La vie quotidienne à Roscoff - Jean-Louis Lallouet\n1920 - 2005 Nous avons appris le décès, hier mercredi 10 août 2005 à Roscoff, de Jean-Louis Lallouet, ancien agriculteur, qui fut président du comité de l'artichaut et compagnon de route d'Alexis Gourvennec, avant de s'éloigner du fondateur de la Sica du Léon, dont il contestait les méthodes.\nJean-Louis Lallouet s'est éteint à l'âge de 85 ans à la maison de retraite Saint-Nicolas de Roscoff où il résidait depuis le début de l'année. Né à Pleyben, cet ancien de la Jeunesse agricole chrétienne fut, malgré les seize ans qui les séparaient, compagnon de lutte d'Alexis Gourvennec, organisant à ses côtés, le quadrillage syndical pour surveiller la vente des drageons lors de ce qu'on a appelé « la guerre de l'artichaut » dans les années 1958-1959. Il lui succéda, même, à la présidence du « Comité » en 1960, avant de prendre ses distances dès 1961, estimant « qu'il fallait tout faire pour convaincre, sans violences ».\nDésavoué, Jean-Louis Lallouet qui soutenait déjà à l'époque, au grand dam des libéraux, la notion « de droit à produire » pour protéger les petits exploitants, s'est alors retiré de la vie syndicale pour se battre sur le nouveau terrain de lutte qu'il s'était choisi à Roscoff. « Je parlerai avec mes produits, voilà ce que je me suis dit à l'époque », confiait-il à notre confrère Pierre Tanguy en 1991. Pionnier de la diversification, il réussira dans son entreprise, faisant vivre sa nombreuse famille de ses quatre hectares de terre : « Fenouil, betteraves rouges, navets, poireaux, persil, asperges que je vendais à des grossistes ou en vente directe. » Sans mandat officiel, Jean-Louis Lallouet est pourtant resté, toute sa vie, un interlocuteur apprécié du monde agricole léonard, toujours hostile à la violence : « Ne soyons pas des calamiteux permanents, dépendants de la solidarité nationale, déclarait-il encore en 1998 lors de la remise du Mérite agricole à son ami Joseph Guivarch. Prenons notre avenir en mains et faisons arriver les légumes, dans leur diversité, là où se trouve la demande. »\nJean-Louis Lallouet dans sa retraite de Roscoff. Ces dernières années, il était devenu un conteur apprécié pour son humour et ses vérités bien assénées sous un énoncé toujours léger.\nExtrait de l'Ouest-France du 11 août 2005\nUne réflexion , écrite par Jean Louis Lallouet, en Juin 1997.\nAvec la charrette, c'était transporter en pays vallonné 750 kilos par cheval à 5 km à l'heure que nos anciens ont fait vers toutes les villes de l'Ouest avec leurs légumes.\nCeci est la version HTML du fichier http://www2.ac-rennes.fr/crdp/tes/TAST/AHAC/AHAC4.DOC.\nG o o g l e explore le Web, il crée automatiquement une version HTML des documents récupérés.\nPour créer un lien avec cette page ou l'inclure dans vos favoris/signets, utilisez l'adresse suivante : http://www.google.com/search?q=cache:T2ERBenrPbwJ:www2.ac-rennes.fr/crdp/tes/TAST/AHAC/AHAC4.DOC+%22jean-louis+lallouet%22&hl=fr\nLes termes de recherche suivants ont été mis en valeur : Jean-Louis Lallouet\nTaolenn an temoù\nAn douar p. 9,\nTemz-spered p. 11,\nFamilh, Relijion p. 14,\nJohniged p. 19,\nJac p. 21,\n« Progrès », reuz e Leon p. 23,\nBrezhoneg p. 28,\nAnavezet mat eo Naig Rozmor eus Rosko evel skrivagnerez, troourez, komedianez? N?eus ket par dezhi pa vez anv da gontañ diwar-benn he yaouankiz war ar maez, urzh ar gevredigezh a wechall, ar familhoù, an dimeziñ, ar seksualegezh, al labour, ar skol?.. hag e-keñver brezhoneg, diaes ober gwelloc?h ha fraeshoc?h.\nGanet e Kastell a-raok ar brezel kentañ. Mab un Johnny, tad un Johnny ha Johnny e-unan bepred ! Aet gant e dad da Bristol d'an oad a 12 vloaz ha chomet eno d'ober ar sezonioù a-hed e vuhez labour. Gant leun a fent e kont deomp buhez ur " chiner " war droad en amzer gentañ, ma ?z ae da get seulioù ar votoù dindan eizhtez, goude war hentoù Bro-Saoz gant e veloiad ognon war-lerc?h ar brezel, ha prestik goude gant an oto. Mignon bras eo da Vro-saoz ha d'an dud du-se.\nE Santeg emañ Jean Guivarc?h oc?h ober fleur. En tu-mañ da 60 vloaz eo. Tremenet en deus kalzik amzer en e yaouankiz o klevet ar re gozh o kontañ. Ur bern traoù a oar diwar-benn e vro c?hinidik, a vez taolennet he doare-bevañ gantañ en un doare fentus ha pizh-kenañ.\nEvel kalz tud eus e bastell-vro oa aet Yves Jacob d?en em staliañ e Bro-Dreger, lec?h ma oa chomet meur a vloavezh a-raok distreiñ da Rosko evit bezañ unan deus ar re gentañ oc?h ober fleur. Kemer a ra perzh e " brezel an artichaod " hag er SICA er bloavezhioù goude. Bet eo ivez o ren abadennoù JAC e Penn-ar-Bed goude ar brezel. Chomet eo Yves mignon bras d?e yezh c?hinidik.\nGanet e Pleiben e bloavezh 20. Deuet da vab-kaer da Rosko e kav gwelloc'h mont da zerc'hel douar e kreiz Bro-C'hall. Distro e Rosko en em lak Jean-Louis da ren stourm legumajerien Bro-Gastell a-enep d?ar varc?hadourien ha da werzhañ war-eeun war marc'had Pariz. Alese e vo savet ar SICA goude ur stourm kalet. Dipitet e vo buan gant an doare taer da gas an traoù er c?hooperativ nevez. Reiñ a ra deomp sell un " humaniste " war e vro hag hec'h amzer da zont.\nGanet e Pleiber-Krist eo Thérèse. Dont a ra da verc?h-kaer e Gwiglann, pezh n?eo ket bet aes atav ! Gwelet he deus ar " progrès " o tont tamm ha tamm : tredan, trakteur, temz, karr-tan, manifestadegoù peizanted? War he leve emañ bremañ goude bezañ bet legumajerez a-hed he buhez-labour.\nGanet e Plougouloum er bloavezh 12. Dimezet e Kastell, lec?h ma rae legumaj. Chomet eo bepred e-barzh kooperativ " La Bretonne ", an hini kentañ savet e Penn-ar-Bed. Lakaet oa bet Eugène da chef e garter da vare stourm an artichaod. Kontañ a ra en e zoare sioul istor ar cheñchamantoù en em gavet en e vro abaoe ar brezel.\nE Kastell-Paol ez on-me ganet, O kêr santel a Vro-Leon?..\nAr c?hantañ d?ho karet a zo rouanez va c?halon\nNann ne ?z eus ket, nann ne ?z eus ket\nUr barrez ken mat da ?m c?halon er bed\nMe ?gar va c?hleuz alaouret, va zour dantelezet\nDispleget gant Brenda Wootton\nE Kastell, an dud a oa chomet diouzh feurm dre ma oa ar perc?henn bras eus douar Kastell a oa un noblañs hag a oa un den mat. Unan bennak mat a zo bet en o zouez, ret eo hen anzav ! Hag an dud a oa fermour d?an den-se a oa disoursi en o ziegezh. Setu e-lec?h prenañ douar gant o arc?hant o deus prenet ostilhoù. Hag aze ez eus bet un diforc?h krenn etre al labour-douar e Kastell hag al labour-douar e Rosko. Azalek ar mare-se Rosko a chome diwar-lerc?h, dre m?o doa poan o prenañ ostilhoù, lakaet o doa o arc?hant da brenañ douar, met douar bihan. Setu Rosko a zo chomet forzh penaos da ober legumaj, hag al legumajerien n?o doa ket ezhomm kement-se a zouar ?benn ar fin. Gant 5-6 devezh-arat oa moaien d?en em dennañ, hag an neb en dije un dek devezh-arat oa un tiegezh mat gantañ.\n6 devezh-arat a oa un atant vat, 6, a oa un atant vrav dija. Kar an traoù a oa tout graet dre an dorn, labour an dorn tout, oa ket a ostilhoù all. Pa oa deuet ar brabant kentañ dre loan, an dra-se ?moa kavet ?bominapl, a-raok oa ket met un alar, gant un alar ?veze troet an douar, ha pa oa deuet ar brabant, hennezh ?moa kavet abominapl pegen akomod e oa.\nGant 6 devezh-arat e c?helles sevel familh, ya, 6 devezh-arat, met an dud a selle pizh, kwa, petra a zouar a c'helles da gaout, kar diouzh an douar az poa, e beñ, pe ez aes da vevel peotramant da zelc?her atant. Ma kouezhes gant 4 devezh-arat oa sklaer ?poa ket ken a-walc?h a zouar da chom ?pad ar bloaz war da atant da sevel da familh, e poa, pe mont da Vro-Saoz, pe goude eo deuet ar c?hiz da vont war ar sukr, kwa. Setu, 6 devezh-arat, an dud a lavare atav : " karr ha loan ", 6 devezh-arat gant karr ha loan, aze oac?h barrek.\nPa oan yaouank neuze, pa oa deuet din an oad da zimeziñ, em eus gwelet ne oa ket plas a-walc?h da chom da zelc?her koumanant e Rosko, an douar oa ker-spontus, hag ar re yaouank e Rosko oa niverus, me ?moa breudeur all ha c?hoarezed war va lerc?h. Peogwir m?oa gwelet oa aet kalz a Roskoiz dija war-zu Bro-Dreger, da gemeret douar eno, a oa aes kaout douar d?ar poent-se, setu e oan aet ivez, hag e oan degouezhet da gemer ur c?houmanant ?barzh e Kamlez. Kamlez zo hanter hent etre Landreger ha Lannuon. Hag eno em eus kavet diouzhtu Roskoiz all a oa aet ?barzh er vro-se abaoe goude ar brezel pevarzek lod, ha leun a re all aet goude ar brezel-mañ.\nN?eo ket an dud ?benn ar fin a veze dimezet, ar familhoù eo. D?ar poent-se e oa tri c?her da lavaret petra oa evit dimeziñ. Dimeziñ a oa ober aliañs hervez lezenn ar bed, eureujiñ a oa ober aliañs hervez lezenn an iliz, ha fortuniañ a oa ober aliañs hervez lezenn an arc?hant. Ha war-lerc?h an dra-se e veze gwelet daoust hag an daou yaouank-mañ a yelo asambles, met dre ma ne oa desket deomp nemet sentiñ diouzh hon zud, an daou yaouank, ne oa ket pouezus goulenn o aviz diganto, ma oa a-du an div familh, an traoù en em gave e mod-se. Setu pep hini en doa lorc?h eus e renk, ha diskar al lorc?h oa grevus-spontus? gant ar vezh.\nMe lavarfe emañ un tammig, ma kerez, e-giz ar brostestanted eus hanternoz an Europ. Kompren a rez, tud strizh kenañ, war o doare bevañ, war o gizioù, strizh war o labour, met pa sellez ouzh paotred an hanternoz an Europ, evel-just pa vezi evel-seik, evel-just a-benn ar fin e peus arc?hant, peogwir ne zispignez ket. Met n?o deus ket labouret evit kaout arc?hant evit kaout arc?hant. Eo o doare bevañ dezho o deus graet eo a-benn ar fin, en ur vevañ en doare-se, en ul labourat en doare-se, ne gemerent ket kalz a blijadurioù, evel-just, peogwir an dra-se oa difennet gant an iliz, beñ, a-benn ar fin e chom gwenneien en ti, sklaer eo.\nAl labour, an hini a laboure mat a oa anaouet mat. Al labour eo ar penn kentañ nerzh al labourerien-douar d?ar poent-se.\nHa c?hoazh ?\nAn dra-se, hag ar pezh a teu da heul, an onestiz, hag en em intent mat gant ar re zo en-dro dezho ivez. Peogwir an tiegezhioù oa start tost an eil d?egile, ha kalz darempred da vont deus an eil park d?egile, tost da zouar ar re all evel-just, hag a-wechoù e vez " mitoyen ", ?giz ma vez lavaret e galleg, kalz traoù. Ar poull-walc?hiñ, ha traoù evel-se a veze etre an dud tout, a veze traoù boutin.\nSetu oa ret en em glevet, kwa, dre ret.\nA ya, lec?h n?en em gleve ket an dud e oa an dud maleürus, diaes da vevañ, diaes da vevañ asambles evel-se. Rankout a reer plegañ a-wechoù evit delc?her an unvaniezh etre an dud. Ha neuze da labourat asambles hon doa ivez kalz : troc?hañ ar foenn, dastum ar foenn, troc?hañ an eost, dastum an eost, dastum an avaloù-douar, ha tammoù labourioù all ouzhpenn evel-se, setu dister en em glevet mat.\nUr studiadenn zo bet graet gant un istorour, en doa kavet un dra drol : pa vez votadegoù da vezañ, pa veze traoù politikel pe ?vijent traoù ekonomikel, e Kerne pe e Bro-Dreger, ma ?z eus un den fur, hag eeun, hag onest, ha kavet mat gant tout an dud, neuze en do mouezhioù. E Bro-Leon ?vez ket graet evit an dra-se evit reiñ mouezhioù. Ma ?z eus unan pinvidik, ma ?n eus un trakteur bras, ma ? za en-dro gant e zouar, hennezh en do mouezhioù. Ne seller ket ma ?z eo un den fur, pe un den kapapl, pe un den desket pe un den gwelet mat. Ma ?z eo pinvidik, ma ?z eo bras e goumanant, ma ?z a en-dro gant e goumanant, hennezh en do mouezhioù. E Bro-Leon, an dra zo bet graet war meur a eleksionoù, hag o deus merket an dra-se. E Bro-Leon n?o deus ket ar memes tra temz-spered evit ar broioù all tro-dro deomp koulskoude. Soñj ? m eus, amzer ma oa Phliponneau e penn ar rejion, oa bet graet ur studiadenn e-barzh e gelaouenn, ?barzh ar CELIB, hag en doa gwelet un dra, pa ?z a ar beizanted deus Bro-Dreger, lakaomp, da guitaat o atanchoù, pa ?z eont war vor da glask labour ?barzh ar marin ez eont tout d?ar marin a genwerzh. Tout, fin ouzhpenn 75 dre gant ez eont er marin a genwerzh, pas er marin a vrezel. E Bro Leon, er c?hontrol, 75% az aio ?barzh er marin a vrezel, hag un nebeud all az aio ?barzh ar marin a genwerzh. A ziskouez tud Bro Leon a zo kentoc?h tud kalet, hag ar re all a zo tud souploc?h.\nFamilh - Relijion\nVa zad ha va mamm o deus en em anavezet en ur pardon, ha da c?houde int bet dedennet an eil gant egile, met diouzhtu, pa eo bet gwelet va zad o tont ingal da zaremprediñ va mamm ez eus bet lavaret groñs da va mamm : " Ne dalv ket da boan dit koll da amzer, hennezh ne deuio ket da vab-kaer amañ ". Bez? oa doa, ar merc?hed d?ar poent-se a oa e dalc?h o zud. Dre ma teue dezho disentiñ diouzh o zud n?o deze argouloù ebet. Da belec?h e yafent ? Hep arc?hant, hep micher, 11 a vugale en un tu, 11 en tu all. Dav e veze dezho sentiñ evit kaout ur gwenneg bennak a argouloù, ha gant an argouloù-se e klaskent kregiñ e-barzh ar vuhez d?o zro, prenañ ul loen bennak, un ostilh bennak, paeañ o gouel-mikael en un tiegezh pa gavent un dra bennak. Setu va mamm he deus dalc?het penn d?he zud e-pad nouspet bloavezh. Ha da c?houde, bez? e oa ivez un dra hag a rae spont d?ar familh, e oa kaout en o ziegezh tud dizimez, an dra-se ne oa ket un enor evito. Setu e soñjent, sed amañ ur plac?hig hag a zo sot gant un den n?en deus ket a leve, un den hag a zisplij deomp. Setu ma ne fell ket dezhi mont d?ar pardonioù da ober anaoudegezh gant ar re all e chomo amañ da " dintinañ ", ?veze lavaret. Un dervezh, setu ma mamm he doa, he breur koshañ oa paeron dezhi, hag hennezh en doa aour, hag en doa joa deus va mamm, a oa filhorez dezhañ neuze. Setu un devezh e lavaras dezhi : " E-lec?h chom aze da zisec?hiñ gant an dizesper, perak ne zimezez ket gantañ ?\n- Ya met paeron neuze, me ?m bo argouloù ebet, petra raimp hon-daou ?\n- Selaou ?ta, me ?roio aour dit ! "\nHag en doa roet dezhi, ho, pas boutegajoù, met un nebeudig, peadra da lañsiñ e-barzh ar vuhez. Setu bremañ va mamm oa hardishaet, hag hi neuze, abaoe tri bloaz ma oa o stourm ouzh he zud, lavaret dezho : " graet em eus mat va soñj, dimeziñ a rin gant an den-mañ-?n-den.\nNeuze e ouzout, ne p?eus argouloù ebet da gaout !\nHag e rin hep !\nD?an dud en eur a hirio eo diaes kompren an dra-se. Kar bremañ ar mennozhioù zo aet, ?deus kemeret un hent all, met d?ar poent-se, nann, an dud a oa ken devot en ti evel en iliz, aze ?veze grasoù er-maez, ha pa veze an añjeluz, ma ?c?h antree tud ?barzh en tiez, ma skoe tud war an nor, e veze ket paouezet, an dud a zigore an nor hag a azeze, ha bremañ ma faote dezho respont e respontent ha ma ne respontent ket e c?hortozent, hag echu. Met naet ma karez, an doare-se da lavaret e poa feiz e-giz ar vuzulmaned en eur hirio, heñvel, touet heñvel, ne oa diforc?h ebet, hañ. Ha ya, pa veze grasoù ne chomec?h james a-sav, hag an dra-se oa un abadenn, ar grasoù, er goañv, an dra-se a gomañse goude al labourioù, e stage, en hañv ?veze ket grasoù, pep hini a rede gant e vater, mes er goañv, azalek, surtout azalek gouel an anaon, met a-raok dija, e miz Here e stage, goude miz Gwengolo e stage ar grasoù, ha goude neuze pa deue Gouelioù an Anaon e veze astennet c?hoazh, kar ouzhpenn neuze, pep hini ?n oa e bater da lavaret c?hoazh e-pad ar grasoù, kwa. Ha ya ya, me ?m eus soñj mat deus ar pedennoù, a-wechoù memes, aze ?p oa ur pennad da lavaret " ora pro nobis ", ha goude oa ur pennad all " miserere nobis ", mes an dra-se a-wechoù a veze da spered pell diouzh? setu a-wechoù te a gendalc?he da lavaret " ora pro nobis ", aze, hop, a-sav gant ar grasoù, hag an hini a veze faot a veze degaset war an hent mat diouzhtu !\nUr " matriarcat " a zo a dra sur, ur matriarcat kuzh, hag a-drek ur patriarcat hag a zo dizolo eñ, hag a zo lakaet war a-raok, hag a zo war wel. Ar matriarcat, heu, penaos e lavarin dit, ret eo e vije kuzh ar matriarcat-se, evit lorc?h gourel an ozhac?h, ne blijfe ket dezhañ tamm ebet e vije anavezapl d?an holl e vije gouarnet gant e wreg. Hag e gwirionez ne veze ket gouarnet, un dra reizhet mat-tre e oa, ne oa hini ebet o c?houarn egile, ne oa hini ebet o vresañ egile, ar vaouez ne oa ket tamm ebet e dalc?h he gwaz hag ar gwaz ne oa tamm ebet e dalc?h ar vaouez kennebeut. Renket mat-tre e oa an traoù en un doare skouerius. Gwechall, ur c?houblad tud dimezet a deue da vezañ evel ur gevredigezh. Pep hini a rae al labour a yae diouzh e nerzh ha diouzh e ouiziegezh. Da lavaret eo peurliesañ ar gwazed a soursie eus ar parkeier, eus ar c?hezeg hag eus an ostilhoù. Ar merc?hed a oa mestrez penn-da-benn eus o zi, evit ar pezh a selle ouzh renkañ an ti, prenañ ha gwerzhañ pezh a selle ouzh an ti diabarzh, evit sevel ar vugale hervez he soñj, soursial a rae ouzhpenn ouzh ar saout, hag ouzh ar moc?h, yer ha lapined pa veze diouto. Met an den a oa mestr penn-da-benn en e barkeier hag ar vaouez penn-da-benn en he ziegezh, nemet pa veze mizoù bras da ober, pe en dije an den soñj prenañ, lakaomp ur brabant, un dra bennak ker, neuze e veze kaoz ganto o-daou goude koan.\nUr wech em eus soñj e oa ur vadeziant, ur verc?h vihan a oa ganet ti ur breur da va gwaz, hag e oa pedet tout ar re all, ha din-me oa lâret chom er gêr. Ha me ?m oa lâret da va gwaz, ma yez me yin ivez, ma yan ket, e beñ te ?chomo er gêr. ?M eus ket bet droug dac?houtañ marteze nemet ur wech an devezh-se, hag e oamp chomet hon-daou er gêr. Ma, ha va zad-kaer ?n oa lâret war an taol-se, ne vez ket graet traoù mod-se d?ur verc?h-kaer, ?n oa lâret da va mamm-gaer, ar verc?h-kaer a ra parti deus ar familh, ha n?eo ket unan da chom er gêr muioc?h evit d?ar re all.\n® Surtout c?hwi oa bet abituet da sortial, da welet mignonezed er JAC.\nYa met goude-se pa vezez deuet da verc?h-kaer ne suporte ket, hañ. Setu aze e rankes ober deus da vamm-gaer, dra zo kaoz e lâran deoc?h : da verc?h-kaer ne ?z in ket ken. Ma vije da rekomañs e rajen gant va gwaz, met pas gant e dud memes tra, met va zad-kaer oa ket diaes, un den kapapl e oa, un den eeun, kontant atav da rentañ servij, met va mamm-gaer oa re vestrez kwa.\nAmañ dreist-holl, alies en em gave evelseik, en em gave ar mab-kaer en un ti, eo oa ar re gozh hag ar wreg o doa ar galloud warnañ, kwa. Ma n?oc?h ket un den gouest d?en em zifenn, goude petra ?rez, ez ez etrezek kamaraded, ha pezh en em gave alies, met pas atav, etrezek ar gwin, peogwir ec?h en em sante, e beñ, muioc?h digabestr er-maez deus ar gêr, e c?helle lavaret forzh petra.\nPal kentañ ar c?houbladoù yaouank war-lerc?h ar brezel a zo bet en em zispartiañ. Pe ober daou benn d?an ti, pep hini e geusteurenn, ar re gozh en ur penn, ar c?houblad nevez er penn all, pe da c?houde, pa eo deuet ar c?hiz da sevel tiez nevez e oa ivez, pa veze prestet arc?hant da sevel tiez, ez eus bet savet, e kement tiegezh a zo tout koulz lavaret, ez eus bet savet un ti nevez e lec?h ma veze plaset ar c?houblad yaouank war ar memes douar, war ar memes labour, war ar memes lizher-feurm.\nA, un Olivier, deus Santeg, ya deus Santeg hennezh oa an hini ?n eus komañset. Hennezh en doa ur rekolt vat a ognon ha ne gave ket a werzh dezho, ha deuet an ide dezhañ da louiñ ur vag ha da vont da Vro-Saoz ganto. Ha pa oa en em gavet eno en doa gwerzhet anezho e-giz netra. E-barzh er vegenn, mar karit, ar Cornouailles, Cornouailles anglaise.\n® Brezhoneg, brezhoneg.\nE Falmouth oa aet. Setu goude ?n oa kontinuet, deuet d?ar gêr, hag adarre da Vro-Saoz. Setu ar re all a soñje, " nom d?un chien ", o, ez in da werzhañ. Setu ar re all ?n oa komañset goude ivez d?ober memes tra micher.\nPlijadur ?m eus bet atav e Bro-Saoz, ?m eus ket kavet james diaes, e-lec?h va breur : " o pebezh micher, pebezh micher homañ, ?gavez ket ? ". James ?m eus bet lavaret an dra-se.\nHag en hend-all neuze, evit lojañ, e raemp tout asambles neuze en ur vandenn evel-se kwa : kolo ha goude ez ae ganeomp, deus ar gêr, golc?hedi pell, golc?hedi pell, o, kousket mat a raemp, o ya, ?pad an deiz evel-se é bivouakiñ, kea. Hag ar bouteier a veze reparet bep sizhun, me ?m eus soñj bep sizhun ar seulioù ez ae da netra, é vale, é vale ?pad an deiz, hañ, ha gant ur samm. Hag ar paltokoù a veze tout toullet a-benn fin ar bloaz, toullet tout. Ha koulskoude va mamm a brene atav " abijoù " eu?\nYa voulouz, hag ar paltokoù voulouz a veze tout toullet gant ar?\nGant ar vazh, gant ar vazh, petra ?ri, deus an eil skoaz d?eben.\nAr bloavezh kentañ goude ar brezel pa oan aet, me az ae a bell, er bourkoù muioc?h kwa. Diouzh ar mintin e ranken mont da bakañ an treñ, gant ur veloiad ognon, hag e teue un all neuze, un domestik gant ur veloiad all ivez. Hag e rankemp alies ober buan e-barzh er gar neuze, da lakaat an dra-se e-barzh er vagon kwa. Ar veloiad ognon e rankes kaout unan da sikour ac?hanout da vont e-barzh, ?barzh er vagon, ha setu ?m oa lavaret, " oh nom d?un chien ", me az aio da zeskiñ konduiñ pa ?z in d?ar gêr.\n" Johnniged an ognon " a ouzon kwa !\nJohniged an ognon\nJohnniged an ognon zo deuet deus a bell vro\nDa werzhañ d?ar Saozon gwellañ ognon a zo\nDa lakaat er soubenn pe gant un tamm rata\nPe gant ur fritadenn, ar podig da ganañ\nGood onions very cheap, prenit ognon mat digant ar Roskoad\nGood onions very cheap, prenit ognon mat digant ar Breizhad\nBremañ an dud a chom pell er skol, bremañ an dud a lenn, bremañ an dud en em gav gant ar radio, ha télévision ha tout, met d?ar poent-se, ni oa nemet an dra-se, hag hon eus desket kalz traoù. Pezh ?m oa lavaret deoc?h e oa reolenn ar JAC : " Voir, juger, agir ". Setu bep miz ?pad 6 miz goañv, ha goude miz Gwengolo, 6 tra da sellet, tout tud yaouank ar Frañs a-bezh a selle deus ar memes tra er memes miz. Ur " Plan d?enquête ", ?vel veze lavaret dac?h an dra-se, goulet ganeoc?h teir pe beder goulenn. " Voir " : sellet deus an dra-se, ma veze al labour : tenn eo ho labour, plijout a ra deoc?h ho labour, ha penaos, ha c?hwi a selle en-dro deoc?h, a selle mat en-dro deoc?h. Ha goude " juger ", barn. Mat eo an dra-se ? Ha goude " agir ", ar pezh n?eo ket mat, penaos cheñch an dra-se ? Setu ni ?n eus en em staget tout d?ober traoù hon doa amzer da ober, lakaat ar pardonioù bihan da dreiñ en-dro, gant ur bern jeuioù, ha neuze dre ar fed e rankemp sellet deus un tamm paper, kaozeal etrezomp deus un dra etre ugent pe dregont paotr yaouank, an dra-se zo bet un afer vras.\nAr JAC, a ouzon, a zo bet loc?het dija a-raok ar brezel, e Rosko amañ, hag e meur a barrez all, pas anezho tout, a-raok ar brezel. E-pad ar brezel en deus bet kontinuet atav, ha goude ar brezel neuze eo bet aet leun war a-raok. Ha pa oan chomet er gêr deus ar skol goude ar brezel neuze on bet staget d?ober JAC ivez, ya, on bet enrollet e-barzh. Setu, n?ouzon ket penaos, Visant Fave en doa klevet anv ac?hanon marteze, pe en doa bet tro da welet ac?hanon, setu en deus goulennet diganin mont da Vitré e-pad eizh dervezh, e-lec?h oa bet organizet eizh dervezhiad studi diwar-benn ar plijadurioù war ar maez, an diduamantoù : sportoù, kanaouennoù, c?hoariva, dañsoù, muzik, un tammig a bep seurt kwa, traoù da ziduiñ an dud war ar maez. ?Pad ar brezel oa ket kalz a draoù evel-se da ziduiñ an dud ! Setu oa bet eizh dervezhiad gant spesialisted deus a Bariz, a oa deuet da Vitré ?pad eizh dervezh, hag eno ?m boa anavezet Jean-Louis evit ar wech kentañ, Jean-Louis Lallouet.\nAn ekonomiezh penn-da-benn dre ar munud, a veze desket d?ar merc?hed, ha gwir eo pouezus, peogwir amañ an arc?hant a veze gouarnet gant ar merc?hed, e oa pouezus deskiñ dezho an ekonomiezh. Hag heuliet o deus an dra-se, skolioù ivez da zeskiñ dezho ober boued. Ha du-mañ ar merc?hed a zo bet tout e-barzh ar skolioù-se. Desket e veze dezho liennañ ar babigoù, gwriat, ober boued, ha delc?her ar c?hontoù. Setu an dra-se a oa pouezus-tre. Ar gwazed a veze en diavaez éc?h ober al labour, hag a oa roet dezho bremañ un dro-spered nevez, un digoradur war al labour-douar nevez, war an ostilhoù, war an hadoù, an hadoù hag a veze dibabet, " la sélection ", ha piv neuze a oa? Ar JAC a oa marteze un dachenn eus Ofis Santral Landerne. Ofis Santral Landerne a veze anvet ar Vatican, ha bez? e oa, a gav din. Eno oa ar c?houarnamant penn-da-benn e-keñver al labour douar, hag e-keñver Leoniz da skouer, peogwir Leoniz a heulie anezho disamm.\nAr reunionoù JAC oa deomp da glask kompagnunezh re all kentoc?h, tud deus hon oad, koulz merc?hed ?vel paotred, oa evel fetoù mod all kwa.\n" Progrès ", reuz e Leon\nAr brezelioù eo a zegas an troc?h e-barzh ar c?hevredigezhioù. Aes eo da gompren : ar brezel 14 a zo padet 4 bloaz, an dud eus kement bro a zo bet mesket war ar " front ", o deus keñveriet o mennozhioù, o deus desket leun a draou. Ouzhpenn, an dud, ar re o deus bet chañs da zont bev d?ar ger, ne oa ket anat dezho ken e oa ret ober ur bugel ar bloaz, un aelig ar bloaz e-giz ma veze lavaret, ha daou pa veze mat ar bloaz, ne oa ket ken ken ret ober kement-se a vugale evit kas anezho bep 25 bloaz d?ar c?hanolioù. Setu, pouez an iliz a zo aet war gil, betek neuze e oamp amañ e Bro-Leon, digant gouarnamant an iliz.\nPa oan deuet amañ da verc?h-kaer oa ket elektrisite, oa ket a gourant. Me zo deuet e miz Ebrel, ha miz Even war-lerc?h eo deuet ar c?hourant, hag hon boa graet ur fet e-barzh ar c?hartier peogwir e kavemp e oa un dra spontus. Oa ket ken al " lampe tempête" evit mont da bourmen er c?hrevier, nag alumiñ al " lampe pétrole " en ti, na kas anezho dac?h an eil lec?h d?eben, e oa leizh aesoc?h memes tra. Met sur en hon amzer ni hon eus gwelet a-leizh a cheñchamant, oa ket hangar ebet ivez kwa, setu oa graet un hangar er bloavezh kentañ diouzhtu, ha goude-se, daou pe dri bloaz goude-se oa prenet un trakteur, goude-se, tri pe bevar bloaz goude-se oa prenet un oto, met deuet eo bet an traoù a-nebeudoù mod-se kwa.\nAn dra gentañ a vras a zo bet graet ?barzh ar vro-mañ atav, ?barzh ar vro vihan-mañ, ar vras a zo bet graet gant ar JAC, evel-just ivez bet demaret " les CUMA, les centres de vulgarisation ", a zo bet loc?het dre ar JAC, ar c?hooperativoù, ar c?hooperativoù legumaj pe ar c?hooperativoù laezh, Even lakaomp, pe evel-se, diwar-benn ramas al laezh hag ober an amann goude-se, ar c?hooperativoù prenañ ludu, ha goude, neuze, tammig ha tammig ivez, organizasionoù evel ar SICA zo bet loc?het d?ar poent-se ivez. Trouz zo bet ranket ober, met en em gavet int a-benn d?ober.\nMet erfin dre vras, ar c?hooperativoù ?deus bet graet vad kenañ, hag ouzhpenn, bon, onestoc?h oa mont d?ar c?hooperativ, kar mont da di ar varc?hadourien e Kastell, da donell artichaot, ar gwellañ tout ma poueze da artichaod oa 1800 lur, met alies e poueze 1600 lur. Tout an traoù oa truket, hañ. A ya, me ?m eus soñj, memes me va-unan on bet laeret, betek? memes er SICA e oa deuet o doa c?hoant laerezh atav, hañ. C?hoari e veze. Kuzhet pennoù brikoli dac?houzhit hañ. Me m?eus soñj klevet ur varc?hadourez ?lavaret : " Amañ n?eo kont ebet ken, amañ n?eo kont ebet ken ", a lavare ar varc?hadourez din, " peogwir bremañ ne c?heller ket ober ken ar pezh a zo c?hoant. Me a-raok, a lavare din, a c?helle paeañ tout va ouvrierien gant ar pezh a laeren diwar-goust ar peizant ". Hi he-unan a lavare din !\nLeun a draoù evelseik a veze graet deomp. Ya, ha pa veze gwerzhet neuze al legumaj war ar blasenn da grec?h, e veze lavaret deomp, mar karez me ?lako ugent lur dit, lakaomp, me lako ar priz-se dit, met arabat dit lavar da zen ebet, kar dreist ar re all emaout. Ha ne ouiemp ket per a oa bet, ar re all veze lavaret evel dezho ivez, ar priz-se oa sekret. Memes kendirvi kenetrezo ne lavarent ket ar priz o deveze bet. Kavout a rae dezho bezañ bet paeet muioc?h, roet e veze dezho da grediñ gant ar marc?hadour. Setu oa ket gwall onest an traoù. An dra zo kaoz kazimant eo bet graet ar SICA neuze er c?houmañsamant, int bet en em revoltet un tammig. A-raok ar brezel dija oa bet anv, a-raok ar brezel, bloavezhiennoù 35-36 aze, oa bet aet ur wech 15 a dud d?an Holland da welet ar c?hadran, penaos ?veze gwerzhet ar fleur hag al legumaj gant an orolaj. Ya, e oant bet aet dija, ha se a ziskouez a-raok ar brezel dija oa anv ganto da cheñch an traoù un tammig er vro-mañ diwar-benn ar c?homers.\nAmañ e Kastell oa graet n?ouzon ket pet kartier e oa, 15 marteze pe 20, n?on ket kap da asuriñ, ?m eus ket soñj, nemet pep peizant dac?h ar c?hartier a rasamble e gartier, hag a anve ur " chef de quartier " ?veze graet dac?h an dra-se, ya, ha pep hini a oa dezignet en e gartier, a rae ?giz ur " c?honseil d?administration " deus ar c?hooperativ, kwa, ya ya, me oa bet lakaet " chef de quartier " amañ, ha ?m eus soñj e veze reüniset ur wech an amzer pa veze ezhomm ivez, evit ober, evit ober ar pezh a veze goulennet diganeomp, evel-just !\nAr pezh zo anvet " la bataille de l?artichaut " zo bet renet ganin. Honnezh eo, oa goulennet ganin dont war ar blasenn ha lakaat aret war ar marc?hadourezh. Lakaat ur " prix minimum ". Hag an traoù az ae d?ar vengleuz, ar pezh ?veze ket gwerzhet diouzhtu. Ha ?benn ar fin digoret hent Pariz ganeomp, hag aet da werzhañ an artichaod e Pariz. ?Pad 13 devezh. Hag echu gant ar marc?hadourezh, a oa re, distroet an dud d?ar gêr, hag un ekip all a oa okup a-raok klask cheñch ha ne deuent ket a-benn da lakaat ar varc?hadourien da vont a-du ganto. Setu goude ma oa bet an taol artichaod-se, ar re-se en em gave adarre er reünionoù hag ar beizanted o deus lavaret dezho, ni ne c?hellomp ket dont war hor c?hiz ken, ar pezh ?n eus graet Jean-Louis a zo bet " définitif ". Bremañ e rankomp ober un dra bennak. Hag an dud all, ar pezh ne blije ket d?ar varc?hadourien eo paseal dre un " organisme payeur ", a-raok an dud a teue gant arc?hant fresk d?ar gêr. Met ar beizanted oa ken skuizh ganto, bezañ war ur blasenn gant o marc?hadourezh, evel ?m eus lavaret deoc?h. Lavaret echu evel-se, ni a raio ar marc?had hon-unan peogwir c?hwi ne fell ket deoc?h ober. Setu evel-se eo deuet ar SICA e fin ar bloavezh 60, " la bataille de l?artichaut " zo bet er bloavezh 60.\nDa gentañ zo bet mat, ez eus bet un den hag en deus bet ur galloud hag un nerzh-kalon spontus. Met ar pezh a zo en deus devet tout an dud a oa diouzh e dro. Setu goude kement den en dije bet gellet degas? enebiñ tamm pe damm pe lavaret e soñj pe cheñch tra pe dra, hennezh forzh penaos ?veze taolet er-maez peotramant e veze brevet, setu da c?houde eo deuet da vezañ ur sistem " autoritaire ", kwa.\nEvit ar pezh a sell deus al legumaj, an dra-se ?n eus distaget ac?hanon deus ar SICA kalz. Me ?gave din e oa ret delc?her muioc?h a dud war ar maez, ober labour vat, ha bezañ? n?eo ket da zistreiñ d?ober tout al labour gant ar c?hezeg eo, mes bez ? eus tiegezhioù krenn hag a dro ken mat evel an tiegezhioù bras, hag emañ ken eürus an dud en enno eget en tiegezhioù bras o klask lonkañ tout. Ha n?eo ket sur eo ar c?hrevier moc?h brasañ eo a zo ar gwellañ. Me ?gav din ez eus plas da galz tud. Ha bremañ, m?o deus c?hoant kreskiñ eo dezho da lakaat traoù da dreiñ da an hañvouez en ur " produit " all, hañ. Mes arabat dezho kemeret tout ar vro evit lakaat an hañvouez forzh pelec?h.\nAl labourioù " hors sol " a zo un dra vat kenañ. Tennañ ar muiañ arc?hant deus an nebeutañ a m2, d?ar re ?n eus nebeut a zouar, mat-kenañ. Met ar problem eo eo staget da louzañ un tammig douar ar re all ha dour ar re all. Hag an dra-se n?eo ket mat ken goude, an dra-se n?eo ket mat ken. Da lavaret eo, kalz re a zo a dud e-barzh en ur vro, re stank int oc?h ober ar memes tra, re stank int. Ma vije bet tud oc?h ober an dra-se ul lodenn amañ, ul lodenn all kant kilometr pelloc?h, ul lodenn all pelloc?h, met, hum, hag ouzhpenn n?eo ket chomet an dud a-sav da brenañ ludu.\nAr pezh en deus roet an taol a varv d?an dro-spered-se eo ar brezel a zo bet graet d?ar yezh. Azalek ma oa mat hor yezh nemet da ziwall ar saout e oa graet poan d?ar Vretoned. Hag ur Breton, arabat mont dezhañ dre heg, an den-se a ouezo en em zifenn : gant e zaouarn, gant e dreid, gant e zent, ur Breton a oar en em gannañ. Met ma vez graet mezh dezhañ, neuze, aze eo diskaret. Neuze e plado. Diwezhañ tra zo da ober d?ur Breton eo ober mezh dezhañ. Hag ar vezh kentañ zo graet dezhañ eo kaout mezh deus e yezh. Ha da heul an dra-se e ya mezh ar ? o gwiskamant, o giz, an dra-se oa stag ouzh ar yezh : mard out gwisket mod-se, ma ?z eus ur c?hoef ganez, neuze out ur Breton, ma out Breton e komzez brezhoneg, pe ez eus ganez galleg fall. An dra-se oa liammet strizh. Ar yezh, an dismegañs zo graet dezhañ, hag an nerzh o deus lakaet ar Vretoned o-unan da dreiñ kein d?o farrez.\nBuan e welont, ar merc?hed, petra zo mat, gortoz hañ, dac?h a lavaran petra zo mat, petra zo fall, petra zo mat d?o doare dezho, pe da doare mar karez an dud hag a yoa o vevañ deus an amzer-se. Petra oa mat oa nompas bezañ mevel, sevel, skripilhat, sevel uheloc?h e-touesk an dud, marteze memes gellout gouarn an dud. An dra-se e oa. Kemeret deskadurezh, kemeret galloud, ya, gant ar galleg, gant ar brezhoneg ne poa netra evelseik ebet da zizeleiñ. Ouzhpenn e oa ar skol, hag a oa pouezus-kenañ. Met, me ?m eus c?hoant lavaret kontrol, kar alies ?vez klevet peogwir eo bet moustret, peogwir evel-henn, peogwir? ket, ar merc?hed eo, ar mammoù o deus graet an dibab eo. Met bremañ alies? Unan am boa bet klevet lavaret peogwir oan aet da evañ ur banne, eo Claude Hagège hag e oan bet oc?h evañ ur banne gantañ ur wech. Hag e lavare din, boñ, ar merc?hed zo bet koll ar brezhoneg, mes ma ez saveteet ar brezhoneg e vo adarre gant ar merc?hed.\nYa, fiziañs ?m eus. Bez? ez eus broioù hag a zo bet aet, a-fet yezh, muioc?h war a-dreñv egedomp-ni hag a zo distroet war raok adarre. Setu mard eo bet posupl aze e lec?h all eo ret e vefe posubl deomp ivez. Forzh penaos e vefe ur binvidigezh hag az afe da goll hend-all. Hag a zo domaj spontus. Nag arc?hant a vez roet abalamour ma ?z eus plantennoù o vont da goll, pe anevaled o vont da goll, e vez roet ur pezh arc?hant evit derc?hel anezho bev c?hoazh, ha padal pa ?z a ur yezh da goll, ha tout ar sivilisasion, ne vez ket roet kalz arc?hant evit delc?her anezhi bev. An dra zo trist, ya.


Pajenn:Perrot - Bue ar Zent.djvu/332 - Wikimammenn\nPajenn:Perrot - Bue ar Zent.djvu/332\ne hano, ha dre ma vastare e galon, an denvalijen a garge e spered hag a vouge e fe.\nPa zizroas Augustin d’ar gèr, diouz ar gwall gomzou a oa gantan, Monika a anavezas e oa touellet gant kredennou ar vanicheaned , fallan gouen tud a oa neuze war an douar. Raktal e argasas he mab er-mêz eus he zi : « Nan, biken, emezi, ne vezin mamm d’eur manichean ! »\nGoude bezan e lôsket da vale eur pennad, e roas digemer d’ezan adarre hag e klaskas an dud desketan d’e gentelian.\nEun eskob a lavaras d’ezi, eun devez, o welet pegen doaniet e oa : « Eur mab hag a zo gouelet warnan evel ma zo grêt war Augustin n’hall ket bezan kollet da viken ! »\nMonika a gendalc’has he fedennou evit goulenn ouz Doue dizro he mab.\nEun devez, Augustin a gemennas d’ezi e oa o vont da Rom. Ne falvezas ket ganti e lezel da vont e-unan hag ec’h eas da Garthaj ; mes Augustin a bignas el lestr hag a yeas en hent, epad an noz, hep gouzout d’e vamm.\nMonika, da c’houlou-de, a oe dare d’he c’halon rannan, pa welas an tôl divalo c’hoariet d’ezi gant he mab. Dizrei a reas da Dagast, mes peuc’h ebet eno ne gavas ; ha hi en hent, ha da Rom.\nP’en em gavas eno, e oa re zivezat ; he mab a oa êt da Vilan ; mont a reas da Vilan. Eno e kavas an eskob sant Ambroaz, a reas d’ezi eun digemer mat ; eno ive he devoe an dudi da welet hec’h Augustin, dianket seitek vla a oa, o kemer hent ar fe ; eno e welas an eskob Ambroaz o lakat dour ar vadeziant da redek war e dâl. He c’halon breman bar gant ar joa, o welet Augustin war an hent mat, Monika a reas he zonj da zizrei d’he bro. Mont a reas da Osti da gemer ar vag he digasje d’ar gêr. Eno, e keit ma oa o c’hedal kuitât, e krogas eun derzien vras enni ; anaout a reas ne oa pare ebet eviti. Lavaret a reas d’he bugale : « Sebelian refet ma c’horf el lec’h ma kerfet ; n’en em jalet ket gant an dra-ze ; ar pez a c’houlennan ouzoc’h hepken eo ma talc’hfet sonj ac’hanon ouz Oter an Otrou, n’eus forz pelec’h en em gavfet. »\nAugustin ne dec’has ket eur pennad diouz gwele e vamm, epad he c’hlenved, hag etre e zivrec’h eo e varvas, d’an navet devez eus he zerzien, oajet a c’houec’h vla ha hanter-kant (388).\nAugustin a ouelas pell amzer d’e vamm ; hi ive he\n↑ Ar vanicheaned a oa neuze ar pez m’eo breman ar franmasoned.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Perrot_-_Bue_ar_Zent.djvu/332&oldid=140592 »


Maria Anna Aostria (1634-1696) - Wikipedia\nMaria Anna Aostria (1634-1696)\n(Adkaset eus Mariana Aostria)\nUr bajenn disheñvelout Maria Anna Aostria zo.\nPoltred Mariana Aostria (1634-1696), gant Diego Velázquez\nMariana de Austria (e spagnoleg) , pe Mariana Aostria (Wiener Neustadt, Aostria, 1634 – Palacio de Uceda, Madrid, 1696) a voe rouanez kenseurtez Spagn (1649–1665) evel eil pried ar roue Felipe IV (1605-1665), ha rejantez (1665–1675) evel mamm Carlos II.\nPrometet e oa bet da priñs Asturiez, Baltasar Carlos, mab da Felipe IV, roue Spagn, met mervel a reas ar priñs yaouank e 1646. Neuze, e-lec'h d'ar mab priñs e voe dimezet Maria Anna d'an tad roue, intañvet daou vloaz a-raok, e 1644, hag a oa 31 bloaz koshoc'h egeti. Graet e voe an eured e miz Here 1649 en Navalcarnero.\nEil pried Felipe IV e oa. C'hwec'h bugel he doe:\nan infantez Margarita Teresa, ganet en Madrid en 1651 ha marvet en 1673 en Vienna, da 22 vloaz. Dimezet e voe en 1666 da Leopold Iañ an Impalaeriezh santel .\nan infantez María Ambrosia, ganet ha marvet en 1654.\nur verc'hig marv-ganet, anv ebet dezhi (1656).\nar priñs Felipe Próspero de Austria, ganet en Madrid en 1657 ha marvet eno en 1661.\nan infant Fernando Tomás de España, ganet en Madrid en 1658, marvet eno en 1659.\nCarlos, ganet en Madrid en 1661, marvet e manati an Escorial en 1700, a voe roue Spagn hag a zimezas div wech:\nda María Luisa de Orleans (1662-1689), merc'h da Fulup Iañ Orleañs, dug Orleañs, breur yaouañ ar roue gall Loeiz XIV\nda Maria Anna von der Pfalz-Neuburg (1667-1740), merc'h da Philipp Wilhelm von der Pfalz (1615–1690) ha d'e eil pried Elisabeth Amalie von Hessen-Darmstadt (1635–1709).\nHec'h anv eo a zo bet roet d'an Inizi Mariana.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Maria_Anna_Aostria_(1634-1696)&oldid=1854123 »\nTud marvet gant krign-bev ar vronn\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 5 Du 2019, da 15:59.


Enez-Vaz - Wikimammenn\nPevar ugent vloaz a zo\nskrivet gant Gab Milin\n(An holl notennoù e galleg a zo diwar dorn Alfred Bourgeois)\nIlis kos Sant Paol Aurelian\n1Kosa iliz ’zo tro war-dro\nA zo, Eneziz, enn ho pro ;\nIlis savet he mogeriou\nGant sant Paol ha gant ho tadou.\n2Trizek kant vloaz zo abaoue\nM’eo bet konsakret da Zoue,\nHa kant vloaz tost ne deus ken toen,\nNemet an nenv a zioud he fenn .\n3Eleac’h hoc’h ilis Paol genta,\nPeder voger a zo brema,\nPeder voger, enn dro d’ezho\nEur bern treaz gwenn hep netra veo.\n4Heb iliaven na tamm glasder\nNemet mein noaz gant gwall amzer\nNemed ar mor a doull enn dro\nDa zont dioc’h an daou du war-n-ho.\n5Mor kounnaret, te a redje\nDioud ilis sant Paol, ma vevje,\nEvel gwechall ’reaz d’id tec’het\nDious ti he c’hoar gan-ez nec’het.\n6Maro sant Paol, hag he iliz\nAr genta digoret d’ar feiz\nZo, eme ’n dud, oud he gwelet,\nEun truez e ve dilezet.\n7Dilezet ! ne d-eo ket biskoaz ;\nGouzout a rear enn Enez-Vaz\nEz eo bet, en-hi ar re goz\nO teski mont d’ar Baradoz.\n8Tud Enez-Vaz ’vel ho zadou\n’Ia kalounek war ho roudou\nGoude ouspenn trizek kant vloaz\nDa zaoulina ous treid ar Groaz.\n9Tud Enez-Vaz ne rafent ket\nHag hi paour, ’vit madou ar bed,\nMogeriou noaz ho ilis Paol\nZo karet meurbed gant-ho holl !\n10Ho ilis Paol ’zigas d’ezho\nSonj enn ho zud zo bet eno,\nBeo, o c’houzanv kalz a enkrez,\nMaro gant feiz, gant karantez.\n11Feiz, karantez c’han er c’havel\nDa vont d’ann nev zo diouaskel,\nEr bed, diou flac’h a harp an den\nWar hent ar boan hag an anken.\n12Dre an hent-se ho deus kerzet\nHo zadou koz ’zo er vered,\nDindan an treaz ho relegou\nEr baradoz ho eneou.\n13Bugale sent hag enn ho bro\nTud Enez-Vaz brema d’ho zro,\nMartoloded ha merc’hed keiz\nNe zilezont iliz ho feiz.\n14Sul ha pemdez, den dre eno\nNag er ganol ne dremeno\nHep dizolei ha stoui he benn\nEn eur lavaret eur beden.\n15Ne deuz eur c’hristen enn Enez \nNa garfe gwelet a nevez\nIlis sant Paol o lugerni,\nBeziou he dud enn dro d’ezhi.\n16Ilis sant Paol zo enn Enez\nEvel arc’h Noe war ar menez ;\nAnezhi ’teu d’ar gristenien\nNerz ha fizianz warlerc’h anken.\n17Ilis sant Paol pell amzer zo\nVije savet gant tud ar vro,\nKaset diout-hi ar mor a bell\nHa gwentet an treaz en avel.\n18Ma vije galloud ho divreac’h\nEvil tizout, dougenn daou veac’h.\nMa vije ho c’haloun nerzuz\nEvel ma ’z eo karantezuz.\n19Allaz ! Doue a ro d’an den\nHe labour, he boan, he anken\nEvid he vâd war ar bed-ma ;\nDoue a ra ar pez zo gwella.\n20Doue ne stok ket oud ar garrek\nLestr ar martolod kalounek\nEn deus feis kre he vamm, he dad,\nA gar he zivreac’h labourat.\n21Doue ho kar-c’houi, merc’hed keiz ;\nE leac’h madou da goll ho feiz\nE ro d’e-hoc’h kalz a ièc’hed\nHa nerz da c’hounid ho poued !\nBUEZ MERC’HED ENEZ-VAZ :\n21Enn Enez-Vaz ne vager ket\nMerc’hed da choum war an oaled ;\nKalet meurbed eo ho buez,\nDoue, outho bezit truez.\n22Koz ha iaouank, a-vihanik\nPe hi zo paour pe binvidik,\nOud ho foan ez int digernez\nMar d-int bet ganet enn Enez.\n23Pa vez ien da skourna ar bed,\nPa varv ar goad er goazied,\nOc’h pep toen pa vez inkiniou,\nE kichen an tan pa vez riou.\n24Neuze d’an aod a-raok an deiz\nEz a d’ar red ar merc’hed keiz\nDa lammet o skrija er mor\nWarlerc’h eur bod bizin arvor.\n25Aluzen Doue d’ar re zo paour,\nPinvidigez ar re ’ labour,\nAr bizin eo red da veva\nArc’hant ha keuneud da domma.\n26Siouaz ! gantho ne vez lezet\nHo bizin hep beza laëret,\nBizin hag a dle al lezen\nDa dud ar vro, tamm d’an estren.\n28Da c’hragez martoloded keiz,\nA varvfe kant guech noz ha deiz\nEvit savetei ar re all ;\nD’ar re a ra vâd e vez great fall.\n29Ar merc’hed e kreiz ar mèsiou\nDeut glao, kazarc’h, n’ho deus ket riou,\nA nerz ho c’horf o labourat,\nDa c’hounid boued d’ezho, d’ho ziad.\n30Hada, c’houennat, medi a reont,\nMedet ho ed her simiadont\nWar ho c’hein a zammou pounner\nEvit hen dourna enn ho c’her.\n31Gant-ho ho eost pa vez dournet,\n’Vez krazet, gwentet, dastumet,\nEl leac’h ma kaver dilastez,\nKement zo red, enn tiegez.\n32Mar labouront hep damanti\nEnn aod, er mèsiou, difazi,\nEnn ho ziez, ken nebeud all,\nNe gavfet netra da damall.\n33Heb aoun e c’heller lavaret\nE labouront koulz ha goazed,\nE talc’hont ho ziegesiou\nReizet koulz ha tiez ar c’heriou.\n34Out-ho evel oc’h peb unan.\nEvelato e stag ar boan\nPiak bez’ ez int kik ha kroc’hen\nHa ganet gant mammou kristen.\n35Boazet da gas pep loustoni\nEuz ho douar hag euz ho zi,\nEuz ar mèsiou deut skuiz d’ar ger,\nNe choumont vak na dibreder.\n36Kouls kreac’h ha traon, ebarz, enn dro,\nPep tra zo digaillar gant-ho,\nGwalc’het, puret, pep tra kempenn,\nHag enn ho c’hreiz ho ene gwenn.\n37Ma n’int evel merc’hed a zo\nKen droulivet ha leaz-goro,\nWar-n-ho ema liou ar iec’hed,\nLiou al labour a c’hounid boued.\n38Eul liou hen-nez hag a zo kaër\nKroget enn-ho dioc’h an amzer,\nLiou ne vir ket oud ho c’hroc’hen\nDa veza flamm, hi, ruz ho fenn ;\n39Plac’hed iaouank da gaout gened\nKen ho deuz mez demezelled,\nGragez, merc’hed, da gaout kaloun\nZo koulz ha kaloun peb itroun.\n40Da garet mad ho friejou,\nDa zevel ho bugaleigou,\nDa zigas war ho fenn bemdez\nBennoz Doue, bennoz ar Werc’hez.\n41Da gaout iec’hed, da veva koz,\nDa vont rag-eeun d’ar Baradoz\nEn eur zilezel ar bed-ma\nAl labour vad a diz huëla.\n42D’ezho n’eo ket nebeud a dra\nGouzout gounid ho zamm bara,\nHen dibri c’houek p’eo gounezet,\nMervel evel m’ho deuz bevet.\n43Kredi a reont ez eo Doue leal,\nNe varn evel ar mad, ar fall,\nHa ne damallo ket gragez\nN’int bet eun dervez didalvez,\n44Da verc’hed e-bed tro-war-dro\nN’euz labour ken diez e nep bro,\nNe ve out-hi evit herzel\nGragez eur vro all hep mervel.\n45Kerkoulz enn ti evel er meaz\nSkouer pep merc’hed eo merc’hed Baz \nA gar ho zud ’ leiz ho ene,\nA drec’h ho foan da vont d’an nê.\n46A gar ho zud, a ro dezho\nNerz ho divreac’h d’ho derc’hel beo,\nNerz ho c’haloun, ha ma ve red\nAr goad a zo enn ho goazied.\n47Merc’hed int, mammou ar re-ze,\nKarantezuz hag a feiz kre !\nKas war ar mor ’ reont ho faotred\nDa c’houzout hag huël ’ ar stered.\n48Ha doun ha ledan eo ar môr,\nPa vezont pell diouz an arvor.\nHa da lavaret enn distro\nPetra a dalv merc’hed ho bro.\n49A zesk d’ezho ’ ranker kredi,\nDouja, karet, karet meuli\nDoue a gas lestr ar martolod,\nHa pa gar hen distro d’an aod.\n50Hep feiz d’harpa ho c’harantez\nHep fizianz e Doue, er Werc’hez\nPenanz e c’hellfe merc’hed keiz\nHerzel oud poan ha nec’h noz-deiz ?\n51Rak merc’hed Baz n’ho deuz ho far\nDa gaout er bed poan ha glac’har,\nPoan o veva gwalc’h ho c’haloun,\nNec’h gand ho zud war eur mor doun.\n52Goude ho labour poaniusa\n’Teuont d’ar gear da ziskuiza,\nEz eont d’ho gwele da gousket\nO sonjal enn ho zud karet.\n53Mamm, enn he map, enn he bugel,\nGrek enn he fried a zo pell\nEn eul lestrik war mor braz\nHa nemet dourn Doue oud he gas.\n54Neuze priejou ha mammou\nA zao d’an nev ho c’halounou,\nA bed Jezuz, Mari, Anna\nDa zerc’hel ho zud er bed-ma.\n55Da rei d’ezho nerz ha iec’hed\nDa viret na vezo beuzet\nTud kalounek a rank beva\nPell dioud ar re ’ garont muia.\n56Da zigas ho listri enn dro\nGand avel vad war-zu ho bro\nEvit ma c’hellint c’hoaz heb aoun\nHo briata war ho c’haloun.\n57Epad an noz, a greiz kousket,\nWar-lerc’h ho zud ’ nij ho spered\nHag ho gwelont, a gav d’ezho\nEn em gavet er gear, er vro.\n58A wechou all, o kalounâd !\n’Welont ho fried pe ho zâd\nTorret ho lestr, — war eur planken.\nMerc’hed, eun huvre eo hep-ken.\n59Gand an deiz e teu a nevez\nAl labour, ar boan, an enkrez,\nNe viront oc’h kaloun a gar\nDa nijal war-lerc’h he glac’har !\n60Rak merc’hed Baz a c’hoar er-vâd\nMar ho deuz poan, ebad ho stâd\nE skoaz stad ho martoloded\nWar eur mor zo doun he weled.\n61Hag a zao evel menesiou,\nDa strinka a-lamm he darsiou\nWar eul lestrik a zo ebarz\nHo c’harantez e tredemarz.\n62Dindan ho zreid ’hi ho deuz douar\nDa harpa war-n-han ho glac’har ;\nAr martolod n’en deuz hepken\nNemet o loc’h eun tamm planken.\n63Siouaz ! mar teufe da doulla\n’Z afe gand ar mor da ruilla,\nHe gorf da veza dispennet\nHag he eskern paour bruzunet,\n64D’ar martolod koz, iaouank flamm,\nBet maget war barlen eur vamm,\nSkrijuz ’ mervel hep kenavo\nD’he dâd, d’he vamm, d’he dud, d’he vro.\n65Ia, merc’hed Baz a c’hoar er-vâd\nMar ho deus poan, ebad ho stad\nE skoas stad tud a rank mervel,\nHep den ebed ’met Doue a wel.\n66Den nemet Doue hag he elez\nSantez Anna hag ar Werc’hez\nO tont d’ho zebellia enn dro,\nPe da zavetei anezho.\n67Euruz eo ar vartoloded\nZo merc’hed ’vit-ho daoulinet,\nRak peden mamm, pried ha c’hoar\nDibaot a zo kouezet d’an douar\n68Hep digas war ar penn karet\nGrasou mad da veza salvet,\nHep digas euz gweled ar mor\nTud, listri hag all d’an arvor.\n69Pedit eta, merc’hed, bemdez,\nHa dre ho peden selaouet\nNe vezoc’h ket intanvezet,\n70Ne choumo ho pugaleigou\nHep tâd da gaout naoun, da gaout riou,\nHep mamm na den war an douar\nMar marvit gand doan ha glac’har.\n71Ho peden kalounek, santel\nD’ho tud keiz a zo, eur vantel\nA daol diwar-n-ho, e pep leac’h\nGwall avel, gwall vor ha gwall veac’h.\n72Ezoum ho deuz euz ho peden,\nRak ker kalet ho flaneden \nN’hellont atao oud poan herzel.\nPedit ; pedi a zesk mervel.\nBUEZ AR MARTOLOD :\n73Ar martolod iaouangik flamm\nEuz a zivreac’h tener he vamm\n’Ia da zigeri he ero\nWar ar mor beteg ar maro.\n74He galounik paour o ranna\nHag he zaoulagad o ouela,\nE lavar kenavo d’he dâd,\nD’he vamm, d’he c’hoar ha d’he vro vâd.\n75Allaz ! ne c’hoar, ar paour keaz !\nHag ho gwelet a raïo c’hoaz ;\nAr mor a zo doun ha ledan,\nHen hag he lestr a zo bihan.\n76Bihan eo ha braz he galoun\nRak outhan he ziou vrec’hik sounn\nA zo o c’houlen labourat\nDa rei diskuiz d’he vamm, d’he dâd.\n77Evit-ho, kalounek, nerzuz\nOud he boan ne vo damantuz,\nEnnho e sonjo deiz ha noz\nWar he lestr zo oud he c’hortoz.\n78C’houeza kre a ra an avel,\nAl lestr a lamm digor he c’houel ;\nPellaat a ra dioud an aod\nGand ar bugelik martolod.\n79Etre Enez-Vaz ha Roskô\nAr paotrik keaz a zell enn dro,\nA well he dad, he vamm, he c’hoar,\nKenavezo d’ezho ’ lavar.\n80Mamm, tâd, ha c’hoar, kenavezo !\nMe vezo braz pa deuin enn dro ;\nKenavezo, tud Enez-Vaz !\nHa te, bro ger, a welan c’hoaz.\n81Kenavezo ! va mignouned,\nMe ne d-in ken, gan-hoc’h d’ar red\nD’an aod diarc’hen gand va bagik ;\nMartolod oun, n’oun ken paotrik.\n82Iliz sant Paol, santez Anna,\nKenavo dont da bardouna,\nPa zistroin euz va gweach kenta !\nNe c’houzoun pe leac’h ’z an brema.\n83Hag ar paotr dizolo he benn\nA hirvoud neuze eur beden\nFn he galounik o frailla,\nDre he zaëlou o tifrunka.\n84Santez Anna ha c’houi Gwerc’hez\nOud mousik Baz bezit truez !\nVa mamm baour a zo pell diouz in,\nEvel diou vamm, c’houi a garin.\n85C’houi a garin, c’houi a bedin\nEvel er gear noz ha mintin,\nRak va mamm e deuz lavaret\nHo pedi ho tiou, ho karet.\n86C’houi, eme-z-hi, evel Jezuz\nZo oc’h an holl trugarezuz ;\nHa diou vamm ar vartoloded\nNe fell ket d’hoc’h e vent kollet.\n87C’houi zo brema va diou vamm-me\nMe a zo martolod ive\nMartolod Mari hag Anna\nChoumit tost d’in, tost d’am harpa.\n88Al lestr brema gand her, a red \nEvel eun alar hed a hed ;\nHe gein a faout ar pengennou \nA ia a lamm dreist ho c’hernou.\n89Dre ma pella ar paour keaz\nNe zistro ken dioud Enez-Vaz\nHe zaoulagad a glask atao,\nGwella-gellont, gwelet he vro,\n90Gwelet c’hoaz a ra Enez-Vaz,\nMoged a zioc’h ti he vamm geaz,\nHueloc’h, koabr ruz a renkadou\nHa penn an tour-tan en nevou.\n91Brema ne wel e reaz ar mor\nNemed a-bell skeud an Arvor,\nHag Enez-Vaz hag an nevou\nO vont teuzet unan ho daou.\n92Etre-z-ho c’hoaz eur rizen wenn,\n’Ve lavaret eur gurunen\nA zioud ilis sant Paol enn treaz,\nSell, sell out-hi, va faotrik keaz !\n93Ac’hano es po, mar kerez,\nAr pez a zo red d’id bemdez :\nNerz oud ar mor, oud an avel,\nFeiz, karantez vir da vervel.\n94Araok ma ’z a ’n heol da guzet\nE pign er wern vraz da welet,\nEc’h azez war an delès-kroaz,\n’Sell war-zu Baz eur weach-all c’hoaz.\n95Allaz ! brema ne wel netra\nNemet he lestr o roudenna\nAr mor zo sioul he goundouniou \nNemet al loar kaër enn nevou.\n96Enn dro d’ezhi, kelc’h arc’hantet\nAr stered lemm, ’vel treaz hadet,\nA dost, a bell, traou kaer dispar,\nHag hen o vont gand he c’hlac’har.\n97Evel ar mor braz he anken :\nHe galoun dilavar a-grenn,\nE klev dre-z-hi, sioul ha dudiuz,\nKomzou kaer war doniou kaouvuz.\n98Ne-d-aï euz he ene biken\nAn nos kenta-ze a dremen\nPell dioud ar re ’ gar he galoun \nBugel martolod ar mor doun.\n99Labour, enkrez, skuizder ha poan\nEn deuz er bed-ma peb unan ;\nOc’h heul ar mous, martolod keaz\nAr poaniou-ze zo brasoc’h c’hoaz.\n100Setu brema ar paotr bihan\nWar eun hent zo doun ha ledan,\nHent zo dindan ha war c’hourre\nSkrifet lugernuz hano Doue.\n101Skrifet eo var gern an tarsiou\nEvel war gern ar menesiou,\nSkrifet flamm er pevar avel\nEo Doue pep leac’h a wel.\n102Feiz eur martolod zo kristen\nAr c’hreva fard a vo biken\nOc’h heor he lestr zo taol distaol,\nAnez e tredemarz da goll.\n103Da gaout didorr, nerz oud he boan\nNe joum gand ar mousik bihan\nNemet he feiz hag hano Doue,\nHa karantez leiz he ene.\n104Feiz da bedi santez Anna\nMari he stereden gaera\nA c’hoarz out-han euz an nev flamm,\nMari, Anna zo he ziou vamm.\n105Martoloded, moused bihan\nDalc’hit d’ho feiz gwitibunan,\nDa feiz ho pro, feiz ho tadou,\nFeiz a zo dreist an oll vadou.\n106Pa zao an deiz bugelik Baz\nA zell a zeou hag a gleiz c’hoaz\nDa glask gwelet, gwelet he vro\nAn nev, ar mor ’wel tro-war-dro.\n107An nev, ha pell goueliou listri\nAn heol out-ho o lugerni,\nAr mor a loc’h e kreiz he veol\nEvel droug enn-han, e c’hrosmol.\n108Bugelik Baz oud he glevet,\nO welet he liou droulivet\nA gren enn he holl izili,\nKren, paourik, hep paoues pedi \n109Ped ha labour heb ehana\nHa Mari ha santez Anna\nA vo bepred enn da gichen\nO rei d’id nerz da veza den.\n110Den a feiz, martolod dispar\nBras, kalounek da zont d’ar gear\nEnor da vro ha joa da vamm,\nEnor ha joa da bep unan.\n111Ar vouez ’ glev atao enn he greiz\nA gresk he nerz, a gresk he feiz,\nA lavar d’ezhan : Lez da gas !\nDoue zo gan-ez eo ar mestr braz.\n112Brema, mor doun, c’hellez diroll\nStrinka tarsiou beteg an heol,\nHeja da voué enn nev huel\nHa klask tumpa lestr ar bugel.\n113Gouzoud a rez piou c’hourc’hemen\nPiou ’ lavar d’id choum hep tremen ;\nEur c’hrouanen ’ peuz digaset\nD’an aod euz ar penn-all d’ar bed.\n114Gouzout a rez, mor diboellet\nKaer as pezo, ne lounki ket\nLestr na bagik eur mous bihan\nA zo gant-han Doue a-unan.\n115Eneb ar mor hag an avel\nAn trede deiz lestr ar bugel\nA gerze skanv hag huel he benn\nD’ar vro ma voa he c’hourc’hemen.\n116Bet eno, ac’hano ez eaz\nHa tro ar bed aliez a reaz\nHep na viraz out-han avel,\nKerrek, na mor enn he ziboell.\n117Tremen a ra misiou, bloasiou,\nEuz a vous Baz ne deu kelou \nHag enn Enez ’ma e glac’har\nAn holl gerent : tad, mamm ha c’hoar.\n118Seiz vloaz tost a zo tremenet,\nAn holl a lavar eo beuziet,\nAn holl zo e kaon, enn anken ;\nAr paotr zo iac’h ha brema den.\n119Seiz vloas tremenet ne voa pell,\nAr vamm a welaz he bugel\nDre eun huvre epad an noz ;\nAr vamm brema zo o c’hortoz.\n120Beo eo he map, ne lavar ger\nNemet kredi e teuï d’ar ger\nRak evint-han noz ha mintin\nE deus pedet war he daoulin.\n121’Vit-han eo bet o pardouna\nE ti Vari, santez Anna,\nE Rumengoll, war he zreid noaz,\nHag e penn-Baz kant gwech er bloaz.\n122Peden ar vamm war benn ar map\nA zigas bennoz Doue, he dad,\nA gas enn he raok ar Werc’hez\nD’hen distrei d’ar gear heb enkrez.\n123Ema o tont, tostât a ra\nBeg eur wern vraz o tispaka\nA weler du-hont enn avel,\nDreist ar Benn-wenn a bell, a bell .\n124Dreist ar Benn-wenn hag hueloc’h\nE kreiz an oabl a-bez o loc’h\nPenn eur valken spountuz, du-pod\nWar gein ar gwalarn ’ deu d’an aod.\n125Ar bar-amzer zo o wiri\nA laka skrij enn izili ,\nEnn daoulagad eur mor daëlou\nHag anken doun er c’halounou.\n126Pedit, priejou ha mammou,\nPedit stard, pedit ann Aotrou,\nAr Werc’hez ha santez Anna,\nEvit ho tud, pedit brema !\n172Ha c’houi ivez a bed pell-zo\nEvit ho map o tond enn dro,\nMamm geaz, pcrlit, braz eo he veac’h,\nN’ema ket c’hoaz ’tre ho tivreac’h.\n128Beteg hirio en deuz harpet\nOc’h peb amzer ha. poan-galet,\nHirio a-vad dirag ar gear\nMa vez beuzet, pebez glac’har !\n129Ar valken zu a zo savet,\nGant-hi ez eo goloet ar bed,\nE kreiz an deiz eo deut an noz\nLuc’hed a strink, kurun a groz.\n130An dregern zo dre an nevou\nA zigas sonj euz an Aotrou\nAn dalmou ’ stok hag en em gann\nAr c’hoabr a fraill, ’n douar a lamm.\n131Ar mor tro-war-dro d’an aojou\nA goenv, a verv glaz-wenn he liou,\nA darz, a strink he ionen\nDreist ar c’herrek war an teven.\n132Ar c’hoummou ’ bleg ho zorgennou\nA ia d’ar weled a verniou\nA zao gand nerz rec’hier pounner\nHo zaol oud an aod a benn-er.\n133Trouz ar c’hroa braz a vez klevet\nStoket, distoket er weled,\nA ve lavaret hirvoudou\nO tond a greiz ar c’houndouniou.\n134Torn-aojou huel o tiskolpa\nKerreg a-bez o vruzuna\nNe weler ha ne glever ken ;\nOc’h petra ec’h harzo an den ?\n135Spountuz an trouz hag ar safar\nZo war ar mor, war an douar ;\nE pep leac’h eus klemm hag hirvoud,\nHag ar gwalarn dreist-ho a voud.\n136Gand an amzer zo dirollet\nGand ar mor a zo diboellet\nPed den, ped lestr a iel da goll ?\nKlevet a rit tennou kanol ?\n137Eul lestr teir-gwern zo o c’hervel,\nOud an amzer ne c’hell herzel ;\nOud ar c’herrek ma ve stoket\n’ Ve beuzet he vartoloded.\n138Martoloded Baz kalounek\nHer gwel o tont, ha dre ’r c’herrek,\nEneb an avel hag ar mor,\n’ Ia da ober tro an Arvor.\n139Avel, kerrek, mor o tarza\nN’ho lakeont mor e da giza,\nPa welont listri o terri\nHa breudeur o vont da veuzi.\n140Ia breudeur int ha kristenien\nHa pa vent Saozoun zo-mui-ken,\nDa vartoloded a varvfe holl\nKent na-d-afe eun den da goll’\n141Enn ho c’hreiz kalounou kristen,\nDiskouez a reont (pe rafent ken ?)\nPetra dalv d’ezho eun ene\nZo bet prenet gant goad eun Doue.\n142Tud ar re-ze, ne zellont ket\n’Vit ober vâd oc’h poan e-bed,\n’Vit ober vâd, rei ho buez ;\nHa c’hoaz, ma ve out-ho truez !\n143Eur gwennegik ho devezo,\nBennoz Doue ha kenavezo !\nPa dlefent kaout, tud vad ha paour,\nWar ho bruched peb a groaz aour !\n144Gwelit du-hont, euz Enez-Vaz\nDiou vag a zo o vond er maez.\nD’ar gwall-amzer dispak ho lien\nHa gant-ho kaer ha huel ho fenn\n145Digeri c’hellont ho goueliou\nPa ’z euz daouarn ha kalounou\nEvel ar re a zo d’ho c’has\nStard ha dispount war ar mor braz.\n146D’ho diwall c’hoaz gant-ho ema\nAvel out-ho ne enebo\nHa stur e nep leac’h ne stoko.\n147Evel diou wennili ez eont,\nDreist penn an tarsiou e nijont,\nEn eur heja a gleiz, a zeou,\nEvel diou-askel, ho goueliou.\n148Spountuz eo ar mor da welet\nEnn diou vag ar vartoloded\nOc’h netra e-bed ne zellont\nNemed a-raok el leac’h ma ’z eont.\n149Mall eo d’ezho en em gavout !\nAr gwalarn foll a zut, a voud,\nAr mor a zao euz he weled\nEvel da lammet dreist ar bed.\n150Al lestr teir-gwern a dro, a ia,\nEvel eur votez o ruilla,\nA ia dre ’n dour, hep stur na gouel,\nEl leac’h m’her c’has mor hag avel.\n151An diou vag out-han a dosta,\nWar-n-han a wel Mari-Anna\nDaou hano kaer, mar deus hano,\nHano diou vamm karet er vro.\n152Martoloded Baz pa welont\nA gresk ho nerz hag ho dispont ;\nA lez da gas war an teir-gwern,\nDirollet out-hi an ifern.\n153Eno neuze ’ neb a vije\nA leiz he galoun a ouelje\nO welet tud an teir-gwern paour\nO c’hervel, o c’houlen sikour.\n154Ma na vijent en em staget,\nEuz ho lestr ’ vijent bet stlapet,\nE vijent eat gant an tarsiou\nDa steki oc’h kerrek an aojou.\n155Al lestr a dro hag a zistro,\nA gouez a gleiz, a zeou a zao,\nA joum a zav, ’ ia a benn-er,\nDioc’h nerz pep tarz, skanv pe bounner.\n156Penaoz out-han o loc’h atao,\nAn diou vag keaz a dostaïo,\nHeb beza stoket gant al lamm,\nBeza flastret, hi ker bihan ?\n157Doue a ioa gant-ho o levia :\nA greiz ma ’z edont o poania,\nEur froud-vor o tont dindan-ho\nA gas anezho ac’hano.\n158A gas al lestr, heb he freuza\nOud ar Benn-wenn da gosteza,\nHag eno, vel ma voe harpet\nE choum hep flach, evel staget.\n159Tost d’an teir-gwern, tud an diou vag\nEno neuze ne joumont vak,\nDre nerz ho c’haloun ha dre boan\nE c’hellont kaout braz ha bihan.\n160Setu tud an teir-gwern keaz\nBrema e diou vag Enez-Vaz\nO tont war-zu an aod goloet\nA dudou koz hag a verc’hed.\n161Ar re-man ’ drid ho c’halounou\nPa welont o tont ho bagou\nEnn-ho ho zud, ho zud karet\nGant tud an teir-gwern rekouret.\n162Merc’hed keiz, na vezit laouen,\nC’houi hag ho tud c’hell kaout anken ;\nPedit evit-ho kalounek,\nAr mor a lamm oud ar c’herrek.\n163Ne voa ket torret an amzer\nBagou tud Baz karget pounner\nNe c’hellent sevel war al lamm,\nNa dont d’an aod nemet gant poan.\n164Enn ho enep gand ar mare\nAn avel a-benn a zave\nHag a strinke war an dud paour\nLeiz ho bagou pez berniou dour.\n165Ar vartoloded enn diou vag\nOuspenn ho foan zo hep distag\nA gren gant aoun na ve kollet\nTud an teir-guern zo rekouret.\n166Da greski ho nerz e sellont\nOud ho merc’hed a zo du-hont\nGand ho c’haloun, gand ho ene\n0 pedi evit-ho an nê.\n167Savet he divreac’h, a boez penn\nAr c’hreg a gri : dalc’h mâd, va den !\nDalc’h mâd, map, breur, ’me ’r vamm, ar c’hoar\nDalc’h mâd, dalc’h mâd ! da zont d’ar gear !\n168Da galounou mad hag unan\nLabour ha nec’h, enkrez ha poan\nGant karantez oud ho eren\nA zo eur beac’h skanv da zougen.\n169Nerz ar galoun a ziouan hâd\nE peb amzer da ober vâd\nEnn eur vro ’ vez enn-hi gwelet\nEo mad ar c’hrek. mad he fried.\n170Er mor brema an diou vag keaz\nHo deuz poan gwaz eget biskoaz ;\nA-benn kaer ema an avel\nHo dalc’h dirak an aod a-bell.\n171Braz eo an nec’h hag ar c’hlac’har\nZo er bagou hag en douar ;\nEnn douar e kren c’hoar, grek ha mamm,\nAr bagou ne c’hounezont tamm.\n172Lavaret e ve a-wechou\nE vent gweledet hi ho diou,\nRak kaer a zo sellet, sellet,\nKlask anezho, n’ho gweler ket.\n173Glac’har, gouelvan, kri-forz, daelou,\nNe glever ken dre an aojou\nNe weler nemet merc’hed keiz\nGand ar rann-galoun en ho c’hreiz.\n174Pa zao a-benn eur pennad mâd\nWar eur bern mor, o rouenvât,\nDiou vag, an eil war-lerc’h eben\nEnn aod fizianz, war-lerc’h anken.\n175Kounnar ar mor hag an avel\nOc’h kaloun gre derc’hel na c’hell \nTrec’het eo gant martoloded\nZo tost d’an aod ha d’ho merc’hed.\n176An diou vag ’ deue d’an aod-wenn\nHo diou an eil war-lerc’h eben\nPa dro unan a-bez karget\nGand eun taol mor euz ar weled.\n177Mamm, c’hoar, pried, peb martolod,\nDiwar an teven ’ lamm en aod\n’Zisken d’ar red ha war ho fenn\nA ia er mor, dic’hrij éeun tenn .\n178Evel-d-ho ar vartoloded\nEnn dro d’ar vag zo bet troet\nA nenv, a zastum kemend den\nA bak ho divreac’h oc’h astenn.\n179Pep tro a reont e teu gant-ho\nEun den bennag zo euz ar vro,\nPe dud an teir-gwern o veuzi,\nKen dinerz ne c’héllont mui.\n180Gant martoloded, merc’hed Baz,\nDen ebed eno ne joumaz\nNe choumaz den ebed er mor,\nHep dond gant-ho beo d’an Arvor.\n181Gand ar merc’hed e voa unan\nTost da veza hep dale mamm\nEno er mor ’ lamm da genta\nE kav eun den, ez a gant-hâ .\n182Ez a gant-ha ’tre he divreac’h\nHep gouzout piou, d’ar gear heb bec’h,\nHen tomm en dra c’hell hep dale\nHag en digas iac’h ha pare.\n183An dour mor a zo dour badez\nD’eur map zo bet gant he vamm gez\nOc’h ober vad kent ma c’hanaz.\nMab ar vamm-ze vo den a c’hraz.\n184Eur plac’h iaouank, skouer ar merc’hed,\nA ia ivez er mor d’ar red\nA gav eun den paour o veuzi\nHa gant-han buan, ha buan d’he zi.\n185Eur martolod oa, iaouank flamm\nHanter varo, ne finve tamm,\nBerad ne gleve, ne wele\nLakeat e voe enn eur gwele.\n186Eno tommet ha goloet mad\nEnn dro d’ezhan lakeat dillad\nGreat out-han kement a zere\nE tihun ’vel euz eun huvre.\n187Pe-leac’h em’oun ? Enn Enez-Vaz !\nAboe keid-all m’emoun er meaz !\nVa Doue ! Red eo ma ven er gear !\nSell ! va zad eo ! va mamm ! va c’hoar !\n188Ar vamm, ar c’hoar, o choum mantret\nHen, d’ezho ’ lavar glac’haret :\nMamm ! me ho map ; da vreur, va c’hoar !\nEat kuït mousik, deut den d’ar gear,\n189Distroet den, va lestr kollet,\nPenaoz n’emoun-me er weled ?\nLavarit d’in e pe zoare\nOun deut ama, iac’h ha pare.\n190Gant ho joa, tad, mamm ha c’hoar\nA bok d’ezhan hag a lavar :\nDiou vamm as poa hag a garez\nSantez Anna hag ar Werc’hez.\n191Ar re-ze en, mab ha breur keaz,\nAs tistro beo da Enez-Vaz,\nAs tistro iac’h evit deski\nEo mad ho c’haret, ho fedi.\n192Meul ar Werc’hez, santez Anna !\nGan-ez ez aïmp da bardouna,\nGan-ez gand ar vartoloded\nEvel-d-oud gant-ho rekouret,\n193Da ilis sant Paol e penn-Baz\nGan-ez, gant-ho ez aïmp warc’hoaz\nHag e savimp gand hor c’haloun\nEur c’hantik nevez d’hon Itroun.\n194Ar vamm, ar c’hoar a lavaraz\nHag antronoz holl da Benn-Baz\nAr vartoloded da genta\nAr merc’hed d’ho heul a ia.\nEUR BELEK KOZ\n195Goude sant Paol kalz beleien\nZo bet enn Enez-Vaz o ren,\nO sklerijenna an eneou,\nTouriou tan war hent an nevou.\n196Abaoue kant vloaz pe war-dro\nN’euz ket bet eur belek er vro\nHa n’en defe bet kalounad\nHa gouelet leiz he zaoulagad.\n197O welet ’vel eur baourès keaz,\nBeteg he daoulin eat enn treaz\nIlis kenta Abostol Leon\nEnn noaz o tiwal an anaon.\n198Eur pennad zo ez eo maro\nEur belek koz bet enn ho pro\nO wenna he vleo o pedi,\nTud Enez-Vaz, evidoc’h-c’houi.\n199Hen ivez, evel ar re all\nPa gleve ’n avel o voudal\nOc’h Ilis Paol ken a grene,\nA hirvoude leiz he ene.\n200Pa wele ’r vein o tistaga\nGand aoun na deuje da goueza,\nHe galoun ’ veze glac’haret ;\n’ Klevet eo bet lavaret :\n201Allaz ! ar c’heas koz zo maro\nHag en ho zav ema atao\nMogeriou Ilis Paol a gare\nHag a wel brema euz an nê.\n202Evid hoc’h holl, tud Enez-Vaz\nEvel gwechall ho persoun c’hoaz\nA bed en nev ’vel war ar bed ;\nNe c’houfe choum heb ho karet.\n203He lèzen genta, divèza,\nA ioa karet Doue, he nesa,\nKaret ar paour, breur da Jezuz,\nBeza out-han madelezuz.\n204Karet an Iliz hag ar feiz,\nAr brezounek, iez an dud keiz,\nKaret he vro hag Enez-Vaz,\nPoan en-hi ’vel enn dro mor braz.\n205Ho karet, c’houi martoloded\nHa kaout truez ouz ho merc’hed,\nEvidoc’h holl pedi noz-deiz,\nCioulenn d’e-hoc’h iec’hed ha feiz.\n206Evid an holl, e voa eun tâd,\nEvit an droug e rea ar mâd,\nDa enebour ha da vignoun\nDigor he di hag he galoun.\n207Epad tregont nemet tri bloaz\nEo bet persoun enn Enez-Vaz ;\nEno m’en divije gallet\nEnn ho touez e vije marvet.\n208Eno e voa he galoun eaz,\nHa d’ezhan ’ voe eur c’hlac’har vraz\nEnn deiz ma rankas kimiada\nDioc’h tud ar vro ’ gare ’r muia.\n209Dioud ar re en doa badezet\nHa divezatoc’h dimezet,\nDioud paour, tad, mamm, bugaligou,\nDioud ar re goz enn ho besiou.\n210Enn he galoun ’ voa kalounad\nHa daelou leiz he zaoulagad,\nPa rankaz mont koz, hanter-zall\nDioud he Iliz, he brespital.\n211Pa n’helle choum ez eo bet eat\nDa vro he vamm, da vro he dad\nEnn ho c’hichen paour da vervel\nD’harpa he vez oc’h he gavel.\n212E ti gwella beleg a zo\nE Plougouloum eo bet maro\nEtre divreac’h diou galoun vad\nBet d’am eontr-koz ’vel breur ha tad.\n213Tad ar persoun, breur ar mevel\nDa ober vad ho daou hevel,\nEntend a reont euz ar c’heas koz\nEntend ho daou enn deiz, enn noz.\n214D’ezho evid ho madelez\nD’an dud vad all, kant trugarez !\nBezet Bennoz Doue war-n-ho !\nTud vad ’vel-d-ho war ho maro.\nPA VOAN POTR BIHAN\n215Breur oa d’am zad ; o tond er bed\nGant-han ez oun bet badezet\nHa d’in, kristen, e roaz hano\nHe vreur iaouank nevez-maro.\n216Goude, d’he di eus ti va mamm\nEz ejoun da joum iaouank flamm,\nHa mar boe den euruz biskoaz\nEo me gant-han tost d’ugent vloaz.\n217Gant-han, me a zo bet savet\nGant-han gwisket, skoliet, karet,\nOc’h he welet ’ tesken bemdez ;\nN’euz den euruz hep madelez.\n218Araok, gant va mamm ha va zad\nEm boa desket meur a dra vad ;\nDa bevar bloaz lenn brezounek\nHa karet ar paour ezommek.\n219Eat da Zantek war-dro c’houeac’h vloaz,\nE ti va iontr, e voe d’in eaz\nDiwar c’hoari ar gornigel\nKreski eun tamm va skiant bugel.\n220Skiant ar bugel a daol evez\nA ziouan d’ezhan gwiziegez,\nIec’hed, eurusted, ha furnez\nGant ma labouro digernez.\n221Evel gant va mamm ha va zad,\nGant va eontr e voe d’in ebad\nDeski traou kaeroc’h eged aour,\n222Gant ar paour bemdez e prejen ;\nAr paour ha me en eur gichen\nNi ’ zebre farz, patatez, iod,\nHa beb eil tro a skoe er pod.\n223Pa veze d’in an tamm kenta.\n’ Veze d’ar paour an diveza,\nHa n’euz forz petra a vije\nNi, etre-z-omp en em gleve.\n224Ha koulskoude neuze ’ kaven\nKalz naturoc’h bara panen\nPe iod, pe leaz, pe batatez\nFget hirio kik rost, krampoez.\n225Va iontr a c’hoarze o welet,\nHa me gav d’in c’hoaz he glevet :\n« Mad eo ranna gand ar paour keaz\n» ’Vit beva koz ha mervel eaz. »\n226» Bugel a zebr gant eur c’heas koz\n» A zigas war he benn bennoz,\n» Deut da vraz mar kar kenderc’hel\n» Da rei d’ar paour muia a c’hell. »\n227« Pa vezi d’as tro war an oad\n» E weli paotr, pegen ebad\n» Beza bet gant paour o preja\n» Penaoz-bennag c’hellfez beza. »\n228Gwelloc’h oa c’hoaz ar pez a re\nEget kemend a lavare ;\nHe welet a ioa eur gentel\nNe voa d’in koulz na dreist-hi gwell\n229Eur gentel oa hag a zesken\nHep kalz a boan dre ma kresken,\nN’em beuz ket he ankounec’hêt\nHe ankounac’hât ne rin ket,\n230Ne gav ket d in ’ parfe biken\nKurunen Doue war dal eun den\n’ Laka spered, enor hag aour\nDreist ar garantez oc’h ar paour.\n231Truez en deuz Jezuz hon tad\nOc’h karantez ha kaloun vad ;\nGant ho ’ lugern ar Baradoz\nKaeroc’h eget heol hanv dioc’h an noz.\n232Evel-ze e voe digoret\nVa c’haloun araok va spered,\nHag euz va c’haloun sklerijen\nA strinkaz eun denvalijen.\n233Evel-ze, bet maget, savet\nOun bihanik deut da garet\nAr paour zo e poan da genta,\nHa goude karet, da gana.\n234Da gana kement a welen,\nA ioa mad hag ho doa anken,\nKement a gleven war ar bed,\nOc’h hirvoudi ha glac’haret.\n235An nev pa doulle ar valken\nDreist pep tra zo, kaer a gaven,\nAr mor, vel Doue, doun ha ledan,\nHag an den, er bed, ker bihan !\n236Hevel oc’h eul laouennanik\nA lamm, a drid, a gan drantik\nMe a gane hag a veule\nVa iez, va bro, ha Doue ive.\n237Va c’herent ha va mignouned,\nKement a garen dre ar bed,\nDre nerz va c’haloun a ganen,\nDre nerz va spered ne c’hallen,\n238Eurusoc’h eged oun ’oa den,\nEuruz meurbed gant va eontr koz\nEuz ar mintin beteg an noz.\n239Peb deiz er bed a c’houlaoue\nMe lamme, c’hoarie, a c’hoarze\nKen na glevjoun e voe red d’in\nDeski gregach, gallek, latin.\n240Ganen bugel vije bet gwell\nMont var ar mor d’ar broiou pell,\nPe labourat noz ha mintin\nGwell ’get diski gallek, latin.\n241Gant va eontr a gare va mad,\nE voen dalc’het, eneb va grad,\nDalc’het er skol ; d’ezhan bennoz !\nMe voa diskiant, fur va eontr koz.\n242Neuze voe d’in eur c’hoari all\nHa d’am spered eur gwall gabal\nRankout difuilla eur guden\nNe gaven d’ezhi lost na penn.\n243War ar studi ma ne voan kre,\nEo va spered ne zigore\nDa zeski latin ha gallek,\nDre c’houzout nemet brezounek.\n244E gallek, latin ha gregach,\nAr geriou a baken be-weach\nA ranke beza tremenet\nDre ar brezounek em spered.\n245Neuze e sellen oud ar mor\nHag oud ar c’hoabr dreist an arvor,\nOud eur wennili o nijal\nNe zeske ket koz gregach fall.\n246Neuze ’m bije karet beza\nEvel eur paotrik a iea\nGant he vagik d’ar red d’an aod,\nDa c’hoari beza martolod.\n247Neuze pa c’hellen-me astenn\nVa divesker war an teven,\nPaka an aod enn eur redek,\nMe a roe avel d’ar gallek.\n248Neuze a-vad, neuze ’ c’hoarien\nDiarc’hen, dizolo va fenn,\nE lammen dreist mein ha bizin\nGant eur c’horfad latin kegin.\n249O tont d’ar gear p’en em gaven\nPe enn hent pe war ar grec’hen\nGant paotr pe baotrez euz va oad,\nE veze c’hoari pe grogad.\n250Ac’hano pa deujen d’ar gear,\nDre veur a doull e welet sklear,\nToull va bragez, va rokeden\nMa c’hoarze an dud o tremen.\n251Dre gement-se n’eo diez gwelet\nPa c’hellen me ne laosken ket\nVa loden c’hoari gand eun all ;\nC’hoari d’ar bugel n’eo ket fall.\n252Ar vugale war ar mèsiou\nZo eurusoc’h ’get er c’hèriou ;\nEr c’hèriou int ’vel laboused\nA ve paket enn eur gaoued.\n253A ve trouc’het ho diouaskel,\nDa viret na nijfent re bell\nHa na-d-afent da heul re-all\nDa en em goll gand ar re fall.\n254War ar meaz n’eo ket evel-se\nEn eur zevel euz he wele\nAr bugel a ia euz ar gear\nAma, a-hont, el leac’h ma kar.\n255C’hoari, redek a ra bemdez\nEnn heol pe a zindan ar gwez,\nEr park, el liorz, er prad, er c’hoad,\nHep den ganthan : plac’h, mamm na tad.\n256Ruilla a ra war al letounen\nPe mont warlerc’h eur valafen,\nKlask paka eur pesk er c’houer,\nDont goude gleb dour teil d’ar ger.\n257Evel-se e teu d’ar bugel\nAn nerz a zo red da zevel,\nNerz da zigeri he spered,\nHa nerz d’he galoun da garet.\n258Da garet he dud hag he vro,\nPa vez red d’harpa anezho,\nDa garet feiz ha brezounek,\nDa veza den mad, kalounek.\n259Evel-se eo war,ar mèsiou\nE sao tud stard ho c’halounou,\nMerc’hed goad iac’h enn ho goazied.\n260Ar bugel war ar meaz ganet\nGant leaz he vamm a zo maget,\nDre ma kresk laosket diluren\nDa zond abred da veza den.\n261Gounid he voed abred a rank,\nLabourat tenn hag hen iaouank ;\nGoude c’hoari dastum fumez\nBeza oc’h he boan digernez.\n162Eun tremeniad war ar bed-ma\nAn den keaz n’en deuz da veva\nNemet bara diwar enkrez\nDa c’hortoz ma c’hourvez er bez.\n163Evit herzel oud he boaniou\nA lamm out-han evel tarsiou,\nGwella zo teuzet enn he greiz\nEo ar garantez hag ar feiz.\n164Al lezen genta, diveza\nA zo karet war ar bed-ma,\nKarct Doue a zo pep mad,\nKaret ar vamm, karet an tad.\n165Karet pried ha bugale,\nHarpa anezho da vale,\nHep sellet a gleiz hag a zeou\nNemet bepred oc’h an nevou,\n166Ac’hano ’ tarz an dour erien\nA dorr sec’hed ar Gristenien ;\nGwir garantez kaloun Jezuz\nZo oc’h an holl trugarezuz.\n167Ac’hano c’hoaz e teu ar Feiz\nA zo didorr an dud e Breiz,\nD’ar Feiz eo skanv pep beac’h pounner,\nPeb labour diez, eaz da c’hober.\n268Gwazennik heol dre ar valken\nDizoan ar galoun enn anken ;\nFeiz a zigor d’an dudou paour,\nWar drein ar bed bleun melen aour.\n269Feiz ar paour he vir da vervel,\nRak pa gar Doue dont d’he c’hervel,\nE kas he gorf d’ar bez hep klemm,\nHag he ene d’an nev éeun-tenn.\n270C’houi, Rouanez, Impalaered,\nTud pinvidik eüruz er bed,\nC’houi pa vez red d’hoc’h diskregi,\n’ Glever gant doan oc’h hirvoudi.\n271Hirvoudi doaniuz a c’hellit,\nRak, o vervel, pep tra ’ gollit,\nGand hoc’h enor, gand ho tanvez,\nMa n’hoc’h euz Feiz na karantez !\n↑ L’auteur écrit kos devant une consonne forte (k p t s).\n↑ Aujourd’hui généralement : a ziouz.\n↑ Hi, eux, est écrit de la même manière que hi, elle, mais sans que h ne se fasse aucunement sentir. On écrit aussi : i ou ii, autrefois y.\n↑ L’auteur écrit ne deuz (ne-d-euz) devant une voyelle initiale et ne deus devant une consonne\n↑ O skrija, en frémissant.\n↑ Hen dougont war gern ho c’hein, pe war ho chouk (sur leur nuque). cf. : cime ; latin : summum ; terme peu connu.\n↑ On dirait plus régulièrement : Skouer da bep merc’h eo merc’hed Baz.\n↑ Mot à mot : leur planète.\n↑ Texte : gand er.\n↑ Le jeune matelot se rappelle qu’il a labouré la terre ; an ervennou se comprendrait mieux ; on veut sans doute rappeler les sillons que l’on coupe quand on laboure en travers, et que l’on compare aux lames qui courent parallèlement : ar pengennou désigne les planches de terre labourées, séparées entre elles par une dérayure ou petit fossé nécessaire à l’écoulement des eaux.\n↑ Koundouniou, vagues houleuses, de koum doun, vagues profondes. Suivant l’euphonie bretonne, le d change\nl’m qui précède en n.\n↑ Aujourd’hui généralement diouz.\n↑ L’auteur écrit ès final au lieu de èz devant une consonne initiale forte ou ténue pour conformer l’orthographe à la prononciation.\n↑ Texte : ne-d-eu\n↑ Nom breton d’un rocher en mer.\n↑ Oabl, atmosphère, dérive de gwabr. Cf. lat. vapor.\n↑ Eur valken, un gros nuage en forme de ballon.\n↑ Texte : a lakaï\n↑ Ar c’hroa braz désigne la grande grève couverte de rochers éboulés de la côte nord, près du phare.\n↑ Pour c’hoummou doun, voir plus haut.\n↑ Lamm est mis ici pour la rime ; il aurait fallu pouvoir mettre gand an tarsiou, par les lames.\n↑ Le texte porte ne chounezont\n↑ Le texte porte derchel et trechet.\n↑ Aod-wenn : nom de lieu.\n↑ Mot à mot : sur leur tête.\n↑ Texte : dichrij, probablement pour diskrij, diskrijuz, sans frémir. Eeun tenn, mot à mot : tout droit, d’un coup\n↑ Mot à mot : elle va avec lui ; gant-ha pour gant-han, forme du bas Léon.\n↑ Berad, mot à mot, goutte.\n↑ Il me paraîtrait plus régulier d’écrire ken a glevjoun : jusqu’à ce que j’appris. La négation na n’a pas de raison d’être.\n↑ Forme Léonaise ; par abus pour wech ou vez. (Cf. Iat. : vice. Esp. vez ; d’où gwerz et gwech). Introduite ici pour la rime, mais on doit l’éviter parce qu’il pourrait y avoir confusion avec eur veach : un voyage (beach vad) étant du féminin.\n↑ Erien est sans doute ici pour eien.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Enez-Vaz&oldid=158987 »


Karatchay-Tcherkesia - Wikipedia\nAr Republik e Kevread Rusia.\nKaratchay-Tcherkesia (Къарачай-Черкесия e karatchaieg-balkareg), ent-ofisiel ar Republik Karatchay-Tcherkes (Къарачай-Черкес Республика e karatchaieg-balkareg; Карача́ево-Черке́сская Респу́блика, Karatchayevo-Tcherkesskaya Respoublika e rusianeg; Къэрэшей-Шэрджэс Республикэ e kabardeg), a zo unan eus Republikoù Kevread Rusia. Er C'haokaz emañ. 447 859 a dud a oa o vevañ enni hervez niveridigezh 2010 dindan 14 100 km². Eno emañ Menez Elbrouz, menez uhelañ Europa (5 642 m). Tcherkessk eo ar gêr-benn.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Karatchay-Tcherkesia&oldid=1674113 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 8 Kzu 2015, da 15:28.


(Adkaset eus Peran)\nTennañ a ra ar pennad-mañ da Sant Piran, paeron Kernev-Veur. Evit sterioù all, sellit ouzh Piran (disheñvelout).\nSant Piran, pe Pêran, pe Perran, zo anv ur manac'h deuet eus Enez Vreizh er VIvet kantved, hag a oa bet desket e manati Llanilltud Fawr e Kembre.\n1 Marteze eus Iwerzhon\n2 Sant paeron\n3 Anvioù lec'hioù\n4 Banniel Sant Piran\nMarteze eus Iwerzhon[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nTud zo a lavar e teue eus Iwerzhon, hag ez eo ar memes anv sant evel an Iwerzhonad Ciarán eus Saighir. Arguzennoù zo : Iwerzhoniz arall zo bet tremenet dre Llanilltud ha klotañ a ra ar son /p/ predenek gant ar son /c/ gouezelek, met n'eus ket emglev etre an arbennigourion rak ur chapel sant Piran zo bet e Kerdiz, ha kement-se a brouje e oa Kembread, hervez un istorour. Re all a wel ur sant Ciarán all.\nSant paeron ar vengleuzerien eo Piran. Hini Kernev-Veur eo hiziv ivez, goude ma vez roet an titl-se da sant Mikael ha sant Petroc kenkoulz all.\nD'ar 5 a viz Meurzh e vez goueliet ar sant, un devezh a bouez e Kernev-Veur, ha bannieloù sant Piran, ar banniel broadel, a vez gwelet a-leizh er vro en deiz-se.\nE anv a gaver\ne Porthpyran (Porzh-Piran en brezhoneg) en Kernev-Veur, e saozneg Perranporth\ne Perranzabulo ur gêriadennig eus, ma voe savet e vanati, Lanpiran, gantañ, a-hervez,\ne parrez Sant-Pêran en Il-ha-Gwilun.\nBanniel Sant Piran[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nBanniel sant Piran\nBanniel Sant Piran eo Banniel Kernev-Veur, gant kroaz sant Piran warnañ, ur groaz wenn e-kreiz ur banniel du, damheñvel ouzh banniel Breizh kozh, a oa gwenn gant ur groaz du.\nMeur a vojenn a vez kontet diwar-benn ar sant.\nHervez homañ e varvas Piran pa gouezhas en ur puñs goude ur c'horfad, ken mezv e oa. Ma vez lavaret hiziv c'hoazh: "ken mezv evel ur Piraner". Tud zo a garfe ober anezhañ sant paeron al lonkerien ivez.\nEarly British Kingdoms: St. Piran, Abbot of Lanpiran\nSt. Piran: Keeping the Faith\nSt Piran's holiday\nSt. Piran's events\nSt. Piran's celebrations\nSt. Piran's Day in Truro\nThe Cornish Gorseth\nSt. Piran's Oratory - Morley B Collins, 1910\nSt Piran Trust website\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Piran&oldid=1867319 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 6 Meu 2020, da 14:55.


Annaig Renault - Wikipedia\nHe zad a oa eus Treveur (Aodoù-an-Arvor) hag he mamm eus Brest. Bevet he doa e Pariz betek 1967. Pa oa o chom eno he doa darempredet kreizenn sevenadurel Kêr-Vreizh ha sonet he doa e strollad Telennoù Bleimor. D'an oad a seizh vloaz e oa krog da zeskiñ brezhoneg diwar intrudu he zud. Kendalc'het he doa da zeskiñ ar yezh-mañ a-drugarez da Yann Kerlann ha da c'houde gant stajoù KEAV ha skol-veur Roazhon 2.\nDa 20 vloaz e kuitaas Pariz evit dont da Vreizh. Er bloavezhioù 1980 e teuas da vezañ eilrenerez kreizenn sevenadurel La Briantais e Sant-Maloù. Eno e veze aozet kejadegoù gant skrivagnerien hag arzourien ha prederourien ha skiantourien. Hebraeg ar bibl a grogas da zeskiñ eno ivez. Ar studioù-se a badas betek he marv rak ur gredenn gwriziet don enni e oa ar redi da gaout meur a sevenadur, keñveriañ an doareoù all da welout ha da lavarout ar bed.\nD'an 8 a viz Genver 2012 ez eas d'an anaon diwar un SLA (Sclérose Latérale Amyotrophique - kleñved Charcot).\nGoude bezañ echuet he studioù e rann ar brezhoneg e skol-veur Roazhon 2 ec'h embannas barzhonegoù hag e savas ur bern pennadoù skridvarnerezh.\nE 1995 ec'h embannas ar c'hentañ romant brezhonek skrivet gant ur vaouez: Dec'h zo re bell dija. Eilrenerez Skol-Uhel ar Vro e voe. E 2002 he doa savet un dezenn diwar-benn hentoù an Denelezh en oberenn Maodez Glanndour dindan renerezh Yann-Bêr Piriou.\nLakaet eo bet da skrivagnerez neoklasel e Lennegezh ar brezhoneg en XXvet kantved gant Frañsez Favereau. D'an 9 a viz Eost 2010 e oa bet degemeret en Urzh an Erminig evit he labour.\nAr Priz Pêr Roy hag Imram he doa bet evit he levrioù, romantoù ha barzhonegoù. Meur a zanevell a zo bet lakaet e kembraeg gant Rhisiart Hincks eus skol-veur Aberystwyth.\nBarzhonegoù (barzhonegoù, 1985 (br)\nPlanedennoù (danevelloù, 1989, (br)\nDec’h ’zo re bell dija (romant), 1996, ti-embann Skrid Mouladurioù Hor Yezh (br)\nProf Nedeleg Lomig (kontadenn evit ar vugale), 1999, e ti-embann An Here (br)\nCarnet de voyage, Coop Breizh, Spézet, 2004, (br) (fr)\nDremm ar vamm, Keit Vimp Bev, Priz ar Yaouankiz, 2006, (br)\nKomzoù bev, diwar he zezenn a-zivout Maodez Glanndour e ti-embann Mouladurioù Hor Yezh, 2008, (fr)\nUn danevell e-barzh Tan ha skorn an noz (dastumad danevelloù), An Alarc'h Embannadurioù, 2009 (br)\nLe dieu vagabond (romant), Diabase, 2010 (fr)\nje sais la vie brûlante, livadurioù gant Yves Grandjean, skridoù gant Annaig Renault, 2011, (fr)\nGant ma tavo gwad an noz, livadurioù gant Yves Grandjean, skridoù gant Annaig Renault, 2011, (br)\n"Ar Rannoù", Al Liamm, niv. 260-261, 1990 (danevell)\n"V. S. Naipaul, skrivagner saoz", Al Liamm, niv. 239, 1986\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Annaig_Renault&oldid=1887724 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 10 Du 2020, da 10:40.


Gwilherm - Wikipedia\nGwilherm zo un anv-badez brezhonek, a orin frankek, a gaver e bar en holl yezhoù kornog Europa.\n4 Er yezhoù all\n6.2 Rouaned, priñsed, hag all\n6.3 Tud all\n6.4 Evel anv-tiegezh\nDont a ra eus Wille, youl, ha Helm, helm, tokarn, gwarez.\nAnavezet eo evel anv-tiegezh ivez, a-wechoù Gwilhermig. Berrstummoù zo dezhañ: Laou, Laouig, Lom, Lomig, Gwilhoù.\nKentañ den anavezet en anv-se eo ar c'hont Guilhem, kont Toloza, anavezet ivez evel sant Guilhem Gellone, mab-bihan da Karl Martel ha kenderv-kompez da Karl Veur. Pimpatrom ar marc'heg kalonek, hael ha dispont e oa. Damankouaet e voe e vrud abalamour da Skol-veur Pariz, ar Sorbonne, a zibabas sant Gwilherm Bourges da baeron.\nandalouzeg : Killo\naragoneg : Guillén\ndaneg : Vilhelm\neuskareg : Gillen\nfinneg : Ville\ngouezeleg : Liam\ngresianeg : Γουλιέλμος (Goulielmos)\nhungareg : Vilm\nislandeg : Vilhjálmur\nitalianeg : Guglielmo\nkatalaneg : Guillem\nkembraeg : Gwilym\nnederlandeg : Willem\nokitaneg : Guilhem\nportugaleg : Guilherme\nsaozneg : William\nsvedeg : Villem\nGwilherm a Volpiano\nRouaned, priñsed, hag allAozañ\nGwilherm Bavaria, anv meur a zen\nGwilherm Habsburg, anv meur a zen\nGwilherm Nassau, anv meur a zen\nGwilherm Poatev, anv meur a zen\nGwillam er Borgn (1840-1927), barzh\nGwilherm Berthou-Kerverzhiou (1908-1951), skrivagner brezhonek\nGwilherm Dubourg (1928-1988), beleg katolik ha skrivagner brezhonek\nGuglielmo da Baskerville, pe Gwilherm Baskerville, tudenn ar romant Il nome della rosa, gant Umberto Eco\nJoakim Gwilhom, beleg katolik ha skrivagner brezhonek a Vro-Gwened, oberour Livr el Labourer.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Gwilherm&oldid=1908950 »\nDernière modification le 10 Eos 2021, à 09:20\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 10 Eos 2021, da 09:20.


Kensonenn kendistaget - Wikipedia\nEr yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn kendistaget (saoz.: co-articulated consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti daou lec'h distagañ war un dro.\nIsrannet e vez ar c'hesnonennoù kenstaget e daou rummad:\nKensonennoù gante daou lec'h distagañ pennañ (both plosive, or both nasal, etc.) ha kensonennoù gante ul lec'h distagañ a-eil renk ouzhpenn o lec'h distagañ pennañ.\nKensonennoù gante daou lec'h distagañ pennañ\nKensonennoù gweuz-drekstaon eo hogozik holl, da skouer [k͡p].\nKensonennoù gante ur c'henlec'h distagañ a-eil renk\nAr pep aliesañ e vez rontaet an diweuz war un dro, da skouer, [kʷ]. A-hendall e kaver kensonennoù kendistaget gant ar staon, da skouer [tʲ] e ruseg, an drekstaon [lˠ] (anvet "L teñvel" e saozneg), hag ar gourlañchenn [tˤ] (anvet "kensonennoù stambouc'hus" en arabeg).\nNe vez ket renket e-touez ar c'hensonennoù kendistaget ar c'hensonennoù dre strakal daoust ha va vezont distaget dre implijout an troc'h-avel ouzhpenn bep o lec'h distagañ pennañ.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kensonenn_kendistaget&oldid=1460224 »


Koulzad-brudañ "Plijus" 2019\nEus Brest e oa bet roet lañs d'ar c'houlzad-brudañ e 2019.\nD'an 10 a viz Gwengolo e oa bet diskouezet skoroù brudañ ar c'houlzad nevez, an 20vet hini, da vrudañ ar c'helenn d'an dud deuet.\nOuzhpenn 260 strollegezh lec'hel a gemer perzh er c'houlzad aozet gant an OPAB hag er bloaz-mañ eo e ti Sked, keveler ar c'houlzad, ez eus bet roet lañs dezhañ, e burevioù nevez ar gevredigezh, ul lec'h kaer, plijus a lakaio ar yezh muioc'h war wel e kêr hag a sikouro da greñvaat c'hoazh ar startijenn a zo en-dro d'ar brezhoneg e bro-Brest.\nLena Louarn, besprezidantez Kuzul-rannvro Breizh ha prezidantez an OPAB, he deus laket war wel emell ar rannvro war tachenn ar stummañ dre ar plasoù evit ar stajoù hir. Embannet he deus ivez ez eus bet ouzhpenn 2000 den o deus tremenet an DBY abaoe 2011, un Diplom-Stad a zo kemeret e karg koust e enskrivadur gant ar rannvro.\nFulup Jakez, rener an OPAB, en deus kinniget tem ar c'houlzad : an deskiñ er familh. War gresk ez a an niver a lec'hioù da gelenn brezhoneg d'ar vugale ha gwelet a reer muioc'h-mui a dadoù ha mammoù o teskiñ ar yezh eus o zu ivez, ul lusk da vezañ kreñvaet eo.\nGant Fulup Kere, rener DAO, eo bet kinniget an aotreegezh vicherel danvez brezhoneg a zo o paouez digeriñ e Skol-veur-Roazhon 2 a-benn stummañ stummerien.


2. gourc’hemenan an Ilis - Wikimammenn\n2. gourc’hemenan an Ilis\nL. Prud’homme, 1846 (p. 257-263)\n◄ 1. gourc’hemen 2. gourc’hemen 3. gourc’hemen ►\nCleo devot, ha pen-da-ben,\nSul ha gouël-berz, an oferen.\nAn Ilis a ordren deomp, dre’r gourc’hemen-ma, assista devotamant en oferen d’ar zuliou ha d’ar goueliou mirabl. Oc’h esplica an drede gourc’hemen a Zoue, hon deus parlantet eus an obligation hon eus da assista en ofiç parres ; ama e c’hespliquimp petra eo an oferen ; e pe seurt intantion e vez offret ; penos e tleer assista enny ha pe seurt pedennou a dleer da lavaret.\nI. An oferen a so ur sacrifiç eus a gorf hac eus a voad Jesus-Christ, pere a zo offret da Zoue var an auter dre zaouarn ar belec, dindan ar speçou a vara hac a vin, evit repræsanti ha continui sacrifiç ar groas.\nAn oferen a zo ur sacrifiç, da lavaret eo, un dra zansibl pehini a vez distruget pe cenchet, evel ma’z-eo ar bara hac ar guin pere a vez cenchet, dre gomzou ar gonsecration e corf hac e goad hor Zalver ; ne chom anezo nemet an apparançou pe ar speçou. Ar sacrifiç santel a vez offret da Zoue hepquen, rac ma’z-eo un homach a doration : cultus latriæ… Memor a rêr en oferen eus ar Verc’hes hac eus ar zænt evit trugarecât doue eus ar graçou en deus accordet dezo, hac evit ma plijo gantho intercedi evidomp dirac Doue. Ar sacrifiç a vez offret da Zoue dre zaouarn ar belec, rac ar veleyen hepquen a zo choazet evit exerci ar fonctionou sacr. Offret e vez ar sacrifiç-ma evit repræsanti sacrifiç ar groas ; evel-se an auter a repræsant menez Calvar, ar hara hac ar guin dispartiet an eil diouz eguile a ræpresant [sic] maro hor Zalver, da lavaret eo, e voad dispartiet diouz e gorf ; ha gommunion ar belec a repræsant ar bez e pehini e voue laqueet corf hor Zalver epad ma oa e ene santel el limbou. Corf ha goad hor Zalver ne allont mui beza dispartiet goude e resurrection, o veza na dle mui mervel, mæs an disparti-se dre ar speçou hac etre ar c’homzou a bere en em zervich ar belec evit o c’honsacr, eo a repraæsant e varo petra-bennac ma en em gav antieramant dindan pep-unan eus ar speçou. An oferen ne de quet hepquen ur repræsantation, mæs ive ur gontinuation eus a zacrifiç ar groas ; rac ar memes Jesus-Christ en em offr e-unan var an auter eguis ma en deus en em offret var ar groas ; ne deus diffaranç-ebet etre an daou sacrifiç nemet ar fæçon d’o offr : Jesus-Christ en deus en em offret var ar groas en ur scuilla e voad, ha n’er gra quet var an auter. Petra-bennac m’en deus hor Zalver satisfiet da justiç Doue evit hor pec’hejou var ar groas, en em offr cousgoude ato bemdez var an auter evit continui ar memes sacrifiç a reconciliation, hac evit aplica bemdez deomp oll ar milit eus e bassion hac eus e varo. O veza var menez Calvar en deus græt ur binigen bublic evit hor pec’hejou, mæs evel ma c’hoffançomp Doue bemdez, en em laca c’hoas bemdez evel ur pænitant var an auter. Evel ma en deus goulennet var ar groas oc’h e Dad pardon evidomp-oll, e c’houlen ive bemdez var an auter ma vezimp pardonet : hac evel ma c’hoffras var ar groas ar prix eus e voad evit ar re veo hac ar re varo, evel-se en em offr c’hoas var an auter evit remission hor pec’hejou ha dilivranç an eneou eus ar purcator.\nII. An intantionou gant pere e c’hoffr an Ilis ar sacrifiç santel eus an oferen da Zoue dre zaouarn ar belec, so ar beder-ma : 1° evit adori Doue ha renta dezan un homach hac ur zoumission parfet dleet d’e vajeste souveren evel d’ar mæstr ha d’an Autrou universel eus a guement tra-so ; 2° evit e drugarecât eus e oll vadoberou en hon andret hac en andret an oll generalamant ; 3° evit obteni diganthan pardoun quen evidomp hon-unan, quen evit ar re-all, memes evit hor brassa adversourien ; 4° evit goulen an oll graçou necesser deomp hon-unan ha d’an oll gristenien fidel, quen beo, quen maro ; rac-se an Ilis, er sacrifiç santel eus an oferen, gant corf ha goad Jesus-Christ, a offr c’hoas pedennou ar zænt ha dezirou an oll dud fidel ; en em offr a ra ive he-unan, evit lacat assamblez er sacrifiç-ma pedennou ar zænt, rac ma zint bet santifiet dre’r victim a offrer, ha dezirou ilis an douar hac ilis ar purcator, evit ma vezint sicouret pep-ini hervez he ezom. Cetu aze an intantionou e deus an Ilis oc’h offr an oferen da Zoue hac a dleomp da gaout hon-unan, pa assistomp enny.\nIII. Assista a dleomp en oferen pen-da-ben, gant respet, gant attantion ha gant devotion : integrè, dignè, attentè ac devotè.\n1° Integrè : ret eo clevet an oferen pen-da-ben : gourc’hemen an Ilis eo : cleo devot ha pen-da-ben, bep sul, bep gouël, an oferen. Evit quemen-se eo necesser erruout abred ; chom en ilis epad an oferen ; lacat evez da dremen lod eus a amzer an oferen o cauzeal pe o cousquet : cetu perac an dud a erru, dre o faut, goude an Aviel, pe a zorti aroc communion ar beiec, a zisplich da Zoue, o veza ne glevont quet an oferen pen-da-ben, pe o veza ma en em gomportont-fall. Lavaret a ran, dre o faut, rac mar dê dre zurpren pe dre accidant eo en em gavont re zivezat, pe ez-int obliget da zortial, e c’hellont pedi en ur zont, pe goude beza sortiet, ha conta gant fizianç var drugarez an Autrou Doue pehini ne c’houlen digant an den nemet e c’halloud.\n2° Dignè, gant respet : abalamour an oferen a zo an action ar zantella eus hon religion : en oferen e lenner pe e caner deomp comzou Doue, gant pebes respet na dleomp-nî quet eta o c’hlêvet, nac o miret en hor c’halon !... En amzer ar gonsecration e tisquen hor Zalver Jesus eus an êe var an auter, gant pebes respet na dleomp-nî quet en em gomporti en e dy hac en e bræsanç !... Var an auter, evel var ar groas, en em offr evidomp d’e Dad eternel ; gant peguer-bras respet na dleomp-nî quet eta en em offr hon-unan dezan, hac en em offr da Zoue ganthan ha dreizan evit anaout e c’halloud souveren varnomp-oll, e drugarecât eus e c’hraçou, obteni ar pardon eus hor pec’hejou, hac an oll zicourou a bere hon deus ezom evit en em zihoal ous ar pec’het en amzer da zont. En em dalc’hit eta, epad an oferen, en ur postur ar modesta : Doue r’ho præservo da veza, dre ho vaniteou hac ho paruriou immodest, un occasion a bec’het evit an dud fidel. Dihoallit ive mâd da veza evitho ur zuget a zistraction dre ho tisgourzou profan, dre ho musc’hoarz, ho sellou, ho scanvadurez, ar pez a ve quen control d’ar zantelez eus ar plaç e pehini en em gavit ha d’ar vajeste a Zoue, præsant var an auter. Ar groaguez hac ar maguerezet na dleont jamæs digaç gantho bugale vian pere, dre o c’hri hac o gestou, a alfe troubli an ofiç divin e pehini e tleomp assista, non pas hepquen gant respet, mæs ive gant attantion.\n4° Devotè : devotion a zinifi devouamant (devovere) : un den devouet d’e væstr a zo ato præst da zenti outhan, dre ar fizianç en deus ennan hac ar garantez en deus evithan : cetu eno ive gant pe seurt santimanchou e tleomp assista en oferen : caout a dleomp ur volontez sincer da ober quement a c’hourc’hemen Doue deomp, abalamour ma’z-eo un tad infinimant mad, bepret fidel da accompliesa promessaou a ra d’e vugale : renonç a dleomp ive d’ar pec’het ha d’an oll occasionou eus ar pec’het ; d’ar garantez dreist-voder a ellomp da gaout evit madou, enoriou ha plijadurezou ar bed ; d’hor bolontez propr ha d’an dezirou direglet eus hon oll squianchou naturel, evit gallout beza agreaploc’h d’hor mæstr divin, ha querzet guelloc’h en hent eus e c’hourc’hemennou… Fall a reont an dud-se pere o veza e stad a bec’het marvel a gleo an oferen hep santimant-ebet a binigen, hac hep dezir-ebet da cench a vuez : goab a reont a Zoue o chuntri o daouarn, hac é lavaret o deus queuz da veza en offancet en ampoent ma lezont o c’halon stag ous ar pec’het : tromplerien int pere, evel ar pharisian a behini e parlant an Aviel, a zorti, martese, eus an ilis, coupaploc’h eguet na edont pa antrejont enni … Pec’herien, deut d’an oferen, ho tever eo, mæs deut gant ur galon distag eus ar pec’het ; deut gant santimanchou a feiz hac a fizianç, o credi parfet ema var an auter an oan a effaç pec’hejou ar bed, ha pehini a ell ho pardoni ; deut gant santimanchou a anoudeguez-vâd e quêver un Doue pehini ho clasq, ho calv hac ho cortos gant quement a batiantet, hac a bromet gant quement a drugarez ho pardoni, mar distroit outhan a greiz ho calon : deomp oll d’ar sacrifiç divin hac en em roomp-oll da Jesus antieramant, evel ma en em offr antieramant evidomp d’e Dad eternel.\nIV. Mar goulennit pe seurt pedennou a dleer da lavaret epad an oferen, e respontin penos nemet e c’hazistot enni gant an dispositionou a bere hon deus parlantet, hac e c’hunissot hoc’h intantion gant ini an Ilis, quemen-se a zo avoalc’h absoluamant : o veza er stad-se, quement seurt pedennou a reot epad an oferen, a vezo agreabl da Zoue ha profitabl evidoc’h : lavarit ar Bater hac an Ave, ar Gredo, an actou, ar chapelet, ar rosera hac ar pedennou a guerrot ; cousgoude, evel ma’z-eo an oferen ur repræsantation eus a bassion hac eus a varo hor Zalver, e vê un devotion convenabl-bras medita var ar pez en deus souffret evidomp. Mar zantit hoc’h eus mui a zevotion o len excrciçou devot, evit an oferen, pere a gavot e cals a levriou, pe o cana asamblez gant an dud a Ilis, pe memes oc’h ober un attantion vras da zerimoniou an oferen, grit evit ar guella, da lavaret eo, evit brassa gloar an Autrou hac evit ho prassa avantach ha profit spirituel… Dreist pep-tra, guelit pe seurt techou-fall hoc’h eus ; goulennit pardon anezo, hac ar c’hrag d’en em gorrigea : goulennit ive bepret ur c’hraç particulier-bennac.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=2._gourc’hemenan_an_Ilis&oldid=100122 »


Kevredigezh Kembre-Breizh: Chaoser ebet, kreizennoù nukleel hepken\nChaoser ebet, kreizennoù nukleel hepken\nhttp://www.flickr.com/photos/oxfordshirechurches/5028667815/ - pep gwir miret strizh\nPeter Hain, a-berzh ar Strollad Labour, en deus lavaret ez eo drastus an diviz da chom hep reiñ ar £30 miliard ez eus ezhomm evit sevel ur pezh chaoser a-dreuz aber ar stêr Hafren (Severn) etre Kerdiz ha Weston-super-Mare, e Somerset e Bro-Saoz (Gwlad yr Haf e kembraeg), a-benn kenderc’hiñ tredan. O respont e oa Hain da zisklêriadur Chris Hulme, Sekretour an Energiezh evit Breizh-Veur, e vo dizlezet raktres ar chaoser dre ma koustfe re d’ur mare ma ranker krennañ war an dispignoù.\nAnat eo e vije bet krouet kantadoù a bostoù-labour ma vije bet savet ar chaoser ha ken anat all eo e vije bet un doare adnevezus ha naet da broduiñ tredan. Daoust da se ez eo laouen ar strollad glas Cyfeillion y Ddaear (Mignoned an Douar) gant an diviz nevez. ‘Re e vije koustet koulz a-fed an endro evel a-fed an arc’hant,’ eme c’hGordon James a-berzh ar strollad-se. Gwall nec’het e oad gant efed ar chaoser war buhez an aber, ha dreist-holl war an hirc’hareged a ya di da glask o boued.\nHag evit kaout tredan en dazont? Eizh kreizenn nukleel nevez a vo savet e Breizh-Veur ha gortoz a reer e vo prest an hini gentañ a-benn 2018.\ntagioù chaoser ar ster Hafren, endro, energiezh, Kerdiz


Kaozeal:29 Meurzh - Wikipedia\nHervez ar wiki gallek, e vez skrivet FA Charette de la Contrie, ha n'eo ket de Charette de la Contrie. Gwelet'vo e-barzh levrioù, evit bezan sur, ha kemmet 'vo an traoù ganin. Ha krouet ar pennad-skrid ouzhpenn, pa m'bo amzer d'en ober :) A galon --Morgane44 (kaozeal) 25 Ebr 2013 da 15:56 (UTC)\nde Charette de la Contrie, p.575, Levrenn I, Larousse 3 volumes en couleurs, 1983; memes tra er bajenn 986, Levrenn I, Dictionnaire Encyclopédique Quillet, 1953. A galon. Kadbzh (kaozeal) 25 Ebr 2013 da 18:37 (UTC)\nLarousse des noms propres, 1972 = Charette de la Contrie, François de . Ar gwir 'zo ganeoc'h, ha n'eo ket gant ar wiki gallek ! --Morgane44 (kaozeal) 25 Ebr 2013 da 19:25 (UTC)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeal:29_Meurzh&oldid=1503964 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 25 Ebr 2013, da 19:25.


Harald Kesja (ar Goaf) a oa ur priñs danat, rejant ar rouantelezh adal 1102 betek 1104. Klask a reas kemer ar gurunenn, brezel a voe, lazhet e voe en 1135.\nMaen-koun da Harald Kesja\nHarald a oa bastard henañ roue Danmark, Erik Iañ Danmark. En Haraldsborg e oa o chom, nepell diouzh Roskilde. Anvet e voe da genrejant, war un dro gant Asser, arc'heskob Lund, pan eas e dad da birc'hirinañ, entre 1102 ha 1104. Kalonek e oa, met feuls, kriz, ha bambocher. Se zo kaoz ne voe ket dibabet da roue pa voe klevet keloù eus marv e dad. E eontr Niels Danmark a voe dilennet da roue en 1104.\nEn 1132 e reas emglev gant e hantervreur, Erik Emune, evit dialiñ drouklazh o hanterbreur Knud Lavard, lazhet en 1131. Met ur pennadig goude e reas emglev gant an drouklazher Magnus Nielson rak ezhomm en devoa eus e harp evit bezañ roue Danmark.\nKemer a reas an anv a « Harald IV », mont a reas Jutland a-du gantañ, met trec'het e voe, ha Magnus Nilsson war un dro, en emgann Fotevik en Skania en 1134. Tec'hel a reas goude an emgann, met tapet e voe, e-tal Vejle, e Jutland. Lakaet e voe d'ar marv, ha dibennet war un dro gant eizh eus e vesterd en 1135 war urzh Erik II Danmark, un hantervreur all dezhañ.\nDimezet e oa Harald Kesja da Ragnhild, ur verc'h da Magnus III Norvegia, ha pevar bugel o doe :\nErik Haraldsen, beuzet war un dro gant e vreur Björn en 1134 ;\nBjörn Jernsida beuzet en 1134. Dimezet da Katarina Ingesdotter, merc'h da roue Sveden, Inge an Henañ ;\nMagnús Haraldsen, lazhet en emgann Fotevik e 1134 ;\nOluf II Danmark, marvet e 1143, kenroue Danemark adal 1137 betek 1143.\nEizh bastard en doa Harald Kesja ivez, hag o-eizh a voe dibennet war un dro gantañ e 1135:\n↑ (de) Europäische Stammtafeln Vittorio Klostermann, Gmbh, Frankfurt, 2004 (ISBN 3465032926), Die Nachkommen von König Gorm dem Alten von Dänemark III Volume III Tafel 99\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Harald_Kesja&oldid=1893841 »\nKemm diwezhañ d'an 2 C'hwe 2021 da 07:44\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 2 C'hwe 2021, da 07:44.