Brezhonegva - Wikipedia\nAr brezhonegva pe ar vro vrezhonek a vez lavaret eus al lodenn eus Breizh ma vez komzet brezhoneg.\n1 Harzoù ar brezhonegva\n2 An harz treset en "Histoire de Bretaigne" (1588)\n3 An harz termenet diwar enklask Coquebert de Monbret (1806)\n4 An harz termenet gant Paul Sébillot (1878-1886)\n5 Enklask Roparz Hemon war implij ar brezhoneg er relijion (1928)\nHarzoù ar brezhonegvaAozañ\nKlasket o deus an istorourien termeniñ an harz etre ar brezhoneg komzet a-gozh hag ar yezhoù romanek (gallaoueg ha galleg) komzet e Reter ar brezhonegva. Koulskoude e oa aesoc'h ober enklaskoù war ar vrezhonegerien pa vezent o vevañ en atantoù tolpet e kêriadennoù. Cheñchamantoù bras a zo bet pa 'z eus bet aet meur a vrezhoneger a-vihanik da chom e kêrioù pe e tiez-retred. Ouzhpenn-se emañ an darn vuiañ eus ar re a zesk ar brezhoneg hiziv o chom er c'hêrioù .\nAn harz treset en "Histoire de Bretaigne" (1588)Aozañ\nE eil embannadenn an "Histoire de Bretagne" (1588) savet gant Beltram Argantred e weler kartenn Vreizh gant ul linenn merket enni eus Binig da Escoublac (parrez mamm Ar Baol). Mont a ra al linenn e-kreiz Kastellaodren ha skeiñ a ra etre Korle e Kornôg ha Kintin e Reter, etre Noal-Pondi ha Roc'han, etre Serent ha Malastreg ha e ya a-dreuz d'ar Gwilun en ur lezel ur riblenn etre Azereg hag an aod ha Gwenrann hag an aod ivez.\nTost a-walc'h eus harz etre eskopti Gwened hag hini Naoned emañ al linenn ha setu perak e skrivas Gregor Rostren (1732) e veze "komzet ar brezhoneg e eskopti Gwened nemet e pevarzeg pe pempzeg parrez". E keñver ar pezh a vo lakaet war wel en XXvet kantved, n'eus ket ket kalz a cheñchamantoù en Norzh ha kilet he deus al linenn war harzoù departamant ar Mor-Bihan hag al Liger-Atlantel.\nAn harz termenet diwar enklask Coquebert de Monbret (1806)Aozañ\nE 1806 e tiskouez an enklask renet gant E. Coquebert de Montbret ne vez ket mui ar brezhoneg komzet e parrezioù Su ar Roc'h-Bernez nemet er Brier hag e riblenn al Liger eus ar Groazig betek ar Baol. Embannet eo bet an enklask e "Essai de travail sur la géographie de la langue française" (Pariz : 1831).\nAn harz termenet gant Paul Sébillot (1878-1886)Aozañ\nEnklask Roparz Hemon war implij ar brezhoneg er relijion (1928)Aozañ\nGwalarn 144-145, Genver-C'hwevrer 1942, Pelec'h emañ e gwirionez bevenn ar brezoneg ?, Fañch Denoual\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Brezhonegva&oldid=1781491 »\nDernière modification le 17 Gen 2018, à 16:01\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 17 Gen 2018, da 16:01.


Spered ar vro - Maiwenn Salomon. Gouren war pep tachenn - Le Télégramme\nPublié le 11 octobre 2018 à 05h47\nMaiwenn Salomon zo stummerez e skol Gouren Louergad. (Photo Anna Quéré)\nArabat klask mont a-enep ar plac’h-se, kuit deoc’h d’en em gavout prim war al leur ! Gouren a ra Maïwenn Salomon abaoe seizh vloaz bremañ ha deuet eo da vezañ un stourmerez eus ar c’hentañ. « Dre zegouezh eo am boa dizoloet ar sport-se, pa oan 32 vloaz. Goude ganedigezh ma mab em boa bet c’hoant da adstagañ gant ar sport. Aela, ma merc’h henañ he doa c’hoant da c’houren. Bet on d’he heul, ha lañset e oa an afer ! » a gont Maiwenn.\nUr sport evit an holl\nUr sport graet evit an holl eo ar gouren : bihan pe bras, tev pe moan, plac’h pe paotr. « Buan-tre on bet kendrec’het : ur aergelc’h dispar zo, eme Maïwenn. Pa ‘ m eus graet ar c’hampionad gouren kentañ, tud zo deuet d’ober gourc’hemennoù din. Se ‘ n eus roet kalon din ». Hiziv an deiz, war-dro 1500 den zo aotreet e Breizh hag embregañ a reont e-barzh 45 klub. Kavet e vez ar sport-se e Kerne-Veur hag e bro Skos ivez. Ur skol Gouren zo bet krouet er Stadoù-Unanet zoken ! « N’eo ket ur sport dañjerusoc’h eget unan all. Ret eo diwall diouzh an enebour atav : e-pad ur c’hrogad e ranker atav ambroug korf an hini all betek al leur, mod all eo ur fazi. Kalz a genskoazell zo ar sport-se ! » a zispleg Maïwenn.\nSportourez eo ar plac’h da vat : studioù STAPS he doa graet er skol veur. Plijet e oa Maïwenn gant an hand-ball d’ar poent-se. Plijout a ra dezhi redek ivez : gwall-garget eo he devezhioù mestrez-skol met amzer e kav memestra da vont da redek ingal dre gwenodennoù Plounevez-Moedeg, e-lec’h m’emañ o chom. « Ober a ran troiadoù 6 pe 10 km, lakomp. Warlene ‘moa prientet an hanter-marathon, a-hed 21 km », emezi. Deuet eo Maiwenn da vezañ stummerez e skol Gouren Louergad buan-a-walc’h : reiñ a ra bremañ kentelioù ingal evit ar vugale etre 7 ha 14 vloaz, hag evit ar re gour.\nE-keit-se e kendalc’h ar sportourez da embregañ. Tri bloaz zo he doa kemeret perzh da geñver kampionadoù Europa, e Brest. Ur pezh-mell labour eo bet evit tizhout ar pal-se : « div bleustradeg a veze bep sizhun ha ret e oa din redek an aliesañ posupl hag ober prantadoù kigennerezh war un dro », a gont Maïwenn. En em gavet eo en eil renk : fier-ruz eo bet ! Kampionadoù all a vo e miz Ebrel 201, e bro Island : ne oar ket c’hoazh hag-eñ e kemero perzh an taol-mañ. « Me zo etre an daou », emezi en ur vousc’hoarzhin. E mod all e klask Maïwenn kemer perzh en holl c’hourenadegoù a vez kinniget e-pad ar bloaz, asambles gant he merc’h Aela. Rak deuet eo ar plac’h yaouank da vezañ kampionez evel he mamm ! Evit Maiwenn, pep tra zo liammet : « stourmerez on evit ar yezh, evit ar vro. Evidon eo ar gouren sport ar vro ! »\nOber gourc’hemennoù : féliciter\nAotreet : licenciés\nKrogad : combat\nEmbregañ : s’entraîner\nKigennerezh : musculation\nE galleg (en français)\nIl y a sept ans, le gouren a séduit d’emblée Maiwenn Salomon. Depuis, cette sportive passionnée de hand-ball et d’endurance, est devenue formatrice à l’école de gouren de Louargat et a même participé aux championnats d’Europe de lutte celtique, il y a trois ans. Pour Maiwenn, le gouren est un sport spectaculaire mais qui impose de toujours respecter son adversaire. Elle apprécie l’ambiance des compétitions et l’esprit de solidarité de la lutte bretonne. Pour elle, le gouren est le sport emblématique de la Bretagne !


Gouel Sant Padrig - Wikipedia\nGouel Sant Padrig\n(Adkaset eus Gouel Padrig)\nGouel Sant Padrig 2004 e Korkig.\nGouel Padrig, pe Gouel Sant Padrig a lider d’ar 17 a viz Meurzh evel ur gouel kristen e koun Sant Padrig (386-493), a vije bet avieler Iwerzhon. Un devezh dilabour eo ar 17 a viz Meurzh, abalamour da se, e Republik Iwerzhon, en enez Montserrat, hag e proviñs an Douar-Nevez ha Labrador e Kanada.\nLidet e vez Gouel Sant Padrig gant Iwerzhoniz e Republik Iwerzhon hag e Hanternoz Iwerzhon hag er bed a-bezh gant an dud o zeu o hendadoù eus Iwerzhon (Stadoù Unanet Amerika, Kanada, Breizh-Veur…). Bremañ e vez kalz tud n’int ket Iwerzhoniz o lidañ ar gouel-se ivez (e Breizh evel e broioù all). E Dulenn hag e kalz kêrioù eus Iwerzhon e vez dibunadegoù bras ha laouen er straedoù hag a bep seurt abadennoù all diouzh an noz (sonerezh…). Devezh ar vro eo evit Iwerzhoniz hag un digarez da lidañ sevenadur ar vro, ha da fichañ an dilhad gant arouezioù evel ar melchon pe al liv gwer, liv broadel Iwerzhon.\nKroget e voe da lidañ Gouel Sant Padrig war an ton bras en Iwerzhon en XIXvet kantved, d’ar mare ma oa un adsav broadel eno. Met pell diouzh Iwerzhon an hini e voe aozet an dibunadeg kentañ peogwir e c’hoarvezas e Montréal, e Kebek, e 1824, gant divroidi eus Iwerzhon. Bremañ e vez dibunadegoù bras-kenañ bep bloaz e Dulenn, e New York, Boston ha kêrioù all eus ar Stadoù Unanet, e Belfast, hag abaoe ur pennadig ivez e Londrez. Gant aozerien Gouel Etrekeltiek an Oriant e vez aozet abaoe un nebeud bloavezhioù ur pezh abadenn sonerezh e Pariz, enni sonerien eus Breizh hag ar broioù keltiek all\nOuzhpenn bezañ ur gouel broadel en Iwerzhon ez eo gouel Sant Padrig ivez ur gouel kristen e vez lidet gant ar Gatoliked. Gant feizidi Iliz Iwerzhon, Anglikaned anezho, e vez lidet ivez, met heulierien ilizoù protestant all Hanternoz Iwerzhon ne reont ket peurvuiañ, abalamour m’eo stag ar gouel-se evito ouzh ar vroadelouriezh iwerzhonat. Degouezhout a ra Gouel Sant Padrig da vare ar C’horaiz, met en Iwerzhon eo boas an dud a ra vijil d’ar c’houlz-se d’ober un ehan e-pad un devezh evit gellout kemer perzh er gouel.\nGouel Sant Padrig e Dulenn\nGouel Sant Padrig e Londrez\nGouel Sant Padrig e New York\nistor dibunadegoù gouel Sant Padrig\nReligionFacts.com: St. Patrick's Day - Istor, boazioù ha arouezioù.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Gouel_Sant_Padrig&oldid=1818319 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 4 Gen 2019, da 20:48.


Hebreos 13 CCO - Jaléˈˋ e iáangˋ dsíiˊ - Bible Gateway\nHebreos 13 Chinanteco de Comaltepec (CCO)\nJaléˈˋ e iáangˋ dsíiˊ Fidiéeˇbaˈ ˈnéˉ jmóˆooˈ\n13 Jo̱ lalab fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jaˋ tiúungˊnaˈ e jmiˈneáangˋnaˈ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ catɨ́ɨngˉ e jmóoˋ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 2 Jo̱guɨ íingˈ˜naˈ e iáangˋ óoˊnaˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ guilíingˉ fɨˊ quíiˉnaˈ i̱ jalíingˉ fɨˊ lɨ˜ jiéˈˋ, co̱ˈ mɨ˜ cajméeˋ dseaˋ lajo̱ lamɨ˜ jéengˊguɨ, i̱ lɨɨng˜ i̱ dseaˋ i̱ caguilíingˉ fɨˊ quiáˈrˉ do lɨ́ɨiñˊ ángeles e jí̱i̱ˈ˜ jaˋ calɨlíˈrˆ e lɨ́ɨiñˈˊ do lajo̱.\n3 Jo̱guɨ jmɨcó̱o̱ˈ˜naˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ sɨjnɨ́ɨngˇ fɨˊ dsíiˊ ˈnʉñíˆ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ iing˜naˈ e nijméˉ dseaˋ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ faˈ mɨ˜ ˈnʉ́ˈˋ sɨjnɨ́ɨngˇnaˈ. Jo̱guɨ jmɨcó̱o̱ˈ˜naˈ cajo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nɨcajméˈˋ dseaˋ gaˋ quiáˈˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ iing˜naˈ e niˈéˉ dseaˋ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ song cajmeángˈˋ dseaˋ ˈnʉ́ˈˋ lajo̱.\n4 Jo̱ lajaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ eáamˊ ˈnéˉ e nijmɨˈgooˋnaˈ quiáˈˉ e cungˈˊ guooˋ dseaˋ, jo̱guɨ jie˜ mɨˊ ˈlee˜naˈ e güɨɨngˋnaˈ có̱o̱ˈ˜ dseañʉˈˋ o̱si dseamɨ́ˋ i̱ o̱ˈ quíiˉnaˈ; co̱ˈ Fidiéeˇ niquidsiˊ íˈˋ laco̱ˈ catɨ́ɨngˉ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ güɨɨngˋ có̱o̱ˈ˜ dseañʉˈˋ o̱si dseamɨ́ˋ mɨ˜ nʉ́ˈˉguɨ e nicúngˈˉ guórˋ o̱si jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ lajo̱ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ i̱ o̱ˈ quiáˈrˉ mɨ˜ ningɨ́ˋ e nicúngˈˉ guórˋ.\n5 Jo̱ jaˋ jmooˋnaˈ e eáangˊ suungˋnaˈ jaléˈˋ cuuˉ, co̱ˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ ˈnéˉ e nijmiˈiáangˋ óoˊnaˈ có̱o̱ˈ˜ lají̱i̱ˈ˜ capíˈˆ e seaˋ quíiˉbaˈ, co̱ˈ lalab féˈˋ Fidiéeˇ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ: “Jaˋ quɨ́ˈˉ jmɨɨ˜ faˈ e nijmihuíingˆ ˈñiáˈˋa có̱o̱ˈ˜ ˈnʉˋ o̱ˈguɨ faˈ e nitiúun˜n ˈnʉˋ cajo̱.” 6 Jo̱baˈ lalab cuǿøngˋ féˈˆnaaˈ e dseángˈˉ ta˜ dsiˋnaaˈ:\nFíiˋi Fidiéebˇ dseaˋ i̱ jmɨcó̱o̱ˈ˜ jnea˜;\njo̱baˈ jaˋ ˈgóˈˋo jí̱i̱ˈ˜ capíˈˆ eeˋ iing˜ dseaˋ jmɨgüíˋ nijmérˉ có̱o̱ˈ˜ jnea˜.\n7 Jo̱guɨ jmiguiéngˈˊ áaˊnaˈ cajo̱ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ nɨcajmɨcó̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ lamɨ˜ uii˜ quiáˈˉ jial jáˈˉ calɨ́ngˉnaˈ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ; jo̱guɨ íiˋ óoˊnaˈ jial calɨséiñˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ cartɨˊ catɨ́ˋ íˈˋ e cajúiñˉ, jo̱baˈ teáˋguɨ síngˈˋ yaang˜naˈ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ cajméeˋ i̱ dseaˋ íˋ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ dseaˋ do.\n8 Jo̱ jaˋ sɨsɨ́ɨngˆ jí̱i̱ˈ˜ capíˈˆ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ, co̱ˈ røøbˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ do latɨˊ lají̱i̱ˈ˜ lamɨ˜ nʉ́ˈˉguɨ e nitɨro̱o̱ˇ jmɨgüíˋ jo̱guɨ lana lɨ́ˈˆ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜ lajo̱b lɨ́ɨngˊ dseaˋ do. 9 Jo̱ jaˋ cuøˈˊ fɨˊ yaang˜naˈ faˈ e nijmɨˈgooˋnaˈ jaléˈˋ júuˆ e jaˋ cǿøngˋ røøˋ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. Co̱ˈ eáangˊguɨ quíingˊ e té̱e̱ˉnaaˈ teáˋ fɨˊ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ laˈeáangˊ e ˈneáangˋ Fidiéeˇ jneaa˜aaˈ e lafaˈ e jmitíˆnaaˈ júuˆ cuaiñ˜ quiáˈˉ jaléˈˋ e cuǿøngˋ o̱si e jaˋ cuǿøngˋ dǿˈˉ dseaˋ é; co̱ˈ jaléˈˋ e jo̱ jaˋ eeˋ ta˜ íingˆ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ faˈ e nijmɨcó̱o̱ˈ˜ quíˉiiˈ fɨˊ lɨ˜ nɨté̱e̱ˉnaaˈ.\n10 Jo̱guɨ jneaa˜aaˈ, dseaˋ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, seabˋ lafaˈ feáˈˉ quíˉiiˈ e jí̱i̱ˈ˜naaˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ mɨ˜ jmiféngˈˊnaaˈre. Jo̱ dsʉˈ jaˋ fɨˊ seaˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ jmidseaˋ i̱ lamɨ˜ ji̱ˈˊ jaléˈˋ feáˈˉ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ lamɨ˜ jéengˊguɨ faˈ e nidǿˈrˉ e lafaˈ feáˈˉ quíˉiiˈ do. 11 Co̱ˈ ie˜ lamɨ˜ jéengˊguɨ do, e ta˜ quiáˈˉ jmidseaˋ laniingˉ quiáˈˉ dseaˋ Israel quiáˈˉ e nidsica̱rˊ jí̱i̱ˈ˜ jmɨ˜ jóˈˋ catɨˊ É̱e̱ˆ lɨ˜ Laniingˉ Güeangˈˆ quiáˈˉ e ˈnʉ́ʉˊ ˈmɨˈˊ e lɨ˜ jmiféngˈˊ jaléngˈˋ dseaˋ do Fidiéeˇ, jo̱ cuøˈrˊ Fidiéeˇ e jo̱ e laco̱ˈ laˈuii˜ niˈíingˉ dseeˉ quiáˈrˉ ˈñiaˈrˊ, jo̱guɨ mɨ˜ ningɨ́ˋ jo̱, niˈíingˉ dseeˉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ góorˋ; jo̱ dsʉˈ i̱ jóˈˋ i̱ caˈuøøˋ jmɨˈøøngˉ do, cartɨˊ caluuˇ fɨɨbˋ dsijíiñˋ íˋ. 12 Jo̱ lajo̱b calɨ́ˉ có̱o̱ˈ˜ Jesús cajo̱, fɨˊ caluuˇ fɨɨˋ Jerusalén cajúiñˉ e laco̱ˈ có̱o̱ˈ˜ e jmɨˈøøiñˉ e catu̱u̱ˋ do cajméerˋ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ e joˋ røøngˋguɨiñˈ dseeˉ. 13 Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, ˈnéˉ e lafaˈ e nidséˆnaaˈ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do fɨˊ caluuˇ fɨɨˋ e jaˋ ɨˈˋ lɨ́ɨˉnaaˈ faˈ jialguɨ la féˈˋ dseaˋ gaˋ uii˜ quíˉiiˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ cajméeˋ dseaˋ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do. 14 Co̱ˈ jaˋ seaˋ quíˉiiˈ fɨˊ jmɨgüíˋ la lɨ˜ se̱e̱ˉnaaˈ lata˜, dsʉˈ sɨjeemˇbaaˈ e nilɨse̱e̱ˉnaaˈ e fɨˊ fɨɨˋ ˈmɨ́ɨˉ quiáˈˉ Fidiéeˇ e néeˊ fɨˊ ñifɨ́ˉ quiáˈrˉ, co̱ˈ e jo̱b fɨɨˋ e seaˋ lata˜. 15 Jo̱ uíiˈ˜ e jo̱baˈ contøømˉ ˈnéˉ jmiféngˈˊnaaˈ Fidiéeˇ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱ e lab lɨ́ɨˊ lafaˈ e feáˈˉ e ˈnéˉ e nijí̱i̱ˈ˜naaˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ. ¡Jo̱ contøømˉ ˈnéˉ e nijmiféngˈˊnaaˈre có̱o̱ˈ˜ lajaléˈˋ e féˈˋnaaˈ! 16 Jo̱ e labaˈ ˈnéˉ cajo̱ e contøøngˉ ˈnéˉ jméeˆnaˈ e niˈeeˉnaˈ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ jo̱guɨ e nijmɨcó̱o̱ˈˇnaˈr có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e seaˋ quíiˉnaˈ; dsʉˈ jaléˈˋ e nabaˈ lɨ́ɨˊ lafaˈ e feáˈˉ e nijí̱i̱ˈ˜naˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ e laco̱ˈ cuøˊ e iáangˋ dsíirˊ.\n17 Jo̱ ˈnʉ́ˈˋ, jmeeˉbaˈ nʉ́ʉˈ˜naˈ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ quie̱ˊ nifɨˊ quíiˉnaˈ jo̱guɨ jmɨˈgooˋnaˈ dseaˋ do cajo̱, co̱ˈ íbˋ dseaˋ i̱ néeˊ ni˜ ˈnʉ́ˈˋ contøøngˉ; co̱ˈ nɨñibˊ i̱ dseaˋ do guiʉ́ˉ e fɨˊ quiniˇ Fidiéebˇ niguiéerˊ cuente jaléˈˋ e jmóorˋ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ. Jo̱guɨ cuǿøˈ˜ bíˋ yaang˜naˈ e guiʉ́ˉ ta˜ nijméeˆnaˈ fɨˊ quiniˇ i̱ dseaˋ do, jo̱ jaˋ jmeáangˈ˜ yaang˜naˈ e nijméeˆnaˈ laguidseaangˆ doñiˊ eeˋ jmooˋnaˈ, co̱ˈ fɨng song jmooˋnaˈ lajo̱, jo̱baˈ jaˋ e ta˜ nilɨˈíingˆ quíiˉnaˈ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ jaléˈˋ e jo̱.\n18 Jo̱baˈ síiˈ˜naaˈ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, e nimɨ́ɨˈ˜naˈ Fidiéeˇ uii˜ quíˉnaaˈ. Jo̱ nɨtab˜ dsiˋnaaˈ e Dseaˋ Jmáamˉbingˈ i̱ nɨcaˈíingˉ conguiaˊ jaléˈˋ dseeˉ quíˉnaaˈ, jo̱ uíiˈ˜ jo̱baˈ ii˜naaˈ e contøømˉ niˈeeˉnaaˈ e guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ jaléˈˋ e jmooˉnaaˈ. 19 Jo̱guɨ la guíimˋ mɨ́ɨˈ˜ɨ ˈnʉ́ˈˋ cajo̱ e nifǿngˈˆnaˈ Fidiéeˇ uii˜ quiéˉe e laco̱ˈ dseaˋ do nicuǿˈrˉ jnea˜ fɨˊ e lajeeˇ lajmɨnáˉ nilɨseengˉtú̱u̱ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ caléˈˋ catú̱ˉ.\n20 Jo̱ mɨ́ɨˈ˜ɨ Fidiéeˇ i̱ cuøˊ e se̱e̱ˉnaaˈ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ, jo̱guɨ i̱ cajméeˋ e cají̱ˈˊtu̱ Fíiˋnaaˈ Jesús jee˜ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜, jo̱guɨ i̱ jmóoˋ íˆ jneaa˜aaˈ, dseaˋ lɨ́ɨˊnaaˈ lafaˈ joˈseˈˋ quiáˈrˉ; jo̱baˈ mɨ́ɨˈ˜ɨ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jmɨˈøøngˉ Dseaˋ Jmáangˉ e catu̱u̱ˋ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ e tíiˊ ni˜ lata˜ e júuˆ tɨguaˇ e ˈmɨ́ɨˉ e cajméeˋ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ, 21 jo̱baˈ mɨ́ɨˈ˜ɨre e laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ e jo̱b nijmérˉ e niˈuíingˉnaˈ dseaˋ guiúngˉ i̱ éeˋ røøˋ laco̱ˈ sɨˈíˆ, jo̱ lajo̱baˈ cuǿøngˋ e jméeˆnaˈ dseángˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e iiñ˜; jo̱guɨ mɨ́ɨˈ˜ɨ dseaˋ do e nijmérˉ lají̱i̱ˈ˜ e iiñ˜ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ e iáangˋ dsíirˊ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ i̱ Jó̱o̱rˊ Dseaˋ Jmáangˉ. ¡Jo̱ majmifémˈˊbaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ lata˜! Jo̱ lajo̱b ˈnéˉ líˋ.\n22 Jo̱ mɨ́ɨˈ˜ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, e niˈíimˈ˜baˈ e féngˈˊ óoˊnaˈ lají̱i̱ˈ˜ capíˈˆ júuˆ cuøˊ bíˋ e nɨcafɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e fɨˊ ni˜ jiˋ quiéˉe la. 23 Jo̱guɨ jmóoˈ˜o ˈnʉ́ˈˋ júuˆ cajo̱ e i̱ dseaˋ rúˈˋuuˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ siiˋ Timoteo nɨcagüɨˈɨ́ɨˊbre fɨˊ dsíiˊ ˈnʉñíˆ; jo̱ song cagüéiñˉ fɨˊ la lajmɨnáˉ, jo̱baˈ nijǿømˆbaare fɨˊ na mɨ˜ ninii˜i niˈeeˇe ˈnʉ́ˈˋ jóng.\n24 Jo̱guɨ guicó̱o̱bˈˇ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quíiˉnaˈ fɨˊ na, lɨ́ˈˆ lajaléngˈˋ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ caguiaangˉguɨ i̱ seengˋ fɨˊ na. Jo̱guɨ guicó̱o̱ˈˇbaaˈ jíngˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ neáangˊ fɨˊ la fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Italia.\n25 Jo̱ güɨˈíibˋ Fidiéeˇ güeaˈˆ quiáˈrˉ fɨˊ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ lajaléngˈˋnaˈ. Jo̱ lajo̱b nilíˋ.


François Christophe Kellermann (eoulivadur gant Lucile Foullon-Vachot).\nFrançois Étienne Christophe Kellermann, ganet d'an 28 a viz Mae 1735 e Strasbourg hag aet da Anaon d'an 13 a viz Gwengolo 1820 e Pariz, a oa ur ofiser hag ur senedour gall.\nEzel e oa eus an noblañs hag en arme e oa bet adalek 1750. Kemer a reas perzh e Brezel ar Seizh vloaz, o stourm gant Poloniz a-enep Impalaeriezh Rusia. Marichal e oa e 1788, entanet e oa gant mennozhioù an Dispac'h gall. E 1792 ez eas penn an Armée de la Moselle ha ganti e c'hounezo Emgann Valmy, d'an 20 a viz Gwengolo 1792. Rebechet e voe dezhañ bezañ lezirek gant al Lez-varn Reveulzier. Toullbac'het e voe met adlakaet en-dro en e garg ha goude-se e penn an Armée d'Italie. Kemeret en doa perzh e Seziz Lyon. Buan e voe lakaet ar jeneral Napoléon Bonaparte en e blas. Ne voe ket mui fiziet kargoù milourel pouezus ennañ betek ma voe embannet ar Renad impalaeriel e 1804. Lakaet e voe da Varichal impalaerel a enor, dont a reas da vezañ senedour hag enoret e voe gant al Lejion a enor. E 1808 e voe anvet da Zug Valmy gant an impalaer evit enoriñ an trec'h-se.\nAr marichal Kellermann a voe kargoù milourel dister gantañ goude-se : penn luioù da c'hortoz Spagn hag an Norzh. Sevel a reas a-du gant Louis XVIII hag enoret e voe gant hennezh, gant ar Grand-croix de l'ordre de Saint-Louis, hag anvet da c'houarnour Strasbourg ha pair de France. E-pad ar C'hant devezh e chomas neptu. Mervel a reas d'an 13 a viz Gwengolo 1820, d'an oad a 85 bloaz.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=François_Christophe_Kellermann&oldid=1875700 »\nJeneraled brezelioù an Dispac'h Gall\nJeneraled Napoleone Buonaparte\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 19 Mae 2020, da 09:37.


Kont Richmond - Wikipedia\nKont Richmond zo un titl kozh e noblañs Bro-Saoz, a zo bet douget gant Bretoned, duged Breizh dreist-holl, ha Normaned, tud eus an tiegezhioù Plantagenet, Capet, Savoy, Tudor ha Stuart. Disheñvel eo an titl diouzh Enor Richmond, a oa douaroù e kontelezh Richmond.\nKêr Richmond zo e hanternoz Yorkshire.\nAlan ar Rouz hag e vreudeur[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nWar-dro 1071 e voe roet douaroù bras e Yorkshire da Alan ar Rouz, mab da gont Pentevr ha kar da zuged Breizh, gant ar roue Gwilherm. An dachenn roet, a oa unan eus an tri bloc'had brasañ a zouaroù a oa e Bro-Saoz, a oa bet da Edwin († 1071), kont Mercia, a oaen em savet en 1069-1070. 200 aotrouniezh a oa anezhi,un niver souezhus-bras.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kont_Richmond&oldid=1954968 »


Divreizhadezh - Wikipedia\nKrouet e oa bet an termen divreizhel gant biologourion tro-dro da 1809 evit deskrivañ plant gante organoù genel gourel ha benel war un dro. Implijet e vez ivez ivez loened gante organoù genel pep reizh war un dro.\nPa gomzer eus tud kentoc'h evit loened pe plant eo gwell implijout kentoc'h an termen etrereizhadezh.\nArabat kemmesk ivez ar fed ma vez organoù genel eus pep reizh war un dro (divreizhadezh) gant an identelezh revel a denn d'ar revelezh denel pa garer ha/pe glakser kaout darempredoù reizhel kement gant tud eus an hevelep rev evit gant tud eus ar rev kontrol (sellit ouzh: divrevelezh).\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Divreizhadezh&oldid=1468120 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 4 Ebr 2013, da 17:37.


Bro-Ankiniz : harz-labour el levraouegoù a-enep ar Pas Yec'hed\nCulture & PatrimoineCultureE brezhonegLocalNANTES\nGalvet e oa bet labourerien ar mediaouegoù da ziskregiñ gant al labour digwener dremenet gant ar sindikad SUD ha heuliet eo bet an emsav e Bro-Ankiniz : 14 levraoueger diwar ar 26 a zo er rouedad o deus harzet gant al labour.\nPeder levraoueg a zo serret zoken (hini Ankiniz en o zouez) rak ne oa den ebet evit degemer an dud. Sevel o mouezh a-enep ar Pas Yec’hed a felle d’al levraouegerien ober dre ziskregiñ gant al labour. Abaoe an 10 a viz eost dav eo kaout ur pass yec’hed evit mont tre er mediaouegoù ha n’eo ket ar re a labour enne evit kompren an diarbenn-mañ. Gouez dezhe eo ar « gwir d’ar sevenadur, ur gwir ha n’haller ker e werzhiñ ».\nReklem a reont e vefe echu gant ar Pas Yec’hed evit mont d’al levraouegoù pe adlakaet an dalc’had (jaoj) 50 den.


Ronan Huon (Saint-Omer (Pas-de-Calais), 3 a viz Eost 1922 – Brest, 18 a viz Here 2003) a oa ur skrivagner brezhonek hag un embanner.\n2 Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion\n3.1 Ar gelaouenn lennegel Al Liamm-Tír na nÓg\n3.2 Embannadurioù Al Liamm\n4 Ar skrivagner\nGanet e oa en un tiegezh brezhonegerion divroet en hanternoz Bro-C'hall e-pad ur pennad abalamour ma oa bet e dad el lu gall, ha gellout a rejont distreiñ d'o bro c'henidik, Lannuon e Bro-Dreger, goude ar Brezel-bed kentañ.\nDeskiñ a reas komz brezhoneg gant e dud ha gant kouerien an atant ma veze kaset da vakañsiñ bep hañv e-kichen Plougonven. Chom a reas skoachet e Lannuon e-pad an Eil Brezel-bed evit chom hep bezañ kaset da Alamagn, met heuliañ a reas kentelioù saozneg dre lizher gant Skol-Veur Añje ha Skol-Veur Roazhon. Mont a reas da gelenner e skol Blistin ivez.\nEchu ar brezel e studias e Roazhon hag eno e kejas gant brogarourien. Gant Pol ar Gouriereg e savas ken abred ha miz C'hwevrer 1945 ar gelaouenn vrezhonek Tír na nÓg ha houmañ a reas berzh buan a-walc'h. Ronan Huon a rae war-dro al lodenn vrezhonek.\nDimeziñ a reas gant Elen ar Meliner, eus Langedig. Pevar mab o deus bet : Gwenael, Tudual, Riwal ha Herve.\nE 1947 e voe anvet da gelenner war ar saozneg e Gwengamp ha dre ma yae da seniñ ar vombard e kelc'h keltiek kêr en em gavas gant Claudine Mazeas, Polig Montjarret, Dorig Le Voyer ha Jef Le Penven. Goude ur bloavezh en ur skol en Abertawe (Kembre) ez eas da gelenner e Landerne, Kemper ha Brest. E Brest e kelennas e lise an Harteloire ha da c'houde e lise Kerichen betek mont war e leve.\nKamp Etrekeltiek Ar VrezhonegerionAozañ\nRonan Huon a voe e-touez ar re a savas Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion (KEAV). En deiz a hiziv, pa reer ur sell war-dreñv hag e weler na pet ha pet all a zo tremenet dre ar c'hampoù hañv-se, e veizer pegen pouezus e voe evit dazont ar brezhoneg. Dre ar c'hampoù-mañ, goude an diskar e fin ar brezel, e chomas bev ar spi en hor yezh.\nBodadeg gant burev Al Liamm : Loeiz Bihannig, Yann-Bêr d'Haese, Andrev Latimier, Ronan Huon, d'ar 17 a viz Eost 1983\nEvel embanner en ur yezh vinorelaet ez eo bet eus ar re bouezusañ al labour a reas Ronan Huon evit broudañ an danvez-skrivagnerien vrezhonek, ha pa veze digalonekaet gant an diouer a skridvarnerien ken izel m'eo an niver a lennerien prest da ezteurel o flijadur pe o displijadur. Ur seurt bazhvalan eo bet Ronan Huon, hervez Malo Bouëssel du Bourg, pa alie an oberourien ha pa reizhe o skridoù diouzh ret gant o asant evit ar fazioù yezh.\nHervez kont e oa dezhañ ul labour divankañ diehan ha ne veze ket tu d'e glokaat, ken drailhet e oa yezh lod skrivagnerien e-keñver an doare-srivañ, an ereadur hag ar steuñv d'an aliesañ. Soñjal a ra da Filip Oillo (arroudennet gant M. Bouessel du Bourg) en deus aberzhet Ronan Huon al levrioù en dije gallet skrivañ.\nKlask a rae Ronan Huon skridoù savet en ur yezh yac'h, met ar reishañ ma c'helle kinnig ken ne fellas ket dezhañ adembann levrioù hag a chome traoù da c'hwennat enno c'hoazh.\nE-pad pell e chomas al labour embann ha skignañ kaset da benn gant tud ha ne oant ket tud a vicher gopret evit se, betek ma krogas Yann Goasdoue, ha Coop Breizh diwezhatoc'h, d'ober war-dro ar gwerzhañ hag ar skignañ er stalioù. E kav an ti e veze renket an holl levrioù ha niverennoù ar gelaouenn Al Liamm. E pakadoù-post e vezent lakaet gant e wreg pa veze tu d'o urzhiañ war-eeun hep tremen dre un ti-skignañ, kaset e vezent d'ar post ha skignet er bed a-bezh. Ne oant ket o-unan ha tud evel Janed Queillé da skouer, o deus roet harp dezho.\nAr gelaouenn lennegel Al Liamm-Tír na nÓgAozañ\nE 1949 e voe kendeuzet teir c'helaouenn : Al Liamm, Tír na nÓg ha Kened evit dont da vezañ Al Liamm-Tír na nÓg.\nE 1957 e prenas ar gevredigezh Al Liamm, digant Florentin Goinard, an darn vuiañ eus al levrioù brezhonek embannet gant Skridoù Breizh, an ti-embann stag ouzh Strollad Broadel Breizh. Pa ne oa mui al Liger-Atlantel e Breizh hervezo, ne glaskas ket lezioù-barn ar Puradur sevel ur prosez a-enep an ti-embann a oa e vurevioù er Baol.\nEmbannadurioù Al LiammAozañ\nDalc'het gant melestradur ar gelaouenn Al Liamm hag an embannadurioù stag ne voe ket Ronan Huon evit sevel un oberenn lennegel fonnus.\nUn dastumad barzhonegoù Evidon va-unan (1955) awenet gant gwazhwelouriezh deroù ar goudevezh-brezel.\nDaou zastumad kontadennoù : An irin glas (1966) hag "Ur Vouezh er Vorenn" (1981), hep mennad politikel ebet hogen dezho dreist-holl ur mennad kenedelour.\nUr strollad danevelloù (2007), a vod An irin glas, Ur vouezh er vorenn ha meur a hini embannet en Al Liamm. Prientet eo bet ar strobad skridoù gant Herve Bihan, Alan Botrel, Tudual ha Riwal Huon. Rakskrid gant Herve Bihan.\nLabour geriaduriñ : Dictionnaire breton-français français-breton, diwar danvez Roparz Hemon hag e hini (1997).\nE 1992 e voe roet Kolier an Erminig dezhañ en abeg d'e labour evit ar brezhoneg.\nBouessel du Bourg, Malo. Darempredoù etre ar skrivagner hag an embanner en ur yezh vinorel : Reun Menez Keldreg ha Ronan Huon. 2006. Klask, Skol-Veur Breizh-Uhel, 2006. 13 p. (En-linenn hepken).\nLec'hienn gouestlet dezhañ ha d'e oberenn\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Ronan_Huon&oldid=1986903 »\nDernière modification le 20 Ebr 2022, à 16:22\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 20 Ebr 2022, da 16:22.


Nolùen Le Buhé - Atersadenn\nAtersadenn a-bezh bet gwraet get Patrick Dréan aveit kazetenn divyezhek bro an Alre An Dasson niverenn 78 : Ar c'han e Bro-Gwened.\nPenaos 'teus-te bet c'hoant da soniñ a veg, penaos ema paset ar penn kentañ ?\nUn dra a-bouez a zo da lâret da gomañs : d'un tu emañ ma zad, bet ganet é Kiberenn, desavet etre Kiberenn, Paris ha kreisteiz bro Frañs ha tost e galon doh bed e dud-kozh – re Kiberenn – da lâret eo ar yezh, an endro, ar musik hag all...\nNeuze èl ur bochad tud bet divroet e Paris ’oe ken tra en e benn : donet da Vreizh en-dro ha derc'hel par ma c'helle get hengoun e vro. Deskiñ ar muiañ a-ziarneañ ha deskiñ d'ar re ’rall (kar ma zad en deus kalon ur c'helennour !)\nHa d'an tu ’rall, ma mamm hag he familh : labourizion-douar a Vendon. Neuze tud hag ar vro, breton o yezh komzet bemdez, kanerion en o mesk, hag ar re ne sonent ket ’nezhe a vourre selaou doh ar r'all. Piah a zo a-bouez-bras, kar da betra derc'hel ma ne blij ket da hani ?\nNeuze an « dañvez » d'un tu ha d'an all, an c'hoant , staget mat doh kalon ma zad (betak re gwezh-a-vez mes n'hellan ket en tamall re !) dougiñ tout an traoù-sen pell hag ihuel.\nSetu neuze kochon Nolùen, èl ma oen bet morañvet gant ma zud, a gleve komz, soniñ, bekal (àrne'hi!), c'hoariñ, farsal, oueliñ, da lâret eo : ar vuhez, e breton. D'ar sadorn ’yen da zañsal e Landaol petramant Pleùegner, Langidig, Baod pe Gregamp lec'h ma yae ma zad da soniñ get Loeiz Ar Bras... Ha me ’gleve sonerion ( g'er beg ) ar vro, an Drouzerion, Paotred Pleùegner, Kanerion ar Bleù, aveit komz ag ar re vrudetañ, ha re ’rall c'hoazh. Eh aen d'ar pardonioù get ma mamm-gozh : Santez Anna, Sant Matelin ha dreist holl, kani Santez Margerit (e Mendon) lec'h ma rae Pépé àr-dro an tenn-boull ha Mémé ha Mamm àr-dro ar c'hafe/katiaù, e-tioh tud ar c'harter. Ha petra ’veze klevet amañ c'hoazh ? Tud é soniñ g'er beg kanennoù e-pad an overenn ha sonennoù doh taol !\nMes ne daolen ket mansion, a mod-sen ’oe dre-mañ, bourrapl e oe ha se' tout !\npajenn 1 > pajenn 2\nGeneomp-ni 'vez ket klevet ar « c'h » neuze omp techet da lâret : an c'hoant, un c'hoar...\nNolùen vihan ! Lâret 'vez a-ziar kement kochon loen a vez : kochon ki, kochon kazh, kochon den...\n“Bégueter” huchal àr unañ pennak\nLâret 'vez geneomp-ni : « soniñ g'er beg », « kaniñ » 'vez lâret nameit aveit ar c'hantikoù.\nDeskiñ a raen get Mémé pe Pépé, me zad petramant Mamm traoùigoù : « Hanniah ’deus gwelet ar bleiz, hanniah deus eañ redek, hanniah ’deus eañ tapet... » « bizig bihan, bizig bizeù, bizig koran... », c'hoariigoù g'an dorn. Parland en evned : « ’Yan d'ar lùe , ’yan d'ar lùe, yan d'ar lùe, toull ma rev' ha me... » (deverrus e oe ma oe « revr » a-barzh !) pe c'hoazh « Me az kervo kozh boc'h... »\nSonennigoù : « N'am eus ket ’meit ur blank setu ma holl argant, setu ma holl dañvez, kemeret me kemeret me... », « Un avalig ruz a ouarnan lura... », « Bout a ran ur las arc'hoazh me ’yay d'er c'has... », «A-benn dilun me ’yay d’ar foer...» Ha traoù a lâremp-ni a'rre hep gouiet petra ’venne lâret èl « Toue da doue, lâr ar person d'ar c'hure, ma des ket-te ’yan-me! » Ha mod-sen ’oe moian touiiñ hep bout gourdouzet hag oc'hpenn kement-sen e c'hoarzhe an dud ! Na bourrapl a oe da lâret ! Petramant c'hoazh « Ha bim bañ bañ, e benn er pod, he rev' 'indan... » (revr c'hoazh !)\nMes Nolùen vihan a selaoue ivez doh Chantal Goya, Annie Cordy ha tud a mod-sen, a veze klevet d'an termen-sen. Ha musik ag ar broioù pell digaset d'ar gêr get ma zad. ’Stel Kolinda a vro Hongri (marsen memp e kreden e oe breton, unan a belloc'h!) Pe c'hoazh musik a vro Iwerzhon, pe bro Skoz...\nDiwezhatoc'h am boe em lakaet da zeskiñ ar « binioù skos » e Bagad Mendon ha sonet get kani Pluneret. Ha pa ’meus komañset soniñ g'ar beg ’meus arsavet ar binioù...\nGet tud ar bagad petramant re ar c'helc'h keltiek, ne veze ket klevet kementsen a sonennoù ken ’meit get ma zad (c'hoazh ur wezh !) petramant get Dominique Le Blay a Bleùegner mes kentoc'h e galleg. Hag ar berton ken ’meit aveit farsal ur wezh an amzer...\nA ma, mes, na bout e oen bet desavet er bed-sen, n'o deus ket sailhet an traoù ’n o-unan-kaer a-barzh e mam beg, arriù a zo ur momant emañ bet rekis din labourat...Hag euruzemant e vez an traoù a mod-sen, kar a-hend-arall penaos ’ray ar rummadoù da zunet ?\npajenn 1 < pajenn 2 > pajenn 3\nE galleg dija e oen bet desavet. Traouigoù a ouien (èl ur bochad tud a ma oad) ha memp ma oe pasapl a vreton e man diskouarn, ma yezh komzet a oe ar galleg. Neuze ’meus komañset deskiñ breton er skol. Begeg eo alkent gortoz ar skol aveit deskiñ un dra hag a oar rac'h an dud en-dro dah ! Mes bon, a mod-sen e oe ha na diaes chañj yezh g'a dud ur seurt!\nAr-dro ma 15 vlez am eus desket ur sonenn a-bezh get Jorj Bothua a-barzh ur c'harr-boutin é veajiñ e Kinvara (Iwerzhon), gevellet get Mendon (get ma zad e-penn an traoù !). Oeit geti da Gan ar Bobl, kar ma mamm a faote dehi ma vehen bet oeit. Mam breur kozhan Herve a oe dleet dezhañ donet ar blez kent, mes chomet a oe klañv!\nHa kroget an traoù. En un taol, ’gosig ’n ur soniñ emañ deit da vout splann din pouez ha « galloud » ar sonennoù-sen. Me ’gav genin emañ ret bout un tammig kozhikoc'h aveit kompren marsen...\nA-zal neuze e faote din deskiñ muioc'h a sonennoù, gouiet pelloc'h. Oeit e oen da enrolliñ ma moerebed : Valentine Magadur e Pleùegner ha Léonie Coriton e Mendon. Loeiz Ar Bras hag a oer kement a draoù, serriñ a raen avaloù getañ hag àrlec'h me ’zeske sonennoù ! Pep gwener d'anderv-noz e yaen ivez da repetision re Pleùegner, pas aveit soniñ gete (ne oe ket plac'h ebet en o mesk) nameit aveit selaoù. Ma mamm ma c'hase du-hont hag a zae da ma c'hlac'h àrlec'h.\nHa just e-raok e oen oeit da welet Valentine a oe é chom pas pell ac'hanamañ. Aesoc'h oe monet da welet ar re a anaven, kar ne ouien ket re vat petra na penaos goulenn traoù doc'hte ha me oe yaouankig-flamm c'hoazh, 16 pe 17 vlez ! Enrollet am eus mar a zen a Lapaol ivez pe festoù-noz.\nHa forset mat : Dastum ! Lec’h ma oe moian klevet kanerion am boe klevet komz anezhe mes a oe marv e-raok m'am boe komañset soniñ. Petramant re am boe-me enrollet, mes yaouankoc’h, é soniñ dirak ur barre tud, en ur filaj, lakamp, pe aveit tud é tañsal, ar pezh ’deus ket tamm ebet ar memp tra!\nPa yaen da welet ma moereb, lakamp, ne oe ket nameitin pe mar a wezh ma mamm-gozh àr un dro genamp ha ne veze ket sonet ar memp sonenneù geti ! Dirak ur barre tud e veze traoù skañvoc’h, deverrusoc'h pe e kontrel sonenneù hirroc’h ha ne veze ket reskondet g’er r'rall lakamp, hag a vouezh ihuel neuze. Ne vez ket sonet ar memp sonenneù nag en ur memp mod, da vare ar verenn anderv dirak ’a ni'ez, èl goude bout bet koeniet get kañsorted arsambl genoc’h!\npajenn 2 < pajenn 3 > pajenn 4\nàr un dro em boa groeit anaouidigezh g’ar C’han ha Diskan (ar mod da gas an dañs e Kreiz Breizh dre vras). Plac'hig yaouank ’oen, debret d' an c'hoant soniñ, hag e veajen dre ar vro ; neuze am boe kavet kañsortezed ha kañsorted du-hont, re 20 vlez ha re 80 vlez. Neuze komañset am meus deskiñ ha soniñ an dra-sen ivez. Bourriñ a raen soniñ da zañsal kar da getañ-penn, dre ma oen ma-unan-kaer, me ’sone nameit tonioù d'ar poz (hag a blije din !) mes lakaat an dud da zañsal zo un dra bennak arall ! Gwelet ’vez tre-g’an-hent ma plij d’en dud pe pas. Mont a rant da zañsal pe chom a rant de ev’ ur lomm ! Ar «monet ha donet» etre ar c’haner hag ar re 'zo é selaou zo splannoc’h da glevet. B'a vez ivez pa oc’h é soniñ aveit bout selaouet, mes ’deus ket tre ar memp tra eo naket ... Ha da getañ-penn aveit soniñ da zañsal e ve'er daoù pe div d’ar bihaannañ, c’hoazh un eskemm hag a ra vat !\nNeuze ’meus komañset soniñ (’meus ket soñj ken penaos) get Ronan Gueblez (pezh a oe aes a-walc'h kar eañ ’sone Kan ha Diskan ha sonenneù a vro Gwened) ; Sophie Le Hunsec ’devoe pellgomzet din aveit gouiet ma faote din soniñ geti. Ya sur ’walc’h! S'tu c'hoazh unan (Marianna...) aveit soniñ da zañsal hag ur plac’h oc’hpenn-sen, aesoc’h e oe lakaat ar bouezhioù da zasson arsambl a-gaost d’an uhelded hag àr un dro am boe komañset get Annie Ebrel ha neuze Erik Marchand hag ur bochad re arall, kar dre unan e yaez e darempred g’arr'rall.\nSetu kalz pe bihan an istoer...\npajenn 3 < pajenn 4\ndeskiñ traoù get ar re gozh, penaos (en ur mod teknik : enrolladennoù pe get an dud, testennoù, penaos derc'hel soñj ag ar pozioù...) ha perak e kavez a-bouez an traoù-se.\nDeskiñ traoù d'ar re a zo é teskiñ\ngober a rez an dra-se gwezhavez, aes eo, diaes ? An dud a vremañ a zo é teskiñ, penaos ous-te gwelet gete ha dre vras, petra eo o c'hoantoù-int.\nPouez ar c'han dre vras\nAr c'han hag ar brezhoneg (perak e brezhoneg, pesort traoù a zegas dat-te, soniñ e breton dirak lod ha ne gomprenont sort ebet..., ar vugale...) soniñ e brezhoneg : penaos e vez gwelet e Breizh, penaos e vez gwelet get tud a vroioù arall (pand it da vale aze hag ahont), penaos e c'hellez keñveriiñ etre ar c'han e brezhoneg hag e tachadoù arall (okitaneg, euskareg, Kembre... ar re 'teus bet tro da welet pe da gomz gete !)\nGober a rez pe pas ? Perak ? Selaou a rez doc'h traoù nevez krouet get sonerion arall ? Komz a draoù a vremañ er sonennoù ?\nAmzer da zonet\nPenaos e vo evit ar c'han e brezhoneg er blezadoù da zonet ?\nAr c'hoant soniñ\nPa gomzan a «pouez» pe «galloud» ar sonennoù e faot din komz a rac'h an traoù a vez kavet a-barzh, da lâret eo spered ur bobl (aveit lâret gerioù gros...).\nAr blijadur da lakaat ar gerioù da glotiñ, ar mod da gomz a garantez, ar fent ivez, penaos ’vez groeit goap doh ar r'rall (tud pe micherioù), santimantoù donk a ziàr ar marv, ar beurantez, ar c’heuz, ar yaouankiz, ar fall zimiiñ... Penaos dre ur sonenn e vez moian taol unan pennak d’ar ias pe e koñtrel, meuliñ unan pennak : politikerion zo, ur plac’h skañv, ur Vadam re binvidik, un den sot, ur gwall a waz...\nHa tout ar re istorel (gwir pe dost), pezh vez gwraet gwerzennoù anezhe, ar re zo kozh mat hag a vez kavet er bed a-bezh pe ’gosig, ar «Fond commun Indo-Européen». Lakamp Iannig ar bon garçon, Ar plac’h iferniet (Orphée aux enfers mar plij !), Ar priñs ieùvank…\nPa vec'h ur plac'h yaouank, na bourrapl ’vez bout àr un dro, dre ar sonennoù, kal'-a-vern peseurt dudenn. Sùet ur briñsez àr lein tour ur c'hastell, sùet ur plac'h gwerzhet d'he zud, pe c'hoazh ur vaouez fall dimiet, petramant c'hoazh ur sorserez... Soñj am meus bout bet aon ag “...ar Jaouis azezet e-tal an tan / ha eañ ken du èl un tad-bran / é vutumiñ g'ur bimp argant. Brrrr ! Nag ar paotr deit da vout arajet àrlec'h bout bet dantet g'ur c'hi, hag en devoe tennet kalon e wreg deiz kentañ o eured... Boued aveit an ijin!\nAr pezh ’meus kavet a-bouez-bras g’ar re gozhañ am meus-me gwelet, emañ penaos n’o deus ket james goulennet genin da berak e faote din deskiñ ar sonenneù-mañ. Me ’gav genin emañ pandeogwir e ouient just a-walc’h o «fouez» hag o «galloud». A-zalc'hmat eh eus bet unan aveit soniñ ha unan g’an c’hoant deskiñ, unan ker piket e galon g’ar sonenn èl an all. Hag e vo c’hoazh mod-sen ’pad pell, me ’gav genin!\nO enrolliñ a raen get Walkman ma breur hag e selaouen dohte ne ouian ket ped kwezh. Klask a raen kompren ar c’homzoù, o skriv a raen ha pa ne gomprenen ket e c’houlennen get ma mamm pe ma zud kozh pe c’hoazh Loeiz Ar Bras. Kar hep kompren ar pezh a lâren ne oan ket aveit derc'hel soñj. Memp tra get enrolladurioù Dastum. Ha m’o sone par ma c’hellen.\nPa ’meus desket Iannig ar Bon Garçon pe Droug Sant Iehann e oen c’hoazh e lise Santez Anna ! Mont a raen er-maez ag er skol (pa ne oe ket kentelioù !) edan ar Memorial, kar aze e kaven brav an dasson, ha m’o sone !\nAr sonerion am eus desket sonenneù gete ne zisplegent ket kalz a dra a ziàr ar «penaos gober» (ar re gozhañ atav). Int a lâre kentoc’h «N’anavez ket hounnañ? ’Eus ket hi james klevet ? Eh an d’he soniñ dah neuze». Ha int a sone ur bochad sonenneù kar ne ouien-me tra ’bet...\nB'e oe re ’rall a oe gourdonoc’h da zispleg penaos gober en arbenn ma oe deit re ’rall d’o gwelet e ma raok. Neuze int a gomze a ziàr ar lusk, an uhelded, ar vouezh (ha mesket ’veze an uhelded hag ar c'hreñvder !) Ar re un tammig yaouankoc’h (a rummad ma zud, lakamp, pe kozhikoc'h) ’devoe o soñj ivez a-ziàr petra ’oe ur vrav a sonenn, ha ne oe ket forzh mat da ma soñj-me...\nDesket ’veze kentoc’h : « ’faot ket gober an dra-sen nag an dra-mañ... Mes kentoc’h a mod-sen... Ha ne veze ket klevet tre-g’an-hent an diforc’h etre an daoù feson d’ober !!\nHag b'e oe re ’rall hag o devoe ur soñj splann a-ziàr penaos gober : da lâret eo d'ar liesañ o feson-int!\nKlevet am eus lâret ur bochad traoù ha klevet soniñ ar c’hoñtrel !\npajenn 1 < pajenn 2\nGourdonet : kustumet\nA-c’houde gwerso e teskan-me ivez d’ar re ’rall. Komañset ’meus er skol-veur kar goulennet a zo bet ganin. Da getañ penn am boe lâret «pas !» kar me ’oe é tiskiñ, kement a draoù em boe da zeskiñ ma-unan, ne welen ket re vat penaos deskiñ d’er ’rall ! Mes dre ma zo bet goulennet ganin ohpenn ur wezh, em eus kousantet a-benn d'ar fin. Ha ’meus ket james bet keuz, kar desket ’vez ur bochad é klah deskiñ d’ar ’rall! Hag e gwirionez me ’vourr-me gober an dra-sen. Klevet, àrlec’h un devezh labour, an dud é son àr un dro, lâret ’ve ur filaj !\nEmañ ret lâret ivez penaos emañ bourrapl devezhioù a mod-sen, bez ’vez berped re siriusoc’h aveit ar rall mes dre vras an dud a za da zeskiñ, a vez aze aveit ar blijadur da eskemm o skiant prenet, o bouezhioù, o soñj a-ziàr an dra-mañ hag an dra... Ha nend on ket aze aveit teurel an dud d’er ias, mes aveit o sekour (ha me ’lâr doc'h ’deus ket bet gwraet dalc'hmat a mod-sen aveitin get mar a unan !) Kavet ’vez berped tud aveit poueziñ àr an traoù «fall» ’eit àr ar re vad... «Ar gwall-deodoù dre ar vro ’zo gwashoc’h ’vit ar vosenn, kement lec’h a dremenont int a lak an anken !»\n’N’ur ober stajoù a mod-sen a-c’houde 20 vlez ’meus taolet mansion ag un dra : bez zo bet un amzer ha pa zae an dud da zeskiñ e ouient pasabl a draoù a-ziàr ar vusik, gouiet a raent komz berton un tammig mes pas aveit komz bamdez (e’l din un tammig a pa ’meus komañset). Arlec’h zo bet gwelet brezhonegerion a-feson, mar a unan memp g’ar brezhoneg ’eit yezh vamm, tud hag o devoe klevet kaniñ mes n’o devoe ket james desket tamm sonenn ebet 'nezhe. Neuze e taent da «zifariiñ» o istoer un tammig. Ha bermañ ’vez kavet brezhonegerion a gomz mat, bamdez, desket «a-nevez» gete aveit lod anezhe, ha ne ouiant ket ’nezhe nitra (pe dost) a-ziàr ar sonennoù, petramant g’ur soñj fall a ziàrnezhe. Deverrus eo.\nDiverrañ, e gwennedeg : se distraire, drôle, bizarre.\nDeverrus vous avez dit deverrus comme c'est deverrus ! ;-)\nNe ouian ket re vat penaos e on-me gwelet get ar stajidi a za ganin, ha plaset fall a-walc’h ’ven aveit reskont ’benn d'ar fin. Me ’gav genin e vez un unanig pennak a za kar int a vourr ag ar mod ma sonan-me, ha neuze e faot dezhe gober kal' pe bihan ar memp mod. Lod arall a oer penaos am meus tremen’ passabl a amzer àr an danvez (ha pas trawalc’h c’hoazh !). Neuze aveite-int e yay an traoù founabloc’h ’n ur donet da man gwelet tre-g’an-hent, e-lec’h klah ’n o-unan-kaer.\nHag e on c’hoazh tost d’un amzer ha ne ouien ket gober, neuze marse emañ aesoc’h din kompren o diaezamantoù.\nSoñj am eus ag ur staj am boe gwraet, m'em boe marse àr-dro 25 plez ha bez ’oe passabl a baotred àr-dro 50 vlez pe dost, ha int ma lake diaes, espres-kaer sur ’walc’h, kar a-barzh e «l’ordre des choses», ma faot d’ah, e vehe bet me en devehe bet desket gete ! Mes peb unan e vuhez, ag ar choejoù o devoe-int gwraet, a p’o devoe-int 20 vlez pe nebeutoc’h c’hoazh, ne oent ket ma re-me ! Kal'-a-vern penaos, deit on da benn , neoazh, a ober un dra bennak gete, se ! Ha bez zo memp lod anezhe ha ne lâront ket kreñv penaos emant deit genin d'ober ur staj aveit deskiñ traoù ’zo... “n'houlan ket chifokiñ 'nezhe, mes ne lârin ket o añv !”\nHa sur ’walc’h ivez, benn d'ar fin am meus desket ha kanet get passabl a re gozh (re anavet mat ha re arall ne oant ket tamm ebet !) ag a zo marv bremañ. Neuze, donet da selaou d'ar pezh am eus–me desket gete a zo sur ’walc’h, aveit ar stajidi, un tammig e'l deskiñ g'ar re gozh-sen ivez. Me ’gred atav!\nA benn da, geneomp-ni : da benn a\n’Deus ket gwall-werso am meus gwraet ur staj aveit tud ha ne ouient ket nitra anezhe, pas memp ar breton, an dra-sen ’oe aveit tañva, ma faot d’ah. Mes int a vez bep sadorn é kroll a-barzh ur fest noz bennak ha neuze ar lod vrasañ anezhe a faote dezhe bout d’an tu rall ag ar vazh (’ouian ket ma vez lâret a mod sen !?) Hag hon eus deverret ! Lod anezhe ne soñjent ket 'nezhe penaos e oe ken diaes-sen derc'hel ar lusk. Ne ouient nitra a ziàr pouez ar yezh : an taol bouezh, penaos e vez a-bouez distilh a-feson, penaos e vez staget ar yezh doh an ton, petra ’vez kontet a-barzh ar sonennoù emañ-int e tañsal àrnezhe...\nHa bremañ, e ouiant muioc’h ha koutant-bras int.\nHa lies-mat e vez kavet tud a zo sonerion dija, mes faot ’ra dezhe gwellaat an dra-mañ hag an dra, pe deskiñ sonennoù ag ur c’hornad arall.\nKal'-a-vern penaos, emañ atav bourrus. ’Vez ket dalbezh aes, diaes a-walc’h memp gwezhavez, kar kanet ’vez dran d’an deiz hag emañ ret din selaou spiz doh ar stajidi, klah penaos lâret an dra-mañ hag an dra, aveit pas o chifal petramant o dihoust mes klah monet pelloc’h neoazh e korf un deiz. Mes ar pezh a gont eo an c’hoant hag ar blijadur (’pezh ’d eo ket fall !). Ma ta da vout un torr-penn nen day ket mui an dud. Dre ar blijadur e vez desket ur bochad traoù, ha ’n ur ober kement-mañ ne vez ket neoazh disprizet an traoù, tamm ebet memp !\npajenn 2 < pajenn 3\nPouez ar c’han dre vras? ’Deus ket ken nameit sellet doc’h rac'h an traoù ’vez kinniget d’an dud g’ar c’han : dizoloiñ ar c’horf dre ar c’han, kan «prénatal», ganiñ ho pugale n’ur soniñ, em santiñ gwell dre ar c’han ha rac'h ! A-viskoazh en deus sonet an dud dre-mañ, neuze derc'hel 'd eo ket ker sot-sen. En amzer a-gent e oe lod kement unan oe ! Hiniv ’deus ket mui er vro kement a dud é soniñ bamdeiz, kar n'o deus ket mui kement-sen a amzer hag ar radio, an tele pe ar CD a son aveite !\nHa perak derc'hel get sonennoù bet savet kantveadoù 'zo? Kar brav int, se! Savet kaer, skrivet brav ! Piv em c’houlenn hiniv an deiz, da berak derc'hel da selaou doh Mozart petramant Bach, pe arsav a lenn La Fontaine pe c’hoazh Shakespeare ?! Pep unan e lod... Bep asortemant em hant !\nMe ’gav genin en deus plijet din kaniñ a-viskoazh. Soniñ e breton ’oe klah gober ’stel ar re a gleven (hag am eus komzet a ziàrnezhe dija), a gaven brav ha plijus ar pezh a raent.\nA-c’houde ma oen kochon emañ staget ar brezhoneg hag ar c’han doc’h ar blijadur !\nP’em tolpe ar familh, int a gomze breton, int a c’hoarzhe, er pardonioù memp tra. Ha p'em gave an dud àr ar marc’had en Alre e larent ur bourd bennak e berton hag e komañsent komz ! Hag e veze gwelet splann a-walc’h penaos a rae vat dezhe ! An dra-sen a oe ur bed a-bezh e-tal din, unan n’anaven ket kement-sen, kani ar re vras. Na deverrus monet da zañsal d’ar sadorn d’an noz betak kreiznoz (pe diwezhatoc’h c’hoazh!) tra ma oe kañsorted ma skol é kousket sur ’walc’h ! Gwelet kement-sen a dud koutant d’em welet, da gomz arsambl ha dañsal ha rac'h!\nMe gav geniñ emañ ar blijadur-sen hag en deus ma laket da grogiñ a-barzh aveit mat.\nKalz pe bihan : Tous les goûts sont dans la nature\nBihan : Lâret 'vez a-ziar kement kochon loen a vez : kochon ki, kochon kazh, kochon den...\nAr c’han en deus reit ur spered digoroc’h din, me ’gav genin. Kar g’ar sonenneù e vec’h tost d’ur vuhez ’zo bet, ha ’d eo ket tre ar pezh a viùan-me ar liesañ. Eh on un tammig etre bed ma mamm-gozh ha kani mam bugale e gwirionez ! Sonet am eus get tud hag en devoe betak 4 gwezh ma oad (pe oen 20 vlez !). Gwelet ’vez penaos ’deus ket chañjet an dud kement-sen (memp ma vez lâret ar c'hoñtrel) : boutiñ ur pepon nevez-ganet edan korn an oaled petramant a-barzh ar skornerez a zo tamm pe damm ar memp tra, lakamp! Bloñsadurioù ur vaouez fall-zimiet a zo ar memp re hiniv an deiz ! Ha pa vez komzet a garantez : ar pezh a vez klevet a-barzh er radio lies, ne vez ket james gwall-bell ag ar sonennoù-sen : ar mor, an evned, he daoulagad, he blev melen...\nHag ohpenn kement-sen, g’ur c'hultur pobl ne oc’h ket james gwall-bell a-zoh kultur er ’rall, tud ag ar bed a-bezh. Ne laran ket e ramp-ni rac'h ar memp tra, tamm ebet, pep unan he «spesifisite», mes dre vras ur spered zo a zo tost-mat unan d'an all. Ha gwezhavez memp betak istoer ar sonennoù : ar plac’h dimiet g’un den kalz kozhoc'h aveiti, lakamp, ’vez kavet en ur yoc'h kornbroioù pe memp broioù. ’Meus hi kavet sonet g’ur ganerez ag ar Rajastan e bro India. Bet on bet e darempred get passabl a vuzisianed, sonerion ag ar broioù keltiek mes ivez tziganed ag ar Roumani, ur grollerez ag Indez, kanerion a v/Marseille ha re arall c'hoazh... Laket ’meus da zañsal japaniz, chinaiz, reunioniz, tud ag ar stadoù unanet... Bet on bet e darempred g'ur bochad sonerion a gal' a vern peseurt kornbro ag ar bed er festivalioù, aveit soniñ gete petramant aveit monet da selaou dohte. Techet ’vemp da soñjal emañ ar vuzik elektrik ar liamm etre musikoù ar bed ; emañ da ma soñj kentoc’h ar sonennoù pobl.\nUr blijadur eo aveidon-me ivez koñtiñ istoerioù d’an dud ha lod anezhe ’vez souezhus da glevet ! Lod arall nend int ket gwall-bell ag er pezh a vez klevet hiniv an deiz àr ar bladennmañ-pladenn. Gwir eo ’vez ket komprenet seul taol g’an dud a zo é selaou, mes kal'-a-vern, aveit ar re a gomz galleg e tisplegan un tammig petra a gont a-barzh ar sonenn aveidin, petramant ’gaoz da berak am eus hi choejet. ’Deus ket tu da ouiet rac'h yezhoù ar bed, mes aveit kement-sen ne vez ket dalc'het un den da selaou sonennoù en e yezh hepken ! Ur bam alkent ! Sonennoù brav a vez e kement tachad ’vez ! Me ’gav genin nend eo ur gudenn nameit aveit ar yezhoù «bihan», aveidomp-ni hon-unan memp gwezhavez : « e gwenedeg a oe ha ne meus ket komprenet grik !» pe «alala, ne vez ket komprenet nitra g’ ar gerneviz, int a zebr tout ar gêrioù !»...\nHag aveit an dud ha ne gomzant ket ’nezhe breton, mar a wezh e vez ur gudenn dreist-holl aveit re a Vreizh ! Mes kavet ’vez ar memp re é tañsal àr an «tube de l’été» ha ne vez ket seul gwezh anezhañ e galleg ! Na pell ac'hanasen ! Ar vugale ne rant ket ’nezhe kement-sen a stal ! Mar plij dezhe, int a selaou ha se’ tout ! Ar vugale a zesk breton ’vez koutant da gavouit gerioù a gomprenant-int. Get ar re a gomz, e vez gwezhave deverrus klevet ar pezh o devez komprenet. Pa sonan-me er gêr : “ Plac'hig mar n'oc'h ket dimiet / M'anav un den kostez Gwened / En deus seizh troad a ihuelded / Ha kement arall a zegorded” e kompren ma mab emañ an den-sen ur ramz get seizh troad ! Pe c'hoazh sonenn ar c'hi bombarder : ”s'tu eañ krapet àr an ti-forn get ur vombard en e zaouarn / S'tu eañ komanset 'vombardal / Biskoazh am boe gwelet kement ’rall…” Aze e kred-eañ emañ ar c'hi àr lein ar forn g'ur fusulhenn e tenniñ boletoù ! Gwelet am eus bugale chomet a skleuj é selaou doh Pier Thomas a Blenùer. Ur pepe kozh ag ur c’hantved en o raok, é soniñ en e-unan-kaer!\nMes er liesañ ne vez ket kudenn ebet. Klevet ’vez memp traoù brav lâret g’an dud, penaos musik ar yezh a zo ur live ohpenn, penaos int bet plantet g'ar sonennoù, g'ar vouezh... Ha dre vras an dud, memp ar re a ne rant ket kas anezhe a tout an traoù sen, a zo koutant ma vez dalc’het an hengoun-sen.\n’D eo ket aes aveit kal'-a-vern piv ac’hanomp monet a-dreist d’hon a-priori, mes a pe yan er-maez ag ar Frañs, e gwirionez ’vez berped digemeret mat hor musik sonet g’ar beg.\nMe ’gav genin e vez diaesoc'h pas bout komprenet aveit ar re a sav sonennoù nevez. Pezh ne ran ket-me tamm ebet petramant nameit aveit mam bugale, pe aveit kampenn ar sonenn-mañ-sonenn. Mes sevel unan a-bezh a zo un dra ’rall. Ha neoazh klevet ’vez traoù brav ! Klevet ’meus ’deus ket gwall-werso Loeza Beauvir, lakamp, pe sonennoù savet get Nolwenn Korbell, ag a zo brudetoc'h, pe c'hoazh ma c'hañsortez Marthe Vassallo... Aze ne gomzan nameit a-ziàr merc'hied, mes dre zigouezh... Aveite-int emañ kaletoc'h sur ’walc'h, kar ’d eo ket komzoù un arall, o gerioù-int a zo da vout klevet g'ar ’rall !\nMe ma–unan, e selaouan doh ur bochad sonerezh a gal'-a-vern peseurt bro, dreistholl, gwir eo, sonerezh g’ar beg ha sonerezh pobl : Pansori a vro Kore (azo tost-mat d’ar gwerzennoù), Maloya a enezenn ar Reunion, musik broioù ar reter (Roumani, Bulgari, Albani...)… Sot on memp g’ar polifoni a zu-hont, petramant ag an Afrique dre vras (hanternoz, kreiz, kreisteiz). Mes me ’vourr ivez ag ar Blues (John Lee Hooker pe c’hoazh kani dastumet get Alan Lomax er prizonioù en USA etre 1930 ha 1960), lakamp, ar sonerezh klasel pe barok (ar pezh a lâr Nathalie Dessay a-ziàr he buhez kanerez), tud ag ar «chanson française» e’l Camille, Souchon, Juliette ha re arall c’hoazh, hag a gont istoerioù a-benn d'ar fin e’ldomp, e korf 3 minutenn (berroc’h eidomp-ni !)\nPetramant c’hoazh, begon Aretha Franklin a blij din ivez (a nend eo ket gwall-bell ag an hani hun eus afer aveit lakaat en dud da groll !), La Bolduc ag er Gaspesi, a gomz d'an dud dre he sonennoù, ag a zo bet memp goulennet geti gober «propagande» dre he sonennoù (e'l ma zo bet gwraet genomp-ni ivez, get sonennoù e'l «Sonenn ar lagouterion» aveit añse parat d'an dud a eviñ re). Ha kalz a draoù arall, a-zal ma vez kanet !\nPetra ’zay de vout ean hengoun-sen en amzerioù da zonet ? Ar sonennoù a zo deit betak hun amzer-ni ag ur sonour d’un all, ag ur bladenn d’un all, ag un enrolladur d’un all, ag un e-mail d’un all, ag un taol pellgomz d’un all memp gwezhavez ! Tra ma vo unan g’ an c’hoant soniñ, e vo ag ar sonennoù-mañ ha 'd eo ket deomp-ni lakaat ur vevenn etre ar pezh a zo bet hag ar pezh a vo. Deomp-ni deskiñ an disterañ tra a ouiamp d’ar rummad da zonet, ha pas tamall hemp sekour gober gwell ! A-viskoazh emañ bet a mod-sen, ne sonamp ket hiniv e'l ma veze gwraet 50 vlez zo, ha ne veze ket gwraet 50 vlez zo e'l 100 vlez 'zo. Ag ur c'haner d'un all eh eus bet a-zalc'hmat diforc'hioù, revez e bersonelezh, e imoer, ar pezh en devoe -eañ pe -hi bevet... Gwir eo en deus chañjet ur bochad an endro : ar yezh pemdez etre an dud ’d eo ket mui ar brezhoneg, hor buhez-ni nend eo ket kani hon dud-kozh, mes re neubeut e omp aveit em chikanal aveit gouiet get piv emañ ar «wirionez».\nMe ’gav genin emañ aesoc’h an traoù, d’un tu, aveit ar re yaouank hiniv. ’Deus ket gwall-werso em eus kaset komzoù hag un enrolladur, dre an internet ,d’ur plac’h ha n’anaven ket, kar faote dezhi soniñ «unnek gwezh ’oen dimiet ha unnek gwezh intañv oen bet ». E lec’h mont da welet an dud (ha c'hoazh pas re bell a-zoh ar gêr!) e vez tu hiniv chom azezet doh az vurev, hag e tay ar sonennoù a benn d'ah a gal'-a-vern peseurt kornbro. Neuze e vez moian desket muioc’h. Hag an hani a faot dezhañ monet pelloc’h a gavo atav dielloù hag alioù, peurchañs, dre gras ar pezh labour ’zo bet gwraet g'ur bochad tud en hor raok, re ha 'n deus savet sonennoù, re ha 'n deus o sonet, re ha 'n deus o dastumet ha memp re a blije, hag a blij c'hoazh, dezhe selaou dohte !


(Adkaset eus Antioch)\nKod post 31000\nMaer Lütfü Savaş (2009)\nVali (prefed) Mehmet Celalettin Lekesiz (2009)\nHed 36°12' Norzh\nLed 36°09' Reter\nLec'hienn internet ar gêr Ti-kêr Antakya\nAntakya a zo ur gêr vras e korn gevred Turkia, kêrbenn proviñs Hatay (Sandjak Iskenderun a-raok 1939). Ar gêr he deus bet ur pouez bras en Henamzer pa oa an trede tolpad-tud goude Roma hag Aleksandria en Egipt. Lec'hiet eo war riblennoù ar stêr Orontos a ziskenn betek ar Mor Kreizdouarel, 22 km pelloc'h. Ur gêr gant ar marc'had evit ar gounezerezh ha meur a stal-kenwerzh eo hag enni ur boblañs turkek hag arabek mesket pa oa ur bastell-vro arabek a-raok m'eo bet adroet da Republik Turkia goude ar gefridiad he deus bet Bro-C'hall war Siria betek 1939.\nAntiokeia war an Orontos (Gresianeg : Αντιόχεια η επί Δάφνη, Αντιόχεια η επί Ορόντου or Αντιόχεια η Μεγάλη; Latin : Antiochia ad Orontem, Antiokeia vras pe Antiokeia e Siria ivez).\nDiazezet eo bet war-dro - 300 gant Seleuc'hos Nikator, unan eus pennjeneraled Aleksandr Veur diwar anv e dad Antioc'hios (Antioc'heia = gêr Antioc'hos). Kreskiñ a reas buan pa zeuas da vezañ kêr-benn impalaeriezh ar Seleuc'hed hag ur greizenn evit ar sevenadur hellenistel. Pa oa aloubet gant ar Romaned e - 64 e chomas emren (evel e pep lec'h en Impalariezh roman) hag e tizhas ur galloud armerzhel ha sevenadurel brasoc'h c'hoazh.\nHervez an Testamant Nevez e teuas di pennoù zo eus ar gristenien gentañ a oa e Jeruzalem, Sant Paol Tarsos ha Sant Barnabaz er 1añ kantved.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Antakya&oldid=1635582 »


Paket gant an droug-skevent hag un diwaskadenn e vevas e-unan en ul lochenn a savas asambles gant e dad nepell eus Auburn er penn-kentañ, ha goude-se e Pacific Grove (nepell eus Monterey). Kement tra a ouie Smith a zeskas e-unan : n'eas ket d'al lise, e-unan e teskas galleg ha kastilhaneg, ha meur a varzhoneg a droas, re Baudelaire en o zouez. Meur a vicher en doe ivez : kazetenner, bizskriver, dastumer ha pakader frouezh, troc'her koad, mañsoner, liorzhour ha mengleuzier.\nDa 35 bloaz e krogas da skrivañ danevelloù moliac'h (ouzhpenn kant anezho etre 1929 ha 1935, al lodenn vrasañ anezho a zo bet embannet er gelaouenn Weird Tales).\nE vuhez-pad e voe kalonekaet gant Howard Phillips Lovecraft, hag hemañ a glaskas lakaat oberenn liesseurt (danevelloù, taolennoù, kizelladurioù) Smith da vezañ brudet. N'eo nemet goude an eil brezel-bed ma vo dastumet skridoù Smith gant August Derleth, hag embannet gant Arkham House.\nOberenn Smith a zo gwall zisheñvel diouzh hini ar skrivagnerien lovecraftian all : ne gaver nag emgannoù na diskouezadur an nerzh-korf enni (er c'hontrol da skridoù Robert Ervin Howard). Peurliesañ ez eo diazezet e skridoù war sorserien, diaouled, pe sunerien-wad en un endro mizus diazezet war bedoù kollet ha disoñjet.\nPlijout a rae da Smith implijout gerioù blizidik, rouez pe kozh-bras. Frazennoù hir a save, enno kalz munudoù barzhoniel. E ziouer a deknik akademikel a gempoueze gant pinvidigezh e c'heriaoueg, un ijin hunvreidik bras-divent hag ur c'hoant difaezhus da zeskiñ traoù nevez.


Yezhoù djivaroek - Wikipedia\nUr familh yezh vihan eus Perou hag Ecuador\nUr familh yezhoù bihan komzet e norzh Perou ha reter Ecuador eo ar yezhoù djivaroek.\n2 Darempredoù gant familhoù all\nE familh ar yezhoù djivaroek ez eus peder yezh:\nUn nebeud yezhourien a gred n’eo ar yezhoù-se nemet ur strollad rannyezhoù tra ma stroll re all ar Chuareg, an Huambiseg hag an Atchuareg-Chiwiareg asambles.\nDarempredoù gant familhoù all[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nLakaet e oa bet ar paltaeg e-barzh ar familh djivaroek gant Čestmír Loukotka met n'anavezer nemet gwall nebeut a draoù diwar-benn ar yezh-se. Liammet e oa bet outi ar c'handochieg, da skouer gant Greenberg. Liammet e oa bet ar c'handochieg ouzh familhoù zaparoek hag arawakanek ivez avat.\nFamilia Jibaroana Proel\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Yezhoù_djivaroek&oldid=1508222 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 18 Mae 2013, da 18:24.


Ampulomet - Wikipedia\nUn ampulomet e-kichen ur vindrailherez Maxim M191 e Mirdi Emgann Stalingrad\nDaou soudard finnat oc'h arnodiñ an Ampulomet e 1942\nAn Ampulomet (rusianeg : 125-мм ампуломёт образца 1941 года 125 mm ampoulomet obraztsa 1941 goda, berraet en Ampulomyot, ampulla mortar) a oa un arm rusian enep tankoù hag a vanne bannadelloù tangwaller savet diwar klogorennoù gwer 125 mm o zreuzkiz.\nEr bloaz 1941 e oa bet dafaret an arm-se da gentañ, hag implijet ral a wech gant al Lu Ruz e-kerzh an Eil Brezel-bed ; ken abred hag e 1942 e oa didalvoud a-enep an tankoù.\nSavet e oa an ampulomet diwar ur gorzenn dirizenn ha digor-frank staliet war un troad stummet evel un Y ennañ un ahel a-led evit ma c'helljed dibab uhelder an dennadenn. Ouzh lost ar c'hanol e oa staget div zornell hag ur skeul dereziet a implijed evit bukañ.\nUr c'hargad poultr-tarzh a veze lakaet e lost an arm hag enaouet dre un darskoer evit erluskañ ar glogorenn wer AZh-2.\nEr c'hlogorennoù AZh-2 e oa ur mesk 80% fosfor ha 20% sulfur hag a entane en aer en ur reiñ ur flammenn skedus 800-1000°C ha moged gwenn fetis e-pad un teir munutenn bennak. Pa dizhe un tank en em sile an dourenn entanet dre ar prenestroùigoù pe dre gaelioù ar c'heflusker evit entanañ an trelosk, dallañ ar skipailh hag e vougañ.\n↑ (en) ROTTMAN Gordon L. : World War II Infantry Anti-Tank Tactics, p.47 – Osprey Publishing, 2005 (ISBN 978-1-84176-842-7)\n↑ (en) CHAMBERLAIN Peter & GANDER Terry : Infantry, Mountain and Airborne Guns, p. 63 – Arco Publishing, 1975 (ISBN 978-0-668-03819-5)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Ampulomet&oldid=1852171 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 17 Her 2019, da 16:18.


TK Bremen : tolpad diriaou dirak Prefeti ar Mor-Bihan\nPublié le 21/12/11 3:12 -- mis à jour le 00/00/00 00:00\nSetu ur savboent a zo bet bet kaset da ABP gant ar c'henstrollad Trawalc'h eus ar Mor-Bihan anezhi ha, da heul, ar c'halvadeg bet savet gantañ evit an tolpad d'an 22 a viz Kerzu.\nPeñse ul lestr-karg, ministred pilpous anezho e Breizh... Ur gwallreuz war an natur an hini eo. Daoust da se ne 'z a ket kalz tud da ziskouez sklaer ha splann pelec'h emañ an dalc'h.\nAbaoe dekvedoù e chom listri a bep seurt war ar sec'h war aodoù Breizh : anv a vez graet eus armerzh ar gounid, panevet skoazell ar Stad a zo ankouaet. Ne ra Bro-C'hall van ebet nag evit hon dibaboù politikel nag evit hor c'hoantoù, ken kreizennet m'emañ. Na chomomp ket etre daou soñj, koulz lavaret n'eus tamm politikerezh-mor ebet. Foeltret eo hon tailhoù evit Enez-Frañs hag evit ur mont en-dro d'hon drailhañ muioc'h-mui bemdez. Troet eo Bro-C'hall outi he-unan pe ouzh ar Reter, tra gwirion postet ebet war talbenn meurvor atlantel. Hogen n'emañ ket eno hor planedenn !\nDiouzh an dud a vez war draezhenn Kervinic'hi a zo peñseet an TK Bremen ennañ, en em gavout a reomp noazh-pilh pa c'hallemp bezañ gwarezet.\nEn amzer-da-zont ez ay hor galloudoù ha distro hon tailhoù er vro war zigresk ken-ha-ken c'hoazh !\nKement-se zo anavezet-mat gant ar baramantourien. An holl gozh-listri a c'hall aodañ en hor porzhioù, diwar-goust tud a vicher all a denn gounid eus ar mor hag an natur gwallet. Ne zouj ket Bro-C'hall da gendivizad etrebroadel 1992 zoken, daoust dezhi bezañ he feurwiriekaet.\nGelver a ra ar c'henstrollad Trawalc'h da vezañ tolpet dirak prefeti ar Mor-Bihan e Gwened, anezhañ arouez ar Stad, diriaou, d'an 22 a viz Kerzu, da 6 eur noz. Deomp gant Gwenn-ha-duioù ar muiañ ma c'haller !\nEvit Trawalc'h, Bertrand Deléon\nInitiation à la langue bretonne à Erdeven le 10 septembre par AFC du Pays Vénète le 07/09/2016\nFootball gaélique à Erdeven par AFC du Pays Vénète le 16/06/2016\nUne AFC à Erdeven ! par AFC du Pays Vénète le 25/06/2015\nGoude Erdeven, Ploure, An Arzhanaou ... par Fanny Chauffin le 25/07/2009\nSuccessful mobilisation in Erdeven : over 12 000 participants par Émilie Champliaud le 28/03/2007\nNon aux marchands de sable : mobilisation réussie à Erdeven par Mieux Vivre au Pays de Lorient le 26/03/2007\nSuccès de la mobilisation à Erdeven : plus de 12 000 participants par Parti breton le 25/03/2007\nRassemblement 25 mars à Erdeven par Mieux Vivre au Pays de Lorient le 22/03/2007\nEmgann appelle à manifester à Erdeven dimanche 25 par Emgann-MGI le 22/03/2007\nMieux Vivre au Pays de Lorient, membre du Collectif Le Peuple des Dunes, appelle à participer au rassemblement du dimanche 25 mars, à Erdeven, à 15h, pour dire non au projet d’exploitation des sables marins. par Mieux Vivre au Pays de Lorient le 21/03/2007


Diforc'hioù etre adstummoù "Iwerzhon" - Wikipedia\nDiforc'hioù etre adstummoù "Iwerzhon"\nStumm eus an 12 Du 2011 da 23:07\n3 okted ouzhpennet , 9 bloaz zo\nStumm eus an 11 Du 2011 da 16:58 (kemmañ)\nStumm eus an 12 Du 2011 da 23:07 (kemmañ) (dizober)\nD (traoùigoù yezh)\n:''Ar pennad-mañ a denn da enez Iwerzhon (''Éire'' en iwerzhoneg). Diwar-benn ar '''[[riez]]''' Iwerzhon pe Eire e anv , sellet ouzh [[Republik Iwerzhon]]''.\n'''Iwerzhon''', pe ''Bro-Iwerzhon'' e brezhoneg ivez (''Éire'' en [[iwerzhoneg]]) eo an trede [[enez]]enn vrasañ en [[Europa]]. Emañ war ribl ar [[Meurvor Atlantel]]. [[Republik Iwerzhon]] (ez- ofisiel, '''Éire''' pe '''Ireland'''), a zo enni pemp c'hwec'hvedenn eus ar gorread ([[Su]], [[Reter]], [[Kornôg]], [[Gwalarn]]) hag ar peurrest a zo gant [[Norzhiwerzhon]], dindan [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon]] er [[Biz]].\n[[Poblañs]] an enezenn a-bezh a zosav da war-dro 5,8 milion a dud : 4,1 milion e-barzh Republik Iwerzhon (1,6 milion e [[tolpad-kêr]] [[Dulenn]]) hag 1,7 milion e Norzhiwerzhon (0,8 milion e tolpad-kêr [[Belfast]]).\n== Douaroniezh ==\n[[Restr:Ireland physical small.png|frame|Gwelet a reer elfennoù 'zo eus [[torosennadur]] [[Iwerzhon]] war ar gartenn-mañ . (Sellet ivez ouzh [[:ImageSkeudenn:Ireland physical large.png|un doare brasañ]] gant muioc'h a ditouroù).]]\nUr [[plaenenn|blaenenn]] greiz gant [[aradennad]]où [[menez]]ioù bihan tro-war-dro eo enez Iwerzhon. Ar [[kern|c'herngern]] uhelañ, ar [[Carrauntoohill|Carrauntuohill]] ([[Iwerzhoneg]]: ''Corrán Tuathail''), a sav betek 1041 m. Ar [[stêr]] [[Shannon]], an hini hirañ (259 km) a red e-kreiz ar blaenenn hag he zraoñienn a droc'h ar vro e div lodenn. Gant an hinad gleb ha dous e kresk war an enezenn a-bezh ur struzh glas ([[prad]]où, [[geun]]ioù ha [[lann]]eier peurvuiañ) douret mat gant ar [[glav]]eier stank a-walc'h. Seut perak e vez graet eus Iwerzhon an ''Enez c'hlas'' pe an ''Enezenn glaz-[[emrodenn]]''. Gorread an enezenn a zo 84 079 [[km²]].\nRannet eo Iwerzhon e peder [[proviñs|froviñs]] istorel: [[Connacht]], [[Leinster]], [[Munster]] hag [[Ulster]]. En iwerzhoneg e vezreer anv eus ar 'Cúige' ( = pempvet). Gwechall e oa Connacht, Munster, Ulster, Leinster ha Meath, homañ a endelcendalc'he [[kontelezh]]ioù Meath, Westmeath ha Longford. Pelloc'h e voe divizet krouiñ 32 gontelezh evit melestradur ar vro. C'hwec'h kontelezh en Ulster a zo chomet dindan [[beli]] ar [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon|Rouantelezh-Unanet]], cheñchet an anv da ''[[Norzhiwerzhon]]'' pa voe rannet Iwerzhon e []. E Republik Iwerzhon e vez doujet da [[harz]]où kozh ar c'hontelezhioù, nemet e [[Tipperary]] ha [[Dulenn]] hag a zo bet isrannet . Evit ar [[votadeg]]où, ar pastelloù-bro a vez savet diwar kontelezhioù rannet pe deuzietdeuzet gant ma vo doujet d'o harzoù dre -vras evel ma vez roet urzh gant ar Vonreizh. An 32 gontelezh a chom takadoù [[identelezh]] evit ar [[sport]]où hag ar sevenadur lec'hel.\nAn darn vrasañ eus an [[douar]]où a c'heller tennañ gounid diouto a zo e kontelezhioù ar c'hornôg. Aze emañ ivez ar menezioù brasañ ha kaerañ a sach meur a [[touristerezh|dourist]] evit bourrañ ouzh [[gweledva]]où plijus hag ar [[mor]] glas diharz.\n== Tud brudetvrudet ==\n** [[Samuel Beckett]]\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:MobileDiff/1100666 »


Manac'h - Wikipedia\n(Adkaset eus Menec'h)\nMarteze e klaskit manac'h (boutailh) .\nUr manac'h zo un den a vev hervez e relijion o lakaat ar vuhez speredel a-raok buhez ar c'horf. Un dra gozh eo an doare bevañ-se en istor an Denelezh, ha kavet e vez e meur a relijion. Dont a ra ar ger eus ar gregach μοναχός, monachos.\n4 Manac'hegezh kristen ar C'hornôg\n4.1 Reolenn sant Benead\n4.2 An tiegezhioù menec'h\n4.3 Kumuniezh ar venec'h\n4.3.1 Al lenneien (pe literati)\n4.4 Ar venec'h dizesk\n4.5 Kargoù ar venec'h\n4.6 Ar savadurioù menec'h\nManac'hegezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nManac'hegezh, hervez Geriadur Roparz Hemon eo an anvioù a vez graet eus obererezh ha reolennoù ar venec'h hag al leaned.\nLeanez a vez graet eus ur plac'h pe ur vaouez, pe manac'hez dre fent.\nManati[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nBevañ a ra al leaned en ul leandi. Ur manati a zo ul leandi bras. Dindan beli un abad emañ an abati ha dindan beli ur priol eo ar prioldi, hag a zo dindan beli un abati. Enebet eo ar vanac'hiezh ouzh ar penitiouriezh|benitiouriezh]] pa vez ar benitiourien o vevañ o-unan en ur peniti.\nEr voudaegezh "Theravada" ez eus bet anv a vanac'hiezh 25 kantved 'zo. P'eo ar brederiadenn an dra pennañ er voudaegezh ez eus ur plas anat evit ar vanac'hiezh hag e klask ar Voudaidi mont da repuiñ evel menec'h en ur prantad eus o buhez.\nHervez an hengoun eo bet ganet ar vanac'hiezh kristen diwar atizh sant Pakom war-dro 330 e Egipt e-kichen Nag Hammadi. Klasket en deus bodañ kristenien aet da glask repu en dezerzh pa oa heskinadur Diokletian oc'h ober e reuz. Egipt a zo bet un dachenn dibar, rak e veze tud kloastret dija war-dro templ Serapis hag an emgastiz a zo ar pont etre an daou relijion.\nA-raok ma vo aotreet ar relijion kristen gant Kustentin e oa ar merzherenti an doare aesañ evit gounid ar salvidigezh.\nLeaned ha leanezed o deus klasket tapout o salvidigezh diwar ar bedenn hag ar brederiadenn er sioulded hag an dilavar. Sant Anton Meur a vroude an dud da vezañ penitiourien evit heuliañ roudoù ar C'hrist dindan levezon ar Spered santel. Er c'hontrol e lavare sant Pakom e oa dañjerus an digenvez pa c'hell kas d'an dispi. Kinnig a rae ma veze bodet ar venec'h evit ar merennoù nemetken, pep hini o prederiañ en e unan devezh-pad en ur c'hellig.\nManac'hegezh kristen ar C'hornôg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE 361 eo bet diazezet ar c'hentañ manati a zo bet e Kornôg Europa gant Martinus (pe Sant Marzhin Teurgn) war un dachenn roet gant Hilarius, eskob Poitiers. En abati Ligugé (Vienne) ne oa nemet lochennoù graet gant brankoù evit reiñ goudor d'ar venec'h, met e c'houlenne sant Marzhin ma kemeront prantadoù evit al labour e-kreiz amzerioù evit ar bedenn.\nRak e deus kroget ar manac'hiezh gant ar vuhez-arvestal a-raok ma teuio an diforc'h etre an urzhioù leaned oberiant hag an urzhioù-arvestal.\nKoulskoude, n'eo ket ket Egipt kavell nemetañ ar manac'hiezh p'eo bet ganet ar vanac'hiezh kristen e pep lec'h e derou ar relijion ofisiel nevez. E broioù ken pell hag Iwerzhon eo bet staliet manatioù e lec'hioù digenvez evel inizi Skellig e kreiz an donvor (a-raok ar VIvet kantved). Kustumoù dibar a zo bet d'ar venec'h gelt evel un tres ispisial evit troc'hañ ar blev, dougen dilhad gwenn ha vouetañ un tantad diehan. Setu perak e komzer eus ar vanac'hiezh keltiek.\nEr Grennamzer en deus tizhet e varr ar manac'hiezh e Europa p'eo bet diazezet un niver bras a urzhioù leaned ha p'eo bet savet un niver divent a leandioù (manatioù, abatioù, prioldioù). War tiriadoù roet dezho gant ar galloudoù hag ar feizhidi o deus gounezet pe lakaet da vezañ gounezet pep seurt a broduerezh diwar al labour-douar. Dre an difraostañ eo bet kemmet ar maezioù hag ar gweledvaoù. Gorreadoù bras a oa goloet gant ar c'hoadeier a zo bet kemmet da barkoù, da bradeier ha da winiegoù (ezhomm o doa ar venerc'h eus ar gwin evit lidañ an oferennoù hag evit evañ bemdez.\nUl levezon bras en deus bet ar vanac'hiezh war treuskas ha diorraodur ar sevenadur p'eo bet eilet kellies al levrioù dornskrivet gant ar venec'h. Sell ouzh an Azginivelezh karolingat.\nLuskad ar brotestanted a glaskas adaozañ ar relijion kristen e Europa e kreiz ar XVIvet kantved hag e kavas gwelloc'h ar gristenien mod-nevez ober hep ar vanac'hiez pa soñjent e oa da bep feizour kavout ur gemmenadenn gant Doue hep hanteradur ar velein hag al leaned. N'eus manac'hiezh ebet en ilizoù protestant.\nReolenn sant Benead[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nSant Benead a Nursia (480-547) en deus savet ur manati e Subiaco hag, da-c'houde e Monte-Cassino (150 km eus Roma). Savet en deus ur reolenn vuhez evit ar venec'h hag a zo bet ar pimpatrom evit an holl urzhioù menec'h e Kornôg Europa. ""Ora et labora" (Ped ha labour) a zo bet e ger-ardamez. Chomet eo hini ar venec'h beneadiz.\nMenec'h er Grennamzer\nHervez ar reolenn e vez aozet buhez ar manati hervez pennaennoù speredel ar gumuniezh (degemer ar baourien, karantez breurel, amzerioù ar bedenn-stroll), met e teskriv an aozadur pleustrek ivez ar reolenn (eurioù an devezh, kefridioù ar venec'h, stummadur an novised).\nAn tiegezhioù menec'h[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nEl leandioù e kaver un aozadur diwar patrom Lez an Neñvoù gant un den, un abad(ez) pe ur priol(ez) en e benn hag tud war derezioù resis ha n'eo ket aotreet da nep estreget ar venec'h pe al leanezed mont e-barzh klozadur ar venec'h a ya a-dreuz an iliz pa vez ar venec'h er chantele dispartiet gant ur gloued diwar an dud voutin bodet en nev. :\nDindan atebegezh an abad pe hini ar priol emañ\nAr venec'h o deus roet o gouestloù paourentez, diorged ha sentidigezh hag a zo staget da vat d'al leandi. Diforc'hioù bras e-keñver o niver e c'heller bezañ etre ar manatioù (eus 4 da 300).\nAn novised a vez stummet evit mont da vanac'h ;\nAr vevelien : ar re-mañ a zo tud lik ha n'int ket leaned, met servijerien al leandi int. Lojeiz o deus er savadurioù pe er-maezh gant o familh.\nKumuniezh ar venec'h[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAl lenneien (pe literati)[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAr venec'h lenneg a oar lenn ha skrivañ hag o deus bet stummet e latin war ar c'helennoù klasel : yezhadur latin, helavarded, daelerezh ken e c'hellont komz ha skrivañ latin. Ar strollad-mañ a ren gouarnamant ar gumuniezh pa vezont bodet er chabistr evit reiñ titouroù ha kuzuliañ an den hag a zo en o fenn (an abad pe ar priol).\nKargoù pennañ a zo dezho (labourat, merañ, evezhiañ, parañ, stummañ, aozañ, lidañ an ofisoù). An darnvuiañ anezho a zo bet desavet ha stummet a kloastr al leandi e-lec'h ma 'z int deuet pa oant bugale. E o zouez ez eus mibien ha merc'hed an noblañs o deus bet resevet an deskadurezh relijiel ha lennegel en o familh.<br\_> Kinniget eo bet ar vugale-se d'al leandi gant o c'herent pa 'z eus bet lidet an obladur (hag obladed e vez graet eus outo). War-dro 15 bloaz e roont o c'houestloù.\nAr venec'h dizesk[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAr vreudeur lik n'int ket evit bezañ engouestlet pa 'z int deuet e-barzh al leandi pa oant oadourien dija ha darn anezho a zo ken dizesk ha n'int ket da vezañ stummet. Fiziet eo dezho ar c'hargoù pleustrek.\nKargoù ar venec'h[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nBez ez eus ofiserien bennañ a zo en o c'harg aozañ ha lakaat ar gumuniezh da vont mat en-dro :\nar c'hiniad (pe ar c'haner-iliz)\nAr re-se o deus diskargoù pe dreist-wirioù evit bezañ gouest seveniñ o c'hargoù. Ne c'hell ar venec'h all, "menec'h ar c'hloastr", nemet ren o buhez hervez an eurioù diwar ar reolennoù boutin.\nE penn familh ar venec'h emañ an abad (eus an arameeg abba=tad). Dilennet eo gant ar venec'h lenneg evel atebeg war an amzerell (latin temporalis) gant galloudoù an aotroù gladdalc'hel koulz ha war an traoù speredel. Envel a ra an ofisourien ha ret eo kaout e asant pa vez kaoz eus sevel pe kemm ar c'hustumoù bihan ha bras. Ober a ra disentezioù ma vo herberc'het ar gantreerien evit un amzer berr ha ma vo sikouret ar re baour.\nAr savadurioù menec'h[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nSavet e vez ar savadurioù hervez tresoù resis evit ma vo lec'hioù ar bedenn hag ar vuhez menec'h e-kreiz al leandi. Savet e vez da gentañ an iliz ha staget dezhi ar c'hloastr, ar salioù boutin (sal ar chabistr, ar predva, ar sal tomm) ha kelligoù ar venerc'h. Pelloc'h e kaver ar c'heginoù ha ar savadurioù labour (skriptoriom). Pelloc'h ez eus, er-maezh eus klozadur ar venec'h, savadurioù an atant ha sanailhoù evit an eostoù. Ur voger-kloz a ya e tro al leandi a-bezh hag emañ ur manac'h o wareziñ an nor bennañ. Ur gwazh-dour a dreuz ar savadurioù en kaniennoù mein evit kas dour d'al lavabo, d'ar c'heginoù ha dindan ar prevezioù.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Manac%27h&oldid=1888862 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 30 Du 2020, da 20:10.


Marie-Clémence ha Cesar Paes - Breizh ha liesseurted\nrannañ an hengoun dre gomz!\nAn daou-se a oar mat lavaret e meur a yezh «kregiñ e-barzh» ! Eñ a zo eus Brazil, hi a zo Gallez-ha-Malgachez. Savet int bet gant doareoù kelenn a bep seurt. Gouzout a reont ervat o-daou ar binvidigezh a zo sanket don en o sevenadur. Neuze pa'z eo ret, e teuont da vezañ sevenerien hag e savont o zi-produiñ Latérit. Dibaouez e tigoront hon daoulagad dirak teñzorioù an hengoun dre gomz, pe dirak talvoudegezhioù bet kollet ganimp... Mont a reont eus an eil penn d'egile d'an enez ruz, eus Angano, Angano, nouvelles de Madagascar (1989), da L'opéra du bout du monde (2012), met traoù all 'zo c'hoazh...\nUn istor evel ur gontadenn...\n« Un neudenn a sacher adalek ar penn kentañ ? An hengoun dre gomz eo hep douetañs hag an teñzorioù a vez da heul. Eus Brazil gant peizanted an Nordeste a filmomp e Saudade do futuro da Vadagaskar gant un hengoun konterien, c'hoariva...\nAr pezh a glaskemp ur wech hor boa divizet lakaat anezho e skeudennoù o deus rediet ac'hanomp da brederiañ donoc'h marteze : penaos diskouez ar pezh na vez ket skrivet ? Penaos diskuliañ ar pinvidigezhioù gwirion a zo e dalc'h pobloù lakaet da vezañ ar re baourañ war an douar ? A-enep da veno an holl e oamp. Ret oa bezañ diskiant, ha divizet hon eus bezañ diskiant. Da gentañ hon eus savet un ti-produiñ evit kas da benn ar film kentañ. Setu diwanet Latérit, a zo chomet bev daoust da bep tra, ha n'eo ket bet aes dalc'hmat ! Bremañ c'hoazh e vez ret deomp kaout ijin evit chom bev. N'eus ket pell hon eus divizet embann levrioù, ur glaoustre, un heuliad eo d'ar filmoù. »\nNe baouez ket Marie-Clémence da gomz pa reer anv dirazi eus gwenodennoù laterit hec'h enezenn. Eno eo deuet da vezañ emskiant eus he daou sevenadur, aze he deus raksantet eo bet laeret hag e vez laeret bepred holl binvidigezhioù he fobl gant oligarkiezh Madagaskar. «Ret eo gwelet penaos e vez gwallgaset ar sistem hengounel gant perc'henned an douaroù a c'houlenn groñs kaout aktoù skrivet.»\nGouzout a ra eo bet mouget mat an traoù goude darvoudoù kriz 1947 ha prometet he deus e rofe un deiz un testeni eus ar feulster-se. Peont bras eo.\nMouezh a-vaez diezhomm ebet, sil ebet\nAbaoe ar penn kentañ, kichen-ha-kichen, o deus divizet Marie-Célémence ha Cesar chom hep reiñ displegadennoù hir : lezel ar gaoz gant an dud, gant sevenadur an dud. Pediñ anezho da euredoù filmoù, evel e hini kaer Aux guerriers du silence (1992). En heklev da jestroù ar Samied diskouez jestroù Indianed Bro-Vrazil. Ar stêr o respont d'an toundra, o alan kemmesket. N'emaint ket ken pell ha se an eil diouzh egile. C'hoari gant plijadur gant hironerezhioù a ro ur geusteurenn dic'hortoz evel Bouillon d'Awara (1996), ur meuz hengounel eus Gwiana. Bamet e vezer gant awen prim an trobadores e Saudade do futuro, filmet e Nordeste ar Brazil.\nGwintañ ar selloù ? Eilpennañ hon soñjoù ivez ! Rediañ ac'hanomp da lakaat ar c'hlichedoù a-gostez, pell eus ar pezh a ouzer dre sur. «Reiñ un taol skub d'ar raksoñjoù a zo ar pezh a lak ac'hanomp da filmañ, da broduiñ ha se abaoe ouzhpenn pemp bloaz warn-ugent.»\nKas an dud war aodoù kevrinus. Heñchet e vefomp gant ar sonerezh. Dudi a gavfomp gant ar sonerien. N'eus nemet astenn ar skouarn.\nHa bremañ ? Muioc'h eget biskoazh eo ret diskouez un Afrika all, filmet ganti hec'h-unan, a ziskouez eo bev. Skoazellañ ar sevenerien yaouank, eus Madagaskar, eus ar Reünion, harpañ anezho, produiñ o labour. Reizh eo o sikour, chom a reomp gant an hent, zoken ma 'z eo troidellek ! »\nLec'hienn Laterit Productions :\ngant levrioù diwar-benn Madagaskar, DVDoù ha traoù all c'hoazh !\nTeuliad Désirs de films, prientet tro-dro da Saudade do futuro, gant Cesar Pares war lec'hienn filmoù e Breizh :\nUr pennad kaoz gant Jean-Luc Raharimanana, ur skrivagner malgach, tro-dro d'an diskouezadeg 47 portraits d'insurgés :\ndiskouezadeg skeudennoù Pierrot Men : 47 portraits d'insurgés :\nPaes et filmo.pdf (651.5 KiB)\nSão Paulo ha barzhed ar straedoù. Kelaouenner pe plac'h-tiegezh, rener mirdi al livadurioù pe bleiner taksi, enbroidi eus ar Salvador a lavar deomp penaos emañ ar meurgêr gant klotennoù ha kenstrivadegoù sonerezh savet war ar prim.


Pajenn:Ledan - Conferançou curius util hac interessant.djvu/52 - Wikimammenn\nPajenn:Ledan - Conferançou curius util hac interessant.djvu/52\nPantegot e placet ur Rondachen, var behini e voa ul lapoussic coat, hanvet Papegot.\nNeuze ar Mêr, o veza grêt laqat pep trâ en urz, a c’halve ar chevalierien, pere hepqen o devoa droat da denna. Eno neuze, pepini en e renq, armet eus e fusuil, a zeporte an urzou. Qerqent ar Mêr a rê sin d’ar c’henta chevalier da denna ; ha pepini, herves e renq, a glasqe tapout al lapous. P’an devoa ur chevalier ar boneur da ziscar ar Papegot, e save neuze eno ur c’hri a joa, hac e vije proclamet Roue ar Papegot. Ractal e tiredet en kær, en ur grial a bouez penn : hen-a-hen en deus discaret ar Papegot. Diouc’h-tu e vije loget ur variqen vin e ty ar Roue. Ar Mêr, a gostez dezàn Roue ar Papegot, cheffou kær, hac ur bobl immanç, en em rente en Ilis ar Vur, e pelec’h e vije canet un oferen solanel, hac e vije roet neuze mil livr en arc’hant da Roue ar Papegot, pehini ivez d’e dro, a roe ur repas caer.\nG. Peseurt marvaillou a gontet goechal e Montroulez ?\nR. Comz a rêt eus a Deuz ar Pouliet, eus a Gariguel an Ancou, eus ar Ganneres-Nôs, eus a Bot e voutou coad, eus ar Buguel-Nôs, eus ar Gornandonet, pere a voa dindan ar C’hastel, o conta o aour hac o arc’hant, ha demeus a draoüigou brao evelse, pere a rê aoun d’ar vugale, hac avichou ivez d’ar re vras. Beza e voa c’hoas, ur brinces e feuntenn Campr-al-Livet, hac un all e feunteun Sant-Nicolas, pere a deue en o frennestrou d’an tol a greiz-de. Adrec forn St.-Martin e zeus ivez ur feunteun\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Ledan_-_Conferançou_curius_util_hac_interessant.djvu/52&oldid=147228 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 20 Du 2018, da 18:33.


Tan war c’horre Kemenez - Wikimammenn\nGwalarn Nn 132, 1941\nEun ugent vloaz bennak abaoe ma rede mor etre Konk-Leon hag ar Garreg Du evit kas ha degas gedourien an tour-tan, biskoaz n’en doa ar C’herfriden kavet da enebi, kement hag an devez-se, ouz an amzer fall. Hag ouspenn, gant eur vorenn Kerzu o tiskenn, e nozas gwall abred, ha ret e oa d’ar moraer teurel ar brasa evez evit loveal dizroug etre ar sklosennou ha sklerijenn an taniou.\nSetu ma ne c’hellas ket, daoust ma savas c’hoant d’ezañ, distrei diouz e hent war an distro, ha lakaat penn war enezenn Gemenez a save diwar he gorre en noz o tont, evel ruzelennou eun tan-gwall.\nNe c’houlennas ket digant e vab, gourvezet war eur fard kerdin e diaraog ar vag, petra ’ dalveze an tan war c’horre an enezenn, rak ne ouie ket hiroc’h egetañ, na digant ar gedour a zegase da Gonk, rak ouz e welout alvaonet, e oa aes d’ar sturier gouzout e oa hini anezo o-zri evit ober d’eur goulenn eur respont dereat.\nSellout a rejont an eil ouz egile, souezet, ha pa ne gomze den, hini ebet ne c’houlennas tra.\nKerfriden, evelato, a oa heskinet e spered ha, panevet an houlenn o stlakal ouz beg-araok ar vag hag ar vag o vont war he c’hant gant bountadennou avel er goueliou, e vije bet moredet e zourn war loc’h ar stur.\nGoude ma voe aet a-ziwar weled enezenn Gemenez, evel eul lestr, an tangwall enni, o c’houeledi er mor, ar gedour a lavaras :\n— N’emañ ket enaouet gwall-bell ’zo an tangwall, rak ar mintin-mañ e oa sklaer an amzer, hag eus lein an tour-tan, de hol luned, n’hon eus-ni merzet tra.\nNe ouie ket muioc’h an dud war-lerc’h ar c’homzou-se.\nKerkent ha ma erruas ar vag e porz Konk, Kerfriden a gemennas d’e vab eoria anezi tost d’ar c’hal ha kemer al levneged, pesketaet e-tal an tour-tan, — eno e vez kavet al levneged ar saourusa, — evit o c’has d’ar gêr ; hag heñ a yeas war-eeun da di an archerien.\nEus an tornaod, an archerien a glaskas en aner gwelout tan du-hont er mor. Edo an noz o kloza hag a-boan ma wele al lagad pelloc’hik eget tan-difiñv Kermorvan. Soñjal a rejont e oa eun tangwall.\nAntronoz vintin e teuzas ar vorenn, hag enezenn Gemenez a darzas en dremmwel, izel ha noaz, evel eur pesk o neui war c’horre an dour. Na tan na mogedenn war he gorre. Kerfriden a soñjas neuze, evel m’o doa soñjet an archerien, e oa bet neizeur eun tangwall hag e oa bet devet spis ha raz ti an itron Foll.\nTeuzet ar vorenn ha reiz ar mor.\nHogen war-dro kreisteiz, pesketaerien o tiskenn er porz evit mont da lakaat en dour kevell kranked, a welas eur vogedenn war c’horre Kemenez hag e-kreiz ar vogedenn flammouigou par da elfennou, a-bell.\nGwall nec’het en em gavas an archerien. Hep mar ebet, e oa c’hoarvezet darvoud e Kemenez, rak tan war c’horre an inizi, a zo evel ar banniel du war lein an touriou-tan, hag a ro da c’houzout eo c’hoarvezet eur gwall zarvoud bennak. Mestr an archerien, ar wech kenta d’ezañ klevout ano eus seurt tra, ne ouie ket gwall vat petra ober, mont da Gemenez pe chom hep mont, pa voe gwelet eur vagig he goueliou digor o tont eus tu an enezenn.\nAn itron Foll brudet en holl inizi, a veve gant eur mab nemetañ, e Kemenez, gant eun ugent beziner bennak, lakepoded ha forbaned deut di da labourat pell diouz archer ha barner.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Tan_war_c’horre_Kemenez&oldid=34608 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 30 Meu 2012, da 12:37.


Diforc'hioù etre adstummoù "Zavier Langleiz" - Wikipedia\nDiforc'hioù etre adstummoù "Zavier Langleiz"\nZavier Langleiz (kemmañ)\nStumm eus an 11 Gen 2008 da 22:08\n268 okted ouzhpennet , 13 vloaz zo\nkempenn + liammoù\nStumm eus an 10 Gen 2008 da 20:56 (kemmañ)\n(Pajenn nevez : Buhez Ganet eo Xavier Langleiz (Xavier de Langlais) e Sarzhav d’ar 7/04/1906. Mab da Roje Langleiz ha da Varc’harig Huchet du Germeur eo. Da skol an arzoù-kaer e Naoned ez ...)\nStumm eus an 11 Gen 2008 da 22:08 (kemmañ) (dizober)\nD (kempenn + liammoù)\nGanet eo Xavier Langleiz (Xavier de Langlais) e Sarzhav d’ar 7/04/1906. Mab da Roje Langleiz ha da Varc’harig Huchet du Germeur eo. Da skol an arzoù-kaer e Naoned ez eas e-pad daou vloaz pa grogas da labourat gant «Unvaniezh ar Seizh Breur»(1924). War un dro e studie gwenedeg o komz gant tud ar vro. E 1926-27 ez eas da Bariz da studiañ e skol an arzoù-kaer ha d'ar Sorbonne e-pad daou vloaz. E Pariz eo e teskas brezhoneg al levrioù hag e tarempredas gant Roparz Hemon. Hiviziken a vo anavezet Langleiz a zeuas da vezañ tresour-livour. Rener ar gevredigezh-se e voe betek 1953. Kelenner e voe e skol an arzoù-kaer e Roazhon adalek 1948 hag ec'h aozas neuze livadurioù pe boltredoù hag ivez traoù brav- meurbet e pri-poazh. E 1931 e timezas Langleiz gant Annaig Du Chatelier e KohannaKohanno. E 1962, e voe priziet gant priz New York evit ul livadur. Mervel a reas e Roazhon d'ar 14/06/1975.\nUr Breizhad kristen e oa Langleiz, tost a-walc'h e- keñver mennozhioù ouzh an emsav kentañ, hini Feiz ha Breiz. An div vammenn-se o deus awenet e arz,e daolennoù koulz hag e skridoù, en defe dizoloet pe donaet an anaoudegezh anezho pa oa e Cambo, o welout e oa eno ur yezh na oa ket galleg hag oc'h ober anaoudegezh gant ur beleg okitan, an Ao. Tarrazé a vo bras e levezon warnañ. Evit ar brezhoneg e oa, sinet en deus e 1941 gant meur a skrivagner all evit an doare-skrivañ brezhoneg peurunvan (evel hini Diwan). Bep bloaz e vez roet priz lennegel, «Priz Langleiz» d'ul levr e brezhoneg. E-touez ar re eo bet aet ar maout ganto e c'heller menegiñ Yann Gerven e 1986, evit e romant polis « Brestiz o vreskenn ».\nPal an arzour eo klask tizhout ar vraventez, ar gened, tec'hout diouzh ar vilder, pe enebiñ en eil gant eben. Ar rebech bet graet dezhañ a-wechoù eo bezañ bet taolennet re vrav ar re vat (e varzhonegoù, «sukr roz» gouez da lod) ha re deñval ar re fall, pa n'eo ket ken eeun an traoù. Kinklañ a reas bolzioù ha mogerioù un nebeud ilizoù.\nKANOU*''Kanoù ENen NOZnoz', embannet e 1932 gant Gwalarn ha adembannet e 1943 gant Skridoù Breizh.▼\nAN*''An DIOUdiou ZREMMzremm'', embannet e 1933 gant Gwalarn ha adembannet e1944 gant C'Hoariva Breizh.▼\nENE*''Ene ALal LINENNOUlinennoù'', embannet e 1942 gant Skridoù Breizh.▼\nENEZ*''Enez ARar RODrod'', embannet e 1949 gant Balb. Troet eo bet ivez e galleg gant an oberour e-unan: «L'Ile sous cloche» embannet e1946e 1946 gant DorioùLes anPortes du DonvorLarge hag adembannet e 1965 gant Denoel hag e 2007 gant Mouladurioù Hor Yezh.▼\nTRISTAN*''Tristan HAGhag IZOLDIzold'', embannet e 1958 gant Al Liamm (troet diwar ar galleg).▼\nROMANT*''Romant ARar ROUEroue ARZHURArzhur'', embannet e1975e 1975 gant Al liammLiamm (troet diwar ar galleg).▼\nLA*''La TECHNIQUEtechnique DEde LAla PEINTUREpeinture Aà Ll'huile''HUILE (Van Eyck), embannet e 1959 gant Flamarion hag adembannet e 1973 gant ouzhpennadur : Supplément sur la peinture acrylique. Troidigezh e japaneg gant Mitsuhiko Kuoré, embannet gant Bijtusu Shuppau Sha, Tokyo. ▼\n▲\tKANOU EN NOZ, embannet e 1932 gant Gwalarn ha adembannet e 1943 gant Skridoù Breizh.\n▲\tAN DIOU ZREMM, embannet e 1933 gant Gwalarn ha adembannet e1944 gant C'Hoariva Breizh.\n▲\tENE AL LINENNOU, embannet e 1942 gant Skridoù Breizh.\n▲\tENEZ AR ROD, embannet e 1949 gant Balb. Troet eo bet ivez e galleg gant an oberour e-unan: «L'Ile sous cloche» embannet e1946 gant Dorioù an Donvor hag adembannet e 1965 gant Denoel hag e 2007 gant Mouladurioù Hor Yezh.\n▲\tTRISTAN HAG IZOLD, embannet e 1958 gant Al Liamm (troet diwar ar galleg).\n«*''Al livouriezh relijiel e Breizh en amzer dremenet»'',▼\n▲\tROMANT AR ROUE ARZHUR, embannet e1975 gant Al liamm (troet diwar ar galleg).\n« *''Er houfr »'', «''Er uir iaouankiz»'', «''Diskouezadeg veur»'', «''Koroll ar maro hag ar vuhez»'', «''Mision Folklorik»''.▼\n▲\tLA TECHNIQUE DE LA PEINTURE A L'HUILE (Van Eyck), embannet e 1959 gant Flamarion hag adembannet e 1973 gant ouzhpennadur : Supplément sur la peinture acrylique. Troidigezh e japaneg gant Mitsuhiko Kuoré, embannet gant Bijtusu Shuppau Sha, Tokyo.\nPennadoù kazetennerezh a zeuas dindan e bluenn ivez, pemdeziek,er pemdezieg «La Bretagne» etre 1941 ha 1944. Dindan talbenn ''«Ar seizh avel»'' (ur pennad e brezhoneg pemdeziek.), e teuas er-maez, gantañ peurvuiañ, met gant skrivagnerien all evel: Abeozen, Ar Berr, Aodig, Arzel EwenEven, Erwan Tranvouez, Loeiz Herrieu, an Aotrou Perrot,...).▼\n* [http://membres.lycos.fr/delanglais/ Lec'hienn savet gant Gildas de Langlais]\n▲«Al livouriezh relijiel e Breizh en amzer dremenet»,\n▲« Er houfr », «Er uir iaouankiz», «Diskouezadeg veur», «Koroll ar maro hag ar vuhez», «Mision Folklorik».\n[[fr:Xavier de Langlais]]\n▲Pennadoù kazetennerezh a zeuas dindan e bluenn ivez, pemdeziek, «La Bretagne» etre 1941 ha 1944. Dindan talbenn «Ar seizh avel» (ur pennad e brezhoneg pemdeziek.), e teuas er-maez, gantañ peurvuiañ, met gant skrivagnerien all evel: Abeozen, Ar Berr, Aodig, Arzel Ewen, Erwan Tranvouez, Loeiz Herrieu, an Aotrou Perrot,...).\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:MobileDiff/279924 »


Hebreed - Wikipedia\n(Adkaset eus Hebre)\nAn Hebreed zo ur bobl semitek| eus ar Reter Nesañ.\nAr pep heverkañ en istor an Hebreed eo al levr meur a zo bet skrivet a rummad da rummad da gontañ istor o fobl hag o darempredoù gant doue Abraham ; ar Bibl eo al levr-se, diwar ar gresianeg τὰ βιβλία tà biblía "al levrioù". Bibl ar yuzevien (pe an Hebreed), anvet "תנ״ך" (Tanac'h) en hebraeg, eo an Testamant Kozh evit ar Gristenien.\nHervez al levr-se ez eas Abraham kuit eus Hur (en Irak bremañ) da vont da Genaan.\nAbraham eo an den kentañ, hervez an Testamant Kozh, hag a zistaolas al liesdoueegezh : krediñ a reas en un doue unan. Sellet e vez evel diazezer an undoueegezh hag evel hendad ar yuzevien, ar gristenien hag ar vuzulmaned.\nIzaag, mab Abraham, en devoe daou vab : Esau, hendad an Arabed, ha Jakob, lesanvet "Israel", hendad an Hebreed.\nDaouzek mab en devoe Jakob, a yeas d'ober "daouzek meuriad Israel".\nDivroañ a reas mibien Jakob da Egipt abalamour d'un naonegezh vras a oa deuet war ar vro. Liesaat a rejont a rummad da rummad betek bezañ "pobl Israel".\nMoizez, ur profed hervez an Hebreed hag ar gristenien, a gemeras penn an Hebreed d'o lakaat da zistreiñ da Genaan.\nDiazezañ a reas an Hebreed ur rouantelezh e Kenaan, gant ar roue Salomon a savas Templ Bras Jeruzalem, hag e vab David, a vez lakaet war e gont un darn vras eus Levr ar Salmoù.\nUn istor trubuilhet-bras eo hini an Hebreed. Alies o deus ranket divroañ :\nda Egipt da heul naonegezh ;\nda Genaan da dec'hout diouzh gwaskerezh Egiptiz ;\nda Vabilon evel sklaved ar Bersed (diskar kentañ an Templ) ;\nda heul eil diskar gant ar Romaned e 70 goude Jezuz-Krist ;\nda heul pogromoù a veze sevenet a-enep dezho er broioù ma oant divroet ;\ngant ar "shoah" e-pad an Eil Brezel-bed.\nNeuze e voe addiazezet ganto o broad e Kenaan goude an Eil Brezel-bed : Stad Israel eo.\n↑ Ger meneget e Geriadur Gregor, 1732 ; Hebreiz e Geriadur Ménard, 2012 hag e Geriadur Al Liamm, 2014.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Hebreed&oldid=1848224 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 26 Gwe 2019, da 08:49.


Janed Kastilha - Wikipedia\n(Adkaset eus Juana de Castilla)\ngant Mestr Mojenn Maria Maddalena\nJuana de Castilla, dugez Bourgogn\n2.1 Doña Juana, infantez Kastilha hag Aragon\n2.2 Arc'hdugez Aostria, dugez Bourgogn ha Brabant ha kontez Flandrez\n3 Bac'het e Tordesillas\n4 Marv Juana\nDa gentañ ne oa nemet infantez Kastilha.\nGoude dimeziñ e teuas da vezañ arc'hdugez Aostria, Dugez Bourgogn, Dugez Brabant ha Kontez Flandrez.\nGoude e voe rouanez Kastilha, rouanez León, Galiza, Rouanez Granada, Rouanez Sevilla, Rouanez Murcia, Rouanez Jaén, Gibraltar, an Inizi Kanariez, Indez ar C'hornôg (1504 – 1555), Rouanez Navarra (1515 – 1555), rouanez Aragon, Rouanez Valencia Valencia, rouanez Mallorca, rouanez Naplez ha Sikilia (1516 – 1555), ha titloù all evel kontez Barcelona, Itron Bizkaia, degouezhet dezhi goude marv he zud.\nSe zo kaoz e voe anvet da rouanez Spagn d'ar 25 a viz Genver 1516, hag he mab Carlos Iañ da roue war un dro : sede penaos e voe unvanet ar rouantelezh.\nGanet e oa d'ar 6 a viz Du 1479, e Toledo, kêr-benn Wizigoted Spagn, ha hi trede bugel Ferdinant II Aragon hag Izabel Iañ Kastilha, eus Tiegezh Trastámara. Meleganez e oa, ha glas he daoulagad, evel he mamm. Pa voe badezet e voe roet dezhi anv sant Yann, diwaller an tiegezh, evel d'he breur henañ, Juan. Hogen, dre ma varvas he breur henañ Juan hag he c'hoar Isabel eo en em gavas darev da ren.\nDoña Juana, infantez Kastilha hag AragonAozañ\ngant Juan de Flandes\nAbaoe bihan e voe roet dezhi deskadurezh strizh un infantez, hêrez rouaned Aragon ha Kastilha, diazezet war sentiñ muioc'h eget war benaos ren. Deskiñ a reas latin, yezhoù romanek Spagn, ha galleg, hag ivez seniñ, dañsal, marc'hegañ. Kelennet e voe gant ar beleg dominikat Andrés de Miranda, gant Beatriz Galindo, lesanvetLa Latina, mignonez d'he mamm, ha gant he mamm end-eeun.\nE 1497 e welas he breur Juan o vervel, ur breur all e 1498, he c'hoar Izabel Portugal e 1498 ivez, he niz Miguel Portugal e 1500: gant se eo dezhi ha d'he fried Fulup, e tegouezhas kurunenn Kastilha goude marv he mamm e 1504.\nArc'hdugez Aostria, dugez Bourgogn ha Brabant ha kontez FlandrezAozañ\netre Juana ha Fulup Habsburg (1495)\nHervez giz an amzer e lezioù Europa en amzer-hont e voe marc'hataet dimezioù o holl vugale gant Isabel ha Fernando en sell da zont a-benn eus o mennadoù. Fellout a rae dezho skoulmañ emglev gant Impalaeriezh Santel Masimilian Iañ, evit enebiñ ouzh galloud o amezeg gall hag an Tiegezh Valois. Ha setu int da ginnig o merc'h Juana da zimeziñ da Fulup Habsburg, mab Masimilian, hag a oa arc'hdug Aostria, dug Bourgogn, Brabant, Limburg ha Luksembourg, kont Flandrez, Habsburg, Hainaut, Holland, Zeeland, Tirol hag Artez, hag aotrou Antwerpen ha Mechelen, etre un toullad kêrioù all.\nEn eskemm e voe goulennet, gant tud Juana, dorn Marc'harid Aostria, merc'h Masimilian, evit o mab Juan.\nE miz Du 1504 e varvas he mamm, Izabel ar Gatolikez. Kemeret e voe ar galloud gant he zad Ferdinant II, met kement-se ne oa ket diouzh he fried Fulup a felle dezhañ ren. Setu neuze Fulup ha Janed da ren e Kastilha, tra ma rene he zad Ferdinant II en Aragon.\nE 1506 e varvas he fried Fulup. Bras e voe he glac'har, ha ne fellas ket dezhi leuskel kemer ar c'horf d'e veziañ.\nE miz Genver 1516 e varvas he zad hag e teuas Janed da vout rouanez Aragon ivez, met fiziet e voe gouarnamant ar rouantelezh etre daouarn he mab Carlos.\nJuana hag he fried gant tud al lez\nPa deuas ar priedoù eus an Izelvroioù e voe anat an darempredoù fall etre ar yerno, harpet war noblañsed Kastilha, hag ar suegro, e doare ma voe savet emglev Villafáfila e Mezheven 1506, ha ma 'n em dennas Fernando da Aragon hag e voe embannet Fulup da vout roue Kastilha gant Cortes Valladolid hag anvet Fulup Iañ.\nGwashaat a rae kleñved ar rouanez.\ngant Lorenzo Vallés (1867)\nMirdi ar Prado, (Madrid)\nBac'het e TordesillasAozañ\nJuana gant daou eus he bugale (Karl V zo unan anezho).\nAbaoe ma oa bet bac'het gant he zad e 1509, e chomas Juana en ur gambr e palez Tordesillas betek deiz he marv, d'an 12 a viz Ebrel 1555, goude 46 vloaz bac'hidigezh, gwisket en du atav, gant he merc'h diwezhañ, Catalina (a deuas e-maez alese en 1525 da zimeziñ da João III, roue Portugal), gwallgaset gant o mevelien a gorf evel a spered. Ar gwashañ mareoù e voe ar bloavezhioù dindan markizien Denia, Bernardo de Sandoval y Rojas hag e bried, a rae muioc'h a lid d'ho merc'hed eget d'ar rouanez Juana ha d'e verc'h Catalina, a oa c'hoar d'o impalaerien. Gant gred e sevenas ar markiz e gefridi, muioc'h eget ma oa ezhomm, hervez ul lizher kaset d'an impalaer, ma skrive ne rae doña Juana nemet klemm o lavarout e oa krouiet evel ur brizionadez, met sioul e c'halle bezañ ar roue rak derc'hel mat a rae ar stur.\nKement-se a ziskouez, evel a skrive Manuel Fernández Álvarez, eo un afer a stad e oa bac'hidigezh Juana, hag evel-se e voe gwelet gant ar Roue Katolik, he zad, evel gant he mab Carlos Iañ. Ma ne oa ket Juana o ren hag o c'houarn e oa peogwir e oa dic'houest a spered, a veze lavaret. Met ma krogje an dud da gontañ ne oa ket diskiant e krogje enebourien ar rouaned da lavarout e oa bet laeret ar gurunenn. Ha servij a reas anv Juana evel pennarguzenn da emsavadeg ar c'h-Comunidades.\nBiskoazh ne voe laosket da vont e-maez Tordesillas, nemet da vont war bez he fried nepell, e-pad ur pennad, kenna voe kaset da gêr Granada en 1525, goude ma voe embannet e oa ar vosenn o ren e Tordesillas. He zad Fernando hag he mab war e lerc'h, o devoa aon e vije gwelet gant ar bobl hag e vije kreñvaet an enebiezh outo .\nEn he bloavezhioù diwezhañ e teuas kleñved ar c'horf ouzhpenn hini ar spered. Poan he deveze o kerzhout, ha seizet e chomas ken ar fin.\nGant he fried Fulup Iañ Kastilha he deus bet 6 bugel, ha Carlos, pe Karl V, eo ar brudetañ.\nLeonor (1498 – 1558), trede pried Manuel Iañ Portugal, addimezet da Frañsez Iañ (Bro-C'hall), eil pried dezhañ goude marv Klaoda Bro-C'hall ;\nCarlos (1500–1558), roue Spagn hag anvet Carlos Iañ Spagn (1516-1556), Impalaer Santel hag anvet Karl V (1519-1558) ;\nIsabel (1501 – 1526), rouanez Danmark hag Unvaniezh Kalmar, pried da Christian II.\nFernando (1503 – 1564), pe Fernando Iañ pa voe anvet da Impalaer Santel war-lerc'h e vreur Karl V, tad lignez aostrian ha spagnol an Habsburged ;\nMaría (1505 – 1558), rouanez Hungaria ha Bohemia, pried da Loeiz II Hungaria, ha pa varvas he fried e voe gouarnerez an Izelvroioù ;\nCatalina (1507 – 1578), rouanez Portugal, dimezet da João III, mamm-gozh Sebastião Iañ.\nBugale Janed : Leonor, Karl hag Isabella\nDoña Juana "la Loca" (1877), gant Francisco Pradilla y Ortiz. Mirdi ar Prado (Madrid).\nJuana, sonerezh gant Enric Palomar (2005)\nUr film Juana la loca, e 2001.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Janed_Kastilha&oldid=1814870 »\nDernière modification le 13 Kzu 2018, à 08:17\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 13 Kzu 2018, da 08:17.


Lejion Condor - Wikipedia\nAl Lejion Condor a oa un aerlu savet gant gouarnamant Alamagn Hitler hag a vode soudarded eus al Luftwaffe hag a oa prest da vont da vrezeliñ da Spagn gant ar vroadelourien a-enep an Eil Republik spagnol, entre Gouhere 1936 hag Ebrel 1939.\nMonumant e Bered la Almudena e Madrid en enor da soudarded alaman al Lejion Condor marvet e brezel Spagn "fuer ein freies Spanien" ("evit ur Spagn dieub"), pe "por Dios y por España " ("evit Doue ha Spagn").\n6 000 den a oa el Lejion Condor, distreiñ a raent d'o bro a-vagadoù bihan, ha 19 000 zo bet anezho en holl a-hed an tri bloavezh brezel. Darn a voe brudet e-pad an eil brezel-bed, evel an aervarichal Hugo Sperrle pe ar sturier Adolf Galland.\nGant kirri-nij eus al lejion Condor e voe graet bombezadeg Gernika e 1937.\nSkoazell armet[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\n' Feuerzauber (« Tan hud ») e oa anv an taol-skoaz roet gant gouarnamant an Trede Reich da vroadelourien Spagn. Goulennet e oa bet ar skoazell-se gant ar jeneral Francisco Franco, a veze graet El Caudillo anezhañ, digant ar Führer, Adolf Hitler, d'an 22 a viz Gouhere 1936, pemp deiz goude deroù an emsavadeg, d'ar 17 a viz Gouhere 1936. Hitler a c'houlennas kenkent digant Hermann Göring, penngomandant al Luftwaffe, hag ar Generalfeldmarschall Werner von Blomberg, aozañ ar skoazell.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Lejion_Condor&oldid=1932088 »


Marie Valentine de Sainte-Aldegonde, ganet d'an 29 a viz Mae 1820, ha marvet d'an 23 aviz Gwengolo 1891, a oa ur briñsez c'hall, dugez Dino.\nPoltred Valentine de Sainte-Aldegonde, gant Élisabeth Vigée Le Brun.\nMerc'h e oa d'ar c'hont Charles Camille de Sainte-Aldegonde ha d'ar gontez Adélaïde Joséphine de Bourlon de Chavange, intañvez ar marichal Pierre Augereau, dug Castiglione.\nD'an 8 a viz Here 1839 e timezas da Alexandre-Edmond de Talleyrand-Périgord, 3e dug Dino (1813-1894). E kastell Beauregard e Cellettes (Loir-et-Cher), perc'hennet gant he mamm, e voe lidet an eured.\nC'hwech bugel o doe, pevar a vevas pelloc'h eget o bloavezhioù kentañ:\nClémentine Marie Wilhelmine (1841-1881), kontez Alexandre Orlovsky) ;\nCharles Maurice Camille (1843-1917), 4vet dug Dino, 2vet markiz Talleyrand ;\nElisabeth Alexandrine Florence (1844-1880) kontez Hans d'Oppersdorff ;\nArchambault Anatole Paul (1845-1918), 3vet markiz Talleyrand.\nAnatole Demidoff, poltredet gant Karl Briullov.\nA-raok e eured gant ar briñsez Mathilde e veze ar priñs rus Anatole Demidoff oc'h ober al lez da Valentine de Dino. Ha pa zimezas ar plac'h yaouank en 1839 e profas dezhi diamantoù koustus-bras, hep ma nec'has he fried, dug Dino.\nE 1840 e voe promesa-dimeziñ etre ar priñs rus hag ar briñsez c'hall Mathilde Bonaparte, ha torret an darempred etre Anatole ha Valentine, met adskoulmet e voe kenkent ha chomadenn gentañ ar priñs e Pariz.\nDemidoff a roas skouarnadoù d'e wreg, un doare efedus da lakaat fin d'o darempred.\nMervel a reas Valentine e 1891. Beziet e voe e Pariz er vered Père-Lachaise .\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Valentine_de_Sainte-Aldegonde&oldid=1856632 »\nDernière modification le 16 Du 2019, à 11:34\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 16 Du 2019, da 11:34.