Geriaouegi – An tredan\nLakaet enlinenn d’ar 07.05.2020,\ndaskemmet d’ar 25.05.2020.\nBerradurioù : niv. niverenn ; p. pajenn(où) ; pg. pennger(ioù) ; st. eb. stumm etrebroadel.\nGeriaoueg an tredan\nUnan eus doareoù ar gremm eo an tredan. Meur a ster en deus ar ger tredan en e unan, ha talvezout a ra ivez da resisaat pennanvioù all.\nKaoz a zo, da skwer, eus tredan, eus bec'hiad (an Noalleg, 2006:pg. bec'hiad, charge ; Menard, 2012:pg. charge) pe, ent-resis, eus bec'hiad tredan evit ur c'hementad tredan. An elektron eo a zoug ar bec'hiadoù tredan. Anvet eo koulomb, -où, unanenn vuzuliañ ar bec'hiad tredan (an Noalleg, 2006:pg. koulomb, coulomb ; Menard, 2012:pg. coulomb), ha gant C e vez aroueziet.\nTermeniñ a reer c'hoazh an tredan (Menard, 2012:pg. courant2, éléctrique), ar red, -où (Menard, 2012:pg. courant2), ar red tredan (an Noalleg, 2006:pg. red tredan, courant électrique ; Menard, 2012:pg. courant2, éléctrique), ar red bec'hiadoù pe, ent-resis, ar red bec'hiadoù tredan evel un dilec'hiadenn bec'hiadoù tredan etre daou boent, ar pezh a dalvez ez eus dilec'hiadennoù elektron neuze. Ne zilec'h ket kalz an elektron, met redek a ra buan an tredan evelkent, rak dilec'hiañ a ra un niver bras a elektron war un dro etre an daou boent. Dazgwerediñ a ra evel-se an elektron ouzh un dilive tredan etre daou boent.\nUr c'heal a zo liammet start ouzh ar red tredan : anvet eo kas tredan, kas bec'hiadoù pe, ent-krenn, kas pe, ent-resis, kas bec'hiadoù tredan ar c'hementad a dredan, pe, ent-resis, a vec'hiadoù tredan, a dremen bep eilenn dre ul lec'h ma red an tredan. An amper, -où, eo unanenn vuzuliañ ar c'has tredan (Menard ha Kadored, 2001:pg. a1, amper ; an Noalleg, 2006:pg. amper, ampère ; Menard, 2012:pg. ampère), ha gant A e vez aroueziet. Anvet eo kasreoler, -ioù, ar benveg a dalvez da zaskemm ar c'has tredan ha kastredanventer, -ioù, ar benveg a dalvez da vuzuliañ ar c'has tredan. An tredanventer, -ioù, eo ar benveg a dalvez da vuzuliañ ar bec'hiadoù tredan hag ar redoù tredan izel o c'has (an Noalleg, 2006:pg. tredanventer, électromètre ; Menard, 2012: pg. tredanventer).\nPa vez un dilive tredan e komzer eus barr, -où (an Noalleg, 2006:pg. barr, potentiel, tension (électrique) ; Menard, 2012:pg. tension) pe, ent-resis, eus barr tredan (Menard, 2012:pg. potentiel2). Ar volt, -où, eo unanenn vuzuliañ ar barr tredan (Menard ha Kadored, 2001:pg. v, volt ; an Noalleg, 2006:126, 229 ; Menard, 2012:pg. volt), ha gant V e vez aroueziet. Ar barreoler, -ioù, eo ar benveg a dalvez da zaskemm ar barr tredan (an Noalleg 2006:pg. barreoler, potentiomètre ; Menard, 2012:pg. potentiomètre) hag ar barrventer, -ioù, ar benveg a dalvez da vuzuliañ ar barr tredan (an Noalleg 2006:pg. barrventer, voltmètre).\nPa vez dibabet ur poent dave e c'haller kementadiñ barr tredan ne vern pe boent : an dilive tredan etre ar poent-se hag ar poent dave eo. Peurvuiañ ez eo ar sol, da lavaret eo an douar hag a vez ereet outañ ar mekanikoù tredan dre un tamm metal hir ha moan sanket don ennañ (an Noalleg 2006:pg. sol, terre (électricité)), pe ar boutin, -où, da lavaret eo ul lodenn vetal eus ur mekanik tredan a c'haller touchañ hag a rank bezañ ereet ouzh ar sol neuze, rak ne zle ket an tredan redek ennañ (an Noalleg 2006:pg. boutin, masse (électricité)), a ya d’ober ar poent dave. Notenniñ a c'haller, da skwer, U1 barr tredan ur poent (1) pe VA barr tredan ur poent A.\nEvit un dilive tredan etre daou boent, ne vern pe re e vefe, ez eus kaoz eus kemm barr (an Noalleg, 2006:pg. kemm barr, différence de potentiel ; Menard, 2012:pg. différence) pe, ent-resis, eus kemm barr tredan. Notenniñ a reer dU pe UAB ar c'hemm barr etre daou boent, anvet A ha B amañ evit an eil doare d’e notenniñ. Ar volt eo unanenn vuzuliañ ar c'hemm barr, rak ned eo nemet un degouezh dibarek eus ur barr tredan. Jediñ a c'haller ar c'hemm barr etre daou boent pa anavezer o barr tredan : diforc'h daou varr tredan eo ar c'hemm barr. Da skwer : dU = U2 - U1 pe UAB = VA - VB.\nAnvet eo galloudezh (an Noalleg, 2006:pg. galloudezh, puissance) pe, ent-resis, galloudezh tredan lieskementadur ar c'has tredan gant ar c'hemm barr. Ar wat, -où, aroueziet gant W, eo unanenn vuzuliañ ar c'halloudezh (an Noalleg, 2006:pg. wat, watt ; Menard, 2012:pg. watt), met an deverad kilowat, -où, arouezet gant kW, a arverer alies ivez (Menard, 2012:pg. kilowatt). Ha termeniñ a c'haller ar gremm pe, ent-resis, ar gremm tredan (Lagadeg ha Menard, 1995:pg. daspugner) evel lieskementadur ar c'halloudezh, e watoù pe e kilowatoù, gant an amzer, en eurioù. Anvet eo wat-eur, watoù-eurioù (an Noalleg, 2006:pg. wat, watt-heure ; Menard, 2012:pg. wattheure), ha kilowat-eur, kilowatoù-eurioù (an Noalleg, 2006:pg. kilowat-eur, kilowatt-heure ; Menard, 2012:pg. kilowattheure, kilowatt-heure), aroueziet peurvuiañ gant Wh ha gant kWh, unanennoù muzuliañ ar gremm.\nAn harz pe, ent-resis, an harz ouzh an tredan eo diaester al lec'h etre daou boent da drezougen ar bec'hiadoù tredan, pe, evit lavaret e mod all, an diaester en deus an tredan da dremen etre an daou boent-se. An om, -où, aroueziet gant Ω, eo unanenn vuzuliañ an harz (an Noalleg, 2006:pg. om, ohm ; Menard, 2012:pg. om). An harzventer, -ioù, eo ar benveg a dalvez da vuzuliañ an harz. Er c'hontrol, an trezoug pe, ent-resis, an trezoug tredan eo aested al lec'h etre daou boent da drezougen ar bec'hiadoù tredan, pe, evit lavaret e mod all, an aested en deus an tredan da dremen etre an daou boent-se. Ar siemens, -où, aroueziet gant S, eo unanenn vuzuliañ an trezoug (an Noalleg, 2006:106, 216).\nPa vez trezouget aes an tredan gant un danvez e lavarer ez eo trezougus ouzh an tredan. Un trezouger eo an danvez-se neuze. Ha pa ne vez ket e lavarer ez eo harzus ouzh an tredan (Menard, 2012:pg. résistif). Pep danvez a zo harzus pe harzusoc'h ouzh an tredan. An trezouguster hag an harzuster eo ar mentadoù a dalvez da gementadiñ pegen trezougus ha pegen harzus eo an danvezioù. An om-metr, omoù-metr, aroueziet gant Ω⋅m, eo unanenn an harzuster, ha gant (Ω⋅m)-1 pe gant S⋅m-1 e vez aroueziet an trezouguster. An trezougventer, -ioù, eo ar benveg a dalvez da vuzuliañ an trezouguster. Ul liesventer a zo ur benveg a dalvez da vuzuliañ meur a ventad tredan, ha peurvuiañ e talvez da gastredanventer, da varrventer ha da harzventer.\nEvit an hollad elfennoù a dalvez da heñchañ an tredan ez eus kaoz eus amred, -où (Menard ha Kadored, 2001 ; an Noalleg, 2006:pg. amred, circuit ; Menard, 2012:pg. circuit, parallèle, série), pe, ent-resis, eus amred tredan, hag evit al lec'h ma tremen an tredan en amred eus amredad, -où, pe, ent-resis, eus amredad tredan (Menard ha Kadored, 2001:pg. amredad). Dav eo stignañ un amred, da lavaret eo e sevel (an Noalleg, 2006:pg. stignañ, monter), evit kaout ur stignad, -où, an disoc'h, da lavaret eo an amred bet stignet (an Noalleg, 2006:pg. stignad, montage ; Menard, 2012:pg. dérivation, montage, série).\nEvit stignañ un amred ez eo dav eren pep parzh, -ioù (an Noalleg, 2006:pg. parzh, composant ; Menard, 2012:pg. composant), da lavaret eo pep pezh a dalvez da sevel an amred, ouzh re all war-bouez neudennoù tredan (Menard, 2012:pg. fil), orjalennoù tredan (Menard ha Kadored, 2001:pg. tredan) pe trezougelloù. Anvet eo bonn, -où, pep hini eus al lodennoù eus ar parzhioù a vez ereet ouzh ar parzhioù all evel-se (an Noalleg 2006:pg. bonn, borne). Stignañ a c'haller ar parzhioù a-steud, en doare m’en em gavfent an eil war-lerc'h egile en amred (an Noalleg 2006:pg. a-steud, série ; Menard, 2012:pg. série), pe a-stur, en doare m’en em gavfent an eil e-kichen egile en amred (an Noalleg 2006:pg. a-stur, parallèle ; Menard, 2012:pg. circuit, parallèle). Setu amañ un nebeud parzhioù :\nar ganer, -ioù (an Noalleg, 2006:pg. ganer, générateur ; Menard, 2012:pg. générateur), ar ganer tredan (Lagadeg ha Menard 1995 ; an Noalleg, 2006:pg. ganer ; Menard, 2012:pg. générateur), ar ganer red pe, ent-resis, ar ganer red tredan, a dalvez da deuler ur red tredan e-barzh un amredad,\nar paker, -ioù, da seveniñ un ober bennak gant an tredan a dremen drezañ,\nar spanaer -ioù (Menard ha Kadored, 2001), da lezel an tredan da redek pe mirout outañ da redek,\nan trec'haoler, -ioù (an Noalleg, 2006:pg. trec'haoler, commutateur ; Menard, 2012:pg. commutateur), da zasparzhañ an tredan e-barzh amredadoù disheñvel pe cheñch tu ar red tredan hag a-wezhioù lezel an tredan da redek pe mirout outañ da redek,\nKalz seurtoù pakerioù a zo anezhe. Kaoz a zo, da skwer, eus klogorenn, -où, evit ur paker a dalvez da sklêrijennañ hag eus harzell, -où (Menard ha Kadored, 2001 ; an Noalleg, 2006:pg. harzell, résistance ; Menard, 2012:pg. résistance), evit ur paker a dalvez da sevel un harz ouzh an tredan, da lavaret eo da ziesaat tremen an tredan. Pep a harz diabarzh o deus ar pakerioù.\nDaou saviad o deus an spanaerioù, da lavaret eo daou stad. Diouzh o saviad e vez kloz (Menard ha Kadored, 2001:pg. amredad ; an Noalleg 2006:pg. amred ; Menard, 2012:pg. circuit, fermé) pe digor (an Noalleg 2006:pg. amred ; Menard, 2012:pg. circuit, ouvert) an amredad. Ne c'hall redek tredan e-barzh an amredad nemet pa vez-eñ kloz.\nDaou zoare red tredan a zo. Mar red an tredan dre an hevelep tu atav en amredad ez eo ur red tredan untu (Menard ha Kadored, 2001:pg. pebeilat ; an Noalleg, 2006:pg. untu, continu (courant) ; Menard, 2012:pg. continu1, courant2). Ha mar red an tredan dre an daou du a-bep-eil e komzer eus red tredan pebeilat (Menard ha Kadored, 2001 ; an Noalleg, 2006:pg. pebeilat, alternatif ; Menard, 2012:pg. continu1, courant2). Un amdroer, -ioù (an Noalleg, 2006:pg. amdroer, convertisseur), pe, ent-resis, un amdroer tredan (an Noalleg, 2006:pg. amdroer, convertisseur ; Menard, 2012:pg. convertisseur), a dalvez da dremen eus an eil doare red d’egile. Ar gwagenner, -ioù, eo an hini a dreuzfurm ur red untu en ur red pebeilat (an Noalleg, 2006:pg. gwagenner, onduleur ; Menard, 2012:pg. onduleur), hag an eeuner, -ioù, an hini a dreuzfurm ur red pebeilat en ur red untu.\nEvel ar pakerioù o deus ar ganerioù pep a harz diabarzh. Meur a seurt ganerioù a zo anezhe. Un untuer, -ioù, ur ganer red untu, da lavaret eo ur ganer tredan a daol ur red untu en amredad. Gallout a ra bezañ :\nur pod-tredan, podoù-tredan (Lagadeg ha Menard, 1995:pg.pod ; Menard, 2012:pg. pile1), ur ganer na c'hall nemet divec'hiañ pan a en-dro, da lavaret eo teuler gremm tredan e stumm ur red tredan,\nun daspugner, -ioù (Vallée, 1931:pg. accumulateur ; Lagadeg ha Menard, 1995 ; an Noalleg, 2006:pg. daspugner, accumulateur ; Menard, 2012:pg. accumulateur), ur ganer a c'hall bec'hiañ ouzhpenn, da lavaret eo daspugn gremm tredan,\nur batiri, -où, ur ganer ennañ un hollad daspugnerioù (Menard ha Kadored, 2001).\nHag ur pebeiler, -ioù, a zo ur ganer red pebeilat, da lavaret eo ur ganer tredan a daol ur red pebeilat en amredad (Menard ha Kadored, 2001 ; an Noalleg, 2006:pg. pebeiler, alternateur ; Menard, 2012:pg. alternateur1, courant2).\nAnvet eo blein, -où, pep hini eus bonnoù ar ganer a dalvez da lakaat tredan da redek en amredad (Menard ha Kadored, 2001 ; an Noalleg, 2006:pg. blein, pôle ; Menard, 2012:pg. pôle). Daou vlein a zo : ar blein lei hag ar blein mui, hag a zo bleinoù ragenep (Menard, 2012:pg. pôle). Pa vez ereet an daou vlein ragenep an eil ouzh egile e c'hoarvez ur red-treuz, da lavaret eo ur red tredan bras e gas a zivec'h ar ganer en ur uhelaat ar gwrezverk (Hemon, 1938:46 ; Dizanv, 1968:26 ; ar Glev, 1984).\nKomz a reer eus barr luskañ ur ganer pe, ent-resis, barr da luskañ tredan ur ganer evit ar barr tredan a c'haller muzuliañ etre daou vlein ragenep ur ganer pa ne daol hemañ red ebet. Pa vez taolet tredan gant ur ganer e vez bihanoc'h ar barr tredan etre e vonnoù eget e varr luskañ en abeg d’e harz diabarzh. Termeniñ a reer barr diluskañ ur ganer pe ur paker pe, ent-resis, barr da ziluskañ tredan ur ganer pe ur paker evel an diforc'h etre ar barr tredan a zo en e vonnoù hag ar barr tredan a zeu eus e harz diabarzh.\nUr barr tredan a c'hall dont eus gwered ur red tredan pe ur warell. Ur barr dereet eo neuze. E-barzh un amred e c'hall ar barr dereet bezañ ur barr luskañ pe ur barr diluskañ. Hag ar red tredan a c'hall dont diwarnañ a zo ur red dereet. Ganerioù zo a daol ur red dereet ivez.\nKemerit ho tiwalloù atav pa zornatait un amred tredan. Gallout a reer bezañ taget gant an tredan (Dizanv, 1942) ha chom gant ul lodenn eus e gorf krignet gant an tredan. Gallout a reer bezañ lazhet gant an tredan zoken (Dizanv, 1942). Grit ho tiarbennoù ha chomit war evezh neuze.\nAn termen read (an Noalleg, 2006:pg. read, intensité (électrique, &) ; Menard, 2012:pg. intensité) a c'hallfed intent evel un dra hag a zo kaset pe trezouget, evel ur red tredan pe ur c'hementad bec'hiadoù tredan. Ha termenet eo bet an amper evel unanenn muzuliañ ar c'hementad tredan (Menard ha Kadored, 2001:pg. amper). Un arventenn, an amzer, a vank en div skwer-se. E-barzh unan eus sterioù ar ger kas e kaver an arventenn-se : Kementad danvez a zilec'h dre unanenn amzer (Menard ha Kadored, 2001:pg. kas). Gant poell eo ez eo bet astennet an termenadur-se evit an urzhiataerezh (Étienne, 1995:pg. débit ; Menard, 2012:pg. débit1). Heñvel ez eus bet graet amañ evit an tredan.\nUr ster all, ha ne glot ket gant an implij-mañ eus ar ger, a gaver ivez koulskoude. Testeniekaet kas (Vallée, 1919:26 ; Vallée, 1931:pg. tension) ha kas-tredan (Vallée, 1931:pg. tension ; ar Glev, 1994:pg. tension) gant ar ster « barr tredan ». Dilezet eo bremañ an arveroù-se ha ne zegouezhont ket : barroù tredan anpar da zero a c'haller muzuliañ etre daou boent hep ma redfe tredan etreze avat.\nNed eus ket bet lakaet kemm etre boutin ha sol gant aozerien zo. An daou ster a zo roet da bep hini eus an daou c'her gant Yann-Baol an Noalleg (2006:pg. sol, masse (électricité)). Ha ne gaver nemet ar ger sol gant ar ster « boutin » e geriadur Martial Menard (2012:pg. masse1).\nEn eil embannadur eus ar geriadur unyezhek embannet gant An Here ez eo termenet ar ger watt evel unanenn vuzuliañ galloudegezh an tredan (Menard ha Kadored, 2001). Hogen er pennger galloudezh eo emañ ar ster a denn d’ar fizik, ha neket er pennger galloudegezh. Hag adkavout a reer ar ger galloudezh e termenadur an gerioù kilowatt ha kilowatteur . Diresis eo termenadur ar ger kilowatteur koulskoude : e-lec'h « gremm » ez eo bet implijet div wezh ar ger labour ennañ.\nKavout a reer an termenoù harzded (an Noalleg, 2006: pg. harzded, résistance électrique (phénomène) ; Menard, 2012:pg. conductance, résistance), pe, dre fazi, harzhded (Menard ha Kadored, 2001:pg. ohm). Rouez eo ar gerioù deveret eus ur pennanv war-bouez al lostger -ded pe -der e brezhoneg koulskoude. Merkañ a ra al lostger-se ur perzh hollek. Hogen kaoz a zo amañ eus ur meizad a dalvez evit perzhioù disheñvel : an tredan hag ar wrez. Kavet eo bet diezhomm al lost-ger amañ, alese harz.\nTesteniekaet eo ivez an termen harzusted (an Noalleg, 2006: pg. harzusted, résistivité ; Menard, 2012:pg. conductivité, résistivité). Bez’ e vefe ar ger-se da intent evel un anadenn hollek hag a dalvezfe war an dro evit an tredan hag ar wrez neuze. Evit pep hini eus an daou ventad e tegouezh gwelloc'h al lostger -der avat, alese harzuster. Resisaat a c'haller an termen gant ouzh an tredan pe ouzh ar wrez pa vez ezhomm.\nEr gerioù heren (ar Glev, 1984:pg. conducteur ; Lagadeg ha Menard, 1995 ; Menard ha Kadored, 2001 ; an Noalleg, 2006:pg. heren, conducteur ; Menard, 2012:pg. conducteur), reer (an Noalleg, 2006:pg. reer, conducteur (en général)), ren (an Noalleg, 2006:pg. ren, conduire ; Menard, 2012:pg. conduire), rended (an Noalleg, 2006:pg. rended, conductance électrique ; Menard, 2012:pg. conductance, résistance), reüs (an Noalleg, 2006:pg. reüs, conducteur ; Menard, 2012:pg. conducteur) ha reüsted (an Noalleg, 2006:pg. reüsted, conductibité, conductivité ; Menard, 2012:pg. conductivité ha résistivité) e kaver div wrizienn disheñvel, re- ha ren-, evel e krennvrezhoneg. Hogen etre an 18vet hag an 19vet kantvet ez eo bet drougvesket an div bennrann ha dilezet re- evit na zelc'her nemet ren-. Da skwer, e-lec'h reer ha reerez, hag a gaver betek an 18vet kantvet evit unan bennak hag a gas unan bennak all d’ul lec'h bennak, e kaver bremañ rener ha renerez. Ha ne gaver mui nemet ur verb ren, ennañ ar bennrann ren-, e-lec'h an daou verb a oa gwezhall :\nar verb ren, ennañ ar bennrann re-, diwar an henvrezhoneg re, reg, fait de mettre droit, d’étendre, de mener e galleg, hag al lost-ger anv-verb -en (Deshayes, 2003:pg. re, ren),\nar verb ren, ennañ ar bennrann ren- hepken, diwar an henc'halleg regne (Deshayes, 2003:pg. ren).\nAmsklaer eo arver an div bennrann war dachenn ar fizik avat. Eus un tu e kaver ar bennrann ren- e-barzh an adanv heren hag ar pennanv rended, hag eus un tu all ar bennrann re- e-barzh ar verb ren, an adanv reüs hag ar pennanvioù reer ha reüsted, hep ma vefe disheñvel o ster. Displann eo ar bennrann re- evit tri abeg enta :\nemdroet eo e ren- er yezh ordinal,\nned eo ket anat kompren perak he lakaat da advevañ ma ned eo nemet evit ma vefe heñvelster d’ur bennrann all hag a zo implijet ivez war dachenn ar fizik,\nlakaat a ra arver ar bennrann ren- da vezañ displann ivez en he c'hichen, rak ne glot ket he ster gant he gerdarzh ken mar saver d’an amzer ma oa bev an div bennrann.\nEmichañs ned eo na re- na ren- ar bennrann azasañ evit ar gerioù-se, rak an danvezioù na ne heñchont na ne ambrougont ar bec'hiadoù tredan pe an elektron. N’o luskont ket zoken. O dougen a reont pe, evit bezañ resisoc'h, o zrezougen a reont. Graet ez eus bet amañ gant trezougen (Menard, 2012:pg. véhiculer) hag an deveradoù anezhañ enta. Hag evit an termen reell hag a dalvez « neudenn tredan » (an Noalleg, 2006:pg. reell, conducteur (fil électrique), fil électrique), ned eus skoilh ebet a-fed ster, rak heñchet e vez an tredan gant an neudennoù tredan, met ned eus anezhañ nemet en abeg d’ar verb ren ha d’an adanv reüs.\nChom a ra deren c'hoazh (an Noalleg, 2006:pg. deren, induire ; Menard, 2012:pg. induire), rak degouezhout a ra mat evit « genel ha treuzkas gremm tredan a-bell e-barzh ur c'horf pe un amred tredan dindan gwered ur warell pe ur red tredan ». Alese e c'hallfe bezañ degemeret ivez dereadur (an Noalleg, 2006:pg. dereadur, induction ; Menard, 2012:pg. induction), kentoc'h eget tredanlusk, tredanluskadur pe tredanluskerez (Vallée, 1919:28 ha 1931:pg. induction).\nKlasket ez eus bet ober diouzh ar c'hemm a zo bet lakaet etre amred hag amredad en eil embannadur eus ar geriadur unyezhek embannet gant An Here (Menard ha Kadored, 2001). An eil ger eo a zo implijet e-barzh amredad tredan kloz (pg. amredad) hag e-barzh termenadur ar red evel obererezh mont dre un amredad (pg. red1). Anat eo e teu termenadur an amred evel endalc'had un amred da vezañ un diresis a-walc'h gant an troiennoù-se. Gant aozerien all ne gaver nemet ur ger evit an daou ster koulskoude : a-wezhioù ez eo amredad (Lagadeg ha Menard, 1995) hag a-wezhioù all amred (an Noalleg, 2006 ; Menard, 2012).\nDivizet ez eus bet ober diouzh reolennoù boas ar peurunvan evit treuzskrivañ an amprestadennoù : ned eus ket graet gant ar stummoù skrivet ohm ha watt neuze (Menard ha Kadored, 2001). Divizet ez eus bet ivez ha chom hep ober gant un nebeud gerioù :\ngerioù zo enne ar rakger tredan-, tredanharz, tredanharzell, tredanharzventer (an Noalleg, 2006:pg. tredanharz, résistance électrique (phénomène), tredanharzell, résistance électrique (composant), tredanharzventer, ohmmètre), tredanlazhañ (Vallée, 1931:pg. électrocuter ; an Noalleg, 2006:pg. tredanlazhañ, électrocuter ; Menard, 2012:pg. électrocuté), tredanluskañ, tredanvarreoler, tredanvec'hiad (an Noalleg, 2006:pg. tredanluskañ, électromoteur, tredanvarreoler, potentiomètre électrique, tredanvec'hiad, charge électrique), tredanvarr (an Noalleg, 2006:pg. tredanvarr ; Menard, 2012:pg. potentiel2, électrique),\ngerioù zo enne al lostger -el, blein leiel, muiel (an Noalleg, 2006:pg. blein),\nanvioù ar benvegoù muzuliañ amprestet digant ar galleg pe savet diwar ar ger muzulier(ez) pe diwar an unanenn vuzuliañ, ampermetr (an Noalleg, 2006:pg. ampermetr, ampèremètre), amperventer (Menard, 2012:pg. ampèremètre), ampervuzulier (Vallée, 1931:pg. ampèremètre), kass-vuzulierez (Vallée, 1919:26), kasvuzulier(-tredan) (Vallée, 1931:pg. voltmètre), mentkassvuzulierez (Vallée, 1919:26), mentkasvuzulier, mentvuzulier (Vallée, 1931:pg. wattmètre, ampèremètre), mentvuzulierez (Vallée, 1919:26), mentvuzulier-tredan (Vallée, 1931:pg. ampèremètre), ommetr (an Noalleg, 2006:pg. ommetr, ohmmètre ; Menard, 2012:pg. ohmètre), tredanvuzulier (Vallée, 1931:pg. électromètre), voltmetr (an Noalleg, 2006:pg. voltmetr, voltmètre ; Menard, 2012:pg. voltmètre), voltvuzulier, wattvuzulier (Vallée, 1931:pg. voltmètre, wattmètre),\ngerioù a bep seurt, afell (Lagadeg ha Menard, 1995 ; Menard ha Kadored, 2001 ; Menard, 2012:pg. interrupteur), daspugenrez (Vallée, 1931:pg. accumulateur), daspugenrez-tredan (Vallée, 1919:26), dazeiler (Lagadeg ha Menard, 1995), enaouer (ar Glev, 1989:pg. interrupteur), heptreug (an Noalleg, 2006:pg. heptreug, court-circuit ; Menard, 2012: pg. court-circuit), pil (Menard ha Kadored, 2001:pg. pil3), tredanerez dourennek (Vallée, 1919:26 ha 1931:pg. pile), red-dired (Vallée, 1931:pg. alternatif), red donemone (Vallée, 1919:26), red-eeun (Vallée, 1919:26 ha 1931:pg. courant), red kas-digas (Vallée, 1931:pg. alternatif), red monedone (Vallée, 1931:pg. alternatif), red tredan dazeilat (Lagadeg ha Menard, 1995:pg. dazeilat, red1), red war-eeun (Vallée, 1919:26 ha 1931:pg. courant), tredanerez donemone (Vallée, 1919:26), treuzred (an Noalleg, 2006:pg. treuzred, court-circuit), untuaer (an Noalleg, 2006:pg. untuaer, redresseur ; Menard, 2012: pg. redresseur).\nLod eus an amprestadennoù diwar ar galleg a c'hall bezañ amsklaer a-wezhioù. Pa vez lavaret pe skrivet « un ommetr » e c'haller kompren « 1 om-metr » e-lec'h « un harzventer » e degouezhioù zo. Ha termenoù diresis pe resis betek re a gaver er geriadurioù ivez. E-barzh « barr luskañ », da skwer, ez eo bet kavet « luskañ » reishoc'h eget tredanel (Menard, 2012:pg. électromoteur) ha skañvoc'h eget tredanluskañ , seul vui pa seller ouzh ar pezh a zeufe an deverad « diluskañ » da vezañ. En hevelep doare e kaver a-wezhioù tredanvarr evit « barr tredan », hogen barr eo a vez implijet dalc'hmat e-barzh kemm barr. Dre vras ned eus ket bet graet kalz gant ar rakger tredan-, rak boas eur d’ober dreist-holl gant gerioù eeun e brezhoneg.\nHeñvelster da spanaer eo afell . Savet eo bet an termen-se gant Guy Étienne diwar ar pennanv af, rak hervezañ e oa heñvel kejadenn an daou bezh metal er spanaer ouzh un af, da lavaret eo ur pok pe ur bouch, ha p’en doa kinniget ar ger e oa bet lavaret dezhañ : Grit fouzhell eus "prise de courant" kement hag ober... (Étienne, 1979). N’en deus ket graet ar ger diwezhañ-mañ kement all a berzh neoazh.\nImplijet eo bet bec'hiañ ha divec'hiañ evel verboù gwan. Ned int meneget er geriadurioù nemet evel verboù kreñv eeun evit an tredan koulskoude (an Noalleg, 2006:pg. bec'hiañ, charger, divec'hiañ, décharger ; Menard, 2012: pg. charger, décharger). An arver eus ger bec'hiañ evel verb gwan a zo testeniekaet evit sterioù all eus ar ger evelkent (Lagadeg ha Menard, 1995 ; Menard ha Kadored, 2001).\nEvit tagañ gant an tredan e kaver tredangeuziañ e geriadurioù zo (an Noalleg, 2006:pg. tredangeuziañ, électrocuter ; Menard, 2012:pg. électrocuter, électrocution). Moarvat ez eo savet ger-se diwar keuz en abeg m’en deus talvezet « douleur » e galleg (Favereau, 1992:pg. keuz). Hogen ar ger hag e droidigezh c'hallek a vefe da intent evel « poan sprered », en hevelep doare ma ranker intent ar ger keusaat hag e droidigezh c'hallek « molester » (Favereau, 1992:pg. keuzzaad / keusaat) evel « bec'hiañ, chalañ ».\nAr ger tredanlazañ, evit lazhañ gant an tredan, a zo bet roet ur ster strizh dezhañ gant Martial Menard. Talvezout a ra evit ar c'hondaonidi hepken en e c'heriadur, met anat eo ez eo bet drougvesket ar verb hag ar pennanv, rak kinniget eo bet ar ger evel troidigezh ar pennanv « électrocuté » (Menard, 2012).\nDont a ra an droienn krignet gant an tredan eus ur jod kriget gant an tredan (Jeused, 1968:187). Diaes eo chom hep sellet ouzh kriget evel ur fazi bizskrivañ.\nUn nebeud aozerien o deus un anv a zo disheñvel e stumm etreboradel diouzh e stumm brezhonek : Frañsez Favereau, Francis Favereau ; Reun ar Glev, René Le Gléau ; Frañsez Vallée, François Vallée.\n[Dizanv] : 1942. « Keleier ar Vro ». Arvor , niv. 87, eil bloavezh, 6 a viz Gwengolo 1942, p. 3.\n[Dizanv] : 1968. « Ar miz », Ar Bed Keltiek , niv. 109, Genver, 1968, p. 24-28.\nAn Noalleg, Yann-Baol : 2006. Geriadur ar Fizik . Sant-Tonan : Preder.\nDeshayes, Albert : 2003. Dictionnaire étymologique du breton . Pioltello (Italia) : Chasse-Marée.\nÉtienne, Guy : 1979. « KIS-165 – Gl. interrupteur », diwar ul lizher skrivet gant Guy Étienne d’an 28 a aviz C'hwevrer 1975, Lavar 07 , Preder 237-238, Meurzh-Ebrel 1979, Kreizenn Imbourc'h Sturyezhouriezh, p. 39.\nÉtienne, Guy : 1995. Geriadur ar stlenneg e teir yezh : galleg, sozneg, brezhoneg – Dictionnaire de l’informatique en trois langue : français anglais, breton . Kintin : Kreizenn Imbourc'h Sturyezhouriezh.\nFavereau, Francis : 1992. Geriadur ar brezhoneg a-vremañ brezhoneg-galleg galleg / brezhoneg – Dictionnaire du breton contemporain bilingue . Montroulez : Skol Vreizh.\nHemon, Roparz : 1938. Stagadenn da Walarn, niv. 117, e-barzh Gwalarn , niv. 121, Kerzu 1938.\nJeused, Teofil : 1968. « Hor bara pemdeziek ». Al Liamm , niv. 128, p. 182-188.\nLagadeg, Jean-Yves ; Menard, Martial (renerien) : 1995. Geriadur brezhoneg . Sant-Tonan : An Here.\nLe Gléau, René : 1983-1994. Dictionnaire classique français breton . Kintin : Al Liamm.\n1984 : Levrenn II, C - Debla.\n1989 : Levrenn VI, Impunité - Marche.\n1994 : Levrenn X, Situation - Zygoma.\nMenard, Martial : 2012. Dictionnaire français-breton . Vincenza (Italia) : Palantines.\nMenard, Martial ; Kadored, Iwan (renerien) : 2001. Geriadur brezhoneg . Sant-Tonan : An Here.\nVallée, François : 1919. « Essai de technologie bretonne ». Buhez Breiz , niv. 11-12, bloavezh 1añ, p. 26-28\nVallée, François : 1931. Grand dictionnaire français-breton suivi du « Supplément » . Adembannet e 1980. Sant-Brieg : Kevredigezh vreizhat a sevenadurezh.\nDaskemmet evit ar wezh diwezhañ d’ar bemp warn-ugent a viz Mae 2020.


Hechos 3 CCO - Mɨ˜ caˈláangˉ jaangˋ dseaˋ - Bible Gateway\nHechos 3 Chinanteco de Comaltepec (CCO)\nMɨ˜ caˈláangˉ jaangˋ dseaˋ jlúungˈ˜\n3 Jo̱ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ i̱ Tʉ́ˆ Simón do có̱o̱ˈ˜guɨ Juan cangolíiñˉ fɨˊ guáˈˉ féˈˋ quiáˈˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel e siˈˊ fɨˊ Jerusalén la i̱i̱ˉ ˈnɨˊ e caˈlóoˉ, co̱ˈ e oor˜ jo̱ tɨ́ɨngˋ dseaˋ Israel e dsiféeiñˈ˜ Fidiéeˇ. 2 Jo̱ e fɨˊ guáˈˉ jo̱ dsigüeáˋ jaangˋ dseaˋ i̱ jlúungˈ˜ latɨˊ mɨ˜ cangáangˈ˜. Jo̱ fɨˊ jo̱b dsijéengˋ dseaˋ i̱ dseañʉˈˋ jlúungˈ˜ do laco̱o̱ˋ jmɨɨ˜, jo̱ dsiguiéeiñˉ fɨˊ co̱o̱ˋ oˈnʉ́ˆ quiáˈˉ e guáˈˉ do e siiˋ Lɨ˜ Niguoˈˆ e laco̱ˈ mɨˈrˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ dsitáangˈ˜ fɨˊ jo̱ jaléˈˋ e ˈnérˉ.\n3 Dsʉˈ mɨ˜ cangángˉ i̱ dseaˋ jlúungˈ˜ do Tʉ́ˆ Simón có̱o̱ˈ˜guɨ Juan e tɨˊ lɨ˜ nidsitáaiñˈ˜ fɨˊ dsíiˊ e sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉ do, jo̱baˈ cajíngˈˉ i̱ dseaˋ jlúungˈ˜ do casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ gángˉ do:\n—¿Jáˆ cuǿˈˆ jnea˜ lají̱i̱ˈ˜ e iáangˋ oˈˊ?\n4 Jo̱ lɨco̱ˈ cajǿømˉ Tʉ́ˆ Simón có̱o̱ˈ˜guɨ Juan i̱ dseaˋ jlúungˈ˜ do, jo̱ cajíngˈˉ Tʉ́ˆ Simón casɨ́ˈˉreiñˈ:\n5 Jo̱baˈ tiibˉ cajeiñˈˊ do lɨ́ˈˆ eáamˊ cangoˈgóˋ dsíirˊ, co̱ˈ lɨ́ɨiñˉ e lɨɨng˜ eeˋ nicuǿbˈˉ i̱ dseaˋ do írˋ.\n6 Jo̱baˈ casɨ́ˈˉ Tʉ́ˆ Simón i̱ dseaˋ jlúungˈ˜ do jo̱ cajíñˈˉ:\n—Jaˋ ooˉ cuteeˋ o̱ˈguɨ cunéeˇ faˈ e nicuǿøˆø ˈnʉˋ, dsʉˈ lají̱i̱ˈ˜ e cuǿøngˋ cuøøˆ nicuøˋbaa: laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ ˈñiaˈˊ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, dseaˋ seeiñˋ fɨˊ Nazaret, ráanˈˉ jo̱ ngɨ˜.\n7 Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ féˈˋ Tʉ́ˆ Simón lajo̱, catɨ́ɨiñˉ guooˋ dséeˊ quiáˈˉ i̱ dseaˋ jlúungˈ˜ do jo̱ caseangˈˊneiñˈ; jo̱ dsifɨˊ lajo̱b catíingˈ˜ bíˋ tɨɨˉ i̱ dseaˋ jlúungˈ˜ do có̱o̱ˈ˜guɨ lutɨɨrˆ. 8 Jo̱ lɨco̱ˈ caˈɨ́ɨmˉ i̱ dseaˋ jlúungˈ˜ do, jo̱ dsifɨˊ lajo̱b casíñˈˉ, jo̱ canaaiñˋ ngɨˊbre jóng. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caˈíˉbre có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ gángˉ do fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉ e nɨngɨrˊ, jo̱ cangáiñˈˉ ɨ́ɨiñˋ fɨˊ dsíiˊ jo̱ e jmiféiñˈˊ Fidiéeˇ.\n9 Jo̱ mɨ˜ cangáˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do e cangɨbˊ i̱ dseaˋ jlúungˈ˜ do jo̱guɨ e jmiféiñˈˊ Fidiéeˇ, 10 jo̱baˈ eáamˊ cangoˈgóˋ dsíiˊ i̱ dseaˋ do, jo̱guɨ cafǿmˈˊbɨr cajo̱ mɨ˜ cangárˉ e caˈláamˉ i̱ dseaˋ jlúungˈ˜ do, co̱ˈ nɨñibˊ i̱ dseaˋ do e i̱ dseaˋ jlúungˈ˜ dob i̱ lamɨ˜ guaˋ e fɨˊ oˈnʉ́ˆ guáˈˉ lɨ˜ siiˋ Lɨ˜ Niguoˈˆ do e mɨrˊ jaléˈˋ e ˈnérˉ.\nMɨ˜ caféˈˋ Tʉ́ˆ Simón júuˆ güɨ́ˉ quiáˈrˉ\n11 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, i̱ dseaˋ jlúungˈ˜ i̱ caˈláangˉ do dseángˈˉ joˋ tiúumˉbre Tʉ́ˆ Simón có̱o̱ˈ˜guɨ Juan. Jo̱guɨ lajɨɨmˋ i̱ dseaˋ teáangˉ fɨˊ do ie˜ jo̱ eáamˊ cangoˈgóˋ dsíirˊ, jo̱guɨ canaaiñˋ e dsilíiñˉ e fɨˊ siguiˊ quiáˈˉ guáˈˉ féˈˋ do fɨˊ lɨ˜ siiˋ Niˈnʉ́ʉˊ quiáˈˉ dseata˜ Salomón, co̱ˈ fɨˊ jo̱b taang˜ i̱ dseaˋ gaangˋ do. 12 Jo̱ mɨ˜ cangáˉ Tʉ́ˆ Simón e guilíingˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do fɨˊ do, jo̱baˈ casɨ́ˈˉreiñˈ jo̱ cajíñˈˉ:\n—¿Jialɨˈˊ dsiˈgóˋ óoˊ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ Israel, uíiˈ˜ e caˈláangˉ i̱ dseañʉˈˋ la? ¿Jialɨˈˊ jøøng˜naˈ jneaˈˆ góˉnaaˈ? Co̱ˈ o̱ˈ jneaˈˆ dseaˋ cajmiˈleáangˆnaaˈ i̱ dseañʉˈˋ la faˈ có̱o̱ˈ˜ laˈeáangˊ e ˈgøngˈˊnaaˈ o̱ˈguɨ laˈeáangˊ e dsíngˈˉ jmiféngˈˊnaaˈ Fidiéeˇ. 13 Dsʉˈ Fidiéeˇ i̱ cajmiféngˈˊ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ quíˉiiˈ i̱ siiˋ Abraham jo̱guɨ Isáaˊ jo̱guɨ Jacóoˆ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋguɨ dseaˋ áangˊ quíˉnaaˈ, íbˋ Fidiéeˇ i̱ caguiéngˉ yʉ́ˈˆguɨ i̱ Fíiˋnaaˈ Jesús i̱ jmóoˋ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ dseaˋ do. Dsʉˈ ˈnʉ́ˈˋ cajáangˈ˜naˈr fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseata˜, jo̱guɨ caguijeaang˜naˈr fɨˊ quiniˇ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ siiˋ Pilato. Jo̱ i̱ dseata˜ íˋ lamɨ˜ iiñ˜ e nileámˉbre Jesús, dsʉˈ ˈnʉ́ˈˋ jaˋ cacuǿˆnaˈ fɨˊ lajo̱ faˈ e caleáaiñˋ dseaˋ do. 14 Jo̱guɨ lafaˈ e nilaangˉnaˈre dseaˋ lɨ́ɨiñˊ jaangˋ dseaˋ güeangˈˆ jo̱guɨ éerˋ røøˋ, dsʉˈ lɨ́ˈˉ rɨquɨbˈˊ cajmeeˉnaˈ. Co̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ camɨ́ˆnaˈ e caláangˉ jaangˋ dseaˋ i̱ ˈléeˊ i̱ nɨcajngangˈˊ dseaˋ rúngˈˋ lafaˈ e nilaangˉnaˈ írˋ, 15 jo̱guɨ lajo̱bɨ camɨ́ˆ ˈnʉ́ˈˋ e cajngaˈˊ dseaˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ cuøˈˊ jneaa˜aaˈ e se̱e̱ˉnaaˈ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ lata˜. Dsʉˈ Fidiéeˇ cajméerˋ e cají̱ˈˊtu̱ dseaˋ do caléˈˋ catú̱ˉ jee˜ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜, jo̱ ne˜baaˈ guiʉ́ˉ lajɨɨˉnaaˈ, dseaˋ lɨ́ɨˊɨɨˈ dseaˋ apóoˆ, jaléˈˋ e jo̱. 16 Dsʉco̱ˈ e laˈeáangˊ e jábˈˉ calɨ́ngˉ i̱ dseaˋ jlúungˈ˜ i̱ jøøng˜ máangˊnaˈ la e quɨ́ɨbˈ˜ Jesús jmɨɨ˜ e cajmiˈleáaiñˉ dseaˋ do, jo̱baˈ nɨcalɨbíimˉtu̱r jo̱guɨ nɨcaˈláamˉbre lana lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ nɨcañíiˉnaˈ na.\n17 ’Jo̱ nɨñiˋbaa guiʉ́ˉ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ Israel, e jaˋ ñíbˆ ˈnʉ́ˈˋ o̱ˈguɨ dseaˋ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quíˉiiˈ ñirˊ jaléˈˋ e cajmeeˉnaˈ mɨ˜ cajngangˈˊnaˈ Jesús. 18 Dsʉˈ mɨ˜ cajngangˈˊnaˈre, jo̱b dseángˈˉ cajmiti˜ Fidiéeˇ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e cacuørˊ lamɨ˜ jéengˊguɨ e caguiaˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈrˉ mɨ˜ cajíñˈˉ lala, e dseángˈˉ nɨsɨˈíˆbaˈ e nijngaˈˉ dseaˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ sɨjeengˇnaaˈ fɨˊ jmɨgüíˋ la i̱ nisíngˉ Fidiéeˇ i̱ nileángˉ jneaa˜aaˈ jee˜ dseeˉ quíˉiiˈ.\n19 ’Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e quɨ́ˈˉ jíingˈˇ yaang˜naˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ jo̱guɨ jáangˈ˜ yaang˜naˈ fɨˊ jaguórˋ, jo̱ lajo̱baˈ niˈíiñˉ dseeˉ quíiˉnaˈ. Jo̱ jangámˉ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ nijmérˉ e nilɨˈiáangˋ óoˊnaˈ jo̱guɨ e nilɨseengˋnaˈ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ có̱o̱ˈr˜. 20 Jo̱ Fidiéeˇ nisíngˉtu̱r Jesús fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱ dseaˋ íbˋ cajo̱ i̱ caguíngˈˋ dseaˋ do latɨˊ mɨ˜ uiingˇ e laco̱ˈ nilíiñˉ dseaˋ quie̱ˊ nifɨˊ quíˉiiˈ, dseaˋ lɨ́ɨˊɨɨˈ dseaˋ Israel, lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ nɨcajíñˈˉ lamɨ˜ jéengˊguɨ. 21 Dsʉˈ lajeeˇ lana, fɨˊ ñifɨ́ˉbɨ ˈnéˉ seeiñˋ cartɨˊ mɨ˜ niguiáˉtu̱ Fidiéeˇ guiʉ́ˉ lajaléˈˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ laco̱ˈguɨ to̱o̱˜ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ jo̱guɨ laco̱ˈguɨ casɨ́ˈrˉ dseaˋ quiáˈrˉ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈrˉ malɨɨ˜guɨ eáangˊ, 22 lɨ́ˈˆ laco̱ˈ cajíngˈˉ Moi˜ ie˜ jo̱ ie˜ mɨ˜ casɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜ dseaˋ cǿøngˈ˜ quíˉnaaˈ lala: “Fíiˋnaaˈ Fidiéebˇ niguíngˈˋ jaangˋ dseaˋ lajeeˇ dseaˋ góoˋnaaˈ i̱ niféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈrˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ caguíñˈˋ jnea˜ e fáˈˋa cuaiñ˜ quiáˈrˉ. Jo̱guɨ ˈnéˉ jmeeˉnaˈ nʉ́ʉˈ˜baˈ jaléˈˋ júuˆ quiáˈrˉ. 23 Dsʉco̱ˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ nilɨjíiˈ˜ jaléˈˋ júuˆ quiáˈˉ dseaˋ do, niˈíimˉbre jo̱ niˈnámˋbre conguiaˊ jee˜ jneaa˜aaˈ, dseaˋ lɨ́ɨˊɨɨˈ dseaˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ.”\nJo̱ lanab cajíngˈˉ Moi˜ ie˜ jo̱.\n24 ’Jo̱ lajɨɨmˋ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ eáangˊ, canaangˋ latɨˊ có̱o̱ˈ˜ Samuel cartɨˊ lana, røøbˋ júuˆ caguiarˊ quiáˈˉ jaléˈˋ e dsijéeˊ lajeeˇ lana. 25 Jo̱guɨ ˈnʉ́ˈˋbɨ cajo̱ catɨ́ɨngˉnaˈ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e cacuøˊ Fidiéeˇ lamɨ˜ jéengˊguɨ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ i̱ caguiaˊ júuˆ quiáˈrˉ. Jo̱guɨ nɨcatɨ́ɨmˉbɨ ˈnʉ́ˈˋ cajo̱ júuˆ e nɨsɨlɨ́ˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜ dseaˋ cǿøngˈ˜ quíˉiiˈ. Dsʉco̱ˈ Fidiéeˇ casɨ́ˈrˉ Abraham ie˜ malɨɨ˜ do mɨ˜ cajíñˈˉ lala: “Niˈeeˇe guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ lajɨɨngˋ dseaˋ seengˋ fɨˊ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ sɨjú̱ˈˆ i̱ nijáaˊ mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ lajo̱.” Jo̱ lajo̱b cajíngˈˉ Fidiéeˇ casɨ́ˈrˉ Abraham ie˜ jo̱. 26 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e cajmijí̱ˈˊtu̱ Fidiéeˇ i̱ jó̱o̱rˊ Dseaˋ Jmáangˉ do, laˈuii˜ casíiñˋ dseaˋ do jee˜ jneaa˜aaˈ, dseaˋ lɨ́ɨˊɨɨˈ dseaˋ Israel, e laco̱ˈ niñíingˋnaaˈ e niˈnángˋnaaˈ jee˜ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ e jmooˉnaaˈ lajaangˋ lajaangˋnaaˈ.\nJo̱ lanab lɨ́ɨˊ jaléˈˋ júuˆ e caguiaˊ Tʉ́ˆ Simón ie˜ jo̱.


Richard Matthew Stallman (ganet d'ar 16 a viz Meurzh 1953) a zo un emsaver amerikan evit ar poelladoù frank, un hacker hag ur saver poelladoù. E miz Gwengolo 1983 en-deus roet lañs d'ar Raktres GNU da grouiñ ur Reizhiad korvoiñ frank heñvel ouzh Unix ha pennaozer ar raktres e oa bet adalek-se. Gantañ en deus lañset luskad ar poelladoù frank hag e 1985 en deus savet ar Free Software Foundation.\nUnan eus ar re gentañ da ginnig mennoz ar C'hopyleft e oa hag aozet en-deus meur a lañvaz copyleft, ar GNU General Public License en-o-zouez. Adalek kreiz ar bloavezhioù 1990 en-deus Richard Stallman tremenet darn vrasañ e amzer o stourm evit ar poelladoù frank hag a-enep d'an aotreoù gwerzh evit ar poelladoù. Savet en-deus meur a boellad ivez : an Emacs orin, ar GNU Compiler Collection hag ar GNU Debugger. E 1989 en-deus kenziazezet al League for Programming Freedom\n↑ On Hacking.\n↑ Initial GNU announcement.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Richard_Stallman&oldid=1973555 »


Daoust hag aberzhiñ tud a veze graet gant an drouized ? | Becedia\nDrouized an Henamzer\nDaoust hag aberzhiñ tud a veze graet gant an drouized ?\nAn uhelvarr, plant sakr evit an drouized : ur vojenn ?\nAozer : Philippe Lanoë / Genver 2017\nDeskrivet eo bet perzh resis an drouized gant Strabon (64/63 kent J-K - 24/25 goude J-K) en e C’heografiezh (IV, 4, 5) :\n« Koulskoude e teuas ar Romaned a-benn d’o lakaat da zilezel… meur a hini eus gizioù o aberzhourien ha divinourien hag a vage re vras doñjer ouzh hor buhezegezh : bez’ e oa ar c’hiz, da skwer, da reiñ un taol kleze [e-lec’h m’emañ ar falskostezennoù] d’ar paourkaezh a oa tonket da vervel, ha neuze e veze diouganet an amzer da zont diouzh doare e c’hlizi [ha kement-mañ dirak an drouized], peogwir ne veze aberzhet den ebet morse anez d’an drouized bezañ eno o sellet. Menegiñ a reer gizioù all o deze da aberzhiñ tud c’hoazh : gwezh ez eo a daolioù saezhioù [goustadik] e veze laezhet an hini tonket, da skouer, ha gwezh all e veze krusifiet an den-se e-barzh un templ. Pe c’hoazh, goude sevel ur pikol marc’h-plouz, prenn ha foenn, e veze lakaet chatal ha loened a bep seurt e-barzh hennezh, mell-divell gant tud, ha c’hwezhet tan ennañ da c’houde, betek ma vijent peurlosket holl. »\nmammenn : http:// www.remacle.org\nGoude furchal e-barzh nevedoù Gournay-sur-Aronde ha Ribemont-sur-Ancre e Pikardi ez eo deuet an arkeologourien da anavezout gwelloc’h penaos e veze lidet o relijion gant ar C’halianed. E Ribemont, kredabl bras, ar c’horfoù dibennet, disvempret ha lakaet war wel a oa re o enebourien bet trec’het. Tamm ebet korfoù tud aberzhet eno eta.\nBez’ ez eus bet aberzhet tud, moarvat, tud bet prizoniet er brezelioù pe kondaonet e tlee ar re-se bezañ. Diwar ar pezh zo bet dizoloet a-zindan taouarc’h e Breizh-Veur hag en Iwerzhon ez eo deuet anat e oa bet aberzhet tud eno.\nDiouzh tu ar ouezoni ez eo bet lakaet ar sevenadur keltiek gant ar re o deus bet skrivet e gregaj hag e latin, ha kement-mañ a-ratozh kaer, evel un digarez da ziskouez pegen uheloc’h e oa sevenadur ar Romaned.\nA-benn ma voe aloubet Galia gant Kaesar, ne veze ket mui aberzhet tud endeo, rak titour Strabon ha Kaesar a oa deuet diwar skridoù Posidonius moarvat, ha hennezh bet o vevañ un tamm mat a-raok (135 kent J-K, e-tro 51 kent J-K).\nKelted oc’h aberzhiñ tud, sed ur gwel eus o c’hevredigezh hag a zo chomet engravet don e-barzh ijin mab-den e-pad kantvedoù war-lerc’h, ken ma veze lakaet ar vein veur - e gaou, penn-da-benn - da aoterioù aberzhiñ.\nEvit kaout skridoù all diwar dorn oberourien eus an Henamzer, a-zivout an hevelep danvez


Hanter-kant vloaz a ouelioù etrekeltiek en Oriant | Becedia\nHanter-kant vloaz a ouelioù etrekeltiek en Oriant\nUr gouel etrekeltiek kentañ… e 1927\nAozer : Erwan Chartier / Ebrel 2022\nBep hañv abaoe 1971 e klever tonioù keltiek en Oriant a-drugarez d’ar Gouel en deus kaset dre ar bed-holl brud vat eus ar gêr. Ouzhpenn un hanter-milion a dud a vez desachet eno gant un darvoud ha n’heller ket ober heptañ e bed ar sevenadurioù ar bed keltiek a-vremañ.\nMa ’z eus el lec’h ma kav ar spered etrekeltiek e blas abaoe un hanter-kant vloaz bennak, ez eo en Oriant ez eo. Diazezañ darvoud sevenadurel pennañ an hañvezhioù e Breizh e penn-kentañ ar bloavezhioù 1960 ha 1970, pa veze lanv ar sonerezh keltiek o tapout he lañs nevez koulskoude. Loc’het e oa bet da gentañ gant distro war al leurennoù binviji ar sonerezh hengounel, pa oa bet savet ar bagadoù, e dibenn ar bloavezhioù 1940, diwar skouer ar pipe-bands e bro-Skos\nAbaoe dibenn an XIXvet kantved e veze aozet kenstrivadegoù sonerezh Breizh ha kampionadoù biniaouerien koulskoude, met dizingal e vezent aozet. Ret eo bet gortoz ma vefe bet eus un aozadur frammet-mat neuze, hag e voe BAS, Bodadeg ar Sonerion, evit ma tiwanfe mennozh ur genstrivadeg ha zeufe en-dro ingal. Ha kenta-ñ kampionad ar viniaouerien a voe dalc’het e Brest e 1953. Buan a-walc’h eo troet da «Gouel Etrevroadel ar biniaouioù». Dont a ra meur a Skosad evit barn ar sonerien, pe c’hoari. Adalek 1960 ez eo e Brest eo anvet kampion Breizh ar bagadoù, e-doug un emgav a zo deuet da vezañ ur pennvad poblek, pa veze milieroù a dud bodet war Vali Dajot, a-us da borzh ar c’henwerzh, evit dont da selaou biniaouerien ha talabarderien o soniñ. Hag e Brest e vefe chomet an darvoud ma ne vefe ket bet divizet gant an ti-kêr, renet gant Lombard, da gempenn ar vali-se e dibenn ar bloavezhioù 1960. Diaes eo lakaet aozerien ar BAS gant al labourioù-se, kment ma oa bet divizet ganto kuitaat ar gêr. Polig Monjarret, staliet da neuze e Plañwour, e-tal an Oriant, ha kreñv e levezon e diabarzh ar BAS, a ginnig dezho dont da gaout porzh ar Mor-bihan. Evel-se e voe kollet gouel ar viniaouerien gant Brest, ha gounezet ur Gouel Etrekeltiek gant kêr an Oriant.\nSkritell BREST GOUEL ETREVROADEL AR BINIAOUIOÙ,1955, Dastumadegoù Mirdi Breizh 977.0113.1\nBiniaouioù ha nozioù folk\nDister a-walc’h e voe kentañ gouel an Oriant e 1971, met kavout a reer ennañ an elfennoù a yeas d’ober berzh ar gouel koulskoude, en o zouez dibunadeg ar sonerien ha dañserien, ur fest-noz hag un nozvezh folk. Homañ zo kaset en-dro gant ur c’haner yaouank, Alan Stivell, p’eo leun Palez ar C’hendalc’hioù evit e abadenn, a-raok ma teufe ar brud warnañ evit e abadenn en Olympia, evel ma ouzer. Klevet e voe bet Gilles Servat hag ar c’hoarezed Gwadeg ivez, a-raok an Dubliners pe c’hoazh Brenda Wooton. Er gazetenn ArMen n° 69 (miz Gouere 1995) en doe soñj ar c’hazetenner Fañch Jestin eus ar ganerez-se deuet eus a Gerne-veur : « Ha neuze ur ganerez dianav a-grenn, aet er-maez evit ar wech kentañ eus he bro c’henidik, Kerne-veur, evit kanañ amañ… Buan e teuas da vout dougerez-chañs ar Gouel, hec’h anv : Brenda Wooton. »\nE 1972 dindan levezon an hini a grog da ren ar gouel, Jean-Pierre Pichard,e teuas gouel ar biniaouioù le festival da vout gouel etrekeltiek. Buan o deus komprenet an aozerien pezh o doa da c’hounit dre un digoradur d’ar bed kelt. Gellet o doa ivez kemer harp war rouedadoù ar BAS he doa savet dija eskemmoù sevenadurel gant bro-Iwerzhon, bro-Skos, bro-Gembre pe Galiza. Pedet e oa bet meur a pipe-band eus a vro-Skos ha bro-Iwerzhon. Gant Micheau-Vernez e voe treset skritell ofisiel ar gouel, a oa warni tri soner gwisket gant lifreoù teir vro disheñvel. Sonerien a Gerne-veur, Kembre pe Enez-Vanav a oa bet deuet ivez d’ar gouel. E-keit-se e voe kampionad ar bagadoù oc’h en em staliañ war dachenn ar Voustouer.\nAdalek 1973 e voe stag aozadur Kan ar Bobl ouzh hini ar Gouel Etrekeltiek. Ar genstrivadeg-se a oa awenet gant ar Fleadh Cheoil e bro-Iwerzhon, ha kreñvaat a reas sell etrekeltiek ar gouel, rak pedet e voe ar ganerien bet dibabet eno da genstrivadeg Celtavision e Killarney. E1974 e teuas da soniñ ar strollad the Chieftains ha lod eus kanerien al luskad nevez e Breizh : Gweltaz Ar Fur, Bleizi ruz, Diaouled ar Menez pe c’hoazh Djiboudjep. Merket e voe ar bloaz 1975 gant donedigezh dileuridi niverus eus Enez-Vanav, ha trec’h bagad Kemper war Gevrenn Sant-Mark. Adalek 1976 e zeu Galiza da dapout he flas ofisiel e familh vras ar Gelted a-vremañ. E-mesk ar birvilh a voe er blavezhioù 1970 e ranker menegiñ donedigezh ur ganerez veur etrevroadel he brud, Joan Baez, e 1978. E dibenn an abadenn e teskas dañsal ar gavotenn, hag ingal a-walc’h eo deuet en-dro d’an Oriant.\nAr c’hrouidigezhioù meur\nMerket eo bet ar bloavezhioù 1980 gant krouidigezhioù sonerezh meur diwar-benn temoù keltiek o deus gwriziennet mat brud ar gouel, pa weler sonerezhioù ha binviji ar broioù keltiek mesk-ha-mesk. Evel-se e voe klevet Symphonie celtique( ar Sifoniezh Geltiek) gant Alan Stivell (1980), Tristan and Isolde gant ar Chieftains (1981), Lug gant Roland Becker (1986), Vaisseau de pierre (Al Lest vaen) gant an Tri Yann (1988) pe c’hoazh Celtophonies gant Marc Steckar (1994). Met moarvat ez eo gant krouidigezhioù Shaun Davey a vro-Iwerzhon eo bet merket don istor ar gouel etrekeltiek. E The Brendan Voyage (Beaj Brendan) (1982), e veske son an uillean-pipe (pib-ilin) a vro-Iwerzhon gant ul laz-seniñ sinfonek. Ma voe souezhet an arvesterien, e voent entanet da vat. Ha deuet ar sonaozour adarre gant krouidigezhioù all, Suite celtique de Lorient (The Pilgrim) (1983) lec’h ma veze klevet holl vinviji ar broioù keltiek.\nMerket e voe ar bloaz 1985 gant donedigezh kentañ ur ministr ar sevenadur, Jack Lang, deuet da embann e vefe aotreet an panellerezh divyezhek e Breizh. Ar bloavezh-se ivez e voe degemeret an Asturias da eizhvet bro keltiek. Ha dindan levezon Jean-Pierre Pichard bepred e voe digoret ar gouel d’an diasporaioù keltiek, hag alese da vroioù un tamm mat pelloc’h. Komprenet mat en doa rener kentañ ar gouel pegen dedennet e oa tud er bed a-bezh gant ar sonerezhioù keltiek : « Kement a startijenn a vez ganto ma vo trec’het meur a hini ganto, ha savet e vo liammoù tramor war-zu bro-Gebek, Aostralia, Louiziana ha bro-Japan zoken, pa dridont gant ar sonioù distaget en Oriant, ha dont a rint da gemer perzh ha dañsal ganeomp. »\nSkritell evit Beaj Brendan, 1982, Dastumadegoù Mirdi Breizh 2002.0015.73\nMare an anaoudegezh e voe ar bloavezhioù 1990 evit ar gouel a oa ene barr da neuze. Un dek devezh bennak e pad ar gouel neuze, e penn-kentañ miz Eost, ha desachet kantadoù milieroù a dud ennañ. Micherelaet e oa ha tutaet ez eus bet implijidi pad. Kenderc’hel a ra an digor war ar broioù all, evel ma lâr Jean-Pierre Pichard : « Ar strategiezh evit an diavaez eo e ranker diskouez e nerzh en diavaez eus bro-C’hall evit gellet bezañ anavezet er Frañs. Rak gouzañv a ra meur a Vreizhad abalamour ma n’int ket anavezet e bro-C’hall evit o sevenadur disheñvel, ha gwasket ez int c’hoazh gant «sindrom Bécassine». Met a-drugarez da gazetennerien ar broioù all, a veze kustum er gouel, e voe savet rouedadoù en holl vroioù Europa hg ar Stadoù-Unanet. »\nE penn-kentañ an XXIvet kantved e oa ar gouel e roud, ha mont a ra war-zu ar broioù estren. Ar Stad Frañs en doa goulennet skoazell ar gouel evit aozañ un heuliadenn Nozvezhioù keltiek er bloavezhioù 2000. E 2007 Lisardo Lombardia, paotr Asturias, a dapas plas Jean-Pierre Pichard, ha digoret e vo ar gouel da vroioù Amerika ar Su. Staliet eo bet ar gouel war-zu ar borzhenn-loz, zoken ma chom un tamm mat a strolladoù e tavarioù degemerus an Oriant evit ar gouel «off». Bepred e vez kinniget abadennoù n’heller ket ober hepto, vel an nozvezhioù etrekeltiek war dachenna r Voustouer, pa weler meur a strollad dañsoù hengounel tro-ha-tro, e-doug un div eurvezh bennak, met ivez an dibunadeg veur, pe c’hoazh tro-dibenn kampionad ar bagadoù. « Ur mare fromusbras, evel ma tispleg Yann Artur, soner e bagad ar Meilhoù Glas, en deus kemeret perzh abaoe ar bloavezhioù 1980. Kollet en deus ar gouel un tamm eus e spered «gouel war ar prim» memestra, abalamour ma c’houlenn BAS e c’hoarifemp evel tud a-vicher bremañ. Keuz ‘m eus eus ar mare ma veze ar sonerien o vont e kêr evit gellet c’hoari aliesoc’h, met moarvat e teuio en-dro… »\nSkritell Kamionad broadel ar bagadoù, 1990, Dastumadegoù Mirdi Breizh 990.0007.116\nKazetenner ha skrivagner anezhañ, emañ Erwan Chartier-Le Floc’h e-karg an embannadurioù Coop-Breizh. Savet en deus ur pemzek bennak a oberenn diwar Vreizh. Doktor war ar studioù keltiek eo hennezh ha klaskour stag ouzh rann Roazhon 2 KKBK / CRBC e lec’h e ra kentelioù diwar istor Breizh hag ar broioù keltiek.


Distro d’ar vagouri ! - Spered ar vro - Le Télégramme\nNadia Brault, renerez, asambles gant Erwan Ollivier, prezidant Babigoù Breizh, Elodie, Camille, hag ar re vihan. (Foto Anna Quéré)\nGoustadik, a-hed ar mintinvezh, en em gav ar re vihan tamm-ha-tamm dirak ti Babigoù Breizh. Pegen diaes eo a-wechoù lavar kenavo da Mammig pe Tadig ! Nadia, ar renerez, zo o c’hortoz anezho : « Mont a ra mat an traoù ganit ? Deus ! Tenn da votoù », emezi, leun a startijenn. Aze, e ti Babigoù Breizh, ur vagouri staliet e Gwened, nepell diouzh ar mor, ne vez komzet nemet brezhoneg ouzh ar vugale. Krouet eo bet tost dek vloaz zo ha degemer a ra dek bugel bemdez. Camille, Ann-Gael, Elodie ha Nadia zo oc’h ober war o zro, brezhoneg ganto penn-da-benn. « Brav ‘ vefe kaout paotred ivez, un deiz bennak ! » eme Nadia, en ur vousc’hoarzhin. Krog eo ar vaouez gant he fost renerez warlene. Klañvdiourez eo bet gwechall hag heuliet he deus ur stummadur e ti Stumdi e 2018.\nBugale ar c’harter\nLeun eo Babigoù Breizh en distro-skol-mañ. Peadra da frealziñ Erwan Ollivier, prezidant ar gevredigezh hag en doa lañset ar raktres. « Arc’hantaouet eo ar vagouri gant ar C’HAF », emezañ. Bez en deus ar brezhoneg ur plas bras er vagouri. « Ar brezhoneg eo yezh ar vuhez amañ, a zispleg Nadia. Pep tra zo e brezhoneg : ouzh taol, met ivez pa vez cheñchet al lien pe lennet istorioù. Souezhet eo an tadoù hag ar mammoù alies, rak ar bugel a gompren tout ! » Dre vras emañ ar vugale o chom er c’harter, hep kaout ul liamm dre ret gant ar brezhoneg. « N’emaint ket o tont eus metoù brezhonegerien, a zispleg Erwan Ollivier. Un doare eo da zigeriñ ar brezhoneg e pep lec’h. Met plijout a rafe deomp ivez kaout tud intereset gant ar brezhoneg o tont davedomp. » Goude ar vagouri ez a ar vugale-se a-wechoù d’ar skol e brezhoneg. « Er bloaz-mañ ez eus bet pevar bugel o vont d’ar skol, ha daou anezho a ya en ur skol divyezhek pe Diwan. N’eo ket fall. Laouen omp ! » eme Nadia.\nUr skouer evit ar re all ?\nN’eo ket gwall blijus degemer ar vugale gant maskloù a-hed an deiz. Kompliketoc’h eo aozañ an traoù war ar pemdez. « Ret eo naetaat pep tra atav : an alc’hwezioù, an dornelloù. Ne c’heller ket soñjal pegen diaes eo, hep bevañ an dra-se da vat. » Met chom a ra seder ar skipailh. Ha laouen eo aliañ ar re all evit ober kement all e lec’h all. Betek-hen, n’ez eus ket kalz a vagourioù evel-se e Breizh : unan zo e Roazhon hag unan all e Sant-Ervlan. Ur raktres bras zo er mare-mañ o tiwanañ en Naoned. « N ‘eus ket bet kalz betek-hen. Koulskoude e c’hell ar C’HAF arc’hantaouiñ ar magourioù e brezhoneg bremañ. N’eo ket ur skoilh ken », a zispleg Erwan Ollivier. Ar pezh a vank eo ivez merc’hed ha paotred brezhonegerien, stummet war micher ar babigouriezh. Krog eo ar greizenn-stummañ Mervent da ginnig ur stummadur dezho, just a-walc’h. « Ret eo mont war-raok war an dachenn-se ! » eme Nadia.\nMetoù : milieux\nDornelloù : poignées de portes\nUr skoilh : un obstacle\nBabigouriezh : puériculture\nPour les tout-petits aussi, la fin de l’été a sonné l’heure de la rentrée. À la crèche Babigoù Breizh, à Vannes, le retour des bambins s’est déroulé dans la bonne humeur, malgré les masques, et en breton. Nadia, la directrice, Elodie, Ann-Gael et Camille accueillent chaque jour les enfants dans cette langue. Ici, on mange, on lit des histoires, on joue en breton. De quoi motiver les futurs parents du pays de Vannes pour leurs bébés. La crèche Babigoù Breizh fêtera bientôt ses dix ans et espère que d’autres projets de crèches en immersion vont se multiplier en Bretagne.


Levrioù diskar-amzer evit ar yaouankiz — Bannoù-heol\nPostet d'an 06/10/2006 - Pennadoù\nLevrioù diskar-amzer evit ar yaouankiz\nLa maison d'édition quimpéroise Bannoù-heol vient de faire paraître douze petits livres de Petit Ours Brun traduits en breton ainsi qu'un troisième album de Thorgal. Une nouvelle aventure de Titeuf doit suivre.\nHag a nevez gant an embannadurioù Bannoù-heol, krouet e 1999 ? An ti-embann staliet e Kemper a ginnig dreist-holl levrioù evit ar vugale ha bannoù-treset. Emañ un dastumad levrigoù Arzhig Du o paouez dont er-maez. Al loen bihan, krouet tregont vloaz 'zo gant Danièle Bour, a gomz bremañ brezhoneg e-barzh 12 albom nevez embannet. En o zouez, Arzhig Du a blij dezhañ an diskar-amzer, Arzhig Du a ra sotonioù bras pe c'hoazh Arzhig Du a zo amourous. Troet int bet gant Arno ha Loeiz Elegoed. Daou euro e vez gwerzhet an tamm.\nEvit ar re a zo un tammig koshoc'h ez eo un albom eus Thorgal, an haroz krouet gant Rosinski ha Van Hamme e 1977, a zo bet troet gant Tudual Audic. Alinoe eo e ditl hag ez eo an trede eus avañturioù ar Viking deuet eus ar stered da vezañ lakaet e brezhoneg.\nEvit ar fent e vo embannet gant Bannoù-heol ivez ul levr ouzhpenn (an trede) eus avañturioù Titeuf, ar c'hanfard e vlev melen, a-benn nebeut.


Journal de Renaud Camus, samedi 22 janvier 2022\ncréée le samedi 22 janvier 2022, 10 h 35\nmodifiée le mardi 25 janvier 2022, 9 h 58Plieux, samedi 22 janvier 2022, dix heures du matin. Avant-hier jeudi Emmanuel Crenne, le responsable pour l’Occitanie de la campagne électorale d’Éric Zemmour, me téléphonait ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~. ~~~ radio annonce ce ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~-~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~. ~~’~~~~~~ ~~~~~~~~ à Crenne, jeudi, ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ — ~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~, ~~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~~~~~’~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~ à une nouvelle ~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ (~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ doute).\nLes ~~~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~-~~~. ~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ significatifs qu’ils s’opèrent ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~~ ~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~~~~ lui donnait onze ~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~~ ~~~~~~~~ (~~~~~~~ ~~~~-~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~). ~~~~~~, “~~~ ~~~~~ ~~~~~~”…\nOn ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ là de procéder ~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~. ~~~~~ ~~~ ~~’~~~ ~~~~ ~~ “~~~~~~~~” ~~~~~ ~~~~~~~~. ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ avant le début. ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~ ~~~~~, “~~~~~~~~~~~”. ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~-~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~ comme ils le ~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~~ — ~~~~~ ~~~~~ ~~~’~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~~~~.\nvoir l’entrée du samedi 22 janvier 2022 et son image dans Le Jour ni l’Heure


Bongarant, ur chapel vrezhon e bro Naoned\nReportage de Yann LUKAZ\nPorte-parole: Yann LUKAZ\nPublié le 18/04/17 17:01 -- mis à jour le 00/00/00 00:00\nUr wech e oa – petra a laran-me ! - ..ur wech eo bepred… ur vrav a chapelig, munut, he tour toet gant maen-glas, dezhi un istor hir, tro-dro dezhi ur geriadenn sioulik ha dereat, hag a-benn ar fin ar maezioù….\nWar ur gartenn gozh (diell BNF), embannet dindan ren gouarnamant Breizh (1) lec’hienn : (voir le site)\n, en amzer Cassini e XVIIIvet kanved, e vez lennet añv ar chapel-mañ : ND de Bongarand ! Lakomp e brezhoneg : Intron-Varia a Vongaran, dre e c’hellfe pep hini soñjal e donder e galon « setu ar chapel a garan » !\nPa teuer eus Naoned ha mont war-zu Gwened, ez eo ret mont en tu all da Sautron, mont gant an hent kozh N165 e-pad un tri kilometrad bennak, betek gwelout, war an tu dehoù, genoù un hentig koltaret hag ur skritell skrivet warni añv ar chapel. Mont gant an hent-se. Gwelet e vo hep dizale tour ar chapel - souezet a-walc’h, emañ-hi ken fin hag un nadoz a wechall - a-us d’ar gwez, e-kreiz ur mor a glazadur…\nMat e vo da forzh piv oc’h antreal pe o kuitaat Breizh chom a-sav amañ evit kaout un tamm diskuizh pe un tamm pedenn, un tamm sioulañs. Ma n’eo ket war-eeun evit kaout dour-fresk pe c’hoazh privezioù (da ziskoachañ ouzh moger an hanternozh) !\nOuzhpenn ar chapel zo ! Posubl eo mont gant un hent-douar hanter-kevrinus (gwelout en tu-all d’ar chapel, b’an tu-dehoù), evit bale gant bugale vihan, pe tudoù-kozhig, pe tud ampechet, e-pad ur prantadig.\nKavet e vo da heul er pennad-mañ titouroù ha n’int ket aes da gaout. Spi am eus e vezint talvoudus d’ar gweladenner.\nIstor ar chapel\n- 1038 :\tmenneget eo añv BOAYS-GARAND, hini doaroù a zo kont Budig hag e wreg Adaïs perc’henn warne. Fellout a ra d'ar c'hont e vefe roet an douaroù-se da leanezed evit sevel ur manati dindan ren reolenn Sant Benead, tost da Naoned (goude freuz an Normanded).\nXI° kantved. Restaoloù (bet diskoachet e 1863) a c’hellfe bezañ roudou ur savadur kentañ, en amzer ar c’hont Budig ?\n- 1128 :\tKonan III, kont e Naoned. Sinet eo bet gantañ un diell a ro an douaroù d’al leanezed (hervez c'hoant kont Budig). Sinet eo bet ivez an diell-mañ gant un dudenn vrudet all : Abélard, eus abati Sant Weltaz a Rewiz (ma vez evidomp ec’h añv tost ouzh hini Héloïse !).\n- Fransez II o chaseal e koajoù tro-dro da Vongaran. Kouezhet diouzh e varc’h rak ur pemoc’h-gouez c’hoarvezet a-daol-trumm (reoù all a lâvarfe rak un tarv ?) hag hemañ bet gloazet, e ra ul le : sevel ur chapel gant ma ne varfe ket dre ziwall Gwerc’hez Bongaran.\n- 1464 :\t« Fransez II, Duk Breizh, a laka sevel ur chapel vrav-kenañ, nepell diouzh koad Sautron, en enor d’ar Werc’hez, hag eñ un den devod, evit ma vefe lidet un overenn pa’z’afe-eñ da chaseal dre ar vro enno. Gouestlet eo ar chapel d’ar 6vet a viz Even 1464 ». Setu ar pezh a lâr ul levr digant Vincent Charron, chaloni e Naoned, embannet e 1637. Dre ma oa treñket ar soubenn er mare-mañ etre an Duk hag Eskop an Naoned, e oe benniget ar chapel gant tud skipailh Eskopti Roazhon.\n- 1469 :\tSavet eo bet un ti, gant Jehan de Charrette, Ao. Person e Sautron, evit ar pelerined a teue amañ rak ar « burzhudoù niverus ». Ne vo ket a dailhoù ken evit an ti-se, nag en amzer a-vremañ nag en amzer da-zont, a ziviz an Duk ! Hag hirio an deiz, peseurt kont zo gant an ti-mañ a vez gwelet c’hoazh tost ouzh ar chapel ? Me, ne ouian ket…\n- 1469 : Charlez (1446-1472), breur da Roue Loeiz XI (hag enebour d’e vreur), Duk e Berry, Normandi hag all, repuad e Breizh etre 1466 ha 1469, a ra ur pelerinach e Bongaran (hag unan all e 1467 ? en ur vont deus Gwened betek an Naoned). Reiñ a ra ur skoed aour. Ur wech, bewech ? Al levrioùigoù am eus klasket e-barzh, n’int ket sklaer a-walc’h.\n- an Dispac’h gall. Bec’h zo bet e Sautron (1795). Serret eo bet ar chapel. Skoachet e voe ar skeudennoù.\n- 1860 : reneveziñ ar chapel dindan levezon chaloni Rousteau sevenadur braz dezhañ. Aliet e vez gantañ mirout braventez a-orin ha liv vreizhat war ar chapel.\n- 1863 : Leurenn maen-greun. 1868 Gwerenn-livet nevez (dre sikour Louis Hersart de la Villemarqué) a-us d’an aoter. 1870 Gwerenn-livet a ziskouez Santez Anna hag he merc’hig Mari, a-us d’an nor. 1871 Aoter-veur. 1875 Gwerenn-livet a ziskouez Sant Yann-Vadezour ha gwerenn-livet a ziskouez Sant Job. 1883 Rummad a skeudennoù (hiniennoù zo abretoc’h evit an XIXvet kantved).\n- 1922 : Petra oa deuet da vezañ skeudenn gentañ « ar Werc’hez he mantell »? Kollet dindan mare ar « Spont » (La Terreur) ? War-lerc'h enklaskoù ha diwar ali tud barrek-tre e voe komprenet e veze ar skeudenn gozhig hini ma veze skrivet warni, dre fazi goude an Dispac’h, añv Santez Emerañs / Emerance. Lakaet e voe añv gwir « Notre-Dame de Bongarant » adarre ouzh ar skeudenn a weller hirio.\n- 1952 : Pelerinach gant 300 den yaouank (strollad ar JEC / Jeunesse Etudiante Chrétienne eus Naoned). Un overenn lidet gant Eskop an Naoned er chapel. Kredapl braz evit ar wech gentañ ?\n- 1965 : reneveziñ ar chapel (touenn, mogerioù diabarzh, pareañ bolzenn-koad,…)\nHirio an deiz : Kentadoù, miliadoù a dud o welladenniñ ar chapel bep ploazh. War am eus klevet : un overenn bep yaou (9 eur vintin), hag ar Pardon d’ar 15vet a viz Eost.\nRoll ar skeudennoù e-barzh\nNemet skeudenn « Notre-Dame de Bongarant » - an hini gozhañ ha vravañ, ha marteze an hini fromusañ -, ar reoù all a zo bet kizellet e-kerz an XIXvet kanvet. Imachoù piv emaint ? Setu respontoù :\n- Ar Werc’hez Vari (skeudenn lakaet e 1871), Sant Loeiz (roue bro-C’hall, 1214-1270), Santez Franseza eus Amboaz/Amboise (Dugez Breizh, 1427-1485).\n- Sant Job, Sant Pêr (tudennoù eus an Aviel)\n- Sant Yann Vadezour (tudenn eus an Aviel), Sant Leon (pab, 440-461)\n- Sant Isidor (labourer-douar, † 1130), Sant Aogustin (eskop ha doktor an Iliz, 354-430), Santez Jermen/Germaine Cousin (bugulez e bro Toulouse, †1601), Sant Fransez eus Sales (eskop ha doktor an Iliz, 1567-1622), Santez Marc’harid-Mari (leanez, 1647-1690), Sant Tomaz eus Aquin (doktor an Iliz, 1225-1274), Santez Rosa a Lima (Santez gentañ e vroioù amerikan, 1586-1617).\n- Santez Eustell (gwerc’hez), Sant Prosper eus Akitania (beleg, 4vet kantved), Santez Franseza romania (intañvez, 1384-1440), Sant Julian (eskop kentañ eus kêr Ar Mañs, trede kantved), Santez Filomena/Philomène, Sant Benead Labr (klasker-bara, 1748-1783), Santez Viktoria/Victoire (a-dalv Trec’h, gwerc’hez ha merzherez e kantvejoù kentañ).\n- Santez Emerañs/ Emerance (gwerc’hez ha merzherez er pevare kantved) , Sant Cyr (hini ar skol mil vrudet, merzher er pevare kantved) ha Santez Julit /Julitte (skeudenn eus an XVIIIvet kantved ?), Sant Herri/Henri (impalaer e bro Alamagn, XIvet kantved).\n- Sant Anton (manac’h er gouelec’h e bro Ejipt, pevarvet kantved, Sant Dominik (gwechall gozh, ha dre fazi, e oa ar skeudenn-mañ añv a Sant Roch dezhi). Abegou sevenadurel hag istorel zo evit lakaat añv Sant Dominik warni, kentoc’h, ar pezh zo bet graet e 1965.\n- Sant Mikaël (arc’haël), Sant Mainbeuf (skeudenn eus ar XVIIvet pe an XVIIIvet kantved ? Eskop kêr Angers er VIIvet pedet evit mirout ar chatal, kantved nemet e vefe Sant Korneli / Corneille, pab ha merzher e trede kantved ?).\nIkonoù eus broioù ar Reter\nUn dra ral ha dispar evit ur chapel pe un iliz e Breizh eo an ikonoù. Miret e-vezont a-dreñv d’ur werenn. Degaset int bet (hag int livet er XVIIIvet kantved) goude ur veaj en ur vro ar Reter (pehini ? n’ouian ket) gant an Ao. Texier de Beau-Soleil, anezhañ ur mezeg diouzh e vicher. Roet int bet e 1930 gant familh ar veajour. Deus pelec’h resis e teuont, marteze speurenn ar c’heur [= iconostase, hervez geriadur Favereau] un iliz ortodoks ? Ar pezh zo sur : brav int. Ha mat evit sell oute, dre sell ar Feiz. Renevezet int bet e 1992, dre sikour ar CAOA (Conservatoire des Antiquités et Objets d’Art).\nPemp a ikonoù zo. War-eeun e tiskouezont ar C’hrist hag an avielourien, tro-dro dezhañ. Pep anezhe a vez skrivet ur gerig e gresianeg warni. Pelloc’hig, brezhoneg ar frazennoù-se a zeu deus troidigezh gant Maodez Glanndour. Gwellout, e traoñ ar pennad (2), meur a zroidigezh e yezh ar vro.\n« Levr geneliezh… » (Mazhev 1,1)\nGanet e bro Galile, kredapl braz. Anavezet dindan an añv a Levi. Skrivet eo bet e Aviel en arameeg (3) - gwelout lec'hienn akadem.org (voir le site) - , tro-dro d’ar vloavezh 40. Gouel 21 a viz Gwengolo. Arouez : un Den pe c’hoaz un Aël\n« Derou kelou mat Jezuz Krist… » (Mark 1,1)\nGanet e Jeruzalem, kredapl vraz. Deuet da vezañ tost da Bêr. Gouzout a ouie gresianeg, siriaeg, latineg. Marvet e bro Ejipt, tro-dro d’ar vloavezh 67. Skrivet eo bet e Aviel e gresianeg. Gouel 25 a viz Ebrel. Arouez : ul Leon.\nAr C’hrist en e c’hloar\n« Me eo sklerijenn ar bed : an hini a zeuio d‘am heul… » (Yann 8,12)\nGanet e bro Jude (Betleem, etre -4 ha -7 war a soñjer). Anavezet dindan an añv a Jezuz/Yeshouah, mab da Vari. Marvet e Jeruzalem (er bloavezh 33, derc'hent «Pessac’h» ar Juzevien) ha da heul « savet a varo da veo » (Pask ar Gristenien), evel ma lavarer e brezhoneg. E vuhez istorel a zo kontet deomp dre ar pevar Aviel. « Krist » a zo diwar ur ger gresianeg a dalv Mashiah (hebreeg)/Messie. Ouzh ar groaz, a-us d’e benn dezhañ, e oa staget ur skritell skrivet e teir yezh : hebreeg, latineg, gresianeg. Mat da c’houzout evit ar vrezhonegerien. Teir yezh : hini ar Feiz yuzev, hini ar melestradur, ar soudarded, ar c’henwerz , hag hini ar sevenadur, ar prederiañ.\nEvit gouzout hiroc’h diwar-benn al liammoù etre ar Juzevien hag ar Gristenien, evit mont pelloc’h diwar-benn Pessac’h ha Pask, ha kompren muioc’h ar bed a-vremañ, ez eo talvoudus teurel ur sell ouzh un diell (diskleriadur Nostra Aetate, rann-bennad §4, sened VatikanII, 1964) aes da gaout dre internet ha pouezus-kenañ. Gwelet ivez AJCF Naoned (4), lec'hienn (voir le site)\n« Ha goude maz euz bet kalz o deus klasket… » (Lukaz 1,1)\nGanet e kêr Antioka/Antioche (bro Siri a-vremañ). Mezeg diouzh e vicher. Beajet en deus a-unan gant Sant Paol. Aozer eus Oberoù an Ebestel da heul e Aviel. Anavezet evel ur skrivagner dispar (e gresianeg). Gouel d’an 18vet a viz Here. Arouez : an Ejen.\n« Er penn kentañ edo ar Gomz… » (Yann 1,1)\nGanet e bro Galile, Mab da Zebede ha da Salome, breur da Jakez. Bet divroadet en enezenn Patmos (bro C’hres, tro-dro d’ar vloavezh 95), hag ivez bet o vevañ e kêr Efez/Ephese (bro Durki a-vremañ). Aozer an Diskuliadur, bet skrivet a-raok achumant e Aviel, hervez lod. Skrivet e gresianeg. Gouel : 27 a viz Kerzu. Arouez : an Erer.\nEvit mont pelloc'hig\nKartenn gozh (diell BNF), embannet dre ziviz gouarnamant Breizh (XVIII kantved), (voir le site)\nAviel e yezh ar vro (evit pellgargañ pe moullañ pe eilañ-pegañ, digoust)\n. Lec'hienn Al Liamm (voir le site) (brezhoneg gant Maodez Glanndour, 1982).\n. Lec'hienn Eskopti Kemper-ha-Leon (voir le site) (brezoneg gant Ao.’n Eskob Visant Fave ha skipailh « Kenvreuriez ar brezoneg », 1982)\n. Lec’hienn Koad21 (voir le site) (brezhoneg gant G Le Coat 1893, yezh nevesaet e 2004)\nArameeg. Evit gouzout hiroc'h diwar ar yezh-se (lec'hienn akadem.org) : (voir le site) Tudoù zo, deuet e Naoned nevez zo hag a oar an arameeg (ouzhpenn an arabeg).\nDiwar-benn Pessac’h/Pask hag an daremprejoù a-vremañ etre Juzevien ha Kristenien. Lec’hienn AJCF Naoned (voir le site)\nskrivet hag embannet en Amzer-Fask (Naoned)\nskeudennaouer en Henbont


Diablo (c'hoari) : diforc'h etre ar stummoù - Wikipedia\nDiablo (c'hoari) : diforc'h etre ar stummoù\nStumm eus an 25 Du 2009 da 17:54\n2 186 okted ouzhpennet , 12 vloaz zo\nStumm eus an 28 Her 2009 da 15:00 (kemmañ)\nD (rummadoù el liester)\nStumm eus an 25 Du 2009 da 17:54 (kemmañ) (dizober)\nAr c'hoari-se a zo eus rumm an [[hack ’n slash]], doare [[PMT]]. E wirionnez e vez enkorfet un dudenn dezhañ an arc'hwel trement e-bioù tourelloù leun a euzhviled (diaouled, aerouanted, ankoù..). An emgannoù a zo aotomatikel, da lavaret eo : a-walc'h klikañ war an enebour(ien) evit distignañ un tagadenn (choazet ganeoc'h en a-raok).\nAr strategiezh a zo simple a-walc'h ; ret eo kavout un doare dispakañ ar strolladoù euzhviled d'o lazhañ aesoc'h, gouzout pegoulz implij ar braouoù mana ha vuhez, gouzout aozañ e harnez... Alies e krog ar c'hoari da vezañ diaes da vat e mareoù fin al "live" ; ar Boss. Dezho doaroù tagañ spesius dezho.\nPa vez kroget, tu zo deomp dibab peseurt renk stourmer e vimp ;\n• Brezelour, kreñv war an emgann korf-ouzh-korf, gantañ klezeoù ha bouc'hili.\n• Laer, kreñv war an emgann a-bell, implijet e vez gantañ ar gwareg ha troioù-hud\n• Hudour, mestr war an troioù-hud ; diaes eo da c'hoari evit an den o dizoloeiñ ar c'hoari rak d'an nebeut a poentoù buhez hag a zo gantan.\nAn ekipamant a vefe, goude bezañ lazhet ar boss divezhañ, luskadur lod brasañ ar c'hoarierien da kendec'hel gant [[Diablo]] (bras-tre eo niver an ekipamantoù disheñvel, ha diaes mat kaout ar re talvoudusañ ha dibar). An dra-se en defe roet e vrud d'an heuliad, [[Diablo II]].\nBez e vez ivez ul lodenn [[Role Play]] d'ar c'hoari : emgann goude emgann e vez gounezet poentoù skiant-prenet betek gounit liveoù ha kaout poentoù barregezh da zispign (kapasite, hud, dorn mat, ha buhezegezh).\nBez e c'hellomp ivez c'hoari gant c'hoarierien all ur rouedad personel pe war ur rouedad ofisiel war internet ([[Battle.net]] classic)\n== Bug anavezet ==\nWar [[PlayStation]], enrolañ ar c'hoari a implijo holl plas o gartenn memor.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:MobileDiff/600527 »


An Divskouarn o Nijal – Page 3 – Radio Kerne\nGeriadur an Tad Yann ar Skao\nAziliz Korneg zo en abadenn hiziv da safaret deomp deus an Tad Yann ar Skao. Hennezh a oa misioner, ganet e Brieg e 1867. Pa oa ugent vloaz ‘noa kuiteet ar vro da vont d’ar broioù tomm hag eno neuze ‘noa skrivet daou c’heriadur deus brezhoneg Kerne. Ar re-mañ n’int ket bet embannet morse, ne oant ket bet studiet morse ken nebeut a-raok ma oa graet e soñj gant Aliziz studiañ anezho da skrivañ e memor.\n‘Blam da betra ‘zo chomet bev kement-all rannyezhoù e brezhoneg ?\n“Similarité phonétique en Basse-Bretagne”\nHiziv emaomp e Landerne asambles gant Tangi Solliec. Hennezh ‘neus echuet skrivañ e dezenn n’eus ket pell. « Distance Linguistique et Dialectométrie, une application à la langue bretonne » eo anvet. Pezh ‘neus graet n’eo ket kement-se sevel listennoù eus kement parlant pe kement distagadur a zo e brezhoneg, met kentoc’h klask kompren ‘blam da betra zo chomet bev kement-all rannyezhoù e brezhoneg, goude ma oa moiaen da soñjal, marteze, ‘vefe deuet unvan a-walc’h ar brezhoneg goude kantvechoù ha kantvechoù, ha neuze peseurt diferañsoù zo etre ar parlañchoù-mañ ha penaos int en em zispartiet.\n“Pôles de similarité dans les zones NO & SE”\nPellgargañ ar bonus\n« Ma mamm ‘noa ket bet chañs ha me ‘moa bet »\nFrançois Galand hag e wreg Renée (Foto : Ouest-France)\nAsambles gant Fañch ar Galand (François Galand) omp bet oc’h ober anaoudegezh hiziv. Hennezh zo ganet e 1935 en Edern, e-kichenn Brieg. Paour-ran ‘oa e familh neuze : e dad-kozh ‘oa bet rivinet gant ar brezel bras, e dad ‘oa marv abred a-walc’h ha setu ‘noa ranket e vamm sevel he bugale he-unan kazimant. Degouezhet ar brezel e 1940 goude-se hag ar « Boched » a teue da zeskiñ tennañ ‘kichenn an ti. Met chañs ‘neus bet Fañch memestra, peogwir oa-eñ mat da zeskiñ er skol …\nMeilh Keriolet (foto : www.capsizuntourisme.fr)\nAr vicher meilher zo cheñchet kalz abaoe ar brezel diwezhañ. Meilhoù-avel n’eus ket ken ha ne vez ket labouret gant an dour ken, abaoe m’eo deuet ar mekanikioù tredan. Ur veilh oa e kement parrez oa tout gwechall da neubeutañ, e-lec’h bremañ ne chom ket muioc’h evit dek e Penn-ar-Bed. Pevar meilher vo klevet en abadenn-mañ, da gontañ deomp penaos eo cheñchet ar vicher tammig-ha-tammig : François Rospape, pe “Soaig ar Veilh” (Brieg), Armand Penneg (Kerien), Youenn Naour (Kerien) ha Jean-Paul Kerdranvat (Ploneour).


Journal de Renaud Camus, vendredi 8 février 2019\ncréée le samedi 9 février 2019, 18 h 29Plieux, vendredi 8 février 2019, minuit et demi. Gâtisme, abîmement dans la musique de Szymanowski à l’émission de François-Xavier Szymczak ou dans celle de ~~~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ que je ne ~~~ ~~~~~~~~~~~~ : ~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~~~~-~~~~~, ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ poche ; et, pis ~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~’~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~-~~~-~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~’~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~ me diriger comme ~~~ ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ Limoges.\nDu ~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~~ ~~~, ~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~. ~~~ n’alla pas sans ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~~~~. ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~ tour d’Huriel la ~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~’~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~~~ belle et forte ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~. ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~-~~~~~~~-~~~~~~, ~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ clocher fortifié détaché ~~’~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ — ~~’~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~, assez vernienne d’inspiration, ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~ 1957.\nLe ~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~-~~~~~~~~, ~~~~ ~~’~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~-~~~~~ ans, avec son ~~~~~~, ~~~ ~~~~~, ~~~ ~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~. ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~, ~~~~~~~-~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~. ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~, seul, sur pareil ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ? ~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~~-~~~~~~~-~~~~-~~~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~, si je ne ~~~ ~~~~~~~ (~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~). ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~. Mais Charlot avait ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~ crois.\nGuiblain-Coquery ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~~-~~~. ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~’~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~, moi, en visitant ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~~. ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ moi.\nUchon ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~, ~~ ~~~~ ~~~~~ de la même ~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ spectaculaires amas de ~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~-~~~-~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ — ~~~~~ ~~~~~~~-~~~ ~~~ ~~’~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~ : il faisait nuit.\nvoir l’entrée du vendredi 8 février 2019 et ses 6 images dans Le Jour ni l’Heure


K02R02 Serr-Noz - BreizhVOD\nHeuliadoù, SERR-NOZ, Koulzad 2\nEilpennet eo bed ar pennenseller Mathias. En em gavet eo e wreg, Meg, e Aberystwyth. Emañ an Ensellerezh Meur o ren un enklask diwar e benn ha ne vo ket pell o reiñ an disoc’h. Neuze, pa vez kavet korf ur blenier busoù, bet lazhet war bord an hent er menezioù, e vez degemeret an enklask evel un doare da ziflipat. Daoust d’ar skipailh bezañ kavet un den diskred warnañ da c’houlennata, ne gred ket da Vathias eo an den-se ar muntrer emañ o klask. Dindan levezon e imor teñval eo saouzanet Mathias gant ar filozofiezh a ren buhez ar soudard-bet John Bell. Gouzout a oar mat ivez n’hallo ket treiñ diwar Meg pell amzer c’hoazh.


Claudine Mazéas - Wikipedia\n(Adkaset eus Claudine Mazeas)\nGoulven Mazéas e 1930 er gazetenn Breiz Atao\nClaudine Mazéas (Gwengamp, 26 a viz Gwengolo 1926 – Pabu, Genver 2018) a oa ur Vretonez hag he deus labouret kalz en-dro d'ar glad sevenadurel brezhonek dre gomz.\nMerc'h e oa da C'houlven Mazéas ha da Denise Weil. Yuzevez eus Pariz anzehi.\nDaremprediñ a reas Yaouankizoù Strollad Broadel Breizh ha Framm Keltiek Breizh renet gant Roparz Hemon pa oa liseadez e Roazhon.\nE-kerzh a n Eil Brezel-bed e oa bet kinniget badeziañ ar familh gant Maodez Glanndour evit klask talañ ouzh un deportadur. E miz Kerzu 1943 e voe diskuliet ar familh. Kaset e voe ar vamm hag an daou vugel da gamp Drancy.\nDispac'hañ a reas Goulven Mazéas evit o dieubiñ. Dont a reas a-benn, met Claudine a oa tapet mat gant an danijenn skevent.\nGoude ar brezel e kinnigas Reun Kreston, ur mignon d'ar familh, da Glaudine heuliañ ur staj aozet gant Ar Falz en Enez-Vaz. Pitilh e teuas da vezañ gant ar glad sevenadurel dre gomz. Gant skoazell Mirdi Mab-den e teuas da vezañ unan eus ar brasañ dastumerien kontadennoù ha kanoù a Vro-Dreger hag a Gerne-Uhel.\nSikouret he deus kalz kanerien evel Yann-Fañch Kemener, Anne Auffret ha Denez Prigent.\nEmezelañ a reas er MOB e 1958. Ezel eo bet eus Club Bretagne Démocratie Michel Phlipponneau. Kemer a rae ingal he c'hartenn en UDB.\nResevet he doa Kolier an Erminig e 2006.\nLionel Henry : Dictionnaire biographique du mouvement breton XX-XXIe siècles, Yoran Embanner, 2013 (ISBN 978-2-916579-59-7)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Claudine_Mazéas&oldid=1903863 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 31 Mae 2021, da 08:32.


Les Recettes - Pufoùigoù dienn chantilly blaz ar roz get avaloù - Trop Mad : le restaurant Le Jardin Gourmand et la cuisine de Nathalie Beauvais.\nPufoùigoù dienn chantilly\nblaz ar roz get avaloù\npoazhiñ 30 mun\nToaz ar pufoù :\n25 cl dour\n140 g bleud\n110 g amann hag 20 g evit amannenniñ plakenn ar forn\n4 vi + 1 melen-vi\n1 loaiad-soubenn dour\nDienn chantilly :\n500 g dienn dourennek dre zienn\n1 loaiad-soubenn dour-roz (en apotikerioù pe er stalioù biologel)\nYod avaloù :\n750 g avaloù\n20 cl dour\npetalennoù roz fresk pe sec’h\nAoziñ toaz ar pufoùigoù : aoziñ toaz ar pufoùigoù Lakaat an dour, an amann troc’het e tammoù bihan, ur meudad holen hag unan a sukr e-barzh ur gastelodenn ledan. Lakaat kement tra da virviñ hag entoueziiñ ar bleud doc’htu. Sec’hiñ an toaz àr un tan etre en ur verat anezhoñ get ur spanell, ha get nerzh. Pa zistag an toaz a-zoc’h foñs ar gastelodenn he lakaat e-barzh ur plad-saladenn. Oc’hpenniñ ar vioù unan-hag-unan en ur veskiñ kreñv get ar spanell (gallout a ra ar labour-mañ bout graet get ur robod-kegin !).\nRaktommiñ ar forn da 200°C (tt 7). Amannenniñ ur blakenn-forn (pe 2 pe 3 hrevez ment ar forn) ha lakaat loaiadoù-kafe brav a doaz, e stumm melloù bihan get plas kenetrezo peogwir emañ an toaz é vonet da c’hweziñ (36 puf a zelehec’h kaout). Meskiñ ar melen-vi get ur loaiad-soubenn laezh. Lopetat pep pufig get ur fourchetez soubet er meskaj melen-vi ha laezh. Lakaat ar pufoùigoù da boazhiñ er forn tomm (200° tt 7) e-pad 15 mun hag izelaat àr-lerc’h da 170° (tt 5-6) ken na vint sec’het mat (15 mun). Tenniñ ar pufoùigoù ag ar forn, o dibegiñ ag ar blakenn get ur spanell hag o gouarniñ e temperadur ar pezh.\nAoziñ ar flastrenn : dibluskiñ, displusiñ ha miñsat an avaloù en un doare gros an avaloù. O skuilhiñ en ur gaoter get ar sukr hag an dour. Poazhiñ razh àr an tan etre, get ur golo, betek ma vo teuz-holl an avaloù. Ne faota ket kaout aon da vasat ar flastrenn evit ma vo-hi lintroc’h. Leuskel da yenaat.\nAoziñ an dienn chantilly : e-barzh ur plad-saladenn yen-mat, skuilhiñ an dienn dourennek yen get ar sukr ha get an dour-roz. Basat razh betek ma teuio da vout èl ur chantilly.\nStaliiñ : ranniñ pep pufig etre daou get ur gontell-vara. Lakaat ur loaiad-kafe flastrenn hag àr-lerc’h ur loaiad-kafe dienn chantilly e foñs pep hani. Goloiñ razh get tok ar pufig. Lakaat brav ar pufoùigoù-mañ àr ur plad-gwastelloù brav. O foutrenniñ get sukr-erc’h ha petalennoù-roz ha kinkliñ get ruilhennoù aval fin-tout.\nMenozioù Nathalie : an dour-roz a zo kalz frond getoñ, implijit eñ get evezh ! Monet a ra mat-kaer get pech skaotet e siros. Ma n’oc’h ket awenet get an dour-roz e c’hellit lakaat un tamm kanell e plas… un tammig britishoc’h !\nGwin Arnaud : ur gwin crémant pe un hentenn hengounel a yelo mat-tre get skañvted ha soutilded an dibenn-pred-mañ met gwelloc’h c’hoazh, din-me, e vo ur banne te glas « sencha » a vro Japan pe ur banne te jasmin hag a gaso deoc’h ar c’hempouez evit koazhiñ, ken plijus e fin ur pred.


KDSK, Centre de Ressources Culturelles CeltiquesDocumentos : Brezhoneg evit ar re gozh : Le Breton, facteur de lien social.\nBrezhoneg evit ar re gozh : Le Breton, facteur de ...\nBrezhoneg evit ar re gozh : Le Breton, facteur de lien social.\nAutores : KERVELLA Goulc'han ; LESTIDEAU Ronan (Kenlabour gant) ; BERDER Daniel (Kenlabour gant) ; DUVAL-GUENNOC Anna (Skeudennaouet gant) ; OLLIVIER Jean-Mari (Maketenn gant) ; BERTHOU Maryvonne (Mouezh gant) ; GUIAVARC'H Claude (Mouezh gant) ; KERZERHO Hélène (Mouezh gant) ; LAGADEC Anne (Mouezh gant) ; LAGADEC Jean-Baptiste (Mouezh gant) ; LINTANF Klervi (Mouezh gant) ; LOSSEC Herve (Mouezh gant) ; LOSSEC Malou (Mouezh gant) ; MADEC Marie (Mouezh gant) ; MIOSSEC Yvette (Mouezh gant) ; OLLIVIER André (Mouezh gant) ; OLLIVIER Maria (Mouezh gant) ; PREMEL Yann-Ber (Mouezh gant) ; ROZEC Célestine (Mouezh gant) ; SALOU Marie-Jo (Mouezh gant) ; TANGUY Jacqueline (Mouezh gant) ; TREGER Reun (Mouezh gant)\nTi-embann_Embanner : Ti Ar Vro Bro-Leon\nISBN/ISSN : 978-2-9537989-1-3\nSignatura : YBR.07(KER) - Doc n° : 12875\n2011 - 239 fajenn\nDoare : Hentenn yezh ; C'hoari(où)\nE-barzh/Staget : Pladenn(où)-Arc'hant ; C'hoari(où) ; Hentenn(où) Pedagogel\nPrecio : 13 euro\nLe breton est la langue maternelle d'une grande majorité de nos anciens. Conserver cet acquis est d'autant plus important que certains repères peuvent s'estomper avec l'âge.\nCe livre-CD propose un recueil de saynètes et un lexique français-breton, élaboré par Goulc'han Kervella en partenariat avec des professionels et des bénévoles de différentes structures sociales et culturelles.\nCet outil permettra aux professionnels de la gérontologie et aux bénévoles de se familiariser ou tout simplement d'oser utiliser le breton dans leur relation avec les personnes âgées. Et celles-ci pourront également transmettre leur richesse linguistique par la médiation de ce livre-CD. (Hervez an diverradenn war gein ala levr).\nDescriptores : Brezhoneg / Eskemm yezhel / Kozhni / Buhez pemdez\nURL : http://www.tiarvroleon.org/index.php?rub=kanit_ta_tudou


Implijer:Galloudegezh kerne - Wikipedia\n1 Aozañ Pajenn Pierre-Joseph Proudhon\n2.1 Yaouankiz ha deskadurezh\n2.1.1 Familh hag orinoù sokial\n2.1.2 Ur Bugel abred\n2.1.3 Studierezh kentañ\n2.2 Labour el lizherennerezh\nAozañ Pajenn Pierre-Joseph Proudhon[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nPierre-Joseph Proudhon ([pjɛʁ ʒɔzɛf pʁudɔ̃]; 15 a viz genver 1809 - 19 a viz genver 1865) a oa ur politikour gall hag an diazezer preder war ar c'henwarez. An hini kentañ eo bet o lavaret bezañ anveliour ha gwelet e vez evel unan eus ar saverien damkan levezonusañ. Tad an anveliouriezh a vez graet alies anezhañ. E touesk holl brederourien sokialour an XIXvet kantved ez eo an hini nemetañ da vezañ diouzh pobl al labourien.\nFamilh hag orinoù sokial[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nGenel a reas Proudhon e Besançon ar 15vet a viz genver 1809 d'an 23 straet ar petit Battant. E dad, Claude-François Proudhon, a labouras evel bierer ha barazher, a oa a orin eus Chasnans ha Catherine Simonin, e vamm, a oa keginourez, hag a c'hanas e Cordiron. Claude-François ha Catherine a c'hanas pemp pugel, padal daou eus int a varvas bihan abred. Jean-Etienne ha Claude a c'hanas e 1811 ha 1816, a chomas tost mat gant o breur Pierre-Joseph.\nUr Bugel abred[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nBugel e roe taolioù skoazell en tavarn ar familh hag er c'hampoù evit al labourioù-douar aes. Mat e oa dezhañ mont da c'hoariñ er maez. Daoust dezhañ n' en devout heuliet ur gwir deskadurezh, e vamm e gelennas da lenn hag eñ da vezañ gouest arlenn gerioù pa oa tri bloaz. Hogen, betek bezañ 10 vloaz, al levrioù nemeto a lennas Proudhon a oa "An Aviel hag ar Pevar Mab Emon" hag almanagoù bennak.\nStudierezh kentañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE 1820 (11 vloaz) e krogas mamm b-Proudhon gant klask e lakaat er skolaj Besançon, padal e oa ar familh kalz re baour evit e beañ. Ur yalc’had a resevas e 1820, digant ur stummer Claude-François, e vreur, a roio dezhañ galloud studiañ e skolaj Besançon, gant ur priz ur bloaz distaolet eus 150 lur. Eno e oa an hini paour nemetañ e touezh ar vugale vouc’hiz. Mezhekaet e oa alies, hogen mann a harze dioutañ resevout meur a briz evit e labour. Avat e chome paour-tre, ken c'halle ket prenañ al levrioù-skol, pezh a lakaas eñ diaes diaes, pa oa lod oc'h ober goap outañ abalamour da se. Met Proudhon a zalc'he mat atav, o tremen peurvuiañ e amzer dieub el levraoueg ar skol gant ur menez a levrioù dirak e fri.\nLabour el lizherennerezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nDa 17 vloaz (e 1827) e krogas Pierre-Joseph ur stummadur en ur voulerez evit degas arc’hant en ti, profitañ a ra diouzh e vicher evit studiañ ar yezhoniezh, ha keñveriañ a ra skouerennoù latin, hebraek, gresianek ha gallek ar Bibl. Skrivañ a ra ul levr, Catégories grammaticales, hag a sacho evezh akademiezh Besançon.\nE 1838 e resev digant akademiezh Besançon ur yalc’had hag a ro tu dezhañ, eñ 29, da dremen e vachelouriezh ha da seveniñ studioù er Skol-Veur. E 1839 ec'h embann e gentañ oberenn politikel, De la célébration du dimanche hag ar bloavezh war-lerc’h Qu'est-ce que la propriété ? En oberenn-mañ ez eo skrivet al lavarenn hollvrudet : ar berc’henniezh a zo laeroñsi : " La propriété, c'est le vol ". En dro d’an oberenn-se ez eus ur pezh mell rendaele vo tennet e yalc’had digant Proudhon gant akademiezh Besançon. Goude an oberenn-se e skrivo Proudhon daou levr all hag a gaso anezhañ dirak al lez-varn. Ar juri n’eo ket gouest da varnañ teoriennoù skiantel ha lezet eo da vont. Ar berc’henniezh evit Proudhon a zo da gentañ-penn ar galloud prenañ pe feurmiñ tud : sklaverezh (evit ar brenidigezh) ha gopregezh pe koumanat (evit ar feurmidigezh). "Ar berc’henniezh a zo korvoerezh an den gant an den." Evitañ n’eo ket "ar broletariat un doue da azeuliñ met ur fall a zo ret distruj." Proudhon en deus c’hoant e vefe meret ar binviji produiñ gant al labourerien, hag a-du eo gant an emrenerezh hag an emvererezh pe ar vererezh eeun evel m’en lavar e Les Confessions d'un révolutionnaire. Diorroiñ a ra Proudhon e sokiologiezh, hag a zo hini an nerzhioù hollek dibosubl da grenaat d’an hinienn. Evitañ ez eo an aozadur sokial da vezañ dizoloet er gevredigezh ha n’eo ket da vezañ ijinet, ret e vo d’an aozadur-se doujañ da disheñvelderioù an hiniennoù evel diouzh reoù ar strollder. Bevañ a ra Proudhon en dienez. Labourat a ra e-pad ur mare en un embregerezh sevel bigi bet krouet e Lyon gant ur gamalad skolaj kozh dezhañ. Alies e chom Proudhon e Pariz eno e darempred meizourien a bep seurt orinoù Grün, Bakounin, Herzen ha Marx. Marx en deus bet c’hoant e kemerfe perzh Proudhon en aozadur etrevroadel hag a oa o kregiñ d’en em grouiñ. Nac’hañ reas Proudhon ha Marx a vagas neuze kasoni dioutañ e vuhez pad. Skrivañ a reas zoken skridoù goapaus ha diseven en e geñver. Proudhon a embannas er bloavezhioù-se div oberenn a-bouez : La création de l'ordre e 1843 ha Contradictions économiques ( embannet ivez dindan an titl " Philosophie de la misère ") e 1846. Er skridoù-se e tsipleg Proudhon e poelloniezh : skarzhañ a ra an danvezliouriezh hag ar speredouriezh war ar memes tro, ha klask a ra un doare da gompren al liested sokial en he fezh. Tostaat a ra war ar memes tro ul lodenn diouzh an ekonomiezh politikel ha diouzh ar sokiologiezh.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Implijer:Galloudegezh_kerne&oldid=1817193 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 22 Kzu 2018, da 13:37.


Fouetté (barrez) - Wikipedia\nE barrez klasel ec'h implijer an termen fouetté evit deskrivañ ur fiñvadenn ma troer buan-ha-buan war-du ar c'har oberiant (an hini o fiñval) pa dremen honnezh dirak pe a-dreñv ar c'har all m'emañ hen he sav an dañserez warni pe c'hoazh ur fiñvadenn pa dro buan-ha-buan korf an dañser(ez) a du da du.\nDaou doare fouetté pennañ ez eus:\nPetit fouetté: kaset da-benn à terre ("war al leurenn"), en demi-pointe pe sauté ("o lammat");\nGrand fouetté: kaset da-benn sauté ("o lammat"), relevé pe pe en tournant ("o treiñ").\nEvit pleustriñ er penn-kentañ e c'heller implijout ar barre, o sellet outi hag o kas da-benn ur grand battement à la seconde ("a-gostez"), neuze e tro ar c'horf betek m'emañ ar c'har savet en emstumm arabesque.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Fouetté_(barrez)&oldid=360825 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 28 Gou 2008, da 07:41.


Ur meuz inuit eo ar c’hiviak.\nFardet e vez dre lakaat ur 500 kuilhiged bennak en o fezh, gant o beg hag o fluennoù, e kroc’hen ur reunig. Lamet e vez ar muiañ posubl a aer eus ar groc’hen a-raok gwriat anezhi ha siellañ anezhi gant lard kuilhig evit diboulzañ ar c’helien. Kuzhet e vez ar c’hiviak en ur bern maen, ur vaen vras war e gorre evit stouvañ anezhañ. Goude tri miz e vez debret an evned go, hep o fluennoù hag a-wechoù hep o c’hroc’hen. Fardet e vez ar c’hiviak pa vez tomm an amzer da virout boued evit ar goañv. Ur meuz gouel eo avat, debret e-pad deizioù-ha-bloaz pe festoù dimeziñ.\nPouezus eo fardañ kiviak gant kuilhiged ha n’eo ket evned all. E miz Eost 2013 e varvas meur a zen gant ar votulegezh goude bezañ debret kiviak fardet gant eidered, evned na c'hoont ket ken mat hag ar c’huilhiged.\n↑ Kiviak, rove.me\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kiviak&oldid=1874447 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 9 Mae 2020, da 20:27.


Pajenn:Koñchennoù eus Bro ar Ster Aon.djvu/66 - Wikimammenn\nPajenn:Koñchennoù eus Bro ar Ster Aon.djvu/66\npetra ’faot d’eoc’h ? ne oa ket ganet ar falc’h c’hoaz… ha rak-se… roit peoc’h ! Hag eur c’horn dindan he c’hazel. Ha laouen eo he c’halon o welout an heol o tibikouza e lagad, hag ar gliz o steredenni war ar bleuñv. Hag hi da gana ken drant ha labous-an-aer pa ’z a da c’houlenn digor digant Sant Per, o toui d’ezañ ne bec’ho morse ken, morse…\nPer avat a zo badaouet e benn o veza ma ’z eo chomet en ti da lakaat an traou dilastez. Ne oar ket re dre be benn mont d’ezo. Ne fell ket d’ezañ koll gant e wreg koulskoude, na kalz na nebeut. « Kentoc’h mervel ! » emezañ.\nHa ribota a ra kerkoulz ha ma n’en dije graet netra-all morse en e vuhez,\nA vez gounezet o c’houezi.\neme eul lavar koz. Gwir eo, netra gwiroc’h. Met pa vezer nevez war eur vicher e tiver buan an dour. Kras eo javed Per, hag, o veza ma n’eo ket boazet da chom er stad-se, ez a d’ar c’hao da denna eur banne sistr bennak, na petra ’ta ? N’eus barriken doullet ebet. Re c’houllo ne lavaran ket. Kerc’hat eun duellenn n’eo ket pell d’ober hag emañ an duellenn o vont e-barz ar varrikenn (ar bont a zo aet), pa glev Per soroc’h a-us d’e benn.\n« Kollet va amann ! siouaz d’in ! Traou Doue ! c’houi a ya da welout ! »\nHa war-laez pevar ha pevar gant an diri, an duellenn en e zorn.\nPetra ’gav ? Ar ribot pilet hag al loen divalo o torimellat en eur morad laez. Pe seurt stlabodenn, va Doue ! Furoc’h eget Per en dije kollet e benn.\nHeñ avat a sailh war al loen kaez a dec’h oc’h oc’hal. Siouaz d’ezañ, rak e vestr a zistag gantañ eun taol ker kreñv, gant an duellenn war e ividig, ma ’z eo lazet mik hep daou daol ; hag ec’h astenn e bevar droad, peoc’h gantañ, e c’hellit kredi.\nO tenna er-maez, ar benveg leun a wad, e teu da soñj da Ber eo distank ar varrikenn hag emañ ar sistr o redek emichañs. Hag heñ d’ar c’hao, en eur stampad. Dre chañs, ne ver ken ar fust : gwir eo na chom banne ebet ken ennañ…\nDao eo ober al labour en-dro ma ’z eus c’hoant da gaout amann, ha Per da ribota adarre pa wel e chom dienn a-walc’h c’hoaz.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Koñchennoù_eus_Bro_ar_Ster_Aon.djvu/66&oldid=147826 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 27 Du 2018, da 20:02.


Buhez ar Sent/1894/Sirill a Jerusalem - Wikimammenn\nBuhez ar Sent/1894/Sirill a Jerusalem\n◄ Joseph, Pried ar Verc’hez Sirill a Jerusalem Beneat, Abad ►\nann ugentved devez a viz meurs\nSANT SIRILL A JERUSALEM, ESKOP HA DOKTOR EUZ ANN ILIZ\nSirill a ioa ganet e Jerusalem er bloaz 315 pe var dro, hag a studiaz ar Skritur Sakr azalek he vugaleach. He aked d’ar studi-ze ne reaz nemed kreski gant ann oad, hag evelse ar feiz katholik a gavaz ennhan eunn difennour habil ha kalounek. Maksim, eskop Jerusalem, her belegaz, ha goudeze e oue karget da brezeg bep sul d’ar bobl fidel ha da ober katekiz d’ar Iuzevien ha d’ar baianed a felle d’ezho reseo ar vadiziant. Teir var’nn ugent euz he brezegennou a zo deuet betek ennomp, ha dioc’h ar prezegennou-ze e veler oa eur mestr da lakaat guirioneziou ar relijion da bara splamm dirak daoulagad ar re a veze oc’h he zelaou, ha da ziskouez ne oa nemed gevier oc’h heul ann heretiked.\nAnn eskop Maksim o veza maro, Sirill a oue choazet evit delc’her he blas. Prest goude, e c’hoarvezaz e Jerusalem eunn dra vurzuduz meurbed. D’ar seiz a viz mae euz ar bloaz 351, da nav heur dioc’h ar mintin, e oue guelet azioc’h menez Kalvar eur groaz vraz-vraz, hag hi skedusoc’h eged ann heol. Ar groaz-se ne oue ket remerket gant eunn den pe zaou hebken, mes gant holl dud kear ; rak chom a eure enn ear epad meur a heur dioc’htu, hag astenn a rea he divreac’h betek menez Olived. Ar bobl holl a redaz d’ann iliz da drugarekaat Doue asambles gant he eskop, hag ar baianed ho-unan a lavare evel ar gristenien : « — Mil bennoz d’ehoc’h, Salver Jezuz ! »\nSant Sirill a veve enn amzer sant Athanaz, hag en devoue, evel ar zant-ma, kalz da c’houzanv a berz ann Arianed. Tamallet e oue e faoz gantho ha torret euz he garg a benn diou vech. Neuze ec’h en em dennaz e kear Tars er Silisii, hag eno e chomaz betek maro ann impalaer Konstans. Pa oue pignet ann impalaer Julian var ann tron, e c’hellaz distrei d’he eskopti, hag eur vech distro e labouraz heb ehana da zigas adarre var hent ar vertuz hag ar virionez ar gristenien a ioa eunn tammik faziet divarnhan.\nAnn impalaer Julian a ioa bet badezet ; mes goudeze en doa dilezet servich ar guir Doue evit adori doueou ar baianed. Gant ar gounnar en doa ouz ar relijion gristen, ann impalaer-ze a falvezaz d’ezhan lakaat ar bropheted ha Jezuz-Krist he-unan da c’haouiaded. Ar bropheted o devoa diskleriet guech all e teuje eunn amzer ma n’o devije mui ar Iuzevien na roue, nag aoter ebed da ginnig sakrifisou da Zoue hervez ho lezenn, hag hor Zalver en doa lavaret ive, enn eur gomz euz a dempl Jerusalem, ne jomje ket anezhan daou vean ann eil var c’horre egile. Setu petra ioa erruet p’oa bet kemeret kear Jerusalem gant arme Titus, mab ann impalaer Vespasian. Templ ar Iuzevien a ioa bet diskaret ha dismantret-holl, hag ar Iuzevien ho-unan kaset tu-ma tu-hont evel esklavourien dre gement korn a ioa er bed.\nAnn impalaer Julian a zonjaz ho gelver da vont adarre da Jerusalem, ha sevel a nevez evitho ann templ o doa eno guech all. Kemeret a eure ar mizou enn he gount, ha raktal e oue staget d’al labour. Mez pa’z ejot da glask lakaat ar vein genta, goude beza diatredet plas ann templ koz, flammou-tan spountuz a zilammaz euz ann douar var al labourerien, ha meur a hini euz ar re-ma a oue mouget gantho. Ann dra-ze a c’hoarvezaz ken aliez guech ma’c’h eseaz ar vansounerien labourat, hag abarz ar fin e oue renket lezel al labour a gostez evit ato. Sant Sirill en doa lavaret dija petra erruje ; mes ar Iuzevien hag ar baianed ne reant van evit he glevet. O velet ar mirakl-ma goulskoude, eleiz anezho a zigoraz ho daoulagad da sklerijenn ar feiz.\nEnn amzer ann impalaer Valens, ar Zant a oue kaset kuit euz he eskopti evit ann eil guech ; mes distrei a eure enn amzer ann impalaer Grasian, ha neuze e poaniaz da rapari ann drouk o doa great ann heretiked epad ann unnek vloaz m’oa bet ar pastor dalc’het pell dioc’h he zenved enn despet d’ezhan. Doue a vennigaz he boan ; rak sant Bazil, o veza eat da Jerusalem prest goude, a verk d’eomp oa krenv ar feiz hag ann devosion etouez kristenien ar gear-ze.\nSirill a ieaz d’ar c’honsil jeneral a oue asamblet e Konstantinopl er bloaz 381, hag er bloaz 386 e varvaz leun a veritou e Jerusalem, oajet a zek vloaz ha tri-ugent.\nAnn impalaer Julian a falvezaz d’ezhan lakaat ar bropheted ha Jezuz-Krist he unan da c’haouiaded ; mes koueza a reaz buhan he viz meud enn he zorn pa glevaz menek euz ar flammou tan a zilamme euz ann douar var he labourerien. Eur vech all, ann impalaer-ze a c’houlennaz ouzeur c’hristen : « — Oc’h ober petra ema brema mab ar c’halvez ? » Mab ar c’halvez oa ann hano a roe da Jezuz-Krist abalamour sant Joseph, he dad mager, a ioa kalvez dre vicher. Ar c’hristen a respountaz : « — Oc’h ober eunn arched ema ; » hag a benn eunn tachad goude, Julian a varve enn eur lavaret: « — Treac’h oud d’inn, Galilean ! » Galilean a ioa eunn hano all a roe d’hor Zalver, abalamour m’oa bet o chom e kear Nazareth er Galilee. Evelse, abred pe zivezad, Doue a c’hounit ato ar viktor var he holl enebourien. Bezit eta bepred stard enn ho feiz ; ar re a ra brezel d’ar relijion ha d’ann Iliz a dremeno gant ho ourgouill hag ho fallagriez ; mes komzou Doue ne dremenint ket.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Buhez_ar_Sent/1894/Sirill_a_Jerusalem&oldid=22996 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 21 Mez 2011, da 14:47.


KDSK, Centre de Ressources Culturelles CeltiquesThesaurus : BIMONT-CHAUVEAU Lus\nPennoù Bras, Tudennoù levrioù ha Tudennoù Istorel (listenn digor) > BIMONT-CHAUVEAU Lus\nB.CHA : KDK-KDSK\nLinked documents : [52 document(s)]\nDocuments (Den publik)\n[Foto] Manifestadeg evit deskadurezh ar brezhoneg er skolioù publik, dirak Rektordi Roazhon, d'ar Yaou 26 a viz Mae 1994. / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad02A0974_P.jpg\n[Foto] Prezegenn / kendivizoù war an tem «Brezhoneg hag ar media». / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad02B1008_P.jpg\n[Foto] Prezegenn / kendivizoù war an tem «Brezhoneg hag ar media». / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad02B1007_P.jpg\n[Foto] Prezegenn / kendivizoù war an tem «Brezhoneg hag ar media». / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad02B1006_P.jpg\n[Foto] Prezegenn / kendivizoù war an tem «Brezhoneg hag ar media». / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad02A0855_P.jpg\n[Foto] Prezegenn / kendivizoù war an tem «Brezhoneg hag ar media». / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad02A0856_P.jpg\n[Foto] Prezegenn / kendivizoù war an tem «Brezhoneg hag ar media». / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad02A0857_P.jpg\n[Foto] Prezegenn / kendivizoù war an tem «Brezhoneg hag ar media». / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad02A0858_P.jpg\n[Foto] Staj brezhoneg. / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad01B0865_P.jpg\n[Foto] Staj brezhoneg. / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad01A1366_P.jpg\n[Foto] Tud yaouank en un davarn, brezhonegerien en o zouez hag izili eus Skol an Emsav. / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad02A0925_P.jpg\n[Foto] Tud yaouank en un davarn, brezhonegerien en o zouez hag izili eus Skol an Emsav. / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad02B1048_P.jpg\n[Foto] Tud yaouank en un davarn, brezhonegerien en o zouez hag izili eus Skol an Emsav. / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad02B1050_P.jpg\n[Foto] Tud yaouank en un davarn, brezhonegerien en o zouez hag izili eus Skol an Emsav. / [Disanv] (Luc'hskeudennet gant). - - KDSK_SAE_Lodad02A0922_P.jpg


Jan Arnošt Smoler - Wikipedia\nPoltred Jan Arnošt Smoler\nJan Arnošt Smoler (ganet e kêriadenn Merzdorf e Saks d'an 3 a viz Meurzh 1816 ha marv e Bautzen d'an 13 a viz Mezheven 1884) a oa ur skrivagner hag ur yezhoniour sorabek. Ur perzh bras en deus kemeret en emsav evit ar sorabeg en XIXvet kantved.\nE 1846 e voe savet gantañ, asambles gant tud all evel ar skrivagner Handrij Zejler, ar gevredigezh sevenadurel Maćica Serbska (ar Ruskenn Sorabek), a zeuas da vezañ anvet e 1848 Towarstwo Macicy Serbske (Kevredigezh ar Ruskenn Sorabek), hag enni kevrennoù a blede gant ar yezhoniezh, an istor hag an henoniezh, al lennegezh hag ar skiantoù. Diwar labour ar gevredigezh-se e voe aotreet da gelenn sorabeg e skolioù zo e 1850, gant gouarnour Saks.\nGant Jan Arnošt Smoler e veze difennet mennozh an hollslavegezh ivez ha kas a rae war-raok an darempredoù sevenadurel etre ar Sorabed hag ar slavegerien all.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Jan_Arnošt_Smoler&oldid=1878005 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 4 Mez 2020, da 16:19.


Nea Salamis Famagusta FC pe Nea Salamina Famagusta FC (Gresianeg: Νέα Σαλαμίνα Αμμοχώστου) zo ur c'hlub sport kiprenezat a-vicher diazezet e Famagusta. Ur c'hlub repuad eo abaoe aloubadeg Kiprenez gant an Durked e 1974, p'eo bet ac'hubet hanter-noz an enezenn gant Turkia. Diazezet eo ar c'hlub e Larnaca evit ar mare.\nOberennoù pouezusañ an Nea Salamina eo bezañ bet trec'h e kip Kiprenez ha Super Cup Kiprenez e 1990. Perzh en deus kemeret ar skipailh evit ar wech kentañ en ur c'hrogad european e 1990, er gib European Winner's Cup. Perzh en deus kemeret perzh e Kib UEFA Intertoto e 1995, 1997 ha 2000. Ezel eo eus klub sport an Nea Salamina Famagusta, bet krouet e 1948. Ur skipailh volleyball paotred zo ivez er c'hlub. Ar c'hlub sport zo anvet diwar anv kêr gozh Salamis pe Salamina, a oa nepell diouzh ar gêr a vremañ Famagusta ("Nea" a dalvez nevez e gresianeg).\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Nea_Salamis_Famagusta_FC&oldid=1986421 »\nKluboù mell-droad Kiprenez\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 16 Ebr 2022, da 13:48.