Kastiz ar marv - Wikipedia\n(Adkaset eus Poan a varv)\nLies abegoù zo evit kastiz ar marv er Stadoù o deus e viret en o gwir : muntr, spierezh (da geñver ar Stad), trubarderezh (da geñver ar Stad), heñvelreviadezh, avoultriezh, renavierezh, nevid tud, goubrenadur politikel. A-wezhioù e vez kastiz ar marv implijet da venveg politikel a-benn reiñ ur skouer d'ar boblañs : e 2007, e Korea an Norzh, e voe lazhet un den dirak 15 000 a dud abalamour m'en devoa pellgomzet d'an estrenvro. \nKoulz en egor hag en amzer e kemm ar sell a bar an dud, ar c'hevredigezhioù hag ar sevenadurioù war kastiz ar marv. Paot e oa er bed a-bezh gwezhall , stourmet e voe outañ e-kerzh Kantved ar Sklêrijenn, raloc'h-ralañ eo abaoe eil darn an XXvet kantved. Koulz muntrerien hag enebidi politikel o deus e c'houzañvet.\n1.3 Impalaeriezh roman\n1.4 Impalaeriezh Buzantion\n1.6 Kantved ar Sklêrijenn\n1.6.1 Rendaeloù kentañ\n1.7 "Lazhidigezh dengar"\n1.8 Luskoù a-enep\n2.1.2 Torfedoù enep ar Stad\n2.1.3 Torfedoù all\n2.2 Sevenidigezh azasaet\n4 Alioù ar relijionoù\n4.4.2 Iliz katolik roman\n5 Rendaeloù a-vremañ\n5.1 Arguzennoù a-du\n5.2 Arguzennoù a-enep\nE skridoù koshañ Istor ar bed e kaver meneg eus kastiz ar marv, evel e شريعة حمورابي, chariya Hammourabi, "lezennaoueg Hammourabi" (roue Babilon, 1793-1750 KJK), a voe engravet circa 1772 KJK. Skridoù o tont eus Mesopotamia, Henc'hres, an Impalaeriezh roman, Europa ar Grennamzer a ra meneg anezhañ. Adal an XIXvet kantved e krogjod da stourm outañ, hag etre daou soñj e chom an dud hiziv c'hoazh.\nHervez Lezenn an Talion — lagad ouzh lagad ha dant ouzh dant — e voe kastiz ar marv sevenet dindan ren Hammourabi : neb a lazhe a zlee bezañ lazhet, mar lazhe un den mab e amezeg e voe lazhet e vab dezhañ.\nDaoust ma seblant kriz e voe Lezenn an Talion un araokadenn war-du muioc'h a justis er gevredigezh, a oa war-nes mont e pilhoù rak techet e veze an dud da gondaoniñ ha kastizañ dre o barn dezho hepken, ar pezh a dalveze re alies kement ha "da vuhez ouzh ma dant".\nMard oa unan eus sklaved un den a oa lazhet, ret e oa d'al lazher prenañ ur sklav(ez) nevez, ar pezh a ziskouez e oa ar gevredigezh rannet a-strolladoù, ha diouzh dere an den e oa talvoudegezh ar vuhez : ne oa ar sklaved nemet marc'hadourezhioù, a c'halled erlec'hiañ.\nDiouzh savboent lod prederourien, digoll ar c'houzañvidi ha gwareziñ ar gevredigezh e oa perzh kastiz ar marv.\nFall eo an dial hervez ar prederour Protagoras (c.485-c.411 KJK), rak n'eus doare ebet da gempouezañ un torfed ; gwarez ar gevredigezh diouzh an dorfedourien eo kastiz ar marv, gant ma vo sevenet er gevredigezh en anv ar gwir denel, da lavaret eo gant ar gwir nemetañ a c'hall ren ur geoded.\nDisheñvel e oa sell Platon, pa wele kastiz ar marv evel un doare da c'hlanaat mab-den, rak ur saotradur eo pep torfed hervezañ. El Lezennoù ez embannas e vije rekis distrujañ an traezoù pe al loened a zo bet pennabeg marv un den. Dinatur eo ar muntr hervezañ, klañvidi ar vuntrerien, a zo ret pareañ dre an deskadurezh pe lazhañ mard eo dic'hallus o reizhañ.\nAtebek war e oberoù eo pep den dirak ar gevredigezh, eme Aristoteles. Pep torfedour a rank bezañ kaset dirak ur barner a dermeno ar c'hastiz a gempouezo an torfed.\nDiwar ar soñj-se e teuas ar boaz da zigoll ar c'houzañvidi dre ur sammad moneiz pa oa tu da reizhañ an torfedour. Kastiz ar marv zo rekis avat pa ne c'haller ket en ober, eme ar prederour. \nDibaot a wezh e veze kastiz ar marv lakaet da dalvezout evit keodediz en Impalaeriezh roman. Gourdrouzet e veze an dorfedourien, pe jahinet, bac'het, harluet, ar marv o vezañ ar c'hastiz diwezhañ pa ne reizhent ket o emzalc'h.\nAn estrenien avat a c'houzañve kastiz ar marv, pa veze sellet outo evel disteroc'h eget keodediz an Impalaeriezh. Marc'hadourezhioù e oa ar sklaved, a c'halled distrujañ evel traezoù.\nPal kastiz ar marv e oa gwareziñ ar gevredigezh, digoll ar c'houzañvidi, ha dibennadiñ an danvezioù-torfedourien. Kadarnaet e voe ar palioù-se a-hed daou gantvedad diwezhañ ar Republik roman.\nPetra bennak ma voe dister levezon ar relijion gristen war kastiz ar marv en Impalaeriezh roman e c'hoarias ar gristeniezh ur perzh en Impalaeriezh Buzantion, ma voe dalc'het d'ar reolenn gristen "Ne lazhi ket" : techet e voed da na seveniñ kastiz ar marv da geñver an darn vuiañ eus an torfedoù. Mac'hagnet e voe an dorfedourien kentoc'h, a-benn izelaat o dere er gevredigezh hag o zeuler d'ar baourentez.\nO teviñ ur sorserez e Willisau (Suis e 1477\nHanezioù Shilling a Luzern (1513)\nBrasoc'h-brasañ e voe levezon ar relijion gristen er Grennamzer, betek ma renje ar rouaned hervez kuzulioù an Iliz katolik roman.\nLiesdoare e voe soñj honnezh hervez al lec'h, ar mare hag an torfedoù, hogen dre vras e savas enep kastiz ar marv peogwir e virje ouzh an daspren. En enep da soñjoù Protagoras ez embanne an Iliz ne oa nemet gwir Zoue a dalveze a-fed justis, pa oa Doue hepken evit adkemer ar vuhez en devoa roet ; n'o devoa ket an dud ar gwir da seveniñ kastiz ar marv eta, ha biskoazh n'eo bet skrivet ar c'hastiz-se e lezennaoueg an Iliz katolik roman.\nEl lezenn salek bet embannet gant Hlodwig Iañ, roue ar Franked eus 481 betek 511, e voe renablet ur rummad torfedoù, lod anezho e vezañ kempouezet dre voneiz. Evit a sell ouzh ar muntroù ha torfedoù grevus all, ret e vije paeañ "priz ar gwad" evit mirout ouzh an dialoù prevez a baotaat hag evit kadarnaaat ar peoc'h, ha ret e vije d'ar gouzañvidi pe d'o ziegezh asantiñ d'ar varn.\nKastiz ar marv a vije sevenet avat mar bije taget ar roue, rak dibriz e oa ar roue peogwir e oa kannad Doue war an Douar.\nEvit an dud en o frankiz hepken e talveze al lezenn, krisoc'h e oa evit ar served, a oa damsklaved.\nKaletoc'h pe skañvoc'h e voe al lezenn tro-ha-tro a-hed ar Grennamzer.\nTorret e voe kastiz ar marv e Sina etre 747 ha 759, e-kerzh ren an dierniezh Tang (an impalaer hepken a c'halle barn da gastiz ar marv kent an disentez-se). Heuliet e voe gant an impalaer Saga e Japan e 818 dindan levezon ar Shintoegezh — er bloavezh 1156 e voe alakaet kastiz ar marv e lezennaoueg Japan.\nKadarnaet e voe kastiz ar marv gant ar Garolingidi (751-987) en Europa ar C'hornôg evit abegoù politikel : dav e oa adlakaat urzh en impalaeriezh a oa o vont war ziskar, ur perzh dibennadus a oa da gastiz ar marv neuze.\nE 1468 e voe lazhet an den diwezhañ bet kondaonet d'ar marv e Stad San Marino, met el lezennaoueg e chomas ar c'hastiz.\nE 1516 ez embannas ar prederour saoz Thomas More ne oa kastiz ar marv nemet drouziviañ buhezioù, gwelloc'h e vije treiñ an dorfedourien da sklaved.\nKantved ar SklêrijennAozañ\nBourevieriezh dre ar rod\nhag ar varenn-houarn\nLes Misères et les malheurs de la guerre,\nJacques Callot, Paris, 1633\nUr c'hemm bras a c'hoarvezas e kornôg Europa e-kerzh Kantved ar Sklêrijenn, pa voe lamet an daspren relijiel diouzh meizad kastiz ar marv : ne voe mui an den o vevañ er gevredigezh hervez reolenn un doue, hogen hervez ur gevrat kevredigezhel a vije bet sinet gantañ ha gant ar gevredigezh adalek e c'hanedigezh.\nDigemm e chomas palioù kastiz ar marv evelato : dibennadiñ an danvezioù-torfedourien ha gwareziñ ar gevredigezh.\nAr Gall Robert François Damiens e voe an den diwezhañ o vezañ diempret kent bezañ lazhet, e Bro-C'hall e 1757, goude bezañ bet kondaonet d'ar marv en abeg m'en devoa klasket lazhañ ar roue Loeiz XV. Spontet e voe an dud gant krizder al lazh a-berzh Stad, a pezh a loc'has ul luskad war-du torridigezh kastiz ar marv.\nRendael a voe etre ar brederourien adalek 1763, a-c'houde embannadur ul levr anvet Dei delitti e delle pene ("A-zivout an torfedoù hag ar c'hastizoù") gant ar prederour italian Cesare Beccaria Bonesana (1738-1794). ma savas a-enep kastiz ar marv :\nDiskiant eo da 'm meno e vije al lezennoù, a zo eztaol ar youl foran, a argazh hag a gastiz an drouklazhoù,\no seveniñ unan o-unan, hag e c'hourc'hemennjent ur muntr foran evit pellaat ar geodidi diouzh ar muntroù. [. . . ]\nN'eo ket arvest spontus met berrbad marv ur fallakr, hogen skouer hirbad ha poanius un den lamet e frankiz digantañ ha troet da loen-samm a labour a-benn digoll ar gevredigezh a zo bet anoazet gantañ, eo an harz kreñvañ ouzh an torfedoù. – Cesare Beccaria Bonesana, Dei delitti e delle pene, §28\nEn hevelep levr e skrivas Cesare Beccaria Bonesana kement-mañ ivez :\nEn diwezh, surañ doare da herzel ouzh an torfedoù, hogen an hini diaesañ, eo gwellaat an deskadurezh [...]. – Cesare Beccaria Bonesana, Dei delitti e delle pene, §45\nDiwar alioù ar prederour e tivizas Pietro Leopoldo, dug-meur Toskana, terriñ kastiz ar marv er Stad d'an 30 a viz Du 1786.\nA-du gant Beccaria e savas ar prederour gall Voltaire (1694-1718), pa zisklêrias ar Gall Denis Diderot (1713-1784) e rankjed gwareziñ ar gevredigezh dre lazhañ ar vuntrerien : didalvez eo o c'hastizañ, pa n'eus den a gement a zo atebek d'e oberoù (ouzh e gorf, e drivliadoù hag e en-dro e sent pep den a-hed e vuhez, hervez ar prederour).\nLod prederourien all a chomas feal da vennozh ar Saoz Thomas Hobbes (1588-1679), a grouas ar gevrat kevredigezhel : torret eo bet ar gevrat gant an drouklazher, neuze e rank ar gevredigezh em wareziñ dre e lazhañ.\nE-pad pell e voe sevenadurioù ar bed techet da zousaat kastiz ar marv, alese ijinadenn ar guillotine (an dibennerez) gant ar mezeg gall Joseph-Ignace Guillotin da vare an Dispac'h gall, ha berz an Hanged, drawn and quartered (krouget, stlejet ha palevarzhet) e Bro-Saoz e deroù an XIXvet kantved — e-lec'h lakaat ar grougidi war ur skeul pa ur sailh a vije lammet a-zindano, ar pezh o lakae da vervel dre vougañ, e vijent bannet war-bouez ur gordenn hir evit terriñ o gouzoug diouzhtu.\nE Persia, e dibenn an XIXvet kantved, e tivizas ar roue e vije lazhet ar gondaonidi dre droc'hañ o gouzoug pe dre o stagañ ouzh genoù ur c'hanol kent an tenn.\nE Stadoù-Unanet Amerika e voe ar groug erlerc'hiet ouzh ar gador-dredan pe ouzh kambr ar gaz ; dre un ensinkladenn lazhus e reer hiziv, ar pezh a zo re boanius c'hoazh gant lod dalc'hidi kastiz ar marv.\nE broioù a zo avat e kendalc'her da ober gant ar groug hengounel, gant an dibennañ a-daolioù kleze pe gant lazhañ a-daolioù mein.\nKarta Europat ar Gwirioù Diazez (2000)\nAr mellad 2 a laka berz war kastiz ar marv en UE\nEr bloavezh 1846 e voe torret kastiz ar marv e Stad Michigan ar Stadoù-Unanet, e 1849 er Republik roman, e 1854 e Venezuela, e 1865 e San Marino, e 1867 e Portugal.\nBrudet eo ar skrivagner gall Victor Hugo (1802-1885) evit bezañ savet a-enep-krenn kastiz ar marv.\n"Evelato, mar bije lazhet ho taou a vugale-vihan a garit kement, ha mar bijec'h ezel eus al lez-varn,\npetra a rajec'h ?"\nSerriñ e zaoulagad a reas Victor Hugo, em soñjal e-pad ur pennad ha, uhelek an tamm anezhañ :\n"Mervel a rajen !"\n– Meneget er gazetenn L'écho de la mode, niv. 41, 9 a viz Here 1955, p. 10\nEn XXvet kantved e voe Stadoù all o terriñ kastiz ar marv ivez : ar Rouantelezh-Unanet e 1969 (goude ur predad a bemp bloaz adalek 1965, ma voe ar c'hastiz torret evit an drouklazhoù met miret evit an torfedoù a drubarderezh, a vorbreizherezh dre feulster hag a dangwallerezh en arsanailhoù roueel), Aostralia e 1973 (war-bouez ar Stad Aostralia ar C'hornôg, e viras betek 1984), Kanada e 1976, Bro-C'hall e 1981, Spagn e 1986. E Stadoù-Unanet Amerika, e 2012 : 17 stad ha District of Columbia o deus torret kastiz ar marv. Gabon eo ar Stad diwezhañ he deus torret kastiz ar marv, e 2010.\nDav eo diforc'hañ kastiz ar marv diouzh ar pevar doare lezennel all da lazhañ un den, a zo anzavet dre ar bed.\nAn hedremen (pe "ar marv mat", diwar ar gresianeg ευθανασία euthanasía "marv mat"), a zo lazhañ un den gant e asant, pa vez klañv-bras hep na vije doare pe zoare d'e bareañ ha pa c'houzañv poanioù dreistmuzul. Ur mezeg pe ur vezegez a ziviz, gant asant an tiegezh, pegoulz buanaat termen an den dre un ensinkladenn varvus, dre baouez ag e voueta, pe c'hoazh dre zilugañ an ardivink a ro aer dezhañ. Mar n'eus bet aotre splann ebet digant an den e teu e varv da vezañ un torfed en darn vrasañ eus Stadoù ar bed, gant ur prosez da heul.\nAn emzifenn reizhel, a zo lazhañ un den pa 'z eur taget gantañ hag en arvar da vezañ lazhet.\nAr marv keodedel, a zo forc'hiñ un den diouzh pep gwir keodedel ; brudet eo an den evel marv, daoust ma kendalc'h da vevañ.\nAn hebaradur, a zo lazhañ tud mac'hagnet o c'horf pe o empenn, gant ar pal gwellaat spesad mab-den ; n'eo ket kastiz ar marv peogwir n'eus ket eus an hebaradur ur c'hastiz bet barnet da heul un torfed. Tabut zo c'hoazh hiziv an deiz a-zivout an hebaradur, a zo un torfed evit lod tud hag un dibab hengounel evit lod all.\na vez roet d'ar veajerien a erru e Singapour\nDiwallit — Ar marv evit an nevidourien dramm hervez lezenn Singapour\nPentorfedoù a reer eus torfedoù a c'hall kas da gastiz ar marv er broioù ma vez sevenet hervez lezenn. Evel fallakr hag enep-den e vezont barnet gant ar gevredigezh, a sell ouzh an dorfedourien evel arvarus evit ar gumuniezh. Lod penntorfedoù zo torfedoù enep ar gevredigezh hec'h-unan.\nNebeut a vroioù a varn kastiz ar marv goude ur muntr, ret eo e vije trovezhioù a laka ar muntr da vezañ grevusoc'h c'hoazh eget marv un den.\nA-douez an trovezhioù-se emañ ar muntroù bet sevenet kevret gant un torfed all : meur a vuntr war an dro, muntr ha gwallgas war bugale, muntr ha jahinerezh, muntr ha gwallerezh, muntr ha laeroñsi, muntr ha skrapadenn, muntr sevenet en eskemm ouzh arc'hant (dle eo d'ar goprer koulz ha d'ar muntrer bezañ barnet neuze), lazhañ ur poliser p'emañ o seveniñ e garg.\nTorfedoù enep ar StadAozañ\nAn trubarderezh hag ar spierezh eo an torfedoù pennañ enep ar Stad ; betek ar bloavezhioù 1990 e chomas kastiz ar marv e lezennaoueg Italia, Kanada, Rouantelezh-Unanet ha Spagn evit an torfedoù-se pa oa bet torret evit ar muntroù en degadoù kent. E lod broioù e c'hall an dizerterien, ar goubrenerien (hag an dud a zo bet goubrenet) pe ar falsvoneizerien gouzañv kastiz ar marv.\nE Korea an Norzh, e Sina hag en Iran e c'hall an eneberien ouzh politikerezh ar Stad bezañ kondaonet d'ar marv.\nBez' ez eus torfedoù a zo lakaet da benntorfedoù daoust ma ne gasont ket war-eeun da varv den pe zen ha ma ne lakaont ket surentez ar Stad en arvar, an darn vrasañ anezho en abeg ma tagont merc'hed pe vugale (gwallerezh, skraperezh) pe ma c'hallont en ober (nevid drammmoù).\nAlies e vez an adwallerien kondaonet d'ar marv, hag an dorfedourien o deus mac'hagnet un den pe e lezet nammet hep e lazhañ.\nE lod Stadoù eus ar Stadoù-Unanet e c'haller gouzañv kastiz ar marv evit abegoù evel distreiñ ur c'harr-nij, lakaat ur vombezenn tost d'un ehan karr-boutin pe tagañ tud gant armoù pa vezer bac'het.\nE Japan ez eus 18 penntorfed, en o zouez tangwallañ pe veuziñ tiez annezet ha lazhañ un den dre drubuilhañ red ar c'hirri.\nEn Arabia Saoudat, en India, en Indonezia, en Iran, e Sina, er Stadoù-Unanet hag e meur a Stad en Azia e vez sevenet kastiz ar marv evit an nevid drammoù.\nEn Arabia Saoudat, en Iran, e Maoritania, e Soudan hag e Yemen emañ an heñvelreviadezh e roll ar penntorfedoù.\nMeur a abeg zo er bed evit ma ne vije ket un den barnet da gastiz ar marv, daoust pegen fallakr eo bet an torfed.\nAbaoe an 2 a viz Gwengolo 1990 emañ an Diviz Etrebroadel a-zivout Gwirioù ar Vugale er pleustr ; 193 Stad o deus e sinet. En e vellad 37 e verz ma vije sevenet kastiz ar marv pa vez an dorfedourien yaouankoc'h eget 18 vloaz.\nDaoust da gement-se, 27 den yaouankoc'h eget 18 vloaz o deus gouzañvet kastiz ar marv abaoe 1990 (1 en Arabia Saoudat, 16 en Iran, 1 e Nigeria, 3 e Pakistan, 1 e Republik Demokratel Kongo, 2 e Sina hag 1 e Yemen).. Koulskoude, gwiriekaet e oa bet ar C'hendiviz gant an holl Stadoù-se.\nStadoù zo ne sevenont ket kastiz ar marv pa vez kozh ar gondaonidi, etre 60 ha 80 vloaz hervez ar broioù.\nUn nebeud broioù a laka berz war kastiz ar marv da geñver ar merc'hed. Hini ne ro aotre da lazhañ ur vaouez vrazez : bac'het e vo a-hed peurrest he buhez, pe lazhet e vo goude bezañ bet gwilioudet diwar he bugel.\nLiesdoare eo al lezennaouegoù a-zivout an dud sot pe warlerc'hiet o spered. "Sot" a lavarer eus un den na gompren ket emañ en arvar da c'houzañv kastiz ar marv da vare e brosez, "warlerc'hiet" eus un den eo e feur meizel izeloc'h eget 70 (100 o vezañ ar geidenn) pe na c'hall ket bezañ gopret da seveniñ labour pe labour.\nAn darn vuiañ eus ar Stadoù ne c'houlennont ket marv ur penntorfedour sot, gant ma vije sot p'en doa sevenet an torfed ; lod tud a vez sot a vare da vare, neuze e c'hourc'hemenn Stadoù zo ma vije e spered gant ar c'hondaonad da vare sevenidigezh kastiz ar marv.\nPeogwir ez eo diaes kadarnaat stad warlerc'hiet un den n'eus lezenn ebet war an divoud-se en darn vuiañ eus ar Stadoù ; gant mezeien ar bred peurliesañ e vez divizet ha sot eo an den pe get.\nA-c'houde an Eil brezel-bed ez eus er bed ul luskad war-du torradur kastiz ar marv. C'hwezek Stad o devoa e dorret e 1977, pa oa 97 anezho e 2011 (gwelit ar gartenn).\nHervez Amnesty International, evit 2011 bepred, e voe 20 Stad da nebeutañ o seveniñ kastiz ar marv ; 23 a oa e 2010, ha 31 e 2001. Sina a ranker lezel a-gostez, pa ne embann ket ar Stad sinaat an niver a lazhoù lezennel, a vrasjeder a-viliadoù bep bloaz. E dibenn 2011 c'hoazh e oa er bed 18 750 kondaonad o c'hortoz bezañ lazhet a-berzh o Stad.\nSetu amañ an niver a dud o devoa gouzañvet kastiz ar marv e 2011.\nStad kastiz ar marv er bed er bloavezh 2011 :\n██ Torr evit kement torfed — 97 Stad\n██ Torr da geñver an torfedoù e-maez darvoudoù dibar (da skouer : brezel) — 8 Stad\n██ Lakaet da gastiz lezennel, hogen hep bezañ bet lakaet e pleustr abaoe 10 vloaz da nebeutañ — 35 Stad\n██ Lakaet da gastiz lezennel, ha bet lakaet e pleustr nevez zo c'hoazh — 58 Stad\n• Stadoù-Unanet Amerika : disheñvel eo al lezenn a Stad da Stad, hogen lezennel eo kastiz ar marv el live kevredadel.\nAndon : Amnesty International\nUn arouez "+" goude un niver a dalvez ez eo an niver-se\nan hini bihanañ bet jedet gant Amnesty International.\nUn arouez "+" hep niver a dalvez e voe 1 lazh da nebeutañ, hep na vije kadarnaet\ngant ar Stad ; kontet e vez 2 evit aesaat ar jedadennoù.\nNiver a dud lazhet e 2011\nRepublik Pobl Sina Diembann ez-ofisiel.\nMiliadoù, marteze betek 4 000.\nArabia Saoudat 82+\nStadoù-Unanet Amerika 43\nRepublik Poblel ha Demokratel Korea 30+\nRepublik Sina (Taiwan) 5\nSoudan ar Su 5\nAotrouniezh Vroadel Palestina 3 (e Gaza)\nEmirelezhioù Arab Unanet 1\nAlioù ar relijionoùAozañ\nLiesdoare eo alioù relijionoù pennañ ar bed a-zivout kastiz ar marv, hervez ar ranngredennoù, an dud en o unan hag ar mare.\nDiouzh urzh al lizherenneg vrezhonek eo renket ar rannbennad amañ da heul.\nUnan eus Skriturioù sañskritek hollvrudet ar voudaegezh, an Dharmapada (धर्मपद "diazez ar c'helennadurezh") a embann kement-mañ a-zivout buhezegezh an den :\nArabat e vije dezhañ lazhañ ur boud bev, na vezañ abeg e varv, nag atizañ un den all d'e lazhañ. Na gwallgasit boud ebet, kreñv pe wan, er bed. — Dhammika Sutta: Dhammika (Sn 2.14)\nE meur a bennad e skriturioù ar voudaegezh e kaver an hevelep kuzul : na lazhañ, dilezel an armoù, dilezel ar feulster ; adlakaat an dorfedourien hag ar vuntrerien war an hent mat er gevredigezh eo kelennadurezh Bouda.\nDaoust da gement-se, emañ kastiz ar marv en darn vuiañ eus ar Stadoù m'emañ ar voudaegezh ur relijion ofisiel : Bhoutan he deus he zorret, pa chom e lezennaoueg Thailand. Lod voudaerien a c'houlenn ma vije torret ar c'hastiz en anv kelennadurezh Bouda, lod all a sell outañ evel karma fall, da lavaret eo an disoc'h eus drougoberioù bet sevenet gant ar c'hondaonad en e vuhezioù kent.\nAn daou du a gaver ivez e Skriturioù an hindouegezh, pa vez prezeget an ahiṃsā (अहिंसा "nann-feulster") ha, war an dro, divarvelezh an ene — ar c'horf hepken a c'haller lazhañ neuze, da lavaret eo dilhad an ene, a gavo dilhad all dre vezañ adc'hanet en ur c'horf all.\nEmañ kastiz ar marv e lezennaouegoù an hindouegezh, an Dharmaśāstra (धर्मशास्त्र "doueoniezh").\nN'eus meneg ebet eus kastiz ar marv e levr sakr an Islam, ar C'horan (القرآن al-Qour'ān). Evel ouzh torfedoù boutin e sell ouzh ar muntroù, a zo dindan Lezenn an Talion ; tiegezh an den lazhet a ziviz ha kastiz ar marv a vo sevenet gant ar pennadurezhioù, pe الدية al-diya ("priz ar gwad") a vo paeet gant ar muntrer.\nEr C'hour'ān e lenner kement-mañ :\n[...] Piv bennak a lazhas un den, war-bouez evel ur c'hastiz evit ur muntr pe dorfedoù fallakr all, e rankjed sellet outañ evel p'en devije lazhet mab-den a-bezh ; ha piv bennak a saveteas buhez un den e rankjed sellet outañ evel p'en devije saveteet mab-den en e bezh. — Al-Qour'ān, 5:32 \nAr marv zo lakaet da gastiz en hevelep rannbennad evit an enebourien d'an Islām, hogen kastizoù all zo evit an hevelep abeg (troc'hañ o daouarn hag o zreid, pe o argas eus ar vro). Evit an holl dorfedoù ez erbed al levr ma vijed trugarezus e-keñver an dorfedourien a ziskouez morc'hed.\nDaoust da lavar o levr nevet o deus kalzik kevredigezhioù muzulman dibabet seveniñ kastiz ar marv evit un niver bras ag oberoù a lakaont da benntorfedoù.\nLiesdoare eo sell ar Gristenien war kastiz ar marv, evel e pep kevredigezh, eus ar re a zo enep-krenn — un dial eo kastiz ar marv evito, kontrol da spered trugarezus Jezuz-Krist — betek ar re a zalc'h da lezenn gozh Testamant Kozh levr nevet ar Gristeniezh, ar Bibl.\nEnep Lezenn an Talion e savas Jezuz-Krist hervez Mazhev en e aviel (V,38) :\nDesket hoc'h eus ez eus bet lavaret : "Lagad ouzh lagad ha dant ouzh dant". Ha me a lavar deoc'h : na stourmit ket ouzh ar fallakr ; mar sko un den war da jod dehoù avat, kinnig eben dezhañ c'hoazh. — Aviel Mazhev (V,38)\nNav gwezh e kaver meneg eus kastiz ar marv en ur rann hepken eus levr Leviegezh (XX,2-27) an Testamant Kozh, en o zouez en abeg d'an heñvelreviadezh (XX,13).\nAr c'hwec'hvet gourc'hemenn, "Ne lazhi ket" (Ermaeziadeg XX,13 hag Adlezenn V,17) a vez troet evel-se gant ar gristenien a sav enep kastiz ar marv, ha gant "Ne vuntri ket" gant ar re a sav a-du gantañ.\nNeptu e chom an Iliz Reizhkredennour ez-ofisiel.\nEnep kastiz ar marv e chom an darn vuiañ eus rannilizoù ar Gristeniezh.\nAbaoe 1867 e vez Lambeth Conferences dalc'het bep dek vloaz e Lambeth, Great London. Eno e vez bodet eskibien an Iliz anglikan gant arc'heskob Canterbury.\nDa geñver emvod 1988 ez embannas an Iliz sevel enep kastiz ar marv. \nIliz katolik romanAozañ\nDegemeret e voe kastiz ar marv gant Tommaso d'Aquino, Doktor an Iliz, evel un doare da zibennadiñ an danvez-torfedourien ha n'eo ket evel un dial. Diwar ar soñj-se e kelenn an Iliz katolik roman ez eo pal ar c'hwec'hvet gourc'hemenn mirout ha gwareziñ buhez an dud, ar pezh eo ivez pal justis ar Stadoù pa sevenont kastiz ar marv, pa lamont diouzh ar gevredigezh al "louzeier fall" he laka en arvar. Dre seveniñ kastiz ar marv e touj ar pennadurezhioù nann-relijiel d'ar c'hwec'hvet gourc'hemenn.\nD'ar 25 a viz Meurzh 1995 ez embannas ar pab Yann-Baol II ur c'helc'hlizher anvet Evangelium Vitæ ("Aviel ar Vuhez") ma tiskleir (pennad III : "Ne lazhi ket", § 53-56 ) : Nevet eo buhez an den rak, adal ar penn kentañ, emañ "obererezh krouiñ Doue" enni ha chom a ra da viken en un darempred a-ziforc'h gant ar C'hrouer, he fal nemetañ.\nEr rannbennad 55 e laka talvoudegezh ar vuhez da ziazez ur gwir anterin d'em zifenn, a zo un dever ivez, zoken pa ranker lemel an tager.\nGant kastiz ar marv e pled ar rannbennad 56 end-eeun. Ret eo da bennadurezhioù ar gevredigezh kastizañ a-benn gwareziñ gwirioù an dud ha re ar gevredigezh, ar pezh a c'hall degas kastiz ar marv pa ne c'haller ket ober en un doare all. Hag ar pab ha gober dave da Gatekiz an Iliz katolik, ma kelenn an Iliz e rank ar pennadurezhioù ober gant doareoù nann-gwadek evit gwareziñ an dud hag ar gevredigezh, mard eo bastus an doareoù-se — arabat eo neuze seveniñ kastiz ar marv mard eus ur c'hastiz efedus all.\nEr rannbennad 57 e tiforc'h ar pab etre buhez un torfedour, a ranker doujañ, ha buhez an dud digablus, na c'haller ket tizhout e doare ebet hervez ar c'hwec'hvet gourc'hemenn.\nDre m'eo ar Brotestantiezh rannet e meur a Iliz ez eus enni meur a zoare da gompren skridoù ar Bibl a-zivout kastiz ar marv. Un nebeud anezho hepken a gavor amañ.\nA-du gant kastiz ar marv e savas diazezerien an Disivoud protestant, Martin Luther ha Jean Calvin, dre ma heulient an Testamant Kozh. D'o heul ez eas meur a Iliz protestant, an arguzennoù pennañ o tont eus Geneliezh IX,5-6 ha Leviegezh XX,1-27 (gwelit amañ a-us). Pelloc'h e kavas lod prezegennerien skoazell en Testamant Nevez, e Romaned XII,3-4.\nA-du gant kastiz ar marv gant ma vije sevenet en un doare reizh ha denel e savas Badezourien ar Su er bloavezh 2000.\nNeptu e chom Iliz Jezuz-Krist Sent an Devezhioù Diwezhañ (Iliz ar Vormoned).\nEnep kastiz ar marv e sav Kevredigezh relijius ar Vignoned (an Iliz Quaker), hag an niver brasañ eus an Ilizoù protestant all.\nA-du gant kastiz ar marv e sav kelennadurezhioù ar Yuzevegezh, hogen da heul disentezioù bet kemeret gant ar pennadurezhioù yuzev a-hed kantvedoù e teu tost da zic'hallus e seveniñ. Peogwir ez eo gant Doue e vez roet e vuhez d'an den, Doue hepken a c'hall he lemel digantañ.\nNe chom kastiz ar marv e lezennaoueg Stad Israel nemet evit an Nazied a zo bet barnet evel torfedourien enep an denelezh.\nKalz rendaeloù zo bet hag a zo c'hoazh er bed a-zivout kastiz ar marv. Hervez e zalc'hidi n'eo nemet un doare da gastizañ ar vuntrerien washañ, a laka niver an torfedoù da zigreskiñ hag a vir ouzh an adfeilh.\nDa veno e enebourien ne laka ket muioc'h a zigresk e niver an torfedoù eget ar bac'hañ peurbad, un torfed eo e-unan, hag ur c'hastiz buket war ar minorelezhioù hag ar beorien pa ne c'hallont ket em zifenn dre ziouer ag arc'hant er reizhiadoù lezennel evel m'emaint.\nAmañ dindan e kavor ur renabl diglok eus an arguzennoù a glever an aliesañ a-du gant kastiz ar marv pe eneptañ.\nRa vo meizet e chom Wikipedia neptu, un doare da zisplegañ stad ar rendaeloù n'eo ken.\nReizh ha dereat eo kastiz ar marv, evit pevar abeg da nebeutañ :\nAr c'hastiz reizh nemetañ eo da geñver an torfedoù gwashañ evel an drouklazhañ, ar gwallañ bugale, an trubardiñ ar Stad, a-douez reoù all. ** Ne c'hall tra ebet erlec'hiañ ouzh ur vuhez.\nNe chom gwir kevredigezhel ebet gant an dorfedourien washañ, p'o deus lakaet ar gevredigezh da c'houzañv : torret o deus al liamm a oa etrezo hag ar gevredigezh.\nAr c'hastiz nemetañ eo a gement a c'hall frealziñ kerent ar c'houzañvidi, hag ar frealz nemetañ ivez a-berzh ar c'hondaonad.\nAr c'hastiz efedus nemetañ eo kastiz ar marv, evit pevar abeg da nebeutañ :\nUn doare efedus da zibennadiñ an danvezioù-torfedourien eo, dreist-holl pa vruder e sevenidigezh dre ziskouez marv ar gondaonidi (arvesterien war al lec'h ha skignadur dre ar media).\nNe c'hall mui un torfedour noazout adarre. Mar bez bac'het betek diwezh e vuhez e c'hall bepred tec'hel kuit, e c'hall bezañ ur skouer eus ar re fallañ evit kondaonidi all, e c'hall bezañ e penn ur vandennad forbanned pe atizañ forbanned eus an diavaez d'e zivac'hañ dre nerzh pe dre c'houbrenadur. Un dañjer e chom bepred evit implijidi ar vac'h koulz hag evit ar gondaonidi all.\nMarc'hatmatoc'h eo kastiz ar marv eget mirout un torfedour en toull-bac'h e-pad bloavezhioù. Ouzhpenn bezañ anoazet ar gevredigezh, an dorfedourien a goust ker dezhi. Gwelloc'h e vije postañ an arc'hant-se evit mad an holl geodediz.\nE ken degouezh ma vije ar Stad en arvar en abeg d'ur brezel pe ur brezel-diabarzh : kastiz ar marv eo ar c'hastiz efedusañ enep an dizerterien, an dud aonik, an drubarded, ar spontourien, ar floderezh ; daoust ma ne vijent ket lazhet gant ar Stad e-kerzh ur maread peoc'h ez eo rekis e vijent lazhet pa vez brezel, rak an dorfedourien a gavje gwelloc'h mervel en toull-bac'h eget war un dachenn-emgann pe a glaskje bezañ saveteet gant an enebourien.\nReizh eo kastiz ar marv hervez an darn vuiañ eus an dud er bed, ha hervez an darn vuiañ eus ar relijionoù.\nDibunadeg enep kastiz ar marv\nda geñver prosez F. N. Sacco ha B. Vanzetti, London, 1921.\nDireizh ha dizereat eo kastiz ar marv, evit an abegoù a zo amañ da heul :\nMad pouezusañ ha gwir denel diazez pep den eo ar vuhez. Gwareziñ buhez ha madoù boutin an dud eo pal krouidigezh ar Stadoù, neuze n'o deus ket ar gwir d'he lemel diouzh den.\nAotren ur Stad da lazhañ zo kevatal da derriñ perzh nevet buhez mab-den, a zo deveret diouzh e vri denel ; mar gall ur Stad lazhañ un torfedour hervez lezennoù bet embannet ganti e c'hall lazhañ forzh pe geodedad hervez lezennoù all bet embannet ganti : mar gall ur Stad seveniñ "drouklazhoù lezennel" e teu da vezañ un dañjer evit kement den a vev dindan he beli.\nArabat eo gwennaat an doare dre ar pal. Mar bije kastiz ar marv efedus evit mirout ouzh torfedoù all, e vije ken efedus all spiañ pep keodedad dre zoareoù elektronek (kameraioù e pep lec'h — foran ha prevez, ardivinkoù empret en empennoù), lemel sekred ar pellgehentiñ, lemel ar gwir da vont ha da zont, aotren ar jahinañ a-benn kaout anzavioù, hag all. Ne c'haller ket bevañ en un doare dereat en ur Stad hollveliour.\nMard argazher ar jahinañ, ar mac'hagnañ hag ar mezhekaat foran e ranker argazhiñ kastiz ar marv ivez, a zo ker kriz hag enep-denel. Un doare da jahinañ an dud eo o c'hondaoniñ d'ar marv hag o lezel da c'hortoz bloavezhioù-pad e "trepasoù ar marv". Jahinañ o c'herent hag o mignoned eo ivez, daoust dezho bezañ digablus koulskoude, ha pelloc'h c'hoazh eget ar gondaonidi, pa gendalc'hont da c'houzañv pell goude al lazh a-berzh Stad.\nDizingal eo talvoudegezh kastiz ar marv. E lod broioù e vez sevenet evit torfedoù a vez barnet dister e broioù all : avoultriezh, dizoueegezh, felladennoù politikel pe gredennel, floderezh tellek, goubrenadur melestradurel, laeroñsi, renavierezh ; an heñvelreviadezh a c'hall kas d'ar marv ivez, daoust ma n'eus ket un torfed anezhi.\nUn dial eo kastiz ar marv, justis n'eo ket. Denel ha komprenus eo ar c'hoant da zialañ, hogen ne c'hall ket bezañ unan eus diazezoù ur Stad a wir. Gouzañv a ra ar gevredigezh en abeg d'an torfedoù, ha gouzañv c'hoazh a ra en abeg d'an dialoù.\nRet eo d'ar c'hastiz dizuañ an dorfedourien ouzhpenn mirout outo a zrougober adarre.\nFaziañ a c'hall pep den ober, ar pezh a zo gwir ivez pa gomzer eus poliserien, alvokaded ha barnerien. Peogwir e talvez kastiz ar marv kement ha diwezh buhez un den, ne c'haller ket digoll an den-se mard eo bet lazhet a-c'houde fazioù en argerzh e brosez. Bez' e c'hall an damallidi binvidikañ goprañ alvokaded a zo barrekoc'h eget reoù all, nes komz a c'houbrenañ barnerien. Asantiñ da gastiz ar marv zo ivez asantiñ ma vo lazhet tud digablus.\nProuet eo ne vir ket kastiz ar marv ouzh an torfedoù gwashañ. Muioc'h a vuntroù zo er Stadoù-Unanet, ma vez sevenet kastiz ar marv c'hoazh, eget en Europa, ma ne vez mui. Er Stadoù-Unanet c'hoazh, n'eus bet gwelet kresk ebet en niver a dorfedoù grevus er Stadoù o deus torret kastiz ar marv. Aner eo kastiz ar marv neuze : an doare efedusañ da ober eo goprañ poliserien ha barnerien onest, reoliañ an armoù, sevel ur reizhiad deskadurezh dereat ha, dre vras, politikerezhioù armerzhel ha kevredigezhel a glot gant mad an holl.\nDre m'eo kastiz ar marv ur c'hastiz grevus-tre e vez aotreet ar gondaonidi da dennañ splet eus kement pleg a zo e reizhiad ar justis evit mirout a vezañ lazhet, ha kement-se bloavezhioù-pad alies, ar pezh a zeu da geroc'h en diwezh eget o bac'hañ betek o marv naturel.\nPeogwir ez eo kastiz ar marv ar c'hastiz gwashañ e kred d'ar gondaonidi n'o deus mui tra ebet da goll, setu e c'hallont kenderc'hel da lazhañ tud (poliserien, implijidi an toull-bac'h, testoù...) a-benn klask saveteiñ o buhez. E-kerzh ma vezont bac'het e c'hallont seveniñ forzh pe dorfed hep bezañ kastizet gwashoc'h eget ar varnadenn o deus bet dija.\nDre aon rak kastiz ar marv ez anzav lod tamallidi bezañ sevenet torfedoù n'o deus ket sevenet, ha kastizoù direizh a c'houzañvont neuze.\nEr bac'hoù arnevez ez eo hogos null ar chañsoù ma tec'hje ur c'hondaonad ha ma sevenje torfedoù all, er vac'h pe en diavaez.\n↑ Fox News (en) OK 20/11/2012\n↑ War-bouez Rus' Kyiv (IXvet - XIIIvet kantved)\nGwelit : MAGOCSI Paul Robert, A History of Ukraine, University of Toronto Press, Toronto, Kanada, 1996 ISBN 978-0-8020-0830-5 (en)\n↑ Hands off Cain (en) OK 20/11/2012\n↑ ABU (fr) OK 20/11/2012\n↑ NESCHKE-HENTSCHKE Ada, Platonisme politique et théorie du droit naturel - Contributions à une archéologie de la culture politique européenne / Volume 1 : Le platonisme politique dans l'antiquité, Peeters France, Paris, F, 1995 ISBN 978-2-87723-286-9 (fr)\n↑ Wikisource (fr) OK 20/11/2012\n↑ CARBASSE Jean-Marie, La peine de mort, Presses Universitaires de France, Paris, F, 2002 ISBN 978-2-13-051660-6 (fr)\n↑ MORE Thomas, Utopia, Dover Publications Inc., Mineola, USA, 1998 ISBN 978-0-486-29583-1 (en)\nL'utopie, Librio, Paris, 2003 ISBN 978-2-290-33768-4 (fr)\n↑ Wikisource (it) OK 20/11/2012\nGallica (fr) OK 20/11/2012\n↑ Death Penalty Information Center (en) OK 20/11/2012\n↑ La peine de mort dans le monde (fr) OK 20/11/2012\n↑ International Lesbian Gay Association (fr) OK 20/11/2012\n↑ Convention relative aux droits de l'enfant (fr) OK 20/11/2012\n↑ International Justice Project (en) OK 20/11/2012\n↑ [http://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=IV-11&chapter=4&lang=fr Nation Unies / Collection des Traités (fr) OK 20/11/2012\n↑ BBC News (en) OK 20/11/2012\n↑ Amnesty International (fr) OK 20/11/2012\n↑ Amnesty International (en) OK 20/11/2012\n↑ Dhammika Sutta: Dhammika (Sn 2.14), troet diwar ar palieg gant John D. Ireland, Access to Insight (en) OK 20/11/2012\n↑ Encyclopedia Britannica (en) OK 20/11/2012\n↑ Troet gant Siubhán McGunn diwar The Koran, troet gant N. J. Dawood, Penguin Books, Harmondsworth, R-U, 1974 ISBN 978-0-14-044052-2 (en)\n↑ 23,0 ha23,1 La Sainte Bible, troet gant A. Crampon, Société S. Jean l'Évangéliste, Desclée & Cie, Tournai, 1904 • Gallica (fr) OK 20/11/2012\n↑ The Lambeth Conference (en) OK 20/11/2012\n↑ Vatikan] (fr) OK 20/11/2012\n↑ "Lizher sant Paol d'ar Romaned" eo an talbenn en e bezh.\n↑ Christian Research Institute (en) OK 20/11/2012\n↑ Southern Baptist Convention (en) OK 20/11/2012\n↑ Mormon Newsroom (en) OK 20/11/2012\nIMBERT Jean, La peine de mort, Presses Universitaires de France, Paris, 1993 ISBN 978-2-13-042927-2 (fr)\nAmnesty International (fr) OK 20/11/2012\nLa peine de mort dans le monde (fr) OK 20/11/2012\nDeath Penalty Information Center (en) OK 20/11/2012\nJapan Innocence & Death Penalty Research Center (en) OK 20/11/2012\nBANERJI S. C., A Brief History of Dharmasastra, Abhinav Publications, New Delhi, 2004 ISBN 978-81-7017-370-0 (en)\nLa Bible, Segond 21, Société biblique de Genève, Genève, 2007 ISBN 978-2-608-12301-5 (fr)\nLe Coran, troet gant Malek Chebel, Le Livre de Poche, Paris, 2011 ISBN 978-2-253-08917-9 (fr)\nThe Sutta-Nipata — A New Translation from the Pali canon, troet gant H. Saddhatissa, Routledge Curzon, New York, 1995 ISBN 978-0-7007-0181-0 (en)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kastiz_ar_marv&oldid=1891391 »\nDernière modification le 5 Gen 2021, à 07:51\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 5 Gen 2021, da 07:51.


Karn Barnenez - Wikipedia\nKarn Barnenez a zo ur savadur meurvein e gourenez Kernehelen, e Plouezoc'h, e Bro-Dreger, e departamant Penn-ar-Bed. Div lodenn hag unnek kambr a yae d'ober anezhañ. Lodenn goshañ ar grugell mein sec'h a vije bet savet etre 4850 ha 4450 k.J-K, en neolitik gant dolerit, hag an eil etre 4450 ha 4000 k. J-K gant greunvaen. Ar savadur meurvein-se eo an hini koshañ anavezet war an douar-bras. Koshoc'h e vefe evit ar piramidennoù kentañ.\nKarn Barnenez, gwelet diouzh ar gevred.\nTremen, en diabarzh.\nMoarvat e teu anv al lec'h-hont eus barr (lein) hag an enez.\nE 1807 e oa bet graet anv eus ar grugell er c'hadastr. Meneget e oa ivez e 1850 e Montroulez e-kerzh un emvod skiantel gant maer kumun Plouezoc'h. Ne voe ket a-walc'h da wareziñ ar monumant. Prenet e oa an dachenn gant un embreger e-pad an XXvet kantved hag e voe diveinet ar c'harn kentañ gantañ evit adimplij ar vein. Harzet e voe war-bouez nebeut, e 1955, pa oa o vont da zistrujañ an eil karn. D'ar mare-se e oa renket ar c'harn a chome war roll ar monumantoù istorel (abaoe an 18 a viz Genver 1956), war goulenn Pierre-Roland Giot (neuze rener Hendraouriezh istorel Breizh). Loc'hañ a ra ivez ar furchadegoù skiantel kentañ eno. Furchet e oa ar c'harn etre 1955 ha 1968.\nKartenn eeunaet eus ar savadur. Al lodenn gentañ zo e melen hag an eil e glas\nEmañ ar monumant a-us Bae Montroulez, anezhañ ur gompezenn strujus eus an arvor d'ar mare ma oa savet moarvat. 72 metr hirder hag 20 pe 25 metr lec'hed eo ar monumant. 9 metr uhelder eo. Istimañ a reer e dolzennad hollek etre 6 500 ha 7 000 metr diñs hag e bouez etre 12 000 ha 14 000 tonenn. Kavout a reer un nebeud mogerioù diabarzh zo talbennoù kozh pe mogerioù hag a dalveze da stabilaat ar framm. Savet eo ar c'harn gant bloc'hadoù maen bihan a-walc'h ha n'eus ken ar c'hambroù zo savet e-giz meurvein gwirion.\nUnnek taol-vaen ha kement a gambroù-bez a zo er c'harn. Dek anezho zo goloet penn-da-benn. Evit mont e-barzh ar c'hambroù-bez ez eer dre un trepas mein sec'h, etre 7 ha 12 metr a hirder dezhañ, goloet gant daroù a-led. Pep kambr he deus un trepas disheñvel hag holl an trepasoù zo durc'haet d'ar gevred.\nPep hini eus ar pezhioù en diabarzh zo kinklet gant arouezioù binviji, armoù ha loened. Kavout a reer ivez ur skeudenn e stumm al lizherenn U war ar speurennoù meur a wezh.\nAn traezoù zo bet kavet e-pad ar furchadegoù n'int ket niverus met liesseurt-kenañ int. Bez' ez eus en o zouez lavnennoù bouc'hili lufret, begoù biroù ha lavnennoù e maen-kurun eus an Neolitik. Kavez ez eus bet glaou-koad en deus roet an tu da c'houzout pegoulz e oa bet savet. An disoc'hoù o deus bamet ar skiantourien da gentañ rak prouet e oa e oa ar c'harn 2000 vloaz koshoc'h evit ar piramidennoù kentañ. Andrev Malraux a zisklêrias e oa ur partenon eus ar ragistor.\nTammoù priaj a zaou seurt a ziskouez e oa bet adimplijet al lec'h-mañ war-dro an IIIe milved kent J.K. Displegañ a rafe bezañs ur goustilhig e kouevr ha pennoù biroù dreinek.\n↑ Le cairn de Barnenez sur le site des monuments nationaux\nJacques Briard, Barnenez, 2000 Lire en ligne\nJacques Briard, N. Fediaevsky, Mégalithes de Bretagne, 1987.\nPierre-Roland Giot, Barnenez: un grand cairn mégalithique, 1999.\nCharles-Tanguy Le Roux et Yannick Lecerf, Le grand cairn de Barnenez - Mausolée néolithique, Monum, Ed. du Patrimoine, coll. « Itinéraires du patrimoine », 2003 (ISBN 2858226717)\nM. Mesnard, Le tumulus de Barnenèz en Plouézoc'h, Société d'Emulation des Côtes-du-Nord, Mémoires Saint-Brieuc, 1979, vol. 107, pp. 50-52 Lenn un diverradenn enlinenn\nRenabl meurvein Penn-ar-Bed\nKarn Barnenez war lec'hienn ar monumantoù broadel\nKarn Barnenez war al lec'hienn 1000 questions\nUn droiad klok eus ar monumant\nKinnig ar c'harn ha poltredoù\nKarn Barnenez war lec'hienn ministrerezh ar sevenadur\nPanoramique du Cairn de Barnenez\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Karn_Barnenez&oldid=1947367 »\nKemm diwezhañ d'an 14 C'hwe 2022 da 07:56\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 14 C'hwe 2022, da 07:56.


Pajenn:Marrec - Doctrin ar guir Gristen.djvu/82 - Wikimammenn\nPajenn:Marrec - Doctrin ar guir Gristen.djvu/82\nta betec ar moment diveza eus e vuez. Souffret en deus er c’hraou a Vetlheem, o veza ganet e creiz an goân, hac en dienez a bep tra ; souffret en deus eiz dez goude e c’hinivelez, deiz e zirconcision, o commanç a neuse da scuilla lod eus e voad evidomp ; souffret en deus epad an tregont vloas quenta eus e vuez, o c’hounit e voued, dre boan e zivrec’h, evel un artisan paour, ê ty e vam, ar Verc’hes Vari hac e dad maguer, sant Joseph pehini a oa calvez eus e vicher. Hor Zalver en eus cunduet ar vuez cuzet ha poanius-ma, evit desqui deomp santifia hon amzer dre al labour hac ar pratic eus an oll vertuziou a bere en deus roet deomp an exempl. Souffret en deus epad an tri bloas diveza eus e vuez : n’en deus tremenet var an douar nemet tri bloas ha tregont : d’an oad a dregont vloas e commanças da breseg e Aviel : cals broyou a zo bet enoret eus e bresanç, instruet dre e zoctrin zantel, pinvidiqueet dre e zonæsonou : rei a rê ar guelet d’ar re zall, ar c’hlêvet d’ar re vouzar, ar vuez memes d’ar re varo : tremen a re dre ar bed oc’h ober vad d’an oll : transiit benefaciendo  ; ha cousgoude ez-eo bet goapeet, dispriset, calomniet, persecutet, ha lavaret en deus penos e zisquibien ne vizent quet gue-loc’h tretet evithan. Quemeromp eta courach, hac en hor poaniou, en em c’hlorifiomp, gant an abostol, da veza tretet evel hor mæstr !\nSouffret en deus, ispicial, evel a leveromp er Gredo, dindan Ponç-Pilat, da lavaret eo, en amzer ma oa Ponç-Pilat o commandi evit an i-palaer romen, er vro hanvet ar Judee, a behini ar guær gabital a oa Jerusalem. Hor Zalver en e instructionou a reprene publicamant techou-fall\n↑ [Act. X, 38.]\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Marrec_-_Doctrin_ar_guir_Gristen.djvu/82&oldid=99863 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 24 Meu 2017, da 12:00.


Æthelred East Anglia - Wikipedia\nÆthelred East Anglia\n(Adkaset eus Æthelred I East Anglia)\nÆthelred East Anglia a voe roue East-Anglia e-pad ar VIIIvet kantved ha tad Æthelberht II East Anglia. Posupl eo e oa bet mojennel. Ren a reas East Anglia e-pad marevezh aotrouniezh Offa ha n'anavezer anezhañ nemet dre andonoù diwezhat evel Buhez St Æthelberht pe listennoù roueel William of Malmesbury.\nHun Beorna hag Alberht East Anglia Roue East Anglia War e lerc'h:\nUn danvez pennad eo ar pennad-mañ diwar-benn ur roue eus Breizh-Veur ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Æthelred_East_Anglia&oldid=1824419 »\nDernière modification le 10 Gen 2019, à 22:05\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 10 Gen 2019, da 22:05.


Inizi Pêr ha Paol - Wikipedia\nPelec'h emañ Inizi Pêr ha Paol.\nKartenn eus an inizi\nInizi Pêr ha Paol (e portugaleg: Arquipélago de São Pedro e São Paulo) a zo un enezeg er biz da arvor Brazil, anezhi ur 15 a enezennoùigoù ha kerreg e-kreiz lodenn gehederel ar Meurvor Atlantel.\nWar-dro 625 km emaint er biz da Enez Fernando de Noronha, 990 km diouzh kêr Natal e Brazil, 1 630 km er mervent da inizi ar C'hab Glas, ha 1 824 km diouzh enezeg ar Bissagos, er-maez da aod Ginea-Bissau, en Afrika. Perc'hennet int gant Brazil, ha stag ouzh stad Pernambuco.\nDizoloet e voent dre zegouezh gant merdeerien bortugalat. Ur morlu a seizh karavelenn, d'an 20 a viz Ebrel 1511, dindan urzhioù Garcia de Noronha, a yoa war e hent d'an Indez, hag a reas e gentañ peñse (hervez al Livro das Armadas, n'eas nemet daou lestr betek penn ar veaj) .\nEnezeg gwelet dre beriskop al lestr-spluj nukleel stadunanat USS Triton\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Inizi_Pêr_ha_Paol&oldid=1832664 »\nDernière modification le 31 Meu 2019, à 22:20\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 31 Meu 2019, da 22:20.


Volition - Wikipedia\nEvit an heuliad c'hoarioù video Saints Row gwelet Saints Row.\nEvit an heuliad c'hoarioù video gwelet Red Faction.\nChampaign, Illinois, Stadoù-Unanet Amerika\n300 implijiad e 2014\nDeep Silver (2013-Bremañ)\nDeep Silver Volition, LLC ofisiel Volition, Inc., berraet gant ar stumm Volition a zo un embregerezh produiñ c'hoarioù video krouet e 1996 e Champaign, Illinois, e Stadoù-Unanet Amerika. An embregerezh a zo bet krouet pa voe rannet Parallax Software (krouer an heuliad c'hoarioù Descent) e daou damm, Volition hag Outrage Entertainment, gant e penn Mike Kulas ha Matt Toschlog e miz Du 1996.\nAnavezet eo ar studio evit bezañ bet savet heuliadoù c'hoarioù video o doa bet graet berzh bras evel Red Faction pe Saints Row\nPa oa suj Volition.inc d'ar studio hag embanner Interplay Entertainment e oa bet savet an heuliad c'hoarioù FreeSpace. Un heuliad c'hoarioù doare drevezadur emgann en egor. Pa erruas Interplay d'an ampoent d'ar freuz-stal, Volition.Inc a oa bet prenet gant ar studio THQ e miz Gwengolo 2000. Abaoe, Volition.Inc en deus bet savet e-leizh a c'hoarioù brudet evel an heuliad Red Faction, an heuliad Summoner, The Punisher, hag an heuliad holl vrudet Saints Row.\nInsane, a zo ur c'hoari sevenet gant harp Guillermo del Toro kemenet e 2010 hag a oa da vezañ embannet a oa bet nullet gant Volition.inc e 2012. Del Toro en deus bet embannet abaoe e kendalc'he al labour war ar c'hoari Insane met gant ur studio all chomet dianav betek-en.\nPa erruas THQ etrezek ar freuz-stal, e-leizh a embregerezhioù a oa dedennet gant lodennoù eus ar studio. Penn-rener Volition Inc., Dan Cermak a embannas e oa Warner Bros., Electronic Arts, Take-Two, Ubisoft, Deep Silver, kement hag ur strollad dianav a orin eus Chicago a oa deuet da welladenniñ ar studio nebeut sizhunvezhioù a-raok ma vefe roet lañs d'ar werzhadenn. Volition a oa bet prenet gant Koch Media evit 22.3 milion USD. an eil kinnig prenadenn a oa gant Ubisoft evit ur sammad a 5.4 milion USD.\nC'hoarioù savet[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\n1998 FreeSpace: The Great War\n2001 Red Faction\n2002 Summoner 2\n2005 The Punisher\n2009 Red Faction: Guerrilla\n2017 Agents of Mayhem\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Volition&oldid=1851872 »


Gwelet - Lec'hienn ofisiel kevredigezh Dizale\nPiv omp? Gwelet Klevet Keleier Kenrouedad Darempredoù Keleier\nKinnig-labour : Den e-karg deus ar bruda� hag an diorren servjo� kleweled\nDindan beli ar rener e vo an den implijet e karg da ijina� ha da lakaat e pleustr ur strategiezh ��buhezi� evit gwellaat ar bruda� hag ar werzh oberezhio� kleweled perc'hennet pe fiziet da zDizale dre hanterouriezh al lec'hienn Video diouzh ar Goulenn www.breizhvod.com. > Gouzout\n• Kinnig-labour : mouezh ur paotr yaounk 8-14 vloaz\n• DIGOR eo BREIZHVOD ... www.breizhvod.com\nLenn ar video... Kornil ha Bernez e DVD\nGold Men, rezistanted evit an Douar\nL'histoire de la mission Apollo XIII en 1970 et l'accident qui eut lieu. Comment retourner sur la plan�te terre sans oxyg�ne ni �lectricit�. Un film qui re�ut 2 Oscars en 1996 et qui fut nomin� pour 7 autres Oscars. Apollo 13\nIstor kefridiezh egorel Apollo XIII e 1970 hag ar gwallzarvoud a oa bet c'hoarvezet. > sellet\nIstor kefridiezh egorel Apollo XIII e 1970 hag ar gwallzarvoud a oa bet c'hoarvezet. Penaos ober evit distrei� betek ar blanedenn Douar, hep oksigen na tredan. Ur film gwallreuz tennet eus un istor gwirion. Sevennet e oa bet ar film-se e 1995 gant Ron Howard. 2 Oscar en doa bet ar film-se e 1996, hag e oa bet anvet evit 7 Oscar all. > serriñ\nComment un nouveau r�gime autocratique peut-il encore se mettre en place...?\nHa penaos e c'hell ur rejim � hollveliour � nevez en em stalia� adarre...?\nE-pad ur sizhun stajo� pleustrek e-barzh ul lise e kinnig ur c'helenner d'an deskarded un taol-arnod hag a zo e bal deski� dezho penaos e c'hell ur rejim � hollveliour � en em stalia� ha mont war-raok. Dre ur c'hoari hag a implij perzhio� an tudenno� e tiwan tamm-ha-tamm ul lusk awenet gant an disiplin ha serret warna� e-unan. Al lusk-se zo anvet � AR WAGENN �. War-lerc'h an trede devezh ez eo krog studierien zo da skarzha� ha da heskinat ar re ha n'int ket a-du gante. Dres d'ar mare-ma�, ur wech boulc'het an emganno� dre ur c'hrogad water-polo e tiviz ar c'helenner da gloza� an taol-arnod. Re ziwezhat eo avat. Deuet eo � AR WAGENN � da veva� drezi hec'h-unan.\nLe c�l�bre film de Robert Altman qui a eu le Lion d'Or � la 50�me Mostra de Venise en 1993.\nFilm brudet Robert Altman, bet al Leon Aour e 50vet Mostra Venezia e 1993. > sellet\nO kemer harp war nav danevell hag ur barzhoneg skrivet gant Raymond Carver eo c'h eo Short Cuts ur veaj e Los Anjeles ar blovezhio� 90. Ur freskenn zon, planedenno� ha tonkadenno� 22 zudenn mesk ha mesk enni pa rankont tala� ouzh darvoudo� kriz, ouzh froumo�, ouzh plijadurio� ha degouzhio� ar vuhez pemdeziek.\nmennegoù hervez lezenn


Buhez ar Sent/1912/Juliana - Wikimammenn\nBuhez ar Sent/1912/Juliana\n◄ Selestin Juliana Loeiz-Mari Grignion ►\nSeizvet devez a viz Ebrel\nAr Verc’h eürus Juliana\nDiazezourez Goueliou ar Zakramant\nKlevet an oferen ha tostât ouz an dôl zantel, setu ar pez a c’houlenn, dreist-oll, Hon Zalver Jezuz-Krist digant ar gristenien, hag epad meur a gant vla, an Iliz ne gemeras doare-all ebet da enori Sakramant an Oter, meulet ra vezo.\nEn trizekvet kantved, Doue, o welet e yenae kalonou an dud en e genver, a roas da anaout d’eul leanez eus hospital Mene-Kornilhon, e-tal Liej, an ezom a oa da zevel eur gouel en enor d’ar Zakramant. Juliana oa hano al leanez-ze ; ganet er bla 1192, en em gave en penn manati Mene-Kornilhon, er bla 1230.\nA-viskoaz oa bet devot da Jezuz-Krist en Zakramant an Oter ; adalek he c’houezek vla, bep gwech m’en em dôle da bedi, e krede gwelet al loar en he c’hann, gant eur c’hoch enni.\nRoët e oe da anaout d’ezi e verke al loar-ze an Iliz ; ar c’hoch a oa enni a verke e vanke, etouez holl goueliou an Iliz, unan en enor d’ar Zakramant, ouspen hini ar Yaou-Gamblid a goll e liou etouez tristidigez ar zun zantel.\nEskob Liej, an ôtrou Robert de Torote, goude bezan laket seiz den gouiziek, en o fenn Jakez Pantaleon, au hini a dlee bezan divezatoc’h ar pab Urban IV, da studian mennoz ha lavariou al leanez santel, ha bezan klevet o ali, a c’hourc’hemennas, er bla 1246, ma vije grêt en e eskopti Gouel Korf-Krist, d’ar yaou war-lerc’h sul an Dreinded. Ar c’hentan gouel en enor d’ar Zakramant a oe grêt eta en Liej, er bla war-lerc’h (1247).\nMeur a hini a gavas da lavaret war an neventi-ze ; Juliana, kemeret gant eleiz evit eun hunvreerez, a oe ken gwall-gaset ma renkas kemer an tec’h. Mervel a reas, d’ar 5 a viz ebrel 1258, he daoulagad o paran war ar Zakramant, meulet ra vezo.\nUnan eus he mignonezed, eus Liej evelti, he hano Eva, eo a beurachuas he labour. Pa bignas Urban IV war Gador sant Per, e c’houlennas outan ober, dre an Iliz a-bez, gouel ar Zakramant. Ar pab a gemere e amzer. Eur mirakl c’hoarvezet en Bolsena a reas d’ezan mont war rôk. Eur beleg a oa eno hag en devoa poan o kredi e c’helle ar bara hag ar gwin trei en korf hag en gwad Jezuz-Krist. Eun devez, d’ar gourreou, ar gwad a redas eus an hosti wenn hag a ruzias al lienen.\nUrban IV, a oa neuze en Orvieto, a yeas gant e gardinaled, betek Bolsena, evit gwelet ar burzud. D’an 8 a viz gwengolo, al lizer Transiturus a c’hourc’hemennas ober Gouel Korf-Krist dre an Iliz a-bez. An doktor sant Thomas, karget gant ar pab, a lakas e holl galon hag e holl spered da zevel ofis hag oferen ar gouel-ze ; mes kement a vrezeliou a oa neuze dre ar bed, ma ne oe ket heuilhet gourc’hemen Urban IV dustu na dre holl. Klemant V, er bla 1311, hen embannas en Vienn, evit an eil gwech, dirak rouaned Frans, Bro-Zôz hag Aragon.\nAr pab Yan XXII a c’hourc’hemennas ma vije grêt ar gouel neve, gant eun eizved, ha ma vije douget ar Zakramant en prosesion (1318.)\nHon ene ’n eus ezom eus eur vagadurez deut eus an nenv\nKement a vev a c’houlenn magadurez evit chom beo.\nEndro d’imp e kavomp eleiz a dreo divue ; treo ha ne finvont nemet pa vezont finvet ; treo ha ne greskont nemet pa vezont berniet. Mes krouadurien beo a zo ive, hag an douar zoken, kouls lavaret, n’eo nemet eun dôl divent hag a zo berade eur bern krouadurien bodet o tibri endro d’ezi : « Debret hag evet, en em grenvaet hag en em laouennaet, » a lavar Doue d’eze, ha bemde e pipont o zamm hag e tapont o lomm, pep-hini o kemer ar pez a zo diouz e zoare.\nAr blanten hag an aneval a azez ouz tol vras ar bed hag a gemer diwarni evit stumman, harpan, miret ha kreski o c’horfou, ar pez a zo diouz o doare : an dra-ze eo ar gommunion evite.\nAn den, roue ar grouadurien, ne ra ket dishenvel diouz ar grouadurien veo a zo dindannan. Aneval, dre eun darn anezan, e stumm, e harp, e vir hag e kresk e gorf, dre ar vagadurez a gemer en korf e vamm, er parkeier, en kig al loened danv ha goue a gav war e hent, hag a zo krouet abalamour d’ezan. Ha seul-vui e kommuni evel m’eo dleet, na re, na re nebeut, gant an treo boedek a zo endro d’ezan, ha seul yac’hoc’h ha seul krenvoc’h eo en e gorf, seul anevaloc’h, kouls lavaret !\nKrouadur distag diouz an douar ha diouz ar maro, dre o ene speredek, an den a vag an darn-all-ze anezan o rei d’ezi treo gwir, treo kaer, treo mat, ha seul-vui e kemer an treo-ze, seul-vui e kommuni gante, ha seul lemmoc’h eo e spered, seul glanoc’h eo e galon, seul denoc’h eo !\nMa ne vije bet an den nemet eun den, ha netra ken, ne vije ket ezom magadurez-all ebet ouspen. Mes Doue, en eur groui ac’hanomp, en deus hon c’hrouet gant kement a garante, m’en deus silet ennomp e natur, abalamour d’imp da c’hellout mont, goude ar vue-man, d’e welet en e sked, ha nan hepken en e skeud, tâl ouz tâl, evel m’eman.\nDoue, en eur groui ac’hanomp, en deus krouet ac’hanomp gant kement a garante, m’en deus grêt ac’hanomp n’eo ket tud hepken, mes doueed, bugale d’ezan :\nBiken n’hon dije gortozet kemend-all eus e beurz ;\nBiken n’hon dije goulennet kemend-all digantan ;\nHa panevet en deus komzet, biken n’hon dije kredet kemend-all.\nHa p’eman an treo evelse, petra c’hell magan an natur Doue a dle bezan ennomp ?\n— Al lez ar muian livriz hag ar mel an teneran ne vagfont biken nemet an natur aneval.\n— An treo gwiran, kaeran ha gwellan a c’hell diwan en hon ene, ne vagfont biken nemet hon natur speredek.\n— An natur Doue a zo ennomp. Doue e-unan a c’hell he magan ; n’eus nemetan !\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Buhez_ar_Sent/1912/Juliana&oldid=36520 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 19 Mez 2012, da 06:34.


Journal de Renaud Camus, mercredi 2 novembre 2016\ncréée le jeudi 3 novembre 2016, 12 h 26\nmodifiée le jeudi 3 novembre 2016, 12 h 28Plieux, mercredi 2 novembre 2016, une heure et demie du matin. La rupture entre le Siel et le Front national est consommée, ou du moins elle l’est ~~~~ ~~~~~~-~~~~~~~ : ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~ du coup cesse ~~’~~~~~~~~, ~~~~~~~’~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~~~, ~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ la République, par ~~~~~~~~, ~~~~-~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~, ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~-~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~ ~~~-~~~~~~, ~~~~~ une large part, ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ revenus.\nN’empêche : ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ — ~~~~~~, cette partie ~~~ ~~~~~~~~, hélas assez étroite, ~~~ ~~’~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~-~~~... ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ de civilisation est ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~, ~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~ unions d’unions très ~~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~ la bannière subliminale, ~~~ ~~’~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~’~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~-~~~, ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ éducation chez les ~~~~~ ~~~~~~. ~~~~~-~~~~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~’~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~-~~~, ~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ de la droite “~~~~~~~~~~~~~~”. ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~ : ~~’~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ — ~~’~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~ droites ~~~~~~~~~~, qu’il faut réaliser, ~~ ~~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~ tous ~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~’~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~.\nvoir l’entrée du mercredi 2 novembre 2016 et ses 2 images dans Le Jour ni l’Heure


Kefridi LAVAR eo bezañ an imbourc’hva ma teu tud a bep diskiblezh da c’hoveliañ ar yezh o deus ezhomm en o labourioù personel. En e rummad levrennoù e kaver kement danvez a c’hell un den eus hon amzer kaout da emellout anezho. Abaoe 1966, m’eo deuet e goulou levrenn gentañ an dastumad, o deus an aozerion pledet gant krefen o tennañ da ziskiblezhioù ken diseurt hag ar re-mañ : adeiladouriezh, amaezhierezh, anadennoniezh, apotikerezh, armerzh, barzhoniezh, boudoniezh, bouedoniezh, bredelfennerezh, bredoniezh, bredouriezh, brezel, bureveg, dareulerezh, denoniezh, diougonerezh, divezoniezh, douaroniezh, fizik, gramadeg, greanterezh, gwinoniezh, gwir, heviezouriezh, istor, jederezh, jedoniezh, kalvezerezhioù, keginerezh, kehenterezh, kerzoniezh, kevredadouriezh, kimiezh, kravez, livouriezh, lizheregouriezh, loenoniezh, luc’honiezh, merdeadurezh, mezekniezh, mezoniezh, milouriezh, optik, poelloniezh, politikouriezh, prederouriezh, rummataerezh, semiotik, sorbiennouriezh, stenoniezh, stlenneg, sturoniezh, surjianerezh, teologiezh, trabedoniezh, tredanouriezh, treloc'herezh, trevoniezh, yezhoniezh – o lakaat ouzhpenn se ar yezhouriezh a zo an arz da ziorren ur yezh.\nAl levr : 1991 - 3, 534 p., 15,7 x 22 cm, ISBN 2-901 383-06-8\nPriz : 24,39 €\nOc’h ober lodenn gentañ al levr-mañ emañ kendalc’h (KIS-200 da KIS-346) an notennoù embannet dindan an talbenn LAVAR abaoe 1966.\nAozer-stroll ar steudad eo ar Greizenn imbourc’h sturyezhouriezh (KIS) anvad dalc’het digemm daoust ma reer kentoc’h hiziv gant yezhouriezh, ha daoust ma n’eo KIS nag ur greizenn en egor, nag ur greizenn frammet; bez’ ez eus anezhi ur rouedad imbourc’herion war bep a dachenn, a c’hoarvez dezho kenlabourat pa gavont spletus e ober. E lec’h all evit gwir emañ kreizet : o kemer da sol nemetañ he labour labour diorreerion ar brezhoneg, ar yezhadur o deus skoueriekaet, ar skrivadur o deus stabilaet, an durc’hadur o deus roet d’ar gerlunierezh ; ha da bal ober eus ar brezhoneg ur wir yezh, korf d’al lavar boutin etre an holl yezhoù bev war ar blanedenn. Evel ma troc’has krenn Gwalarn diouzh geun ar skridoù proviñsek evit krouiñ ul lennegezh wir, hollveziadek, salv a lec’hiegezh, he deus KIS laosket a-dreñv dezhi an islonk bepred o tonaat etre talbenn al lavar bev ha pilhaouerion ar brezhoneg. Netra azonusoc’h d’an troc’h nevez-mañ eget tavantegezh ar yezhouriezhoù chomet war ar ribl all, ha pa ve houmañ a gred fardañ gant drailhoù teodyezh soubet er pentur etrevroadel ur parlant plom mougus d’ar gefredelezh, pe hounnezh a intent goro gerioù ar vuhez a vremañ eus tezhioù hesk ar yezh lennegel.\nAn eil lodenn eo ar c’henskriverezh etre Roparz Hemon ha Guy Étienne (1957 - 1977) – ac’hoel al lizheroù a denne d’ar yezh. Priziet al lenner emzalc’h kemplezh, arliviaouek, bepred digor ar patrom kozh dirak keflusk an danvez yezhourion a ginnige lakaat brall er mogerioù, kemeret kentel ivez, rak n’eo ket bemdez e tibab ur c’hefredour diles ar brezhoneg d’e yezh. Klokaet eo LAVAR 08 gant gervaoù alamanek, armeniek, brezhonek, esperantek, etrevroadel, gallek, gresianek, hebraek, hengeltiek, henindiek, indezeuropek, italianek, iwerzhonek, kembraek, kernevek, latin, rusiek, saoznek, siriek ha spagnolek.\nAl levr : 1996 - 3, 536 p., 15,7 x 22 cm, ISBN 2-901 383-17-3\nEl levrenn-mañ e kaver 66 notenn, Evel el levrennoù kent e tenn an termenoù studiet da zomanioù diseurt : Bevoniezh ha Mezekniezh, Arz ha Prederouriezh, Poelloniezh, Stlenneg, Dareulerezh, Fizik ha Kalvezerezhioù.\nGoude tregont bloavezhiad labour tenn lakaet da weam neudenn ha neudenn ur c’horf d’ar yezh, eo diraezet ar bazenn a striver daviti adalek an derou. E-pad pell e redas ar brezhoneg war-lerc’h ar yezhoù all, hep damant estreget benañ ur gwiskamant well-wazh da gealioù amprestet. Hiziv, e ser un imbourc’h hag un dezevout renet e brezhoneg, eo boulc’het da vat ar grouidigezh, n’eo ket hepken eus gerioù er yezh, met eus kealioù el lavar bed. E meur a lec’h e Lavar 09 ez eskor meizadoù, e tiwan termenoù n’eus dezho evit c’hoazh kevatal ebet er yezhoù all.\nAl levr : 1997 - 2, 518 p., 15,7 x 22 cm, ISBN 2-901 383-20-3\nKavet e vo e LAVAR 10 imbourc’hioù hiniennel, eskemmoù, danevelloù labour strolloù. Ledan eo bepred skalfad an danvezioù ergerzhet : Armerzh ha Kevredadelezh, Gwir ha Politikerezh, Lennegezh, Gramadeg, Semiotik ha Yezhoniezh, Fizik, Stlenneg ha Kalvezerezh greantel, Bevoniezh ha Mezekniezh, Bredoniezh ha Diougonerezh. An div dachenn pleustretañ eo ar Jedoniezh hag ar Brederouriezh.\nPergont vloaz zo ez embanne PREDER bezañ ur gelaouenn a brederouriezh, met bihan eo chomet betek-henn al lodenn-se. Petra d’ober endra na oa ket ar brezhoneg evit perzhiañ er vuhez kempredel nag ar vuhez vrezhonek evit genel ur gefredelezh vrezhonek evit donaat betek ma tellezfe an anv a brederouriezh ? – endra veze ar braz eus dalc’hiaded ar yezh dastumet e kluboù erezus ouzh kement oa kefredel ha kempredel, c’hoantaus hepken da gomz ha da soñjal evel kouerion an 19vet kantved ? Antebek oa zoken, pa seller mat, e teuje dezevourion da dresañ o erv e hevelep gouelec’h. Deuet int koulskoude ha mard eus roudoù prizius en tamm douar-mañ ez eo o re : keit ma vo sevenet ur striv kefredel en hon yezh ez anavezo e zerou en o labour. Anv zo amañ eus Frañsez Vallée, a lakaas war ar stern hanc’herieg ar preder, eus Maodez Glanndour a skrivas an testennoù kentañ a brederouriezh e brezhoneg an 20vet kantved. Eus Roparz Hemon dreist-holl, ar c’henderc’her brezhonek kentañ o tamkanañ e obererezh.\nTest omp bet d’ur burzhud, boutinat burzhud en istor evit gwir : evel ur viruz o kouezhañ den ne oar a belec’h e-barzh damgelan ar brezhoneg, oc’h ober d’ur preder dinodiñ ha war un dro d’ar brezhoneg dasorc’hiñ. Hetiñ ne c’hellomp ken ma ve burzhudoù eus ar seurt adarre evit mad ar preder ha berzh ar brezhoneg. Ar preder eo avat an talvoud gwir ha dioutañ, evel diouzh pep oberenn diles savet en ur yezh ha treuzskuilhadus d’ar bed, e tenn ar brezhoneg e gantreizh, n’eo ket ar gin.\nAl levr : 1998 - 3, 510 p., 15,7 x 22 cm, ISBN 2-901 383-33-5\nEn unnekvet niverenn LAVAR emañ tost da vat an hevelep durc’hadurioù hag en dekvet. Yann-Baol An Noalleg a gendalc’h da gevrikaat lavar ar Jedoniezh. Gab Cherel hag Alan E. Ar Berr a zegas war chanter ar gersaverezh kudennoù kalvezel eus yezh ar verdeadurezh. Roger Le Nestour, abaoe bloavezhioù o pleustriñ war istor an Trede Republik, a zegas dirak ar ar geneiled krefen liesseurt o tennañ d’an Armerzh ha d’ar Politikerezh.Ar bodad a zo o prientiñ eil embannadur Geriadur An Here, Martial Ménard hag lwan Kadored pergen, a c’houlenn ali imbourc’herion LAVAR war boentoù ‘zo eus ar ouezoniezh hag ar c’halvezerezhioù arnevez. Goulven Pennaod a laka e ouiziegezh vras hag e spiswel a yezhoniour en arempred e gevelerion. Guy Étienne a zalc’h gant mennad orin Preder a zo rein lañs d’ar Brederouriezh e brezhoneg : savelañ lavar diazez an diskiblezh ha rein digor d’an dezevout kempredel. Reun An Hir, o kenderc’hel al labour boulc’het gant SADED, zo gantañ war ar stern un hanc’herieg Douaroniezh, Istor, Armerzh evit ar skolioù. Yann-Ber Quirion a bled da zespizañ savlec’h ar c’hontadennoù er bed arnevez. Jakez Cosquer zo damantet da gas labourioù war ar Jederezh.\nAl levr : 1999 - 4, 528 p., 15,7 x 22 cm, ISBN 2-901 383-39-4\nE LAVAR 12 ez eus bodet notennoù en-dro d’an imbourc’hioù renet er mare-mañ war ar jedoniezh hag ar jederezh, war skiantoù an alvez hag ar beved, war ar c’halvezerezhioù, war ziskiblezhioù ar vuhez, ar gevredadelezh, an istor ha war ar brederouriezh.\nDaou gammed nevez a verker e LAVAR 12 : an eil o tennañ d’ar brederouriezh, egile d’ar gedvuhez. Kammed kentañ, embannadur ur gerva prederouriezh a 110 pajenn, ouzh e ober un alc’houez brezhonek-gallek(-alamanek-saoznek) dezhañ 3 000 enmoned hag un alc’houez gallek-brezhonek gant 4 000 enmoned. Ouzhpenn an termenoù a brederouriezh ent strizh ez eus ennañ termenoù yezhoniezh, yezhouriezh, jedoniezh hag ivez geriennoù pemdeziek a c’hell ar prederour kaout ezhomm anezho.\nAr c’hammed all zo graet war dachenn an damkaniezh. Kel zo da reiñ d’ar brezhoneg un dezvad kefridiel. Pe vrezhoneg avat en devo an dezvad ? An dilerc’hioù teodyezh aet pell ‘zo e-maez ar gedvuhez ? Sabir ar mediaoù hag ar skolioù ? Nevezteodyezh an emsaverion ? Mar rankje ur gevredigezh bevañ e hini pe hini eus ar brezhonegoù-se e vije ur giladenn drastus eus ar spered. Ramzel e chom an islonk a ranko ar brezhoneg treuziñ da vezañ ur wir yezh. N’eo ket an islonk eo hon spont, met an dic’houzvez anezhañ eo ar vrezhonegerion. D’un den yaouank mennet da labourat a oa oc’h anzav ar spont-se end-eeun e skrive unan 0ac’hanomp : « Ned in ket ken pell ha Churchill a bromete “ gwad ha daeroù ” da Vreizhveuriz e 1940, met ne dremeni ket hebiou d’an dekmiliadoù eurvezhioù trevell a ‘z kortoz mar dalc’hez gant da erv. »\nAl levr : 2000 - 4, 544 p., 15,7 x 22 cm, ISBN 2-901 383-41-6\nTestennoù LAVAR 13 zo evit un drederenn anezho danevelloù ar bodad a brientas Geriadur ar Mediaoù. Gouestlet eo ar pep all d’ar brederouriezh ha da imbourc’hioù ken liesseurt hag ar politikerezh e Sina, ar jedoniezh, ar c’heriadurezh, an hiloniezh, ar bouedvirerezh... LAVAR 13 a gaver ennañ ivez an eskemmoù en dro d’al levr emeur o prientiñ war ar mor hag ar bageal. Da notañ ivez derou ur rummad notennoù gramadegel.\nUnan eus chanterioù Preder eo Geriadur ar brederouriezh. Abaoe 26 kantved emeur o prederouriañ ha gwall nebeut eus oberoù ar brederourion zo deuet betek ennomp en hon yezh. Koulskoude ne oufed sevel ar geriadur diawelet nemet diwar destennoù brezhonek. Un hent n’eus ken : da gentañ reiñ digor d’ar brederourion e rezh troidigezhioù hag addisplegoù – pezh a ra Preder abaoe 42 vloaz ; d’an eil, dastum gervaoù diwar frouezh al lankad kentañ – pezh en deus LAVAR staget d’ober warlene dre embann "Gerva Prederouriezh Lavar 12" ; un trede lankad a vo pleuskañ danvez krai ar gervaoù ur wech m’o devo graet tro ar brederourion bennañ ha tennañ diouto ur geriadur.\nEl levrenn-mañ e kaver an eikont pajennad eus "Gerva Prederouriezh Lavar 11". Da c’hortoz ma vint bodet a-gevret gant ur vostad gervaoù all e-barzh chanter ar geriadur, e vo ar gerva-mañ ha LAVAR 12 talvoudus, hon eus spi, evit mont aesoc’h ha donoc’h en notennoù prederouriezh a zo bet hag a vo embannet.\nAl levr : 2001 - 4, 500 p., 15,7 x 22 cm, ISBN 2-901 383-54-8\nLAVAR a gendalc’h da embann disoc’h an imbourc’hioù amkanet da astenn an hanc’herieg. Un darn eus an notennoù zo anezho danevelloù ar c’henlabour en dro da zanvezioù ken liesseurt ha skiantoù an alvez hag ar beved, ar c’halvezerezhioù, ar verdeadurezh, al lennegouriezh, an arz, ar c’hramadeg, ar vredoniezh, an istor, al louzawouriezh pe ar vuhez pemdeziek.Pergont dre gant eus ar pajennoù zo dindan studiennoù a brederouriezh.\nTro ha tro e pleder gant dezevourion Europa (Hegel, Husserl, Heidegger, Kearney) ha gant prederourion japanat an 20vet kantved (Nishida, Tanabe). Ar re-mañ, hogos dianav en Europa evito da vezañ loc’het dre eilsammañ meizadoù ar preder alaman, a zigor dirazomp dremmwelioù a c’hoanag pell bras diouzh an hentoù dall ma chag speredegezh Kornog. Mouezhioù int o tregerniñ dreist dismantroù un impalaerouriezh nad eo ket estren dimp. Nes emaint, ur souezh, d’ar mouezhioù a sav a-vesk an tousmac’h kempred, ez eo yaouankiz nevez ar brezhoneg unan anezho etre kalz re all.\nEvel en niverennoù kent e lenner e LAVAR 14 lizheroù eskemmet a-zivout darvoudoù ar mare hag an obererion anezho, en o zouez danvez dezrannoù eus amplegadoù istorel ha politikel kelennerezh ar brezhoneg hiziv. Gouestlet ez eus un eikont pajennad c’hoazh d’ur Gerva Prederouriezh, enno an termenoù arbennik arveret e LAVAR 13 hag e LAVAR 14. Evel ma ‘z eo bet displeget, e talvezo ar Gervaoù-mañ da ziazezañ chanter ur geriadur a ‘r brederouriezh.\nAl levr : 2003 - 2, 536 p., 15,7 x 22 cm, ISBN 2-901 383-57-2\nLAVAR 15 a c’hoarvez a bemont studienn o plediñ gant tachennoù ken diseurt hag ar verdeadurezh, an dareulerezh, an diougonerezh, al lennegezh, ar c’hoariva, al livouriezh, an istor, an darvoudoù kempred. Er renk kentañ avat emañ ar brederouriezh, ar c’hramadeg hag ar geginouriezh.\nTri fennad hir a ziskler savlec’hiadoù Hannah Arendt e-keñver an niñvañ, gwirioù mab den hag ar skiant voutin. Amkan notennoù all eo dezrannañ arlakadenn an nadiñ rummel gant Husserl, geneliezh ar me hervez Anna Freud ha Melanie Klein, meizadoù ar c’hantouezañ e preder Nishida ha Merleau-Ponty, an darempredoù etre jedoniourion ha prederourion a-zivout an anvevenn.\nPemp Notenn c’hramadegel a ra war-dro ar rakgerioù, ar c’hevarzhelloù, ar ger mell, an troadelloù verbel, ar plegadoù verbel hag anvel, an araogennoù graetanvet « displeget », an troiennoù idiomatek, h.a.\nEn niverenn-mañ e stager da studiañ alejerezh ar boued hag an hevlezouriezh. Gouestlet eo an teir Notenn Geginouriezh kentañ d'an traolioù, listri ha binvioù, ha da lies modoù ar poazhañ.\nDigor eo bet adarre LAVAR d’an dasselladoù ha d’ar prederiadoù war gudennoù hon amzer : keñverioù Diwan gant « kefredourion organek » ar Republik, kemplezh Caliban Breizhiz ’zo, emell ar grouerion er gevredigezh keodedel, enepyuzevegezh an Eil Emsav...\nEn ur Gerva brezhonek-gallek(-alamanek-saoznek) ha gallek-brezhonek a ouzhpenn 100 pajenn emañ dastumet an termenoù prederouriezh, diskiblezhioù al lavar ha skiantoù an den arveret e LAVAR 10 ha LAVAR 15.\nAl levr : 2004 - 4, 536 p, 15,7 x 22 cm, ISBN 2-901 383-61-0\nAn tregont eizh notenn a ya d’ober korf LAVAR 16 zo frouezh ar youl o deus ur rouedad kevelerion da gaout en o c’herz ar binvioù lavarel dereat rekis evit o labour pemdeziek. Ar pal hollek-se a ro da gompren perak ne vez raktres ebet da levrennoù lavar. Gweet e vez an danvez anezho, evel ma teu e teu, hervez ar c’hrefen a yezh, met ivez a breder, a gav an aozerion a-dreuz d’o hent. E se, e toug al levrenn-mañ roudoù eus :\nimbourc’hioù Gab Cherel hag Alan E. Ar Berr, a verk un termen da vloavezhiadoù prientidigezh o levr, Geriadur ar Verdeadurezh, deuet er-maez hevlene,\nematersoù Laorañs Motrot war an durc’hadurioù kempred boutin etre ur preder arab ’zo hag ur preder brezhon ’zo,\nar strivoù renet gant Yann Varc’h Thorel evit lakaat en ur brezhoneg resis ha sklaer ur studienn sirius ha klok, savet avat en ur galleg diouzh ar c’hiz psi gant un arbennigour war strafuilhoù anaoudel ar vugale er skol,\nembregadennoù Pierrette Kermoal en amboaz reiñ ul lañs nevez d’ar skridvarnerezh ha d’al lizheregouriezh,\ndamant Martial Ménard da bourchas d’ar skolioù dornlevrioù ha geriadurioù er yezh kempred,\nkendalc’h an ergerzhadennoù kaset gant Roger Le Nestour en istor riezoù ar bed abaoe an 18t kantved,\nal linennoù bras treset gant Chantal ha Yann-Baol An Noalleg e sell d’ur Geriadur a ’r Geginouriezh,\ndivrazadur ur Geriadur a ’r Gwin gant Guy Étienne, Alan E. Ar Berr, Yann-Baol An Noalleg,\ntaolioù arnod Guy Étienne evit dedalvout d’ar c’hramadeg hentennoù ’zo eus ar Brederouriezh,\nerbar an hevelep aozer da geñveriañ, e sigur ur sell war skridoù Husserl, Heidegger ha Descartes, barregezhioù an alamaneg, ar galleg hag ar brezhoneg e lavar ar preder.\nAl levr : 2006-4, 520 p., 15,5 x 22 cm, ISBN 978-2-901383-65-9\nDiouzh hentoù boas ar steudad lavar eo bet savet an niverenn 17. Etrezek pevar amkan e sko ar pemont teir notenn a ya d’he ober :\nChantal ha Yann-Baol An Noalleg a gendalc’h da zastum danvez evit ur Geriadur ar Geginouriezh.\nYann-Baol An Noalleg a laka dindan studi an termenoù a zle klokaat Geriadur ar Fizik — deuet eo al levr e gouloù en hañv 2006.\nGab Cherel a c’houlenn harp e geneiled en amboaz pengenniñ Geriadur an Hinouriezh.\nMartial Menard, sterniet ouzh un trevell geriaduriñ war hir dermen, a zeu da blediñ gant geriennoù eus al lavar skiantel.\nSpisaat gramadeg ar brezhoneg en ul lavar kempred.\nGuy Étienne, a striv da gas pelloc’h kentelioù Yezhadur SADED a genlabouras d’o skridaozañ.\nHervez goulenn skrivagnerion peurliesañ, pleustriñ war grefen eus ar yezh lennegel hag eus yezh ar pemdez.\nPrederiañ a-zivout al lavar hag ar yezhoù, ent dibarek evit a sell saviad ar brezhoneg hag an embregadennoù d’e ziorren.\nDa renkañ a-dal d’ar pevar amkan en ur ser eo pennad Yann Varc’h Thorel a-zivout skrivadur ar sinaeg, dasselladenn Gab Cherel war ur ger gresianek arveret en Aviel hag an droidigezh renet gant Laorañs Motrot hag Alan E. Ar Berr eus un destenn diwar zorn Immanuel Kant.\nAl levr : 2007-4 , 510 p., 15,5 x 22 cm, ISBN 978-2-901383-67-3\nEn aridennad 879 notenn embannet gant lavar abaoe pergont vloaz ez eus peadra da gavout danvez diskoulmoù d’un niver mat a gudennoù eus al lavar kempred. An notennoù-se, anezho eskemmoù anfurmek ha danevelloù labour, savet war an dachenn gant tud mennet da ren o buhez pemdeziek e brezhoneg, a voe renket betek henn diouzh an deiziadoù ma vezent skridaozet. E lavar 18 en o c’haver hervez un urzh lizherennel, kement-se war-benn aesaat o labour d’an arveriaded.\nUn eil abeg zo d’ar renkadur nevez-se. Soñjal a reomp ez eus a-benn bremañ gant ar yezhouriezh vrezhonek diazezoù solut a-walc’h evit ma ve boulc’het da vat an oberenn rakwelet abaoe bloavezhioù ez eo ar geriadur hollek. Un doare da brientiñ ar chanter eo, d’hon meno, reiñ ur furm lizherennel da lavar.\nE-touez an diskiblezhioù studiet e lavar 18 e teu ar Vevoniezh, ar Vezekniezh hag ar Vredoniezh e penn. Pleustret e vez ivez war grefen a C’hramadeg — emeur o prientiñ un adembann azgwelet ha klokaet eus kentelioù Yezhadur SADED. E dibenn al levr e kaver bepred Menegvaoù brezhonek, gallek, saoznek, alamanek.\nAl levr : 2016, 414 p., 15,5 x 22 cm, ISBN 978-2-901383-83-3\nGant embannidigezh al levr-mañ e sevenomp unan eus al labourioù a lakae Guy Etienne da bouezus kenañ, eizh vloaz war-lerc'h Lavar 18 deuet e gouloù e 2008.\nAr pep brasañ eus an notennoù zo gouestlet da respontoù Guy Etienne ha Yann-Baol An Noalleg d'ar goulennoù graet gant Martial Ménard evit sevel e c'heriadur Dictionnaire français-breton, embannet e 2012.\nA hent all e vo kavet heuliad labourioù Guy Etienne war e Geriadur ar Vezekniezh hag atersoù Yann-Baol An Noalleg da Guy Etienne evit pengenniñ Geriadur ar Gimiezh, deuet er-maez e 2008.\nUn dra nevez zo da venegiñ : donedigezh ur remziad yaouank war o stummadur, en o zouez diazezerion ar gelaouenn Nidiad, skrivet e brezhoneg kempred.\nDiouzh e du e kendalc'h Laorañs Motrot da sevel notennoù war zanvezioù o tennañ d'e vicher skolaer, evel da skouer ar rizhoù raz.\nYann Varc'h Thorel, skolaer eñ ivez hag embanner An Treizher, a c'houlenn resisadurioù a-zivout krefen yezh, dalc'hmat en amboaz eus an unvaniñ.\nAl levr : 2018-12, 624 p., 15,5 x 22 cm, ISBN 978-2-901383-85-7\nEn niverenn-mañ e kendalc'homp da embann an eskemmoù graet dre val elektronek e doug ar bloavezhioù 2010 ha 2011. An darn vrasañ eus an notennoù a c'hoarvez c'hoazh eus ar respontoù graet gant Guy Étienne ha Yann-baol An Noalleg da c'houlennoù Martial Ménard evit pengenniñ e Dictionnaire français-breton, deuet er-maez e 2012.\nA hent all e vo kavet ar c'henskriverezh etre Guy Étienne ha Yann-Baol An Noalleg a-zivout krefen o tennañ da savidigezh Geriadur ar Vezekniezh.\nEvit peurechuiñ Geriadur ar Geginouriezh e ra Yann-Baol An Noalleg atersoù ouzh Guy Étienne a-zivout hanc'herioù zo. Martial Ménard keginour a vicher, a zegas ivez e evezhiadennoù.\nGuy Étienne a skoazell koskor ar gelaouenn Nidiad da gas war-raok o stummadur.\nGuy Étienne ha Yann-Baol An Noalleg a respont da Laorañs Motrot diwar-benn kudennoù a bep seurt o tennañ d'e vicher a skolaer.\nRonan An Deroff a c'houlenn harp Yann-Baol An Noalleg ha Guy Étienne evit pluennadur e levrioù, en o zouez Ar Morgezeg, troet e brezhoneg gantañ diwar ar saozneg.


Nerdz – bloavezh 4 | Soubenn ar geek\n« La geste des chevaliers dragons – 12\nNerdz – bloavezh 4\nDiwallit tudoù, cheñchamantoù zo e pevare bloavezh Nerdz! Produet (ha savetaet) eo gant Ankama hag ul levezon en deus war ar stirad : kameraoù niverel ha galite uhel. Brav spontus eo ar skeudenn neuze.\nDa c’houde en deus divizet ar skipailh paouez da filmañ e ti Davy Mourier setu e kuitaa ar strollad ar ranndi e lec’h ma tremene pep tra araok. Goude-se e vez santet mat ur c’hoant mont davet un dra bennak siriusoc’h a-fed skritur. Un toullad traoù en diavaez a zo, rannoù a ra dave da Indiana Jones pe Code Quantum hag all. Evit an tudennoù e vo kalz traoù o cheñch : Dark en do un darempred gant un amezegez tik gant ar c’hoarioù-video, Caroline a vo un tamm gwarizius met kavout a raio labour, Jérôme a vo kollet-mik klask a raio ober ur bern traoù disheñvel (slam pe filmoù da skouer).\nEmaint o kreskiñ, zoken Régis-Robert a zo e karg eus e vilajenn! (met bon arabat farsal ne cheñch ket kement-se an traoù evitañ) Daoust ma n’eo ket fentus-tre ar bloavezh (met bon, ur bern traoù droch a zo memestra, n’eus ken nemet sellet ouzh ar rann gentañ!) em eus kavet pinvidik kenañ. Ret eo lârat eo bet filmet pep tra en ur miz bennak ha skrivet ar bloavezh en ur wech ha n’eo ket a-sizhun da sizhun hervez ar pezh a lâre an dud war ar rouedad evel ma oa araok. Un tamm michereloc’h an traoù neuze. Me ‘zo bet kendrec’het mat gant an hollad neuze, en em c’houlenn a ran ma n’eo ket ma bloavezh karetañ zoken! Ar rann gannet a zo dispar awalc’h (kanaouenn Jérôme a zo un tamm dipitus met bon) hag e gwirionez bamus eo an teir pe beder rann ziwezhañ. Un dibab mat o deus graet evit klozañ Nerdz.\nUl levrig yaoi (met n’eo ket soft) a zo er c’houfrig : Dark X Régis-Robert… Abalamour da se n’eo ket kuzuliet ar c’houfrig d’ar re dindan 16 vloaz! ^^” N’eo ket dreistordinal met un ouzhpennadenn fentus eo.\nSkrammoù-dibab an DVDoù a zo fentus spontus gant ur robot sod (kenaozer komzoù!) ha kalzig traouigoù ouzhpenn a zo eveljust. Ouzhpenn-se eo bet sinet ma c’houfrig gant ar pevar aktour hag ur skritell em eus bet ivez ^^\nThis entry was posted on Gouere 20, 2011 at 8:53 g.m. and is filed under Stiradoù, webstiradoù ha skinwel with tags daveoù.\tYou can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.\nUr respont to “Nerdz – bloavezh 4”\nLa petite mort – 2 : Le secret de la licorne-sirène | Soubenn ar geek Says:\nMeurzh 16, 2015 e 6:04 g.m.\n[…] bihan a zo evel-just ivez) ha trist-tre ‘m eus kavet ar fin, gant memes blaz ha fin Nerdz a-benn ar fin. Santet e vez evel-just sorc’hennoù an aozer (gwarizi er skolaj, darempredoù […]


Ar Barz ha Mevellou ar Roue - Wikimammenn\nA. Lefournier ha Ian Salaun, 1889 (p. 481-483)\n◄ Ar Barier, ar Fagoder an hag Azen Ar Barz ha Mevellou ar Roue An Den hag ar C’hoanen ►\nPa zigouezas potr ar guerziou e kichen an or borz e cavaz eno gardou hag a lavaras dezhan ne daje ket larcoc’h ma na bromete rei dezho eul loden euz ar gobr a dlie ar roue da rei dezhan. Goude chipotal eun nebeut, e roaz he c’her da rei dezho an drederen euz ar pez en divije.\n— Oh ! mar d’eo evelse eo, eme’r prins, lakeomp tri c’hant ; eur c’hant da bep rum ne ket re, ha var an tom e lakeas rei eur zaeat taoliou baz d’he botred a gambr, d’ar zervicherien a zioualle dor an ti ha d’ar gardou a zioualle an or bors.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Ar_Barz_ha_Mevellou_ar_Roue&oldid=162790 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 1 Mez 2020, da 13:41.


Stumm eus an 25 Du 2012 da 01:58\n7 okted ouzhpennet , 8 vloaz zo\nr2.7.3) (Robot ouzhpennet: jv:Diokletianus; Kemm dister\nStumm eus an 19 Gwe 2012 da 10:06 (kemmañ)\nD (Robot ouzhpennet: oc:Dioclecian)\nStumm eus an 25 Du 2012 da 01:58 (kemmañ) (dizober)\nD (r2.7.3) (Robot ouzhpennet: jv:Diokletianus; Kemm dister)\n[[SkeudennRestr:Dio coin1.jpg|thumb|240px|Diocletianus war ur pezh moneiz roman.]]\n'''Diokletian''' pe '''Diocletianus''' (e latin ''Caius Aurelius Valerianus Diocletianus'') ganet e [] tost da gêr ''Salone'' en [[Illiria]] ([[Split]] e [[Kroatia]] hiziv) ha marvet eno e [] a oa [[impalaer roman]] eus [] da [].\nSavet e oa en ur [[familh]] a renk izel ha diskouez a reas e oa donezonet evel penn milour dindan an impalaerien [[Probus]] hag [[Aorelian]]. Anvet da [[imperator]] gant e [[soudard]]ed goude marv [[Numerian]] e voe trec'h war vreur Numerian, [[Carinus]], a oa bet anvet [[impalaer ar C'hornôg]] hag ez eas d'impalaer asamblez gant [[Maximianus Herculius]].\nSavet en deus Diokletian un aozadur dibar da ren an impalaeriezh pa oa deuet e re vras ar gorread anezhi ha pa save dañjerioù en Norzh war harzoù Germania hag er Gevred eus impalaeriezh ar [[Parted|Barted]]. Kompren a reas Diokletian e tlee krouiñ daou sez evit ar galloudoù milourel ken na vije gwarezet mat an [[harz]]où. Ha ne oa ket mat saviad ar gêr-benn vras.
\nDa gentañ e krouas Diokletian ur sistem gant daou impalaer, an [[Diarkiezh]] (an Daouveli). Evit gwir e chome Diokletian a-us pa veze graet anezhañ ''Jovius'' (an hini jupiterian) ha ne veze [[Maximianus Herculius]] nemet ''Herculius'' (an hini herkulian) .
\nMaximianus a voe anvet da g[[Caesar (titl)]] a-raok mont da Augustus e [], hag e [] e anvas Diokletian [[Galerius]] evel Caesar gantañ hag e lakaas Maximianus da envel [[Constantius Chlorus]] evel Caesar gantañ, an daou o ren ar C'hornôg en '' [[Augusta Treverorum]] '' ([[Trier]], en [[Alamagn]], hiziv). Kuitaat a reas [[Roma]] (ha ne oa ket [[kêr-benn]] an impalaeriezh ken) evit en em staliañ e proviñs [[Bitinia]], en [[Azia Vihanañ]], e kêr [[Nikomedia]] ([[Izmit]] e [[Turkia]] hiziv). Eus sistem ar pevar beli e reer Tetrarkiezh (''tetra'' = pevar e henc'hresianeg).\n== Oberenn bolitikel ==\nAdkempenn a reas an impalaeriezh e-keñver ar [[melestradur]], an dastum [[tailh]]où hag an [[armerzh]]. Bodañ a reas ar [[proviñs roman|provinsoù]] da sevel 12 [[diokes]] gabto. Lakaat a reas pep a annezad, ha pa vije [[Italia]]ned, da baeañ an tailh hag e embannas ur [[skrid-embann]] evit stankañ ar [[priz]]ioù ha diouzh-se ar [[monc'hwez]].\n== Heskinadur Diokletian ==\nE [] ec'h embannas Diokletian klask war-lerc'h ar gristenien ha rediañ anezho da anavezout [[doueelezh]] an impalaerien. Diouzh e savboent e oa ar gristenien enebourien bolitikel pa ne felle ket dezho aberzhiñ en enor d'an impalaer. En heskinadur eus ar taerañ a zo bet renet e voe kondaonet d'ar marv meur a zen, bremañ santelaet gant an Iliz kristen ([[Santez Oanez]], [[Sant Euzeb]], [[Sant Marsel]], [[Sant Marselin]] en o zouez). Dek vloaz e padas an heskinadur betek [[Skrid-embann Milano]] e 313 ma tegasas ar [[peoc'h]] relijiel drezañ an impalaer [[Kustentin Iañ (impalaer)|Kustentin]]\n== Diwezh ren Diokletian ==\nE [] e tivizas Diokletian leuskel ar galloud hag e kendrec'has Maksimian d'ober ar memes tra. An daou Gaesar, [[Galerius]] ha Koñstanz Klor, a yeas da Aogusted, met ar renk uhelañ a yeas gant Galerius hag e chomas er Reter. Mervel a reas Diokletian en e vro genidik e [].\n== Sell ivez ==\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:MobileDiff/1364725 »


Samora Moisés Machel (29 a viz Gwengolo 1933 - 19 a viz Here 1986) a oa ur politikour ha prezidant kentañ Mozambik.\nLabourat a reas evel klañvdiour e Lourenço-Marquès (Maputo hiziv) a-raok divizout stourm ouzh an drevadennerien portugalat. Evit-se e tilezas e wreg hag e vugale hag ec'h emezelas d'ar Frelimo ha mont da heuliañ ur stummadur soudardel da Aljeria. E 1964 e oa e-touez ar vrezelourien a gasas an emgannoù kentañ evit dieubiñ Mozambik hag e 1970 e oa e penn ar Frelimo.\nEtre miz Gwengolo 1974, pa voe divizet un harz-tennañ ha dizalc'hiezh da zont Mozambik, hag ar 25 a viz Even 1975 ma teuas an dizalc'hiezh da wir, e voe harzet ha kaset da gampoù-bac'h pe fuzuilhet an darn vrasañ eus eneberien ar Frelimo. Samora Machel a'n em gavas neuze e penn ar Stad nevez, sokialour ha tost ouzh an URSS. Ar brezel diabarzh etre ar Stad hag izili ar Renamo a reas e reuz e-pad bloavezhioù goude an dizalc'hiezh.\nD'an 19 a viz Here 1986 e flastras karr-nij Samora Machel e Suafrika, 300 m diouzh an harzoù gant Mozambik, pa zistroe diouzh ur guzuliadeg e Lusaka gant prezidanted all ar c'horn-bro.\nSamora Machel · Joaquim Chissano · Armando Guebuza · Filipe Nyusi\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Samora_Machel&oldid=1814788 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 13 Kzu 2018, da 00:02.


Titl orin : Saving Private Ryan\nBro produiñ : Stadoù-Unanet\nDeuet er-maez : 24 a viz Gouhere 1998\nYezh orin : Saozneg, Alamaneg, Galleg\nPadelezh (PAL-DVD) : 169 munutenn\nSkigner : DreamWorks Pictures\nBoujedenn : 72 milion a zollaroù\nKorvoder gros : 481.8 zollaroù\nFilmaozer : Steven Spielberg\nProduer : Ian Bryce\nSkrivagner : Robert Rodat\nSonerezh : John Williams\nRener al luc'hskeudenniñ : Janusz Kamiński\nFrammer : Michael Kahn\nSaving Private Ryan zo ur film brezel stadunanat embannet e 1998. Tremen a ra an traoù e-pad an Eil Brezel-bed, e-pad an dilestradeg en Normandi. Sevener ar film a oa bet Steven Spielberg hag ar senario a oa gant Robert Rodat. Berzh bras en doa graet ar film p'en deus taolet ur sell gwirion war feulster ar brezel hag an emgannoù. Digoradur ar film a bad 27 munutenn, ha diskouez a ra dilestradeg soudarded Stadoù-Unanet Amerika en Omaha Beach, gwelet evit un darn dre zaoulagad ha gant fromoù an dudenn bennañ, ar c'habiten John H. Miller (Tom Hanks).\nGoude an dilestradeg, ar film a heuilh ur strollad bihan a United States Army Rangers renet gant ar c'habiten John H. Miller. Ar strolladig (Tom Sizemore, Edward Burns, Barry Pepper, Giovanni Ribisi, Vin Diesel, Adam Goldberg, ha Jeremy Davies) zo kefridiet da adkavout ur soudard harzlammer, ar soudard kentañ klas James Francis Ryan (Matt Damon), hag a zo mab bev diwezhañ ur familh he deus kollet he mibien all er brezel.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Saving_Private_Ryan&oldid=1752898 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 27 Mez 2017, da 10:35.


Jamie Oliver en Union Square e New York City e 2008\nJamie Oliver, bet ganet gant an anv James Trevor Oliver d'ar 27 a viz Mae 1975 e Clavering e kontelezh Essex e Bro-Saoz, a zo ur mestr keginer brudet ha lusker er Rouantelezh-Unanet, e lec'h ma 'z eo lesanvet Naked Chef (ar chef noazh). Kresket en deus e vrud betek broioù saoznek all evel ar Stadoù-Unanet.\n2 Jamie er skinwel\nJamie Oliver en deus bevet e yaouankiz e kêriadenn Clavering, en Essex. E gerent o doa ur preti-pub du-se. E 1989 e krouas ur strollad sonerezh ar Scarlet Division, gant Leigh Haggerwood hag a zo deuet da vezañ sonaozour abaoe.\nDizoloet e voe e 1996 gant ar broduerez skinwel Patricia Llewellyn en un teulfilm diwar-benn un Noël au ptit Normand e Londrez, e-lec'h ma laboure Jamie. Dont a reas da vezañ keginer an abadenn keginerez The Naked Chef (1998-1999) hag a reas berzh bras.\nNe zeu ket tamm ebet e lesanv "Naked Chef" (Chef Noazh) eus simplded e "aozadennoù", met eus ar fed n'en defe morse e dog keginer.\nDimeziñ a reas gant Juliette "Jools" Norton d'an 24 a viz Even 2000 ; div verc'h o deus bet, Daisy Boo ha Poppy Honey, ganet e 2002 ha 2003.\nE 2003, eo bet lakaet da ezel eus ar Most Excellent Order of the British Empire.\nJamie er skinwel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nBrudet oe bet gant an heuliad Naked Chef war ar BBC : The Naked Chef, Return of the Naked Chef ha Happy Days with the Naked Chef.\nDa c'houde eo bet war Channel Four, e-lec'h ma tiskouezas krouidigezh ha buhez ar predti Fifteen e Jamie's Kitchen (2002) ha Return to Jamie's Kitchen, ha gwirvoud ar c'hantinoù-skol e Jamie's School Dinners.\nSkignet e vez e abadennoù en un daou-gugent bro bennak, er Stadoù-Unanet war ar chadenn Food Network, e Bro-C'hall war Cuisine.tv.\nEmbannet ez eus bet meur a levr gant rekipeoù abadennoù Oliver. Skrivañ a ra ivez kronikennoù er c'helaouennoù breizhveuriat.\n(en) E vuhezskrid war lec'hienn ar BBC\n(en) Lec'hienn Jamie's School Dinners\n(en) Lec'hienn ar c'houlzad Feed me better (Bouetait ac'hanon gwelloc'h)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Jamie_Oliver&oldid=1928711 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 2 Gen 2022, da 20:42.


Deiziadur japanek - Wikipedia\nKoinobori, bannielloù e stumm koied, zo kinkladurioù diouzh ar c'hiz da vare Devezh ar vugale\nAr livadenn-se war voger Shin-Ochanomizu, un arsav eus metro Tokyo a lid Hazuki, an eizhvet miz.\nD'ar c'hentañ a viz Genver 1873 e oa degemeret an Deiziadur gregorian e Bro-Japan, gant anvioù mizioù hengounel hag ar pep brasañ eus ar gouelioù, kent 1873 avat e veze implijjet un deiziadur loarel-hag-heolel a zeue eus an Deiziadur sinaek. Implijet e vez atav an oadvezhioù hengounel eus Bro-Japan.\n2.1 Anvioù hengounel ar mizioù\n3 Rannoù ar miz\n4 Deizioù ar miz\n5 Devezhioù gouel\nBloavezhioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAbaoe ma oa degemeret an deiziadur gregorian ez eus bet implijet teir reizhiad da gontañ ar bloavezhioù e Bro-Japan :\nAr bloavezh impalaerel (皇紀, kōki) diazezet war diazezadur mitologel Japan gant an impalaer Jimmu e 660 kent J.K..\nAn anv oadvezh (年号, nengō) diazezet war ren an impalaer zo e penn ar vro. Ar bloavezh 2011 eo ar bloavezh Heisei 23\nAnv ar bloavezh en deiziadur gregorian (西暦, seireki)\nEus an tri doare-se, an div re ziwezhañ hepken vez implijet en ur feson voutin. Implijet e oa an deiziadur impalaerel eus 1873 betek diwezh a Eil Brezel Bed.\nMizioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAnvioù japanek ar mizioù a dalvez ger-ha-ger "loar gentañ", "eil loar", ha kement zo. Savet e vezont eta diwar an niver a glot gant ar miz ha gant ar ger gatsu ("loar"):\nmiz Genver 一月 (ichigatsu)\nmiz C'hwevrer 二月 (nigatsu)\nmiz Meurzh 三月 (sangatsu)\nmiz Ebrel 四月 (shigatsu)\nmiz Mae 五月 (gogatsu)\nmiz Mezheven 六月 (rokugatsu)\nmiz Gouere 七月 (shichigatsu)\nmiz Eost 八月 (hachigatsu)\nmiz Gwengolo 九月 (kugatsu)\nmiz Here 十月 (jūgatsu)\nmiz Du 十一月 (jūichigatsu)\nmiz Kerzu 十二月 (jūnigatsu)\n(Alies-kenañ e vez implijet sifroù arabek gant kanji al Loar, evel 3月, war ar pemdez.)\nAnvioù hengounel ar mizioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nOuzhpenn-se pep miz en deus un anv hengounel, implijet c'hoazh e tachennoù zo evel ar varzhoniezh. E-mesk an daouzek anv, shiwasu a vez implijet stank c'hoazh hiziv an deiz. Gallout a reer ivez kavout an anvioù-se ivez e deroù ul lizher pe ur brezegenn da reiñ da santout koulz ar bloaz. Lod anezhe evel yayoi ha satsuki, a dalvez ivez da anv-badez (evit ar merc'hed). Klevet a reer ivez an anvioù-se ur wezh an amzer er jidaigeki, abadennoù skinwel a-vremañ, hag e filmoù diwar-benn ar prantad Edo pe ur prantad koshoc'h.\nSetu amañ da-heul anvioù ar mizioù :\nMiz kentañ : mutsuki (睦月, mutsuki?)\nEil miz : kisaragi (如月, kisaragi?) pe kinusaragi (衣更着, kinusaragi?)\n3e miz : yayoi (弥生, yayoi?)\n4e miz : uzuki (卯月, uzuki?). An u-no-hana (卯の花) zo ur boked, eus ar genad Deutzia.\n5vet miz : satsuki (皐月, satsuki?) pe sanaetsuki (早苗月, sanaetsuki?)\n6vet miz : minatsuki (水無月, minatsuki?). An arouezenn 無, a dalvez "hep" da gustum, zo ateji amañ, da lâret eo, ne dalvez ken evit ar soniad "na". En anv-se an na zo ur rannig perc'hennañ, ha Minazuki a dalvez "miz an dour", ha n'eo ket "miz hep dour", oc'h ober dave da veuzadenn ar parkeier riz, ma implijet kementadoù bras a zour.\n7vet miz : fumizuki (文月, fumizuki?)\n8vet miz : hazuki (葉月, hazuki?). en henjapaneg, ar miz a oa anvet 葉落ち月 (haochizuki).\n9vet miz : nagatsuki (長月, nagatsuki?)\n10vet miz : 神無月 (kaminazuki or kannazuki, "Miz an doueed"). An arouezenn 無, a dalvez "hep" da gustum, zo ateji amañ, da lâret eo, ne dalvez ken evit ar soniad "na". En anv-se an na zo ur rannig perc'hennañ, ha kaminazuki a dalvez "miz an doueed", ha n'eo ket "miz hep doueed" Koulksoude e oa treuzkomprenet, hag e vez komprenet peurliesañ evel ar miz hep doueed rak e-doug ar miz-se en em vod holl ar gamied Shintoek e lec'h pirc'hirinaj Izumo Taisha e proviñs Izumo (e Prefeti Shimane hiziv an deiz), ha n'eus doue ebet e peurrest ar vro. Hag e proviñs Izumo e veze graet kamiarizuki (神有月 pe 神在月, kamiarizuki?) anezhañ. An displegadenn-se an hini a vez meneget peurliesañ en oberennoù ar c'hornôg. Kalz etimologezhioù disheñvel zo bet kinniget..\n11vet miz : shimotsuki (霜月, shimotsuki?)\n12vet miz : shiwasu (師走, shiwasu?). An anv-se a ra dave d'ar veleien a vez bec'h warne e-pad ar miz-se abalamour da brientiñ gouelioù Shogatsu (Kalanna).\nNota bene:' An deiziadur kozh a veze implijet e Bro-Japan a oa un deiziadur loarel diazezet war an deiziadur sinaek, hag ar bloavezh hag ar mizioù a zeraoue 3 pe 7 sizhun diwezhatoc'h evit an deiziadur gregorian a vez implijet bremañ. N'eo ket reizh eta lakaat ar miz kentañ da glotañ gant miz Genver.\nRannoù ar miz[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nImplijet e vez ur sizhun seizh devezh e Bro-Japan, hervez an Deiziadur gregorian. Kregiñ a ra gant ar Sul avat. Ar sizhunvezh seizh devezh, dezhi anvioù deiz a glot war-eeun gant ar re a vez implijet en Europa, a vijje bet degaset da Vro-Japan war-dro 800. Implijet e veze ar reizhiad er steredouriezh hepken pe dost betek 1876, nebeut amzer goude ma oa degemeret an Deiziadur gregorian gant Bro-Japan en un doare ofisiel. Fukuzawa Yukichi zo unan eus ar re o deus bet ar muiañ a bouez en diviz da zegemer ar reizhiad-se da envel deizioù ar sizhun. Dont a ra an anvioù diwar anvioù ar pemp planedenn a c'haller gwelet gant an daoulagad hepken, anvet o-unan diwar pemp elfenn ar brederouriezh sinaat (aour, prenn, dour, tan, douar), ha diwar anv al Loar hag an Heol (yin ha yang).\n日曜日 nichiyōbi Heol Sul\n月曜日 getsuyōbi Loar Lun\n火曜日 kayōbi Tan (Meurzh) Meurzh\n水曜日 suiyōbi Dour (Merc'her) Merc'her\n木曜日 mokuyōbi Koad/gwezenn (Yaou) Yaou\n金曜日 kin'yōbi Metal/Aour (Gwener) Gwener\n土曜日 doyōbi Douar (Sadorn) Sadorn\nE Bro-Japan e vez rannet ivez ar mizioù e tri frantad 10 devezh tamm-pe-damm. Pep hini zo anvet jun (旬). Ar c'hentañ eo jōjun (上旬); an eil, chūjun (中旬); an diwezhañ, gejun (下旬). Implijet e vezont alies da ober anv eus ar mare en un doare resis. Da skouer : "Alies e vez ar wrez-se e jōjun miz Ebrel"; "Emeur o c'hortoz ur votadeg e gejun ar miz-mañ."\nDeizioù ar miz[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nPep devezh eus ar miz en deus un anv dezhañ e-unan savet en un doare direoliek, peurliesañ diwar anvioù niver an devezh :\n1 一日 tsuitachi (a-wezhioù ichijitsu) 17 十七日 jūshichinichi\n4 四日 yokka 20 二十日 hatsuka\n7 七日 nanoka 23 二十三日 nijūsannichi\n9 九日 kokonoka 25 二十五日 nijūgonichi\n(Alies-kenañ e vez implijet ar sifroù arabek, evel 14日, war ar pemdez.)\nTsuitachi zo ur stumm emdroet eus tsukitachi a dalvez kentañ devezh ar miz. En deiziadur hengounel e veze graet 晦日 misoka eus devezh diwezhañ ar miz. Hiziv an deiz e vez kalz stankoc'h implij an niveroù 28-31 mui nichi. Koulskoude e ve implijet alies misoka en anvioù kevradoù etc., da lavaret e vo paeet un dra bennak an devezh diwezhañ eus ar miz, forzh petore deiziad e vefe. Devezh diwezhañ ar bloaz zo 大晦日 ōmisoka (an Devezh diwezhañ bras).\nImplijet e vez alies ar ger kichijitsu (deiz mat) da-geñver al lidoù evel en ul lizher da bediñ unan d'un eured pe devezh savadur un dablezenn vaen koun. N'eo ket anavezet gant al lezenn neoazh ha ne c'hell ket bezañ implijet en un testamant.\nDevezhioù gouel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nUn devezh en em gav etre daou zevezh gouel zo un devezh dilabour. Evel-se, ar 4 a viz Mae zo un devezh dilabour bep bloaz. Pa zegouezh un devezh gouel d'ar Sul, an devezh kentañ n'eo ket un devezh dilabour (ul lunvezh da skouer) a zeu da vezañ unan.\nAnv e brezhoneg\n1añ a viz Genver Kala-bloaz 元日 Ganjitsu\n2 a viz C'hwevrer Devezh an oad-gour 成人の日 Seijin no hi\n11 a viz C'hwevrer Devezh savidigezh ar vro † 建国記念の日 Kenkoku kinen no hi\n20 pe 21 a viz Meurzh Devezh kedez an nevezamzer 春分の日 Shunbun no hi\n29 a viz Ebrel Devezh Shōwa * 昭和の日 Shōwa no hi\n3 a viz Mae Devezh koun ar vonreizh * 憲法記念日 Kenpō kinenbi\n4 a viz Mae Devezh ar glazur * みどり(緑)の日 Midori no hi\n5 a viz Mae Devezh ar vugale * 子供の日 Kodomo no hi\n3e lunvezh miz Gouere Devezh ar mor 海の日 Umi no hi\n3e lunvezh miz Gwengolo Devezh an doujañs evit ar re gozh * 敬老の日 Keirō no hi\n23 pe 24 a viz Gwengolo Devezh kedez an diskar-amzer 秋分の日 Shūbun no hi\nEil lunvezh miz Here Devezh ar sport hag ar yec'hed 体育の日 Taiiku no hi\n3 a viz Du Devezh ar sevenadur 文化の日 Bunka no hi\n23 a viz Du Devezh anaoudegezh evit al labour 勤労感謝の日 Kinrō kansha no hi\n23 aviz Kerzu Deiz-ha-bloaz an impalaer 天皇誕生日 Tennō tanjōbi\n† Devezh hengounel ma vije bet savet Bro-Japan gant an impalaer Jimmu e 660 kent J.K..\n* Lodenn eus ar sizhun alaouret\nArouezioù an deiziadur hag ar zodiak japanat, e Kanji, Hiragana, Romaji, hag e zaozneg,\nIstor an deiziadur japanek gant an National Diet Library\nAn Deiziadur loarel e Bro-Japan\nKoyomi no page e japaneg\nKoyomi no hanashi e japaneg\nJeder Rokuyō e japaneg\nDeiziadur Rokuyō e saosneg\nTreiñ bloavezhioù an deiziadur gregorian e bloavezhioù oadvezh an impalaer (anvet nengo)\nDeiziadoù bloavezh japanek Displegadennoù pizh diwar-benn ar bloavezhioù ren, ar bloavezhioù oadvezh, ar bloavezhioù imalaerel ha kement zo\nNengoCalc (Benveg da dreiñ deiziadoù an deiziadur japanek e deiziadoù kevatal eus an deiziadur gregorian)\nThis Year in Japan Diskouezh a ra anv ar bloavezh e Bro-Japan\n↑ The Japanese Calendar History, National Diet Library, Japan, 2002\n↑ Can you tell me the old names of the months?\n↑ 卯月」で始まる言葉 - 国語辞書の検索結果 - goo辞書\n↑ - 国語辞書の検索結果 - goo辞書\n↑ Entries in the standard dictionaries Daijisen大辞泉（Shogakkan小学館), Daijirin大辞林(Sanseido三省堂), Nihon Kokugo Daijiten日本国語大辞典(Shogakkan 小学館).\n↑ Da skouer, Ian Reader and George J. Tanabe, Jr., Practically Religious: Worldly Benefits and the Common Religion of Japan, University of Hawaii Press, 1998, p 178\n↑ An Nihon Kokugo Daijiten日本国語大辞典 (Shogakkan 小学館) a ra anv eus 9 ouzhpenn.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Deiziadur_japanek&oldid=1977062 »\nPajennoù a ra gant arguzennoù eilet er galvoù patrom\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 6 Meu 2022, da 11:04.