Pajenn:Heuriou brezonnec ha latin.djvu/652 - Wikimammenn\nPajenn:Heuriou brezonnec ha latin.djvu/652\nLitaniou an oll Sænt.\nPere a vez lavaret en procession sant Marc hac er Rogationou, ha da bep poent.\nAR bec’herien pere a gompren erfat peguement a leac’h ho deveus da gaout aon rac jujamanchou Doue, ha peguen indîn int da veza exaucet ganta, pa c’houlennont pardon outan eus ho c’hrimou, ha dle clasq intercessouret, pere o veza agreabl dirac he zremm, a dle obteni dezo digant he drugarez ar pardon-se : chetu p’evit tra e laca hor mam santel an Ilis litaniou an oll sænt varlerc’h ar seiz salm a binijen, evit ma teui ar bec’herien penitant d’en em adressi d’ar sænt eürus, oc’h ho suplia da intercedi evito dirac Doue. Chetu ama penaus e coms sant Gregor var ar sujet-se.\n« Liquit ho poan, emezan, da ober eus ar sænt quement a batronet hac a alvocadet en affer bras pehini hoc’h eus da regli gant ar barner souveren : angajit-hi da guemeret ho caus en deiz terrubl-se ma aparissot diraza. Certenamant ma ho pe ur proces eus ar vrassa consecanç, pehini a dleffe beza decidet varc’hoaz gant ur barner puissant, e veac’h hed an deiz hirio en sourci hac en poan ; ne espernac’h dilijanç ebet evit caout ur re bennac hac a elle sollicita evidoc’h ; ha ma caffac’h unan hac a ve propr evit quement-se, e teuac’h en quement fæçon so d’he bressi da renta deoc’h ar servij mad-se. Hoguen tostaat a ra an deiz ma tle hon Autrou J.-C. hor barn en compagnunez ar sperejou eürus gant ur vajeste an derrupla ; cousgoude omp neglijant da ober intercessouret eus ar sænt pere a guemere neuse hor c’haus da bledi evidomp : hac ar pez a rent hon neglijanç condaounaploc’h eo ma ra deomp ar sænt anezo ho-unan ofr d’hor sicour, ha ne c’hortoont quen tra digueneomp evit quement-se, nemet ma her goulennomp outo a fæçon vad, hac ho-unan ez int, eguis pa\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Heuriou_brezonnec_ha_latin.djvu/652&oldid=101433 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 4 Mae 2017, da 21:32.


Ar Reconquista eo ar prantad ma voe adaloubet rouantelezhioù muzulman al ledenez iberek gant ar gristenien. Kregiñ a reas e 718 hag echuiñ e 1492 pa voe skarzhet Boabdil gant Fernando II Aragon hag Izabel Iañ Kastilha.\nLa rendición de Granada, oberenn Francisco Pradilla, pa voe roet alc'hwezioù Granada gant ar roue muzulman Boabdil d'ar rouanez Izabel Iañ Kastilha ha d'ar roue Fernando II Aragon.\n1 Istor aloubadeg ar vuzulmaned ha stourm ar gristenien (711 - 756)\n2 Emirelezh dizalc'h (756 - 929)\n3 Kalifiezh Córdoba (929 - 1031)\n4 Al-Ándalus o vont a dammoù (1031 - 1130)\n5 Ar Reconquista o vont kreñvoc'h war-raok (1130 - 1227)\n6 Dibenn (1227-1492)\nIstor aloubadeg ar vuzulmaned ha stourm ar gristenien (711 - 756)Aozañ\n711: Donedigezh ar vuzulmaned : Táriq ibn Ziyad trec'h war ar roue vizigot Roderico en emgann Guadalete, ma varvas Rodrigo.\n711: Toledo, kêr-benn Hispania vizigot, aloubet gant an Arabed, hag anvet Tulaytula.\n713: Musa ibn Nusair, gouarnour hanternoz Afrika, a gemer Mérida goude 16 miz seziz.\n713: Abd al-Aziz ibn Musa, mab da Musa ibn Nusair, hag ar Vizigot Teodomiro, a sin feur-emglev Teodomiro.\n716: Muntret eo Musa rag-aon e vefe troet da gristen gant Egilona, intañvez ar roue Roderico,\n718: Erru ar vuzulmaned er Pireneoù hag e su Frankia; Córdoba a zeu da vezañ kêr-benn Al-Ándalus.\n718: Pelayo, ur Vizigot, a sav Rouantelezh Asturiez, hag a gemer penn stourm ar gristenien; trec'h eo en emgann Al Qama.\n721 : emgann Toloza gounezet gant Eudes, dug Akitania ha Vaskonia.\n722: Pelayo zo trec'h en Emgann Covadonga : deroù ar Reconquista.\n732: Trec'het ar vuzulmaned gant Karl Martel en emgann Poitiers; harzet eo al lanv muzulman en hanternoz d'ar Pireneoù;\n737: Marv Pelayo; e vab Favila Iañ a ren war e lerc'h.\n737 : Emgann Birra: distrujet an arme vuzulman, o vont da vro-C'hall, gant armeoù karl martel hag ar vizigoted hag echu evel-se d'an aloubidigezh arab e Narbonna ha Lengadok.\n739: Alfonso Iañ Asturiez a gas kuit ar vuzulmaned eus Galiza hag eus hanternoz Portugal.\n750-756: goude roet lamm da Kalifiezh omeya, savet emirelezh dizalc'h Al-Ándalus gant Abderramán Iañ.\n750 : Alfonso Iañ Asturiez, mestr e Galiza.\nEmirelezh dizalc'h (756 - 929)Aozañ\nLedenez Iberia war-dro 910\n757: Fruela Iañ Asturiez Roue Asturiez; mestr war Galiza beteek ar río Miño, er mervent.\n778: Emgann Roncevaux : trec'h ar Vaskoned war arme Karl Veur ; marv Roland.\n785: Abderramán Iañ a grog da sevel moskeenn Córdoba, el lec'h ma oa Penniliz San Vicente Mártir.\n785: Kemeret kêr Girona gant ar Franked.\n785-811: Marz Spagn krouet gant Karl Veur er c'hreisteiz d'ar Pireneoù, evit diwall harzoù kreisteiz impalaeriezh ar Franked diouzh alouberein Al-Andalus.\n798: Alfonso II Asturiez a laka Lisboa en arigrap.\n801: Kemeret Pamplona gant ar Franked.\n810 - 820 : Íñigo Arista anvet gant 300 marc'heg da gentañ Roue Pamplona, en Peña de Oroel, Jaca.\n814: Dizoloet bez an Abostol Santiago en Compostela.\n844: Abderraman II a gas kuit ur morlu Vikinged a oa o tont gant ar stêr Guadalquivir hag en devoa lakaet Sevilla en arigrap. Kreñvaat a reas an azadur difenn, koulskoude e teuas ar Vikinged en-dro e kêr Sevilla en 859.\n860: Prizoniet mab pennhêr roue Pamplona, Fortún Garcés, hag e verc'h Onneca Fortúnez, gant Mohamed Iañ Córdoba.\n862: Eured an danvez emir Abd Allah Iañ Córdoba gant ar briñsez euskarat Onneca.\n865: Trec'h eo an emir Mohamed Iañ Córdoba war un arme kristen en emgann ar Morcuera.\n878: Alfonso III Asturiez a gemer Porto.\n880: Fortún Garcés, anvet da roue Pamplona, zo dieubet e Córdoba war un dro gant e verc'h, a laosk e vugale eno war he lerc'h, ma krogas darempredoù entre tiegezh roueel Navarra ha tiegezh muladí Banu Qasi.\n910: Krouet Kalifiezh fatimí e hanternoz Afrika.\n913: García Iañ a gas kêr-benn Rouantelezh Asturiez eus Oviedo da León\n920: Abderramán III trec'h war armeoù unanet ar rouaned Ordoño II León, Sancho Garcés Iañ Pamplona en emgann Valdejunquera.\n923: Abderramán III a zistruj kêr Pamplona.\n927: Kemeret Melilla gant ar vuzulmaned.\n929: Abderramán III kalif dizalc'h Córdoba, tad Kalifiezh Córdoba.\nKalifiezh Córdoba (929 - 1031)Aozañ\n934: Ar rouanez mamm Toda de Pamplona a sin un emglev gant Abderramán III dre an abeg d'al liammoù a wad zo etrezo, ma teu da vout rejantez Pamplona ha ma kas kuit an armeoù muzulman.\n934: Armeoù Córdoba a laka freuz ha reuz en Araba ha Kastilha.\n939: Trec'h an arme gristen en emgann Simancas.\n950: Darempredoù skoulmet etre ar galifiezh hag an Impalaeriezh santel.\n961: Marv Abderramán III, kentañ kalif; e vab Alhakén II a ren.\n966: Morlaeron danat a glask kemer Lisboa, ha faezhet int gant ur morlu kaset gant Alhaken II eus Sevilla war c'houlenn e amiral Ibn al Rumahis.\n971 Ar Vikinged a glask adarre mont a-hed ar stêr Guadalquivir betek kêr Sevilla, hag Alhakén II a gas ur morlu hag a serr aber ar stêr hag a zistruj listri an alouberien\n976: Almansor a gemer ar galloud er galifiezh hag a sav diktatouriezh an arme en Al-Ándalus.\n979-989: Almansor a zistruj Coimbra, Zamora hag Astorga.\n985: Almansor a laka freuz a reuz e kêr Barcelona.\n987: Arigrap e kêr Santiago de Compostela ha distrujet an iliz-veur.\n997: Distujet Braga, arigrap e Santiago de Compostela ha distrujet an iliz-veur.\n998: Distrujet eo kêr León .\n999: Alfonso V kurunennet Roue León.\n1002: Marv Almansor.\n1008: Marv Abd al-Malik al-Muzaffar, mab da Almansor ha roue war e lerc'h; fitna, pe Brezel diabarzh en Al-Ándalus.\n1031: Kaset Kalifiezh Córdoba d'an traoñ; savet Rouantelezhioù an Taifa, gouarnet gant uhelidi.\nAl-Ándalus o vont a dammoù (1031 - 1130)Aozañ\nLedenez Iberia war-dro 1037\n1040-1049: Emsavadeg almoravid en Aglou e kreisteiz Maroko.\n1045 : Ganidigezh Rodrigo Díaz de Vivar, El Cid Campeador.\n1054: Un arme eus Leon ha Kastilha a zo trec'h war arme Navarra en emgann Atapuerca.\n1057: Aet Kalifiezh Córdoba da get, deuet en he lec'h ar Rouantelezhioù Taifa, hag adkrog da vat ar Reconquista.\n1057- 1058: Fernando Iañ León a gemer Lamego (1057) ha Viseo (1058).\n1063: Sancho Ramírez, roue Aragon, a c'houlenn skoazell digant ar pab Alesant II hag a embann Kroazadeg Barbastro.\n1064 : Kroazadeg Barbastro : Gwilherm VIII Poatev a deu, goude galv ar pab, gant soudarded eus Gall hag Italia ; kemeret eo kêr Barbastro e Mezheven, met adkemeret e vo gant ar vuzulmaned bloaz goude .\n1064: Fernando Iañ León a gemer Coímbra.\n1065: Fernando Iañ León a legad Kontelezh Kastilha, savet da rouantelezh, d'e bennhêr Sancho .\n1065: Sancho II Kastilha a anv Rodrigo Díaz de Vivar, «El Cid Campeador», da alférez .\n1072: Marv Sancho II Kastilha e cerco Zamora, e vreur Alfonso VI, roue León, a deu da vezañ roue Kastilha ivez.\n1078-1079: Kouezhet Ceuta etre daouarn an almoravided.\n1079: Alfonso VI León a gemer Coria.\n1081: Harluet El Cid eus Kastilha, mont a ra da servij roue taifa Zaragoza.\n1082-1084: Gant arme emir Zaragoza ez a El Cid da faezhañ armeoù taifa Valencia ha taifa Lérida.\n1083: Aloubet Talavera gant Alfonso VI León\n1085: Adkemeret kêr Toledo d'ar 25 a viz Mae gant Alfonso VI León, ha kemeret Madrid hep ket a stourm.\n1086: Dilestradeg an almoravided, Berbered anezho, en Algeciras ; trec'h int war arme Leon ha Kastilha en emgann Sagrajas.\n1086-1091: Kemeret ar galloud en Al-Ándalus gant an almorávided.\n1093: Alfonso VI León a gemer kêrioù Santarem, Lisboa ha Sintra e-kerzh an hañv.\n1094-1099 : Rodrigo Díaz de Vivar roue Valencia.\n1095: Lisboa zo adkemeret gant ar vuzululmaned.\n1096 : 19 a viz Du : Pedro Iañ Aragon trec'h en emgann Alcoraz, digor dezhañ perzhier kêr Huesca, a deu da vezañ e gêr-benn.\n1097: Rodrigo Díaz de Vivar, El Cid, a zo trec'h war an almorávided en emgann Bairén.\n1097: Faezhet ar gristenien en emgann Consuegra.\n1099: An almorávided a laka seziz war gêr Valencia; marv Rodrigo Díaz de Vivar, «El Cid».\n1102: Jimena Díaz, itron Valencia, a zilez kêr war urzh ar roue, hag a laosk kêr etre daouarn an almorávided.\n1105-1125: Savet an almohaded en Nozhafrika.\n1108: Faezhet arme Alfonso VI gant an almorávided en emgann Uclés; marv an infant Sancho.\n1109: Talavera adkemeret gant ar Vuzulmaned.\n1109: Alcalá la Vieja etre daouarn an almoravided .\n1110 : 24 a viz Genver : Faezhet ar vuzulmaned en emgann Valtierra.\n1110-1113: An almoravided a gemer Coria.\n1113: An almoravided a gemer kastell Oreja.\n1115: Ramon Berenguer III, kont Barcelona, a gemer Mallorca, met n'hall ket kreñvaat galloud kristen war an inizi Balearez.\n1118: Bernardo de Sedirac, arc'heskob Toledo, a gemer kastell Alcalá la Vieja.\n1118: Alfonso Iañ Aragon a gemer Taifa Saraqusta ha kêr Zaragoza gant harp Franked .\n1119 : Tudela, Borja, Tarazona ha Soria zo kemeret diwar-goust ar vuzulmaned.\n1120 : Emgann Cutanda gounezet gant Aragon hag o harperien Franked diwar-goust un arme vuzulman niverus.\n1120-1122: Alfonso Iañ Aragon a adkemer Daroca.\n1125-1127 : Roue Aragon a aoz un droiad vrezel da gêr Granada da skoazellañ Mozarabed ar vro-hont a zo o lakaat seziz war gêr, met ret eo dezhaén leuskel an dachenn ha mont kuit gant 10000 Mozarab.\n1127: Aloubet Portugal gant Rouantelezh León\n1128: Alfonso Iañ Aragon a gemer Molina de Aragón.\nAr Reconquista o vont kreñvoc'h war-raok (1130 - 1227)Aozañ\nLedenez Iberia war-dro 1150\n1133: Alfonso VII León o vrezelekaat en Andalouzia hag o lakaat kêrioù en arigrap e saonenn ar Guadalquivir.\n1137 : Alfonso VII Kastilha a gemer an titl a « Implalaer Spagn ».\n1139: Portugaliz trec'h war an almoravided en emgann Ourique.\n1139: Alfonso VII León a adkemer kastell Oreja.\n1141-1147: An almohaded a ro lamm d'an almorávided en Norzhafrika.\n1142: Alfonso VII León a adkemer Coria.\n1143: Portugal dizalc'h, hervez feur-emglev Zamora.\n1143: Marv Alí ibn Yúsuf, emir almoravid.\n1145: Dilestradeg an almohaded e Ledenez Iberia.\n1147: Kemeret Sevilla gant an almohaded; tec'het an almorávided da Enez Mallorca.\n1147: Kemeret kreñvlec'h Calatrava gant Alfonso VII León\n1147: Afonso Iañ a gemer Santarém ha Lisboa\n1147: D'ar 17 a viz Here ur c'hengevredad armeoù eus Republik Genova, Katalonia, Republik Pisa, rouantelezhioù Kastilha, León ha Navarra a gemer kêr Almería.\n1150: Alfonso VII León a laka seziz war Córdoba, hogen en aner.\n1151 : feur-emglev Tudilén entre Alfonso VII Kastilha, roue Galiza, León ha Kastilha, ha Raimon Berenguer IV Barcelona evit rannañ an tachennoù da aloubiñ er c'hreisteiz .\n1151: Ar mozárabed ha yuzevien a dec'h da rouantelezhioù kristen an hanternoz.\n1155: Kemeret Granada gant an almohaded.\n1156 : Krouet Urzh Alcántara.\n1157: Adkemeret Almería gant an almohaded; marv Alfonso VII León.\n1158 : Krouet Urzh Calatrava.\n1161: Kollet Alcántara gant ar gristenien.\n1165: Gerardo Sempavor a gemer kêr Trujillo.\n1166: Alcántara kemeret gant Fernando II León gant skoazell ar c'hont Ermengol VII Urgel.\n1169: En aner e klask Afonso Iañ ha Gerardo Sempavor a gemer kêr Badajoz.\n1170: Sevilla eo kêr-benn an almohaded.\n1170 : krouet eo Urzh Santiago.\n1172: Alcántara etre daouarn ar vuzulmaned en-dro.\n1172: Marv Muhammad ibn Mardanis, ar Roue Bleiz; Taifa Murcia kemeret gant an almohaded.\n1172: An almohaded mistri Al-Ándalus tost penn-da-benn.\n1173: Arsav-brezel etre Rouantelezh Kastilha ha Rouantelezh Portugal en un tu hag an almohaded en tu all.\n1177: Alfonso VIII Kastilha a gemer Cuenca.\n1179: Feur-emglev Cazola entre Kastilha hag Aragon.\n1180 : Alfonso VIII Kastilha a gemer Plasencia, en Estremadura.\n1186: Diazezet kêr Plasencia gant Alfonso VIII Kastilha.\n1189: Alfonso VIII Kastilha a laka seziz war Magacela.\n1189: Sancho Iañ Portugal a gemer Silves gant skoazell kroazadegourien.\n1191: Adkemeret Silves gant an almohaded.\n1195: En emgann Alarcos, an almohaded trec'h war Alfonso VIII Kastilha\n1196: An almohaded a laka Plasencia en arigrap, hag a gemer Trujillo.\n1203: Kouezhet Mallorca etre daouarn an almohaded.\n1212: D'ar 16 a viz Gouhere, trec'het an almohaded gant emglev an tri roue kristen (re Aragon Kastilha ha Navarra), sikouret gant Gallaoued ha portugaliz, en Emgann Las Navas de Tolosa; stad an almohaded o vont da fall.\n1214: Alfonso IX León a gemer Alcántara d'ar 17 a viz Genver.\n1227: Brezel diabarzh en impalaeriezh an almohaded.\n1227-1229: Alfonso IX León, gant harp Urzh Alcántara, a gemer Cáceres.\n1228: Badajoz kemeret gant Roue León.\n1229-1232: Jaume Iañ Aragon a gemer Mallorca.\n1229 : Alfonso IX León a gemer Cáceres.\n1229 : Jaume Iañ Aragon a gemer an Inizi Balearez.\n1230 : Alfonso IX León a gemer Badajoz ha Mérida,en Estremadura; marv ar roue.\nDegouezhout a ra rouantelezh Alfonso etre daouarn e verc'hed Sancha León ha Dulce. Goude emglev an Tercerías, aozet gant e vamm, Teresa Portugal, ha Berenguela Kastilha, ez eas León gant Fernando III Kastilha (1199-1252), ma voe unanet León ha Kastilha dindan Kurunenn Kastilha.\n1230: Ibn Hud faezhet gant Alfonso IX León hag Urzh Santiago en emgann Alange.\n1231-1288 : Aragoniz e Minorqua.\n1232: Urzhioù Santiago hag Alcántara a adkemer, da vat, Trujillo d'ar 25 a viz Genver\n1234: Urzhioù Santiago hag Alcántara a adkemer, da vat, Medellín.Patrom:Harvnp\n1234: Fernando III Kastilha a adkemer Úbeda d'an 29 a viz Gwengolo.\nLedenez Iberia a-raok aloubidigezh Rouantelezh Granada gant ar Rouaned katolik\n1235: Fernando III Kastilha a adkemer, da vat, Magacela en C'hwevrer.\n1236: Fernando III Kastilha a adkemer Córdoba d'an 29 a viz Mezheven gant armeoù Kastilha ha León.\n1236-1249: Portugaliz a ziac'hub an Algarve, ha neuze e vo echu ganto o Reconquista.\n1237 : Trec'h eo Aragon en emgann Puig de Cebolla.\n1238 : Aloubet rouantelezh Valencia gant Jaume Iañ Aragon.\n1238: Jaume Iañ Aragon a gemer kêr Valencia d'an 9 viz Here.\n1243 : Fernando III Kastilha impose un protectorat au rouantelezh Murcia.\n1243: Alfonso X, pennhêr Fernando III Kastilha, a zegouezh e Murcia, hep stourm.\n1244: Aloubet kêrioù Mula ha Lorca gant kurunenn Kastilha; ar re-se a oa kêrioù savet enep d'ar gurunenn dre ma n'o doa ket sentet ouzh feur-emglev Alcaraz.\n1245: An infant Alfonso Kastilha, sikouret gant listri deuet eus aod ar Mor kantabrek, a laka seziz hag war gêr Cartagena pa n'he devoa ket pleget da Feur-emglev Alcaraz — e-pad c'hwec'h miz kentañ ar bloaz.\n1246 : Jaén kemeret gant armeoù Fernando III Kastilha, roue Kastilha ha León; rouantelezh nazarí Granada a ra le a wazoniezh da Gastilha.\n1248 : Sevilla kemeret gant Fernando III Kastilha hag armeoù Kastilha ha León.\n1248 : Emsavadeg e Valencia.\n1249 : Afonso III a gemer Faro, hag echu ar Reconquista e Portugal.\n1262: Alfonso X Kastilha a gemer Niebla.\n1264-1266: Emsavadeg mudéjar en Andalouzia hag e Taifa Murcia, protectorado castellano.\n1264-1267: Emsavadeg mudéjar en Valencia.\n1266: Jaume Iañ Aragon a gemer Murcia.\n1275 : Emsavadeg e Valencia.\n1275: Faezhet eo arme Kastilha gant ar Venimerined en Écija.\n1294: C'hwitet gant Sancho IV Kastilha kemer rouantelezh Granada.\n1309: Arme Fernando IV Kastilha a gemer Gibraltar.\n1309-1310: Jaime II Aragon a ra tro wenn pa glask kemer Almería.\n1330: Alfonso XI Kastilha a gemer Teba.\n1340: En emgann ar Salado tropas castellanas detienen a los benimerines.\n1344: Alfonso XI Kastilha a gemer Algeciras goude ur seziz a 21 miz.\n1492: Gant feur-emglev Granada ez eo lakaet fin d'ar Reconquista.\n1369: Nazaríed Muhammad V a gemer Algecirashag he distruj.\n1385: Portugaliz a harz un aloubadeg spagnol en emgann Aljubarrota.\n1410: Ar gastilhaned a ziframm Antequera digant an Nazaried.\n1415: Ceuta kemeret gant Portugaliz\n1420: Enez Madeira kemeret gant Portugaliz\n1449: Brezel diabarzh en Portugal.\n1470-1479: Kastilha a gemer an Inizi Kanariez.\n1480 : Inkizision spagnol.\n1489-1492: Aloubidigezh Rouantelezh Granada gant ar Rouaned katolik.\n1492 : D'an 2 a viz Genver : Granada zo kemeret gant ar Rouaned Katolik, ha setu peurechu ar Reconquista.\n1492 : D'an 31 a viz Meurzh : Dekred an Alhambra.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Reconquista&oldid=1966875 »\nKemm diwezhañ d'an 18 C'hwe 2022 da 11:26\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 18 C'hwe 2022, da 11:26.


Pajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/401 - Wikimammenn\nPajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/401\nket d’ezhan mont larkoc’h. Guell oa ganthan chom evelse evit gellout beva easoc’h enn he roll ; rak he benn a ioa c’hoaz leun a avel, ha ne glaske nemed gloar, madou hag ebatou ar bed. Ho c’haout a reaz e palez ann impalaer Herri IV, el leac’h ma tremenaz he iaouankiz. Mes er palez-se edo e riskl braz d’en em goll evit biken pa blijaz gant Doue digeri d’ezhan he zaoulagad dre eur gentel hag a skoaz eunn taol pounner enn he galoun.\nA benn daou vloaz goude, e resevaz ann Urs a avieler hag e oue beleget. Neuze e viskaz eur zoudanenn great gant kroc’henn danvad, hag e verzaz he holl zanvez evit rei ann arc’hant d’ar paour. Goudeze e teuaz d’en em strinka da dreid ar pab, a ioa d’ann ampoent e Frans, evit\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Morvan_-_Buez_ar_Zent,_1894.djvu/401&oldid=137606 »


Diforc'hioù etre adstummoù "Impalaeriezh roman ar C'hornôg" - Wikipedia\nDiforc'hioù etre adstummoù "Impalaeriezh roman ar C'hornôg"\nImpalaeriezh roman ar C'hornôg (kemmañ)\nStumm eus an 24 Du 2013 da 11:52\n15 okted ouzhpennet , 7 vloaz zo\nBot : sr:Западно римско царство a zo ur pennad vat; Kemm dister\nStumm eus an 4 Ebr 2013 da 00:59 (kemmañ)\nD (Bot: Migrating 68 interwiki links, now provided by Wikidata on d:Q42834)\nStumm eus an 24 Du 2013 da 11:52 (kemmañ) (dizober)\nD (Bot : sr:Западно римско царство a zo ur pennad vat; Kemm dister)\n[[Rummad: impalaerien roman]]▼\nE [] e tivizas an impalaer [[Diokletian]] fiziout lodenn [[kornôg]] an [[impalaeriezh roman]] da v[[Maksimian]]. En em staliañ a reas Diokletian e [[Nikomedia]] e [[proviñs]] ar [[Pontos]] ([[Turkia]] hiziv) ha an eil [[Aogust]] e [[Trier]] (Augusta Treve rorum) nepell diouzh ar [[Roen]], harz an impalaeriezh. E [], an [[daouveli]] pe ''diarkia'' ([[gresianeg]] : dyarchia) a yeas da vezañ ur [[pevarbeli]] pe d/''tetrarkia'' (eus ar gresianeg ''tetrarchia'') pa oe harpet Maksimian gant daou g[[Kezar]] [[Konstañz Klor]] (Constantius Chloros) ha Diokletian gant [[Galerus]]. Roet e veze da Diokletian an anv-gwan doareañ ''Jovius'' (entitlet gant [[Yaou (doue)|Yaou]]) pa veze meneget Maximianus evel ''Herculius'' (entitlet gant [[Herkulius]]), hemañ hanter-doue izeloc'h eget an doue-tad.\nKendelc'her a reas ar pevarveli gant ar [[remziad]]où a-heul. E [] e tilezas Diokletian ha Maximianus ar galloud impalaerel ha Koñstanz Klor ha Galer a oe kurunnennet evel Aogustoù. [[Maksimian Iañ]] a yeas da gKezar, eiler ar c'hentañ, ha [[Flavius Valerius Severus]] da eiler an eil. Miret e oe sistem an ar pavarbeli betek [] pa chom a reas Lucius [[Septimus Severus]] an impalaer nemetañ e-pad 4 miz just a-raok e varv. Ur wech c'hoazh e tivizas ma oe lodennet an impalaeriezh etre daou benn, e vibien, [[Arkadius]] evel [[impalaeriezh roman ar Reter|impalaer evit ar Reter]] hag [[Honorius]], impalaer evit ar C'hornôg.\nKoulskoude n'eo ket bet anavezet an troc'h ez-ofisiel betek kreiz ar c'hantved goude. N'eus kazi an impalaer diwezhañ, [[Romulus Augustulus]] (skarzhet kuit e []) a zo bet anvet impalaer roman ar C'hornôg. [[Justinianus Iañ]], [[impalaeriezh roman ar Reter|impalaer roman ar Reter]] a adkemeras lodennoù a-bouez eus ar bet-impalaeriezh aloubet gant ar [[Vandaled]] hag ar [[Goted]]. Adkemeret e oe [[Norzhafrika]] e [] hag an [[Italia]] etre [] ha []. Er mare-se e chome al [[latin]] [[yezh]] ofisiel impalaeriezh ar Reter hag e veze skrivet er yezh-mañ an testennoù lezennel evel ar [[Codex justinianus]], pa ne gomze ar bobl nemet ar [[gresianeg]] ha yezhoù reteriat all.\n* [[Roll an Impalaerien roman]]\n* [[Impalaeriezh roman ar Reter]]\n▲[[Rummad: impalaerienImpalaerien roman]]\n[[Rummad:Impalaeriezh roman ar C'hornôg]]\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:MobileDiff/1538036 »


levr03-levranamprevaned - koantik2\nlevr an amprevaned (1932)\nEmañ "Levr an amprevaned" ul levrig evit ar skolidi, 31 pajenn ennañ, embannet anezhañ dre Skridoù Breizh (Brest, 1932). Skrivet gant G.B Kerverziou ha skeudennaouet gant Yann Berthou.\nTrugarekaat a ran a greiz kalon an Aotrou KERLANN, skolaer, evit ar skoazell vras am eus bet digantañ evit peursevel al levr-mañ, dreist-holl evit lakaat ar yezh anezhañ diouzh doare bugale hor Bro.\nSavet em eus al levrig-mañ, bugale ger, evit diskleriañ deoc'h petra eo an amprevaned. Gouzout a rit ez int traoù bihan an darnvuiañ anezho; lod a zo blot o c'horfoù ha lod all kalet. Darn anezho a vev en dour, darn all war an douar, darn all c'hoazh en aer. M'hoc'h eus sellet piz outañ, hoc'h eus merzet ez a teir lodenn da ober korf un amprevan, anezho: ar penn, ar brusk, hag ar c'hof. Korf ur wespedenn a ziskouez anat ar rannidigezh-se.\nOuzh ar penn hoc'h eus gwelet daou seurt neu-dennig: kernieligoù-tastourn a reer anezho. Servij a reont dezhañ d'en em heñchan. Dougen a ra ivez penn an amprevaned daoulagad liestalbennek ha daou vell-chaokat a anvimp karvanouigoù.\nOuzh ar brusk eo emañ stag an tri re bavioù ha peurliesañ daou ziv-askell. Ar c'hof a zo anezhañ kelc'hiennoù na zougont netra.\nRet eo gouzout penaos eo bet en diagent an amprevan disheñvel-krenn diouzh e stumm-bremañ. Er penn-kentañ e oa ur viskoulenn, tarzhet diouzh ur vi. Neuze en em serras ar viskoulenn en diabarzh ur c'holoenn galet, ar glosenn. Graet e vez treuzneuziadennoù eus ar c'hemmadurioù-se.\nRenket eo bet an amprevaned en eizh rummad. C'hwec'h kant mil amprevan a vefe oc'h ober an eizh rummad-se. N'oufed ket komz diwar-benn ke-ment hini anezho, avat, niverus evel m'emaint. Dre-se ne lakain dirazoc'h amañ nemet ar re a vez ana-vezet ar gwellan e Breizh.\nKERVERZIOU (Gwipavaz, du 1932).\nAR C'HWILED - I\nD'an abardaez, e miz mae, e nij en ur fraoñval ar c'hwil-derv (1) disampart. Ur ploueziad eo e-metou an amprevaned. Heñvel a-walc'h ouzh ur grib eo e gernieligoù; kuzhet eo e ziv-askell-nijal tanav ha treuzwelus dindan div askell all gell, kalet ha tev, a reer feureskell anezho. E gof, a weler kelc'hiennoù gwenn warnañ, a zoug ur seurt broud anvet talarig.\nLavaret eo bet deoc'h meur a wech ez eo noazus. Perak? Debriñ a ra delioù an agroazenned ha re ar gwez kistin ma vev warno. Dinoazik eo koulskoude e-keñver e viskoulenn a reer preñv-gwenn anezhi war ar maez. Bevañ a ra ar viskoulenn-se dindan douar, e-lec'h ma toull trepasoù bihan, en ur drouc'hañ, avat, kement gwrizienn a harz outañ a dremien, gwasat droug el liorzhoù hag er parkeier! Bep taol ma kavot ur c'hwil-mae enta, lazit-eñ didruez. Na c'hoariit ket gantañ kennebeut : sot ha diboell eo lakaat loened da c'houzañv, n'eus forzh pe vras pe vihan int.\nUr rummad meurbet stank eo hini ar c'hwiled pe feuraskelleged, m'eo ar c'hwil-derv ezel anezhañ. Kenderv d'ar c'hwil-derv eo ar c'hwil-kaoc'h, ur penn-chatal glas-du a vev er beuzelioù. Ni dezhañ eo ar c'hos, dezhañ ur fri hir ma ra gantañ evit toullañ ar greunennoù ed a zebr. Gallout a c'hellit lazhañ ivez kosed ha kerent all d'ar c'hwil-derv, nemet ar c'hwil-kaoc'h a zo dinoaz krenn.\n(l) pe c'hwil-tann, pe c'hwil-mae\nAR C'HWILED - II\nAr c'hrisañ amprevan eo ar c'hwil-liorzh. Hir eo e gorf ha du pe c'hlas e liv. N'hell ket nijal, o vezañ m'eo staget e feureskell kenetrezo. Redek prim-tre a ra a-hend-all : mont a rafe ar maout gantañ d'ar c'henti-kentañ.\nTaga a ra an holl amprevaned all. Gwelet em eus unan oc'h emgannañ gant ur c'hwil-krug, ha m'hen asur deoc'h, ken dellezek a eñvor e oa ar c'hrogad hag emgann Lez-Breizh ! Kavet e vez el liorzhoù hag el lec'hioù glep.\nKriz pe grisoc'h int-i en e isrummad. Sed ar vuoc'hig-Doue ! Habaskat kerzhed! Arabat fiziout enni: pilpous eo ha klask a ra bep tro lonkañ ar c'hwenig-gwez.\nNeskerent eo ar vuoc'hig-Doue hag ar c'hwil-tigr ( «cicindela ») a wisk ur sae c'hlas gant pikoù melen evit hoalañ ar re zievezh a dremeno. Pa wel unan anezho tost a-walc'h ouzh ar maen m'eo pignet warnañ, lammat a ra, hag ober ur begad gant ar paour kaezh.\nN'eus en isrummad ar c'hwil-liorzh nemet unan hepkan hag a vije habask : c'hwil-bezier (« necro-phorus ») a reer anezhañ. C'hwesha a ra a-bell korfoù-marv al loenedigoù, razhed, minoc'hed hag all. Ha deredek diouzhtu, en e sae wenn ha ruz. Er c'hig marv eo e tozv ha neuze e touar ar gelan war-bouez ober un toull dre zindan. Pa zinodo ar viskouliged, boued a-walc'h o devo!\nEzhomm ebet taolennañ ar skrilh-douar deoc'h: he gwelet hoc'h eus holl emichañs. Anavezout a rit mat hec'h eskell parch-heñvel hag he fenn bras, kreñv-kenañ e garvanouigoù. Ha gouzout a rit ivez pe « gri » e laosk. Penaos avat e vez graet ar c'hri-se ganti, sed aze un dra n'ouzoc'h ket marteze : dre rimiañ he favioù bras a-ziadreñv eo, dezho kreierigoù niverus, war hec'h eskell kalet.\nUr peoc'hiek a loenig eo ar skrilh-douar (daoust dezhi ober a-wechoù mezvadennou diwar goust gwad ur c'henouennad lazhet ganti) hag en em vev diwar geot ha delioù. Ober a ra hec'h annez e toulloù-douar rouestlet, kalemarc'het gant aked al leurenn hag ar volz anezho.\nEr bed-holl e kaver anezhi ha tennañ a ra da rummad an eeunaskelleged. Niverus eo ar rummad-se. Anavezout a rit en e vetou ar c'hilhog-raden pe garv-raden. Hemañ en deus ur c'henderv spontus e broioù an Traoñ, ar c'harv-raden beajer. Plaouiañ a ra hemañ an eostoù ha ne lez war e lerc'h nemet un douar gwastet hepmuiken.\nAr forfikula, a reer garlostenn anezhi e Breizh, a zo. a-rumm gant ar shrilh-douar. Ne glask ket mont en diskouarn an dud, daoust d'ar pezh a leverer. Ar c'hazh-prad, un eeunaskelleg ivez, a zo ur buzugetaer ferv, hogen en ur chaseal, e trouc'h kement gwrizienn a gav war e hent, en e riboulloù dindan douar, ha dre se eo noazus.\nDa rummad an nervaskelleged (da lavarout eo amprevaned nervennek o eskell) e tenn an nadoz-aer. He gwelet hoc'h eus, diarvar, o nijal-dinijal a-us d'ar gwazhioù-dour. Hogen marteze n'hoc'h eus ket bet amzer a-walc'h evit evezhiañ outi tostik-tost, rak nijal a ra a-benn-herr.\nNeuz-vat he c'horf eo a dalv dezhi e broioù ' zo hec'h anv a « zimezell »; en hor Bro e vez anvet « nadoz-aer » en abeg da hirder he c'horf amliv. Berr ha du eo ar penn hag ar brusk. He favioù moan a servij dezhi da gregiñ er pennoù-raoskl. He biskoulenn, a vev en dour, a zo lontek-meurbet; neuñvial a ra he fenn d'an traoñ, pezh a zo iskis, ha koulskoude se n'he laka ket diaes, tamm ebet.\nHa gouzout a rit gant petra e vez bouetaet linenn ar pesketaer evit mont da zlusenna ? Gant ur preñv. hag en em wisk en ur feuriad briñsennoù koad : n'eo-eñ nemet biskoulenn un doare nadoz-aer, bihan ha berr, gant ul liv melen sklaer kaer, a reer fruganez anezhi.\nUnan spontus er rummad-se eo ar verionenn-leon. Heñvel eo ouzh ar fruganez; he biskoulenn avat a zo dezhi ur pezh penn, armet gant karvanouigoù kreñv. War vevenn ar richerioù e kleuz-hi toulloù e stumm ur founilh, disac'hus o diskenn. Skoachet eo ar viskoulenn e penn izelañ an toull. N'he deus ur verionenn nemet tremen ebiou d'an toull : teurel a ra ar verionenn-leon traezh warni, oc'h ober gant e benn evel gant ur bal; ha kouezhet ar paour kaezh loenig e strad an toull, n'eo ket pell a-raok bezañ lakaet da ober pastez ha bezañ debret gant al lonker gwidreüs.\nUr valaf enn wenn a oa o vale da vare an dibenn-eost, a benn-kaol da benn-kaol. He zapout hoc'h eus graet. Gwelet hoc'h eus e chôme neuze ur boultrenn wenn war ho pizied. Ma seller ouzh ar boultrenn-se gant ur ferenneg-kreskiñ, e weler ez eo graet a dammou bihan, a skantennouigoù a bep stumm hag a bep ment : an dra-mañ a zo pezh a verk an holl valafenned, ha sed aze perak int bet anvet skantas-kelieged, da lavarout eo amprevaned skant war o eskell.\nDougen a ra penn ar valafenn-gaol ur pikol daoulagad liestalbennek, div gornig-tastourn e stumm ur vataraz, hag un drompilh, ya ! un drompilh evel un olifant. Perak an drompilh ? En em lakaat a ra al loenig war galir ur vleuñvenn, dirollañ e drompilh (a chom rollet dindan e benn e-pad m'emañ o nijal), ha sunañ nektar ar vleuñvenn, a zo evitañ ar boued n'eus nemetañ, N'eo ket noazus ar valafenn-gaol nemet he biskoulenn : ar preñv-kaol, a chaok hag a zebr an delioù kaol.\nBez' ez eus meur a vilion a valafenned. Renket e vezont e tri isrummad : (1) ar balafennou-deiz, stumm ur vataraz gant o c'herniel, hag o deus askelloù savet er vann (sellit ouzh ar skeudennoù); (2) balafenned-amheol, stumm ur werzid gant o c'herniel, a zalc'h plat o eskell; (3) balafenned-noz, pluennheñvel o c'herniel, o deus eskell stouet war-du an traoñ; gant ar re-mañ emañ an tartouzed hag ar bombiz (« Bombyx Muro »); hemañ a vev e broiou ar C'hreisteiz, hag e viskoulenn eo a anver preñv-seiz, o vezañ m'eo gant an neudenn a zo aet da ober e glosenn e vez graet seiz.\nEus rummad an div-askelleged emañ ar c'helion.\nWar o fenn ez eus div gornig berr hag un drompilh e stumm ur votez. Mañdozioù a zo war o favioù, pezh o laka gouest da gerzhout o fenn d'an traoñ hep kouezhan, — ha skilfoù, a zalc'h ar restachoù a reont o boued ganto. Noazus-meurbet int dre ma valeont war gement tra lous a zo ha dre ma'z eont goude war ar bara, pe war ar c'hig, pe war gement boued a zo, hag o lousaat. Ret eo o lazhañ didruez. O biskoulennoù a vev er c'hig brein, ha kontron a reer anezho. Niverus eo o isrummadoù : anavezet-mat eo ganeoc'h ar c'helion-glas bras, hag ar bouli, pe moui, a flemm ar c'hezeg hag o laka da vreskenn gwall alies.\nDiv-askelleged berrgornek eo ar c'helion. Re all a zo hirgornek, evel ar c'hwibu-flemm. Gwall-griz eo he, flemmadenn da houmañ. Hag e teu da drouzal goap ouzh ho tiskouarn goude ! Chom a ra er geunioù pe dost dezho. Ne bad ket pell buhez ar par; bevañ a ra ar barez diwar gwad den, ha dozvi, en doureier sac'h, nepred e-lec'h ma red an dour, zoken an disterañ. En dour e vev ar viskoulenn, he fenn d'an traoñ, o tennan hec'h anal dre ur gorzennig a dreuz gorre an dour. Evit o distrujañ n'eus nemet stlepel ur bannac'h eoul-maen bennak war an dour, ha mouget int raktal.\nAr c'hwen a zo ivez div-askelleged hogen steuziet eo o eskell outo.\n« Loened-ti » eo ar gwenan : anavezout a rit ar ruskennoù ma reont o annez enno. Evit en em vevañ e lipont chug ar bleuñv, an nektar. N'o deus ket karvanouigoù kreñv evel ar gwesped; ganto eo koulskoude e veront ar c'hoar.\nA-gevret e vevont ha pep gwenanenn he deus ul labour divizet-mat, nemet ar sardoned, lonkerien lezirek anezho. Ar rouanez a zozv vioù bihan ha graet e vez war-dro ar vioù-se gant al labourerezed. O boued e ro ivez al labourerezed d'ar biskoulennouigoù goude dezho bezañ dinodet; netaat a reont ar ruskenn, mont da gerc'hat an nektar hag ober ar mel. Ma tinod gwech pe wech div rouanez, e vez lazhet unan anezho gant al labourerezed, pe, neuze mont a ra kuit, ouzh hec'h heul ar gwenan a zo diwar re er ruskenn : teurel-hed a reer eus an disparti-se.\nEvit mirout ar mel, lojañ ar rouanez, neizañ ar biskoulennoù, e savont toulloù bihan war derennoù kempennet gant ar gwenaner a-ratozh-kaer evit talvezout da se. Pa venner dastum ar mel, e vez mogedet ar ruskenn : morzet e van ar gwenan gant ar moged hag e c'heller dizaon tennañ an terennoù koar er-maez.\nGwenan gouez a zo na vevont ket a-gevret.\nUn amprevan arvestus a zo en isrummad ar wenanenn : ar sfez (« sphex »). En ur ober e dro-vale, ma tegouez-eñ gant ur c'henseurt peoc'hiek, ur skrilh-douar, da skouer, hen begañ a ra gant e flemm (bepred en hevelep lec'h, ma c'hell tizhout drezañ un nervenn-greiz — a zo marzhus evit al loenig, neketa?) ha kement-se a laka ar preiz morzet-mik. Sachet eo neuze dindan douar betek neiz ar chaseer, a gleuz eno un toull bihan, a vount en toull-se an amprevan difiñv-kaer hogen taev c'hoazh ha na vreino ket; dozvin a ra e-kichen ha serriñ mat an toull : kig fresk o devo evel-se ar biskoulennoù figus.\nGWESPED HA MERION\nWar an avaloù e weler alies o vale un amprevan melen, kelc'hiou du war e gof blevek, tanav-tanav an eskell anezhañ : ar wespedenn eo. Flemmañ a ra buan; ur flemm lenkr he deus, hag e c'hell ober gantañ meur a wech, - endra ma chom hini ar wenanenn e toull ar sankadenn dre ma'z eo barvennek he flemm evel beg un higenn.\nA-rumm gant ar wenanenn eo, hogen ne ra ket mel, o vezañ ma ne c'hell ket lipat an nektar. En em vevañ a ra diwar amprevaned all friket ganti etre he c'harvanouigoù kreñv. Ne c'hell ket dastum ar bleud-bleunv kennebeut, rak n'eo ket kempennet he favioù evit hen ober evel m'eo pavioù ar wenanenn. Daou div-askell he deus, ur re anezho berroc'h eget an div all. Pa fell dezhi diskuizhañ e pleg an div-askell hir dindan ar re verr. Dirannañ aes a c'heller unan hag unan teir rann-gorf ar wespedenn.\nGant he c'henouennidi e neiz ar gwesped e toulloù stumm ur berenn ganto. Savet eo an toull-gwesped gant ur seut kartoñs hag a-ispilh emañ ouzh kef ur wezenn. Morzet e chomont en o zoulloù e-pad ar goañvez.\nA-rumm gant ar gwenan hag ar gwesped eo ivez ar merion.\nAmprevaned breverion int evel ar c'hwil-derv ha liperion evel ar gwenan. Evel ar re-mañ, ez eo rannet o c'hevredigezh être teir c'hevrenn : ar pared, eskellet, berr-kenañ o buhez; ar parezed, eskellet ivez, a sav an trevadennoù; al labourerezed, dieskell, a vev hag a ziwall ar gevredigezh; lemm-dreist eo c'hwesha, kleved ha skiant-emvleniañ ar re-mañ.\nMeur a rummad merion a zo : ar merien rouz, brezelgar, hag ar merion du, oberiant bras, a vez ar stankañ en hor Bro.\nWar skourroù an derv hoc'h eus gwelet boulloù bihan gell; avaloù-tann a vez graet anezho. Merzet hoc'h eus ez int toullet. Un amprevan, ar gelionenn-derv, o laka da greskiñ : dozvin a ra en ur vroñsenn, a goeñv e stumm un avalig; dinodet ar viskoulenn, krignat a ra ar vroñsenn ha toullañ homañ da vont kuit, ha treiñ a viskoulenn da gelionenn. Noazus eo enta dre ma lazh ar skourroù nevez o dije kresket war gef an dervenn.\nAr gwenan, ar gwesped, ar merion, ar sfez hag ar c'helion-derv a renker e rummad ar c'hroc'henaskelleged. Liperion eo ar gwenan hag ar sfez, liperion-ha-breverion eo ar merion, ha talarerion eo ar c'helion-derv.\nDaou rummadig a chom. C’hoazh da studiañ :\n(1) Da gentañ, an hantereskelleged. Sed amañ pennañ izili ar rummad-se :\n- ar c'hwen-gwez, chatal ar merion, a zo unan anezho; lipous eo ar merion war un dourenn sukret a ziver diouzh ar c’hwen;\n- al louesae, pe lusedenn, pe bugnezenn, anavezet re vat argarzat dre-holl;\n- ar skrilh-wez, un amprevan a vro-Brovens, a ra trouz dre daboulinañ watr e vrusk gant he favioù.;\n- ar c'hwen-gwini, a lazhas gwechall gwiniegoù pinvidk Bro-C'hall.\n(2) Da eil, an diaskelleged, eskell ebet dezho; anavevezetañ re eo al laou.\nscarabée bousier (Ernault)\nforficule ou perce-oreilles\npucerons du rosier (Vallée)\nar c'hwiled (II)


Ar goulennoù a zeu an aliesañ. Ma teu re all ganeoc’h, deuit e darempred ganimp hag e respontimp gant plijadur.\nNe gomzan ket brezhoneg : daoust hag un diaezamant eo evit lakaat ma bugel en ur skol zivyezhek ?\nPetra a c’hoarvezo gant ma bugel goude ar skol gentañ-derez divyezhek ?\nPerak deskiñ brezhoneg kentoc’h eget saozneg ?\nHa ne vo ket re ziaes da’m bugel mont gant 2 yezh ?\nN’eo ket ret deoc’h bezañ gouest da gomz brezhoneg evit gellout lakaat ho pugel en ur vagouri pe en un hentad divyezhek. Ar braz eus ar vugale a zo er skolioù divyezhek n’eo ket brezhonegerien o zud e gwirionez. Aes eo d’ar vugale komz div yezh ha pa ne vefe komzet nemet ur yezh er gêr.\nKenderc’hel a ra an traoù en un doare naturel etre ar c’hentañ derez hag an eil derez divyezhek. Barrekaat a ra ar vugale evit kaozeal ha skrivañ.\nAdalek an eil derez e c’heller lavaret eo desket da viken an traoù bet tapet ganto er c’hentañ derez. Deskiñ don danvezioù all gant un eil yezh a ro tu d’ar vugale da gaozeal ha da skrivañ aesoc’h. Goude ar c’hentañ-derez e kendalc’h skolidi Diwan ar vro e skolaj Diwan Plijidi, tostik-tost.\nDa gentañ, peogwir emaomp e Breizh, peogwir ez eo ar brezhoneg ur yezh da vat, ul lodenn eus glad an denelezh, hag e rankomp ober diouzh ma vleunio c’hoazh dre dreuzkas anezhi d’ar rummadoù da zont.\nDiskouezet o deus ar yezhoniourien ivez n’hall an divyezhegezh mont en-dro nemet ma vez gwriziennet e buhez ar vugale. Ret eo kregiñ gant ar yezhoù zo tomm d’ar galon. Ur wezh tapet ar boaz da dremen eus ur yezh d’eben e vo aesoc’h d’ar bugel deskiñ yezhoù all rak seul vui e anavezer yezhoù, seul aesoc’h eo deskiñ yezhoù nevez. Da skouer ez eo pinvidikoc’h reizhiad fonologel ar brezhoneg eget hini ar galleg. Gallout a raio ar vugale neuze deskiñ distagañ sonioù n’eus ket anezho e galleg hag a vo adkavet ganto e yezhoù all evel an alamaneg, ar saozneg pe ar spagnoleg.\nEvit echuiñ, ned a ket ar “pep tra e saozneg” a-du gant al liesyezhegezh, zo ur binvidigezh en Europa ha dreist-holl e Frañs.\n“Deskiñ ur yezh rannvroel abred a vroudo ar vugale da zeskiñ yezhoù estren. Dre an hent-se e vo kaset ar vugale da vezañ Europiz warc’hoazh. [Er c’hontrol], ar saozneg, o vezañ m’eo ur yezh hollvedel brizhofi siel he statud ne ro ket c’hoant d’an dud da zeskiñ yezhoù all” > Claude Hagège ; L’enfant aux 2 langues.\n“Ne vern pegoulz e vez desket ar saozneg evit un den divyezhek ha n’eo ket mui ar saozneg an “alc’hwez hollvedel” evel ma oa bet soñjet gant kalz a dud. An alc’hwez hollvedel nemetañ eo an deskadurezh liesyezhek, eleze kregiñ er vuhez gant div yezh.” > Gilbert Dalgalian ; doktor war ar yezhoniezh.\nE-pad pell e Frañs ez eus bet klevet rakvarnioù a-enep al liesyezhegezh, ar pezh a zispleg an dale zo ganti war an dachenn-se e-keñver broioù all Europa. Unan eus ar re anavezetañ a oa soñjal e vefe distabilaet ar vugale pa vefe lakaet ur yezh all dezho da zeskiñ er skol ha pep tra a vefe mesket war-lerc’h. 30 bloavezh a skiant-prenet gant ar skolioù divyezhek e Breizh hag e lec’h all (Kebek, Kembre…) o deus prouet ar c’hontrol. En-tu all d’ar fedoù-se ez eus displegadennoù neurologel bremañ : n’eo ket stankañ ar spered a ra an divyezhegezh, distankañ anezhañ ne lavaran ket.\n“E penn ar vugale ez eus neuron a-vil-vern hag al liamm kenetrezo a vez graet aesoc’h eget e penn an dud deuet. An neuron na vint ket implijet e penn ur bugel a yelo da get : kenkoulz eo ober e vad eus barregezhioù an empenn kentoc’h eget lavaret e vefe revec’hiet.” > Nathalie Richard, ortofonourez


Bretons a zo ur gelaouenn viziek diwar-benn ar Vretoned ha kevredigezh Breizh hag a zo embannet e Gwened, er Morbihan.\nKrouet eo bet e miz Gouere 2005 gant ar pennskridaozer Didier Le Corre. Kaoz a vez enni eus kevredigezh ha sevenadur, eus paotred ha merc'hed hag a labour war bep seurt tachennoù : lennegezh, sinema, mediaoù, ekonomiezh, keginerezh, liverezh, bannoù-treset, sport... Atersadennoù ha teuliadoù disheñvel ar gelaouenn a ro keleier diwar-benn ar Vretoned hiziv an deiz, hag eus ar birvilh sevenadurel hag ekonomikel er rannvro.\nE dibenn Genver 2013 ez eus bet goulennet ouzh ar stalioù, gant ar skigner Ouest-France, distreiñ ar skouerennoù e gwerzh, dre ma tisplije dezhañ golo ar gelaouenn ma oa skrivet e oa 18% a Vretoned a-du gant Breizh dizalc'h,,,.\nLec'hienn ofisiel ar gelaouenn Bretons\nRoll ar sujedoù bet komzet diwar o fenn\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Bretons&oldid=1940360 »


Feilhañs Kemper - Wikipedia\nFeilhañserezhioù e Kemper, deroù an XXvet kantved\nFeilhañs Kemper zo brudet evit e gened, a zo un hengoun a dremen 300 vloaz e kêr-benn Kernev ma'z eo bet birvidik ha darvoudaouek buhez ar feilhañserezh.\nHiziv evel gwechall e vez fardet ha livet pep pezh feilhañs gant an dorn, a-drugarez da daolioù-micher a zo bet krouet ha gwellaet a-hed ar c'hantvedoù, da arzourien o deus roet eus o ene d'an arz diaes-se, da benturezed donezonet ha da vicherourien aketus.\nUr skouer eo feilhañserezh Kemper eus un arz hag ur greanterezh hengounel a zo chomet bev dre emazasaat ouzh emdroadur an teknikoù fardañ ha gwerzhañ, ouzh luskoù bed an arzourien hag ouzh blizidigezh an dud ; distank eo ar c'hêrioù stag o anv ouzh un arz o deus gouezet kas d'e varr.\n1 An deroù\n2 Levezon Rouan\n4 Stil Kemper\n5 Distro stil Rouan\n6 Alfred Beau\n7 Jules Henriot\n8 Jules Verlingue\n9 An etrebrezel\n10 Goude an Eil Brezel-bed\n11 Diskar hag adsav HB-Henriot\n12 Diskar an tiez Fouillen ha Keraluc\nDelwenn sant Anton Padova,\nsant paeron ar feilhañserien\nIliz Lokmaria, Kemper\nPoderien hepken a oa e Kemper pa zeuas ar feilhañser gall Jean-Baptiste Bousquet d'en em staliañ eno e 1690, o tont eus Sant Jacariá (Var) ; ur poder hag ur mestr korner e oa diouzh e vicher.\nEn e vro edo dija feilhañserezhioù meur Marselha ha Mostiers Santa Maria (Alpoù-Provañs-Uhel) a-douez stalioù all, ha diouer a goad a oa. Puilh edo ar c'hoad e Kernev avat, ha tapout a reas Bousquet an aotre digant melestradurezh ar roue Loeiz XIV da ziskar gwez.\nKemper a voe dibabet neuze, en abeg d'an Oded a c'helle talvezout da zegas pri eus priegoù Toull Gwenn, en ardraoñ, ha da ezporzhiañ kenderc'hadoù ar stal nevez.\nOuzhpenn da gement-se, ec'hon e oa marc'had ar feilhañs e Kernev rak e Naoned pe Roazhon edo ar feilhañserezhioù tostañ : ezhomm a bodoù o deveze ar gouerien, ar besketaerien, ar morlu ; feilhañs arzel a rae diouer d'ar vourc'hizien, pa oa bet teuzet o zraezoù prizius en arc'hant da baeañ evit brezelioù ar roue.\nDiouzhtu e voe kroget gant al labour. Pierre Bousquet, mab e dad, a voe kaset da Varselha da zeskiñ ar vicher ; e 1699 e voe mestr-feilhañser hag e 1707 e tistroas da Gemper.\nKen bleunius e voe stal Jean-Baptiste Bousquet dindan an anv Manufacture de pipes et fayences ma c'hallas e vab Pierre prenañ tachennoù ha savadurioù, en o zouez ur mell batis lec'hiet war leur-gêr ar Stivell e porzh Lokmaria ; eno, en "Ti Meur", e chomas ar feilhañserez Bousquet betek ar Brezel-bed kentañ.\nE 1708 e voe Pierre Bousquet e penn ar stal war-lerc'h e dad.\nE 1731 e roas e verc'h da bried d'ur feilhañser a Nevers, Pierre Belleveaux, a gasas gantañ da Gemper teknikoù ha kinkladurioù hag a oa deuet eus Italia e dibenn ar XVIvet kantved.\nPell e padas levezon an degasadennoù-se war feilhañserezh Kemper : al livioù gwer hag okr melen, ar c'hinklañ a-daolioù barr-livañ, an delwennoù eus ar Werc'hez Vari hag ar piñsinoù.\nNe oant ket 40 vloaz avat pa varvas ar priedoù Belleveaux ; setu neuze Pierre Bousquet, 72 vloaz, en e unan e penn brasañ greanti Breizh. Buan e kavas skoazell gant Pierre-Clément de Caussy, ur feilhañser yaouank – 24 vloaz e oa pa erruas e Kemper e 1744 – eus Rouan. E 1749 e timezas gant Marie-Jeanne, merc'h Pierre Belleveaux, ha hi 15 vloaz hepken. Pa varvas Pierre Bousquet e lezas 200 000 lur d'ar priedoù, da lavarout eo kant gwech pinvidigezh e dad e 1690.\nBerzh a reas ar stal c'hoazh dindan ren Pierre-Clément de Caussy, pa implije 80 a dud e 1770 ; pa varvas e 1782 e lezas ar greanti d'e verc'h ha d'he fried, Antoine de la Hubaudière (1744-1794).\nLevezon Rouan[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nFeilhañs eus Rouan, c. 1730\nDre ma oa mab da rener feilhañserezh roueel Rouan-Saint-Sever ez erruas Pierre-Clément de Caussy e Kemper gant un dornskrid m'en devoa notennet e dad holl sekredoù ar vicher evel ma veze graet en e c'hreanti.\nPatromoù Rouan neuze, tremen 300 anezho, hag a oa levezonet-bras gant arz sinaat ar porselen, a voe implijet e Kemper : erevent, pagodennoù, klaouieroù, kerniel, reier, lambrikinoù ha kinkladurioù skinek. Diaes e vez a-wechoù gouzout hag e Rouan pe e Kemper e voe fardet ar pezh-mañ-pezh – nemet pa vez liv melen, a oa dianav er feilhañserezh norman.\nOuzhpenn ar patromoù-se e c'hounezas Kemper al liv ruz, na veze implijet nemet e Rouan betek-henn.\nKevezerezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAr pezhioù arzel-se avat ne oant nemet un darnig eus kenderc'hañ an Ti Meur, a veve dreist-holl diwar traezoù arverek ar pemdez evit an ospital, ar morlu, ar gouerien : boutailhoù, picherioù, podoù, listri a bep stumm, chipotoù-holen, teol kromm, kornioù-butun hag all. Diwar krag keram e vezent fardet, pe e feilhañs gwenn amailhet dre staen, pe c'hoazh diwar pri gwerniset ha tokennet kent bout kinklet ; par d'ar re a gaved en Europa a-bezh e oa ar patromoù : bleunioù, kalonoù, kastilli, kroazioù, steredennoù...\nE 1771 e teuas un Norman anvet Guillaume Dumaine, bet ganet e 1751 eus un hir a lignez poderien, da zigeriñ stal er straed Uhel a hed Menez Fruji ; ar c'hrag hepken a veze labouret gantañ betek ma labouras e ti Vousquet adalek 1775 betek 1780, pa'z eas da Gemperle da zigeriñ e feilhañserezh dezhañ. Eno e timezas gant ur Gemperadez e 1783 hag e reas freuz-stal kent distreiñ da Gemper e 1790. E Kemper neuze e tapas ur yalc'had digant an departamant da fardañ pezhioù krag, ha pezhioù krag hepken hervez ar gevrat, a ezporzhias betek Naoned. E 1843 e varvas Dumaine, ha gant an tiegezh Tinquerey e voe kemeret ar greanti. Dister avat e chomas ar stal betek donedigezh Jules Henriot e 1891.\nE 1771 ivez e timezas merc'h Pierre-Clément de Caussy da Antoine de la Hubaudière, un ijinour er Pontoù ha Solioù ; dizale e tilezas e vicher da vont da labourat gant e dad-kaer. Antoine e voe diazezer un diernac'h a badas betek 1917 – roud anezhañ zo er merk HB, « Hubaudière-Bousquet » hiziv c'hoazh.\nE 1772, unan eus poderien ar feilhañserezh De Caussy, François Éloury e anv, a zigoras e stal dezhañ er straed Izel, ma fardas podoù gwerniset ha pezhioù e krag. E 1787, e vab Guillaume a savas ur forn evit ar feilhañs. Un eil feilhañserezh a voe e Kemper neuze, a chomas dister ivez betek deroù ar bloavezhioù 1870 ha donedigezh Alfred Beau. Meur a wech e prosezas De Caussy outi, en aner avat.\nPa varvas Pierre-Clément de Caussy e 1782 e oa 66 400 lur talvoudegezh e feilhañserezh, pa nElourye oa nemet 356 lur hini François Éloury.\nStil Kemper[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nEtre 1785 ha 1800 ez eas an darn vuiañ eus feilhañserezhioù Bro-C'hall d'an traoñ abalamour da gevezerezh ar porselen ha da itik ar vourc'hizien evit ar pezhioù feilhañs fin a Vro-Saoz.\nDre ijinañ doareoù nevez e chomas feilhañserezh Kemper war neuñv avat. Peogwir en em gavas pinvidikoc'h lod tud a-c'houde an Dispac'h gall (1788-1799) hag Impalaeriezh c'hall kentañ (1804-1814 ha 1815) e voe krouet kinkladurioù livek-kenañ diwar patromoù europat klasel ; foñsoù ar pladoù a voe kinklet ouzhpenn an erienoù ; amplaet e voe paneradoùigoù bleunioù Rouan, dasorc'het ar c'hilheien gant livioù flimm-flamm ha lirzhin.\nAdalek 1850 e voe lakaet pouez war ar c'hinklañ a-daolioù barr-livañ a oa deuet eus Nevers er c'hantved kent : en un taol barr-livañ e veze degaset liv ha stumm, dre astenn ur berad pentur. En abeg d'an teknik-se e voe stank ar c'hilheien, ar paneradoù bleunioù ha, dreist-holl, petalennoù ar bokedoù Marc'harid.\nE kreiz an XIXvet kantved e voe embannet pezhioù kinklet gant ur c'houblad a Vro C'hlazig, bragoù-bras ha koef ganto, hag a ra kement a verzh en hon amzer c'hoazh.\nAn hollad doareoù-se, a reer "stil Kemper" anezhañ er bed a-bezh, zo chomet diazez kenderc'hañ ar feilhañserezh HB betek hiziv.\nDistro stil Rouan[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nA-hed enkadenn eil hanter an XIXvet kantved e voe lezet ar feilhañserezh arzel a-gostez evit kenderc'hañ pezhioù arverek ha poblek. E-kerzh an Eil Impalaeriezh (1852-1870) e tistroas an hendraoù diouzh ar c'hiz a-drugarez da labourioù an tisavour gall Eugène Viollet-le-Duc (1814-1879). Ar C'hallaoued o devoe deur ouzh istor o bro hag ouzh ar Grennamzer, meur a levr diwar-benn feilhañserezhioù Marselha, Mostiers Santa Maria, Nevers ha Rouan a voe embannet.\nE Kemper e voe tennet eus solier an Ti Meur patromoù Pierre-Clément de Caussy ha dornskrid e dad, a zedennas rener ar greanti, Félix de la Hubaudière. Hennezh a c'hopras ur sturier arzel, an aotrou Fougeray ; adalek 1872 neuze e voe embannet eilskouerioù eus pezhioù Rouan an XVIIIvet kantved hag a reas berzh bras, kement ha ken kaer ma voe fardet e Kemper muioc'h a bezhioù doare Rouan eget en holl feilhañserezhioù norman er c'hantved kent. Gwelloc'h eget ar pezhioù orin e oant zoken, ha lod a voe gwerzhet evel hendraoù.\nDiaesoc'h e voe an traoù er feilhañserezh Éloury. Pa n'edo ket dornskrid De Caussy e kerz an intañvez Porquier hag a oa renerezh ar greanti a-c'houde un eured e 1809, e sellas ouzh dielloù a ziskoueze pizh tresoù doare Rouan, ha berzh a reas he c'henderc'hadoù ivez.\nE 1869 e voe krouet ar merk « Adolphe Porquier ».\nAlfred Beau[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nUr plad sinet gant Alfred Beau\nE 1873, diwar skouer Félix de la Hubaudière, e c'hopras an intañvez Porquier ur sturier arzel anvet Alfred Beau, bet ganet e 1829, ur luc'hskeudenner a vicher staliet e Montroulez. Mab-ker Émile Souvestre e oa, ha mignon da Fañch an Uhel. A-drugarez dezhañ e voe nevesaet ar feilhañserezh e Kemper.\nOuzhpenn e vicher, un dourlivour e oa Alfred Beau, ha dedennet e oa gant al livañ war amailh. Barrek e oa dija pan erruas e Kemper e 1870, hag eñ oadet 31 bloaz.\nDa rener labouradeg al livourezed e voe anvet Alfred Beau. Eno e labouras ar "penturezed" diwar skouer e zourlivadurioù diniver, tra ma kroue patromoù nevez ha dibar dre livañ ar feilhañs evel ma veze graet war lien. Ar pezh nevesañ a zegasas eo krouiñ ul lestroù klok kinklet gant arvestoù eus ar vuhez e Breizh, en devoe tapet diwar taolennoù al livour Olivier Perrin (Rostrenenn, 1761 - Kemper, 1832) ; diwar e vignoniezh gant Fañch an Uhel e krouas kinkladurioù awenet gant mojennoù Breizh.\nSinañ e labour a rae Alfred Beau, evit ma c'hellje ar merk P-B tennañ splet eus e vrud. En XIXvet kantved avat ne oa ket eus keal ar berc'henniezh arzel, setu e chomas ar greanti perc'henn war oberennoù an arzour.\nKalz e plije Breizh da arzourien dibenn an XIXvet kantved : liv un arallvro a oa warni, hervez an taolennoù a veze diskouezet e Pariz ; diouzh ar c'hiz e oa al lennegezh keltiek a-c'houde ar berzh bras a reas embannadur Barzhaz Breizh Théodore Hersart de la Villemarqué e 1839 hag e adembannadur e 1845 ; aesoc'h e oa he gweladenniñ abaoe staliadur an hent-houarn goude 1860.\nEn abeg da gement-se holl e plijas labour Alfred Beau, ha ret e voe d'ar feilhañserezh Porquier goprañ 18 penturez ouzhpenn a-benn bastañ d'an ezhommoù.\nAdalek 1873, ha diwar atiz Alfred Beau bepred ez embannas Porquier ul lestroù kinklet gant patromoù louzawouriel awenet gant doare Japan ha Louzaouegoù Chelsea. Tremen 120 patrom dourlivet a oa, enno bleunioù, delioù, frouezh, amprevaned, kresteneged, laboused hag all ; d'o skorañ e lakaas Alfred Beau fardañ un amailh satinet hag arc'hlas.\nPezhioù unel a voe graet ivez : profoù dibar, plakennoù eñvor evel an hini a voe graet evit lidañ savadur meurbont an hent-houarn e Montroulez, hag ar gourbiolin en e vent natur a voe lakaet war ziskouez e 1878 – 16 gwech e voe graet ar pezh boemus-se kent bout kavet dereat evit an diskouezadeg.\nE 1875 e voe sinet ur gevrat a 15 vloaz gant ar greanti Porquier hag Alfred Beau ; krouet e voe ar merk P-B, « Porquier-Beau ». Petra bennak ma oa ar gevrat da badout betek 1890 ne voe torret nemet e 1894.\nJules Henriot[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE 1864, unan eus diskennidi Guillaume Dumaine, an dimezell Tinqueray, a zimezas gant ur feilhañser eus Franche-Comté anvet Pierre Jules Henriot hag a oa o paouez en em staliañ e Kemper. O mab Jules (1866-1951) a voe rener ar feilhañserezh Henriot adalek 1891 ; evit kevezañ ouzh berzh an ti Porquier e c'hopras al livour Camille Moreau, bet deskard Alfred Beau.\nKefridi Moreau e voe krouiñ patromoù brezhon evit ur steudad pezhioù feilhañs arzel. Diwar tresadennoù François-Hippolyte Lalaisse (1810-1884) a-zivout dilhad hengounel Breizh, bet embannet e Naoned e 1845 e labouras Moreau. Ker bras ur berzh ha hini lestroù P-B a reas ar steudad.\nNebeud kent korn ar c'hantved nevez e teuas berr an arc'hant gant ar greanti Porquier-Beau. Dizemglev a savas etre rener an ti, Arthur Porquier, hag Alfred Beau ; e 1894 neuze e voe torret ar gevrat. Porquier e-unan a genderc'has pezhioù a veze treset gantañ en ur genderc'hel da embann patromoù Beau, e oa chomet ar greanti perc'henn warno.\nE 1898 e voe kavet eiladennoù eus pezhioù Porquier, bet fardet ha lakaet e gwerzh gant an ti Pouplard-Béatrix, ur feilhañserezh e Malicorne-sur-Sarthe ; prosez a voe savet ; e 1899 e voe kondaonet ar goubreizherien. Adalek ar prosez-se e voe ouzhpennet ar meneg Quimper da sinadur an ti Porquier, ha dizale e voe graet heñvel gant ar feilhañserezhioù kemperat all.\nNe yac'haas ket an ti Porquier evit kement-se avat : war ziskar ez eas ar gwerzhioù hag e miz Kerzu 1904 e voe serret ar greanti.\nDigor an hent neuze dirak ar feilhañserezh Henriot. Da glozadur ar stal Porquier, goprañ ar penturezed dilabour a reas Henriot, ha prenañ ar patromoù P-B a oa bet embannet abaoe 1875 evit o adembann adalek 1913, pa brenas ar merk « P-B » ivez.\nJules Verlingue[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nUr violin e feilhañs Kemper\nE-pad ma oa ar merk P-B oc'h ober berzh e kendalc'he an Ti Meur – ar merk HB – da genderc'hañ eiladurioù eus doare Rouan diwar patromoù De Caussy bepred, ar pezh a oa krog da skuizhañ karourien arz ar feilhañserezh petra bennak ma oa bet graet gant HB ar c'hentañ benveg-seniñ e feilhañs, ur violin e kamahu glas kinklet gant André Guihéneuc, ha Hent ar Groaz en iliz Lokmaria gant Louis Noël. E dibenn ar c'hantved ez embannas HB patroù breizhat awenet gant Lalaisse, a yeas buan war ziskar betek biniaouajoù evit an douristed.\nE 1906 e voe lakaet Guy de la Hubaudière e penn HB ; dre ma ne oa ket dedennet gant ar vicher e tilezas ar greanti tamm-ha-tamm : nebeut a urzhioù-prenañ, implijidi gopret pa veze arc'hant er c'hef. Kregiñ a reas ar greanti da enporzhiañ pezhioù eus feilhañserezh La Madeleine, e Boulogne-sur-Mer, renet gant Jules Verlingue.\nE 1913 e voe distrujet ar greanti HB gant un tan-gwall ; Jules Verlingue a ginnigas prenañ ar stal. E 1916 e voe lazhet Guy de la Hubaudière en Emgann Verdun, hag e 1917 ez erruas Jules Verlingue e Kemper evel perc'henn da goshañ feilhañserezh kêr, 227 vloaz goude he c'hrouidigezh gant Jean-Baptiste Bousquet e 1690.\nKemmoù a oa bet er feilhañserezh kemperat gant red an amzer, pa oa aet Ti Meur Jean-Baptiste Bousquet d'ar feilhañserezh HB, an ti Éloury-Porquier-Beau da get hag e hêrezh da Jules Henriot, a oa perc'henn ivez war hêrezh ti Guillaume Dumaine.\nDiv feilhañserezh vras a chome e Kemper e deroù an XXvet kantved neuze, goude ar Brezel-bed kentañ : HB ha Henriot.\nAn etrebrezel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nUr pezh Odetta, c. 1930\nDiouzhtu e voe taer ar c'hevezerezh etre an daou di, gant prosezioù a-zivout goubreizherez – an eil ti o tamall d'egile bout preizhet patromoù – ha dambrez, pa veze tamallet d'an eil ti bout fardet pezhioù heñvel-mik ouzh re egile. Kement-se avat a zegasas un helebini hag a vroudas ar c'hrouiñ arzel.\nEtre 1920 ha 1940 e tremenas ur c'hant arzour bennak dre Gemper evit amprouiñ o donezonoù war gwevnded ar feilhañs, un danvez hag a oa bet gwellaet a-galz a-drugarez da enklaskoù ar sturierien deknikel. Pep arzour a labouras dindan ren ur sturier arzel brudet a ouie nevesaat ar patromoù hervez e zoare, evel ar c'hizeller René Quillivic e ti HB pe al livour Mathurin Méheut e ti Henriot. Kevezerezh a veze bepred da geñver an diskouezadegoù meur e Bro-C'hall hag e lec'h all. Unan eus delwennoù HB, sinet gant an arzourez Anna Quinquaud evit Exposition Coloniale Pariz, a voe war golo ar gazetenn hollvrudet L'Illustration, niverenn 4608 deiziadet 27 a viz Even 1931 : korf-bras ur vaouez Foul eus Ginea, titlet Femme du Fouta Djallon ("Maouez eus Fuuta Jaloo").\nA-boan prenet an Ti Meur gantañ e krogas Jules Verlingue d'e arnevesaat ha da zegas doareoù teknikel nevez. Prenañ greanti kozh Porquier a reas ivez, ha dilojañ di e 1920 – eno emañ hiziv c'hoazh. Ur sturier teknikel nevez a voe gopret, Gilbert Theillou e anv, a oa ur mestr koc'haner eus Limòtges.\nBuan e voe lakaet un teknik nevez e pleustr : erlec'hiet e voe ar redek ouzh ar stamperezh, da lavarout eo e voe lakaet toaz ar pezhioù da redek en ur moull e-lec'h o stummañ gant an dorn er moull ; marc'hadmatoc'h an doare hag ec'honoc'h skalf ar stummoù.\nPa felle da Jules Verlingue kenderc'hañ porselen e lakaas sevel ur forn gouest da dommañ betek 1 300°C ; krag a voe kenderc'het e gwirionez, unan eus nevezentioù pennañ an ti HB. Odetta e voe merk kenwerzhel ar pezhioù krag-se, a veze fardet diwar prioù mesket hag amailhoù arbennik ; diaes-bras e veze ar poazhañ, kalz kolloù a veze, ar pezh a lakae kresk war ar prizioù – met dispar e oa an disoc'hoù, gant livioù don lugernus ha dilufr kemmesket hag adskedoù kanevedennek. Priziet e voe ar pezhioù-se gant an dastumerien, met izel e voe ar gwerzhioù en abeg d'o friz ; goude an Eil Brezel-bed e voe paouezet d'o c'henderc'hañ.\nRené Quillivic a voe anvet da sturier arzel ; gant un tregont arzour bennak e labouras.\nDiouzh e du e c'hopras Jules Henriot René-Yves Creston, unan eus izili luskad Unvaniezh ar Seizh Breur hag a venne neveziñ holl arzoù Breizh dre veskañ ar stiloù hengounel hag arnevez.\nE 1937 e voe dalc'het e Pariz an Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne, anv ofisiel an Diskouezadeg Hollvedel ; René-Yves Creston, hag a oa atebeg war Paborell Breizh, a gendrec'has Jules Henriot da sevel ur forn a-ratozh evit poazhañ ur vedkartenn 1,60 m he zreuzkiz en enor d'ar voraerien ha trevadennerien vreizhat – pemp mizvezh labour a voe rekis evit fardañ ar pikol pezh-se.\nMathuri Méheut, bet tutaet e 1928, en devoa e labouradeg dezhañ e ti Henriot ma laboure gant arzourien all, Jim Sevellec en o zouez. Kalz oberennoù a genderc'has, e feilhañs hag e danvezioù all.\nUr picher gant Fouillen\nEn daoust d'ar grouusted diroll-se, ar feilhañs livet poblek e doare an XIXvet kantved an hini a yae d'ober 90% eus kenderc'hadur feilhañserezhioù Kemper ha da beurleuniañ ar c'hefioù. En abeg d'ar berzh-se e teuas daou feilhañser nevez d'en em staliañ e kêr-benn Kernev. E 1950 e voe tremen 500 den o labourat e greanterezh ar feihañserezh e Kemper.\nPaul Fouillen (1899-1958) a zilezas e garg a benn labouradeg e ti HB e 1928 da zigeriñ stal war leur-gêr ar Stivell e karter Lokmaria, nepell diouzh an Ti Meur eta. Eno e krouas pezhioù arrebeuri ha traezoù e gwer livet hervez patromoù keltiek. E 1945 neuze e prenas ur forn tredanek evit poazhañ pezhioù feilhañs. Un ugent den bennak a voe gopret evit fardañ pezhioù dibar o stummoù, kinklet gant patromoù doare enlivadurioù Iwerzhon ha broderezhioù Breizh. Ar c'hiz-se zo bet miret gant e vab Maurice, en ur ouzhpennañ e stil dezhañ.\nVictor Lucas (1897-1958) a oa un ijinour bet stummet gant Skol-uhel Vroadel ar C'hroc'hanerezh Sèvres hag ur sturier teknikel e ti HB adalek 1922 betek 1940 ; e 1946 e tigoras ur stal war tor Menez Fruji, ma krouas ar merk « Keraluc ». Gervel arzourien a reas evit neveziñ stummoù ha kinkladurioù ar feilhañserezh kemperat tra ma roas ul lañs nevez da genderc'hadur lestroù e krag. Da varv Victor Lucas e 1958 e voe e vab Paul e penn ar greanti, kent e verc'h an itron Chauveau. Tost da 100 den a laboure e ti Keraluc e 1970. E 1971 e resevas Keraluc Priz ar C'hresk digant maodierniezh c'hall ar Sevenadur.\nSiouloc'h ha ouezhusoc'h war an dro e voe an traoù en tiez HB ha Henriot. Arnevesaet e voe ar greanti HB, adaozet ar c'henderc'hañ, fornioù tredanek a voe staliet er bloavezhioù 1960 ; dispredet e oa savadur ar greanti Henriot, ha berr an arc'hant ganti : e 1968 eta e voe kendeuzet an div feilhañserezh ha krouet unan nevez anvet Société des faïenceries de Quimper, renet gant Jean-Yves Verlingue, mab da Jules Verlingue, a oa aet da Anaon e 1946. Disrann avat e chomas ar merkoù « HB » ha « Henriot » dre o labouradegoù kinklañ hag o fatromoù.\nTeir feilhañserezh a chomas e Kemper a-c'houde an darvoudoù-se : HB-Henriot, Fouillen ha Keraluc.\nDiskar hag adsav HB-Henriot[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nJim Sevellec evit Henriot\nE deroù ar bloavezhioù 1980 en em gavas enket greanterezh ar feilhañs gall : 80% eus priz-koust pep kenderc'had a yae gant al labour, ar pezh a oa kalz keroc'h eget er broioù estren ; marc'hadmatoc'h a-galz e oa ar pezhioù feilhañs a veze enporzhiet a-vil-vern eus Portugal pe eus Azia. Brudet e oa barregezh feilhañserezhioù Bro-C'hall er bed a-bezh, setu e vevjont diwar ar vrud-se ha diwar an hengoun, gant stiloù ha binvioù na genglotent mui nag ouzh lezennoù nevez ar c'henwerzh nag ouzh blizidigezh an dud. E 1983, e Bro-C'hall, e tigreskas niver an implijidi eus 16 000 da 3 500 hepken. E Breizh ivez e oa ar marc'had war ziskar, evit an hevelep abegoù : ne ouie ket an dud diforc'hañ pezhioù fardet ha livet gant an dorn diouzh reoù greantel dibunet a-steudadoù bras ; nebeutoc'h a werzhioù neuze, ha muioc'h a staliadoù.\nE 1983 end-eeun ez embannas renerezh HB-Henriot e oa ret dezhañ dic'hoprañ 78 a dud. Ac'hubet e voe ar greanti, fardet ha gwerzhet e voe hep aotre asiedoù kinklet gant al lugan "La faïence doit vivre", manifestadegoù a voe er straedoù. Tud Kemper a gomprenas pouez ar feilhañserezh en Istor kêr, pa c'hopre 250 a dud c'hoazh, hep kontañ an implijoù deveret er c'henwerzh, en dezougen hag all. En daoust da skoazell Kemperiz hag ar c'hazetennoù e rankas HB-Henriot disklêriañ freuz-stal e miz Gouere.\nUr pemzek bennak a ginnigoù a voe evit adkemer ar stal. Pa voe bet lezet ar re faltazius a-gostez – adprenañ hep an disterañ gwenneg toull, ardivinkaat ar c'henderc'hañ penn-da-benn – e chomas teuliad Paul Janssens war an daol.\nUn Amerikan a orin izelvroat e oa Paul Janssens, eus Stonington (Connecticut) nepell diouzh Boston (Massachusetts) ; barrek e oa war feilhañs Kemper, p'en e werzhe abaoe 1955, hag an enporzhier nemetañ e oa abaoe 1978 er Stadoù-Unanet ma tiboulle ur c'hard eus ar c'henderc'hadoù kemperat. Gant e wreg hag un nebeud dastumerien amerikan arbennik e savas ar c'hevredad merañ Quimper Faïence, Inc., e vije ar greanti HB-Henriot un iskevredad anezhañ.\nD'an 12 a viz Meurzh 1984 e tigoras ar greanti HB-Henriot a-nevez, dindan an anv Société Nouvelle des Faïenceries de Quimper, 50 a dud o labourat ennañ dindan ren Pierre Henriot.\nAdlañset e voe ar c'henderc'hañ, digreskiñ a reas ar staliadoù. Gwellaet e voe ar merañ dre jediñ priz-koust pep pezh a-douez tremen 600 stumm ha 25 kinkladur, 15 000 traezenn en holl er c'hatalog. Nevezet e voe ar binvioù en ur zoujañ d'an hengoun bepred. Lod pezhioù a voe adembannet evit an dastumerien ; stummoù ha kinkladurioù nevez a voe krouet diwar an hengoun evit kenglotañ gwelloc'h gant an implijoù hag ar gizioù nevez. Pezhioù na oant biskoazh bet er c'hatalog a voe kenderc'het : karrelloù, bouloù ha krevier an Nedeleg, kroazioù keltiek. Patromoù HB-Henriot a voe moullet war lies skoroù : lienaj ti, serviedennoù paper, boestoù metalek evit ar gwispid (hag ar sukr, ur wech lonket ar vruzhunenn diwezhañ), mouchoueroù-gouzoug hag all.\nEvel en etrebrezel e voe goulennet digant arzourien vrudet krouiñ pezhioù feilhañs ; arzourien estren evel ar Japanad Fukuda Shigeo hag ar Saoz Marc-Camille Chaimowicz a gemeras perzh – gant hemañ diwezhañ e voe graet gouriblenn karrborzh Kemper.\nAdaozet e voe rann ar c'henwerzh gant Paul Janssens, pa soñje start dezhañ e teue diaesterioù HB-Henriot eus an doare da werzhañ e genderc'hadoù : e pep lec'h e vezent kavet ; divizet e voe sevel ur rouedad stalioù arbennik evit ma ne vije ket gwerzhet pezhioù fardet ha livet gant an dorn e-touez ar re c'hreantel ; digoret e voe ivez ur servij gwerzhañ dre lizher.\nDiskar an tiez Fouillen ha Keraluc[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE 1980 e rankas Maurice Fouillen dic'hoprañ e implijidi ; e-unan e kenderc'has pezhioù feilhañs betek mont war e leve.\nGoude bezañ bet bleunius er bloavezhioù 1970 e rankas an ti Keraluc talañ d'e dro ouzh diaesterioù bras an dekvloavezhiad da heul. Pa voe bet prenet gant an embregerezh parizian Styl'Form ha kemmet e anv e Keraluc faïenceries ne c'hallas adc'hoprañ nemet 14 implijad, ha ret e voe dezhañ lakaat e wispid – stad spluius ar feilhañs etre ar boazhadenn gentañ hag an amailhadur – da vezañ fardet e lec'h all. Dilezet e voe ar c'hrag da genderc'hañ pezhioù feilhañs livioù pastel warno ; pezhioù dispar a voe krouet gant an arzour surrealour spagnol Enrique Martin kent disklêriadur freuz-stal ar feilhañserezh e 1992. Bloaz war-lerc'h e voe adc'hopret gant HB-Henriot ar 7 den hepken a oa c'hoazh o labourat e ti Keraluc.\nKen buhezek ha biskoazh eo arz ar feilhañserezh e kêr-benn Kernev, petra bennak ma'z eo HB-Henriot an ti nemetañ a zo chomet bev a-dreuz tremen 300 vloaz ; yaouankizoù a vez stummet, arzourien a ouestl o donezonoù da grouiñ pezhioù nevez, divrall e chom berzh ha brud feilhañs Kemper dre ar bed-holl.\n(fr) A-stroll, Encyclopédie des Céramiques De Quimper, Éditions de la Reinette, 2003-2007 (5 levrenn, 2262 bajenn)\n(fr) Martin Verlingue-Ruzette, Les faïences Porquier Beau à Quimper 1875 1905 Exposition 1998 1999 au château de Quintin, Château de Quintin, 1970 (ASIN: B01N81AX5W)\n(fr) Édith Mannoni & Bernard-Jules Verlingue, Les faïences de Quimper, Chares Massin, 1990 (ISBN 978-2-7072-0169-0)\n(fr) Bernard-Jules Verlingue, Faïences de Quimper, Coop Breizh, 2004 (ISBN 978-2-8434-6186-6)\n(fr) Bernard-Jules Verlingue, Odetta : Les grès d'art de Quimper, Palantines, 2007 (ISBN 978-2-9114-3473-0)\n(fr) Bernard-Jules Verlingue, Histoire de la faïence de Quimper, Ouest-France, 2011 (ISBN 978-2-7373-5127-3)\n(fr) A-stroll, Paul Fouillen, faïencier quimpérois – Maurice Fouillen, Musée de la Faïence de Quimper, 2015 (ISBN 978-2-9140-0931-7)\n(fr) Mirdi ar Feilhañserezh e Kemper\n(en) Merkoù ha bloazioù feilhañs Kemper\n(fr) Quimper Collectionneurs\n(br) BCD Sevenadurioù\n(fr) (en) (ru) Henriot-Quimper\n↑ Gourel eo ar ger feilhañs ; gourel ivez eo ar ger feilhañserezh pa gomzer eus ar vicher, met benel eo pa gomzer eus al lec'h.\n↑ Dav eo diforc'hañ etre krag, a zo ur garregad gouelezennek naturel, ha krag keram, a zo un toaz savet diwar traezh ha douar priek a implijer er poderezh. ar c'hrag keram a wereler dre e boazhañ en ur form tommet betek 1 200/1 300°C. Gant "krag" hepken e vo graet er pennad-mañ pa gomzor eus krag keram.\n↑ Rue Haute eo he anv hiziv c'hoazh.\n↑ Straed Jean-Baptiste Bousquet hiziv.\n↑ (fr) François-Hippolyte Lalaisse, De la Bretagne et autres contrées, Éditions de la Cité, Brest, 1985, div levrenn (ISBN 978-2-8518-6031-6)\n↑ (fr) La faïence de Boulogne\n↑ (fr) Skeudenn\n↑ (fr) A-stroll, 1931, Quimper et l'Exposition coloniale, Flexibound, 2014 (ISBN 978-2-9140-0930-0)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Feilhañs_Kemper&oldid=1890768 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 30 Kzu 2020, da 10:45.


Index Librorum Prohibitorum — Wikipedia\n(Adkaset eus Index al levrioù berzet)\nIndex Librorum Prohibitorum (pe Index al levrioù berzet) pe c'hoazh Index expurgatorius, Index librorum prohibitorum juxta exemplar romanum jussu sanctissimi domini nostri, eo anv al levr ma veze skrivet anvioù al levrioù berzet d'ar gristenien gant an Iliz katolik roman, evit mirout na vije lennet levrioù digristen ha difeiz pe kontrol d'ar vuhezegezh vat.\nN'eus ket eus an Index en un doare ofisiel abaoe ar 14 a viz Mezheven 1966, dindan ar pab Paol VI, goude sened-iliz Vatikan II .\nAdalek 1559 betek 1948[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAr c'hentañ Index roman a voe embannet gant ar pab Paol IV en 1559, war c'houlenn an Inkizision, ha kadarnaet en 1564. E 1571 e voe savet Kenbodad a Index. Nevesaet e veze an Index betek 1948, dre ouzhpennañ, pe gant ar C'henbodad pe gant ar pab e-unan.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Index_Librorum_Prohibitorum&oldid=1825376 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 11 Gen 2019, da 15:15.


Trevadenn - Wikipedia\n(Adkaset eus Trevadennel)\nImpalaeriezh Breizh-Veur e 1921.\nTrevadennoù alaman : re Impalaeriezh Alamagn e glas, re Stad Brandenburg e ruz, ha "Venezia vihan" (1529-1556) e melen.\nAr broioù zo bet dalc’het gant ar Spagnoled da vare pe vare, gant liv ruz, hag an douaroù e dalc’h Portugal gant liv glas.\nUn drevadenn zo un douar poblet dindan galloud politikel stad ur vro bell pe bellik, evit degas madoù e labour-douar pe e gondon d'ar stad pell.\nTrevadennerezh broioù zo a veze graet e framm un impalaeriezh, evel re Impalaeriezh Breizh-Veur, Impalaeriezh Alamagn, pe Impalaeriezh Bro-C'hall, ur vro ma ne oa ket impalaer ebet goude 1870.\n4 XXvet kantved\nKomz a reer eus trevadennoù hellazat ha roman en Henamzer. E latin e veze lavaret colōnia eus trevadennoù , ur ger a deu eus colōnus, hag a dalvez trevadenner ha labourer-douar. An anv a gaver en hini kêr Köln. Beograd ha York a oa ivez trevadennoù roman.\nAlexandria, trevadenn hellazat\nKartada, trevadenn fenikian\nKirene, trevadenn hellazat, savet gant tud eus Thera\nDurrës trevadenn hellazat\nMarseille trevadenn hellazat\nGoude dizoloet Amerika gant Kristof Kolomb e 1492 e krogas Spagn da sevel un impalaeriezh trevadennel, ha heuliet e voe he skouer gant Portugal, Bro-Saoz ha Bro-C'hall. Bro-C'hall avat a voe bountet e-maez Kanada gant ar Saozon, evel ma voe bountet Spagn e-maez Florida.\nPeurdrevadennet e voe Afrika gant broioù Europa, Gallaoued ha Saozon dreist-holl. Alamaned a deuas ivez goude savidigezh Impalaeriezh Alamagn, hag Italianed goude krouidigezh Rouantelezh Italia.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Trevadenn&oldid=1639304 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 16 Ebr 2015, da 16:03.


Pajenn:Marigo - Buez ar Saent.djvu/335 - Wikimammenn\nPajenn:Marigo - Buez ar Saent.djvu/335\nha Santes Domitilla.\nlagat fur ha cristen madou ar bed-mâ, pebes disprigeanç n’hor be-ni quet evit-o ! Aznaout a raemp penaus enoriou ar bed ne dint nemet ambaras ; guelet a raemp ar boan a so gant ar madou, pebes labour a so evit o dastum, pebes sourci, pebes nec’h evit o c’honservi ; guelet a raemp peguer væn eo plijaduresou ar bed, ha penaus e teu ordinal var o lerc’h ar c’heuz ac an displijadur ; anaout a raemp penaus ar re a ra chànçou mad, dimiziou caër, ervez a songer, ne dint quet eürussoc’h evit a re-all Allas ! pet so eus ar remâ pere a seblant beva en o flijadur hac e prosperite, ac a zeu cousgoude bemdez da hirvoudi e secret, da scuilla daëlou c’huero ha da zeplori o maler. Ne deus a vir eürusdet, er bed-mâ memes, nemet evit ar re a laca dreist pep-tra o speret hac o c’halon er madou eternel, nemet evit ar re a brefer servich Doue da servich ar bed. Ne deus nemet evit-o ur joa bur, douç ha padus.\nAn trizecvet devez a viz Maë.\nSANT YAN SILANCIER.\nAr Sant-mâ, hanvet Silancier abalamour d’ar silanç bras en deus miret epad daou-uguent vloaz, a oa guinidic eus an Armenii. Goude maro e dad hac e vam, oc’h en em velet mæstr eus ur succession vras e reas sevel e Nicopôl un Ilis caër en enor d’an Itron Varia. Goudese en em ranfermas en e dy gant dec persorinaich devot, pere, goude beza quiteet pep-tra eveldàn, ne felle dezo songeal ive nemet en o silvidiguez.\nUr gommançamant quer parfet a rentas facil d’an Den santel-mâ ar pratiq eus an oll vertuziou. An humilite a voe e brassa vertuz ; ha dre e abstinanç hac e vortificationou e conservas bepret ur burete vras a gorf hac a speret. E fervor a oa un exempl caër\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Marigo_-_Buez_ar_Saent.djvu/335&oldid=134450 »


Opel Astra occasion 2001 in De Wijk - AutoWeek.nl\n1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control\nOpel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control Opel Astra 1.6-16V AUT. NW APK Airco|Cruise control\nKM stand 114.741\nZeer nette auto met maar 114.000km\nIk wil graag een proefrit maken met Opel Astra met kenteken 53-HJ-FN...\nIk heb een vraag over de Opel Astra met kenteken 53-HJ-FN...\nIk wil graag mijn auto inruilen voor de Opel Astra met kenteken 53-HJ-FN...\nOpel Astra 1.6 CABRIO BERTONE LEER LM VLGN ELEKTR.KAP


Archives des skolioù brezhonek - Bretagne Info\nBy admin 19/04/2016\nMeur a abeg a gaver evit kemer perzh er Redadeg. Da gentañ penn evit ar blijadur da redek a-stroll gant ar familh pe mignoned evit embann a wel d’an holl e kredomp e dazont hor yezh. Ober sport zo un abeg all, gwezhoù zo dindan ar glav pe deus noz evit ar re galonekañ, met alies mat dindan heol skedus an nevez-hañv evit kas a dorn da zorn bazh test ar redadeg hag he c’hemmenadenn. Unvaniñ a ra ivez ar rederien hag ar rederezed tiriad hor bro a-hed o hent.\nLakaat a ra e pleustr ar Redadeg barregezh ar vretoned da aozañ o unan ar pezh a zere evit sevel amañ un dazont d’ar brezhoneg. Rastellat arc’hant ar bobl evit krouiñ binviji ha raktresoù evit reiñ muioc’h a blas d’ar brezhoneg a chom unan eus palioù pennañ ar Redadeg.\nOber kement-mañ zo kentelius war an dachenn bolitikel a-hir dermen, ma vije un tamm mat muioc’h a frankiz er vro e vijemp gouest moarvat d’ober muioc’h a draoù hon unan ha war kement tachenn zo !\nEvel bep tro stourmerien Breizh dieub ha sokialour a ro emgav deoc’h evit redek ar c’hilometradoù bet miret ganeomp ( dindan anv Breizh O Stourm ! ) :\nAr c’hKm466 e Plouha d’ar Sul 1añ a viz Mae da 11 e20 da noz (na vir ket ouzhoc’h da vont da vanifestiñ a-raok da geñver gouel etrebroadel al labourerien)\nAr c’hkm 633 e St Laorañs d’al Lun 2 a viz Mae da 5e53 GM\nAr c’hkm 963 e Rosko d’ar merc’her 4 a viz Mae da 6e33 AM\nNeb a garfe ober muioc’h ha gwelloc’h a rank gouzout ivez ez eus bet prenet kilometradoù gant ar gevredigezh Skoazell Vreizh.\nEmgav zo roet deoc’h gante :\nD’an 30 a viz Ebrel da 9e noz e Kastellbourc’h : KM 230/231/232/233.\nD’an 2 a viz Mae da 8e15 da noz/e Boulvriag : KM 654/655/656.\nD’an 3 a viz Mae da 8e noz e Lokmaria-Berrien : KM 869/870/871.\nN’eo ket re diwezhat evit prenañ un dornad a gilometradoù a chom en gwerzh !


Brian David Josephson, ganet d'ar 4 a viz Genver 1940 e Kerdiz, zo ur fizikour kembreat hag ur c'helenner emerit war ar fizik e Skol-veur Cambridge. Brian Josephson eo ar C'hembread nemetañ aet Priz Nobel ar fizik gantañ (tapet e 1973).\nE penn kentañ ar bloavezhioù 1970 e teskas Brian Josephson ar Meveriañ trehontel ha treiñ a reas e spered war-zu krefen e-maez ar skiant boas. Sevel a reas ar Mind–Matter Unification Project (raktres unaniezh ar spered hag ar materi) e labourva Cavendish e Skol-veur Cambridge evit imbourc'hiñ mennozh ar meiz en natur, an darempred etre mekanikerezh ar c'hwanta hag an emskiant, ha lakaat a-gevret ar skiant ha kevrinelezh ar Reter.\n↑ "Listennad ar gelennerien emerit", Rann ar fizik, Labourva Cavendish, Skol-veur Cambridge.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Brian_David_Josephson&oldid=1647262 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 1 Mez 2015, da 10:52.


Efedoù kontrol broudañ treuzkas ar yezhoù mamm\nUr gamaradez din, brezhonegerez anezhi, ’doa kontet din ’doa lennet ul levr gant Claude Hagège pa oa yaouank. Claude Hagège a zisplege ennañ e oa gwelloc’h komz e yezh vamm d’e vugale eget ur yezh « desket » peogwir e veze mestroniet gwelloc’h. Dalc’het ’doa soñj eus an dra-se ha, p’he doa bet he bugale ’doa kavet gwelloc’h ober en galleg gante pa oa ar galleg he yezh-vamm dezhi.\nStourmerien ar brezhoneg vez alies kizidik ouzh arguzennoù difennourien al liested sevenadurel ha yezhel. Met ul lodenn eus o arguzennoù, talvoudus evit yezherien yezhoù bihan a-vihanik ha divroidi, a ya a-enep adperc’hennañ ar brezhoneg.\nPenaos ober pa’z eo bet torret chadenn treuzkas ar yezh, pell zo dija ? Hag un dra vat eo broudañ tadoù ha mammoù yaouank bet desavet en galleg d’ober gant ar brezhoneg gant o bugale ?


Yann Derrien - Wikipedia\nYann Derrien, war marilh an ti-kêr eo Jean Derrien, a zo ganet e Ploubêr e 1920 ha marvet e Louaneg e 2007. Setu amañ ur gwir ganer pobl, unan a zo bet e-touez ar re wellañ a oa gant Strollad Beilhadegoù Treger Maria Prad.\nBuhez hag oberoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nGanet e oa bet en un tiegezh menajerien e 1920 e Ploubêr. E Nantouar e Louaneg ez eo bet o vevañ abaoe 1948 pa dimezas. Amunuzer eo bet eus e vicher. E 1959 e kemeras perzh e Beilhadegoù Treger. Da gentañ en doa desket son ouzh an akordeoñs a bep seurt tonioù eus ar c’hiz. A-benn ar fin e oa kroget da skrivañ kanaouennoù nevez pa ne droe ket kanaouennoù a oa eus ar c’hiz er bloavezhioù 1960. Karet e oa e ganaouennoù dre ma oa douster, karantez ha fent enne, e gwirionez gwir spered Tregeriz. En e ganaouennoù en deus klasket komz bepred eus ar mor, ar pesketaerezh, evel e ganaouenn vrudetañ «Paotr ar Yeoded»\nMarvet eo e 2007.\nKanaouennoù brezhonek[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nPaotr ar Yeoded\nKan ar martolod\nDastumet eo bet e holl ganaouennoù e-barzh al levr « Kanouennoù Jean Derrien », embannet gant Emgleo Breiz.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Yann_Derrien&oldid=1886233 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 10 Her 2020, da 18:55.


Prière en breton\nO va Doue, Treinded emaon oc’h azeuliñ , va sikourit da goll, penn-da-benn, ar soñj ac’hanon va-unan, evit reiñ ennoc’h-c’hwi, diazez din va-unan, dilusk ha distrafuilh, evel pa vije dija va ene e-kreiz ar beurbadelezh ; arabat e c’hellfe netra va zrubuilhañ na va lakaat da vont er-maez ac’hanoc’h, o va Hini digemmus, met ma vefen, da geñver pep munutenn dibradet larkoe’h e donder ar Mister ac’hanoc’h. Lakit ar peoc’h em ene ; grit eus hemañ ho paradoz, hoc’h annez karet hag al lec’h ma tiskuizhitb ; arabat ho lezfen eno morse hoc’h-unan-peun ; met ra vefen aze gant kement a zo ac’hanon, dihun-mat ar feiz ennon, holl azeulus, hollouestlet d’oc’h oberenn-krouiñ.\nO va Aotrou Krist karet, kroazstaget diwar garantez, karout a rafen bezañ ur pried evit ho kalon ; karout a rafen lakaat deoc’h ur gwiskad gloar, karout a rafen ho karout betek mervel diwar-se ? Met santout a ran an dic’halloud maz on, baa goulenn a ran diganeoc’h va gwiskañ ganeoc’h hoch-unan, lakaat va ene da vont a-unan gant holl luskadoù hoc’h en, va gouelediñ, va aloubiñ, en em lakaat em flas, evit na vo va buhez nemet ur skinaouadur diouzh ho Puhez. Deuit ennon e-giz Azeuler, e-giz Dic’haouer hag e-giz Salver.\nO Verb peurbadel, Komz a-berzh va Doue, va buhez a fell din tremen ouzh ho selaou, fellout a ra din en em lakaat hezesk a-grenn a-benn deskiñ pep tra ganeoc’h ; neuze, a-dreuz an holl « nozvezhiou », an holl zioueroù, an holl vareoù-divarregezh, e fell din parañ bepred va sell warnoc’h ha chom dindan ho skelrijenn veur ; o va Steredenn garet, va mezevellit, evit na c’hellin mui mont er-maez eus ho skinaouadur.\nO Tan peurzevus, Spered a garantez, deredit ennon, evit ma c’hoarvezo em ene evel un Enkorfidigezh eus ar Verb ; evit ma vezin dezhañ un natur-den-oushpenn, e-lec’h ma teufe da adnevesaat ar mister anezhañ e-unan ; ha c’hwi, o Tad, stouit etrezek ho krouadurezig paour, na welit enni nemet ar Muiañ-Karet m’hoc’h eus lakaet ennañ hoc’h holl varroù-dudi.\nO va « Zri », va hall beadra, va evurusted, Digenvez peurzivent, Dreistec’honder, e-lec’h maz an da goll, me ar ro ac’hanon va-unan, e-giz ur preizh a ran deoc’h, deuit da guzhat er goueled ac’hanon, a-benn maz in-me da guzhat er goueled ac’hanoc’h, da c’hortoz mont da arvestiñ, e-kreiz ar skerijenn diouzhoc’h, ouzh an distrad maz eo ho meurderioù.


Implijout an dilesa daou-elfenn — Nextcloud latest User Manual latest documentation\nStumma un dilesa daou-elfenn\nAr c'hod adtapout m'a vez kolet ho 2l elfenn\nMonttre gant un dilesa daou-elfenn\nImplijout an dilesa daou-elfenn gant jedouerioù hardware\nImplijout ar c'hliant gant an dilesa daou-elfenn\nImplijout an dilesa daou-elfenn\nDilesa daou-elfenn (FA) a zo un doare gwareziñ ho kont Nextcloud diouzh an tremen difennet. Mont a ra en dro en ur goulenn daou 'brouenn' ho identitelez. Da skouer un dra a anavezit (evel ho ger-tremenn) ha un dra ho peus evel un alc'hwez. Dre ziouer, an elfenn kentañ a zo ho ger-tremenn, an eil a c'hell bezhañ ur gemenaden resevet ganeoc'h, pe ur c'hod a vez krouet wor o ezouk pe un ardivink all (un dr ho peus). Dougañ a ra Nextcloud meur a doare 2 elfenn ha reoù arall a zo posupl ouzhpennañ.\nUr wech eo bet aotreet ur meziant dilesa daou-elfenn gant ho merour eo posupl deoc'h stummañ anezhan e Stummañ ho dibaboù. Displeget eo dindan penaos en ober.\nStumma un dilesa daou-elfenn\nGwellet a vo ganeoc'h o c'hod sekkret hag ur c'hod QR a vo posupl skannañ gant ar meziant TOTP gant ho ezouk (pe un ardivink all). Hervezh ar meziant pe an oustil, skrivit ar c'hod pe skannit ar Cc'hod QR ha diskouez a raio ho ardivink ar c'hod mont-tre, a cheñch bep 30 eilenn.\nAr c'hod adtapout m'a vez kolet ho 2l elfenn\nRet vefe deoc'h lakaat ar c'hodoù mañ en ul lec'h sur, lec'h ma vefont kavet ganeoc'h. Na lakait ket anezho gant ho 2l elfenn evel ho pellgomzer hezouk met bezit sur ma vefe kolet unan ganeoc'h e vo c'hoaz egile ganeoc'h. Gouarn anezho en ho ti a zo sur a walc'h an dra gwella d'ober.\nMonttre gant un dilesa daou-elfenn\nSkrivit ho kod bremañ :\nMa ez eo mat ar c'hod e vefoc'h kaset d'ho c'hont Nextcloud.\nPeogwir eo ar c'hod diazezet war an amzer, pouezus eo e vefe kemprennet orolaj ar servijour hag ho ezouk. N'eo ket ur gudenn ma ez eus un dilec'h eus un neubeut eilenn.\nImplijout an dilesa daou-elfenn gant jedouerioù hardware\nPosupl eo deoc'h implij an dilesa daou-elfenn diazezed war jedouerioù hardware. An ardivinkoù-mañ a zlefe labourat :\nDiazezet war TOTP :\nImplijout ar c'hliant gant an dilesa daou-elfenn\nUr wech aotreet 2FA, ne vo ket posupl d'ho c'hliant en em kenstagañ gant ur ger-tremenn nemtken nemet ma vez douget ganto an dilesa daou-elfenn. Evit gwiriañ se, ret vefe deoc'h krouiñ gerioù-tremen liammet d'un ardivink evito. Sellit ouzh Merañ kemprennadenn furcher ha ardivink evit muioc'h a titouroù diwar-benn penaos en ober.


Diwan 40 vloaz : ur gronikenn a-hed ar bloaz\nécoles en immersion en Europe\nPublié le 8/05/17 22:21 -- mis à jour le 00/00/00 00:00\nDIWAN : ur skol dre soubidigezh en Europa\nAr c’helenn dre soubidigezh : soubañ pe veuziñ, eno 'mañ an dalc'h.\nSoubañ a zo ur choaz : lakaet e vez bugale da zeskiñ ur yezh dre selaou ha bevañ er skol, met doujet e vez ouzh o yezh vamm. Beuziñ a zo bet abaoe pell gant stadoù o doa c’hoant e vefe diverket ar yezhoù mamm eus ar vro, o vezhekaat ar vugale a gendalc’he da gomz o yezh.\nEtre 1965 ha 1979 oa bet krouet ar skolioù dre soubidigezh e Bro C’hall. Souezhusañ skouer : e Kebek e oa bet aozet un taol-arnod o reiñ plas d'ar galleg e klasadoù bugale saozneger evit ma c'hellfent deskiñ galleg dre soubidigezh, ken fall e oa neuze stad ar yezh-se. Hiziv an deiz e bro Gebek e vez 370 000 skoliad o teskiñ galleg dre « soubidigezh », ger implijet evit ar wech kentañ gant Lambert ha Tucker e 1972, sokioyezhourien e Kebek, hag o doa lakaet bugale da zeskiñ dre ar galleg, en arvar da neuze, a-hed an devezh-skol.\nE pep lec’h er bloavezhioù 1970 e oa bet savet skolioù dre intrudu ha nerzh ar c’hevredigezhioù hag ar gerent. Skoilhoù e-leizh a oa war hent ar stourmerien, daoust ma oa bet efedus abaoe pell evit ar galleg ar sistem implijet er broioù aloubet gant bro C’hall : e Aljeria, Togo, Kameroun... hag e broioù aloubet all pe evit ar saozneg pe ar c’hastilhaneg e ve. Met se ne oa ket soubidigezh, dibabet ha kaset da benn evit saveteiñ ur yezh en arvar, ur veuzadenn ne lâran ket, rak ne veze doujet nag ouzh ar yezh nag ouzh sevenadur ar pobloù aloubet.


Kontadennoù ha Mojennoù | A ! Lenn...\nCategory Archives: Kontadennoù ha Mojennoù\nAn tornaod, Paotr Juluen (1930)\nKentañ embannadur al levr-mañ zo eus 1935, met echuet e oa bet ar skrid e 1930 gant ar skrivagner.\n“Pinvidik ? Ya. Ha leun gant furnez an amzer gozh ouzh rimadelladeg ar c’hrennlavarioù. Diwar re a-wechoù zoken : fastet e vezer un tamm gant ar re binvidigezh evel gant ar re a amann war ur galetezenn”. Gant ar frazenn-mañ, kavet er pennad-kinnig gant Per Denez en embannadur em eus lennet (Hor Yezh 184-185), e oan o c’hortoz ar gwashañ eus an destenn.\nGras da se, marteze, em eus bet ur souezhadenn blijus o tizoloiñ anezhañ.\nRenket eo e rummad ar romantoù, met n’eo ket splann-tre peseurt doare skrid eo. Un danevell-beaj, da gentañ. Beleg e oa Juluen Sklison / Paotr Juluen / Gour-na-gil. Troet-kenañ gant ar brizh keltiegezh, evel kalz brezhonegerien desket eus penn kentañ an XXvet kantved. Dre se, bet entanet gant Sketla Segobrani, en deus tennet awen dioutañ da sevel An Tornaod.\nMont a ra Juluen Sklison da vro-Gembre war roudoù e vreudeur kelt, ha war roudoù tornaod Pempoull peurgetket : m’eo bet kanet gant Théodore Botrel ez eus un tornaod e Pempoull, daoust ma ne weljer hini ebet, ez eus un abeg istorel da gement-se !\nUn dastumadeg mojennoù, da eil, tro-dro d’an tem-mañ, ha deuet bravig gantañ : goude mouezh an dezreveller, setu hini ar c’honter ha n’eo ket disteroc’h.\nAr pep dedennusañ, marteze, eo an testeni dibar eus spered ar mare, eus e spered dezhañ. Deomp tud an XXIvet kantved eo an den-mañ ur furlukin eus ur ouenn aet da get. Trelatet gant e feiz hag e zeskadurezh kristen, ne c’hell ket herzel ouzh plantañ pennadoù kentelius en e zezrevell. Ar merc’hed, an dud lezirek a dap o fegement, ha kement-se gant un naturel hag un doare lorc’h a laosk batet al lenner.\nUn ad-feiz, kazi, a vag Juluan Sklison ouzh Breizh hag ar gelted, ha setu kement-all a rannbennadoù souezhus, eeünik, o tont dindan e bluenn.\nKontant eo Paotr Juluen eus ar pezh ez eo, eus a blas er gevredigezh, eus e zeskadurezh, eus e wrizioù. Ha dindan e bluenn a zen digompleks ha didrubuilh e fuilh degadoù ha degadoù a rimoù, a grennlavarioù, poblek pe ijinet gantañ. Den e greion e oa Juluen Sklison, brudet evit sevel rimoù ken aes ha tra. Ne c’heller ket tremen hebiou ! Ur mor anezho a gaver er skrid, lod anezho 3 gwezh d’an nebeutañ (Gant kolo hag amzer / e vouka ar mesper)… Peadra da gounaat e veze komzet dre grennlavarioù gant hon tud-kozh, n’eus ket pell ‘zo c’hoazh, hag e galleg kement hag e brezhoneg.\nDaoust d’ar soñjoù diamzeret a ziskouez ar skrivagner, d’e vojennoù louet, d’e veaj pemp gwenneg ha d’e rimodelloù stambouc’hus, ez eus ul lañs hag ur startijenn er skrid a laka anezhañ da vezañ lennet gant ur mousc’hoarzh e korn ar muzelloù. Plijus eo, en desped da bep tra.\nHa desket e vez ur bochad traoù a-fed brezhoneg.\n1 Evezhiadenn\t| tags: Gour-na-gil, Juluen, paotr, Sklison, Tornaod\t| posted in Beajoù, Breizh, Brezhoneg, Buhezskridoù, Kontadennoù ha Mojennoù, Romantoù\nAn Itron De Saint Prix, Yvon Le Rol (2019)\nEmili-Barba Guitton, an Itron de Saint Prix (1789-1869), he doa komprenet abred ar binvidigezh a oa el lennegezh dre gomz. A-hed he buhez eo bet o selaou hag oc’h adskrivañ ar pezh a veze kanet pe gontet dezhi, e korn-bro Kallag dreist-holl.\nHe dastumadenn eo a ginnig Yvon Le Rol deomp, en ur pezh-mell levr 734 pajennad ennañ. Kregiñ a ra gant ur pennad-digeriñ o lec’hiañ an dastumerez en he bro hag en hec’h amzer, o tiskouez ar pouez he deus bet evit tud brudetoc’h egeti met o doa tennet o mad eus he danvez : Pengwern ha Kervarker, da skouer.\nKinniget e vez ur mor a werzioù ha sonennoù e brezhoneg; ur mister e gwerzennoù daouzek silabenn : Ezop, ur gontadenn bennak. Miret eo bet doare reizhskrivañ an Itr. de Saint Prix, kemm-digemm, doare an amzer-hont. Ne laka ket an traoù da vezañ aes da lenn. A-du on gant Yvon Le Rol, koulskoude : domaj e vije embann hep ar skritur orin-se, met perak ne vije ket kinniget un destenn kempennet e peurunvan e-kichen, pa ouezer emañ pep tra e brezhoneg a-hend-all, hag ez eo bet savet al levr evit brezhonegerien ? N’eo ket talvoudus-tre an droidigezh c’hallek, a zo fazioù enni ouzhpenn. Ur wezh ouzhpenn on dipitet gant an nebeut a van a vez graet eus Yann Vrezhoneger pa vez embannet levrioù evel hennezh, pe hini Herve Burel, pe hini Jan Conan… evit ar skiantourien nemetken, pa vijent lennet gant kalz muioc’h a dud ma vijent kempennet e peurunvan. N’eus nemet soñjal e fablennoù Yann ar Feunteun e galleg, ma ne vije nemet embannadurioù er skritur orin gant a-leizh a notennoù bihan e pep lec’h, ne vije den evit o lenn. Ur vank a bedagogiezh-pobl a zo amañ en ur mod bennak.\nN’em eus ket lennet al levr penn-da-benn eta : ar galleg n’em eus graet nemet gwiriañ tra-pe-dra ennañ ur wezh an amzer (aes eo bezañ touellet gant ar gerioù troc’het e lec’hioù dic’hortoz, dreist-holl er penn kentañ). N’em eus ket taolet kalz pled ouzh an displegadurioù diwar-benn ar gerioù diaes da lenn hag ouzh ar munudoù o tennañ d’ar skritur pe d’an doareoù kinniget gant tud all. Lennet em eus al levr evel un douristez kurius : ar c’hanaouennoù evel istorioù brav, ar pezh-c’hoari hag ar gontadenn da ziduiñ va amzer. Bamet on bet rak pinvidigezh ar gwerzioù ha n’anavezen ket kalz diouto, ha lennet em eus gant kalz aked ha plijadur an notennoù istorel a yae da heul pep testenn. Respont a raent brav d’ar goulennoù a save ennon va-unan pa lennen an testennoù.\nRet eo din anzav n’on ket arbennigourez tamm ebet war an danvez. Kaout ur seurt dastumadeg ha studiadenn glok etre va daouarn a ro ar santimant din da vezañ gant ur gwir teñzor. Va lennadenn eus an testennoù o-unan he deus tennet d’ur seurt dornata evit poent, met gouzout a ran e c’hellan soubañ donoc’h en danvez diouzh ret : peadra ‘zo.\nAl levr-mañ a ro ivez ur seurt skeudenn ledan eus al labour a rae an dastumerien, eus o doare d’en em gemer, eus ar rouedadig a c’hellent sevel etrezo : un doare da gompren gwelloc’h penaos eo aet war-raok al labour war danvez Breizh, d’ur mare ma veze pinvidik ar sevenadur e penn an dud met diaes mirout roudennoù bev anezhi.\nUl levr pouezus e kav din ez eo eta.\n2 Evezhiadenn\t| tags: Gwerzioù, Itron, kanaouennou, Le Rol, Prix, Rol, saint, Saint-Prix, Sonennoù, Yvon\t| posted in Barzhonegoù, Breizh, Brezhoneg, C'hoariva, Istor, Kontadennoù ha Mojennoù, Yezh\nDiwar dorgenn karreg-an-tan, Yeun ar Gow (1937 -1966)\nEmbannet e brezhoneg e 1999, al levr-mañ a stroll an testennoù ha ne oant ket bet embannet e stumm levrioù gant ar skrivagner. Etre an dornskridoù bet digejet gant poan hag an testennoù embannet a-gleiz hag a-zehou ez eus kalz a zibab.\nPinvidigezhioù zo da rastellat war 2 dachenn d’an nebeutañ : hini ar yezh, hag hini ijin ar bobl. Seblantoù, kontadennoù, kredennoù : fellout a rae da Yeun ar Gow testeniañ eus un amzer zo bet. Pep hini a gavo traoù ‘zo da blijout dezhañ e testennoù berr al levr-mañ. Dre ma n’on ket desachet gant Breizh ar mojennoù, em eus kavet muioc’h a interest e-barzh an testennoù stag ouzh buhez ar skrivagner : Ar sourded ; Ar person div wezh gall, peotramant e danevelloù faltaziek da vat, daoust pegen eeün e vije o broadelouriezh : Ar Breizhad amerikan ; Hurlink an Itron Tifena.\nMet ne vije ket bet ken dedennus an holl destennoù-mañ hep displegadennoù Per Denez, er pennad-digeriñ hag a-zivout Ar person div wezh gall.\nOber un evezhiadenn\t| tags: diwar, dorgenn, Gow, karreg, tan, Yeun\t| posted in Breizh, Brezhoneg, Buhezskridoù, Danevelloù, Istor, Kontadennoù ha Mojennoù\nEn bro Dreger a-dreuz parkoù : gizioù, boazioù, skouerioù, Erwan Berthou (tro 1900)\nGant un hevelep titl, e kreden e oa eus al levr-mañ eñvorennoù bugaleaj ar skrivagner. N’eo ket tre-ha-tre, avat. Souezhus eo ar stumm un tamm, o vezañ m’en deus adkemeret Erwan Berthou pennadoù-kazetenn en doa skrivet e galleg er bloavezhioù 1900, ha lakaet embann e Le clocher Breton e 1910 ha 1911. E 1927 eo en deus lakaet anezho e brezhoneg, 6 vloaz a-raok e varv eta.\nBrav eo ar brezhoneg ha buhezek ar skrid, koulskoude on bet dipitet gantañ e meur a geñver.\nDa gentañ, n’eo ket gwall urzhiet ar soñjoù ennañ. Kregiñ a ra ar skrivagner da zeskrivañ e vro c’henidik, ha tamm-ha-tamm en em laka da gontañ istorioù diwar-benn tud e barrez, gizioù, kredennoù, evel pa vije e kavandenn mignoned n’en deus ket gwelet pell ‘zo hag o vont eus ar c’hazh d’ar razh dirak ur banne, ur soñj o tegas egile. An doare deskrivañ-se zo digempouez a-walc’h, gwezhioù a-ziwar-c’horre gant pennadoù berr-droch, gwezhioù all awenet gant pennadoù kalz hiroc’h. N’eo ket gwall sklaer hag-eñ emañ ar skrivagner o kontañ e eñvorennoù pe o kinnig ur weladenn sevenadurel da zanvez touristed, pe me ‘oar… Gant se, ha gant ar bluenn a oa ennañ, e vije bet kenkoulz dezhañ skrivañ e eñvorennoù da vat : desket e vije bet kement-all a draoù, met gant un neudenn spis. Seul wiroc’h eo ma ne gemer ket ar boan da guzhat pa gont e istorioù. Kenkoulz e vije deomp kaout peadra da gompren anezhañ.\nAn eil tra eo savboent klemmichus ar skrivagner. N’eus forzh petra a oa a-raok, gwelloc’h e oa eget ar pezh a zo d’an amzer ma skriv. Kollet eo an oadvezh aour. Pa soñjer en deus skrivet se a-raok ar brezel bras, a-raok na vije aet da get ar gevredigezh kozh eta, ez eus peadra da brederiañ. Troet eo e selloù, hag e soñjoù, war-zu an amzer dremenet, ha ne ginnig seurt ebet da adijinañ Breizh an dazont. Hegasus a-walc’h em eus kavet an doare.\nA-hend-all eo dedennus al levr evit rastellat titouroù diwar-benn ar vuhez e Breizh gwezhall, evel e Marc’h al Lorc’h met diwar-benn traoù koshoc’h dre ma oa bet ganet Erwan Berthou e 1861.\nDanvez studi kentoc’h ha danvez dudi, evidon.\nOber un evezhiadenn\t| tags: a-dreuz, Berthou, boazioù, bro, Dreger, En, Erwan, gizioù, Kaledvoulc'h, parkoù, skouerioù\t| posted in Breizh, Brezhoneg, Istor, Kontadennoù ha Mojennoù\nOber un evezhiadenn\t| tags: c'hañfard, Goulc\_'han, kervella, Tri\t| posted in Avañtur, Breizh, Brezhoneg, Fent, Istor, Kontadennoù ha Mojennoù, Romantoù, Yaouankiz\nOber un evezhiadenn\t| tags: aod, Frañseza, galon, Kervendal\t| posted in Breizh, Brezhoneg, Buhezskridoù, Danevelloù, Kontadennoù ha Mojennoù


Sport | YA! Keleier e brezhoneg - kazetenn sizhuniek enlinenn\nKeleier » Sport\nSavetaet Rugbi Klub Gwened\nA-enep Bourgoin e c’hoarie Gwened d’ar Sul 7 a viz Mae evit krogad diwezhañ ar c’houlzad ProD2. Aet eo ar maout gant ar Vretoned 56-0. En eil rummad e vint aotreet da c’hoari ar bloaz o tont adarre. Leun-chouk e oa stad ar Rabin evit ar c’hrogad a...\nMell-droad : E-leizh a...\nBep sizhun ‘zo bet eus un derbi breizhat abaoe m’eo bet adkroget gant al lig 1, teir sizhun ‘zo. Kaoz oa bet diwar-benn ar c’hrogad etre An Oriant ha Gwengamp. Lakaet ‘vo ar gaoz ar wech-mañ war ar c’hrogad etre Gwengamp ha Roazhon, hag hini Roazhon a-enep...\nDaou zerbi ouzhpenn, dindan...\nD’ar Sadorn 15 a viz Here e oa c’hoariet an derbi breizhat etre An Oriant ha Naoned. Ur sizhun war-lerc’h, e tegemere ar Ganaried paotred Roazhon war dachenn ar Beaujoire. 10 devezh ‘zo bremañ eo bet c’hoariet 9vet devezh kampionad mell-droad al Lig 1. Da...\nO klask lakaat da gemm…\nBloaz ‘zo e oa bet lakaet ar gaoz war an emgann a zo etre kluboù al Lig 1 evit gouzout gant peseurt re ez aio ar galloud el Lig 1, gant peseurt re e vo dasparzhet sammadoù ar gwirioù skignañ. Ar sizhun paseet eo deuet war-wel c’hoazh disemglevioù ar vell-droad vicherel e...\nRoazhon d’ar poent...\nAn dibenn-sizhun paseet e oa c’hoariet eil derbi breizhat ar c’houlzad. Roazhon a zegemere Gwengamp. D’ar poent diwezhañ ez ae an trec’h gant Roazhon war e dachenn. Estreget un derbi breizhat a zo… Ha neuze estreget ur “Celtico” a zo e Breizh....\nDivizet en doa an UJAP lidañ e grezioù nevez-flamm, gant logo Produet e Breizh war beultrin ar c’hoarierien, kement ha reiñ da c’houzout eo deuet ar c’hlub basket micherel-se da vezañ ezel eus Produet e Breizh nevezik zo. D’an 10 a viz Gwengolo 2016 e oa 900...\nLig 2 : Brest, Poentoù daoust ...\nD’al Lun 29 a viz Eost e c’hoarie Brest e Sochaux. Kroget eo mat an daou skipailh gant ar c’houlzad, kement ma talveze ar c’hrogad d’ur stourm etre hini kentañ, hag an eil er renkadur… A-raok ar c’hrogad-mañ e oa 2 boent lañs gant Brest war...\nTrec’h kentañ Gwened e ...\nGounezet en deus skipailh rugbi Gwened a-enep Montalban evit e grogad kentañ en eil rummad. Leun e oa stad ar Rabin evit souten ar c’hoarierien glas ha gwenn. Betek ar fin eo bet start ar c’hrogad. Daou esae a zo bet lakaet gant ar Vretoned er prantad kentañ met...


en em silañ - Wikeriadur\nen em silañ\nSavet diwar ar rannig-emober en em hag ar verb silañ\nen em silañ /Distagadur ?/ verb emober (displegadur)\nMont didrouz en ul lec'h bennak, pe o weañ e gorf, e doare ur silienn, tremen gant poan.\nAlan, ur paotr triwec’h vloaz, ’n em silas didrouzik\n’Barzh en liorzh ar maner, p’ edo ’n holl kousket-mik. — (Emil Ernod, Gwerziou Barz ar Gouet, Sant-Brieg, 1903, p. 29.)\nUn nozvezh, — an dra-mañ a oa war-dro ur miz goude ma oan deuet d’ar skolaj, — an daou gomperig en em silas en o gweleoù hep lavaret na grik na ger. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 137.)\nA-wezhioù ar brankoù en em skoulme ken stank eus an eil gwezenn d’eben ma raent a-zioc’h ar penn evel ur vaot deñval, ur ganevedenn rodennek, bec’h da sklerijenn an deiz en em silañ drezo. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 12-13.)\ngalleg : se glisser (fr)\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=en_em_silañ&oldid=209650 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 23 Gwe 2015, da 07:41.