag en hon amzer-ni ! Daoust ha n'eus ket ezhomm eus hevelep prezegennerezh diwar-benn dreistbriegezh ar beorion, pa vez anv ganeomp a vrezelioù reizh hag a emelladurioù dengar a bep seurt er broioù paour evel Irak, Kosovo, Afghanistan, Afrika, hag all... ! En em gavout a reomp dellezekoc'h eget ar paour kaezh tud-hont, pinvidikoc'h - pezh n'eo ket un talvoud - , desketoc'h war betra, furoc'h - furnez ar bed - madelezhusoc'h ivez ; bez' e vez neuze ganeomp un doare aotrouniezhus da ober vad dezho, e-lec'h sellout outo evel hor mistri, ha mistri o-unan war o diorroadur dezho.\nDivankadurioù da ober en niverenn a Studi 2 , Rummad nevez :\nPajenn 22, eil dil., 3e lin., ret eo lenn 1984, eveljust, ha n'eo ket 1974. Marcel Klerg en deus kenlabouret gant Imbourc'h etre 1980 ha 1982. E ambrouget em boa e Kembre er bloaz-se, da geñver gweladenn ar Pab.\nPajenn 82, linenn gentañ, lenn : "he gwalc'h d'o c'halon".\nPajenn 96, linenn diwezhañ, lenn : "an neb a zo bet dantet".\nA-zivout ar brezhoneg\nLennet am eus, war Al Liamm, niv 329, ur lizher digant an Ao. Allain, pajenn 96. Feuket on, ur wech ouzhpenn, gant diouer a skiant-vat tud zo, a fell dezho mirout ar gwenedeg, an holl teodyezhoù all, ar brezhoneg "yac'h" (da lavarout eo poblek), ar brezhoneg en dazont ... hag an holl palioù-se a-gevret.\nNevez brezhoneger ez on ha deskiñ a ran ar brezhoneg evel ur yezh all. C'hoant am eus da zeskiñ UR YEZH hepken, gant ur yezhadur hag ur reizhskrivadur, met n'eus ket tu d'henn ober. Ret eo din deskiñ, en desped din, meur a stumm evit ur ger, meur a zoare da skrivañ hep menegiñ an distagadur dizingal. Gouzout a ran, hervez F. Favereau "... yezh Treger ... a zo ur gwir brezhoneg, kenkoulz ha hini Leon, Kernev ha Gwened ..." Meur a vrezhoneg a zo, enta, ha mat an holl anezho. Meur a Vreizh a zo marteze? Din, ez eo anat daou dra :\n- N'ez eus dazont ebet evit un dastumad a brezegoù pe drefoedachoù. Ret eo kaout ur yezh "kefridiel" pe "lennegel".\n- Ar brezhoneg a zo war e ziskar. D'am meno n'eo ket Bro-C'hall hepken kiriek d'an dra-se, met ivez an holl Vrezhoned, en amzer tremenet hag en amzer a-vremañ.\nPerak n'eus ket tu da skrivañ an hevelep ger en hevelep doare ? An Ao. Allain a skriv : skwer (skouer), e vehen (e vefen), heni (hini), roiñ (reiñ), dishañval (disheñvel) h.a.\nAnat eo, bez' e c'hell bezañ e Breizh, evel e broioù all, meur a rannyezh pe a deodyezh tra ma vo ur yezh "kefridiel" hag ur yezh hepken evit an holl Vrezhoned. Hep ar yezh nemeti-se, un dastumad trefoedachoù ne vo birviken ur yezh veur ha da get ez aio (damdost eo echu gantañ). An Aotroù Allain a skriv en ur seurt gwenedeg. Evit piv? Pegement a dud a zo o komz ar gwenedeg-se ? Mar n'eus ket kalz, perak skrivañ: get, ennoñ, àrnezhoñ, hor beus, genin, endan, doc'h, implez, eeunik, roant, gete, diviziñ, kroueiñ, h.a. h.a.\nSouezhusat tra ! Skrivañ a ra An Aotroù Allain : "ken bruzunet eo ar brezhonegva hirio an deiz ..." met e seizh gwellañ a ra evit e vruzunañ muioc'h c'hoazh o tiwall an holl barlantoù.\nAlies e vez meulet ur "yezh yac'h", kontrol d'ur yezh desket, skrivet, lennet, kimiek ha me oar me. Petra eo ur yezh yac'h ? Yezh ar vrezhonegerien a-vihanik ha n'o deus biskoazh desket ar yezhadur, ar reizhskrivadur, pe brezhoneg ur gêriadenn all, e-lec'h n'o deus hec'h annezidi lennet netra e brezhoneg? Kemerit ur galleger a-vihanik ha n'en deus desket ar yezh nemet war varlenn e vamm ha gant e genseurted. Distagañ a ra : "Bonbé, chès pas moâ! Merdalor."\nHag ur yezh yac'h eo al lavarenn-se? Perak e vije "yac'h" hevelep tra e brezhoneg ?\nAn Aotroù Allain a skriv : "ret-groñs eo krogiñ dre ar gomz hag ar c'hlevet, ha donet àrlerc'h hepken d'ar skrivañ ha d'al lenn." Penaos en deus desket saozneg, an Aotroù Allain? Paour kaezh brezhoneg ha n'eo ket mat a-walc'h evit bezañ desket evel ur yezh all, dre skrid. (an distagadur a c'hellfe bezañ gwellaet da c'houde).\nPep yezh he deus he zroioù-lavar. He finvidigezh ez int met ne reont ket ar yezh ; ar yezhadur an hini eo a ra ar yezh. Eus div lavarenn: "dek vloaz on" ha "dek vloaz am eus", unan a zo dereatoc'h eget eben, met d'am meno n'eo ket ur torfed ober ur fazi. Koulskoude, bez' ez eus yezhourion, da skouer J.C.Miossec hag a ziskleri : ... ur torfed eo lavarout "demat" (brav an amzer), mat eo ar soubenn ? mat eo (n'eo ket fall), hag all (ha re all c'hoaz)... Perak ne vije ket ar brezhoneg digor da n'eus forzh pe lavarenn mard ez eus doujañs ouzh ar yezhadur?\nPempiz ha Peñpeñ\nDaoust ha "Pempiz" e brezhoneg ha "Peñpeñ" e mitaweg a vije bet eus an hevelep ger orin ?\nEdon oc'h adlenn "Evezhiadennoù war c'heriadur R. Hemon" gant F. Kervella, Skol 1963, pa voe dedennet va evezh gant ar ger "Pempiz", e-lec'h ma ro F. Kervella an deskrivadur e galleg : "grande oenanthe des ruisseaux", hogen, oc'h ouzhpennañ an notenn-mañ da heul : "ha neket "ciguë" - bet kemmesket ganti avat el levrioù dre m'he deus houmañ brud da vezañ kontammus. Delioù ar pempiz pe korz-dour n'int ket kontammus, n'eus nemet ar wrizienn dezhi stumm pemp biz hag a vefe.\nKerkent, e teu war va spered un dra diogel din d'an nebeutañ : ez eo "pemp biz" orin ar ger "pempiz". Hogen, a-hend-all, o vezañ maz anavezan ar blantenn-mañ - bez' ez eus ur wazh-dour o tremen e penn pellañ hol liorzh hag a-hont ez eus atav eus plantennoù a seurt-se o kreskiñ - e kounan sklaer anv ar plant e mitaweg(¹), eleze "peñpeñ".\nBez' ez eus tu da skrivañ an anv-se en un doare disheñvel, tostoc'h ouzh skrivadur ar galleg : "pempin" da skouer, ha skrivet evel-se e tenn muioc'h da b-"pempiz" c'hoazh ; tu 'zo da ijinañ ivez, ez eo "peñpeñ" nemet ur doare anv-moumounañ, deveret eus ur stumm koshoc'h eus ar ger hag a vije bet "pempih" lakaomp, un dilerc'hiad eus ar brezhoneg komzet amañ gwechall gozh(²), hag, oc'h adlavarout silabenn gentañ ar ger, eleze "pem- pem-" e vije deuet da vezañ "peñpeñ", rak gwallvrud a ya gant ar plant-se.\nHor c'herent, war ar maez, a lavare deomp e oa ar plant-se kement ha pezh a oa anvet "ciguë" e galleg, ha neuze e oa kontammus tre ; o tisklêriañ an dra-se deomp, gwir pe c'haou e vefe, e oant diogel d'an nebeutañ n'ez ajemp ket d'ober war o zro, ni ar re yaouankañ, rediet da ziwall ar saout e pradeier e-lec'h ma kreske a-wechoù ar plant-se. Koulskoude, ar re goshañ en hon touez, ar re hag a dostae d'o femzek vloaz hag o doa desket muioc'h egedomp, digant paotred koshoc'h egeto c'hoazh, a gonte traoù all. Gouzout a ouient bremañ e oa endalc'het ar sapre pistri e gwrizienn ar plant-se, rak redek a rae koñchennoù gwrac'h kozh, penaos e oa bet marvet trumm ar gwaz-mañ-gwaz, goude bezañ debret ur soubenn legumaj aozet gant e wreg, mesket ganti en o zouez ur wrizienn "peñpeñ".\nKement-mañ diskouezet uheloc'h, a gadarna ac'hanon evit haeriñ ez eo ar ger mitawek "peñpeñ" ur ger deveret diouzh "pempiz" : ar c'hemmesk gant ar "ciguë", ha gwrizienn gontammus ar pempiz, a gaver deus an daou du. Hogen bremañ : petore ger reizh a chom evit treiñ "ciguë" e brezhoneg ? Gant geriadur Roparz Hemon & Ronan Huon evit "ciguë" e kaver kegid ha kraban, met evit treiñ pempiz ha kegid e galleg e kaver "ciguë" evit an daou ; ur ger deveret diouzh al latineg "cicuta" eo "kegid" hep mar ebet, pezh a zo kadarnet gant ar ger "chagud" dastumet gant Gregor Rostren ; evit "kraban" ez eus, d'am soñj, an hevelep keal ha gant "pemp biz" hag e tle bezañ evit envel an "oenanthe" kentoc'h eget ar "ciguë". Gant "Grand Dictionnaire Français-Breton" F. Vallée, e kaver evit "ciguë" : kegid, pemp(b)iz, krabanad, chagud (Greg.), met er "Supplément" e c'houlenn F. Vallée lemel "pemp(b)iz" ; a-hend-all evit "oenanthe" e ro "louzaouenn-ar-pemp(b)iz.\n¹ Mitaweg : ger ijinet ganin evit envel ar galloweg arbennik etre stêr-Liger ha stêr-Winun, diwar anv an tolead-mañ roet dezhañ gant tud Bro-Wened, da lavarout eo : "Bro-Mitaw". Perak an anv kevrinus-mañ ? Marteze un distresadur eus "Namnetia" ( bro an Namnediz) o tont da vezañ "Nammetia" Þ "metia" Þ "mitaw", pe, en un doare kalz eeunoc'h, diwar anv ur soubenn anvet "mitaw" hag a vourre debriñ gwechall, war ar maez, tud ar c'horn, hag a oa graet gant krampouezh gwinizh-du, krazet mat ha tomm, soubet e-barzh chistr c'hwek\n² Arabat ankounañ n'en deus steuziet ar brezhoneg e Bro-Naoned nemet e derou an ugenvet kantved hag e dachenn diwezhañ a zo bet al ledenez Vazh-ar-Groazig, hag an daou zen diwezhañ o komz c'hoazh brezhoneg Bazh a-vihanik a zo marvet war-dro 1960, setu perak ez eus un toullad gerioù brezhonek hag a zo chomet er mitaweg, en ur stumm distreset eveljust, evel "bëghen", (buzhugenn), "dërwen" (drev), "trenchon" (trichin, trechon), "gouj" (gwiz), "tarjë" (tarzhañ), "karikell" (karrigell), "jarzè" (jarzerell, jarjerell), "gôrë" (gourein, gwriat), "gorwëy" (gorad), "heñnoch" (hanochenn), "añvày" (anaf), "teñna" (tanav), hag all...\nUr wech e oa e Breizh, un Person kozh en ur barrez vihan war ar maez. A c'hiz kozh e oa ar beleg-se hag o vezañ ma ne oa ket kalz a dud en e barrez, ne oa ket kalz a vugale kennebeut, e c'helle ober ar c'hatekiz d'an holl anezho, hep bezañ skoazellet gant mammoù-katekiz evel ma vez deuet ar boaz un tammig e pep lec'h bremañ maz a war zigreskiñ niver ar veleion.\nOber a rae ar c'hatekiz enta, hogen diouzh ar c'hiz kozh, pa lavarfe tud zo : "diouzh an hengoun" ; da skouer, e teske d'ar vugale penaos en doa an Aotroù Doue krouet ar bed e-kerzh c'hwec'h devezh hag er seizhvet e tiskuizhas, pezh a zo aroueziet c'hoazh hiziv gant ar sizhun "seizh hun", ha pa gonte penaos e oa bet krouet gantañ hor c'herent kentañ, Adam hag Hava, hag istor mantrus o bugale kentañ Kain hag Havel, e tigore bras an holl vugale o divskouarn hag e selaoue anezhañ bamet ken e ao un dudi evit ar beleg kozh ; an holl vugale a lavaran, nemet unan avat, unan ha ne oa ket ganet er vourc'hadenn, eus ar gêr vras e teue evel e gerent kargidi eus ar stad. Un deiz ma oa kentel katekiz adarre, ha ma oa an Aotroù Person oc'h atersiñ ar vugale evit gwelout ha dalc'het mat o doa war o eñvor pezh en doa desket dezho er gentel gent ma oa bet anv dres enni, eus krouidigezh Adam hag Hava, setu bugel ar gêr vras hag a zouge un anv brav diouzh ar c'hiz, Kevin, o sevel e viz er vann da c'houlenn komz :\n- Aotroù Person ! Aotrou Person !\n- Petra a zo Kevin ?\nVa zad a lavar n'eo ket a-du ganeoc'h a-zivout hor c'herent kentañ ; lavaret en deus din e tiskennomp eus ar marmouz.\nSetu un evezhiadenn hag a oa dic'hortoz, ken ez eilgerias an Aotroù Person diouzh an doare da heul : "Va faour kaezh Kevin, gouzout a ran e c'hell c'hoarvezout traoù a seurt-se a-wechoù, hogen aferioù tiegezh ez eo kement-mañ, hag evel pep afer tiegezh, e tle da hini sellout nemet ouzh da diegezh".\nEnvorennoù un Dibourc'her\nD'ar sul-se, pemp a viz Mae, e oan bet pedet, evel boaz, da zibourc'hañ ar mouezhiadennoù en ur burev eus kreisteiz ar vourc'h, karter St Lawranz, karter an hachelemoù. Pezh a zo dedennus el labour-se ez eo e c'heller a-wechoù dizoleiñ gerioù pe gomzoù berr fentus skrivet gant an dud war ar paperennoù-mouezhiañ, hag en deiz-se a oa kalz diouto, pezh a roe da grediñ e vefe ar sulvezh-se devezh ar souezhadennoù ; seulabred, war pezh a hañvale, o doa mouezhiet an dud er burev-mañ, a-du dant an hini ha ne roer ket e anv, evit 12-13 % anezho ; hopala !\nEchu an dibourc'hadeg er burev-se ez is d'ar Maerdi gant an dibourc'herion all, doare da welout penaos edo kont gant ar burevioù-mouezhiañ all, hag aze e welis e oa tud oc'h ober dremmoù hir evel un devezh dilevenez ; petra a oa c'hoarvezet ? Netra evit ar mare, hogen un nebeut sifroù skrivet war ur banell e kreiz sal-degemer ar maerdi a roe da c'houzout d'an dud pezh a oa marteze da c'hortoz. War ar banell-se ne oa skrivet nemet disoc'hoù burev St Emilian, unan eus teir farrez Blaen, o skeiñ war ar c'hreisteiz hag e c'helled lenn kement-mañ : Chirac : 82, Le Pen : 62, Jospin : 42, pe gant pep hini : 22%, 17%, 11%. Ha setu unan eus va c'hendibourc'herion o tiskleriañ: "Petra avat a ra da dud St Emilian evit mouezhiañ ken-se evit Le Pen?"\nGoude-se e voe skrivet disoc'hoù all, un tammig disheñvel, gwelloc'h pe falloc'h, se oa hervez, pa zeuas ur sekretourez eus ar maerdi o kemenn keleier mantrus he doa bet dre ar pellgomz, Jospin a vefe skarzhet kuit adal an drovezh gentañ ; mantridigezh ! Kuitaat a ris ar maerdi da zistreiñ d'ar gêr evit sellout diwezh an abadenn ouzh va skramm skinwel ; evit ar peurest e oar pep hini ac'hanoc'h petra zo c'hoarvezet er sizhunvezhioù da heul.\nEr sulvezh da c'houde, e tivizjomp, gant va gwreg, mont d'an oferenn en iliz St Emilian ; tamm ebet avat evit klask gouzout perak o doa tud ar barrez-se mouezhiet ken-se evit al loen fall ; nann, bez' e oa dre ma oa un BSHB (bodadeg suliek hep beleg) en iliz Blaen, ha ne blij ket deomp seurt bodadeg. Oc'h ober hent avat, en em c'houlenned petore sarmon e rafe ar beleg, rak, gouzout a ouiemp o doa roet an eskibion alioù groñs d'ar fideled : arabat mouezhiañ evit al loen fall-se, hag a glask arverañ komzoù ar Pab evit touellañ an dud. Tud zo a lavar n'he deus mui an Iliz levezon ebet, ha, da skouer, ne vije servijet netra d'an Iliz sevel he mouezh a-enep d'al lezennoù oc'h aotren ar sioc'hanerezh ; al loen fall en doa-eñv prometet evelato e torrfe al lezennoù torfedus-se mar befe dilennet, hogen hon eskibion n'int ket tud da vezañ antellet ken aes-se ; karout a reont gwelloc'h harzhal gant ar bleizi. Komz a reas ar beleg en e sarmon eus erbedadennoù an eskibion eveljust, hogen gant gerioù goloet, gant aon na vije bet re a vouezherien fall en iliz ! Tro a voe deomp avat bezañ sklerijennet un tamm war gevrin St Emilian. Bez' e oa deuet da vezañ ur seurt keoded-hunva evit tud a oa betek nevez zo c'hoazh o chom e bannlevioù Naoned, Orvez, pe St Hermelan, e-lec'h e vez un toullad enbroidi oc'h ober o reuz dizehan, evel lakaat ar c'hirri da zeviñ, ha kalz traoù all spontusoc'h c'hoazh. P'o deus gellet an dud-se, dastumet ganto ur yalc'had gwenneien, o deus lakaet sevel un ti dezho, met tamm ebet er bannlevioù milliget-se, war ar maez ne lavaran ket, e Gregam, Izarig, Pasklez, St Emilian. Bremañ e c'hellont bevañ sioul ha seder gant o bugale, hogen n'o deus ket ankounac'haet ar vuhez a renent a-raok, ha ne fell ket dezho bevañ a-nevez traoù heñvel, ha neuze e vouezhiont evit al loen fall, hag o deus emichañs kontet o gwalleurioù kent d'o amezeien nevez hag o deus mouezhiet d'o zro, evelto.\nYann-Vari an Dibourc'her\nBez' ez eo Kannadig Imbourc'h ur stagadenn da "Imbourc'h Kelaouenn a Studi"\nKoumanant d'ar C'hannadig : 5 euro ; ("Imbourc'h Kelaouenn a Studi" trimiziek : 15 euro ; gant an holl stagadennoù, oberennoù ha kannadig : 40 euro). Ar pennadoù evit ar C'hannadig a zo da gas dre ar Post da : Yann MIKAEL, 12, Straed René Giraud, 44130 Blaen : dre ar genroued da : yann-eliaza@wanadoo.fr ; Moulerezh prevez "Imbourc'h" ; Rener Kannadig Imbourc'h : Youenn Olier ;\nPennskrivagner : Yann Mikael - Niverenn CPAPP : 50015 - Niverenn ISSN : 1144 357X


Atalier lenn evit an dud daet\nUn emgav nevez Lennomp Asambl a vo aozet a-benn disadorn, d’an 16 10 2021, etre 10e ha 12e da vintin !\nAn taol-mañ e vo an traoù E MEDIAOUEG BREC’H, ma zud vat ! Ne vo ket dre Internet !\nAr pal evel da gustum : komz, e brezhoneg, a levrioù a bep sort, re ho peus bet lennet sur a-walc'h, met ivez levrioù a garehec'h lenn, ho peus klevet komz anezhe... Komz a skridoù e brezhoneg èl rezon, met pas hepken. Lennet ho peus un istoer-polis e kastilhaneg hag he deus plijet deoc'h ? Moaien zo komz a gement-se e brezhoneg.\nAozet get Kerlenn Sten Kidna ha Mediaoueg Brec'h.\nDait da Vrec’h !


Distro-deskardelezh 2016 : plasoù a chom c’hoazh !\n16 770 den yaouank o deus bet sinet ur gevrat dija. Met plasoù a chom c’hoazh : 2700 mestr-deskidi a zo o klask tud yaouank c’hoazh. Betek ar 1añ a viz Kerzu 2016 hoc’h eus amzer c’hoazh evit sinañ ur gevrat !\nUl lise publik e Liverieg ac’hann da 2020\nDiviz ar Rannvro da lakaat sevel ul lise publik nevez er biz da Roazhon, hag a zo bet degemeret e dibenn 2014, a responto d’an taol kresk-poblañs uhel rakwelet en tolead-se ac’hann da 2020. Ne chome ken da zisklêriañ e pe gumun e lakaat sevel, dezhi da ginnig un dachenn a-zoare. D’an 18 a viz Mezheven en deus degemeret a-unvouezh ar C’huzul-rannvro...\nFormation Jeunesse Sessions\nAbadennoù-dibab er rannvro\nLakait hoc’h anv en Olimpiadennoù ar micherioù e Brest !\nKemer perzh en Olimpiadennoù ho micher, daoust ha soñjal a rit en dra-se ? Bec’h dezhi neuze ! Da notañ : klask a reer ivez tud evit ar juri.


Bodadenn vonreizhañ vroadel - Wikipedia\nSkoed ardamaez ar Vodadeg vroadel c'hall etre 1789 ha 1792\nEvit sevel ur vonreizh e vez bodet ur vodadenn vonreizhañ. Ur vonreizh a zlee bezañ skrivet evit ur bobl hag e tlee bezañ degemeret asant ar bobl goude. Graet e vez gant ur referendom d'an aliesañ. Patrom ar vodadenn vonreizhañ eo ar Vodadenn vonreizhañ vroadel c'hall a oa bet krouet diwar votadeg kannidi Breujoù meur Rouantelezh Bro-C'hall e 1789.\nAn darn vrasañ eus ar gannaded a oa bet bodet e Versailhez diwar urzh ar roue Loeiz XVI ne oant ket evit gouzañv ne vije ket asantet gant an Noblañs hag ar Gloer cheñch sistem-merañ Bro-C'hall. D'an 21 a viz Mezheven e tivizjont embann, goude ur votadeg, ez ajent d'ober ur vodadenn nevez, he fal dezhi sevel ur vonreizh hag hec'h anv, ar Vodadenn vonreizhañ vroadel.\nO welet ne oa ket ar roue evit bleniañ labourioù ar Breujoù meur ec'h embannas e vije lakaet un arsav war o daelioù hag e voe serret dorioù ar sal-vodadeg. D'an 22 a viz Mezheven, pa welas ar gannaded e oa bet serret an dorioù e voe kinniget gant un nebeud kloer ma vije graet ar vodadeg en Iliz Sant-Loeiz e Versailhez. Kant nav c'hannnad ha daou-ugent eus ar Gloer ha daou gannad eus an Noblañs a yeas da vodañ gant kannaded an Trede-urzh.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Bodadenn_vonreizhañ_vroadel&oldid=1962847 »


Pajenn:Le Gonidec - Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, eil levr.djvu/249 - Wikimammenn\nPajenn:Le Gonidec - Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, eil levr.djvu/249\n20. Hag é pellainn diouz-hoc’h ann hini a zeû eûz ann han̄ter-nôz, hag é tistolinn anézhan̄ enn eunn douar dihen̄t ha didûd : ar penn uc’héla anézhan̄ out môr ar sâv-héol, hag ar penn izéla oud ar môr pella : hag hé fléar a zavô, hag hé vreinadurez a biñô, ô véza ma en deûz embréget gan̄t rogoni.\n21. N’az péz két a aoun, ô douar, trîd hag en em laouéna : râg ann Aotrou a rai traou kaer.\n22. N’hô pézet két a aoun, loéned ar mésiou ; râg géot ann distrô a héginô ; ar gwéz a zougo hô frouez ; ar gwéz-fiez hag ar gwiniennou a rôi hô founder.\n23. Ha c’houi, bugalé Sion, tridit, hag en em laouénait enn Aotrou hô Toué ; ô véza ma en deûz rôet d’é-hoc’h eur mestr évid deski ar reizded, ha ma lakai da ziskenna war-n-hoc’h ar glaô abréd hag ar glaô divéza, ével er penn-ken̄ta.\n24. Hô leûriou a vézô leûn a éd, hag hô kwaskellou a fennô-dreist ar gwîn hag ann éôl.\n25. Ha mé a zistolô d’é-hoc’h ar bloavésiou hô deûz loun̄ket ar c’hiḻek-raden, hag ar prén̄v, hag ar merkl, hag ar viskoul, hag ann armé vrâz em eûz kaset ouz-hoc’h.\n26. Neûzé é tebrot hag en em vagot, hag hô pézô hô kwalc’h : hag é veûlot hanô ann Aotrou hô Toué, péhini en deûz gréat burzudou enn hô kén̄ver : ha va fobl na vézô mui bikenn mézékéet.\n27. Ha c’houi a wézô pénaoz émounn é-kreiz Israel : ha pénaoz eo mé ann Aotrou hô Toué, ha n’eûz hini all é-béd : ha va fobl na vézô mui bikenn mézékéet.\n28. Ha chétu pétrâ a c’hoarvézô goudé-zé : skuḻa a rinn va spéred war bep kik : hô mipien hag hô merc’hed a ziouganô : hô tûd-kôz a gavô ar wirionez enn hô huvréou, hag hô tûd-iaouan̄k hô dévézô gwélédigésiou.\n29. Enn deisiou-zé é skuḻinn ivé va spéred war va zervichérien ha war va mitisien.\n30. Ha mé a lakai da wélout burzudou enn én̄v, ha war ann douar, goad, ha tân, ha korven̄tennou môged.\n31. Ann héôl a vézô trôet é tévalien, hag al loar é goad, abarz ma teûi deiz braz ha spoun̄tuz ann Aotrou.\n32. Chétu pétrâ a vézô : néb a c’halvô hanô ann Aotrou, a vézô salvet : râg ar zilvidigez a vézo, ével ma en deûz lavaret ann Aotrou, war vénez Sion, hag é Jéruzalem, hag enn dilerc’hiou en dévézô galvet ann Aotrou.\nBarnédigézou-Doué a-éneb énébourien hé bobl.\n1. Râk chétu enn deisiou-zé, hag enn amzer-zé, p’am bézô lékéat da zistrei sklaved Juda ha Jéruzalem,\n2. É strollinn ann holl vrôadou, hag é kasinn anézhô é traon̄ien Josafat : hag é strivinn gan̄t-hô énô diwar-benn Israel va fobl ha va digwéz, hô deuz skiñet é-touez ar brôadou, ha va douar, hô deûz rannet.\n3. War va fobl hô deûz taolet ar sort : el lec’hiou a c’hadélez hô deûz lékéat ar baotred-iaouan̄k, hag ar merc’hed-iaouan̄k hô deûz gwerzet évit gwîn, hag évid éva.\n4. Hôgen pétrâ a zô étré c’houi ha mé, Tir ha Sidon, hag holl harzou ar Palestina ? Ha c’houi a fell d’é-hoc’h en em ven̄ji ac’hanoun ? Mar fell d’é-hoc’h en em ven̄ji ac’hanonn, râk-tâl é tistolinn ann drouk war hô penn hoc’h-unan.\n5. Va arc’han̄t ha va aour hoc’h eûz kéméret : enn hô templou hoc’h eûz kaset ar péz em boa a gaéra hag a zudiusa.\n6. Gwerzet hoc’h eûz mipien Juda, ha mipien Jéruzalem da vipien ar C’hrésied ; évid hô fellaad diouc’h hô harzou.\n7. Chétu mé a dennô anézhô eûz al léac’h é péhini hô poa hô gwerzet : hag é tistrôinn ann drouk war hô penn hoc’h-unan.\n8. Ha mé a werzô hô mipien hag hô merc’hed étré daouarn mipien\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Le_Gonidec_-_Bibl_Santel_pe_Levr_ar_Skritur_Sakr,_eil_levr.djvu/249&oldid=163766 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 24 Eos 2020, da 18:50.


Dimezelled Llangollen - Wikipedia\nEleanor Butler ha Sarah Ponsonby, a zo anavezet e saozneg evel The Ladies of Llangollen, a oa Iwerzhonadezed brudet abalamour d'o c'harantez romantel. Darn a wel enne ur skouer a vignoniezh, darn all a lesbianiezh.\n1 An dimezelled\n2 O buhez\nAn dimezelled[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nEleanor Charlotte Butler (11 a viz Mae 1739 – 2 a viz Mezheven 1829) a oa un dimezell a renk uhel en Iwerzhon, eus an Tiegezh Butler, diskennidi d'ar rouanez Anne Boleyn. Tremen a reas he bugaleaj e kastell Kilkenny en Iwerzhon, hag he zud ne welent enni nemet ur grignerez levrioù. Savet e voe en ur gouent e Bro-C'hall, ha galleg a ouie mat. He mamm a glaskas he c'has d'ur gouent peogwir ne felle ket dezhi dimeziñ.\nSarah Ponsonby (1755 – 9 a viz Kerzu 1832) a veve e Woodstock, en Iwerzhon, ha keniterv a bell e oa da gont Bessborough ha d'e verc'h Caroline Lamb.\nNe oa nemet un tri c'hard lev etre o daou di. En em gavout a rejont e 1768, ha tamm ha tamm e teuas ar soñj dezho mont da chom pell diouzh o zud, war ar maez, evit chom hep dimeziñ enep d'o c'hoant, evel a felle d'o zud ober. Tec'hel a rejont a-gevret e miz Ebrel 1778 ha dont da chom da Gembre, da Llangollen, en 1780.\nEno e voe sachet an evezh warno ha ken brudet e oant ma terede kalz a dud d'o gwelout, evel ar varzhed Robert Southey, William Wordsworth ha lord Byron, Caroline Lamb (keniterv da Sarah Ponsonby ha serc'h d'ar barzh Byron), Percy Shelley, Walter Scott, hag ivez Arthur Wellesley of Wellington, Josiah Wedgwood ha zoken ar rouanez Charlotte von Mecklenburg-Strelitz a roas un tamm pañsion dezho.\nEleanor Butler a skrive un deizlevr eus o buhez a-gevret.\nKaoz zo anezhe el levr Le Pur et l'impur gant ar skrivagnerez c'hall Colette.\nDimeziñ e doare Boston\nLuc'hskeudennoù eus o zi e Plas Newydd.\nThe Ladies of Llangollen war lec'hienn ar BBC\nButler et Ponsonby\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Dimezelled_Llangollen&oldid=1930776 »


Roskilde (distaget [ˈʁʌskilə] e daneg) zo ur gêr eus Danmark, e rannvro Sjælland, war-hed 30 km er c'hornôg d'ar gêr-benn Kopenhagen. E 2011 e oa 47 117 a dud o chom e kêr Roskilde ha 82 542 a annezidi er gumun.\nSavet e voe kêr Roskilde e 998. Sez un arc'heskopti katolik e voe betek 1536 (Refurm protestant) hag eno ivez e oa lez rouaned Danmark betek ar XIVvet kantved.\nE 1658 e voe sinet eno Feur-emglev Roskilde, a lakae fin d'ar brezel etre Danmark ha Norvegia en un tu ha Sveden en tu all.\nAbaoe 1995 emañ iliz-veur Roskilde war roll lec'hiennoù ar Glad bedel, gant UNESCO. Kroget e voe d'he sevel en XIvet kantved. En iliz-veur c'hotek-se e kaver bezioù 39 eus rouaned ha rouanezed Danmark.\nAoter en iliz-veur Roskilde, e Danmark .\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Roskilde&oldid=1785352 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 23 C'hwe 2018, da 12:59.


Emission Naoned E Live : Bogside Of The Moon e Live\nCHAN E LIVE !\nChan 'zo un tabouliner a Vro-Naoned. Ha pa vez lâret tab…\nCamille Rock zo ganet e-kichen Brest, eno deus desket se…\nBogside Of The Moon 'zo un triad anezhañ. Tri faotr en e…\nBrudet er bloavezhioù 1980-90 gant ar strollad EV, ur st…\nLast Station 'zo ur pevarad arzourien ha sonerien binvij…\nEmission Naoned E Live - Pâssée donée le 07.04.2021\nPâssée menée o : Melaine Looten\nBogside Of The Moon 'zo un triad anezhañ. Tri faotr en em gavet asambles en abadennoù sonerezh Iwerzhon e Naoned. Amañ ganeomp e studio Radio Naoned :\n- Arnaud Brès a zo eñ kaner ha gitarour. Arnaud 'noa bevet e-pad bloaz e Belfast, eno 'neus desket lod eus e ganaouennoù. Kanañ a ra tonioù tennet eus roll kanaouennoù Christy Moore pe c'hoazh reoù amprestet digant ar son-skrivagner amerikan Darrell Scott.\n- Frédérik Bouley zo paotr ar violoñs. Bevet 'noa ur bloavezh e Cork e su Bro-Iwerzhon pa oa studier. Sot eo gant sonerezh Iwerzhon ken m'en deus roet lañs d'an abadennoù sonerezh Iwerzhon e Naoned.\n- Mathieu Denaud a guzh eñ a-dreñv e c'hourbiolin. Degas a ra d'an triad livioù nevez, levezonet gant doareoù sonerezh disheñvel. Klevet e vez e venveg ivez er strollad Le cri du peuple ha kemer a ra perzh er c'henstroll Sonerien Primaozañ da seniñ tonioù free jazz.\nLaouen pe drist, kanaouennoù Bogside of the Moon zo levezonet gant istor a-drak Bro-Iwerzhon. Komz a reont eus ac'huberezh ar saozon, an divroañ pe ar brezel met ivez eus an ezhomm da c'hoarzhin, karout, dañsal hag hunvreal dreist d'an harzoù. Ha kement-se evit dec'hel penn muioc'h ha pelloc'h c'hoazh.\nNaoned e Live ! Grit anaoudegezh gant arzourien hag arzourezed ar vro ! Rock, Folk, Elektro tonioù Rap pe Jazz. Gwezh ar miz e kinnigomp deoc'h un eurvezh sonadeg enrollet en hor studioioù.


Roparzh Surcouf - Wikipedia\n(Adkaset eus Surcouf)\nRobert Surcouf a oa bet ganet d'an 12 a viz Kerzu 1773 hag aet da Anaon d'an 8 a viz Gouere 1827 gant ur c'hleñved en e di. Ur c'hourser bras e oa eus Sant-Maloù, diouzh mare an dispac'h betek mare Napoleon. Anavezet mat e oa bet pa en doa trec'het ouzh bigi saoz an Triton hag ar c'hKent.\ntresad penn Surcouf\n2 E aventur gentañ war vor\n3 E vuhez a gourser\n4 Chase an amiral\n5 Un devezh bras\n6 Komzoù brudet\n8.1 Levrioù kozh\nE zek bloavezh kentañ a oe sioul a-walc'h ha levezonet gant istorioù morlaeron hag hini Duguay-Trouin. Da unnek vloaz e oa Robert re durmud hervez e dad ha neuze e voe kaset da skolaj Dinan e-lec'h m'en deus bet un deskadurezh relijiel. Diaes e voe dezhañ ha goude bezañ bet distroet e ti e dud e voe lakaet da vezañ paotr-vag war le Heron.\nE aventur gentañ war vor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nDa c'hwezek vloaz e oa-eñ martolod war L'Aurore morianetaer evit deskiñ e vicher. Derc'hel a ra ar barr-stur hag ul letanant eus St Paol a zeuas da vezañ e vignon ; kontañ a rae dezhañ istoriou bras ar morlu. Un nozvezh e kemeras L'Aurore e varc'hadourezh. Un devezh distro e voe paket ar vag e-barzh ur barrad amzer hag ur wern a oa bet torret. Mont a reas ar vag da echuiñ he beaj war aodoù Afrika ; ar vartoloded a c'helle mont kuit met ar varc'hadourezh a zo kollet. Teir gwech ez eas Robert da gerc'hat objedoù ar vartoloded ; goude bezañ bet graet an dra-se e voe disklêriet evel letanant. Adpaket e vezont gant ur vag Portugalat ; pa zistroont e tizoloont e oa c'hoarvezet an dispac'h gall. Deuet en dro e Breizh e tizolo n'eus ket mui a vorlu Gall ha Sant-Maloù hag he deus kollet he c'hreñvder. Mall a zo gant Surcouf mont en dro war-vor ; ne ra ket forzh eus ar cheñchamantou politikel er vro ma n'eo ket difennet dezhañ ober e vicher. Dont a ra da-c'houde da vezañ kapiten ur Brick La Creol hag ur bloaz goude e vez difennet mont da gerc'hat sklaved.\nE vuhez a gourser[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE miz Geñver 1793 e lakaas ar bolitikerien da dalvezout al lezenn ez eus tu tagañ bigi an enebourien e anv ar republik. E Sant-Maloù e yud ar boblañs gant al levenez. Ar person Morin a ya da di Surcouf, ur gazetenn en e zorn, evit kelaouiñ Robert. Robert n'en deus ket gortozet evit mont war-vor, mont a ra war Le Navigateur e-giz letanant. Charles Surcouf, e vreur, a zo paket gant ar Saozon ha toullbac'het e-barzh bigi. N'eus muiñ marteloded c'hall, tapet int bet tout gant Lord Howe. Surcouf a zo bet mil vrudet e Porzh-Loeiz goude bezañ bet skarzhet blokus ar Saozon. Ur mintin e teuas ur fregat gall La prudente en enezenn, kelaouiñ a ra ez eo bet dibennet Robespierre; hag ar Saozon a zo o tont evit tagañ anezho. Mont a ra kuit pemp fregat gall evit tagañ ar Saozon.\nE 1795 e c'hortoze Robert e gentañ lizher hag a rofe dezhañ ar gwir da dagañ bigi an enebour saoz met n'en doa nemet ar gwir d'en em zifenn rak aon en deus ar gouarnament rak ar Saozon.\nChase an amiral[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE Gouere 1798 e kasas Surcouf e vreur Nicolas da vont e darempred gant ar Saozon evit gouzout petra z'eus da gas evit kaout Charles en dro ; ret eo bet d'an daou vreur mont da welout an amiral saoz. Mont a reont kuit eus Naoned gant la Clarisse. Eus 1798 betek 1799 e oa la Clarisse war-vor. Ar vag a zo bet tapet gant ar skorbut ha ret e voe da la Clarisse mont d'un enezenn c'hall. E-Barzh ti ar gouarnamant e tizoloont emañ ar Sybille a heul Surcouf. Evit mont en-dro war ar vor e siliont gant ur vag-all, La Confiance.\nkent paket gant La confiance\nUn devezh e kejas ar Sybille gant ur vag saoz diskaret anvet Henter hag un eurvezh goude e oa Surcouf o lidañ e daol.\nUn devezh bras[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\n7 a viz Here 1800 a oa Surcouf dihunet gant ar vijil : ur vag vras, ur vag vrezel anezhi, div wech pe deir brasoc'h eget La Confiance. Kent anv ar vag gant 400 martelod enni ; Revington en deus choazet ober war dro Robert Surcouf goude e vreur Charles met ar wech-mañ eo kalz dañjerusoc'h. E-Barzh ar vag saoz ez eus 5 ladies. E-barzh ar vag gourser eo laouen ar varteloded abalamour m'en deus prometet Surcouf dezho div eurvezh laeroñsi ma c'hounezfent. An holl varteloded a zo en o flas evit an abourzhaj, sabroù, pistoled en dorn hag ar re na dagont ket (evel mezeged) a zo prest ober o labour. Dont a ra Ar Kent an hini gentañ met e-pad un eurvezh e tro La Confiance tro-dro ar Kent. Ne gompren ket Revington ar pezh ar ra La Confiance neuze e laka al ladies da ziskenn en o c'hambreier ; e-pad an amzer-se en deus roet lañs Surcouf d'an abourzhaj. Klevet e veze an tamboulinou evit an dagadenn. Surcouf a c'houlennas digant e varteloded cheñch tu da zaou ganol evit tennañ ouzh ar varteloded saoz hag e-kerzh an amzer-se eo bannet ur grenad e-kichen ar c'hapiten saoz, mervel a ra war an taol ha goude teir eurvezh emgann eo gounezet gant ar Vretoned. Memes gant marv ar c'hapitain e oar Surcouf e c'hello e vreur mont kuit eus e toull-bac'h.\ndelwenn Surcouf e Sant-Maloù\nGoude bezañ bet didoullbac'het e vreur, ned eas ket mui war-vor. Surcouf en deus ijinet neuz evel lakaat ur vag vihan war-vor ha lakaat gouloù enni pa'z a kuit gant ar vag-all evel-se ar bigi hag a heulie anezhañ a heulie ar vag fall (tu zo gwelet an neuz-se e-barzh ar vandenn-dreset Barbe rouge pe e-barzh ar film Master and Commander).\nMervel a reas d'an 8 a viz Gouere 1827. Bez' en doa muioc'h a 3 milion a lur c'hall.\nKomzoù brudet[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAn diviz da-heul a vije bet dalc'het pa godianas ar C'hent :\nOfiserien ar C'hent : « Ni, Saozon, en em gann abalamour d'an enor, ha c'hwi, Gallaoued, en em gann abalamour d'an arc'hant ! »\nSurcouf : « Atav en em ganner da c'hounit ar pezh n'hon eus ket. »\nPep tra diwar-benn Surcouf : biographie, anecdotes, récit de la Prise de Kent…\nKanaouenn savet evit lidañ an trec'h war ar C'hent\nLevrioù kozh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nRobert Surcouf, Robert Surcouf, Cairn, 2003 adembannadur mouladenn 1889, (ISBN 2910452646)\nCharles Cunat, "Histoire de Robert Surcouf, Capitaine de corsaire", La Découvrance, adembannadur al levr moulet e 1855, (ISBN 2910452026)\nAlain Roman "Robert Surcouf et ses frères " editions Christel, Saint Malo. isbn:978-2-84421-050-0..mai 2007. Kendalc'h Saga ar Surcoufed, isbn:2-84421-046-5\nJean-Michel Charlier, Victor Hubinon, Surcouf, terreur des mers, 3 albums, Dupuis (1951, 1952, 1953), adembannadur eus an holl levrennoù, Editions Michel Deligne (1975), Dupuis (1991)\n↑ Un diskennad eus breur Roparzh Surcouf, Nicolas, eo an aozer.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Roparzh_Surcouf&oldid=1856440 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 13 Du 2019, da 07:54.


Pajenn:Koñchennoù eus Bro ar Ster Aon.djvu/228 - Wikimammenn\nPajenn:Koñchennoù eus Bro ar Ster Aon.djvu/228\nanezi ac’hano, hag ho mab, ar C’hornandon du, an hini eo. Kit da gavout ar marichal ha livirit d’ezañ ober d’eoc’h eur c’hleze a zaou droc’h. Ho mab a lazo ar Peulvan ruz gant ar c’hleze-se. Setu amañ eur vured : gwad a zo enni, gwad eus va c’halon. Livirit d’ar marichal teurel tri berad war an dir pa vezo ruz… Diskouezit d’in ho mab hag, e-keit ha ma vezin gantañ, it da gavout ar marichal. »\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Koñchennoù_eus_Bro_ar_Ster_Aon.djvu/228&oldid=146614 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 22 Her 2018, da 19:05.


Deskiñ dañsal - Ti Douar Alre\n5 Gwengolo 2017\nAndré Arhuéro a ro emgav da razh ar re a vourr koroll, d'an deraouidi èl d'ar re duac'h àr an dañs, d'ar meurzh 5 a viz Gwengolo, da 8e noz. Dalc'het e vo ar c'hentelioù dañs er sal Peron, en Alre. Digor int d'an holl dindan emezeliñ (15€) da dTi Douar Alre, Ti ar brezhoneg ha sevenadur Breizh àr Zouar Alre. Kinniget e vezont get sikour kêr An Alre ha Kevrenn An Alre. Kaset e vezont dre sekañsoù 30mn en-dro d'un dañs, d'un terouer. Pep hini a c'hell enta dibab donet pa vez an aesañ dezhañ ha chom da zañsal kement hag en deus c'hoant.\nMonet e darempred : André Arhuéro (06 03 40 66 36)


Keleier Noz du lundi 7 novembre 2016\nAnjela Duval - INA\nDiffusion du lundi 7 novembre 2016 Durée : 17min\nKomzet hon oa diwar-benn oberenn Anjela Duval, aet da anaon d'ar 7 a viz Du 1981. Pellgomzet hon oa ivez d'un ezel eus EELV evit kaozeal diwar-benn Yannick Jadot. Roet e oa bet ar gomz ivez da Bagad Landi hag a zo gant ar soñj gwiskañ un dilhad nevez.\nAnjela Duval : chom a ra bev 35 bloaz goude he marv\nAet e oa da anaon barzhez Bro Dreger d'ar 7 a viz Du 1981. Roet hon oa, 35 bloaz goude, ar gomz da Ronan ar C'hoadig, kelenner e skol-veur Roazhon hag arbennik war labour Anjela Duval. Dipleget e n'oa deomp perak e kendalc'h an dud da vezañ fromet ha dedennt gant testennoù plac'h Traoñ an Dour. Pennad-komz gant Ronan ar C'hoadig.\nYannick Jadot a zo war ar renk e anv EELV\nDibabet o deus voterien votadeg ar strollad ekologourien e vefe Yannick Jadot war ar renk evit an dilennadeg prezidant ar bloaz-se. Votet e oa bet gant 17.000 den ha 54,25% anezho o doa votet evit an depute european. Pellgomzet e oa bet ganeomp da Goulven Thomin, ezel EELV. Pennad-komz gant Goulven Thomin.\nUn dilhad nevez evit Bagad Landi\nAr c'hoant a zo gant bagad Landi cheñch dilhad. Ezhomm en deus ar strollad 3.800€ evit paeañ ar gwrierez. Ha a-bouez bras eo rastelaat ar sammad arc'hant-se rak eo deuet da vezañ skuizh mat an dilhadoù a zo gwisket ganto hiriv-an-deiz. Sañset e tle bezañ prest an dilhadoù nevez evit kenstrivadeg 2017 an Oriant. Pennad-komz gant Thibault Gautier, talabarder.


Kêr an awen !\nEus kêr ar milinoù da gêr al livourien\nAr Stêr-Aven zo o treuziñ kêr en ur lakaat ar stêr froudennus zo anezhi da dreiñ en un aber habask a sav al lanvioù hag un nebeud bigi-bageal betek enni. Ar wazh-dour zo o lammat hag o tazlammat etre bloc’hadoù reier bras ha rontaet, en ur lakaat ur rod koad pe ziv da dreiñ. Un testeni int eus ar 14 milin o vont en-dro c’hoazh. En 19vet kantved e voe graet skol gant an drevadennad arzourien war al lec’hiad dudius-se, ha roet e voe livioù nevez d’ar gêriadenn. Hiziv an deiz eo puilh ar palieroù arz enni, en ur lakaat ar spered « bohemian » a oa o ren enni gwechall da badout.\nUr skol en he frankiz\nAl livourien, klasket ganto epernout arc’hant ha danvezioù “arallvro”, en em gavas e Pont-Aven adalek 1860. Gauguin, hardishoc’h eget livourien all (Bernard, Sérusier, Maufra…), a gemeras penn strollad diazezerien Skol Pont-Aven e 1886. Eus an ti-pañsion Gloaneg e-lec’h ma oant o vevañ, e kase al livourien o marc’h-koad ganto war-zu Koad Amour. Dre ur wenodenn blijus e c’hallent adkavout al lec’hioù a zegase awen dezho. E-kreiz kêr, gant palieroù tro-dro dezhañ, e c’haller gweladenniñ ar mirdi gouestlet d’ar mare-se ma oa c’hoant krouiñ.\nDegas c’hoant sellet\nPont-Aven zo ur gêr dibar evit tremen eus gweledvaoù sterniet da weledvaoù “natur”. Dre ar vali Xavier-Grall e vezer kaset eus ur ribl d’egile gant an treuzelloù kuzh, a-hed poulloù-kanañ, kanoù-dour ha rañvelloù da zourañ aspadennoù ar meilhoù. Ar ribloù bleuniet a zegas o livioù d’ar mogerioù ha d’ar pontoù-maen. En dour ez eus ur garreg vras, « botez-koad Gargantua » hec’h anv, a zegas da soñj e oa bet darempredet e-leizh a lec’hiadoù gant an harozed mojennel.\nA-us Koad Amour eo kuzhet chapel Tremalo a-dreñv rideozioù gwez-derv ha gwez-faou. Stouiñ a ra he zoenn iskis ha disimetrek betek an douar pe dost eus tu an norzh. Gant Gauguin e voe brudet krusifi liesliv an nev el livadur « Ar C’hrist Melen ». Un tammig pelloc’h en adraoñ ez eus ur vilin-vor vamus eus ar 15vet kantved e-kichen kastell Henant. Pa’z eer war-zu ar mor e c’haller gwelet logelloù gwenn a-hed traezhenn voemus Portamaneg.\n(pe Unan a yelo ganeoc’h ?)\nEvit ober un ehan etre daou balier pe evit lezel amzer d’an engroeziad touristed da steuziañ da eurioù zo e-pad an hañv, debrit un nebeud galetez eus Pont-Aven. Ar galetez Traou-Mad eo anv ar galetez anavezetañ.


Skynet zo ur speredegezh kalvezel niverennel diazez e bed ar Frañchiz Terminator. Bez eo enebour daonet an denelezh o klask lazhadegañ Mab-Den. Ne vez ket gwelet alies Skynet er frañchiz, Skynet a zo ur program niverennel deuet da vezañ emren hag a zo en em ledet e milionoù a urzhiataerezhioù dre ar bed; dre-se ez eo deuet da vzañ galloudus kalz muioc'h evit na oa e posublderioù diazez. Krouerien Skynet o deus klasket talañ outañ en aner. Evit dreistbevañ, Skynet en deus kroget da lazhadegañ an denelezh. Implijet e vez gant Skynet an holl objedoù niverennel a zeu da vezañ ul lodenn esu ar rouedad. Goude bezañ bannet misiloù nukleel e-pad an Judgment Day, Skynet a implijo hag a grouo robotoù lies evit lazhañ peurrest an denelezh: dronoù, mekanikoù brezel, android ha cyborg (dreist-holl doare Terminator), ha kement program urzhiataer posubl.\nLogo Skynet Research\nSkynet a soñj e vez ret dezhañ difenn ar bed evel ma z'eo bet urzhiet dezhañ met evit dont a-benn e vez ret lazhañ an holl dud.\nSkynet a zo bet gwelet evit ar wech kentañ ouzh ur skramm er film Terminator Salvation embannet e 2009. Dremm an aktourezh saoz Helena Bonham Carter eo a voe implijet. Ur wech e voe tu gwelet Skynet en un doare gwirion, er film Terminator Genesys embannet e 2015, c'hoariet e oa gant an aktour saoz Matt Smith ha gant stumm un Terminator T-5000.\nA-raok an Judgment Day[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nSkynet zo ur speredegezh kalvezel niverennel savet gant an United States Armed Forces evit gwellaat difennerezh ar vro. Savet eo bet gant miles Bennett Dyson hag e skipailh skiantourien. Skynet a oa bet savet evel ur sistem spiañ ha kelaouiñ liammet gant nerzhioù difenn Stadoù-Unanet Amerika. E-penn an holl teknologiezhoù difenn betek ar c'hirri-nij Northrop Grumman B-2 hag ar misiloù nukleel stadunanat. Pal krouidigezh Skynet a oa da reiñ lamm d'ur c'hwitadennoù denel posubl.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Skynet_(Terminator)&oldid=1875580 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 18 Mae 2020, da 11:35.


Pajenn:Catechis, 1817.djvu/101 - Wikimammenn\ncompre- dre ar guer a c’hle, a beini en em servich on Salver. N’en deus den na ell pec’hi, exceptet J. C. hac ar Verc’hes Vari, voar beini, eme S. Augustin, na dleer quet questioni pa ve comset eus ar pec’het, abalamour d’ar galite a vam da Zoue a beini eo bet enoret. Ar re, eme ar memes sant, a ra evel ma zeo dleet ar pempvet goulen eus ar Bater, a ve effacet o fec’hejo veniel ; ha mar deo marvel o fec’hejo, o deus ar c’hraç digant Doue da receo erfad ar sacramant a binigen ha da vezàn pardonet. Ar re a ra ar goulen-se gant cassoni en o c’halon a enep o nessàn, pe gant desir d’en em vengi, na bedont qnet, mæs prononç a reont o setanç ; rac laret da Doue o fardoni evel ma pardonont, eo laret dezàn o c’hondaoni, pa zeo guir ne bardonont quet ; ha J. C. e unàn en deus-àn laret. Ar pardon eta eus ar re o deus on offancet, eo ar gondition a-nez peini n'en domp na pardonet nac exaucet gant Doue.\nDre at c’huec’hvet goulen, na bermetet quet e coëssemp en dentation, e c’houlennomp bezàn preservet dious an dentation pe ar c’hraç d’e zrec’hi. Tenti a signifi alies eprouvi an den ; ar pez a ra Doue evit gout ha nin so fidel ; ar pez a ra Doue dre on afflictiono, ar c’hollo, ar c’hlenvet. Mæs an dentation peini a doug d’ar Pec’het, na deu quet a beurs Doue, ne apparchant nemet ous an diaoul hac e Vinistret voar an douar. Doue na doug den d’ar pec’het ; ur blasphem ve en songeal. An diaoul dre e finesseo, e valiç ; ar bed dre e voal exempl hac e vaximo corrompet, ar c’hicq dre e inclination fall on doug d’ar pec’het ha d’an dentation, ha Doue en permet ; ha dre ur justiç terrubl voar\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Catechis,_1817.djvu/101&oldid=118220 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 7 Eos 2018, da 10:36.


Bernard "Bernie Sanders", ganet e 1941 e Brooklyn (kêr New York), a zo ur politikour amerikan, ezel eus ar Strollad Demokratel, goude bezañ bet kontet e-touesk ar re zizalc'h. Senedour eo e Vermont. War ar renk emañ evit an dilennadegoù prezidant e caucus 2016.\nYuzev eo ha ganet eo bet e Brooklyn e kêr New-York e-touesk ur familh yuzevien achkenaz eus Kreiz-Europa. Un darn mat eus familh e dud a zo bet lazhet e-pad ar Shoah. Sanders en deus lavaret e oa istor ar yuzevien e c'hoant da zont da bolitikour : "Ur paotr anvet Adolf Hitler en deus tapet ar maout e dilennadegoù zo e 1932. Tapet en deus ar maout ha 50 milion a dud a zo bet lazhet diwar-se en Eil Brezel Bed, 6 milion a Yuzevien en o zouesk. Desket 'm eus neuze evel bugel a oa pouezus-tre ar politikerezh evit gwir". Un deskadurezh laïk en deus bet met ivez un deskadurezh relijiel. Studiet en deus e Skol-Veur Chicago, e skiantoù politikel, e-lec'h m'en deus stourmet evit gwirioù ar re Zu. War-lerc'h en deus studiet e New-York, e New School for Social Research (Skol Nevez evit ar Enklaskoù Sokial), daoust ma lavar ne oa ket dedennet kalz gant e studioù.\nEr Skol-Veur e Chicago e teuas da vezañ ezel ar Youth's People Socialist League, ur strollad evit ar sokialourien yaouank, hag e kemeras perzh el lusk evit ar gwirioù keodedel. E 1962 e aozad manifestadegoù a-enep politikerzh a-ziforc'hiñ Prezidant ar Skol-Veur, George Wells Beadle, o kaout tec'h goude 34 devezh a sit-in. Reiñ a rae ivez plegoù-dibleg a-enep feulster ar polis (a-raok kompren e vezent dastumet gant ar boliserien goude e dremen). Dont a reas da vanifestiñ e Washington e 1963 ha selaou a reas prezegenn Martin Luther King jr (I have a dream) ha kenderc'hel a reas e obererezhioù betek bezañ harzhet an hañv-se. Stourm a reas ivez evit ar peoc'h hag a e-enep ar brezelioù, dreist-holl hini ar Viet-Nam, hep klask laou gwezh ebet d'ar soudarded, kontrol da se e roas ur bern arc'hant da aozadurioù evit ar soudarded kozh.\n“Congressman” eo bet dilennet e Vermont e 1990 a-raok dont da vezañ senedour e 2006.\nBernie Sanders a gemer alies demokratelezhioù Skandinavia evel skouer evit e bolitikerezh ha diwar-se e vez kemeret evel ur sokialour gant an tu Republikan. Eus tu an araokaourien emañ e-keñver gwirioù ar minorelezhioù (LGBT, merc'hed, ar re Zu...) hag ivez e-keñver Asurañs Sokial. Burutellet en deus politikerezh diavaez an SUA da vare Bush hag e-enep ar spiañ bras emañ.\n↑ "A guy named Adolf Hitler won an election in 1932. He won an election, and 50 million people died as a result of that election in World War II, including 6 million Jews. So what I learned as a little kid is that politics is, in fact, very important"\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Bernie_Sanders&oldid=1879656 »\nDernière modification le 25 Mez 2020, à 20:00\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 25 Mez 2020, da 20:00.


Tornaodoù kaer hag ur c'hreñvlec'h istorel\nDigorit bras ho taoulagad : eno emaoc'h en unan eus lec'hioù fromusañ Breizh. Bamet e vezer gant kaerder ar C'hab Frehel e livioù skedus, war valir a-us ar mor glas-emrodez ha foetet gant an avelioù. En tornaodoù serzh e vev kantadoù a lapoused neizhidi. Eno e kaver ivez 400 hektar a lanneier, e-mesk ar re vrasañ en Europa, hag un tour-tan sonn 103 metr a-us ar mor.\nLanneier o livioù skedus hag ur gwarezva evned\nAr re a blij an natur dezho a gavo o gwalc'h eno. Eus miz Mae betek miz Here e c'haller gwelet er C'hab ur skeuliad livioù hag a ya d'ober ur gwir simfonienn. Liv melen skedus al lann mesk-ha-mesk gant liv roz ar broen-mor en nevezamzer, ar brug limestra e-pad an hañv... Ha kantadoù a lapoused-mor (morvrini-kuchenn, gouelini gris...), en o mesk ar goded a zo rouez-tre. Marteze ho po ar chañs da spurmantiñ unan diouto : un ugent bennak anezho zo o vevañ eno en tornaodoù.\nMont da vale betek ar c'hreñvlec'h\nPa vez sklaer an amzer e c'haller gwelet an trowardroioù eus Gourenez Cotentin ha Jerzenez betek Pempoull. Goude bezañ tremenet hebiou an tour-tan a vremañ bet savet er bloavezhioù 50, it gant ar wenodenn-aod war-zu ar c'hreñvlec'h. Ezhomm zo da vale 1 eur 30 evit mont betek ar savadur istorel-se a dalvez ar boan bezañ bizitet. Plijout a ray d'ar re a zo sot gant an istor, koulz ha d'ar vugale, mont e-barzh ar chapel, an ti-gward hag an tour-meur dreist-holl. Diwar al lec'h uhel-se e c'haller gwelet ar vro tro-dro, peadra da vezañ sebezet.\nDindan gouloù al luc'hvannerioù\nAlies a-walc'h e vez troet filmoù klezeiata er Roc'h-Goueon. Tony Curtis ha Kirk Douglas e-barzhThe Vikingse 1957, Sophie Marceau ha Lambert Wilson e-barzhLes Chouanshag e 2010 ar filmL’Epervierevit ar skinwel, savet diwar BT Patrice Pellerin.


Pajenn:Dizanv - Testamant Nevez Hon Aotrou hag Hor Zalver Jesus-Christ.djvu/323 - Wikimammenn\nPajenn:Dizanv - Testamant Nevez Hon Aotrou hag Hor Zalver Jesus-Christ.djvu/323\ner vro-man, ha ma em euz eur c’hoant vraz abaoe meur a vloaz da vond d’ho kwelet, (24) ez in d’ho kavout, pa vezin en hent evit mond d’ar Spagn ; rag esperoud a ran ho kwelet, en eur dremen, ha beza ambrouget ganeoc’h en hent varzu eno, goude m’am bezo da genta contantet eun neubeud ar c’hoant em euz da veza ganeoc’h. (25) Mes breman ez an da Jerusalem, da gas d’ar Zent eun tam sicour. (26) Rag ar re euz a Vacedonia hag euz a Akaia ho deuz kavet mad rei lod euz ho madou d’ar beorien a zo e-touez Sent Jerusalem. (27) Kement-se ho deuz kavet mad, hag evit-gwir, dleouiren e oant ive dezhe ; rag, mar ho deuz bet ar Jentiled lod euz ho madou spirituel, e tleont dond ive d’ho zicour en traou temporel. (28) Goude eta m’am bezo great kement-se, ha m’am bezo roet dezhe gant fidelite ar pez a zo da rei, e tremenin dre ho pro, en eur vond d’ar Spagn. (29) Hogen, gouzoud a ran, pa zeuin d’ho kavoud, e teuin karget euz benedictionou Aviel ar C’hrist.\n(30) Ho pidi a ran eta, breudeur, dre hon Aotrou Jesus-Christ, ha dre garantez ar Spered, da gombati assambles ganen er pedennou a reot evidoun da Zoue ; (31) evit ma vezin delivret euz an dud difeiz euz ar Jude, hag evit ma vezo va c’harg en Jerusalem digemeret mad gant ar Zent ; (32) evit ma’z in d’ho kavout gant joa, dre volontez Doue, ha ma c’hallin kaoud eun tam repos en ho touez. (33) Ra vezo Doue ar peoc’h ganeoc’h holl ! Amen.\nRECOMMANDI a ran deoc’h Phoebe, hor c’hoar, ha servicherez euz an Iliz a Genchrea ; (2) evit ma tigemerot anezhi en Aotrou, evel ma tere ouz ar Zent ; ha ma sicourot anezhi en kement tra ma c’halfe kaoud ezom ac’hanoc’h ; rag honnes he deuz recevet en he zi meur a hini, hag ac’hanoun-me dreist holl.\n(3) Saludit Priscilla hag Akilas, va c’hen-labourerien en Jesus-Christ, (4) pere ho deuz exposet ho buez evit va hini-me ; ha n’e ket me hep-ken a deu d’ho zrugarekaad, mes ive holl Ilizou ar Jentiled. (5) Saludit ive an Iliz a zo en ho zi. Saludit Epaïnetus, va muia-karet, ar c’henta a zo bet en em gonvertisset d’ar C’hrist en Akaia. (6) Saludit Mari, pehini he deuz kemeret kalz a boan evidomp. (7) Saludit Andronicus ha Junia, va\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Dizanv_-_Testamant_Nevez_Hon_Aotrou_hag_Hor_Zalver_Jesus-Christ.djvu/323&oldid=125441 »


RSS Azerbaidjan - Wikipedia\nGer-stur Бүтүн өлкәләрин\n"Proleterion ar bed, em unanit !"\n(diwezhañ) Heydar Aliyev\nMoneiz Roubl (манат)\nUnan eus Republikoù diazez an Unaniezh Soviedel e oa Republik Sokialour Soviedel Azerbaidjan (azeri: Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası; lizherennoù kirillek: Азәрбаjҹан Совет Сосиалист Республикасы).\nBakou e oa kêr-benn ar Republik soviedel-mañ.\nKrouet e oa bet d'an 28 a viz Ebrel 1920 evel ur Republik Soviedel Sokialour, hag adal ar 21 a viz Meurzh 1922 betek ar 5 a viz Kerzu 1936 e o ur rann eus ar RSKS Treuzkaokazek gant RSS Armenia ha RSS Jorjia. Dont a reas a-benn da vezañ RSS Azerbaijan, unan eus Republikoù diazez URSS, d'ar 14 a viz Meurzh 1937.\nD'an 10 a viz Du 1990 e oa adanvet Republik Azerbaidjan, ha menel a ra c'hoazh e-pad bloaz ouzhpenn en Unaniezh Soviedel a-raok disklêriañ he dishualded diouti.\n↑ E Nagorno-Karabac'h\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=RSS_Azerbaidjan&oldid=1805450 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 12 Gwe 2018, da 01:46.


Marsel Blanchard - Wikipedia\nMarsel Blanchard, Marcel Blanchard e anv kefridiel, zo ur beleg breizhat. Kemer a ra perzh en Emsav katolik hag e koun Yann-Vari Perrot.\nMarsel Blanchard o lidañ ar pedennoù war bez Yann-Vari Perrot, e Skrigneg, e 2007\nGanet eo bet e Gourin e 1924 ha beleget e voe e 1947. Da gentañ e voe kelenner e kelenndi Santez-Anna-Gwened. Dont a reas da vout kure e Pondi e 1953.\nBet eo person Kistinid e-pad daou-ugent vloaz , adalek ar bloavezh 1971.\nMarsel Blanchard a grouas Emglev Beleion Breizh e 1971, da vare taolioù an FLB evit ma vefe dieubet ar veleion vreizhat o doa kemeret perzh enno.\nE labour en Emsav a vez da virout peadra personel an aotrou Perrot ha kemer perzh en embannadurioù stag ouzh Unvaniezh Koad Kev(UKK). Neuze e viras soutanenn Yann-Vari Perrot e-pad hir amzer ha reiñ a ra e destamant da anavezout da izili an UKK bep bloaz. Labouret en deus gant an Emsav katolik, dreist-holl, da lavarout eo gant Youenn Olier, Marsel Klerg, Maodez Glanndour pe Youenn Kraff. Lidañ a rae ingal an oferennoù graet da Lun Fask evit enoriñ ha kounañ Yann-Vari Perrot ha merzherion iwerzhonat 1916, e Skrigneg.\nHarpañ a reas Tiegezh Santez Anna evit he sevel.\nAterset ha fiñvskeudennet eo bet e 2001 evit reiñ e desteni a-zivout ar brezhoneg en Iliz hag en Emsav.\nSkrivet en deus Marsel Blanchard un nebeut pennadoù er gelaouenn Imbourc'h:\nNiverenn 160 Imbourc'h, Ebrel 1983, "Emziviz gant Marsel Blanchard"\nNiverenn 214 Imbourc'h, Here 1987, "Kenskriverezh gant Yann Mikael diwar lennadur Deizlevr 1945 Youenn Olier (Kraff, Blanchard, krizder ar Fified), a-berzh Ivon Morvan diwar-benn enkadenn an Iliz, gant Yann Talbot a-zivout Beleion Breizh." (...)\n↑ Gw. ar pennad gallek er blog Ar Gedour mag : Quistinic, l'abbé Blanchard fête ses 40 ans au service de la paroisse\n↑ Gw. Testennoù gallek a-zivout Marcel Blanchard : Paroisse de Quistinic\n↑ Brezhoneg, un siècle de breton, Frañs 3, 2001.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Marsel_Blanchard&oldid=1878552 »\nDernière modification le 11 Mez 2020, à 16:38\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 11 Mez 2020, da 16:38.


Diwan - « Ur gwir efed pozitivel war ar familh »\nDegemer > Etablissements > Bro diwan ar releg > « Ur gwir efed pozitivel war ar familh »\nUr vamm a lavar he soñj\nPerak eo gwelloc’h evit ho pugale ur skoliata e Diwan eget ur skoliata all ?\nSeizh vloaz eo va mab Telo hag erru eo e skol Diwan daou vloaz zo. A-raok e oa ur paotr lent. Vat he deus graet dezhañ ar skol Diwan evit an darempredoù dre gomz ha kaout muioc’h a fiziañs ennañ, en em zispaket eo. En em gavet eo en ur c’hlas lieslive ha mat en deus graet dezhañ : ar re vras a sikour ar re vihan hag ar re yaouank a gemer skouer diouzh ar re vras, pedagogel eo. Kavout a ran eo va mab un tamm mat digor gant e vignoned ha gant e familh hag e dud kozh ivez. Lorc’h ennañ eo pa implij e varregezhioù e brezhoneg ha plijadur en deus o tiskouez ar pezh en deus desket e-pad an devezh. Kavet en deus e blas da vat.\nPenaos e ambrougit ho pugel evit al labour noz ?\nRoet e vez ostilhoù gant ar skolaerien evit kompren labour noz ar vugale. Ar bloaz-mañ da skouer en doa va mab testenn ur pezh c’hoari da zeskiñ hag evit se he doa ar skolaerez enrollet mouezhioù ar vugale er c’hlas evit pleustriñ war se er gêr. Kas a ra deomp ivez kontadennoù ha poelladennoù divyezhek evit gellout ambroug anezhañ. Displegañ a ra va bugel buan an deverioù. Ur pezh lorc’h zo ennañ zoken o tiskouez eo gouest da zisplegañ e labour. Gant se e c’hell tud ar vugale deskiñ d’o zro a-drugarez d’ar vugale, ar pezh a laka anezho da soñjal int talvoudus.\nHag evit ho pugale, penaos o deus degemeret ar brezhoneg en o buhez ?\nPevar bloaz dezhi eo va merc’h hag erru eo er skol Diwan warlene. He yezhoù naturel eo ar brezhoneg hag ar galleg. Komz a ra aes en div yezh ha n’eus kudenn ebet eviti mont d’ur yezh d’eben. Ober gant un eil yezh abred a zo ur gounid evit kaout muioc’h a fiziañs enni. Ne soñj ket c’hoazh en he « skeudenn », neuze n’he deus ket aon da ober fazioù pa gomz.\nDre vras e verzan n’o deus ket aon va bugale da gomz. En o aez emaint ha naturel eo evito. Gwelout a ran anezho o komz e brezhoneg gant tud koshoc’h egeto : n’eus skoilh ebet ouzh se dre ma teu aes ar gerioù, divyezhek int ‘benn ar fin. Frazennoù berr a zistagont ivez er gêr evel « ur banne dour mar plij » pe « sikour mar plij ». Gerioù a glevont bemdez er skol ha bremañ er gêr. Anvet on « mammig » ganto ivez ‘pezh a ra kalz a blijadur din.\nDaoust hag eo levezonet ho familh gant Diwan ?\nGant va fried omp en em lakaet a-zevri-kaer er gevredigezh desevel bugale ha gant se e c’hellomp ober anaoudegezh gant familhoù all. Bremañ en em anavezomp mat ha kompren a reomp gwelloc’h mont en-dro ar skol. Ur blijadur eo en em gavout holl asambles, ur gwir spered familh ha sikour a reomp an eil re hag ar re all. Eürus eo ar vugale en em gavout asambles ivez. Ul lodenn eus hor buhez pemdeziek eo Diwan gant ur gwir efed pozitivel war ar familh : bevañ a reomp un dra holl asambles. Pa zistroomp er gêr goude ur prantad labour a-youl vat evit ar skol omp eürus o welout ar blijadur o deus bet hor bugale ha ni ivez war un dro. Dres d’an ampoent-se e soñjomp e talv ar boan lakaat e amzer evit Diwan.\nGerioù-alc'hwez stag : Plougastell-Daoulaz tud ar vugale testeni