AN AVIEL HERVEZ YANN\nAr Gomz a zo bet graet kig\n1 Er penn-kentañ e oa ar Gomz, hag ar Gomz a oa gant Doue, hag ar Gomz a oa Doue.\n2 Er penn-kentañ e oa gant Doue.\n3 An holl draoù a zo bet graet drezi, ha netra eus ar pezh a zo bet graet n'eo bet graet hepti.\n4 Enni e oa ar vuhez, hag ar vuhez a oa sklêrijenn an dud.\n5 Ar sklêrijenn a lugern en deñvalijenn hag an deñvalijenn n'he deus ket he degemeret.\n6 Bez' e voe un den kaset a-berzh Doue, Yann a oa e anv.\n7 Dont a reas da dest, da reiñ testeni d'ar sklêrijenn, evit ma kredje an holl drezañ.\n8 Ne oa ket ar sklêrijenn-mañ, met kaset e oa da reiñ testeni d'ar sklêrijenn,\n9 d'ar sklêrijenn wirion hag a sklaera kement den a zeu er bed.\n10 Er bed e oa, hag ar bed a zo bet graet drezi, met ar bed n'en deus ket hec'h anavezet.\n11 Deuet eo da gavout he re, hag he re n'o eus ket he degemeret.\n12 Met d'an holl re o deus he degemeret, he deus roet ar galloud da vezañ graet bugale da Zoue, d'an holl re a gred en e anv,\n13 d'ar re ha n'int ket bet ganet eus ar gwad, nag eus bolontez ar c'hig, nag eus bolontez an den, met eus Doue.\n14 Ar Gomz a zo bet graet kig, hag eo bet o chom en hon touez, ha gwelet hon eus he gloar, ur c'hloar evel hini ar Mab nemetañ deuet eus an Tad, leun a c'hras hag a wirionez.\n15 Yann a roas testeni dezhañ pa grias o lavarout: Hemañ eo an hini a lavaren diwar e benn: An hini a zeu war va lerc'h a zo dreiston, rak a-raok din e oa.\n16 Ni holl hon eus resevet eus e leunder, ha gras war c'hras.\n17 Rak al lezenn a zo bet roet dre Voizez, met ar c'hras hag ar wirionez a zo deuet dre Jezuz-Krist.\n18 Den n'en deus biskoazh gwelet Doue. Ar Mab nemetañ a zo en askre an Tad, eo an hini en deus e roet da anavezout.\n19 Ha setu amañ testeni Yann, pa gasas ar Yuzevien eus Jeruzalem aberzhourien ha Levited da c'houlenn digantañ: Piv out-te?\n20 Disklêriañ a reas ha ne nac'has ket, ya disklêriañ a reas: N'on ket ar C'hrist.\n21 Hag e c'houlennjont digantañ: Piv out eta? Bez' out Elia? Eñ a lavaras: N'on ket. Bez' out ar profed? Eñ a respontas: Nann.\n22 Int a lavaras eta dezhañ: Piv out? Evit ma roimp respont d'ar re o deus hor c'haset. Petra a lavarez diwar da benn da-unan?\n23 Eñ a lavaras: Me eo mouezh an hini a gri er gouelec'h: Grit eeun hent an Aotrou, evel m'en deus lavaret ar profed Izaia.\n24 Ar re a oa bet kaset a oa eus ar farizianed.\n25 Goulenn a rejont digantañ o lavarout dezhañ: Perak eta e vadezez, ma n'out nag ar C'hrist, nag Elia, nag ar profed?\n26 Yann a respontas dezho o lavarout: Me a vadez en dour, met bez' ez eus unan bennak n'anavezit ket en ho touez.\n27 Hennezh eo an hini a zeu war va lerc'h hag a zo dreiston, ha n'on ket dellezek da zieren korreenn e votoù.\n28 Kement-mañ a c'hoarvezas e Betabara en tu all d'ar Jordan, e-lec'h ma vadeze Yann.\n29 An deiz war-lerc'h, Yann a welas Jezuz o tont d'e gavout, hag e lavaras: Setu Oan Doue, an hini a lam kuit pec'hed ar bed.\n30 Eñ eo an hini a lavaren diwar e benn: Dont a ra war va lerc'h un den a zo dreiston, rak a-raok din e oa.\n31 Me n'anavezen ket anezhañ, met deuet on da vadeziñ en dour, evit ma vo diskouezet da Israel.\n32 Yann a roas c'hoazh an testeni-mañ, o lavarout: Gwelet em eus ar Spered o tiskenn eus an neñv evel ur goulm hag o chom warnañ.\n33 Me n'anavezen ket anezhañ, met an hini en deus va c'haset da vadeziñ en dour en deus lavaret din: An hini a weli ar Spered o tiskenn hag o chom warnañ, hennezh eo an hini a vadez er Spered-Santel.\n34 Hag em eus gwelet, hag em eus roet testeni ez eo-eñ Mab Doue.\n35 An deiz war-lerc'h adarre, Yann en em zalc'he eno gant daou eus e ziskibien,\n36 hag o welout Jezuz a gerzhe, e lavaras: Setu Oan Doue.\n37 An daou ziskibl en klevas o komz evel-se, hag ez ejont war-lerc'h Jezuz.\n38 Jezuz a zistroas, hag o welout e teuent war e lerc'h, e lavaras dezho: Petra a glaskit? Lavarout a rejont dezhañ: Rabbi, da lavarout eo Mestr, pelec'h emaout o chom?\n39 Eñ a lavaras dezho: Deuit ha gwelit. Mont a rejont hag e weljont pelec'h e oa o chom, hag e chomjont gantañ an deiz-se. War-dro an dekvet eur e oa.\n40 Andrev breur Simon-Pêr, a oa unan eus an daou o doa klevet ar pezh en doa lavaret Yann, hag a oa aet war e lerc'h.\n41 Eñ a gavas da gentañ e vreur e-unan, Simon, hag a lavaras dezhañ: Kavet hon eus ar Mesiaz, da lavarout eo ar C'hrist (= an Olevad).\n42 Hag e tegasas anezhañ da Jezuz. Jezuz, o vezañ sellet outañ, a lavaras: Te eo Simon mab Jonas; anvet e vi Kefaz, da lavarout eo Pêr.\n43 An deiz war-lerc'h, Jezuz a c'hoantaas mont e Galilea. Kavout a reas Filip, hag e lavaras dezhañ: Deus war va lerc'h.\n44 Filip a oa eus Betsaida, kêr Andrev ha Pêr.\n45 Filip a gavas Natanael hag a lavaras dezhañ: Kavet hon eus an hini a zo bet skrivet diwar e benn gant Moizez el lezenn ha gant ar brofeded, Jezuz mab Jozef, eus Nazared.\n46 Natanael a lavaras dezhañ: Hag eus Nazared e c'hell dont un dra vat bennak? Filip a lavaras dezhañ: Deus ha gwel.\n47 Jezuz, o welout Natanael o tont d'e gavout, a lavaras diwar e benn: Setu ur gwir Israelad ha n'eus troidell ebet ennañ.\n48 Natanael a lavaras dezhañ: A-belec'h ec'h anavezez ac'hanon? Jezuz a respontas hag a lavaras dezhañ: A-raok ma c'halvas Filip ac'hanout, pa oas dindan ar wezenn-fiez, da welet em eus.\n49 Natanael a respontas hag a lavaras dezhañ: Rabbi (=Mestr), te eo Mab Doue, te eo roue Israel.\n50 Jezuz a respontas hag a lavaras dezhañ: Dre ma em eus lavaret dit em eus da welet dindan ar wezenn-fiez, e kredez? Traoù brasoc'h eget homañ a weli.\n51 Hag e lavaras dezhañ: E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, a-vremañ e welot an neñv digor hag aeled Doue o pignat hag o tiskenn a-us da Vab an den.\n1 Tri devezh goude e voe un eured e Kana e Galilea, ha mamm Jezuz a oa eno.\n2 Jezuz ivez a voe pedet d'an eured gant e ziskibien.\n3 Ar gwin o tont da vankout, mamm Jezuz a lavaras dezhañ: N'o deus ket a win.\n4 Jezuz a lavaras dezhi: Maouez, petra a zo etre me ha te? Va eur n'eo ket deuet c'hoazh.\n5 E vamm a lavaras d'ar re a servije: Grit kement a lavaro deoc'h.\n6 Bez' e oa eno c'hwec'h lestr-maen, lakaet hervez boaz glanidigezh ar Yuzevien, o terc'hel pep hini anezho daou pe dri metretez (~ 60 da 90 l).\n7 Jezuz a lavaras dezho: Leugnit a zour al listri-se. Hag e leugnjont anezho betek krec'h.\n8 Lavarout a reas dezho: Tennit bremañ diouto, ha kasit da vestr ar fest. Hag e kasjont.\n9 P'en doe mestr ar fest tañvaet an dour a voe deuet da vezañ gwin, ha ne ouie ket a-belec'h e teue ar gwin-se met ar vevelien o doa tennet an dour a ouie, e c'halvas ar pried,\n10 hag e lavaras dezhañ: Pep den a ro da gentañ ar gwin mat, ha goude an hini disterañ pa vez bet evet kalz. Met te ac'h eus miret ar gwin mat betek bremañ!\n11 Setu e Kana e Galilea an hini kentañ eus ar mirakloù a reas Jezuz, hag e tiskouezas e c'hloar; hag e ziskibien a gredas ennañ.\n12 Goude-se e tiskennas da Gafarnaoum gant e vamm, e vreudeur hag e ziskibien, ha ne chomjont eno nemet un nebeud devezhioù.\nAr varc'hadourien kaset kuit eus an templ\n13 Rak Pask ar Yuzevien a oa tost ha Jezuz a bignas da Jeruzalem.\n14 En templ e kavas ar re a werzhe ejened, deñved ha koulmed, gant an drokerien-arc'hant a oa azezet eno.\n15 O vezañ graet ur skourjez gant kerdin, e kasas anezho holl kuit eus an templ, hag an deñved hag an ejened; teurel a reas d'an douar arc'hant an drokerien hag e tiskaras o zaolioù.\n16 Hag e lavaras d'ar re a werzhe koulmed: Tennit an dra-se ac'hann, na rit ket eus ti va Zad un ti kenwerzh.\n17 Hag e teuas soñj d'e ziskibien ez eo skrivet: Ar gred evit da di en deus va devet.\n18 Neuze ar Yuzevien a gemeras ar gomz hag a lavaras dezhañ: Dre beseurt mirakl e tiskouezez deomp e c'hellez ober kement-se?\n19 Jezuz a respontas hag a lavaras dezho: Diskarit an templ-mañ ha me a adsavin anezhañ a-benn tri devezh.\n20 Ar Yuzevien a lavaras: C'hwec'h vloaz ha daou-ugent a zo bet ret evit sevel an templ-mañ, ha te en adsavfe e tri devezh?\n21 Met eñ a gomze eus templ e gorf.\n22 Goude eta ma voe dasorc'het a-douez ar re varv, e ziskibien o doe soñj en doa lavaret an dra-se dezho, hag e kredjont er Skritur hag er gomz en doa lavaret Jezuz.\n23 E-pad ma oa e Jeruzalem, da ouel ar Pask, kalz a dud a gredas en e anv o welout ar mirakloù a rae.\n24 Met Jezuz ne fizie ket enno dre m'o anaveze holl,\n25 ha dre n'en doa ket ezhomm e vije roet testeni dezhañ gant un den, rak anavezout a rae ar pezh a oa en den.\nJezuz ha Nikodem: "Ret eo bezañ ganet eus an nec’h"\n1 Hogen bez' e oa un den e-touez ar farizianed, anvet Nikodem, unan eus re vras ar Yuzevien.\n2 An den-mañ a zeuas en noz da gavout Jezuz hag a lavaras dezhañ: Rabbi (= Mestr), ni a oar ez out ur c'helenner deuet a-berzh Doue, rak den ne c'hell ober ar mirakloù-se a rez, nemet e vefe Doue gantañ.\n3 Jezuz a respontas hag a lavaras dezhañ: E gwirionez, e gwirionez, me a lavar dit, ma ne vez ket ganet un den eus an nec'h, ne c'hell ket gwelout rouantelezh Doue.\n4 Nikodem a lavaras dezhañ: Penaos e c'hell un den bezañ ganet pa'z eo kozh? Hag e c'hell distreiñ un eil gwech e kof e vamm ha bezañ ganet?\n5 Jezuz a respontas: E gwirionez, e gwirionez, me a lavar dit, ma ne vez ket ganet un den eus dour hag eus ar Spered, ne c'hell ket mont e rouantelezh Doue.\n6 Ar pezh a zo ganet eus ar c'hig a zo kig, ar pezh a zo ganet eus ar Spered a zo spered.\n7 Na vez ket souezhet ma em eus lavaret dit: Ret eo ma viot ganet eus an nec'h.\n8 An avel a c'hwezh e-lec'h ma kar, hag e klevez an trouz, met n'ouzout ket a-belec'h e teu na da belec'h ez a. Evel-se e c'hoarvez gant pep den a zo ganet eus ar Spered.\n9 Nikodem a respontas hag a lavaras dezhañ: Penaos e c'hell an traoù-se c'hoarvezout?\n10 Jezuz a respontas hag a lavaras dezhañ: Te a zo kelenner Israel, ha n'ouzout ket an traoù-se?\n11 E gwirionez, e gwirionez, me a lavar dit, e lavaromp ar pezh a ouzomp hag e roomp testeni eus ar pezh hon eus gwelet, met ne zegemerit ket hon testeni.\n12 Mar em eus komzet deoc'h eus traoù douarel, ha ne gredit ket, penaos e kredot pa gomzin deoc'h eus traoù neñvel?\n13 Den n'eo pignet en neñv, nemet an hini a zo diskennet eus an neñv, Mab an den a zo en neñv.\n14 Hag evel ma savas Moizez an naer er gouelec'h, evel-se eo ret e vo savet Mab an den,\n15 evit na vo ket kollet piv bennak a gredo ennañ, met m'en devo ar vuhez peurbadus.\n16 Rak kement en deus Doue karet ar bed m'en deus roet e Vab nemetañ, evit na vo ket kollet piv bennak a gredo ennañ, met m'en devo ar vuhez peurbadus.\n17 Rak Doue n'en deus ket kaset e Vab er bed evit barn ar bed, met evit ma vo salvet ar bed drezañ.\n18 An hini a gred ennañ n'eo ket barnet, met an hini na gred ket a zo dija barnet, dre ma n'en deus ket kredet en anv Mab nemetañ Doue.\n19 Ha setu ar varnedigezh-se: ar sklêrijenn a zo deuet er bed, hag an dud o deus karet muioc'h an deñvalijenn eget ar sklêrijenn, dre ma oa fall o oberoù.\n20 Rak piv bennak a ra an droug a gasa ar sklêrijenn ha ne zeu ket d'ar sklêrijenn, gant aon na vefe rebechet e oberoù.\n21 Met an hini a ra hervez ar wirionez a zeu d'ar sklêrijenn, evit ma vo disklêriet e oberoù, rak e Doue ez int graet.\nYann-Vadezour a zoug testeni a-nevez\n22 Goude-se, Jezuz a yeas gant e ziskibien da zouar Judea. Eno e chomas ganto, hag e vadeze.\n23 Yann a vadeze ivez en Enon tost da Salim, dre ma oa eno kalz a zour. Hag an dud a zeue di evit bezañ badezet,\n24 rak Yann ne oa ket bet c'hoazh lakaet en toull-bac'h.\n25 Hogen un tamall a savas etre diskibien Yann ha Yuzevien diwar-benn ar c'hlanidigezh.\n26 Dont a rejont da gavout Yann hag e lavarjont dezhañ: Rabbi (= Mestr), an hini a oa ganit en tu all d'ar Jordan hag ac'h eus roet testeni dezhañ, setu emañ o vadeziñ, hag an holl a ya d'e gavout.\n27 Yann a respontas hag a lavaras: Den ne c'hell resev tra ebet, nemet roet e vefe bet dezhañ eus an neñv.\n28 C'hwi hoc'h-unan a zo testoù din em eus lavaret: N'eo ket me eo ar C'hrist, met kaset on bet a-raok dezhañ.\n29 An hini en deus ar wreg eo ar pried. Met mignon ar pried, hag a zo eno hag en selaou, a zo laouen bras pa glev mouezh ar pried; hag al levenez-se a zo va hini, ha peurglok eo.\n30 Ret eo dezhañ kreskiñ ha din bihanaat.\n31 An hini a zeu eus an nec'h a zo a-us d'an holl. An hini a zeu eus an douar a zo eus an douar hag a gomz eus an douar. An hini a zeu eus an neñv a zo a-us d'an holl,\n32 hag a ro testeni eus ar pezh en deus gwelet ha klevet, met den ne zegemer e desteni.\n33 An hini en deus degemeret e desteni en deus siellet ez eo gwirion Doue.\n34 Rak an hini a zo bet kaset gant Doue a lavar gerioù Doue, rak Doue ne ro ket dezhañ ar Spered dre vuzul.\n35 An Tad a gar ar Mab hag en deus lakaet pep tra etre e zaouarn.\n36 An hini a gred er Mab en deus ar vuhez peurbadus, met an hini a zistaol ar Mab ne welo ket ar vuhez, ha fulor Doue a chom warnañ.\nJezuz hag ar Samaritanez\n1 Pa ouezas an Aotrou o doa klevet ar farizianed e rae hag e vadeze Jezuz muioc'h a ziskibien eget Yann,\n2 koulskoude ne oa ket Jezuz e-unan a vadeze met e ziskibien,\n3 e kuitaas ar Judea hag e tistroas da C'halilea.\n4 Ret e oa dezhañ tremen dre Samaria.\n5 Erruout a reas en ur gêr eus Samaria anvet Sikar, e-kichen an douaroù en doa roet Jakob d'e vab Jozef.\n6 Eno e oa puñs Jakob. Jezuz, skuizh gant an hent, a azezas war ar puñs. War-dro ar c'hwec'hvet eur e oa.\n7 Ur vaouez Samaritan a zeuas evit tennañ dour. Jezuz a lavaras dezhi: Ro din da evañ.\n8 Rak e ziskibien a oa aet e kêr evit prenañ boued.\n9 Ar vaouez Samaritan a lavaras dezhañ: Penaos, te hag a zo yuzev, a c'houlenn evañ diganin-me ur Samaritanez? Rak ar Yuzevien ne zarempredont ket ar Samaritaned.\n10 Jezuz a respontas hag a lavaras dezhi: Mar anavezfes donezon Doue ha piv eo an hini a lavar dit: Ro din da evañ, ez pefe goulennet da-unan digantañ hag en defe roet dit dour bev.\n11 Ar vaouez a lavaras dezhañ: Aotrou, ne'c'h eus netra evit tennañ dour, hag ar puñs a zo don. A-belec'h eta ez pefe an dour bev-se?\n12 Hag ez out brasoc'h eget hon tad Jakob, en deus roet deomp ar puñs-mañ hag en deus evet e-unan dioutañ, kenkoulz hag e vugale hag e loened?\n13 Jezuz a respontas hag a lavaras dezhi: Piv bennak a ev eus an dour-mañ en devo sec'hed c'hoazh,\n14 met an hini a evo eus an dour a roin dezhañ n'en devo sec'hed biken ken, hag an dour a roin dezhañ a zeuio da vezañ ennañ ur vammenn dour a strinko evit ar vuhez peurbadus.\n15 Ar vaouez a lavaras dezhañ: Aotrou, ro din eus an dour-se, evit na'm bo ket sec'hed ken, hag e chomin hep dont amañ da dennañ dour.\n16 Jezuz a lavaras dezhi: Kae, galv da bried ha deus amañ.\n17 Ar vaouez a respontas hag a lavaras: Ne'm eus pried ebet. Jezuz a lavaras dezhi: Lavaret mat ec'h eus: Ne'm eus pried ebet,\n18 rak pemp pried ac'h eus bet, hag an hini a zo ganit bremañ n'eo ket da bried. Gwir ac'h eus lavaret e kement-se.\n19 Ar vaouez a lavaras dezhañ: Aotrou, gwelout a ran ez out ur profed.\n20 Hon tadoù o deus azeulet war ar menez-mañ, ha c'hwi a lavar emañ e Jeruzalem al lec'h ma'z eo ret azeuliñ.\n21 Jezuz a lavaras dezhi: Maouez, kred-me, an eur a zeu ma n'azeulot an Tad na war ar menez-mañ nag e Jeruzalem.\n22 C'hwi a azeul ar pezh n'anavezit ket. Ni a azeul ar pezh a anavezomp, rak ar silvidigezh a zeu eus ar Yuzevien.\n23 Met dont a ra an eur, hag emañ bremañ, ma vo an azeulerien wirion oc'h azeuliñ an Tad e spered hag e gwirionez, rak an Tad a glask ar seurt azeulerien-se.\n24 Doue a zo Spered, ha ret eo d'ar re a azeul anezhañ, e azeuliñ e spered hag e gwirionez.\n25 Ar vaouez a lavaras dezhañ: Gouzout a ran e tle dont ar Mesiaz, an hini a anver Krist. Pa vo deuet, e tisklêrio deomp an holl draoù.\n26 Jezuz a lavaras dezhi: Me eo, me a gomz ouzhit.\n27 War gement-se e ziskibien a erruas hag a voe souezhet dre ma komze gant ar vaouez. Koulskoude hini anezho ne lavaras dezhañ: Petra a c'houlennez? Pe: Perak e komzez ganti?\n28 Neuze ar vaouez a lezas he fod-dour hag a yeas e kêr. Hag e lavaras d'an dud:\n29 Deuit da welout un den en deus lavaret din kement am eus graet. Hemañ, ha ne vefe ket ar C'hrist?\n30 Mont a rejont er-maez eus kêr hag e teujont d'e gavout.\n31 E-keit-se e ziskibien a bede anezhañ hag a lavare: Rabbi (= Mestr), debr.\n32 Met lavarout a reas dezho: Me am eus da zebriñ ur boued n'anavezit ket.\n33 An diskibien a lavaras eta an eil d'egile: Hag unan bennak en defe degaset da zebriñ dezhañ?\n34 Jezuz a lavaras dezho: Va boued eo ober bolontez an hini en deus va c'haset, ha seveniñ e oberenn.\n35 Ha ne lavarit ket: Pevar miz 'zo c'hoazh, hag e teuio an eost? Setu, me a lavar deoc'h: Savit ho taoulagad ha sellit ouzh ar maezioù a wenna dija evit an eost.\n36 An hini a ved a resev ur gopr hag a zastum frouezh evit ar vuhez peurbadus, evit ma laouenaio an hini a had a-gevret gant an hini a ved.\n37 Rak e kement-mañ eo gwirion ar gomz-mañ: Unan eo an hader, un all eo ar meder;\n38 me am eus ho kaset da vediñ e-lec'h n'hoc'h eus ket labouret, reoù all o deus labouret hag ez oc'h aet en o labour.\n39 Kalz eus Samaritaned ar gêr-se a gredas ennañ abalamour da gomz ar vaouez, he doa roet an testeni-mañ: Lavaret en deus din kement am eus graet.\n40 Ar Samaritaned eta, o vezañ deuet d'e gavout, a bedas anezhañ da chom ganto. Chom a reas daou zevezh eno.\n41 Hag un niver kalz brasoc'h a gredas abalamour d'e gomz.\n42 Lavarout a rejont d'ar vaouez: Bremañ e kredomp, ha n'eo ket mui abalamour da'z lavar, met dre ma hon eus klevet anezhañ hon-unan, hag ec'h anavezomp ez eo hemañ e gwirionez Salver ar bed, ar C'hrist.\nJezuz a yac'ha mab un ofiser roueel\n43 Daou zevezh goude ez eas kuit ac'hano, hag ez eas da C'halilea,\n44 rak Jezuz e-unan en doa roet testeni n'eo ket enoret ur profed en e vro e-unan.\n45 Pa voe erru eta e Galilea, e voe degemeret mat gant ar C'halileiz o doa gwelet kement en doa graet e Jeruzalem e-pad ar gouel; rak int ivez a oa aet d'ar gouel.\n46 Evel-se e teuas Jezuz a-nevez da Gana e Galilea, e-lec'h m'en doa graet gwin gant dour. Hogen e Kafarnaoum e oa un ofiser roueel a oa klañv e vab.\n47 O vezañ anavezet e oa deuet Jezuz eus Judea da C'halilea, ez eas d'e gavout hag e pedas anezhañ da ziskenn evit yac'haat e vab, rak mont a rae da vervel.\n48 Jezuz a lavaras dezhañ: Ma ne welit ket mirakloù ha burzhudoù, ne gredit ket.\n49 An ofiser roueel a lavaras dezhañ: Aotrou, diskenn a-raok ma varvo va bugel.\n50 Jezuz a lavaras dezhañ: Kae, da vab a zo bev. An den a gredas er gomz en doa Jezuz lavaret dezhañ, hag ez eas kuit.\n51 Evel ma tiskenne, e vevelien a zeuas d'e ziarbenn hag a roas keloù dezhañ, o lavarout: Da vab a zo bev.\n52 Goulenn a reas diganto da bet eur e oa en em gavet gwelloc'h, hag e lavarjont dezhañ: Dec'h d'ar seizhvet eur, an derzhienn a guitaas anezhañ.\n53 An tad a anavezas e oa d'an eur-se en doa Jezuz lavaret dezhañ: Da vab a zo bev. Hag e kredas, eñ hag holl dud e di.\n54 Jezuz a reas an eil mirakl-se en e zistro eus Judea da C'halilea.\nJezuz a yac'ha ur seizad e Betesda\n1 Goude-se e voe ur gouel eus ar Yuzevien, ha Jezuz a bignas da Jeruzalem.\n2 Hag ez eus e Jeruzalem, tost ouzh dor an Deñved, ur stank anvet en hebraeg Betesda, hag en deus pemp porched.\n3 Eno e oa gourvezet ur maread a dud klañv, dalled, kammed ha seizidi, a c'hortoze keflusk an dour,\n4 rak un ael a ziskenne er stank a amzer-da-amzer hag a gemmeske an dour. An hini kentañ eta a yae e-barzh goude ma vije bet kemmesket an dour a veze yac'haet, n'eus forzh peseurt kleñved a vije gantañ.\n5 Bez' e oa eno un den a oa klañv eizh vloaz ha tregont a oa.\n6 Jezuz, ouzh e welout gourvezet hag o c'houzout e oa dija klañv abaoe pell amzer, a lavaras dezhañ: Ha fellout a ra dit bezañ yac'haet?\n7 Ar c'hlañvour a respontas dezhañ: Aotrou, ne'm eus den evit va zeurel er stank pa vez kemmesket an dour, hag e-pad m'emaon o vont, un all a ziskenn a-raok din.\n8 Jezuz a lavaras dezhañ: Sav, tap da wele ha kerzh.\n9 Kerkent e voe yac'haet an den, hag e tapas e wele hag e kerzhas. Hogen an deiz-se a oa un deiz sabad.\n10 Neuze ar Yuzevien a lavaras d'an hini a oa bet yac'haet: Ar sabad eo, n'eo ket aotreet dit dougen da wele.\n11 Respont a reas dezho: An hini en deus va yac'haet en deus lavaret din: Tap da wele ha kerzh.\n12 Neuze e c'houlennjont outañ: Piv eo an den en deus lavaret dit: Tap da wele ha kerzh?\n13 Met an hini a oa bet yac'haet ne ouie ket piv e oa, rak Jezuz a oa en em dennet dre ma oa kalz a dud eno.\n14 Goude-se, Jezuz a gavas anezhañ en templ hag a lavaras dezhañ: Setu, yac'haet out bet, na bec'h ken gant aon na c'hoarvezfe ganit un dra washoc'h.\n15 An den-se a yeas hag a lavaras d'ar Yuzevien e oa Jezuz en doa e yac'haet.\n16 Rak-se ar Yuzevien a heskine Jezuz hag a glaske e lakaat d'ar marv, dre m'en doa graet kement-se un deiz sabad.\nAr Vuhez dre ar Mab\n17 Met Jezuz a respontas dezho: Va Zad a labour betek bremañ, ha me a labour ivez.\n18 Rak-se ar Yuzevien a glaske muioc'h c'hoazh e lakaat d'ar marv, neket hepken dre ma torre ar sabad, met c'hoazh dre ma anve Doue e Dad, oc'h en em lakaat e-unan kevatal da Zoue.\n19 Neuze Jezuz a respontas hag a lavaras dezho: E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, ar Mab ne c'hell ober netra drezañ e-unan, nemet en defe gwelet an Tad ouzh henn ober, rak kement a ra an Tad, ar Mab en gra ivez eveltañ.\n20 Rak an Tad a gar ar Mab hag a ziskouez dezhañ kement a ra, ha diskouez a raio dezhañ oberoù brasoc'h eget ar re-mañ, evit ma viot sabatuet.\n21 Rak, evel ma tasorc'h an Tad ar re varv, ha ma ro ar vuhez, evel-se ivez ar Mab a ro ar vuhez d'ar re a fell dezhañ.\n22 An Tad ne varn den, met roet en deus pep barn d'ar Mab,\n23 evit ma'c'h enoro an holl ar Mab, evel ma'c'h enoront an Tad. An hini na enor ket ar Mab, n'enor ket an Tad en deus e gaset.\n24 E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, an hini a selaou va c'homz hag a gred en hini en deus va c'haset, en deus ar vuhez peurbadus, ha ne zeuio ket e barnedigezh, met tremenet eo eus ar marv d'ar vuhez.\n25 E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, an eur a zeu, ha deuet eo dija, ma klevo ar re varv mouezh Mab Doue, hag ar re he c'hlevo a vevo.\n26 Rak, evel m'en deus an Tad ar vuhez ennañ e-unan, roet en deus ivez d'ar Mab da gaout ar vuhez ennañ e-unan,\n27 ha roet en deus dezhañ ivez ar galloud da varn, dre ma'z eo Mab an den.\n28 Na vezit ket souezhet a gement-se, rak dont a ra an eur ma klevo e vouezh an holl re a zo er bezioù\n29 ha ma teuint er-maez, ar re o devo graet ar mad en dasorc'hidigezh a vuhez, hag ar re o devo graet an droug en dasorc'hidigezh a varn.\n30 Ne c'hellan ober netra drezon va-unan, barn a ran diouzh ma klevan, ha va barn a zo reizh, rak ne glaskan ket va bolontez, met bolontez an Tad en deus va c'haset.\nUn testeni brasoc'h eget hini Yann\n31 Mar roan testeni diwarnon va-unan, va zesteni n'eo ket gwir.\n32 Bez' ez eus unan all hag a ro testeni diwarnon, ha gouzout a ran ez eo gwir an testeni a ro diwarnon.\n33 Kaset hoc'h eus da gavout Yann, hag en deus roet testeni d'ar wirionez.\n34 Met an testeni a resevan n'eo ket an hini eus un den, koulskoude e lavaran kement-mañ evit ma viot salvet.\n35 Eñ a oa al lamp a zev hag a sklaera, ha fellet eo bet deoc'h laouenaat ouzh e sklêrijenn e-pad ur pennad.\n36 Met me am eus un testeni brasoc'h eget hini Yann, rak an oberoù en deus va Zad roet din da beurober, an oberoù-mañ o-unan a ran, a ro testeni diwarnon ez eo an Tad en deus va c'haset.\n37 Hag an Tad en deus va c'haset en deus e-unan roet testeni diwarnon. C'hwi n'hoc'h eus biskoazh klevet e vouezh, na gwelet e zoare,\n38 ha n'hoc'h eus ket e gomz o chom ennoc'h, pa'z eo gwir ne gredit ket en hini en deus kaset.\n39 Furchal a rit ar Skriturioù, rak enno e kredit kaout ar vuhez peurbadus, hag int eo ar re a ro testeni diwarnon.\n40 Ha ne fell ket deoc'h dont da'm c'havout evit kaout ar vuhez.\n41 Ne resevan ket va gloar eus an dud.\n42 Met hoc'h anavezan, n'emañ ket karantez Doue ennoc'h.\n43 Deuet on en anv va Zad ha ne zegemerit ket ac'hanon. Mar deu unan all en e anv e-unan, e tegemerot anezhañ.\n44 Penaos e c'hellit krediñ, c'hwi hag a resev ho kloar an eil digant egile, ha na glaskit ket ar c'hloar a zeu eus Doue hepken?\n45 Na soñjit ket ez eo me ho tamallo dirak an Tad. Moizez, an hini a fiziit ennañ, eo an hini ho tamallo.\n46 Rak mar kredfec'h Moizez, e kredfec'h ivez ac'hanon, rak skrivet en deus diwarnon.\n47 Met ma ne gredit ket e skridoù, penaos e kredot va gerioù?\nPemp mil den maget gant Jezuz (Kreskadur ar bara)\n1 Goude-se Jezuz a dremenas en tu all da Vor Galilea, pe Mor Tiberiaz.\n2 Un engroez bras a zeue war e lerc'h, dre ma welent ar mirakloù a rae war ar re a oa klañv.\n3 Jezuz a bignas war ar menez, hag ec'h azezas eno gant e ziskibien.\n5 Jezuz eta, o vezañ savet e zaoulagad hag o welout un engroez bras o tont d'e gavout, a lavaras da Filip: A-belec'h e prenimp bara evit m'o devo an dud-mañ da zebriñ?\n6 Kement-se a lavare evit e amprouiñ, dre ma ouie mat ar pezh edo o vont d'ober.\n10 Jezuz a lavaras: Lakait an dud-mañ da azezañ. Bez' e oa geot fonnus el lec'h-se. Azezañ a rejont eta, en niver a war-dro pemp mil gwaz.\n11 Jezuz a gemeras ar baraoù, hag o vezañ trugarekaet, o roas d'an diskibien, hag an diskibien d'ar re a oa azezet, hag en hevelep doare gant ar pesked, kement ha ma felle dezho.\n13 Dastum a rejont eta anezho hag e leugnjont daouzek paner gant an tammoù eus ar pemp bara heiz a vane d'ar re o doa debret.\n14 An dud-se, o welout ar mirakl en doa graet Jezuz, a lavaras: Hemañ eo e gwirionez ar profed a zlee dont er bed.\n15 Jezuz, o c'houzout ez aent da zont d'e gemer evit e lakaat da roue, en em dennas adarre e-unan er menezioù.\n16 Pa voe deuet an abardaez, e ziskibien a ziskennas betek ar mor.\n17 O vezañ aet en ur vag, e fellas dezho mont en tu all d'ar mor da Gafarnaoum. Dija e oa teñval ha Jezuz ne oa ket deuet d'o c'havout.\n18 Koummoù ar mor a save en abeg d'un avel vras a c'hwezhe.\n19 P'o doa roeñvet war-dro pemp warn-ugent pe tregont stadenn (~ 5 km), e weljont Jezuz a gerzhe war ar mor hag a dostae ouzh ar vag. Hag o doe aon.\n20 Met eñ a lavaras dezho: Me eo, n'ho pet ket aon!\n21 E zegemer a rejont eta gant levenez er vag, ha kerkent ar vag en em gavas el lec'h ma'z aent.\nJezuz, ar bara a vuhez\n22 An deiz war-lerc'h, an engroez hag a oa chomet en tu all d'ar mor, a welas ne oa bet eno bag ebet, nemet an hini ma oa aet e ziskibien enni, ha ne oa ket aet Jezuz er vag gant e ziskibien, met aet e oa kuit e ziskibien o-unan-penn.\n23 Koulskoude bagoù all a oa deuet eus Tiberiaz betek tost d'al lec'h m'o doa debret ar bara, goude m'en doe an Aotrou trugarekaet.\n24 Pa welas an engroez ne oa na Jezuz nag e ziskibien eno, e pignjont o-unan er bagoù hag e teujont da Gafarnaoum da glask Jezuz.\n25 O vezañ e gavet en tu all d'ar mor, e lavarjont dezhañ: Rabbi (=Mestr), pegoulz out en em gavet amañ?\n26 Jezuz a respontas dezho hag a lavaras: E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, va c'hlaskit ha n'eo ket dre m'hoc'h eus gwelet mirakloù, met dre m'hoc'h eus debret bara ha m'hoc'h eus bet ho kwalc'h.\n27 Na labourit ket evit ar boued a ya da goll, met evit an hini a chom betek ar vuhez peurbadus, hag a vo roet deoc'h gant Mab an den. Rak Doue an Tad en deus e verket gant e siell.\n28 Neuze e lavarjont dezhañ: Petra hon eus d’ober evit labourat da oberoù Doue?\n29 Jezuz a respontas hag a lavaras dezho: Houmañ eo oberenn Doue, ma kredot en hini en deus kaset.\n30 Neuze e lavarjont dezhañ: Peseurt mirakl a rez eta evit m'en gwelimp ha ma kredimp ennout? Peseurt oberenn a rez?\n31 Hon tadoù o deus debret ar mann er gouelec'h, hervez ma'z eo skrivet: Roet en deus dezho da zebriñ ar bara eus an neñv.\n32 Neuze Jezuz a lavaras dezho: E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, Moizez n'en deus ket roet deoc'h ar bara eus an neñv, met va Zad a ro deoc'h ar bara gwirion eus an neñv.\n33 Rak bara Doue eo an hini a zo diskennet eus an neñv, hag a ro ar vuhez d'ar bed.\n34 Neuze e lavarjont dezhañ: Aotrou, ro deomp atav eus ar bara-se.\n35 Jezuz a lavaras dezho: Me eo ar bara a vuhez. An hini a zeu da'm c'havout n'en devo biken naon, hag an hini a gred ennon n'en devo biken sec'hed.\n36 Met henn lavaret em eus deoc'h, va gwelet hoc'h eus, ha ne gredit ket.\n37 Kement a roio an Tad din a zeuio da'm c'havout, ha ne lakain ket er-maez an hini a zeuio da'm c'havout,\n38 rak diskennet on eus an neñv neket evit ober va bolontez, met bolontez an hini en deus va c'haset.\n39 Ha setu amañ bolontez an Tad en deus va c'haset, na gollin netra eus kement en deus roet din, met ma tasorc'hin anezhañ d'an deiz diwezhañ.\n40 Ha setu amañ bolontez an hini en deus va c'haset, m'en devo ar vuhez peurbadus piv bennak a wel ar Mab hag a gred ennañ; hag en dasorc'hin d'an deiz diwezhañ.\n41 Neuze ar Yuzevien a c'hrozmolas a-enep dezhañ, dre m'en doa lavaret: Me eo ar bara diskennet eus an neñv.\n42 Hag e lavarent: N'eo ket hemañ Jezuz mab Jozef, a anavezomp e dad hag e vamm? Penaos eta e lavar: Me a zo diskennet eus an neñv?\n43 Neuze Jezuz a respontas hag a lavaras dezho: Na c'hrozmolit ket etrezoc'h.\n44 Den ne c'hell dont da'm c'havout ma ne vefe sachet gant an Tad en deus va c'haset; hag en dasorc'hin d'an deiz diwezhañ.\n45 Skrivet eo er brofeded: Kelennet e vint holl gant Doue. Evel-se piv bennak en deus selaouet an Tad hag en deus desket digantañ a zeu da'm c'havout.\n46 N'eo ket en defe un den gwelet an Tad, nemet an hini a zeu eus Doue: hennezh en deus gwelet an Tad.\n47 E gwirionez, e gwirionez, ma a lavar deoc'h, an hini a gred ennon en deus ar vuhez peurbadus.\n48 Me eo ar bara a vuhez.\n49 Ho tadoù o deus debret ar mann er gouelec'h, hag ez int marvet.\n50 Setu amañ ar bara diskennet eus an neñv, evit na varvo ket an hini a zebro dioutañ.\n51 Me eo ar bara bev a zo diskennet eus an neñv. Mar debr unan bennak eus ar bara-mañ, e vevo da viken. Hag ar bara a roin eo va c'hig, a roin evit buhez ar bed.\n52 Neuze ar Yuzevien a dabutas etrezo, o lavarout: Penaos e c'hell an den-mañ reiñ deomp e gig da zebriñ?\n53 Neuze Jezuz a lavaras dezho: E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, ma ne zebrit ket kig Mab an den ha ma n'evit ket e wad, n'ho po ket ar vuhez ennoc'h hoc'h-unan.\n54 An hini a zebr va c'hig hag a ev va gwad en deus ar vuhez peurbadus, hag en dasorc'hin d'an deiz diwezhañ.\n55 Rak va c'hig a zo e gwirionez ur boued, ha va gwad a zo e gwirionez un evaj.\n56 An hini a zebr va c'horf hag a ev va gwad a chom ennon, ha me ennañ.\n57 Evel m'en deus an Tad hag a zo bev va c'haset, ha ma vevan dre an Tad, evel-se an hini a zebr ac'hanon a vevo drezon.\n58 Setu amañ ar bara a zo diskennet eus an neñv. N'eo ket evel ho tadoù, debret o deus ar mann hag ez int marvet. An hini a zebro ar bara-mañ a vevo da viken.\n59 Lavarout a reas an traoù-mañ, o kelenn e sinagogenn Gafarnaoum.\nUr gomz re galet\n60 Kalz eus e ziskibien, o vezañ e glevet, a lavaras: Ar gomz-se a zo kalet, piv a c'hell he selaou?\n61 Met Jezuz, oc'h anavezout ennañ e-unan e c'hrozmole e ziskibien diwar-benn kement-se, a lavaras dezho: Hag e kavit un abeg da gouezhañ e kement-se?\n62 Petra eta e vefe mar gwelfec'h Mab an den o pignat el lec'h ma oa kent?\n63 Ar Spered eo a ro buhez, ar c'hig ne servij da netra. Ar gerioù a lavaran deoc'h a zo spered ha buhez.\n64 Met ez eus en ho touez lod ha ne gredont ket. Rak Jezuz a ouie adalek ar penn-kentañ pere a oa ar re ne gredent ket, ha piv e oa an hini en gwerzhje.\n65 Hag e lavaras: Setu perak em eus lavaret deoc'h penaos den ne c'hell dont da'm c'havout, ma n'eo ket roet kement-se dezhañ gant va Zad.\n66 Adalek neuze kalz eus e ziskibien en em dennas ha ne gerzhjont ken gantañ.\n67 Jezuz a lavaras neuze d'an daouzek: Ha c'hwi, ha ne fell ket deoc'h mont kuit ivez?\n68 Neuze e respontas Simon-Pêr dezhañ: Aotrou, da biv ez afemp? Te ac'h eus gerioù ar vuhez peurbadus,\n69 ha ni hon eus kredet, hag hon eus anavezet ez out ar C'hrist, Mab an Doue bev.\n70 Jezuz a respontas dezho: Ha ne'm eus ket ho tibabet, ho taouzek? Hag unan ac'hanoc'h a zo un diaoul.\n71 Komz a rae diwar-benn Judaz Iskariod mab Simon, rak hemañ eo a zlee e werzhañ, evitañ da vezañ unan eus an daouzek.\nMont a ra Jezuz da ouel an Tabernakloù\n1 Goude-se Jezuz a gerzhas dre C'halilea; ne felle ket dezhañ kerzhout dre Judea, dre ma klaske ar Yuzevien e lazhañ.\n2 Ha gouel ar Yuzevien, gouel al logelloù, a dostae.\n3 Neuze e vreudeur a lavaras dezhañ: Kae kuit ac’hann ha kae da Judea, evit ma welo da ziskibien ivez an oberoù a rez,\n4 rak den ne ra netra e kuzh pa glask bezañ anavezet. Mar rez an traoù-se, en em ziskouez da-unan d'ar bed.\n5 Rak e vreudeur o-unan ne gredent ket ennañ.\n6 Ha Jezuz a lavaras dezho: Va amzer n'eo ket deuet c'hoazh, met hoc'h amzer a zo atav dereat.\n7 Ar bed ne c'hell ket ho kasaat, met kasaat a ra ac'hanon, dre ma roan testeni diwarnañ ez eo fall e oberoù.\n8 Evidoc'h-c'hwi, pignit d'ar gouel-mañ. Me ne bignan ket c'hoazh d'ar gouel-mañ, rak va amzer n'eo ket c'hoazh sevenet.\n9 O vezañ lavaret kement-se dezho, e chomas e Galilea.\n10 Met pa voe pignet e vreudeur d'ar gouel, e pignas eñ ivez, nann a-wel d'an holl, met evel e kuzh.\n11 Hag ar Yuzevien a glaske anezhañ e-pad ar gouel hag a lavare: Pelec'h emañ?\n12 Bez' e voe ur vrud bras diwar e benn e-touez an engroez. Darn a lavare: Un den mat eo. Ha darn all a lavare: Nann, touellañ a ra ar bobl.\n13 Koulskoude den ne gomze frank diwar e benn gant aon rak ar Yuzevien.\n14 War-dro hanter ar gouel, Jezuz a bignas d'an templ hag a gelennas.\n15 Ar Yuzevien a voe estlammet hag a lavaras: Penaos ec'h anavez an den-mañ ar Skriturioù, pa n'en deus ket o desket?\n16 Jezuz a respontas dezho hag a lavaras: Va c'helennadurezh n'eo ket ac'hanon va-unan, met eo eus an hini en deus va c'haset.\n17 Mar fell da unan bennak ober e volontez, ec'h anavezo hag eo ar gelennadurezh-mañ eus Doue pe hag e komzan ac'hanon va-unan.\n18 An hini a gomz anezhañ e-unan a glask e c'hloar dezhañ e-unan, met an hini a glask gloar an hini en deus e gaset, a zo gwirion, ha n'eus ket a zireizhder ennañ.\n19 Moizez, ha n'en deus ket roet deoc'h al lezenn? Ha koulskoude hini ac'hanoc'h ne vir al lezenn. Perak e klaskit va lakaat d'ar marv?\n20 An engroez a respontas hag a lavaras: Un diaoul ac'h eus. Piv a glask da lakaat d'ar marv?\n21 Jezuz a respontas hag a lavaras dezho: Un oberenn am eus graet, ha c'hwi holl a zo souezhet a gement-se.\n22 Dre m'en deus roet Moizez an amdroc'h deoc'h, neket e teufe eus Moizez met eus an Tadoù, ec'h amdroc'hit un den d'an deiz sabad.\n23 Mar bez amdroc'het un den d'an deiz sabad, evit na vo ket torret lezenn Voizez, perak e fulorit a-enep ac'hanon war zigarez ma em eus yac'haet un den penn-da-benn d'an deiz sabad?\n24 Na varnit ket hervez an diavaez, met barnit hervez ar reizhder.\n25 Neuze hiniennoù eus Jeruzalem a lavaras: Ha n'eo ket an hini a glaskont da lakaat da vervel?\n26 Ha setu e komz frank, ha ne lavaront netra dezhañ. Hag anavezet da vat o defe ar mestroù ez eo e gwirionez ar C'hrist?\n27 Koulskoude ni a oar a-belec'h eo hemañ, hogen pa zeuio ar C'hrist, den n'anavezo a-belec'h eo.\n28 Neuze Jezuz, o kelenn en templ, a grias o lavarout: C'hwi a anavez ac'hanon hag a oar a-belec'h ez on. N'on ket deuet ac'hanon va-unan, met an hini en deus va c'haset a zo gwirion, ha n'anavezit ket anezhañ.\n29 Met me a anavez anezhañ, rak dioutañ emaon, hag eñ eo en deus va c'haset.\n30 Neuze e klaskjont kregiñ ennañ, koulskoude den ne lakaas e zorn warnañ, rak ne oa ket deuet c'hoazh e eur.\n31 Ha kalz eus an engroez a gredas ennañ hag a lavaras: Pa zeuio ar C'hrist, hag e raio muioc'h a virakloù eget ma ra hemañ?\n32 Ar farizianed a glevas an engroez o lavarout kement-se diwar e benn. Ar farizianed hag an aberzhourien vras a gasjont serjanted evit kregiñ ennañ.\n33 Neuze Jezuz a lavaras dezho: Emaon c'hoazh ganeoc'h evit un nebeud amzer, hag ez an da gavout an hini en deus va c'haset.\n34 Klask a reot ac'hanon ha ne'm c'havot ket, ha c'hwi ne c'hellit ket dont e-lec'h m'emaon.\n35 Neuze ar Yuzevien a lavaras etrezo: Da belec'h ez aio, ma ne c'hellimp ket e gavout? Ha mont a raio etrezek ar re a zo strewet e-touez ar C'hresianed, ha kelenn a raio ar C'hresianed?\n36 Petra eo ar gomz-mañ en deus lavaret: Klask a reot ac'hanon ha ne'm c'havot ket, ha c'hwi ne c'hellit ket dont e-lec'h m'emaon?\nStêrioù dour bev\n37 En deiz diwezhañ ha bras eus ar gouel, Jezuz en em zalc'he aze; hag e krias o lavarout: Mar en deus sec'hed unan bennak, ra zeuio da'm c'havout ha ra evo.\n38 An hini a gred ennon, stêrioù dour bev a redo eus e askre, evel ma lavar ar Skritur.\n39 Hag e lavare kement-se eus ar Spered a zlee resev ar re a gredfe ennañ, rak ne oa ket bet roet c'hoazh ar Spered-Santel, dre ma ne oa ket bet c'hoazh savet Jezuz en e c'hloar.\n40 Kalz eus an engroez, o vezañ klevet ar c'homzoù-se, a lavaras: Hemañ eo e gwirionez ar profed.\n41 Reoù all a lavaras: Hemañ eo ar C'hrist. Ha reoù all a lavaras: Ar C'hrist, ha dont a rafe eus Galilea?\n42 Ha ne lavar ket ar Skritur e teuio ar C'hrist eus lignez David, hag eus bourc'h Betlehem e-lec'h ma oa David?\n43 Bez’e voe disranniezh eta e-touez an engroez diwar e benn.\n44 Hag ur re bennak anezho a c'hoantaas kregiñ ennañ, met den ne lakaas e zaouarn warnañ.\nAr pennoù hag ar farizianed ne gredont ket\n45 Ar serjanted a zistroas eta etrezek an aberzhourien vras hag ar farizianed. Hag ar re-mañ a lavaras dezho: Perak n'hoc'h eus ket e zegaset?\n46 Ar serjanted a respontas: Biskoazh den n'en deus komzet evel an den-se.\n47 Neuze ar farizianed a respontas dezho: Ha c'hwi ivez a zo bet touellet?\n48 Ha bez' ez eus unan bennak eus ar mestroù pe eus ar farizianed hag en defe kredet ennañ?\n49 Met an engroez-mañ n'anavez ket al lezenn, milliget int.\n50 Nikodem, an hini a oa deuet da gavout Jezuz da noz hag a oa unan anezho, a lavaras dezho:\n51 Ha barn a ra hol lezenn un den hep bezañ e glevet hag hep anavezout ar pezh en deus graet?\n52 Int a respontas hag a lavaras dezhañ: Hag ez out ivez eus Galilea? Evesha, ha gwel hag ez eus deuet profed ebet eus Galilea.\n53 Ha pep hini en em dennas en e di.\n1 Jezuz a yeas da Venez an Olived.\n2 Da c'houloù-deiz e teuas adarre d'an templ, hag an holl bobl a zeuas d'e gavout. O vezañ azezet e kelennas anezho.\n3 Ar skribed hag ar farizianed a zegasas dezhañ ur vaouez tapet en avoultriezh, hag o vezañ he lakaet er c'hreiz,\n4 e lavarjont dezhañ: Mestr, ar vaouez-mañ a zo bet tapet oc'h ober avoultriezh.\n5 Moizez el lezenn en deus gourc'hemennet deomp meinata ar seurt tud-se. Te eta, petra a lavarez?\n6 Lavarout a raent kement-se evit e amprouiñ, evit kaout peadra d'e damall. Met Jezuz, o taoublegañ, a skrive gant e viz war an douar, evel ma ne gleve ket.\n7 Met evel ma talc'hent d'ober goulennoù outañ, e savas hag e lavaras dezho: An hini ac'hanoc'h a zo hep pec'hed, ra daolo outi ur maen, eñ da gentañ.\n8 Hag o taoublegañ a-nevez, e skrive war an douar.\n9 Pa glevjont kement-se, o kaout rebech digant o c'houstiañs, ez ejont kuit an eil goude egile, ar re goshañ da gentañ betek ar re ziwezhañ. Ha Jezuz a voe lezet e-unan gant ar vaouez a oa eno er c'hreiz.\n10 Jezuz o vezañ savet hag o welout den nemet ar vaouez, a lavaras dezhi: Maouez, pelec'h emañ da damallerien? Den ebet n'en deus da gondaonet?\n11 Hi a lavaras: Den, Aotrou. Ha Jezuz a lavaras dezhi: Ne gondaonan ket ac'hanout kennebeut, kae ha na bec'h ken.\nJezuz, sklêrijenn ar bed\n12 Neuze Jezuz a gomzas c'hoazh dezho hag a lavaras: Me eo sklêrijenn ar bed, an hini am heuilh ne gerzho ket en deñvalijenn, met sklêrijenn ar vuhez en devo.\n13 Hag ar farizianed a lavaras dezhañ: Te a ro testeni diwarnout da-unan, da desteni n'eo ket gwirion.\n14 Jezuz a respontas hag a lavaras dezho: Petra bennak ma roan testeni diwarnon va-unan, va zesteni a zo gwirion, rak gouzout a ran a-belec'h ez on deuet ha da belec'h ez an. Met c'hwi n'ouzoc'h ket a-belec'h e teuan na da belec'h ez an.\n15 C'hwi a varn hervez ar c'hig, me ne varnan den.\n16 Ha mar barnan, va barnedigezh a zo gwirion, rak n'on ket va-unan-penn, met ganin emañ an Tad en deus va c'haset.\n17 Skrivet eo en ho lezenn ez eo talvoudek testeni daou zen.\n18 Me eo a ro testeni diwarnon va-unan, hag an Tad en deus va c'haset a ro ivez testeni diwarnon.\n19 Neuze e lavarjont dezhañ: Pelec'h emañ da Dad? Jezuz a respontas: N'anavezit na me na va Zad. Mar anavezfec'h ac'hanon, ec'h anavezfec'h ivez va Zad.\n20 Jezuz a lavaras ar gerioù-mañ el lec'h ma oa an teñzor, o kelenn en templ. Ha den ne grogas ennañ, rak ne oa ket deuet c'hoazh e eur.\n21 Neuze Jezuz a lavaras dezho c'hoazh: Mont a ran kuit, hag e klaskot ac'hanon hag e varvot en ho pec'hed. C'hwi ne c'hellit ket dont e-lec'h ma'z an.\n22 Ar Yuzevien a lavaras eta: Hag en em lazho e-unan, peogwir e lavar: C'hwi ne c'hellot ket dont e-lec'h ma'z an?\n23 Hag e lavaras dezho: C'hwi a zo eus an traoñ, me a zo eus an nec'h. C'hwi a zo eus ar bed-mañ, me n'on ket eus ar bed-mañ.\n24 Setu perak em eus lavaret deoc'h e varvot en ho pec'hedoù, rak ma ne gredit ket an Hini Emaon, e varvot en ho pec'hedoù.\n25 Neuze e lavarjont dezhañ: Piv out-te? Jezuz a lavaras dezho: Ar pezh a lavaran deoc'h abaoe ar penn-kentañ.\n26 Kalz a draoù am eus da lavarout diwar ho penn ha da varn ennoc'h. Met an hini en deus va c'haset a zo gwirion hag e lavaran d'ar bed ar pezh am eus klevet digantañ.\n27 Ne gomprenjont ket e komze dezho eus an Tad.\n28 Jezuz a lavaras eta dezho: P'ho po savet Mab an den, neuze ec'h anavezot an Hini Emaon, ha ne ran netra ac'hanon va-unan, met lavarout a ran an traoù-se evel m'en deus va Zad o desket din.\n29 An hini en deus va c'haset a zo ganin. An Tad n'en deus ket va lezet va-unan-penn, dre ma ran dalc'hmat ar pezh a blij dezhañ.\n30 Pa lavare an traoù-mañ, kalz a gredas ennañ.\nBugale Abraham pe bugale an diaoul\n31 Neuze Jezuz a lavaras d'ar Yuzevien o doa kredet ennañ: Mar kendalc'hit em c'homz, e viot e gwirionez va diskibien.\n32 Anavezout a reot ar wirionez, hag ar wirionez ho tizereo.\n33 Respont a rejont dezhañ: Ni a zo lignez Abraham ha biskoazh n'omp bet sklaved da zen, penaos e lavarez: Dizereet e viot?\n34 Jezuz a respontas dezho: E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, an hini en em ro d'ar pec'hed a zo sklav d'ar pec'hed.\n35 Met ar sklav ne chom ket atav en ti, ar mab a chom ennañ atav.\n36 Mar en deus ar Mab eta ho tizereet, e viot diere evit gwir.\n37 Gouzout a ran ez oc'h lignez Abraham, ha koulskoude e klaskit va lakaat d'ar marv, dre ma n'en deus ket va c'homz a zegemer ennoc'h.\n38 Me a lavar ar pezh am eus gwelet e ti va Zad, ha c'hwi ivez a ra ar pezh hoc'h eus gwelet e ti ho tad.\n39 Int a respontas hag a lavaras dezhañ: Hon tad eo Abraham. Jezuz a lavaras dezho: Ma vijec'h bugale Abraham, c'hwi a raje oberoù Abraham.\n40 Met bremañ e klaskit va lakaat d'ar marv, me, un den en deus lavaret deoc'h ar wirionez am eus desket digant Doue. Abraham n'en deus ket graet kement-se.\n41 C'hwi a ra oberoù ho tad. Hag e lavarjont dezhañ: N'omp ket bet ganet eus un avoultriezh, un Tad hepken hon eus, Doue eo.\n42 Neuze Jezuz a lavaras dezho: Ma vije Doue ho Tad, e karjec'h ac'hanon, rak eus Doue eo ez on aet er-maez hag e teuan. N'on ket deuet ac'hanon va-unan, met eñ eo an hini en deus va c'haset.\n43 Perak ne gomprenit ket va lavar? Dre ma ne c'hellit ket selaou va c'homz.\n44 Ho tad, a ziskennit anezhañ, eo an diaoul, hag e fell deoc'h ober c'hoantoù ho tad. Muntrer eo bet adalek ar penn-kentañ, ha n'en deus ket kendalc'het er wirionez, dre ma n'eus ket a wirionez ennañ. Pa lavar gaou, e komz eus ar pezh a zo ennañ e-unan, rak gaouiat eo ha tad ar gaou.\n45 Ha dre ma lavaran ar wirionez, ne gredit ket ac'hanon.\n46 Piv ac'hanoc'h a gendrec'ho ac'hanon a bec'hed? Mar lavaran ar wirionez, perak ne gredit ket ac'hanon?\n47 An hini a zo eus Doue a selaou gerioù Doue. Rak-se eo ne selaouit ket, dre ma n'oc'h ket eus Doue.\nJezuz hag Abraham\n48 Neuze ar Yuzevien a respontas hag a lavaras dezhañ: Ha n'hon eus ket lavaret gant gwir ez out ur Samaritan, hag ez eus un diaoul ennout?\n49 Jezuz a respontas: N'eus diaoul ebet ennon, met enoriñ a ran va Zad, ha c'hwi a zizenor ac'hanon.\n50 Met ne glaskan ket va gloar, bez' ez eus unan hag e glask, ha barn a ra.\n51 E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, mar mir unan bennak va c'homz, ne welo biken ar marv.\n52 Neuze ar Yuzevien a lavaras dezhañ: Bremañ ec'h anavezomp ez eus un diaoul ennout. Abraham a zo marv, ar brofeded ivez, ha te a lavar: Mar mir unan bennak va c'homz, n'anavezo biken ar marv.\n53 Daoust hag ez out brasoc'h eget hon tad Abraham, hag a zo marv? Ar brofeded ivez a zo marv. Piv a rez ac'hanout da-unan?\n54 Jezuz a respontas: Mar roan gloar din va-unan, va gloar n'eo netra. Va Zad eo an hini a ro gloar din, an hini a lavarit eo ho Toue.\n55 Ha koulskoude n'hoc'h eus ket e anavezet. Met me a anavez anezhañ, ha ma lavarfen n'anavezan ket anezhañ, e vefen ur gaouiad eveldoc'h. Met anavezout a ran anezhañ, hag e viran e gomz.\n56 Abraham ho tad en deus tridet gant levenez dre ma welfe va deiz. E welet en deus, hag eo en em laouenaet.\n57 Neuze ar Yuzevien a lavaras dezhañ: Ne'c'h eus ket c'hoazh hanter-kant vloaz, hag ec'h eus gwelet Abraham?\n58 Jezuz a lavaras dezho: E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, a-raok ma voe Abraham, Emaon.\n59 Neuze e kemerjont mein evit o zeurel a-enep dezhañ, met Jezuz en em guzhas hag a yeas er-maez eus an templ o tremen dre o c'hreiz. Hag evel-se ez eas kuit.\nJezuz a bare un den ganet dall\n1 Evel ma oa o tremen, e welas un den a oa dall abaoe e c'hanedigezh.\n2 E ziskibien a c'houlennataas anezhañ o lavarout: Rabbi (=Mestr), piv en deus pec'het, hemañ pe e dud, ma'z eo bet ganet dall?\n3 Jezuz a respontas: N'en deus ket pec'het nag e dud kennebeut, met evit ma vo diskouezet oberoù Doue ennañ eo.\n4 Ret eo din kas da benn oberoù an hini en deus va c'haset e-pad ma'z eo deiz. An noz a zeu, ha den ne c'hell labourat enni.\n5 E-pad ma'z on er bed, ez on sklêrijenn ar bed.\n6 O vezañ lavaret kement-se, e krañchas d'an douar hag e reas pri gant e halv. Neuze ec'h olevas daoulagad an dall gant ar pri-se,\n7 hag e lavaras dezhañ: Kae, hag en em walc'h e stank Siloa, anv a dalvez da lavarout: Kaset. Mont a reas di eta, en em walc'has, hag e teuas o welout sklaer.\n8 An amezeien hag ar re o doa e welet a-raok pa oa dall a lavare: Ha n'eo ket hemañ an hini en em zalc'he azezet hag a c'houlenne an aluzen?\n9 Darn a lavare: Eñ eo. Darn all a lavare: Heñvel eo outañ. Eñ e-unan a lavare: Me va-unan eo.\n10 Int a lavaras eta dezhañ: Penaos eo bet digoret dit da zaoulagad?\n11 Respont a reas hag e lavaras: Un den a anver Jezuz en deus graet pri, en deus olevet va daoulagad ha lavaret din: Kae da stank Siloa, hag en em walc'h. Aet on, hag ez on en em walc'het, hag em eus resevet ar gweled.\n12 Neuze e lavarjont dezhañ: Pelec'h emañ an den-se? Eñ a lavaras: N'ouzon ket.\n13 Kas a rejont d'ar farizianed an hini a oa bet dall diagent.\n14 Un deiz sabad e oa p'en doa Jezuz graet ar pri hag en doa digoret dezhañ e zaoulagad.\n15 Ar farizianed a c'houlennas eta digantañ ivez penaos en doa resevet ar gweled. Eñ a lavaras dezho: Lakaet en deus pri din war va daoulagad, hag ez on en em walc'het, hag e welan.\n16 Neuze hiniennoù eus ar farizianed a lavaras: An den-se n'eo ket a-berzh Doue, peogwir ne vir ket ar sabad. Reoù all a lavaras: Penaos e c'hell un den a zo pec'her ober hevelep mirakloù? Hag e voe disranniezh etrezo.\n17 Lavarout a rejont c'hoazh d'an dall: Te, petra a lavarez eus an hini en deus digoret dit da zaoulagad? Eñ a lavaras: Ur profed eo.\n18 Koulskoude ar Yuzevien ne gredjont ket e oa bet an den-se dall hag en doa resevet ar gweled, ken n'o doe galvet tud an hini en doa resevet ar gweled.\n19 Hag e c'houlennjont diganto, o lavarout: Hag hennezh eo ho mab, a lavarit eo bet ganet dall? Penaos eta e wel bremañ?\n20 E dud a respontas dezho hag a lavaras: Gouzout a reomp ez eo hor mab hag ez eo bet ganet dall,\n21 met n'ouzomp ket penaos e wel bremañ, ha n'ouzomp ket piv en deus digoret dezhañ e zaoulagad. Oad en deus, goulennit digantañ, komz a raio e-unan eus ar pezh a sell outañ.\n22 E dud a lavaras kement-se dre m'o doa aon rak ar Yuzevien. Ar Yuzevien o doa dija lakaet penaos piv bennak a anavezfe anezhañ evit ar C'hrist, a vefe kaset kuit eus ar sinagogenn.\n23 En abeg da-se eo e lavaras e dud: Oad en deus, goulennit digantañ.\n24 Gervel a rejont eta evit an eil gwech an den a oa bet dall, hag e lavarjont dezhañ: Ro gloar da Zoue, ni a oar ez eo an den-se ur pec'her.\n25 Neuze e respontas hag e lavaras: N'ouzon ket hag-eñ eo ur pec'her. Un dra a ouzon, dall e oan ha bremañ e welan.\n26 Lavarout a rejont c'hoazh dezhañ: Petra en deus graet dit? Penaos en deus digoret dit da zaoulagad?\n27 Respont a reas dezho: Lavaret em eus deoc'h dija ha n'hoc'h eus ket selaouet. Perak e fell deoc'h e glevout a-nevez? Hag e fell deoc'h ivez bezañ e ziskibien?\n28 Neuze e tismegañsjont anezhañ hag e lavarjont: Te eo a zo e ziskibl, ni a zo diskibien Moizez.\n29 Ni a oar en deus komzet Doue ouzh Moizez, met hemañ n'ouzomp ket a-belec'h eo.\n30 An den a respontas hag a lavaras dezho: Un dra souezhus eo na ouezfec'h ket a-belec'h eo, hag en deus digoret din va daoulagad.\n31 Ni a oar ne selaou ket Doue ouzh ar pec'herien, met mar deu unan bennak da zoujañ Doue ha da ober e volontez, e selaou outañ.\n32 N'eus bet klevet biskoazh en defe den digoret daoulagad un den ganet dall.\n33 Ma ne vije ket hemañ eus Doue, ne c'hellje ober netra.\n34 Respont a rejont hag e lavarjont dezhañ: Te a-bezh a zo bet ganet er pec'hed, hag e kelennez ac'hanomp! Hag e kasjont anezhañ kuit.\n35 Jezuz a glevas o doa e gaset kuit, hag o vezañ en em gavet gantañ, e lavaras dezhañ: Ha krediñ a rez e Mab Doue?\n36 Hag e respontas: Piv eo, Aotrou, evit ma kredin ennañ?\n37 Jezuz a lavaras dezhañ: E welet ec'h eus, eñ e-unan eo an hini a gomz ouzhit.\n38 Hag e lavaras: Krediñ a ran, Aotrou! Hag ec'h azeulas anezhañ.\n39 Jezuz a lavaras: Me a zo deuet er bed-mañ evit ur varnedigezh, evit ma welo ar re na welont ket, ha ma teuio da vezañ dall ar re a wel.\n40 Hiniennoù eus ar farizianed a oa gantañ, o klevout kement-se, a lavaras dezhañ: Ha ni, hag ez omp dall ivez?\n41 Jezuz a lavaras dezho: Ma vefec'h dall, n'ho pefe ket a bec'hed. Met bremañ e lavarit: Gwelout a reomp. En abeg da gement-se e chom ho pec'hed.\nJezuz, ar mêsaer mat\n1 E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, an hini na zeu ket dre an nor e kraou an deñved, met a bign dre ul lec'h all, a zo ul laer hag ur brigant.\n2 Met an hini a zeu dre an nor eo mesaer an deñved.\n3 Ar porzhier a zigor dezhañ, hag an deñved a glev e vouezh. Gervel a ra dre o anv e zeñved e-unan, hag e kas anezho er-maez.\n4 P'en deus lakaet er-maez e zeñved e-unan, e kerzh a-raok dezho, hag an deñved a heuilh anezhañ dre ma'c'h anavezont e vouezh.\n5 Met ne heuilhint ket un diavaeziad, tec'hout a raint kentoc'h, dre ma n'anavezont ket mouezh an diavaezidi.\n6 Jezuz a lavaras dezho ar barabolenn-se, met ne gomprenjont ket ar pezh a lavare dezho.\n7 Neuze Jezuz a lavaras dezho c'hoazh: E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, me eo dor an deñved.\n8 An holl re a zo deuet a-raok din a zo laeron ha briganted, met an deñved n'o deus ket o selaouet.\n9 Me eo an nor. Mar deu unan bennak e-barzh drezon, e vo salvet. Dont ha mont a raio, hag e kavo peurvan.\n10 Al laer ne zeu nemet evit laerezh, lazhañ ha distrujañ. Me a zo deuet evit m'o devo ar vuhez, ha m'o devo anezhi a-fonn zoken.\n11 Me eo ar mesaer mat. Ar mesaer mat a ro e vuhez evit e zeñved.\n12 Met ar goprad, ha n'eo ket mesaer ha n'eo ket an deñved dezhañ, pa wel ar bleiz o tont, a zilez an deñved hag a dec'h. Hag ar bleiz a grog en deñved hag a stlabez anezho.\n13 Ar goprad a dec'h, dre ma'z eo goprad, ha na gemer ket preder eus an deñved.\n14 Me eo ar mesaer mat, me a anavez ar re a zo din, hag anavezet on gant ar re a zo din,\n15 evel ma'c'h anavez an Tad ac'hanon, ha ma'c'h anavezan ivez an Tad; ha reiñ a ran va buhez evit an deñved.\n16 Deñved all am eus ha n'int ket eus ar c'hraou-mañ. Ret eo din ivez degas anezho, hag e klevint va mouezh. Ha ne vo nemet un tropell ha nemet ur mesaer.\n17 Dre gement-mañ eo e kar va Zad ac'hanon: dre ma roan va buhez evit hec'h adkemer.\n18 Den ne lam anezhi diganin, me a ro anezhi ac'hanon va-unan. Ar galloud am eus d'he reiñ, hag ar galloud d'hec'h adkemer; an urzh-se am eus bet digant va Zad.\n19 Neuze e voe disranniezh adarre etre ar Yuzevien en abeg d'ar c'homzoù-se.\n20 Kalz anezho a lavaras: Un diaoul en deus, diskiantet eo. Perak e selaouit anezhañ?\n21 Reoù all a lavaras: Ar gerioù-se n'int ket eus un den dalc'het gant un diaoul. Hag un diaoul a c'hell digeriñ daoulagad ar re dall?\nJezuz hag an Tad a zo Unan\n22 Ober a raed e Jeruzalem gouel an Dedi. Ar goañv e oa.\n23 Evel ma kerzhe Jezuz en templ dindan porched Salomon,\n24 ar Yuzevien en em zastumas en-dro dezhañ hag a lavaras dezhañ: Betek pegeit e talc'hi hon ene en douetañs? Mard out ar C'hrist, lavar deomp splann.\n25 Jezuz a respontas dezho: Henn lavaret em eus deoc'h ha ne gredit ket. An oberoù a ran en anv va Zad a ro testeni diwarnon.\n26 Met ne gredit ket, peogwir n'oc'h ket eus va deñved, evel ma em eus lavaret deoc'h.\n27 Va deñved a glev va mouezh, ha me o anavez, hag int va heuilh.\n28 Me a ro dezho ar vuhez peurbadus. Biken ne vint kollet, ha den n'o lamo eus va dorn.\n29 Va Zad, hag en deus o roet din, a zo brasoc'h eget an holl. Den ne c'hell o lemel eus dorn va Zad.\n30 Me hag an Tad a zo unan.\n31 Neuze ar Yuzevien a gemeras a-nevez mein evit e veinata.\n32 Jezuz a respontas dezho: Diskouezet em eus kalz a oberoù mat a-berzh va Zad, evit pehini anezho e veinatait ac'hanon?\n33 Ar Yuzevien a respontas dezhañ hag a lavaras: N'eo ket evit un ober mat ez meinataomp met evit ur gwallgomz: rak n'out nemet un den, hag en em rez Doue.\n34 Jezuz a respontas dezho: Ha n'eo ket skrivet en ho lezenn: Lavaret em eus: C'hwi a zo doueed?\n35 Mar he deus anvet doueed ar re ma oa kaset dezho komz Doue, hag ar Skritur ne c'hell ket bezañ torret,\n36 perak e lavarit e wallgomz an hini en deus an Tad santelaet ha kaset er bed, dre ma em eus lavaret: Me eo Mab Doue?\n37 Ma ne ran ket oberoù va Zad, na gredit ket ac'hanon.\n38 Met mar o gran, ha pa ne gredfec'h ket ac'hanon, kredit em oberoù, evit ma'c'h anavezot ha ma kredot ez eo an Tad ennon hag ez on ennañ.\n39 Neuze e klaskjont c'hoazh kregiñ ennañ, met en em dennas eus o daouarn.\n40 Mont a reas a-nevez en tu all d'ar Jordan, e-lec'h ma oa bet Yann o vadeziñ da gentañ, hag e chomas eno.\n41 Kalz a dud a zeuas d'e gavout en ur lavarout: Yann, evit gwir, n'en deus graet mirakl ebet, met kement en deus lavaret Yann diwar-benn hemañ a zo gwir.\n42 Ha kalz a gredas ennañ el lec'h-se.\nLazar dasorc'het gant Jezuz\n1 Bez' e oa ur c'hlañvour, Lazar eus Betania, kêriadenn Mari ha Marta he c'hoar.\n2 Mari a oa an hini a olevas an Aotrou gant c'hwezh-vat hag a dorchas e dreid gant he blev; ha Lazar he breur a oa klañv.\n3 E c'hoarezed eta a gasas da lavarout dezhañ: Aotrou, setu, an hini a garez a zo klañv.\n4 Pa glevas Jezuz kement-se e lavaras: Ar c'hleñved-se ne gas ket d'ar marv, met evit gloar Doue eo, evit ma resevo Mab Doue gloar a gement-se.\n5 Ha Jezuz a gare Marta hag he c'hoar ha Lazar.\n6 Koulskoude, pa glevas e oa klañv hemañ, e chomas daou zevezh c'hoazh el lec'h ma oa,\n7 ha neuze e lavaras d'an diskibien: Distroomp e Judea.\n8 An diskibien a lavaras dezhañ: Rabbi (=Mestr), n'eus ket pell e klaske ar Yuzevien da veinata, hag e tistroez di!\n9 Jezuz a respontas dezho: Ha n'eus ket daouzek eur en deiz? Mar kerzh unan bennak e-pad an deiz, ne strebot ket, peogwir e wel sklêrijenn ar bed-mañ.\n10 Met mar kerzh unan bennak e-pad an noz, e strebot, dre ma n'eus ket a sklêrijenn ennañ.\n11 Komz a reas evel-se, ha goude e lavaras dezho: Lazar hor mignon a gousk, met mont a ran d'e zihuniñ.\n12 E ziskibien a lavaras eta: Aotrou, mar kousk, e vo yac'haet.\n13 Hogen Jezuz en doa komzet eus e varv, met int a grede e komze eus diskuizh ar c'housked.\n14 Neuze Jezuz a lavaras dezho sklaer: Lazar a zo marv,\n15 hag ez eus levenez ganin abalamour deoc'h dre ne oan ket eno, evit ma kredot. Met deomp d'e gavout.\n16 Neuze Tomaz anvet Didim a lavaras d'an diskibien all: Deomp, ni ivez, evit mervel gantañ.\n17 Jezuz, o vezañ erruet, a gavas Lazar lakaet er bez abaoe pevar devezh dija.\n18 Betania a oa tost da Jeruzalem, war-dro pemzek stadenn (~ 2.8 km) diouti,\n19 ha kalz a Yuzevien a oa deuet da gavout Marta ha Mari, evit o frealziñ diwar-benn o breur.\n20 Pa ouezas Marta e teue Jezuz, ez eas a-raok dezhañ, met Mari a chomas azezet er gêr.\n21 Marta a lavaras da Jezuz: Aotrou, ma vijes bet amañ, va breur ne vije ket marvet.\n22 Met anavezout a ran penaos bremañ c'hoazh, kement holl a c'houlenni digant Doue, Doue en roio dit.\n23 Jezuz a lavaras dezhi: Da vreur a zasorc'ho.\n24 Marta a lavaras dezhañ: Gouzout a ran e tasorc'ho d'an dasorc'hidigezh, d'an deiz diwezhañ.\n25 Jezuz a lavaras dezhi: Me eo an dasorc'hidigezh hag ar vuhez, an hini a gred ennon, ha pa vefe marv, a vevo.\n26 Ha piv bennak a vev hag a gred ennon ne varvo biken. Hag e kredez kement-se?\n27 Hi a lavaras dezhañ: Ya Aotrou, me a gred ez out ar C'hrist, Mab Doue, an hini a zlee dont er bed.\n28 P'he doe lavaret kement-se, ez eas hag e c'halvas Mari he c'hoar e-kuzh, o lavarout: Ar Mestr a zo amañ, hag e c'halv ac'hanout.\n29 Houmañ, o vezañ klevet anezhi, a savas buan hag a zeuas d'e gavout.\n30 Jezuz ne oa ket c'hoazh aet er bourc'h, edo el lec'h ma oa deuet Marta a-ziarbenn dezhañ.\n31 Ar Yuzevien hag a oa gant Mari en ti ouzh he frealziñ, pa weljont e oa savet ken buan hag e oa aet er-maez, a heuilhjont anezhi en ur lavarout: Mont a ra da ouelañ d'ar bez.\n32 Pa voe deuet Mari el lec'h ma oa Jezuz ha pa welas anezhañ, en em daolas d'e dreid hag e lavaras dezhañ: Aotrou, ma vijes bet amañ, va breur ne vije ket marvet.\n33 Pa welas Jezuz anezhi o ouelañ, hi hag ar Yuzevien a oa deuet ganti, e huanadas en e spered hag e voe trubuilhet.\n34 Hag e lavaras: Pelec'h hoc'h eus e lakaet? Int a lavaras dezhañ: Aotrou, deus ha gwel.\n35 Jezuz a ouelas.\n36 Neuze ar Yuzevien a lavaras: Gwelit penaos e kare anezhañ.\n37 Hiniennoù anezho a lavaras: Eñ hag en deus digoret daoulagad an den dall, ha ne c'helle ket ober ivez na varvje ket hemañ?\n38 Neuze Jezuz, o huanadiñ a-nevez ennañ e-unan, a zeuas d'ar bez. Ur c'hev e oa, hag ur maen a oa bet lakaet warnañ.\n39 Jezuz a lavaras: Lamit ar maen. Marta, c'hoar an hini marv, a lavaras dezhañ: Aotrou, c'hwez a zo dija gantañ, rak aze emañ abaoe pevar devezh zo.\n40 Jezuz a lavaras dezhi: Ha ne'm eus ket lavaret dit, penaos mar kredez, e weli gloar Doue?\n41 Lemel a rejont eta ar maen eus al lec'h ma oa gourvezet an hini marv. Jezuz, o sevel e zaoulagad war-zu an neñv, a lavaras: Tad, da drugarekaat a ran rak va selaouet ec'h eus.\n42 Gouzout a ran e selaouez ac'hanon atav, met henn lavaret em eus abalamour d'an engroez-mañ a zo en-dro din, evit ma kredint ec'h eus va degaset.\n43 Goude bezañ lavaret kement-se, e krias a vouezh uhel: Lazar, deus er-maez!\n44 Hag an hini marv a zeuas er-maez, e dreid hag e zaouarn ereet gant bandennoù, e zremm goloet gant ul lienenn. Jezuz a lavaras dezho: Diereit-eñ ha lezit-eñ da vont.\n45 Neuze kalz eus ar Yuzevien a oa deuet da gavout Mari, pa weljont ar pezh en doa graet Jezuz, a gredas ennañ.\n46 Met hiniennoù anezho a yeas da gavout ar farizianed hag a lavaras dezho ar pezh en doa graet Jezuz.\n47 Neuze an aberzhourien vras hag ar farizianed a zastumas ar sanedrin hag a lavaras: Petra a raimp? Rak an den-se a ra kalz a virakloù.\n48 Mar en lezomp d'ober, an holl a gredo ennañ, hag ar Romaned a zeuio hag a zistrujo hol lec'h hag hor broad.\n49 Met unan anezho anvet Kaifaz, hag a oa aberzhour-meur er bloaz-se, a lavaras dezho: C'hwi n'ouzoc'h netra,\n50 ha ne soñjit ket ez eo gwelloc'h deomp e varvfe un den hepken evit ar bobl eget na vefe kollet ar vroad holl?\n51 Hogen ne lavaras ket kement-se anezhañ e-unan, met o vezañ aberzhour-meur er bloaz-se, e tiouganas e tlee Jezuz mervel evit ar vroad,\n52 ha ne oa ket evit ar vroad hepken, met ivez evit dastum en unan hepken mibien Doue a oa a-stlabez.\n53 Adalek an deiz-se en em guzuilhjont evit e lakaat d'ar marv.\n54 Neuze Jezuz ned eas ken a-wel e-touez ar Yuzevien, met mont a reas ac'hane en ur c'horn-bro tost d'ar gouelec'h, d'ur gêr anvet Efraim. Hag e chomas eno gant e ziskibien.\n55 Pask ar Yuzevien a oa tost, ha kalz a dud eus ar vro a bignas da Jeruzalem a-raok ar Pask evit en em c'hlanaat.\n56 Klask a raent Jezuz, hag oc'h en em zerc'hel en templ, e lavarent an eil d'egile: Petra a soñjit? Ha ne zeuio ket d'ar gouel?\n57 An aberzhourien vras hag ar farizianed o doa roet urzh, mar ouie unan bennak pelec'h e oa, d'en lavarout, evit ma krogjent ennañ.\nJezuz olevet gant Mari a Vetania\n1 C'hwec'h devezh a-raok ar Pask, Jezuz a zeuas da Vetania, e-lec'h ma oa Lazar, an hini a oa bet marv hag en doa dasorc'het a-douez ar re varv.\n2 Graet e voe dezhañ eno ur goan. Marta a servije ha Lazar a oa unan eus ar re a oa ouzh taol gantañ.\n3 Neuze Mari, o vezañ kemeret ul lur (~ 330 g) c'hwezh-vat a nard pur eus ur priz bras, a olevas ganti treid Jezuz hag a dorchas e dreid gant he blev. An ti a voe leuniet gant c'hwezh-vat an traet-se.\n4 Neuze Judaz Iskariod mab Simon, unan eus e ziskibien, an hini a zlee e werzhañ, a lavaras:\n5 Perak n'eo ket bet gwerzhet ar c'hwezh-vat-se tri c'hant diner (1 diner = pezh arc'hant roman war-dro 4 g) evit o reiñ d'ar beorien?\n6 Lavarout a rae kement-se, n'eo ket m'en doa preder ouzh ar beorien, met dre ma oa laer, hag o vezañ ma talc'he ar yalc'h, e kase gantañ ar pezh a lakaed enni.\n7 Neuze Jezuz a lavaras: Lez-hi, e viret he deus evit deiz va beziadur.\n8 Rak ho po bepred ar beorien ganeoc'h, met n'ho po ket atav ac'hanon.\n9 Un engroez bras a Yuzevien, o vezañ gouezet e oa eno, a zeuas, nann hepken abalamour da Jezuz, met ivez evit gwelout Lazar en doa dasorc'het a-douez ar re varv.\n10 An aberzhourien vras en em guzulias da lakaat ivez Lazar d'ar marv,\n11 rak kalz a Yuzevien a bellae diouto en abeg dezhañ, hag a grede e Jezuz.\n12 An deiz war-lerc'h, un engroez bras deuet evit ar gouel, o klevout e teue Jezuz da Jeruzalem,\n13 a gemeras brankoù palmez hag a yeas en arbenn dezhañ, o krial: Hozanna! Benniget ra vo roue Israel a zeu en anv an Aotrou!\n14 Jezuz, o vezañ kavet un azenig, a azezas warnañ, hervez ma'z eo skrivet:\n15 Na'z pez ket aon, merc'h Sion, setu, da roue a zeu, azezet war ebeul un azenez.\n16 E ziskibien ne gomprenjont ket da gentañ an traoù-se, met pa voe roet gloar da Jezuz, neuze e teuas da soñj dezho e oa bet skrivet an traoù-se diwar e benn, hag o doa graet an traoù-se en e geñver.\n17 An engroez hag a oa gantañ p'en doa galvet Lazar eus ar bez ha p'en doa e zasorc'het a-douez ar re varv, a roe testeni dezhañ.\n18 En abeg da-se ivez e oant aet en arbenn dezhañ, dre m'en doa gouezet ar bobl en doa graet ar mirakl-se.\n19 Ar farizianed a lavaras eta etrezo: Gwelout a rit na c'hounezit netra, setu, an dud a ya war e lerc'h.\n20 Bez' e oa un toullad Gresianed e-touez ar re a oa pignet evit azeuliñ e-pad ar gouel.\n21 Dont a rejont da gavout Filip eus Betsaida e Galilea, hag e c'houlennjont dioutañ: Aotrou, ni a garfe gwelout Jezuz.\n22 Filip a zeuas hag en lavaras da Andrev, hag Andrev ha Filip en lavaras da Jezuz.\nJezuz a gemenn e varv\n23 Jezuz a respontas dezho hag a lavaras: An eur a zo deuet ma tle bezañ roet gloar da Vab an den.\n24 E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, ma ne varv ket ar c'hreunenn winizh taolet en douar, e chom hec'h-unan. Met mar marv, e ro kalz a frouezh.\n25 An hini a gar e ene en kollo, hag an hini a gasa e ene er bed-mañ en miro evit ar vuhez peurbadus.\n26 Mar servij unan bennak ac'hanon, ra zeuio war va lerc'h, hag e-lec'h ma'z on, eno e vo ivez va servijer. Mar servij unan bennak ac'hanon, an Tad a roio enor dezhañ.\n27 Bremañ va ene a zo trubuilhet. Ha petra a lavarin? Tad, va savete diouzh an eur-mañ? Met evit kement-se eo ez on deuet en eur-mañ.\n28 Tad, ro gloar da'z anv! Neuze e teuas ur vouezh eus an neñv: Ha roet em eus gloar dezhañ, hag e roin gloar dezhañ c'hoazh.\n29 An engroez a oa eno hag o doa klevet, a lavaras e oa ar c'hurun. Re all a lavaras: Un ael en deus komzet outañ.\n30 Jezuz a respontas hag a lavaras: Ar vouezh-se n'eo ket evidon, met evidoc'h.\n31 Bremañ en em ra barnedigezh ar bed-mañ, bremañ priñs ar bed-mañ a vo taolet er-maez.\n32 Ha me, pa vin bet savet eus an douar, e tennin an holl dud da'm c'havout.\n33 Hogen lavarout a rae kement-se evit merkañ dre beseurt marv e tlee mervel.\n34 An engroez a respontas dezhañ: Desket hon eus dre al lezenn e tle ar C'hrist chom da viken. Penaos eta e lavarez ez eo ret da Vab an den bezañ savet? Piv eo ar Mab an den-se?\n35 Neuze Jezuz a lavaras dezho: Ar sklêrijenn a zo c'hoazh ganeoc'h evit un nebeud amzer. Kerzhit e-pad m'hoc'h eus ar sklêrijenn, gant aon na zeufe an deñvalijenn d'ho soupren. An hini a gerzh en deñvalijenn ne oar ket da belec'h ez a.\n36 E-pad m'hoc'h eus ar sklêrijenn, kredit er sklêrijenn, evit ma viot bugale ar sklêrijenn. Jezuz a lavaras an traoù-se, ha goude ez eas kuit hag en em guzhas diouto.\nNe gred ket ar Yuzevien\n37 Met evitañ da vezañ graet kement a virakloù dirazo, ne gredjont ket ennañ,\n38 evit ma vefe sevenet ar gomz en doa lavaret ar profed Izaia: Aotrou, piv en deus kredet hor prezegenn? Ha da biv eo bet diskuliet brec'h an Aotrou?\n39 Evel-se ne c'hellent ket krediñ, rak Izaia en deus lavaret c'hoazh:\n40 Serret en deus o daoulagad ha digizidikaet o c'halon, gant aon na zeufe o daoulagad da welout, o c'halon da gompren, na zistrofent, ha na yac'hafen anezho.\n41 Izaia a lavaras an traoù-mañ, pa welas e c'hloar ha pa gomzas diwar e benn.\n42 Koulskoude, kalz e-touez ar re vras zoken a gredas ennañ, met n'anzavjont ket kement-se en abeg d'ar farizianed, gant aon da vezañ kaset kuit eus ar sinagogenn,\n43 rak karout a raent muioc'h ar c'hloar eus an dud eget ar c'hloar eus Doue.\n44 Jezuz a grias hag a lavaras: An hini a gred ennon, ne gred ket ennon met en hini en deus va c'haset,\n45 hag an hini a wel ac'hanon a wel an hini an deus va c'haset.\n46 Deuet on er bed evel ar sklêrijenn, evit na chomo ket en deñvalijenn an neb a gred ennon.\n47 Mar klev unan bennak va gerioù ha ne gred ket, ne varnan ket anezhañ, rak n'on ket deuet evit barn ar bed, met evit saveteiñ ar bed.\n48 An hini na'm degemer ket ha na zegemer ket va gerioù en deus e varner: ar gomz am eus prezeget eo, a varno anezhañ d'an deiz diwezhañ.\n49 Rak n'eo ket drezon va-unan em eus komzet, met an Tad en deus va c'haset en deus gourc'hemennet din ar pezh a zleen lavarout ha prezeg.\n50 Ha gouzout a ran ez eo e c'hourc'hemenn ar vuhez peurbadus. An traoù a lavaran eta, a lavaran evel m'en deus an Tad o lavaret din.\nAr Pask diwezhañ. Jezuz o walc'hiñ o zreid d'e ziskibien\n1 A-raok gouel ar Pask, Jezuz oc'h anavezout e oa deuet e eur evit tremen eus ar bed-mañ d'an Tad, evel m'en doa karet e re a oa er bed, o c'haras betek an diwezh.\n2 Pa echue koan, an diaoul o vezañ lakaet dija e kalon Judaz Iskariod mab Simon ar soñj d'e drubardiñ,\n3 Jezuz o c'houzout en doa an Tad lakaet pep tra etre e zaouarn, hag e oa deuet eus Doue hag e tistroe da Zoue,\n4 a savas diouzh koan, a lamas e bezh dilhad, hag o vezañ kemeret ul lienenn, en em c'hourizas ganti.\n5 Goude-se e lakaas dour en ur billig, hag en em lakaas da walc'hiñ treid an diskibien ha d'o zorchañ gant al lienenn a oa en-dro dezhañ.\n6 Dont a reas eta da Simon-Pêr, hag hemañ a lavaras dezhañ: Aotrou, ha te a walc'hfe va zreid din!\n7 Jezuz a respontas hag a lavaras dezhañ: N'ouzout ket bremañ ar pezh a ran, met henn gouzout a ri diwezhatoc'h.\n8 Pêr a lavaras dezhañ: Biken ne walc'hi va zreid din. Jezuz a respontas dezhañ: Ma ne walc'han ket ac'hanout, na'z po ket lod ganin.\n9 Simon-Pêr a lavaras dezhañ: Aotrou, nann hepken va zreid, met ivez va daouarn ha va fenn.\n10 Jezuz a lavaras dezhañ: An hini a zo bet kouronket en deus ezhomm e vefe gwalc'het dezhañ e zreid hepken, hag emañ glan penn-da-benn. Ha c'hwi a zo glan, met n'oc'h ket holl.\n11 Rak gouzout a rae piv 'oa an hini a zlee e werzhañ, en abeg da-se e lavaras: N'oc'h ket glan holl.\n12 Goude eta m'en doe gwalc'het o zreid dezho ha m'en doe adkemeret e zilhad, en em lakaas adarre ouzh taol hag e lavaras dezho: Ha gouzout a rit ar pezh am eus graet deoc'h?.\n13 Va envel a rit Mestr hag Aotrou, ha gwir a lavarit rak bez' ez on.\n14 Mar em eus eta gwalc'het ho treid deoc'h, me an Aotrou hag ar Mestr, c'hwi a zle ivez gwalc'hiñ ho treid an eil d'egile.\n15 Rak roet em eus deoc'h ur skouer, evit ma reot evel ma em eus graet deoc'h.\n16 E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, ar servijer n'eo ket brasoc'h eget e vestr, nag an abostol (= an hini kaset) brasoc'h eget an hini en deus e gaset.\n17 Mar gouzoc'h an traoù-se, ez oc'h eürus, gant ma reot hervezo.\nJezuz a gemenn trubarderezh Judaz\n18 Ne gomzan ket diwar ho penn holl, gouzout a ran ar re am eus dibabet. Met ret eo d'ar Skritur-mañ bezañ sevenet: An hini a zebr bara ganin en deus savet e droad em enep.\n19 Me en lavar deoc'h adalek bremañ, a-raok ma'c'h erruo an dra, evit pa vo c'hoarvezet, ma kredot an Hini Emaon.\n20 E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, an hini a zegemer unan bennak a gasan a zegemer ac'hanon, hag an hini a zegemer ac'hanon, a zegemer an hini en deus va c'haset.\n21 P'en doe lavaret kement-se, Jezuz a voe trubuilhet en e spered hag a zougas testeni o lavarout: E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, unan ac'hanoc'h am gwerzho.\n22 An diskibien a sellas an eil ouzh egile, o vezañ en arvar a-zivout an hini ma komze diwar e benn.\n23 Unan eus e ziskibien, an hini a oa karet gant Jezuz, a oa astennet ouzh taol war vruched Jezuz.\n24 Simon-Pêr a reas sin dezhañ da c'houlenn eus piv e komze.\n25 Eñ eta o vezañ pleget war vruched Jezuz, a lavaras dezhañ: Aotrou, piv eo?\n26 Jezuz a respontas: An hini a roin dezhañ an tamm soubet. Hag o vezañ soubet un tamm, e roas anezhañ da Judaz Iskariod mab Simon.\n27 War-lerc'h an tamm, Satan a yeas ennañ. Neuze Jezuz a lavaras dezhañ: Gra raktal ar pezh a rez.\n28 Met hini ebet eus ar re a oa ouzh taol ne gomprenas perak en doa lavaret kement-se dezhañ.\n29 Hiniennoù a soñjas, o vezañ ar yalc'h gant Judaz, ma lavare Jezuz dezhañ: Pren ar pezh hon eus ezhomm evit ar gouel, pe: Ro un dra bennak d'ar beorien.\n30 O vezañ eta resevet an tamm, ez eas kuit raktal. Noz e oa.\nAr gourc'hemenn nevez\n31 Ha pa voe aet kuit, Jezuz a lavaras: Bremañ eo roet gloar da Vab an den, hag eo roet gloar da Zoue ennañ.\n32 Mard eo roet gloar da Zoue ennañ, Doue a roio gloar dezhañ ivez ennañ e-unan, hag e roio gloar dezhañ prest.\n33 Va bugale vihan, me a zo c'hoazh ganeoc'h evit un nebeud amzer. C'hwi am c'hlasko, hag evel ma em eus lavaret d'ar Yuzevien: D'al lec'h ma'z an, ne c'hellit ket dont; deoc'h-c'hwi ivez en lavaran bremañ.\n34 Reiñ a ran deoc'h ur gourc'hemenn nevez: Ma en em garot an eil egile; evel ma em eus ho karet, ma en em garot ivez an eil egile.\n35 Dre gement-mañ e ouezo an holl ez oc'h va diskibien: ma hoc'h eus karantez an eil evit egile.\nJezuz a gemenn da Bêr e tinac'ho anezhañ\n36 Simon-Pêr a lavaras dezhañ: Aotrou, ha mont a rez da belec'h? Jezuz a respontas dezhañ: D'al lec'h ma'z an, ne c'hellez ket va heuliañ bremañ, met va heuliañ a ri diwezhatoc'h.\n37 Pêr a lavaras dezhañ: Aotrou, perak ne c'hellan ket da heuliañ bremañ? Evidout e roin va buhez.\n38 Jezuz a respontas dezhañ: Evidon e roi da vuhez? E gwirionez, e gwirionez, me a lavar dit, ne gano ket ar c'hilhog na'z po va dinac'het teir gwech.\nJezuz a zo an Hent, ar Wirionez hag ar Vuhez\n1 Ra chomo ho kalon hep bezañ trubuilhet. Krediñ a rit e Doue, kredit ivez ennon.\n2 Bez' ez eus meur a chomlec'h e ti va Zad. Ma ne vije ket, em bije henn lavaret deoc'h. Mont a ran da gempenn ul lec'h deoc'h.\n3 Pa vin aet ha pa em bo kempennet ul lec'h deoc'h, e tistroin hag ho kemerin ganin, evit ma viot c'hwi ivez el lec'h m'emaon.\n4 Gouzout a rit al lec'h ma'z an, hag ec'h ouzoc'h an hent.\n5 Tomaz a lavaras dezhañ: Aotrou, n'ouzomp ket da belec'h emaout o vont; ha penaos e c'hellfemp gouzout an hent?\n6 Jezuz a lavaras dezhañ: Me eo an hent, ar wirionez hag ar vuhez. Den ne zeu d'an Tad nemet drezon.\n7 Mar ho pije va anavezet, ho pije ivez anavezet va Zad. Hag a-vremañ ec'h anavezit anezhañ, hag hoc'h eus e welet.\n8 Filip a lavaras dezhañ: Aotrou, diskouez deomp an Tad, hag eo a-walc'h deomp.\n9 Jezuz a lavaras dezhañ: Abaoe keit all emaon ganeoc'h, ha ne'c'h eus ket va anavezet, Filip? An hini en deus va gwelet, en deus gwelet an Tad. Penaos e lavarez: Diskouez deomp an Tad?\n10 Ha ne gredez ket emaon en Tad hag emañ an Tad ennon? Ar gerioù a lavaran deoc'h, n'o lavaran ket ac'hanon va-unan. Met an Tad a chom ennon, a ra e-unan an oberoù.\n11 Kredit-me pa lavaran emaon en Tad hag emañ an Tad ennon. Kredit-me da vihanañ abalamour d'an oberoù-se o-unan.\nDont a raio ar Spered-Santel\n12 E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, an hini a gred ennon a raio ivez an oberoù a ran, hag e raio reoù vrasoc'h eget ar re-mañ, dre ma'z an da gavout va Zad.\n13 Kement a c'houlennot em anv, me henn raio, evit ma resevo an Tad gloar er Mab.\n14 Mar goulennit un dra bennak em anv, me henn raio.\n15 Mar karit ac'hanon, mirit va gourc'hemennoù.\n16 Ha me a bedo an Tad, hag e roio deoc'h un Difenner all, evit ma chomo ganeoc'h da viken,\n17 ar Spered a wirionez na c'hell ket bezañ degemeret gant ar bed, dre ma ne wel ket anezhañ ha n'anavez ket anezhañ. Met c'hwi a anavez anezhañ, rak emañ o chom ganeoc'h hag e vo ennoc'h.\n18 Ne lezin ket ac'hanoc'h emzivat, dont a rin d'ho kavout.\n19 C'hoazh un nebeud amzer, hag ar bed ne'm gwelo ken, met c'hwi am gwelo; ha dre ma vevan, e vevot ivez.\n20 En deiz-se ec'h anavezot emaon em Zad, ha c'hwi ennon, ha me ennoc'h.\n21 An hini en deus va gourc'hemennoù hag a vir anezho, hennezh eo a gar ac'hanon; hag an hini a gar ac'hanon a vo karet gant va Zad, hag e karin anezhañ, hag en em ziskouezin dezhañ.\n22 Judaz, nann Iskariod, a lavaras dezhañ: Aotrou, a-belec'h e teu ma en em ziskouezi deomp ha nann d'ar bed?\n23 Jezuz a respontas hag a lavaras dezhañ: Mar kar unan bennak ac'hanon, e viro va c'homz; va Zad en karo, hag e teuimp d'e gavout, hag e raimp hor chomlec'h gantañ.\n24 An hini na gar ket ac'hanon ne vir ket va c'homzoù. Hag ar gomz a glevit n'eo ket ac'hanon-me, met eus an Tad en deus va c'haset.\n25 Lavaret em eus deoc'h an traoù-mañ e-pad ma choman ganeoc'h.\n26 Met an Difenner, ar Spered-Santel a gaso an Tad em anv, a gelenno deoc'h an holl draoù hag a zegaso soñj deoc'h e kement am eus lavaret deoc'h.\n27 Lezel a ran ganeoc'h ar peoc'h, reiñ a ran deoc'h va feoc'h. Ne roan ket deoc'h evel ma ro ar bed. Ra chomo ho kalon hep bezañ trubuilhet pe spontet.\n28 Klevet hoc'h eus em eus lavaret deoc'h: Mont a ran kuit hag e tistroan etrezek ennoc'h. Mar karjec'h ac'hanon, ho pije levenez eus ar pezh am eus lavaret: Mont a ran da gavout an Tad; rak va Zad a zo brasoc'h egedon.\n29 Bremañ em eus henn lavaret deoc'h a-raok ma vo c'hoarvezet an dra, evit ma kredot pa vo c'hoarvezet.\n30 Ne gomzin ken kalz ganeoc'h, rak priñs ar bed-mañ a zeu, ha n'en deus netra ennon.\n31 Met evit ma'c'h anavezo ar bed e karan an Tad, hag e ran ar pezh en deus an Tad gourc'hemennet din, savit, deomp ac'hann.\nAr gwini hag ar skoultroù\n1 Me eo ar winienn wirion, ha va Zad eo al labourer.\n2 Lemel a ra kuit kement skoultr ennon na zoug ket frouezh, hag e tivarr kement skoultr a zoug frouezh, evit ma tougo c'hoazh muioc'h a frouezh.\n3 Dija ez oc'h glan dre ar gomz am eus lavaret deoc'h.\n4 Chomit ennon ha me ennoc'h. Evel ma ne c'hell ket ar skoultr dougen frouezh anezhañ e-unan ma ne chom ket er winienn, c'hwi ne c'hellit ket kennebeut ma ne chomit ket ennon.\n5 Me eo ar winienn, c'hwi eo ar skoultroù. An hini a chom ennon ha me ennañ, hennezh a zoug kalz a frouezh, rak hepdon ne c'hellit ober netra.\n6 Ma ne chom ket unan bennak ennon, taolet eo er-maez evel ar skoultr, hag e sec'h. Neuze e tastumer anezho, o zaoler en tan, hag e tevont.\n7 Mar chomit ennon ha mar chom va gerioù ennoc'h, e c'houlennot ar pezh a fello deoc'h, ha kement-se a vo graet deoc'h.\n8 E kement-mañ eo roet gloar da'm Zad: dougit kalz a frouezh; ha neuze e viot va diskibien.\n9 Evel m'en deus an Tad va c'haret, ho karet em eus ivez; chomit em c'harantez.\n10 Mar mirit va gourc'hemennoù, e chomot em c'harantez, evel ma em eus miret gourc'hemennoù va Zad, hag e choman en e garantez.\n11 Lavaret em eus deoc'h an traoù-mañ, evit ma chomo va levenez ennoc'h, ha ma vo ho levenez peurleuniet.\n12 Setu va gourc'hemenn: ma en em garot an eil egile evel ma em eus ho karet.\n13 Den n'en deus brasoc'h karantez eget houmañ: pa ro unan bennak e vuhez evit e vignoned.\n14 C'hwi a zo va mignoned, mar grit kement a c'hourc'hemennan deoc'h.\n15 Ne ran ken servijerien ac'hanoc'h, rak ar servijer ne oar ket petra a ra e vestr, met hoc'h anvet em eus mignoned, dre ma em eus roet deoc'h da anavezout kement am eus klevet digant va Zad.\n16 N'eo ket c'hwi hoc'h eus va dibabet, met me eo am eus ho tibabet hag am eus ho lakaet, evit ma'z eot ha ma tougot frouezh, ha ma vo ho frouezh kendalc'hus, hag evit ma roio va Zad deoc'h kement a c'houlennot em anv digantañ.\n17 An traoù-se a c'hourc'hemennan deoc'h, evit ma en em garot an eil egile.\nMar kasa ar bed ac'hanoc'h . . .\n18 Mar kasa ar bed ac'hanoc'h, gouezit en deus va c'hasaet a-raok deoc'h.\n19 Mar bijec'h eus ar bed, ar bed a garje ar pezh a vije dezhañ. Met dre ma n'oc'h ket eus ar bed ha ma em eus ho tibabet eus a-douez ar bed, abalamour da-se eo e kasa ar bed ac'hanoc'h.\n20 Ho pet soñj eus ar gomz am eus lavaret deoc'h: Ar servijer n'eo ket brasoc'h eget e vestr. Mar o deus va gwallgaset, e wallgasint ivez ac'hanoc'h, ha mar o deus miret va c'homz, e virint ivez hoc'h hini.\n21 Met kement-se holl a raint deoc'h en abeg da'm anv, rak n'anavezont ket an hini en deus va c'haset.\n22 Ma ne vijen ket deuet ha ma ne'm bije ket komzet outo, n'o dije ket a bec'hed. Met bremañ n'o deus ket a zigarez evit o fec'hed.\n23 An hini a gasa ac'hanon, a gasa ivez va Zad.\n24 Ma ne'm bije ket graet en o zouez an oberoù n'en deus graet hini all ebet, n'o dije ket a bec'hed. Met bremañ o deus o gwelet hag o deus kasaet ac'hanon ha va Zad ivez.\n25 Met kement-se a zo evit ma vo sevenet ar gomz a zo skrivet en o lezenn: Va c'hasaet o deus hep abeg.\n26 Met pa vo deuet an Difenner a zegasin deoc'h a-berzh an Tad, ar Spered a wirionez a zinaou eus an Tad, eñ a roio testeni diwarnon.\n27 Ha c'hwi ivez a roio testeni, rak ganin emaoc'h adalek ar penn-kentañ.\n1 Lavaret em eus deoc'h an traoù-se evit na vint ket deoc'h un abeg da gouezhañ.\n2 Kas a raint ac'hanoc'h kuit eus ar sinagogennoù, hag an eur a zeu ma kredo piv bennak ho lakaio d'ar marv, azeuliñ Doue.\n3 Ober a raint an traoù-se deoc'h rak n'o deus anavezet nag an Tad na me.\n4 Me am eus lavaret deoc'h an traoù-se, evit, pa vo deuet an eur, m'ho po soñj em eus o lavaret deoc'h. Ne'm eus ket lavaret an traoù-se deoc'h abaoe ar penn-kentañ, dre ma oan ganeoc'h.\nOberenn ar Spered-Santel\n5 Met bremañ ez an da gavout an hini en deus va c'haset, hag hini ac'hanoc'h ne c'houlenn diganin: Da belec'h emaout o vont?\n6 Ha dre ma em eus lavaret deoc'h an traoù-se, an dristidigezh he deus leuniet ho kalon.\n7 Koulskoude e lavaran deoc'h ar wirionez, talvoudek eo deoc'h ez afen kuit, rak ma ned an ket kuit, an Difenner ne zeuio ket d'ho kavout. Met mard an kuit, e kasin anezhañ deoc'h.\n8 Ha pa vo deuet, e kendrec'ho ar bed er pezh a sell ouzh ar pec'hed, ar reizhder hag ar varnedigezh,\n9 ar pec'hed, dre ma ne gredont ket ennon,\n10 ar reizhder, dre ma'z an da gavout va Zad ha na'm gwelot mui,\n11 ar varnedigezh, dre ma'z eo barnet priñs ar bed-mañ.\n12 Kalz a draoù all am eus c'hoazh da lavarout deoc'h, met bez' emaint bremañ dreist ho meiz.\n13 Pa vo deuet hennezh, ar Spered a wirionez, e reno ac'hanoc'h en holl wirionez, rak ne gomzo ket anezhañ e-unan, met lavarout a raio kement en devo klevet hag e tisklêrio deoc'h an traoù da zont.\n14 Eñ eo an hini a roio gloar din, dre ma kemero eus ar pezh a zo din ha ma en disklêrio deoc'h.\n15 Kement en deus an Tad a zo din, setu perak em eus lavaret e kemero eus ar pezh a zo din hag en disklêrio deoc'h.\nHo tristidigezh a vo troet e levenez\n16 C'hoazh un nebeud amzer ha ne'm gwelot mui, hag a-nevez un nebeud amzer goude hag em gwelot, dre ma'z an da gavout an Tad.\n17 Neuze e ziskibien a lavaras an eil d'egile: Petra eo ar pezh a lavar deomp: C'hoazh un nebeud amzer ha ne'm gwelot mui, hag a-nevez un nebeud amzer goude hag em gwelot? ha: Dre ma'z an da gavout an Tad?\n18 Lavarout a raent eta: Petra eo ar pezh a lavar: C'hoazh un nebeud amzer? N'ouzomp ket ar pezh a lavar.\n19 Jezuz a ouezas e felle dezho ober goulennoù outañ, hag e lavaras dezho: Goulenn a rit etrezoc'h perak em eus lavaret: C'hoazh un nebeud amzer ha ne'm gwelot mui, hag a-nevez un nebeud amzer goude hag em gwelot.\n20 E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, c'hwi a ouelo hag a hirvoudo, hag ar bed a laouenaio. C'hwi a vo en dristidigezh, met ho tristidigezh a vo troet e levenez.\n21 Pa wilioud ur vaouez, he devez poanioù dre ma'z eo deuet hec'h eur, met goude m'he deus ganet ur bugel, n'he deus ken soñj eus he foan gant al levenez he deus da vezañ ganet un den er bed.\n22 Evel-se c'hwi a zo bremañ en dristidigezh, met me ho kwelo a-nevez hag ho kalon a vo laouen, ha den ne lamo diganeoc'h ho levenez.\n23 En deiz-se ne c'houlennot ken netra diganin. E gwirionez, e gwirionez, me a lavar deoc'h, kement a c'houlennot digant an Tad em anv, en roio deoc'h.\n24 Betek vremañ n'hoc'h eus goulennet netra em anv. Goulennit hag e resevot, evit ma vo peurleuniet ho levenez.\n25 Lavaret em eus deoc'h an traoù-se e parabolennoù. Met an amzer a zeu ma ne gomzin ken deoc'h e parabolennoù, hag e komzin deoc'h sklaer diwar-benn an Tad.\n26 En deiz-se e c'houlennot em anv ha ne lavaran ket deoc'h e pedin an Tad evidoc'h,\n27 rak an Tad e-unan ho kar, dre ma hoc'h eus va c'haret ha ma hoc'h eus kredet ez on deuet er-maez eus Doue.\n28 Deuet on er-maez eus an Tad, deuet on er bed, lezel a ran a-nevez ar bed, hag ez an da gavout an Tad.\n29 An diskibien a lavaras dezhañ: Setu, bremañ e komzez sklaer ha ne lavarez mui a barabolennoù.\n30 Bremañ ec'h ouzomp ec'h anavezez pep tra ha ne'c'h eus ket ezhomm e vefe graet goulenn ouzhit. Evit-se eo e kredomp ez out deuet er-maez eus Doue.\n31 Jezuz a respontas dezho: Ha krediñ a rit bremañ?\n32 Setu, an eur a zeu, ha deuet eo dija, ma viot stlabezet pep hini ouzh e gostez, ha ma lezot ac'hanon va-unan. Met me n'on ket va-unan, rak an Tad a zo ganin.\n33 An traoù-mañ am eus lavaret deoc'h evit m'ho po ar peoc'h ennon. Trubuilhoù ho po er bed, met bezit kalonek, me am eus trec'het ar bed.\n1 Jezuz a lavaras an traoù-se, ha neuze, o sevel e zaoulagad etrezek an neñv, e lavaras: Tad, an eur a zo deuet; ro gloar da'z Mab, evit ma roio gloar da Vab dit,\n2 hervez ma ec'h eus roet dezhañ galloud war bep kig, evit ma roio ar vuhez peurbadus d'an holl re ac'h eus roet dezhañ.\n3 Hag ar vuhez peurbadus eo ma'c'h anavezint ac'hanout, te hag a zo ar gwir Doue nemetañ, ha Jezuz-Krist, an hini ac'h eus kaset.\n4 Roet em eus gloar dit war an douar, echuet em eus al labour ac'h eus roet din d'ober.\n5 Bremañ, Tad, ro gloar din ennout da-unan, eus ar c'hloar-se am boa ennout a-raok ma voe graet ar bed.\n6 Disklêriet em eus da anv d'an dud ac'h eus roet din eus ar bed. Dit e oant, hag ec'h eus o roet din, hag o deus miret da gomz.\n7 Bremañ o deus anavezet eo diganit e teu kement tra ac'h eus roet din,\n8 rak roet em eus dezho ar gerioù ac'h eus roet din, hag o degemeret o deus, hag anavezet o deus e gwirionez ez on deuet er-maez ac'hanout, ha kredet o deus ez eo te ac'h eus va c'haset.\n9 Pediñ a ran evito. Ne bedan ket evit ar bed, met evit ar re ac'h eus roet din, rak dit ez int.\n10 Kement a zo din a zo dit, ha kement a zo dit a zo din, hag enno eo roet gloar din.\n11 Ha bremañ n'on ken er bed, met ar re-mañ a zo er bed, hag e teuan etrezek ennout. Tad santel, mir ez anv ar re ac'h eus roet din, evit ma vint unan, eveldomp-ni.\n12 E-pad ma oan ganto er bed, e tiwallen anezho ez anv. Miret em eus ar re ac'h eus roet din, hag hini ebet anezho n'eo en em gollet, nemet mab ar gollidigezh, evit ma vefe sevenet ar Skritur.\n13 Ha bremañ e teuan etrezek ennout hag e lavaran an traoù-mañ er bed, evit ma vo va levenez peurleuniet enno.\n14 Roet em eus dezho da gomz hag ar bed en deus kasaet anezho, dre ma n'int ket eus ar bed, evel n'on ket va-unan eus ar bed.\n15 Ne bedan ket ac'hanout d'o lemel eus ar bed, met d'o diwall diouzh an droug.\n16 N'int ket eus ar bed, evel n'on ket va-unan eus ar bed.\n17 Santela-int dre da wirionez, da gomz eo ar wirionez.\n18 Evel ma ec'h eus va c'haset er bed, em eus ivez o c'haset er bed,\n19 hag en em santelaan va-unan evito, evit ma vint ivez santelaet dre ar wirionez.\n20 Ha ne bedan ket evito hepken, met c'hoazh evit a re a gredo ennon dre o c'homz,\n21 evit ma vint holl unan, evel ma'z out-te, Tad, ennon, hag evel ma'z on ennout, evit ma vint ivez unan ennomp, ha ma kredo ar bed ec'h eus va c'haset.\n22 Roet em eus dezho ar c'hloar ac'h eus roet din, evit ma vint unan evel ma'z omp-ni unan,\n23 me enno ha te ennon, evit ma vint unan en un doare klok, ha ma ouezo ar bed ec'h eus va c'haset hag ec'h eus o c'haret evel ma ec'h eus va c'haret.\n24 Tad, diwar-benn ar re ac'h eus roet din, e c'hoantaan ma vint ganin, int ivez, e-lec'h ma'z on, evit ma welint va gloar, an hini ac'h eus roet din, rak va c'haret ec'h eus a-raok krouidigezh ar bed.\n25 Tad gwirion, ar bed n'en deus ket da anavezet, met me am eus da anavezet, hag ar re-mañ o deus anavezet ec'h eus va c'haset.\n26 Roet em eus da anavezout dezho da anv hag e roin anezhañ da anavezout dezho, evit ma vo enno ar garantez ac'h eus va c'haret ganti, ha me enno.\nJezuz trubardet ha paket\n1 Goude m'en doe lavaret Jezuz an traoù-mañ, ez eas gant e ziskibien en tu all d'ar froud Kedron; eno e oa ul liorzh, hag ec'h antreas e-barzh gant e ziskibien.\n2 Judaz, an hini en gwerzhe, a anaveze ivez al lec'h-se, rak Jezuz a oa aet alies eno gant e ziskibien.\n3 Judaz eta, o vezañ kemeret ur strollad soudarded ha serjanted a-berzh an aberzhourien vras hag ar farizianed, a zeuas eno gant leternioù, gant flammerennoù ha gant armoù.\n4 Jezuz, o c'houzout kement a zlee c'hoarvezout gantañ, a yeas en o raok hag a lavaras dezho: Piv a glaskit?\n5 Int a respontas dezhañ: Jezuz a Nazared. Jezuz a lavaras dezho: Emaon-me. Ha Judaz, an hini en gwerzhe, a oa ivez ganto.\n6 Pa lavaras dezho: Emaon-me, ez ejont a-dreñv hag e kouezhjont d'an douar.\n7 Goulenn a reas c'hoazh outo: Piv a glaskit? Hag int a lavaras: Jezuz a Nazared.\n8 Jezuz a respontas: Lavaret em eus deoc'h, emaon-me. Mard eo eta me a glaskit, lezit ar re-mañ da vont kuit.\n9 Kement-mañ evit ma vefe sevenet ar gomz en doa lavaret: Ne'm eus kollet hini ebet eus ar re ac'h eus roet din.\n10 Simon-Pêr hag a oa gantañ ur c'hleze, a dennas anezhañ, a skoas gant servijer an aberzhour-meur, hag a droc'has e skouarn dehoù dezhañ. Ar servijer-se a oa anvet Malkuz.\n11 Neuze Jezuz a lavaras da Bêr: Laka da gleze en e c'houin. Ha n'evin ket an hanaf en deus an Tad roet din?\nJezuz kaset dirak Annaz ha Kaifaz; Dinac'hadurioù Pêr\n12 Neuze ar strollad soudarded, ar c'habiten ha serjanted ar Yuzevien a gemeras Jezuz hag a ereas anezhañ.\n13 Hag en kasjont da gentañ da di Annaz, dre ma oa tad-kaer da Gaifaz, aberzhour-meur ar bloaz-se.\n14 Kaifaz a oa an hini en doa roet ar c'huzul-se d'ar Yuzevien: Talvoudek eo e varvfe un den hepken evit ar bobl.\n15 Simon-Pêr, gant un diskibl all, a heulias Jezuz. An diskibl-se a oa anavezet gant an aberzhour-meur, hag ez eas gant Jezuz e porzh an aberzhour-meur.\n16 Met Pêr a chomas er-maez e-tal an nor. An diskibl all, a oa anavezet gant an aberzhour-meur, a yeas da gomz ouzh ar borzhierez hag a lakaas Pêr da vont e-barzh.\n17 Neuze ar vatezh a ziwalle an nor a lavaras da Bêr: Ha n'out ket te ivez eus diskibien an den-se? Eñ a lavaras: N'on ket.\n18 Eno edo ar servijerien hag ar serjanted, hag e tomment goude bezañ graet un tan-regez, dre ma oa yen. Pêr a oa ganto hag a domme.\n19 An aberzhour-meur a reas goulennoù ouzh Jezuz diwar-benn e ziskibien ha diwar-benn e gelennadurezh.\n20 Jezuz a respontas dezhañ: Komzet em eus sklaer d'an dud, atav em eus kelennet er sinagogenn hag en templ e-lec'h m'en em zastum bepred ar Yuzevien, ha ne'm eus lavaret netra e-kuzh.\n21 Perak e rez goulennoù ouzhin? Gra da c'houlennoù ouzh a re o deus klevet ar pezh am eus lavaret dezho. Setu, int a oar ar pezh am eus lavaret.\n22 P'en doe lavaret kement-se, unan eus ar serjanted a oa eno a roas ur jodad da Jezuz en ur lavarout: Evel-se eo e respontez d'an aberzhour-meur?\n23 Jezuz a respontas dezhañ: Ma em eus komzet fall, doug testeni diwar-benn ar pezh am eus lavaret a fall, met mar em eus komzet mat, perak e skoez warnon?\n24 Annaz en doa e gaset ereet da Gaifaz an aberzhour-meur.\n25 Ha Simon-Pêr a oa eno o tommañ. Lavarout a rejont dezhañ: Ha n'out ket te ivez eus e ziskibien? Eñ a nac'has hag a lavaras: Ned on ket.\n26 Unan eus servijerien an aberzhour-meur, kar d'an hini en doa Pêr troc'het e skouarn dezhañ, a lavaras: Ha ne'm eus ket da welet el liorzh gantañ?\n27 Pêr a nac'has adarre, ha raktal e kanas ur c'hilhog.\nJezuz degaset dirak Pilat\n28 Neuze e tegasjont Jezuz eus ti Kaifaz d'ar pretordi. Ar mintin e oa, ha n'ejont ket e-barzh ar pretordi gant aon d'en em saotrañ, evit ma c'helljent debriñ ar Pask.\n29 Pilat eta, o vezañ aet d'o c'havout, a lavaras dezho: Petra a damallit d'an den-se?\n30 Respont a rejont dezhañ o lavarout: Ma ne vije ket un torfedour, n'hor bije ket e lakaet etre da zaouarn.\n31 Neuze Pilat a lavaras dezho: Kemerit-eñ hoc'h-unan ha barnit-eñ hervez ho lezenn. Ar Yuzevien a lavaras dezhañ: N'eo ket aotreet deomp lazhañ un den.\n32 Kement-mañ evit ma vefe sevenet ar pezh en doa lavaret Jezuz, o verkañ dre beseurt marv e tlee mervel.\n33 Neuze Pilat a zistroas e-barzh ar pretordi, a c'halvas Jezuz hag a lavaras dezhañ: Ha te eo Roue ar Yuzevien?\n34 Jezuz a respontas dezhañ: Ac'hanout da-unan eo e lavarez kement-se, pe reoù all o deus henn lavaret dit?\n35 Pilat a respontas: Ha Yuzev on-me? Da vroad hag an aberzhourien vras o deus da lakaet etre va daouarn. Petra ac'h eus graet?\n36 Jezuz a respontas: Va rouantelezh n'eo ket eus ar bed-mañ. Mar bije va rouantelezh eus ar bed-mañ, va servijerien o dije stourmet evit na vijen ket lakaet etre daouarn ar Yuzevien, met bremañ va rouantelezh n'eo ket ac'hann.\n37 Neuze Pilat a lavaras dezhañ: Roue out eta? Jezuz a respontas: Henn lavarout a rez, roue on. Evit-se eo ez on bet ganet hag evit-se eo ez on deuet er bed, evit reiñ testeni d'ar wirionez. Piv bennak a zo eus ar wirionez a selaou va mouezh.\n38 Pilat a lavaras dezhañ: Petra eo ar wirionez? Ha goude bezañ lavaret kement-se, ez eas a-nevez da gavout ar Yuzevien hag e lavaras dezho: Ne gavan torfed ebet ennañ.\n39 Met bez' hoc'h eus ur c'hiz en ho touez, ma laoskfen deoc'h unan bennak gant ar Pask. Ha fellout a ra deoc'h eta e laoskfen deoc'h Roue ar Yuzevien?\n40 Neuze an holl a grias a-nevez o lavarout: Na laosk ket hemañ, met Barabbaz. Hogen Barabbaz a oa ul laer.\n1 Neuze Pilat a reas kemer Jezuz ha skourjezañ anezhañ.\n2 Ar soudarded, o vezañ gweet ur gurunenn spern, a lakaas anezhi war e benn. E wiskañ a rejont gant ur vantell limestra,\n3 hag e lavarent dezhañ: Salud, Roue ar Yuzevien! Hag e roent taolioù-dorn dezhañ.\n4 Pilat a yeas er-maez a-nevez hag a lavaras dezho: Setu, e zegas a ran deoc'h er-maez evit ma ouiot na gavan torfed ebet ennañ.\n5 Jezuz a yeas eta er-maez, o tougen ar gurunenn spern hag ar vantell limestra. Hag e lavaras dezho: Setu an den.\n6 Pa welas an aberzhourien vras hag ar serjanted anezhañ, e krijont o lavarout: Kroazstag-eñ! Kroazstag-eñ! Pilat a lavaras dezho: Kemerit-eñ hoc'h-unan ha kroazstagit-eñ, rak ne gavan torfed ebet ennañ.\n7 Ar Yuzevien a respontas dezhañ: Ul lezenn hon eus, hag hervez hol lezenn e tle mervel, rak eo en em c'hraet Mab Doue.\n8 Pilat, o klevout ar gomz-se, en doe c'hoazh muioc'h a aon.\n9 Distreiñ a reas e-barzh ar pretordi hag e lavaras da Jezuz: A-belec'h out? Met Jezuz ne roas respont ebet dezhañ.\n10 Neuze Pilat a lavaras dezhañ: Ne lavarez netra din? Ha n'ouzout ket em eus ar galloud da'z kroazstagañ hag ar galloud da'z leuskel da vont?\n11 Jezuz a respontas: Ne'z pije galloud ebet warnon, ma ne vije ket bet roet dit eus an nec'h. Setu perak an hini en deus va droukroet dit en deus graet ur pec'hed brasoc'h.\n12 Adalek neuze Pilat a glaskas e leuskel. Met ar Yuzevien a grie o lavarout: Mar laoskez an den-se, n'out ket mignon da Gezar. Piv bennak en em c'hra roue, en em laka a-enep Kezar.\n13 Neuze Pilat, o klevout ar gomz-se, a zegasas Jezuz er-maez hag a azezas war e gador-varn el lec'h anvet ar Pavez, en hebraeg Gabbata.\n14 Kempennadur ar Pask e oa, ha war-dro ar c'hwec'hvet eur. Lavarout a reas d'ar Yuzevien: Setu ho Roue.\n15 Met int a grias: Lam-eñ! Lam-eñ! Kroazstag-eñ! Pilat a lavaras dezho: Ha kroazstagañ a rin ho Roue? An aberzhourien vras a respontas: N'hon eus roue all ebet nemet Kezar.\n16 Neuze eta en roas dezho evit bezañ kroazstaget. Evel-se e kemerjont Jezuz hag e kasjont anezhañ ganto.\n17 O tougen e groaz, e teuas el lec'h anvet Ar C'hlopenn, hag a zo anvet en hebraeg Golgota.\n18 Eno e kroazstagjont anezhañ ha daou all gantañ, unan en un tu hag egile en tu all, ha Jezuz er c'hreiz.\n19 Pilat a reas ivez ur skritell a lakaas war ar groaz. Warni e oa skrivet: JEZUZ A NAZARED, ROUE AR YUZEVIEN.\n20 Kalz eus ar Yuzevien a lennas ar skritell-se, rak al lec'h ma oa kroazstaget Jezuz a oa tost da gêr; hag e oa skrivet en hebraeg, e gresianeg hag e latin.\n21 Aberzhourien vras ar Yuzevien a lavaras da Bilat: Na skriv ket: Roue ar Yuzevien, met penaos en deus lavaret: Me eo Roue ar Yuzevien.\n22 Pilat a respontas: Ar pezh am eus skrivet, am eus skrivet.\n23 Goude m'o doe kroazstaget Jezuz, e kemeras ar soudarded e zilhad hag e rejont peder lodenn diouto, ul lodenn evit pep soudard. Kemer a rejont ivez e sae, met ar sae a oa hep gwri, eus ur wiadenn adalek krec'h betek traoñ.\n24 Lavarout a rejont eta etrezo: Na lodennomp ket anezhi met taolomp ar sord da biv e vo. Evel-se e voe evit ma vefe sevenet ar gomz-mañ eus ar Skritur: Lodennet o deus va dilhad, taolet o deus va zoneg d'ar sord. Setu ar pezh a reas ar soudarded.\n25 Mamm Jezuz, ha c'hoar e vamm, Mari gwreg Klopaz, ha Mari a Vagdala en em zalc'he tost ouzh kroaz Jezuz.\n26 Jezuz eta, o welout e vamm hag en he c'hichen an diskibl a gare, a lavaras d'e vamm: Maouez, setu da vab.\n27 Hag e lavaras d'an diskibl: Setu da vamm. Hag adalek an eur-se, an diskibl a gemeras anezhi en e di.\n28 Goude-se, Jezuz o welout e oa peurc'hraet pep tra, a lavaras, evit ma vefe sevenet ar Skritur: Sec'hed am eus.\n29 Eno e oa ul lestr leun a winegr. Leuniañ a rejont eta ur spoueenn a winegr, hag o vezañ he lakaet e penn ur gorzenn sikadez, he c'hinnigjont d'e c'henoù.\n30 P'en doe kemeret Jezuz ar gwinegr e lavaras: Peurc'hraet eo! Hag o vezañ pleget e benn, e rentas e Spered.\n31 Evit na chomfe ket ar c'horfoù war ar groaz e-pad ar sabad, rak ar c'hempennadur e oa, hag e oa un deiz sabad bras, ar Yuzevien a c'houlennas digant Pilat ma vije torret o divhar dezho ha ma vijent tennet ac'hane.\n32 Ar soudarded a zeuas eta hag a dorras e zivhar d'an hini kentañ, goude d'an eil a oa kroazstaget gantañ.\n33 Met pa zeujont da Jezuz, o welout e oa dija marv, ne dorrjont ket dezhañ e zivhar,\n34 hogen unan eus ar soudarded a doullas e gostez dezhañ gant ul lañs, ha kerkent e teuas dioutañ gwad ha dour.\n35 An hini en deus en gwelet en deus roet testeni a gement-se, hag e desteni a zo gwirion, hag e oar e lavar ar wirionez, evit ma kredot.\n36 An traoù-se a erruas evit ma vefe sevenet ar Skritur: Ne vo torret askorn ebet dezhañ.\n37 Hag en ul lec'h all, ar Skritur a lavar c'hoazh: Gwelout a raint an hini o deus toullet.\n38 Goude-se, Jozef a Arimatea hag a oa diskibl da Jezuz, met e-kuzh gant aon rak ar Yuzevien, a c'houlennas digant Pilat lemel korf Jezuz, ha Pilat en lezas d'e gemer. Dont a reas eta hag e lamas korf Jezuz.\n39 Nikodem ivez, an hini a oa aet er penn-kentañ da gavout Jezuz en noz, a zeuas en ur zegas war-dro kant lur (~ 33 kg) eus ur veskadenn mir hag aloez.\n40 Kemer a rejont eta korf Jezuz hag e c'holojont anezhañ gant bandennoù ha gant al louzoù-frondus, evel m'o deus ar Yuzevien ar c'hiz da sebeliañ.\n41 Hogen ul liorzh a oa el lec'h ma oa bet kroazstaget, hag el liorzh ur bez nevez e-lec'h na oa bet c'hoazh lakaet den.\n42 Lakaat a rejont eta Jezuz ennañ, en abeg da gempennadur ar Yuzevien, dre ma oa tost ar bez.\n1 An deiz kentañ eus ar sizhun, Mari a Vagdala a zeuas d'ar bez mintin-mat, pa oa c'hoazh teñval, hag e welas e oa bet lamet ar maen diwar ar bez.\n2 Redek a reas hag e teuas da gavout Simon-Pêr ha da gavout an diskibl all a oa karet gant Jezuz, hag e lavaras dezho: Tennet eo bet an Aotrou eus ar bez, ha n'ouzomp ket pelec'h o deus e lakaet.\n3 Neuze Pêr a yeas er-maez gant an diskibl all, hag ez ejont d'ar bez.\n4 Hag e redent o-daou a-unvan, met an diskibl all a redas buanoc'h eget Pêr hag a erruas da gentañ er bez.\n5 O vezañ en em bleget, e welas ar bandennoù war an douar, met ned eas ket e-barzh.\n6 Simon-Pêr, o tont war e lerc'h, a erruas hag a yeas er bez; gwelout a reas ar bandennoù war an douar\n7 hag al lienenn a oa bet lakaet dezhañ war e benn; ne oa ket gant ar bandennoù, met pleget en ul lec'h a-du.\n8 Neuze an diskibl all, an hini erruet da gentañ er bez, a yeas ivez e-barzh, hag e welas, hag e kredas.\n9 Rak n'o doa ket c'hoazh komprenet ar Skritur a lavare e tlee dasorc'hiñ a-douez ar re varv.\nJezuz en em ziskouez da Vari a Vagdala\n10 Hag an diskibien a zistroas d'o ziez.\n11 Met Mari en em zalc'he er-maez tost ouzh ar bez, o ouelañ. Evel ma ouele, en em blegas war-zu ar bez,\n12 hag e welas daou ael gwisket e gwenn, azezet unan ouzh ar penn hag egile ouzh an treid, el lec'h ma oa bet gourvezet korf Jezuz.\n13 Lavarout a rejont dezhi: Maouez, perak e ouelez? Hi a lavaras dezho: Dre m'eo bet tennet ac'hann va Aotrou, ha n'ouzon ket pelec'h o deus e lakaet.\n14 O vezañ lavaret kement-se, e tistroas hag e welas Jezuz en e sav, met ne ouie ket e oa Jezuz.\n15 Jezuz a lavaras dezhi: Maouez, perak e ouelez? Piv a glaskez? Hi, o krediñ e oa al liorzher, a lavaras dezhañ: Aotrou, mard eo te ac'h eus e gaset kuit, lavar din pelec'h ec'h eus e lakaet, hag e kemerin anezhañ.\n16 Jezuz a lavaras dezhi: Mari! Hi, o vezañ distroet, a lavaras dezhañ: Rabbouni! Da lavarout eo: Mestr!\n17 Jezuz a lavaras dezhi: Na stok ket ennon, rak n'on ket c'hoazh pignet etrezek va Zad. Met kae da gavout va breudeur, ha lavar dezho e pignan etrezek va Zad hag ho Tad, etrezek va Doue hag ho Toue.\n18 Mari a Vagdala a zeuas da gemenn d'an diskibien he doa gwelet an Aotrou, hag en doa lavaret kement-se dezhi.\nJezuz en em ziskouez div wech d'an diskibien\n19 An abardaez eus an deiz-se, ar c'hentañ eus ar sizhun, dorioù al lec'h ma oa dastumet an diskibien a oa serret gant aon rak ar Yuzevien; Jezuz a zeuas hag en em zalc'has en o c'hreiz, hag e lavaras dezho: Ar peoc'h ra vo ganeoc'h!\n20 Goude bezañ lavaret kement-se, e tiskouezas dezho e zaouarn hag e gostez. Neuze an diskibien o doe ul levenez vras, o welout an Aotrou.\n21 Jezuz a lavaras dezho a-nevez: Ar peoc'h ra vo ganeoc'h! Evel m'en deus an Tad va c'haset, evel-se e kasan ivez ac'hanoc'h.\n22 Goude bezañ lavaret kement-se, e c'hwezhas warno hag e lavaras dezho: Degemerit ar Spered-Santel.\n23 D'ar re e pardonot o fec'hedoù, e vint pardonet dezho, ha d'ar re o dalc'hot, e vint dalc'het dezho.\n24 Hogen Tomaz, unan eus an daouzek, anvet Didim, ne oa ket ganto pa'z eo deuet Jezuz.\n25 An diskibien all a lavaras dezhañ eta: Gwelet hon eus an Aotrou. Met eñ a lavaras dezho: Ma ne welan ket merk an tachoù en e zaouarn, ma ne lakaan ket va biz e merk an tachoù, ma ne lakaan ket va dorn en e gostez, ne gredin ket.\n26 Eizh deiz goude, e ziskibien a oa a-nevez en ti, ha Tomaz a oa ganto. Jezuz a zeuas, an dorioù o vezañ serret, hag en em zalc'has en o c'hreiz, hag e lavaras: Ar peoc'h ra vo ganeoc'h!\n27 Neuze e lavaras da Domaz: Astenn amañ da viz ha sell ouzh va daouarn. Astenn ivez da zorn ha laka anezhañ em c'hostez. Na vez ket diskredik, met kred.\n28 Tomaz a respontas hag a lavaras dezhañ: Va Aotrou ha va Doue!\n29 Jezuz a lavaras dezhañ: Dre ma ec'h eus va gwelet, Tomaz, ec'h eus kredet. Eürus ar re n'o deus ket gwelet hag o deus kredet!\n30 Jezuz a reas c'hoazh dirak e ziskibien kalz a virakloù all, ha n'int ket skrivet el levr-mañ.\n31 Met an traoù-mañ a zo skrivet evit ma kredot ez eo Jezuz ar C'hrist, Mab Doue, ha m'ho po en ur grediñ ar vuhez en e anv.\nAr besketadenn vurzhudus\n1 Goude-se en em ziskouezas Jezuz adarre d'an diskibien tost ouzh Mor Tiberiaz. En em ziskouez a reas en doare-mañ:\n2 Simon-Pêr, Tomaz anvet Didim, Natanael eus Kana e Galilea, mibien Zebedea, ha daou all eus e ziskibien a oa a-gevret.\n3 Simon-Pêr a lavaras dezho: Mont a ran da besketa. Int a lavaras dezhañ: Dont a reomp ivez ganit. Mont a rejont hag e pignjont raktal er vag, met ne dapjont netra en noz-se.\n4 Ar mintin o vezañ deuet, Jezuz en em gavas war an aod. Met an diskibien ne ouient ket e oa Jezuz.\n5 Jezuz a lavaras dezho: Bugale, ha n'hoc'h eus netra da zebriñ? Hag e respontjont dezhañ: Nann.\n6 Eñ a lavaras dezho: Taolit ar roued en tu dehoù d'ar vag hag e kavot. Teurel a rejont eta anezhi ha ne c'hellent ken he zennañ er-maez en abeg d'an niver bras a besked.\n7 Setu perak an diskibl a oa karet gant Jezuz a lavaras da Bêr: An Aotrou eo! Pa glevas Simon-Pêr e oa an Aotrou, e lakaas e sae, rak en noazh e oa, hag en em daolas er mor.\n8 An diskibien all a zeuas er vag, rak ne oant ket pell diouzh an douar, nemet war-dro daou-c'hant ilinad (~ 100 m), hag e stlejjont ar roued leun a besked.\n9 Pa voent diskennet d'an douar, e weljont glaou-bev a oa eno, ha pesked warno ha bara.\n10 Jezuz a lavaras dezho: Degasit eus ar pesked-se hoc'h eus tapet bremañ.\n11 Simon-Pêr a adpignas hag a dennas ar roued d'an douar leun a gant tri fesk bras hag hanter-kant. Ha petra bennak ma oa kement, ne dorras ket ar roued.\n12 Jezuz a lavaras dezho: Deuit da zebriñ. Hag hini ebet eus an diskibien ne grede goulenn outañ: Piv out? Gouzout a raent e oa an Aotrou.\n13 Jezuz eta a zeuas, a gemeras bara, hag en roas dezho, kenkoulz hag eus ar pesked.\n14 An deirvet gwech e oa dija m'en em ziskoueze Jezuz d'e ziskibien goude bezañ dasorc'het a-douez ar re varv.\nJezuz ha Pêr\n15 Goude m'o doa debret, Jezuz a lavaras da Simon-Pêr: Simon mab Jonaz, ha va c'harout a rez muioc'h eget ar re-mañ? Eñ a lavaras dezhañ: Ya Aotrou, gouzout a rez em eus karantez evidout. Eñ a lavaras dezhañ: Mesa va oaned.\n16 Lavarout a reas dezhañ un eil gwech: Simon mab Jonaz, ha va c'harout a rez? Eñ a lavaras dezhañ: Ya Aotrou, gouzout a rez em eus karantez evidout. Eñ a lavaras dezhañ: Bez mesaer va deñved.\n17 Lavarout a reas dezhañ an deirvet gwech: Simon mab Jonaz, ha karantez ac'h eus evidon? Pêr a voe glac'haret eus m'en doa lavaret evit an deirvet gwech: Ha karantez ac'h eus evidon? Eñ a lavaras dezhañ: Aotrou, gouzout a rez pep tra, gouzout a rez em eus karantez evidout. Jezuz a lavaras dezhañ: Mesa va deñved.\n18 E gwirionez, e gwirionez, me a lavar dit, pa oas yaouank, e lakaes da c'houriz da-unan, hag ez aes d'al lec'h ma felle dit, met pa vi kozh, ec'h astenni da zaouarn, hag un all a lakaio da c'houriz dit hag a gaso ac'hanout d'ul lec'h na fello ket dit mont.\n19 Lavarout a reas kement-se evit merkañ dre beseurt marv e tlee reiñ gloar da Zoue. Ha goude bezañ komzet evel-se, e lavaras dezhañ: Deus war va lerc'h.\nJezuz, Pêr ha Yann\n20 Pêr, o vezañ distroet, a welas o tont war o lerc'h an diskibl a oa karet gant Jezuz, an hini en doa en em bleget war vruched Jezuz e-pad ar goan hag en doa lavaret: Aotrou, piv eo an hini a werzh ac'hanout?\n21 Ouzh e welout, Pêr a lavaras da Jezuz: Aotrou, ha gant hemañ, petra a erruo?\n22 Jezuz a lavaras dezhañ: Mar fell din e chomfe ken na zeuin, petra a ra-se dit? Te, deus war va lerc'h.\n23 Neuze ar gomz-mañ en em skuilhas e-touez ar vreudeur na varvje ket an diskibl-se. Koulskoude Jezuz n'en doa ket lavaret dezhañ: Ne varvo ket, met: Mar fell din e chomfe ken na zeuin, petra a ra-se dit?\n24 An diskibl-se eo a ro testeni eus an traoù-mañ hag en deus skrivet an traoù-mañ. Ha ni a oar ez eo gwirion e desteni.\n25 Kalz a draoù all c'hoazh a zo bet graet gant Jezuz, ha ma vijent skrivet dre ar munud, e kredan na c'hellje ket ar bed e-unan kenderc'hel al levrioù a vije skrivet. Amen.