Fent er sinema - Wikiarroud\nFent er sinema\n1 Bloavezhioù 1920\n2 Bloavezhioù 1930\n3 Bloavezhioù 1940\n4 Bloavezhioù 1950\n5 Bloavezhioù 1960\n6 Bloavezhioù 1970\n7 Bloavezhioù 1980\n8 Bloavezhioù 1990\n9 Bloavezhioù 2000\n12 Pennad kar\nEn istor ar sinema e voe Lights of New-York ar film komz kentañ, aozet gant ar gompagnunezh Warner Bros. ha deuet er-maez d'an 18 a viz Gouere 1928. \nBuan e voe tud varrek war ar vicher nevez : skrivañ emzivizoù evit ar filmoù.\nDre ma oa ar sinema un dudi nevez c'hoazh, ha da heul ar filmoù mut, e voe ar fent danvez un darn vras eus ar filmoù komz kentañ.\nAbred e voe an emzivizoù fentus unan eus perzhioù pennañ ar filmoù-se, ha skrivet e voe bommoù hag a zo chomet en eñvor an dud — lod zo anavezet gant tud ha n'o deus biskoazh gwelet ar film, zoken.\nSetu amañ un nebeud bommoù fentus pe fentusoc'h, renket a-zekvloaziadoù (merkit e krog un dekvloaziad gant ar bloaz 1, ar bloaz 10 o vezañ an hini diwezhañ : 1951-1960 eo ar bloavezhioù 1950, pa n'eus "bloaz mann" ebet).\nDa heul ur bomm e kavor ul linenn savet evel-mañ :\nGant piv eo bet skrivet • Titl ar film • Gant piv eo bet savet ar film • Bloaz donedigezh ar film\nA-zivout ar film komz kentañ e vefe al linenn neuze :\nMurray Roy & Hugh Herbert • Lights of New York • Bryan Foy • 1928\nStan Laurel & Oliver Hardy, harozed Men O'War\n— Evet 'peus tout ! Sañset e oamp rannañ !\n— Ne'm eus ket gellet ober mod all, er strad e oa ma hanterenn !\nH.M. Walker • Men O'War • Lewis R. Foster • 1929\n— Evit lakaat un arzour dianav da vout anavet e lavarer ez eo brudet.\nSacha Guitry • Le blanc et le noir • Marc Allégret & Robert Florey • 1930\n— E Moskov eo bet ganet ma zad, e Vladivostok ma mamm, ha me e Sankt-Peterburg.\n— Ha gwir eo ? Klevit 'ta, dre chañs ez oc'h en em adkavet !\nAnne Caldwell • Half Shot at Sunrise • Paul Sloane • 1930\n— Ha soñjet hoc'h eus da vat en dimeziñ ur wech bennak ?\n— Evel-just. Setu perak on dizimez c'hoazh.\nRalph Spence • Cracked Nuts • Edward F. Cline • 1931\n— N'eus nemet teir zrederenn en ur werennad.\n— Met, genaoueg ac'hanout, diouzh ment an trederennoù eo !\n— Morlivet out, trist out, lavaret 'vije un enebalkooleg.\nMarcel Pagnol • Marius • Alexandre Korda • 1931\n— Te 'gred er garantez diouzh ar c'hentañ gwel ?\n— N'ouzon ket... Met a-dra-sur e vije gounezet amzer.\nMae West • Night After Night • Archie Mayo • 1932\n— Mar fell deoc'h mont war vor diarvar, na brenit ket ur vag : prenit un enez !\nMarcel Pagnol • Fanny • Marcel Pagnol • 1932\n— Evel an alumetez eo an enor : ne servij nemet ur wech.\nMarcel Pagnol • Marius • Marcel Pagnol • 1932\n— Ganeoc'h-c'hwi, mard em bije da zibab an armoù, e tibabjen ar yezhadur, Aotrou.\nRobert Riskin • Lady for a Day • Frank Capra • 1933\n— Bewech ma kanan ar ganaouenn-se e kendalc'h da'm zasmantiñ e-pad pell.\n— Reizh eo, he muntrañ a rez bewech.\nMae West • Lady Lou • Lowell Sherman • 1933\n— Al lusk an hini zo pouezus. Atav e ranker hejañ ar martini dry diouzh lusk ur valsenn.\nAlbert Hackett & Frances Goodrich • The Thin Man • Woody S. Van Dyke II • 1934\n— Pet eur eo ?\n— 42 lur dilerc'h zo gant ma eurier... 'Mañ e gouestl !\nPierre Dumarchais, alias Pierre MacOrlan (aozer ar romant) • La Bandera • Julien Duvivier • 1935\n— Gwelout a rez ar c'hoari echedoù-mañ ? Ha me 4 bloaz em boa c'hoariet enep dek den war an dro gant ma daoulagad mouchet. Kollet an dek krogad ganin.\n— Gwelet em eus ur Saozez. Lâret e vije bet e oa oc'h analat ur pesk marv.\nJules Furthman & James Kevin McGuinness • China Seas • Tay Garnett • 1935\n— Pezh zo chastreüs gant ar bigi eo ne chom morse lipig an asperjez el lec'h ma vez lakaet.\nSacha Guitry • Bonne chance • Sacha Guitry & Fernand Rivers • 1935\n— N'eus ket gwir da laerezh an dud pa ne vezer ket tailhanter !\n— Cannelloni, Aotrou ar C'hont, zo tammoù toaz karrezek. Lakaet e vez e-barzh, evel pa'z ambouler ur sigaretenn, holl reputailhoù ar sizhun. Ar c'hig brein, ar pinochez trenk, ar silzig tarzhet, e berr gomzoù : kement tra a rankjed teurel d'ar bern. Sigaretennoù lastez eo cannelloni a-barzh fin ar gont. Hag emsav eo, rak distlabezañ a ra ar gegin. Skarzhañ a ra an dilerc'hioù. E-lec'h o stlepel er straed en o stlaper er pratikoù.\nMarcel Pagnol • Cigalon • Marcel Pagnol • 1935\n— Boazet e pigne ar gwin betek ma fenn hag em lakae lirzhin. Bremañ e tiskenn betek ma divhar hag em laka kozh !\nZoe Akins • Camille • George Cukor • 1936\n— Bez' ez eus tud hag a gomz, hag a gomz — betek m'o devo kavet un dra bennak da lavarout.\nSacha Guitry • Mon père avait raison • Sacha Guitry • 1936\n— Ur sekred n'eo ket un dra ha na vez ket kontet. Un dra hag a vez kontet a vouezh izel eo, hag a-zisrann.\n— Un itron out bremañ. Ar pilored grotilh, ne zigorez ket anezho ken, o debriñ a rez. \nMarcel Pagnol • César • Marcel Pagnol • 1936\n— Marteze n'ouzit ket gant piv hoc'h eus d'ober...\n— Nann, n'ouzon ket.\n— Trudy Olsen, merc'h an aotrou maer.\n— Mat, met marteze c'hwi ivez n'ouzit ket gant piv hoc'h eus d'ober.\n— Doue ra vo meulet !\nMaxwell Shane & David Silverstein • You Can't Beat Love • Christy Cabanne • 1937\n— 200 dollar e kousto deoc'h.\n— 200 dollar !!!\n— 200 dollar pe netra.\n— OK. E gemer a raimp evit netra neuze.\nClyde Bruckman • Cash and Carry • Del Lord • 1937\n— Marv eo ho tad.\n— N'eo ket gwir !\n— Eo... Ma, spi 'm eus ; bezet pe vezet, luduet eo bet.\nCharley Rogers • Way Out West • James W. Horne • 1937\n— Met klevet hoc'h eus komz eus Hamlet dija, moarvat ?\n— C'hwi 'oar, kement a dud a erruan ganto...\nMorrie Ryskind & Anthony Veiller • Stage Door • Gregory La Cava • 1937\n— Pa'm eus gouezet e oas bev em eus evet ur voutailhad champagn hag em eus sonet ton-bale kañv Chopin war un ton swing !\nGeorges Neveux • La chanson du souvenir • Serge de Poligny & Douglas Sirk • 1937 \n— Mar kendalc'hit da errout diwezhat e rankin kemer ur sekretourez all !\n— Hag e soñj deoc'h e vo trawalc'h a labour evit div ?\nP.G. Wodehouse, Ernest Pagano & S. K. Lauren • A Damsel in Distress • George Stevens • 1937\n— Ezhomm am eus da cheñch amva, ha te eo ma amva.\n— Ar wech kentañ eo e reer "amva" ac'hanon ! Mard on un amva, te zo un iskis a vled ! An dud hag a zeu eus ar metoù hep bout anezhañ hag a fougas abalamour d'ar pezh int bet e rankfed o skarzhañ ! Amva ! Amva ! Hag ur fas amva 'm eus ? Ma'z eo evel-se, kerzh da unanig da La Varenne ! Pesketadenn vat hag amva mat !\n— Ha n'hallfes ket cheñch a c'heriaoueg ?\n— Geriaoueg... Ar ger luc'haj nemetañ a bloman fall...\nHenri Jeanson • Hôtel du Nord • Marcel Carné • 1938\n— Adal hiziv, pa fello dit komz din, krog dre ar ger "kenavo".\nHarry Tugend & Jack Yellen • Little Miss Broadway • Irving Cummings • 1938\n— Spi 'm eus e vo un deiz bennak ma lavaro un den dit ar pezh a soñjan evit gwir diwar da benn !\nCharles Brackett & Billy Wilder • Bluebeard's Eighth Wife • Ernst Lubitsch • 1938\n— Te ne gomprenez netra er vuhez kerkent ha ma n'emaout ket a-drek un daol-gont.\nMarcel Pagnol • Le Schpountz • Marcel Pagnol • 1938\n— Marc'hataet em eus e ti ar genwerzherien.\n— Perak 'ta ?\n— Dezho da goll an nebeutañ a c'heller, e ken kaz ma ne vijent ket paeet ganin.\n— Ar Rused a vourran unan-hag-unan, met kerkent ha ma'z eus daou anezho em bez aon e tabutfent, ha kerkent ma'z eus tri anezho em bez aon e vefent unanet – enepdon.\nSacha Guitry • Ils étaient neuf célibataires • Sacha Guitry • 1939\n— Petra 'fell deoc'h debriñ ?\n— Beterabez ha karotez rasklet.\n— Ur preti eo amañ, ur bradenn n'eo ket.\n— Un douger on, ma micher eo.\n— Ur vicher n'eo ket, un direizhder sokial ne lavaran ket.\n— Diouzh ar gwerzh-butun eo.\nCharles Brackett, Billy Wilder & Walter Reisch • Ninotchka • Ernst Lubitsch • 1939\n— Maen-skorn ebet er whisky, morse. Re a lec'h a ya ganto.\nIrving Brecher • Go West • Edward Buzzell • 1940\n— Perak div bistolenn ganeoc'h ?\n— Unan eus an div ne denn ket pell a-walc'h.\nAlan Le May • North West Mounted Police • Cecil B. DeMille • 1940\n— Bout paour n'eo ket mezhus, skuizhus eo avat.\nMarcel Pagnol • La fille du puisatier • Marcel Pagnol • 1940\n— Mar stokez ouzhin e c'halvan ar fliked !\n— Mar stokan ouzhit e c'halvez un ambulañs.\nJerry Wald & Richard Macaulay • They Drive by Night • Raoul Walsh • 1940\n— Aon 'm eus, mar dimezomp, e teuje ur vaouez yaouank un deiz bennak, hag ankouaet e vijen ganeoc'h da viken.\n— Na vezit ket diot. Div wech ar sizhun e skrivin deoc'h.\nSid Kuller • The Big Store • Charles Reisner • 1941\n— Ar gozhni, ar c'hleñved nemetañ na glasker ket pareañ dioutañ.\nHerman J. Mankiewicz • Citizen Kane • Orson Welles • 1941\n— Ho taouarn uheloc'h !\n— N'hallan ket. Stag int ouzh ma daouarzorn.\nFrank Ryan • My Favorite Spy • Tay Garnett • 1942\n— Em amzer-me e c'halle an den tufañ el lec'h a blije dezhañ. Ne oa ket bet ijinet ar mikrobed c'hoazh.\nJacques Becker • Goupi Mains Rouges • Jacques Becker • 1943\n— Krignet hoc'h eus ma reizhiad nervel, gwallvrudet on bet ganeoc'h, kollet em eus arc'hant, pratikoù hag amzer en abeg deoc'h.\n— Ha klask a rafec'h lavarout din n'oc'h ket laouen gant ma labour, Aotrou 'r penn ?\nHarry Kurnitz • They Got Me Covered • David Butler • 1943\n— Emaon o tont eus ur vro heoliet ma ne zihuner nemet evit diskuizhañ diouzh ar c'housk.\nMichel Duran • Au Bonheur des Dames • André Cayatte • 1943\n— Tregont devezh er vac'h a baki evit bout en em gannet hep aotre. An dibennerez e vo evit bout klasket ma lazhañ. Asantiñ a ran evelato ober ur vad dit : nullañ a ran ar c'hastiz a dregont devezh.\nHerbert Fields • Du Barry Was a Lady • Roy Del Ruth • 1943\n— En diplomatiezh ne vez morse al linenn eeun an hent berrañ etre daou boent.\nW. R. Burnett • Background to Danger • Raoul Walsh • 1943\n— En deroù e oan en ur skol-geginañ cheuc'h-kenañ, met skarzhet on bet abalamour ma'm boa lakaet un dra bennak da zeviñ.\n— Petra ho poa lakaet da zeviñ ?\n— Ar skol.\nJoseph Quillan & Dorothy Bennett • Show Business • Edwin L. Marin • 1944\n— Na vezit ket ker garv gant ma sekretourezed. Ken dous ha komprenus e vezont pa zistroan d'ar burev goude un devezh kalet er gêr !\nJulius J. & Philip G. Epstein • Mr. Skeffington • Vincent Sherman • 1944\n— Sqwack Mulligan en deus lavaret din ho poa beziet ho kwreg warlene.\n— Ya, ret e oa din : marv e oa.\nJoseph Fields & Roland Kibbee • A Night in Casablanca • Archie Mayo • 1946\n— Avi 'm eus ouzh al lonkerien. Da nebeutañ e ouzont-i a belec'h e teu o c'hudennoù.\nClifford Odets & Zachary Gold • Humoresque • Jean Negulesco • 1946\n— N'eo ket farsus, an holl a dud a daol kont pa livan gevier. Dav e vije din mont da bolitiker, aze da nebeutañ ne rajent van ebet.\nRowland Leigh • Heartbeat • Sam Wood • 1946\n[A-zivout buhez ur poliser]\n— N'omp ket gwall zesket en deroù. Merdeiñ en holl zourioù a reomp. Stekiñ a reomp en ur bern tud. Desket em eus an engravañ gant ur falser, ar gontouriezh gant ur c'hwiblaer, ur c'horoller mondian zoken en deus klasket reiñ kentelioù tango din – met aze, netra d'ober, ne oa danvez ebet ennon.\nHenri-Georges Clouzot • Quai des Orfèvres • Henri-Georges Clouzot • 1947\n— Hag al Larousse ho peus lennet dija ? Un dastumad anvioù brudet dianav-krenn eo.\nHenri Jeanson • Copie conforme • Jean Dréville • 1947\n— N'hoc'h eus ket sinet ho chekenn...\n— Met... Ne dalvez netra hep ho sinadur !\n— A gred deoc'h. Kemerit-hi evel m'emañ, rak mar sinan ne dalvo mui netra evit gwir.\nLászló Vadnay • Copacabana • Alfred E. Green • 1947\n— Aes eo kompren perak ez eo bet skrivet ar bravañ barzhonegoù diwar-benn Bro-Saoz en nevezamzer gant barzhed o chom en Italia.\nPhilip Dunne • The Ghost and Mrs. Muir • Joseph L. Mankiewicz • 1947\n— Ne vo maouez ebet oc'h en em ginnig da zilennadeg ar prezidant. Anzav eo koshoc'h eget 35 bloaz e vije.\nAnthony Veiller & Miles Connolly • State of the Union • Frank Capra • 1948\n— Ar santad kentañ eo an hini mat. Dreist-holl pa vez fall.\nHenri Jeanson • Les amoureux sont seuls au monde • Henri Decoin • 1948\n— Bout tremenet teir nozvezh asambles ne dalv ket e rankomp ober penn mouzh a-hed ar vuhez...\n— Mennet e oan da lavarout deoc'h, bete-gouzout, en ho karen... Netra aesoc'h pa ne garer ket... Pe riskl zo ?\nHenri Jeanson • La vie en rose • Jean Faurez • 1948\n— Ma mignon, daou seurt aozerien zo : ar re vat hag ar re fall. Ar re fall a ra pezhioù fall, hag ar re vat ne reont taol ebet !\nSacha Guitry • Le comédien • Sacha Guitry • 1948\n— En Italia, e-pad tregont vloaz, dindan ren ar re Vorgia, ne voe nemet brezel, spont, muntroù ha poulladoù gwad. Diwar kement-se ez eo deuet Michelangelo Buonarroti, Leonardo da Vinci hag an Azginivelezh. E Suis ez eus bet breudeuriezh, pemp kant bloavezh a zemokratelezh hag a beoc'h. Ha petra zo deuet diwar kement-se ? An horolaj koukoug.\nGraham Greene • The Third Man • Carol Reed • 1949\n— Mat eo ma familh, ur jeneral e oa Tadig.\n— Ha petra 'soñj a-zivout kement-se holl, da dad ?\n— Netra, marvet eo pa voe disklêriet ar brezel. Ar from... Ken dic'hortoz e oa !\nBernard Zimmer • Souvenirs perdus • Christian-Jaque • 1950\n— Mard em bije ur vouezh a-seurt-se en em grougjen ouzh he flegoù !\nHenri Jeanson • Lady Paname • Henri Jeanson • 1950\n— Mat, deskiñ a fell dit. Kentel gentañ : ul lestr etruskat n'eo ket ur pod bleunioù.\nHarold Medford & Jerome Weidman • The Damned Don't Cry • Vincent Sherman • 1950\n— Sant Anthelm eo bet gwell dezhañ bout dideodet war-bouez gevel ruziet en tan eget diskuliañ ur sekred hag a oa bet fiziet ennañ. Ha disterdra eo koulskoude.\n— Penaos e ouzez ?\n— N'oun dare.\nJean Aurenche • L'auberge rouge • Claude Autant-Lara • 1951\n— Ha keuz a sav ganeoc'h goude ho torfed ?\n— Ya. Mard on kondaonet ganeoc'h.\n— Ar prokulor : Euzhus eo lazhañ, koulskoude.\n— An alvokad : Ya, met kement a dud a vev diwar kement-se, c'hwi ha me da gentañ-penn.\nSacha Guitry • La Poison • Sacha Guitry • 1951\n— Lezit-me ! N'eus nemet un digalon evit tagañ un digalon !\nHal Kanter • My Favorite Spy • Norman Z. McLeod • 1951\n— Ur pianoour sonadegoù zo ac'hanon. Un doare emvennus un tamm eo da lavarout emaon dilabour evit bremañ.\nAlan Jay Lerner • An American in Paris • Vincente Minnelli • 1951\n— Ne zeu ket an eurvad diwar an arc'hant.\n— Gwir, met an arc'hant a bren an eurvad digant ar re he fard.\nMarcel Pagnol • Topaze • Marcel Pagnol • 1951\n— Ar brezel... An dudi roueel nemetañ m'o devez ar pobloù o lodenn !\nHenri Jeanson • Fanfan la tulipe • Christian-Jaque • 1952\n— Keuziñ a raio betek deiz e varv – mar chom bev betek neuze !\nFrank S. Nugent • The Quiet Man • John Ford • 1952\n— Evel ur pred enoeüs eo an dimeziñ, gant an dibenn-pred da zigor-pred.\nAnthony Veiller • Moulin Rouge • John Huston • 1952\n— Hag aon n'hoc'h eus ket ?\n— Ha ma c'halonegezh zo bet lakaet e bilibann ur wech bennak ?\n— Ket. Biskoazh n'eus bet anv anezhi, zoken.\nDennis Vance • Sing Along With Me • Peter Graham Scott • 1952\n— Un den pinvidik zo evel ur goantenn. Ne zimezer ket gant ur goantenn abalamour ma'z eo koant, met sikour a ra un tammig evelkent.\nCharles Lederer • Gentlemen Prefer Blondes • Howard Hawks • 1953\n— Reiñ arc'hant d'ul lezireg zo reiñ absint d'ur mezvier. \nSacha Guitry • La vie d'un honnête homme • Sacha Guitry • 1953\n— Emaoc'h o paouez sinañ ho parnadenn d'ar marv.\n— Morse ne sinan tra pe dra e diouer ma alvokad.\nElwood Ullman & Edwards Bernds • The Bowery Boys Meet the Monsters • Edwards Bernds • 1954\n— Petra 'c'hallit fardañ din da zebriñ ?\n— Chilli gant fav.\n— Petra all ?\n— Chilli hep fav.\nMillard Kaufman • Bad Day at Black Rock • John Sturges • 1955\n— Er vuhez ez eo ret d'an den bout atav jentil gant ar maouezed, zoken gant e wreg.\nMichel Audiard • Série noire • Pierre Foucaud • 1955\n— « Titin » eo an itron Babin ! N'anveit ket 'ne'i, met un iskis a dudenn eo : hep dizoloadenn ar sulfamidoù he dije plantet an naplez er Charente a-bezh !\nMichel Audiard • Le sang à la tête • Gilles Grangier • 1956\n— Bleinañ e Paris zo un afer a c'heriaoueg.\nMichel Audiard • Mannequins de Paris • André Hunebelle • 1956\n— C'hwi 'gav deoc'h e tennan deoc'h ?\n— Ket, da'z mamm, ur skouer a barfeted, da vamm, ur santez.\n— Perak ez oc'h aet kuit diouti ?\n— Emaon o paouez lavarout dit.\nFrédéric Dard • La bande à papa • Guy Lefranc • 1956\n— Kelenn d'an henvroidi-se skiant an demokratelezh eo ma labour, ha deskiñ an demokratelezh a raint, me 'lâr deoc'h, zoken mar rankan o lazhañ an eil goude egile !\nJohn Patrick • The Teahouse of the August Moon • Daniel Mann • 1956\n— Dilojañ a ran. Pennaennoù droch zo gant patromez ma leti : atav e fell dezhi bout paeet.\n— Atav e vez pennaennoù droch gant an dud pa zleer segal dezho.\nAuguste Le Breton • Bob le flambeur • Jean-Pierre Melville  • 1956\n— Ha Shakespeare a blij deoc'h ?\n— Ya, lennet em eus kalz anezho.\n— Un ali : na glaskit ket e c'hoari. Skuizhus eo un tamm, ne c'heller morse azezañ pa n'eur ket ar roue.\nAbe Burrows • The Solid Gold Cadillac • Richard Quine • 1956\n— Perak ez eus ur vezvierez anezhi ?\n— Un abeg zo, sur a-walc'h.\n— Unan zo : plijout a ra dezhi.\nJohn Patrick • Les Girls • George Cukor • 1957\n— Ur Vari Vastrouilhez, ur pezh-lêr a gav mat pep gwaz [...], atav e kavont sav, ar merc'hed-se, a-barzh fin ar gont. An holl a zeu da weladenniñ hag en diwezh e vez ur genaoueg o prenañ.\nMichel Audiard • Maigret tend un piège • Jean Delannoy • 1958\n— Ni hon-daou zo er memes familh, ha ni hon-daou hon eus arc'hant : te eo ar batromelezh, me eo ar gevalaouriezh. Evit an tu dehoù e votomp : te evit mirout ar gevredigezh, me evit flastrañ ar vicherourien. Aozañ a reomp koan evit ugent kouviad : ul lid-degemer a rez-te, ur fouzhadeg a aozan-me. Ha mar deu porbolennoù dimp-ni antronoz, abalamour d'al legestr e vo dit-te, abalamour d'an naplez din-me.\nMichel Audiard • Les grandes familles • Denys de la Patellière • 1958\n— Hag ur bannac'h ho po ?\n— 'M bo ket, trugarez, ne evan ket, met arc'hant ar bannac'h am bije a-walc'h.\nAl Martin • In the Money • Kevin Smith • 1958\n— Evit gwir ne c'hellez ket bout un tammig jentiloc'h ? Bez soñj, p'en em gavjomp, ma greantour eus Dinan, penaos em boa kaset 'nezhañ d'ar blotoù... Un den hag am azeule evel ar Werc'hez Vari, koulskoude – ha bep eil Gwener hepken !\nJean Aurenche • Le chemin des écoliers • Michel Boisrond • 1959\n— Na zisoñj ket pezh zo bet lâret gant ar mezeg : pemp takenn. An doen eo an anv. Ha fazioù takennoù a gas eus an doen d'an intañvegezh !\nMichel Audiard • Archimède le clochard • Gilles Grangier • 1959\n— Ober a ra gant ar rev evel ma ra reoù all gant ur vazh-kelien.\nErnest Lehman • North by Northwest • Alfred Hitchcock • 1959\n— An aezamant a blij dezhi, kazout a ra an arc'hant, neuze en e zispign ha n'eo ket evit gouzañv ar c'hirri eil dorn.\nMichel Audiard • La Française et l'amour • Christian-Jaque • 1960\n— Ur gevrat eus ar re wellañ eo. Goût a rit, ar wech kentañ ma'm eus lennet anezhañ, n'on ket bet evit gouzout hag-eñ e oa ar sammad e oac'h o vont da baeañ din pe ma niverenn surentez sokial.\nNorman Krasna • Let's Make Love • George Cukor • 1960\n— Un den hag a zo o c'hortoz daou vilion eus an eil eur d'eben zo gouest da amprestiñ un nebeud miliadoù a lurioù, nekwir ?\n— Mar eus ur suner anezhañ, pezh n'on ket. Piv sunañ, a-hend-all ?\n— An davarnourez, ar skluzier...\n— Divezh out, hañ !\n— O, mar plij ! Da welet em eus oc'h amprestiñ.\n— Ya, met morse sammadoù bihan, ha dreist-holl morse digant tud vihan. Neb a brest arc'hant da Jérôme Antoine a ro un urzh d'e vanker, terriñ e bod-espern ne ra ket. Perzh krennarded fallakr pe maodierned arroutet eo riblañ an arboellerien vunut, biskoazh n'on bet an eil pe egile, ha biken ne vin.\nMaurice Druon • Le Baron de l'Écluse • Jean Delannoy • 1960\n— Petra eo ar sinema ? Ur penn-tev o c'harzenniñ en ur sal vihan. Ret eo bout gars evit bourrañ !\nJean-Luc Godard • Charlotte et son Jules • Jean-Luc Godard • 1960\n— Ac'hanta, aotrouien... Petra 'c'hoarvez ? Petra zo ? Kuzhet hoc'h eus ar bellenn ? Diwallit, Aotrou, un tredeog kevreadel zo ac'hanon!\n— Ha c'hwi zo c'hwi saoz ?\n— Ma, n'on ket...\n— Mat, neuze, evidon-me, un tredeog ha n'eo ket saoz n'eo nemet ur bontig kaoc'h gwisket gant ur bragoù damverr o c'hoari gant ur c'hwitell ! Kit 'ta da wiskañ ur bragoù hir, den yaouank !\n(O klask leuniañ un teul, gant poan)\n— N'eo ket an daoulagad eo a zo fall. An divrec'h an hini eo a zo re verr.\nMichel Audiard • Les vieux de la vieille • Gilles Grangier • 1960\n— Goulennet 'vo digant un tremener.\n— Bajaneien eo an holl dremenerien.\nRaymond Queneau • Zazie dans le métro • Louis Malle • 1960\n— Etrezomp-ni, Dabe, ur vartezeadenn, ur vartezeadenn a lavaran, em bije un engraver, paper, hag e voulljen bilhedoù evit ur milmilion. Lakaomp, ur vartezeadenn adarre, e vije pemp ac'hanomp war an afer, pegement a chomje, rik, da bep unan ?\n— Ugent vloaz bidouf. Rannet e vez ar gounidoù, sammet e vez ar bac'hadur.\nMichel Audiard • Le cave se rebiffe • Gilles Grangier • 1961\n— E Vichy emañ ma zad. Al lezennegezh zo e gwad an den-se. Sinaiz o tilestrañ e yaje da vandarin. Morianed o kemer ar galloud e lakaje un askorn en e fri. Gresianed...\n— Pa vezer hantersot eveldout e touger ur skritell, e kaser keloù.\n— E Vichy emañ ma zad karet. Al lezennegezh zo e gwad an den-se. Sinaiz o tilestrañ e yaje da vandarin. Morianed o kemer ar galloud e lakaje un askorn en e fri. Gresianed...\n— Me 'gred din, Doktor, emañ den Neandertal ouzh hon tapout lous. Daou gefredour war o c'hoazez ned eont ket ker pell hag un aneval war vale.\n— En dezerzh e kavez ur c'horf marv dic'houzouget na c'hellez ket pivadiñ : furchal e chakodoù a reer. Pa gaver un digorer-boest, ur Saoez eo, hag un distouver, ur Gall eo.\n— Ludwig ker, dizanaout a rit ar C'hallaoued. Kemplezh ar frankiz hon eus, abaoe 89. Dic'houzouget hon eus an hanter eus Europa en anv ar pennaenn-se. Abaoe m'eo bet flastret Polonia gant Napoleon n'omp ket evit gouzañv e vije graet gant den pe zen en hol lec'h. Evel forc'het en em santjemp.\n— Evidon-me, er brezel, un dra zedennus zo : dibunadeg an trec'h eo. Pezh zo torr-revr eo tout pezh a c'hoarvez a-raok. Ret e vije kaout e arc'hopr enluadur ha dibunañ diouzhtu. A-raok ma trenkje ar soubenn...\n— Adkas un den d'ar gêr, ne vije ket sot, met e adkas e-tal evit ma kendalc'hjemp da lardañ pilligoù an eil egile, ha dreist eo, da'z meno ?\n— Ma 'peus ket un tad-kozh bankour, ha lârout a ri din da betra 'servij bout yuzev ?\n— Ni, e Bro-C'hall, ar brizonidi, ne vezont ket lazhet.\n— Dre ret, n'on eus ket kement, hañ...\n— Dal, te hag a oar alamaneg, lâr kaoc'h dezhañ 'ta !\n— Met kaozeal galleg a rez, pezh gagn !\n— N'er c'haozean ket, e gomz a ran.\n— Ha goût 'rez eo mat an truchon-se ?\n— Evel-just eo mat. Petra 'c'hallan ober, me...\n— Ganit edo ar gwir. Er brezel e rankjed bepred lazhañ an dud a-raok o anaout.\n— Kemenn a ra Radio Kairo emaomp o kilañ e pep lec'h. Mar ne fiziit ket en ho keleier-c'hwi...\n— Kabiten von Stegel, c'hwi hol laka da vigorniel, hañ ! Ha ne vefe ket gwell deoc'h bout kaset ganimp da Dobrouk war-eeun ? Pe estaj ? Pa vefemp erru e c'hellfen marteze a-walc'h prientiñ ur gibellad evidoc'h, ivez ?\n— Arabat eo teurel pled, un aneval ganet gant ar brezel eo Théo.\n— Ur paraoniak a reer eus se er yezh klinikel, ur brigader er yezh vilourel.\nMichel Audiard • Un taxi pour Tobrouk • Denys de la Patellière • 1961\n— Ar berzh-mat ha dreist-holl an daremprediñ ho mignonezed o deus desket un dra din : paouez da glask e korn ar straed ar pezh a gaver digoust gant ar mondianezed.\n— An niver a vaouezed diot a ranker uzañ evit ankouaat ur vaouez speredek ! Digredus eo !\n— Tastornerezh eo an dañs. Eilrenk a-grenn eo kement tra a reer gant an treid, den ne ra forzh.\nMichel Audiard • Les lions sont lâchés • Henri Verneuil • 1961\n— Ma mignonez ker, Wagner a azeuler pe n'eur ket evit selaou, hervez giz pep hini, met c'hwek n'eo ket, tamm ebet !\n— A-hervez ne c'heller ket ober "c'hwek" eus Wagner. Piv 'c'heller kavout c'hwek neuze, me 'c'houlenn diganeoc'h ?\n— Mozart, pe Tino Rossi.\n— Bez' ez eus patromed war an tu kleiz, mennet on da zeskiñ deoc'h.\n— Bez' ez eus pesked-nij ivez, met n'int ket ar muiañ-niver er genad.\nMichel Audiard • Le président • Henri Verneuil • 1961\n— Ar memes re eo an holl wazed : eus an eil devezh d'egile e tisoñjont kement o deus graet evidomp.\nMichel Audiard • Le diable et les 10 commandements • Julien Duvivier • 1962\n— Pa vez kaoz eus revelezh, ne c'hall ket ar baotred mirout a livañ gevier hag ar merc'hed a lavarout ar wirionez.\nIra Wallach • Boys' Night Out • Michael Gordon • 1962\nAn davarn ma voe troet Un singe en Hiver\n— Ha pa vefe an dispac'h pe ar paella, n'eus tra spagnol eeun ebet.\nMichel Audiard • Un singe en hiver • Henri Verneuil • 1962\n— Un tammig strafuilh a vez atav pa zrouklazher un estrañjour. E-kichen an distripañ er familh zo reizh, hengounel, bourc'hizel. Hag un tamm mat muioc'h a neuz zo dezhi memestra. Lazhañ ur rumm tud a gas da France-Soir ; ur c'har, da Sofokles.\nMichel Audiard • Carambolages • Marcel Bluwal • 1963\n— Kalz gwazed am eus anavezet dija, met biskoazh ne'm eus sellet ouzh unan keit ha ma oa bev e gentad.\n— Kerkent ha ma vo unan en ur stad eizik, roit din da c'houzout.\nPeter Stone • Charade • Stanley Donen • 1963\n— Pa glevan ar ger "sevenadur" e tifoupan ma c'harnedad chekennoù.\nAlberto Moravia • Le mépris • Jean-Luc Godard • 1963\n— C'hwi, Torrence, a yelo d'ar Manhattan, met chomit war evezh. Dijaojiñ 'ra ensellerien vreizhat en ur c'hinkladur amerikan.\nJacques Robert & Gilles Grangier • Maigret voit rouge • Gilles Grangier • 1963\n— Dizaon e vez ar c'henaoueien, dre se end-eeun en o anaver zoken.\nMichel Audiard • Les tontons flingueurs • Georges Lautner • 1963\n— Da dad ha me, hol lakaat da vervel gant ar glac'har a ri.\n— Gwell a-se, evel-se ne vo ket adkavet arm an torfed.\nMichel Audiard • Mélodie en sous-sol • Henri Verneuil • 1963\n— Krediñ ennout a ra an dud, ne c'hellez ket o disouezhiñ !\n— E Doue e kredont ivez... Ha Doue kennebeut ne ro ket gwall alies o goulennoù dezho.\nHenri Jeanson • La Tulipe Noire • Christian-Jaque • 1964\n— Divizet hon eus dibriediñ. Re vuan hon eus dimezet. Faziet e oa bet war an dud.\n— Prederiet mat e oa bet ganin koulskoude.\n— Marv eo a-ziwar ar pareañ, moarvat.\n— Gwell eo din bout sammet gant ur c'horf-marv em askre eget bout ur c'horf marv en askre un den all.\n— Ar vezegiezh n'eo ket ur ragevezh hepken, ur goanag eo ivez.\n— Goanag a roit ervat... d'an hêred, dreist-holl.\nHenri Jeanson • Le repas des fauves • Christian Jaque • 1964\n— Kit gorrek, bleiner. Mall bras zo warnomp !\nPascal Jardin • Les Félins • René Clément • 1964\n— Daou vilvilion a dailhoù nevez ! Me ne ran mui "kellidsteuñv" eus kement-se, "argadenn armet" eo an anv reizh !\nMichel Audiard • La chasse à l'homme • Édouard Molinaro • 1964\n— Pa vez ar baotred 130 kg a bouez enno o lavarout traoù zo e vezont selaouet gant ar baotred 60 kg enno.\nMichel Audiard • Cent mille dollars au soleil • Henri Verneuil • 1964\n— Petra 'gavez gwell, mervel evel un haroz pe evel ur razh ?\n— 'S din ar c'heuz !\nGene Wood • The World of Abbott and Costello • Charles T. Barton • 1965\n— Fouzhet hoc'h eus er bignerez ??\n— Lec'h surañ ar bed eo, gant ma chomo pouez an daou zen dindan 700 kg.\nWoody Allen • What's New Pussycat? • Clive Donner • 1965\n— E par ar c'hignat an dud, ar re gammañ eus an troioù-kamm n'int netra, klevout a rit, netra e-kichen al liverezh difetis. \nMichel Audiard • La métamorphose des cloportes • Pierre Granier-Deferre • 1965\n(Clint Eastwood/Il Biondo o kaozeal ouzh Eli Wallach/Tuco)\n— Gwel' 'rez, rannet eo ar bed etre daou rummad : ar re a zo ur bistolenn garget gante hag ar re a doull. Te a doull.\nSergio Leone & Luciano Vincenzoni • Il buono, il brutto, il cattivo • Sergio Leone • 1966\n— Taksi... Waterloo !\n— Ar porzh-houarn, Aotrou ?\n— Ya, diwezhat eo un tamm evit an emgann.\nMichael Pittock • Where the Bullets Fly • John Gilling • 1966\n— E louzaouiñ evel-se, difrom, n'eo ket muntrañ penn-da-benn, met un doare kenderviezh zo memestra !\nMichel Audiard • Ne nous fâchons pas • Georges Lautner • 1966\n— Ur brezeler kozh zo ac'hanon, hag ur stourmer sokialour, hag un tavarnour. Da lavarout eo em eus klevet ma c'hementad a gonirioù en buhez !\nMichel Audiard • Un idiot à Paris • Serge Korber • 1967\n— Me 'gred en dispac'h dre ar feulster me diaes e vefe din-me reiñ ur chifrodenn d'ul leanez.\nMichael Kustow & Michael Scott • Tell Me Lies • Peter Brook • 1968\n— Pa ya ar gaoz war ar segal, adal ur sammadienn e selaou an holl.\n— Ne vi ket tost da ziskregiñ, pa vo bet lakaet ar valteien da gelc'htreiñ.\n— Ur bajaneg 100% pur e gimiezh... Me 'garfe gouzout pelec'h e klaskez 'nezhañ.\n— Quai des Orfèvres  Feal e choman da'm fourchaserien.\n— C'hoant 'm eus da veajiñ. Okeania, Bora-Bora, ar vahineed... Anaout a rez ?\n— Perak, fellout a ra dit ma c'has ganit ?\n— Ne gaser ket silzig pa'z eer da Frankfurt.\nMichel Audiard • Le Pacha • Georges Lautner • 1968\n— Pemp lizher digant an tailhoù am boa evidoc'h, pignet on neuze.\n— Brav ! Darev e oan da gregiñ an tan !\nPascal Jardin • Le tatoué • Denys dela Patellière • 1968\n— Ma c'halon a biklamme ha kemenerien am boa em c'horf a-bezh — pe karantez e oa, pe paket e oan gant ar vrec'h-nij.\n— Mennet e oan da anzav dezhi ne oant ket ezel eus ar Philharmonic, met ker bamet e veze... Diskred he deus bet p'he deus savet goulennoù ouzhin diwar-benn Mozart rak ur biken on bet oc'h adkavout piv e oa.\n— Aet omp da Vec'hiko evit hor sizhun briedelezh. N'on ket savet diwar ar gwele e-pad div sizhunvezh. Tapet ar red-kof ganin.\nWoody Allen • Take the Money and Run • Woody Allen • 1969\n— Tennet eo bet ar gisti diouzh an tiez evit staliañ ar sevenadur enno ! Staliomp ar gasterezh el Louvre !\nMichel Audiard • Une veuve en or • Michel Audiard • 1969\n— Emaoc'h o teskiñ bout aktor ? Ha pelec'h e c'heller ho kwelout ?\n— Bep Gwener da unnek eur. E kreizenn al labour.\nI.A.L. Diamond • Cactus Flower • Gene Saks • 1969\n— War al liverezh, war ar sonerezh e c'heller en em vankout, war ar brif avat ne c'heller ket. An arz nemetañ eo ha na liv ket gevier.\nClaude Chabrol • Que la bête meure • Claude Chabrol • 1969\n— Na glaskit ket c'hoari ar bleupañ ganin, n'oc'h ket asur da c'hounez !\nClaude Berri • Le pistonné • Claude Berri • 1970\n— Ha taboulinoù zo en ho romant ?\n— N'eus ket.\n— Ha trompilhoù ?\n— N'eus ket ivez.\n— Anvit 'nezhañ « Hep taboulin na trompilh », neuze. \nClaude de Givray • Domicile conjugual • François Truffaut • 1970\n— Darempred mat am beze gant ma zud. Dibaot a wech e skoent ganin. Me 'soñj din o deus skoet ur wech hepken, e gwirionez, e-kerzh ma bugaleaj. Krog e oant da skeiñ ganin d'an 23 a viz Kerzu 1942 betek diwezh an nevezamzer 44.\n— Petra eo ezporzh pennañ San Marcos ?\n— Ar red-kof.\n— Ret e bout speredek evit bout prezidant. Lezit-me da vout besprezidant, setu aze ur fred gwir evit an dioded !\nWoody Allen • Bananas • Woody Allen • 1971\n— Ar beorien zo graet evit bout paour-tre, hag ar binvidien evit bout pinvidik-bras !\nGérard Oury • La folie des grandeurs • Gérard Oury • 1971\n— Kêr San Francisco ne c'hopr ket an dorfedourien evit ma ne dorfedfent ket. Ar polis zo gopret ganti evit kement-se.\nHarry Julian Fink, Rita M. Fink & Dean Reisner • Dirty Harry • Don Siegel • 1971\n— Petra 'reot disadorn da noz ?\n— En em lazhañ.\n— Ha digwener da noz ?\nWoody Allen • Play It Again, Sam • Herbert Ross • 1972\n— C'hwi 'kred deoc'h eo marv Doue ?\n— N'ouien ket e oa klañv, zoken.\nJo Heims • Breezy • Clint Eastwood • 1973\n— Te 'wel, pezh zo spontus ganit, Charlot, eo ez out gars ha disfiz. Rak ne gredez ket ac'hanon pa lavaran dit out gars.\nClaude Lelouch • La bonne année • Claude Lelouch • 1973\n— Par d'ur marc'h-houarn eo an dispac'h : kouezhñ a ra pa baouez da vont war-raok.\n— Eddy Merckx ?\n— Ket, Che Guevara !\nDanièle Thompson • Les aventures de Rabbi Jacob • Gérard Oury • 1973\n— Te 'gred start e veze aes bevañ ganit ? Keñveriet gant petra ? Ar brezel Kant Vloaz ?\nArthur Laurents • The Way We Were • Sydney Pollack • 1973\n— An diouer a brouennoù n'eo ket un degouezh skañvaus.\nAndré Cayatte • Verdict • André Cayatte • 1974\n— Me 'blij din ar merc'hed en o bikini. Ne guzhont arm ebet.\nRichard Maibaum & Tom Mankiewicz • The Man with the Golden Gun • Guy Hamilton • 1974\n— Treuz ur falsvarchadenn hepken zo etre bank ar vaodierned ha bann ar gevredigezh.\nAlain Moury • Un linceul n'a pas de poches • Jean-Pierre Mocky • 1974\n— Te 'oar pezh 'vez lâret diwar-benn ar Martini ? Lâret 'vez ez eo evel divronn ar merc'hed. Tri zo unan re, met unan n'eo ket a-walc'h.\nDavid Giler & Lorenzo Semple Jr. • The Parallax View • Alan J. Pakula • 1974\n— Ar bolitikerien, ar c'hendioù hudur hag ar gisti a dro da zoujadus en diwezh, gant ma padont.\nRobert Towne • Chinatown • Roman Polanski • 1974\n— Marv on.\n— Penaos eo ?\n— Penaos eo ? Anaout a rez ar c'hig-yar a vez servijet er preti Tresky ?\n— Gwashoc'h eo.\nWoody Allen • Love and Death • Woody Allen • 1975\n— Ha pa ne vije nemet en abeg da'z keriaoueg, biken ne ouezi a-zivout plijadurezh euzhus an doanioù karantez meur... Met ne vez ket roet gobari un tragedian da bep den. Tremen gant an eurvad, frealz al laveien.\nMichel Audiard • L'incorrigible • Philippe de Broca • 1975\n— Ma Doue !\n— Ma hini ivez !\nFrank Waldman • The Return of the Pink Panther • Blake Edwards • 1975\n— Biskoazh ne'm eus gellet echuiñ Proust... Te 'oar piv eo Proust ?\n— Ya, Aotrou.\n— Biskoazh n'on bet dreist Un amour de Swann rak, soñj dit, bewech ma klasken digeriñ al levrenn pevar, lavaret e vije bet e loc'he ur bladenn : Paol, ma Faol, lazhet e vo ar gouloù ? Bemnoz. E-pad ugent vloaz. Reiñ un dever d'ar wreg a reer eus se !\n— Digarezit, Aotrou, ar straed Gustave-Flaubert, me ho ped ?\n— Petra 'maoc'h 'vont d'ober eno, straed Gustave-Flaubert ?\n— Ma, ne sell ket ouzhoc'h, Aotrou, evelkent !\n— Na zeuit ket da'm amerdiñ, neuze !\nPhilippe Dumarçay • Calmos • Bertrand Blier • 1976\n— Petra a embannit ?\n— Teulioù, levrioù liorzhañ, keginañ, sturlevrioù...\n— Dornlevrioù rev ?\n— Un nebeud am eus lakaet er gouloù, ya.\n— Ha levrioù dave int ?\n— Lakaomp e ouzon petra a ya pelec'h ha penaos.\nColin Higgins • Silver Streak • Arthur Hiller • 1976\n— Ha gouzout a rit e petra 'maon o soñjal ?\n— Ha mareoù zo ma ne soñjit ket en dra ?\n— Ya... Pa vezan ouzh e ober.\nMichel Audiard • Le grand escogriffe • Claude Pinoteau • 1976\n— Marcel, te 'raio ur bikadennig d'an aotrou. Penthalbarbitalsodik eo. An nazied a rae gantañ evit broudañ an empenn. Hervez eo gwelloc'h eget ar pesked evit an eñvor.\nMichel Audiard • Mort d'un pourri • Georges Lautner • 1977\n— Perak ur c'hentr hepken ganit ?\n— Pa loc'h un hanter eus ar marc'h e ya an hanterenn all da heul.\nClaude Lelouch • Un autre homme, une autre chance • Claude Lelouch • 1977\n— Me zo a-enep ar marv. Blaz an temptadur da grediñ zo gantañ.\nDavid Mercer • Providence • Alain Resnais • 1977\n— Ne c'heller ket orgediñ a vintin da noz. Setu perak eo bet ijinet al labour.\n— Divhar ar merc'hed zo kelc'hieroù hag a c'haolia ar bellenn douar a-hed hag a-led, en ur reiñ dezhi he c'hempouez hag he unvaniezh.\nMichel Fermaud, Suzanne Schiffman & François Truffaut • L'homme qui aimait les femmes • François Truffaut • 1977\n— Emaon o lenn Proust penn-da-benn. À la recherche du temps perdu. Bo, te 'wel, Pierrot, pezh a vank aze 'barzh eo ur flik.\n— Te 'gred dit e vijemp poliserien mar bijemp brav ?\n— Gars e vijemp mar bijemp brav.\n— Ha mar bijemp gars e vijemp eürusoc'h.\nMichel Vianey • Plus ça va, moins ça va • Michel Vianey • 1977\n— Selaouit, Aotrou, bezit ar vadelezh da ober war-dro ho aferioù-c'hwi. Ha me 'ra war-dro ho re ? N'omp ket amezeien, din da c'houzout.\nBertrand Blier • Préparez vos mouchoirs • Bertrand Blier • 1978\nO c'hortoz Grease en Amsterdam, 28 KZU 78\n— Opala, Marty ! Lunedoù nevez?\n— Ya, evit al likez hepken. Emsav on ganto, 'gav ket deoc'h ?\n— Nann, da zremm a weler c'hoazh.\nBronté Woodard • Grease • Randal Kleiser • 1978\n— Hag asantiñ a rit kemer da briedoù an dimezelled-mañ, ha da votiñ evidon ?\nPascal Jardin • La zizanie • Claude Zidi • 1978\n— Ur gontell zo em c'hof !\n— Ha poan ha ra deoc'h ?\n— Ne ra ket, iskis eo... Met n'emaon ket em boued leun.\n— Petra 'ra deoc'h ?\n— Un tammig evel ur gwalc'heris o c'houllonderiñ.\n— Petra 'maoc'h 'sellet outañ ?\n— Piv, me ?\n— Ya. Petra edoc'h 'sellet outañ ?\n— Mann 'bet.\n— Geo, edoc'h 'sellet ouzh un dra bennak.\n— Ouzh ho skouarn edon 'sellet.\n— Petra zo gant ma skouarn ? Otorino oc'h ?\n— N'on ket.\n— Ma. Roit peoc'h din neuze.\nBertrand Blier • Buffet froid • Bertrand Blier • 1979\n— Ma eontr Fred a lavare e oa Bolero Ravel ar sonerezh revelañ a zo bet skrivet biskoazh a-glev d'an holl — ha prouiñ a rae.\nBlake Edwards • "10" • Blake Edwards • 1979\n— N'on ket ar Mesiaz ! Klevout a rit ? N'on ket ar Mesiaz, kompren a rit ?\n— Ar Mesiaz hepken a c'hall nac'hañ e zoueegezh evel-se !\n— Met... Petra 'fell deoc'h e lârfen deoc'h evit ho kendrec'hiñ ? Mat eo din, p'emañ kont evel-se, me eo ar Mesiaz !\n— Ar Mesiaz eo-eñ ! Ar Mesiaz eo-eñ !\n— N'on ket 'vat ! O, kit gant an tanfoeltr !\n— Mat. Ha da belec'h, Aotrou ?\nMonty Python • Monty Python's Life of Brian • Terry Jones • 1979\n— Aotrou Steele, perak oc'h erruet gant 45 munutenn dale en displegadenn gelaouiñ ?\n— Ho tigarez a c'houlennan. Ret eo bet din ober genoù-ouzh-genoù d'ur voutailhad tequila. Marv eo goude-se.\nRobert Garland • Le cavalier électrique • Sydney Pollack • 1979\n— N'eus abeg ebet da bennfolliñ. Chomit parfed. Hor gwellañ hetoù evit diwezh an nijadenn. Mar goar unan bennak e bourzh leviañ un nijerez, mil trugarez evit mont e darempred ganin ar buanañ ar gwellañ.\nJim Abrahams, David & Jerry Zucker • Airplane! • Jim Abrahams, David & Jerry Zucker • 1980\n— Evodoc'h-c'hwi ez eus un dizouead ac'hanon. Evit daoulagad Doue ez on un ezel eus an eneberezh feal.\n— Hag al leurenniñ hoc'h eus studiet er skol ?\n— Ket, ne'm eus ket, ne'm eus studiet netra er skol. Int-i o deus ma studiet.\nWoody Allen • Stardust Memories • Woody Allen • 1980\n— Ne vutuner ket pa vezher o tougen. N'eo ket ur mezeg a ranki evit gwilioudiñ, ar bomperien eo.\nClaude Berri & Michel Grisolia • Je vous aime • Claude Berri • 1980\n— Ne'z eer ket da flik, gourfennañ evel flik a reer.\n— Ar justis, c'hwi 'gred enni c'hoazh ?\n— Evel ar Werc'hez Vari eo ar justis : pa n'he gweler ket ur wech an amzer en em stailh an douetañs.\nMichel Audiard • Pile ou face • Robert Enrico • 1980\n— Ur gwerzher taolennoù zo ul laer enrollet e Marilh ar c'henwerzh.\nMichel Audiard • Le guignolo • Georges Lautner • 1980\n— Graspet 'm eus ma dorn.\n— Gwazh a-se 'vidout, 'poa nemet kemer manegoù ! O, met n'eo netra...\n— N'on ket sur. Anout a ran un truchon, graspet eo bet, kontammet eo bet, ha troet eo da vouzar ha mut !\nMichel Blanc • Viens chez moi, j'habite chez une copine • Patrice Leconte • 1981\n— Un avel nevez zo o c'hwezhañ war ar vro, avel an dizalc'h eo. Ha degas a ra gantañ labous ar frankiz, a laosko vi an demokratelezh dik war da glopenn !\nHal Dresner • The Gay Blade • Peter Medak • 1981\n— Semplañ a reas Raffaello Sanzio kentañ gwech ma arvestas sel ar Chapel Sistina.\n— Perak ? N'en doa ket debret ?\n— Skañvaat an tennderioù a ra ar rev, o devoudañ a ra ar garantez.\nWoody Allen • A Midsummer Night's Sex Comedy • Woody Allen • 1982\n— N'em eus gwir da welout ma mab nemet e-pad ur sizhunvezh bep bloaz !.\n— Dleet e oa deoc'h goprañ gwelloc'h alvokad. N'eo ket reizh e gaout keit all !\nCarol Sobieski • The Toy • Richard Donner • 1982 \n— Darbet eo bet din dimeziñ gant Caroline de Monaco. Ha neuze n'eo ket bet graet. Un istor TGO, ur goniri.\nPhilippe Galland & Gérard Jugnot • Le quart d'heure américain • Philippe Galland • 1982\n— Perak e lakaez aspirin en da champagn ?\n— Poan-benn a dapan gant ar champagn.\nIsrael Horovitz • Author! Author! • Arthur Hiller • 1982\n— Koant eo, met pa gomzer dezhañ ne gompren ket an holl verboù.\n— Bet em eus ur gaezouregezh na bedfen ket da'm gwashañ enebour.\nMichel Blanc • Ma femme s'appelle Reviens • Patrice Leconte • 1982\n— Met chabous amourouzed eo kement-se ! Ha dimezet oc'h ? Ha biskoazh n'eus bet tabut etrezoc'h-c'hwi ?\n— Ya, met biskoazh a-daolioù houarn soudañ.\n— Ma, abalamour ma n'eus ket ur biteller ac'hanoc'h !\nJean-Marie Poiré • Le père Noël est une ordure • Jean-Marie Poiré • 1982\n— Ar straed veur, keodedad ?\n— Pe hini ? Evidon-me, ar straed veur eo an hini m'emañ ar muiañ a davarnioù !\nJean Yanne • Deux heures moins le quart avant Jésus-Christ • Jean Yanne • 1982\n— Distag un dornad sonn da'm fas mar fell dit, dellezek on, setu ma groñch, met kemenn a ran dit ne gemmo ket skoulmoù ar gudenn.\nBertrand Blier & Gérard Brach • La femme de mon pote • Bertrand Blier • 1983\n— Mar gall ar muntrañ daouzek den digablus saveteiñ buhez un den hepken e talvez ar boan !\nGeorge Gipe, Steve Martin & Carl Reiner • The Man with Two Brains • Carl Reiner • 1983\n— Pe skourr e oa hini ma zad-kozh ?\n— Ar brederouriezh.\n— Ha tu zo da ober arc'hant gant ar brederouriezh ?\n— O ya, mard eo an hini vat.\nNeil Simon • Max Dugan • Herbert Ross • 1983\n— Ma moereb Rose... Tamm ebet ur gaerenn... Tennañ a rae d'ur penefi bet prenet en ur stal bouedennoù bev.\nWoody Allen • Broadway Danny Rose • Woody Allen • 1984\n— Evit a sell ouzh perzhded e skiant-varn emañ Bob tamm-pe-damm a-live gant Custer ha Nixon.\nJonathan Reynolds • Micki & Maude • Blake Edwards • 1984\n— Mar gouijes a-zivout ar c'hezeg evel ma ouzez a-zivout ar wazed e vije godellet pevarad warc'hoazh.\n— Nemet ne'm eus biskoazh kousket gant kezeg !\nDidier Kaminka • Les ripoux • Claude Zidi • 1984\n— Un den en e unan enep dek kommando eus an dibab ? Met da biv e lakait an den-se ? Da Zoue ?\n— Ket. Doue en dije truez. Eñ n'en deus ket.\nJames Cameron & Sylvester Stallone • Rambo: First Blood Part II • George Pan Cosmatos • 1985\n— N'eo ket brav, labourerezed !\n— Ne c'heller ket kaout gisti hepken.\n— Ha petra 'virje ? Labourerien ha gisti, evel-se da nebeutañ e ouije an den perak e labour.\nMichel Audiard • On ne meurt que deux fois • Jacques Deray • 1985\n— Petra an diaoul eo se ?\n— Sushi eo.\n— Sushi ?\n— Riz, pesked kriz ha bezhin.\n— N'out ket evit gouzañv teod ur paotr ez kenoù hag e teuez a-benn da zebriñ se ?\nJohn Hughes • The Breakfast Club • John Hughes • 1985\n— Sikilianed e vije gwell dezho debriñ o bugale eget dispign o arc'hant — ha Doue 'oar e karont o bugale !\nRichard Condon & Janet Roach • Prizzi's Honor • John Huston • 1985\n— Ar c'helenner : Me zo unan eus an dud-se na garer ket d'ar c'hentañ gwel. Met c'hwi 'welo, diouzhtu pa'm anavezot un tammig gwelloc'h em c'hasaot.\nAndrew Bergman • Fletch • Michael Ritchie • 1985\n— Dav 'vije d'an dud rediañ bepred o bugale da vont da arzourien. Nebeutoc'h e vije.\nElvire Murail & Jean-Charles Tacchella • Escalier C • Jean-Charles Tacchella • 1985\n— Bet on en ur stal ha prenet em eus ur fuzuilh. Darev e oan da... Te 'wel, m'o dije lavaret din em boa ur yoc'henn, e vijen en em lazhet. An dra nemetañ en dije gallet mirout ouzhin eo em bije doaniet ma zud. Ret e vije bet din o lazhañ da gentañ. Hag un eontr hag ur voereb am eus, ouzhpenn... E berr gomzoù, ur poullad gwad e vije bet en diwezh.\nWoody Allen • Hannah and Her Sisters • Woody Allen • 1986\n— Ha neuze, en diwezh, kalz traoù hoc'h eus laeret diganimp ?\n— Ar brizhvoaz : bravigoù, foulinennoù, arc'hant laosk... Netra treboulus da vat.\n— Ar beorien... Lakaat o frankiz en arvar evit laerezh hon enoe...\n— Ha tu zo da c'houzout penaos e rez ?\n— Petra 'vit ober ?\n— Ma, evit kaout kement a segal, da skouer.\n— Kaz chakodoù zo ganin ! Ar segal a ranker tapout el lec'h m'emañ, pezh beulke ! E pep lec'h emañ ! Redek a ra dre ar c'hanoù-dour ! Gra eveldon : n'eus nemet stouiñ evit e zastum... Skuizhet out gant ar stouiñ ? Bresk eo da zargreiz ?\nBertrand Blier • Tenue de soirée • Bertrand Blier • 1986\n— Ha n'ouzit ket ez eo sañset an dud a zoug armoù kaout ur c'hemplezh a istalvoudegezh ?\n— Ha gwir eo ? Pa soñjan em eus kredet a-viskoazh e oa trawalc'h kaout un aotre !\n— Ur sigoter zo ac'hanon.\n— N'ouien ket. Un demokrat zo ac'hanon-me.\n— Perak e vez atav ar c'hirri gwellañ gant al laeron ?\nGary DeVore & Jimmy Huston • Running Scared • Peter Hyams • 1986\n— Lavarit din 'ta, kentañ eo din gwelout ur Sinaad hag a oar yiddish.\n— Na lavarit grik dezhañ, krediñ a ra dezhañ bout o teskiñ saozneg.\nGérard Krawczyk • Je hais les acteurs • Gérard Krawczyk • 1986\n— Un tapis graet diwar blev tud zo bet kavet gant ar polis en e ranndi !\n— Ha neuze, aotrou 'r barner, an amvlizidigezh n'eo ket un torfed !\nHarold Ramis & PJ Torokvei • Armed and Dangerous • Mark L. Lester • 1986\n— Brasañ souezhadenn a c'hall ur genaoueg ober eo ehanañ.\nDominique Chaussois • Le Moustachu • Dominique Chaussois • 1987\nThe Untouchable troet da anv ur stal ginkladur en UK, 2008\n— Aesoc'h eo d'an den disoc'h eus e daol gant ur ger flour hag ur gegel-doull eget gant ur ger flour hepken.\nDavid Mamet • The Untouchables • Brian de Palma • 1987\n— Ur bladenn gant Mantovani ? Mantovani a gasont d'an anhuneien n'o deus mui an drammoù kreñvañ efed ebet warno !\nMitch Markowitz • Good Morning, Vietnam • Barry Levison • 1987\n— En diwezh, biken ne vo ur gudenn ker padus hag un diskoulm...\nHarvey Fierstein • Torch Song Trilogy • Paul Bogart • 1988\n— Degasadenn Bro-Saoz d'ar vouedoniezh : ar chips.\nJohn Cleese • A Fish Called Wanda • Charles Crichton • 1988\n— Hag emaoc'h o tebriñ un domatezenn pe ho fri eo ?\nGérard Jugnot, Christian Biegalski & Jean-Bernard Pouy • Sans peur et sans reproche • Gérard Jugnot • 1988\n— Da Florida ez a ar maouezed en oad ganti peurliesañ, perak e fell dezhi mont da Vermont ?\n— Ar yenijenn a blij dezhi.\n— Reizh eo. Ganti eo bet ijinet.\nEric Roth • Memories of Me • Henry Winkler • 1988\n— Steuziet out eus an eil devezh d'egile hep lezel ur gerig din zoken. Biskoazh n'ec'h eus respontet d'al lizheroù am eus kaset dit.\n— Biskoazh ne'm eus digoret anezho. O diregiñ a raen hag o stlepel en tan.\n— Ah mat. 'Peus ket bet neuze chekenn ar milion a lurioù bet laeset dit gant da eontr ?\nJerry Zucker • The Naked Gun: From the Files of Police Squad! • David Zucker • 1988\n— Ur bed bleizi eo arzoù an arvestoù. Gwashoc'h c'hoazh eget ur bed bleizi. Ur bed ma ne vezer ket galvet en-dro gant ar bleizi eo.\n— Ar wech diwezhañ m'on aet tre en ur vaouez e oa e delwenn ar Frankiz.\nWoody Allen • Crimes and Misdemeanors • Woody Allen • 1989\n— Muioc'h a vlev zo en ho fri eget en hini ma zadig...\n— Trugarez dit evit bout merzet.\n— Reizh eo. Ur mous on. Ma c'hrog eo.\nJohn Hughes • Uncle Buck • John Hughes • 1989\n— Ma zud n'int ket speredoù frank da vat. Evito, bout ur spered krouer zo prenañ izelbriz ha gwerzhañ d'ar priz uhelañ.\nAlan Alda • Betsy's Wedding • Alan Alda • 1990\n— Un arm eo an armerzh. Labour ar politikerezh eo gouzout pegoulz pouezañ war ar bluenn.\nMario Puzo • The Godfather: Part III • Francis Ford Coppola • 1990\n— Met ken disheñvel diouzhimp eo an dud pinvidik neuze...\n— Ya, muioc'h a arc'hant o deus.\nJacques Audiberti (aozer ar romant) • Nouvelle vague • Jean-Luc Godard • 1990\n— Ar ribouilhoù, ne c'hallan ket ken. Mennet on d'ober ur vicher onest gant onestiz.\n— Mennet out da guitaat ar polis ?\nDidier Kaminka • Ripoux contre ripoux • Claude Zidi • 1990\n— N'eus nemet un doare karantez padus, an droukkarantez eo. Dalc'hmat-atav e chom ganeoc'h.\nWoody Allen • Shadows and Fog • Woody Allen • 1991\n— O, ne santan mui ma zreid !\n— Chañs hoc'h eus !\nGérard Jugnot & Philippe Lopes-Curval • Une époque formidable • Gérard Jugnot • 1991\n— Un abeg zo rekis d'ar merc'hed evit orgediñ, ul lec'h d'ar wazed.\n— Da 40 vloaz e teu teurenn hag un adelgezh dit, kregiñ ar ra ar sonerezh da vout re greñv hag unan eus da vignonezed eus ar skol-veur a dro da vamm-gozh. Da 50 vloaz ez out oberataet evit un draig, te 'lâr n'eo nemet ur furmelad, met un oberatadenn eo. Da 60 vloaz ez pez un oberatadenn bounner, kreñvoc'h c'hoazh eo ar sonerezh, met n'eo ket gwall dra pa n'e glevez mui. Da 70 vloaz, da wreg ha te a ya war o leve war ar Riviera, a dap koan da c'hwec'h eur, merenn da zek eur ha pred-mintin en derc'hent da noz. Hag an darn vrasañ eus an devezh a dremenit er gourmarc'had o klask merk nevesañ ar yaourtoù bio en ur glask gouzout : "Perak ne c'halv ket ar vugale ?".\nLowell Ganz & Babaloo Mandel • City Slickers • Ron Underwood • 1991\n— Tremen a ran ma amzer etre New York hag Angoulême.\n— N'anavezan ket Angoulême.\n— N'eo ket ken bev-buhezek ha New York.\nDidier Kaminka • La totale ! • Claude Zidi • 1991\n— Ur pred a-bezh eo Tolstoy. Tourgeniev, d'am soñj, zo un dibenn-pred dreist. Setu penaos e welan anezho.\n— Ha Dostoyevskiy ?\n— Dostoyevskiy zo ur pred a-bezh astennet gant ur bilulennad vitaminoù hag eginoù gwinizh.\n— Ar wech nemeti m'o doa bet Rifkin hag e wreg un oriadell gempred eo p'o doa dibriedet.\nWoody Allen • Husbands and Wives • Woody Allen • 1992\n— Emaon o tont dik goude emvod an Alkooleien Dizanv.\n— O, Larry, n'ouien ket ez poa ur gudenn gant an alkool...\n— Ne'm eus ket, met hiziv an deiz ez eo du-hont e vez tonket ar gwellañ marc'hadoù !\nMichael Tolkin • The Player • Robert Altman • 1992\n— Mard out portorikan ha mard eus ur vaouez wenn goant-tre ez karr, e werzhez dramm. Ha mard eus ur vaouez wenn divalav-mezh ez karr, e kemerez dramm.\nLuis Caballero & Ben Model • Puerto Rican Mambo (Not a Musical) • Ben Model • 1992\n— Bewech ma'z an d'ar c'harrdi e sellont ouzhin evel pa vefen diot, hag e lavaront din : « an enaouiñ eo, Itron gaer » evel pa ouifen petra eo an enaouiñ. Pezh a ouzon, bepred, eo e koust an enaouiñ 50 dollar, padal « an enaouiñ eo, Itron gaer » a goust 200 dollar !\nGail Singer • Wisecracks • Gail Singer • 1992\n— N'eus netra fall ennout ha na c'hallfe ket bout trec'het gant ur moustradig Prozac® hag ur mailh polo.\n— Gant ar sport eo bet kemmet ma buhez !\n— Gwell eo din skoaniañ.\nWoody Allen • Manhattan Murder Mystery • Woody Allen • 1993\n— Evel vakañsoù e oa, evel devezhioù hep euriadur, tavoù hep rebechoù, kaozioù vil diskorpul... Promesaoù deizioù eürus e oant : un droiad hep maouezed !\nPatrice Leconte • Tango • Patrice Leconte • 1993\n— Un doue zo ac'hanon. An Doue n'on ket – ma, ne soñj ket din.\nDanny Rubin • Groundhog Day • Harold Ramis • 1993\n— Livañ a ran evel Gauguin hag e vennit ma lakaat da livañ evel Van Gogh... Ha merzhout a rit e c'houlennit diganin dilezel ma natur arzel ?\nFrédéric Blum • Les faussaires • Frédéric Blum • 1994\n— Sot da stagañ eo ar beorien. Oristaled zo ac'hanomp-ni, ar binvidien !\nGraham Yost • Speed • Jan De Bont • 1994\n— Ha merzet hoc'h eus ez eo 9 sifr diwezhañ an holl brizioù ?\nKevin Smith • Clerks • Kevin Smith • 1994\n— Pezh zo mat gant ar ruzderioù eo ne soñjer mui er remm.\nJean Cosmos • La fille de d'Artagnan • Bertrand Tavernier • 1994\n— Piv zo o ren, te pe mammig ?\n— Piv zo o ren ? Goulenn a rez ? Me zo o ren. Da vamm ne ra nemet kemer an disentezioù.\nWoody Allen • Mighty Aphrodite • Woody Allen • 1995\n— En darn vuiañ eus ar c'hêrioù bras e oar an dud tremen hep emellout en aferioù an dud all. Erbedet e vez d'ar merc'hed na krial forzh o buhez pa vezont taget. Ret eo gervel d'an tan. Den ne zeuio mar chouit forzh.\nAndrew Kevin Walker • Se7en • David Fincher • 1995\n— Ne vagan netra enep ar skiant... Te 'oar, me, etre an aerreizhañ hag ar pab, me 'zibab an aerreizhañ. \nWoody Allen • Deconstructing Harry • Woody Allen • 1997\n— Unan bennak en deus galvet Afghanistan eus ma fellgomzer ! Afghanistan ! Biskoazh ne'm eus komzet da zen en Afghanistan, n'anavezan den ebet en Afghanistan, ha zoken pa anavezjen un den bennak eno ne ziwanje ket em fenn komz d'un Afghan e-pad teir eurvezh ! Biskoazh ne'm eus komzet da'm zad-me e-pad teir eurvezh, zoken !\nChanning Gibson • Lethal Weapon 4 • Richard Donner • 1998\n— Pet a dud e fellfe dezho flodañ an telloù ha pegement a flod ? Gwelout a rit, bout dinerzh eo bout onest.\n— Atav e vezan laouen pa welan ur politiker gant e zaouarn en e chakodoù-eñ.\nMichel Grisolia • Vidange • Jean-Pierre Mocky • 1998\nUn Taxi eus an dibab !\n— He, Émilien ! Unan a-zoare hon eus, aze, evit da levr gourc'heier. Selaou, un taksi a-hed ar porzh. Pegement ?\n— 140 ?\n— Dre se eo tremenet, ya. Ha goude, lakaet en deus en eil tizh.\nLuc Besson • Taxi • Gérard Pirès • 1998\n— Jean-Patrice Benjamin eo e anv, met er maodierndi e reer Ducon anezhañ. E niverenn a gavot el levr pellgomz... Dindan "Benjamin", hañ, ket dindan "Ducon".\nFrancis Veber • Le dîner de cons • Francis Veber • 1998\n— Ur wech tremenet an oad a 40 vloaz, pep tra a dro da vallus.\nMichel Blanc • Mauvaise passe • Michel Blanc • 1999\n— Ne'm eus ket c'hoant da vervel !\n— Petra 'peus c'hoant neuze ?\n— C'hoant 'm eus da vont d'ar sinema.\n— Petra da welout ?\n— Ha traoù bourrus zo er mare-mañ ?\n— Bez' ez eus ur film trefuus anvet Kompezenn hurennek. Un istor a c'hoarvez en Norzh. Diwar-benn anken an den dilabour pa sell ouzh e derril. E gwenn ha du eo. C'hoariet gant amatourien.\n— Kit dezhi ! Tortit-me ! \nBertrand Blier • Les acteurs • Bertrand Blier • 2000\n— Te 'gred dit ?\n— Diskiant eo 'vat !\n— Hor reizhiad dilenn ivez, ar pezh na vir ket ouzhimp a vouezhiañ.\nDavid Mamet • State and Main • David Mamet • 2000\n— Me 'labour startoc'h c'hoazh eget Doue e-unan. Mar bijen bet gopret gantañ e vije bet echuet ar bed da Veurzh da veure.\n— Ma Doue, maodiern an Difenn en Irak zo o paouez en em lazhañ !\n— O... Ha mat eo pe get?\nStuart Blumberg • Keeping the Faith • Edward Norton • 2000\n— Penaos eo, Washington ?\n— Lavaret e vije Kolkata. Nemet ez eus 15 000 dollar a zilhad en-dro d'ar glaskerien-vara, ha ne lavaront ket trugarez.\nStephen Gaghan • Traffic • Steven Soderbergh • 2000\n— Te 'wel, edon o soñjal, aze, en ur sellout ouzhit oc'h amanennañ ent-diarzoug da dammoù bara, gwir a lavare de Gaulle, ur peñse eo ar gozhni. Petra 'soñj dit ?\n— N'ouzon ket, ne bolitikan ket.\nJean-Paul Lilienfeld • HS - Hors Service • Jean-Paul Lilienfeld • 2001\n— An aktourien n'int ket loened. Tud int.\n— Tud ? Ha debret ec'h eus gant un aktour dija ?\nMel Brooks & Thomas Meehan • The Producers • Susan Stroman • 2005\nLe Cherche Midi Éditeur : Rire c'est vivre, Bagneux, Sélection du Reader's Digest, 2005 (ISBN 978-2-7098-1668-7)\nInternet Movie Database/ IMDb\n↑ Skritell The first "All Talking" picture\n↑ Pilored grotilh : Venerupis aurea.\n↑ Film turk ; sinet Detlef Sierck gant D. Sirk.\n↑ Absint : geriadur Favereau ; un died alkoolek graet diwar huelenn-c'hwerv Artemisia absinthium.\n↑ Nahouatleg evit "pimant" (Capsicum sp.)\n↑ Melville hepken eo anv ar filmaozer war ar skritell orin.\n↑ Peinture abstraite: "liverezh difetis" e TermOfis, "livouriezh solluniek" e Geriadur Ménard.\n↑ Louzaouiñ : flinguer (Geriadur Ménard p.588-b).\n↑ Sez ar Polis lezvarnel e Paris betek miz Even 2017.\n↑ Vahine : Tahitieg evit "maouez".\n↑ "Sans tambour ni trompette" : sioul-sibouron (Geriadur Ménard).\n↑ Film stadunanat savet diwar senario an hini gall Le jouet • Francis Weber • 1976\n↑ Taos war ar Gwerzh Ouzhpennet (TermOfis).\n↑ Kegel-doull : flingue (Devri).\n↑ Aerreizhañ : (en) air conditioning, (fr) climatisation, troidigezh studiet gant TermOfis.\n↑ Tortañ, tortiñ : w:br:Tunodo evit "lazhañ".\n↑ Calcutta betek 2001.\nAdtapet diwar « https://br.wikiquote.org/w/index.php?title=Fent_er_sinema&oldid=4456 »\nDernière modification le 17 Gwe 2019, à 06:12\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 17 Gwe 2019, da 06:12.


a-zehou - Wikeriadur\nSavet diwar an araogenn a hag an anv-gwan dehou.\nHag o teurel selloù a-gleiz hag a-zehou da vezañ sur ne oa ket bet gwelet, ... — (Roparz Hemon, Ho kervel a rin en noz ha marvailhoù all, Al Liamm, 1970, p. 24.)\n... : ma ne gav ket en un tu e kavo en un tu all ; ma ne vez ket kavet a-gleiz e vezo kavet a-zehou. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 12.)\n..., an avaloù strinket a-gleiz hag a-zehou hag o ruilhal a bazenn da bazenn en derezioù gant trouz ar milgurun. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 36.)\n..., ne weled a-gleiz hag a-zehou nemet ar pennou o tistaga, ... — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 32.)\n..., ha setu Levenez en he sav, dindan ur volz livet, a-gleiz hag a-zehou dezhi daou vartolod o terc'hel gouleier. — (Roparz Hemon, Mari Vorgan, Al Liamm, eil emb. 1975, p. 14.)\nA-zehou d'ar prenestr e tegase ur skritell da soñj e oa bet Ened e Douarnenez... — (Youenn Kervalan, Dremmoù Arrasate, Embannadurioù Al Lanv, 2009, p. 21.)\nen tu dehou\ngalleg : à droite (fr)\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=a-zehou&oldid=299834 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 18 Mez 2020, da 12:18.


Boukaner - Wikipedia\nUr boukaner (eus boukan, grilh pe kloued koad, kig mogedet e rannyezh indianed an Inizi Karib) a zo da gentañ penn anv ur chaseour a chasee ejened gouez e koadoù Enez Hispaniola (Saint-Domingue gouez d'ar C'hallaoued) pe en ouf Campeche, war douar-bras Amerika, e ledenez Yucatán, hag a voukane (da lavaret eo sec'hiñ ha mogediñ) ar c’hig anezho. En enez La Tortue e werzhent o marc'hadourezh avat pa ne deue ket ar brenerien d'o bete.\nUr boukaner (titl : Buccaneer of the Caribbean) ijinet gant Howard Pyle, en e levr Howard Pyle's Book of Pirates\nLedanaet e voe implij ar ger, hag e voe implijet evit taolenniñ an holl vorlaeron a voe kavet stank en Amerika. Al lod brasañ anezho a oa kantreidi c’hall pe norman hag en em stalias en enezenn e dibenn ar XVIvet kantved, padal e oa perc’hennet Saint-Domingue gant ar Spagnoled. Eno e prientent krec’hin an ejened hag e werzhent anezho en Europa. Daoust ma voe peurlazhet an holl ejened-se gant ar Spagnoled e chomas boukanerien en enezenn hag e krogjont da breizhata war vor. Ma c'hoarveze dezho kemer perzh en un ergerzhadeg bennak, ne oa ket o obererezh pennañ avat.\nUr gouarnour gall a voe kaset war al lec’h e 1665.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Boukaner&oldid=1825548 »\nDernière modification le 11 Gen 2019, à 15:46\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 11 Gen 2019, da 15:46.


13 a viz Gwengolo 1844\ne Karlsruhe ( Alamagn)\n15 a viz Kerzu 1945\ne Berlin (Alamagn)\nPaul Daimler (13 a viz Gwengolo 1869 e Karlsruhe - 15 a viz Kerzu 1945 e Berlin) an oa un ijinour alaman war ar mekanikerezh dreistvarrek, unan eus diaraogerien ar sevel kirri-tan, penn ha hêr Daimler Motoren Gesellschaft ha krouer Mercedes-Benz. Mab e oa da Gottlieb Daimler (kenijiner ar c'hefluskerioù dre darzh e 1883).\nGanet e voe d'an 13 a viz Gwengolo 1869 e Karlsruhe. Mab e oa da Gottlieb Daimler hag Emma Kunz, hag int kerent pemp bugel. A-fet mekanikerezh e voe ken barrek hag e dad.\nE 1883 e voe ijinet ar c'heflusker dre darzh e Stuttgart gant e dad Gottlieb Daimler ha Wilhelm Maybach. E 1895 e kroujont Daimler Motoren Gesellschaft asambles gant Paul.\nMercedes 35 HP, 1900\nMercedes Simplex, 1902\nMervel a reas Gottlieb Daimler d'ar 6 a viz Meurzh 1900 e Stuttgart d'an oad a 64 bloaz. Paul eo a gemeras e blas e penn Daimler Motoren Gesellschaft.\nE 1902 e voe embannet ez-lezenn ar merk Mercedes gant Emil Jellinek, hag eñ marc'hadour aotreet pennañ Daimler Motoren Gesellschaft e su Bro-C'hall. Dont a rae anv ar merk eus hini e verc'h a oa 13 vloaz d'ar mare-se. Ur gevrat dibar a dapas kaout a aotree anezhañ da werzhañ kirri Daimler Motoren Gesellschaft en Aostria-Hungaria, Bro-C'hall, Belgia ha Stadoù-Unanet Amerika. Lakaat a reas kemmañ e anv da zont da vezañ « Emil Jellinek-Mercedes ». Goulenn a reas gant Paul Daimler ha Wilhelm Maybach (Daimler Motoren Gesellschaft) lakaat sevel kirri Mercedes 35 HP ha Mercedes Simplex a voe gwerzhet gantañ. Degemeret e voe e kuzul-merañ Daimler Motoren Gesellschaft.\nE 1909 e voe embannet ar steredenn tri beg dezhi evel merk gant Mercedes. Pep hjini eus begoù ar steredenn a zo un arouez eus an tri c'heflusker dibabet gant Gottlieb Daimler : douar, mor hag aer, ha diwar 1911 e voent implijet da logo holl e girri-tan.\nE 1923 e kuitaas Paul renerezh Daimler Motoren Gesellschaft. Kemeret e voe e blas gant Ferdinand Porsche (tutet e 1906 ha krouer Porsche e 1948). Betek 1929 e voe e penn rann ar studioù an embregerezh sevel kirri-tan Horch.\nE 1924 e voe lakaet Daimler Motoren Gesellschaft ha Karl Benz (Benz & Cie) da dostaat, betek kendeuziñ e 1926 gant an anv Mercedes-Benz.\nDaimler Motoren Gesellschaft - Daimler Motor Company - Daimler-Benz AG - Mercedes-Benz - DaimlerChrysler\nLec'hienn ofisiel Mercedes-Benz\nlec'hienn ofisiel Daimler Chrysler\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Paul_Daimler&oldid=1966891 »\nKemm diwezhañ d'an 18 C'hwe 2022 da 11:31\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 18 C'hwe 2022, da 11:31.


Ur sizhun, un istor : sizhun 24 - TÉBÉO - 2017 - Base documentaire - Cinémathèque de Bretagne - Gwarez Filmoù - Brittany Film Archives\n14 a viz Even 1931. Ouzhpenn 5oo den a bign e-bourzh ar Sant-Philibert, ur vag-dre-dan, evit mont eus Naoned da Nervouster. Da vare an distro, da 5 eur abardaez, eo troet an amzer da fall. Un nebeut beajourien a gav furoc’h chom war an enezenn.\nDaoust d’ar gorventenn a zo o sevel e tiviz ar c’habiten Ollive hag e skipailh seizh den mont war vor memestra. E bae Bourc’hnevez eo dirollet ar mor, ha diaes-tre eo bageal. Ouzhpenn da-se eo kalz re niverus ar veajourien : div wech muioc’h a dud a zo war ar vag eget ar pezh a c’hell treuzdougen.\nA-daol-trumm e tro ar vag war e c’henoù, e-tal Beg Sant-Weltaz. Kantadoù a dud a varv, beuzet er mor : 8 den hepken a zo saveteet, hag un toullad korfoù n'int ket bet adkavet.\nE porzh Sant-Nazer eo bet kaset ar pezh a chom eus ar Sant-Philibert. Daou viz goude e teu Alfred Girault da filmañ dismantroù ar vag hag eñvorennoù ar gwallzarvoud mantrus-se.


Gwel war ar mor marzhus\nDalc’hmat e kemm doare ar vro. Souezhus eo-eñ, pa bebeil an douster, ar gred, an nerzh hag ar vreskted. War an aod e lez an tornaodoù gouez o flas da grommennoù rontaet an tevennoù. Pa stou al lanneg romantel war-du an traoñiennoù e teu da vezañ gwriet gant kleuzioù. C’hoant a c’hallje kaout an den da zispartiañ an arvor diouzh an argoad. Aner eo, ken mesket eo an douar hag ar mor er baeoù hag en aberioù.\nAr mor mezevellus\nUr beg-douar balc’h, reier serzh o sevel a-benn d’an eon ; sed aze ar skeudenn skouer, ar stultenn a dremen dre ar spered pa soñjer e Breizh. Ret eo lavaret e kaver eno tornaodoù e-leizh, ha re bras-ral. E beg Penn ar Roz e savont betek 100 m. Er c’hornôg ez eont war-raok e stumm leurennoù alies, o strewiñ kerreg dirazo.\nAr baeoù cheñch-dicheñch\nPoan gollet eo deskrivañ ur bae pe un aber lec’hidek, cheñch a ra 2 wech an deiz ! Mor bihan pa vez uhel ar mor, e teu da vezañ ul lec’hideg par d’al loar, strewet a reier hag a velez, d’an daere. Un daolenn cheñchus eo gorre an dour o skediñ pa darzh gant livioù da serr-noz.\nDouster en dremmwel\nTraezh gwenn flouret gant ur mor treuzwelus, kregin liv an nakr... Un draezhenn eus an trovanoù eo ? N’eo ket, un tevenn eus Breizh eo. Gant ar morhesk, a vir ouzh an traezh da vont kuit, e vez gwarezet e drolinenn wagennek e-ser reiñ bod d’an irinjez glas ha d’ar c’haol-merdead. Pa vez an den e-unan war an dachenn-se e krog ennañ santad ar frankiz ken e ra. Un drugar da amprouiñ e Bae Gwaien, e tevennoù an Ardeven pe e Keremma.\nAl lanneg hag he c’hevrinoù\nAr gweledva kevrinusañ eo moarvat. E liv roz hag alaouret ar pallennad plant e sav krec’hioù roc’hellek o fenn. Marteze evit sellet ouzh ar c’haerelled hag ar falc’huned-logod. A-viskoazh e oa bet eus lanneg Menez Are pe eus hini an arvor. Frouezh labour ar beizanted eo lannegi Lanvaoz pe re Pempont avat. War an uhel e vezer bamet gant ar gwel a-ziwar ar gwereoù.\nKen mesket eo ar bedoù-se ken e seblant ar gwez-derv gwriziennañ e lec’hid an aberioù. Pe an artichaod kreskiñ er mor. Abalamour da obererezhioù mab-den ne gaver koadeier nemet e tachennoù garlotus, evel m’en diskouez kaer Pempont hag an Uhelgoad. Sklêrijennet e vez klegerioù gant ar skinoù gouloù a sil etre ar fustailhoù. Lakaat a ra ar c’hleuzioù un anneuenn goadek war ar parkeier. Kavet e vezont c’hoazh en traoñiennoù, evel hini ar stêr Aon.\nPegen uhel e sav ar mareoù ?\nE bae hollgaer Menez Mikael ez eus ur marnaj (an diforc’h etre an uhelvor hag an izelvor) a 16 m, eil rekord ar bed ! Peadra da drelatañ ar weladennerien !


Plij’ ’ra deomp ! - Daoulagad Breizh brezhoneg\nUr staj video e Treglonou e miz C’hwevrer\nTitouroù gant An Oaled : 02 98 04 07 04\nKinniget gant Canal Ti Zef\n24 a viz C’hwevrer-1añ a viz Meurzh 2013\nE Treglonou (29), evit ar re 9-12 vloaz\nAozet gant An Oaled, 220 €.\n“Gant sikour daou zen a-vicher eus ar gevredigezh Canal Ti Zef ’h ez da ijinañ ur senario, skrivañ pozioù ha sevel kinkladurioù… Da c’houde, kamera ganit war da skoaz, e teuio al labour leurenniñ ha filmañ, hag al labour war al lusk hag ar gouleier. Amzer ar frammañ skeudennoù ha sonioù a vo goude-se. Prest e vo ar film da vezañ diskouezet d'az tud, deuet da gerc'hat ac'hanout neuze, ha kaset d'ar gêr da skignañ anezhañ pelloc'h. Ur sizhunvezh evit reiñ c'hoant dit da vont war roudoù Luc Besson pe Tim Burton !”\nUr sell war filmoù\nFilmaozer dibar e Frañs 3 Breizh, o chom ’ba ’r C’houerc’had, en Bro-Dreger, e-lec'h m’eo bet ganet. Desket brezhoneg gantañ gant tud ar vro. 10 vloaz zo ’oa kroget da sevel filmoù. Desket en deus bet ar vicher e-unan, pe dost. 40 film en deus bet savet en holl, e brezhoneg an holl anezhe. Filmoù fromus, dic'hortoz alies-mat. Tost ouzh tud ar vro emañ Bastien, ha plij’ a ra dezhañ filmañ anezhe, lakaat anezhe war-wel, gant un tamm fent atav.\nSellout ouzh e filmoù\n20-22 a viz Gwengolo 2012 Pleneuf-Val -André\n12e emgav an dud a-vicher\nProgramm Doc'Ouest 2012 da welet amañ !\nGwarez ar Filmoù\n20 a viz Here 2012\nEn tu all da 1 500 den o deues bet kaset o filmoù da di Gwarez ar Filmoù. Da geñver an Home Movie Day, devezh gouestlet er bed da sinema an dud voutin oc’h pedet da furchal ’ba ho bernioù dielloù ha da gas ho filmoù ganeoc’h da di Gwarez ar Filmoù.\nEtre 10 eur beure ha 6 eur noz e vo moaien da sellet, war blas, deus filmoù a bep seurt stummoù (8, 16, 9,5 mm).\nE-mesk ar filmoù a vo diskouezet adalek 4 eur 30 : Huit jours en Bretagne, ur film graet miz a-raok an Eil Brezel bed, gant ur penn-belgiat a oa o veajiñ er vro (16 mm).


Deuet eo ar vakañsoù. Muioc'h a amzer he do Nolwenn evit ober war-dro ar c'hi bihan melen bet profet dezhi nevez zo. Evel boaz e tremeno he vakañsoù gant he mignoned e tachenn dudi Porzh Avel. Plijadur a vez bep taol, ha gwelloc'h e krog an traoù c'hoazh ar wech-mañ, rak ur raktres eus ar c'hentañ zo gant ar grennarded... Met aet eo ki Nolwenn diwar-wel, hag ul laer al lakaio diaes ar skolajidi...\nE Ploneour-Lanvern (29) eo ganet Annie Coz. Un atant bihan o doa he zud, ha brezhoneg a veze komzet ganto bemdez. Met e skol Kemper, lec'h ma oa hi o studiañ hag o vevañ e oa difennet kaozeal ar yezh. Ne c'helle dont en-dro er gêr nemet ur wech ar miz ha tamm-ha-tamm e voz kollet ar brezhoneg ganti. Koulskoude e oa dedennet-tre gant ar yezhoù. Setu perak e oa bet choazet ganti mont da studiañ an alamaneg e Roazhon. Bevet he deus daou vloaz e Bro-Alamagn ha tapet he deus ar C'hapes evit dont da vezañ kelennerez war an alamaneg. Keit ha ma voe bev he zud e oa ar brezhoneg yezh emvodoù ar familh. Darbet e voe dezhi koll ar yezh gant marv he zud met e 1968 e voe dimezet gant Jakez Cosquer, stourmer evit ar brezhoneg, ha goude-se e voe lakaet he merc'h er skol divyezhek. O vont war he leve he doa lavaret d'he gwaz : "paeet 'm eus va dle d'ar Republik, bremañ on libr d'ober ar pezh a blij din. Ma 'z out a-du e vo komzet e brezhoneg kenetrezomp adalek bremañ." En em enskrivañ a ra neuze e Skol an Emzav (kreizenn studiañ ar brezhoneg) ha tapout a ra he aotreegezh war ar brezhoneg. Embann a ra he levr kentañ e 2014 e ti Skol Vreizh, Bili er mor. Goude-se e teuas buan a-walc'h ganti ar c'hoant skrivañ evit ar re yaouank, ar re zo o teskiñ ar yezh hiriv an deiz. Milio hag ar viziterien noz a voe embannet e ti Skol Vreizh ha Nolwenn, Bim hag al laer e ti Keit Vimp Bev.


Noz-veilh an Anaon | Daskor\nSoñjit en ho tad, en ho mamm,\nEr purgator e-kreiz ar flamm ;\nVa mab, va merc’h, ah ! selaouit !...\nEn an’ Doue, hor sikourit !\n(eus kantikoù Kemper)\nKement-mañ a yoa d’an deiz kentañ a viz du, ha serr-noz an devezh ma ra an Iliz gouel bras an Hollsent ha ma tegas soñj deomp eus hor c’herent a zo o leskiñ er purgator.\nUr sutadenn er c’horn-tro, hag e oe gwelet ar marc’h du o tont gant herr da chom a-sav dirak ti hent-houarn Sant Tegonneg. A-raok zoken m’o doa ehanet aheloù ar rodoù da wigourat e weljod un den yaouank o tiskenn, o lavaret kenavo d’ar vignoned o doa graet hent gantañ ; hag, o vezañ aet e-maez an ti, o welet c’hoazh ar c’halabousennoù ruz, o lavaras uhel :\n– Kenavo biken d’an arme !\nHa neuze, sonn war e zivesker, e gasketenn gantañ war gostez e benn, hon den yaouank a yeas, gwech gant an hentoù, aliesoc’h dre wenodennoù evit en em gavout kentoc’h e Krec’h Kelenn.\nKaer oa an traoù a bep tu d’an neb a vije bet e spered gant oberoù ar grouidigezh. Ur stêrig trouzus a rede he doureier d’an traoñ, a-dreuz ar roz hag an haleg ; al laboused a richane o c’houbladoù diwezhañ a-raok kuzhat o fluñv dindan an delioù melen ; amañ hag ahont parkeier leun c’hoazh a souladoù, pe douaroù alaret darev da zegemeret had un eost nevez ; pelloc’h pradeier, koadoù, keriadennoù hanter guzhet gant bochadoù gwez evlec’h. Hor soudard a anaveze an holl draoù-se, ha daoust ma oa seizh vloaz abaoe n’en doa ket o gwelet, n’edo tamm ebet e spered e soñj ganto.\nSetu eñ o chom a-sav en un taol krenn ; gwelet en deus du-se an ti soul ’lec’h emañ e vamm ouzh e c’hedal seizh vloaz hir a zo...\n– Ha c’hoazh, nann, emezañ, n’emañ ket ouzh va gedal er pardaez-mañ ; gouzout a ra a-walc’h e teuin dizale, ne oar ket avat an devezh ; n’her gouien ket va-unan zoken pa skriven dezhi va lizher diwezhañ... N’eus forzh, muioc’h a se a blijadur a vo ganti degemeret ac’hanon.\nHag o vezañ lammet e dog soudard diwar e benn ez eas buanoc’h, hep sellet ouzh ar bochadoù lann ha brouskad a gave alies war e hent.\nEn draonienn du-se, pelloc’hik, her gouzout mat a rae, edo tour hag iliz a barrez, ’lec’h e oa bet badezet, ’lec’h en doa graet e bask kentañ, ha ’lec’h ez aje da skoulmañ e galon hag e vuhez gant kalon ha buhez e vestrezig, Frañsezaig an Ti-all.\nKrediñ a rae e kavje e vamm azezet e korn an oaled, ar chapeled kozh ganti etre he daouarn, pe marteze o tebriñ un tammig soubenn an tri zraig gant ul loa goad, evel diagent...\nEn tu all eus an oaled e kavje e c’hoar vihan, sur a-walc’h... E c’hoar vihan a lavare ? Bihanik oa sur pa’z eas eñ eus ar gêr, hogen dont a ra kalz a vent d’ar merc’hed oc’h ober seizh vloaz. Na c’hoarzhin a raje o welet e varv, e galabousenn, e gabotenn, e vragoù ruz !...\nHa war gement-se hor Breizhad en em roas da ganañ ken na dregerne ar c’harter gant e vouezh skiltrus.\nPetra eo eta d’ar c’hleier son ken truezus ? Deuet eo ar pardaez-noz, ha bremañ e klev a bep tu ar c’hleier o tiñtal... o tiñtal ar glazoù. Hag e teu soñj dezhañ eus e vreudeur yaouank, eus e dad, kaset gantañ d’an douar benniget. E galon a deu da vezañ strizh, hag ez esa lavaret an De profundis desket gantañ gwechall war varlenn e vamm.\nGraet en doa ur pennad brav eus an hent, edo zoken gant ar wenodenn a gase war-eeun d’e gêr, pa glevas ur ganaouenn e toull dor un ti. Astenn a reas e skouarn da selaou, ha setu amañ petra ’glevas.\nPa sko ar marv war an nor,\nStok er c’halonoù ar c’hren-mor ;\nDa doull an nor pa deu ’r marv,\nPiv gant ar marv a yelo ?\nHogen, ne vec’h ket souezhet\nDa doull ho tor mard omp degou’et ;\nJezuz en deus hon degaset\nD’ho tihunañ mard oc’h kousket ;\nD’ho tihunañ, tud an ti-mañ,\nD’ho tihunañ, bras ha bihan :\nMa’z eus, siwazh ! truez er bed,\nEn an’ Doe hor sikouret* ! [sikourit]\nBreudeur, kerent ha mignoned,\nEn an’ Doue, hor selaouit* ! [idem]\nEn an’ Doue, pedet, pedet*, [pedit]\nRak ar vugale ne reont ket !\nHag e welas, ur pennad goude, ar penn-tieg o tont davet ar ganerien. Un aluzenn a roas dezho o lavaret :\n– Evit an Anaon !\nAr soudard a dizhas anezho, hag e lavaras d’o saludiñ :\n- Noz-vat d’an anaon !\nHag int-i da zislavaret :\n– Ha noz-vat ivez d’ar re vev !\nOber a rejont anaoudegezh ’hed an hent. Evit lavaret mat, en em anavezet ez oant gwechall, hogen keit a yoa n’oant ket bet e tu d’en em welet !... Setu ma ped ar soudard anezho da vont gantañ betek e di da ganañ d’e vamm Kanaouenn an Anaon.\n– Va mamm, emezañ, klaoustre n’anavezo ket mouezh he mab !\nPegen souezhet e oe p’en em gavas dirak al leur, o welet an ti sklêrijennet kaer hag an nor digor frank da bep unan !\n– Va mamm, eme ar paotr, n’eo ket kustum da chom ken diwezhad war sav !\n– Santet he deus, kredabl eo, ez oa erru d’ar gêr !\nMont a reas e-unan, didrouzik, da sellet dre ar prenestr ; hogen ne reas nemet ur sell korn, rak aon en doa da vezañ gwelet eus an ti, hag e teuas da gerc’hat e vignoned chomet er-maez eus al leur, evit kas anezho didrouzig betek dor an ti. C’hweziñ yen a rae, ar c’haezh, rak ne gleve netra o fiñval en diabarzh.\nAr baotred a grogas evelato gant Kanaouenn an Anaon ; endra ma’z ae ar c’han en-dro ganto,\ngoustad ha gorrek, ar soudard a reas sin ar groaz hag a lammas didrouz dreist an treuzoù.\nEdod o kanañ\nSetu eñ e-kreiz an ti, dallet gant ar sklêrijenn... Hag ar c’han a gendalc’h atav da vont en-dro...\nGant ar re hon eus-ni maget\nEdomp pell zo ankounac’het,\nGant ar re hon eus-ni karet\nHep truez ez omp dilezet...\nGwelet a c’helle bremañ... War ar bank-tosel harp ouzh ar gwelet, ’lec’h ma kouskas pell amzer, ez oa pemp pe c’hwec’h maouez azezet, ar chapeled ganto en o dorn. Tre, er goueled, ez oa ur chapel wenn, ha tro-war-dro peder goulaouenn goar war alum... Pebezh taol a skoas kalon ar soudard !... Klevet e oe ur glemmadenn c’harv, pa’z edo ar ganerien gant ar poz war-lerc’h. Ar re-mañ a deuas ivez en ti, strafuilhet-holl gant an darvoud. E-harz ar gwele a varv, ’lec’h m’edo e vamm, ar soudard kaezh drouk-livet holl, liv ar marv ivez en e gerc’henn, a yoa kouezhet etre divrec’h e c’hoar.\n– D’an daoulin !... D’an daoulin holl, gwazed, eme ar wreg a lavare pedennoù an noz-veilh : De profundis !...\nBook traversal links for Noz-veilh an Anaon\n‹ Huñvre aotroù person Plogoñv\nar C’hleier o tistreiñ eus a Rom ›


Eunomia - Wikipedia\nEunomia, Ευνομία e gregach, a oa unan eus an Eurioù, daouzek c'hoar doueezed en Hellaz kozh, a oa merc'hed da Zeus ha Themis. Hi a oa doueez an urzh vat hag al lezennoù. Hi ivez, pe unan all anvet heñvel, a zo lakaet da verc'h da Hermes hag Afrodite.\nUn asteroidenn a zo bet badezet (15) Eunomia.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Eunomia&oldid=1818706 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 7 Gen 2019, da 22:21.


Istor Breiz, 1893/Rann 10 - Wikimammenn\nIstor Breiz, 1893/Rann 10\nJ.-A. Lefournier, 1893 (p. 171-197)\n◄ Morvan Lez-Breiz ; Nominoe ; an Normaned (navet kanvet). Ar vro gwastet gant an Normaned ; Alan ar Barvek pe al Louarn (navet kanvet). Alan Kerne ; ar brezel santel ; an dugez Konstansa (unekvet kanvet). ►\nBeet meulet al louarn a amzer da amzer !\nBeet koun euz ar ganaouen, beet klem ouz ar c’haner !\nAn dud difeiz na hellont ket choum pell unanet. Paskiten, kondt a Leon, a reaz-ta brezel da Vurvand, kondt Goelo ha Landreger, evit kaout ar rouantelez en he fez. Nikun anezo ne oa roue ; Gurvand a gemeraz an hano a gondt Guenet, ha Paskiten hano a gondt Roazon, ankounec’heet en doa euz piou a glaske trouz ; rag en amzer ma oa c′hoaz Salaün roue a Vreiz, er mare ma oa eet da sikour ar Francisien enep an Normandet, Gurvand oa eet gantan hag o velout en doa roue Frans kemeret aoun dirag ar bobl barbar-ze, a lavaras dezan e teuje a ben euz an Normandet gant he Vretoned hebken. Hastings, unan euz ar re genta euz an Normandet, o veza klevet kement-ze, a c’houlennaz ma raje Gurvand hervez he gomzou a fouge. Gurvand a zeuaz deoc’h-tu var an dachen gant daou c’hant Breton. Choum a rejont eno pemp devez hep na grede an Normandet tostaat outan. Da ben ar c’huec’hved devez oe goulennet ma zeuje Gurvand he unan var an dachen enep an Normandet oll. Dont a reaz heb aoun ebet. Hastings, souezet, a lakaaz lavarout dezan : Ne c’houlennin morse guelet laza eun den ker kalounek ha c’hui. Pa zeuaz-ta, evel meuz lavaret kent, ar c’hondt Paskiten gant tregont mil den, Gurvand ho filaz gant mil den hebken, unan enep tregont, e kichen Roazon. Paskiten oa oblijet da joum e peoc’h. Neubeut goude, o veza klevet a oa Gurvand klan bras, e zonjaz a helje al louarn dont a ben euz al leon var poent da vervel. Koulskoude Paskiten na gredaz ket dont gant neubeut a zoudardet, hag e c’halvaz d’he zikour an Normandet. Gurvand, en despet d’he glenvet, a fellaz dont da gombati a enep enebourien kriz ar Vretoned. Daoust ma n’em gave tost da vervel, a fellaz dezan mont var an dachen. Astennet oe var eur c’holc’het en eur c’hravaz, ha douget oe evel-ze e-touez ar Vretoned. Choum a reaz beo epad an emgann. Pa glevaz iouaden ar viktor euz he zoudar- det, serri a reaz he zaoulagad, ha mervel a reaz. Meur a hini a skuillaz daelou var maro an den a vrassa kaloun a zo bet hag a vezo, e 877.\nJezekel, pe Judikael, mab Gurvand, pe Warfand, a reaz ar brezel da Alan, he yountr, kondt ar Vro-Erech. Koulskoude, red oe dezo en em unani ho daou a enep an Normandet. Jezekel oe lazet ganto en eun emgann e Traut. Mab Erispoe ha breur Paskiten, breur kaer Gurvand, da lavaret eo Alan, a c’hounezaz eur viktor vraz var an Normandet, e Kestember, er bloaz 890 pe 94. Guelet em euz va unan, er vered Kestember, ar peulven koz savet en enor d’ar viktor-ze, ha neuze Alan voa hanvet Re-Braz, hag anavezet evit duk an oll Vreiz. Eur prins mad a oa, hag a roaz ar peoc’h d’ar vro. Karout a ree ar relijion, savet en deuz kouenchou ha roet en deuz kalz d’ar gouent Redon, karet meurbet gant bugale Nominoe. He vab Erech, pe Gueroc’h, o veza klan fall er ger a Alair, an dug a gassaz kelou d’ar venec’h Redon, ha dre ho fedennou mad ha feiz an dug, ar prins yaouank en em gavaz pare. Kalz tud klanv oa bet pareet dija, en eur lakasat ho digass en iliz Sant-Salver Redon. Deoc’h-tu ma oe guelet e oa mab Alan-ar-Braz toc’hor, he dad a c’hourc’hemenaz he zougen d’an iliz ; ar prins oa ker fall ma oe neubeut da c’hortoz evintan ar pare ; mæz pedennou ar venec’h astennet a stok ho c’horfou, var vein an iliz, oe selaouet gant Doue. Eur c’huezen estranch a c’holoaz oll memprou an den yaouank, hag a redaz euz divrec’h an abbat etre divrec’h he dad leun a joa hag a anaoudegez vad. N’elfen ket aichui hirio ma talc’hfen da gomz deoc’h diouz an oll viraklou gret gant an Aotrou Doue en iliz Sant-Salver Redon. Ne viot ket souezet da glevout kement a vurzudou, c’hui o peuz guelet gant o taoulagat oc’h unan pareou burzuduz great e Lourd gant ar Verc’hez benniget. Illoc goude beza iskinet relijiuset Redon, en em gonvertissaz hag a zeuaz mignon dezo ; o veza n’em gavet en iliz pa oa pareet eur c’hlanvour en eun taol, dre bedennou ar venec’h santel. Mervel a reaz an duk Alan-ar-Bras e 907.\nNikun euz he vugale ne oe henvel outan. Neuze, tra diœz da gridi, ar roue a Frans a ginnigaz d’an Normanet ar Vreiz da voasta ha da zerc’hel ganto, rag c’hoant en doa d’en em zizober anezo. Kondt Kerne ha kondt Poher a fellaz dezo brezellekaat diouz an Normanet, hogen trec’het e oant. Ne chomaz en he za a enep an Normanet e Breiz, nemet Even-ar-Braz, kondt a Leon. (Er pen kenta euz a istor ar Vreiz e ve komzet aliez euz kondtet Kerne, Leon, Goelo, Bro-Erech pe Guenet, Poher, Roazon, Porhoet ha Naonet. D’ar mare-man euz an istor, ar Vreiz a vo oll dindan an dug. Rag tri kondt Roazon a teu da veza dug ; re Gerne goude, hag Alan-ar-Barveg, dug a Vreiz, oa ive kondt a Venet, a Boher hag a Naonet.) Kondtet Roazon o doa roet d’ho breur iaouanka an douar Penthievr, lodet e daou, an eil mab oa galvet Avaugour. (Unan euz ar brinset Kerne oe Budik Kastellin, hanvet evel-ze abalamour m’en deuz savet ar ger Kastellin, var dro 1003.) Eul loden euz a Gerne, bro Keraez, oe galvet Poher ; Alan-ar-Barveg he stagaz euz ar rouantelez. Alan, mab Eudon Porhoet, galvet Alan Rohan, a varvaz er bloaz 1128 ; unan euz he voen a zemezaz da Isabel a Leon e 1263. Ar re iaouanka euz kondtet Naonet oant galvet da c’houarn Raiz hag ar Roc’h-Bernard. An hini a gommande er ger a Dol a roaz d’he vreur iaouanka ar ger a Gombour. (Evel-ze a gemere an dud a galite huel ho hanoiou).\nKlevet em euz lavaret : arabad eo karout an noblans ; hi emezo, a zo penabek euz goaleuriou ar vro, eme skolaër Ker-Anna, — Arabat eo kridi kement a glever, va mab, eme Ian an dall, en eur huanadi ; guelloc’h eo sonjal, ha klask ar virionez araok kredi. Em iaouankiz p’am boa daoulagad digor mad, em euz guelet kalz tud-chentil (euz an hano-ze e velit int tud vad, rag an dud fall n’int ket chentil). Etouez an noblans ez euz tud vad, ha tud fall ; an darnvuia tud vad. M’em euz bet plijadur o sellet euz ar maneriou hag ar c’hastelliou kaër, morse n’em euz bet c’hoant d’ho c’haout d’in va-unan. Va c’halon n’en deuz bet morse goarizi. Cetu petra zo deuet e va speret, ha mont a ran del lavarout deoc’h : an noblans a zo eun dra dijuz ; an hano el lavar, beza nobl eo beza ar guella dre ar galon, ar garantez evit ar vro. An den guella er vertuziou. E peb amzer ez euz bet tud evel-ze. — En hon ker, eme eun den iaouank divardro Ker-Anna, ez euz eur famill hag a zo enoret gant an oll, pa gomz an tad, selaouet e ve he gomzou gant an amezeien, he vugale a hell bale araok oll dud ker ; rag guelloc’h int, gouestoc’h, gouiekoc’h evit ar re all ; ha neket ar re-man noblans ar ger ?\n— Kavet ganeoc’h va mab, eme Iann an dall, hag eüruz ar ger elec’h en em gav an tyad tud enoret evel-ze, hag a ra skuer vad d’an dud all.\n— Mad vije kement-se, eme ar Potr scol, c’hoant gantan diskuez e oa eun den euz an amzer-man, mæz ma teu an noblans euz an tad d’ar mab, a veichou e teu ar mab sod varlerc’h an tad gouiek ; ar mab fall varlerc’h eun tad mad. — An dra-ze a c’hoarvez abaoue ma oe krouet Adam ; stag eo ar goaleur-ze euz stad an den pec’her. Petra c’hoarvez en amzer zo a ren breman, ar mab sod zo goapeet abalamour d’he sotoni, hag an den nobl ne ve enoret nemet ma zeo e guirionez den chentil. An noblans a zo eur gasti evit an hini en deuz eur gundu fall pe leun a leziregez ; rag rebeichet e ve dezan he renk huel. En amzer goz an dud-chentil oa difenourien ar vro. Atao e pen ar brezel hag a skuillent ho goad evit mad ho c’henvroïz.\nNeuze oa guelet an den paour o kuitaat he dy plouz, an denchentil he vaner, an den a iliz he barrez, oll ho bro karet ha ken dudius. Leun a c’hlac’har, an daoulagat karget a zaelou, darn a ie gant Mathuedoa, kondt Poher, da Vro-Saoz ; (heman oe demezet da verc’h Alan-ar- Braz hag e oe tad da Alan-ar-Barveg) ; darn all a n’em denno e Frans hag a gasso ganto, evit ho divoal euz fulor ar paganet, relegou ar sœnt euz ar Vreiz, bet kollet kasi oll evit ar vro. Mab bihan Alan-ar-Braz oa eet ive da Vro-Saoz ; iaouank flam oa. Diskuez a ree he nerz enep al loenet gouez euz koajou Bro-Saoz ; laza a ree mourc’h gouez, bleizi, ourset. Pa oa deuet en oad, e c’hoanteaz lakaat an nerz-ze da gastia enebourien he vro. Galvout a reaz an oll Vretoned deuet e Bro-Saoz ; treuzi a reaz ar mor ganto ha douari a reaz er vro-man. Neuze, evel a lavar eur verz breton : « Eur iouaden a gleviz, iouaden ar peurzorn, adalek krec’h sant Mikel tre beteg Traon-Elorn ; adalek ty sant Veltaz tre beteg pen ar bed, pevar c’horn ar Vreiz, beet al Louarn meulet. »\nAlan oa leshanvet al Louarn, pe ar Barveg. Er ger a Dol, e Breiz-Huel, n’em gavaz euret unan euz ar re genta euz an Normandet. Deuet oa eno eun niver braz a bennou touzet euz an Normandi hag euz a Frans. Oll oant o tibri hag oc’h eva pa glevjont son ar biniou, ne oe ket bet klevet abaoue malheuriou ar vro. Neket kan an euret a c’hoarie ar biniou-ze, mæz kan ar brezel. N’o doa ket allet an Normandet anaout petra oa an dra-ze, pa gouezaz var ho c’hein ar Vretonet, henchet gant Alan-ar-Barveg. Lazet oa tud an euret ha na choumaz eno nemet ar Vretonet da zibri lein an Normandet. Dont a rezont goude da Sant-Briek, e pelec’h oa n’em zastumet darn all euz an Normandet, hag o laza a rejont evel re Dol. An oll baganed-ze a guitaaz neuze ar Vreiz, hag ar roue Alan, o veza pedet ar Verc’hez Vari evit he vro ha goestlet ar Vreiz dezi, a bilaz gant he sikour an nemorand euz an Normandet e kichen Naonet. Pa zeuaz ar roue Alan da Naonet, oe ret troc’hi ar spern a stanke al lec’h ma oa guechall an doriou. Ret oa ive ober kement-ze araok dont ebarz an iliz-veur. An tyez oa dismantret, distrujet oll. Ne oa choumet er ger baour-ze kristen ebet. An daelou a zeue e daoulagat ar roue o velout eur malheur ker braz. Lakaat a reaz sevel tyez el lec’h ar re goz ; rei a reaz d’ar ger-ze eun eskop nevez, hag e reaz euz he c’hallout evit renta he bobl eüruz. Mervel a reaz e 932, pa n’en doa he vab Drogon nemet eur bloaz. Drogon, fiet e daouarn ar Francisien, a varvaz, mouget, a leverer, en dour bero.\nBugale Alan a dlie beza maleürus, rag pa oa lazet Drogon, an Naonediz a gemeraz evit ho c’hondt Hoel, leshanvet ar Bastard, mæz guir vab koulskoude d’ar roue Alan-ar-Braz. Lavaret a reer dimizi an dorn kleiz euz an dimizi etre eur prins hag eur vaouez a renk izeloc’h. Er mare-ze ne oa ket lezet eun den nobl da vont gant unan ha na vije ket euz ar memez renk. An duget a Vreiz a zifennaz ar seurt dimiziou-ze hanvet goal dimiziou ; karget, eme Dom Moris manac’h, karget dre ho stad euz interest ar vro, an duget a Vreiz a zifenne loda danvez an noblans hag an dimiziou gant peb seurt tud. An tyadou tud, n’ho dije ket allet chom er memez renk, ma vije lodet an douarou. Ar mab hena a renke kemer ar stall en he bez, ha pourvei da guir ezomou an tyad ; ar baotret peurvuia a zeske micher ar brezel pe var douar pe var vor, hag ar merc’het a zimeze gant tud euz ho renk, heb na vije goulennet leve ebet diganto. An dimiziou gant peb seurt tud a vesk e goad ar vugale ar ioulou fall gant ar vertuziou, elec’h kaout bugale savet a voad divlam douget d’ar mad, evit kenderc’hel en ho renk huel. Bez euz e Breiz lec’hiou hag e ve heuliet eno c’hoaz al lezennou-ze ; e beg ar C’hap dirag enez Sizun, ar mab hena a vir gantan al leac’h ; hag a ro ho lod en arc’hant d’ar re na jomont ket gantan, hag an dimiziou na ve gret nemet etre dud savet er memez condition.\nHa kridi a rit, va bugale, a ve dimiziou eüruz ar re ve gret n’euz forz gant pe seurt tud ? Nan, nan, eur veich tremenet deveziou ar garantez birvidik, cetu n’ho deuz ket ar memez mod da gompren an traou ; unan euz ar priejou a gav mad ar pez a gav fall egile. Na garer ket ar memez parlant, ar memez doare da veva, ar memez giziou.\nE leac’hiou-all euz a Vreiz, ar mab iaouanka a gemer an danvez, hag a ra ho lod en arc’hant d’ar re all.\nKonan-an-Tort, mab bihan Salaün, evit dont roue a Vreiz, a reaz laza Hoel-ar-Bastard. Eun devez d’abardaez ma oa ar c’hondt Naonet o chasseal, en eur c’hoat e kichen ker, e choumaz eun neubeut varlerc’h ar re all evit len ar gousperou gant eur bælek euz he dy. Na gemeraz ket evez a oa heuliet gant eun den, heman o velout ar re all pell avoalc’h evit na vije ket klevet klemmou ar prins, a lammaz var Hoel hag he lazaz. Neuze ar muntrer en em guzaz er c’hoat. Ar bælec, leun a spount hag a c’hlac’har, a gassaz ar c’helou-ze da dud ar Bastard. Guerec’h he vreur, eskop a Naonet, a reaz ar brezel d’ar muntrer. An emgann oe e kichen Konkereux ; Konan-an-Tort a c’hounezaz var Guerec’h, ha lavaret e bet abaoue : « Evel e Konkereux ; an tort a c’houniz var an eon. » Guerec’h na choumaz ket pell beo, rag Konan a baeaz he vidisin evit he voada gant eur benvek ampoesonet. Hamon-ar-Bastard oe lazet evel he vreur ha na joumaz euz ar voen Alan-ar-Braz nemet eur mab hanvet Jezekel, anezan e teu ar famill de Bastard e Paris, e Breiz hag e Bro-Saoz.\nJaffrez, mab Konan, oe roue a Vreiz goude he dad. Ne oa ket karet gant ar bobl abalamour en doa kemeret evit pried eun Normandez. Koulskoude, douget oa d’ar relijion ha lakaat a reaz sevel en dro an ilizou hag ar c’houenchou diskaret gant an Normandet. Epad eur veaich a ree e Rom evit mont da bedi var beziou an ebestel sant Per ha sant Paol, lezet en doa Havoaz, he bried, da c’hourc’hemen e Breiz. Deuet oa ganti kenvroidi a c’hoantee kaout ar guella maneriou, ar guella douar, hag a oa kriz evit an dud divar ar meaz. Ar re-man, boazet da gaout tudchentil vad, a n’em zavaz oll enep an dud estren, hag ar rouanez a c’halvaz d’he difen ar re genta euz ar Vretonet. Eur brezel spountuz a badaz er vro epad pemzek vloaz, hag a leverer oe lazet Jaffrez er c’henta amzer euz ar brezel-ze.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Istor_Breiz,_1893/Rann_10&oldid=168623 »


Pajenn:Catechis, 1817.djvu/89 - Wikimammenn\nd’ar Colossianet, diou d’e discipl Timothee, unan da Tite, unan da Philemon, hac unan d’an Hebreanet. Bezàn so ouspen seiz lizer eus an Ebestel, pere a henver catholiq, abalamour ne dint quet evel re sant Paul, adresset da Iliso particulier. Chetu-int-y amàn : Unan eus a sant Jacques, diou eus a sant Pêr, teir eus a sant Yan, unan eus a sant Jud ; hac anfin an Apocalips pe ar revelation eus a sant Yan.\nComzo Doue pere ne dint quet scrivet er levro sacr, mæs pere a so bet communiquet a c’heno gant J. C. ha conservet gant an Ebestel pere a c’heno da c’heno o deusse disquet dimp, eo ar pez a henver tradition. An Ebestel, instruet gant Jesus, o deus instruet an Esquibien o heriterien, hac ar re-màn a re da re o deus ordrenet hac instruet re-all. Erguisse en em gonserv ep chanchamant comso Doue ; rac an Ilis a so asistet gant ar Speret-Santel peini n’e c’habandono jamæs ha ne bermeto jamæs e alfe en em drompla voar ar fe ha comporta-\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Catechis,_1817.djvu/89&oldid=118001 »


Mise à jour : 7-jan-03\nKant gwezh he deus sellet Annaig doc'h mell orloj ar sal vras, àrnezhañ ur vag peñseet é wintat-diwintat a-gleiz hag a-zehoù, a-zehoù hag a-gleiz, tik tik, tik tik, get ar gorrekter hegasus-se.\nMalloezh Doue, nag ur soñj fall bout lakaet ar vagig-se aze àr valanser un orloj faos mod ar Franche-Comté !\nAr c'hozh bitrak-se a goad kenbeget, gweet e spleitennoù.\nBiskoazh ne oa bet pinvik ar veme, met èlkent ! N'hec'h harzaze ket a vout dereat, pa ne oa ket brav he goust...\nHegaset e poueza Annaig ar berniad bolennoù fleurennek àr daolig ar gegin. Skouarnennoù bihan o deus holl ha hrevez ar mod a wezharall e vez gwelet doc'h un tu tudennoù dezhe botoù-koad, ha doc'h an tu arall anv piaouer ar volenn. Annaig, Nolwenn, Gael ha Yannig.A-c'houde gwerz'zo e oa marv Tadig àr vor, gast ar c'hast. Dam ya, get ar mor ne gaver ket berped pezh a c'hortaer. Kerzhamp da bediñ'ta, get hor chapeledoù! d'ober petra?\nAr vamm a sec'ha he daouarn àr he zanter koaret. Skaret-holl emant. Abalamour d'ar pesked. Bamdez e vez é tibab pesked.\nHag aveit ar skol e ranka ar vugale en em ziluziiñ o-unan-penn. Ha setu hè a zo chomet da zereniñ goude...\nPand arrivant re-ziwezhat ne vo ket mat ken ar chokolad toemm ! Get an toemmder zo aze e kasa mogedenn er gegin a-bezh, ma'c'h a da wlebiiñ adarre ar vag zo àr an orolaj e-tal.\nYouc'hadennoù a vez klevet dre ar fenestroù. E kêr Langidig en-he-fezh e tassona huchadennoù ar vugale. Edan an erc'h (a zo rouez e miz Kerzu) e tireda ar voused kabigoù àrnezhe. En ur santiñ an toemmder en treuzoù e vourra o dremmigoù a-edan o c'hougoulioù. Àr ar leur e kouezha ar sec'hier-skol. Poullennoù fank a ra an heuzoù àr an torch-treid. Nolwenn, Gael ha Yannig a laka o zreid gloanek e-barzh pikol chaosonioù liesliv. Tamm-ha-tamm e ta ar gegin da vout lan a dud.\nLapet, krignet, drailhet e vez...\nAyaou, pegen yein eo er-maez !\n- Neuzen, a c'houlenna Annaig, da 7 eur e vo ar fest, pas ? Ha bout en deus gallet Pascal kavit unan bennak aveit kemer e lec'h?\nSevel a ra Yannig e zremm a-zoc'h e volenn. Mouzhiñ a ra e ziweuz skumek tra ma rà he div c'hoar taolioù ilin dezhañ, peb doc'h he zu.\n- Mammig, Yannig eo a vo ar peizant, hag ar c'horrigan 'vo er penn-kentañ ivez !\n- A! hemp ranniñ grig e choma Annaig. Skoet eo bet he c'halon. Hogozik ema é vrañsellat. Nolwenn avat zo birvilhet-rac'h en ur soñjal ec'h ay da stlakal he daouarn d'he breur oc'hpenn d'he c'hoar.\n- An Intron Boulc'h he deus gwelet an Aotroù Gwegan, ha koutant eo hennañ. Yannig eo a zañsa da wellañ. Hag oc'hpenn-se e ouia pezh en deus da lâret. Get Gael en deus desket e-pad an diskrog-skol.\n- Gwir eo, Gael? Da vreur a yay da c'hoari genit? Te e vo ar wrac'h vil get he maskl, avat ? Santiñ a ra Annaig emañ he daouarn é kreniñ :\n- Mat eo. Mat an traoù. Emañ ret en em gempenn a-zoare enta. Ur gwiskamant 'teus kemeret, Yannig?\nGromellat a ra Yannig:\n- 'Blija ket din ar botoù-koad ! Biskoazh 'meus bet dañset get botoù-koad ! Ar re 'rall o deus. Bout zo re o deus bet dañset dija er fest-noz, ha get ar bagad.\n- Ma 'neus lâret ar Boulc'h e oa mat, neuzen eo mat ! a lâra Gael vihan, souezhet. Ne zegemera ket an holl vugale, heñ. Ha ràet en deus botoù-koad dit.\nGwennc'hoarzhiñ a ra Annaig.\nDour zo en he daoulagad. Ar wezh kentañ e vo e c'hoariay ar vugaligoù-mañ e pezh-c'hoari Nedeleg. Hag ar re wellañ e veent, èl rezon.\nNamaet ar pezh hec'h herisa a-c'houde mar a zevezh dija a vo disklêriet a-barzh nebeud, sur awalc'h.\nPezh he zregasa, pezh he laka diaes.\nHenoazh e vo achiv, marse.\nPetramant e vo gwazh.\nKeuz he deus é vagiñ soñjoù du tri deiz kent Nedeleg. Chalet e vez get traoùigoù dister, ur wezh adarre !\nHag ar lapined, bout e oa àr-nes disoñjal ar lapined !...\nE kenec'h, er c'hambroù e sava ur safar spontus get ar vugale. Get ma ne ziskareent ket an ti !\nBremañ eo tro Yannig, ha ne gava ket tra erbet gwell aveit dañsal un dañs fisel àr ar plañcheriz... Ha Nolwenn ha Gael é tiskanal.\n- Ale, bretoned, emañ ret deoc'h lezel ho pouezh da ziskuizhiñ ! Gwrac'h, da-unan-penn e lakaez da dok petramant 'teus dober ag un tammig skoazell? Hag ar peizant, emañ getañ rac'h-'bezh 'faota dezhoñ ?\nHa klevet Yannig é tagiñ é c'hoarzhiñ.\n- Ya mammig, genin 'mañ mam binioùig !\nNend eus ket a wiskamant get Nolwenn. He stammenn vravañ he deus gwisket avat. Kanoù gospel a vo kanet get ar c'hlasad bugale. Ha kanal hec'h-unan-penn he do gwir d'ober ivez. Drol eo, mammig ivez he doa gromollet. Anat eo ne vourra ket get sort abadennoù !Hi an hani eo neoazh he doa broudet he bugale da lakaat o anv aveit merc'herioù an Amicale Laïque...Met piv a ouia petra a c'hoari e penn ar mammoù ?...\nUr soñjadenn a za d'he spered. Met sav ! buan-ha-buan e steuzia get randon an traoù diwezhañ zo da brientiñ. Ur fulennig soñj ken fonnabl ma n'he deus ket Nolwenn soñj a vout bet hi.\nSetu, poent eo. An holl a ya a-barzh ar c'h4L bihan, ma'c'h eo ret digoriñ ar fenestr àr-drañv a-benn lezel penn begek an tok gwrac'h da vonet er-maez... Stenn-tout eo Gael, Nolwenn a c'hragella hag a fistilha get ar levenez, Yannig a rekina a-zivout e votoù-koad. Àr evezh emañ Annaig:- Yannig, petra 'faota dit ?- 'Blija ket din ar botoù-koad-mañ. Nend ant ket mat din. Re-vras int. Huanadiñ a ra, disammet: "beñ 'teus ket 'maet monet da welet an Aotroù Boulc'h. Ur bern botoù-koad 'neus er solieradur kentañ. Sur 'walc'h 'no ur re aveidout."\nArriv int, pep unan a ziskenna. An holl familhoù zo aze dija. Ar bepeed, ar memeed, an tintined, an dontoned... bout emant é skotchiñ, é stagiñ get tammoù sifelenn, é kribiñ, é kennerzhiñ.Get Annaig nend eus ket a familh da zegas. Àr-bouez ar voused, èl d'ar just. Hag ur sapre familh, m'en lâra deoc'h !Ha setu ar Yannig é karzhiñ da gerc'hat e votoù-koad. Gael é kempenn he zok. Nolwenn é sklaeraat he bouezh er privezioù...\nAg an abadenn n'he deus Annaig gwelet na klevet tra erbet. He daoulagad é sellet pizh doc'h ar saliad tud. Prest d'en em zifenn. En aner, rak èl boaz, an holl o deus diskanet d'ar c'hanaouennoù kozh, skoet an daouarn doc'h lusk ar c'hanoù gospel, ha stlaket spontus aveit pep tra.\nNeuzen, pand eo daet Yannig da saludiñ, gwisket èl ur peizant breton kozh, kerliet get korriganed hirisus gwlep-teil o bonedoù get ar c'hwez, e oa dihunet. Goude he deus redet da ziardrañv ar ridoz. Ha gourc'hemennet he zri bugel.\nBoket d'an divoc'hoù du, ha flouret blev spulc'h he zri bugel...A dam, nend eo ket aveit netra eo Yaakaar anv ar voused ! Èl o zad, ur sapre martolod anezhañ.En wolof e tala kement ha "spi"...\nEdan divrec'h bras Annaig, ec'h a an tri bugel, ken du an eil re hag ar re arall, d'ar c'h4L, lorc'h enne.\nLakaet en brezhoneg get Loig Cheveau\nMiz Du 2002\nConception & réalisation: Lauranne Copyright 2000-2003 reproduction interdite sauf autorisation.


Fañch an Henaff (ganet e 1960) | Becedia\nGraferezh hag engouestladur politikel e Breizh (1970-1990)\nAlain Goutal (ganet e 1948)\nAlain Le Quernec (ganet e 1944)\nFañch an Henaff (ganet e 1960)\nSkritelloù politikel e diabarzh dastumadegoù mirdi Breizh\nAozer : Céline Chanas / Ebrel 2022\nUr c’hrouer mil awenet eo Fañch an Henaff, pa vez tro-ha-tro grafour, leurenn-aozour, lizherenner. Engouestlet eo en ur stourm a ro buhez d’e enklask war un identelezh breizhek digor war veur a levezon sevenadurel, pell eus ar skeudennoù boutin a gaver stank.\nE skol rannvroel an arzoù-kaer an Naoned en deus bet graet e stummadur, aet eo da Bolonia da studiañ goude-se e 1984, da Akademiezh arzoù-kaer Wroclaw e kompagnunezh Jan Jaromir Aleksiun hag Eugeniusz Get-Stankiewicz. Distroet d’ar vro e voe kelenner arzoù grafek e kevrenn an arzoù pleustrek e 1992, hag e kehenterezh dre welet er Paraklet e Kemper, ha kelenner arzoù-kaer (1994-1999) e skolajoù Diwan ar Releg-Kerhuon ha Kemper. E 1986, en deus digoret un atalier e Lokorn, e gêr c’henidik, e-keit ma kroge da labourat ivez evel grafour war e gont. Treiñ a reas evel-just war-zu an tachennoù sevenadurel ha sokial e Breizh. Festivalioù, darvoudoù sevenadurel a voe ul lodenn gaer eus e labour. Met dre e vennozhioù personel e voe engouestlet war dalc’hoù sokial, politikel, pe re an endro, eus an tachennoù lec’hel da re an hollved.\nDiouzh un tu all e kemeras perzh ivez e meur a ziskouezadeg en Europa koulz hag er Stadoù-Unanet.\nUr c’hrouer a fell da Fañch an Henaff bezañ da gentañ. Un hentenn merket gant e enklaskoù hag ul labour a-bouez tro-dro d’ar sinoù hag d’al lizherennañ. Gantañ ez eus bet savet arouezioù moullañ dindan anvet ar Brito (1997), kement hag enoriñ unan eus araogourien ar voullerezh, Jan Brito (1415-1484).\nE-doug e strivoù evit tizhout efedusted en e skeudennoù en deus kavet awen war un dachenn ledan eus kenedouriezh Rodtchenko, Lissitzky pe Malevitch ha betek ar glad breizhek. Kendrec’het ma oa mae veze douget e bleustroù grafek gant kefridi sevenadurel a laz foran – pezh a veze graet hag embannet c’hoazh gant ar c’henstroll Grapus er bloavezhioù 1970 –, dre e labour e «kemer perzh er gevredigezh» gant e c’hraferezh, a zo ur yezh en he-unan hervezañ.\nMirourez ar glad ha renerez mirdi Breizh eo Céline Chanas, kement ha prezidantez Kevread an ekomirdioù ha mirdioù kevredigezh.