Trefina Kerrain - Wikipedia\nUr stourmerez politikel ha kevredigezhel eo Trefina Kerrain.\n2 Stourmerez evit ar yezh\n3 Ezelez eus Unvaniezh Demokratel Breizh\n4 Ar stourm evit an treuzdougen e Breizh: "Le train en marche"\nGanet e oa e 1987. Tremenet he deus he bugaleaj e Bro-Dreger, e Kamlez hag e Tonkedeg, ha skoliataet eo bet en ur c'hlas divyezhek e Kawan, e skolaj Diwan Plijidi hag e lise Lannuon, a-raok mont war ar studioù bredoniezh e Skol-Veur Roazhon II. Labouret he deus evel skoazellerez-buhez hag e ti-kêr Roazhon gant an dilennadez Ana Sohier, e-karg eus ar glad hag eus ar politikerezh yezh, d'ar mare ma veze o prientiñ raktres politikerezh yezh kêr Roazhon evit ar brezhoneg.\nStourmerez evit ar yezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nBrezhonegerez a-vihanik, kroget he doa da stourm gant krouidigezh ar c'henstroll Ai'ta evit broudañ impli ar brezhoneg el lec'hioù foran, e ti-gar Roazhon da skouer . Deuet e oa ivez da vezañ ezelez eus Kuzul sevenadurel Breizh. E 2016 e oa bet e-barzh strollad-barn Prizioù dazont ar brezhoneg. Skrivet he deus pennadoù brezhonek evit ar gelaouenn Pobl Vreizh peurgetket.\nEzelez eus Unvaniezh Demokratel Breizh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE 2013 he doa emezelet Trefina Kerrain en UDB. War ar renk e oa bet e 2015 evit an dilennadegoù departamant e anv UDB hag evit an dilennadegoù rannvro e anv Breizh Evel-Just. Etre miz Here 2014 ha miz Here 2016 e oa bet e-karg eus UDB Yaouank asambles gant Victor Gallou, ha aet e oa e-barzh burev politikel ar strollad. E 2016 e oa bet addilennet er burev politikel hag he doa sammet kar ar stummadurioù hag ar preder. E 2017 e oa bet war ar renk e pastell-vro Lannuon evit an dilennadeg kannaded, e anv Breizh Evel-Just c'hoazh.\nAr stourm evit an treuzdougen e Breizh: "Le train en marche"[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nGant Trefina Kerrain ez eus bet aozet teir c'herzhadeg evit difenn an trenioù etre kêrioù Breizh, dindan an anv "Le train en marche" (liamm ebet gant Macron). Ar gerzhadeg kentañ a oa bet etre An Alre ha Sant-Brieg en hañv 2015, evit goulenn ma vefe digoret en-dro ul linenn hent-houarn da liammañ Norzh ha Su Breizh dre greiz ar vro. En hañv 2016 e oa bet aozet un eil kerzhadeg, etre Landerne ha Kemper, evit difenn al linenn gozh a liamm Brest ha Kemper, en arvar abalamour d'an diouer a arc'hant postet evit he derc'hel e ratre. E miz here 2016 e oa bet aozet an trede, entre Roazhon ha Kastell-Briant, evit difenn al linenn TER (d'ar mare-se e nac'he ar Stad C'hall hag an SNCF arc'hantaouiñ al labourioù) ha goulenn e vefe digoret en-dro ul linenn TER etre Roazhon ha Naoned dre Gastellbriant. Etre ha goude ar c'herzhadegoù he deus kendalc'het Trefina Kerrain da zifenn al linennoù houarn evit tud ar vro ha da c'houlenn muioc'h a emrenerezh e Breizh.\n↑ Disentiñ! - Désobéir pour la langue bretonne, Ai'ta, Yoran Embanner, 2016.\n↑ "Fest-noz gouez e ti-gar Roazhon", ABP, gant Trefina Kerrain evit Ai'ta.\n↑ Listennad izili juri 2016 embannet gant France 3 Bretagne.\n↑ "Kendalc'hioù UDB", lec'hienn UDB.\n↑ "Dañset ez eus bet e Plistin evit an traezh-mor", lec'hienn Pobl Vreizh.\n↑ An dud war ar renk e pastell-vro Lannuon-Pempoull evit Breizh Evel-Just, lec'hienn Breizh Evel-Just.\n↑ Program ar gerzhadeg kentañ e lec'hienn UDB Yaouank.\n↑ Program an eil gerzhadeg e lec'hienn UDB Yaouank\n↑ Trefina Kerrain o tisplegañ pal an eil kerzhadeg e-kerzh an abadenn skingomzKeleier ar vro e lec'hienn Radio Breizh.\n↑ Displegadennoù e lec'hienn UDB Yaouank.\n↑ Maksim Touzé, ezel eus UDB Yaouank, o tisplegañ pal an trede kerzhadeg.\n↑ "Marche de l'UDB entre Rennes et Châteaubriant", gant France 3 Bretagne, 1/2.\n↑ "Marche de l'UDB entre Rennes e Châteaubriant", gant France 3 Bretagne, 2/2.\n↑ "Un tabut diwar-benn an treuzdougen e Breizh", e lec'hienn Pobl Vreizh.\n↑ "Mouezh-aotreet UDB Yaouank en abadenn Bec’h De’i war Brezhoweb", gant UDB Yaouank.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Trefina_Kerrain&oldid=1856401 »


Mirdi CoBrA en Amstelveen\nCoBrA a oa ul luskad arzel european etre 1949 ha 1952. Ijinet e voe anv al luskad e 1948 gant Christian Dotremont diwar lizherennoù kentañ kêrioù orin izili al luskad : Kopenhagen (Co), Brusel (Br), Amsterdam (A). Ur mirdi (Cobra Museum) a zo en Amstelveen en Izelvroioù, ma c'haller gwelout oberennoù gant Karel Appel e-touez re all.\n2.1 Arzourien liammet ouzh CoBra\nCoBrA a voe savet gant Karel Appel, Constant, Corneille, Christian Dotremont, Asger Jorn ha Joseph Noiret d'an 8 a viz Du 1948 e Café Notre-Dame e Pariz, pa sinjont ar manifesto 'La Cause Était Entendue’ bet savet gant Dotremont. Diazezet e oa pennaennoù al luskad war ar frankiz a-fet livioù ha stummoù. A-enep an dreistrealouriezh e oant ivez, ha levezonet e oant gant ar marksouriezh hag ar vodernelezh. Ennañ e oa tud bet ezel eus Reflex (Izelvroioù), Høst (Danmark) hag eus ar Strollad dreistrealour dispac'hour (Belgia). Ne badas ket pell ar strollad met dont a rejont a-benn da lakaat embann ar gelaouenn Cobra, da aozañ ur rummad oberennoù savet a-stroll anvet Peintures-Mot ha div ziskouezadeg vras : e miz Du 1949 er Stedelijk Museum en Amsterdam, hag e 1951 e Palez arzoù-kaer Liège.\nE miz Du 1949 e voe kemmet anv ar strollad hag e teuas da vezañ 'Internationale des Artistes Expérimentaux' rak degemeret e oa bet izili nevez o tont eus Europa pe eus SUA. E 1951 e voe divodet ar strollad, met derc'hel a reas an izili daremrpedoù mat etrezo, Dotremont dreist-holl a gendalc'has da labourat gant meur a ezel all.\nPerzhidi bennañ CoBra :\nArzourien liammet ouzh CoBra[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nJohn Olsen (arzour)\n↑ MOMA online http://moma.org/collection/details.php?theme_id=10954&displayall=1\n↑ http://www.cobra-museum.nl/en/cobra.html Cobra Museum\nGalerie Birch : diskouezva danat savet e 1946 hag arbennik war CoBrA\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=CoBrA&oldid=1966030 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 18 C'hwe 2022, da 10:10.


(Adkaset eus Yathrib)\nGant ar ger Medina e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Medina (disheñvelout).\nMedina zo ur gêr vras eus Arabia Saoudat, kêr-benn proviñs Medina, e rannvro Hijaz. Yathrib e oa anv kêr a-raok an Hidjra. Meur a anv arabek zo d'ar gêr: Al-Madīna (المدينة) « ar gêr » ; Al-Madīna al-Munawwara (anv arabek leun: المدينة المنورة, distaget [ælmæˈdiːnæl muˈnɑwːɑrɑ]), an anv ofisiel a dalvez « ar gêr sklêrijennet», Madīnatu an-Nabî (ﻣﺩﯾﻨﺔ ﺍﻟﻨﺒﻲ) « kêr ar profed », pe Madīnatu Rasûl Allah (مدينة رسول الله) « kêr kannad Doue»).\nEno en em stalias Mohammed, profed an Islam, goude an Hidjra, goude ma voe rediet gant Doue, hervez ar C'horan da guitaat Mekka, ur gêr lec'hiet 430 kilometr diouzh Medina. Eno ivez e varvas e 632. Emañ bez Mohammed e Medina, e Al-Masjid an-Nabawi (moskeenn ar profed). Eno ivez emañ bezioù ar c'hentañ kalifed Abou Bakr hag Omar hag abalamour da se ez eo ur gêr sakr evit ar Vuzulmiz. An eil kêr sakr eus an Islam eo war-lerc'h Mekka.\nMedina n'eo ket ur bazenn rediet da vezañ graet e-pad an hadj, met un darn eus ar birc'hirined a zeu eus Mekka evit gweladenniñ bez Mohammed hag ar voskeenn.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Medina&oldid=1719755 »\nDernière modification le 22 Gwe 2016, à 20:02\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 22 Gwe 2016, da 20:02.


Pajenn:Sales - Introduction d’ar Vuez devot.djvu/247 - Wikimammenn\nPajenn:Sales - Introduction d’ar Vuez devot.djvu/247\ntelez an Eê. Me am eus bet naon, ha c’hui hoc’h eus roet din da zibri : me am eus bet riou ha c’hui hoc’h eus va guisquet : deut eta da bossedi ar Rouantelez, pehini a so preparet evidoc’h abaoue commançamant ar bed, eme vezo ar Roue eus ar beorien hac eus ar Rouanez en e varnidiguez vras.\nNe deus nicun na erru gantan un occasion bennâc da gaout deffot ha manq eus a un dra ; aviziou ec’h erru en hon ty un den pehini a garremp hac a dleffemp da dreti ervat, ha n’hon eus quet neuse ar gommodite d’e ober ; hon dillat a fæçon so chomet un tu, hac hor be izom anezo un tu-all, eleac’h ma ve requis en em apparissa propr. C’hoarvout a ra e vez fall ar guin e vez goazzeat ar c’hic, ne vez quet mad ar bara pe an aman, pe ar souben. En em gaout a reer dre rancontr un tu bennâc, eleac’h ma vanc peb commodite, ne deus na guele mad, na cambr, na taul, na servich. Erfin eas aoualc’h eo caout alies izom eus a un dra bennâc, daoust peguer pinvidic ec’hallet beza, ha quemense eo beza paour en effet eus ar pez a vanq deomp : bezit contant eta, Philotee, eus ar rancontrou-se, acceptit-ii a galon vad, souffrit-ii gant joa. Pa erruo gueneoc’h inconvenianchou, perea zui d ho paourissaat cals pe nebeut, evel ma ra ar goual amser, an tan , ar reverdi, ur bloazvez toc’her, ul laeronci, ur proces, pe un\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Sales_-_Introduction_d’ar_Vuez_devot.djvu/247&oldid=118453 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 7 Eos 2018, da 14:21.


Ai‘ta! » Raktres panellerezh SNCF evit tiez-gar Breizh : foutañ goap diouzh ar vretoned !\nD’ar 7 a viz Meuzh en em gavet oa ar strollad Ai’ta! gant renerezh rannvroel ar SNCF ha renerezh Tiez-Gar Breizh (Embregerezh anvet “Gares et Connexion” o verañ tiez-gar Breizh) a-benn eskemm diwar ar raktres panellerezh SNCF a vo lakaet e pleustr en holl diez-gar Breizh gant al linenn nevez tren tizh bras (TTB) e 2017. Met seblant ne oa ket tu da gaozeal : graet he deus skouarn bouzar ar SNCF ouzh hor arguzennoù…\nUr giladenn da vat eo raktres SNCF. Raktreset eo e vo troet ul lodenn hepken eus ar skridoù e brezhoneg (a-live gant ar saozneg) ha skrivet kalz bihanoc’h evit ar galleg. Da lâret eo e vo sellet ouzh ar brezhoneg evel ur yezh estren en he vro !\nDaoust lizhiri niverus kaset d’ar SNCF gant strollegezhioù lec’hel (Redon, Kemper, Kemperle, Gwengamp…), souten tro pemzek kannad ha senedour Breizh, ur mennad Kuzul Sevenadurel Breizh e nac’h ar SNCF goulenn reizh ur gwir panellerezh divyezhek gant ar brezhoneg par d’ar galleg e tiez-gar Breizh !\nNac’het en abeg eo ret d’ar SNCF doujañ ouzh « pennaennoù diaz lennusted ha komprenedigezh an dud nammet gant strafuilhoù ar gweled hag anaoudel” . Met ne c’heller ket diskouez an SNCF perak e vefe diasterioù lenn evit an dud nammet gant ur pannellerezh divyezhek par diouzh ar galleg savet hervez reolennoù karta ar SNCF evit an dud nammet.\nSkubañ a ra ivez an SNCF an taolioù-arnod savet e tiez-gar zo, evel Landerne abaoe 2008 ha nevez zo en tiez-gar THR gant ar Rannvro e Menezalban, Mousterel -an-Il hag Ifinieg.\nSeblant e servij karta SNCF evit an dud nammet, bet savet e Paris gant kevredigezhioù tud ampechet (gant palioù a zo evel-just reizh e Paris koulz e Breizh) evel un digarez nevez evit nac’hañ kemer e kont hor yezh en he vro.\nE-kerzh hor emgav gant ar rannvro ur sizhun a-raok omp savet a-enep raktres an SNCF ivez. Gervel a reomp ar rannvro da sklaeraat he soñj war an afer-mañ ha nac’hañ grons raktres an SNCF ha difenn ur steuñv nevez a glot gant savboentoù diskleriet gant he dilennidi.\nN’eo ket hepken un afer a denn eus “ment al lizherennoù” : Pezh e c’houlennomp eo ur gwir anaoudegezh evit hor yezh (ha ket ur plas folklorel) e-framm chanter Breizh Tizh Bras.\nNe c’hellomp ket anduriñ seurt dismegañs evit hor yezh, ar vrezhonegerien hag an holl vretoned. Gortoz a reomp e vo chañchet penn dar vazh gant ar SNCF dre ur raktres nevez a glot gant reoliadoù europat e-keñver ar yezhoù bihanniver ha selaou un tamm muioc’h an dud a ya gant an tren ivez (amañ doser klok kinniget d’an SNCF).\n« E kêriadenn muiañ-karet ar C’Hallaoued, n’ho po ket a vrezhoneg !\nKentel vrezhoneg war an aod disadorn e Ploumanac’h »


Istor Breiz, 1893/Rann 18 - Wikimammenn\nIstor Breiz, 1893/Rann 18\nAnna Vezmeur (Seurez Anna a Jezuz)\nJ.-A. Lefournier, 1893 (p. 325-345)\n◄ An duk Per ha santez Franceza Amboaz ; paotred Plouieou ; Anna, dugez a Vreiz (pemzekvet kanvet). An Hugunodet ; difen ar Relijion e Breiz ; ar pez a erruaz e ker Konkerne (c’huezekvet kanvet). Kouerien Kerne o kombati evit ar Relijion (c’huezekvet kanvet). ►\nSetu soudardet ar vro, soudardet unanet,\nEvit difen ar guir feiz rag an hugunodet,\nEvit difen Breiz-Izel rag Bro-Zoz ha Bro-C’hall\nKement a wast hor bro-ni egis an tan-goal.\nPemzek kant vloaz goude donedigez hor Salver, eun den hanvet Luther a brezegaz enep ar feiz katholik, lavaret a ree ne dlee den senti euz hon Tad Santel ar Pab, na kemerout kuzul ebet evit ar vuhez, nemet pep hini euz he speret, he c’hoant, hag he volontez.\nEul lezen ken æz da heulia, ha na zifenne drouk ebet, a oa selaouet gant meur a hini.\nDarn euz ar bobl, e peb rouantelez, a zilezaz ar guir feiz euz ho zadou koz evit heulia an hini nevez. Ar vro Spagn hebken, etouez ar rouanteleziou, a chomaz bepret oll katholik ; an dud o deuz redet atao buhanoc’h var hent an ifern eget var hent ar baradoz.\nE Breiz, neubeutoc’h a dud a droaz kein d’an iliz katholik. Koulskoude, Renan Rohan ha re all c’hoaz oa hugunodet, hano roet d’an dud-ze.\nPa oa maro Herri trede, roue a Frans, ar gurunen a dlee tremen da Herri pevare, kenta euz ar Bourbonet. Heman, savet gant he vam er feiz hugunod, na blije ket d’ar bobl ; gret oe brezel dezan.\nGuelet on euz diaraok en doa diskuezet an dugez Anna hag ar Vretonet, beleyen ha tud fidel ar Vreiz, ho doujans vraz evit hon Tad Santel ar Pab, en amzer ar Roue Lois XII ; an duget a Vreiz hag ho zujidi o deuz diskuezet e peb amzer ho c’harantez evit ar Pabet. Ne oa ket chenchet kreden ar Vretonet, hag evel-ze na fellaz ket dezo a gren kaout eur Roue protestant. Meuli a hellomp anezo da veza dalc’het mad evit mirout ar Rouantelez euz eun hevelep darvoud.\nUnvaniez ar gatholiket a enep ar relijion brotestant (la ligue) en deuz saveteet ar guir relijion. Bugale Voltair o deuz renket gedal pevar c’hant bloaz araok kuntinui dre ar revolution 1789 al labour fall bolc’het gant ar brotestantet evit dizc’hrienna ar relijion euz kalon ar Francisien hag ar Vretonet. Satan oa bet trec’het dre unvaniez ar gatholiket, skignet en deuz adarre he lasou hag er bloavez 1877 nag ar Frans nag ar Vreiz n‘ho deuz diskuezet ho melkoni pa zeo bet savet patrom an den impi Voltair var ruiou Paris ; beteg ar bloaz-man 1893 n’ho deus diskuezet ho feiz nemet re neubeut.\nFilip-Emmanuel Lorrain, dug a Verkœur, oa en amzer-ze gouarner a Vreiz. He bried oa Mari Luxembourg, heritourez Charlez Bleiz. Evel-ze, ma vije chomet an traou evel ma oant kent, hi a vije bet dugez a Vreiz.\nFilip, o velout ar bobl ober ar brezel da Herri pevare, a sonjaz e vije æz dezan dont da veza dug a Vreiz.\nNa ziskleriaz ket freaz avoalc’h he c’hoant d’ar bobl a Vreiz, ha pa zeuaz Herri pevare d’en em gonvertissa, ar Vreiz a zeuaz adarre da veza lod euz ar rouantelez Frans.\nMeur a vloavez a dremenaz araok ma teuaz Herri pevare da veza katholik ; hag epad an amzer-ze e tigouezaz e Breiz meur a dra m’euz da zizkleria deoc’h.\nRoazon, Vitre ha Brest oa euz tu ar roue. E Leon, na oa nemet ar maner Kerouzere euz kostez ar roue Herri.\nAr vro Leon oa oll evit Merkœur, ha guelloc’h oa ganto mervel eget kaout eur roue hugunod.\nEvel m’euz lavaret deoc’h, e vije bet muioc’h a dud c’hoaz gant Merkœur, m’ar en dije lavaret freaz a c’houlenne beza dug e Breiz. An dud a heulie ar roue Herri, ne oant ket oll hugunodet ; be oa ive en ho zouez katholiket mad, a gave dezo a oa Herri ar guir roue, hervez ar guir lezen, ha neuze oa kontrol da lezen Doue ober brezel dezan.\nKridi a reent, ma teuje ar peoc’h er rouantelez, Herri a zeuje d’ar relijion vad. Ar pez a erruaz, dre drugare Doue, d’an devez merket gantan.\nEvel-ze, pa lavaran e oa Brest, Roazon ha kerriou all a du gant ar roue, an dra-ze ne zinifi ket e oa an oll dud hugunodet er c’herriou-ze,\nKoulskoude, e Roazon, oa tyez, e pelec’h a n’em zastume an hugunodet evit heulia ho c’hiz euzuz, dibri assamblez en dro da eun daol eur pred evel ar prejou a gemeromp bemdez, evit ober henvelidigez euz Sakramant an aoter. E kastel Blain, an hugunodet a brezege bep noz, en iliz, oa d’an hini brassa euz a dudchentil Breiz, Renan Rohan. Heman a vije bet unan euz ar re vella euz he amzer, m’a n’en dije ket heuliet an herezi nevez.\nGant joa e lakein aman ar pez a skrivaz an aotrou le Bastard de Mesmeur pa reaz moulla skridou an aotrou Moreau chaloni a Gemper, bet test euz a gement en deuz skrivet e amzer ar brezeliou-ze. Ar c’henta kontrat gret gant ar gatholiket evit difen ar relijion oe sinet e 1577, eme an aotrou gouiek Mesmeur. E Breiz ne oe sinet nemet er bloavez 1589. Kombati a reaz neuze ar bobl breton o velet ar Brotestantet distruj an ilizou, diskar an aoteriou, terri skeudennou ar sænt, skeudennou an ebestel o deuz digasset deomp sklerijen ar Feiz. An dug a Verkœur a lavare ive d’ar Vretonet e oa he vir beza dug a Vreiz, hag e dije distaget adarre ar Vreiz euz ar Frans, an dra-ze a blije kalz d’ar bobl.\nAr pez a zo talvoudeka d’an den eo he garantez evit ar relijon ; an dug a Verkœur a ouie mad e brije ar Vretoned ar relijion dreist peb tra. Atao o deus ar Vretonet prijet traou an env muioc’h eget traou an douar, ho daoulagat a zo bepret savet etrezek ar Baradoz ; eno ma ho oll esperans.\nVa zad a skrive kement man e 1836 ; hag en or lenn ar skrid-ze anter-kant bloaz goude, aoun on deuz no defe abaoue Tregeriz ha Kerneviz dinac’het feiz ho zadou koz. Ar Morbihan ha bro Leon a zo chommet c’hoaz ar bobl breton-ze a ren he vuhez dre an huela euz ar menoziou ar relijion katolik !\nKazi an oll duchentil, an oll eskibien, hag an dud divar ar meaz oa euz tu ar gatholiket hanvet e gallek la Ligue. Ar vourc′hisien, e Frans, oa kazi oll hugunodet ; e Breiz, oa neubeut. Koulskoude an darn vrassa euz ar varnerien e Kemper oa tost euz an herezi-ze, ha klevet oa unan o lavarout ha pa vije bet ar roue eun diaoul gant kerniel ken hir hag he vrec’h, heuliet en dije he lezen. Ar bobl a Gemper a reaz dezan n’em denna er ger a Vrest gant he gonsortet.\nE Lokronan, eun den iaouank kalounek, hanvet Trogoff, kabiten eno evit ar roue, a zestumaz eun neubeut tud evel-t-han, ha dont a reaz da sikour Jakez Beaumaner, baron ar Pont. Bemdez a zeue an den iaouank-ze e meaz euz ar c’hastel gant he vanden, hag a ree kalz a zroug d’ar re euz tu ar gatholiket.\nLezonnet, gouarner Konk, oe galvet e Kemper ; mont a reaz gant kanoliou d’ar Pont, ha gantan an aotrounet Goulen, Faouet, Karne, Kosker, Pengily ha kals a re all, ha tud divar ar meaz euz ar barreziou Penmarc’h, Goyen ha Douarnenez. Trogoff oe lazet gant eun ten pa oa o sellout dre brenest ar c’hastel. Lezonnet a zeuaz ebarz hag a gavaz eno kals arc’hant hag eun horolaich, a gassaz da Gonk. Ar pez a reaz lavarout : Klevet ve e Konk horolaich ar Pont.\nKonk, zo eur ger vihan, e kichen Kemper, kemeret oe gant an hugunodet d’ar seitegved euz a viz genver 1576.\nLa Vigne ha Kermassonnet, tuchentil euz a Vreiz huel, oa kabitenet an hugunodet, ne oant nemet tregont ; skriva a rezont d’ar Rochell, e Frans, e pelec’h oa n’em dastumet an darn vuia euz an hugunodet, evit goulen diganto soudardet, ha lavarout dezo pegen avantaichus vije d’an hugunodet chemel mistri e Konk, e pelec’h, gant avel mad, ar batimanchou a hell dont euz ar Rochell en eun devez hag eun nosvez.\nKermassonnet a lavare d’he gonsortet n’ho doa ket ezom da gaout aoun dirag ar Vretoned euz a Vreiz-Izel, rag na ient d’ar brezel nemet pa vijent laosket da vont gant ho groagez. Hag oc’h ober goab euz ar Vretoned o komz gallek, a lavare : Moi aller point en guerre, si mon femme ne donne congé. Koulskoude, kerkent a ma oa deuet an hugunodet e Konk, ar c’hleier a zone en oll barreziou tro var dro evit galvout an dud divar ar meaz d’ar brezel. Dont a rezont gant an antrounet Tinteniak euz Kimerc’h, Tyvarlen euz Kerharo, Kelenek euz Kerjoli, Koat-Bihan, Fanch ar C’hastel, Alan Bodigno, Plœuk ha kals a re all.\nKonk oa bet kemeret da greiz-de gant an hugunodet, ha da deir heur ar c’helou a zeuaz da Gemper, euz a belec’h ann aotrou Pratmaria a zeuaz gant ar baysantet da gombati an hugunodet.\nPell a badaz ar brezel eno, ha Konk a chome gant an hugunodet.\nCharlez ar Briz, marc’hadour, ginnidik euz a Gemper, o veza deuet d’he dy, e Konk, a gavaz eno, kousket var ar guele, an aotrou Kermassonnet hag eun all. Kermassonnet en doa alc’hueou ar ger staget oud he vreac’h. Mar vije bet kemeret an alc’huez, dihunet vije bet deoc’h-tu.\nCharlez a ouie pegement a zroug a alje an hugunodet da ober : o kemerout an daou boiniard euz an daou aotrou-ze, rei a reaz da bep hini anezo eun taol mad, hag ho lazaz heb ho dihun. Kemerout a reaz an alc’hueou ha redek a reaz e tu an nor, dirazi oa ar paysantet o klask antreal e ker evit he dilivra euz an hugunodet,\nEun den, var ar mogeriou, o velout ar Briz o redek evellen, a gredaz oa digouezet eun taol fall bennag, hag a redaz euz he du evit dont en nor araok ar Briz.\nHeman a redaz ive euz he oll nerz.\nPa oa an den all-ze tost d’an nor, ne gavaz ket eul lec’h da zisken, rag ar voger oa huel. Lammout a reaz en traoun koulskoude, hag eur mirakl oa n’en doa ket torret he c’houg. Tost oa d’ar Briz. Heman na anaveze ket an alc’hueou, koulskoude e kavaz deoc’h-tu, dre eur mirakl all, an alc’huez mad, ha digori a reaz an nor, en oc’h c’hervel ar Vretoned. Konk a zeuaz neuze d’ar gatholiket, dre skiant ha furnez Charlez ar Bris.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Istor_Breiz,_1893/Rann_18&oldid=168631 »\nKemm diwezhañ d'an 10 C'hwe 2021 da 19:38\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 10 C'hwe 2021, da 19:38.


Sofonisba Anguissola (Cremona, 2 a viz C'hwevrer 1532 - Palermo, 16 a viz Du 1625) zo ul livourez italian eus ar XVIvet kantved. Dont a reas da vezañ livourez ofisiel e lez Spagn, un dra ral d'ur vaouez en amzer-hont.\nSofonisba Anguissola, Emboltred, 1556, Mirdi Lancut, Polska.\nPoltred Infantezed Spagn, Isabel Clara Eugenia ha Catalina Micaela Aostria, merc'hed Felipe II, roue Spagn.\nTri bugel gant ur c'hi\nUnan eus livourezed kentañ en istor arz Europa e voe Sofonisba Anguissola, goude ma n'eo ket ken brudet ha re all war he lerc'h, evel Artemisia Gentileschi, Rosalba Carriera pe Angelica Kaufmann.\n3 Ster istorel\n3.1 E Spagn\n3.2 E Sikilia\nSofonisba Anguissola a oa ganet e Cremona, Lombardia e 1532. Bugel kentañ an tiegezh e oa, ha pemp c'hoar hag ur breur he doa.\nHe mamm, Bianca Ponzone, a diegezh uhel, a varvas pa oa Sofonisba en he 4 pe 5 bloaz. He zad, Amilcare Anguissola, a oa un den a noblañs izel eus kêr Genova.\nA-hed peder remziad e voe roet da vugale an tiegezh anvioù tud eus istor Kartada, ha dezhi e voe roet anv Sofonisba.\nTon a roas Amilcare Anguissola d'e c'hwec'h merc'h (Sofonisba, Elena, Lucia, Europa, Minerva hag Anna Maria) da labourat da amprouiñ o donezonoù, hag un deskadurezh a-zoare a voe roet dezho. Peder anezho (Elena, Lucia, Europa hag Anna Maria) a oa livourezed, met Sofonisba a voe an hini vrudetañ.\nElena a yeas da leanez (Sofonisba a reas ur poltred anezhi) hag a rankas paouez da livañ. Anna Maria hag Europa a zilezas an arz pa zimezjont, ha Lucia Anguissola, an arzourez wellañ eus c'hoarezed Sophonisba a varvas en he ugent vloaz. Minerva a voe skrivagnerez ha latinegourez. O breur Asdrubale ne reas tamm war-dro al liverezh, pa voe soner ha latinegour.\nPevarzek vloaz e oa Sofonisba pa voe kaset, a-gevret gant he c'hoar Elena, da studiañ gant Bernardino Campi, ul livour eus ar skol lombard, brudet e boltredoù ha taolennoù relijiel, o chom e Cremona ivez. Pan eas Campi d'ur gêr all e kendalc'has Sofonisba gant he studioù gant al livour Bernardino Gatti, lesanvet Il Sojaro. Lakaat Sofonisba da zeskiñ gant livourien ar c'hornad a oa deroù un oadvezh nevez d'ar merc'hed a grogas dousik da vezañ degemeret evel studierien war an arzoù. Krediñ a reer e chomas da studiañ gant Gatti e-pad tri bloaz (1551-1553).\nPouezusañ labour Sofonisba er mare-se eus he yaouankiz eo Bernardino Campi o livañ Sofonisba Anguissola, graet war-dro 1550, hiziv war ziskouez er Pinacoteca Nazionale, e Siena, ma weler he c'helenner ouzh he foltrediñ. E 1554, ha hi 22 vloaz, ez eas Sofonisba da Roma, ma kasas hec'h amzer o tresañ traoù ha tud a bep seurt. Eno e reas anaoudegezh gant Michelangelo a drugarez d'ul livour arall a anave he labour mat.\nBernardino Campi o livañ poltred Sofonisba Anguissola, war-dro dibenn ar bloavezhioù 1550.\nSur eo e veze roet muioc'h a don da Sofonisba eget d'ar merc'hed all en hec'h amzer. N'eo ket evit kelo-se e veze lezet d'ober pezh ne oa ket aotreet d'ar merc'hed en he metoù. Hep studiañ ar gorfadurezh na tresañ krorfoù bev n'halle ket stagañ da ober livadurioù bras relijiel pe istorel, ha neveze ket lezet ar merc'hed da welout korfoù noazh. E-lec'h se e klaskas doareoù all da boltrediñ, gant tud lakaetd'en em zerc'hel e doareoù divoas.\nUn 50 oberenn bennak a zo bet lakaet war gont Sofonisba. Gwelout anezho a c'haller e Bergamo, Budapest, Madrid (Museo del Prado), Naplez, Siena, ha Firenze en Uffizi.\nKalz a arzourien zo bet levezonet gant oberennoù Sofonisba Anguissola. He foltred eus ar rouanez Isabel de Valois gant ur zibellino (feur ur martr gant ar penn hag an treid en aour) zo bet ur poltred adlivet kenañ e Spagn, betek gant arzourien veur evel Peter Paul Rubens.\nE 1559 ez eas Sofonisba da lez Felipe II, roue Spagn, evel itron e lez ar rouanez Isabel de Valois. Poltredourez an tiegezh roueel e voe betek marv he gwarezourez e 1568.\nEmboltred e 1610\nE 1573 e timezas d'un noblañs eus Sikilia, Fabrizio Moncada hag ez eas da chom d'e balez, e Moncada e Paternò. Pa varvas he fried war vor e 1578, p'edo o vont da ober ur gweled da lez Spagn, e kuitaas Sofonisba Sikilia da vont da Liguria.\nUr chomadenn a reas e Livorno hag eno ec'h addimezas da Orazio Lomellini, a oa un den a renk uhel eus Genova, e Pisa e 1579. E 1615 e tistroas gant he fried da b-Palermo, e-lec'h ma en devoa un tamm madoù.\nMervel a reas d'ar 16 a viz Du 1625, ha beziet e voe en iliz San Giorgio e Palermo, un iliz a oa da vroad Genova (Nazione Genovese), ma he devoa labouret.\nSofonisba Anguissola e le sue sorelle, katalog an diskouezadeg graet e Roma e 1994, renet gant M. Gregori.\nSylvia Ferino-Pagden, Maria Kusche, Sofonisba Anguissola: A Renaissance Woman, National Museum of Women in the Arts, 1995 ISBN 0-940979-31-4\nPizzagalli, Daniela, La signora della pittura : vita di Sofonisba Anguissola, gentildonna e artista nel Rinascimento, Milano 2003 ISBN 8817995096\nOrietta Pinessi, Sofonisba Anguissola. Edizione SELENE 2008\nScacchi: un daolenn bet livet gant Sofonisba Anguissola.\nSofonisba Anguissola en Artcyclopedia\n29 zaolenn diwar zorn Sofonisba Anguissola\nMirdi brezhonek Sofonisba Anguissola\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Sofonisba_Anguissola&oldid=1816957 »\nKemm diwezhañ d'an 20 Kzu 2018 da 07:39\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 20 Kzu 2018, da 07:39.


Keleier an 30 a viz Meurzh | Les informations du jour en langue bretonne\nlundi 30 mars 2015 à 20:41 Par Tudi Crequer, France Bleu Breizh Izel\nAdkavit amañ keleier Breizh, embannet e brezhoneg war France Bleu Breizh Izel. Lakaet e vez ar gaoz war dilennadegoù ar c'huzulioù departamanant. Ur cheñchamant e Breizh : gounnezet eo bet Aodoù an Arvor gant an tu dehoù. Un taol penn bazh evit an tu kleiz !\nLa composition de la nouvelle assemblée départementale dans le Finistère, une majorité plus serrée qu'en 2011 © Radio France - Mélodie Pépin\nAbaoe 1976 e oa renet Aodoù an Arvor gant an tu kleiz. Cheñchet penn d'ar wazh abaoe disul. Gounnezet eo bet dilennadegoù ar c'huzulioù departamant gant an tu dehoù. Met justik eo bet an traoù, Alain Cadec, depute european an UMP, a c'hellfe sur awalc'h bezañ dilennet e penn an departamant.\nSoñj amañ Herve Guelou, aotroù maer Plufur, eus an tu dehoù :\nDilennadegoù Tu-dehoù 22\nPenn ar Bed avat zo bepred a gleiz gant 14 kantoun , 11 a zehou , ha daou neptu... ...Kantonioù Karaez hag hini Landivizio ...E kantoun Lesneven eo Paskal le Goulaouic , maer Plouneour Trêz ha Lédie le Hir oa aet e-barz evit an tu dehou , gant kazi 58 % dac'h ar mouezhioù ...Tro 42 % evit Claudie Balcon , introun vaer Lesneven , haJ ean Paul le Gall , dindan banniel an tu kleiz ...Jañ Luk Bergot Penn ar Bed avat zo bepred a gleiz gant 14 kantoun, 11 a zehou, ha daou neptu (Karaez ha Landivizio). E kantoun Lesneven eo Paskal Goulaouic , maer Plouneour Trêz ha Lédie le Hir oa aet e-barz evit an tu dehou, gant kazi 58 % dac'h ar mouezhioù. Tro 42 % evit Claudie Balcon, itroun vaer Lesneven, ha Jean Paul le Gall, dindan banniel an tu kleiz. Reportaj Jañ Luk Bergot e Lesneven :\n8e15 dilennadeg Lesneven\nE Kemper eo bet gounnezet an dilennadegoù gant Jean-Marc Tanguy hag Isabelle Assih evit ar PS. Laouen tre e oa Baptiste Bleunven, ezel ar PS e Kemper :\nEr c'hreiz-Breizh eo bet gounnezet daou ganton gant ar strollad politikel "Nous te ferons Bretagne". Dilennet eo bet, Christian Troadec ha Corinne Nicolas e kanton Karaez ha Christian Derrien ha Ghislaine Langlet e Gourin. Kuzulierez e Langoned eo Anne-Marie Gloaguen, souten a ra skipailh Christian Derrien, maer ar gumun ha kuzulier departamant :\nDilennadegou Nous te ferons Bretagne\nNe z'eus dilennad ebet evit an talbenn broadel (FN) e Breizh.


Kroaziadegoù - Wikipedia\n(Adkaset eus Eil Brezel ar Groaz)\nKroaziadegoù a reer eus eizh brezel renet en abeg d'ar relijion gant broioù Europa ar C'hornôg. En ur ster strizh ne reer kroaziadegoù nemet eus ar brezelioù renet evit adaloubiñ an Douar Santel a oa bet aloubet gant muzulmaned. A-hed 200 vloaz e voe kroaziadegoù evel-se, etre 1095 ha 1291.\nSeziz Antioc'heia e-pad ar Groaziadeg Kentañ, diwar un daolenn eus 1490\nBrezelioù all renet en Europa (Spagn, Okitania, broioù balt...) a reer kroaziadegoù anezho ivez alies. Gant armeoù Stadoù katolik dreist-holl e voe digoret ar brezelioù-se, etre mare Chism meur ar C'hornôg (etre katoliged hag ortodoksed) ha mare Disivoud Meur (etre protestanted ha katoliged), a-enep muzulmaned broioù ar Reter-Nesañ. Met taolioù-brezel all a voe ivez a-enep paganiz ar broioù slav hag ar broioù balt, a-enep ar yuzevien, a-enep an ortodoksed, ar gatared, aduidi Jan Hus ha tud all c’hoazh enebourien d’ar bibien. Ortodoksed a gemeras perzh er stourm a-enep muzulmaned e lod kroaziadegoù. Benniget e veze ar re a yae d’ar c’hroaziadegoù gant an Iliz katolik ha pardonet e veze dezho o fec'hedoù ha roet dezho induljañsoù.\n2 Er Reter-Nesañ\n4 Roll ar C’hroaziadegoù\n4.1 Kentañ Kroaziadeg, 1096-1099\n4.2 Eil Kroaziadeg, 1147–1149\n4.3 Trede Kroaziadeg 1187–1192\n4.4 Pevare Kroaziadeg 1202–1204\nAr c’hroaziadegoù kentañ a oa o fal adkemer Jeruzalem hag an Douar Santel digant ar vuzulmaned ha digoret e voe ar brezel da respont d’ur galv a-berzh ortodoksed Impalaeriezh Bizantion a wele emled galloud muzulmat an Durked en Anatolia. Abegoù all a voe ivez : an noblañsoù europat a felle dezho astenn o galloud ha mestroniañ ar c’henwerzh gant broioù Azia hag ar bibien a felle dezho diskouez e oa brasoc’h o galloud eget hini ilizoù kristen broioù ar Reter. Bezet pe vezo, ul levezon vras o devoe ar c’hroaziadegoù war an tachennoù politikel, armerzhel ha sokial, betek hiziv an deiz.\nDre ma veze implijet kroazioù, pe kroazioù livet war bannieloù, da arouez gant an armeoù deuet eus Europa ar C'hornôg e voe graet gant an anv kroaziadeg pe brezel ar groaz evit envel ar brezelioù-se. Astennet eo bet an implij eus ar gerioù-se evit ober anv eus an holl vrezelioù digoret a-enep an dud a veze graet "tud divadez" anezho gant an Iliz katolik.\nAr broioù aloubet gant an Durked, er bloaz 1092\nDa gristenien Europa e oa pouezus Douar Santel Palestina peogwir e oa al lec’h ma oa bet ganet, m’en doa bevet ha ma oa marvet Jezuz Nazaret hag a zo diazezer ar gristeniezh. A-benn dibenn ar IVe kantved, goude distro an impalaer Kustentin Iañ d’ar gristeniezh (313) ha savidigezh Impalaeriezh Bizantion (330) e oa kristen ar braz eus an dud a oa o vevañ war an douaroù-se.\nD'ar vuzulmaned ivez eo pouezus rannvro Jeruzalem, rak alese e savas ar profed Mohammed d’an oabl, hervez o relijion. Abalamour da se ez eo Jeruzalem ur gêr sakr dezho. Er VIIvet kantved e voe aloubet Siria, hag an Douar Santel da-heul, gant armeoù muzulmat deuet eus Arabia.\nD'ar yuzevien ivez e oa pouezus Jeruzalem, e-keñver Istor ha relijion. Er gêr-se emañ rivinoù Eil Templ Jeruzalem, bet gwastet gant ar Romaned da vare emsavadeg ar Yuzevien er bloavezhioù 66-73. Derc’hel a rae Yuzevien an Diaspora da zont da Jeruzalem da bediñ war ar rivinoù-se a-hed ar Grennamzer.\nWar-dro ar bloaz 1000 e oa ur gêr vras ha pinvidik eus Kergustentin, kêr-benn Impalaeriezh Bizantion. En ur c’hroashent kenwerzhel a bouez edo, hag efedus e oa gouarnamant kreizennet an Impalaeriezh. An impalaerien vizantat selle ouzh ar vro en-dro da Jeruzalem evel o domani, dre ma oa bet en Impalaeriezh roman gozh. Hogen gwask a veze lakaet war harzoù reter Impalaeriezh Bizantion gant tagadennoù an Arabed vuzulmat ha, diwezhatoc’h, re an impalaeriezh turk diazezet e Persia.\nE 1009 e voe roet urzh gant ur c’halif arab da ziskar Iliz Bez ar Salver e Jeruzalem. E 1039 e voe roet aotre, gant ur c’halif all, da Impalaeriezh Bizantion da lakaat adsevel an iliz-se, rak komprenet o doa an alouberien arab e veze degaset pinvidigezh da Jeruzalem gant ar birc’hirined kristen a zeue d’an Douar Santel. Hogen graet e oa an droug ha kavout a rae da gristenien Europa e oa arvarus evito mont di.\nE 1070 ez eas ar soudarded turk tre e Jeruzalem. Bloaz goude, d'ar 26 Eost 1071, e voe faezhet armeoù bizantat gant an Durked en Emgann Manzikert (e Malazgirt, e Turkia hiziv), ha goude-se e rankas renerien Impalaeriezh Bizantion lezel ar braz eus Anatolia gant an Durked, koulz ha Siria ha Palestina.\nPa voe klevet ar c’heloù en Europa ar C'hornôg e voe soñjet gant ar gristenien e oa o bed hag o relijion o vont da vezañ beuzet gant aloubadeg an Durked vuzulmat. Buan ivez e voe kontet a bep seurt torfedoù skrijus a vije graet gant an Durked ouzh ar birc’hirined kristen.\nLivadur eus ar XVvet kantved a ziskouez prezegenn ar pab Urban II e Sened-iliz Clermont, o c’hervel ar gatoliked da vont da aloubiñ an Douar Santel\nDiskar Impalaeriezh ar Garolingidi e dibenn an IXvet kantved, ha stabilder nevez an harzoù en Europa goude ma oa troet ar Vikinged, ar Slaved hag an Hungariz da gristenien, en doa lezet dibres un niver bras a varc’heien armet-mat.\nAr C'hentañ Kroaziadeg ne voe ket ar skouer gentañ a emgannoù etre muzulmaned ha kristenien broudet gant ar pab. E-pad ren ar pab Aleksandr II dija e oant bet broudet da vont d’an emgann. Ar wech kentañ a voe aloubadeg Sikilia gant ar Vikinged e 1061, hag an eil gwech a voe e-pad brezelioù ar Reconquista, ar stourm a-enep muzulmaned e kreisteiz Spagn ha Portugal. En daou zegouezh-se e voe benniget gant ar pab Aleksandr II ar gristenien a yae d’en em gannañ ouzh muzulmaned ha prometet induljañsoù d’ar re anezho a varvje en emgannoù.\nPa voe an impalaerien vizantat o c’houlenn sikour digant kristenien Europa ar C'hornôg, e oa prest an dud en Iliz katolik da glevet seurt galvoù eta. E 1074 e voe galvet milites Christi ("soudarded ar C'hrist") gant ar pab Gregor VII da vont da reiñ sikour da Impalaeriezh Bizantion, nevez-faezhet en emgann Manzikert. Ne c’hoarvezas ket kalz a dra avat. E miz Du 1095 e voe galvet ur sened-iliz e Clermont gant ar pab Urban II, hag eno e voe taolet pled ouzh galv Impalaeriezh Bizantion rak er mizioù a-raok e oa erruet e lezioù Bro-C'hall, Bro-Saoz hag an Impalaeriezh Santel Roman galvoù a-berzh an impalaer Alexios Iañ Komnenos da zont war e sikour da stourm ouzh an Durked. Sikour en doa goulennet ivez digant impalaer Sina !\nAbegoù kenwerzhel ha politikel a voe ivez d’ar c’hroaziadegoù moarvat : stadoù bihan evel Republik Venezia ha Republik Genova a denne kalz a splet eus kenwerzh ar spisoù gant broioù ar Reter ha fellout a rae dezho e vefe sur hentoù ar c’henwerzh-se. Ar bibien a grede oa aze un tu da vestroniañ Ilizoù ar Reter, a oa dispartiet diouzh Roma.\nAbalamour d’an abegoù lies-se e voe dizemglev ha tabut a-wechoù etre kristenien ar C’hornôg ha da vare ar Pevare Kroaziadeg e voe lakaet an arigrap war Gergustentin gant soudarded kristen ha rannet douaroù Impalaeriezh Bizantion a-benn ar fin etre Republik Venezia hag ar groazidi.\nBezet pe vezo ne zeuas ket a-benn ar c'hroaziadegoù da lakaat un harz da emled an Durked : da vare prezegenn Urban II e 1095 e oant o tostaat d’ar Bosfor ; er XVIvet kantved, goude nouspet kroaziadeg, e oa armeoù Suleiman ar Meurdezus dirak Vienna, goude bezañ aloubet Belgrad, Buda, kêr-benn Hungaria, enez Rodez ha meur a lec’h all.\nRoll ar C’hroaziadegoùAozañ\nKustum e vezer da gontañ eizh kroaziadeg, etre an XIvet kantved hag an XIIIvet kantved.\nBrezelioù all a voe ivez goude-se er XIVvet, XVvet, XVIvet ha XVIIvet kantved : Emgann Lepanto e 1571, Emgann Szentgotthárd e 1664 ha Seziz Candia e 1669 e voe an emgannoù diwezhañ etre Turked an Impalaeriezh Otoman ha stadoù kristen Europa ar C'hornôg. Marc’heien Urzh Sant Yann Jeruzalem a gendalc’has d’ober brezel er Mor Kreizdouar, eus Malta, betek ma voent trec’het gant Napoleon e 1798.\nKroaziadegoù « bihan » all a voe ivez, n’eo ket hepken e reter ar Mor Kreizdouar, el Ledenez iberek ivez, a-enep muzulmaned, pe e lec’h all hag en Europa a-enep kristenien a veze sellet outo evel « disivouderien » gant ar bibien pe gant pennoù stadoù galloudus.\nKentañ Kroaziadeg, 1096-1099Aozañ\nPennad pennañ: Kentañ Kroaziadeg\nAloubadeg Jeruzalem e 1099 ; dornskrid eus ar Grennamzer\nGant ar pab Urban II e 1095 e voe loc'het ar C’hentañ Kroaziadeg, a badas eus 1096 da 1099. E-kichen armeoù marc’heien e voe ivez tud vunut a bep seurt a yeas da-heul ar prezeger gall Pierre L’Hermite war-du Kergustentin. Ar re a erruas en Anatolia en em gannas a-enep armeoù Kilij Arslan, sultan Nicaea e 1096, met trec’het e voent ganto. Er bloaz war-lerc’h e voe kemeret Nicaea gant ar groazidi ha kannet e voe Kilij. Er bloaz 1098 e voe kemeret ganto kêrioù Edessa hag Antioc'heia, ha savet e voe ganto stadoù kristen bihan en-dro d’ar c’hêrioù-se. E 1099 e kouezhas Jeruzalem ha Tripoli etre daouarn ar groazidi ivez. Stourm a reas annezidi Jeruzalem ouzh ar groazidi, met trec’het e voent ganto ha d’ar 15 a viz Gouere 1099 e c’hallas ar groazidi mont tre e kêr. Lakaet e voe en arigrap, ha ma voe espernet o buhez d’an emgannerien e voe lazhet kalz annezidi, muzulmaned, yuzevien pe gristenien eus ilizoù ar Reter, ha distrujet moskeennoù ha savadurioù all.\nEil Kroaziadeg, 1147–1149Aozañ\nPennad pennañ: Eil Kroaziadeg\nGoude ur pennad amzer ma voe peoc’hus a-walc’h an darempred etre ar gristenien hag ar vuzulmaned er Reter-Nesañ e voe adtapet Edessa gant ar vuzulmaned e 1144 ; kêr-benn ar Stad kentañ savet gant ar groazidi e oa. Kement-se a lakaas ar pab Ujan III da c’hervel d’un eil kroaziadeg e 1145. E penn an armeoù ar wech-mañ e voe gwelet ar roue gall Loeiz VII hag ar roue alaman Konrad III. Kerzhout a reas o armeoù war-du Jeruzalem e 1147. Met ne voe gounezet trec’h ebet ganto a-enep ar vuzulmaned. E miz Gouere 1148 e klaskjont tapout kêr Zamask, a oa renet gant ur gouarnour muzulmat en doa graet emglev gant kroazidi Rouantelezh Jeruzalem gwechall. C’hwitañ a rejont ha buan goude e voe aloubet ar gêr-se gant Nur ad-Din Zangi, enebour brasañ ar groazidi.\nEn tu all d’ar Mor Kreizdouar e oa ur strollad all a varc’heien deuet eus Europa an Hanternoz o kerzhout war-du Portugal. Emglev a rejont gant Alfoñs Iañ ha kemer kêr Lisbon digant ar vuzulmaned e 1147. Er bloaz war-lerc’h ez eo Tortosa, e Katalonia a voe kemeret gant ar gristenien. A-benn 1150 avat e oa distroet Loeiz VII ha Konrad III d’o bro hep bezañ bet trec’h gwech ebet en Douar Santel.\nE 1147 ivez, war hent an distro, e voe graet brezel ouzh Slaved ar C’hornôg gant Alamaned ha Daned. Wendenkreuzzug, "kroaziadeg a-enep ar Slaved", a reer ivez en alamaneg eus ar brezel-se, dre ma oa paganed eus ar Slaved-se. Daoust ma lakaas an Alamaned o c’hrabanoù war ar vro poblet gant Slaved (Wagrien, e Schleswig-Holstein hiziv), ne zeujont ket a-benn avat da dreiñ anezho e kristenien.\nTrede Kroaziadeg 1187–1192Aozañ\nPennad pennañ: Trede Kroaziadeg\nAloubet e voe Jeruzalem gant ar sultan Saladin, a drec'has ar groazidi en Emgann Hattin (4 a viz Gouere 1187). Pa voe klevet ar c’heloù en Europa e voe galvet d’ur groaziadeg nevez gant ar pab Gregor VIII d’an 29 a viz Here 1189. Renet e oa ar groazidi gant Fulup II, roue Bro-C'hall, Richarzh Kalon Leon, roue Bro-Saoz, ha Frederig Barbarossa, impalaer an Impalaeriezh santel roman german.\nGant ar rouaned-se hag an dud a-leizh a yeas d'ho heul e voe savet armeoù bras, met dister e voe disoc’h o striv. Mervel a reas an impalaer Frederig Barbarossa, beuzet en Anatolia, ha distreiñ a reas ar braz eus e soudarded da Alamagn goude e varv. Fulup II an Aogust ha Richarzh Kalon Leon a erruas e Palestina e 1190, gant o armeoù, met dic'houest e voent da adkemer Jeruzalem na da adsevel da vat rouantelezhioù kristen ar Reter-Nesañ evel ma oant diagent. Dont a rejont a-benn da adkemer kêr Akko (en Israel bremañ) digant Saladin d’an 12 a viz Gouere 1192, goude daou vloaz seziz. Neuze e tistroas Fulup an Aogust da Vro-C'hall. Un nebeud emgannoù all a voe gounezet gant Richarzh Kalon Leon war nerzhioù Saladin, hep dont a-benn gwech ebet da adkemer Jeruzalem. Ur wech bet adaloubet un nebeud kêrioù en arvor e sinas ar peoc'h gant Saladin : anavezet e oa Rouantelezh Jeruzalem gant ar vuzulmaned, hogen bihanoc'h ha disteroc'h eget a-raok ; en Akko e oa e gêr-benn ha ne oa ket mui e Jeruzalem, a chome etre daouarn ar vuzulmaned. Hervez an emglev a oa bet sinet e veze lezet ar gristenien da vont da birc'hirinañ da Jeruzalem en o frankiz. E miz Here 1192 e tistroas Richard Kalon Leon da Vro-Saoz.\nPevare Kroaziadeg 1202–1204Aozañ\nPennad pennañ: Pevare Kroaziadeg\nLa Prise de Constantinople e 1204, livet gant Palma Le Jeune\nGant ar pab Inosant III e voe galvet d’ur Pevare Kroaziadeg, evit aloubiñ an Douar Santel adalek Ejipt. Emglev o doa graet ar groazidi gant tud Republik Venezia evit feurmiñ listri diganto da gas en tu all d’ar mor 4 500 marc’heg, 9 000 floc’h hag 20 000 troadeg. Ne c’hallas ket ar groazidi paeañ ar gwirioù treizh penn-da-benn da dud Venezia hag e-lec’h bezañ kaset da Egipt e voent kaset ganto da Zara (Zadar) war aod Dalmatia, da adkemer evito ar gêr-se a oa bet e dalc’h Venezia diagent. Neuze e voe kollet ganto paeroniezh ar pab hag an eskumunugenn a voe douget outo zoken. Divizout a reas renerien ar groazidi ha Republik Venezia mont betek Kergustentin da adlakaat war an tron an impalaer Izaag II Angelos a oa bet nevez-tennet e garg digantañ. Goude meur a varrad emgann e 1203 ha 1204 e voe kemeret Kergustentin ganto ha lakaet e voe ar gêr vras en arigrap. Rannet e voe Impalaeriezh Bizantion ha savet e voe neuze un Impalaeriezh Latin en-dro da Gergustentin, e-kichen meur a stad all e Gres, renet-holl gant kroazidi. Ar Pevare Kroaziadeg ned eas ket betek an Douar Santel hag ar groaziadeg kentañ e voe ma ne oa ket bet brezeliet a-enep muzulmaned a-benn ar fin. Peurrannet e voe gant an darvoudoù-se Iliz ortodoks diouzh an Iliz katolik roman. Impalaeriezh Latin Kergustentin, krouet da-heul ar groaziadeg-se a badas betek 1261, ar bloaz ma voe adkemeret ar galloud gant an Impalaer bizantat Mikael VIII Palaiologos.\nBalard, Michel : Croisades et Orient latin (XIe siècle – XIVe siècle), Armand Colin, coll. U, 2017 (3e embannadur)\nCassard, Jean-Christophe : L'Orient des Bretons au Moyen-Âge, Skol Vreizh, 2007 (ISBN 978-2-915623-33-8)\nErbstösser, Martin : Le temps des croisades, Éditions de la Coutille, 1978 (ISBN 978-2-7207-0049-1)\nMaalouf, Amin : Les Croisades vues par les Arabes, J'ai lu, 1999 (ISBN 978-2-290-11916-7)\nMartinez-Gros, Gabriel : De l’autre côté des croisades, Passés composés, 2021\n↑ Abaoe eo bet astennet ster ar ger "kroaziadeg" muioc’h c’hoazh, ken e c’hall bezañ forzh peseurt stourm a rener en anv ur gredenn : e Brezel diabarzh Spagn e lavare aduidi Franco e renent ur "groaziadeg".\n↑ (en) Yang Xianyi : Fundamental Historical Research\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kroaziadegoù&oldid=1974101 »\nDernière modification le 6 Meu 2022, à 09:26\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 6 Meu 2022, da 09:26.


kroazlez - Wikeriadur\nkroazlez /ˈkrwazles/ benel (daouder : divgroazlez)\nMont ha dont a rae eus an eil bandenn d'eben, e dulban trikolor en-dro d'e groazlez : [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 193.)\n— [...]. Da unan ac'hanoc'h ez an da rei ar riblennad lian du; evel eur gouriz hel lakaio enn dro d'he groaz-lez. [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 110.)\nDougen a rea bepred eur porpant reun dindan he zae lien, hag eur jadenn houarn enn dro d'he groaz-lez. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 526.)\ngalleg : lombe (fr)\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=kroazlez&oldid=247378 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 17 Du 2017, da 16:09.


Buhez ar Zent.pages 811, 812, 813. Encyclopédie Marikavel.\npages 811, 812, 813\nEil devez warn-ugent'a viz Du\nGwerc'hez ha Merzerez ('"-180)\nSesilia a oa ginidik eus a Rom, ha diskerm a rê eus unan eus familhou kentan ar gêr-ze. Kristenez oa, ha grêt he devoa le da viret he gwerc'hded epad he bue. Koulskoude, evit senti ouz he c'herent, e timezas d'eun ôtrou yaouank eus he anaoudegez, den a renk uhel evelti, e hano Valerian.\nEpad lein an eured, ar ganerien, hag ar zonerien a zistage kanaouen ar priejou neve. Sesilia ive a gane, mes en goueled he c'halon, hag evit Doue hepkea; lavaret a rê d'ezan : « Oh ! Otrou, miret ac'hanon dinam korf hag ene. »\nPa oe tec'het o c'herent hag o anaoudegez, Sesilia a lavaras da Valerian :\n- Euo dra 'm eus da anzav ouzit, gant n'hen diskuilhi da zen ebet.\n- Mat, selaou, Valerian; êl Doue a ziwall ac'hanon, rak da Zoue on. Ma n'az pe ket em c'henver eur garante evel m'eo dleet, e tifenno ac'hanon, hag e varvi; mes ma virez ma gwerc'hded, e karo ac'hanout evel ma kar ac'hanon, ha skuilh a ray warnout e c'hrasou.\n- Gra d'in gwelet da êl, hag e kredin da gomzou ha e rin 'vel e lari.\n- Ma kredez er gwir Doue a zo en nenv, ha mac'h ez den em walc'hi er feunteun e tarz diouti an dour a ro ar vue a bado da viken, neuze e c'halli gwelet ma êl-mirer.\nHa piou, eme Valerian, a walc'ho ac'hanon ? Sesilia a respontas :\n- Eun den koz a zo hag a walc'h an dud, ha neuze c'hallont gwelet êl Doue. Kerz war hent Appius. Eul leo ac'han, e kavi peorien o c'houlenn an aluzen. En em g avêt gante e lavari : « Sesilia am digas etrezek an den koz Urban; eur ger am eus da lavaret d'ezan. » En em gavet dirak an den koz, e lavari d'ezan ar pez am eus lavaret d'it hag e walc'ho ac'hanout, hag e wisko d'it dilhad neve; pa vi dizro, e weli an êl, ha mignon e vezo d'it; kement a c'houlenni digantan az tevo.\nValerian a reas evel m'oa bet gourc'hemennet d'ezan gant Sesilia. Pa zizroas, e kavas an êl e-tal e bried, skedus e zremm, lugernus e iskili, diou gurunen roz ha lili etre e zaouarn, hag o vezan laket unan war benn pep-hini aneze, e lavaras :\n- Eus liorzou ar baradoz e tigasan d'ec'h ar bleuniou-man. Miret aneze dre ho klanded. Bleuniou int ha ne wenvfont ket, ha ne gollfont ket o c'houez vat; mes ne vezo o welet aneze nemet an dud a vezo glan eveldoc'h. Ha breman, Valerian, p'eo gwir out deut da gaout mat al le he deus grêt Sesilia da viret he gwerc'hded, Jezuz-Krist. Mab Doue, am digas davedout, da welet ha ne teus ket eur goulenu bennak d'ober d'ezan.\nValerian a respontas d'an êl :\n- Goude ma fried, an hini a ra levenez ma bue eo ma breur Tiburs. Goulenn a ran eta ma vezo kristen eveldon.\nAn êl skedus a lavaras :\n- Evel m'eo bet gonezet da galon dre Sesilia, evelse kalon da vreur a vezo gonezet drezout, hag ho-aou e c'honezfet kurunen ar verzereuti.\nWar ar c'homzou-ze, an êl a dec'has. Eun nebeut deiou goude, Urban a vadeze Tiburs, evel m'en devoa badezet Valerian.\nHogen, en amzer-ze e oa digor ar brezel eneb ar gristenien. Ar prefed a yeas betek difenn sebelian ar verzerien. Tiburs ha Valerian, daoust da ze, a glaske korlfou maro o breudeur kristen hag a zouge aneze d'ar vered gant doujanz. Diskuilhet a oent, digaset dirak ar prefed Almachius, hag evel ne felle ket d'eze kinnig ezans d'an doueou, e oent barnet d'ar maro ha dibennet prestik goude. En eur vont war dachen o merzerenti, e c'honezjont da Jezuz-Krist ar grefier Maxim. Heman a oe torret e benn d'ezan, hag e ene a nijas d'ar baradoz gant re an daou vreur, d'ar 14 a viz ebrel. Sesilia a sebelias korfou an tri merzer en bered Pretextat, war hent Appius.\nNebeut goude e savas bec'h ive war he lerc'h. Arôk mont dirak al lez-varn, he devoe amzer awalc'h da rei an ti be devoa en Transtevere d'ar senatour Gordian, a dlee e rei d'an Iliz.\nAr prefed a roas anaoudegez d'ezi eus a lezennou an impalaered : « Gouzout a ret ervat, emezan, ar brinsed galloudus, hon ôtrone, o deus gourc'hemennet kastizan ar re ne felle ket d'eze nac'h ar relijion gristen, ha gourc'hemennet absolvi ar re hen graje. »\nSesilia a anzavas he fe hag a wapaas an doueou. Ar prefed a gondaonas anezi d'ar maro; mes abalamour d'he renk vras, e c'hoantaas ober an treo didrousan mac'hallje, gant aon da lakat reveulzi en kêr, hag e roas urz d'he lazan en he zi.\nSerret a oe eta er gambr 'lec'h ma 'n em walc'he, ha klasket a oe mougan anezi eno gant an ezen dom; mes n'he devoe droug ebet, goude tremen eun devez hag eun nozvez er forn c'horet-se.\nDigaset a oe neuze ar bourreo d'he lazan. Tri dôl kleze a skoas ganti; ar verzerez a gouezas d'an douar, beuzet en he gwad. Bevan reas c'hoaz tri devez, ar gristenien hag Urban endro d'ezi. He c'horf a oe sebeliet en he bered, war hent Appius, ar 16 a viz gwengolo 180.\nEr bla 822, ar pab Paskal a zigoras he arched hag a gavas he c'horf en e bez; eur zaë aour a oa warni, hag al lienach a oa bet o sec'han ar gwad a oa paket en kichen he zreid.\nEr bla 1599, e oe digoret he be evit an eil gwech. Kavet a oe ar verzerez gourvezet war he c'hoste, he divesker pleget ganti eun tammik, he divrec'h astennet hed he c'horf, hag he fenn troet warzu an douar, evel ma oa pa dremenas goude eun angoni a dri devez. War ar zaë aour e oa beradou gwad; al lienach ru-gwad a oa en harz he zreid.\nSesilia, maro pevarzek kant vla oa, a oa henvel bepred ouz Sesilia o vervel.\nAr muzik hag ar c'han-iliz\nAr muzik hag ar relijion a zo grêt evit en em glevet. Ar relijion he deus ezom eus ar muzik evit diskouez he glac'har hag evit embann he levenez, hag ar muzik a vije eun dra didalvoud mu n'hallje ket, en he c'hiz, pedi ha meuli an Otrou Doue.\nAn iliz eo kaeran templ en deus ar muzik : enni eman ar c'hleier hag an ogrou; pa ve goueliou bras, e klever an holl benviou o son a-unan evit braoât an ofisou.\nEn iliz, dreist-oll, eman ar c'han kaeran a zo e-touez an dud. Distagan ra hon sperejou hag hon c'halonou diouz an douar, hag o dougen a ra en barr au nenv, betek trôn an Otrou Doue.\nDeskomp kan an lliz, rak ar beden ganet eo ar gaeran eus an holl bedennou.


Lluís Llach e 2006\nLluís Llach i Grande (distaget [ʎuˈiz ˈʎak] e katalaneg), ganet d’ar 7 a viz Mae 1948 e Girona, e Katalonia, zo ur c’haner hag ur soner katalan.\nBevet en en deus e vugaleaj e Verges, ur gêriadennig e komark ar Baix Empordà, war lez an Ter.\nBez’ eo unan eus kanerien anavezetañ ar rummad anvet Nova cançó (Kan nevez), ul luskad sonerien ha kanerien a oa bet o kanañ e katalaneg da vare diktatouriezh Francisco Franco, en un amzer eta ma oa berzet yezh ha sevenadur Katalonia. E ganaouenn anavezetañ L'Estaca zo diwar-benn ur peul brein hag a glasker lakaat da gouezhañ, ur skeudenn sklaer a-walc’h eus ar renad politikel. Rankout a reas Lluís Llach kuitaat e vro e-pad ur pennad, evel ma reas meur a ganer hag a arzour all eus Spagn en amzer-se, ha bevañ a reas en harlu, e Pariz e-pad ur pennad; betek marv an diktatour.\nSkrivañ e ganaouennoù en deus graet Lluís Llach hag emdroet eo e skridoù, adalek an deroù betek ar bloavezhioù 2000. E-unan en deus desket seniñ gitar. Gouzout a ra ivez seniñ piano, adalek pezhioù klasel gant Franz Schubert betek tonioù modernoc’h gant Reynaldo Hahn, Erik Satie pe c’hoazh Manuel Blancafort. Tonioù salsa en deus sonet evit lod eus e ganaouennoù (Terra) pe tonioù jazz (El jorn dels miserables). Lod eus e ganaouennoù zo awenet gant an dañs barok (Laura, Jo sé, Vinyes verdes vora el mar).\nDisklêriañ a ra Lluís Llach emañ Mahalia Jackson ha Jacques Brel e-touez ar ganerien o deus levezonet anezhañ.\nSkrivet en deus kanaouennoù a bep seurt, awenet gant ar garantez, ar brederouriezh, ar politikerezh. Ar mor hag ar marv eo an daou dem a gaver meneget an aliesañ enno. Estreget kanaouennoù skrivet gantañ e-unan, en deus kanet ivez barzhonegoù, katalanek dreist-holl, ha lakaet sonerezh warno. E-touez ar varzhed kanet gantañ e c’haller menegiñ Konstantinos Kavafis, Màrius Torres, Josep Maria de Segarra, Pere Quart ha, dreist-holl, Miquel Martí i Pol.\nPaouezet eo da ganañ, gant ur sonadeg e Verges e miz Meurzh 2007, hag emañ bremañ o c’hounit gwiniegoù hag oc’h ober gwin. Er bloavezhioù diwezhañ eo savet a-du gant ar strolladoù a c’houlenn dizalc’hidigezh Katalonia. E 2015 e oa penn listen e pastell-vro Girona ha dilennet e oa bet e Parlamant Katalonia gant tud all eus ar strollad Junts pel Sí, un emglev tud a-du gant dizalc’hiezh ar vro.\nE ganaouenn hollvrudet L'Estaca, savet e 1968, zo deuet da vezañ un eil kan broadel e Katalonia, koulz lavaret, ha kanet e vez en holl manifestadegoù evit dizalc’hiezh ar vro. Troet eo bet e meur a yezh, ar galleg, ar c’horseg, an euskareg, ar poloneg, an arabeg hag ar brezhoneg en o zouez.\n↑ (ca) (es) Lec'hienn Lluís Llach\n↑ gant Marc Ogeret, pe Marc Robine\n↑ Jenifer chante l'Estaca en version corse sur France 2\n↑ kanet e Donostia\n↑ Mury kanet gant Jacek Kaczmarski\n↑ Dima, dima, kanet da skouer gant Emel Mathlouthi, eus Tunizia\n↑ gant Mona ar Beg-Gahinet pe gant Gwenael Emelyanoff ha Tudual Huon e niv. 328 Al Liamm.\nLec'hienn ofisiel Lluís Llach (ca) (es)\nLec'hienn e galleg\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Lluís_Llach&oldid=1983452 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 31 Meu 2022, da 14:42.


Pajenn:Marigo - Abrege eus an Aviel.djvu/164 - Wikimammenn\nPajenn:Marigo - Abrege eus an Aviel.djvu/164\nJesus-Christ a so taust deoc’h, ema en Ilis voar an Auter, e pelec’h e lavar d’an oll : deut davedòn-me, c’houi pere a so poaniet hac affliget, ha me ho soulajo. Iit eta d’e visita, iit d’e adori liessa ma ellot, iit de ziscleria dezàn gant fizians ho miser, ho paourente, hoc’h infirmiteou, ho tentationou, hoc’h afflictionou, hac e teui d’hoc’h asista, d’ho consoli, d’ho tilivra. Mæs songit d’en em zerc’hel bepret dirazàn gant ar vodesti, an devotion, ar respet hac an dougeans a dle da inspira e vajeste adorabl.\nConsiderit c’hoas penaus ar sura moyen evit beza proteget, asistet, consolet gant hor Salver pa en recevot en ho clênvet diveza, eo e enori epad ho puez e Sacramant an Auter, e visita alies, hac e receo alies er Gommunion gant an dispositionou requis. Ar respet hac an enor ho pezo rentet dezàn durant ho puez er myster adorabl-mâ, a vezo ar muzul eus ar garantez a zisquezo deoc’h, hac eus ar graçou a raï deoc’h voar ho maro.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Marigo_-_Abrege_eus_an_Aviel.djvu/164&oldid=94556 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 2 Du 2016, da 12:49.


Hangiri he zreuzkiz 41 cm\nHangiri (japaneg : 半切 pe 飯切, pe handai, 飯台, taol-riz pe bolenn riz) a reer eus ur barilh koad ront ha plaen he foñs a vez implijet e dibenn ar fardañ riz a zebrer gant sushi. Diwar koad siprez ha div vandenn kouevr e veze savet an hangiri hengounel. An hangiri implijet gant an dud voutin a zo dezho un treuzkiz a 30cm, tra ma c'hall bezañ 1 metrad treuzkiz d'ar re implijet e pretioù.\nOuzhpenn an hangiri ec'h implijer shamoji da fardañ riz ivez. Goude poazhañ e taoler ar riz en hangiri hag e vesker anezhañ gant aozennoù all evel holen, gwinegr riz ha sukr. Goude-se e c'holoer ar meskaj gant fukin hag e laosker anezhañ da yenaat.\nPenaos fardañ riz da zebriñ gant sushi, e lec'hienn Wikibooks\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Hangiri&oldid=1874405 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 9 Mae 2020, da 18:33.


Dismantroù kastell Tintagel\nAn ti-post kozh\nTintagel zo ur gêriadenn war aod gwalarn kontelezh Kerne-Veur, 1 782 annezad enni hervez niveridigezh 2011.\nTrevena, eus ar c’herneveureg Tre war Venydh, e oa he anv betek 1850.\nSavadur livusañ ar gêriadenn eo an ti-post kozh, un ti eus ar XIVvet kantved bet lakaet da di-post en XIXvet kantved hag a zo bremañ d’an National Trust, un aozadur prevez evit gwareziñ ar glad.\nE-kichen ar gêriadenn, war bord an aod, ez eus dismantroù anvet « kastell ar roue Arzhur ». E-pad ar c'hwerc'hved kandved e oa tintagel ur gêr anavezet evit e kenwerzh. E bigi kenwerzh a zae betek kêr "Constantinople".\n1 Mojenn arzhuriek\nMojenn arzhuriek[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE mojenn Arzhur, hervez Historia Regum Britanniae Jafrez Menoe, ec'h eo Tintagel al lec’h ma voe engehentet ar roue Arzhur. Evit gwir e kaver, war arvor ar gêriadenn, dismantroù hag a sav marteze d’ar Vvet kantved, anvet King Arthur's Castle.\nFurchadegoù graet er bloavezhioù 1930 gant Ralegh Radford a ziskouezas e oa ur manati keltiek hag ur c’hontouer marc’hadourezh eus ar Vvet hag ar VIvet kantved tro-dro d’ur c’hastell eus an XIIvet kantved. Soñjal a reer e oa al lec’h ur greizenn eskemm pouezus gant ar bed kreizdouarel rik goude diskar an Impalaeriezh roman.\nGant furchadegoù nevesoc’h e voe dizoloet “Maen Artognou” e 1998.\nTrowardroioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nMein-glas eus an Devonian a ya d'ober arvor tolead Tintagel. Un daou gilometr bennak er su da Dintagel, war-du Treknow, mein-glas an aod a oa bet implijet stank evit aozañ toennoù tiez peogwir e talc'h mat an dafar-se ouzh an uz. Mein-glas rannoùigoù kouevr zo e traezh an aod ivez, ar pezh a ro ul liv glas-turkez d'ar mor pa vez tomm an amzer.\nMeneget eo Tintagel gant Alfred Lord Tennyson en e varzhoneg Idylls of the King ("Karantezigoù ar Roue").\nTintagel eo titl ur varzhoneg orkestrel aozet gant Sir Arnold Bax.\n↑ (en) Tintagel Excavations 1998\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Tintagel&oldid=1978515 »


Ben Johnson (atletour) - Wikipedia\nBen Johnson (atletour)\nBenjamin Johnson pe Ben Johnson a zo ur reder, evit ar 100 m dreist-holl, ganet e Falmouth (Jamaika) d'an 20 a viz Kerzu 1961. Kanadian eo bremañ.\nErruout a ra d'an oad a 15 vloaz e Kanada, e Scarborough en Ontario, gant e vamm hag e bemp breur. E dad o chom e Falmouth. Ober a ra anaoudegezh gant gourdoner skol-veur York, Charlie Francis, ur c'hampion eus ar 100 m.\nMont a ra da glub Scarborough Optimists hag e 1980 ec'h eas da skipailh Kanada. Gonnit a ra e vedalenn etrevroadel gentañ e c'hoarioù Commonwealth 1982 ma erruas eil eus ar 100m e 10s05 etre an daou skosad Allan Wells ha Cameron Sharp.\nStadegoùː[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nGounezet en deus ur vedalenn arem war ar 100 m ha war ur redadeg a-bep eil (4 × 100 m) e c'hoarioù olimpek an hañv 1984 e Los Angeles.\nGounezet en deus ivez Kampionnad ar bed e Paris e 1985 war 60 m nemetken.\nE 1988 e c'honne e 9,79s gourfenn ar C'hoarioù Olimpek e Seoul dirak e enebour gwashañ, Carl Lewis, met kavet e vez nebeut war-lec'h ez eo dopet Ben Johnson, ar pezh a ro dezañ an difenn d'ober sport e-pad daou vloaz hag ar pezh a roas fin d'e red micherel.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Ben_Johnson_(atletour)&oldid=1961048 »


Krennlavarioù hag evezhiadennoù - Krouidigezhioù - Anjela Duval\nKrennlavarioù hag evezhiadennoù – Krouidigezhioù\nAsambles gant ar c’hrennlavarioù kozh hon eus kavet emsavus lakaat un nebeud krennla- varioù nevez, bet ijinet pe troet gant Anjela Duval hag un torkad meizadennoù ha lava- rennoù bloavezh mat, bet ijinet ganti ivez.\nKrennlavarioù ijinet gant Anjela Duval\nStourm evit bevañ\nBevañ evit stourm\nHep kas na gwarizi\nFeal ha leal\nEvurus an hini en deus ur vro da garout\nDiwar logod ‘vez ket a razhed\nDiwar saout ‘vez ket a gazeg,\nHa diwar Vretoned ‘vez Gallaoued. Iskis !\nUr Bobl a bleg hep stourm d’ur Bobl c’hoantek a zo dellezek eus he zonkadur : kouezhañ er sklavelezh.\nUr Bobl a nac’h stourm ‘vo dambrest mevel ur Bobl c’hoantek.\nUr Bobl hag a ankounac’ha klod hec’h amzer gent a zo darev evit ar sklavelezh.\nUr Bobl a zilez he Yezh hag he sevenadur, na ra van mui eus hec’h istor, zo ur Bobl tonket d’ar sklavelezh.\nUr Bobl hep yezh, ur Bobl hep Ene\nKalz a c’houlenn ali\nNebeut o laka da dalvezout\nArabat tennañ dour eus ur feunteun\nBetek ma ne deu mui nemet gwelien\nArabat tennañ sistr betek ar goueled\nSkuizhet ha faezhet eo ganin va c’hadourien kadarn\nKouezhet int klañv diwar regas\nGoude hirstourm n’eo ket un dismeg\nGoulenn skoazell digant keneil\nAr gwellañ broud evit an den\nEo al Levenez da zont.\nAn den a ra al labour\nMet al labour ivez a ra an den.\nLabour ar c’horf a zieub an den eus e boanioù-spered\nSetu perak ez eo evurus ar paour.\nAl levenez n’eo ket evit ar re a zo pinvidik a zanvez\nMet evit ar re a zo pinvidik a galon.\nNa sav morse da vouezh gant rogentez,\nRak ma vije a-walc’h eus ur vouezh rok evit sevel un ti,\nAn azen a savfe daou en e zevezh.\nAr blijadur a c’hell kemer skor war an touell\nHogen an evurusted a rank bezañ diazezet war ar wirionez.\nAn dienez vrasañ, n’eo ket an diouer a vadoù na zoken an diouer a yec’hed ;\nAn dienez vrasañ eo an diouer a garantez.\nNa varnomp ket gant doan da vezañ barnet, ha na vallozhomp ket ar bremañ a zo ganimp evel hon Peurbad !\nNa zislavar ket un den kozh, nemet ha prouet eo warnañ e lavar gevier noazus.\nNa c’hoapa morse ur bugel. Un deiz en devo, piv ‘oar ? muioc’h a skiant egedout.\nMir gant aked lavaroù an dud ansien : kalz a skiant-prenañ a zo enno.\nNa sellit ket gant avi petra ‘vez en asied ho nesañ.\nGwelloc’h eo bepred ar pezh a zo en hoc’h hini, m’hoc’h eus e c’hounezet en onestiz.\nKalz a dud pinvidik a doull o bez gant o four- chetez.\nAn oberiantiz n’eo ket merc’h an hunvre.\nKarout ur vaouez n’eo ket heñvel ha karout ar merc’hed.\nBez’ ez eus gwazed hag a ranker diwall diouto, gant kement a evezh ha diouzh ur red-tredan.\n‘N hini a gred en araokaat zo evel ur marc’h dall o treiñ ur gazeg vezevenn, a soñj gantañ emañ o veajiñ.\nN’eo ket ret lavarout pep tra d’ur c’heneil, gant ma ouzer e c’hallfed lavarout dezhañ n’eus forzh petra.\nAn den ‘zo ur beajour, ankouaet gantañ pal e veaj, hag a rank distreiñ\nda lec’h ma eo loc’het dioutañ evit gouzout trema pelec’h ez a.\nAn denelezh ne brodu gwallwelerien nemet pa n’hell mui produiñ tud evurus.\nTremen e vuhez en dizesper ? Ne vern gant ma varvo e-kreiz an esperañs.\nN’eus nemet daou rumm paotred : ar re a blij d’ar merc’hed hag ar re a sent outo.\nAn neb n’en deus ezhomm a netra, kement tra ‘ ra diouer dezhañ.\nGwa d’an hini a lak e fiziañs en un den : mont a raint o-daou d’an douflez.\n— Arabat dit klask ober ar blenier, ma ne ouezez ket da belec’h e kas an hent ac’h eus kemeret.\n— Pouez atav da gomzoù gant doan feukañ, dihentañ pe droukskoueriañ, dreist-holl ma’c’h eus afer gant speredoù gwan.\n— Aner eo dit soñjal kaout degemer mat ma ne servijez da bep hini nemet ar wirionez.\n— Na ‘n em laka ket e kounnar ‘enep dit da- unan, ken gwazh eo evel kounnariñ war da nesañ, rak da nesañ nesañ eo te da-unan.\n— Bez atav hegarat e-keñver an estrenien. Met klask gouzout o doare kent kontañ dezho da hini.\n— Ma n’out ket gouest da virout da sekred te da-unan, arabat dit soñjal e kavi den all d’hen mirout dit.\n— Ne ra morse da veg figus e-keñver ar boued, soñj er boan eo koustet d’al labourer, soñj en niver bras a zo o vervel gant an naon dre ar bed.\n— Seul welloc’h ez anavezan an dud ha seul vuioc’h e karan va c’hi !\n— Seul dreutoc’h eo an douar a vag ur wezenn, ha seul donoc’h a intr ennañ he gwrizioù… An hevelep tra a seblant bout gwir evit an den.\n— Ha ma ne vije koukoug ebet ! Daoust ha dont a raje bepred an nevez-hañv ?\n— Digeriñ an nor a larit-hu ? D’an dud da vont er-maez ? Pe d’ar chas da zont e-barzh ?\n— Un amezeg nevez ! Ur bed da zizoloiñ ?\n— Pa vez ur servijer en ho ti ne welit nemet e sioù fall ! Pa vez aet a-raok, ne gomzit nemet eus e berzhioù mat.\nAr maezioù karget a gleier. Adalek ar beure betek an noz teñval. Tri son da bep oferenn. Tri son d’ar gousperoù ha tri Añjeluz. Ha tao- lioù ar Sanctus ha bennozh ar sakramant. Lies a wech ur vadeziant goude an oferenn- bred pe goude ar gousperoù. Ha kloc’h bihan chapel Krist evit ar pardon o son a-hed an deiz. Ha pa veze ur marv er c’hontre ur paour o son gorre ar glaz, noz-veure, tra ma veze ar c’horf war ar varvskañv. Ha setu an deiz a hiziv kemmet pep trouz. Nebeut a gleier o seniñ met, en enep, trouz ar meka- nikoù a bep seurt, sul-ouel, kement pe muioc’h eget d’ar pemdez. Na trouz karr na trouz botoù-koad na foet o strakal, met kirri-tan o fraoñval hag o flaeriañ.\nBretoned didalvez. C’hoant am bez d’ho kra- banatañ. Laerezh a rit din va amzer ken prizius, terriñ din va fenn, gant goulennoù diot ha respontoù ken diot all pa c’houlen- nan tra pe dra diganeoc’h.\nN’eo ket a-walc’h prientiñ trec’hourien, Ret eo kaout sternaterien Breizh dieub !\nPiv ‘vo rener an Deskadurezh ? Piv ‘vo mestr ar Polis ? Penngadour ? Ministr al Labour- douar, ar Besketerezh, an Ijinouriezh ?\nSeurt tud na savont ket en un nozvezh evel ar c’hebell-touseg.\n« Evit diskuizhañ eus friko tud-kêr, ar meu- zioù fin a weler an displeg anezho war gement kelaouenn zo »\nSoub krampouezh ed-du\nOber soubenn an ognon evel an ordinal. Drailhañ krampouezh ed-du (krampouezh sec’h pe amanennet) unan dre bep den. Trempañ pa verv ar soubenn ha goleiñ an derinenn ur momed. Arabat debriñ e tomm- bervet, gwelloc’h eo un tammig\nUr stumm all a zo d’ober soub kram- pouezh : soubennoù bara ha tammoù krampouezh, hanter-ouzh-hanter, ar c’hram- pouezh e foñs an derinenn, ar bara war-c’horre… N’eo ket ret avat, kaout sou- benn an ognon, gant soubenn ar c’hig pe al legumaj eo koulz\nGallout a reer ivez ober soubenn ar gram- pouezhenn, pep hini en e skudell pe war e asied. Ur glogead soubenn domm, trempañ e-barzh ar grampouezhenn pleget evel m’o debrer gant kafe-laezh, hag evel-just gant sikour ul loa, kuit d’ober\nFav munut gant kig-sall (Hariko Glas)\nRouzit 1/4 kig-sall treut, evit pemp pe c’h- wec’h a dud. Lakait ho fav-munut dilostet ha dineudennet ha gwalc’het, da rouzañ ivez er gastolodenn, e-pad 2 pe 3 munut. Goloit ho kastolodenn. Lakait bannac’hoù dour gwech ha gwech all, ha grit tan gorrek. Tost da 2 eur o deus ezhomm da boazhat. Mar deo druz-kaer ho kig-sall, eo mat deoc’h lakaat un nebeud patatezennoù da boazhat da heul ar fav-munut, pa vo dija hanterboazh ar re- mañ. Arabat deoc’h lakat re a holen en askont d’ar c’hig-sall.\nTroc’hit un drailhenn gig-sall a 2 santimetr tevder pe war-dro. Lakit-hi e foñs ar gasto- lodenn. Lakit ar patatez peilhet, troc’het ha gwalc’het mat. Ur glogead-dour, un tamm holen glas. Ha mar plij deoc’h, ur penn- ognon-etre dre bep den. Ar re-mañ en o fezh war-c’horre. Lezit da boazhat 20 pe 30 munut hervez ar vent eus ho kastolodennad. Arabat kaout tan re c’horrek pe n’ho pezo ket a grign. Lakait hardizh ho kastolodenn war an daol (war ur bladenn). Tennit an ognon hag ar c’hig-sall war ur plad. Gant ur fourchetez solut, dista- git ar c’hrign diouzh foñs ar gastolodenn ha meskit ervat. Lakait ur gloge vihan pe ul loa vras er gastolodenn, ha pep hini da ‘n em servijañ evel ma kar… Ma ne blij ket ognon deoc’h, e c’hellit debriñ ho patatez gant laezh trenk, hag ho kig-sall gant ho para goude.\nKlouarait 3/4 litrad-laezh digoavenet dre bep den. Lakait e-barzh « tro » eus ti an apo- tiker. Diaes eo merkañ ur gont dre litrad, rak ne vez an tro dalc’hmat er memes nerzh — an apotiker a c’hell ho kuzuliañ. Meskit ho laezh gant ur loa-goad ha lezit ho pesel war an oaled, ma chomo klouar. Pa vo savet, troc’hit ho laezh-kaouled a-garrezoù. Poazhit war un trebez ‘us d’ur c’hlaouidenn ruz. Hejit ho pesel tra ma poazh ho laezh, ma savo an dour war c’horre.\nUr meuz da zebriñ en-klouar, gant sukr pe hep sukr, gant an dour-laezh pe gant laezh a- dreuz bervet en e bart e-unan. Gwechall d’ar Sul da noz ne veze a-hervez, koan all ebet ‘kerzh an hañv. Nemet krampouezh ha kaouled-tro. Ar beselad a chome klouar war an oaled ha tud an ti ‘n em servije evel ma’z intentent dre bep ma tegouezhent er gêr.\nSoubenn ar fav\nLakit da c’hlec’hiañ 1 lur fav, un nozvezh, en dour a-boan klouar, fav sec’h a lâran. O lakit an deiz war-lerc’h da boazhat, en dour yen, betek ma frailhont. O frikat (flastrañ) gant ur frikouer-koad. Arabat kaout re a zour. O lakit en un tamouez ‘us d’ur besel all. Meskit ervat ‘n ur deurel bannac’hoù-dour da walc’hiñ ar plusk. Pa n’eus mui a vleudenn, taolit kuit ar plusk. Neuze rouzit ognon pe chalotez ‘vel d’ober soubenn an ognon ha lakit an dourenn fav mesket-mat, rak divlaz a ra prim. Sallañ ha pebrañ. P’eo poazh an ognon, trempañ ar soub-bara. Ar soub kreun eo ar gwellañ d’ober soubenn ar fav.\nEr memes mod e vez graet soubenn ar piz. Met nebeut a-walc’h a biz sec’h ‘vez graet bremañ er vro. Prizet bras ‘oa ar piz gwe- chall e-pad ar C’horaiz :\nBount da fri em r… paotr ar piz ! Hiziv ‘mañ foar hanter ar C’horaiz !\nUr c’hrennlavar eus Bro-Lannuon eo.\nKrennlavarioù troet gant Anjela Duval\nKrennlavroioù a vro Gambodjia\nN’ac’h eus gouli ebet, hag e c’halvez an droug. Da c’houli ne ra ket dit gouzañv, hag e kemerez un ibil evit e vroudañ.\nMa vagez tud, taol pled ouzh o c’halon ; ma vagez loened, taol pled ouzh o dent.\nMa rez ur fals kammed, ez adsavez ; met ma tiflip diganit ur ger dievezhiek e koust ker dit.\nAr gouizieg a gouezh en islonk ; an diouizieg a sav d’an neñv.\nMar dout taer, dalc’h warnout da-unan, mar dout tavantek, ‘n em sikour,\nmar bez kinniget kalz dit, na gemer netra ma’c’h eus doan, bale rag-eeun davet ar pezh a ra doan dit.\nNa vez ket trubuilhet gant an disrann, n’en em lez ket da vont er vizer, na zalc’h ket da soñjal ez kounnar, na bella ket da vignoned, na het ket a zroug d’az enebourien.\nDre forzh soñjal e koller an neudenn ; dre forzh chom astennet e kouezher klañv.\nAr pezh a blij a ziflip, ar pezh na blij ket atav a ‘n em gav dirak an treid.\nAr vag a dremen, ar c’hlann a chom.\nAn den mat, lavarout a reer eo nay ;\nAn den dous, lavarout a reer eo diot ;\nAn den en deus intrudu, lavarout a reer eo drouk ;\nAn den gouiziek, lavarout a reer eo ur piler e c’henou.\nKrennlavarioù Sina (kentelioù evit ar yec’hed)\nDiwallit diouzh an avel-sil m’emañ ar c’hwe- zenn warnoc’h war-lerc’h debriñ boued tomm. Gallout a rafec’h pakañ poan-benn, terzhienn, poan-daoulagad.\nNa zebrit ket kalz diouzh an noz.\nTremenit ur banne dour dre ho kenou war- lerc’h bezañ evet.\nPa valeit er-maez en noz, arabat kanañ na komz kreñv.\nN’en em gargit ket a voued an deiz war- lerc’h ho po yunet.\nN’en em vezvit ket an deiz diwezhañ al loar m’hoc’h eus graet vijel e-pad ar miz.\nNa rit ket ur veaj hir ma oc’h e kañv da unan bennak eus ho familh.\nUr milier a remejoù ne dalvezont ket un noz- vezh repoz.\nChomit sonn ‘n ho koazez hag ho kalon a vo eeun.\n‘N dalc’hit eeun hag ho korf a chomo eeun.\nNa chomit ket re bell en ho sav, n’eo ket mat evit an eskern.\nNa chomit ket pell en ho koazez, n’eo ket mat evit ar gwad.\nNa rit ket a valeadennoù hir, se ‘zo fall evit ar c’higennoù.\nNa chomit ket re bell astennet, fall eo se evit an alan.\nNa chomit ket pell da spisaat tra pe dra, skuizhañ ‘ra se ar spered.\nNa redit ket, na grimpet ket, na varc’hegit\nket, na vlegnit ket ur c’harr bete bezañ berr warnoc’h, ‘n em skuizhañ ‘rafec’h ; hoc’h ene a c’hellfe mont diouzhoc’h.\nN’en em walc’hit ket goude ur pred mat, gallout a rafec’h tapout un taol-gwad.\nDiwallit diouzh oberoù enep d’ar skiant-vat pe en ho ti pe er-maez eus ho ti.\nNa c’hwezhit ket war ar goulou ‘vit e lazhañ, c’hwezhañ ‘zo noazus d’ar yec’hed.\nNa glaskit ket spisaat tra pe dra er pellder, se ‘vefe gwanaat ho kweled.\nNa gouskit ket gant ur c’houlaouenn war enaou en ho kichen pe n’emaoc’h ket esper da virout hoc’h Ene.\nNa gouskit ket e-pad an deiz, se ‘c’hellfe noazout ouzh ho yec’hed.\nNa lammit ket evel ur foll e kement santual a welfec’h.\nPa darzh ur barr-arnev gant dared ha kurun, serrit ho tor hag azezit ‘n ur stumm dereat ha doujus, e-ken-kaz ma tremenfe Doueed dirak ho ti.\nPa viot e koler, arabat deoc’h frapañ, rak ar gounnar ‘zo kiriek d’ar gorioù.\nGwell eo tufañ tost eget tufañ pell, gwell ‘velkent chom hep tufañ.\nArabat mont da c’hourvez paket ‘n ur c’hroc’hen tigr pe olifant, poan ‘rafe d’ho taoulagad.\nDiwallit ouzh likentez evel ouzh biroù, diwallit ouzh an dirollerezh evel ouzh un enebour.\nArabat evañ te war yun ha na zebrit ket ed da noz.\nAr re gozh a lavare : ar veajourien ne zlefent ket chom war yun diouzh ar beure na debriñ re da noz.\nKement den, ha n’eo ket hepken an dud a boan, a zlefe debriñ diouzh ar beure.\nNeb a zo e doenn e gwer, arabat dezhañ teu- rel mein war hini e amezeg.\nN’eo ket fur stlepel ur c’hef-tan war doenn an amezeg pa’z eo hon toenn hon-unan e soul.\nKoad an Noz ha Koad an Nay n’eus ‘met ar rinier etreze.\nAr pezh a hetez evidout da-unan a dleez hen hetiñ ivez evit da nesañ.\nKalon ur sod a zo en e c’henou Teod ur fur a zo en e galon.\nNa zigor ket un nor ha na c’hellfes ket he serriñ goude.\nPa vezo lavaret deoc’h eo gwelloc’h mont war droad eget war gañval arabat deoc’h krediñ.\nPok d’an dorn na c’hallez ket troc’hañ.\nMa teu daou enebour d’az kavout unan gant ul lagad krevet, arabat dit reiñ rezon da hemañ kent na’z pezo gwelet daoulagad egile.\nAr maezioù a servij da vinic’hi D’an diwezhañ loened dieub : gozed, muloded, razhed broc’hed ha lern zoken.\nPadal ar wazhienn ouez a strisha a deiz da zeiz.\nHetoù evit ar Bloaz nevez\nKantadoù a lizhiri a ‘n em gave e Traoñ-an- Dour da vare fin ar bloaz. Respont a rae Anjela Duval dezhe tout ha kas a rae he hetoù ivez. Met, e-lec’h implij al lavarennoù hengounel — randonus un tamm anezhe —, he doa savet, e 1970, he roll lavarennoù dezhi hec’h-unan…\nUr bloavezh mat deoc’h Tudoù ker Trevadoù puilh hag amzer gaer Yec’hed d’an dud ha d’al loened Ha… Brezhoneg d’ar Vretoned !\nDa bep hini ur Bloavezh mat Levenez,\nHevoud hag Eurvad\nTrevadoù puilh. Bleunioù frondus\nMa vevo an holl evurus !\nEurvad, Hevoud ha Levenez\nTrevadoù puilh. Bleunioù ha frouezh\nLabour ha bara e pep ti\nA-hed ar bloaz en hor Bro-ni !\nBloavezh evurus deoc’h ‘hetan\nMeur a vloaz all goude hemañ\nHa frouezh saourus\nEd er solier ha sistr er c’hav\nHa gred e Paotred an Emsav !\nBleunioù da guntuilh\nTrevadoù puilh 25 !\nBloavezh mat. Bloavezh santel\nDa dad, da vamm ha da vugel\nYec’hed, Hevoud ha Levenez\nHa dreist pep tra holl : Karantez !\nBleunioù frondus. Trevadoù puilh\nYec’hed d’an dud ha d’al loened\nHag o Frankiz d’ar Vretoned !\nBloavezh mat da vihan, da vras\nBloavezh laouen ha didrabas\nYec’hed ha gred da stourm bepred\nHag an trec’h d’ar wir Vretoned !\nBloavezh santel ha leun a Spi\nUn oaled tomm da bep kozhiad\nHa brezhoneg da bep Breizhad !\nUr Bloavezh mat digant Jezuz\nBloavezh laouen hag evurus\nBerzh vat, Yec’hed hag amzer vrav\nRa baro warnoc’h Heol Doue\nDa reiñ sklêrijenn d’ho Ene !\nBloavezh evurus ha laouen\nHa digant Doue sklêrijenn\nDa bep Breizhad !\nHa dorn ha dorn ‘trezek ar pal\nMa vo roet prim lamm d’ar Gall.\nUr Bloavezh mat d’ar Vretoned\nEvurusted, Nerzh ha Yec’hed\nHa d’an holl ha da bep hini\nLabour ha Bara ‘n hor Bro-ni\nNedeleg laouen ha santel\nUr Bloavezh mat da Vreizh-Izel\nYec’hed ha nerzh kalon d’an holl\nHa Plant yaouank stank ouzh pep taol\nYec’hed ha Furnezh\nAotroù Doue ho pediñ ‘ran\nWar bep devezh eus ar bloaz-mañ\nDa skuilh ho krasoù hep damant\nHa d’hon diwall a wall dourmant.\nWar bep mintin ha war bep noz\nJezuz skuilhet puilh ho Pennozh\nMa vo dre holl ar Bloaz nevez\nUr wir chadenn a Garantez\nBloavezh mat d’an holl a Hetan\nLevenez, Yec’hed ar gwellañ\nPrespolite war an Douar\nHag un tammig tro war al Loar !\nYec’hed. Awen B\nerzh d’an Delenn\nHa d’ar bluenn !\nLevenez ha Buz\nLabour ‘n hor Bro-ni\nHa peoc’h e pep ti !\nA greiz kalon deoc’h a hetan\nYec’hed, Levenez er Bloaz-mañ\nEvurusted hag intent vat\nHa brezhoneg da bep Breizhad\nMignoned, va gwellañ Hetoù\nDigant Doue kalz a c’hrasoù\nYec’hed, Levenez, Karantez\nBaradoz e fin ho Puhez\nNedeleg laouen, Bloavezh mat\nSistr ha chouchenn da bep Breizhad !\nD’an divroad. D’an Harluad\nDa bep Breizhad pell eus e Vro\nA c’hed bemdez eur an Distro\nBreizhiz a gas o Hetoù mat\nNedeleg laouen d’ar Gelted\nRa vo ar Seizh Bro unanet\nDa veuliñ ar Mabig Jezuz\nGant kanennoù karantezus\nUr Bloavezh mat d’an holl Gelted\nDirak Doue Breudeur bepred\nGwechall, Bremañ hag en Dazont\nUnanet gant Karantez don !\nBloavezh mat da yaouank, da gozh\nLabour en deiz ha Peoc’h en noz\nYec’hed, prespolite d’an holl\nHa kig ha bara war an daol !\n[?] bloaz nevez ‘vit pep den\nYec’hed d’an holl a-hed ar Bloaz\nEurvad da vihan ha da vras !\nUr bloavezh mat digant Doue\nYec’hed. Eurvad. Prespolite\nBloavezh mat d’an dud ha d’ar Vro\nDa bep harluad : an Distro\nPrespolite. Eurvad. Yec’hed\nBloavezh a Joa. Bloavezh a Spi\nE pep kalon hag e pep ti !\nRa vezo ar Bloaz nevez\nBloaz a Beoc’h hag a Garantez\nBennozh Doue a c’houlennan\nBloavezh a Beoc’h hag a Eurvad\nEvit pep Bro ha pep Breizhad\nPetra hetiñ ? Ur Bloavezh mat\nKarantez. Peoc’h hag intent vat\nDa dad, da vamm, da vugale\nHa nerzh ha Gred er yaouankiz\nDa c’hounit da Vreizh he Frankiz !\nNedeleg laouen ! Bloavezh mat\nYec’hed. Hevoud hag Intent vat\nEtre Tad ha Mamm ha bugel\nHag he Frankiz da Vreizh-Izel !\nBloavezh a Joa d’ar C’halonoù\nBloavezh a Beoc’h d’ar Speredoù\nYec’hed, Hevoud, Buz ha Berzh mat\nHa… Brezhoneg da bep Breizhad !\nUr Bloavezh mat d’ar Vreuriezh\nIntent vat hag Unvaniezh\nHa dreist pep tra holl… Karantez !\nUr Bloavezh mat deoc’h a hetan\nKalz a Levenez er Bed-mañ\nUr Vuhez hir hag oberius\nHa un deiz Baradoz Jezuz !\nBloavezh mat deoc’h holl a hetan\nMeur a vloaz all war-lerc’h hemañ\nLevenezioù barr ho Kalon\nHag he Frankiz d’ar Bobl Vrezhon !\nNedeleg laouen da bep bugel\nEn holl diegezhioù Breizh-Izel\n‘Leizh o botoù-koad a vadigoù\nHa leizh o barlenn a vravigoù\nNedeleg Laouen ‘n o C’havell\nDa holl vabigoù Breizh-Izel\nC’hoarielloù ha Bravigoù\nAllazigoù ha madigoù !\nNedeleg Laouen. Bloavezh mat\nD’an divroad, d’an harluad\nRa sono evit tud hor Bro\nKleier benniget an Distro !\nUr Bloavezh mat hag Evurus\nYec’hed. Levenez. Berzh ha Buz\nGoanag ha Gred d’ar Yaouankiz\nDa Vreizh an Trec’h hag ar Frankiz\nRa skino Steredenn Nouel\nWar ar skingomz hag ar skinwel\nSklêrijenn ha grasoù Doue\nFeiz. Esperañs ha Karantez !\nRa skino steredenn Bezleem\nWar gement a ouel hag a glemm\nFeiz. Esperañs ha Karantez.\nBloavezh mat deoc’h a hetan\nPeadra da vevañ\nPeadra da dommañ\nHa kalon da ganañ !\nEvel ar c’hebell-touseg a sav a noz da noz\n‘Sav e kalon hor yaouankiz\nKarantez ar Vro-Gozh.\nBloavezh mat d’an holl ‘hetan\nTi da lojañ\nTan da dommañ\nHa lec’h da ganañ


Pajenn:Fenelon - Digweziou Telemaq mab Ulyss.djvu/67 - Wikimammenn\nPajenn:Fenelon - Digweziou Telemaq mab Ulyss.djvu/67\nda véza en hénor é qéar ; ma ziouérent léaldet é qéver an erméazidi ; ma teufent da guemma reiziou diéré ; ma né laqfent qét évez oc’h al labouradégou, ha ma éhanfent da baéa da guenta ar miziou gréat évit laqaat ar varc’hadourez da véza cloq, é welfent hép dalé couéza ar véli a ra ho souéz.\nMèz displéguit din, a liviriz, an doaré da laqaat Ithaq da ober eun hévélep werz. Grit, a respontaz din, ével a rer aman : diguémérit mad an erméazidi ; liqit anézo da gaout ar surentez en ho porziou-mor, ar reiz, an dizanqdet ; n’en em lézit qét stleja, na dré ar c’hrinder, na dré an huelder. An doaré da c’hounit calz éz éo fallout népred gounit ré, ha gouzout coll a-wéachou. Grit ma caro an erméazidi ac’hanoc’h : gouzanvit eun dra bennag euz ho perz, diouallit da héga anézo dré ho rogoni : na hesqinit qét reiziou ar werz, ma vézint compez ha splann ; boazit ho popliou da heul anézo hép ho terri népred ; castizit an duaden, ha memeuz fast ar marc’hadourten a goll ar werz, en eur golla ar ré hé gra. Dreist oll diouallit da laqaat eubou d’ar werz, évit ho kampi ho-unan. Déréatoc’h éo né rafé qét ar prinç anézi, hag é lesfé ar gounid d’hé sujidi, péré ho deuz ar boan ; euz an aoz all é teufé da zigouraji anézo : tenn\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Fenelon_-_Digweziou_Telemaq_mab_Ulyss.djvu/67&oldid=116727 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 1 Gou 2018, da 11:05.


Kaozeal:An Avel en Haleg - Wikipedia\nKaozeal:An Avel en Haleg\nPeogwir eo bet troet al levr e brezhoneg, e c'hallfe titl ar pennad bezañ e brezhoneg ivez. --Llydawr (kaozeal) 1 Ebr 2015 da 16:10 (UTC)\nA laki pa gari. Bianchi-Bihan (kaozeal) 1 Ebr 2015 da 16:34 (UTC)\n«Ne oa ket e-touez an troidigezhioù lennegel brezhonek arc'hantet gant Kuzul-rannvro Breizh er bloavezh-se. N'eo ket bet gopret an troour eta.» Setu un doare poellata souezhus-kaer ha touellus. Diazezet war betra? Gant an troidigezhioù arc'hantet eo an tiez-embann a zo skoazellet, ha n'eo ket an droourien (dre benaos e c'hallfe gouzout Bianchi-Bianchi an emglevioù a c'hall bezañ etre an droourien hag an embannerien)? Ha petra a virfe ouzh un embanner a embannfe un droidigezh ha n'eo ket skoazellet da c'hoprañ an troour, pe da reiñ dezhañ ur skoazell arc'hant da vihanañ?--Trec'hlid mitonet (kaozeal) 15 Ebr 2015 da 08:29 (UTC)\nGouzout a reomp an eil hag egile ne vez ket paeet al labour skrivañ na treiñ gant an embannerien vrezhonek dre vras. Se zo kaoz ne weler ket kalz tud yaouank o labourat evit se.\nMa oarez traoù kontrol, laka, evel 'teus bet graet dija. Ma'z eo bet skoazellet an embanner en taol-mañ (goude ma ne oa ket war ar roll meur diouzh am eus gwelet) ha chomet hep paeañ troour goude, eo iskisoc'h c'hoazh. Bianchi-Bihan (kaozeal) 15 Ebr 2015 da 09:04 (UTC)\nPerak ne lennez ket an traoù am eus skrivet uheloc'hik, hag an dielloù, evel amañ ? Kalz aesoc'h eo evidout traletodiñ. Da zoare boas eo, ober van kompren a-dreuz evit gallout kontañ ar pezh a fell dit goude ha disteuler ar bec'h war ar re all bepred.--Trec'hlid mitonet (kaozeal) 15 Ebr 2015 da 09:27 (UTC)\nDiskouez a rez din ne oa skoazell ebet d'an droididgezh-se. Met se a ouien dija. Bianchi-Bihan (kaozeal) 15 Ebr 2015 da 09:31 (UTC)\nPoellata touellus?[kemmañ ar vammenn]\nTeurel pled a ran ouzh daou dra:\npeogwir on sur eus pezh a laran e skrivan n'eo ket bet paeet an troour; faziañ a c'hallfen evel-just, marteze eo kemmet ar boazioù nevez zo, met ne grediñ nemet gant ur brouenn ;\nne fell ket dit skrivañ eo bet paeet. Perak ne rez ket? Aze emañ an dalc'h.\nA-hend-all, perak ober charre gant se? Evel-se eo bet a viskoazh, evel a ouzout mat. Bianchi-Bihan (kaozeal) 15 Ebr 2015 da 09:55 (UTC)\nDorn dizanv[kemmañ ar vammenn]\nDiv wech dija : https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=An_Avel_en_Haleg&diff=next&oldid=1709880 .\nUn dra zo sur ne oa ket troidigezh an oberenn da vezañ sikouret gant ar c'huzul-rannvro, hervez listenn savet gant an Ofis. Neuze... unan a zaou :\npe eo bet paeet an troer memestra gant an embanner (pezh a vefe souezhus ha nevez), neuze e c'hallo an embanner lavarout pegement, hag e vo aes gwiriañ gant an troer, neketa?\npe n'eo ket bet paeet, neuze n'eus netra nevez, ha ne dalv ket ar boan klask reiñ da grediñ ar c'hontrol : peurvuiañ ne vez ket paeet ar skridoù nag an troidigezhioù (ra vin dislaret ma n'eo ket gwir).\nSetu pezh a glaskan lakaat er pennad, hag a vez tennet gant an hini a gomz eus "poellata touellus" hep diskouez penaos e c'hallfe bezañ touellus. Iskis e kavan: daoust ha n'eo ket implij "doareoù touellus" da glask reiñ da grediñ e vefe paeet al labour pa ne vez ket? Bianchi-Bihan (kaozeal) 17 Gou 2016 da 20:05 (UTC)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeal:An_Avel_en_Haleg&oldid=1709893 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 17 Gou 2016, da 21:40.


Ar sinagot pe sinago a zo ur vag labour dre lien, perzh eus Sine e kichen Gwened (talvezout a ra ivez ar ger evit annezidi ar gumun-se e galleg). Implijet e oa bet a c’hiz kozh evit istra ha chevreteza gant seier-drag, pe raloc’h, gant ur poch bras pe gant ur chalu a berchenn betek penn-kentañ an XXvet kantved, hep kuitaat ar Mor Bihan. Paramant ar sinago a vez savet gant div wern gant pep a ouel tredefarzhet : ur mizan a-raok hag ur ouel vras a-dreñv, « taillevent » he anv . Kontrol da darn vuiañ ar chaloudoù, e vez gant ar sinago\nur stramm disobant, o c’houzout ne verde ket normalamant war ar mor bras. A c’hiz kozh eo okr ruz liv ar gouelioù. Savet eo al liv-mañ gant ur meskaj soav ha rusk gwez pin brellet implijet evit kivijañ anezho. Ma c’helle livioù gouelioù ar bigi hengounel bezañ disheñvel d’ur rannvro d’eben, ha zoken d’ur porzh d’egile, eo bet ar c’houc’h atav koaltaret. Er bloavezhioù 60, e tiviz ur strolladig perc’henned bigi plezañs en em vodañ evit gwareziñ ar sinagot, emskiant ma oant eus e dalvoudegezh e glad ar mor. Krouet e oa bet kevredigezh Mignoned ar Sinago e 1969. Er bloavezhioù 70 e vage he izili gant ar sinago « Vainqueur des Jaloux » (Trec’h ar re c’hourvennek) (savet war-dro 1933) perentiaj an gevredigezh d’ar mare-se. Bremañ emañ ar gevredigezh o kempenn hag o vont war vor gant 3 sinagots :


Accueil / À la Une / Kaledonia-Nevez : ur referendom all d’ar 6 a viz Gwengolo 2020\nMaxime TOUZE 5 novembre 2019\nGortozet e oa, embannet eo bet hiziv : dalc’het e vo ur referendom war dazont Kaledonia-Nevez d’ar 6 a viz Gwengolo 2020. Choazet e oa bet an deiziad gant Edouard Philippe, Ministr Kentañ Frañs hag embannet hiziv gant Poellgor-Meur ar Republik e Noumea.\nHa dizalc’h e vo an enezenn pe get ? E 2018 e oa bet aozet ur referendom dija. Aet e oa an tu-gounit gant al lealourien met gant 56,7 % eus ar mouezhioù hepken, ar pezh a oa bet kalz izeloc’h eget ar pezh a oa bet rakwelet gant ar sontadegoù, ha gant ar bolitikerien a bep tu evit lâret ar wirionez. Lod eus al lealourien a oa o c’hortoz un disoc’h tost da 70 % eus ar mouezhioù evito hag a embanne a-raok ar referendom ne dalvezje ket ar boan aozañ ur referendom all goude. Daoust ma oa skrivet e-barzh Emglevioù Noumea kadarnaet e 1998 e oa posupl aozañ betek tri referendom dindan 20 vloaz.\nPoellgor ar sinerien, bodadenn an holl strolladoù politikel e Kaledonia-Nevez, zo e karg a evezhiañ e toujer ouzh an emglev. Adlâret o deus e c’hallfe bezañ aozet ur referendom adarre e 2022, an hini diwezhañ, diouzh ar pezh a oa bet sinet e 1998, ma ya a-du un drederenn eus ar 54 ezel eus ar C’hendalc’h lec’hel gant ar c’hoant sevel ar referendom-se.\nChom a ra neuze nebeutoc’h eget ur bloavezh evit an dizalc’herien evit gounit tud ouzhpenn d’o c’hoant gwelet o bro dizalc’h diouzh Frañs.\nPartager la publication "Kaledonia-Nevez : ur referendom all d’ar 6 a viz Gwengolo 2020"\nKaledonia-Nevez Kanaki kanaky nouvelle-calédonie\t2019-11-05


Pajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/787 - Wikimammenn\nPajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/787\n19 a viz Du\nsantez elizabeth, intanvez\nbugaleach, ha ken aketuz oa bepred d’he deveriou e kenver Doue evel da zeveriou he stad. Hogen, a benn c’houec’h vloaz goude m’oa dimezet, ha d’ar mare m’edo he fried enn Itali asambles gant ann impalaer Frederik II, e oue eur gernez spountuz enn Turenj, betek zoken ma varve eur maread tud gant ann naoun.\nAr Zantez a oue rannet he c’haloun o klevet kement all ; rak hed ar vech e devoa bet ive eur garantez tener evit ar beorien. Raktal e reaz ingala etre ar re o doa ar muia ezomm kement guennek a ioa e tenzor ar palez, ha d’ann ampoent ez oa kalz. Goudeze e lavaraz digeri ar grignoliou a ioa leun a ed, hag ober bara gant ann ed-se da rei d’ann dud keiz. Offiserien ar palez a gleme ; mes red e oue d’ezho senti, ha dre ma teue ar bara euz ar forn, Elizabeth he-unan her c’hase d’ar beorien a veze o chortoz er meaz. Maga a rea evelse betek nao c’hant paour bemdez.\nGoulskoude ar palez a ioa var eunn dorgenn pe eur menez huel, hag ann holl n’oant ket krenv aoualc’h evit pignat eno. Mes ar Zantez a ziskenne ive da gaout ar re ne c’hellent ket mont da glask, hag er gear a ioa e traon ar menez e lakeaz sevel daou hospital evitho, heb kounta eunn all a ioa bet savet dija dre he urs, enn hanter’nn hent etre ar gear-ma hag ar palez, evit ar re doc’hora anezho. Diou vech bemdez, dioc’h ar mintin ha dioc’h ann noz, ez ea da ober eur bale d’ann hospitaliou-ze evit servicha ann dud keiz a veze dastumet ennho. He-unan e roe da zibri d’ar re a veze donjerusa ho c’hlenved ; he-unan e trese ho gueleou hag e louzaoue ho gouliou, ha pa veze echu he labour ganthi, e poke d’ho daouarn ha d’ho zreid.\nPa zistroaz ann duk d’ar gear, offiserien ar palez a lavaraz d’ezhan : « — Ann dukez a gaso ac’hanhoc’h da baour, » « — Petra, eme ar prins, guerzet e deuz douarou ann dukach ? » « — N’e deus ket, » emezho. « — Mad, eme ann duk, list anezhi neuze : he aluzennou a denno bennoz Doue varnomp. »\nEr bloaz varlerc’h, Elizabeth a gollaz he fried, ha kerkent e oue lakeat er meaz euz ar palez gant he breur--\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Morvan_-_Buez_ar_Zent,_1894.djvu/787&oldid=138030 »


Pajenn:Le Gonidec - Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, eil levr.djvu/252 - Wikimammenn\nPajenn:Le Gonidec - Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, eil levr.djvu/252\n14. Tân a gasinn war vuriou Rabha : hag hén̄ a zevô hé ziez é-kreiz ar iouc’hadennou é deiz ar brézel, hag é-kreiz ar c’horven̄tennou é deiz ar stourm.\n15. Ha Melc’hom a iélô é sklavérez, hén̄ hag hé brin̄sed gan̄t-han̄, émé ann Aotrou.\nGourdrouzou Doué a-énep Moab, ha Juda, hag Israel.\n1. Ével-henn é lavar ann Aotrou : Goudé ar gwallou en deûz gréat Moab teir gwéach ha péder gwéach, na drôinn két diwar hé benn ; ô véza ma en deûz devet eskern roué ann Iduméa, ha ma en deûz hô lékéat é ludu.\n2. Tân a gasinn é Moab ; hag hen̄ a zevô tiez Kariot : ha Moab a varvô é-kreiz ar safar, ha son ar c’hornou-boud.\n3. Ha mé a zispennô ar barner eûz hô c’hreiz, hag a lazô hé holl brin̄sed gan̄t-han̄, émé ann Aotrou.\n4. Ével-henn é lavar ann Aotrou : Goudé ar gwallou en deûz gréat Juda teir gwéach ha péder gwéach, na drôinn két diwar hé benn ; ô véza ma en deûz distolet lézen ann Aotrou, ha n’en deûz két miret hé gémennou : râk touellet in̄t bét gan̄d hô idolou, war-lerc’h péré é oa bét hô zadou.\n5. Tân a gasinn é Juda : hag hén̄ a zevô tiez Jéruzalem.\n6. Ével-henn é lavar ann Aotrou : Goudé ar gwallou en deûz gréat Israel teir gwéach ha péder gwéach : na drôinn két diwar hé benn ; ô véza ma en deûz gwerzet ann dén reiz évid arc’han̄t, hag ar paour évit boutou.\n7. Brévi a réon̄t out poultr ann douar penn ar beorien, hag é treûzon̄t hen̄t ar ré zister : ar mâb hag ann tâd a ia kévret da gaout eur plac’h, évit saotra va hanô san̄tel.\n8. Ha war ann diḻad a zô bét rôet d’ézho é gwéstl in̄t bét gourvézet out péb aoter : ha gwîn ar ré varnet hô deûz évet é tî hô Doué.\n9. Mé eo em eûz dispennet ann Amorréad dira-z-hô ; hén̄ péhini a oa uc’hel ével eur wézen-sedr, ha kré ével eunn derven : hag em eûz brévet hé frouez war hé skourrou, hag hé c’hrisiou enn douar.\n10. Mé eo em eûz hô lékéat da biña eûz a vrô ann Éjipt, hag em eûz hô rénet enn distrô a-héd daou-ugen̄t vloaz, évid hô lakaat da biaoua brô ann Amorréed.\n11. Ha mé em eûz lékéat da zével proféded eûz hô mipien, ha Nazaréed eûz hô tûd-iaouan̄k : ha né két ével-sé, mipien Israel, émé ann Aotrou ?\n12. Hôgen c’houi hoc’h eûz rôet gwîn da éva d’ann Nazaréed ; hag hoc’h eûz gourc’hémennet d’ar broféded, ô lavarout : Na ziouganit két.\n13. Chétu mé a strakô dindân-hoc’h, ével ma strâk eur c’harr karget a foenn.\n14. Ar skan̄va na hellô két béza dieûbet ô tec’hout, ar c’hréva na virô két hé galoun, hag ann nerzusa na hellô két savétei hé vuez.\n15. Ar gwaréger na choumô két stard, ann dén eskuit da rédek na vézô két dieûbet, ann hini a biñô war varc’h na hellô két savétei hé vuez.\n16. Ar c’hréva a galoun étré ar ré-gré a dec’hô enn-noaz enn deiz-zé, émé ann Aotrou.\nGourdrouzou Doué a-énep tî Israel.\n1. Sélaouit ar gér en deûz lavaret ann Aotrou diwar hô penn, bugalé Israel : diwar-benn ann holl wenn em eûz tennet eûz a vrô ann Éjipt, ô lavarout :\n2. C’houi hép-kén em eûz anavézet é-touez ann holl wennou eûz ann douar : râk-sé é emwélinn ac’hanoc’h enn abek d’hoc’h holl fallagriézou.\n3. Ha baléa a râ daou zen kévret, néméd unvan é ven̄t ?\n4. Ha iuda a râ al léon enn eur c’hoad, némét kavet en défé eur preiz ?\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Le_Gonidec_-_Bibl_Santel_pe_Levr_ar_Skritur_Sakr,_eil_levr.djvu/252&oldid=163769 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 25 Eos 2020, da 15:23.


Yoroubeg - Wikipedia\nKomzet e : Nigeria, Benin, Togo\nKomzet gant : ~ 25 000 000\nRenkadur : 49\nFamilh-yezh : Yezhoù nijerek-kongoek\nYezh ofisiel e : Nigeria\nKod SIL yor\nUr yezh nijerek-kongoek eus is-skourr ar yezhoù defoek eo ar yoroubeg (yorùbá) komzet gant tro-dro da 20 milion a dud e Nijeria, Benin ha Togo. Roudoù eus ar yezh-mañ a vez kavet ivez e Brazil ha Cuba ma vez graet nagoeg (nago) anezhi.\nUr yezh dezrannel gant tonennoù eo ar yoroubeg.\nDre vras ez eus pemzek rannyezh disheñvel kenstrollet e tri bloc'had pennañ evel-hen:\nRannyezhoù ar gwalarn\nkomzet en Abẹokuta, Ibadan, Ọyọ hag Ọṣun\nRannyezhoù ar c'hreiz\nkomzet en Ekiti, Akurẹ, Ẹfọn hag Ijẹṣa\nRannyezhoù ar gevred\nkomzet en Okitipupa, Ondo, Ọwọ, Ṣagamu hag e lec'hioù zo en Ijẹbu.\nDisheñvel eo ar yezh unvan diouzh an holl rannyezhoù all, da lâret eo ne oa ket bet diazezet war ur rannyezh resis lakaet da yezh unvan daoust ha ma teu an darn vrasañ eus ar yezh unvan ouzh ar rannyezhoù komzet en Ọyọ hag Ibadan.\nSkrivet e vez ar yoroubeg gant al lizherenneg latin bet unvanet e 1965 gant un nebeud sinoù ouzhpenn evit merkañ an tonennoù, digoradur ar vogalennoù, hag all.\nKomzet e veze yoroubeg gant sklaved e-leizh e Brazil ha Kuba, ha ganto e voe degaset o relijion deuet da vout candomblé ha santeria.\nLoucoumi[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAl loucoumi ( lucumi hervez ar skritur e spagnoleg) zo un doare yoroubeg implijet evel yezh al lidoù relijiel gant beleien ar Santería en inizi ar Mor Karib, Kuba ha Republik Dominikan dreist-holl).\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Yoroubeg&oldid=1984481 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 3 Ebr 2022, da 16:19.


Breaking Bad (bloavezh kentañ) | Korn an dudi\nBreaking Bad (bloavezh kentañ)\nPosted: 5 C'hwevrer 2013 in Stiradoù\nHep kontañ ma buhez deoc’h lakaomp n’on ket paotr an tele (n’am eus ket bet ar benveg milliget-se ba’r gêr pa oan bugel ha n’am eus ket nemeur bremañ). Abaoe ur bloaz bennak e klaskan sellet un tamm muioc’h d’eus filmoù, ha kroget on ivez da sellet stiradoù, met traoù aliet din gant mignoned hepken. Ne c’houzañvan ket ken an eilmouezhiañ setu e sellan an traoù war ma urzhiataer, e yezh orin atav, ha gant istitloù e saozneg peurliesañ, e galleg – c’hoarvezet eo bet din ober gant istitloù brezhonek zoken ! (Trugarez deoc’h An Team Istits !)\nTraoù-zo o deus plijet din (Dexter, Justified, My Name is Earl), plijet din kalz (The Wire, Black Books, Longmire), traoù all nebeutoc’h (Misfits, an daou vloavezh kentañ a c’heller gwelet e saozneg gant istitloù brezhoneg dre amañ) pe c’hoazh kalz nebeutoc’h (Six Feet Under). Klask ‘rin kaozeal d’eus ar stiradoù-se amañ tamm-ha-tamm. Met da gregiñ, unan all a blij din kalz : Breaking Bad.\nUr stirad skinwel amerikan eo Breaking Bad, drama kentoc’h, krouet gant Vince Gilligan evit ar chadenn AMC. E 2008 e oa bet skignet eno ar c’houlzad kentañ, seizh pennad o vont d’ober anezhañ.\nAr pempvet bloavezh (an hini diwezhañ sañset) a vez skignet er Stadoù-Unanet er mare-mañ.\nKontañ ‘ra Breaking Bad istor Walter White da gentañ penn.\nUr c’helenner war ar gimiezh 50 vloaz eo. Dimezet eo, ur mab krennard ha nammet en deus ha dougerez eo e wreg. Dizoloiñ ‘ra Walt emañ paket gant ur c’hrign-bev, unan eus ar skevent, ha ken grevus n’haller ket e oberata zoken. Un nebeut mizioù a ro dezhañ ar mezeg, d’ar muiañ tout.\nDivizout a ra neuze Walt kuzhat pep tra d’e familh ha klask un doare da c’hounit ar muiañ a arc’hant posubl, da leuskel d’e re pa yelo d’an anaon. E vreur-kaer, Hank, a labour evit an DEA (Drug Enforcement Administration, ar polis enep-dramm kea), a gont dezhañ ordin istorioù tud deuet da vezañ pinvidik-mor gant ar gwerzhañ drammoù. Kalz skiant en deus prenet Walt war ar gimiezh dre e studioù hag e vicher. Hag eñ mont da welet Jesse Pinkman, ur paotr yaouank bet skoliad dezhañ, gwerzherig kanab, da ginnig dezhañ un afer. Prest eo da « geginañ » ‘vitañ « meth » eus ar c’hentañ troc’h (methañfetaminoù, pe c’hoazh kristal, un dramm kreñv ha diouzh ar c’hiz), gant ma vo sikouret gantañ d’e werzhañ. Asantiñ ‘ra buan Jesse ha setu an daou zen da gregiñ gant ur vuhez kuzh, hini ar farderien dramm.\nUn tañva ‘po ?\nBrud vat en deus ar stirad-se. Graet ‘n deus berzh forzh pegement a bep tu d’ar meurvor ha rastellet prizioù e-leizh, setu em boa c’hoant da welet petra oa kaoz (skignet e Frañs war Arte ouzhpenn, setu ‘m eus soñjet ne tleje ket bezañ re vleup). Plijet-tre on bet ivez, ken ma krogin a-benn nebeut an trede bloavezh (eh ya, lipet an eil ganin dija, met kontañ rin se deoc’h diwezhatoc’h).\nDonezonet-tre eo an aktourien, dreist-holl an daou « haroz », Bryan Cranston (Walter) hag Aaron Paul (Jesse), hogen, ken barrek all eo an eil rolloù, mab Walt da skouer, Walter Jr (RJ Mitte).\nKalz traoù o deus an daou gomper da guzhat, dreist-holl Walter (e istorioù dramm, hag e grign-bev war ar marc’had). War-nes bezañ tapet e vezont ingal ‘vel-just. Suspens forzh pegement a zo neuze, ur blijadur, gant ur c’hliffangher e fin pep pennad, met ouzhpenn suspens a zo. Evel er vuhez, a bep seurt aozennoù a ya d’ober Breaking Bad, aozennoù mesket ha kempouezet en un doare fin gant Vince Gilligan hag e skipailh senarierien.Ur sell du war ar bed war un tu, met kalzik fent war un tu all, setu n’eo morse re ziaes an arvestiñ. Istorioù feuls a zo (bed an dramm n’eo ket hini ar pokarzhed Bisounours, anat), met mareoù fromus ha karantez a zo ivez, etre Walt hag e wreg da skouer. An darempredoù etre ar c’helenner hag e familh a zo dedennus-tre, al liamm etrezañ ha Jesse ivez. Luzietoc’h-luzietañ e teu an darempredoù etre an tudennoù da vezañ ha psikologiezh pep hini a zo diskouezhet en ur mod soutil.\nSevenet mat eo ouzhpenn-se, gant un doare simpl da filmañ peurliesañ met efedoù deuet brav a-wechoù ha brav eston eo skeudennoù-zo, en dezerzh da skouer.\nMa n’oc’h ket displijet boas gant an istorioù polis ha/pe du un tamm e alian deoc’h groñs ar stirad-mañ, ma n’eo ket bet gwelet ganeoc’h dija evel-just.\nAh ya, just ur ger da echuiñ. Degemeret mat eo ho mennozhioù m’ho peus stiradoù a gavit mat da ginnig din. Kredit lezel din un evezhiadenn, laouen.\npevarlagad a lavar:\n9 C'hwevrer 2013 da 9:04 PM\ndre chañs ne varv ket re vuan an den a-hend-all ne vije istor ebet neuze 🙂 trugarez, dedennus eo ar pennad !\n11 C'hwevrer 2013 da 4:11 PM\nNann, ne varv ket re vuan, pemp bloavezh a zo/vo. Met tud all a ra, gnark gnark.\n10 C'hwevrer 2013 da 1:15 PM\nMe ‘blij din “sons of anarchy”, Evit bezañ bet darempredet un tammig ur vandennad bikers (“the celtic brothers”) e kavan fentus-tre o c’hodoù, ur gwir sevenadur all !\n11 C'hwevrer 2013 da 4:12 PM\nTrug’. Klevet ‘m eus komz dija met n’anavezan ket muioc’h. Teurel rin ur sell ur wech bennak neuze…\nRatatat / Ratatat (2004)