Leve ar paour - Anjela Duval\nLeve ar paour\n« Ur vazh baleet mat a dalvez kant skoed leve… »\nUr c’hrennlavar kozh eo hemañ. Pegen kozh ? N’oufen ket lavarout ; met ar pezh a ouzon, bet zo un amzer, tremen kant vloaz zo abaoe, emichañs e oa a-walc’h kant skoed da vevañ e-pad ar bloaz. Da vevañ sich, se zo sklaer, ha n’eo ket evel ur mon- dian.\nD’ar mare-se, un devezhour a oa e briz dek gwenneg bemdez hag e voued. M’en deveze gwreg ha bugale er gêr sur a-walc’h ne veze ket druz ar peuriñ gante bemdez, rak n’oa sikour ebet a-berzh ar Stad da sikour sevel ar vugale.\nUl lodenn eus an devezhourien o doa un tamm douar war o c’hont o-unan, ur vuoc’h, daou bemoc’h pe un nebeud deñved, ur yar bennak. Lakaat a raent un tamm ed, un tamm ed-du, patatez, irvin ha piz ha fav.\nLod all n’o devoa nemet un netraig a liorzh, neuze, o gwreg ‘oa stammerez pe nezerez pe kannerez ma ne oa ket re garget a vugale.\nSiwazh ! mareadoù amzer zo bet ne oa ket a labour d’an holl ; pe, mar boa labour, ne oa ket arc’hant e-mesk an dud da c’hallout paeañ tud d’o sikour. Neuze en em gave meur a hini rediet da vont en-dro da glask, pe vervel gant an naon.\nAr re gozh ‘oa se o lod ma ne vezent mui gouest d’ober o lod, den ne c’houlenne ar frot oute. Nemet en un ti pinvidik bennak ma veze miret ar servijerien gozh da vervel evel unan eus izili an tiegezh.\nA-hend-all, ne oa retred ebet. Ne oa nemet bolontez vat ar re o doa un tamm moaien, met, evel ma vez lâret : « Truez zo berr da vevañ ». Ha bez’ ‘oa e-touez ar beorien meur a hini ha na blegent ket da astenn o dorn. Ar beorien vezhus. Tud hag o dije bet un draig bennak war o c’hont ha kouezhet e renk ar beorien dre wall- chañsoù, kleñvedoù, darvoudoù a bep seurt. Ar re-se o doa mizer, dreist-holl m’o devoa un namm bennak a vire oute da labourat. Mont a raent, da skouer, da birc’hi- rinañ pell ha tost evit tud all pe, gant tud all hag o dije prometet ur veaj a zevo- sion da Sant-mañ-Sant pe Santez, pe un Itron Varia.\nAnavezet ‘m eus ouzhpenn unan hag a veze alies-alies e roud, un tamm a-dreuz hag a-hed ar Vro, o pirc’hirinañ. Lojañ ‘raent war o roud pa veze re bell ar veaj da vezañ graet mont-dont en un devezh. (Meur a Varc’harid Fulup ‘oa e Breizh, sur- mat.)\nKefridioù all ‘veze dezho ivez dre zroed. Mont da zegemenn ar marv pa veze ur marv er c’hontre. Mont da glask tud da zougen ar c’horf, ar c’hurunennoù, ar flam- meozoù a veze war gont ar paour a zaremprede ar peurvuiañ ti an hini marv.\nAr grasoù ‘veze koulz all war gont ur paour pe baourez eus ar barrez, hag, end- eeun, eus ar seksion pa veze tu. Seniñ ar glaz e chapel ar seksion ‘veze roll ur paour, atav e veze sonet glaz e-pad ma veze an hini marv war ar varskaoñ, teir gwech bemdez.\nEvit obidoù an dud a renk ‘veze roet karitez d’ar beorien goude an interamant, an eizhved, an deiz-ha-bloaz. Ur roll a oa er maerdi eus ar beorien o doa ar gwir da gaout karitez. Un nebeud gwenneien da bep hini, hervez an ezhomm ha niver ar vugale pe ar re gozh dic’houest da c’hounit. Ar roll-se ‘oa dres roll ar bara. Bez’ e oa ur roll all neuze evit an dud hag a roe bara. Ur bara ‘oa ur gont a ed-bara da reiñ bep miz d’ar paour designet da bep roer. Ur wech ar bloaz ‘veze ur C’huzul Kumun ispisial evit plasamant ar beorien ; rak bep bloaz ‘veze kemm pe gemm : marv ar roer, marv an degemerer, pe aet er-maez a oad. Pa veze krog ar vugale da labourat n’o deveze ket o zud a vara ken evite.\nPep roer a ginnige hervez e voaien hag e volontez vat. Darn ur bara, darn daou, darn un hanter-bara. Hag evit ar beorien ‘oa memes tra. Lod o doa daou pe dri bara, pe unan, pe un hanter-hini, hervez o ezhommoù. Va zad-kozh, Jan-Mai ‘n Olier, ‘oa kuzulier, ha, hervez ma lavare eo kudenn ar bara-se a oa an hini diaesañ da zibuniñ, ne oa tu ebet da gontantiñ an holl.\nBez’ ‘oa tud hag a zalc’he renk. En o enor ‘oa dezhe reiñ bara, met lod anezhe ‘oa ken paour prest a-walc’h hag ar beorien war ar bara. Bez’ ‘oa peorien hag a oa madik o jeu dre ma ouient sachañ dour d’o milin, met evel ma n’o devoa tra war o anv, ha na baeent tailhoù ebet e faote dezho bezañ dalc’het war « roll ar bara ».\nAmañ — etre klochedoù — e fell din reiñ un alberz eus spered balc’h ur c’hemener. Karget e oa a vugale, seizh pe eizh, ouzhpenn ur vamm-gozh o ruzañ he c’hozhni er vizer. Ar wreg, gant kement a vugale ne c’helle ket mont da c’hounit. Bez’ e oa eta\n« war ar bara », un daou pe dri bara zoken. Ma, setu, anezhañ e-unan, ar c’heme- ner balc’h-se, ha kalonek, ‘oa deut d’ar maerdi da lavarout disverkañ anezhañ diwar ar roll, adal ma oa kroget e vab henañ da vont d’e heul da wriat d’an tiez.\n« Unan nebeutoc’h da vevañ er gêr, emezañ, a-walc’h da vagañ unan eus ar re vihan er gêr… ». N’eo ket en hon amzer a gejer bemdez gant seurt speredoù !\nKontantiñ an holl ‘oa dreist galloud ar re ‘oa karget eus al labour-se, dreist-holl, pa oa karget eus ar gefridi-se tud anavezet evit bezañ tud a-feson, da lâret eo tud leal.\nLod eus ar beorien a glemme eus ar profer, marteze gant abeg a-wechoù. N’o dije, emezo, nemet pailhoroù-eost, hañvaloc’h eus boued-moc’h eget eus gwinizh-bara. Lod all a oa c’hoantus betek re, ordinal o chinañ, n’eo ket marteze hep ezhomm, rak diouer o devoa eus kalz a draoù emichañs. Ar profer neuze a c’houlenne ma vije kemmet paour dezhañ. Klevet em eus mamm o lavarout e ranke alies ar guzulierien karget eus ar plasamant mirout evite o-unan ar beorien gasaüsañ, ar re ne c’hou- lenne den all ar frot oute.\nE-touez ar beorien « war ar bara » ‘oa hiniennoù gouest da labourat tamm pe damm, hag ar re o doa bolontez vat a rae un devezh eost pe ouzhpenn e ti an hini a roe dezhe ar bara-se, ha deiz an dornañ, holl beorien ar c’hontre a zeue da ‘n em ginnig da sikour. Un tamm boued mat hag un nebeud gwerzh-butun a dapent, ur sac’had pell ma veze da ziouerout, ur bec’h plouz da blouzañ o botoù-koad e-pad ar goañv.\nE miz Mae, miz Mezheven, pa veze darev an had-lann, ‘veze kalz a beorien o had- lanna. Ul labour pitouilh a-walc’h ‘oa hennezh, ha meur a c’horadenn ‘veze tapet war-lerc’h ar pikadennoù, rak lemm eo drein al lann. Ur c’hrog ‘veze da sachañ war ar bod ma veze re uhel, ar pogoù a lakent en o zavañjer troñset. Dañjerus ‘oa c’hoazh en askont d’an naered stank el lannegi hag er c’hleuzioù goloet a lann. Ar pogoù ‘veze ledet da sec’hañ en heol war ur serpilherenn, ha goloet gant ur ser- pilherenn all rak strinkañ a rae an had pell-mat pa strakent gant tommder an heol.\nKer ‘veze gwerzhet an had-lann ha disamm ‘oa atav. Al lann-pil ‘oa un hanter eus boued ar c’hezeg e-pad ar goañv, hag evel ma veze troc’het bep daou vloaz, hag a- wechoù er bloaz pa veze berr ar boued na bade ket gwall bell ar c’hefioù, ha ret ‘oa adober an douar a-nevez ur wech an amzer. Pa veze brav an amzer da hadlan- na ne oa ket ezhomm avat da vont da glask devezhour na devezhourez d’ober foenn. Kalz muioc’h a c’hounezent ‘n o devezh o tastum had-lann.\nGwashañ tra ‘vit ar paour ‘oa pourvez danvez-tan a-benn ar goañv m’en doa un tamm ti. N’eo ket atav en dije lojeiz da glenkañ ar c’heuneud-sec’h hag ar c’hozh- koad a serrent bec’h-ha-bec’h er c’hoadoù tro-war-dro. Pa veze bet un nozvezh avelaj, torret skourroù sec’h ar gwez, o dije mall da vont d’o dastum.\nPa veze ar c’houlz divarrañ ha fagodiñ keuneud ‘veze lezet a-ratozh gant ar beo- rien ar briñsoù sec’h. E-lec’h ma veze gwelet kalz a goad sec’h, chomet da vreinañ a-stlabez war an douaroù ‘veze lâret : « Amañ avat, er vro-mañ zo peorien didal- vez ! »\nE-pad an hañv, pardonioù ar chapelioù-kampagn ‘oa darempredet gant kalz a dud. Tantad e noz derc’hent ar pardon, oferennoù mintin abred evit ar belerined, ofe- renn-bred war an ton bras ha gousperoù gant prosesion goude kreisteiz, diduaman- toù evit ar yaouankiz, hag alies c’hoarioù a bep seurt an deiz war-lerc’h : an adpardon evel-just.\nEn-dro d’ar chapelioù-se ha d’o feunteunioù burzhudus ‘n em vode peorien ar c’hontre, gwechoù end-eeun o tont a-bell. Me ‘gred e raent devezhioù mat, ar re da vihanañ a ouie ar vicher ; ar re ‘n em stalie e toull dor ar chapel ‘veze diskabell, o chapeled en un dorn, ur skudell en dorn all. Kement hini a dremene o tont pe o vont er chapel a gleve ur goulenn truezus : « Ur gwenneg d’ar paour ! » pe « Truez ouzh ar paour. En anv ‘n Aotrou Krist binniget ! » hag all… War-dro ar feunteun, klozet peurvuiañ gant ur vogerenn, un ode pe ur skalierig da dostaat, e veze peorien ivez, prest da gargañ deoc’h bured pe voutailh pe ur skudellad da evañ war blas. An dour ‘oa evit netra, met ur saflik hag ur vouilhenn ‘n em gave tro-dro, dre fotañ bannac’hoù ha pasepiañ war an douar mouest. Ar bardonerien en o dilhad ha botoù lêr da Sul ‘oa gwelloc’h ganto reiñ daou wenneg pe pemp gwenneg d’ar paour, ha bezañ servijet war ar sec’h, dreist ar skalier pe ar vogerig. Ar memes tud a wele unan bep bloaz oc’h ober al labour-se. Tud paour eus ar c’hontre.\nEvit an euredoù, ar badeziantoù ‘veze ivez meur a baour e toull ar porched o c’hor- toz ur pezh moneiz bennak da vezañ stlapet en arigrap d’ar vugale ha roet en o dorn d’ar re gozh. War-lerc’h ar marv, dilhad an hini tremenet ‘veze roet ar peurliesañ d’ar beorien, nemet pa veze ezhommek ar familh o implijent o-unan, se zo sklaer.\nAn arc’hant a chañs : se ‘oa ur pezh moneiz, pe arc’hant ivez ma veze bras ar somm, a veze roet da vont da heul ul loen gwerzhet. An arc’hant a chañs ‘oa d’ober aluzen d’ar beorien, ‘oa ket chañsus prenañ traoù gantañ, na lakat anezhañ gant an arc’hant all. Lod ar paour ‘oa. Darn eus ar varc’hadourien a chome gante meur a damm arc’hant a chañs evel-se, a lakae gantañ oferinier evit an anaon dilezet, ar reuzeudikañ eus ar beorien !\nAr re eus ar beorien hag o doa ti a glaske ivez kaout un tamm douar patatez digant an tieg eus o amezeien. E tu pe du d’ur park, dindan traoù-hañv (potaj, kaol pe patatez) e veze lezet ur bleñchennig gante, aret da heul ar park. Un tamm teil a serrent, ludu, kaoc’h-kezeg klasket war hentoù darempredet gant kezeg. Gwech o deveze, div pe deir yar, un dañvadez pe ur c’havr. Teil mat, eus ar c’hentañ hervez, o deveze ha kaset ‘veze d’ar park gant karr ha tenn an hini a roe douar dezhe. Er bleñchenn-se hervez, ‘veze gwinizh kaer er bloaz goude.\nPa zichañse kaout ur c’hlodad moc’h bihan muioc’h a voc’h eget a vronnoù d’o mamm, ‘veze roet d’ur paour diwar-dro, an hini, pe an daou pe dri ‘veze ouzhpenn. Truez ‘veze o lazhañ anezho. Koulskoude n’eo ket bep tro e teuent da vat. Ha ne oa ket a-walc’h reiñ ar moc’h bihan, roet ‘veze bannac’hoù laezh d’o heul hag ur bec’h plouz da lakaat dindane. M’o dije ur c’havr ‘oa suroc’h o jeu, istimet eo al laezh gavr da sevel ne vern petore loen bihan, hag ar vugale vihan ivez, se ‘m eus klevet alies. Hag ouzhpenn klevout, rak va-unan on bet savet gant laezh gavr betek va femp miz. Ha pelloc’h ‘vijen bet dalc’het gant al laezh-se, panevet ‘oa bet ganet e-kichen ti va zud daou vreur gevell, ha deut ‘oa an tad da c’houlenn va magerez evit sikour sevel an daou vihan-se : Joseph ha Sebastien. Unan anezhe zo bev bepred, hag evel un doare kerentiezh a santan en e geñver ; iskis ?\nBez’ ‘oa peorien ha ne raent nemet div dro ar bloaz ha ne daent ket a-bell eus o chomaj, goude an eost da glask un tamm ed, gwinizh pe segal-winizh, hag un dro patatesa pa veze echu da dennañ ar patatez tro hanter miz Here. Ar beorien-mañ o doa ti, hag un tamm micher bihan bennak « gagne-petit » evel ma vez lâret : ober choukennoù, an dud a vremañ n’o deus ket kalz anoudegezh eus ar choukennoù. Ar baotred war ar pemdez a zouge holl choukennoù plouz pe foenn, met d’ar Sul, en o botoù-koad du da vont d’an oferenn. E-kerzh ar goañv e tougent choukennoù danvez, bourret a stoub pe a c’hloan, dalc’het er penn uhelañ gant un doare plañ- sonenn graet gant gloan a bep seurt liv, war ur steuenn lin reut a-walc’h. Rabatiñ a rae ar blañsonenn-se war c’horre ar votez hag ar choukenn a yae tost betek bizied an troad. Ar beorien gozh eta a werzhe ar choukennoù-se a dousennoù (div ha div) da goñversañted ar bourk e-lec’h ma prene an neb o deveze ezhomm.\nAn danvez na gouste netra dezhe koulz lâret, peogwir d’ar mare ma komzan outañ e veze laket lin e kalz a atantoù. An danvez da c’holo ar choukenn ‘veze e lien kanab pe e « moleskin » pe berliñj. D’ar vugale ‘veze peget gant un tamm toaz tanav ar choukenn danvez-se ouzh chouk ar votez. Anez ‘veze sav-taol kollet ur choukenn.\n… Inkardañ gloan, nezañ gloan, ober stamm, ‘oa micherioù bihan ar maouezed kozh n’o doa mui nerzh da vont d’o devezh. Ar baotred kozh akuit eus o daouarn a rae a bep seurt traoùigoù : skubellennoù bezv, restell-eost, torchennoù, koloennoù- gwenan, pa veze kaset danvez dezho.\nAr beorien rik, klaskerien-vara hep ti nag aoz ‘oa an tristañ o doare, ha koulskoude, int eo a gane hag a gonte kaozioù ha rimadelloù. O zier o devoa, lojañ ‘raent pe e ti peorien all (gant ti), pe aliesoc’h er menajoù. A vare da vare e tremene an heve- lep re, ur pennad a-raok noz e teuent da c’houlenn lojeiz. Neuze d’ur c’hraou. Kraou ar saout a blije dezhe, klouar ‘veze an aer eno gant alan ar saout, ha nerzh ‘veze santet o tont eus ar gouzer. Se ‘veze er goañv, rak d’ar miziou-hañv, nemet glav a raje, e lojent e penn ar bern foenn pe blouz, ‘n em bakañ raent e-barzh ma veze fresk an noz.\nBara ‘veze ganto en o bisac’h hag ar peurvuiañ eo gant o bara ‘veze graet o c’hoan dezho hag o dijuniñ antronoz. Soubenn ‘veze dalc’het dalc’hmat en tiez mat, ‘vel ma veze dalc’het krampouezh ha bara. Ma veze deiz ar c’hig — teir gwech ar sizhun : Sul, Meurzh, Yaou — o deveze patatez ha kig-sall. An devezhioù all, pe bata- tez ha laezh trenk, pe hepken o soubenn-vara hag ur glogead soubenn da drempañ ur grampouezhenn evel an dud all.\nNeuze, goude koan e kontent kaozioù hag e kanent, nemet re skuizh e vezent. Gant o faterioù hag o bennozhioù ne oant ket berr. Marteze diwar veg an teod, marteze ivez eus don o c’halon. Ne vern, brav da glevout bepred… « Bennozh Doue ! Doue da brezervo ho loened ! Doue da vennigo ar vugale ! Chañs ha yec’hed d’an holl dud en ti-mañ ! » h.a. ha « Doue da bardono an anaon ! »\nPa oa digoret ar brezel 14 ‘oa difennet d’ar beorien mont en-dro da glask. Labour ‘oa neuze evit an holl pa oa aet kement a baotred d’an arme, tud yaouank, tud dimezet, tadoù a familh zoken, gant kalz a vugale. Ret ‘oa bet mirout bugale ar skol er gêr da labourat da dek, unneg, daouzek vloaz. Ar baotredigoù d’ar park, hag ar merc’hed bihan war ar menaj, tra ma yae o mamm d’ar park. Ar brezel ‘oa digoret e deroù miz Eost, ne oa ket hanter droc’het an ed. Peurechuiñ troc’hañ, klozañ, charreat, dornañ ; ha ne oa ger eus dornerezed er parkoù na traktorioù evel-just. Gant tud ha kezeg, gant filzier ha koufoù bihan, nizerezed ha gwenterezed ‘oa ret ober tout, ha kalz a dud ‘oa ret kaout da zerc’hel ar stal da vont en-dro.\nMe am boa nav bloaz, met soñj ‘m eus da welout ha da glevout penaos ne oa ket re vrav ordin dont a-benn eus ar rummad tud-se ‘oa kustum da vevañ diwar ar c’hlask, daoust ma ne oa ket avius o stad. Pa welent ‘oa ezhomm bras anezhe e vezent un tamm direzon, darn outo. Lavaret ‘vez : « Pa erru an eost e ya ar mevel da vestr ! ». Met pa ya mestr ha mevel d’ar brezel, mestrez an ti ne vez ket nemeur a zoujañs eviti.\nEvit reiñ ur skouer : e ti va maeronez (Doue d’he fardono, marvet eo er sizhun santel diwezhañ d’an oad a 95 bloaz), seizh bugel e oant o terc’hel ur feurm bras a-walc’h gant o mamm, intañvez pell a oa, ur mevel bras hag ur paotr saout, ha devezhourien. En tu-hont, ‘veze implijet ouzhpenn ar pevar mab, an div verc’h vras, an hini vihanañ ‘oa er skol c’hoazh. D’an deiz ma tigoras ar brezel pevarzek e ‘oa partiet pevar asambles : tri mab hag ar mevel bras. Ar bevare mab da viz Meurzh 1915. Chom a rae an div verc’h, o mamm, ar paotr saout bihan war-dro un trevell a seurt-se e deroù an eost, hag e-pad pevar bloaz !\nUnan eus ar baotred lazhet en Arras, unan gazet, marvet er bloavezhioù kentañ goude ar brezel, unan troc’het e c’har, ar bevare tapet gaz gantañ ivez ha chomet klañvidik a-hed e vuhez.\nRet e oa bet er bloavezhioù spontus-se kaout skoazell a bep seurt tud. Tud na oue- zent ket penaos bern n’eo ket mammenn. Lavarout a rae va maeronez, hag a oa ar verc’h henañ, biken n’he dije ken truez ouzh ar beorien, ken heuget ‘oa bet ganto. Met ne oa ket gwir, chomet ‘oa brokus ha trugarezus e-keñver an dud ezhommek e-pad he buhez hir, e gwir gristenez ma oa.\nBez’ ‘oa d’ar c’houlz-se (ar brezel-bed kentañ) labouradegoù lin stank a-walc’h er vro. Evel an dud all, micherourien al labouradegoù-se o doa ranket mont ivez d’ar brezel, setu kalz eus ar glaskerien ‘oa bet ambochet el labouradegoù, paotred ha merc’hed ‘oant ket re gozh na re vac’hagnet.\nMilinou-paper ‘oa ivez e Benac’h ha Logivi-Plougraz, aze ‘oa c’hoarvezet ar memes tra. Met hervez ar c’hrennlavar kozh : « Paour a c’hounez. Paour a foet ! Paour n’eus ezhomm yalc’h ebet ! » Garv e kavent emichañs bezañ stag evel-se e-pad ar sizhun ha pa veze touchet ar pae a veze foetet prim-ha-prim. Tremen pa vez ha tremen pa ne vez, zo tremen ordin ivez ‘keta ?\nBez’ e oa meur a hini, tud distabil, ne oant ket gouest da chom neblec’h. Ar re-se ‘oa bet ret dezhe kaout un itrik bennak evit bezañ lezet da vale eus an eil parrez d’eben. Unan bepred ‘oa ‘n em lakaet da ramoner siminalioù, un tammig asez bine- tenn gant un troad hir, daou pe dri bennad bazh gant klaouieroù houarn da stagañ an eil eus eben, ur boked gargel, ur gordenn d’ober gante ur bakadenn dindan e gazel pe war e skoaz, hag e roud eus an eil ti d’egile !\nMet va Doue, ne zistage ket an hanter nag ar c’hard eus an huzil, ha ne oa ket ur ger da lâret dezhañ pe vezec’h pouilhet gantañ. lâret e vez : « Du ‘vel ur pou- touarn. » Fañch n’oa bet biskoazh banne dour ebet war e fas emichañs abaoe ma oa deut diwar varlenn e vamm.\nAn devezhioù foar er C’houerc’had, d’ar c’hentañ ha d’an trede Merc’her e veze Fañch er plas-foar o sikour diskargañ pe adkargañ ar c’hasedoù moc’h bihan er c’hirri. Sikour ? Ya, poz e zorn war ar c’hased ! A-walc’h a oa dezhañ evit tapout gwerzh ur chopinad, ha kerkent d’an ostaleri. Soñj ‘m eus da glevout mamm o c’houlenn digantañ :\n« D’ober petra e lakez da arc’hant ivez, Fañch.\n— Da lonkañ, da lonkañ, da lonkañ… » eme Fañch.\nKent mont da ramoner ‘oa bet ur c’hrogad o werzhañ spilhoù ha paper-lizher… Met un digarez ‘oa dezhañ da gaout droed da vont en-dro. Pa oa aet da ramoner, kañ- farded ar bourk pe gentoc’h « Kêr ar C’houerc’had » — rak arabat lavarout bourk amañ pichoñs ! — o doa fardet ur ruban lien dezhañ en-dro d’e dog gant ar gerioù- mañ, skrivet e liv-Sina : « Le Scour François, premier ramoneur de France ».\nBez’ ‘oa ivez ur paotr kozh bihan sioul ha na veze ket gwelet alies, eus Benac’h e oa, un tamm ti-soul en doa eno, ned ae ket a-bell, me ‘gred e tistroe d’an noz d’e di. Abaf e oa ha seven-tre. P’errue a bazioù voulouz e toull an nor e rae ur was- kennadenn. Neuze bep tro ar memes frazenn : « Dous eo ‘n amzer, » eme Erwanig. N’em eus e anavezet nemet dindan an anv-se : « Erwanig dous-an-amzer ».\nAn Itron Mond, Mari Manac’h eus he anv plac’h yaouank, genidik ivez eus Benac’h, hag a oa ken brokus e-keñver peorien he bro pa oa deut da vezañ gwreg Roue an Nikel, he devoa bet kinniget da Erwanig reneveziñ dezhañ e di, lakaat un doenn mein-glas warnañ. Be ! nann, ne felle ket dezhañ, kalz gwasketoc’h ‘oa un doenn blouz. Setu ma oa graet dezhañ un doenn nevez-flamm gant plouz. Aluzen a-walc’h da vevañ a roe dezhañ an Itron, met ur yec’hed a oa evitañ mont d’ober tammoù troioù.\nPochani (Paotr-Jani). Hemañ ‘oa ur paotr fin hag a ouie tennañ dour d’e vilin. Lezet en doa e varv da vountañ hir-hir, hag evel ma oa gwenn, ha gwenn e vlev hir ivez, e veze graet ar « Père Noël » outañ gant an douristed. Rak ne dae ket da glask nemeur tro-gêr. Prenañ ‘rae kartennoù-post gant skeudennoù eus ar vro, ha d’ar mizioù hañv ez ae da werzhañ ar c’hartennoù-se da vord ar mor. Anglizien ar peur-vuiañ a veze d’ar c’houlz-se oc’h ober o zouristed dre amañ. Gwiskañ a rae dilhad truilhoù war c’horre da lakaat an dud da gaout truez outañ. Met e wreg, ur plac’hig vihan dister anezhi, a lâre deomp : « Oho ! n’eo ket dav kaout truez ouzh Pochan, hennezh zo gwisket tomm dindan. » Dont a rae, eme Soaz, godelladoù moneiz gant Pochan goude un nebeud devezhioù e kostez an aod. Neuze ‘vezent diskarget e- barzh ur c’helorn koñfitur, hennezh eo ar « c’hofreufor » ! ha goloet gant pilhoù. Soaz ne ouie kont ebet. Padal, pa veze hec’h-unan en ti e prenne an nor warni, e tiskarge he c’helorniad moneiz war an daol, e rae bernioù oute hervez o ment hag o liv, gwenneien, daouwenneien, pempgwenneien, dekgwenneien, pevarrealed… ne gredan ket ‘veze kalz uheloc’h somm. Hag e chome Soaz da arvestiñ an teñzor-se ! Krezuz sur-mat ne c’helle ket bezañ evurusoc’h, ha pa skuizhe, ‘veze laket adarre ar moneiz er c’helorn.\nDaoust da Bochan da vezañ deut war an oad a-benn am eus-me e anavezet, bez’ en doa ar vrud da gaout mestrezed, ha Soaz paour a yae war gein ar marc’h ruz. Turlutat a rae kement toull-moger ‘oa tout da glask kuzhiadennoù Pochan, distroet gantañ da gas d’ar « Vrun », eme Soaz. Un deiz bepred — hi a gonte se d’am mamm — pa oa aet da veskañ ha da ziskargañ ar moneiz, ne oa mui nemet pilhoù er c’helorn, gant un dornad pezhioù bihan war c’horre. Ouzhpenn se kollet he broust da gannañ, he c’hontell hag he choukennoù nevez. Sodet ‘oa ar paourkaezh Soaz. Deut ‘oa du- mañ da lojañ en noz-se. « Biken ken ne zistroje d’ar gêr. » Met « biken » Soaz ne bade ket pell ! An deiz war-lerc’h ‘oa erruet Pochan da glask war-lerc’h Soaz, an dour en e zaoulagad. « Soaz kaezh » ac’han, « Soaz kaezh » alesont ! « Piv en deus bountet pennadoù ennout evel-se. N’em eus kollet mann ebet, ha gant an arc’hant ‘m eus prenet gwin ha sardined ! » Met, Soaz, n’oa ket gouest da santout c’hwezh ar sardined ha takenn win ne eve morse. Setu Pochan en em regale e-unan. Soaz na felle dezhi nemet kafe ha bara-amann. Marvet ‘oa Soaz n’oufen ket lârout da be oad, rak ne oueze ket hec’h-unan he oad. Kozh e krede din ‘oa, p’emeur yaouank- flamm e kaver kozh an dud aet war an oad. Ma, pinvidikañ den ar barrez n’eus bet lakaet e dud gantañ muioc’h a oferennoù eget n’en deus bet lakaet Pochan gant e wreg. Doue d’he fardono ! Me ‘gred ez ae al lodenn vrasañ eus e aluzenoù da lakaat servijoù ganti, e-pad an nebeud bloavezhioù ‘oa chomet war he lerc’h er bed-mañ. Aet ‘oa d’an ospital d’echuiñ e amzer evel m’eo lod ar beorien gozh all.\nP’emaon o komz eus servijoù, peorien tro ‘r bourk a oa devot da vont bep beure d’ar servijoù, ne verne gant piv e vijent bet lakaet. O dijuniñ a dapent evel-se : ur bannac’h kafe ha bara-amann, gwin gwenn a-wechoù pa veze tud a renk uhel ; rak ar c’hiz ‘oa da reiñ kafe d’an holl asistanted. O tont er-maez an iliz ez ae an dud d’ar vered da skuilh dour binniget war vez an hini ‘oa ar servij en e intañsion. Aze ‘veze unan karget da lavarout, hanter sioul, hanter greñv « Neb piv bennak en deus asistet er servij-mañ a zo pedet da vont betek ti hen-mañ-hen (un ostaleri) ». N’eo ket ar gerent a rae ar c’hemenn-se, alies e veze ar vaouez kozh a veze o lârout ar grasoù gant ar re varv. Goude an dijuniñ-se e veze adarre lâret grasoù, evit an hini marv, holl gerent desedet an asistanted, hag holl gerent desedet tud an ti ma veze ennañ an degemer. An holl a save en o sav da respont ar pedennoù.\nGant an dud o rouesaat er maezioù, ar vuhez o vont war geraat eo bet kemmet ar boazioù-se. Bremañ e vez lakaet servijoù evit an anaon hep lâret o anv hag anv an hini a erbed an oferennoù. Gant ur partikulier evit ur partikulier ‘vez lâret ar peur- liesañ, kuit da zirenkañ den na da astenn frejoù, ken berr eo an dud an deiz a hiziv er menajoù m’emeur stag evel sklaved.\nN’am eus komzet betek-henn nemet eus ar beorien rik, ar re ‘oa rediet da vont en- dro da glask. Meur a rummad peorien all ‘oa c’hoazh, nebeutoc’h reuzeudik mar- teze dre m’o doa ti, met nompas leizh o c’hof bemdez. Ar glac’har rusañ ‘oa, evite, n’eo ket tremen o-unan, met gwelout o bugale o kaout naon, o kaout riv, o vezañ ret-mat dezhe kas anezhe da c’hounit a-raok m’o dije graet o c’horf, ar peurvuiañ hep tamm skol ebet. Hep gopr er bloavezhioù kentañ nemet o boued, o lojeiz, un tamm dilhad, ur botoù-koad bennak, gwenneien gwerzh-butun digant an dremene- rien, pa vezent o servijiñ « en tiez mat » evel ma veze lâret.\nPa vezent deut en oad da c’hounit gopr, ar peurliesañ e veze ret dezhe cheñch ti, cheñch mestr. Kemeret e veze adarre ur c’hrennard all en o flas da vesa ‘r saout ha d’ober tammoù labourioù skañv. Kerse ‘veze gant ar baotredigoù alies, gwech ivez kerse war vat. A-benn gounit gopr e oa ret mont d’ar park, deskiñ ober gant kezeg ha gant an holl ostilhoù. Alies pa veze echu ar miz e teue e vamm da glask ar gopr. Ezhomm bras anezhañ da fournis boued d’ar re vihanoc’h.\nGopr ur mevel, ha nebeutoc’h c’hoazh hini ur vatezh, ne oa ket bras en arc’hant, met, da heul e oa an diveuroù, da lâret eo : botoù, dilhad, kemererezh, fererezh, kannerezh ; alies ur c’hant ed d’o zud, ur c’holc’hedad pell, un devezh tenn, pe ouzhpenn, en holl o talvezout muioc’h eget ar gopr en arc’hant.\nBloavezhioù ha bloavezhioù o deveze ezhomm evit lakaat ur gwenneg bennak a-gostez da c’hallout soñjal sevel tiegezh. Gwelet em eus koulskoude tud eus an amzer-se deut da vezañ mat ar bed gante, o terc’hel feurmioù mentet mat, savet pazenn ha pazenn e skeul ar renkadoù diwar o foan, o interest hag o intrudu, ha se zo sklaer, pa c’hoarzhe ar chañs oute ha p’o deveze yec’hed.\nKrennlavarioù ha lavarennoù\nLavarennoù ha krennlavarioù a zo chomet stank er brezhoneg a-zivout ar beorien, klask a ran em memor hag o lakaat a ran war baper dre ma teuont da soñj din. Setu an hini kentañ da zont :\nA-viskoazh ha da virviken ‘mañ troad ar pindivig war c’houzoug ar beorien.\nAr paour pa binvidika Gant an Diaoul ez a.\n‘Vilan tri dra zo er bed : Un den kozh tano (lik) Ur pinvidig gaouiad\nPaour a c’hounez Paour a foet\nPaour ‘n eus ezhomm yalc’h ebet !\nEvel yar ar paour : a gluch dindan an dorn (= doñv).\nKentoc’h e vanko laou en-dro d’ar beorien eget na vanko arc’hant eno. Kentoc’h e varvo buoc’h ar paour eget na grevo ar fallakr-se.\nKog ar pinvidig ha kog ar paour o ‘n em respont:\n« Du-mañ zo, hag a vo o o o!\n— Du-mañ pa vez a ve (z) e e e!» Eus a baour da baour.\nKas ar paour da baour zo diaes. Paour evel Job: paour-razh.\nMont a baour — Mont ‘r maez a baour. War e gostez evel Yann ‘vont da baour.\nUn ti bihan paour : Douar paour — Gwisket paour : Broioù paour. Paourkaezh bihan — Paourkaezh tud — Paourkaezh loen, h. a.\nFritañ mizer gant paourentez E pillig ar Garantez.\nEus an dud a di pa c’hoantaent mont da zevezhiata ‘veze lâret : « Ar re-se zo o tebriñ bara ar beorien ! ».\nEus an dud « ingravet » a rae tout o labour o-unan : « Ar re-se eo gwelloc’h gante ‘n em greviñ o labourat eget reiñ un devezh da c’hounit d’ar paour. » « Ur wreg vat a baour ! » ‘veze lâret eus ur vaouez dispignerez pe didalvez — pe : na oueze ket labourat. Paouroc’h eget ar c’hi. Hennezh en devez un abid nevez ar bloaz (pa daol e gozh vlev). Ha me ‘n am bez hini ‘bet kammed. Eus bugale disoursi, didalvez, disinterest e vez lâret : « Ar vugale-se a gaso o zud da baour ! ». D’ar bloavezhioù fall ‘vit trevadoù an douar, ma veze just ar boued ha ker-spontus, a lâre c’hoazh darn ‘n ur farsal : « Evel-hen eo goulenn digant ar paour, ha yac’h eo e borc’hell (gant patatez hag irvin ha soubenn an tri zraig veze ret bevañ) ». Gwellañ daou stumm da vont da baour : laerezh ha labourat d’ar Sul !\nHa ma komzfen bremañ eus tiegezh ar paour… N’am eus ket e gwirionez soñj eus kalz a diez peorien. Tiez bihan soul, teñval, gant ur prenestr-dormant, un nebeud arrebeuri kozh-Noe, un daol debret gant ar preñved.\nUr wech, o tistreiñ eus ar skol hor boa Jermaine B. ha me bountet hor fri e ti Chanmai’ Skolan. Treuz ur park eus an hent ‘oa. E korn an oaled, sterniet gant prenn ‘oa sañset e wele : ur vrec’hiad plouz hag un toullad truilhoù. Ur c’hased war e c’henoù a servije da daol, ur varrikenn didal en he sav en ur c’horn all ‘oa e armel, un dorchenn hanter dispennet e korn an tan ‘oa e skabell, setu holl… Met gwelloc’h eo ur c’hraou moc’h er gêr eget ur c’hastell e lec’h all… « Ti brav, ti brav ! » eme Chanmai’. Ne oa ket diaes bezañ Doue dezhañ. Peder moger hag un doenn, un oaled da boazhañ e bato !\nE-kichen ti Chanmai’ Skolan, ti Soaz ha Pochan ‘oa ur c’hastell. An ti ‘oa ken bihan ha ken teñval avat, met an tiegezh ‘oa ken naet, ken lufret, skubet ken mat plas an ti ken na luc’he an douar. An daol a veze koaret evel an arrebeuri all ha ne zebrent ket ouzh an daol ‘vit ma chomfe atav prop. War an oaled hag a oa uhel e tebrent o fredoù. Soaz ‘oa ur plac’h teurgn kenañ. « Oho, eme Soaz, bezañ paour ha bezan lous ? Nann ! »\nGreomp tro an ti : ‘n ur vont tre ‘oa en tu-kleiz d’an nor un armel derv du izel, ha debret an treid pe vrein eus mouestijenn an douar, ober a rae speurenn da waske- diñ an daol, harp ouzh ar voger e-keñver ar prenestr, ur prenestrig a beder gwerenn vihan, c’hoazh e vanke unan, un almanak kozh e plas ar werenn. N’oa ur bank d’azezañ nemet e tu plas an ti. Un daol vihan ‘oa ur c’houign keuneud da boz ar beselloù, a-us dezhi, ul listrier gant un nebeud asiedoù ha skudilli war an estaje- rennoù. En tu-dehou d’an nor ‘oa ur skeul da vont d’ar solier e-lec’h ma veze lojet an danvez tan, dindan ar skeul, ar potouarn da virviñ ar c’houez. Kelorn an dour, ur skubellenn, un nebeud ostilhoù a-hed ar voger ; tu-enep an daol ‘oa ur gwele « À la chapelle » n’am eus gwelet nemet eno, gant ur rideoz koad. Neuze, ar pres pe armel, derv du ivez, blotoù koad o servijout da dreid dezhañ. Ar gwele-kloz e korn an oaled gant ur bank-tosel hag ur pres bihan war ur penn anezhañ : ur bojañig ‘veze graet eus ar pres bihan-se, hennezh ‘oa sañset da lakaat liboud ar babigoù. Er bank-tosel e veze klenket an dilhad da gannañ. War ar vantell siminal ‘oa ur grusifi, ur santez Anna, ar bod beuz, ur c’hantolor ha boestoù ar c’hafe hag ar chikore ! setu holl !\nKomzet ‘m eus hirik a-walc’h eus peorien va yaouankiz. Pell zo ne vez gwelet den ebet o klask an aluzon. Al lezennoù sokial o deus permetet da bep den ezhommek kaout er gêr ar pep retañ ha bezañ graet war e dro en ospital pa ne vez mui gouest d’ober e jeu e-unan.\nHogen, ur rummad peorien all omp-ni boas da welout e toull hon dor-ni, ar vre- zhonegien a-vihanik. Disheñvel a-grenn int eus peorien gwechall. Treset mat. Gwisket mat. Gouzout a reont komz ha kerzhout, ha n’eo ket bara emaint o klask. Ne vev ket an den gant bara hepken. N’eo ket kennebeut magadur spered en deus graet diouer dezhe. Tud gouiziek int peurvuiañ, ha yaouank, ha kreñv. Un dra bennak avat a ra diouer dezhe, hag a ra dezhe gouzañv, an dra-se hag a zo ar pep pennañ e sevenadur ur Ouenn : ar Yezh. Yezh, Hengoun, Arzoù, Lennegezh, Istor, Mojennoù ar Vro a zo o hini. Nac’het eo bet oute gant ar Stad teñzor o lignez, hag ar pezh a zo tristoc’h c’hoazh da anzav : o zud o deus o zroc’het eus o gwrizioù, graet eus o bugale estrenien en o Bro. Diaes eo kompren penaos eo ‘n em ledet war Vreizh ar walenn euzhus-se. Un torfed a Ouennlazh, an hini mezhusañ, an hini gre- vusañ, an hini a ra eus ur Bobl dieub ur Bobl sklav.\n— Dallentez ? Follentez ? pe Fallentez ?\n— Marteze netra nemet Laoskentez…\nBountet zo bet gant ar C’hallaoued kement a dezennoù hag a siklezennoù e penn ar Vretoned, ha re dechet int bet pell, da sentiñ hep rebarbiñ ouzh lezennoù Bro- C’hall daoust pegen dinatur e vefent.\nHa setu un nebeud bloavezhioù zo un dihun burzhudus ! Hor yaouankizoù, paotred evel merc’hed, levezonet moarvat gant skouer broioù bihan all, da lavarout eo minorelezhioù all, bet, int ivez, war ar bord da goll o sevenadur, a zo savet enno ur c’hoant diremed, un ezhomm biologel da biaouañ a-nevez, kousto pe gousto, o sevenadur naturel bet nac’het oute ‘n doare ken diskiant.\nKompren a rit bremañ petra ‘fell d’ar glaskerien aluzon-mañ ? Ar pep brasañ anezhe o deus dija desket ar yezh, kalz pe nebeut, dre ur skol dre lizher, ur skol-noz pe skol ar Merc’her, dre stajoù-hañv. Darn all o deus klasket deskiñ o-unan el levrioù gant sikour yezhadurioù, geriadurioù, metodoù a bep seurt. Pa’z eont e-mesk ar Bobl, an dud oadet, e welont pegement a c’herioù a ra diouer dezho, ha setu ma klaskont pinvidikaat o geriadur dre gomz gant ar re eo c’hoazh o yezh pemdeziek ar brezhoneg bev.\nTrist eo kouezhañ e renk klaskerien aluzon, p’edo ken pinvidik hor yezh-ni, ken poellek ha kempouezet mat, ma lavar ar yezhonourien ez eo ar brezhoneg kaerañ yezh Europa, ha ma vez-hi kelennet en un niver bras a skolioù-meur estren, un tamm dre-holl er bed. Dre c’hras Doue ha bolontez tud emroüs eo bet dastumet ha lakaet war baper ar pep pouezusañ eus hon Hêrezh speredel, ha treuzkaset a rumm da rumm betek an deiz a hiziv.\nKenderc’hel a ra hon yaouankiz war o roudoù. Gwelout a rit anezhe o tont d’ho ti da gestal ur ger bennak, un dro-lavar bennak, ur rimadell, ur werz kozh, ur gonta- denn, anvioù plant, amprevaned, ha me ‘oar. O lakaat a reont gant evezh war o c’harnedig pe o c’hemeront war o enroller. Pinvidigezhioù en arvar da vont da goll, pe da chom skornet evel ur c’hapital difrouezh, ha, d’an diwezh, da ziskenn er bez gant ar re gozh. Un dra bouezus-tre eo labour ar glaskerien aluzon-se eta, rak evit an holl, evit an dazont e labouront, ha ni, ar re chañsus, ar re o deus komzet e-pad o buhez yezh ar Ouenn, hon dlead eo o sikour eus hon gwellañ. N’eus netra dister pa vez graet gant karantez ha poell. Anat eo e c’houzañvont en o c’halon hag en o spered. Tamall a reont ar re o deus nac’het outo teñzor prizius o gouenn, ha gant komzoù c’hwerv ha kriz a-wechoù. « Savet omp bet » emezo, « gant “Sanders”, “Sanders” ha “Néolait” ha nac’het ouzhimp laezh glan ha nerzhus hor Mammvro. »\nPep Pobl he deus he Yezh, evel m’he deus pep bleuñvenn he liv hag he frond, pep delienn he stumm hag he ment. Lazhañ ur yezh zo lazhañ ur Bobl. Ene ur Bobl a vleugn dre he Yezh. Ur Stad hag a lazh sevenadur he minorelezhioù zo evel ur lior- zhour hag a lazhfe bleunioù e liorzh nemet unan hepken hag a glaskfe leuniañ ganti e liorzh a-bezh.\nChañs vat d’ar beorien nevez da gaout aluzon frank e pep ti. Aluzon diwar aluzon a gas ar paour da binvidik. Chañs d’hor Yezh da vont er-maez a baour, pe, kentoc’h, chañs d’ar Brezhoneg da adkemer e renk e-touez ar yezhoù enoret. N’eo ket hor Yezh a zo paour, met ar re o deus graet fae warni !


Arrebeuri - Wikipedia\nAn arrebeuri (furm a-stroll ; unander ur pezh arrebeuri pe un tamm arrebeuri; gerioù all : meurbloù, glo(u)estraj) a zo an traezoù heloc'h a vez lakaet e lec'hioù m'emañ o vevañ pe o labourat an dud. Implijet e vezont evit dougen korfoù an dud (sezioù, gweleoù), lakaat aezetoc'h oc'h obererezhioù (evel fardañ ha debriñ boued, skrivañ, kas ardivinkoù da vont en-dro, en em vodañ, en em walc'hiñ, en em ziskuizañ...), evit skorañ an ardivinkoù hag evit renkañ traezoù an tiegezh pe ar stal (armelioù ha burevioù gant dorioù, tiretennnoù hag estajerennoù). Enno pe warno e c'hell bezañ renket dilhad, listri-kegin, ostilhoù, ardivinkoù, levrioù, pladennoù, paperennoù, doserioù ha pep tra a zo ezhomm dioutañ.\nGant meur a danvez e vez graet an arrebeuri : koad, prenn, metal, plastik, maen, lien, kroc'hren loened, ozilh, rotin...\nDre an design arzel e c'hell bezañ produet an arrebeuri ken eo darn ar fardañ arrebeuri ur skourr da arz ar c'hinklañ. Implijet e vez an arrebeuri evit kempenn ar spasoù diavez en ur lakaat da c'hoari ar goulou, al livioù, an adskedoù, merzhout ar spasoù ha kened ar stummoù. Ne vezont ket implijet evit an talvoudegezh pleustriñ an obererezhioù boaz hepken, met ivez evit oberezhioù arouezel, speredel ha relijiel.\nIstor an arrebeuri[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nNe c'hell ket bezañ tammoù arrebeuri gant an dud pa 'z eont da gantreal ha pa vefe e-doug ar Ragistor ha gant ar gantreerien a-vremañ.\nRoll an arrebeuri\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Arrebeuri&oldid=1611644 »\nArz ar c'hinklañ\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 14 Gen 2015, da 01:57.


Jena - Wikipedia\nAr Marc'hallac'h e Jena.\nJena (distagadur: LFE: [ˈjeːna] /ye:na/) zo ur gêr gozh eus Alamagn, e land Thüringen. Emañ war ribl ar stêr Saale. Poblet eo gant 103 000 a dud hag an eil kêr vrasañ eo e Thüringen, goude ar gêr-benn Erfurt.\nBrudet eo ar gêr abalamour d'ar skol-veur zo enni, Skol-veur Jena (anvet Friedrich-Schiller-Universität Jena), savet e 1558. E-touez an dud anavezetañ a voe studierien enni emañ Gottfried Leibniz ha Karl Marx.\nE-kichen Jena e c'hoarvezas Emgann Jena e 1806.\nLec'hienn ofisiel Jena (en alamaneg hag e saozneg)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Jena&oldid=1655948 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 8 Eos 2015, da 16:30.


Les cobayes | Soubenn ar geek\nSoñj ‘m eus e oa bet kuzuliet din al levr BT mañ gant ur c’henseurt-bet. Lodennet eo an istor e tri chabistr, tro-dro d’ul louzoù nevez. Taolioù-arnod a vez lañset gant tud. Tri den a vez miret evit klask al louzoù. Evit abegoù disheñvel int deuet met dre vras o doa dreist-holl ezhomm eus an arc’hant a vo roet dezho. Ret eo dezho chom 21 devezh el labourva e lec’h ma vefont heuliet. Ne dremen ket mat-tre pep lodenn met echuiñ a ra mat ar prantad, roet e vez an arc’hant dezho ha louzeier evit paouez tamm-ha-tamm.\nGoude-se e vo dizoloet e sikour al louzoù da vont dreist gwannderioù an nen. Pep hini a zeuio da vezañ barrek war ar pezh a re diouer dezhañ pe dezhi araok. Klask a ra ar mezeg a oa e penn an taol-arnod lakaat anezho da baouez.\nDedennus a-walc’h ‘m eus kavet an dibab kontañ an istor e teir lodenn. Dedennus eo ivez peogwir em eus bet prederiet meur a wech dirak bruderezhioù al labourvaoù a ginnig sammadoù divent evit nebeut a strivoù. Met peseurt efedoù goude-se war hor yec’hed? Un efed digredus eo aze en istor, a zeu splann da vezañ un dramm evit a bep seurt tud. Penaos e c’hall unan bennak stourm ouzh ur produ a sikour da vont en tu-hont d’ar gwannderioù, doanioù? Met penaos e teufe ar gevredigezh da vezañ ma c’hoarvezfe-se d’an holl ha ket da dri den hepken? Peadra ‘zo da brederiañ neuze gant al levr-mañ a zo kontet mat ha treset klasek met efedus.\nIstor savet gant Tonino Benacquista, tresadennoù gant Nicolas Barral. Embannet gant Dargaud, d’ar 17 a viz Genver 2014.\nThis entry was posted on Meurzh 1, 2015 at 2:48 g.m. and is filed under Levrioù bannoù-treset with tags arc'hant, cheñch buhez.\tYou can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.


Buhez ar Sent/1894/Dedi iliz hor Zalver e Rom - Wikimammenn\nBuhez ar Sent/1894/Dedi iliz hor Zalver e Rom\n◄ Ar Pevar Gurunet ha Pemp all Dedi iliz hor Zalver e Rom Andre Avellin ►\nann naved devez a viz du\nDEDI ILIZ HOR ZALVER E ROM\nEr penn kenta euz ann Iliz, ann dud fidel en em zastume, evit santifia ar zuliou hag ar goueliou, enn eur gambr pe eur zal vraz e ti unan bennag anezho. Eno eo e veze lavaret ann offerenn, kanet ann offisou all, great eur brezegenn d’ar gristenien, ha maget ho eneou dre ar gommunion. Eno ive e veze badezet ar baianed a felle d’ezho trei kein d’ann doueou faoz evit heul feiz Jezuz-Krist.\nGoulskoude ne zalejer ket da zevel tiez a gostez evit selebri misteriou ha seremoniou sakr ar relijion, hag ann tiez-se a veze hanvet oratoriou, da lavaret eo, tiez a bedenn, pe ilizou, da lavaret eo, plasou el leac’h ma’c’h en em asamble ann dud fidel evit meuli Doue, klevet ann offerenn, selaou ar zarmouniou ha reseo ar zakramanchou ; rak ar ger iliz a zinifi asamble.\nMes d’ar mare-ze, e veze douget aliez lezennou a varo a enep ar gristenien, ha neuze ar re-ma a renke selebri ho offisou hag ober ho devosionou er mengleuziou dindan ann douar, er granchou pe er c’hreier. Etre daou, ho oratoriou pe ho ilizou a veze kemeret gant ar baianed, pe bilet d’ann traon, pe lakeat ann tan ennho.\nSetu perak, epad ann tri c’hant vloaz kenta goude donedigez hor Zalver, ne veze ket great ann dedi euz ann ilizou gant kement a zolanite ha ma reer abaoue ; rak ne vezet morse sur d’ho miret pell, ha pa zonjet nebeuta, e vezent laeret, diskaret pe zevet gant ar re a zisklerie brezel d’ar relijion.\nMes ar vrezel-ze a echuaz erfin pa bignaz ann impalaer Konstantin var ann tron. Ann impalaer-ma, o veza en em c’hreat kristen he-unan, a roaz konje d’ann dud fidel da zevel ilizou e kement korn a ioa enn he rouantelez, heb na vije gellet mui lamet ann ilizou-ze digantho. Eur maread zoken a oue savet dre he urs, ken e Rom, ken e Konstantinopl hag e meur a gear all.\nKonstantin en devoa eur palez e Rom, hag a ioa hanvet palez Latran. Ar palez-se a roaz d’ar Pab sant Silvestr, hag enn he gichen e reaz sevel eunn iliz gaer enn henor d’hor Zalver. Hogen, ann iliz-ma eo ar genta a oue great ann dedi anezhi gant solanite, hag hirio e reer ar memor euz ann dedi-ze.\nKonsakret e oue gant sant Silvestr he-unan, hag a-c’houdevez ar pabed o deuz he c’hemeret ato evit ho iliz kathedral. Bez’e deuz eta ar renk huela etouez holl ilizou ar bed katholik, ha dougen a ra bepred ar c’homzou-ma, skrivet var he zal : Me eo Mamm ha Mestrez ann holl ilizou a zo var ann douar, ken e Rom, ken er meaz euz a Rom.\nSant Silvestr a lakeaz ennhi ann aoter goat a gountet e devoa servichet guech all da zant Per da lavaret he offerenn. Mes er memes amzer e tiskleriaz ne c’hellje nemed ar pabed offerenna ouz ann aoter-ze. Rak prest goude, pa gonzakraz iliz sant Per, ec’h ordrenaz ne vije lavaret ann offerenn hiviziken nemed ouz eunn aoter vean.\nSant Iann Vadezour en doa ive eur chapel enn iliz Latran, chapel ar Mean-Fount, hag abalamour da ze, petra bennag m’oa bet savet ann iliz-ma enn henor d’hor Zalver, e oue hanvet gant ann amzer hag e vez hanvet c’hoaz peurvuia iliz Sant-Iann-Latran.\nIliz Latran a zo bet ret he rapari meur a vech hag he zevel a nevez zoken. Er bloaz 1726, e oue konsakret adarre gant ar pab Beneat XIII, d’ann 28 a viz ebrel.\nAnn iliz eo ti ann Aotrou Doue ; n’e ket souez eta e ve great ann dedi euz ann ilizou gant kement a zolanite, hag e ve great c’hoaz bep bloaz ar memor euz ann dedi-ze. Ti ann Aotrou Doue a zo eunn ti sakr ; rak-se gant pebez doujans ne dleomp-ni ket mont ennhan, pebez respet ne dleomp-ni da gaout evithan ! Doue a lavaraz guech all da Voizes tenna he voutou araok tostaat ouz ar vodenn el leac’h m’en em ziskoueze d’ezhan. Ha ni, pa’z eomp d’ann iliz, ma n’e ket red d’eomp diviska hor boutou, da vihana kemeromp dour benniget gant devosion, hag en em daolomp goudeze d’ann daoulin gant humilite ; rak emaomp eno e guirionez e ti ann Hini a zalc’h ar bed holl var bal he zorn, e ti Roue ar rouaned ha Mestr ann holl vistri euz ann douar.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Buhez_ar_Sent/1894/Dedi_iliz_hor_Zalver_e_Rom&oldid=30782 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 20 Gen 2012, da 23:21.


AOTROU HAG AOTROU - BreizhVOD\n42min2006 Filmoù bevaat berr, Tresadennoù-bev\nSell aze troioù-kaer re zrol daoù nanarzh, ar memes anv dezho o-daoù, Aotrou had aotrou. Heñvel-mat eo o stumm ha padal ez int disheñvel-kaer ivez ? Brasoc’h ha koshoc’h eo Aotrou, gant un A bras, evit aotrou, gant un a bihan. Gant ur stammenn roudennet glas ha gwenn e vez gwisket Aotrou, un tog liesliv gantañ war benn. N’eus tog ebet gans aotrou, a vez gwisket gant ur stammenn roudennet ruz ha gwenn. Ijin o deus an daoù-se da vat, ha troioù-kamm a bep seurt int kap d’ober an eil d’egile.\nSavet gant Bretislav Pojar, Miroslav StepanekGant Gweltaz Ar Vuhe, Jil Penneg, Yann-Edern Jourdan\nDetektiñ : Sophie Gillet


Ar c'hlaouier rakwelet e brezhoneg ? Bremañ ya !\nAccueil / À la Une / Ar c’hlaouier rakwelet e brezhoneg ? Bremañ ya !\nMaxime TOUZE 11 janvier 2016\nUn dispac’hig eo e bed an teknologiezhioù nevez. Bremañ e c’haller kaout ur c’hlaouier rakwelet e brezhoneg war ar poellgomzerioù, da lâret eo e vez raksantet ar gerioù ha difaziet e-unan gantañ. Evit an hezougoù Android hepken eo. Talvoudus e vo kavet gant an holl vrezhonegerien a gas kalz a gemennadennoù e brezhoneg.\nRet eo deoc’h pellgargañ war ho hezoug Swiftkey ha dibab brezhoneg evit yezh ar c’hlaouier. Ar pezh a zo dreist ivez eo e c’haller implijout teir yezh war ar memes tro. Da lâret eo gant ar memes klaouier e c’hallit skrivañ e brezhoneg, e galleg hag e saozneg ma fell deoc’h hag e kompreno diouzhtu gant peseurt yezh emaoc’h o taremprediñ, hep bezañ rediet da cheñch klaouier evit mont d’ur yezh d’eben.\nDav eo dougen bri da Julien Baley, an hini en deus savet ar c’hlaouier. Ur Breizhad eo hag a labour evit an embregerezh Swiftkey staliet e Londrez. Dibabet en deus sevel ar c’hlaouier war e amzer dieub o soñjal e vefe talvoudus evit ar vrezhonegerien. Ha kinniget en deus da bennoù e embregerezh embann ar c’hlaouier en un doare ofisiel, ar pezh a zo bet asantet. Ouzhpenn 100 yezh a vez graet war-dro gant an embregerezh. Ha bremañ e vefe tost ouzh 500 den oc’h ober gant ar c’hlaouier e brezhoneg. Tamm-ha-tamm e c’hounezer tachennoù. Goude Facebook e brezhoneg hag an arload Stag e kendalc’her da vont war-raok !\nPartager la publication "Ar c’hlaouier rakwelet e brezhoneg ? Bremañ ya !"


Lizer d’an Efezianed - Le Diocèse de Quimper et Léon\nAccueil - Testamant Nevez - Lizer d’an Efezianed\nLizer d’an Efezianed :\n7 Greet eo bet ahanon ar ministr a gement-se dre zonezon ar hras roet din gand Doue dre nerz e halloud. 8 Me an disterra hini a zo e-touez ar Zent,am-eus bet ar hras-se da embann d’ar bayaned e-neus ar Hrist eur binvidigez a n’hell ket beza dirouestlet, 9 ha diskouez sklêr penaoz e kas Doue da benn ar mister miret kuzet ennañ a oll viskoaz, eñ krouer ar bed a-bez. 10 Hiviziken eta beli ha gallouduziou en neñvou a anavez dre an Iliz liez furmou furnez Doue 11 hervez ar mennad peurbadel e-neus kaset da benn e Jezuz Krist on Aotrou. 12 Er Hrist on-eus, dre or feiz ennañ, ar frankiz da dostaad leun a fiziañs. 13 Setu perag, na zeuit ket, me ho ped, da fallgaloni en abeg d’an trubuillou a houzañvan evidoh, ho kloar int. 14 Setu perag e plegan va daoulin dirag Doue an Tad. 15 Anezañ e tenn peb famill e ano, en neñv ha war an douar. 16 Ra blijo gantañ, hervez sked e hloar ; ho kennerzi dre e Spered evid ma vo kreñveet ennoh an den a-ziabarz, 17 ha ma vo ar Hrist dre ar feiz oh ober e zemeurañs en ho kalonou deoh gwriziennet er garantez ha diazezet warni, 18 evid ma vezoh gouest evel-se da intent gand an oll zent petra eo al ledander, an hirder, an uhelder, an donder… 19 ha da anaoud karantez ar Hrist a zo dreist peb anaoudegez, evid m’ho pezo a-founn beteg reseo a-bez leunder Doue. 20 D’an hini a hell dre e halloud oh oberia ennom, ober muioh, kalz muioh eged a houlennom hag a zoñjom, 21 dezañ ar hloar en Iliz hag e Jezuz Krist a rummad da rummad, a gantved da gantvejou. Amen.\nLizer d’ar Halated Lizer d’ar Filipianed


c'hoari las - Wikeriadur\nSavet diwar ar verb c'hoari hag an anv-kadarn las\nc'hoari las /Distagadur ?/\nC'hoari, ebatiñ, merc'heta, riboulat, hag all\nHag an aotroune-ze a vez aze er bourk bep sul o c'hoari las hag o roula. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 77.)\nAr ganfarded-se a vez gwelloh ganto chom aze da c'hoari las evid mond da labourad. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 309.)\nPenaos e tremenas an devezh e Bulien ? Evel ordinal, o c'hoari las er c'hlasoù har er c'hrignol... — (Ernest ar Barzhig, Minna ha danevelloù all..., Mouladurioù Hor Yezh, 1988, p. 55.)\nDek devezh bennak e pade an abadenn ober chistr. Aze e veze c'hoariet las, me 'lâr deoc'h ! — (Fañch Peru, Kañfarded Milin ar Wern, Skol Vreizh, 2008, p. 27.)\n— Ac'hanta..., me 'gave din... marteze... e oa o c'hoari las... gant he bandennad... — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 11.)\n— Ya, ya, gouzout a ran, an holl zo o c'hoari las, emezi, hek he genoù. [...]. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 14.)\ngalleg : faire la foire (fr)\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=c%27hoari_las&oldid=237510 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 16 Ebr 2017, da 17:00.


Antonia Pozzi (13 a viz C'hwevrer 1912 - 3 a viz Kerzu 1938), a oa ur varzhez italian, ganet ha marvet e kêr Milano, e Lombardia.\nMerc'h e oa da Roberto, alvokad milanat, ha d'ar gontez Lina Cavagna Sangiuliani, nizez da Tommaso Grossi. Adalek he c'hrennoad e skrivas Antonia barzhoniezh. Studiañ a rae el liceo classico Manzoni e Milano, hag un darempred tener he devoa gant he c'helenner latin ha gregach, Antonio Maria Cervi, hogen torret e voe gant Cervi e-unan e 1933 abalamour d'ar skoilhoù bras lakaet gant an tiegezh Pozzi. Se zo kaoz marteze e skrivas er bloaz-se, diwar he fenn : «e tu sei entrata / nella strada del morire» (ha setu te aet e-barzh straed ar mervel).\nE 1930 e lakaas hec'h anv e skol-veur Milano da studiañ ar yezhouriezh, ha daremprediñ a rae tud evel Vittorio Sereni, Enzo Paci, Luciano Anceschi, Remo Cantoni. Eno e heulie kentelioù an alamanegour Vincenzo Errante hag al lenneg Antonio Banfi, ar modernañ skolveuriad italian en e amzer, ha gantañ e tremen un dezenn diwar-benn Gustave Flaubert e 1935.\nD'an 2 a viz Kerzu 1938 e voe kavet en ur c'hleuz, etre marv ha bev. Poezon he doa lonket. Mervel a reas en deiz war-lerc'h ha beziet e bered Pasturo.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Antonia_Pozzi&oldid=1819758 »


Pajenn:Le Gonidec - Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, eil levr.djvu/549 - Wikimammenn\nPajenn:Le Gonidec - Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, eil levr.djvu/549\n21. Hag ô veza ma oa pell amzer n’hor boa két debret, Paol a zavaz enn hô chreiz, hag a lavaraz d’ézhô : Gwelloc’h é vije bet, ô tudoû, béza va sélaouet, ha béza choumet é Kréta, hag hor bijé tec’het dioud ar boan hag ar c’holl-man̄.\n22. Hôgen bréma éc’h aliann ac’hanoc’h da gémérout kaloun ; râk dén é-béd ac’hanoc’h na vézô kollet : na vézô kollet néméd al léstr.\n23. Râg enn nôz-man̄ eunn Éal eûz ann Aotrou da biou ounn, hag a zervichann, a zô en em ziskouézet din,\n24. O lavarout : N’az péz kéd a aoun, Paol, réd eo en em zizkouézfez dirâk Sézar : ha chétu en deûz Doué rôed d’îd ar ré holl a zô ô verdéi gan-éz.\n25. Râk-sé, tudou, kalounékait : râk mé em eûz ar gréden-zé é Doué, pénaoz é c’hoarvézô ével ma eo bét lavared d’in.\n26. Hôgen réd eo d’é-omp béza taolet war eunn énézen.\n27. Ar pevarzékved nôzvez, ével ma verdééjemp war vôr Adria, ar vôrdéidi war-drô han̄ter-nôz a vennaz é wélen̄t eunn douar-bénnâg.\n28. Hag hî ô véza taoled ar ploum, a gavaz ugen̄t gouréd : hag eunn nébeût pelloc’h, é kavchon̄t pemzék gouréd.\n29. Neûzé gan̄d aoun n’az ajemp da skei war eur garrek-bennâg, é taolchon̄t pevar héôr eûz a ziadré al léstr, hag é c’hortojon̄t ann deiz.\n30. Hogen ô véza ma klaské ar vôrdréidi mon̄t-kuît eûz al léstr, ha m’hô doa diskennet ar vâg war ar môr, war zigarez mon̄d da deûrel héôriou é penn-araog al léstr,\n31. Paol a lavaraz d’ar c’han̄téner ha d’ar zoudarded : Ma na choum kéd ar ré-man̄ el lestr, na heliit kéd en em savétei.\n32. Neûzé ar zoudarded a drouc’haz kerdin ar vâg, hag hé lézaz da gouéza.\n33. Ha pa zéraouaz ann deiz, Paol a erbédaz anézhô holl da gémérout boéd, ô lavarout : Béz’ éz eûz hiriô pevarzék dervez émoc’h war iûn, ha n’hoc’h eûz kéméret nétrâ.\n34. Râk-sé éc’h erbédann ac’hanoc’h da gémérout boéd évit gelloud en em zavétei : râk na gouézô kéd eur vléven eûz a bénn hini ac’hanoc’h.\n35. Goudé béza lavaret kément-sé, é kéméraz bara, hag ô véza trugarékéet Doué dirâg ann holl, é torraz anézhan̄, hag é téraouaz hé zibri.\n36. Ar ré all holl a galounékéaz, hag a géméraz boéd.\n37. Hôgen béz’ é oamb el léstr daou c’han̄t c’houézék dén ha tri-ugen̄t enn-holl.\n38. Pa hô doé debret a-walc’h, é skan̄vajon̄t al léstr, ô teûrel ar gwiniz er môr.\n39. Pa oé deued ann deiz, na anavézchon̄t két pé zouar é oa : hôgen gwéloud a réjon̄d eur plég-vôr é péhini é oa eunn aot, é lékéjon̄t enn hô fennou, mar geljen̄t, lakaad al léstr da steki énô.\n40. Ha goudé béza savet ann héôriou, ha béza laosket stagou ar sturiou en em rojon̄d d’ar môr : ha goudé béza savet gwél ar wern-volosk hervez ann avel, é teûjon̄t étrézég ann aot.\n41. Hag ô véza kavet eur bék-douar étré daou vôr, é lékéjon̄d al léstr da steki énô : hôgen ann diaraog ô véza éad-doun enn douar a choumaz diflach ; hag ann diadré en em freûzé gan̄d ann er eûz ar môr.\n42. Ménoz ar zoudarded ô oa laza ar brizounerien ; gan̄d aoun na zeûjé eur ré da dec’hout-kuît enn eur neûi.\n43. Hôgen ar C’han̄téner a viraz out-hô, dré ma fellé d’ézhan̄ savétei Paol : hag é c’hourc’hémennaz d’ar ré a hellé neûi, en em deûrel da gen̄ta er môr, ha tec’hout étrézég ann douar :\n44. Ar ré all en em lékéaz war blen̄ch, pé war dammou diframmet eûz al léstr. Ével-sé é c’hoarvezaz pénaoz é tizchon̄t holl ann douar.\n1. Pa oemp savétéet, éc’h anavézchomp pénaoz ann énez-zé a oa hanvet Mélita. Hag ann dûd-c’houéz a\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Le_Gonidec_-_Bibl_Santel_pe_Levr_ar_Skritur_Sakr,_eil_levr.djvu/549&oldid=155175 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 14 Kzu 2019, da 17:22.


Taifa Zaragoza - Wikipedia\nTaifa Zaragoza war-dro 1080.\nEr bloaz 714 e voe kemeret kêr gant arme muzulman Tariq, renet gant Muza. Dont a reas neuze da vezañ ur rann eus Kalifiezh omeyad Damask hag eus an Emiriezh a oa he c'her-bênn en Córdoba. Diwar ar bloaz-se e teuas Saraqusta da vezañ ur genn er stourm ouzh armeoù kristen an hanternoz, ac'h eas da repuiñ e traoniennoù ar Pireneoù, en Ansó, Hecho, Sobrarbe ha Ribagorza. War-dro 720 edo lezioù ar stêr Ebro ha kêrioù brasañ ar vro a deuio da vezañ Aragón diwezhatoc'h dindan veli ar vuzulmaned.\nPa voe trec'het an arme vuzulman gant armead Franked Karl Martel en Poitiers en 732, e voe stabilaet marz an hanternoz ha dont a reas Saraqusta da vezañ ur broviñs war an harzoù, hag anvet Marca Superior, ar marz uhelañ. E taifa Zaragoza e oa kêrioù Huesca, Tudela, Calatayud pe Barbastro, hag er penn anezhañ edo sahib Saraqusta, a rene en anv emir Al-Andalus, dindan kalif Damask.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Taifa_Zaragoza&oldid=1958714 »


One of my Popula czech glass beadsr La czech glass beadsnya czech glass beadsrds (Ba czech glass beadsdge-ID Holders) ! I ra czech glass beadsrely ma czech glass beadske more tha czech glass beadsn 3 exa czech glass beadsctly a czech glass beadslike a czech glass beadsnd some a czech glass beadsre one-of-a czech glass beads-kinds.This pretty la czech glass beadsnya czech glass beadsrd is ma czech glass beadsde with Ma czech glass beadstte Gra czech glass beadsy Gla czech glass beadsss bea czech glass beadsds. I've a czech glass beadsdded highlights of Tibeta czech glass beadsn Silver Butterfly bea czech glass beadsds surrounded by da czech glass beadsrk hot pink Crysta czech glass beadsl Bi-cone Bea czech glass beadsds a czech glass beadsnd burgundy colored Czech Gla czech glass beadsss Fire Polished bea czech glass beadsds. All bea czech glass beadsds a czech glass beadsre sepa czech glass beadsra czech glass beadsted with tiny bla czech glass beadsck gla czech glass beadsss seed bea czech glass beadsds......A very lovely combina czech glass beadstion !From end to end the bea czech glass beadsds a czech glass beadsre 32 inches long a czech glass beadsnd a czech glass beadsre strung on hea czech glass beadsvy duty tiger ta czech glass beadsil for strength. They a czech glass beadsre firmly a czech glass beadstta czech glass beadsched to a czech glass beadsn over-sized silver pla czech glass beadsted lobster cla czech glass beadsw hook.Tha czech glass beadsnks so much for looking !I ha czech glass beadsve a czech glass beads second Etsy shop with my line of Fine Sterling Silver a czech glass beadsnd Semi-precious Stone Jewelry. Plea czech glass beadsse check it out a czech glass beadst:www./shop/Ca czech glass beadsthyGuss\ndice chain, 5204 Lava Cubes Beads with Gold Rhinestone Hematite


Pajenn:Perrot - Bue ar Zent.djvu/483 - Wikimammenn\nPajenn:Perrot - Bue ar Zent.djvu/483\nPevare devez a viz Gouere\nEskob Augsbourk (893-973)\nUlrik, ganet er bla 893, a oe savet en abati Sant-Gall, ha hanvet, d’e vla ha tregont, eskob en Augsbourk. Gouezidi a oa o paouez bezan bet oc’h ober eun dro er vro, hag o devoa hadet en e eskopti ar freuz hag an dismantr. Kentan tra a reas an eskob neve a oe sevel eun iliz ha rei d’an dud a oa tôlet war an douar noaz, peadra da zevel eus o dienez.\nLakat a reas ive sevel, endro da gêr, mogeriou ledan hag uhel, evit miret ouz ar gouezidi d’ober ken kement a c’haou ouz Augsbourkiz evel m’o devoa grêt.\nNag an amzer fall, nag an henchou diês, nag ar rederien-bro ne virent outan d’ober tro e eskopti bep bla.\nBep c’houec’h miz, e vode e veleien endro d’ezan, evit en em glevet gante war an doare da gas an eskopti endro.\nDoue a vinnigas ar boan a gemere da lakat ar zantelez da vleunian en eneou a oa en e garg, ha hepdale, e oe gwelet eur wellaën vras, ken en Augsbourk, ken er parouziou-all tro-war-dro.\nWar ze, e savas brezel etre an impalaer Othon hag e vab Ludolph ; Ulrik a labouras kement d’o unani ma teuas enfin a benn eus e dôl, hag en doare-ze e lakas ar peuc’h en Alamagn a-bez (954).\nSiouaz, ne chomjod ket pell evelse ; er bla war-lerc’h, gouezidi an Hongri a gouezas adarre war Augsbourk, ken bras an niver aneze ma n’en devoa ar c’hosan den a oa war an douar gwelet arme ebet par d’o hini.\nUlrik a lakas e fizianz en Doue. Epad ma oa ar merc’hed o pedi en ilizou, hen, war mogeriou kêr, e zilhad iliz gantan, a gennerze e zoudarded. Herzel a c’halljont ouz o enebourien, betek ma teuas an impalaer Othon da gouezan war arme ar baganed, diouz dre, ha d’he flastran en eun hevelep doare ma n’hallas, kouls lavaret, hini anezi distrei d’e vro.\nOthon e-unan a anzave, goude-ze, oad dleour eus ar viktor-ze da bedennou birvidik sant Ulrik. Erfin, goude bezan gouarnet e eskopti epad nao bla ha daou-ugent, o welet e tostae an heur evitan da vont da welloc’h bro, e rannas e holl beadra etre e veleien hag e beorien, nemet ec’h esper-\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Perrot_-_Bue_ar_Zent.djvu/483&oldid=140759 »


Wallis ha Futuna - Wikipedia\n(Adkaset eus Wallis-ha-Futuna)\nPelec'h emañ Wallis ha Futuna.\nWallis ha Futuna (galleg: Wallis-et-Futuna; fakauveaeg ha fakafutunaeg: Uvea mo Futuna), ent-hir Tiriad Inizi Wallis ha Futuna (galleg: Territoire des îles Wallis et Futuna), a zo un tiriad enezek polinezian eus Su ar Meurvor Habask etre Tuvalu er gwalarn hag Enez-Rotuma (Fidji) er c'hornaoueg, ha lodenn bennañ Fidji er mervent; emañ Tonga er gevred, Samoa er reter, ha Tokelau er biz. E dalc'h ar Frañs emañ an tiriad-se, hag ur strollegezh tramor (COM) eus ar Republik-se eo abaoe 2003.\nTeir enezenn bennañ a ya d'ober an tiriad: Wallis (Uvea), Futuna hag Alofi. Inizi tanveneziek ez int. Ur gorread a 264 km2 a zo en holl gant ur 15 000 den bennak o chom enno. Matāʻutu eo ar gêr-benn hag ar gêr vrasañ.\nBanniel diofisiel Wallis ha Futuna.\nDaoust ma'z eo stag ouzh Republik Frañs hag eo bonreizh ar Vvet Republik eo a vez lakaet da dalvezout, ez eo renet an tiriad gant roueed henvoazel, ha tri a zo anezho.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wallis_ha_Futuna&oldid=1862264 »


Lichfield (distaget [ˈlɪtʃfiːld] e saozneg) zo ur gêr eus Bro-Saoz, e Staffordshire. Emañ 26 km en norzh da v-Birmingham. E 2011 e oa 32 219 a dud o chom enni.\nBrudet eo an iliz-veur eus ar Grennamzer, gant he zeir c'hloc'hdi. Brudet eo Lichfield ivez dre m'eo er gêr-se e voe ganet Samuel Johnson, an hini a savas ur geriadur bras anvet A Dictionary of the English Language. E Lichfield e voe savet un eskopti gant Sant Chad, eskob kentañ Mercia, er bloavezh 669. E 2009 e oa bet kavet ur pezh teñzor aour hag arc'hant eus mare an Angled-ha-Saozon e-kichen Lichfield.\nE barr he brud e voe kêr en XVIIIvet kantved hag o chom enni e oa kalz skrivagnerien anavezet evel Samuel Johnson, David Garrick, Erasmus Darwin hag Anna Seward. Hervez Johnson e-unan e oa Lichfield neuze "kêr ar brederourien".\nBremañ eo pouezus ar gêr c'hoazh, evel sez un eskopti anglikan. Tiez kozh a-leizh zo e kreiz kêr, hag a zedenn touristed.\nLiammoù he deus Lichfield gant ar c'hêrioù-mañ :\nLimburg an der Lahn (Alamagn)\nLichfiled City Council (en)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Lichfield&oldid=1657527 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 18 Eos 2015, da 10:54.


Landevenneg : ar venec’h o kanañ e brezhoneg\nLandevenneg e gourenez Kraozon: genoù ar Stêr-Aon / embouchure de l'Aulne, au fond de la rade de Brest\nLandevenneg e gourenez Kraozon: bered ar barrez / cimetière marin du bourg de Landévennec\nLandevenneg e gourenez Kraozon: pont Terenez / chef d'oeuvre d'ingénierie et d'architecture:le pont de Terenez (à haubans et tablier courbe) donne accès à la presqu'ile de Crozon\nLandevenneg e gourenez Kraozon: statue de Saint Guénolé (ancienne abbaye) / skeudenn Sant Wenole (dismantroù an abbati kozh)\nKernow / Cornwall /Cornouaille britannique: statue de Saint Guénolé / skeudenn Sant Wenole (Breizh-Veur)\nKernow / Kerne-Veur: Gwenole a zo añvet ivez Winwalloe pe Gunwalloe - Cornwall / Cornouaille britannique: Saint Guénolé connu et honoré sous des noms approchants (Winwalloe / Gunwalloe.\nPublié le 25/04/21 22:56 -- mis à jour le 25/04/21 22:56\nLandevenneg e gourenez Kraozon: n'emañ ket pell ar Menez C'homm (330 metrad) / le Menez Homm commande l'entrée dans la presqu'ile de Crozon\nDouaroniezh, istor hag ar sent : setu diazezoù hon Breizh a-vremañ\nKen yaouank ha Breizh-Izel eo abati Landevenneg : +485, pe war-dro…Da lâret eo e mare m’eo erruet ar Vretoned betek hon Breizh a-vremañ goude bezañ bet treizhet gante «Mor Breizh», evel-just (a vez grat anezhañ « English channel» e saozneg, «la Manche» e galleg). 15 kantved a istor, ya pegen yaouank eo, ha n’eo ket kozh e mod ebet, pa lavaran mat !\nTreizhadennoù ar Vretoned zo bet, hag int liammet ouzh dibenn an impalaerez roman (c’hoarvezet d’ar 4vet a viz gwengolo 476) koulz ha kleñved-red kredapl braz, koulz ha brezelioù a-enep pobloù all oc’h aloubiñ enez Breizh tamm-ha-tamm. Tud a lâr (abadenn Arte 2020) pobloù deuet e reter an enez – an alouberien, avat – n’int ket bet o talañ ouzh pobloù o vevañ araoze. Ar Vretoned o kilañ doustadig war-zu aod kornog an enez. Koulskoude, emgann zo bet etreze. A-benn ar fin, meur a abegoù zo bet. Ha mont-ha-dont zo bet, ivez, ur mare zo (soñjit’ta e istor damvojennel ar roue Arzhur). Padet en deus an darvoudoù-se e-pad meur a c’hanvejoù. Tabutoù a chom hirio c’hoazh etre skiantourien zo, war poent pe boent. An disoc’h: savet eo bet ur vro nevez (hon Breizh a-vremañ)! Eñvorennoù ar sent zo deuet betek ennomp, en o zouez hini un den anavezet dre an añv a Wenole («Gwenole pe Gwenhalloe» e brezhoneg / « Guénolé » e galleg). Lâret e vez ez eo bet savet an abati kentañ gantañ, en ul lec’h brav-burzhudus, e dilost morlenn Brest, tostik ouzh ar mor (gwelout an dismantroù). E 818 eo bet cheñchet reolenn ar venec’h. Kenavo da hini «S. Kolomban» (dibenn ar gristeniezh geltiek e Breizh), degemer mat da hini «Sant Benead». M'eo pouezus an diviz n’eo ket evit danvez ar Feiz mes kentoc’h evit abegoù aozadur, « relijiel » lakomp ma n’int ket « politikel » war ar memes tro (c’hoari e-mod iliz Roma). Kalz diwezatoc'h eo bet distrujet an abati e-pad an Dispac’h gall (dibenn an XVIIIvet kantved), ha savet a-nevez, pelloc’hig ha lec'hiet uheloc’h war an douar (bloavezhioù 1950). E digoradur an abadenn skinwell JDS ez eo bet diskouezet deomp imachoù brav dre aer (pe dre zron) eus an abati a-vremañ (XXIvet kantved)…Kenderc’hel a ra buhez ar venec’h e gourenez Kraozon, en tu all da bont Terenez (2011), hini brasañ seurt-se, hag, hep mar ebet, e touez ar re vravañ, e bro Frañs a-bezh.\nLevrdi an abati a zo digor d’an oll glaskerien (ha da studieren ivez). Hervez an dud e vefe eñ an eil pouezuzañ, goude hini Roazhon, war zachenn an istor, a lâr deomp ar manac’h e-karg ar 25.000 levr miret ennañ. Levrioù e brezhoneg zo. Hini ebet anezho diskouezet deomp gant an abadenn-skinwell.\nBreton n’on ket a lâr ar manac’h (deus bro Champagn emañ eñ), mes boemus eo sevenadur Breizh a lâr eñ ouzhpenn. Soñj m’eus me eus an tad « Mark » Simon, anezhañ brezhoneger anavezet mat hag aet da Anaon un toullad bloavezhioù zo. Gouel « Sant Mark » eo hirio, just a-walc’h (d’ar 25vet a viz Ebrel)! Ouzhpenn-se, ur bloavezh « B » emañ 2021, ma vez graet gant Aviel « Sant Mark » ar peurliesañ e liderezh iliz Roma, a-hed ar bloaz. Dre zegouezh ? Deoc’h-c’hwi d’ober ho soñj !\nEvit poent, n’on ket sur e chom manac’h pe vanac’h oc’h ober gant ar brezhoneg. Setu perak ez eo dellezek dezhe kanañ tri damm e brezhoneg e-korf an overenn. Istlitet e galleg int bet e traoñ skramm-skinwell. Goude un tamm frifurch, setu ar pozhioù e brezhoneg:\nTri damm liderezh e brezhoneg\nDaou a zo boutin, klevet ingal a-hed ar bloaz. An hini kentañ, brav e don hag aes e bozhioù, a vez klevet alies a-walc’h e overennoù, liv ar brezhoneg warne. An hini diwezhat a vez klevet e amzer Fask nemetken.\nSantel (e kreizig-kreiz al liderezh)\nSantel, Santel, Santel an Aotrou Doue, Mestr ar bed,\nLeun eo gant Ho kloar an neñv hag an douar\nHozanna e barr an neñvoù\nBenniget an hini a zeu en ano Doue\nNotenn: troidigezh e galleg, gwelout «Kantikou Brezoneg a-viskoaz hag a-vremañ », embannadur Minihi Levenez 2003\nRanna ar bara (a-raok ar Gomunion)\nOan Doue, a zilam pec’hed ar bed\nHo pet truez ouzhom !\nRoit deomp ar peoc’h !\nAnjelus Amzer Fask / Angelus du temps de Pâques.\nBezit laouen evit atav\nRouanez bro an Neñvoù\nD’an drubuilh ha d’an daeloù :\nJezuz, ho mab, n’eo mui marv\nAlleluia! Pebezh joa\nDeoc’h-c’hwi, Mamm a garantez\nE welet goude hor prenañ\nDa viken bev ha skedus\nHo peus karget ar bed pec’her\nA levenez dudius\nMa’z aimp d’ar vuhez padus\nNotenn: Ar pozh 1 ha 2 zo bet klevet nemetken, e-dibenn an overenn a-raok dibenn skignañ an abadenn.\ntaol-esae troidigezh e galleg\nSoyez joyeuse pour toujours\nReine du pays des Cieux\nDites vite au revoir\nA l’affliction et aux larmes :\nJésus, votre fils, n’est plus mort\nAlleluia ! Quelle joie\nnotre Maman d’amour, Alleluia\nDe le voir après notre rachat\nA nouveau plein de vie\nO mon dieu, par votre cher Fils\nA jamais vivant et rayonnant\nVous avez chargé le monde pécheur\nDe délicieuse joie\nFaites, par Marie, sa tendre Mère,\nQue nous allions à la vie pérenne\nNotenn: la versification bretonne manifestement recherche l’harmonie et le plaisir de l’oreille. L’adaptation en français peut parfois sembler un peu fade, voire décalée; ne pas oublier que le texte breton doit être apprécié dans sa dimension musicale : les sonorités valent autant que les mots.\nGerioù ar Feiz (implijet gant ar Gristenien hag ar Juzevien):\nHozanna / Hozannah, ur gêr savet diwar an hebreeg hag ar gresianeg ivez. Evit diskouez al levenez, pe anzav santelezh Doue.\nAlleluia / Allelouia a deu eus an hebraeg « Hallel Yahweh » = bevet Doue !). Sellit pizh ouzh ar vogalennoù (A, E, O, U, I, A). An holl livioù eus ar ganevedenn a c’heller diskoachañ amañ (soñjit e barzhoneg « Vogalennoù » da skouer, gant Arthur Rimbaud 1854-1891)\nRoudoù e Kerne-Veur (UK)\nGwenole : Wynwallow / Winwaloe / Winwalloe / Gunwaloe / Gunwalloe\nPennad kinniget e-koun Gwen Huon (aet da Anaon e-kerz ar sizhunvezh-mañ)\nColloque sur les saints celtiques le samedi 9 juillet 2016 à l'abbaye Saint-Guénolé de Landévennec par CIRDoMoC le 16/06/2016\nLe jardin éphémère d'automne de l'Ancienne abbaye de Landévennec par ROND VERT le 14/10/2015\nJournée d'étude annuelle du CIRDoMoC le 4 juillet 2015 à Landévennec par CIRDoMoC le 18/06/2015\nVerbe Sacré - Oratorio théâtral "Requiem pour Samuel" - Abbaye de Landévennec -11, 12 et 13 septembre par ROND VERT le 29/08/2014\nMeur a hini eus ar venec'h a oar brezhoneg, a zo gouest da gomz, en o zouesk unan yaouank da nebeutañ.\nOber a reont gant hor yezh, n'ouzon ket!


Urzh an Erminig hag ar Pennoù-ed - Wikipedia\nUrzh an Erminig hag ar Pennoù-ed\nUrzh an Erminig a voe krouet e 1381 gant Yann IV Moñforzh, dug Breizh. Staget e voe Urzh ar Penn-ed outañ gant an Dug Frañsez Iañ e 1448. Pa voe staget dugelezh Breizh ouzh rouantelezh Bro-C’hall e 1532 ne voe ket anv ken eus an daou urzh-se.\n2 An erminig\n3 Ar Penn-ed\n4 Lenn ivez\nUrzh an Erminig a oa un urzh a varc’hegiezh, a voe krouet e 1381 gant dug Breizh, Yann IV Moñforzh (1345-1399, evit kreñvaat e c'halloud war an dugelezh ha bodañ an noblañsed tro-dro dezhañ. E 1364, e-pad emgann an Alre, e oa deuet an diegezh Moñforzh, gant skoazell ar Saozon, da vezañ trec'h war Charlez Bleaz, a veze harpet gant roue Frañs. Hennezh a oa e sell da vont war dron an dugelezh. An diernezh nevez en doe lakaet da bal difenn emrenerezh Breizh ha kreñvaat ar velestradurezh anezhi. Ur benveg politikerezh diabarzh e oa met ivez ur benveg diplomatiezh da-geñver al lezioù all. Da vare an dug Frañsez Iañ e veze un enor da vat evit an dud da zont izili eus an urzh-se ha nebeut war-lerc'h e teuas da vezañ "Urzh an Erminig hag ar Penn-ed". Gallout a reer gwelet ar c'holier-se e kerc'henn delwenn Frañsez II en he gourvez en iliz-veur Naoned.\nN’eus skrid ebet o reiñ testeni eus krouidigezh an urzh-se ha statudoù an urzh-se ne vezont ket anavezet kennebeut. Gouzout a reer avat e voe krouet an urzh-se war-lerc'h distro an Dug IV eus Bro-Saoz. En em vodañ a rae izili an urzh-se ur wech ar bloaz en iliz-chabistr en Alre ma teuent d’un oferenn a veze lavaret gant un dean hag eizh beleg. Dibar e oa an Urzh-se rak d'ar mare-se e veze degemeret ar merc’hed (nav merc’h diouzh a ouzer) kerkoulz hag an diblonidi.\nUr c’holier a veze roet da izili an urzh-se. C'hoarvezout a rae an dro-c'houzout eus div chadenn aour gant klochedoù e stumm erminigoù. Staget e veze an div chadenn an eil ouzh eben gant ur gurunenn doubl, daou erminig a-istribilh outi.\nAn erminig[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nHervez ur vojenn, an Dugez Anna a oa o pourmen e Breizh he doa gwelet tud a oa chaseal un erminig. Pa oa en em gavet al loen war ribl ur poull-dour e tiababas talañ ouzh ar chaseourien kentoc’h eget kousiñ e vlev gwenn-kann gacht fank. Hag an Dugez Anna, fromet-kaer gant emzalc’h al loenig-se, da c'houlenn ouzh ar chaseourien chom hep lazhañ an erminig. Diwar neuze e tivizas ober eus an erminig hec’h arouez. « Kentoc’h mervel eget kousiñ » zo deuet da vezañ ger-ardamez Breizh (latin : « Potius mori quam foedari »).\nLakaet e voe an erminig, evit gwir, da ardamezoù duged Breizh gant Pêr kentañ Brizhkloareg (1213-1237, a oa ezel eus Tiegezh Dreux. Mab e oa Pêr kentañ Brizhkloareg da Robert 1añ, ur mab da Loeiz VI. Tiegezh Dreux en doa ur skoed-ardamez gant karezennoù aour ha glas-pers hag ul lurell ruz. E 1316 e kemmas an dug Yann III an ardamezoù. Tennañ a reas ar c’harezennoù hag al lurell ha un torradur erminigoù a lakaat en o lec’h. Dont a reas da vezañ ardamez Breizh. Krouet e voe an erminig ardamezek neuze gant ur familh kapesian.\nAr Penn-ed[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAn dug Frañsez Iañ a blije kaer dezhañ ar gerioù-ardamezoù hag an ardamezoù. War-dro 1447 ez ouzhpennas da golier Urzh an Erminig ur c'holier pennoù-ed. Lod a soñj dezho en doa graet an dra-se rak peuzheñvel e oa stumm lost an erminig ouzh hini ur penn-ed, zo hanver vrasoc’h egetañ hag eilpennet. Bez hollgaer Frañsez II, zo hiziv e kroazenn su iliz-veur Naoned, zo bet ur c’holier erminig ha pennoù-ed e kerc’henn an dug.\nUrzh an Erminig zo bet krouet e 1973 evit enoriñ ar pennoù-bras a gas sevenadur Breizh war-raok.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Urzh_an_Erminig_hag_ar_Pennoù-ed&oldid=1854431 »\nIstor Breizh er XVvet kantved\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 5 Du 2019, da 16:04.


Pajenn:Dizanv - Testamant Nevez Hon Aotrou hag Hor Zalver Jesus-Christ.djvu/329 - Wikimammenn\nPajenn:Dizanv - Testamant Nevez Hon Aotrou hag Hor Zalver Jesus-Christ.djvu/329\num enoc’h ? (17) Mar deu unan-benag da zistruja templ Doue, Doue a zistrujo anezhan ; rag templ Doue a zo santel, ha c’houi eo an templ-ze. (18) Diwallit na zeufe den d’en em drompla he-unan. Mar d’euz unan-benag en ho touez hag a sonj dezhan beza fur er bed-man, ra zeui da veza foll, evit ma teui da veza fur ; (19) rag furnez ar bed-man a zo follentez dirag Doue ; hervez ma’z eo scrivet : Doue a dap ar re fur en ho finessaou ho-unan. (20) Ha c’hoas : An Aotrou a anavez eo ven sonjezonou an dud fur. (21) Rag-se eta, diwaliit na zeufe den da lakaad he c’hloar en dud, rag pep tra a zo deoc’h ; (22) Paol, pe Apollos, pe Cephas, pe ar bed, pe ar vuez, pe ar maro, pe an traou a-vreman, pe an traou da zond ; pep tra a zo deoc’h, ha c’houi a zo d’ar C’hrist, hag ar C’hrist a zo da Zoue.\nRA zeui eta pep hini da gemer ac’hanomp evel servicherien d’ar C’hrist ha dispanserien euz a vysteriou Doue. (2) Mes a hend-all, ar pez a c’houlenner digant an dispanserien, eo ma vezo kavet pep hini anezhe fidel. (3) Evidoun-me, a ra neubeud a dra d’in beza barnet ganeoc’h-hu, pe gant justis an dud ; ha n’en em varnan ket va-unan ken neubeud. (4) Rag n’en em zantan coupabl euz a netra ; koulskoude, n’oun ket justifiet abalamour da ze ; mes an hini a varn ac’hanoun, eo an Aotrou. (5) Rag-se na varnit netra araog ma vez deuet an amzer, ken a zeuio an Aotrou pehini a lakai da veza sclear an traou a oa kuzet en devalijen, hag a lako dirag daoulagad an holl ar c’huzuliou kuzet euz ar c’halonou ; ha neuze pep hini hen devezo he veuleudi digant Doue.\n(6) Hogen, breudeur, en em lakeat oun va-unan, hag Apollos assambles ganen, da exempl euz kement-man holl abalamour deoc’h, evit ma teskot dreizomp-ni miret da zonjal en tu-all d’ar pez a zo scrivet, evit na zeui hini ac’hanoc’h d’en em c’houeza gant an ourgouil evit unan ac’hanomp a-enep egile. (7) Rag piou a laka eun differans-benag etrezoud hag eun all ? Ha petra ec’h euz-te, ha n’az pefe recevet ? Ha mar ec’h euz hen recevet, perag en em c’hlorifiez-te, evel pa n’az pefe ket hen recevet ? (8) Dija ez oc’h leun, dija ez oc’h pinvidic, emoc’h o ren hep-d’omp-ni. Plijet gant Doue ma renfac’h evit ma renimp\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Dizanv_-_Testamant_Nevez_Hon_Aotrou_hag_Hor_Zalver_Jesus-Christ.djvu/329&oldid=125447 »


Istor Ar Faou | Le Faou\nDegemer / Anavezout mat / Istor Ar Faou\nUn havr e kreisteiz Brest ha Plougastell o tigeriñ war Gourenez Kraozon\nKanton ar Faou a zo ouzhpenn pemp kilometr warnugent led diouzh ar reter d’ar c’hornog, diouzh Menez Are betek lennvor Vrest a zigor ar gumun war ar mor. An aod a dremen war ouzhpenn 20 km dre borzh ar Faou, dre adstêr an Doufin hag an Aon. Bevennet eo ar c’hanton er c’hreisteiz gant aber an Aon hag e tigor war-du ar C’hreisteiz-Gevred war diazad Kastellin. Bevennet eo stêr an Aon er Gevred gant an Doufin e Pont-ar-Veuzenn hag ez a da stummañ gourenez Rosloc’hen gant aber ar Faou, pehini a zo penn-pellañ aradennad Venez Are war-du ar c’hornog etrezeg gourenez Kraozon.War-du ar Reter, stêr Saint-Riwall a gej gant an Doufin e Pont-ar-Veuzenn hag e reont bevenn ar c’hanton gant hini Pleiben.\nE hanternoz ar c’hanton etre koad domani ar C’hrannoù ha penn-pellañ an aber ez eus kumun ar Faou a zo war denaou e bevenn kanton Daoulaz.An eskemmoù hag ar mont-ha-dont a zo a-viskoazh bet aes e morlenn Vrest abalamour d’an aberioù niverus.\nKanton ar Faou a ra 12637 hektar hag emañ e kreiz etre Norzh ha Su an departamant. Peder c’humun a zo ennañ : Lopereg, Pont-ar-Veuzenn-Kimerc’h, Rosloc’hen hag ar Faou. E 1949 e oa 7 kumun er c’hanton. Ar c’humunioù o deus diviset en em strollañ hag e 1971 ne chome nemet 4 c’humun. E 1971 staget e oa bet Remengol da gumun ar Faou. An holl gumunioù a zo izili Park Natur rannvroel Arvorig. Abaoe eil hanterenn an XIXvet kantved eo chomet stabil niver ar poblañs. E 1844 e oa 6.837 annezad hag e 1999 e oa 6 .548 den. Merzet ‘vez e vez techet an dud da vont da lojañ e pennlec’h ar c’hanton hag e Pont-ar-Veuzenn, kumun vicherour. An div gumun all Lopereg ha Rosloc’hen chomet pleg al labour-douar warno ha lec’hiet en diavaez deus an hentoù pennañ o deus digresket an dud o chom enno. Ar Faou a gendalc’h da sachañ war an dud abalamour d’he stalioù kenwerzh ha d’an douristed.\nAr Faou, e kroaz an hentoù\nAn holl hentoù ha gwenodennoù o tont deus ar C’hreisteiz war-du Brest a dremen dre ar Faou koulz hag ar mont-ha-dont dre ar mor.\nAr beajour o tont deus gourenez Kraozon pe deus Douarnenez, a dremen dre Pont Terenez a-us ar stêr Aon. An hent-houarn a zo bet savet e kastellin e 1864 hag e Brest e 1865. Al linenn etre Kastellin ha Landerne a zo bet echuet e 1867 nemetken gant daleoù abalamour d’an douaroù digompez ha d’ar gevezerezh a oa gant ar mont-ha-dont war ar stêrioù ha war ar mor.\nAr Faou, kêrbenn ur veskontelezh\nUnan deus ar broioù (pagi e latin) diabarzh Kerne a zo ar Poher . E XIXvet kantved e oa he bevennoù deus Kintin betek ar mor, en Hanternoz gant Menez Are hag er C’hreisteiz gant Menezioù Du.Adalek an XIvet kantved, beskonted ar Faoua ‘zo plaset brav e kreiz an douaroù a zo bremañ departamant Penn-ar-Bed. Kêrioù kreñv o deus evel ar Faou, Daoulaz, ar Roc’h Morvan. Mistri e oant war ar vro diouzh Lennvor Vrest, betek Menezioù Are etre aberioù an Aon hag an Elorn.\nTro-dro da 1400, ez eus 17 parrez ‘barzh ar veskontelezh, padal e 1682 ne chom nemet un dek bennak enni. Familh ar Richelieu a zo bet kemeret o flas gant ar Rohan-Chabot. Ar re-mañ a werzh al lec’h d’ar familh Magon de la Gervisais e 1762. Dindan an anv-mañ e teuas ar Faou da vezañ ur varkizelezh e 1765.\nAr Faou diorren ar gêr hag ar porzhs\nKêr ar Faou a zo enni foarioù ha marc’hadoù a ra berzh, ar pezh a sikour ar gêr da greskiñ etre ar XVIvet hag ar XVIIvet kantved. E fin ar XVIvet kantved e oa unnek kêr a ranke paeañ tailhoù, en o zouez e oa ar Faou er 6vet plas, dirak Douarnenez, Kraozon ha Karaez.\nPatrom al lec’hienn-mañ e kroaz-hent ur stêr hag ar mor a zo heñvel ouzh hini an Ospital a zo un nebeud kilometradoù pelloc’h. Evit an div e weler ar geriadenn ledet a-hed an hent hag an iliz savet war bord an dour.\nNiver an tiez a gresk a-hed ar c’hantvedoù. N’eo ket bet kaset da benn raktres an ijinour Le Roy (1764) a oa ennañ diskar kasimant an holl diez kozh er Faou. Goude beaj Napoleon III a oa tremenet dre ar Faou ez eus bet yalc’hadoù arc’hant evit lakat e skouer tu kornog ar straed meur. Dismantret eo bet ivez ar c’hloz-iliz, diskaret ar garnel ha kaset ar vered e lec’h all. Diskar savadurioù kozh a oa evit spered an dud d’ar mare-se un doare da vont war-raok.\nDa vare ar Renad Kozh e oa ar Faou gant al lestrañ-dilestrañ a veze en e borzh an trede havr lennvor Vrest. Al listri pe ar bigi a c’helle en em gavout er porzh nemet pa veze uhel al lanv hag e choment sko pa veze izel ar mor. Treuzdouget e veze koad prenn o tont deus koad ar C’hrannoù. Ur wech krouet an arsanailh e Brest evit morlu ar C’huzh-heol, e kreskas da vat, adalek ar bloavezhioù 1650, an obererezhioù er porzh dreistholl gant al labour treuzdougen ar c’hoad davet chanteroù ar morlu.\nDiaes e oa mont gant an hentoù d’ar poent-se neuze e veze implijet ar bigi-dre-lien ha diwezhatoc’h ar bigi-dre-dan. Adalek an XIXvet kantved e seblant anat kempenn kaeoù mañsonet. Al labourioù a grog e 1835 evit echuiñ e 1882. Al labourioù a oa hir gant ur c’hae e-kreiz, lec’hiet etre ar c’hae a Guelen hag an darsenn ha daoust dezho bezañ bet ur program uhelek e penn-kentañ, gant an amzer oc’h ober he zro, ne glotaent ket ken gant an ezhommoù nevez war tachennoù an ekonomiezh pe ar c’henwerzh. Goude ar brezel bed kentañ e tigresk tamm-ha-tamm dreuzdougen an traezh hag ar c’hoad prenn.\nDaou goc’hu ‘zo bet an eil war egile. An hini kentañ a oa anezhañ e 1540 hag e oa e-barzh ur sal evit ar selaouerien ha e-pad ur pennadig sal ar c’huzul ti-kêr, ar skol hag an dielloù. Savet eo bet warnañ e 1899 ur marc’had toet a oa bet diskaret e 1946.\nAR FAOU, TIEZ BOURC’HIZIEN\nEvel kalz a vourkoù kozh e Breizh, ez eus bet er Faou daou brantad lec’h ma z’eo bet savet kalz a diez : ar XVIvet kantved hag ar prantad amzer etre 1850 ha 1914. Hiziv e chom c’hoazh 16 ti gant un dalbenn goad o c’houzout e oa bet diskaret un ugent ti bennak heñvel ouzh ar re ‘zo chomet en o sav.\nPetra eo perzhioù an tiez : Savet int dirak al logelloù douar. Tiez korbellek war sourinoù int. An talbennoù a vez goloet gant mein-to. Tiez uhel gant daou pe dri fezh e pep live. Stag eo patrom an ti gant stumm al logell o reiñ bod dezhañ : strizh pe ledan e vo an ti , ment ar pezhioù ha penaos e vint urzhiet = ur reolenn voutin evit an holl diez savet e Breizh. Un dra a zo dibar e tiez ar Faou a zo danvez ar braslabourioù a deu deus ar vro lec’h ma weler liv melen ar mikrodiorit ha liv gris dilufr ha teñval evit mein kersanton.\nAn destenn-mañ zo bet tennet diouzh renabl topografek glad savadurel kanton ar Faou- Kuzul rannvro Breizh 1997.


An den enoruz Dom Mikael an Nobletz - 1577-1652 - Le Diocèse de Quimper et Léon\nAccueil - Prier et célébrer - Les témoins de la foi - Dom Michel Le Nobletz - An den enoruz Dom Mikael an Nobletz – 1577-1652\nAn den enoruz Dom Mikael an Nobletz – 1577-1652\nDond a reas Mikael an Nobletz war an douar d’an 29 a viz Gwengolo 1577, en maner Kerodern, parrez Plougerne. Ober a reas e studi e skolaj an Tadou jezuist, e Bourdel hag e Ajen, ha goude-ze c’hoaz e Skol-Veur ar Sorbon, e Pariz ; beleget e oe e 1607. Distroet da Blougerne, ec’h en em dennas, epad eur bloavez a-bez, en eur minihi e-noa lakeet sevel e-mesk ar reier, war aod Tremenac’h : eno e renas eur vuhez rust. Ober a reas neuze e zońj mond da veleg misioner, hag e kemeras evel ger-stur ar pennad-mań skrivet gand an abostol Sant Paol : “Vae mihi, si non evangelizavero !” (Gwaz-a-ze din ma ne embann ket an Aviel).\nStaga a reas gand ar misionou e eskoptiou Landreger ha Leon, o vond goude-ze e enez-Eusa, e enez Molenez, hag e enez-Vaz : kement-se a-raog mond da Vro-Gerne e 1614. Da genta ez eas da jom e Kemper, ma prenas eno eun tamm ti, e karter Douar-an-Dug ; prezegi a ree e iliz Sant-Vaze, beb sul ha da beb deiz gouel ; eno c’hoaz e roe kenteliou katekiz. Euz Kemper ez ee da brezeg misionou, er Faou, e Konk-Kerne, Goaien, hag e enez Sizun… Anvet da berson e Meilars, e roas e zilez eun nebeud miziou goude, evid dond da jom, e miz Mae 1617, e Douarnenez, na oa en amzer-ze nemed eur c’harter euz parrez Ploare.\nEpad tri bloaz warn-ugent, e kelenn ar c’hatekiz d’an dud fidel ; mond a ra da weled an dud paour hag a re glańv ; lakaad a ra da dalvezoud doareou nevez evid kelenn ; skriva a ra kantikou brezoneg e-leiz : miret eo bet ar re-mań piz, a rummad da rummad. Evid rei brud d’e brezegennou, e ra diouz eur c’hiz savet gantań : liva taolennou war gartenn m’eo treset warno a beb skeudennou euz ar vuhez ; diwezatoc’h e vo savet, diwar ar skwer-ze, meur ha meur a daolenn ar misionou. A drugarez da zom Mikael, e teu Douarnenez da veza eul lec’h birvidig euz ar vuhez kristen.\nE 1640, e teuas dom Mikael en-dro en e eskopti Leon : eun ti a brenas e Konk-Leon, ma chomas ennań epad an daouzeg bloavez diweza euz e vuhez. E 1651 pe 1652, e oe roet dezań gand Doue kaoud merkou Pasion Or Zalver en e gorv, war fin vuhez kinniget penn-da-benn da Zoue ha d’e vreudeur. Mervel a reas e Konk-Leon, d’ar 5 a viz mae 1652, d’an oad a bemzeg vloaz ha tri-ugent.\nRoet e oa bet dezań gand lod eul lesano “ar beleg foll”. Bet eo bet dom Mikael an Nobletz, en penn kenta ar seitegved kantved, an hini kenta, hag unan euz nerzusa misionerien an Adkempenn katolik e Breiz-Izel. Skrivet e-neus dom Mikael an Nobletz eun deizleor euz e visionou : bez ’e c’heller lenn darn anezo en e vuhezskrid embannet e 1666 gand an Tad jezuist Anton Verjus (Buhez an Aotrou Nobletz, Beleg ha misioner euz Breiz). Adkroget eo bet e labour, ka kresket, gand an den eüruz Juluan Maner (1606-1683), hemań bet eüruset d’an 20 a viz Mae 1951.\nProsezadur an eürusadur\nE 1701 e oe digoret ar prosez a eürusadur dom Mikael an Nobletz, gand an Aotrou Le Nevoux de la Brousse, eskob Leon. Adlańset e oe, d’an 30 a viz here 1888, gand an Aotrou Lamarche, eskob Kemper ha Leon. Diwar daou a brosezou-eskopti e oe enkalsket hini hag hini, diwar-benn e vrud a zantelez, e vertuziou, e viraklou, hag ive an diouer a azeulerez publik. A-drugarez d’eun dekred euz ar pab Leon XIII, d’ar 6 a viz Ebrel 1897, e voe roet aotre da gas war-raog kaoz dom Mikael beteg Kongregasion Sakr al Lidou. Hervez ar reolennou a rene ar prosezou en amzer-ze, e oa bet red ober eur prosez nevez, e ano prosez abostolel, evid adenklask ar gaoz, ha neuze e oe barnet houmań gand Kardinaled ar Gongregasion Sakr. Anzao a reas ar pab sant Pi X, perz ha rozeg vertuziou dom Mikael, d’ar 14 a viz Kerzu 1913, o rei evel-se dor zigor da eürusadur an den Enoruz Mikael an Nobletz, a-dal ma vo bet eur mirakl diskleriet gand an Iliz, ha kaved mad ganti evel mirakl.\nReseo a ra Dom Mikael digand ar Werhez Vari ar gurunenn a deir talvoudegez, hini ar werhted, hini a vestr a speredelez, hag hini a zispriz doareou-ober ar bed-mań\nPEDENN EVID GOULENN AN EÜRUSADUR\nAotrou Doue, on Tad, lakeet ho-peus e kalon an den Enoruz Mikael An Nobletz eur garantez tener evid ar Werhez glorius Vari, ha roet dezań, dre bedennou ar Werhez, ar c’hras da lakaad da vleunia en e vuhez vertuziou an Aviel en eun doare uhel-meurbed ; roet ho-peus dezań c’hoaz ar c’hras d’en em ouestla didruez da labour ar misionou e Kerne, Leon ha Treger,\nIzel a galon, e c’houlennom diganeoc’h diskouez fręz gloar ho servicher gand miraklou a roio an tu d’an Iliz santel or Mamm da lakaad anezań war roll an dud eüruz, ma c’hellim pedi anezań evel eur skwer a veleg en em roet penn-da-benn da embannadur an Aviel, ha da zilvidigez an eneou. Dre Jezuz-Krist Or Zalver. Amen.\nDiskleria eur c’hras bet resevet\nE-doug ar 17ved ha 19ved kantved, ez eus bet e-leiz a viraklou a bareańs lakeet war gont erbedenn dom Mikael. Re goz avad o veza ar fedou-ze, int bet kavet re zister o frouenn gand ar bureo roman anvet “consulta medica”, bureo stag ouz Kongregasion Sakr al Lidou : abalamour da ze ne c’heller ket ober euz miraklou an daou gantved uhelloc’h prouennou stard evid harpa kaoz an eürusadur.\nEur bareańs en eur gavet en on amzer eo red kaoud evid lakaad ar gaoz da vond beteg penn. Lakom en em garfe eur bareańs dizisklęrius e-tuez ar re a zo o chom en ho kichenn, ha kement-mań goude beza pedet an den Enorus Mikael an Nobletz, e rofec’h eun tamm brao a zikour d’e Gaoz a eürusadur :\ndao ’vefe deoc’h neuze kas kelou da gańselleri eskopti Kemper :\ndre lizer : Monsieur le Chancelier, Evęché, 3 rue de Rosmadec 29018 Quimper cédex\ndre e-mail : chancellerie @ diocese-quimper.fr.\nReseo a ra Dom Mikael digand ar Werhez Vari ar gurunenn a deir talvoudegez, hini ar werhted, hini a vestr a speredelez, hag hini a zispriz doareou-ober ar bed-mañ.\n→ Pedi gand Dom Mikael\nHippolyte LE GOUVELLO, Le vénérable Michel Le Nobletz (1577-1652) un apôtre de la Bretagne au XVIIe sičcle, Paris, V. Retaux, 1898.\nFańch MORVANNOU & Yves-Pascal CASTEL, Michel Le Nobletz/Mikęl an Nobletz, Trelevenez, Minihi-Levenez, 2002.\nFerdinand RENAUD, Michel Le Nobletz et les Missions Bretonnes, Paris, Éd. du Cčdre, 1955.


Buhez ar Zent. pages 733, 734, 735. Encyclopédie Marikavel.\npages 733, 734, 735\nPevare devez warn-ugent a viz Here\nRaphaël eo « louzou Doue, rener an dremenidi, frealar tiegeziou ankeniet, hanterour an eureujou santel, medesin ar glanvourien ha mirer an dud kez, war hnt risklus ar vue. »\nHano a zo an ezan er Skritur-Zakr. Seiz kant vla arôk donedigez Jezuz-Krist, e oa eleiz a Judevien en harlu en Niniv; en o zouez e oa unan, e hano Tobias, eun deu a zoujanz Doue.\nDeut oa da vezan dall, hag o kredi e tostae e varo, e kasas e vab da c'houlenn digant Gabelus, a oa o chom en kêr Rages, an dek talant en devoa prestet d'ezan eur pennad a oa.\nMab Tobias ne ouie ket an hent, mes an arc'hêl Raphaël, o vezan kemeret stumm eur beajour, a 'n em ginnigas d'hen diskouez d'ezan, hag a lavaras d'e dad :\n- Bezet dinec'h gant ho mab; me hen kaso da Rages, hag hen digaso d'ec'h endro, ha gwelet a refet ne c'hoarvezo droug ebet gantan.\n- Beach vat eta d'ec'h ho-taou, eme Dobias koz ra vezo Doue hag e êle ganec'h epad an hent. »\nP'en em gavas an daou veajour en kichen an Tigr, mab Tobias a c'hoantaas gwalc'hi e dreid en dour ar stêr. Kerkent, eur pez pikol pesk a lamrnas eus an dour d'e lonkan.\n- Otrou, dont a ra warnon, eme an den yaouauk, strafuilhet holl.\n- Krog en e ziskouarn, eme an êl, ha jach-han ganit. Tobias a zentas.\n- Digor breman anezan, eme Raphaël, ha mir ar galon, ar vestl hag au avu, a zo treo mat d'ober louzou.\nKig an aneval a oe salet, ha kas a rejont anezan gante da zibri en hent. Daou devez warn-ugent goude m'oant êt eus Niniv, en em gavjont en Ekbatan.\n- Pelec'h e kavfomp lojeiz aman ? eme Dobias.\n- Aman, eme an êl, zo eun den kar d'it, e hano Ragol. Eur beunherez en deus, he hano Sara. Goulenn anezi digant he zad; selaouet e vi.\nWar ze ec'h ejont o-daou da di Ragel, ha heman o digemeras gant joa :\n- Ma bennoz d'ec'h, ma mab, emezan; ho tad eo gwellan den a zo war an douar.\nRaktal e reas ôzan koan d'an daou veajour; mes Tobias a lavaras :\n-Evidon-me ne zebrin na ne evin, ken ho pezo selaouet ma feden : me a c'houlenn diganec'h ho merc'h Sara da bried.\nKerkent an êl a iavaras ive :\n- Ne fell ket d'ec'h bezan nec'het, rak Tobias a zo eun den a zoujanz Doue.\nNeuze Ragel a lavaras y a, hag o vezan grêt da Dobias ha da Sara rei o dorn an eil d'egile, e pedas Doue Abraham, Izaak ha Jakob, da vinnigan aneze.\nGoude-ze en em lakjont ouz tol da goanian. Tobias ha Sara a dremenas an tri devez kentan eus o eured o pedi Doue, hag an êl a yeas e-unan, epad an amzer-ze, da Rages, da gerc'hat an arc'hant oant deut da glask.\nTobias, dal ma oe roët d'ezan gant Ragel argourou e bried, a 'n em lakas en hent da zistrei d'ar gêr gant Sara ha Raphaël. Heman a lavaras d'ezan :\n- Pa vefet en em gavet er gêr, frotet daoulagad ho tad gant vestl ar pesk ho peus lazet, ha raktal e welo adarre ken skler ha biskoaz !\nKoulskoude, Anna, gwreg Tobias koz, enkrezet oll, a yee bemde war eun dosen uhel da welet ha ne welje den o tistrei. Erfin e remerkas a-bell ar veajourien, hag e tizroas da lavaret d'he gwaz : « Setu da vab o tont. » Kerkent ar c'hi, hag a oa bet ive en hent, a lammas en ti, en eur harzal laouen, hag a 'n em lakas da fichan e lost ouz Tobias koz. Heman a zavas raktal da vont da benn hent d'e vab. P'en em gavjont an eil gant egile, en em vriatajont gant teneredigez, hag ar mab a reas d'e dad evel m'oa bet gourc'hemennet d'ezan gant an êl; raktal Tobias koz a welas skier, hag e klaske gouzout petra da rei d'e vadoberour; mes heman a respontas :\n- Trugarekaet an Otrou Doue, dre mac'h eo bet trugarezus en ho kenver. Ar beden, ar yun hag an aluzen a dalv muioc'h eget holl denzoriou an douar. Selaouet, Tobias koz : pa bedec'h en eur ouelan, ha pac'h ec'h en noz da zebelian ar re varo, me a gase ho peden betek an nenv; rak me eo Raphaël, unan eus an Ele a ve bepred en o zav dirak trôn an Otrou Doue.\nO klevet ar c'homzou-man, an daou Dobias a oe estlammet oll, hag en em strinkjont d'an douar. Mes an êl a lavaras d'eze :\n- Ar peuc'h ra vezo ganec'h; n'ho pezet aon ebet; Doue an eus ma digaset davedoc'h; trugarekaet anezan ha kanet e veuleudiou.\nO vezan komzet evelse, Raphaël a dec'has, ha n'hen gweljont mui : nijet oa adarre d'ar baradoz.\nPetra eo ar beden ?\nAr beden eo ar chaden vurzudus a stag an nenv ouz an douar; ar beden eo an ere santel a skoulm ar pez a welomp er bed-man ouz ar pez ne welomp ket eus ar bed-all; ar beden eo al liamm sakr a stag an den ouz Doue.\nDister da welet, ar beden eo nerzusan galloud a zo war an douar. Hag en gwirione, petra zo oc'h ober anezi ?\nI. — Oc'h ober ar beden zo eur gomz. Hogen, n'eus netra war an douar ken nerzus hag eur gomz, Gant eur gomz, Doue en deus krouet ar bed; hag abaoue, ar bed ne baouez da vont endro; gant eur gomz, Jezuz-Krist en deus savêt an Iliz, hag abaoue, an Iliz ne baouez da greski. Gant, eur gomz, e c'hallomp ober plijadur; gant eur gomz. e c'hallomp glazan; gant eur gomz. e c'hallomp ober eur vad divent; gant eur gornz, e c'hallomp derc'hel d'ober droug keit ha mac'h ey ar bed endro.\nII. — Ar beden a zo komz eun ene, hag an ene eo ar pez kaeran en deus krouet dorn ijinus an Otrou Doue, goude an Ele.\nIII. — Ar beden a zo komz eun ene dasprenet gant gwad Doue, da lavaret eo, komz eun ene hag a zo diou wech krouadur da Zoue; krouadur d'ezan dre e ijin, ha krouadur d'ezan dre e wad. Ha dre-ze, pa ve eun ene o pedi, gwad Doue e-unan a c'haller da lavaret eo a gas e glemmou etrezek an nenv.\nPenôs neuze e c'hallfe Doue chom hep selaou ar pedennou kaset gant eun ene etrezek eunan ?\nPa ve eur c'hrouadur o klemm, e vamm a glask, buhannan ma c'hall, an tu d'e ziboanian, abalamour ar gwad a ve o redek en gwazied ar bugel eo a verv ive en kalon ar vamm, ha p'en deve poan ar bugel, ar vamm a ve poaniet ive kerkent.\nEvelse, pa glemm eun ene. Doue kennebeut ne chom ket. na n'hall ket chom bouzar ouz e glemmou, rak e wad eo a glemm etrezek an nenv, ha karante an holl mammou eus an douar, en kenver o bugale, n'eo nemet eur skeuden dister eus ar garante heb he far a zoug Doue da bep-hini ac'hanomp.\nHa zoken. pa vezo lavaret mat, pa deu eun den da bedi, n'eo ket eur mab hepken eo a zo o klemm ouz e dad; Doue eo a deu da c'houren outan e-unan, rak, dre e c'hras, ar Spered-Santel a zo o chom en hon eneou, ha mar deo Doue an Tad ar c'halloud, Doue ar Spered-Santel eo ar garante, ha pa deu ar c'halloud da c'houren ouz ar garante, ar garante a ve bepred trec'h. Ar beden eo nerzusan tra a zo er bed.


Guidnerth - Wikipedia\nUr priñs a Vro-Gembre e oa Guidnerth en IXvet kantved. Anv zo anezhañ e « levr Llandaf » (embannet gant G. Evans, Oxford 1893, p. 181).\nDont a reas eus Kembre da Vreizh evel pirc'hirin. Rediet e oa bet da benediñ dirak ar bobl abalamour d'e dorfedoù, ha kofesaat e bec'hedoù a reas e Dol, kêr ar sant meur Samzun, a oa bet desket e Kembre 300 vloaz a-raok.\nSed a lenner er skrid latin: « Rak Guidnerth e-unan hag ar Vretoned hag arc'heskob an douar-hont a oa ar memes yezh ganto hag eus ar memes pobl e oant, dezho da vout rannet gant ar bellder »… « ha seul aesoc'h e oa dezhañ anzav e dorfed ha goulenn pardon ma oa anavezet e yezh ».\nLéon Fleuriot, A Dictionary of Old Breton – Dictionnaire du vieux breton Part 1, Toronto Prepcorp Limited 1985, page 13.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Guidnerth&oldid=1850856 »\nIstor Kembre en IXvet kantved


Journal de Renaud Camus, samedi 20 septembre 2014\ncréée le dimanche 21 septembre 2014, 16 h 52Samedi 20 septembre 2014, une heure du matin. J’aime assez “Connais-tu le pays où fleurit l’oranger” et je ne déteste pas “Je-euh suis Titania ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~-~~~~~~ ~~~ ~~~~~~”. ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~-~~~ ~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ Hamlet d’Ambroise Thomas, ~~~’~~~ ~~’~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ d’Olivier Py, pour ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~. ~~~~~~, ~~’~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~ : ~~~~ ~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ regardables que beaucoup ~~’~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~ (~~~~~~~~~ ~~~~~~~), ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ; ~~~~, par la musique ~~~~~-~~~~~, ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~’~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~, la mauvaise, et ~~~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ Thomas.\nCelle-ci, ~~~ ~~~~~, ~~’~~ ~~~~~~~, ~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~’~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ : ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~~~, ~~~ ~~~ compositeur devient enfin ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~, ~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~-~~~~~~ ; ~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~ proprement parler. Elle ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ Sprechgesang ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ (~~~~~~~~~-~~~), ~~~’~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~-~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ de semblable d’ici ~~ ~~~~~~~~~ — ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~…\nvoir l’entrée du samedi 20 septembre 2014 et son image dans Le Jour ni l’Heure


Mignoned ar Redadeg - Redadeg\nDegemer al lec’hienn > br > Mignoned ar Redadeg\nEr rubrikenn-mañ e vo kavet keleier a bep seurt diwar-benn :\nar redadegoù arall en Europa\nar c’hevredigezhioù o tiorren ar yezh e Breizh\nkeleier Breizh, Bro C’hall, Europa, er bed,\ntemoù a blij deomp kalz...\nPal ar rubrikenn : sevel liammoù, eskemm, bevañ a-gevred\nEvel an holl-re o deus anavezet Céline, glac’haret-bras omp o klevet eo aet Céline d’an Anaon. Ur blijadur eo bet ober anaoudegezh ganti da vare ar Redadeg. Deuet e oa e darempred ganaeomp gant ar raktres Comparsa o lakaat ar re yaouank o tibunañ war skasoù. Ken laouen omp bet da zegemer ar raktres-se evit al loc’hañ e Naoned, an degouezh e Lokoal-Mendon hag e-pad an hent e Douarnenez ha Poullann. Tro e oa evidomp kejiñ outi hag ur gwir plijadur kenlabourat gant Celin. Ur vaouez yaouank leun a … Lenn ar peurrest\nNann d’ar gwaskerezh e Katalonia ! Ya d’ar gwir d’en em dermeniñ evit ar pobloù ! Evit diskouez pegen stag omp ouzh ar c’henskoazell etre ar pobloù, pegen pouezus eo deomp e vefe doujet ouzh an demokratelezh ha d’ar gwir d’en em dermeniñ, ni, kedoderien, arzourien, izili kevredigezhioù, sindikadou pe strolladou politikel zo bodet hiziv e Roazhon a-benn embann hor c’hengred frank gant pobl Katalonia. Referendom ar 1añ a viz Here diwar-benn dizalchiezh Katalonia zo bet lakaet er-maez lezenn gant … Lenn ar peurrest\nRaktres KAMISHIBAI : MERVENT, KLT, SKED, AN OALED Diorren ar brezhoneg Kuzul-Meur departamant Penn ar Bed en deus bet c’hoant abaoe meur a vloavezh da reiñ ul lañs nevez d’ar brezhoneg. 4 c’hevredigezh, dindan sell Ensellerezh an Deskadurezh Stad, Sked, Mervent, KLT hag An Oaled a zo o labourat er skolioù publik youlek evit lakaat da dañva ar yezh hag ar sevenadur e kelc’hiadoù 1, 2 ha 3. War-dro 8 000 bugel o devez tro da gemer perzh er c’hentelioù-se, renet gant un 30 kelenner bennak. Pal an … Lenn ar peurrest\nSul 6 a viz Mae 2018\nKinnig a reomp deoc’h haiku e brezhoneg ha gallaoueg evit lidañ 10 vloaz ar Redadeg ! Kinnig a reomp deoc’h ivez programm festival Taol Kurun http://taolkurun.free.fr/ traduction breton-français : cliquez ici traduction gallo-français :cliquez ici