LIZHER PAOL D'AR GOLOSEIZ\n1 Paol, abostol Jezuz-Krist dre volontez Doue, ha Timote hor breur,\n2 d'ar sent ha d'ar vreudeur feal e Krist a zo e Kolose: Ar c'hras hag ar peoc'h ra vo roet deoc'h a-berzh Doue hon Tad hag a-berzh an Aotrou Jezuz-Krist!\nTrugarekadennoù ha pedennoù\n3 Trugarekaat a reomp Doue, Tad hon Aotrou Jezuz-Krist, hag e pedomp dalc'hmat evidoc'h,\n4 o vezañ klevet diwar-benn ho feiz e Jezuz-Krist hag ho karantez evit an holl sent,\n5 abalamour d'an esperañs a zo miret evidoc'h en neñvoù, hoc'h eus bet anaoudegezh anezhi diagent dre ar gomz a wirionez eus an Aviel,\n6 a zo deuet en ho touez evel er bed holl, e-lec'h ma ro frouezh, evel ivez en ho touez abaoe an deiz ma hoc'h eus klevet hag hoc'h eus anavezet gras Doue er wirionez.\n7 Kelennet oc'h bet diwar he fenn gant Epafraz, hor c'henlabourer karet-mat er servij, a zo evidoc'h ur ministr feal eus Krist,\n8 hag en deus roet deomp da anavezout ho karantez er Spered.\n9 Setu perak ivez, abaoe an deiz ma hon eus klevet kement-se, n'hon eus ket paouezet da bediñ evidoc'h ha da c'houlenn ma vefec'h leuniet eus anaoudegezh e volontez, e pep furnez ha klevidigezh speredel,\n10 evit ma en em renfec'h en un doare dellezek eus an Aotrou, evit plijout dezhañ en holl draoù, o tougen frouezh e pep seurt oberoù mat hag o kreskiñ en anaoudegezh Doue,\n11 kreñvaet e pep doare hervez e c'halloud glorius, evit kaout pep pasianted ha dalc'husted el levenez,\n12 o trugarekaat an Tad en deus hol lakaet barrek da gaout lod en hêrezh ar sent er sklêrijenn.\n13 Hon dieubet en deus eus galloud an deñvalijenn hag hol lakaet en deus da dremen e rouantelezh e Vab karet-mat,\n14 hon eus ennañ an dasprenadur dre e wad, ar pardon eus ar pec'hedoù.\n15 Eñ eo skeudenn an Doue diwelus, ar c'hentañ-ganet a-raok pep krouadelezh.\n16 Rak ennañ eo bet krouet pep tra en neñv ha war an douar, ar re welus hag ar re ziwelus, an tronioù, ar mestronioù, ar priñselezhioù, an nerzhioù. An holl draoù a zo bet krouet drezañ hag evitañ.\n17 Emañ a-raok pep tra, ha pep tra en em gendalc'h ennañ.\n18 Eñ eo penn ar c'horf, an Iliz, eñ eo ar penn-kentañ, ar c'hentañ-ganet a-douez ar re varv, evit ma talc'ho ar renk kentañ e pep tra.\n19 Rak plijet eo bet gant an Tad lakaat pep leunder da chom ennañ,\n20 hag o vezañ graet ar peoc'h dre wad e groaz, da adunvaniñ drezañ pep tra gantañ, drezañ, ken an traoù a zo war an douar evel ar re a zo en neñvoù.\n21 C'hwi hag a oa gwechall diavaezidi hag enebourien dre ho soñjoù hag hoc'h oberoù fall,\n22 a zo bremañ adunvanet gantañ e-barzh korf e gig dre e varv, evit ho lakaat d'en em ziskouez dirazañ santel, disi ha didamall,\n23 gant ma chomot diazezet war ar feiz ha divrall, hep dilezel esperañs an Aviel hoc'h eus klevet, a zo bet prezeget d'an holl grouadelezh a zo dindan an neñv, hag ez on bet graet me, Paol, ministr anezhañ.\nLabour Paol evit an Iliz\n24 Laouenaat a ran bremañ em foanioù evidoc'h, hag e peurechuan da c'houzañv em c'hig an dilerc'h eus poanioù Krist, evit e gorf hag a zo an Iliz,\n25 anezhi on bet lakaet da vezañ ministr hervez ar garg en deus roet Doue din en ho keñver, evit seveniñ komz Doue,\n26 ar mister a oa kuzhet e-pad an holl gantvedoù hag an holl oadoù, met a zo bremañ diskuliet d'e sent.\n27 Plijet eo bet gant Doue reiñ dezho da anavezout pehini eo pinvidigezh gloar ar mister-se e-touez ar broadoù, da c'houzout eo: Krist ennoc'h, esperañs ar c'hloar.\n28 Eñ eo an hini a brezegomp, oc'h aliañ pep den hag o kelenn pep den e pep furnez, evit lakaat pep den da vezañ peurvat e Krist Jezuz.\n29 Evit-se ivez eo e labouran, o stourm gant skoazell e nerzh a labour ennon gant galloud.\n1 Rak me a fell din e oufec'h pegen bras eo ar stourm a c'houzañvan evidoc'h, evit re Laodikea, hag evit an holl re n'o deus ket gwelet va dremm er c'hig,\n2 evit ma vo frealzet o c'halonoù, ma vint unanet start asambles er garantez, ma vint pinvidikaet gant ur skiant peurvat, abalamour dezho da anavezout mister Doue, an Tad ha Krist,\n3 dalc'het ennañ holl deñzorioù ar furnez hag an anaoudegezh.\n4 Lavarout a ran kement-se evit na douello den ac'hanoc'h gant prezegennoù touellus.\n5 Rak mard on pell gant va c'horf, ez on koulskoude ganeoc'h er spered, leun a levenez o welout an urzh vat en ho touez ha started ho feiz e Krist.\nFrankiz ar vuhez e Krist\n6 Evel-se eta, p'hoc'h eus degemeret an Aotrou Jezuz-Krist, kerzhit ennañ,\n7 gwriziennet ha diazezet ennañ, kreñvaet er feiz evel ma hoc'h eus bet desket, o fonnañ enni gant trugarekadennoù.\n8 Lakait evezh na zeufe den da douellañ ac'hanoc'h gant ar filozofiezh pe gant touelloù aner, hervez hengoun an dud hag hervez kentañ kentelioù ar bed, ha nann hervez Krist.\n9 Rak ennañ e chom e doare ur c'horf holl leunder an Doueelezh,\n10 hag ez oc'h sevenet a-grenn ennañ-eñ, hag a zo mestr war bep priñselezh ha war bep nerzh.\n11 Ennañ ivez oc'h bet amdroc'het gant un amdroc'h graet hep dorn ebet, o tiwiskañ ar c'horf eus pec'hedoù ar c'hig, ar pezh eo amdroc'h Krist;\n12 o vezañ bet sebeliet gantañ dre ar vadeziant, ennañ ivez oc'h dasorc'het, dre ar feiz e galloud Doue, en deus e zasorc'het a-douez ar re varv.\n13 Pa oac'h marv en ho pec'hedoù hag e diamdroc'h ho kig, ho tegaset en deus d'ar vuhez asambles gantañ, o vezañ pardonet deoc'h hoc'h holl zisentidigezhioù,\n14 diverket en deus ar skrid a oa a-enep deomp, an urzhiadurioù a damalle ac'hanomp, o c'haset en deus da netra o stagañ anezho ouzh ar groaz;\n15 o vezañ diwisket ar priñselezhioù hag an nerzhioù, lakaet en deus anezho war wel dirak an holl, goude bezañ o zrec'het e-unan war ar groaz.\n16 Arabat eta da zen barn ac'hanoc'h diwar-benn an debriñ pe an evañ, pe diwar-benn un deiz gouel pe ul loar nevez pe ur sabad,\n17 kement-se a oa skeudenn an traoù a zlee dont, met ar c'horf a zo e Krist.\n18 Arabat da zen tapout ar priz diganeoc'h dre un izelegezh a-ziavaez ha dre lid an aeled, en ur emellout e traoù n'en deus ket gwelet, o vezañ c'hwezet a ourgouilh hep poell dre e skiant kigel,\n19 hep en em stagañ ouzh ar penn, an hini a laka ar c'horf a-bezh, unanet asambles dre ar juntoù hag al liammoù, da greskiñ hervez kreskadurezh Doue.\n20 Mard oc'h eta marv gant Krist e-keñver kentañ kentelioù ar bed, perak e vec'hier ac'hanoc'h gant an urzhiadurioù-se, evel pa vijec'h c'hoazh o vevañ er bed:\n21 Na zebr ket, na dañva ket, na stok ket,\n22 traoù a ya holl da get dre o implij? An urzhiadurioù-se a zo hervez reolennoù ha kredennoù an dud.\n23 An urzhiadurioù-se o deus e gwirionez un diavaez a furnez, evel ul lid a-volontez-vat, izelegezh, hag ur c'harventez e-keñver ar c'horf na zalc'h ket kont eus plijadur ar c'hig.\nAr vuhez nevez e Krist\n1 Mard oc'h eta dasorc'het gant Krist, klaskit traoù an nec'h, e-lec'h m'emañ Krist azezet a-zehoù da Zoue.\n2 Kavit mat traoù an nec'h, ha nann traoù an douar,\n3 rak marv ez oc'h hag ho puhez a zo kuzhet gant Krist e Doue.\n4 Pa en em ziskouezo Krist, hor buhez, neuze c'hwi ivez a vo diskouezet gantañ er c'hloar.\n5 Lakait eta da vervel hoc'h izili a zo dalc'het d'an douar, ar gasterezh, an hudurniezh, an drouksoñjoù, an droukc'hoantoù, ar pizhoni a zo idolerezh,\n6 rak en abeg d'an traoù-se e teu kounnar Doue war vibien an disentidigezh.\n7 C'hwi ivez hoc'h eus gwechall kerzhet en traoù-se, pa vevec'h enno.\n8 Met bremañ, c'hwi ivez, dilezit an holl draoù-se, ar gounnar, ar gasoni, ar fallentez, an droukkomz, ar c'homzoù dizonest a c'hellfe dont er-maez eus ho kenoù.\n9 Na lavarit ket a c'hevier an eil d'egile, o vezañ diwisket diwarnoc'h an den kozh hag e oberoù,\n10 hag o vezañ gwisket an den nevez a zo nevesaet en anaoudegezh, hervez skeudenn an hini en deus e grouet.\n11 Amañ n'eus na Gresian na Yuzev, na den amdroc'het na diamdroc'h, na barbar na Skutad, na sklav na den frank, met Krist a zo holl hag en holl.\n12 Gwiskit eta, evel tud dibabet gant Doue, sent ha karet-mat, ur galon a drugarez, a vadelezh, a izelegezh, a zouster, a basianted,\n13 o c'houzañv an eil egile hag o pardoniñ an eil d'egile, mar en deus unan bennak da glemm a-enep egile. Evel m'en deus Krist pardonet deoc'h, c'hwi ivez grit evel-se.\n14 Met dreist an holl draoù-se gwiskit ar garantez, liamm ar barfeted eo.\n15 Ha ra reno peoc'h Doue en ho kalonoù, galvet oc'h bet dezhañ evit bezañ ur c'horf hepken, ha bezit trugarekaus.\n16 Ra chomo komz Krist gant fonnder ennoc'h e pep furnez; en em gelennit hag en em aliit an eil egile dre salmoù, meulganoù ha kanaouennoù speredel, o kanañ en ho kalonoù d'an Aotrou gant anaoudegezh-vat.\n17 Petra bennak ma rafec'h, dre gomz pe dre ober, grit holl en anv an Aotrou Jezuz, o trugarekaat drezañ hon Doue ha Tad.\nGwazed ha gwragez; bugale ha kerent\n18 Gwragez, sentit ouzh ho kwazed hoc'h-unan evel ma tere en Aotrou.\n19 Gwazed, karit ho kwragez ha n'en em drenkit ket a-enep dezho.\n20 Bugale, sentit ouzh ho tud en holl draoù rak kement-se a zo kavet mat gant an Aotrou.\n21 Tadoù, na hegit ket ho pugale gant aon na gollfent kalon.\nMevelien ha mistri\n22 Mevelien, sentit en holl draoù ouzh ho mistri hervez ar c'hig, nann zoken dindan o daoulagad evel ma klaskfec'h plijout d'an dud, met gant eeunder a galon hag e doujañs Doue.\n23 Kement tra a reot, grit-eñ a galon vat, evel o servijañ an Aotrou ha nann an dud,\n24 o c'houzout e resevot digant an Aotrou gopr an hêrezh, rak c'hwi a servij Krist an Aotrou.\n25 Met an hini a labour gant dislealded a resevo hervez e zislealded, ha n'eus van ebet ouzh diavaezioù an dud.\n1 Mistri, roit d'ho mevelien ar pezh a zo reizh ha leal, o c'houzout penaos hoc'h eus ivez ur Mestr en neñvoù.\nAlioù diwezhañ ha saludoù da glozañ\n2 Kendalc'hit er bedenn, taolit evezh ouzh henn ober gant trugarekadennoù.\n3 Pedit evidomp ivez, evit ma tigoro Doue deomp un nor evit ar gomz, da brezeg mister Krist, eo abalamour dezhañ ez on er chadennoù,\n4 hag evit ma roin d'e anavezout evel ma tlean komz diwar e benn.\n5 En em renit gant furnez e-keñver ar re a-ziavaez, o tasprenañ an amzer.\n6 Ra vo atav ho komz leun a c'hras ha temzet gant holen, evit ma c'hellot respont da bep hini evel ma'z eo dleet.\n7 Tichik, ar breur karet-mat ha ministr feal, va c'henlabourer e servij an Aotrou, a roio da anavezout deoc'h an traoù a sell ouzhin.\n8 E gas a ran deoc'h a-ratozh evit ma'c'h anavezo an traoù a sell ouzhoc'h ha ma frealzo ho kalonoù,\n9 gant Onezim, ar breur feal ha karet-mat, hag a zo eus ho touez. Disklêriañ a raint deoc'h kement a dremen amañ.\n10 Aristark, va c'henbrizoniad, a salud ac'hanoc'h, kenkoulz ha Mark kenderv Barnabaz, hoc'h eus resevet urzhioù diwar e benn: Mard a d'ho kavout, degemerit-eñ.\n11 Jezuz lesanvet Justuz a salud ivez ac'hanoc'h. Bez' int eus an amdroc'h, hag int eo ar genlabourerien hepken e rouantelezh Doue a zo bet ur frealz evidon.\n12 Epafraz, hag a zo eus ho touez, a salud ac'hanoc'h. Ur servijer eus Krist eo, ne baouez ket da stourm evidoc'h en e bedennoù, evit ma viot peurvat ha sevenet a-grenn en holl volontez Doue.\n13 Hag e roan dezhañ an testeni-mañ, ur gred bras en deus evidoc'h, evit re Laodikea hag evit re Hierapoliz.\n14 Lukaz, ar medisin karet-mat, a salud ac'hanoc'h, kenkoulz ha Demaz.\n15 Saludit ar vreudeur a zo e Laodikea, ha Nimfaz hag an Iliz a zo en e di.\n16 Goude ma vo al lizher-mañ bet lennet en ho touez, grit ma vo lennet ivez en Iliz al Laodikeiz ha ma lennot c'hwi ivez an hini eus Laodikea.\n17 Lavarit da Arkipuz: Taol evezh mat ouzh ar ministrerezh ac'h eus resevet en Aotrou, evit e ren mat.\n18 Me Paol, a salud ac'hanoc'h eus va dorn va-unan. Ho pet soñj eus va ereoù. Ar c'hras ra vo ganeoc'h! Amen.


Jakez Ar Borgn Alato ! - Le Télégramme\nPublié le 27 décembre 2002 à 00h00\nJakez Ar Borgn Alato !\nUr bladenn nevez e brezhoneg evit ar vugale ! Gant «Brennig ar C'hurnig» e teu Jakez ar Borgn da aveliñ pennoù ar re vras hag ar re vihan.\nJakez ar Borgn : « Ar vugale o deus ur sell war ar bed, hag a zo yac'hoc'h eget hini an dud deuet ». (Foto Eugène LLe Droff)\nUr bladenn nevez e brezhoneg evit ar vugale ! Gant «Brennig ar C'hurnig» e teu Jakez ar Borgn da aveliñ pennoù ar re vras hag ar re vihan...E-barzh e oto, deus ar mintin e teu dezhañ ar mennozhioù, o ruilhal deus Guiseni d'ar Releg. Un degouezh er ger, ur frasenn gant ur bugel... e gwetur Jakez ar Borgn e vez atav ur benveg da enrollañ pare da dapañ un ton pe ur soñj. «E Plouneour-Menez em eus gwelet ul lec'h anvet Kerguzh. Du-se e oa ur puñs. Kavet 'm eus e glote mat gant olifant ruz !». Ha setu ganet ha kanet ton An Olifanted : «Un olifant ruz o stankañ toull ar puñs en tu all da Gerguzh/un olifant melen pignet war ur wezenn e kreizh-ker Lesneven...». Olifant awalc'h eo Jakez ar Borgn ivez ! Goustadik goustadik e teu an traoù nevez gantañ. «Da ugent vloaz 'm eus bet c'hoant ober kanaouennoù evit ar vugale, met ma live brezhonek ne oa ket dereat, ha chomet on a-zav. Traoù-all am eus graet evel c'hoari gant strollad ar Vro Bagan. Da dregont vloaz 'm eus kroget en-dro. Kant kanaouenn bennak am eus skrivet. Dibabet 'm eus ar re wellañ evit ar bladenn-se, met pevar bloavezh am eus bet ezhomm da echuiñ anezhi !».\nSell ar vugale war ar bed o treiñ\nSaourus, yac'h ha fentus eo brezhoneg Jakez ar Borgn. Ar yezh a zo evel an den ! Farsus ha souezhus ! Gant ar bersoned en deus dizoloet Jakez ar Borgn bed ar sonerezh. Biskoazh kement-all evit ur Pagan ! «Ur gitar am eus prennet pa oan e kloerdi Pont-e-Kroaz, pa oan 13 vloaz. D'ar mare-se e oa graet sonerezh gant an holl dud er c'hloerdi. Ret e oa deskiñ seniñ armonium zoken !». Ken souezhus eo sell Jakez ar Borgn war ar bed o treiñ. Sell ar re vihan hag ar re vunut. Sell ur bugel ivez, pa vez kontet deomp gantañ ganedigezh ar Mabig Jezuz, gant daoulagad azen Bethleem : «Direnket gant un ejen e-pad va c'houskaig /ha gant Mari leun a drouz/ha setu tri furlukin, unan a zo melen klañv, unan ruz gant ar vezh, unan 'deus rouzet 'hed an hañv»... Ken drol eo gwerz ar bleiz diwezhañ : «Me eo ar bleiz diwezhañ/a zo e Breizh o vevañ/ar re-all a zo bet paket/barnet, krouget ha devet». «Me 'm eus klasket sevel istorioù evel danevelloù, gant ur penn kentañ hag ur fin». Fonnus e vez tonioù Jakez ar Borgn ha dañvez a vez enno. Tonioù a-enep al lanv du, tonioù evit ar peoc'h, tonioù evit ar yezh. «Ar vugale o deus ur sell war ar bed hag a zo yac'hoc'h eget hini an dud deuet. Santout a reont pa vez an traoù en arvar. Ha soñjal a ra dezho e vez moaien da cheñch an traoù». Ur sell war amzer da zont ar bed a vez kavet e tonioù Jakez ar Borgn. Ul labour evit amzer da zont hor yezh a vez graet gantañ dreist-holl.\nLakaat an tonioù da glot gant muzik ar yezh\n«Klask a ran sevel tonioù hag a 'z a gant pouezh-mouezh ar brezhoneg. Labourat a ran war an destenn, rak muzik a zo e-barzh dija. Kan a ran ur pozh da gentañ. Da c'houde eo ret kizellañ ar re-all». Lakaet e vez neuze an ton da glotañ gant muzik ar yezh. Al labour diaesañ d'ober. Ur mod da labourat bet dilezet gant meur a hini e-pad pell. «Me a ginnigfe ur moratoire e-pad deg vloaz. Amzer deomp da zeskiñ d'ar vugale tonioù gant ur pouezh-mouezh mat». Alato, bugale ! Setu aze neuze amzer awalc'h da dañvaat blaz brennig ar c'hurnig !


Cristina Córdula e 2014\nMaria Cristina Córdula da Cunha, pe Cristina Córdula hec'h anv-micher, ganet d'an 30 a viz Here 1964 e Rio de Janeiro, zo ur guzulierez a skeudenn, kinnigerez skinwel ha bet eo top model brazilian. E Bro-C'hall emañ o chom abaoe 2004, kinnig a ra abadennoù skinwel liammet ouzh al look war M6 ha Téva evel Les Reines du shopping, Cousu main pe Nouveau look pour une nouvelle vie.\nCristina Córdula zo ganet d'an 30 a viz Here 1964 e Rio de Janeiro, e Brazil. An tad a oa penn un embregerezh, ar vamm a oa sokiologourez ha burutellerez arz. Studiet he deus ar c'hazetenniñ hag ar c'hleweled e skol-veur Gama Filho. Troet he deus e-barzh bruderezhioù a-raok kregiñ gant an dibunadegoù hag ar poltriji mod evit kazetennoù d'an oad a 16 vloaz.\nTop model[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE-pad ma oa o tibunañ e Milano, ur c'hamalad a orin eus São Paulo a roe dezhi ar c'huzul da droc'hañ he blev berroc'h. Ur wech troc'het he blev e krog evit gwir da vezañ brudet evel top model etrebroadel. Labourat a ra evit an tiez brudet Yves Saint Laurent, Chanel pe Dior.\nErruet eo en Europa e 1985, dre ma oa bet merzet gant un embregerezh spagnol. Dibunadenn ziwezhañ Cristina Córdula evit ar c'hemener gall Marc Bohan.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Cristina_Córdula&oldid=1788050 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 27 Meu 2018, da 06:46.


Brezel diabarzh Yemen (2015-bremañ) - Wikipedia\n██ Renet gant an Islamourien Ansar al-Sharia, Al-Qaeda el ledenez arab hag ar Stad Islamek\nBrezel diabarzh Yemen zo ur brezel diabarzh kroget e 2015. Pep tu a embann bezañ ar gwir gouarnamant yemenat. Harperien lies a vez kavet a-dreñv pep luskad. An nerzhioù Houthi a zo mestr war kêr-benn ar vro, Sana'a, kevredet gant nerzhioù leal ar prezidant Ali Abdullah Saleh. Stourm a reont a-enep an nerzhioù leal da c'houarnamant Abdrabbuh Mansur Hadi, staliet en Aden. Al-Qaida el ledenez arab hag ar Stad Islamek o deus tapet ul lodenn eus an tiriad.\nD'an 21 a viz Meurzh 2015, goude bezañ aloubet Sana'a ha kemeret galloud war ar gouarnamant, Kuzul uhel reveulziel an Houthi a zisklêrie an engalavadeg hollek evit skarzhañ da vat Hadi hag aloubiñ al lodenn su eus ar vro.\nAn argadenn Houthi, harpet gant nerzhioù lu Saleh, a oa kroget an devezh war-lerc'h gant ur stourmadenn war gouarnamant Lahij. D'ar 25 a viz Meurzh, Lahij a goueze hag an Houthi a dizhe bannlev Aden, sez Gouarnamant Hadi. Hadi a derc'he eus ar vro memes devezh. E 2018 ur c'hevredad renet gant Arabia Saoudat a gemer perzh a-enep ar re Houti dreist-holl dre bombezadennoù lies. Stadoù-Unanet Amerika a sikour evit ar c'helaouiñ, memestra gant Bro-C'hall, hag a werzh ivez armoù d'ar c'hevredad. Hervez an ABU ha mammennoù all etre 2015 ha Kerzu 2017, bez ez eus bet 8670–13 600 den lazhet e Yemen, gant e-tro 5200 trevour.\nKalz broioù o deus kavet abeg en obererezh Arabia Saoudat, dreist-holl ar bombezadennoù war an tiriadoù trevour.\nHervez Farea Al-Muslim, ez eus bet sevenet torfedoù brezel lies e-pad ar brezel garv-se. Ur c'hamp repuidi dibarzh a zo bet tizhet gant ur vombezadeg gant aerlu Arabia Saoudat. Ar re Houthi eus o zu o deus nac'het ma vefe roet sikourioù gant labourerien ar mat. An ABU harpet gant strolladoù gwirioù Mab-den a gomz eus torfedoù brezel sevenet gant Arabia Saoudat e-pad kampagn ar bombezenniñ.\nHuman Rights Watch (HRW) en deus bet skrivet e oa kampagn bombezenniñ ar c'hevredad saoudat kroget d'ar 26 a viz Meurzh 2015, unan "conducted airstrikes in apparent violation of the laws of war, such as the March 30 attack on a displaced persons camp in Mazraq, northern Yemen, that struck a medical facility and a market". HRW en deus ouzhpennet e oa ar re Houthi oc'h implij "unlawfully deployed forces in densely populated areas and used excessive force against peaceful protesters and journalists".\nHervez an HRW c'hoazh, "the United States may have become a party to the conflict, creating obligations under the laws of war" dre ma vez roet harp spiañ ha dafariñ d'an Arabaia saoudat. Bro-C'hall ivez a vez o harpañ Arabia Saoudat en ur spiañ ha dafariñ ar c'hevredad gant armoù.\nHervez Human Rights Watch ez eus bet d'an nebeutañ 6000 den deuet da vezañ ampechet gant bombezadurioù ar c'hevredad Arabian saoudat.\nUn ti e Sana'a tizhet gant ur misil saoudat\nBugel dall o vanifestiñ goude ma vefe bet bombezet kreizenn ar re dall al-Nour e Sana'a\nTi peurzistrujet gant ur misil saoudat, Pevar bugel, peder maouez ha daou gwaz a voe lazhet raktal\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Brezel_diabarzh_Yemen_(2015-bremañ)&oldid=1819428 »


69 547 pennad emeur o sevel bremañ e rann vrezhonek an holloueziadur.\nAn Taj Mahal zo ur savadur-kañv marbr gwenn en Agra, en India. Emañ war roll lec’hiennoù glad ar bed, savet gant UNESCO. "Kurunenn ar palezioù" eo ster an anv Taj Mahal, deuet eus ar perseg.\nBrudet eo an Taj Mahal evel ur bravig eus an arz islamek en India hag unan eus pennoberennoù miret brav-eston eus glad ar bed. Ur mozoleon eo, da lavaret eo ur savadur-kañv, savet gant an impalaer moghol Shah Jahan (1592-1666) evit degemer bez e wreg muiañ-karet Mumtaz Mahal. Savet e voe eus 1632 da 1653, e doare an arz muzulman, da lavaret eo n’eus skeudenn ebet, met marbr kizellet a ya da ginklañ kement elfenn a zo er savadur. Emañ ar bez he-unan e-kreiz ar savadur,hag ennañ ez eus ivez ur voskeenn ; tro-dro d’ar savadur ez eus liorzhoù brav, gant ur voger tro-dro.\nMervel a reas Mumtaz Mahal ("sklêrijenn ar palez") e 1631, pa c’hanas pevarzekvet mab an impalaer. Neuze e voe roet urzh gant Shah Jahan da sevel ar monumant hag echuet e voe ar braz eus al labourioù e 1648. Ouzhpenn 20 000 a dud a voe o labourat war ar chanter. A-raok ma voe fin d’al labour e voe didronet Shaj Jahan gant unan eus e vibien ha toullbac’het. Pa varvas e 1666 e voe beziet en Taj Mahal ivez, asambles gant e wreg.\nDoare ar 25 a viz Mae 2021 ha Keleier ar vro.\nAr menez-tan Nyiragongo\n22 a viz Mae : ar menez-tan Nyiragongo (skeudenn), e Republik demokratel Kongo, zo krog da zislonkañ.\n21 a viz Mae : embann a ra Kuzul Bonreizhel Bro-C'hall ez a melladoù eus al lezenn Molac a-enep ar vonreizh c'hall, daoust ma oant bet aprouet gant an darn vrasañ eus kannaded ar Vodadenn Vroadel c'hall e miz Ebrel.\n14-21 a viz Mae : kantadoù a dud zo lazhet ha miliadoù gloazet en emgannoù etre Israeliz ha Palestiniz, da-heul taolioù-dispac'h e-kichen ar voskeenn Al-Aqsa, e kêr Jeruzalem.\n8 a viz Mae : ouzhpenn 80 den zo lazhet gant ur gwalldaol a-enep ur skol e Kaboul, en Afghanistan.\n6 a viz Mae : gant broadelourien ar Scottish National Party eo aet an trec'h en dilennadeg evit parlamant Bro-Skos.\n1añ a viz Mae : ouzhpenn 40 den zo lazhet en emgannoù etre soudarded war an harzoù etre Kirgizstan ha Tadjikistan.\n28 a viz Ebrel : marv eo an astraer stadunanat Michael Collins, unan eus an dud kentañ bet war al Loar e miz Gouere 1969.\n24 a viz Ebrel : Joe Biden, prezidant ar Stadoù Unanet, a zegemer evel ur fed ofisiel gouennlazh an Armenianed.\n23 a viz Ebrel : paouez a ra Aleksei Navalny gant e yun-enebiñ goude teir sizhun hep debriñ tamm da sevel a-enep e garc'haridigezh.\n22 a viz Ebrel : sevel amoug a ra 60 kannad eus LREM a-enep al lozenn Molac, votet er Vodadenn Vroadel c'hall d'an 8 a viz Ebrel.\n8 a viz Ebrel : votet eo kinnig lezenn Paul Molac gant ar Vodadenn Vroadel c'hall e Pariz.\nWar gresk e talc’h ar Wikipedia brezhonek da vont, goustad avat, ha tremen 69 500 pennad zo bremañ. Er 83vet renk emaomp bremañ e-touez ar raktresoù Wikipedia , evit an niver a bennadoù, etre an telugu hag ar veneteg. Evit gouzout hiroc'h : An Deizlevr.\nE renkadur an holloueziadurioù hervez danvez ar pennadoù emaomp atav en 79vet plas , etre ar mirandeg hag ar yiddish. Ne labouromp ket a-walc'h da wellaat ar pennadoù a zo bet boulc'het, hag un toullad pennadoù diazez a vank c’hoazh d’hor Wiki-ni , evel buhezegezh pe vaksin ha meur a hini all c'hoazh. Taolit ur sell ouzh roll ar pennadoù a ra diouer d’ar Wiki-mañ. Gallout a ra pep hini ac’hanomp klask sevel ar pennadoù a vank dimp. Mankout a ra dimp ivez pennadoù hir (n'hon eus nemet 27 evit ar mare).


Psikologiezh - gant Clément Guillanton - RADIO KREIZ BREIZH\nAr psikologiezh klinikel\nAr vredoniezh klinikel, pe psikologiezh klinikel a zo un doare disheñvel da soaniañ ‘vit ar psikiatriezh, ar vredvezekniezh. Ar psikologour a zo aze evit selaou an den, hep lakaat anezhañ pe anezhi da soñjal e oar pep tra en e blas pe en he flas.\nDaoust hag eo rol ur psikologour lâr d’un den gant peseurt kleñved spered emañ tapet mare-mañ ? N’eo ket hervez Clément Guillanton, psikologour klinikel, pe bredour klinikel e Montroulez.\nPegoulz reiñ louzoù, pegeit amzer ha penaos en ober ? Sed aze sell Clément Guillanton, psikologour, pe bredour e Montroulez. Kontañ ‘ra deomp penaos sikour an dud o vevañ un diwaskadenn, « dépression » en galleg, gant al louzoù ha penaos dont a-benn da baouez.\nAr bredelfennerezh – Psikanaliz\nPetra eo an diforc’h resis etre ur bredour, ur psikologour, hag ur bredelfenner, psikanalist ? Daoust hag eo ret kaout traoù da ziskoulmañ evit mont da welet ur bredelfenner ? Ha petra e c’hell degas deomp ?\nRol ur bredour\nPenaos e gav ar rol en deus da gaout dirak skoulmoù pe kleñvedoù an dud a teu da welet anezhañ ? Pa vez tud o tont just evit bezañ frealzet pe reoù all a zo tapet mat gant kudennoù korf hag empenn ‘blam d’an anken, ret eo d’ar medisin kaout ur c’hempouezh evit bezañ gante ha henchañ anezho trankilig.\nSouten ur bredour\nPa n’eo nemet ar bredour amañ evit souten an dud peogwir ‘n eus ket voaien da bareañ ‘ne da vat, pe pas dizouthu, penaos e ra pep bredour evit gouzout souten an dud ? ha da betra servij mont da welet ur bredour neuze ?


Pajenn:Troude ha Milin - Ar marvailler brezounek.djvu/168 - Wikimammenn\nPajenn:Troude ha Milin - Ar marvailler brezounek.djvu/168\nzo-ken, pe me dorro da zivesker. — Hag e rinn, eme ar jeant, a ioa brema eur pez bern kaoc’h tomm enn he vragez. — Ha Iann neuze ha diskenn euz he wezenn, ha d’ar c’hastell, he vaz houarn gant-han enn he zourn, hag ar jeant enn he raok atao, enn avantur na vije o klask ober eunn taol fobiez-bennag d’ezhan.\n— Me gleo c’houez ar c’hristen, eme ar roufl koz, kerkent ha m’oe distroet ar jeant d’he gaout. — Ia, tad koz, c’houez ann daou zen am boa digaset d’e-hoc’h deac’h. — Ar re-ze a ioa tud divadez, va faotrik-me, ha me gleo c’houez ar c’hristen, ha c’houez pounner zo-ken. — Ia, c’houez ar brinsez iaouank. — Tro wenn ac’h euz great hirio, em euz douet ? — Ia da, eme he-ma, ne ket marz, rak deac’h am boa great eur gwall dervez ive. — Mad, kea adarre, buhana ha ma c’helli, d’ober eunn dro dre’r c’hoat, rak ne dle ket beza pell ac’han ann den a glevann ar c’houez anezhan. Kas daou gi gan-ez ; ar re-ze a wezo, gwell evid-oud, ann tres euz ann den badezet-ze, hag a roio skoaz d’id,\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Troude_ha_Milin_-_Ar_marvailler_brezounek.djvu/168&oldid=144167 »


Arkean - Wikipedia\nAn Arkean a zo un eon douarourel lec'hiet kent ar proterozoeg. Termenet eo gant an amzeroniezh kentoc'h eget gant ar stratigrafiezh ha n'eo ket bet anavezet e zerou gant ar Bodad Etrebroadel Stratigrafiezh en un doare ofisiel. Lec'hiet e vez peurliesañ etre 3800 milion a vloavezhioù ha 2500 milion a vloavezhioù zo, e diwezh an Hadean.\n1 An Douar e-pad ar Arkean\n2 Douarouriezh an Arkean\n3 Ar vuhez da vare an Arkean\nAn Douar e-pad ar Arkean[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE deroù an Arkean e produe an Douar teir gwezh muioc'h a wrez eget hiziv hag e oa c'hoazh daougement ar wrez a hiziv e deroù ar Proterozoeg. Ar wrez ouzhpenn a c'hall bezañ bet dilerc'h ar wrez a oa da vare furmidigezh an Douar, gwrez a zeue eus furmidigezh ar galonenn houarn evit darn, ha degaset evit darn, hep mar, gant produerezh gwrez radiogenek ar radionuklidoù evel an uraniom 235\nKalz brasoc'h e oa e obererezh zouarourel. Moanoc'h e oa ar bluskenn ha rannet en un niver bras a blakennoù bihan gant kalz poentoù tomm, traoniennoù rift ha skaroù treuzfurmadur.\nBetek fin an Arkean ne oa nemet rak-kevandirioù bihan hag a ziwalle an oberiantiz zouarourel greñv da douezañ. War dro ar poentoù tomm e furmas ar rak-kevandirioù-se. Meur a andon o-doa : magma mafek o teuziñ reier felsek, damdeuzadeg reier mafek pe treuzfurmadur reier felsek gouelezennek.\nAr fed da c'houzout hag eñ e oa un obererezh tektonek da vare an Arkean zo un dachenn studi eus ar geoskiant zo leun a vuhez hiziv an deiz\nNe oa banne oksigen ebet e-barzh an atmosferenn. Heñvel a-walc'h e oa an hinad ouzh an hini a-vremañ, war a seblant, daoust d'an Heol bezañ kalz gwanoc'h, rak pinvidik tre e gazioù-efed-ti-gwer (CO2 dreist holl met metan ivez e oa an atmosferenn).\nDouarouriezh an Arkean[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nDaoust ma'z eus un nebeud mein koshoc'h, ar furmidigezhioù roc'hek koshañ a zeus eus an Arkean pe eus penn an hadeeg. Kavout a reer reier arc'heek e Groenland, ar skoed kanadiat, kornôg Aostralia ha su Afrika. Daoust ma voe furmet ar c'hevandirioù e-pad ar maread-se, 7% ar c'hratonoù, hepken, a zo kenaozet eus reier arc'heek. Krediñ a reer e voe stummet 5-40% hepken eus ar grestenenn gevandirel e-pad an Arkean.\nAr reier eus an Arkean a vez alies goueledennoù treuzfurmet evel ar grauwacke, ar mein-lec'hid, ar goueledennoù volkanek hag ar Bandennadoù houarnek. Ur furmidigezh rizhel eus ar maread a zo ar Gourizoù a vein glaz, ur regennad a reier treuzfurmet izel hag uhel o ferzh. Ar reier uhel o ferzh a zeu eus gwaregoù eneziad tra ma deu ar re izel o ferzh eus goueledennoù morel. Krediñ a reer ez eo at Gourizoù a vein glaz roudennoù rak-kevandirioù kozh.\nAr vuhez da vare an Arkean[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nKavout a reer karrekaennoù sianobakteri, anvet stromatolitoù, e-pad an holl prantad-se, seul stankoc'h ma tostaer da ziwezh an eon. Kavet ez eus bet ivez karrekaennoù bakteri er gweleadoù chert. Un nebeud karrekaennoù korr eus damani an arc'heae a zo bet anavezet ivez. Krediñ a reer e oa buhez war an Douar e-pad an holl Arkean. C'hoarvez a rae eus bevedegoù unkellik eeun hep kalonenn hepken, anvet Prokarioted. N'eus ket bet kavet karrekaenn eukariot ebet, daoust ma c'hallfent bezañ diorroet e-doug an Arkean hep lezel karrekaenn ebet war o lerc'h.\nN'eus roud karrekaet ebet kennebeut a gement a broufe bezañs bevedegoù mikroskopek o dije bevet er c'helligoù evel ar viruzoù.\n↑ Stanley, p. 307\n↑ anvet morena gwezhall\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Arkean&oldid=1984605 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 3 Ebr 2022, da 20:29.


Titanic a zo ur film sevenet gant James Cameron deuet er-maez e 1997, hag adarre er-maez e 3 ment d'ar 4 a viz Ebrel 2012 evit merkañ 100 bloavezh ar peñse.\nLogo ar film Titanic eus 1997\nKontañ a ra istor Rose, treizhiadez klas kentañ war an Titanic a glask en em lazhañ hag a zo bet sikouret gant Jack, treizhiad an trede klas. Bevañ a reont un istor karantez heget gant diforc'hioù ar renkadoù sokial ha peñse ar vatimant.\nSikouret gant daou istorour, Don Lynch ha Ken Marshall, e klask ar film bezañ tost ouzh an darvoudoù tremenet e 1912, sikouret gant efedoù arbennik ha ur vaketenn hervez ur skeuliad tost ouzh ar gwirvoud. Merket en deus ar film ar speredoù o krouiñ un dudi evit ar vatimant wir hag ar peñse.\nTitanic en IMDB\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Titanic_(film,_1997)&oldid=1865774 »\nDernière modification le 14 C'hwe 2020, à 13:02\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 14 C'hwe 2020, da 13:02.


A-bep seurt poelladennoù a vez graet gant ar stajidi. © Radio France - Léo Rozé\nDiffusion du jeudi 27 février 2020 Durée : 5min\nStaoterien diratozh broioù Tregon, Sant Riwal ha Molan o deus savet klemm hiziv e lez-varn Kemper. Un astenn neuze d'an ouzhpenn 6 000 klemm bet savet e Frañs a-bezh. Tagañ a reont ar glifozat, perzh en o staot.\nAl louzoù a vefe kazhus 'vit o yec'hed. Hervé Quéré en deus kaset e glemm da Gemper hiziv. Fellout a ra dezhañ groñs e vefe divizet gant ar Gouarnamant ha gant Europa mirout ouzh implij ar glifozat.\nUr stummadur evezhier kouronkañ\nOc'h ober ur stummadur evezhier kouronkañ emañ tud yaouank e Kreiz Breizh er sizhun mañ. Ur strollad pempzek brezhoneger yaouank a ra ur staj Bafa e ti Menez Are e Brasparzh ha poull-neuial Karaez, aozet gant an Ubapar.\nA-bouez eo kavout tud stummet evit kampoù vakañsoù, pe vefent kaset e brezhoneg pe e galleg. Aes e vo gant ar stajidi kavout ur c'hamp vakañsoù e-kerzh an hañv sañset, peogwir e vank tud stummet war an evezhier kouronkañ.


malañ - Wikeriadur\nKavet e krennvrezhoneg malaff.\nDa geñveriañ gant ar verboù malu e kembraeg, mala e kerneveureg, meil en iwerzhoneg hag e skoseg, dezho-holl ar memes ster.\nDeuet eus ur verb keltiek *male/o-, hag a rafe dont eus *ml̥h₂-e/o-, ledanaet eus ar wrizienn indezeuropek *melh₂- « malañ » a gaver er verboù molere e latin, mahlen en alamaneg, málti e lituaneg, h.a.\nKar d'an anv-kadarn bleud.\nmalañ /ˈmɑː.lã/ verb kreñv eeun (displegadur)\nBreviñ greun evit ober bleud pe boultr, war-bouez ur vilin pe ur benveg bennak all.\nUr vilin da valañ kafe. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 335.)\n— [...]. Mal ar c'hafe, Petronilh. — (Roparz Hemon, Viktor ha Petronilh, Al Liamm, niv. 387, Gouere - Eost 2011, p. 59.)\n(Dre astenn-ster) Drailhañ.\n— « Peoc'h, » eme ar jeant, « [...], ha kerkent ez afe kounnar ennañ, hag e vemp malet etre e zent pe drailhet gant e ivinoù, a zo ken kalet hag an houarn. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 81.)\nMe am bije malet hennezh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 335.)\nmalañ bleud eus e winizh da un den : kas an dorzh dezhañ d'ar gêr\nmalañ soñjoù du\nmalañ soñjoù goullo\nalamaneg : mahlen (de)\ndaneg : male (da)\nesperanteg : mueli (eo)\nfaeroeg : mala (fo) , knúsa (fo)\nfinneg : jauhaa (fi)\nfrizeg : meale (fy) , mealle (fy)\ngalleg : moudre (fr)\nitalianeg : macinare (it)\niwerzhoneg : meil (ga)\nkatalaneg : moldre (ca)\nkembraeg : malu (cy)\nkerneveureg : mala (kw)\nkurdeg : hêran (ku)\nmayaeg Yucatán : huch’ (*)\nnederlandeg : kwellen (nl) , malen (nl) , vermalen (nl)\nportugaleg : moer (pt)\nroumaneg : măcina (ro)\nsámi an Norzh : málet (*)\nsaozneg : grind (en) , mill (en) , pulverize (en) , crush (en)\nskoseg : meil (gd)\nspagnoleg : moler (es)\ntchekeg : mlít (cs)\ntsolyáni : piján\nwaloneg : moure (wa)\n : Ranko Matasović, Etymological Dictionary of Proto-Celtic, Leyden, Brill, 2009, p. 255.\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=malañ&oldid=312366 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 8 Meu 2021, da 08:56.


Journal de Renaud Camus, samedi 18 janvier 2020\ncréée le dimanche 19 janvier 2020, 1 h 26\nmodifiée le dimanche 19 janvier 2020, 1 h 32Plieux, samedi 18 janvier 2020, onze heures et demie du soir. En Sologne, près de Salbris, dit l’annonce, un beau château Louis XIV, construit sur les fondations ~~’~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~-~~~~~ hectares de forêts, ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~~~. ~~’~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ; ~~~ ~~’~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~, ~~~ ~~’~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~’~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~ et plutôt séduisante. ~~’~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~’~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~’~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ depuis ~~~~~~-~~~~~ générations. ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ trouve extrêmement triste ~~~’~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~. ~~~~~ ~~~ ~~~~~ tous ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~, ~~’~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~ sur dix, n’appartiennent ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~. ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ bourgeoises, les danseuses ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~-~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ paraît leur ménager ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ — ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ que ~~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~~~~ ; ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ et sur les ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~’~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~ ~~~~~~ que ce ne ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ l’“événementiel”.\nCertes ~~~ ~~’~~~~~ ~~~ ~~’~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~’~~~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ de se faire ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ; ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ — ~~~ ~~ ~~ ~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~. Je ne l’en ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~, ~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, en passant par ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~. ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~, là non plus : ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~’~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~, ~~~~~~~-~~~ ~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~.\nOr ~~~~~ ~~’~~~~ plus conforme, évidemment, ~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~. ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ l’héritage, ~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~, au même titre ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~~. ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ou immatériel, culturel ~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ industries de l’homme. ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~, ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~, da capo ~~~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, qui ne sont ~~~~~ ~~~~~ ~~~’~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~~’~~~ ~~~~~~~~, ~~ ~~~ ~~~~~ ~~’~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~ la vieillesse et ~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ : ~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ générale, il est ~~~~~~~~ ~~~’~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~’~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~~~~ seule valeur d’exploitation ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~~ : ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ — ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~, that is, ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~.\nvoir l’entrée du samedi 18 janvier 2020 et son image dans Le Jour ni l’Heure


Lejion roman - Wikipedia\nAdsavadur a-vremañ eus harnez al lejionerien roman. Roman Army Tactics, e Scarborough Castle, er Rouantelezh Unanet, miz Eost 2007. Gallout a reer gwelet ar pilum roman hag ar pladennoù gwarez eus mare an impalaeriezh (lorica segmentata).\nAl lejion (legio e latin, eus ar verb legere "sevel un arme") e oa strollad diazez an arme roman adalek mare Henroma betek diwezh an impalaeriezh roman. Kemmañ a reas kalz aozadur al lejionoù gant an amzer met e prantad Republik Roma e kaved enne war-dro 6000 troadeg, rannet e manipuli ha diwezhatoc'h e cohortes. Rannet e veze ar re-se e centuriae. A-drugarez da varregezh ha da niver e lejionoù e teuas Roma da vezañ an nerzh milourel ha politikel pennañ e kornôg Europa, Norzhafrika hag ar Reter-Nesañ etre - 300 ha 200.\nE-pad ar pep brasañ eus an Impalaeriezh roman e voe al lejionoù ul lodenn eus an arme hag he zroadegiezh pounner gwellañ. Tutaet e veze al lejionerien e-touez keodediz Roma hepken (sujidi ar proviñsoù a rae o amzer e-barzh ar bagadoù skoazell a c'houneze ar gwirioù keodedad pa veze echuet o amzer en un doare enorus). Bagadoù bihan a varc'hegerien a oa e pep lejion. An arme roman a oa enni bagadoù skoazell dreist-holl, e-doug ar pep brasañ eus prantad an impalaeriezh. Pourchas a raent troadeien ouzhpenn hag ar pep brasañ eus marc'hegerien an arme roman.\nAbalamour d'ar berzh a reas armeoù Republik Roma hag an Impalaeriezh roman e voe sellet e-pad pell ouzh al lejionoù evel patrom ar varregezh hag an efedusted evit an armeoù.\n2 Harnez al lejionerien\n3 Niverennoù al lejionoù\n4.1 Ofiserien uhel\n6 Anvioù-lec'hioù deveret eus ar ger lejion\n6.1 E Breizh\n6.2 E Kembre\n6.3 E Spagn\nadsavadur eus un emgann gant lejionerien roman\nKomz a ra Titus Livius eus ul lejion en amzer Romulus hag eus meur a hini e koulz Tullus Hostilius met diskred a c'haller kaout war an testeni-mañ, graet meur a gantved goude ar roueed-se. Krouet e oa al lejionoù da vat adalek adreizhadur Servius Tullius. War-dro 4 000 den a oa d'ar mare-se e pep lejion. Kavout a reer enno milourien war-droad (al lejionerien peurgetket) ha marc'hegerien. Rannet eo e kohortennoù hag e manipuloù.\nE-pad ar brezelioù punek e oa aozet al lejion e manipuloù. Mont a rae 30 manipulenn d'ober ul lejion, hag e oa div centuria e pep hini. 60 pe 80 lejioner a oa e pep centuria diwar neuze. Da lâret eo e oa 4200 soudard e pep lejion. Rannet e oant e tri renk lejionerien hag e bagadoù soudarded skañv : er c'hentañ renk pa vezent war an dachenn emgann e kaved an hastati (unander hastatus) — ar re yaouankañ, 1 200 soudard a en em ganne da gentañ — en eil renk edo ar ar principes (unander princeps) — e brud an oad, 1 200 den — hag an trede an triarii (unander : triarius) — ar re goshañ, 600 lejioner — hag etre ar renkoù-se pe dirazo, da anavout an dachenn pe da daoler saezhoù ouzh an enebourien, e kaved ar velites — troadeien skañv, ar re baourañ, 1 200 den. Ha pep a vagad marc'hegerezh a oa gant al lejionoù, enne 10 turma a 3 decuria, da lâret eo 300 marc'heger.\nE diwezh an IIvet kantved kent J.‑K. e oa treuzfurmet an arme roman en un arme a-vicher gant Marius. 10 kohortenn a oa enni, ha 3 manipulenn e pep hini (unan eus pep renk : triarii, principes, hastati) ha 2 centuria dre vanipulenn (gant 100 den e pep hini), da lâret eo war-dro 6 000 soudard (ral e oa moarvat e ve tizhet an niver-se). Koulskoude ne veze ket paet an harnez hag an armoù gant al lejionerien ken met pourchaset e vezent gant ar c'honsul a save al lejion. Dont a reas an armoù hag an harnez da vezañ standardizet hag e veze roet ar memes hini d'an holl renkoù. Al lejionerien, ouzhpenn, a oa tud a-vicher, ne oa ket a ziforc'h oad ken etre ar centuriae, o devoa ar memes talvoudegezh hiviziken.\nE-doug an impalaeriezh uhel e oa 33 lejion en holl en arme roman adalek Septimius Severus. Krouiñ a reas al lejionoù I, II ha III Parthica). Etre 165 000 ha 198 000 lejioner a oa eta. Staliet e oa ar pep brasañ aus al lejionoù e-kichen an harzoù, hervez reizhiad difenn Augustus. Div lejion hepken ne oant ket e-tal an harzoù : al Legio VII Gemina a oa e Hispania Tarraconensis hag al legio II Parthica en Alba, en Italia, a oa ar bagadoù sikour strategel nemeto en holl impalaeriezh.\nda vare an impalaeriezh izel e cheñchas al lejionoù. Diocletianus a gemmas da gentañ niver ar soudarded e pep lejion. Hiviziken e oa lejionoù enne war-dro 1000 den ouzhpenn al lejionoù klasel (32 dindan Diocletianus, rak dianadet e oa al legio VI Ferrata). Sevenet eoa an adreizhadenn bennañ gant Kustentin Iañ avat. Krouiñ a reas un arme gouest da vaneuriñ galloudus, ar comitatensis. Enni e kaved lejionoù, kemm-digemm niver al lejionerien enne avat, met ivez bagadoù marc'hegerezh, peotramant, numeri, bagadoù hep niver soudarded stabil. An Notitia dignitatum a ro kalz titouroù dedennus diwar-benn an arme-se, da skouer niver al lejionoù a oa: 174 lejion en holl ... Ar pep brasañ ne oa ket kalz lejionerien enne. Bagadoù all, lejionoù en o mesk, daoust ma oa izelloc'h o zalvoudegezh, a oa karget da zifenn harzoù an impalaerezh ha staliet eno, al limitanei. Al lejion ne oa ket rouanez an emgannoù ken nag unanenn diazez an arme.\nHarnez al lejionerien[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nHarnez ul lejioner eus an eil kantved, en un adsavadur istorel\nUl lejioner eus fin an IV kantved, hervez un adsavadur istorel\nE fin ar Iañ kantved e oa dindan al lejionerien un tokarn impalaerel galian hag un hobrejon gant plakennoù (lorica segmenta) en hogos holl al lejionoù. Goloet e vezent gant ur goc'hennad arc'hant kuit ma vefent daskrignet. Ar skoed (scitas) hantergranennek e koad lavnennet ha goloet gant lêr. En diabarzh e kaver a-wezhioù anv al lejioner. Niverenn ar gohortenn hag al lejion a veze skrivet ivez. Douget e veze ar skoed evel ur valizenn, ar pezh a oa aesoc'h evit an tennadennoù-hent hir. Ar pilum a veze ur pouez plom outañ a-wezhioù abalamour da reiñ muioc'h a nerzh d'an taol. Ur c'hleze berr o doa al lejionerien ivez (ar "gladius"), dezhañ 80 cm hirder hag ur goustilh (pugio).\nHarnez lejionerien Impalaeriezh roman ar C'hornôg war-dro 360 n'en doa ket kalz a dra da welet gant hini o diaraogerien. Dougen a raent un tokarn eeunaet a yae div galotenn soudet d'ober bolz an tokarn. Ar gwardoù-jod a oa staget ouzh ar volz gant ur gwri e lêr hag e oa ivez ur gwarez-kilpenn. Gwisket e oant gant pep a sae vailhek eeun a denne d'an hini a veze implijet da vare ar Republik. Ar skoed kelc'hiek pe hirgelc'hiek e koad, evel ar c'hleze hir (spatha) zo savet diwar skouer armoù an Impalaeriezh uhel. Pep a ardamez a oa gant ar bagadoù soudarded hag a veze treset pe kizellet war o skoed. Ar goaf a gemeras lec'h ar pilum. Gallout a rae al lejionerien kas daredoù plomaet (plumbata) a veze renket e diabarzh ar skoed, war-dro 300, e lejion an Herculei hag en hini ar Jovii da skouer. Ar bragoù douget diouzh giz ar C'halianed hag ar C'hermaned a ziskouez levezon poblañs ar proviñsoù ha germanekadur an arme.\nNiverennoù al lejionoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAn niverenn e sifroù roman roet d'ul lejion a c'hall bezañ forc'hellek. Da vare ar Republik roman e veze savet al lejionoù e-pad ar goañv da vrezeliñ e-doug an hañv ha divodet e vezent a-raok fin an hañv da gaout amzer da vediñ. Roet e veze un niverenn dezhe hervez an urzh ma oant savet. Ar memes lejion a c'halle eta kaout un niverenn disheñvel hervez ar bloaz. An niverennoù I da IV a veze miret evit al lejionoù renet gant ar gonsuled. Dindan an impalaeriezh e oa niverennet al lejionoù savet gant an impalaerien adalek « I ». Kalz nemedennoù a voe neoazh. Aogust e-unan a viras lejionoù kozh gant o niverenn urzh kozh. Vespasian a roas d'al lejionoù a grouas niverennoù lejionoù a oa bet divodet. Kentañ lejion Trajan he doa an niverenn XXX, rak 29 lejion a oa dija. A-wezhioù e oa div lejion gant ar memes niverenn d'ar memes mare. Abalamour da se e oa ouzhpennet ul lesanv cognomen pe un anv a verke orin al lejionerien (Italica = a orin eus Italia), pe ur bobl trec'het gant al lejion (Parthica = trec'h war ar Barted), pe anv an impalaer hag e gens, pa oa bet savet gant an impalaer e kaoz, pe evel ur merk a enor (Galliena, Flavia), (3) pe ur perzh eus al lejion (Pia fidelis = leal). An anv « Gemina » a veze roet d'ul lejion savet diwar div lejion all pe muioc'h c'hoazh pa oa bet kollet kalz soudarded en emgann. En testennoù, ar sifroù « 4 » ha « 9 » evit ober anv eus al lejionoù a veze skrivet « IIII » ha « VIIII » kentoc'h evit « IV » ha « VIIII (Adkins Adkins, Lesley. Handbook to Life in Ancient Rome, Sonlight Christian, 2004, (ISBN 0-8160-5026-0) pp. 55 ha 61).\nOfiserien[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nOfiserien uhel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nLegatus legionis, a rene an holl lejion. Peurliesañ e veze ur senedour, anvet gant an impalaer, a oa komandant e-pad 3 pe 4 bloaz, daoust ma c'halle chom pelloc'h amzer. En ur broviñs roman ma ne veze ken a lejion, al legatus a oa ivez gouarnour hag er proviñsoù ma oa meur a lejion e oa ul legatus e pep lejion hag ar gouarnour a c'hourc'hemenne an holl(Daveoù a vank).\nAnvioù-lec'hioù deveret eus ar ger lejion[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nTokarn lejioner eus Drusenheim, Mirdi istorel Haguenau\nE Spagn[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\n↑ A-raok ma vefe roet ar gwir keodedad da holl annezidi an impalaeriezh gant skrid-embann Caracalla e 212, d'an nebeutañ\n↑ Sellet ouzh Goldsworthy, Adrian (2003). Complete Roman Army, pp 95-5; Holder, Paul (1980). Studies in the Auxilia of the Roman Army, pp 86-96; Elton, Hugh (1996), Frontiers of the Roman empire, pp 123. Sellet ouzh an daolenn er pennad "Auxiliaries (Roman military)" evit un diverradenn.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Lejion_roman&oldid=1994403 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 20 Mae 2022, da 13:15.


Le Télégramme - Spered ar vro - Denise Leyzour. Sikour Poblek Kallag\nDenise Leyzour. Sikour Poblek Kallag\nBoued ha legumaj marc’had-mat a vez kinniget d’ar familhoù paour gant skipailh Sikour Poblek Kallag.\nMuioc’h-mui a dud a vez degemeret bep pemzektez gant Sikour Poblek Kallag evit gwerzhañ boued ha dilhad marc’had-mat dezhe. Pennad-kaoz gant Denise Leyzour, unan eus izili ar skipailh.\n> Denise, pegeit zo e oa bet savet Sikour Poblek Kallag ?\n30 vloaz zo ‘oa bet digoret gant div blac’h. Ne oa ‘met ur stal dilhad da gomañs, met buan ‘oa deuet da gompren dezhe penaos an dud ‘doa e’m boued. ‘Mod-se ‘oa bet prenet daou vekanik da viret ar boued, ha savet ur boutik. Me zo amañ 22 vloaz zo. Bremañ ‘m eus kazi achuet kar n’on ket gwall yaouank ken. P’on deuet e retred ‘ba Kallag ‘moa dalc’het da sikour ar re all gwellañ ma c’hallen. ‘N em okupiñ ‘raen deus ar boued, distribuiñ d’an dud mar kerez, ha deus ar c’hontabilite. Bremañ zo ur bern lezennoù ha ret eo dimp lakaat anezhe en o flas, se ‘c’houlenn ur bern labour ! Met ‘pezh zo brav omp un ekip a zo arru mat tout, n’eus ket jeu gwech ebet gant den ebet. Ha pa vez serret an nor ‘vez ket kaozeet deus an dud ‘ta da glask boued. N’eo ket brav mont da glask, pep hini zo fier d’e vod, se zo kaoz ‘vez ket kaozeet deus den ebet goude…\n> Piv eo an dud a c’houlenn skoazell diganeoc’h ?\nWar-dro 80 familh ‘vez degemeret ganimp. Tud o-unan, merc’hed o-unan gant bugale. Paotred a-wechoù, met kalz nebeutoc’h. Darn all, mar kerez, ‘neuint ket labour ha ‘neuint ket ‘met an RSA da vevo. ‘Vez ket druz ar soubenn gante bemdez ! E-pad ar goañv zo tud ha n’int ket ‘vit tommañ o zi. Bez zo tud ‘ta amañ ‘giz-mañ ‘ta deus pell, a-wechoù deus tro Pariz. Me ‘gav, ‘pezh ‘zegasa an dud er vro eo al lojeiz hag a zo marc’hadmatoc’h, hag an amzer n’eo ket ken yen. Met amañ n’eo ket brav kavet labour. Mizer zo ! Amañ ‘ba Kallag zo bet jiletennoù melen ivez, met n’eus ket bet trouz na bec’h gante ‘mod ebet. Me ‘gomprena anezhe, ma vijen bet ‘ba o flas ‘mije graet evelte.\n> Petra eo labour ho skipailh war ar pemdez ?\nEr porzh dirak an ti ez eus ur pezh kached, hag ennañ ‘laka an dud o dilhad kozh ‘ba seier. Goude ‘vezont sachet ‘maez. ‘Vez ket miret ‘met ar re brop. Ma choma ganimp ‘vezont kaset da Wengamp, ‘lec’h zo e’m ivez. ‘Vez ket dismantret mann ebet ! Dav dimp plego anezhe brav war an estajerennoù. D’ober se zo ur bern labour. Gwerzhet ‘vez an traoù ur wech bep pemzektez, pa vez digor evit ar boued ivez. An deiz-se e sikouromp an dud ‘ta da glask. N’eo ket ker, un euro, daou, pemp d’ar muiañ ‘vit ur vantell goañv. Gant se ‘welomp tud o tont alese, leizh a zilhad gante. Goude ‘wiskont o bugale ‘vit mann ‘bet kazi a-walc’h.\n> Abadennoù ispisial a vez aozet ganeoc’h a-hent-all ?\nDiv wech ar bloaz, da Nedeleg ha d’an nevez-amzer, ‘vez aozet ur c’hampagn ‘pad pemzektez ‘barzh koñversoù ar vro. An dud ‘laka traoù ‘barzh ar paneroù. ‘Giz-se ‘serromp kalz a draoù, toaz, chokolad, gatoioù… ‘Pezh a vanka dimp eo traoù ‘vit an « hygiène ». Legumaj ‘vezomp kontant da gaout ivez. Ma vefe tud a zo o terc’hel douar, ha ma chomefe pato gante, ‘neuint ket ‘met degas anezhe dimp. A-wechoù ‘choma ‘ba karrtioù ha ‘vezont ket implijet, met ar re-se zo mat da zebriñ ! N’eus ket ‘met al laezh hag an uioù ‘meump ket droed da gemer anezhe da reiñ.\nPoblek : populaireDruz : grasKached : conteneurDismantrañ : gaspillerSerriñ : collecter, ramasserKarrti : hangar.\nSecours populaire Denise Leyzour\nDe plus en plus de personnes ont recours à une organisation caritative pour subvenir à leurs besoins. Ainsi, plus de 80 familles sont accueillies par le Secours populaire de Callac (22). Un travail qui ne serait possible sans la générosité des donateurs et l’altruisme des bénévoles qui se relaient pour trier les habits et préparer les rations alimentaires. Originaire de Plusquellec, Denise Leyzour a rejoint l’équipe il y a 22 ans et continue à apporter son aide, notamment lors des braderies et campagnes de dons organisées plusieurs fois par an.


Iliz katolik ar Groaz Santel (Kemperle) - Wikipedia\nIliz katolik ar Groaz Santel (Kemperle)\nIliz ar groaz Santel e Kemperle a zo un iliz katolik bet savet evit menec'h Abati ar Groaz Santel en XIvet kantved. Un iliz parrez eo bremañ.\n2 Ar prantad romanek\n2.1 Ar c'hev-iliz\n2.2 Ar c'heur\n3 Ar stern-aoter\nDivizet e voe gant an Abad Benedig, mab da Alan Kanhiart, kont Kerne, ha breur da Hoel II, dug Breizh, adsevel iliz ar manati evit gellet diskouez relegoù Sant Urloù d'ar feizidi, pezh a voe graet e 1083 hervez Henri Guiriec , met boulc'het e 1084 hepken hervez André Mussat .\nAr prantad romanekAozañ\nAr c'heur, XIvet-XIIvet kantved.\nE 1541 e voe savet ar stern-aoter e mod an Azginivelezh diwar goulenn Daniel de Saint-Alouarn, an diwezhañ abad relijiel eus an abati. Ouzh tal an nev emañ. Graet e voe gant maen Taillebourg. E 1732 e voe ouzhpennet delwennoù ar pevar avielour benet gant Morillon, ur c'hizellour eus Roazhon, ha lakaet e voent er c'hustodoù bet benet evit rein lec'h da ziv skeudenn hepken  .\nAbati ar Groaz Santel e Kemperle.\n↑ Henri Guiriec, La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, pajenn 36, e ti an aozer, 1939\n↑ Histoire de la Bretagne, pajenn 223, Embannadurioù Edouard Privat, Toloza, 1969\n↑ Henri Guiriec, La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, pajennoù 66 ha 67, e ti an aozer, 1939\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Iliz_katolik_ar_Groaz_Santel_(Kemperle)&oldid=1862416 »


Gia Long (8 a viz C'hwevrer 1762 – 3 a viz C'hwevrer 1820), anvet Nguyễn Phúc Ánh pa oa bet ganet hag Nguyễn Ánh alies, a voe impalaer Viêt Nam eus 1802 da 1820.\nan impalaer Gia Long\nE 1802 ec'h Unvanas ar pezh a zo Viêt Nam hiziv. Ar c'hentañ eus ar rummad implaerien Nguyễn, diwezhañ rummad-impalaerien Viêt Nam, e voe.\nUn niz e oa d'an diwezhañ Nguyễn a renas war Viêt Nam ar Su. Rediet e voe Nguyễn Ánh da guzhat e 1777, da bemzek vloaz, pa voe lazhet e familh e-kerzh emsavadeg aduidi Tây Sơn.\nE armeoù a adkemeras kêr Saigon hag a gollas anezhi en-dro.\nMignon e teuas da vezañ gant ar beleg katolik gall Pierre Joseph Georges Pigneau de Behaine (1741-1799), a oa anvet Bá Đa Lộc e vietnameg. Klask a reas Pigneau de Behaine degas sikour gouarnamant Bro-C'hall da Nguyễn Ánh ; ne zeuas ket a-benn, met tuta ar reas emouestlidi evit dont d'e sikour. Adalek 1789 en doe adkavet Nguyễn Ánh e hêrezh hag e krogas da vont war-du an Norzh evit trec'hiñ war tu tiegezh Tây Sơn. Mont a reas er fin, war-dro 1802, war-du an harzoù gant Sina a oa bet e-dalc'h an tiegezh Trịnh a-raok. Ur wech echu ar brezel en doa adunvanet Viêt Nam goude kantvedoù a vrezelioù gladdalc'hel ha gant ur gorread brasoc'h eget biskoazh, eus Sina betek pleg-mor Siam.\nAwenet e voe e zoare da ren gant ur gonfusianegezh strizh. Freuzañ a reas ar c'hemmoù bet degaset gant Tây Sơn. Adlakaat a reas en e sav ar reizhiad konfusian kozh e-keñver deskadurezh ha servij foran.\nStaliañ a reas ar gêr-benn e Huế e-lec'h Hanoi. Aet e oa kalz a dud d'ober o annez er Su er c'hantvedoù kent. Lakaat a reas sevel ur c'hreñvlec'h hag ur palez er gêr-benn nevez.\nImplijout a reas barregezhioù ar C'hallaoued evit gwellaat doareoù emzifenn ar vro. Abalamour d'ar sikour-se e tamasantas da obererezhioù ar visionerien gatolik, pezh na reas ket e warlerc'hidi.\nDindan e renerezh e kadarnaas Viêt Nam he beli soudardel war Indez-Sina. Kas a reas kuit soudarded Siam diouzh Kambodja, a zeuas da vezañ ur Stad gwarezet gant Viêt Nam.\n2 Nguyễn Ánh o kadarnaat e zalc'h war Viêt Nam ar Su\n2.2 Adaozañ al labour douar ha kresk armerzhel\n2.3 Sevel bagoù\n3 Unvaniñ Viêt Nam\n4 Doare Gia Long da ren\n4.1 Framm ar melestradur\n4.2 Politikerezh soudardel\n4.3 Darempredoù kenwerzhel\n4.4 Politikerezh diabarzh ha labourioù bras\n5 Tiegezh ha hêrezh\nBet ganet d'an 8 a viz C'hwevrer 1762, e oa Gia Long mab da Nguyễn Phúc Luân ha Nguyen Thi Hoan. Luan e oa oa hêr disklêriet an tiegezh Nguyễn a rene war Viêt Nam ar Su.\nKoulskoude e tivizas Trương Phúc Loan, ur mandarin a renk uhel, lakaat Khoat da gemmañ e zibab pa oa war e zalaroù ha lakaat Nguyễn Phúc Thuần, ur breur yaouank da Luan, war an tron e 1765. Toullbac'het e voe Luan, a varvas er bloaz-se.\nLazhet e voe Nguyễn Phúc Thuần e-kerzh an emsavadeg Tây Sơn renet gant ar vreudeur Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ ha Nguyễn Lữ e 1877. Nguyễn Ánh voe ezel koshañ an tiegezh o ren o chom bev goude trec'h tiegezh Tây Sơn. Kaset e voe tiegezh Nguyễn kuit eus kreiz Viêt Nam war du ar Su (Saigon ha delta ar Mekong).\nKavout a reas Nguyễn Ánh repu e Hà Tiên war veg su aodoù Viêt Nam, ma kejas gant Pigneau de Behaine, a zeuas da vezañ e guzulier hag a zegasas dezhañ ur sikour a-bouez evit gounit ar galloud.\nTec'hel a rejont o-daou betek Enez Pulo Panjang e pleg-mor Siam. Spi a oa gant Pigneau gallout gounid gwirioù bras evit an Iliz katolik e Viêt Nam dre sikour Nguyễn Ánh da vezañ trec'h. Un diazezlec'h e vefe evit emled an Iliz en Azia ar Mervent.\nE dibenn 1777 e kuitaas ar braz eus arme an tiegezh Tây Sơn Saigon evit mont d'an Norzh da dagañ an Trịnh a rene war an hanter-se eus Viêt Nam. Distreiñ a reas didrouz Nguyễn Ánh d'an douar bras ; adkavout a reas e aduidi hag adkemer a reas kêr Saigon. Ur sikour a bouez bras en doa bet digant Đỗ Thanh Nhơn, en doa aozet un arme evitañ kresket gant goprsoudarded kambodjat ha ||morlaer]]on sinaat. Bloaz war-lerc'h ec'h argasas Nhon soudarded an tiegezh Tây Sơn diouzh Proviñs Gia Định hag e plantas koll bras war e vorlu.\nKemer a reas Nguyễn Ánh tro eus ar saviad evit kas diplomated da Siam evit kinnig un emglev a vignoniezh. Kaset e voe an emglev-se da get e 1779 pa savas Kambodjiz enep o rener a-du gant Siam Ang Non ha pa gasas Nguyễn Ánh Nhon d'o sikour. Trec'het e voe Ang Non ha lazhet. Enoret-kaer e voe Nhon pa zistroas da Saigon. Strivañ a reas evit gwellaat stad morlu Nguyễn.\nO klask kreñvaat e statud politikel e kemeras Nguyễn Ánh an titl a Nguyễn vương (Roue Nguyễn pe Rener Nguyễn) e 1780. E 1781 e kasas muioc'h a soudarded da sikour ar renad kambodjat enep Siam a felle dezhi kontrollañ Kambodja en-dro. Ur pennad goude-se e lakaas lazhañ Nhon. Daoust d'an abegoù bezañ amsklaer e soñjer e oa abalamour d'ar vrud vat a oa gant Nhon hag a rae skeud dezhañ. Laouen e voe tu Tây Sơn o klevout ar c'heloù. Emsevel a reas aduidi Nhon. Gwanaet e voe arme Nguyễn abalamour da se. Un nebeud mizioù war-lerc'h e voe armeoù Tây Sơn e Saigon a-nevez. Ret e voe da Nguyễn Ánh tec'hel da Ha Tien, ha goude da Enez Phú Quốc. Kendelc'her a reas darn eus e soudarded da stourm koulskoude.\nKemmet e voe an traoù e miz Here 1782 pa zeuas a-benn soudarded renet gant Nguyễn Phúc Mân, breur yaouank Nguyễn Ánh ha Châu Văn Tiếp, da argas soudarded Tây Sơn diouzh Saigon. Distreiñ a reas Nguyễn Ánh gant Pigneau de Behaine. Arvarus e oa ar saviad : Tagañ a reas tu Tây Sơn, trec'het groñs e voe tu Nguyễn e penn-kentañ 1783. Lazhet e voe Nguyễn Phúc Mân e-kerzh an emgann. Tec'hel a reas Nguyễn Ánh da Phú Quốc ur wech ouzhpenn. Kavet e voe e guzhiadell met dont a reas a-benn da dec'hel a-zirak listri tu Tây Sơn betek Enez Koh Rong e bae Kompong Som. Kavet e voe eno c'hoazh met dont a reas a-benn da dec'hel d'un enezenn all a-drugarez d'ur gelc'hwidenn.\nNguyễn Ánh a c'houlennas sikour digant Siamiz e penn kentañ 1784. Ne zeuas ket a-benn 20 000 soudard ouzhpenn da wanaat dalc'h tu Tây Sơn war ar galloud. Rediet e voe Nguyễn Ánh da c'houlenn repu e Siam e 1785. Gwashaet e voe an traoù dre ma tage tu Tây Sơn rizegi ar su ingal evit distruj pourvezioù tu Nguyễn. Dont a reas Nguyễn Ánh da soñjal e tegasfe sikour Siamiz enebiezh e-touez Viêtnamiz.\nPigneau de Behaine ha sikour ar C'hallaoued\nPriñs Cảnh, mab henañ Gia Long, e Bro-C'hall e 1787\nDiskaret gant e saviad e c'houlennas Nguyễn Ánh digant Pigneau de Behaine klask sikour digant ar C'hallaoued. Reiñ a reas aotre dezhañ da gas e vab Nguyễn Phúc Cảnh gantañ evel sin a youl-vat. A-raok e oa bet Nguyễn Ánh e-soñj da c'houlenn sikour digant Saozon, Spagnoliz, Izelvroiz ha Portugaliz. Pigneau de Behaine e zialias da c'houlenn sikour digant Izelvroiz Batavia, e raktres kentañ, gant aon rak digeriñ dor Viêt Nam d'ar brotestanted] ha krouiñ diaesterioù da emled ar gatoligiezh. Pigneau de Behaine a guitaas Viêt Nam e miz Kerzu 1784. Erruout a reas e Puducherry en India e miz C'hwevrer 1785, siell roueel Nguyễn Ánh gantañ. Aotre en doa da reiñ gwirioù d'ar C'hallaoued en eskemm ouzh ur sikour luel. Melestradur Bro-C'hall e Puducherry, renet gant ar gouarnour Jean-Charles-Nicolas Coutenceau des Algrains (1746-1811) a oa mirour ha krenn enep emellout e Viêt Nam ar Su. Evit luziañ a traoù e voe diskuliet Pigneau de Behaine d'ar Vatikan gant frañseziz spagnol. Klask a reas fiziout e garg politikel e Portugaliz o doa kinniget abretoc'h 56 lestr da Nguyễn Ánh evit stourm ouzh re Tây Sơn.\nE miz Gouere 1786, goude bezañ bet en aner o klask un emglev e-pad ouzhpenn bloaz, e voe aotreet Pigneau de Behaine gant ar gouarnour David Charpentier de Cossigny (1740-1801) da vont da c'houlenn sikour digant lez roue Bro-C'hall war eeun.\nPan erruas ar beleg e lez Loeiz XVI e Versailhez e voe diaes dezhañ bodañ arc'hant evit kas soudarded da sikour Nguyễn Ánh abalamour da stad vantrus Bro-C'hall e-keñver arc'hant a-raok an Dispac'h. Harp a gavas a-berzh ar misioner Pierre Poivre (1719-1786) a oa bet o klask skoulmañ darempredoù a genwerzh e Viêt Nam. Displegañ a rae Pigneau de Behaine e rofe Nguyễn Ánh kreñvlec'hioù da Vro-C'hall war aodoù Viêt Nam mar befe degaset sikour dezhañ. Gellout a rafe Bro-C'hall bezañ mestrez war « morioù Sina hag an enezeg » neuze.\nE miz Du 1787 e voe sinet un emglev etre Bro-C'hall ha Kochinsina (an anv a veze roet da Viêt Nam ar Su d'ar c'houlz-se). Prometiñ a reas Frañs peder fourgadenn, 1 650 soudard gall gant o fourvezioù ha 250 soudard indian sepoy en eskemm ouzh Pulo Condore ha Tourane (Da Nang) ha gwir-miret war kenwerzh ar c'hoad. Ne voe ger ebet en emglev a-zivout frankiz roet d'ar visionerien d'ober o labour. Koulskoude ne fellas ket da c'houarnour Puducherry,Thomas Conway (1734-1800) reiñ ar sikour divizet. Uzhioù en doa bet eus Pariz evit divizout pegoulz reiñ ar sikour, mar befe da vezañ roet. Rediet e voe Pigneau de Behaine da implijout an arc'hant bet dastumet gantañ evit goprañ soudarded c'hall. Gallout a reas prenañ meur a lestrad armoù ha pourvezioù-brezel e Mauritius ha Puducherry ivez.\nE-keit-se e oa chomet Nguyễn Ánh e Siam gant un toullad soudarded betek miz Eost 1787. Kemer a reas perzh e soudarded e brezel Siam enep ar roue Bodawpaya a Virmania.\nSeblantout a reas da diegezh Tây Sơn e oa kreñv a-walc'h o dalc'h war Viêt Nam ar Su evit gallout mont war-du an Norzh hag unaniñ ar vro. Met pa lemjont o soudarded diouzh Gia Định e wanajont o dalc'h war ar Su. Ouzhpenn e tleas rener Gia Định, Dang Van Tran, kas soudarded Tây Sơn da sikour Nguyễn Nhạc a oa taget e-kichen Qui Nhơn gant e vreur Nguyễn Huệ. Pa verzas kement-se e prientas Nguyễn Ánh un argadenn. Kuitaat a reas Siam dre guzh evit mont war-du Viêt Namar Su. Ne zeuas ket a-benn da adkemer Gia Dinh met kemer a reas Mỹ Tho, a lakaas da ziaezezlec'h. Adsevel a reas e arme. Goude un emgann taer e adkemeras Saigon d'ar 7 a viz Gwengolo 1788. Erruout a reas Pigneau de Behaine e Saigon d'ar 24 a viz Gouere 1789, o tont eus Puducherry gant pevar lestr. Gant ar sikour-se e voe kadarnaet dalc'h Nguyễn Ánh war Viêt Namar Su. Dael a zo a-zivout ar perzh kemeret gant ar sikour estren e berzh Gia Long ; meneget e voe d'ur mare 400 gall met labourioù nevesoc'h a veneg nebeutoc'h eget 100 soudard hag un daouzegad ofiserien.\nNguyễn Ánh o kadarnaat e zalc'h war Viêt Nam ar SuAozañ\nSikouret e voe armeoù Nguyễn Ánh da embreger gant an ofisourien c'hall a oa bet tutaet gant Pigneaude Behaine. Degas a rejont barregezhioù teknologel kornôgat. An ofiser a vor Jean Baptiste Marie Dayot (1760-1809) a embregas ar morlu. Goursellout a reas ouzh savidigezh listri gant plakennoù arem. Victor Olivier de Puymanel (1768-1799) a voe e karg eus an droadeien hag eus ar sevel mogerioù-difenn. Kelenn a reas da armeoù Nguyễn Ánh eur an doare da sevel ha da implijout kanolioù giz Europa ha taktikoù europat. Pigneau de Behaine ha misionerien all a reas kenwerzh evit Nguyễn Ánh, o prenañ armoù ha pourvezioù brezel all evitañ. E gevredad e voe Pigneau de Behaine betek e varv e 1799, ha ministr an aferioù diavaez de facto. Pa voe beziet ar beleg dirak ar priñs-hêr, holl vandarined al lez, 12 000 gward Gia Long ha 40 000 a dud e lavaras Gia Long e voe Pigneaude Behaine « an estren illurañ o vezañ bet biskoazh e lez Kochinsina ».\nTres gwikadell Saigon a-raok 1835\nUr wech bet kemeret Saigon gantañ e kreñvaas Nguyễn Ánh diazez e c'halloud hag e prientas distruj re Tây Son. Ingal e tage e enebourien Viêt Nam ar Su evit laerezh an eostadoù riz. C'hoant groñs en doa Nguyễn Ánh da greñvaat e zifennoù. An dra gentañ a reas a voe goulenn digant ar C'hallaoued sevel ur wikadell mod Europa e Saigon. Treset e voe ar wikadell gant Théodore Lebrun ha De Puymanel. Tregont mil a dud a labouras evit he sevel e 1790. Lakaet e voe tailhoù pounner war annezidi kêr hag o mandarined evit paeañ al labourioù. Ken start e voe al labour ken e voe un emsavadeg e-touez ar vicherourien. Pa voe echu ar wikadell he doa 4 176 metr a dro. Savet e oa bet an difennoù e doare Vauban. Douvezioù a oa war tri c'hostez. Nepred ne glaskas re Tây Sơn tagañ kêr Saigon ur wech bet savet ar wikadell. Reiñ a reas da Nguyễn Ánhde ul lañs psikologel a-feson war e enebourien. Diskouez a reas Nguyễn Ánh bezañ dedennet-tre gant ar sevel difennoù ha goulenn a reas digant e kevredidi c'hall mont d'o bro evit degas al levrioù diwezhañ war an danvez.\nAdaozañ al labour douar ha kresk armerzhelAozañ\nUr wech gwarezet Viêt Nam ar Su e troas Nguyễn Ánh war-du ar c'hemmoù da zegas el labour-douar. Berr e veze ar c'hementadoù riz abalamour da dagadennoù re Tây Sơn dre ar stêrioù. Daoust d'an douar bezañ mat-kenañ e produe nebeut. Deuet oa Viêtamiz d'ober o annez eno abaoe nebeut amzer nemetken. Ouzhpenn da se, direnket da vat e oa bet al labour-douar gant ar brezel dizehan gant tud Tây Sơn. Diazezet e voe adaozadur Nguyễn Ánh war astenn d'ar su un doare hengounel da ledanaat an douaroù labouret, an đồn điền, a c'hell bezañ "koumanantoù fiziet e soudarded" abalamour d'ar pouez roet da soudarded en doare-se da drevadenniñ. Implijet e voe e-kerzh ren Lê Thánh Tông er XVvet kantved da gentañ pa oa Viêt Nam oc'h astenn war-du ar su. Ar galloud kreiz a bourchase binvioù labour, greun evit hadañ ha debriñ d'ar bagadoù soudarded. Urzh a veze roet dezho difenn an dachenn fiziet enno, he difraostañ hag he labourat. Ul lodenn eus an eostad a dalvezez da daos. A-raok e oa ezhomm eus soudarded peogwir e oa bet kemeret an douar digant an annezidi kent. Dindan ren Nguyễn Ánh ne oa ket ezhomm eus nerzh an arme peurliesañ met talvezout a rae an doare diazez : fiziet e voe douaroù difraost e trevadennerien, roet e voe dezho binvioù, loened labour ha greun. Goude un toullad bloavezhioù e voent rediet da baeañ taosoù war ar greun. A-drugarez d'ar raktres-se e tigreskas gorread an douaroù difraost da vat. Gellout a reas ar Stad lakaat taosoù war an eostadoù fonnus.\nWar-dro ar bloaz 1800, kresk strujusted al labour-douar a roas tro da Nguyễn Ánh da zerc'hel un arme a ouzhpenn 30 000 soudard hag ur morlu a ouzhpenn 1 200 lestr. Ar pezh a oa ouzhpenn e solieroù ar Stad a voe gwerzhet da varc'hadourien europat pe aziat evit gallout prenañ danvez krai evit palioù brezelel evel houarn, arem ha soufr pe armoù. Gallout a reas Nguyễn Ánh gwellaat stad e sujidi a-drugarez d'ar boued produet ouzhpenn, ha kreskiñ o fealded en e geñver. Miret e veze greun ar Stad e grignolioù bet savet a-hed an hent a gase d'an norzh a-feur ma'z ae arme Nguyễn el lodenn eus ar vro a oa dalc'het gant Tây Sơn. Evel-se e c'helle ar soudarded bezañ maget gant boued deuet eus ar su hep kaout da vevañ diwar ar vro e oant o klask gounid. Ur wech gounezet rannoù eus ar vro e veze skañvaet an taosoù ha kemer a rae Nguyễn en e velestradurezh mandarined Tây Sơn en em zaskore, gant an hevelep gopr.\nNguyễn Ánh a implijas e ziazelec'h nevez evit gwellaat e vorlu a oa bihanoc'h ha gwanoc'h eget hini Tây Sơn ha divarrek da stourm ouzh o zagedennoù evit laerezh riz. Da gentañ en doa klasket Nguyễn Ánh kaout listri modern e 1781 war ali Pigneau deBehaine. Feurmet en doa listri portugalat gant o skipailh hag o c'hanolioù. Ur c'hwitadenn e voe. Evit n'ouzer ket peseurt abeg e tec'has daou lestr e-kreiz un emgann hag e voe lazhet skipailh an trede gaat soudarded viêtnamat aet e fulor.\nE 1789 e tistroas Pigneau de Behaine da Viêt Nam diouzh Puducherry gant daou lestr a voe implijet gant Nguyễn e-pad pell. Tamm-ha-tamm e voe kemeret plas ar vartoloded c'hall pe indian gant viêtnamiz dindan urzhioù ofiserien c'hall. Al listri-se a voe diazez ur verdeadurezh kenwerzh ha brezel hag a greskas buan. Feurmiñ ha prenañ a rae Nguyễn Ánh listri europat evit kreñvaat e vorlu a listri savet e Viêt Nam. Koulskoude e chomas brasañ lodenn ar morlu graet gant galeoù doare Viêt Nam. E 1794, daou lestr europat gant 200 bag viêtnamat a gemeras perzh en un emgann enep re Tây Sơn e-kichen Qui Nhơn. Hervez ur marc'hadour breizhveuriat anvet Berry e kuitaas ur strollad-listri Saigon e 1799 gant 100 gale, 40 jonkenn, 200 lestr bihanoc'h ha 300 lestr-karg ha heuliet gant tri lestr europat. E 1801 e voe deskrivet ur rann morlu enni nav lestr europat gant 60 kanol, pemp lestr viêtnamat gant 50 kanol, 40 gant 16 kanol, 100 jonkenn, 119 gale ha 365 bag bihanoc'h.\nAn darn vrasañ eus al listri doare Europa a voe savet er chanterioù krouet gant Nguyễn Ánh e Saigon. Kemer a reas perzh er raktres sevel bagoù ez personel, dre evezhiañ al labourioù e-unan ha tremen eurvezhioù er chanter. E 1792, e voed o sevel pemzek fourgadenn o veskañ teknikoù Sina ha re Europa. Armet e voent gant 14 kanol pep hini. Dispennet o doa kilvizien viêtnamat ul lestr europat kozh evit deskiñ an doare europat da sevel bagoù dre adsevel anezhañ. Gellet o doa goude sevel bagoù heñvel ouzh re Europa. Nguyễn Ánh e-unan a studias teknikoù ar sevel bagoù. Deskiñ a reas teoriennoù ar verdeadurezh e levrioù gallek bet troet evitañ gant Pigneau de Behaine, Encyclopédie Denis Diderot ha Jean Le Rond d'Alembert peurgetket. Meulet e veze chanterioù sevel bagoù Saigon gant ar veajourien europat.\nDaoust dezhañ bezañ e dalc'h an ofiserien c'hall e-keñver teknologiezh-brezel, ne degemeras Nguyễn Ánh en e gelc'h tostañ nemet ofiserien viêtnamat. Tamall a rae ar C'hallaoued dezhañ chom hep goulenn o ali taktikel. Hervez ar moraer Jean-Baptiste Chaigneau (1769-1832), dizehan e vounte europiz Nguyễn da dagañ taer staliadurioù Tây Sơn. Nac'h a rae ; gwell e oa dezhañ mont goustadik, kadarnaat ar pezh en doa gounezet, kreñvaat e ziazezoù ekonomikel ha brezelel a-raok tagañ c'hoazh. Tamm-ha-tamm e tigreskas Nguyễn Ánh perzh ar C'hallaoued war an dachenn-emgann. E 1792 e voe renet ar morlu gant Dayot en emgann war vor Thị Nại, met ur argadenn e memes takad e 1801 a voe renet gant Võ Di Nguy ha Lê Văn Duyệt eus rummad ar Nguyen Van Truong, Chaigneau, Philippe Vannier (1752-1842) ha Godefroy de Forçanz († 1809) o sikour nemetken. Tagadenn Qui Nhon e 1793 a voe kaset gant skoazell ar "Soudarded kornôgat" hervez istorourien an impalaer. Ar memes re a lavar e voe renet an argadennoù en hevelep takad gant jeneraled viêtnamat e 1801 pa voe karget Chaigneau ha Vannier da aozañ ar pourvezadur.\nUnvaniñ Viêt NamAozañ\n"Tennataerien" viêtnamat eus tierniezh Nguyễn\nE 1792, an hini pouezusañ eus ar vreudeur Tây Sơn, Nguyễn Huệ Quang Trung, a varvas trumm. Kemeret en doa an titl a impalaer Viêt Nam goude bezañ skarzhet an tierniezh Lê ha Sinaiz diouzh Viêt Nam an Norzh. Tro a gemeras Nguyễn Ánh eus an degouezh evit kas e armeoù war-du an norzh. An darn vrasañ eus ar soudarded c'hall o doa kuitaaet ar vro d'ar mare-se. Hervez lod priziadurioù ne voe nepred muioc'h eget 80 anezho. C'hoarvezout a reas an darn vrasañ eus an emgannoù en-dro da gêrioù tost d'ar mor evel Nha Trang e kreiz Viêt Nam, pe Qui Nhơn pelloc'h er su e Proviñs Bình Định, lec'h orin ha kreñvlec'h an Tây Sơn.\nKregiñ a reas Nguyễn Ánh da implijout e vorlu kresket ha nevesaet evit tagañ aodoù douaroù Tây Sơn. Bep bloaz e kuitae e vorlu Saigon evit mont war-du an norzh, bountet gant avelioù su e miz Mezheven hag e miz Gouere. Argadennoù soudarded war droad a skoazelle re ar morlu. Distreiñ a rae ar morlu pan echue ar monson, kaset gant an avel norzh. Al listri bras europat a roe da vorlu Nguyễn an tu kreñv peogwir e tenne o c'hanolioù pelloc'h eget a re staliet gant Tây Sơn war an aod. Sikouret gant galeoù hengounel ha gant skipailhoù brudet evit o c'henurzh, o barregezh hag o c'halonegezh, listri giz Europa morlu Nguyễn a gasas d'ar strad kantadoù a listri eus tu Tây Sơn e 1792 ha 1793.\nE 1794 goude un argadenn a reas berzh e rannvro Nha Trang e roas Nguyễn Ánh urzh da De Puymanel sevel ur wikadell e-kichen kêr Duyen Khanh e-lec'h distreiñ d'ar su evel kustum. Staliet e voe ur gwarnizon eno dindan urzhioù mab henañ ha hêr Nguyễn Ánh, Nguyễn Phúc Cảnh, skoazellet gant Pigneau de Behaine ha De Puymanel. Re Tây Sơn a lakaas seziz war Duyen Khanh e miz Mae 1794. Barrek e voe soudarded Nguyen da derriñ ar gronn. A-boan echu ar seziz ec'h erruas sikour eus Saigon hag ec'h adkrogas argadennoù enep re Tây Sơn. Ar wech kentañ e oa da re Nguyễn bezañ gouest da vrezeliñ e kreizik-kreiz douaroù re Tây Sơn e-pad ur c'houlz-amzer kontrol. C'hwitadenn seziz ar wikadell he doe ul levezon vras war ar speredoù, o tiskouez barregezh re Nguyễn da zont war douaroù Tây Sơn da forzh peseurt prantad eus ar bloaz. Kregiñ a reas neuze re Nguyễn da aloubiñ tamm-ha-tamm domani an Tây Sơn.\nEmgannoù start a voe en-dro da greñvlec'h Qui Nhon betek ma voe kemeret e 1799 gant soudarded Nguyen Canh. Buan e voe kollet kêr ha ne voe adkemeret nemet e 1801 a-drugarez da nerzh kanoliañ ar morlu nevesaet a sikouras an argadoù dre zouar. Ur wech kollet ganto o c'hreñvlec'h Qui Nhơn e kilas buan an Tây Sơn renet gant Quang Toan, mab Quang Trung. E miz Mezheven e kouezhas kêr Huế, bet kêr-benn ar re Nguyễn, hag Nguyễn Ánh a gemeras an titl a impalaer dindan an anv Gia Long a zeue eus Gia Định (Saigon) ha Thăng Long (Hanoi) evit aroueziañ unvanidigezh rannoù su ha norzh Viêt Nam. Buan ec'h aloubas Viêt Naman Norzh neuze. Kouezhañ a reas Hanoi d'an 22 a viz Gouere 1802. Goude emgannoù dizehan e-pad ur c'hard-kantved e voe unvanet ar pezh a zo Viêt Nam a-vremañ gant Gia Long, a savas e diegezh d'ul live galloud ne oa bet tizhet gant tierniezh viêtnamat ebet a-raok. Biskoazh ne oa bet ken ledan an dachenn dalc'het gant Viêt Nam. Bez' e voe Gia Long ar rener viêtnamat kentañ o kaout beli war douaroù astennet eus Sina en norzh betek pleg-mor Siam ha ledenez Cà Mau er su.\nGoulenn a reas neuze Gia Long digant tierniezh Qing Bro Sina e anavezout ez-ofisiel evel impalaer. Buan e voe graet. Peogwir n'he doa ket Bro-C'hall sevenaet an emglev sinet gant Pigneau de Behaine ne voe ket rediet Viêt Nam da reiñ an douaroù hag ar gwirioù kenwerzh a oa bet prometet.\nDoare Gia Long da renAozañ\nRen Gia Long a vez gwelet evel awenet gant ur gonfusianegezh strizh. Ur wech bet trec'h war an Tây Sơn e nullas an adreizhadurioù o doa degaset hag e tegasas en-dro an doare konfusianel klasel da skoliata ha da aozañ ar melestradur.\nKas a reas ar gêr-benn eus Hanoi en norzh da Huế e kreiz ar vro evit delc'her kont eus fiñvadeg an dud trema ar su er c'hantvedoù kent. Lakaat a reas sevel kreñvlec'hioù hag ur palez er gêr-benn nevez. O tennañ e vad eus barregezhioù ar C'hallaoued e nevesaas doareoù difenn ar vro.\nEvit trugarekaat e vignoned c'hall e tamasantas lezel ar visionerien gatolik da seveniñ o c'harg. Kalz strishoc'h e voe e warlerc'hidi war an dachenn-se.\nE-pad e ren e kreñvaas Viêt Nam e veli soudardel war Indez-Sina. Kas a reas Siam kuit diouzh Kambodja. Tremen a reas Siam dindan gwarez Viêt Nam. Chom a reas Viêt Nam kentoc'h serret ouzh ar broioù europat.\nFramm ar melestradurAozañ\nLê Văn Duyệt, bet padusañ ha diwezhañ gwarezer soudardel peder froviñs Kochinsina\nE-pad ar prantadoù brezel en doa savet Nguyễn Ánh un egin a velestradur evit diskouez d'ar bobl e oa barrek da ren. Ofiserien peurvuiañ e oa pouezusañ izili e guzul tostañ, Abalamour d'an emgannoù dizehan. An ezhomm da gaout harp an arme a voe santet a-hen e renadur.\nRannet e voe Viêt Nam e teir rannvro melestradurel.\nDouaroù kozh familh Nguyễn a yae d'ober lodenn greiz an impalaeriezh (vùng Kinh Kỳ) gant nav proviñs. Pemp anezho a veze renet war-eeun eus Huế gant Gia Long hag e vandarined.\nE melestradur kreiz Huế e oa c'hwec'h ministrerezh : hini an aferioù foran, hini an arc'hant, hini al lidoù, hini ar brezel, hini ar justis ha hini ar savadurioù foran. Ur ministr a oa e penn pep hini. Daou eil ministr ha daou guzulier pe dri a sikoure pep ministr. Un 70 den bennak a laboure e pep ministrerezh e meur a rann. Bodañ a rae ar C'huzul Meur pennoù ar ministrerezhioù.\nE penn pep rann eus an impalaeriezh e oa ur gouarnour meur, sikouret gant un teñzorer meur hag ur rener evit Servij ar Justis. Meur a broviñs a veze e pep rannvro. Renket e veze ar proviñsoù e trấn ha dinh. Rannet e veze ar proviñsoù e pastelloù-bro (phủ, huyện ha châu).\nAn danvezioù a-bouez a veze gwelet gant ar C'huzul Meur dirak Gia Long. Kinnig a rae an dud e karg o danevelloù evit kendaelañ ha kemer divizoù. Dibabet e veze ar gargidi a rae war-dro ar C'huzul Meur. A-douez mandarined uhelañ ar c'hwec'h ministrerezh e veze dibabet ar gargidi.\nEvezhiek e voe Gia Long en e zoare da ren war rannoù norzh ha su ar vro. Ne felle ket dezhañ e vefent tregaset gant ur c'hreizennadur re brim goude kantvedoù a zisrann er vro. Trizek proviñs a yae d'ober an Tonkin, gant sez e warezer soudardel impalaerel (quan tổng trấn) e Hanoi. E delta ar Stêr Ruz e chomas kargidi gozh an tierniezh Le e karg. Er su e oa Saigon kêr-benn peder froviñs Kochinsina hag annez ar gwarezer soudardel. Gwikadell pep kêr-benn a vere he fastell-bro difenn. Gant ar reizhiad-se e c'hellas Gia Long trugarekaat ar re bouezusañ e-touez arroet dorn dezhañ gant kargoù uhel-kenañ, o reiñ dezho un emrenerezh tost klok war dachennoù boas ar melestradur hag ar justis. Padout a reas ar reizhiad betek 1831-||1832|32]] pa voe kreizennet melestradur ar vro gant Minh Mạng, mab Gia Long.\nNe vez ket gwelet Gia Long evel un nevezer war dachenn ar melestradur. O klask adlakaat urzh goude kantvedoù a vrezel diabarzh e kavas gwelloc'h chom feal d'an doareoù hengounel da verañ ar Stad.\nE-kerzh ar XVIIvet hag an XVIIIvet kantved e voe impalaeriezh Kambodja war an diskar pa zeue Viêtnamiz d'en em staliañ e delta ar Mekong a oa douaroù khmer betek-henn. Ingal e oa bet aloubet Kambodja gant Viêt Nam ha Siam. Diaes oa he stad. Mont a rae eus un tu d'egile hervez lusk ar vuhez politikel en div vro vrasoc'h.\nE 1796 ec'h eas Ang Eng, roue a-du Siam, da Anaon o lezel an tron da Ang Chan a oa bet ganet e 1791. Pa unanas Gia Long Viêt Nam e voe galloudekaet Eng gant Siam evit stourm ouzh beli Viêt Nam. Met e 1803 ec'h eas kannaded Kambodja da baeañ truaj da Viêt Nam evit sioulaat Gia Long. Dont a reas da vezañ ur boaz bloaziek. E 1807 e c'houlennas Ang Chan bezañ anavezet ez-ofisiel evel gwaz da Gia Long. Evel respont e kasas Gia Long ur c'hannad gant levr ar galloudekadurioù hag ur siell en arc'hant alaouret. E 1812 e nac'has Ang Chan goulenn e vreur Ang Snguon da rannañ ar galloud gantañ. Un emsavadeg a zeuas da-heul. Kas a reas Siam soudarded evit skoazellañ ar priñs disuj gant ar spi reiñ an tron dezhañ ha diskar levezon Gia Long war Gambodja. E 1813 e kasas Gia Long un arme a redias Siamiz hag Ang Snguon da guitaat Kambodja. An disoc'h a voe staliadur hollbadus ur gwarnizon viêtnamat e gwikadell Phnom Penh, kêr-benn Kambodja. Biken ne glaskas Siam adkavout beli war Gambodja e-pad ren hir Gia Long.\nNepred ne lakaas Napoleon Iañ e pleustr e vennozh da implijout Viêt Nam evel diazezlec'h evit stourm ouzh galloud ar Saozon war India. Dalc'het e voe gant e raktresoù brezelel divent en Europa. Koulskoude e chomas Bro-C'hall ar vro europat nemeti o kaout kannaded e Viêt Nam a-hed ren Gia Long.\nC'hwitadenn raktres emglev Pigneau de Behaine gant Bro-C'hall a roas tro da Gia Long da virout e vro serr ouzh ar c'henwerzh kornogat. Peurliesañ ne blije ket dezhañ an darempredoù a genwerzh gant Europiz. Evit mirout darempredoù mat gant holl vroioù Europa e klaske chom hep reiñ dreistwirioù da hini ebet.\nE 1804 e klaskas kannaded a Vreizh-veur gounit dreistgwirioù kenwerzhel digant Viêt Nam. Ne voe taol-esa all ebet betek 1822, ken tapet e oa Europiz gant brezelioù Napoleon.\nPrenet en doa Gia Long armoù digant embregerezhioù breizhveuriat e Chennai (bet anvet Madras gwechall) ha Kolkata war dle, o lakaat Kompagnunezh India ar Reter Breizh-veur da gas an diplomat John Roberts da Huế. Koulskoude e voe nac'het profoù Roberts ha ne grogas kenvreutaerezh ebet a-zivout emglevioù kenwerzhel. Goulenn a reas neuze ar Rouantelezh-Unanet kaout eviti nemetken ar gwir da genwerzhañ gant Viêt Nam ha perc'hentiezh enezenn Cham e-kichen Hội An (pe Fai-Fo). Nac'het e voe, evel ma voe nac'het war -erc'h goulennoù a-berzh Izelvroiz. Ar c'hwitadennoù-se a voe gwelet evel frouezh levezon ar vandarined c'hall.\nE 1817 e kasas Kentañ ministr Frañs, Armand-Emmanuel du Plessis, dug Richelieu al lestr Cybele, ur fourgadenn gant 52 ganol da Dourane (Da Nang bremañ) evit « diskouez mignoniezh Bro-C'hall ha hegarated roue Bro-C'hall e-keñver Gia Long ». Ne voe ket degemeet kabiten al lestr war an digarez ofisiel ne oa gantañ lizher ebet a-berzh roue Bro-C'hall.\nMirout a reas Gia Long pevar ofiser gall en e servij goude bezañ bet kurunennet : Philippe Vannier, Jean-Baptiste Chaigneau, Godefroy de Forçanz hag an doktor Jean Marie Despiau († 1824). An holl a zeuas da vezañ mandarined a renk uhel ha graet e veze brav dezho. Roet e voe dezho 50 gward pep hini, annezioù tonius ha n'o doa ket da stouiñ dirak an impalaer.\nAr c'hinnigoù graet da Napoleon gant kargidi gall e Puducherry da adskoulmañ darempredoù diplomatek gant Viêt Nam a chomas difrouezh abalamour d'ar brezelioù en Europa. Koulskoude, goude e teuas a-benn marc'hadourien a Vourdel da gregiñ da genwerzhañ a-drugarez da strivoù an dug Richelieu.\nPolitikerezh diabarzh ha labourioù brasAozañ\nJean-Marie Dayot (kleiz) en doe ur roll pouezus e embregerezh merdeadurezh Gia Long.\nDor palez ha gwikadell Gia Long e Huế\nWar ziviz Gia Long n'hallas ket ken priñsed, noblañsoù ha kargidi a renk uhel bezañ perc'henn war tachennoù divent. Diskar a reas ur boaz kozh a 800 vloaz da c'hoprañ kargidi ha digoll pe argouraouiñ noblañsoù dre reiñ dezho ul lodenn eus an tailhoù paeet gant ur gêriadenn pe ur bodad kêriadennoù.\nKempennet e voe an hentoù bras a oa, evel a hini a gase eus Saigon da Lạng Sơn, ha savet e voe reoù nevez.\nAozet e voe ur servij post a-drugarez d'an hentoù-se, ha savet e voe mirlec'hioù foran evit stourm ouzh an naonegezh pa veze prantadoù sec'hor.\nAdaozañ a reas Gia Long ar moneiz ha kas a reas war-raok ur politikerezh war-du ul labour-douar renet muioc'h gant ar Stad. Muioc'h a lañs a voe koulskoude gant kresk niver an dud eget gant kresk ar gorreadoù gouestlet d'al labour-douar. Ne voe ket graet kalz tra evit gwellaat en doareoù da labourat an douar, ha kresk ar produadur a oa liammet ouzh kresk ar gorreadoù douar labouret dreist-holl.\nDaoust d'ar brezel diabarzh bezañ echu e tivizas Gia Long sevel gwikadelloù nevez ouzhpenn an div a oa bet savet gant sikour an ofiserien c'hall. Kendrec'het oa Gia Long eus o zalvoudegezh. Unnek gwikadell a voe savet dre ar vro e-pad an 18 bloavezh ma renas.\nHervez doare Vauban e voe savet an darn vrasañ anezho : pempkognek pe c'hwec'hkognek. Un nebeud, hini Huế en o zouez, a voe pevarc'hornek e doare hengounel Sina. Gwikadelloù a voe savet e Vinh, Thanh Hóa, Bắc Ninh, Hà Tĩnh, Thái Nguyên and Hải Dương en Norzh ; e Huế, Quảng Ngãi, Khánh Hòa ha Bình Định e kreiz ar vro ; hag e Vĩnh Long e delta ar Mekong. Ar brasañ eus al labourioù a voe graet e prantad kentañ e renadur, ne voe savet nemet ur wikadell e-kerzh ar c'hwec'h bloavezh diwezhañ. Kuitaet o doa De Puymanel ha Lebrun Viêt Nam a-raok dibenn ar brezel. Raktreset e voe ar c'hreñvlec'hioù gant ijinourien viêtnamat eta. Eveshaet e voe al labourioù ganto ivez. Krouet e voe ur garg a Ofisour Eveshaer Gwikadell, kiriek eus al labourioù, dindan Ministr ar Brezel. Diskouez ar ra pegen pouezus e kave Gia Long ar c'hreñvlec'hioù.\nMeur a damall a savas a-zivout al labourioù-se. Lakaet e veze an dud da labourat noz-deiz dindan an amzer ha dilezet e veze an douaroù. Alies e savas klemm enep breinadur ar vandarined ha pouez gwaskus an tailhoù.\nGoude e gurunidigezh e krennas Gai Long e verdeadurezh da vat. War-dro ar bloavezhioù 1810 n'en doa ken nemet daou lestr doare Europa war vor. Abeg pennañ an digresk-se a oa an diouer a arc'hant abalamour da bouez al labourioù bras evit ar c'hreñvlec'hioù hag an treuzdougen (hentoù, kaolioù ha stankelloù). Koulskoude, e 1819 e loc'has ur prantad nevez a sevel bagoù, Gia Long oc'h eveshaat e-unan ar chanterioù.\nEvit stummañ ha tuta kargidi ar Stad ec'h adsavas Gia Long an arnodennoù a lez konfusian a oa bet diskaret gant a Tây Sơn. E 1803 e krouas an Akademiezh Impalaerel (Quốc Tử Giám) e Huế, evit stummañ mibien ar vandarined ha studierien dellezek war al lennegezh konfusian klasel. E 1804 e voe embannet gourc'hemennoù evit staliañ skolioù heñvel er proviñsoù ha reiñ reolennoù evit merañ o c'hoskor ha diazezañ o frogrammoù studi. Renerien an Deskadurezh (quan đốc học) a voe anvet evit eveshaat reizhiad deskadurezh ar proviñsoù hag an doare da aozañ an arnodennoù evit mont tre en Akademiezh. Skoazellet e voe ar Renerien gant Eilrenerien ha Renerien-skoazeller (phó đốc học pe trợ-giáo). Displegañ a reas Gia Long d'e lez e 1814 e oa mennetda grouiñ ur framm a gargidi stummet en un doare klasel ha feal ez politikel.\nE 1807 e tigoras Gia Long an arnodenn gentañ evit tuta kargidi-Stad dindan an tierniezh Nguyễn, war ul live rannvroel. Adalek neuze e voe an arnodennoù diazez pennañ stummadur ha hentenn dibab kargidi an impalaerded. "Ar pemp danvez klasel hag ar pevar levr" a roe kalz pouez da istor Sina adalek an tierniezh Song, a oa diazez ar programmoù. An danvezioù all a oa sellet evel didalvoud.\nEmbann a reas Gia Long ur c'hod lezennel nevez evit kemer plas ar reizhiad a dalveze abaoe mare Hong Duc a Lê Thánh Tông er XVvet kantved. E 1811 e krogas al labour kaset war-raok gant ur bodad gouizieien renet gant Nguyễn Văn Thành. E 1815 e voe embannet ar Bộ luật Gia Long ("Kod Gia Long"). Daoust ma lavare Gia Long e oa ar reizhiad nevez ur meskaj eus kod Lê ha reizhiad lezennel Sina da vare an tierniezh Qing, kalz imbourc'herien a soñje e oa un doare eilad peuzheñvel eus kod Qing. Diwezhatoc'h e voe troet e galleg gant Paul-Louis-Félix Philastre (1837-1902). Lakaat a rae ar pouez war galloud hag aotrouniezh an impalaer hag e vandarined hag aozadur hengounel ar familh. Mar beze torfedoù grevus ha peurgetket re enep ar Stad, e veze kastizoù a-stroll enep tiegezh an den kondaonet, kastiz ar marv en o-zouez.\nUr wech unanet Viêt Nam ez eas kreizenn ar vro war du ar Su da-heul kantvedoù a zivroadegoù hag aloubadegoù troet war an tu-se. Kas a reas Gia Long sez ar gouarnamant eus Hanoi da Huế eta. Lakaat a reas adsevel gwikadell gozh Phú Xuân e stumm ur kreñvlec'h. Ur framm pevarc'hornek, daou gilometrad hirder evit pep kostez, ramparzhioù mañsonerezh gwarezet gant begoù-moger gant 36 kanol war bep hini. Douvezioù a oa koulz en diabarzh hag en diavaez evit kreñvaat an difenn. Eizh kant olifant brezel a oa er gwarnizon. Framm ar palez nevez, protokol ha dilhad al lez a oa holl diwar skouer doareoù an tierniezh Qing a Sina. Klasket en doa Gia Long sevel er bloavezhioù 1800 un eilad bihanoc'h eus Keoded Verzet Beijing.\nGia Long a zamasantas da feiz katolik e skoazellerien, ha lezel a reas ar visionerien da seveniñ o c'harg abalamour dezho. Renet e oa ar misionoù gant Spagnoled en Tonkin ha gant Gallaoued e kreiz hag e su ar vro. C'hwec'h eskob europat a oa e Viêt Nam pa varvas an impalaer. Soñjal a reer e oa un 300 000 bennak a gristenien en Tokin ha 60 000 e Kochinsina.\nDiskouez a reas bezañ mantret gant kondaonidigezh azeulerezh an hendadoù, unan eus diazezoù ar sevenadur viêtnamat, gant ar gatoliked. Anavezet e oa Gia Long ivez evit e zismegañs e-keñver ar voudaegezh, relijion al lodenn vrasañ eus tud ar vro. Daoust d'ar voudaegezh bezañ deuet mat gant itronezed al lez e lakaas Gia Long un harz da obererezh ar voudisted alies.\nE miz Eost 1802 e tennas Gia Long dial eus pennoù an Tây Sơn o doa lazhet e familh e bloavezhioù 1770 hag a oa en e zalc'h. Izili an tiegezh a oa bev c'hoazh hag ar jeneraled uhelañ hag o ziegezhioù a voe lazhet. Diveziet ha disakret e voe relegoù Quang Trung hag e rouanez. E vab, Quang Toản, roue diwezhañ an tierniezh Tây Sơn, a voe staget ouzh pevar olifant ha diframmet. Diskar a reas Gia Long holl ar c'hemmoù bet degaset gant Quang Trung, ha distreiñ a reas d'ur gonfusianegezh strizh. Adreiñ a reas d'an uhelgargidi ar plas kentañ en hentenn divizout, dreist an arme. Diskar a reas adaozadurioù Quang Trung war dachenn an deskadurezh o doa lakaet ar skiantoù dreist studi al lennegezh konfusian.\nTiegezh ha hêrezhAozañ\nMinh Mạng Đế, pevare mab ha hêr Gia Long\nHervez deizlevr John Crawfurd (1828)\nTeir gwreg en deus bet Gia Long. E 1780,e-kerzh ar brezel enep re Tây Sơn, e timezas gant Tống Thị Lan, merc'h ur jeneral Nguyen. Genel a reas daou vab, an hini kentañ o vezañ ar priñs hêr Nguyen Canh, hag an eil Nguyen Phuc Chieu a varvas buan goude bezañ bet ganet. Ur wech Gia Long war an tron e teuas-hi da vezañ an impalaerez Thừa Thiên.\nDiwezhatoc'h e-kerzh ar brezel-se e kemeras an impalaer un eil gwreg, Trần Thị Đang, merc'h unan eus e vinistred. Genel a reas tri mab, Nguyễn Phúc Đảm, Nguyen Phuc Dai ha Nguyen Phuc Chan. Roet e voe dezhi goude he marv an titl a impalaerez Thuận Thiên.\nUr wech gounezet Viêt Nam e kemeras Gia Long un trede gwreg, Lê Ngọc Bình, ur verc'h da Lê Hiển Tông, an eil diwezhañ eus impalaerien an tierniezh Lê e oa. Prometet oa bet gant an impalaer Quang Trung d'e vab Quang Toản. Ur wech bet trec'het an Tây Sơn ha lakaet Quang Toan d'ar marv, e kemeras Gia Long anezhi da bried. Genel a reas Bình daou briñs dezhañ, Nguyen Phuc Quan ha Nguyen Phuc Cu, hag ar priñsezed An Nghia Ngoc Ngon ha My Khue Ngoc Khue. Bez' en doa Gia Long tost da 100 serc'h hag a oa merc'hed e vandarined. Evel-se e kadarnae fealded izili e lez an tostañ dezhañ.\nPeogwir e oa aet ar priñs Hêr Nguyen Canh da Anaon diwar ar vrec'h e-kerzh ar brezel enep an Tây Sơn, e soñje d'an holl e vefe e vab hêr Gia Long evel impalaer. Met e 1816 Nguyễn Phúc Đảm, mab eil gwreg Gia Long a voe anvet dindan an anv Minh Mạng Đế. Dibabet e voe gant Gia Long abalamour d'e demz-spered kreñv hag e gasoni ouzh tud ar C'hornôg pa oa deuet familh Canh's da vezañ katolik ha diaes gant an hengoun konfusianat evel azeulerezh an hendadoù da skouer. A-raok e bignidigezh, hervez, Nguyễn Phúc Đảm en devoa kanet meuleudi da Japaniz evit bezañ kaset kuit ar gristeniezh diouzh o bro. Gia Long a lavaras d'e vab bezañ dereat gant Europiz, ar C'hallaoued peurgetket, met chom hep reiñ dezho an disterañ galloud.\nMervel a reas Gia Long d'an 3 a viz C'hwevrer 1820. Beziet e voe e bez Thien Tho, hag anvet Thế Tổ Cao Hoàng đế e voe goude a varv.\nButtinger, Joseph (1958). The Smaller Dragon: A Political History of Viêt Nam. New York : Praeger.\nCady, John F. (1964). Southeast Asia: Its Historical Development. New York : McGraw Hill.\nDuiker, William J. (1989). Historical dictionary of Viêt Nam. Metuchen, New Jersey : Scarecrow Press. ISBN 0-8108-2164-8.\nDutton, George Edson (2006). The Tây Sơn uprising: society and rebellion in eighteenth-century Viêt Nam. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-2984-0.\nHall, D. G. E. (1981). A History of South-east Asia. Basingstoke, Hampshire : Macmillan. ISBN 0-333-24163-0.\nKarnow, Stanley (1997). Viêt Nam: A history. New York : Penguin Books. ISBN 0-670-84218-4.\nMantienne, Frédéric (October 2003). "The Transfer of Western Military Technology to Viêt Nam in the Late Eighteenth and Early Nineteenth Centuries: The Case of the Nguyen". Journal of Southeast Asian Studies 34 (3): 519–534. DOI:10.1017/S0022463403000468\nMcLeod, Mark W. (1991). The Viêt Namese response to French intervention, 1862–1874. New York : Praeger. ISBN 0-275-93562-0.\n(1994) International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania. Taylor & Francis. ISBN 1-884964-04-4.\nTarling, Nicholas (1999). The Cambridge History of Southeast Asia. Cambridge University Press. ISBN 0-521-66370-9.\nTran Trong Kim (2005). Việt Nam sử lược. Ho Chi Minh City : Ho Chi Minh City General Publishing House. , e viêtnameg\nWoodside, Alexander (1988). Viêt Nam and the Chinese model: a comparative study of Viêt Namese and Chinese government in the first half of the nineteenth century. Cambridge, Massachusetts : Harvard University Press. ISBN 0-674-93721-X.\nQuang Toan eus an tierniezh Tây Sơn Impalaerien Viêt Nam Tierniezh Nguyễn\n1802–1820 War e lerc'h\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Gia_Long&oldid=1968173 »\nKemm diwezhañ d'an 22 C'hwe 2022 da 07:45\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 22 C'hwe 2022, da 07:45.


KANAOUENNOÙ / RAP\nGant un energiezh pegus e tegas Les Types à Pied ur sonerezh digor d’al levezonioù kantreat. Ergerzhet a ra ar strollad, sonerien liesvenveg ennañ, ar bedoù sonerezh hep paseporzh ebet. Kinnig a ra ar pevarad-se ur sonadeg c’hallek, liv kanadian warni, un nebeud kammedoù hip-hop, un tennad swing-hiron, un ehan guinguette-soviedel, ha roots reggae. Ur meskaj kaer a levezonioù a ya eus « Mes souliers sont rouges » d’an « Ogres de Barback » en ur dremen dre ar « VRP »… Ha pep tra servijet gant kalz-kalz a energiezh hag int prim o ger !\nAr paotr yaouank Reynz eus Brest a implij e garism hag e vouezh c’hlavek evit embann e zanevelloù ma vez kaoz eus nozvezhiadoù mezventi hag eus plijadurioù trubuilhet. Ar varzhoniezh skrivet gant tud veur a bluenn ar rap hag eus al lennegezh c’hallek, a laka da ziwanañ e zoare skrivañ, en em vesk gant energiezh pegus hag aergelc’hioù tredanel al leurenn. E 2019 en doa komañset Reyns da c’hounit arvesterien kêr e galon pa oa bet o kanañ el lodennoù kentañ eus Jean Jass & Caballero, AlKpote, Kobo pe eus L’Or du Commun. Mont a ra pelloc’h er c’hornôg bremañ gant e deod kaer, hag aet ar maout gantañ da-geñver gourfenn rannvroel ar Buzz Booster ha dibabet eo bet e-pad abadennoù-selaou sonadegoù an « Inouïs » aozet gant ar « Printemps de Bourges » e 2020.\nPH : 5 €\nKensevenet gant al Leurenn Glenmor, an SDAY, An Erer Kozh.


– N’eo ket a-walc’h mont, eme ar martolod kozh. Da belec’h ez eomp ? a c’houlenn ouzh mab ar pesketaer.\n– C’hwi, eme hemañ, hoc’h eus foetet broioù e-leizh, a dle gouzout gwelloc’h egedon-me e pe vro eo ar gwellañ deomp mont, evit kaout un dra gaer bennak.\n– Neuze ez aimp, eme ar martolod, d’un enezenn a zo e-kreiz ar mor hag a zo ur menez aour en he c’hreiz. Ac’hano e teuio ganeomp un dre bennak hag a vezo en tu all da gement a zegaso an daou all. Va lezit ’ta da sturiañ al lestr hag ec’h en em gavimp en enezenn-se hep kalz a boan.\nMa voe lakaet ar martolod kozh-mañ da ren al lestr : al levier ne rae netra nemet dioutañ.\nSetu i en hent hag o vont. N’edont ket pell c’hoazh, ma lavaras an hini kozh dastum al lien.\n– Un taol-amzer a zo o tont warnomp.\nHag a-vec’h ’voe graet evel a lavare, ma c’hwezhas an avel ha ma savas ar mor ken na gave d’ar re-mañ diskenn eus a-greiz an oabl betek goueled ar mor. Al lestr a yeas atav evelkent, hep dale kalz ; an avel a gase anezhañ.\nE-pad ma’z edont evel-se, e klevont un trouz spontus, hag i o tistreiñ a wel an daou lestr all, diwerniet koulz lavaret, o vont tu-mañ-tu-hont hag o c’houlenn sikour.\n– Deomp d’o c’haout, eme vab ar pesketaer, rak aon nad afent da goll.\n– Nann, nann ! eme ar martolod kozh. Ma vijec’h en o lec’h, e lazhfent ac’hanoc’h, lezit-i ivez ha deomp atav. Lavaret em boa deoc’h o divije poan ; gwelit ha n’eo ket gwir a lavaran.\nA-benn un nebeud goude, e torras an avel hag e sioulaas ar mor. Al lestr neuze a gerzhe aes ha duiskuizh, hag, a-benn ur miz pe war-dro goude ar barr-amzer-mañ, ec’h en em gavjont dirak an enezenn en doa lavaret an hini kozh. Mont a reas da gaout mab ar pesketaer da lavaret dezhañ ez oant en em gavet.\n– Ha ne welit ket ahont, e-kreiz an enezenn-se, ur pezh menez aour o lugerniñ ouzh an heol ?\n– Eo da, eme vab ar pesketaer, gwelet a ran.\n– Ahont eo deoc’h mont. Pa’z eot e teuio teir briñsez kaer a-zirazoc’h : mont a raint ganeoc’h en o liorzh hag eno e tiskouezint deoc’h a bep seurt traoù kaer. N’eus forzh avat pegen kaer e vezint, arabat a vezo deoc’h sellet outo. En ur c’holoet ho taoulagad, a-vec’h ma lavarint : « Sellit, aotroù, nag a draoù kaer ! » livirit dezho « Ya ! me ’oar pelec’h ez eus kaeroc’h ! » Setu ho pezo da ober, ha taolit evezh mat. »\nGoude m’en doa ar martolod kozh graet skol da hemañ evel-se, ez eas d’an enez. Ha diouzhtu an teir briñsez a deuas d’e gaout.


Britannia (skeudenn) - Wikipedia\nDelwenn Britannia e Plymouth\nBritannia eo an anv latin implijet da envel ar vaouez a faltazi a zo lakaet da skeudenniñ Breizh-Veur, da gentañ, ar Rouantelezh-Unanet goude, hag Impalaeriezh Breizh-Veur goude, evel ma lakaer Marianne da skeudenniñ ar Republik c'hall ha Columbia evit SUA.\nDont a ra an anv-se eus Britannia, anv latin an enez a weler e skridoù an Henamzer, re Julius Caesar da skouer, diwar anv ar bobl Pretanī, Prettanike pe Brettaniai e henc'hresianeg. E kembraeg eo Prydain anv an enez.\nEr Iañ kantved kent JK e oa Britannia an anv stag ouzh Breizh-Veur. Goude an aloubadeg roman er bloaz 43 e talveze Britannia kement ha Breizh roman, ur broviñs adal kreisteiz Kaledonia (dre vras Bro-Skos hiriv)). E 197 e voe rannet ar broviñs roman e peder froviñs, ha div anezho e oa Britannia Superior ha Britannia Inferior.\nE IIvet kantved e teuas Britannia roman da vezañ un doueez, armet gant un tridant hag ur skoed, un tokarn war he fenn. Chom a reas an anv Britannia goude diskar an impalaeriezh roman en Enez Vreizh er Vvet kantved.\nAdvuhezet e voe an anv latin Britannia e-pad an English Renaissance evel ur merk a identelezh vroadel vreizhveuriat, ha dreist-holl goude an Acts of Union e 1707, pa voe unanet rouantelezhioù Bro-Skos ha Bro-Saoz. Talvoudus e voe er c'helaouennoù da skeudenniñ politikerezh Breizh-Veur er skeudennoù flemmus.\nHiziv e reer an anv Britannia eus an enez hag eus ar skeudenn.\n1803 : Britannia o skourjezañ ar mic'hieg Napoleon\nAn Triple Entente : Britannia en tu dehoù d'ar skeudenn, Marianne c'hall en tu kleiz\nBritannia evel ur vaouez o skubañ al listri alaman kuit eus ar Meurvor Habask e-kerzh ar Brezel-bed kentañ\nPezhioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nKentañ ma voe implijet he skeudenn war gein ur pezh a voe war un as a ziskoueze dremm Antoninus. Ar pezh kentañ ma voe gwelet Britannia goude an amzervezh roman avat a voe e 1672. He skeudenn a weler war ar pezhioù : ar pezh 50 pence betek 2008; ar pezh 2 lur abaoe 2015.\nAs, gant dremm Antoninus, ha skeudenn Britannia\nPezh e 1736\nPezh e 1936\nTimbr eus 1913, gant penn George V\nTimbr e 1922, gant siell Stad Iwerzhon.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Britannia_(skeudenn)&oldid=1981394 »