Kelaouenn E.A.T. Priz : 2 € Niverenn 47 Eost - Gwengolo - Here 2006\nBreizh, Frañs hag ar Bed\nWar niverenn 44 Kannadig Imbourc’h ez ersaven ouzh troidigezh c’hallek Ur Breizhad oc’h adkavout Breizh. Un nebeud resisadurioù a ouzhpennin amañ, ha dreist-holl e ledanain va savboent eus un arvez yezhel rik d’un dremmwel kevredigezhel ha politikel.\nEvit kenderc’hel war ar vurutelladenn boulc’het ganin eus emzalc’h Roparz HEMON a-zivout ar galleg ez ouzhpennin fraezh ne oa ket Roparz HEMON a-enep ar galleg evitañ e-unan, a-enep e impalaerouriezh ne lavaran ket. En An Aotrou Bimbochet e Breizh, da skouer, e prizie kalz an Aotrou Kerlaban ar sevenadur gallek…hini ar “C’hanada” (eleze hini Kebeg e gwirionez) da vihanañ, hini “ur bobl yac’h, oberiant, kalonek”, enebet ouzh spered brein Gallaoued Frañs.\nKraf ar yezhoù n’eo e gwirionez nemet un elfenn –dister drezi hec’h-unan– eus an emzalc’h a rankomp ren a-fet hor brezhonelezh hag ar meizerezh a rankomp kaout eus ar bed diavaez a zo en-dro deomp.\nEeun eo e gwirionez kraf ar brezhoneg, ha n’hon eus ket da ezteurel ar goulenn diot “petra a rankomp ober e brezhoneg” nag ar respont ken diot all “Mennet omp da gomz eus pep tra e brezhoneg”. Ar gudenn a vefe kentoc’h “petra a rankomp ober ?” pe “eus petra omp mennet da gomz ?”. Met anat a-walc’h eo evidomp n’hon eus ket da c’houlenn e petore yezh e rankimp ober…Padal ez eo ken anat all n’eo ket diorreet c’hoazh hor yezh –ha drezi e gwirionez hor c’humuniezh hag hor c’hevredigezh– evit ober ganto en un doare ken natur ha ma ra n’eus forzh petore pobl digabestr, kement-se a-raok pep tra a-fet kevredigezh ha zoken bred ha kevred. Mard eo anat en hor youl n’eo ket ken anat d’e seveniñ er pleustr, henn gouzout a reomp kalz re…Perak ne c’hellomp ket henn ober ken aes ha se ? Dre ma ’z eo gennet hor yezh ha –ma ’z eus unan anezhi !– hor c’hevredigezh vrezhon gant ur yezh c’hallek hag ur gevredigezh c’hall hollvezant en-dro dezho. Pelec’h emañ an dalc’h neuze ? Dre m’emaomp gennet evel-se ez eo hor yezh hag –en tu-hont dezhi– hor meizerezh breinet gant ar galleg hag ar bed a zo kaset gantañ. Alese ar sabir a rankomp gouzañv –psikologiezh, fotokopioù, asurañsoù…– ha n’eo nemet un azon eus ar sujidigezh m’emaomp d’ar gevredigezh aloubus hag intrus. En tu-hont d’ar yezh hepken emañ an droug : suj omp d’ar gevredigezh-se, pezh hol laka da briziañ an traoù e-keñver dezverkoù ar gevredigezh-se, ha bezañ bepred lakaet d’ober daveoù d’ar gevredigezh-se : zoken en ur farsal, ober goap pe en ur bismigañ, ober dave d’ar politikerezh gall, pe d’ar pezh hon eus resevet a-berzh ar gevredigezh-se, da skouer –evit kemer ur skouer tennet diouzh hor metoù deomp, ur bomm tennet diouzh Lavar 11–, “Mais à quoi ça sert que KIS i’ se décarcasse”, dave d’ur bruderezh gall evit ur merk pebr…Anat eo ez eo naturel evit pep hini ac’hanomp kaout da zezverkoù fonnusañ ar re a zo re ar gevredigezh a zo en-dro deomp, ha n’eo ket se a zo da rebech. Pezh a rebechomp avat eo an emzalc’h a gemer ar stad-se evel reizh, pe –da vihanañ– evel didec’hus da viken, gant un emzalc’h plegus. Ret eo deomp stadañ an dra-se, n’eo ket evit asantiñ dezhañ, evit e nac’hañ ha stourm ouzh an techoù-se ne lavaran ket ! Ez pleustrek, penaos e rankomp kemer penn ar gudenn ? Evit komz fraeshoc’h, petra eo ar pep pouezusañ : sevel hiniennoù brezhon –eleze brezhonegerion dezho ur meizerezh dibar– hag a savo da c’houde ur gevredigezh vrezhon, ez naturel, pe er c’hontrol sevel da gentañ ur gevredigezh vrezhon, a savo hiniennoù brezhon ? Disterat goulenn, ken dister ha goulenn piv oa ar re gentañ etre ar yer hag ar vioù. An daou zo ken diziouerus ha kenglotus an eil ouzh egile. Anat eo ez eo hiniennoù brezhon a savo ur gevredigezh vrezhon. N’eus ken met sellout a-hend-all ouzh enep-skouerioù evel gallegerion a zesav o bugale e galleg hepken, o kas anezho d’ur framm “brezhonek”, Diwan e anv, da gejañ gant bugale all ha ne reont ivez nemet gant ar galleg er gêr, hag a gred e vo graet anezho dre vurzhud tud dezho ar brezhoneg da yezh naturel…Ken anat all eo e vez stummet an hiniennoù –a-fet bred– , evit ul lodenn vras, gant ar gevredigezh ma vevont, diwar elfennoù enganet er penn kentañ. Hor meizerezh eus ar bed –hag ar binviji yezhel a servij deomp d’e ezteurel– a dennomp diouzh ar gevredigezh-se. Bredel ha kevredadel eo ar gudenn war an dro. Evit bastañ an elfenn gentañ –sevel hiniennoù dezho ur meizerezh brezhon– e rankomp kenderc’hel ha peurechuiñ an irvi boulc’het gant Gwalarn ha Roparz HEMON da gentañ, gant SADED ha Gwion ETIENNE er bloavezhioù c’hwegont da c’houde : kinnig un deskadurezh klok dezhi da bal goleiñ holl dachennoù hor gouiziegezh : pezh a ouzomp a rankomp gouzout e brezhoneg. Evit an eil elfenn –sevel ur gevredigezh vrezhon– e vefe mat aozañ digarezioù da skoulmañ darempredoù etrehiniennel, en-dro da zoareoù liesseurt –prezegennoù war zodennoù a sell ouzh hon amzer kempred, pezhioù-c’hoari, pe digarezioù “skañvoc’h” e sell diduamantoù evel festoù-noz. Hag evel-just e rank bepred an daou arvez-se bezañ stag-groñs an eil ouzh egile : pouezañ en deskadurezh ouzh talvoudegezh kevredigezhel pezh a zo kelennet, chom war an evezh ma vo savet an obererezhioù meneget en ur yezh dereat, gant tud stummet a-zevri evit se eta.\nDaoust ha bevennet eo hon embregadenn gant harzoù Breizh hepken, oc’h ober fae ouzh ar bed ? Nann, evel-just ! Pa vennomp bezañ ur bobl dieub ez kevredel hag ez bredel e talv an hevelep tra hag evit an Alamaned, ar Japaniz, ar Vec’hikaned pe an Aostralianed bezañ dieub. Ha, koulskoude, ar re-se n’o deus ket da zremmwel nemetañ Alamagn, Japan, Mec’hiko pe Aostralia. Roparz HEMON, amañ adarre, en doa diskouezet splann an hent : ret eo deomp sellout ouzh ar bed evel Brezhoned, ha n’eo ket dre hanterouriezh ar galleg hag ar skeud a’r bed a ro deomp Frañs. Alese ar ret m’emaomp da anavezout ar bed en doare dizalc’h-se, ha neuze da sevel studiadennoù a bep seurt diwar-benn holl vroioù ar bed. Alese ivez ar ret m’emaomp da zeskiñ yezhoù all, ar muiañ a c’hellomp. Bezomp fraezh, ha komzomp didro : ur vro enni nebeutoc’h eget 4 milion annezad ne c’hell ket ober gant ar brezhoneg hepken, pa ne c’heller ket goulenn groñs digant neb estren en defe c’hoant daremprediñ Breizh evit abeg pe abeg – kenwerzh, diplomaterezh, touristerezh…– deskiñ brezhoneg. Evit ar vuhez pemdeziek ha diabarzh e rankomp ober gant ar brezhoneg, ha gantañ hepken. Evit an darempredoù diavaez, avat, e rankomp ober gant ur yezh “vras”, hag ar yezh-se –plijet pe get– ne c’hell bezañ nemet ar saozneg, yezh ar c’henwerzh etrevroadel, ar stlenneg, an darempredoù diplomatek…Un dever eo eta – evit d’hor brezhonelezh gellout diorren digabestret diouzh ar galleg ha diouzh Frañs – da bep hini ac’hanomp ober ar striv da zeskiñ pe beurzeskiñ saozneg.\nHa Frañs, en afer-se ? Pep bro, pep sevenadur, o deus o flas e sevenadur ar bed, ha Frañs evel ar re all. Evel Roparz HEMON ha ne oa ket – hel lavaret hon eus a-us– a-enep ar sevenadur gallek ennañ e-unan, n’omp ket kennebeut dre ret a-enep Frañs hag ar sevenadur gall ha gallek. Pezh a c’hoarvez e Frañs, Istor pe Lennegezh Frañs a rankomp anavezout, evel re n’eus forzh petore bro all. Pelec’h emañ ar gudenn eta ? Evel re n’eus forzh petore bro all, emaon o paouez lavarout. Ket nebeutoc’h moarvat. Ket muioc’h kennebeut avat. Ret eo deomp anavezout Frañs evel maz anavezomp hon amezeion europat –Breizh-Veur, Alamagn, Italia, Spagn, Norge, Rusia, Hungaria… –. Ret eo deomp anavezout Frañs evel ma anavez ivez Frañs Breizhveuriz, Alamaned, Italianed, Spagniz, Norgeiz, Rusianed, Hungariz…Na nebeutoc’h, na muioc’h. Amañ ivez, komzomp fraezh ha didro. Evel m’hon eus merket endeo omp gennet gant ar yezh hag ar sevenadur gallek, ha ne c’hellomp ket sellout ouzh ar galleg evel ouzh n’eus forzh petore yezh all.\nMa tigoromp ur skingomzer pe ur skinweler e kavimp hogos sur ar sevenadur gallek. Ma lennomp ar gelaouenn gentañ pe al levr kentañ a gavimp e c’hellomp bezañ ken sur e vo emichañs e galleg. Hag anzavomp ivez e tibabimp diouzh hor youl vat – mar ne lakaomp ket harzoù d’hon techoù naturel – al levrioù, kelaouennoù, chadennoù skingomz pe skinwel gallek-se, zoken m’hon eus tro da zibab reoù saoznek pe alamanek, pa ’z eus ac’hanomp – ne gredan ket faziañ kalz amañ – evit an holl ac’hanomp gallegerion a-vihanik, pa ’z eo aesoc’h evidomp lenn pe selaou galleg. Anez deomp chom evel m’emaomp bremañ beuzet gant ar galleg e rankomp eta sevel stankelloù a-benn herzel ouzh al lanv gallek. Etre an traoù all a rankomp sevel diwar-benn broioù all ar bed, savomp dornlevrioù Istor, Lennegezh, Douaroniezh, Politikouriezh Frañs, lennomp anezho, ha mat pell ’zo ! Estreget-se, evit ar re vennetañ ac’hanomp, paouezomp a sellout ouzh ar c’helaouennoù pe ar skinwel gallek, a selaou ar skingomz gallek. Paouezomp ivez da emellout en obererezhioù c’hweluniadel pe bolitikel gall, eleze a gemer perzh er gevredigezh c’hall. Gouzout a ouzon pezh a vo eilgeriet din kerkent : plijet pe get emaomp enframmet er gevredigezh c’hall, ne c’hellomp ket sellout ouzh ar politikerezh gall evel ouzh politikerezh ar broioù all p’emañ hon tonkad hag hor buhez pemdeziek e dalc’h divizoù gouarnamant Pariz. Gallout a reer kompren an arguzenn-se, ha n’eo ket disol, hogen kompren a rankomp ivez an antell hol laka da vezañ lodennek er gevredigezh trec’h diwar zigarez d’en em zigabestrañ diouti. O nac’hañ emellout er gevredigezh c’hallek e rankomp eta dispenn un touell dalc’hus e metoù ar Mouvement Breton, hini ar gevredigezh (en unander) a vefe e Breizh, a oa bet brezhonek gwezhall e “Breizh-Izel”, a oa bet gallekaet a-grenn hag a rankfemp neuze advrezhonekaat. Ret e vo hep mar advrezhonekaat Breizh, met a-raok henn ober e rankomp – distreiñ a reomp d’ar c’hraf meneget a-us – sevel ur gevredigezh vrezhon kempoell distag diouzh ar gevredigezh c’hallek, he lakaat da greskiñ ha da c’holeiñ tamm ha tamm ar gevredigezh vreizhat. Disrannour eo hon embregadenn eta, n’eo ket hepken en e ster melestradurel rik – pezh a vefe berrboell a-grenn, mard eo evit hañvalout ouzh an “Iwerzhoniz” dizalc’h ez melestradurel hogen lodennek penn-da-benn er gevredigezh hag er bed kevredel saoznek –, dre ma vennomp da gentañ en em ziframmañ diouzh ar gevredigezh c’hallek ha sevel ur gevredigezh vrezhon dirazi ne lavaran ket. Darempred ebet gant ar gevredigezh c’hallek a zo e Breizh eta ? Eo, ur wezh bezañ enframmet ni-hon-unan evel kevredigezh distag avat, a-benn lakaat perzhiaded ar gevredigezh c’hallek-se da emezelañ tamm-ha-tamm – hag ez hiniennel – en hor c’hevredigezh nevez.\nNotennoù war an Darvezadoù\nGoude gobidell ludresadennoù ar profed Moc'hamed, setu tro ar pab Benead XVI da vezañ taget evit komzoù tamallus en dije lavaret a-enep an Islam, hag ur wech ouzhpenn ez eo aet ar bed muslimat e belbi ; ar pennadoù o tezrevellañ diskeladegoù taer ar Vuslimiz eus Maroko betek Indonezia ha diskleriadurioù o renerion relijiel ha zoken politikel o deus leuniet pajennoù ar c'helaouennoù e-pad ur pemzektez.\nBez' e oa da heul ar brezegenn a reas ar pab e skolbenn Regensburg (Bavaria) d'an 12 a viz Gwengolo 2006, dirak ur selaougelc'hiad a zerc'houezerion eus ar skiant - kelennerion hag imbourc'herion -, hag eno e komzas evel ar c'helenner douevoniezh maz eo bet, kouviet en ur skolbenn vras. Er brezegenn-se e oa anv dreist-holl eus an darempredoù etre ar feiz hag ar meiz, hag eus ar retvez da chom hep strishaat ar meiz da hentennouriezh ar skiantoù, intentet en he ster strishañ.\nDa boent loc'hañ e zisplegadenn, en doa Benead XVI adkemeret un arroudenn tennet eus ur vreutadenn eus ar pevarzekvet kantved etre an impalaer buzantat Manuel II Paleolog, anavezet evit e ouiziegezh, hag ul lenneg persat a-zivout ar ganttroidigezh dre heg, hag a zo e kalon brezel santel an Islam, da lavarout eo an djihad.\nArguzenn an Impalaer a oa : emañ ar feiz o tont eus an eneñv poellek ha neket eus ar c'horf. Hogen, a-raok dont d'ar c'hraf-mañ, an Impalaer, o tremen dreist an diforc'hadoù jubennadur a oa endeo d'an ampoent e-kreiz an Islam, en doa deraouet da dagañ e gendivizer en un doare taer souezhus, gant ar c'homzoù-mañ : « Diskouez din hepken petra nevez en deus degaset Moc'hamed, ha ne gavi nemet traoù fall hag dizenel, evel e urzh da skignañ, dre ar c'hleze, ar feiz a brezege ». N'eo nemet da c'houde ar menegadur-se - a voe kavet "feuls" a-walc'h gant ar pab - ma tispleg an Impalaer perak ez eo diboell an doare-se da skignañ ar feiz dre ar feulster.\nBez' e loc'h enta prezegenn Benead XVI diwar an divizadenn-se etre daou lenneg, an eil Muslimad hag egile Kristen, evit difourkañ war adhaeridigezh an ezhomm mallus hiziv eus ur c'hendiviz gwirion etre ar sevenadurioù hag ar relijionoù. N'on ket me, evel-just, evit barn intrudu ar Pab war ar gudenn-se, hag e gwirionez ez eo gwelloc'h d'an dud, d'ar pobloù, kendivizout etrezo eget ober brezel, hogen gant hevelep doare ober ez eo tebet, gant pep hini, degas war an daol kement hag ar re all, da ober an hanter eus an hent evit tostaat ouzh ar re all, ha da gentañ-penn, marteze, da eztaoliñ fraezh ez eo mennet da gendivizout diwidre, kement evit e vad dezhañ hag evit mad ar re all, hag an dra-se, ret eo henn lavarout, n'eo ket anat atav gant lod anezho.\nWar ar poent diwezhañ-mañ em eus bepred war va spered pezh a lavare an Aotrou 'n Eskob Giuseppe Bernadini, Arc'heskob Smyrna (Turkia) e kerzh un eskebvod dalc'het e Roma e 1999, a-zivout ar c'hejadennoù etre Kristenion ha Muslimiz - a vez, forzh penaos, aozet atav gant Kristenion - ha ma c'houlennas un deiz ur perzhiad kristen ouzh ar Vuslimiz o perzhiañ, perak ne vefe ket aozet ganto, d'an nebeutañ evit ur wech, kejadennoù a seurt-se, ha ma voe respontet dezhañ : « Perak e vefe ret deomp henn ober ? N'hoc'h eus netra da zeskiñ deomp ha n'hon eus netra da zeskiñ diganeoc'h".\nEvel ma weler ez eo bepred ar Gristenion a fell dezho kendivizout - dres evel ma vezont ar re nemeto oc'h ober keuziadezh - hag an dra-se abaoe Goursened Vatikan II pergen, met, war pezh a hañval e servij dreist-holl ar c'hejadennoù-se da "amuser la galerie" evel ma lavar ar C'hallaoued, hag e keit-se ar Vuslimiz a oar kas war-raok o fezhioù-gwerin war c'hoari gwezboell ar bed, pezh a voe anzavet divezh zoken gant an hevelep Muslimad ma komze an Aotrou 'n Eskob Guiseppe Bernadini diwar e benn e 1999, pa ziogelas e kerzh ur gejadenn all : "Bez' e aloubimp ac'hanoc'h a drugarez d'ho lezennoù demokratel, bez' e kabestrimp ac'hanoc'h a drugarez d'ho lezennoù kravezel ".\nEvit skeudenniñ splann a-walc'h ar c'homzoù diwezhañ-mañ e c'heller menegiñ pezh a zisklerias ar c'horonal Khadafi, arlevier Libya, nevezik zo, peogwir e oa d'an 10 a viz Ebrel 2006, e kerzh Kendael Tombouktou (Mali), aozet gant "Aozadur Islamek evit an Deskadurezh, ar Skiantoù hag ar Sevenadur" ; setu e c'homzoù : « Bez' e tle an holl dud dont da vezañ muslimat. Hiziv an deiz, amañ e Tombouktou, e reishaomp an istor. 50 milion a Vuslimiz hon eus en Europa. Bez' ez eus merkoù a destenieka e roio Allah deomp un trec'h bras en Europa : hep klezeier, hep fuzuilhoù, hep aloubidigezh. Bez' e raio an 50 milion a Vuslimiz Europa ur c'hevandir muslimat eus houmañ. Enlusket eo Turkia, broad vuslimat, gant Allah hag emañ oc'h aotren dezhi dont tre er C'hevredinad Europat. Bez' e vo neuze 100 milion a Vuslimiz en Europa. Emañ Europa o tiwaskañ hor striventuadelezh, dres evel Amerika. An dibab he deus : dont da vezañ muslimat pe diskleriañ ar brezel d'ar Vuslimiz ».\nTud zo a lavaro : « Ya, hogen an holl dud a oar ez eo Khadafi un den un tammig diskiant, boazet da c'hourbann traoù a seurt-se. Ya ! A c'hell bezañ ! Hogen, pennoù bras all eus ar bed muslimat a oa ivez da gendael Tombouktou ha n'o deus ket dislavaret komzoù Khadafi. Evel-se e welomp ez eus an diforc'h bras etre ar bed kornogat hag ar bed muslimat Mar bije bet ur rener stad eus ar bed kornogat o tiskleriañ traoù heñvel diwar-benn ar bed muslimat lakaomp, e vije bet kerkent un c'harmadeg vras er meziennoù evit e zislavarout, hag er bed kornogat da gentañ-penn, en abeg d'ar politicaly correct evel-just, met, evit ar bed muslimat, ez eo disheñvel an traoù, rak n'em eus kavet komzoù Khadafi nemet en ur gazetenn eus ar gwask digemplegour ha minorelet.\nErsav ar bed muslimat ouzh komzoù ar Pab e Regensburg - ha ne oant ket war-eeun e re dezhañ, ret eo henn c'houverkañ ur wech ouzhpenn, peogwir e oa ar frazenn tamallet-se tennet eus ar seizhvet breudvell etre an impalaer buzantat hag ul lenneg persat, ha se ken kozh hag ar Grennamzer - a zo bet evel pa vije bet gevier euzhus pezh a oa bet lavaret gant ar Pab, pezh ne oa ket, hogen o respont evel m'en deus graet ar bed muslimat e tegase e gwirionez ar brouenn e oa gwir pezh a oa diskleriet er frazenn-se, rak ne voe ket nemet diskeladegoù trouzus gant ar straed muslimat : seizh ilizoù a voe taget e Gaza hag e Kizjordania, ha kement all en Nijeria ; ul leanez italiat a voe lazhet war he gwele ospital gant ur strollad bezenourion somaliat, hep komz eus derc'henn ar pab devet gant Muslimiz en Indez, hag all.... E kalz a vroioù e voe kargidi kefridiel oc'h ambroug ar straed o taeriñ ouzh ar Pab, en o zouez rener aferioù relijiel gouarnamant Turkia. Pa soñjer e tle Benead XVI gweladenniñ ar vro-se emberr ez eus tu d'en em c'houlenn petore degemer a vo graet dezhañ, seul vui maz eo bet enebet ar pab, ouzhpenn-se, ouzh trevont Turkia er C'hevredinad Europat, met gant ar pab e tle bezañ miret war e soñj darwantadoù sevenet a-enep beleien katolik nevezik zo e Turkia : an Tad Andrea Santoro drouklazhet en iliz Trebizonda e miz C'hwevrer hag ar beleg gall P. Brunissen, person parrez, kontellataet e miz Gouhere : peadra da ziskouez d'an Turkiz gant piv emañ ar feulster hag ar gevier, hogen, kement gwirionez n'eo ket mat da vezañ lavaret, siwazh, rak gellout a ra gloazañ an hini ma sell outañ, hag hemañ a c'hell tagañ d'e dro, seul taeroc'h maz eo ur gloaz a lorc'h..\nE derou pabiezh Benead XVI e lavared edo o tispenn roudoù Yann-Baol II, met a-benn ar fin e hañval emañ kentoc'h ar pab nevez oc'h adsturiañ tamm ha tamm lestr sant Pêr.\nGer-stur Yann-Baol II a hañval bezañ bet : bezañ gwelet mat gant pep hini, ha gant ar Vuslimiz etre reoù all, seul vui ma oant a-du gantañ evit pezh a selle ouzh an diforc'hañ bugale, pezh n'eo ket divat. Bez' e tegemere anezho bep bloaz evel-just en devezhioù bedel evit ar peoc'h en Asizi hag un deiz ma voe profet dezhañ levr ar C'horan gant Irakiz e pokas dezhañ dirak an holl, pezh a drubuilhas memestra Kristenion ar Reter-Nesañ a anaveze mat-tre petra oa bezañ dhimmied en o broioù.\nPa voe adeiladet moskeenn Roma, hag a vefe an hini vrasañ er bed war pezh a lavarer, ne voe ket Yann-Baol II a-enep evel-just, met en eskemm en dije gellet goulenn ouzh pennadurezhioù Arabia Saoudat, da skouer, ma ne vefe mui sellet evel un torfed lidañ un oferenn gristen en o bro, hep komz eus sevel un iliz-veur er Mekka, - evit petore Kristenion forzh penaos - met ur chapel bihan a c'hellfe bezañ, memestra, rak un toullad kristenion a labour en Arabia en-dro d'an tireoul, ijinourion, kalvezourion, met ivez darbarerion evel ar Filipiniz hag a zo kristen evit an darn vrasañ. Pa voe digorlidet moskeenn Roma e voe levenez vras er bed muslimat, soñjit 'ta : brasañ moskeenn ar bed e kêrbenn ar Gristenezh, pebezh trec'h ; ken entanet e voe gant se lod feizidi Kairo, kêrbenn Egipt, da heul prezegennoù o imamed maz ejont da blantañ an tan en ilizoù ar C'hopted (kontet eo an dra-se gant M. Alkader en e levr "Le vrai visage de l'Islam" ), iskis doare da drugarekaat ar C'hristenion evit o damantegezh.\nKement-se a zle bezañ gwelet gant ar Vuslimiz, war skouer Khadafi, evel blenfrouezh an trec'h da zont : Europa o kouezhañ en o c'hrabanoù evel ur frouezh azv, ha setu a-daol trumm ur Pab nevez o klask dihuniñ e worzheg morgousket - a zo da gentañ-penn en Europa, arabat henn disoñjal - o terriñ evel-se skeudenn un trec'h aes ha tost evito, un hunvre a ginnige dont da wir en diwezh, hag e fellfe deoc'h ne vefent ket kounnaret goude-se : biskoazh kement all !\nFatwa ouzh Redeker\nN'eus ket bet taolet ur fatwa war ar Pab memestra, rak ur "pesk re dev" e vefe, hogen, war ur c'helenner bennak ez eus tu da deurel unan. Setu pezh a zo c'hoarvezet d'ur c'helenner gall, Robert Redeker diouzh e anv, o kelenn ar brederouriezh en ul lise tost da dToloza, da heul ur pennad eus e bluenn embannet er gelaouenn Le Figaro d'an 19 a viz Gwengolo 2006. Talbenn ar pennad : Face aux intimidations islamistes que doit faire le monde libre ? e-lec'h e rae eus ar C'horan levr ur feulster biskoazh gwelet ha ma teskrive ar "profed" Moc'hamed evel ur preizhataer drailher Yuzevion ha lieswreger, pezh a zo barrletaat evel-just evit n'eus forzh pe Vuslimad.\nAdal ma voe embannet ar pennad e pennfollas ar gobidell : tennet e voe ar Figaro diouzh e lec'hioù gwerzh e Tunizia hag en Egipt da skouer, hag ar chadenn skinwel Al-Jazira (Katar) a skignas ersav ar Cheikh egiptat Youssef Al-Qaradawi, prezidant kuzul Europa evit ar fatwaoù.\nKalz nec'husoc'h evit R. Redeker : deznaouet e voe dre e sinadur er gelaouenn evel kelenner lise, hag e tegemeras begozhoù a varv war e wikefre pellgomz e-keit ma oa skignet e chomlec'h war veur a lec'hienn eus al luskoù djihadour. En un nebeut deizioù ez eo deuet un eil Salman Rushdie enket e-pad pell, pe Theo Van Gogh drouklazhet e miz Du 2004, en ur straed en Amsterdam. Kuitaet en deus e diegezh, e labour, gwarezet eo gant paotred an DST hag evezhiet dalc'hmat eo ouzh e di gant an archerion. Ne gousk ket muioc'h eget div nozvezh en hevelep lec'h, e ti mignoned dezhañ ; en ur gêr e tle bevañ bremañ evel un SDF. En un dazaters skignet gant Europa 1 e keuz Robert Redeker d'an diouer a ersavioù diouzh perzh c'hweluniadoù ar gelennerion ha mavdiernezh an Deskadurezh. Un tammig diwezhat ez ersavo memestra ar c'hweluniad SNES evit kendaoniñ ar begozhoù.\nD'an 30 a viz Gwengolo, Gilles de Robien, mavdiern gall an Deskadurezh Riezel en deus komzet outañ avat, dre e bellgomzer hezoug, evit asuriñ anezhañ eus e skoazell, hogen oc'h ouzhpennañ : o vezañ ma oa kargiad en dije gellet en em ziskouez evezhiek, kerreizh, fur e pep degouezh. Setu a-walc'h un emzalc'h skouer eus ar republikaned c'hall hag a zo dibleg e keñver ar Gristenion evit pezh a sell ouzh ar bri da zougen da lezennoù ar Republik santel c'hall, hogen leun a zamant hag a gomprenidigezh pa vez anv eus Muslimiz ; ha d'ar mavdiern e vefe tu da gas an dorzh d'ar gêr en ur c'houlenn outañ : « Gant piv e vije bet mat en em ziskouez evezhiek, bezañ kerreizh ha fur e pep degouezh, mar ne vije ket bet ar bolitikerion da gentañ-holl, pa o deus lezet c'hwec'h milion a Vuslimiz da zont er C'hwec'hkogn e-pad daou ugent vloaz, oc'h ober lezennoù zoken, evel hini an adstrollañ tiegezhel, a aesaas o donedigezh, o lezel da zont zoken kalz tiegezhioù lieswreger, paz eo difennet al lieswregiezh gant lezennoù ar Republik ? Daoust da gomzoù an arlevier gall Chirac a gav dezhañ ez eo gwriziennoù Europa ken kristen ha muslimat ez eo ar Gristeniezh he deus graet Europa, he spered hag hec'h unded hag ez eo ivez pezh a soñj ar pab, ha daoust m'emañ oc'h en em zigristenañ e vez sellet bepred outi evel ouzh ar bloc'h kristen-skouer, ha da gentañ-penn gant ar Vuslimiz o-unan, pa anvont ac'hanomp "ar Groazidi", hag pa reont ivez gant ar ger arabek "roumi" evit envel kement Kristen pe Europad a zo, pezh a dalvez "an hini a zo gant Roma". Neuze mar ne vefe ket nann europat er C'hwec'hkogn hag en hor c'hevandir kement hini eus ar feizidi nevez-se, ne vefe ket kement a gudennoù ganto, ha ne vefe ket ezhomm zoken a bennadoù er c'helaouennoù evit diskuliañ an dañjer o tont, ha ne vefe ket ezhomm kennebeut a daoler fatwaoù. Ar mesaer-deñved mat ne lez ket ar bleizi da zont en e zañvadti, digarez ouzhpenn da chom hep kouviañ anezho da zont ennañ.\nPiv ez omp ?\nYac'h ha santel eo gouzout piv ez omp. Anavezout hor pivelezh, hon hevelebiezh, hor personded, hon hennelezh. Hor bezañ don a zo prizius ouzh daoulagad an Aotrou. Eñ hag a c'houlenn diganimp, war an hevelep tro, chom hep mirout ouzh ar re all da vezañ ar pezh ez int. Ha diouzhtu ez a va soñj davet ar paotrig tapet o vrezhonegañ er porzh skol ha kastizet, mezhekaet ha kemplezhet.\nMet, bremañ, petra a ya d'ober hor pivelezh. Gant petra eo fardet ? Evel evit pep den, ez eo hor pivelezh an hini roet dimp gant ar "skeudennadur a Zoue" a zo ac'hanomp. N'eus forzh piv a zo skeudenn e Grouer. Ret eo avat mont pelloc'h. Anat eo ez eo an tir breset ganimp annezet gant katoliked e-pad 1500 vloaz.\nAnat eo ez eo hor pivelezh ar pezh maz eo, ar pezh ma tlefe bezañ, gant penngredennoù, darboelladoù, lidadurezhioù, ritualioù, pompadoù, savadurioù, kaerderioù Iliz Pêr. Graet eo hor personded gant ar speredelezh tarzhet eus Roma, met deheñvelaet ganimp-ni, a-hed an Istor. Kalvar Jeruzalem a zo deuet da vezañ kalvar Gwimiliav.\nEus an hennelezh-se e oa anv gant Paol VI, o tiskleriañ, e 1969, e Kampala : "Bez' e c'hellit ha bez' e tleit kaout ur gristeniezh afrikat". An hevelebiezh avat a zo kristek, da lavarout ez eo hini un den pe un denez badezet e Marv hag e Dasorc'h hor Salver, o vevañ er Spered glan gant e holl roadoù. Hon hevelepted n'eo ket ar pezh a ijin ar faltazi, ar pezh a c'hoanta pep hini, met an hini kinklet gant mein prizius an Iliz.\nAr Feiz kristen hepken a c'hell stummañ hor pivelezh-ni, tudennoù a Vreizh. Dimp-ni da zerc'hel mat d'ar pezh a oa, d'ar pezh a zo ha da genderc'hel. Rak bez' ez omp ar pezh hon eus gwelet, klevet, meizet, prederiet war hor glenn. Dimp-ni d'en en ziwall diouzh ar pezh a zo kamm er pezh a gouezh eus ul lec'h all.\nUr bivelezh all a dlefe, Breizhiz maz eus ac'hanomp, a dlefe en em skoulmañ gant hor pivelezh a ikonenn a Zoue. A dlefe en em deuziñ gant hor pivelezh kristek. Hor breizhadelezh an hini eo. Da lavarout eo lies gwriziennoù hon dervenn. Pa vez diframmet digant un den e wrizioù, eme ur c'hrennlavar bosniat, ez eo an den-se kendaonet da zisec’hiñ, rak evit kreskiñ ha bleuniañ, an den a zo ezhomm dezhañ a wrizioù, n'eo ket a dorroù.\nHag, amañ, diogelomp start ez eo hor yezh bouedenn hor breizhadelezh. Ur yezh pinvidik maz eus unan, klokaet, arnevesaet dalc'hmat - ret eo - evit displegañ kement a zo war an douar evel en Neñv. Ur yezh o reiñ o ster d'hor savadurioù, d'hon nevedoù, d'hor c'horolloù, d'hor gouelioù, d'hor sonerezhioù, d'hor boazioù. Setu perak e chom dilavar greunvaen hor santualioù pa vez kanet enno : "Trouver dans ma vie ta présence... Tu es le Dieu des grands espaces..." Eneoù hon hendadoù a skrij peogwir n'en em gavont mui er gêr dre-se. Gwir eo n'int bet morse er gêr, rak a-viskoazh eo bet drastet, mazavet, gloazet hor pivelezh.\nVictor Hugo a lavare: "Huroniz Penn-ar-Bed a gomz an hevelep yezh ha per-douar Kernev" . Met, hiziv an deiz, n' eus ket brasoc'h enebourion d'hon hennadelezh eget ar re ned a ket o rannyezh pelloc'h eget o fri ha fri o amezeion. Setu perak hor pivelezh kravezel ha breizhel a zo brallet, stroñset dizehan gant kealioù, mennantezioù, youloù enebet. Reverzhi ar peurunvanded louet hag ar standur hollvedel a ziskar ar pivelezhioù. Se n'eo ket reizh ouzh daoulagad Arloz an disheñvelderioù.\nSetu perak dimp-ni d'en em zizober diouzh kement tra a ra gaou ouzh ar pivelezh hag a zo hon dervenn. N'en em lezomp ket d'en em goll en traezhennoù. Ned omp ket ur verc'hodenn holen a deuz er meurvor. Gwechall, e veze lavaret : "Ar vuoc'h a rank peuriñ e-lec'h m'eo staget". Ouzhpennomp : "Ha pa vefe treut ar geot". An deiz all, er skinwel, e kleven ur paotr moldaviat, dreistsperedet - ar c'hentañ en ul lise gall, o tiskleriañ : "Paour eo Moldalvia... Ne c'hellfen mui en em ober du-se..." Pegen mantrus ! Pegen mantrus ivez gwelout emdennidi c'hall o vont da echuiñ o buhez e skeud ar moskeennoù er Maroko\nDieubet evit mat diouzh hengounioù o hendadoù, daoust hag hor c'hempredidi a vije muioc'h breurel, muioc'h habask, muioc'h dispaket eget o diaraogerion ? Ha gouzout a reont piv ez int ha da belec'h e fell dezho mont ? Dimp-ni eta da zizoleiñ ar perlezennoù a uhelbriz douaret en hon hêrezh hag ar pinvidigezhioù dreistkred kinniget dimp ganto. Dimp-ni da vagañ hon hevelebiezh gant an teñzorioù meurdezus-se.\nAr prederour brudet Vladimir Yankelevitch a lavar : "An torfed gwashañ a c'hellfe bezañ graet a-enep ur bobl ez eo diframmañ digantañ he eñvor, rak neuze ne oar mui he anv na deiziad he ganedigezh. Unan eus ar gwashañ kleñvedoù-spered eo chom hep distreiñ d'ar gêr, rak n'ouzomp mui lavarout piv ez omp hag e pelec'h emañ hon annez".\nBerr-ha-berr, dispakomp bleunienn hor pivelezh kristen e liorzh hor breizhadelezh.\nGalloud hag Arc'hant\nBewech ma klevan ur politiker eus an tu kleiz o kendaoniñ skloufoni ar gevalaourion war don an diouganerezh, e c'houlennan ouzhin ma-unan hag-eñ e kred evit gwir ez eo enorusoc'h anken ar glaskerion galloud eget c'hoantegezh ar glaskerion arc'hant, pe hag-eñ e ra van da grediñ hepmuiken evit c'hoari e zammig sant. N'eus ket a drede bezuster, anat. Den ebet ne brient un dispac'h evit distreiñ war-lerc'h d'ar gêr ha bevañ diglod er republik sokialour nevez : pep stourmer kleizat a zo, dre dermenadenn, un danvez perc'henn eus un tammig galloud en urzhaz da zont. E-touez izili ur strollad politikel, ez eo hemañ an diforc'h nemetañ etre ar stourmerion hag ar re n'int nemet mouezhierion. Neb a ya d'ar stourm dispac'hel a c'hortoz ur garg a "komiser ar bobl" d'an nebeutañ-holl. Ne vefe ket kalz a ster, forzh penaos, gant reiñ nebeutoc'h a sikour da "savidigezh ar sokialouriezh" war-lerc'h bezañ bet labouret start evit "distrujañ ar gevalaouriezh" (gwir eo kement-se ivez, mutatis mutandis, evit ar faskouriezh pe forzh pe kinnig all da gemm ar gevredigezh en he fezh. Ne bouezan amañ war ar sokialouriezh nemet peogwir n'eus ket a emsav yoc'hel faskour e Brazil hiziv an deiz).\nE pep stourm dispac'hel, neuze, e kaver dre ret an anken a ya gant ar galloud, ha ret eo bezañ kriz-dizenel pe dall-nay evit tremen hep gwelout ez eo mil gwech distrujusoc'h an entan-se eget ar sec'hed a binvidigezh. Houmañ, forzh pegen difetisaet e vefe gant jedadennoù an armerzherion, a vez atav enni ur stradad danvezel - tiez, boued, dilhad, binviji - a ra anezhi ur mad talvoudus drezañ e-unan, a c'haller tennañ joa dioutañ hep teurel evezh ouzh ar builhentez pe an dienez en-dro deoc'h. Ur galloud avat n'eo netra mar ne c'hall ket kreskiñ - Nietzsche en doa komprenet mat-tre an dra-se. Anatat tra : bezañ pinvidik a zo ren war an traoù a-benn ar fin, forzh peseurt stumm arbennik a vefe roet d'ar binvidigezh gant doare ar gevredigezh. Bezañ galloudus a zo ren war an dud. Un den pinvidik, mar pinvidika e amezeion ivez, ne baouraio ket evit keloù-se ; ur galloud avat, ma vez galloudoù all par dezhañ, a ya da get diouzhtu. Ar binvidigezh a gresk dre liesaat ar mammennoù anezhi ; ar galloud, dre natur, a gresk dre vihanaat frankiz ar re all. Evit krouiñ ur Stad-poliser, ezhomm ebet reiñ muioc'h a armoù d'ar boliserion : a-walc'h eo ijinañ ul lezenn a zifenn ouzh an dud all kaout armoù. N'eo ket dre dapout gwirioù nevez eo e troer da c'hroñsvelier, dre gas da get gwirioù kozh ar bobl ne lavaran ket.\nRet eo bet da veiz mab-den tizhout ul live dindan-naturel koulz lavaret evit ma c'hellfe ur brederouriezh - pe un dra bennak damheñvel - lakaat seurt atalad ken anat war an tu gin, ha klask en dienez mammenn ar binvidigezh, er galloud politikel mammenn ar c'hevatalded.\nAn hollveliouriezh, unan eus merkoù-anaout pennañ an ugentvet kantved, ne voe ket un taol dichañs pe ur fazi a stur war hent an hunvre demokratel : ar fiziañs emlazhus e santelezh ha kefridi-kevatalaat ar galloud politikel eo en deus kenderc'het an disoc'h-se, a c'hall pep hini gwelout gant e zaoulagad bev hiziv an deiz : ar gevatalded armerzhel ken prometet n'eo ket degouezhet, met a-hend-all eo kresket an diforc'h a frankiz etre al levierion hag ar re leviet, betek ur poent n'o dije ket kredet hunvreal ennañ taerañ tiranted an henamzer. Julius Caesar, Atila pe Genghis Khan a souzfe heuget pa vefe graet anv dezho eus enluadeg hollek pe eus un tu da spiañ kaozioù o holl sujidi. En amzer-vremañ, al levierion a glask dija penaos rakluniañ doare-bevañ ar rummadoù da zont. Galloud-distrujañ an diaouled n'eo mui a-walc'h dezho : galloud-krouiñ an doueed a fell dezho kaout ivez.\nUnan eus fazioù-meur spontusañ hon marevezh eo e vez sellet ouzh un den a glask mont da binvidik hepmuiken evel ouzh un den diyac'h, kazimant un torfedour, tra ma tremen ur c'hlasker-galloud evit ur skouer kaer a vadelezh, idealouriezh ha karantez ouzh an nesañ. Ur c'hantved a boell evel-se a huch d'an neñvoù diskenn ur Stalin pe un Hitler dezhañ.\nLakaet e brezhoneg gant Ewan Delanoy, embannet evit ar wech kentañ e Jornal Da Tarde, dindan an titl Dinheiro e Poder, d'ar 16 a viz gwengolo 1999.\nDaou pe dri dra a c'haller ouzhpennañ d'ar mennozhioù displeget a-us. Evel-just n'eus ket a zisparti krenn-ha-krak etre arc'hant ha galloud, hag en hor marevezh ez eo bet kemmet kenañ keal ar binvidigezh gant ar greanterezh, a genderc'h madoù vil ha berrbad a ratozh-kaer. Met gwir eo, feiz, e c'hall an arc'hant (roet gant ar Stad c'hall) bezañ talvoudus evit ar stourmerion vrezhon ; digant ar galloud gall avat ne c'hallont kaout nemet enebiezh. Evit ar pezh a sell ouzh ar "fiziañs er galloud politikel", n'eo ket ken diskiant-se : K. Guyonvarc'h a zispleg deomp penaos er gevredigezh keltiek kozh "frouezhusted ar maouezed hag al labour-douar a oa dindan atebegezh eeun ar priñs ha den all ebet". Ar pezh a zo a-dreuz neuze hiziv an deiz n'eo ket fiziañs ar bobl er galloud (un dra hollnaturel ha dizistrujadus forzh penaos, e "pep lec'h ma kaver un unanenn brasoc'h eget ar familh"), met ar pezh a vez gortozet eus ar galloud.\nEnor d'hor Re Varv\nMare an Hollsent a zo ur mare m'eo boaz ar Vretoned da enoriñ o zud kar aet da anaon. Ur guchennad a zo aet diouzhomp nevez 'zo. Marteze e c'hello hini pe hini eus lennerien ar C'hannadig skrivañ hiroc'h diwar-benn hini pe hini eus ar re emaon o vont da venegiñ :\nAn Tad Kalvar.\nDouaret eo bet d'an 8 a viz Eost e domani an Eudisted "La Roche du Theil" e kichen Reudon, rak eudist e oa, un urzh beleien diazezet mat gwechall er c'horn-se a Vreizh uhel (An eskob Clément Guillon, eskob Kemper ha Leon a zo genidik a Blesei, a zo bet e penn an urzh-se a-raok mont da eskob). Kelenner war ar Fizik hag ar Gimiezh e oa bet ivez e skolaj Sant Marzhin Roazhon, a zo atav war anv an eudisted hiziv an deiz. E anavezet am eus dreist-holl tregont vloaz 'zo pa lide ingal an oferenn e brezhoneg e chapel ar skolaj-se, ha p'hon degemere en e sal klas da bakañ ur banne tomm bennak, un digarez da varvailhat ha da eskemm keleier etre perzhidi an oferenn-se.\nDesket en doa brezhoneg ha dont a rae a-benn da skrivañ ur sarmon e brezhoneg bep sul. Skriverezet e oa ha, daoust ma ne oa ket gouest da gomz ervat ar yezh, hor boa, a drugarez dezhañ tro da gaout an oferenn vrezhonek ha sizhuniek nemeti evit Breizh a-bezh.\nUr broadelour e oa met n'en doa ket kemeret er stourm a-hent-all. Aluzenner skaouted Europa e oa bet e Roazhon ivez ha war atiz Yann-Gristof Bouessel du Bourg e oa bet klasket reiñ lañs en-dro d'ar SKAOUTED BLEIMOR, pergen oc'h embann ur c'hannadig, "Sturier Kroaz Hent", a gav din. Aet e oa war e leve e ti e c'hoar e Porzh'n Avaloù e penn-pellañ Ledenez Ruis, dres a-us d'ar Porzh kozh e-lec'h em boa klasket adskoulmañ darempredoù gantañ, en aner. Seblantout a ra e vuhez bezañ bet dister e keñver an obererezh breizhek, met e gwirionez a drugarez dezhañ eo ez eus bet ur gumuniezh vrezhonek kristen e Roazhon e-pad 20 vloaz bennak. Ha dreist-holl n'eus oberenn pouezusoc'h ebet - a vefe gouest an den da seveniñ - eget lidañ an Oferenn, evel ma lavar ur c'hantik bennak, a gav din.\nAn Dimezell Keilhe pe Queillé\nE penn-kentañ miz Here eo aet da Anaon. Hec'h obidoù a zo bet lidet e Gwengamp er Penniliz. Brezhoneg a zo bet a-drugarez d'un nebeut emsaverien gristen eus ar gêr-se. Mat e vefe dezho klask skrivañ ur ger bennak da embann da enoriñ ar vaouez-se he deus stourmet penn-da-benn he buhez evit hor yezh, ha pergen war-dro Embannadurioù AL LIAMM. Kristenez vat e oa ivez : ezel e oa eus "Ar Bedenn evit ar Vro" hag eus "Unvaniezh Speredel Breizh" Maodez Glanndour a weler war al luc'hskeudenn a lakaomp amañ, bet kaset deomp gant Nouela Louarn eus Roazhon, a voe kemeret e-pad ur retred evit ar merc'hed yaouank e 1946, da lavarout eo 60 vloaz a zo. Goude e timezo lod tra ma chomo re all dizimez : er renk kentañ e penn an tu dehou emañ Janed Keilhe, tra m'emañ Vetig An Dred (a zimezo gant Frañsez Kervella) er penn all, Nouela Olier a zo e kreiz (c'hoar Youenn Olier a zimezo gant Alan Al Louarn) hag Ivona Martin a-dreñv an eil adalek an tu dehou. Ma c'hoarvez gant unan anavezout tud all war al luc'hskeudenn ra skrivo deomp...\nD'al lun 30 a viz Here e voe lidet er Folgoad obidoù Maloù Jestin, goude ur c'hleñved hir. He anavezet mat am eus dre ma laboure e Skolaj-Lise Sant Jozef Landerne, eveldon. Ur stourmerez evit ar brezhoneg e oa, o stourm dizehan gant he gwaz Yann Jestin (eil vaer Lesneven ezel eus Kevredigezh an dilennidi vrezhonegerien). Ouzhpenn kentelioù brezhoneg el Lise e rae war-dro "KAN AR BOBL" evit Bro Leon, Ti ar Vro Bro Leon, an oferennoù brezhonek, ha war dro kant tra all, diglod alies, e park ar brezhoneg.\nDre ma oant holl izili eus familh ar vrezhonegerien emskiantek ez eo un dever deomp enoriñ anezho amañ, pediñ evito ha derc'hel soñj anezho evit hor c'hennerzhiñ war hon hent, a zo bet o hini en hor raok.\nAbalamour da se eo bet divizet gant EAT-Imbourc'h ha Kristenion Breizh pediñ o izili hag ivez an holl a gavo mat dont d'un emgav e Kistinid, da geñver eil deiz ha bloaz tremenvan Youenn Olier. Ur banne kafe a vo kinniget goude an oferenn.\nEvel maz eo reizh ober hervez al lezennoù e vo dalc'het war-un-dro emvod bloaz EAT-Imbourc'h.\nSul 17 a viz Kerzu 2006 e Kistinid\n15 eur Oferenn deiz-ha-bloaz\n16 eur Banne kafe e ti Person Kistinid\nEmvod Meur E.A.T.\nMeneger Deizlevrioù Youenn OLIER\nEtre 1945 ha 1966\nAbred-kenañ, p'edo krennard c'hoazh, en doa kroget Youenn OLIER da skrivañ e zeizlevr. Diwarnañ e voulas kaieroù liestennet dindan dalbenn "O sellout war va c'hiz", a gont e vuhez adalek e c'hanedigezh e 1923, betek dibenn ar bloaz 1942. Ar bloavezhioù 1943 ha 1944 a yeas da ober levrennoù all, heñveldoare, liestennet bepred war anv "Gevred", da lavarout eo gantañ e-unan en e c'hav straed Burloud e Roazhon etre ar bloavezhioù 1967 ha 1970.\nGoude-se e kendalc'has da voulañ e eñvorennoù e stumm levrennoù bihanoc'h A5, war anv "Imbourc'h" ar wech-mañ. 26 levrenn a zeuas neuze er-maez gantañ ingal. Ar prantad-se eus e vuhez eo danvez ar meneger a reomp anv anezhañ amañ, da lavarout eo etre 1945 ha 1966. Setu amañ da heul, adarre, roll al levrennoù-se :\n- Deizlevr ur mizvezh brezel\nGenver-C'hwevrer 1945, 66 p. (adembannet)\n- War-lerc'h 40 bloavezh\nC'hwevrer Here 1945, 308 p.\n- Adsav , deizlevr here 1945\nHere 1946, 318 p.\n- Ur bloavezh e Konk-Kerne\nHere 46-Here 1947, 332 p.\n- Deizlevr ur miz Dulenn\nGouhere-Eost 1947, 80 p.\n- Ur bloavezh e Kemper\nEost 47-Genver 48, 192 p.\nGenver-Eost 1948, 196 p.\n- Ur bloavezh e Pondivi\nkentañ lodenn Gwengolo-Kerzu 1948, 114 p.\neil lodenn Genver-Gouhere 1949, 210 p.\n- Ur bloavezh e Lannuon\nkentañ lodenn Gouhere-Kerzu 1949, 160 p.\neil lodenn, deizlevr ar bloavezh 1950, 223 p.\n- Ur bloavezh er broioù-krec'h\nkentañ lodenn deizlevr 1951, 232 p.\n- Ur bloavezh er broioù krec'h\neil lodenn, deiz Levr 1952, 278 p.\n- Distro e Breizh, Gwened\nkentañ lodenn, deizlevr 1953, 202 p.\n- Distro e Breizh Ploermael\neil lodenn, deizlevr 1954, 248 p.\n- Distro e Roazhon,\ndeizlevr ar bloavezh 1955, 228 p.\ndeizlevr 1956 ha 1957, 310 p.\n- Ur bloavezh a reuz\ndeizlevr ar bloavezh 1958, 184 p.\n- Ur brezel o kenderc'hel\ndeizlevr ar bloavezh 1959, 198 p.\n- O treuziñ ar gouelec'h\ndeizlevr ar bloavezh 1960, 200 p.\n- Gourlenn, deizlevr ar bloavezh 1961, 368 p.\n- Ur bloavezh oc'h echuiñ, 1962, 286 p.\n- Un dispac'h o c'hwitañ, 1963, 310 p.\n- O klask hentoù nevez, 1964, 254 p.\n- Amzer an emdouell, 1965, 266 p.\n- An Hent-Dall, 1966, 196 p.\nDa lavarout eo 6000 pajennad. Lod a zo diviet pe dost siwazh. E 2004 eo ez embannas Youenn Olier levrenn ar bloaz 1966, hogen amzer en doa bet da skriverezañ e gaieroù betek dibenn ar bloaz 1970 ha zoken da aozañ un eil doare d'e envorennoù kentañ : "O sellout war va c'hiz".\nGoude 1966 ha betek an diskar amzer 2004 avat, e chom dizembann e Zeizlevr, da lavarout eo, well-wazh, 40 levrenn 200 pajennad bennak pep hini anezho da vihanañ !\nNe vint ket embannet a-raok pell a-walc'h moarvat, evit meur a abeg, bepred an hevelep re : re nebeut a labourerion, re nebeut a arc'hant, re nebeut a skoazell (ha skoazell ebet ken a-berzh ar "Rannvro") ha re nebeut a goumananterion ! Un abeg all a zo avat, a ranker menegiñ evelkent : ar mare eus buhez Youenn OLIER etre 1967 ha 1974 n'emañ ket pell tre diouzhimp c'hoazh, ha ne felle ket d'an aozer diaezañ den ebet o reiñ da c'houzout d'an holl, dre e zeizlevr, e desteni hag e veizadur eus an darvoudoù a reas o reuz d'ar poent-se en Emsav. Termal a rae eta da voulañ al levrennoù a oa prest.\nTrugarez vras da zDenez Goasguen da vezañ kaset da benn ar meneger-mañ. Dibabet en deus eta sevel deomp ur roll eus an dud hag eus an aozadurioù eus an Emsav a vez graet meneg anezho gant Youenn OLIER en e zeizlevrioù etre 1945 ha 1966.\nMerzet e vo diouzhtu ez eus anv alies-tre eus an hevelep tud, re e diegezh (ul lodenn o kemer perzh eveltañ en Emsav) ha re an Emsav, hini ar yezh pergen.\nUr vengleuz ez eo Deizlevr Youenn OLIER evit istor an Emsav, abalamour d'ar munudoù a ro, evit ur prantad ma oa eñ oberiant bras evel diazezer An Avel, Avel An Trec'h hag ar strollad politikel broadelour a yae d'o heul, e bennadoù fonnus a skrivas el Liamm (pergen burutellerezh war al lennegezh vrezhonek), goude-se ar perzh bras a gemeras e Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion, Strollad An Deskadurezh Eil Derez hag Emsav Stadel Breizh, er bloavezhioù dres a-raok miz Mae 1968…\nMoarvat n'eo ket disi ar meneger a zo bet klasket fardañ da dennañ un implij gwelloc'h eus ar mengleuz-se. Alies e ranko Yann Furcher klask e meur a roll an anvioù a garfe studiañ pishoc'h. Ra ouezo eta e ranko klask a-wechoù al lezanv pe ar stumm gallek, pe c'hoazh, alies-tre, ur stumm brezhonekaet eus an anvioù. Emichañs ivez n'eo na klok na difazi an tammig meneger-mañ !\nEvel-just ez eo mat lenn an Deizlevr penn-da-benn ha n'eo ket hepken a dammouigoù troc'het, , dieneet, didammet an eil diouzh ar re all, rak bez ez eo ivez istor un den a zigor deomp dor e spered hag a zispleg deomp e vuhezadur eus an darvoudoù, e santimant diwar-benn ar filmoù a wel pa 'z a d'ar fiñvskeudenndi a-wechoù gant e wreg - evel forzh piv ! - , pe er gêr ouzh ar skinwelerez, diwar-benn ar romantoù niverus a lenn e brezhoneg, e kembraeg, gouezeleg, saozneg, alamaneg, galleg, gresianeg kozh !... Ur soñj talvoudus bennak a dennor bepred eus ar prederiadennoù niverus-dreist a gaver en e Zeizlevr, da heul re Meven Mordiern war "Gwalarn" un tammig… Bez ez eo deizlevr un den a zo bet bepred war-un-dro o klask ar wirionez, un den test oc'h arvestiñ ouzh darvoudoù 'zo, hag ivez, un den oberiant en Emsav a weler, da skouer o c'hoiñ e romantoù, ha pergen, etre 1955 ha 1966, Enez Ar Vertuz.\nKavout a c'heller Meneger deizlevr Youenn Olier etre 1945 ha 1966" war lec'hienn Emglev an Tiegezhioù http://kannadig.chez-alice.fr/. Neb a garfe resev ar meneger dindan stumm ur fichennaoueg dindan Word a c'hell hen goulenn diganeomp.\nYann Talbot, person Landreger abaoe miz Gwengolo 2001 a gemenn deoc'h en deus bet ranket war c'houlenn an eskopti reiñ e zilez eus e garg a berson. Kaset eo kuit eta. N'eus bet roet abeg resis ebet d'an disentez-se a-berzh ar pennoù bras. Tu a zo da soñjal marteze eo bet kavet ar person re domm e galon ouzh ar vro, ouzh ar bobl, ouzh he yezh. Tu a zo deoc'h ivez da lavarout ho soñj d'an eskopti war an darvoud-se.\nAdalek miz Here e vo Yann Talbot o chom e presbital kozh Brelevenez e-kichen Lannuon met ne vo karg ebet dezhañ en eskopti. Ar frankiz a gavo avat da zisklêriañ fraezh ar pezh a soñj diwar-benn an Iliz hag ar Vro.\nYann Talbot Presbital kozh Brelevenez\n22300 LANNUON ' 0296480551\nSkrivet hon eus a-berzh EAT d'hor mignon ha d'an eskopti rak kengred omp gantañ en enkadenn m'eo bet lakaet enni. Gwall vrouezet e vo an holl vroadelourion gant emgav Yann Talbot, ha n'eo ket ar re gristen hepken. Ha ret-mat eo disklêriañ fraezh an dra : gall eo framm an Iliz e Breizh ha gwiroc'h-gwirañ eo ar fed-mañ a feur ma steuz gwir bersonelezh hor Bro war zouar Breizh. Ha n'eo ket degouezh an Iliz hepken : an holl frammoù a zo evel-se : an Deskadurezh Vroadel a zo gall ivez !\nSetu eta, evel ma skriv Yann Talbot, e vo aesoc'h dezhañ lavarout e soñj dre ma ne vo ken kement e dalc'h ar Framm. Maodez Glanndour en doa dilezet abred pep spi da sevel er Framm (anv a oa bet e c'hellfe bezañ bet anvet da eskob rak studioù en doa graet e Roma) o chom e parrezig Louanneg. Evel-se en deus gellet treiñ ar Bibl ha sevel un oberenn lennegel.\nYann n'eo ket un den da chom hep ober netra kennebeut, daoust pegen hejet eo bet. Kenderc'hel a raio da blediñ gant an obererezhioù an Emsav ha, daoust ma n'eo ket bet karget ent kefridiel eus se, da harpañ, ez-prevez da vihanañ, ar vrezhonegerion gristen da vevañ o feiz en o yezh : lidañ an oferenn e brezhoneg n'eo ket difennet c'hoazh moarvat, gant eskopti Sant Brieg\nEvel-se d'ar sadorn 28 a viz Here e oa tost da gant a dud, 15 bugel en o zouez, en oferenn lidet gantañ e chapel Sant Pêr ar Rusked e Lannuon. Ra yelo brezhonegerion Treger e darempred gantañ eta evit kemer perzh en abostolerezh emañ Yann o klask kas da benn : oferennoù gant bodad al liderezh e brezhoneg en eskopti St Brieg ha Landreger, evel-just, met ivez bodadegoù gant E.A.T. gant Breuriezh Sant Erwan, badeziantoù ha katekizerezh e brezhoneg...\nAr pennadoù a zo da gas da : yann-eliaza@wanadoo.fr, pe dre ar Post da rener Kannadig Imbourc’h : Yann MIKAEL, 12, Straed René Giraud, 44130 BLAEN. Ar pennadoù ne engouestlont nemet ar re o deus skrivet anezho. Moulet ez-prevez gant an embanner : Emglev an Tiegezhioù. Kergreven - 29800 Trelevenez - ISSN : 1144 357X\n Roparz HEMON, An Aotrou Bimbochet e Breizh, Gwalarn 3, Diskar-Amzer 1925 ; 3de mouladadur, Hor Yezh, Lesneven, 1990, p. 14-15\n Lenn pergen ABANNA, “Broad ha stad”, Ar Vro 17 (C’hwevrer 1963)/26-32\n Lenn pergen a-zivout ar c’hraf-se Pierrette KERMOAL, “Hon lennegezh er bed”, Aber 15, Nevez-Amzer 2004, p. 67-90, hag arroudenn “Treiñ hon lennegezh e galleg” er pennad “Angerzh ar Vretoned vat”, Aber 20, Hañv 2005, p. 252-255\n Diwar-benn mennad krouerion Skol an Emsav e 1969 e tanevelle Youenn OLIER kement-se : “Klevet e oa e tlee ar gevredigezh vrezhon-se kreskiñ tamm-ha-tamm betek goleiñ penn-da-benn ar gevredigezh vreizhat arallek er vro-mañ…” (Imbourc’h 49, 31 Genver 1974, p. 19)\n Breudvell : controverse.\n Selaougelc'hiad : auditoire.\n Hentennouriezh : méthodologie pratique.\n Adhaeridigezh : réaffirmation.\n Meneget en Osservatore Romano, niv 43 eus ar 26 Here 1999.\n Ober keuziadezh : faire repentance (hervez ma voe diskleriet un deiz da skouer gant Yann-Baol II)\n Enluskañ : mobiliser pour agir.\n Striventuadelezh : prosélytisme.\n Da skouer, ar re gentañ o kavout abeg e komzoù ar pab a voe meziennoù europat : ar gwazva alaman DPA, ar Frankfurter Allgemeine Zeitung, ar gelaouenn italiat La Repubblica, La Libre Belgique, hag all...\n Digemplegour : anticonformiste.\n Bezenour : milicien.\n Derc'henn : effigie ; image représentative.\n Darwantad : attentat.\n Adsturiañ : redresser la barre.\n Blenfrouezh : prémices.\n Gworzheg : tropell ; adsavet diwar "gorheg" eus brezhoneg Ledenezioù Bazh ha Rewiz, hevelep ger hag ar c'hembraeg "gwartheg" ("cattle" e saozneg).\n Barrletaat : blasphémer.\n Luskoù : mouvance, hervez Youenn Olier\n Dazaters : interview.\n Darboelladoù : diarvaroù, kendrec'hidigezhioù.\n Atalad : équation.\n Rakluniañ : programmer.\n Marteze e vefe reishoc'h skrivañ "d'an anaon" evel ma ra Plougestelliz, rak mont a ra an ene da gaout ar re all, an Anaon.\n "O Sellout war va c'hiz", levrenn 1 1923-1937, 122 p. ; eil levrenn 1937-1940, 160 p. ; trede levrenn : Gouere 1940- Here 1941, 162 p. ; pevare levrenn : Here 1941 – Mezheven 1942, 104 p. ; pemvet levrenn : Mezheven 1942 – Kerzu 1942, 106 p. .\n Deizlevr brezel bloavezh 1943, 192 p. hag hini 1944 : 180 p.\n ar re all, da lavarout eo an darn vrasañ a c'heller prenañ o sellout ouzh lec'hienn Imbourc'h pe o skrivañ deomp.


Evit implijoù all, gwelet Douar Santel (disheñvelout).\nAn Douar Santel (en hebraeg: ארץ הקודש, Éreẓ haQodeš peʾÉreṣ haqQāḏēš ; e latin: Terra Sancta ; en Arabeg: الأرض المقدسة, al-Arḍ ul-Muqaddasah) eo an anv relijiel a vez graet eus an tiriadoù e-lec'h ma vevas Jezuz Nazaret (Jezuz-Krist ar gristenien), ha ma voe brezelioù a relijion betek hon amzer.\nAn Douar Santel-se zo anezhañ douaroù rannet hiziv etre stadoù Israel, Palestina, Jordania (Betania ha reter ar ster Jordan), aodoù al Liban (gant Tir ha Sidon).\nEr stadoù-mañ e kaver lec'hioù sakr evit ar gristenien, ar yuzevien hag ar vuzulmaned. Al lec'hioù pennañ a vez kavet e Jeruzalem : Iliz an Adsav, ar Golgota, Menez an Olived, Jetsemani, Sal ar Gambr-lid, Menez Sion, iliz santez Anna, ha Lenn Siloe. E Betlehem e kaver iliz ar C'hinivelezh ; e kêriadenn Ein Kerem iliz ar Weladenn ; hag e Nazaret iliz ar C'hemennadur.\nMet e Galilea a-bezh e vez kavet lec'hioù e lec'h ma vez lidet buhez ha tremen ar C'hrist, evel e lenn Tiberiad pe er menez Tabor.\nSantel eo abalamour ma'z eo eno emañ gwrizioù istorel an teir relijion undoueek, yuzeviezh, kristeniezh, islam. Brezelioù ar Groaz a voe graet war-zigarez "dieubiñ" an Douar Santel diouzh "yev an Islam".\nHiziv emañ an douaroù-se e-kreiz ar gorventenn gant an tabut etre Israel hag ar broioù arab amezek.\nistor an douar-santel\nEr gronologiezh-mañ e vo dalc'het kont eus kalz elfennoù relijiel a bouez bras evit kompren istor ar vro.\n1800-1500 kent J.K.: Abraham, Izaak ha Jakob o chom e Bro-Ganaan. Mont a ra goude-se Jakob hag e familh da Vro-Egipt.\n1200 kent J.K.: an ermaeziadeg eus Bro-Egipt dindan renerez Moizez.\n1100 kent J.K.: pobl Israel a zeu da vezañ mestr war Vro-Ganaan.\n1000 kent J.K.: ar roue David e penn ar vro.\n931 kent J.K.: goude marv ar roue Salaun eo rannet ar vro etre div rouantelezh: hini Judea er c'hreisteiz hag hini Israel en hanternoz.\n721 kent J.K.: distrujet rouantelezh Israel gant an Asirianed.\n587 kent J.K.: distrujet eo rouantelezh Judea gant ar Babilonianed.\nadalek 538 kent J.K.: distro eus an harlu. Palestina e vo anvet ar vro hiviziken, ha rannet e teir lodenn: Judea, Samaria ha Galilea.\n322 kent J.K.: Aleksandr Veur a zeu da vezañ mestr war ar vro: ar sevenadur c'hresianeg a en em led.\n167 kent J.K: dindan renerezh ar Vakkabeed en em sav ar bobl a-enep ar roue estren.\n63 kent J.K.: ar Romaned, gant Pompeius en o fenn, a gemer ar vro\nadalek 3 kent J.K. betek ar bloavezh 30 goude J.K.: Buhez Jezuz Krist.\n70: distrujadeg Jeruzalem gant Titus e penn ar Romaned. An darn vrasañ eus ar Yuzevien a zo lakaet pe kaset d'an harlu.\n637: aloubidigezh Palestina gant an Arabed (muzulmaned).\n1070: an Durked oc'h aloubiñ ar vro.\n1095: kentañ kroaziadeg.\n1099: krouidigezh rouantelezh kristen Jeruzalem.\n1187: Saladin a gemer Jeruzalem: fin ar rouantelezh kristen.\nbetek 1915: Palestinia a vo dalc'het gant an Durked.\n1915: ar Saozon a gemer Jeruzalem. Adalek 1880, e oa kroget ar Yuzevien da zont en-dro da Balestina. Dont a reont da vezañ niverusoc'h war-lec'h diskleriadur Balfour e 1917.\n1921: Kevredigezh ar Broadoù a ro da Vreizh-Veur ur c'hemenn war Palestina. An enebiezh a za war greskiñ etre ar Yuzevien hag an Arabed o chom er vro.\n1948: Breizh-Veur a guita Palestina. Aozadur ar Broadoù Unanet a rann ar vro etre ar Juzevien hag an Arabed. Ar brezel a zav etrezo diouzhtu. An trec'h a za gant ar Juzevien.\n1949: goude an arsav brezel, stad Israel a zo anavezt gant Aozadur ar Broadoù Unanet. Al lodenn arab a zo staget ouzh Jordania. Kalz eus Arabed ar vro a zo kaset d'an harlu.\n1967: en desped da sav-poentoù peoc'h-garour ar c'hentañ ministr israelian Levi Eshkol, brezel ar c'hwec'h deiz a darzh etre Israel hag ar broioù arabek, bodet dindan aotrouniezh Gamal Abdel Nasser. Israel a gemer al lodenn arabeg eus Palestinia (tiriadoù ac'hubet a vez graet diwarno).\n1987: deroù an Intifada (brezel ar vein) etre ar Balestinianed ha soudarded Israel.\n1993: sinet un emglev etre gouarnamant Israel hag ar Balestinianed (gant Yaser Arafat en o fenn).\n1996: war-lec'h ar votadeg e teu Natanyaou (eus an tu dehou) e penn gouarnamant Israel.\nHiziv an deiz, ar peoc'h emañ c'hoazh en arvar etre an div boblad.\nAfrikaans: Heilige Land\nAlemannisch: Heiliges Land\nÆnglisc: Hālig Land\nالعربية: أراضي مقدسة\nasturianu: Tierra Santa\nбеларуская: Святая зямля\nбългарски: Свети земи\ncatalà: Terra Santa\nčeština: Svatá země\nЧӑвашла: Сăваплă çĕр\ndansk: Det hellige land\nDeutsch: Heiliges Land\nZazaki: Herrê firazi\nΕλληνικά: Άγιοι Τόποι\nEnglish: Holy Land\nEsperanto: Sankta Lando\nespañol: Tierra Santa\neesti: Püha maa\neuskara: Lur Santua\nفارسی: سرزمین مقدس\nsuomi: Pyhä maa\nfrançais: Terre sainte\nGaeilge: An Talamh Naofa\ngalego: Terra Santa\nhrvatski: Sveta Zemlja\nհայերեն: Սուրբ Երկիր\nBahasa Indonesia: Tanah Suci\níslenska: Landið helga\nitaliano: Terra santa\nქართული: წმინდა მიწა\n한국어: 거룩한 땅\nlumbaart: Terra Santa\nмакедонски: Света земја\nBahasa Melayu: Tanah Suci\nPlattdüütsch: Hillig Land\nNederlands: Heilige Land\nnorsk nynorsk: Det heilage landet\nnorsk: Det hellige land\noccitan: Tèrra Santa\npolski: Ziemia Święta\nپنجابی: ارض مقدسہ\nportuguês: Terra Santa\nromână: Țara Sfântă\nрусский: Святая земля\nsicilianu: Terra Santa\nScots: Haly Laund\nsrpskohrvatski / српскохрватски: Sveta Zemlja\nSimple English: Holy Land\nslovenčina: Svätá zem\nslovenščina: Sveta dežela\nсрпски / srpski: Света земља\nsvenska: Heliga landet\nKiswahili: Nchi takatifu\nTürkçe: Kutsal Topraklar\nукраїнська: Свята земля\nاردو: ارض مقدسہ\nTiếng Việt: Đất Thánh\n中文: 圣地 (地区)


Pajenn:Sales - Introduction d’ar Vuez devot.djvu/225 - Wikimammenn\nPajenn:Sales - Introduction d’ar Vuez devot.djvu/225\nment ha ma permeto gueneoc’h ar charite hac ar brudanç : sentit outo pa c’hourc’hemennint deoc’h traou agreabl, evel ma ve dibri ho pouet, pe guemeret ho recreation ; rac peguement bennâc na seblante quet e ve ur vertuz bras oboissa en traou-se cousgoude e ve ur viç bras disoboissa enno. Oboissit ive dezo en traou indifferant, evel ma ve da zouguen an seurt dillat-mâ pe an seurt dillat-hont ; da vont en hent-mâ, pe en hent-hont, da gana pe da devel, hac e vezo an dra-se un oboissanç meurbet meulabl. Oboissit dezo e traou pere a ve dies, rust ha calet deoc’h da ober ; hac e vezo an dra-se un oboissanç parfet. Oboissit erfin gant douçder hep ræsoni, promtamant hep differi, laouenamant hep en em inquieti ; ha dreist peb-tra oboissit gant carantez abalamour d’an hini pehini abalamour deomp a so bet en em rentet oboissant bete ar maro eus ar Groas, ha pehini, evel a lavar Sant Bernard, a oue guel gantàn coll ar vuez eguet coll an oboissanç.\nEvit disqui eas oboissa d’ho Superioret, consantit eas da volontez ho quenseurt o cedi gant o santimant er pez ne de quet droug hep contesti na disput outo : en em accommodit ive volontieramant diouz an desir eus ar re a so sujet deoc’h, e quement ha ma permeto ar ræson hep exerci autorite rigolius ebet outo, nemet dre gontraign.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Sales_-_Introduction_d’ar_Vuez_devot.djvu/225&oldid=118437 »


François Fillon d'an 21 a viz Genver 2010\nFrançois Fillon, zo bet ganet d'ar 4 a viz Meurzh 1954, er Mañs (pennlec'h departamant ar Sarthe), Kentañ ministr Bro-C'hall eo bet etre miz mae 2007 ha miz mae 2012, dindan ar prezidant Nicolas Sarkozy. Ezel eo eus an UMP, ha prezidant ar gevredigezh France.9 (kleub preder). Alies e vez lavaret eus François Fillon ez eo ur "gaolist sokial".\n2 Ar politikerezh\n2.1 Dilennadeg prezidant ar Republik c'hall 2017\nMab eo da Annie Soulet, un istorourez a orin euskarat, ha da Michel Fillon, eus Poatev, noter e Vande. Tri breur en deus. Kreskiñ a reas e kêr Cérans-Foulletourte er Sarthe e-lec'h ma oa e skol ar gumun. Goude e studias er skolaj prevez Saint-Michel-des-Perrais e Parigné-le-Pôlin, ha goude el lise Notre-Dame de Sainte-Croix er Mañs. Ar vachelouriezh prederouriezh en doa bet e 1972. Studiañ a reas e Skol-Veur ar Maine e-lec'h ma oa unan eus studierien Christian Philip. Tapet en doa ur vestroniezh war ar Reizh publik e 1976. Bloaz war-lec'h en doa tapet an DEA war ar reizh publik er skol-Veur René Descartes, e Pariz, hag un DEA Skiantoù politik eus ar Fondation nationale des sciences politiques.\nDimeziñ a reas d'an 28 a viz Even 1980 gant Penelope Clarke, a orin kembreat, eus Llanover, e-tal Y Fenni, e Gwent. Pemp bugel o deus : Marie, Charles, Antoine, Édouard hag Arnaud.\nSoñjal a reas e-pad ur mare bezañ kazetenner ha mont a reas d'ober stajoù en AFP e-pad tri bloaz. Choaz a reas bezañ politiker goude bezañ bet tutet gant kannad ar Sarthe, Joël Le Theule evel eiler kannad en 1976. Pa zeuas hemañ da vezañ maodiern, François Fillon a vo eilrener e vinistrerezh. Goude marv Joël Le Theule e oa bet dilennet kannad ha goude se kuzulier departamant e 1981. Dont a rae da vezañ evel-se ar c'hannad yaouankañ eus ar Vodadenn Vroadel. E-pad pell eo bet tost da Philippe Séguin.\nPrezidant rannvro Broioù al Liger eo er bloavezhioù 1990. A-enep adunvaniñ Breizh, labour a ra gant prezidant rannvro Breizh Josselin de Rohan evit ma yafe war-raok ar "Grand Ouest", ur rannvro bolitikel brasoc'h eget Breizh e kornog Frañs.\nEus 1993 betek 1995 ez eo maodiern an deskadurezh uhelañ hag eus an imbourc'h er Gouarnamant Balladur. Goude trec'h Jacques Chirac en 2002 e teu da vezañ maodiern an aferioù sokial en daou gentañ Gouarnamant Raffarin (2002-2004) ha trede den a-bouez ar gouarnamant. Kas a ra da benn adreizhadenn bennañ ar gouarnamant-se : hini al leveoù, anvet lezenn pe adreizhadenn Fillon, a gasas betek penn daoust da ziplijadur ar C'hallaoued. Kas a reas ivez un adreizhadenn eus ar 35 eurvezh da benn.\nAnvet Maodiern an Deskadurezh Vroadel e miz Meurzh 2004 e voulc'has un adreizhadenn a lakaas da sevel luskadoù enebiezh bras-kenañ e-touez al liseidi en nevezamzer 2005 : kalz liseoù zo gronnet pe dalc'het gant al liseidi. Dilezel a reas neuze lodenn an adreizhadenn a selle ouzh ar vachelouriezh ha lakaat a reas mouezhiañ ar peurrest eus al lezenn.\nGoude trec'h an « nann » d'ar referendom diwar-benn skrid-emglev Bonreizhel Europat ha dilez Jean-Pierre Raffarin a heul disoc'h ar vouezhiadeg, n'eo ket bet dalc'het er Gouarnamant Villepin. Fuloret an tamm outañ, e tisklêrias kerkent hag an deiz war-lerc'h en ur pennad eus Le Monde d'an 3 a viz Even 2005 « Ne chomo eñvor ebet eus Chirac, war-bouez ma adreizhadennoù ». Embann a reas e oa a-du gant dilennadenn Nicolas Sarkozy evel prezidant e 2007. Disklêriañ a reas neuze : Graet o deus ac'hanon ar rener eus koulzad Sarkozy\nKemer a reas perzh en un doare oberiant-kenañ e koulzad danvez prezidant an UMP, evel kuzulier politikel.\nAnvet e oa Maodiern Kentañ gant Nicolas Sarkozy d'ar 17 Mae 2007,, Prezidant ar Republik C'hall dilennet d'ar 6 a viz Mae 2007 ha deut da vezañ prezidant d'ar 16 a viz Mae 2007.\nDilennadeg prezidant ar Republik c'hall 2017[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nGoude bezañ bet trec'het gant François Fillon en dilennadegoù meur an UMP e voe kannad nemetañ ar strollad da geñver an dillendegoù prezidant 2017. Gwalldapet gant aferioù implijoù faos evit e familh e koll goustadik harp e voterien.\nPenelope Kathryn Fillon, gwreg François Fillon a roas anv an afer pennañ: an afer Penelope.\nDik gant ar redadegoù kirri-tan, François Fillon a gemeras perzh e 2003 er 24 heures du Mans Classic asambles gant Henri Pescarolo gant ur Ferrari 250 GTO. Plijout a ra kalz dezhañ an tarvmakiezh hag an alpaerezh.\nKarr[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE 2009 e oa bet savet klemm gant ur Roazhonez a-enep blenier ur c'harr en doa klasket he diskar p'edo war he marc'h-tan war an hent tro-kêr. Da François Fillon e oa ar c'harr, Édouard, ur mab dezhañ, an hini e oa ar blenier hag en devoa graet ur sin-biz hudur dezhi. Nac'het en deus Édouard dic'haouiñ ar vaouez.\nBiñsaskell[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE 2014 ez eus bet rebechet outañ e veajoù dre viñsaskell.\nLes retraites, meurzh 2007, ed. Michalon\nLa France en majuscules, gant Olivier Dassault, geñver 2007, ed. Plon\nLa France peut supporter la vérité, 2006, ed. Albin Michel\n↑ « de Chirac on ne se souviendra de rien, sauf de mes réformes »,\n↑ Le Monde, d'ar 17 a viz Mae 2007.\n↑ Communiqué eus prezidantiezh ar Republik C'hall diwar-benn anvidigezh ar c'hentañ maodiern.\n↑ Mab Fillon n'houl ket paeañ, e Libérennes\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=François_Fillon&oldid=1973223 »


Minos, barner en Ifernioù (1861-1865),\nskeudenn gant Gustave Doré\nevit an Divina Commedia (Dante).\nUr roue mojennel eus enez Kreta eo Minos (henc'hresianeg Μίνως / Mínôs) e mitologiezh Bro-C'hres. Mab e oa da Zeus ha da Europa, merc'h Agenor. Dimezet e oa da bPasifae.\nDiwar e anv eo bet savet hini ar sevenadur minoan a oa en e vleuñv en eil milved kent J.-K. e Kreta.\nRenet en dije Minos war enez Kreta ha Mor Egea, tri rummad kent Brezel Troia. Bevañ a rae e Knosos e-pad prantadoù nav bloaz kent en em dennañ en ur c'hev sakr ma oa hentet gant Zeus evit sevel lezennoù evit eneziz Kreta.\nE mojennoù Aten e oa Minos ur mac'homer kriz a c'houlenne bep bloaz kas Ateniz yaouank da reiñ d'ar Minotaoros, an euzhvil ganet eus e wreg Pasifae. Hennezh a oa bac'het er Milendall. Lazhet e voe an euzhvil gant Theseüs, skoazellet gant Ariadne, merc'h ar roue Minos, a oa bet aliet gant Dedalos.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Minos&oldid=1915464 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 12 Du 2021, da 06:20.


Itaerezh - Wikipedia\nImplijet e vez an termen itaerezh (saoz. itacism) evit ober dave d'ar fed ma vez erbedet distagañ [i] al lizherenn c'hresianek eta (Η, η) hervez erbedennoù ar sistem krouet gant Reuhlin.\nImplijet e vez ivez an termen evit ober dave d'ar sistem distagañ en e bezh.\nHennezh eo ar sistem nemetañ a veze implijet ar muiañ betek ar XVIvet Kantved pa veze erbedet distagañ al latin hervez patromoù distagadur an italianeg hag ar henc'hresianeg hervez gizioù ar gresianeg a-vremañ.\nTamm-ha-tamm avat e krogas ur sistem nevez, anvet distagadur erasmek pe etaerezh diouzh ar fed ma kinnigas distagañ eta [e], da vezañ drec'h rak diswelet e oa bet sklaer na glotae ket gant ar prouennoù da gavout dre dielfennañ ar skridoù kozh sistem an itaerezh.\nAdwelet e oa bet gante ivez distagañ al latin evit e reizhañ hervez dielfennadur ar skridoù.\nDaosut ha m'emañ an etaerezh ar sistem muiañ-implijet hag a-bell hizv, e kendalc'h Gresiz hag an Iliz Katolik d'ober gant sistem an itaerezh.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Itaerezh&oldid=1849707 »


Gorread 204,02 km2\nPoblañs 121 451\t(12/2010)\nStankted 595 annezad/km²\nUhelder 63 m\nKod post 38400–38448\nEvit pellgomz 05361, 05362, 05363, 05365, 05366, 05367, 05308\nKarterioù 17 Ortschaften, 40 Stadtteile\nOberbürgermeister (maer) Klaus Mohrs, SPD\nWolfsburg a zo ur gêr-arondisamant en Alamagn, e Land Saks-Izel, nepell diouzh ar stêr Aller ha stok ouzh kanol hirañ Alamagn, Mittellandkanal hec'h anv. E Wolfsburg emañ sez Volkswagen.\nLabouradeg Volkswagen AG e Wolfsburg\nD'ar 1an a viz Genver 1938 e voe krouet Wolfsburg gant an anv Stadt des KdF-Wagens bei Fallersleben (kêr ar Volkwagen Käfer e Fallersleben). Fellout a rae da bennoù bras an Trede Reich kaout ur gêr da lojañ labourerien labouradeg Volkswagen a oa bet krouet eno.\nD'an 11 a viz Ebrel 1945 e voe bombezennet al labouradeg, an div drederenn anezhi a voe distrujet. Ha goude ar brezel e vo anvet «Wolfsburg», diwar anv ar gêr gozh a oa bet savet diwarni. Goude-se e voe renet labouradeg Volkswagen gant ar major saoz Ivan Hirst.\nE 1955 e voe savet ar milionvet Käfer e Wolfsburg.\nAr milionvet VW Käfer (1955)\nE-pad bloavezhioù ar burzhud ekonomikel e kreskas kêr, ha labourerien estren a voe degemeret enni, al lod brasañ anezho a oa Italianed.\nE 1972 e voe kendeuzet ar c'humunioù nesañ (evel Fallersleben ha Vorsfelde) e Wolfsburg. Ar mirdi arzoù a voe digoret e 1994.\nE 2000 e voe krouet an diskouezadeg-mirdi anvet «die Autostadt» (kêr ar c'hirri). E 2003 e voe savet «Arena» Volkswagen. Pa voe savet pempvet rummad ar Volkswagen Golf e voe anvet Wolfsburg «Golfsburg», etre ar 25 a viz Eost hag an 10 a viz Here 2003.\nPeter Bialobrzeski (1961), luc'hskeudenner\nDero Goi (1970), soner\nStefanie Gottschlich (1978), c'hoarier mell-droad\nAugust Heinrich Hoffmann von Fallersleben (1798–1874), barzh\nKarin Janke (1963), sprinter\nWolfgang Müller (1957), soner\nSascha Paeth (1970), soner\nTim Burrows (1990), c'hoarier hockey war skorn\nProviñs Pesaro hag Urbino, Italia, 1975\nTogliatti, Rusia, 1991\nHalberstadt, Alamagn, 1989\nMarignane, Frañs, 1963\nBielsko-Biała, Polonia, 1998\nLuton, Rouantelezh-Unanet, 1950\nSarajevo, Bosnia-ha-Herzegovina, 1985\nToyohashi, Japan, 2002\nChangchun, Sina, 2006\nDistrig Jiading, Sina, 2007\nPerc'hennet eo klub mell-droad Wolfsburg, VfL Wolfsburg e anv, gant Volkswagen. E rummad kentañ (Bundesliga en alamaneg) emañ.\nLec'hienn ofisiel Wolfsburg\nLec'hienn mirdi arzoù Wolfsburg\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wolfsburg&oldid=1954691 »


The Wedding Present o seniñ e-pad Cultura Quente e Caldas de Reis, Spagn, miz Gouere 2009\nReception, RCA, Island, Cooking Vinyl, Scopitones, Manifesto Records\nDavid Gedge, Simon Cleave, Terry de Castro, Graeme Ramsay\nPeter Solowka, Keith Gregory, Shaun Charman, Simon Smith, Paul Dorrington, Darren Belk, Jayne Lockey, Hugh Kelly, Kari Paavola, Simon Pearson, Chris McConville\nThe Ukrainians, Cinerama, Tse Tse Fly\nThe Wedding Present a zo ur strollad indie rock a orin eus Leeds (Rouantelezh-Unanet), bet krouet goude ma vefe bet divodet ar strollad anvet The Lost Pandas. Kemm a zo bet da vat evit a sell ouzh izili ar strollad, ar c'haner, David Gedge e anv, eo an ezel nemetañ a zo ennañ abaoe ar penn-kentañ. Pladennoù kentañ ar strollad a oa diazezet war donioù eeun, savet war tri c'hendon peurliesañ (gw. an dro-lavar saoznek three-chord song), ha sonet buan-tre. Kemmet eo bet tamm-ha-tamm sonerezh ar strollad, a-fet levezonioù e c'haller menegiñ The Fall, Buzzcocks, pe c'hoazh Gang of Four.\n3.1 Pladennoù single\n3.2 Pladennoù bras\nPa chomas The Lost Pandas a-sav e 1984 e tivizas David Gedge ha Keith Gregory (gitar boud) kenderc'hel da seniñ asambles, cheñch a rejont anv ar strollad, dont a reas da vezañ The Wedding Present. Ganto e teuas David Solowka evit seniñ gitar. meur a dabouliner o devoe, betek ma vefe degemeret Chaun Sharman. Goude bezañ embannet teir fladenn single e voent sikouret gant John Peel, ha pedet e voent gantañ da enrollañ ur sesion er BBC. O albom kentañ George Best e ditl, a zeuas er-maez e 1987. Nepell goude e teaus er-maez Tommy 1985-1987, ur bladenn enni o fladennoù single kentañ ha tonioù enrollet er radio. Goude-se e voe skarzhet an tabouliner, en e blas e voe degemeret Simon Smith, hag a chomas er strollad betek 1997. E 1989 e sinas ar strollad gant an ti-embann RCA, hag er memes bloavezh e teuas Bizarro er-maez. Gant ar bladenn-se e voe anavezet ar strollad er Stadoù-Unanet, un droiad a rejont eno. Kenlabourat a rejont ivez gant Steve Albini a-benn adenrollañ ar ganaouenn anvet Brassneck. Ar c'henlabour a gendalc'has, hag e 1991 e lakajont embann Seamonsters, bepred produet gant Albini.\nRoll tonioù un abadenn (er Vauban, Brest, d'ar 24 a viz Mae 2006) gant The Wedding Present\nE 1992 ec'h embannas The Wedding Present ur bladenn single bep miz, e vinil nemetken. Ar ganaouenn war an tu A a oa krouet ganto, un ganaouenn savet gant tud all ha sonet en-dro ganto a oa war an tu B. An holl bladennoù-se a voe dastumet hag embannet e stumm CD : Hit Parade 1 ha Hit Parade 2 o zitloù. E 1993 e troas ar strollad. Ar c'henlabour gant RCA a baouezas, hag e 1994 e voe embannet Watusi, gant an ti-embann Island. E 1995 e troas ivez ar strollad, hag er memes bloavezh e voe degemeret gant an ti-embann Cooking Vinyl. Ur bladenn vihan, Mini he zitl a zeuas er-maez, hag ur bladenn glok ivez, anvet Saturnalia. Ar strollad a chomas a-sav goude un abadenn ziwezhañ e Liverpool, d'an 18 a viz Genver 1997. Mont a reas Gedge da grouiñ ur strollad all, Cinerama e anv. E miz Gwengolo 2004 ec'h embannas izili Cinerama e oa bet kemmet anv ar strollad evit dont da vezañ The Wedding Present en-dro. Ur bladenn single, Interstate 5 he zitl, a zeuas er-maez d'ar 15 a viz Du 2004. Ur bladenn glok nevez, Take Fountain he zitl, a zeuas er-maez d'ar 14 a viz C'hwevrer 2005. Treiñ a reas ar strollad en Europa hag er Stadoù-Unanet e 2005 hag e 2006. D'ar 26 a viz Mae 2008 e teuas er-maez pladenn ziwehzañ ar strollad, El Rey he zitl, enrollet gant Steve Albini.\nE-keit ma oa eus an apartheid e nac'has ar strollad e vefe gwerzhet e bladennoù e Suafrika, setu perak e c'haller lenn Not for sale in South Africa war goloiù pladennoù kentañ ar strollad.\nAr sifr a ziskouez ar plas uhelañ tizhet en Hit Parade breizhveuriat\nGolo ar bladenn single Silver Shorts sinet gant kaner ar strollad\nGo Out and Get ’Em, Boy! (Reception 1985/ adembannet gant City Slang, 1985)\nDon't Try and Stop Me Mother, single 12'' (Reception 1986)\nYou Should Always Keep in Touch with Your Friends/This Boy Can Wait (tu A doubl, Reception 1986)\nThe Peel Sessions EP (Strange Fruit 1986)\nMy Favourite Dress (Reception 1987) 95\nNobody's Twisting Your Arm (Reception 1988) 46\nWhy Are You Being So Reasonable Now? (Reception 1988) 42\nДавні Часи (promo, Reception 1988/RCA 1989)\nKennedy (RCA 1989) 33\nBrassneck (RCA 1990) 24\n3 Songs EP (RCA 1990) 25\nDalliance (RCA 1991) 29\nLovenest (RCA 1991) 58\nBlue Eyes (RCA 1992) 26\nGo-Go Dancer (RCA 1992) 20\nThree (RCA 1992) 14\nSilver Shorts (RCA 1992) 14\nCome Play with Me (RCA 1992) 10\nCalifornia (RCA 1992) 16\nFlying Saucer (RCA 1992) 22\nBoing! (RCA 1992) 19\nLoveslave (RCA 1992) 17\nSticky (RCA 1992) 17\nThe Queen of Outer Space (RCA 1992) 23\nNo Christmas (RCA 1992) 25\nYeah Yeah Yeah Yeah Yeah (Island 1994) 51\nIt's a Gas (Island 1994) 71\nSucker (ti-embann ebet 1995)\n2, 3, Go (Cooking Vinyl 1996) 67\nMontreal (Cooking Vinyl 1997) 40\nInterstate 5 (Scopitones 2004) 62\nI'm From Further North Than You (Scopitones 2005) 34\nRingway to SeaTac (Scopitones 2005) 157\nThe Thing I Like Best About Him Is His Girlfriend (Vibrant 2008)\nGeorge Best (Reception 1987) 47\nBizarro (RCA 1989) 22\nSeamonsters (RCA 1991) 13\nWatusi (Island 1994) 47\nMini (Cooking Vinyl 1995) 40\nSaturnalia (Cooking Vinyl 1996) 36\nTake Fountain (Scopitones, miz C'hwevrer 2005) 68\nEl Rey (Vibrant miz Mae 2008)\nTommy (1985-1987) (dastumadeg, Reception 1988) 42\nУкраїнські Виступи в Івана Піла (dastumadeg, RCA 1989) 22\nHit Parade 1 (dastumadeg, RCA 1992) 22\nHit Parade 2 (dastumadeg, RCA 1993) 19\nJohn Peel Sessions 1987-1990 (dastumadeg, Strange Fruit 1993)\nEvening Sessions 1986-1994 (dastumadeg, Strange Fruit 1997)\nJohn Peel Sessions 1992-1995 (dastumadeg, Cooking Vinyl 1998)\nSingles 1989-1991 (datsumadeg 2 CD, Manifesto 1999)\nSingles 1995-1997 (dastumadeg, Cooking Vinyl 1999)\nThe Hit Parade (dastumadeg 2 CD, Camden Deluxe 2003)\nSearch for Paradise: Singles 2004-5 (Scopitones 2006)\nThe Complete Peel Sessions 1986-2004 (Koufrig 6 CD, Sanctuary 2007)\nLive 1987 (dastumadeg 2CD, Scopitones 2007)\nYe Ye (Best Of The RCA Years) (dastumadeg, Sony-BMG Camden 2007)\nShepherd's Bush Welcomes the Wedding Present (pladenn live, Dreamcatcher 2008)\nHow The West Was Won (koufrig 4EP, Vibrant 2008)\nVideo/DVD[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nSearch For Paradise: Singles 2004-5 [gant un DVD] (Scopitones-2006)\nAn Evening With The Wedding Present (Secret Films-2008)\nScopitones Lec'hienn ofisiel\nThe Wedding Present Peel Sessions Pajenn ofisiel an holl Beel Sessions enrollet ganto\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Wedding_Present&oldid=1822766 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 10 Gen 2019, da 19:27.