Aviel Jezuz-Krist hervez Sant Lukaz – Troet e brezoneg gand « Kenvreuriez ar brezoneg » Eskopti Kemper ha Leon, 1982.\nSant Lukaz, e-unan, a lavar deom, penaoz ha perag e-neus savet e Aviel :\n« Meur a hini o-deus dija klasket reñka istor arpez a zo bel digouezet en on louez, 2 hervez arpez azobet lavaret deom gand a re a zo bel test a gement-se abaoe ar penn kenta, hag a zo deuet da veza servicherien ar Gomz. 3 Me, d’am zro, goude beza greet enklask piz war bep tra, abaoe ar penn kenta, am-eus kavet mad o skriva diouz reñk, evidout, Aotrou enomz Teofil, dit da weled sklêr pegen stard eo diazezet wa rar wirionez ar gelennadurez az-peus bet. » (1/1-4).\nAnaoud a reom Sant Lukaz. Eur Gresian ’oa euz kêr Antioch e Bro-Siria, deuet da veza kristen. Marteze e oa medisin. Eun den desket eta, med dreist-oll eun diskibl da Zant Paol hag eur henlabourer dezañ.\nAr pez e-neus klasket ober, moarvad war-dro ar bloaz 80, n’eo ket hepkén skriva eun Aviel med konta Istor an Iliz kenta, arpez e-neus roet deom daou leor : an Aviel hervez Sant Lukaz hag Oberou an Ebestel.\nE Aviel a zo bet skrivet gantañ evid ar Hresianed anavezet mad gand an hag e gelennadurez a zo warni ar merk-se.\nNe tra nemed an draig-mañ henn diskouez mad : el leh ma komz Mark euz eun doenn blad greet gand bodou ha gand douar, êz da doulla, Lukaz a gomz euz teolpe brikennou (5,19).\nHag ar pez a zo pouezusoh, el leh ma ra Maze eur breze-genn hir war al Lezenn nevez (ar Zarmon war ar Menez) Lukaz ne zalho nemed ar pez a zell ouz ar garantez (6,17-49).\nLukaz ive, evel Maze, a dle beza bet anavezet an Aviel hervez Sant Mark, hag e-neus bet ive greet e vad anezañ.\nMed ne anavez ket Aviel Sant Vaze, ha ne oa ket skrivet c’hoaz d’ar mare-ze, marteze. Bez’ e-neus avad ar memez skridou hag en, ha re all ouspenn.\nEvel-se, evid bugaleach Jezuz, e-neus mammennou dishen-vel diouz re Sant Vaze.\nHeulia ’ra ive an urz bet digemeret gand Sant Mark, medo veza m’e-neus muioh a draou da gonta, e laka anezo amañ hag a-hont, dreist-oll azaleg 9,51 beteg 18,14, ekonteurbern traou diwar-benn eur veach greet gand Jezuz e Jeruzalem.\nLukaz a zo eur skrivagner ampart. Plijoud a ra dezañ skriva evel ma veze skrivet en Testamant-Koz, (dreist-oll er pennadou diwar-benn bugaleach Jezuz).\nA-wechou ive e ra heñvel ouz an Istorourien hresianeg. Klask a ra floura doare skriva Sant Mark.\nAviel Sant Lukaz a zo anad mad warnañ karakter an oberour : den desket, habask, douget da veza hegarad en e varnedigeziou war an dud ha war an darvoudou, evezieg ouz ar paour hag ouz ar re zister.\nDiskibl eo da Zant Paol ha douget da heulia e gelennadurez.\nAr Helou Mad a zo laket gantañ evel en eur hrenn -lavar p’en em ziskouez an êlez da bastored Betlehem : « Kelou a zigasan deoh euz eul levenez vraz a vo evid ar vro a-bez : eur zalver evidoh ’zo ganet hirio e kêr David, ar Mesiaz eo, an Aotrou ». 2, 10-11.\nKrist Sant Lukaz a vo dreist-oll an diskouez euz modelez Doue evid an dud, euz e drugarez.\nE Sant Lukaz eo e kavom parabolenn ar Mab Prodig (15,11-32), danevell ar beherez pardonet (7,36-50) dasorh mab intañvez Naim (7,11-17) ha meur a istor all ken kaer.\nAr respont a houlenn Sant Lukaz diganeom ober, eo respont eur feiz leun a fiziañs e modelez an Aotrou Doue Salver an den. Respont eur garantez kristen eienenn a beoh etre an dud : « Bezit trugarezuz evel m’eo trugarezuz ho Tad ». Sant Vaze a lavare : « Bezit peurvad evel m’eo peurvad ho Tad ».\nDre-ze e skedo war an douar levenez Nedeleg : « Gloar da Zoue e barr an Neñvou ha peoh war an douar d’an dud a blij dezañ ».\n1 Meur a hini o-deus dija klasket reñka istor ar pez a zo bet digouezet en on touez, 2 hervez ar pez a zo bet lavaret deom gand ar re a zo bet test a gement-se abaoe ar penn kenta, hag a zo deuet da veza servicherien ar Gomz. 3 Me, d’am zro, goude beza greet enklask piz war bep tra, abaoe ar penn kenta, am-eus kavet mad o skriva diouz refik, evidout, Aotrou enoruz Teofil , 4 dit da weled sklêr pegen stard eo diazezet war ar wirionez ar gelennadurez az-peus bet.\nGANEDIGEZ YANN-VADEZOUR KEMENNET DA ZAKARIAZ\n5 En amzer Herodez, roue Bro-Judea, e oa eur beleg anvet Zakariaz, euz rummad Abia ; e wreg euz lignez Aaron a oa Elizabed heh ano.\n6 O daou e oant just dirag Doue. Heulia ’reent direbech oll lezennou ha gourhemennou an Aotrou.\n7 N’o-doa ket a vugale, difrouez ma oa Elizabed, ha deuet e oant o-daou war an oad.\n8 Ha setu eun devez m’edo Zakariaz, diouz tro e rummad , gand e garg a veleg, dirag Doue, 9 e oe galvet dre ar zord, hervez ar hiz miret gand ar veleien, da vond e santual an Aotrou da ginnig an ezañs.\n10 Hag ar bobl a oa er-mêz o pedi, d’an eur m’edo o kinnig an ezañs.\n11 Eun êl d’an Aotrou a zeu da bara dirazañ, en e-zav en tu dehou da Aoter an ezañs. 12 Strafuillet e oe Zakariaz ouz e weled hag e oe spontet.\n13 Med an êl a lavaras dezañ :\n— « Na gemer ket aon, Zakariaz, rag selaouet eo bet da bedenn. Da wreg Elizabed a roio dit eur mab hag e laki Yann e ano. 14 Bez ’e vo evidout leh da gaoud joa ha levenez, ha kalz tud a vo laouen euz e hanedigez ; 15 rag braz e vo-en dirag an Aotrou ; ne evo ket a win nag a evach mezvuz, rag azaleg korv e vamm e vo karget euz ar Spered-Santel. 16 Lakaad a ray da zistrei ouz Doue kalz euz bugale Israël. 17 En e-unan a gerzo dirag an Aotrou, gantañ spered ha galloud Eliaz, evid distrei kalonou an tadou war-zu o bugale, hag an dud dizent war-zu furnez an dud just, evid prepari d’an Aotrou eur bobl prest d’e zigemer ».\n18 Zakariaz a lavaras d’an êl :\n— « Penaoz e ouezin an dra-ze ? rag me ’zo koz ha va gwreg a zo deuet war an oad ».\n19 An êl a respontas :\n— « Me eo Gabriel a zo dalhmad dirag Doue. Kaset on bet da gomz dit ha da gemenn dit ar helou mad-se. 20 Ha setu ma vezi dilavar, hep gelloud mui komz, beteg an deiz ma tigouezo an traou-ze, ablamour n’az-peus ket kredet d’am homzou hag a zeuio da wir d’o amzer ».\n21 An dud a oa o hortoz Zakarias hag a oa souezet o weled e talee er zantual. 22 Pa zeuas er-mêz, n’oa ket evid komz outo. Intent a rejont e-noa bet eur weledigez er zantual : Ober a ree sinou dezo, med mud e chome.\n23 Pa oe echu gantañ e zeveziou-servich ez eas d’ar gêr. 24 Eur pennag goude e oe dougéréz e wreg. E-pad pemp miz e kuzas he stad hag e lavare outi heh-unan :\n25 — « Setu ar pez e-neus greet an Aotrou em henver, en amzer m’e-neus taolet eur zell warnon, evid lakad fin d’ar pez a oe eun dismegañs  evidon dirag an dud ».\nGINIVELEZ JEZUZ KEMENNET DA VARI \n26 D’ar c’hwehved miz e oe kaset an êl Gabriel gand Doue d’eur gêr a Vro-Halilea, anvet Nazared, 27 da gavoud eur plah yaouank dimezet d’eun den anvet Jozef, euz lignez David, hag ano ar plah yaouank a oa Mari.\n28 Erruet beteg enni, e lavaras an êl :\n— « Me da zalud, leun a hras, an Aotrou ’zo ganit » .\n29 Hi a oe Strafuillet o kleved seurt komzou. Soñjal a ree enni heh-unan petra ’helle beza ar zalud-se. 30 An êl a lavaras dezi :\n— « Na gemer ket aon, Mari, rag plijet out da Zoue. 31 Setu emaout o vond da gonsevi, hag e vezi marnm d’eur mab. Te a roio dezañ an ano a Jezuz . 32 Hennez a vo braz, hag anvet e vo Mab da Vestr an Neñv. An Aotrou Doue a roio dezañ tron David e dad. 33 Roue e vo war lignez Jakob da viken, hag e rouantèlèz ne vo fin e-béd dezi».\n34 Mari a lavaras d’an êl :\n— « Penaoz e c’hoarvezo kement-se pegwir on gwerhez ? »\n35 An êl a respontas dezi :\n— « Ar Spered-Santel a ziskenno warnout, ha galloud Mestr an Neñv a holoio ahanout. Dre-ze, ar hrouadur a vo santel ha Mab da Zoue e vo anvet. 36 Ha setu Elizabed da geniterv, he-deus koñsevet ive daoust d’he oad, hag ar c’hwehved miz eo eviti, hi hag a oe lesanvet ar « vaouez dizeh ». 37 rag Doue n’eus netra dreist e halloud ».\n38 Mari a lavaras neuze :\n— « Setu amañ servichéréz an Aotrou, ra zigouezo din hervez da lavar ».\nHag an êl a yeas kuit diouti.\nMARI E TI ELIZABED\n39 En amzer-ze, Mari a yeas buan en hent war-zu bro ar meneziou, d’eur gêr a Vro-Juda.\n40 Antreal a reas e ti Zakariaz ha saludi Elizabed.\n41 Kerkent ha ma klevas Elizabed salud Mari, e tridas he hrouadur en he hreiz hag e oe karget Elizabed euz ar Spered-Santel. 42 Sevel a reas he mouez ha lavared :\n— « Benniget out dreist an oll gwragez ha benniget ar frouez euz da gorv. 43 Hag a beleh e teu din kement-mañ : Mamm va Aotrou o tond beteg ennon ? 44 Rag kerkent ha m’he-deus da vouez skoet va diskouarn, e-neus va hrouadur tridet em hreiz gand al levenez. 45 Eüruz an hini he-deus kredet e vo sevenet ar homzou lavaret dezi a-berz an Aotrou Doue ».\n46 Ha Mari d’he zro a lavare :\n— « Kana a ra va ene meuleudi d’an Aotrou, 47 ha tridal a ra va spered e Doue va Zalver, 48 ablamour m’e-neus taolet e zellou war e zervichéréz dister.\n« Diwar vremañ, e lavaro an oll dud, a rumm da rumm, ez on euruz, 49 ken kaer eo an traou e-neus greet evidon an hini a zo braz e halloud ha santel e ano,\n50 « hag e skuill e vadèlèz, a vare da vare, war ar re a zouj dezañ.\n51 « Dispaka ’ra nerz e vreh, ha skuba an dud lorhuz.\n52 « Diskar a ra ar rouaned diwar o zron hag uhellaad an dud izel.\n53 « Ar re o-deus naon a garg a vadou, ar re binvidig a gas kuit hep netra.\n54 « E skoazell a ro da Israël e zervicher, rag ne zizoñj ket e vadèlèz, 55 evel m’e-neus bet lavaret d’on Tadou, e-keñver Abraham hag e lignez da viken ».\n56 Mari a jomas neuze gand Elizabed war-dro tri miz ha goudeze e tistroas d’ar gêr.\n57 Deuet d’he amzer, e lakeas Elizabed eur mab er béd. 58 Amezeien ha kerent, klevet ganto e-noa an Aotrou Doue diskouezet e drugarez en he-heñver, a zeuas da ober dezi o gourhemennou.\n59 D’an eizved devez e teujont evid amdrouh ar hrouadur hag e felle dezo rei dezañ ano e dad : Zakariaz. 60 Med e vamm a zisklerias :\n— « Nann, emezi, Yann a vo e ano ».\n61 Ar re all a lavar dezi :\n— « N’eus den all e-béd euz da dud o tougenn an ano-ze ».\n62 Dre jestou e houlennjont ouz e dad pe ano e felle dezañ rei d’ar hrouadur. 63 En a houlenn eun dablezenn hag a skriv warni : « Yann eo e ano ». Hag an oll a oe souezet.\n64 D’an ampoent e tigoras e henou hag e teuas e deod da zistagella. Kaozeal a reas ha meuli Doue.\n65 Gand an doujañs e oe skoet neuze an amezeien, ha dre veneziou Bro-Judea e rede ar vrud euz an oll draou-ze. 66 Ha kement hini a gleve ano anezo o dalhe en o spered hag a lavare :\n— « Petra ’zeuio ar hrouadur-ze da veza ? » Hag e gwirionez dorn Doue a oa gantañ.\n67 Zakariaz, e dad, a oe karget euz ar Spered-Santel hag a ziouganas en eur lavared :\n68 — « Ra vo benniget an Aotrou, Doue Israël, rag m’eo deuet da weled e bobl ha d’he zalvi,\n69 « ha da lakad da zevel evidom eur Zalver leun a nerz, e tiègèz David e zervicher,\n70 « hervez m’e-noa lavaret dre henou e brofeted santel en amzer a wechall,\n71 « Eur zilvidigez d’on dleubi diouz on enebourien ha diouz ar re oll o-deus kasoni ouzom.\n72 « Diskouezet e-neus e vadèlèz e-keñver onTadou, soñj e-neus bet euz an emgleo santel e-noa greet ganto,\n73 « Al le e-noa greet da Abraham on Tad da rei deom ar hras, 74 goude beza on diframmet euz a dre daouarn on enebourien, d’e zervicha heb aon, 75 santel ha just dirazañ a-hed or buez penn-da-benn.\n76 « Hag evidout-te, bugelig, te a vo anvet profet an Uhel-Meurbéd, rag te a gerzo en a-raog, dindan lagad Doue, evid kempenn e heñchou,\n77 « evid rei da anaoud d’e bobl ar zilvidigez dre ar pardon euz ar pehejou.\n78 « Kement-se a zeu diwar madèlèz dreist-muzul on Doue, gras dezi eo deuet beteg ennom ar steredenn deuet euz an uhel,\n79 « evid sklerijenna ar re a oa en deñvalijenn hag e skeud ar maro, evid or rén war hent ar peoh ».\n80 Kreski a ree ar hrouadur ha digeri a ree e spered. Mond a reas da veva el lehiou digenvez beteg an deiz ma tlee en em ziskouez da bobl Israël.\n1 En amzer-ze e teuas urz a-berz an impalaer Aogust da niveri oll dud ar béd.\n2 An niveradur kenta-ze a oe greet pa oa Kirinuz gouarnour Bro-Siria. 3 Mond a ree an dud da rei o ano pep hini en e gêr.\n4 Jozef euz Nazared e Bro-Halilea, en ive, a bignas da Vro-Judea, beteg kêr David, anvet Betleem, o veza ma oa euz ti ha famill David, 5 evid rei e ano, gand Mari e bried hag a oa dougéréz.\n6 E-pad m’edont eno, setu ma teuas an amzer dezi da henel he bugel.\n7 Neuze e lakeas er béd he mab kenta-ganet  ; maillura ’reas anezañ hag e lakaad da hourvez en eur hraou, o veza ma ne oa.ket a blas evito en ostaleri.\n8 Pastored a oa er mêziou tro-war-dro o veilla ’hed an noz da ziwall o denved. 9 Ha setu eun El a-berz Doue en em ziskouezas dirazo ha gloar Doue a skedas en-dro dezo, hag e oent spontet. 10 An El a lavaras dezo :\n— « N’ho pet ket aon, rag kelou a zigasan deoh euz eul levenez vraz a vo evid ar bobl a-bez : 11 Eur Zalver evidoh ’zo ganet hirio e kêr David, ar Mesiaz  eo, an Aotrou.\n12 « Ha setu ar pez a ray deoh e anaoud : c’hwi ’gavo eur hrouadurig mailluret ha gourvezet en eur hraou ».\n13 Ha neuze, en eun taol, e teuas da heul an êl eun niver braz a Elez euz an Neñv, oll o veuli Doue en eur lavared :\n14 — « Gloar da Zoue e barr an Neñvou, ha peoh war an douar d’an dud a blij dezañ ».\n15 Goude ma oe eet kuit an Elez diwar o zro, e lavaras ar bastored kenetrezo :\n— « Deom beteg Betleem da weled ar pez a zo c’hoarvezet, ar pez a zo bet diskleriet deom gand an Aotrou ».\n16 Mond a rejont buan, hag e kavjont Mari ha Jozef hag ar hrouadur gourvezet er hraou.\n17 Goude beza gwelet, e rojont da houzoud ar pez a oa bet lavaret dezo diwar-benn ar hrouadur-ze. 18 ha kement hini o hleve a veze souezet gand ar pez a gonte dezo ar bastored.\n19 Mari a-vad a zalhe an oll draou-ze en he halon hag a zoñje enno.\n20 Ar bastored, en eur vond kuit, a rente gloar ha meuleudi da Zoue, evid kement o-doa gwelet ha klevet hervez ma oa bet lavaret dezo.\n21 Tremenet an eizteiz, e teuas ar mare da amdrouh ar hrouadur, ha neuze e oe anvet Jezuz, ano bet roet dezañ gand an El, a-raog ma oe koñsevet.\nJEZUZ KINNIGET EN TEMPL\n22 Pa oe deuet an deiz merket, hervez Lezenn Voizez, evid beza glanneet, e oe Jezuz kaset gand e dud da Jeruzalem, evid beza kinniget d’an Aotrou, 23 rag skrivet eo el Lezenn : « Pep paotr kenta-ganet a zo da veza gouestlet d’an Aotrou ».\n24 Deuet e oant ive evid rei eur zakrifis, hervez m’eo lavaret e Lezenn an Aotrou, eur houblad turzunelled pe diou goulmig.\n25 Bez’ e oa e Jeruzalem eun den anvet Simeon, den just ha doujuz da Zoue. Gortoz a ree ar frealzidigez da zond  evid pobl Israël, hag ar Spered-Santel a oa gantañ.\n26 Roet ’oa bet dezañ da anaoud gand ar Spered-Santel, ne welje ket ar maro a-raog beza gwelet Mesiaz an Aotrou.\n27 Poulzet gand ar Spered e teuas d’an Templ, pa edo tad ha mamm ar Mabig Jezuz o tigas anezañ evid ober en e-genver kement a oa hervez al Lezenn. 28 Kemer a reas ar hrouadur etre e zivreh hag e lavaras bennoz evel-henn da Zoue :\n29 « Bremañ, ô Mestr, e hellez lezel da servicher\n« da dremen e peoh, hervez da bromesa,\n30 « rag gwelet o-deus va daoulagad da zilvidigez\n31 « an hini bet preparet ganit,\n« da ziskouez d’an oll vroiou\n32 « sklerijenn war boblou ar bayaned\n« da daoler sklerder ha gloar\n« evid Israël da bobl ».\n33 Estlammi ’ree e dad hag e vamm, gand kemend a glevent lavared diwar-benn ar bugel. 34 Simeon a ro dezo e vennoz hag a lavar da Vari e vamm :\n— « Setu m’ema ar hrouadur-mañ er béd evid ma ’z ay da goll pe da veza salvet kalz a dud en Israël ; bez’ e vo eur zin hag a zavo enebiez war e dro, 35 ken na vo da galon dit treuzet gand eur hleze, e seurt ma vo diskuliet ar zoñjou kuzet e kalonou eur halz a dud».\n36 Bez’ e oa eno ive eur brofetez : Anna, merh da Fanuel, euz rummad Azer. Oajet braz e oa. Seiz vloaz hepkén he-doa bevet er briedèlèz.\n37 Chomet intañvez goudeze, e oa deuet d’he fevar bloaz ha pevar-ugent. Ne guitee ket an templ, o servicha Doue noz-deiz er yun hag er bedenn.\n38 Digouezoud a reas d’an eur-ze, ha d’he zro en em lakeas da veuli Doue ha da gomz euz ar bugel d’an oll dud a oa o hortoz silvidigez Jeruzalem.\n39 Eur wech echu kemend a oa hervez Lezenn an Aotrou, ez ejont en-dro da Vro-Halilea, da Nazared o hêr. 40 Hag e kreske ar bugel hag e teue nerz dezañ ; leun e oa a furnez ha gras Doue a oa warnañ.\nJEZUZ E-TOUEZ AN DOKTORED\n41 Bep ploaz e ree kerent Jezuz beaj Jeruzalem evid gouel Pask.\n42 Pa oe deuet Jezuz d’e zaouzeg vloaz, e pignjont da Jeruzalem, evel kustum, evid ar gouel.\n43 Pa oe echu ganto ar gouel e kemerjont hent ar gêr. Med ar paotrig Jezuz a jomas e Jeruzalem hep gouzoud d’e dud.\n44 Soñjal a reent edo gand ar re all euz ar gompagnunez, hag evel-se e rejont eun deveziad hent, ha neuze e klaskjont war e lerh e-touez o herentiez hag o anaoudègèz. 45 Ne gavjont ket anezañ, hag e teujont neuze war o giz da Jeruzalem, evid e glask.\n46 A-benn tri devez e kavjont anezañ en Templ azezet e-kreiz an Doktored, ouz o zelaou hag oh ober goulennou outo. 47 Kement hini a gleve anezañ a jome souezet gand e skiant hag e responchou. 48 Ouz e weled e oe sebezet e dud, hag e vamm a lavare dezañ :\n— « Va mab, perag beza greet deom kement-se ? Setu m’edo da dad ha me, leun a enkrez, ouz da glask ».\n49 Eñ a lavaras dezo :\n— « Perag beza va hlasket ? Ha ne ouieh ket e tlean beza e ti va Zad ?»\n50 Med ne intentjont ket ar pez e-noa lavaret dezo.\nBUEZ KUZET NAZARED ADARRE\n51 Diskenn a reas Jezuz ganto, evid distrei da Nazared, hag e oe dalhmad sentuz outo, hag e vamm a vire an oll draou-ze en he halon.\n52 Jezuz, eñ, a greske e pep doare : furnez, korv ha gras, dirag Doue ha dirag an dud.\n1 Tiber Sezar a oa impalaer pempzeg vloaz a oa. Poñs Pilat a oa gouarnour Bro-Judea. Herodez Tetrark  Bro-Halilea. Filip, e vreur, Tetrark Bro-Iturea ha Trakonitiz.Lisaniaz Tetrark Bro-Abilen. 2 D’ar mare m’edo Annaz ha Kaifaz evel Beleien-Vraz, neuze e oe roet Komz Doue da gleved da Yann, mab Zakariaz, er goueleh.\n3 Mond ha dond a reas a-dreuz bro ar Ster- Jordan en eur brezeg eur vadeziant a binijenn evid pardon ar pehejou, 4 evel m’eo skrivet e levr ar profet Izaiaz :\n« Mouez eun den o krial er goueleh :\n5 « Pep traonienn a vo stanket,\n« Pep menez ha pep torgenn a vo izelleet,\n« an heñchou kamm a vo etinet,\n« hag ar re skoselleg kompezet.\n6 « Hag e welo pep den silvidigez Doue ».\n7 Eun niver braz a dud a zeue da veza badezet gantañ. Yann a lavare dezo :\n— « Gouenn naered-wiber, piou e-neus desket deoh tehed a-raog ar gounnar a zo o tond ? 8 Taolit eta frouez hag a ziskouezo e cheñchit buez. N’it ket da lavared ennoh hoh-unan : Ni on-eus Abraham da dad. Rag m’hel lavar deoh : Doue a hell, euz ar vein-mañ, lakad da zevel bugale da Abraham.\n9 « Bremañ dija eo prést ar vouhal da daga gwriziou ar gwez. Kement gwezenn eta ha ne zougo ket frouez mad a vo trohet ha stlapet en tan ».\n10 Tud e-leiz a houlenne ouz Yann :\n— « Petra on-eus da ober ? »\n11 Yann a responte dezo :\n— « An neb e-neus daou bez dillad, rei unan d’an hini a zo hep ket, hag an neb e-neus bevañs, ober kemend-all ».\n12 Dond a reas Publikaned  ive evid beza badezet hag e lavarent dezañ :\n— « Mestr, petra on-eus-ni da ober ? »\n13 Hag e respontas dezo :\n— « Na rit netra en tu all d’ar pez a zo merket deoh ».\n14 Soudarded ive a houlenne outañ\n« Ha ni, petra ’raim ? »\nEñ a lavare dezo :\n— « Diwallit da wall-gas dén e-béd, pe da ziskuill e gaou, ha deoh da dremen gand ho pae ».\n15 O veza m’edo ar bobl war héd, ha ma houlenne an oll outo o-unan, daoust ha ne vije ket Yann ar Mesiaz, 16 e lavare Yann d’an oll :\n— « Me eo gand dour e vadezañ ahanoh, med ema o tond an hini a zo kreñvoh egedon, ha n’on ket din da ziskoulma lèrenn e zandalennou. En ho padezo er Spered-Santel hag en tan. 17 En e zorn ema ar bal-wenta evid nêtaad e leuriad éd ha dastum ar gwiniz en e hrignol. Ar pell a-vad a daolo da zevi en eun tan ha ne varv ket ».\n18 Gand kalz a genteliou euz ar seurt-se, ha re all c’hoaz, eh embanne ar Helou Mad d’ar bobl.\nYANN TAOLET EN TOULL-BAH\n19 Med ar priñs Herodez, bet tamallet gand Yann en abeg da Herodiadez, gwreg e vreur, hag en abeg d’an oll dorfejou e-noa greet, 20 a reas muioh c’hoaz : lakad Yann er prizon.\n21 Echu e oa da vadezi an oll, ha Jezuz, bet badezet ive, a oa o pedi. Neuze e tigoras an Neñv.\n22 Diskenn a reas ar Spered-Santel warnañ ; dezañ, da weled, e-noa furm eur goulm, hag e oe klevet eur vouez euz an Neñv o lavared : « Te eo va Mab muia karet, ennout e kavan va dudi ».\n23 Jezuz, pa stagas da brezeg a oa wardro tregont vloaz, war a greded e oa mab da Josef, mab Héli 24 mab Mazat, mab Levi, mab Melki, mab Yannaï, mab Josef, 25 Mab Mataziaz, mab Amos, mab Nahoum, mab Ezli, mab Nagaï, 26 mab Maaz, mab Mataziaz, mab Semein, mab Yozeh, mab Yoda, 27 mab Yoanan, mab Resa, mab Zorobabel, mab Salaziel, mab Neri, 28 mab Melhi, mab Addi, mab Kôsam, mab Elmadam, mab Er, 29 mab Jezuz, mab Eliezer, mab Yorim, mab Mazat, mab Levi, 30 mab Simeon, mab Youda, mab Josef, mab Yônam, mab Eliakim, 31 mab Melea, mab Menna, mab Mataza, mab Nazam, mab David, 32 mab Yese, mab Yobed, mab Booz, mab Sala, mab Naason, 33 mab Aminadab, mab Admin, mab Arni, mab Ezrom, mab Farez, mab Youda, 34 mab Jakob, mab Izaaq, mab Abraham, mab Tara, mab Nahor, 35 mab Serouk, mab Ragau, mab Faleq, mab Eber, mab Sala, 36 mab Kainam, mab Arfaksad, mab Sem, mab Noé, mab Lameh, 37 mab Mazousala, mab Enoh, mab Yared, mab Maleleel, mab Kaïnam, 38 mab Enoz, mab Sez, mab Adam, mab Doue.\nJEZUZ TOUELLET ER GOUELEH\n1 Jezuz, karget euz ar Spered-Santel, a zistroas euz ar Ster-Jordan, hag e oe bleniet gand ar Spered er goueleh.\n2 Daou-ugent devez eo bet eno, tentet gand an diaoul ; ne zébras netra e-béd en deiziou-ze, ha pa oent echu e teuas naon dezañ. 3 Neuze e lavaras dezañ an diaoul :\n— « Ma ’z out Mab Doue, lavar d’ar mên-mañ trei e bara ».\n4 Respont a reas Jezuz dezañ :\n— « Skrivet eo : N’eo ket diwar ar bara hepkén e vevo an den ».\n5 O veza kaset anezañ uhelloh, e tiskouezas an diaoul dezañ oll rouanteleziou ar béd en eur berr amzer 6 hag e lavaras dezañ :\n— « Me da lakaio da vestr war an oll vroiou-ze hag o gloar, rag etre va daouarn int bet laket, ha d’an neb a fell din e roan anezo. 7 Te eta, ma stouez dirazon, e vezint dit oll ».\n8 Respont a reas Jezuz :\n— « Skrivet eo : An Aotrou da Zoue a stoui dirazañ ha ne adori nemetañ ».\n9 Neuze e kasas an diaoul anezañ da Jeruzalem, hel lakeas war gern an Templ hag e lavaras dezañ :\n— « Ma ’z out Mab Doue, en em daol a-hann d’an traon, 10 rag skrivet eo e-neus roet urz d’e Elez da ziwall ahanout », 11 ha c’hoaz : « war o daouarn e tougint ahanout da vired na stokfe da droad ouz ar mên ».\n12 Jezuz a respontas dezañ :\n— « Lavaret eo : ne denti ket an Aotrou da Zoue ».\n13 Echu gantañ klask touella Jezuz e pep doare, e pellaas an diaoul dioutañ, da hortoz e vare.\nJEZUZ A GROG DA BREZEG\n14 Jezuz a zistroas da Vro-Halilea, ennañ nerz ar Spered-Santel, hag ar vrud anezañ a redas dre ar vro a-bez.\n15 Kelenn a ree en o zinagogou ; an oll a ree e veuleudi.\nJEZUZ E NAZARED\n16 Dond a reas da Nazared el leh m’oa bet savet, hag ez eas d’ar zinagog, evel m’oa boaz d’ober da zeiz ar zabat. Sevel a reas en e-zav evid ober al lennadenn.\n17 Levr ar Profet Izaiaz a oe roet dezañ. O veza digoret al levr e kavas ar pennad m’eo skrivet ennañ :\n18 « Spered an Aotrou a zo warnon, ablamour m’e-neus sakret ahanon. 19 Kaset on gantañ evid prezeg ar Helou Mad d’ar beorien, evid embann d’ar brizonidi e vezint dijadennet, d’ar re zall e welint sklêr, d’ar re ’zo gwasket e vezint tennet a boan, 19 hag evid embann eur bloavez a hras a-berz an Aotrou ».\n20 Serri a reas al levr, e rei d’ar zervicher hag azeza. An.oll dud er zinagog a zo o daoulagad o para warnañ. 21 Neuze e lavaras dezo :\n22 An oll a rente testeni dezañ, ha bamet e oant gand ar homzou leun a hras a zeue euz e henou. Ha e lavarent :\n— « Ha n’eo ket hemañ mab Jozef ? »\n23 Jezuz a lavaras dezo :\n— « Moarvad emaoh o vond da lavared din : medisin, ro ar pare dit da-unan ! Klevet on-eus pebez traou kaer az-peus greet e Kafarnaom ; gra kemend-all amañ en da vro ».\n24 Lavared a reas ouspenn :\n— « E gwirionez m’hel lavar deoh, profet ebéd ne vez digemeret mad en e vro... 25 E gwirionez m’hel lavar deoh, kalz intañvezed a oa e Bro-Israel, en amzer Eliaz, pa jomas kloz an oabl e-pad tri bloaz hanter, ha pa oe eur gernez vraz e pep leh.\n26 « Ne oe ket kaset Eliaz daved nikun anezo, med d’eun intañvez estren euz kêr Sarepta e Bro-Zidon.\n27 « Ha kalz tud lor a oa en Israël en amzer Elizeaz, ha koulskoude, nikun anezo n’eo bet pareet, nemed Naamañ, eur Siriad. »\n28 Oll, er zinagog, ez ejont e kounnar, o kleved ar homzou-ze. 29 Sevel a rejont ha bounta anezañ er-mêz euz kêr.\nKas a rejont anezañ beteg penn eun tarroz euz ar menez m’eo savet kêr warnañ, evid e stlepel d’an traon.\n30 Med Jezuz a dremenas dre o-zouez hag a yeas gand e hent.\n31 Diskenn a reas neuze e Kafarnaom, kêr euz Bro-Halilea ; o helenn a ree d’an deiziou sabat. 32 Estlammet braz e oant gand e gelennadurez, rag gand galloud eo e komze.\n33 Bez e oa er zinagog eun den hag a oa ennañ spered eun diaoul hudur. Krial a reas a-bouez e benn :\n34 — « Ah ! Petra ’glaskez ouzom, Jezuz a Nazared ? Ha deuet out d’or has da goll ? Goud a ouzom piou out-te : Sant Doue ».\n35 Jezuz her gourdrouzas :\n— « Ro peoh ha kee er-mêz euz an den-ze ».\nAn diaoul a daolas an den d’an douar e-kreiz an dud, hag a yeas er-mêz anezañ heb ober droug e-béd dezañ. 36 Ar spont a grogas enno oll, hag e lavarent an eil d’egile :\n— « Petra eo komz an den-ze ? Gourhemenn a ra gand nerz ha galloud d’ar sperejou hudur hag ez eont er-mêz ».\n37 Hag ar vrud anezañ en em skigne e pep leh dre ar vro.\nPAREAÑS MAMM-GAER SIMON\n38 Jezuz a guiteas ar zinagog hag a antreas e ti Simon. Mamm-gaer Simon a oa gand an derzienn vraz. Pedi a rejont anezañ da ober eun dra bennag eviti.\n39 Stoui a reas a-uz dezi ha gourdrouz an derzienn. An derzienn a yeas kuit. Kerkent e savas ar vamm-gaer hag en em lakeas d’o zervicha.\n40 Da vare ar huz-heol , ar re oll o-doa klañvourien, gwasket gand kleñved pe glenved, a zigasas anezo davetañ, hag en, oh astenn e zaouarn war bep hini, a roe dezo ar pare.\n41 Droug-sperejou ive, a yee er-mêz euz kalz a dud en eur grial hag en eur lavared :\n— « Te eo Mab Doue ».\nEn a-vad o gourdrouze hag a zifenne outo komz, rag gouzoud a reent e oa ar Hrist.\nJEZUZ A GUITA KAFARNAOM DRE GUZ\n42 Pa oe deùet an deiz, ez eas er-mêz beteg eul leh distro. Kalz tud a oa war glask anezañ. Deuet beteg ennañ, e klaskent e zerhel, gand aon n’ez afe kuit diouto. 43 Med eñ a lavaras dezo :\n— « Ar heriou all ive, a rankan embann dezo Kelou Mad Rouantèlèz Doue, rag evid -an dra-ze eo on bet kaset.\n44 Hag e prezege e sinagogou Bro-Judea.\nPESKETEREZ VURZUDUZ. AR PEVAR DISKIBL KEÑTA\n1 Eun devez, enket gand engroez an dud en em starde en-dro dezañ evid kleved komzou Doue, edo Jezuz war ribl lenn Jenezared.\n2 Gweled a reas diou vag, diskennet anezo arbesketerien evid gwalhi o rouejou.\n3 O veza pignet en unan anezo a oa bag Simon, e houlennas digantañ pellaad eun tammig diouz an douar. Azeza ’reas hag e krogas da brezeg d’ar bobl euz ar vag.\n4 Pa oe echu gantañ e brezegenn, e lavaras Jezuz da Zimon :\n— « Sko d’an donvor ha taol da rouejou da besketa ».\n5 Ha Simon a respont dezañ :\n— « Mestr, goude beza poaniet e-pad an noz penn-da-benn, n’on-eus paket netra. Koulskoude, pa lavarez henn ober, e taolin va rouejou ».\n6 Henn ober a rejont, hag e pakjont kemend a besked, ma oe dare o rouejou da regi.\n7 Ober a rejont sin d’o henseurted euz ar vag all, da zond d’o zikour. Dond a rejont, hag an diou vag a oa ken karget ma oant war-nes beza goueledet.\n8 O weled kement-se, Simon Pèr a gouezas ouz daoulin Jezuz en eur lavared :\n— « Aotrou, pella diouzin, rag eun den peher on ».\n9 Evid gwir, kroget e oa ar spont ennañ hag er re oll a oa gantañ, o weled ar besketèrèz vurzuduz o-doa greet.\n10 Ken spontet all e oe Jakez ha Yann, mibien Zebede, kompagnuned da Zimon. Med Jezuz a lavaras da Zimon :\n— « Ne d-a ket da gaoud aon ! Hiviziken e vezi pesketaer tud ».\n11 Neuze, goude beza digaset o bagou d’an douar ha dilezet pep tra, ez ejont da heul Jezuz.\nPAREAÑS EUN DEN LOR\n12 Eun devez m’edo en unan euz ar hêriadennou-ze, setu ma oa eno eun den goloet a lorgnez. Pa welas Jezuz e stouas d’an douar dirazañ, hag e reas outañ ar bedenn-mañ :\n— « Aotrou, ma karez e hellez va farea ».\n13 Jezuz a astennas e zorn, a douchas outañ hag a lavaras :\n— « Me a fell din, bez pareet ».\nHa raktal ez eas al lorgnez kuit dioutañ, 14 Ha Jezuz a zifennas outañ henn lavared da zen.\n— « Kee kentoh d’en em ziskouez d’ar beleg, ha ro ar prov evid da bareañs, hervez gourhemenn Moizez ; aze o-do eun destenn ».\n15 Muioh mui e veze ano anezañ, hag e tirede tud a-verniou d’e zelaou ha da veza pareet euz o hleñvejou. 16 En a-vad en em denne el lehiou distro hag e pede.\nPAREANS EUN DEN SEIZET\n17 Eun deiz m’edo o kelenn, e oa azezet ouz e zelaou Farizianed ha Doktored war al Lezenn deuet euz oll geriadennou Bro-Halilea, Bro-Judea ha Jeruzalem. Ha galloud an Aotrou a oa gantañ da barea ar re glañv.\n18 Erruoud a reas tud o tougenn war eur gwele eun den seizet. Klask a reent e zigas en ti evid e lakaad dirazañ.\n19 En abeg d’an engroez, ne gavent tu e-béd da gas tre an den, hag e pignont war al leurenn doenn, hag en eur lemel an teol e tiskennont anezañ, gand e wele, e-kreiz an dud dirag Jezuz.\n20 O weled o feiz Jezuz a lavaras dezañ :\n— « Da behejou a zo pardonet dit ».\n21 Ar Skribed hag ar Farizianed a zeuas d’en em zoñjal :\n— « Piou eo hemañ gand e gomzou dizakr ? Piou a hell pardoni ar pehejou nemed Doue hepkén ? »\n22 Med Jezuz hag a ouie petra ’oa en o spered a respontas dezo :\n— « Perag maga seurt soñjou en ho kalonou ? 23 Petra eo an êsa da lavared : « Da behejou a zo pardonet dit », pe lavared : « Sav ha kerz » ? 24 Ahanta ! Evid ma ouezoh e-neus Mab an den galloud war an douar da bardoni ar pehejou : me ’lavar dit, emezañ d’an den seizet, sav en da-zav, kemer da wele ha distro d’ar gêr ».\n25 Kerkent e savas hemañ en e-zav dirazo, e kemeras e wele hag ez eas d’ar gêr en eur veuli Doue.\n26 Ar spont a grogas neuze enno oll hag e veulent Doue. Leun a zoujañs e lavarent :\n— « Traou estlammuz on-eus gwelet hirio ».\nLEVI GALVET GAND JEZUZ\n27 Goudeze ez eas er-mêz hag e welas eur publikan, e ano Levi, azezet e bureo ar maltoutèrèz, hag e lavaras dezañ :\n28 O tilezel pep tra, e savas hag ez eas d’e heul.\nO LEINA E TI LEVI GAND AR BEHERIEN\n29 Levi  a reas eur préd braz da Jezuz en e di. Bez’ e oa eun nebeud mad a druajerien hag a dud all ouz taol ganto.\n30 Ar Farizianed hag ar Skribed a hrosmole hag a lavare d’e ziskibien :\n— « Perag e tebrit hag eh evit-c’hwi gand ar bublikaned hag ar beherien ? »\n31 Jezuz a lavaras dezo :\n— « N’eo ket an dud yah eo o-deus ezomm euz ar medisin, med ar re glañv. 32 N’on ket deuet da jeñch buez ». med ar beherien, ma teuint de jeñch buez ».\nDIWAR-BENN AR YUN\n33 Int a lavaras dezañ :\n— « Diskibien Yann a oar yun alïez ha pedi, diskibien ar Farizianed kemend-all, e-leh da re-te a zèbr hag a év ».\n— « Daoust hag e hellit lakad da yun mignoned an den-nevez, e-keid ha m’ema hemañ ganto ? 35 Med dond a raio deiziou ma vo bet lamet an den-nevez diganto ; neuze e yunint en deiziou-ze ».\n36 Eur barabolenn a lavaras c’hoaz dezo :\n— « Den e-béd ne rog eun tamm euz eur pez dillad nevez evid peñselia eur pez dillad koz ; a-néz e vezo bet roget an hini nevez, hag ar peñsel tennet anezañ ne vo ket a-zere gand an hini koz.\n37 « Den kennebeud ne laka gwin nevez e sehier-lèr koz, a-néz, ar gwin nevez a lako ar zehier koz da darza, ar gwin a vo skuillet hag ar zehier kollet.\n38 Ar gwin nevez a dle beza laket e sehier-lèr nevez.\n39 Nep piou bennag a év gwin koz n’e-neus c’hoant e-béd da gaoud hini nevez, rag lavared a ra : gwelloh eo an hini koz . »\nAR PENNOU-GWINIZ KUTUILLET\n1 D’eun deiz sabat, ma kerze Jezuz a-dreuz parkajou gwiniz, e kutuille e ziskibien pennou-éd, e tizillent anezo e-tre o daouarn hag e tebrent anezo.\n2 Lod Farizianed a lavaras :\n— « Perag e rit-hu ar pez n’eo ket aotreet ober da zeiz ar zabat ? »\n3 Jezuz a respontas dezo :\n— « N’ho-peus ket lennet petra ’reas David pa c’hoarvezas dezañ kaoud naon, eñ hag e gompagnuned ? 4 Mond-tre e ti Doue, kemered bara ar hinnig, e zebri ha rei lod d’ar re a oa gantañ ; ar bara-ze ha n’eus den aotreet d’e zebri nemed ar veleien, ha den all e-béd ».\n5 Hag e lavaras dezo :\n— « Mestr war ar zabat eo Mab an den ».\nPAREAÑS DORN DIZEHET EUN DEN\n6 Eun deiz sabat all ez eas tre er zinagog hag e kentelias. Bez’ e oa eno eun den seizet e zorn dehou. 7 Ar skribed hag ar Farizianed a zelle gand evez ouz Jezuz, da weled hag ober a rafe eur bareañs da zeiz ar zabat, evid kaoud peadra d’e damall. 8 En a-vad a anaveze o zoñjou. Lavared a reas d’an den seizet e zorn :\n— Sav en da-zav ha deus amañ e-kreiz » . Sevel a reas en e-zav. 9 Jezuz a lavaras dezo :\n— « Goulenn a ran ouzoh hag aotre a zo da zeiz ar zabat da ober ar mad pe da ober an droug, da zavetei eur vuez pe d’he distruja ? »\n10 Hag en eur zelled outo tro-war-dro e lavaras d’an den :\nHenn ober a reas, hag e zorn a oe pareet.\n11 Int-i a-vad a oe fuloret, hag e komzent kenetrezo euz ar pez a hellfent ober da Jezuz.\nDIBAB AN DAOUZEG\n12 En deiziou-ze Jezuz en em dennas war ar menez da bedi hag e tremenas an noz o pedi Doue.\n13 Deuet an deiz, e halvas e ziskibien, hag e tibabas daouzeg anezo, a anvas ebestel :\n14 Simon, a roas dezañ an ano a Bèr, Andre e vreur, Jakez, Yann, Filip, Bartolome, 15 Maze, Tomaz, Jakez mab Alfe, Simon, lesanvet ar « Greduz », 16 Jud, mab Jakez, ha Judaz Iskariot an hini a yeas da drubard.\nAR BOBL O HEULIA JEZUZ\n17 O tiskenn ganto e chomas a-zav en eul leh plên, gand eun niver braz euz e ziskibien, hag eur boblad vraz a dud euz Bro-Judea a-bez, hag euz Jeruzalem, hag euz arvor Tir ha Sidon.\n18 Deuet e oant d’e gleved ha da gaoud ar pare euz o hleñvejou. Ar re a oa gwasket gand sperejou hudur a veze pareet. 19 Hag e klaske an oll touch outañ, rag eun nerz a zeue anezañ hag o faree oll.\n20 O veza savet e zaoulagad war-zu e ziskibien e lavaras :\n— « Evuruz oh, c’hwi ar re baour, rag deoh eo Rouantèlèz Doue.\n21 « Evuruz oh, c’hwi hag ho-peus naon bremañ : Ho kwalh a vo roet deoh.\n« Evuruz oh, c’hwi hag a ouel bremañ : c’hoarzin a reoh.\n22 « Evuruz e vezoh, p’o-devo an dud kas ouzoh, pa daolint ahanoh er-mêz, pa vo hoh ano dismegañset, hag argaset ganto evel eun dra fall, ablamour da Vab an den.\n23 « Bezit laouen en deiz-se, ha tridit gand ar joa, rag digoll kaer ho-peus da gaoud en Neñvou.\n« Evel-se ive e ree o zadou d’ar brofeted ».\n24 « Med gwas-a-ze deoh ! tud pinvidig, o veza m’ho-peus dija ho frealzidigez.\n25 « Gwas-a-ze deoh ! c’hwi hag ho-peus ho kwalh bremañ, rag bez’ ho-po naon. Siwaz deoh ! bremañ o c’hoarzin : doan ha daelou a vo ho lod.\n26 « Gwas-a-ze deoh ! pa gomzo brao an oll dud diwar ho penn, rag evel-se e ree o zadou d’ar falz-brofeted ».\nKARED AN ENEBOURIEN\n27 « Med deoh-c’hwi a zo ouz va zelaou e lavaran : karit hoh enebourien, grit vad d’ar re o-deus kasoni ouzoh.\n28 « Goulennit bennoz Doue war ar re a houlenn malloz warnoh ; pedit evid ar re ho tamall e-gaou.\n29 « D’an hini a sko ganeoh war eur jod, astennit ebén, hag an hini a lam diganeoh ho mantell, lezit anezañ da gemer ive ho sae.\n30 « Roit d’an neb a houlenn diganeoh, ha d’an neb a gemer ho traou n’it ket da houlenn restaol digantañ.\n31 « Evel m’ho-peus c’hoant e rafe deoh an dud, grit dezo ive.\n32 « Ma karit ar re ho kar, peseurt grad a zo dleet deoh ? Ar beherien o-unan a gar an neb o har.\n33 « Ma rit vad d’ar re a ra vad deoh, peseurt grad a zo dleet deoh ? Ar beherien o-unan a ra kement-se.\n34 « Ma prestit arhant d’ar re a esperit reseo diganto en-dro, peseurt grad a zo dleet deoh ? Ar beherien o-unan a brést d’ar beherien evid ma vo restaolet dezo kemend-all.\n35 « Er hontrol, karit hoh enebourien, grit vad ha prestit hep gortoz netra en-dro. Neuze e vo braz ho tigoll, hag e vezoh bugale da Zoue, Mestr an neñv, rag eñ a zo mad ouz an dud dianaoudeg ha fallagr.\nTRUGAREZ HA MADELEZ\n37 « Na varnit ket ha ne vezoh ket barnet.\n« Na gondaonit ket ha ne vezoh ket kondaonet.\n« Pardonit hag e vo pardonet deoh.\n38 « Roit hag e vo roet deoh : eur muzuliad réz ar bord, stardet, hejet, leun-barr a vo skuillet deoh en ho pruched, rag diouz ar muzul a rooh gantañ evid ar re all e vo muzulet deoh d’ho tro.\nALIOU MAD ALL\n39 Jezuz a lavaras ive dezo ar barabolenn-mañ :\n— « Daoust hag e hell eun den dall heñcha eun den dall ? Daoust ha ne gouezint ket o-daou en eur poull ?\n40 « N’ema ket an diskibl uhelloh eged e vestr, med an diskibl peurzesket a vo par d’e vestr.\n41 « Perag e sellez ouz ar blouzenn a zo e lagad da vreur ha ne daolez ket evez ouz an treust a zo en da hini ?\n42 « Pe c’hoaz, penaoz e hellez lavared d’az-preur : « Va breur, va lez da lemel ar blouzenn a zo en da lagad », te ha ne welez ket an treust a zo en da hini ? Den faoz ma ’z out, tenn da genta an treust a zo en da lagad, ha goude e weli sklêr da denna ar blouzenn a zo e lagad da vreur.\n43 « N’eus ket a wezenn vad o rei frouez fall, nag a wezenn fall o rei frouez mad.\n44 « Pep gwezenn a vez anavezet diouz he frouez. Ne vez ket kutuillet fiez war ar spern na rezin war an dréz.\n45 « An den mad a denn ar mad euz teñzor mad e galon, hag an den fall a denn ar fallentez euz e deñzor fall, rag euz ar galon eo e tarz ar homzou a zeu war ar muzellou.\n46 « Perag va anvit-hu Aotrou ! Aotrou ! ha ne rit ket ar pez a lavaran ?\n47 « Kement den a zeu davedon hag a glèv va homzou hag a vév hervezo, ez an da ziskouez deoh ouz piou eo heñvel :\n48 « Heñvel eo ouz eun den o sevel ti : kleuzet e-neus, aet eo don ha lakeet an diazez war ar roh. Deuet eo an doureier braz, en em daolet ar froud-dour ouz an ti-ze, med n’e-neus ket gellet e vralla, rag mad ’oa savet an ti.\n49 « An hini a-vad a glèv va homzou ha ne zent ket outo a zo heñvel ouz eun den e-neus savet e di war an douar, hep diazez e-béd. Ar froud-dour a zo en em daolet outañ, ha kerkent ez eo dizahet : distrujet krenn eo bet an ti-ze ».\nPAREAÑS SERVICHER EUR HANTENER\n1 Goude beza komzet d’ar bobl, eh antreas Jezuz e Kêr Gafarnaom.\n2 Eur hantener e-noa eur zervicher hag a oa klañv ha dare da vervel ; e gared a ree kenañ.\n3 O veza klevet ano euz Jezuz, e kasas d’e gavoud eun nebeud euz pennou-braz ar Juzevien, d’e bedi da zond da zavetei e zervicher.\n4 Digouezet e-kichenn Jezuz, ar re-mañ a bedas anezañ stard en eur lavared : « Meritoud a ra e rafes kement-se evitañ, 5 rag kared a ra or pobl. En eo e-neus savet deom ar zinagog ».\n6 Jezuz a reas hent ganto, ha n’edo mui pell diouz an ti pa zeuas mignoned d’ar hantener da lavared dezañ euz e berz :\n— « Aotrou n’eo ket dao dit kemer ar boan-ze, rag n’on ket din e teufes dindan va zoenn. 7 Me va unan n’am-eus ket kredet mond beteg ennout, med lavar eur gér hepkén hag e vo pare va zervicher.\n8 Me hag a zo dindan galloud unan all, am-eus soudarded dindannon, ha pa lavaran da unan : Kee ! ez a, ha da unan all : Deus ! e teu, d’am zervicher : Gra an dra-mañ hag her gra ».\n9 O kleved kement-se e oe estlammet Jezuz, trei a reas ouz ar bobl a oa ouz e heul :\n— « Hel lavared a ran deoh, e Israël zokén n’am-eus ket kavet ken braz feiz »\n10 Distro d’ar gêr, ar re a oa bel kaset a gavas ar zervicher pare.\nDASORH MAB INTAÑVEZ NAIM\n11 Jezuz a yeas d’eur gêr anvet Naim, e ziskibien hag eur bobl tud oh ober hent gantañ. 12 Digouezoud a reas tost da zor kêr, d’ar mare m’edod o kas eun den maro d’an douar. E vamm a oa intañvez ha n’he-doa nemetañ. Kalz tud a oa ouz he heul. 13 O weled an intañvez, e kemeras Jezuz truez outi, hag e lavaras dezi :\n— « Ne d-a ket da ouela » !\n14 Tostaad a reas hag e touchas ouz ar hravaz. Ar re a zouge ar horv a jomas a-zav, ha Jezuz a lavaras :\n— « Paotrig, me ’lavar dit, sao ! ».\n15 Neuze an den maro a zavas, a azezas war e hoazez hag a gomzas, ha Jezuz a roas anezañ d’e vamm.\n16 An oll a grogas aon enno, hag e veulent Doue en eur lavared :\n— « Eur profet braz a zo savet en on-touez ha Doue a zo deuet da weled e bobl ».\n17 Ar vrud a gement-se a redas dre Vrô-Judea a-bez hag er broiou tro-war-dro.\n18 Diskibien Yann a roas dezañ da houzoud an oll draou-ze. En a halvas daou anezo, 19 hag o hasas daved an Aotrou da houlenn outañ :\n— « Daoust ha te eo an hini a dle dond ? Pe unan all on-eus da hortoz ? »\n20 Erruet e-kichenn Jezuz, ar wazed-se a lavaras dezañ :\n— « Yann, ar Badezour, e-neus kaset ahanom davedout, evid goulenn ouzit : « Daoust ha te eo an hini a dle dond, pe réd eo deom gortoz unan all ? »\n21 D’ar mare-ze e pareas Jezuz kalz a dud euz o hleñvejou, o gwanderiou, o droug-sperejou hag e roas ar gweled da veur a zen dall. 22 Goudeze e respontas d’ar gannaded :\n— « It da lavared da Yann petra ho-peus gwelet ha klevet : Ar re zall a wél, ar re gamm a gerz, ar re lor a zo pareet, ar re vouzar a glèv, ar re varo a adsao da veo, hag ar beorien a zo prezeget dezo ar Helou Mad  23 Hag eüruz an neb ne vezin ket eur skoill evitañ ».\n24 Pa oe aet kannaded Yann en hent, e komzas Jezuz d’ar bobl diwar e benn :\n— « Petra oh aet da weled er goueleh ? Eur raosklenn hejet gand an avel ? 25 Neuze ’ta petra oh aet da weled ? Eun den gwisket gand dillad kaer ? Med an dud gwisket gand dillad kran hag a vév er plijaduriou a vez kavet e paleziou ar rouaned. 26 Ahanta ! Petra ez oh aet da weled ? Eur Profet ? Ya, m’hel lavar deoh hag ouspenn eur profet.\n27 « Hennez eo an hini a zo bet skrivet diwar e benn : « Setu ! Kas a ran va hannaden da-raog, kempenn a raio da hent dirazout ».\n28 « M’hel lavar deoh, e-touez bugale ar merhed, nikun n’eo brasoh eged Yann, ha koulskoude, an disterra e Rouantèlèz Doue a zo brasoh egetañ.\n29 « Ar re oll a oa ouz e zelaou, ar bublikaned hag all, a renias meuleudi da Zoue o reseo badeziant Yann.\n30 « Ar Farizianed a-yad hag ar Skribed o-deus troet kein d’ar pez a oa mennad Doue warno, o chom hep reseo e vadeziant.\n31 « Ouz piou keñveria tud al lignez-mañ ? Ouz piou ez int heñvel ?\n32 « Heñvel int ouz bugale azezet war ar blasenn hag o krial an eil d’egile : « Fleütal on-eus greet deoh ha n’ho-peus ket dañset ; klemmganet on-eus ha n’ho-peus ket gouelet ».\n33 « Rag Yann ar Badezour a zo deuet ; ne zébr ket a vara ha ne év ket a win, hag e lavarit : eun diaoul a zo ennañ.\n34 « Mab an den a zo deuet. Debri hag eva a ra hag e lavarit : Setu eul lonteg hag eun ever, eur mignon d’ar bublikaned ha d’ar beherien.\n35 « Ar furnez a-vad a zo bet rentet justis dezi gand he oll bugale ».\nAR BEHEREZ PARDONET\n36 Eur Farizian a bedas Jezuz da zebri gantañ. Mond a reas d’e di, hag ez eas ouz taol.\n37 Ha setu ma tigouezas eur vaouez a vuez fall euz kêr. Klevet he-doa edo Jezuz ouz taol e ti ar Farizian. Digaset he-doa ganti eur pod alabastr leun a louzou-c’hwez-vad.\n38 Mond a ra a-dreñv da Jezuz, e-harz e-dreid. Daelou a skuill warno hag o zeha ’ra gand he bleo ha pokad dezo ha skuill warno louzou-c’hwez-vad.\n39 O weled kemend-all, ar Farizian e-noa pedet Jezuz a lavare ennañ e-unan :\n— « Ma vije bet hemañ eur profet, e-nije gouezet piou ha peseurt maouez eo an hini a douch outañ : eur beherez ! »\n40 Neuze e lavaras Jezuz :\n— « Simon, eun dra bennag am-eus da lavared dit ».\n— « Lavar, Mestr, emezañ ». Ha neuze Jezuz :\n41 « Eur prester e-noa daou zleour : unan a oa dleour a bemp kant diner, egile a hanter-kant. 42 O veza n’hellent ket paea o dle e roas diskarg d’an eil ha d’egile euz kemend a dleent. 43 Pehini anezo a garo anezañ ar muia ? »\nSimon a respontas :\n« An hini, moarvad, e-neus bet ar brasa diskarg ».\n— « Gwir a lavarez », eme Jezuz.\n44 Trei a reas neuze war-zu ar vaouez en eur lavared da Zimon :\n— « Gweled a rez ar vaouez-se, deuet on en da di ha n’az-peus ket skuillet dour war va zreid ; hi he-deus glepiet anezo gand he daelou hag o zehet gand he bleo.\n45 « N’az-peus ket poket din ; hi abaoe m’eo deuet en ti, n’he-deus ket ehanet da bokad d’am zreid.\n46 « N’az-peus ket skuillet louzou-c’hwez-vad war va fenn ; hi a-vad he-deus skuillet war va zreid louzou-c’hwez-vad a briz braz.\n47 « Setu perag e lavaran dit : He fehejou ken niveruz a zo pardonet dezi, en abeg m’he-deus diskouezet kalz karantez ; med an hini a vez pardonet nebeud dezañ a gar nebeud ».\n48 Ha neuze d’ar vaouez :\n49 Ar gouvidi a lavaras enno o-unan :\n— « Piou eo an den-mañ hag a bardon zokén ar pehejou ? »\n50 Jezuz neuze d’ar vaouez :\n— « Saveteet out bet gand da feiz. Kerz e peoh ».\nMERHED SANTEL A HEUILL JEZUZ\n1 Goudeze, Jezuz a dremene a-dreuz kêriou ha bourhadennou, o prezeg hag oh embann Kelou-Mad Rouantèlèz Doue. Ouz e heul edo an Daouzeg, 2 hag ive eun nebeud merhed hag a oa bet pareet gantañ diouz droug-sperejou ha kleñvejou : Mari anvet Madalen , aet seiz diaoul diouti, 3 Janed gwreg Kouza, merour Herodez, Suzanna ha meur a hini all a zikoure anezo diwar o feadra.\n4 O veza m’en em zastume eun niver braz a dud, ha ma tireded davetañ euz an oll gêriadennou, e lavaras dre barabolenn :\n5 — « An hader a zo aet da hada e had ; dre ma had e kouez euz ar greun war bord an hent ; breset eo gand an treid ha debret gand laboused an Neñv.\n6 « Lod all a zo kouezet war ar vein ; diwan a reont ha dizeha dre ziouer a hlebor.\n7 « Re all a zo kouezet e-touez an drein, hag an drein, o kreski d’o heul, o-deus o mouget.\n8 « Lod all a zo kouezet en douar mad ; savet int ha taolet o-deus frouez kant evid unan.\nHa Jezuz neuze, a vouez kreñv :\n— « An neb e-neus diskouarn da gleved, ra glevo ».\n9 E ziskibien a houlennas outañ petra zinifie ar barabolenn-se. 10 Respont a reas dezo :\n— « Deoh eo bet roet da anaoud misteriou Rouantèlèz Doue ; d’ar re all a-vad eo dre barabolennou, ma chomint hep gweled goude selled, hag heb intent goude kleved.\n11 « Ha setu petra zinifi ar barabolenn : an had eo komz Doue.\n12 « Ar re a zo war bord an hent eo ar re a glèv, hag e teu an diaoul goudeze hag e lam kuit ar Gomz euz o halonou, gand aon na zeufent da gredi ha da veza salvet.\n13 « Ar re a zo war ar vein eo ar re a zigemer a Gomz gand levenez p’he hlevont. Med n’o-deus ket a wriziou ; e-pad eur pennad e kredont, med da vare an tentadur e tilezont.\n14 « Ar re a zo kouezet e-mesk an drein eo ar re a glèv, med diwar goust an trubuillou, ar binvidigez, plijaduriou ar vuez, e vezont mouget en hent ha ne zeuont ket da zarevi ».\n15 « Ar pez a zo en douar mad eo ar re a glèv ar Gomz gand eur galon eun ha mad, a vir anezi, hag a daol frouez en eur zerhel mad ».\nPENAOZ DIGEMER HA REI D’AR RE ALL KELENNÀDUREZ JEZUZ\n16 « Ne elum den eul lamp evid e helei gand eul lestr pe e lakaad dindan eur gwele ; med laket e vez war eur fiantolor evid ma welo ar goulou ar re a zeu en ti.\n17 « Rag n’eus netra zekret ha ne vo ket diskuillet, netra guzet ha ne vo ket anavezet ha laket a-wél d’an oll.\n18 « Taolit evez eta ouz an doare ma selaouit ; rag an neb e-neus a vo roet dezañ, hag an neb n’e-neus ket a vo lamet digantañ ar pez, zokén, a gréd dezañ kaoud ».\nGWIR GERENTIEZ JEZUZ\n19 Dond a reas e vamm hag e vreudeur d’e gavoud, med n’hellent ket mond beteg ennañ ablamour d’an niver braz a dud.\n20 Lavaret e oe dezañ :\n— « Da vamm ha da vreudeur a zo aze er-mêz, c’hoant o-deus gweled ahanout ».\n21 Respont a reas :\n— « Va mamm ha va breudeur eo ar re a zelaou komz Doue hag a vir anezi ».\nAR WALL-AMZER TORRET\n22 Eun devez e pignas Jezuz en eur vag gand e ziskibien. Lavared a reas dezo :\n— « Tremenom war an tu all d’al lenn ». Hag int-i er mor.\n23 E-keid ha m’edont en hent en em roas Jezuz da gousked. Eur gwall-varr avel-dro a zirollas war al lenn , an dour a garge ar vag hag edont en argoll. 24 Tostaad a rejont ouz Jezuz hag e zihuna en eur lavared :\n— « Mestr, Mestr ! emaom o vond da goll ! »\nDihuna ’reas ha gourdrouz an avel hag an tonnou. Sioullaad a rejont hag e teuas kalmijenn. 25 Hag e lavaras Jezuz dezo :\n— « E peleh ema ho feiz ? »\nSpontet e oant hag estlammet hag e lavarent kenetrezo :\n— « Piou eo hemañ ma ra e vestr war an aveliou ha war ar mor zokén ha ma-sentent outañ ».\nEUN DEN ENNAÑ LEUN A ZROUG-SPEREJOU\n26 Douara ’rejont e Bro ar Jerazenianed a zo dirag Bro-Halilea. 27 P’edo o tiskenn war an douar, e teuas en arbenn dezañ eun den euz kêr hag a oa dindan veli droug-sperejou abaoe eur pennad mad a amzer. Ne zouge tamm dillad e-béd. N’edo ket o chom en eun ti med er beziou. 28 Pa welas Jezuz eh en em daolas e-harz e dreid en eur grial hag en eur lavared a vouez kreñv :\n— « Petra ’glaskez ouzin, Jezuz Mab an Doue Uhel-Meurbéd. Ne d-a ket da ober poan din ».\n29 Rag Jezuz a roe urz d’ar spered hudur da vond er-mêz euz an den-ze. Meur a wech, evid gwir, ez oa bet dalhet gantañ. Ereet e veze evid e zelher, gand chadennou hag hualou, med terri a ree e ereou, ha poulzet e veze gand an diaoul war-zu al lehiou gouez.\n30 Jezuz a houlennas outañ :\n— « Pe ano out ? »\n— « Strollad » emezañ, rag meur a zroug-spered a oa aet ennañ. 31 Hag eh aspedent anezañ da jom hep rei urz dezo da vond d’an islonk.\n32 Ha setu ma ’z oa eno eur vandenn vrao a voh o peuri war ar menez. An droug-sperejou a bedas stard Jezuz da rei aotre dezo da vond er moh-se. Hag e roas aotre.\n33 An droug-sperejou a zilezas an den hag a antreas er moh. Hag ar vandenn en en daolas el lenn diwar an tornaod hag e oent beuzet.\n34 O weled kemend-all e tehas kuit ar vesaerien hag e tigasjont ar helou e kêr ha tro-war-dro.\n35 An dud a zeuas da weled petra ’oa c’hoarvezet. Digouezoud a rejont gand Jezuz, hag e kavjont, azezet ouz e dreid, an den bet diahubet euz an droug-sperejou. Gwisket e oa hag e skiant vad gantañ.\nSpontet e oent. 36 Ar re o-doa gwelet a gontas dezo penaoz e oa bet saveteet an hini a oa e dalh an droug-sperejou.\n37 Neuze an oll euz karter ar Jerazenianed a houlennas digand Jezuz mond kuit diouto rag kroget e oa enno eur spont braz. Eñ a bignas er vag hag a yeas war e giz.\n38 Med an den hag a oa aet an droug-sperejou er-mêz anezañ, a houlenne digand Jezuz e lezel da jom gantañ.\nJezuz a-vad ne asantas ket hag a lavaras dezañ :\n39— « Distro d’ar gêr ha ro da anaoud kemend e-neus Doue greet en da-genver ».\nMond a reas eta kuit, en eur embann dre gêr a-bez kemend e-noa Jezuz greet en e-genver.\nAR VAOUEZ GLAÑV GAND AN DIWADA HA DASORH MERH JAIR\n40 Pa oe distro Jezuz e oe digemeret gand eur bobl a dud rag ouz e hortoz edont oll.\n41 Ha setu ma tigouezas eun den anvet Jair, mestr ar zinagog. Koueza ’reas e-harz treid Jezuz hag e pedas anezañ stard da vond beteg e di.\n42 N’e-noa nemed eur verh, war-dro daouzeg vloaz, ha dare da vervel. E-pad m’edo Jezuz o vond di, e voustre an dud anezañ beteg e zialana.\n43 Ha setu eno eur vaouez klañv gand ar c’holl gwad abaoe daouzeg vloaz. Dispignet he-doa ne oll danvez gand medisined, hag hini e-béd n’e-noa gellet he farea.\n44 Tostaad a reas a-dreñv dezañ ha touch ouz bevenn e vantell, ha kerkent e paouezas da goll gwad.\n45 Jezuz a houlennas :\n— « Piou e-neus touchet ouzin ? » O veza ma nahe an oll, e lavaras Pèr :\n— « Mestr, an dud eo a zo ouz da voustra ha da enka ».\n46 Med Jezuz a lavaras :\n— « Unan bennag e-neus touchet ouzin ; santet am-eus ez eus eet eun nerz er-mêz ahanon ».\n47 O weled e oa bet dizoloet, e teuas ar vaouez, en eur grena, d’en em deuler e-harz e dreid. Konta ’reas dirag an oll perag he-doa touchet outañ ha penaoz e oa bet pareet kerkent.\n48 Neuze e lavaras dezi :\n— « Va merh, gand da feiz out bet saveteet. Kerz e peoh ».\n49 O komz edo c’hoaz, pa zigouezas euz ti mestr ar zinagog eun den da lavared :\n— « Maro eo da verh, paouez da dregasi ar Mestr ».\n50 Med Jezuz hag e-noa klevet a lavaras da Jaïr :\n— « Bez dienkrez, kréd hebkén hag e vo saveteet ».\n51 En em gavet en ti, ne lezas da vond tre gantañ nemed Pèr, Yann, ha Jakez, gand tad ha mamm ar hrouadur. 52 An oll a-vad a oa o ouela hag oh hirvoudi warni. Jezuz a lavaras :\n— « Na ouelit ket, n’eo ket maro, kousket eo ! »\n53 Hag e reent goap anezañ rag gouzoud a ouient e oa maro. 54 Med eñ, o kregi en he dorn, a halvas anezi :\n— « Va merhig, dihun ! »\n55 Hag he spered a zeuas dezi en-dro ha dioustu e savas. Jezuz a roas urz da rei dezi da zebri. 56 Trefuet e oa he herent, ha difenn a reas outo lavared da zen ar pez a oa erruet.\nMISION AN DAOUZEG ABOSTOL\n1 O veza bodet an Daouzeg e roas galloud dezo ha beli war an oll zroug-sperejou ha galloud da barea ar hleñvejou.\n2 O has a reas da embann Rouantèlèz Doue ha da barea ar re glañv. 3 Hag e lavaras dezo :\n— « Na gemerit netra ganeoh evid an hent, na baz, na sah, na bara, nag arhant. N’it ket da gaoud diou zae pep hini. 4 E ti pe di ma ’z it ennañ, chomit eno. Ahano eo ez eoh pelloh.\n5 « Ma ne vez ket greet digemer deoh, en eur guitaad ar gêr-ze, c’hwi a hejo ar boultren diwar ho treid : Eun testeni a-eneb dezo e vo kement-se ».\n6 Mond a rejont gand o hent, a gêriadenn da gêriadenn, en eur embann ar Helou Mad hag o parea ar re glañv e pep leh.\nHERODEZ HA JEZUZ\n7 Herodez, an Tretrark, e-noe kelou euz ar pez a dre-mene, hag e oe nehet. Rag darn a lavare e oa savet Yann a varo da veo.\n8 Re all, e-noe en em ziskouezet Eliaz. Re all, e oa savet a varo da veo unan euz ar brofeted a-wechall.\n9 Herodez a lavaras :\n— « Yann... Me va unan am-eus laket e zibenna. Med piou eo hemañ a glevan kemend-all diwar e benn ? »\nHag e klaske e weled.\nDISTRO AN EBESTEL AR BARA KRESKET\n10 Deuet en-dro e kontas an ebestel da Jezuz kement o-doa greet. O has a reas gantañ, hag eh en em dennas en eul leh distro diouz kostez eur gêr anvet Betsaida.\n11 Pa glevas an dud, ez ejont d’e heul. Jezuz a reas digemer dezo. Komz a ree dezo euz Rouantèlèz Doue ha parea a reas ar re glañv.\n12 An deiz a oa war e ziskar ; an Daouzeg a dosteas outañ hag a lavaras :\n— « Grit d’an dud-se mond kuit, ma ’z aint d’ar bourhadennou ha d’ar hêriou tro-war-dro da glask lojeiz ha bevañs, rag amañ emaon en eul leh digenvez ».\n13 Jezuz a lavaras dezo :\n— « Roit dezo, c’hwi hoh unan peadra da zebri ». Respont a rejont :\n— « N’on-eus nemed pemp baraenn ha daou besk, nemed ha mond a rafem, ni on-unan, da brena peadra da zebri evid an oll dud-se ».\n14 Bez’ e oa war-dro pemp mil gwaz anezo. Jezuz a lavaras d’e ziskibien :\n— « Grit dezo azeza a hanter-kanchou ».\n15 Senti a rejont hag e lakjont an oll da azeza.\n16 Jezuz a gemeras ar pemp baraenn hag an daou besk, hag en eur zevel e zaoulagad war-zu an Neñv, o bennigas, a reas tammou anezo, hag o roas d’e ziskibien evid o ingala e-tre an oll.\n17 Debri a rejont oll ouz o naon, hag e oe dastumet an tammou chomet euz o dilerh : peadra da garga daouzeg paner.\nPROFESION SANT PER\n18 Eun devez m’edo Jezuz o pedi en eul leh distro, hag e ziskibien en-dro dezañ, e reas outo ar goulenn-mañ :\n19 — « Hervez an dud, piou on-me ? » Hag int-i a respontas :\n— « Yann Vadezour, pe hervez re all : Eliaz ; evid re all c’hoaz : unan euz ar brofeted a-wechall, savet da veo ».\n— « Ha c’hwi, piou a lavarit ez on-me ? » Pèr a respontas :\n— « Mesiaz Doue ».\n21 Neuze Jezuz a zifenn outo rust lavared kement-se da zen e-béd, 22 en eur lavared ouspenn :\n— « Red eo da Vab an Den gouzañv kalz poaniou, beza distaolet gand Pennou-Braz ar bobl, ar Veleien-Vraz hag ar Skribed, beza laket d’ar maro ha sevel da veo d’an trede deiz ».\nEVID HEULIA JEZUZ\n23 Neuze e lavaras d’an oll :\n— « An hini e-neus c’hoant dond d’am heul, dezañ trei kein dezañ e-unan, dougenn e groaz bemdez ha dond d’am heul.\n24 « Rag an neb a ’fello dezañ savetei e vuez he hollo, med an hini a gollo e vuez ablamour din a zaveteio anezi.\n25 « Da betra e talvez d’an den gounid ar béd a-bez ma teu dezañ en em goll, pe ober gaou outañ e-unan.\n26 « Rag, an neb e-no bel méz ahanon hag euz va homzou, hennez e-no Mab an den méz anezañ pa zeuio en e hloar hag e gloar an Tad hag an êlez.\n27 « E gwirionez m’hel lavar deoh, e-touez ar re a zo amañ, ez eus lod ha ne varvint ket a-raog beza gwelet Rouantèlèz Doue » .\n28 Eun eiz devez bennag war-lerh ar homzou-ze, e kemeras Jezuz gantañ Pèr, Yann ha Jakez, hag e pignas war ar menez da bedi.\n29 Endra m’edo o pedi e teuas e zremm da jeñch hag e zillad da veza gwenn-kann ha lugernuz. 30 Daou zen a oa o tivizoud gantañ : Moizez hag Eliaz. 31 Deuet da bara er hloar, e komzent euz ar himiad edo o vond da ober e Jeruzalem.\n32 Pèr hag an daou all a oa maro gand ar hoant-kousked, med chomet e oant dihun, hag e weljont gloar Jezuz hag ive an daou zen en e-gichenn.\n33 Pa edo ar re-mañ o kuitaad Jezuz e lavaras Pèr dezañ :\n— « Mestr, brao eo deom beza amañ, savom teir deltenn : Unan evidout, unan all evid Moizez hag e-bén evid Eliaz ».\nNe ouie ket petra ’lavare. 34 Endra m’edo o komz evel-se, e teuas eur goabrenn da leda he skeud warno, hag e krogas aon enno oh antreal er goabrenn.\n35 Eur vouez a oe klevet o tond euz ar goabrenn. Lavared a ree :\n— « Hemañ eo va Mab muia karet, selaouit anezañ ».\n36 E-pad ma komze ar vouez en em gavas Jezuz e-unan-penn. An diskibien a jomas peoh ha ne lavarjont netra da zen e-béd, d’ar mare-ze, euz ar pez o-doa gwelet.\nAN DEN A OA AN DIAOUL ENNAÑ\n37 Antronoz, p’edont o tiskenn diwar ar menez, e teuas eun niver braz a dud en arbenn da Jezuz. 38 Ha setu ma krias eun den euz a greiz an dud :\n— « Mestr, sell ouz va mab, me az péd, rag n’am-eus nemetañ a vugale. 39 A-wechou e vez dalhet gand eur spered. A-greiz pep kreiz e teu dezañ krial. E lakaad a ra da gaoud glizi gand an eonenn en e henou. Ha n’eo ket hep poan ez a kuit anezañ ouz e lezel torret e gorv.\n40 « Goulennet am-eus digand da ziskibien e argas, ha n’int ket bel deuet a-benn ».\n41 Jezuz a respontas :\n— « Rummad tud diskredig ha fallagr, beteg pe vare e vezin-me ganeoh hag e rankin ho kouzañv ?... Digas da vab amañ ! »\n42 A-veh m’edo ar hrouadur o tond, ma oe stlapet d’an douar gand an diaoul hag hejet gand glizi. Med Jezuz a hourdrouzas ar spered hudur. Parea ’reas ar hrouadur, hag e renta d’e dad.\n43 Skoet e oe spered an oll gand brasier Doue. O veza ma oant oll estlammet o weled kemend a ree, e lavaras Jezuz d’e ziskibien :\n44 — « Selaouit mad ar pez emaon o vond da lavared deoh : Mab an Den a zo o vond da veza lakeet etre daouarn an dud ».\n45 Med ne intentent ket ar gomz-se : dam-guzet e chome evito evid na zeufent ket da intent ; ha ne gredent ket ober goulennou outañ war ar poent-se.\nPIOU EO AR BRASA ?\n46 Eur goulenn a zavas en o spered : daoust ha pehini anezo e oa ar brasa ?\n47 Jezuz o houzoud petra ’zoñjent, a gemeras eur hrouadur, e lakeas en e-gichenn, 48 hag a lavaras :\n— « An neb a zigemer ar bugel-mañ em ano, am digemer, me va-unan, hag an neb am digemer a zigemer an hini e-neus va haset, rag an hini bihanna en ho-touez hennez eo ar brasa ».\n49 Neuze e komzas Yann :\n— « Mestr, emezañ, gwelet on-eus eun den oh argas an droug-sperejou en da ano, hag on-eus miret outañ d’henn ober ablamour ma ne zeu ket d’az heul, ganeom-ni ».\n50 Med Jezuz a respontas dezo :\n— « Na virit ket outañ, rag an neb n’ema ket a-eneb deoh a zo a-du ganeoh ».\nEN HENT DA JERUZALEM\n51 O veza ma tostae an deveziou ma tlee kuitaad ar béd-mañ, Jezuz a yeas en hent da vad war-zu Jeruzalem .\n52 En e-raog e kasas kannaded. Ar re-mañ a yeas en eur vourhadenn Samaritaned evid reñka kemend a oa réd. 53 Med an dud ne ’fellas ket dezo e zigemer ablamour m’edo o vond da Jeruzalem .\n54 O weled kement-se, e ziskibien, Jakez ha Yann, a lavaras :\n— « Aotrou, ma karez e lavarim d’an tan diskenn euz an Neñv d’o distruja ».\n55 Jezuz a droas outo hag o gourdrouzas. 56 Hag ez ejont d’eur vourhadenn all.\nHEULIA JEZUZ DREIST PEP TRA\n57 E-pad o beaj e teu eun den da lavared da Jezuz :\n— « Me’yelo d’az heul e kement leh ma ’z i.\n58 Ha Jezuz ha respont dezañ :\n— « Al lern o-deus o zoullou, laboused an Neñv o neiziou ; Mab an Den a-vad n’e-neus leh e-béd da ziskuiza e benn ».\n59 Da unan all e lavaras :\n— « Deus d’am heul ». Hag hemañ a respontas :\n— « Va lez da genta da vond da zebelia va zad.\n60 Ha Jezuz a respontas dezañ :\n— « Lez ar re varo da zebelia ar re varo. Evidout-te, kerz da embann Rouantèlèz Doue » .\n61 Unan all c’hoaz a lavaras dezañ :\n— « Aotrou, mond a rin d’az heul, med a-raog, ro aotre din da lavared kenavo da dud va zi ».\n62 Ha Jezuz dezañ :\n— « An neb a zell a-dreñv, goude beza kroget en alar, n’eo ket greet evid Rouantèlèz Doue ».\nAN DAOUZEG DISKIBL HA TRI-UGENT\n1 En amzer-ze, goude beza dibabet daouzeg ha tri-ugent euz e ziskibien, e kasas Jezuz anezo, daou-ha-daou, en e-raog, da vond e kement kêr ha kement leh e-noa e-unan da vond. 2 Hag e lavaras dezo :\n— « Braz eo an eost, med mederien a zo nebeud anezo. Pedit eta mestr an eost, ma kaso tud d’ober an eost.\n— 3 « It en hent ; setu ma kasan ahanoh evel denved e-touez ar bleizi. 4 Na gasit ganeoh na yalh, na sah, na boutou.\nNa jomit ket en hent da zaludi den e-béd. 5 E kement ti ma ’z eoh, lavarit da genta : Peoh d’an ti-mañ. 6 Ma ’z eus eno eun den a beoh, e tiskenno ho peoh warnañ. Ma n’eus ket e teuio deoh en-dro.\n7 « Chomit er memez ti. Debrit hag evit euz ar pez a vo roet deoh, rag gounid a ra al labourer e hobr. Arabad deoh mond euz eun ti d’egile.\n8 « E kement kêr ma ’z eoh hag ho-po enni digemer vad, debrit ar pez a vo kinniget deoh, 9 roit ar pare d’ar re glañv a vo eno, ha lavarit d’an dud : Erruet eo beteg ennoh Rouantèlèz Doue.\n10 « E kement kêr ma ’z eoh, ha ne vo ket greet digemer deoh, it war ar plasennou ha lavarit d’an dud : 11 « Ar boul-trenn zokén, staget ouz on treid, a dennom kuit hag a lezom ganeoh, med intentit koulskoude : erru eo Rouantèlèz Doue.\n12 « M’hel lavar deoh : Da zeiz ar varn, ne vo ket barnet ken kriz Sodom hag ar gêr-ze.\n13 « Gwas-a-ze dit Korazin ! Gwas-a-ze dit Betsaida !  rag ma vije bet greet e Tir hag e Sidon ar burzudou a zo bet greet ennoh, o-defe cheñchet buez abaoe pell ’zo, gwisket gand sehier hag azezet war al ludu.\n14 « Ya, da vare ar varn, evid Tir ha Sidon ne vo ket ken gwas hag evidoh.\n15 « Ha te, Kafarnaom, ha savet e vezi beteg an Neñv ? Diskenn eo a ri beteg bro ar maro.\n16 « An hini ho selaou, am zelaou. An hini a ya a-eneb deoh, a ya a-eneb din, hag an hini a ya a-eneb din, a ya a-eneb d’an hini e-neus kaset ahanon ».\nDISTRO LAOUEN AN DISKIBIEN\n17 An daouzeg ha tri-ugent a zistroas, leun a levenez :\n— « Aotrou, emezo, an diaouled o-unan a blég deom en da ano ».\n18 Jezuz a lavaras dezo :\n— « O selled edon ouz satan o koueza euz an Neñv evel eur flamm-tan. 19 Roet am-eus deoh galloud da daoler ho treid war an naered hag ar hruged, ha da drehi oll nerz an enebour heb na hellfe noazoud deoh.\n20 « Koulskoude, n’eo ket ablamour ma suj deoh ar spere-jou eo ho-peus da veza laouen, med ablamour m’eo skrivet hoh anoiou en Neñvou ».\nAN AVIEL ROET DA ANAOUD D’AN DUD DISTER\n21 D’an ampoent, gand al levenez, er Spered-Santel, e tridas kalon Jezuz hag e lavaras :\n— « Da veuli a ran, va Zad, Aotrou an Neñv hag an douar, ablamour m’az-peus kuzet an traou-ze ouz an dud desket ha speredeg, ha m’az-peus o roet da anaoud d’ar re vianig. Ya, Tad, evel-se eo bet plijet ganit.\n22 « Pep tra a zo bet roet din gand va Zad, ha den e-béd ne oar piou eo ar Mab, nemed an Tad, na kennebeud piou eo an Tad, nemed ar Mab ha kement hini a zo plijet gand ar Mab henn diskleria dezañ ».\n23 O trei neuze war-zu e ziskibien, e lavaras dezo en o fart-o-unan :\n— « Eüruz an daoulagad a wél ar pez a welit. 24 Rag m’hel lavar deoh, stank eo bet ar brofeted hag ar rouaned o-defe karet gweled ar pez a welit, ha n’o-deus ket gwelet, kleved ar pez a glevit he n’o-deus ket klevet ».\nKARED DOUE HAG AN NESA\n25 Ha setu ma savas eun doktor war al Lezenn, hag evid klask e lakaad da nehi, e lavaras dezañ :\n— « Mestr, petra ’m-eus da ober evid kaoud ar vuez peurbaduz ? »\n26 Jezuz a respontas dezañ :\n— « Al Lezenn, petra ’zo skrivet enni ? Petra’ lennez enni ? »\n27 Hag eñ da lavared :\n— « Kared a ri an Aotrou da Zoue a-greiz da galon, gand da oll ene, da oll nerz, ha da oll spered, ha da nesa eveldout da unan ».\n28 — « Mad az-peus respontet, eme Jezuz dezañ, gra kement-se hag e vevi ».\nPARABOLENN AR SAMARITAN MAD\n29 Hemañ a-vad, o klask en em denna, a lavaras da Jezuz :\n30 Jezuz a respontas dezañ :\n— « Eun den a oa o tiskenn euz Jeruzalem da Jeriko. Koueza ’reas etre daouarn laeron, a denn digantañ kement e-noa, a wall-gas anezañ hag a ya kuit ouz e lezel hanter varo.\n31 « Digouezoud a reas d’eur beleg diskenn dre ar memez hent ; gweled a reas an den hag e tremenas e-biou dezañ. 32 Evelse ive, eul leviad a zigouezas eno, a welas anezañ, hag a dremenas e-biou.\n33 « Med eur Samaritan o veaji a erruas d’e dro beteg ennañ, hag ouz e weled e oe gounezet gand an druez. 34 Tostaad a reas da liena dezañ e houliou, en eur skuill warno eoul ha gwin. Goudeze e lakeas anezañ war gein e loen, evid e gas d’an ostaleri hag eno eh ententas outañ.\n35 « Antronoz, e tennas daou bez arhant euz e yalh da rei d’an ostiz, en eur lavared : Ententit mad outañ ha ma vez brasoh ho mizou, me ho paeo pa vezin distro.\n36 « Pehini euz an tri-ze a zo bet nesa d’an den kouezet etre daouarn al laeron ? »\n37 Respont a reas an doktor :\n— « An hini a zo bet trugarezuz en e-genver ».\n— « Kee, eme Jezuz, ha te ive gra eveldan ».\nMARTA HA MARI A VETANIA\n38 Jezuz oh ober hent gand e ebestel a antreas en eur gêriadenn, hag eur vaouez, anvet Marta, e zigemeras en ne zi.\n39 Bez’ he-doa eur hoar anvet Mari, hag houmañ, azezet e-harz treid an Aotrou, a zelaoue e gomzou, 40 e-keid ha ma laboure Marta war-dro an ti, prés warni. Chom a reas a-zav hag e lavaras :\n— « Aotrou, ha ne daolez ket evez e lez va hoar ahanon va unan da ober ar zervich ? Lavar dezi dond d’am zikour ».\n41 An Aotrou a-vad a respontas dezi :\n— « Marta ! Marta ! nehet out ha kalz tregas a gemerez gand eur bern traou. N’eo ket réd kemend-all ; unan hepkén. 42 Mari he-deus dibabet al lodenn wella ha ne vo ket lamet diganti ».\n1 Eun devez edo Jezuz o pedi. Pa oe echu gantañ e bedenn e lavaras dezañ unan euz an diskibien :\n— « Aotrou, desk deom pedi evel m’e-neus Yann-Vadezour desket d’e ziskibien ».\n2 Jezuz a lavaras dezo :\n« Pa vezoh o pedi, lavarit :\n« Tad, da ano bezet santelleet,\n« Da Rouantèlèz deuet deom.\n3 « Ro deom bemdez bara or bevañs.\n4 « Pardon deom or pehejou, rag ni a bardon ive d’ar re a zo dleourien deom.\n« Ha mir ouzom da goueza e tentadur » .\nAR MIGNON TORR-PENN\n5 Lavared a ree c’hoaz :\n— « Lakom e-nefe, unan bennag ahanoh, eur mignon hag a zeufe d’e gavoud e-kreiz an noz da lavared dezañ : « Va mignon, prest din teir varaenn , 6 rag eur mignon din o veaji, a zo erruet du-mañ, ha n’am-eus netra da ginnig dezañ ». 7 Ha ma respontfe egile euz diabarz an ti :\n— « Lez ahanon e peoh. Prennet eo Bremañ an nor. Va bugale, koulz ha me, a zo aet da gousked ; ne hellan ket sevel da rei bara dit ».\n8 « Mad ! m’hel lavar deoh, goude ma ne zavje ket da rei dezañ e houlenn dre vignoniaj, e savo koulskoude dre forz beza tregaset gantañ, hage roio dezañ kement e-neus ezomm.\n9 « Lavared a ran deoh ; Goulennit hag e vo roet deoh, klaskit hag e kavoh, skoit hag e vo digoret deoh. 10 Rag an neb a houlenn a reseo, an neb a glask a gav, hag an neb a sko a vo digoret dezañ.\n11 « Peseurt tad, en ho-touez, ma teu e vab da houlenn eur pesk digantañ a rofe eun naer dezañ ? 12 Ha ma houlenn eur vi, daoust hag e rofe dezañ eur grug ?\n13 « Rag-se’ta, ma ouezit, c’hwi, daoust d’ar fall ma ’z oh, rei traou mad d’ho pugale, na pegement muioh ne roio ket ho Tad euz an Neñv ar Spered-Santel d’ar re her goulenno digantañ ».\n14 Oh argas eun diaoul mud edo Jezuz. Hogen, eur wech aet an diaoul er-mêz e stagas ar mud da gomz hag e oe estlammet an dud.\n15 Hiniennou anezo, koulskoude, a lavaras :\n— « Dre Veelzeboul, priñs an droug-sperejou, eo eh argas an diaoulou ».\n16 Re all evid e amproui a houlenne digantañ eur zin euz an Neñv. 17 Med en hag a anaveze o zoñjou a lavaras :\n— « Kement rouantelez a zo dizunaniez enni heh-unan a ya da goll, hag an liez enno a zizah an eil war egile. 18 Satan ive, mar d-eo disrannet dioutañ e-unan, penaoz e chomo e rouantelez en he-zav ? Pegwir e lavarit eo dre Veelzeboul eh argasan an droug-sperejou. 19 Ha mar d-eo dre Veelzeboul eo eh argasan an droug-sperejou, ho tiskibien-c’hwi dre biou eh argasont anezo ? Int-i neuze eta a vo ho parnerien.\n20 « Med mar d-eo dre halloud Doue eo eh argasan an droug-sperejou, neuze eo deuet Rouantelez Doue beteg ennoh.\n21 « Pa vez eun den kreñv, gand e armou, o tiwall e di, n’eus riskl e-béd evid e beadra. 22 Med ma tigouez unan all kreñvoh hag e-neus an treh warnañ, e lamo digantañ e armou a oa enno e fiziañs hag e lodenno e breiz.\n23 « An hini n’ema ket a-du ganin, a zo a-eneb din, hag an hini ne zastum ket ganin, ne ra nemed forani.\n24 « Pa vez eet ar spered hudur er-mêz euz eun den e kantre dre lehiou digenvez o klask diskuiz. Ha pa ne gav ket e lavar ennañ e-unan : « Distrei a ran d’am zi am-eus dilezet ».\n25 « Ha pa zigouez e kav an ti skubet ha kempennet. 26 Neuze ez a da gerhad seiz spered all falloh egetañ. Antreal a reont hag ober ennañ o annez. Stad diweza an den-ze a zo gwasoh eged an hini kenta.\nAN EURUSTED WIRION\n27 Pa edo o prezeg evelse, e savas eur vaouez he mouez a-douez ar bobl da lavared :\n— « Eüruz ar vamm he-deus da zouget hag he-deus da vaget ! »\n28 Ha Jezuz respont :\n— « Eüruz kentoh ar re a zelaou komzou Doue hag a vir anezo ».\n29 O veza ma kreske an dud en-dro dezañ e lavaras :\n— « Ar rummad-mañ a zo eur rummad fall ; goulenn a ra eur zin ! Med sin all e-béd ne vo roet dezañ nemed sin Jonaz.\n30 « Rag evel ma oe Jonaz eur zin evid tud Niniv, evel-se ive e vo Mab an Den eur zin evid ar rummad-mañ.\n31 « Da zeiz ar varn e savo rouanez ar Hreizteiz, gand gwazed ar rummad-mañ, hag e kondaono anezo, rag deuet eo euz ar penn âll d’ar béd da zelaou furnez Salomon. Ahanta ! Brasoh eged Salomon a zo amañ.\n32 « Da zeiz ar varn e savo gwazed Niniv gand ar rummad-mañ hag e kondaonint anezo, rag pinijenn o-deus greet gand prezegèrèz Jonaz. Ahanta ! brasoh eged Jonaz a zo amañ.\n33 « Ne elum den e-béd eul lamp evid e lakaad en eul leh kuz, med laket e vez war eur hantolor, evid ma welo ar sklêrijenn ar re a zeu en ti.\n34 « Lamp da gorv eo da lagad. Mar d-eo yah da lagad, da gorv a-bez a vo er sklêrijenn. Med mar d-eo klañv da lagad, da gorv ive a vo en deñvalijenn. 35 Evesa ’ta ma n’eo ket tenvalijenn ar sklêrijenn a zo ennout.\n36 « Mar d-ema da gorv a-bez er sklêrijenn, hep tamm tenvalijenn e-béd, e vezo en e-bez er sklêrijenn, evel pa vez al lamp ouz da sklêrijenna gand e skéd ».\nA-ENEB AR FARIZIANED HA DOKTORED AL LEZENN\n37 O komz edo c’hoaz, pa zeuas eut Farizian d’e bedi da vond da leina d’e di, ha Jezuz antreal ha mond ouz taol.\n38 Souezet e oa ar Farizian o weled n’e-noa ket en em walhet a-raog ar préd. 39 An Aotrou a lavaras dezañ :\n— « Neuze, c’hwi, ar Farizianed, a nêta an diavêz euz an hanaf hag euz ar plad, med an diabarz ahanoh n’eus netra ennañ nemed laeronsi ha fallagriez.\n40 « Tud diskiant ! Daoust hag an hini e-neus greet an diavêz n’e-neus ket greet ive an diabarz ?\n41 « Roit kentoh en aluzenn ar pez a hellit ha neuze e vo glan pep tra ennoh.\n42 « Med, gwas-a-ze deoh, Farizianed ! c’hwi hag a baee an diner diwar ar vent hag ar ruz ha kement a zav el liorz, hag a lez a gostez ar justis ha karantez Doue. An dra-mañ a oa da ober hep dilezel an dra-ze.\n43 « Gwas-a-ze deoh Farizianed ! C’hwi hag a glask ar plasou kenta er zinagogou hag a blij deoh beza saludet war ar plasennou.\n44 « Gwas-a-ze deoh ! C’hwi hag a zo heñvel ouz ar beziou na weler ket hag a gerz an dud warno hep gouzoud dezo ».\n45 Neuze, unan euz an doktored war al Lezenn a zavas e vouez :\n— « O komz evel-se, warnom-ni ive e taolez dismegañs ». 46 Eñ a respontas :\n— « C’hwi ive, doktored war al Lezenn, gwas-a-ze deoh ! Lakaad a rit sammou ponner war diskoaz an dud, ha ne douchit ket hoh-unan ouz ar zammou-ze gand eur biz hepkén.\n47 « Gwas-a-ze deoh ! C’hwi hag a zav beziou kaer d’ar brofeted pa ’z eo ho tadou eo o-deus o lazet.\n48 Evel-se e roit testeni e kavit mad oberou ho tadou, peogwir int-i o-deus lazet ar brofeted ha c’hwi a zav beziou dezo.\n49 « Setu perag he-deus lavaret Fumez Doue heh-unan : Me a gaso dezo profeted hag ebestel ; darn anezo a lazint, darn all a wall-gasint, 50 evid ma vo goulennet kont digand ar rummad-mañ euz gwad an oll brofeted a zo bet skuillet abaoe penn kenta ar béd, 51 azaleg gwad Abel beteg hini Zakariaz a zo bet lazet etre an aoter hag ar zantual. Ya, m’hel lavar deoh, kont a vo goulennet digand ar rummad-mañ.\n52 « Gwas-a-ze deoh Doktored war al Lezenn ! rag m’ho-peus skrapet ganeoh alhwez ar ouiziègèz ; c’hwi hoh-unan n’oh ket antreet enni, hag ar re a glaske antreal ho-peus miret outo ».\n53 Pa oa aet Jezuz er-mêz ahano, en em lakeas ar Skribed hag ar Farizianed d’e dregasi c’hwero, ha da ober goulennou ha goulennou outañ, 54 o stigna pechou dezañ evid kaoud peadra d’e damall.\nKOMZ SKLER HAG HEB AON\n1 Ha neuze, pa oa en em vodet tud a vilierou beteg en em enka an eil egile, e stagas da lavared d’e ziskibien :\n— « Diwallit ouz goell ar Farizianed da lavared eo ar pilpouzèrèz. 2 N’eus netra holoet ha ne vo dizoloet, ha n’eus netra guzet ha ne vo ket anavezet. 3 Ha kement ho-peus lavaret en deñvalijenn a vo klevet er sklêrijenn, splann, hag ar pez ho-po lavaret e plég ar skouarn, er hao, a vo embannet war an toennou.\n4 « Hel lavared a ran deoh, c’hwi va mignoned, n’ho pet ket aon ouz ar re a laz ar horv, ha ne hellont, goude-ze, ober netra ouspenn.\n5 « Mond a ran da ziskouez deoh ouz piou ho-peus aon da gaoud : An hini e-neus galloud, goude beza lazet, da daoler er Jehenn. Ya, m’hel lavar deoh, hennez eo ho-peus da gaoud aon razañ.\n6 « Daoust ha ne vez ket gwerzet daou holvan evid daou wenneg, ha koulskoude, n’eus ket unan anezo hag a ve ankou-nac’heet gand Doue.\n7 « Gwelloh c’hoaz : oll ho plevennou a zo kontet, aon e-béd eta, muioh e talvezit eged eur bern golveni.\n8 « M’hel lavar deoh : An hini a zisklerio dirag an dud beza a-du ganin, Mab an Den ive a zisklerio beza evitañ dirag Elez Doue. 9 Med an hini e-no va dianzavet dirag an dud a vo dianzavet dirag Elez Doue.\n10 « An nep a lavaro eur gomz a-eneb Mab an Den a vo pardonet dezañ, med an hini e-no gwall-gomzet a-eneb ar Spered-Santel , ne vo ket pardonet dezañ.\n11 « Pa vezoh kaset dirag ar zinagogou, ar pennadureziou hag an dud e karg, n’ho-po ket da gaoud nehamant evid gouzoud penaoz en em zifenn ha petra da lavared, 12 rag ar Spered-Santel a zesko deoh, just d’ar poent, petra ho-po da lavared ».\nMADOU AR BED-MAÑ HA MADOU AR BED ALL\n13 A-douez ar bobl, e lavaras eun den da Jezuz :\n14 Jezuz a respontas dezañ :\n— « Piou e-neus va laket da varner warnoh ? 15 Diwallit, emezañ c’hoaz, ouz pep c’hoantègèz direiz : talvoudègèz buez eun den, ha pa ve pinvidig, ne zeu ket euz e beadra ».\n16 Hag e kontas dezo eur barabolenn :\n17 — « Bez’ e oa eun den pinvidig. Gounidou braz e-noa greet gand e diègèz, hag e soñje ennañ e-unan : Petra ’rin, pa n’am-eus ket a blas da horrenn va eost ?\n18 « Setu, emezañ, petra ’rin : diskar va grignoliou ha sevel re all frankoh, hag e tastumin enno va éd ha kement am-eus.\n19 « Hag e lavarin d’am ene : Va ene, madou braz az-peus a-gostez evid kalz bloaveziou, Bremañ eo dit diskuiza, debri, eva, ebati.\n20 « Med Doue a lavaras dezañ : Diskiant ma ’z out ! En noz-mañ, end-eün, e vo goulennet da ene diganit, hag ar pez az-peus dastumet, da biou e vo ?\n22 « Setu perag, emezañ d’e ziskibien, e lavaran deoh : N’ho-pet ket neh gand ho puez, da houzoud petra ho-po da zebri, na gand ho korv, da houzoud penaoz e vo gwisket. 23 Rag muioh eged ar boued eo ar vuez, hag ar horv muioh eged ar wiskamant.\n24 « Sellit ouz ar brini : Ne hadont na ne vedont, n’o-deus na kao na solier, ha Doue a vag anezo. Na pegement muioh eged al laboused ne dalvezit-c’hwi ket.\n25 « Piou ahanoh, diwar goust neh, a hell hirraad e vuez an disterra ? 26 Mar d-oh eta ken dihalloud war gennebeud a dra, perag kaoud nehamant gand ar peur-rest ?\n27 « Sellit ouz al lili ; n’ouzont na neza na gwea, ha m’hel lavar deoh : Salomon e-unan e-kreiz e hloar n’eo bet biskoaz gwisket evel unan anezo.\n28 « Ma teu Doue da wiska evel-se, war ar-mêz, ar yeot a zo aze hirio hag a vo taolet en tan warhoaz, na pegement muioh ne raio ket evidoh, tud laosk en ho feiz.\n29 « C’hwi eta, na glaskit ket petra ’zebroh na petra ’evoh, ha n’en em jalit ket. 30 An oll draou-ze, payaned ar béd-mañ o hlask heb ehan. Evidoh-c’hwi, ho Tad a oar ho-peus ezomm anezo. 31 Klaskit kentoh e Rouantèlèz hag an dra-ze a vo roet deoh ouspenn.\n32 « N’ho-pet ket aon, tropell bihan, rag plijet eo bet d’ho Tad rei deoh e Rouantèlèz.\n33 « Gwerzit ar pez a zo deoh ha roit anezañ en aluzenn. Grit evidoh ilhier ha na uzint ket, eun teñzor hag a bado en Neñvou : Eno, na laer na dosta, nà tartouz na grign, 34 rag el leh m’ema ho teñzor ema ive ho kalon.\nBEZA PREST EVID DISTRO AR MESTR\n35 « Bezit ho kouriz en-dro d’ho kroaz-lez  hag ho lampou war-elum. 36 Bezit heñvel ouz tud o hortoz o mestr pa zistroio euz ar fést, evid digeri dezañ kerkent ha ma tigouezo ha ma skoio. 37 Eüruz ar zervicherien a vo kavet war-veill gand o mestr pa zistroio. E gwirionez m’hel lavar deoh, lakaad a raio e houriz hag ober dezo azeza ouz taol hag o zervicha an eil goude egile.\n38 « Ha ma teu d’an eil beilladenn pe d’an drede, ha m’o hav evel-se, Eüruz ar re-ze.\n39 « Gouzoud a rit er-vad, ma ouezfe mestr an ti da béd eur e teufe al laer, e chomfe da veilla ha ne lezfe ket toulla e di.\n40 « C’hwi ive, bezit prést, rag dond a ray Mab an Den d’an eur na zoñjit ket ».\n— « Evidom-ni eo e lavarez ar barabolenn-se, pe evid an oll ?\n42 An Aotrou a respontas :\n— « Pehini eo ar merour féal ha fur a vo laket gand e vestr e penn e zervicherien, evid rei da bep hini, d’ar houlz, e lod gwiniz ? 43 Ya, eüruz ar zervicher-ze a vo kavet gand e vestr oh ober evel-se. 44 E gwirionez m’hel lavar deoh, lakaad a raio anezañ da vestr war e oll vadou.\n45 « Med, ma lavar ar zervicher-ze ennañ e-unan : Dale ra va mestr da zond, ha m’en em laka da skei gand ar vevelien hag ar mitizien, ha da zebri, ha da eva, da d’en em vezvi ; 46 mestr ar zervicher-ze a erruo d’an devez n’ema ket o hortoz, ha d’an eur ne oar ket, hag e raio skourjeza anezañ hag e lakaad e-touez an dud difeiz.\n47 « Ar zervicher-ze hag a anavez bolontez e vestr, ha n’e -no koulskoude prépare ! netra, na greet hervez e zivizou, a vo kastizet.\n48 « Med an hini ne anavez ket ar volontez-se, hag e-no meritet kastiz, hennez n’e-no ket ken braz kastiz. Kalz a vo goulennet digand an hini e-neus resevet kalz, ha seul vui e vo bet fiziet en unan bennag, seul vui e vo goulennet digantañ.\nJEZUZ DIRAG E BASION\n49 « Deuet on da zigas an tan  war an douar, ha pegement e karfen e ve krog a-benn bremañ.\n50 « Bez’ ez eus eur vadeziant hag am-eus c’hoaz da reseo, ha pegen enkrezet on beteg ma vo kaset kement-se da benn.\nPENN-ABEG A ZIZUNANIEZ\n51 « Kredi a ra deoh ez on deuet da lakaad ar peoh war an douar ? N’eo ket, a la varan deoh, med kentoh an dizunaniez. 52 Rag azaleg Bremañ, en eun tiègèz a bemp den e vo dizunaniez etrezo : tri a-eneb daou, daou e-eneb tri ; disparti a vo : 53 an tad a-eneb d’e vab, ar mab a-eneb d’e dad, ar vamm a-eneb d’he merh, ar verh a-eneb d’he mamm ; ar vamm-gaer a-eneb d’he merh-kaer, ar verh-kaer a-eneb d’he mamm-gaer ».\nSINOU AN AMZER\n54 Lavared a reas c’hoaz d’an dud :\n— « Pa welit eur goumoulenn o sevel diouz tu, ar huz-heol, e lavarit diouztu : ar glao a zo o tond, hag evel-se e tigouez.\n55 « Ha pa welit an avel o c’houeza diouz tu ar hreisteiz, e lavarit : tomm-bah e vo, ar pez a zigouez.\n56 « Sperejou faoz ahanoh ! Gouzoud a rit anaoud doa-reou an douar hag an oabl. Hag an amzer a vremañ penaoz n’ouzoh ket he anaoud ?\n57 « Perag eta ne brizit ket, drezoh hoh-unan, ar pez a zo just ? 58 Evel-se pa ’z ez gand da enebour da gavoud ar penn-rener, klask an tu, en hent, d’en em gleved gantañ gand aon na vefes sachet gantañ dirag ar barner, ha laket gand ar barner etre daouarn ar gward, ha taolet er prizon gand ar gward.\n59 « Hel lavared a ran dit : Ken n’az-po paeet beteg ar gwenneg diweza, ne ’z i ket er-mêz ».\n1 En amzer-ze e teuas tud da zigas kelou da Jezuz  diwar-benn ar Halileaned e-noa Pilat mesket o gwad gand hini o zakrifisou. 2 Jezuz a respontas dezo :\n— « Ha kavoud a ra deoh e oa ar Halileaned-se brasoh peherien eged an oll dud all a Vro-Halilea, ablamour m’o-deus gouzañvet eur hastiz ken garo ? 3 Ne oant ket, m’hel lavar deoh. Med ma ne jeñchit ket buez, c’hwi oll a yelo da goll eveldo.\n4 « Hag an triweh-se a zo bet kouezet warno tour Siloe hag a zo bet lazet, ha kavoud a ra deoh e oant kablusoh eged an oll dud all a zo o chom e Jeruzalem ? 5 Ne oant ket, m’hel lavar deoh. Med ma ne rit ket pinijenn, c’hwi oll a yelo da goll eveldo.\nAR WEZENN FIEZ DIFROUEZ\n6 Jezuz a lavaras c’hoaz ar barabolenn-mañ :\n— « Eur wezenn ’fiez e-noa eun den en e winieg. Dond a ra da glask frouez enni ha ne gav ket.\n— « Setu tri bloaz ’so ma teuan da glask frouez er wezenn’fiez-mañ ha ne gavan ket. Trohit anezi eta ; d’ober petra e chom da zuna an douar ? »\n8 Egile a respontas :\n— « Mestr, lezit anezi c’hoaz er bloaz-mañ ; amzer din da balad ha da lakad teil en-dro dezi. 9 Ken buan all e roio frouez hiviziken. Ma ne ro ket c’hwi a droho anezi.\nPAREAÑS EUR VAOUEZ D’EUN DEIZ SABAT\n10 Jezuz a oa o kelenn en eur zinagog d’eun deiz sabat. 11 War al leh e oa eur vaouez dalhet gand eur spered a waske anezi abaoe triweh vloaz. Daoubleget e oa ha ne helle ket sevel plom he hein.\n12 P’he gwelas, Jezuz he galvas hag a lavaras dezi :\n— « Maouez, dizammet out euz da zroug ».\n13 Astenn a reas e zaouarn warni. Kerkent e savas sonn en he-zav hag en em lakeas da renta gloar da Zoue.\n14 Mestr ar zinagog, droug ennañ, en abeg m’e-noa roet ar pare d’eun deiz sabat, a lavaras d’ar bobl :\n— « C’hweh devez a zo d’al labour, d’an deiziou-ze eo deoh eta dond da glask ar pare, ha n’eo ket d’an deiz sabat ».\n15 An Aotrou a respontas dezañ :\n— « Sperejou faoz ! Daoust ha pep hini ahanoh ne zistag ket e ejenn pe e azen diouz e laouer, da zeiz ar zabat, evid o bas d’an dour ? 16 Hag ar vaouez-se merh da Abraham, e dalh Satan abaoe triweh vloaz, daoust ha n’eo ket d’an deiz sabat ’oa dleet terri heh ereou ? »\n17 War ar homzou-ze e oe karget e enebourien a vez hag an oll a oe leun a levenez gand an oll vurzudou a ree.\nPARABOLENN AR HREUNENN ZEZO\n18 Lavared a reas neuze :\n— « Ouz petra eo heñvel Rouantèlèz Doue ? Ouz petra komparachi anezi ? 19 Heñvel eo ouz eur hreunenn zezo, e-neus eun den kemeret hag hadet en e liorz. Kreski a ra ha dond da wezenn, ha laboused an Neñv a ra o neiziou en he skourrou ».\n20 Lavared a reas c’hoaz :\n— « Ouz petra heñvellaad Rouantèlèz Doue ? 21 Heñvel eo ouz ar goell a gemer eur vaouez d’e veska gand tri vuzuliad bleud ken a zeu an toaz a-bez da hoï ».\nAN NOR STRIZ\n22 Jezuz a dremene, en eur gelenn, dre gêriou ha bourhadennou, en hent da vond da Jeruzalem.\n23 Eun den a houlennas outañ :\n— « Aotrou, daoust ha rouez e vo an dud salvet ? »\n24 Eñ a lavaras :\n— « Poagnit da antreal dre an nor striz, rag m’hel lavar deoh e vo kalz o klask mond tre ha ne hellint ket :\n25 « Pa vo savet mestr an ti da brenna an nor, ha c’hwi er-mêz, ma skoit war an nor en eur lavared :\n— « Aotrou, digor deom ! » Ha p’e-no respontet deoh :\n— « N’ouzon ket a beleh oh ».\n26 Neuze c’hwi ’lavaro :\n— « Debret hag evet on-eus ganit ha te az-peus kelennet war or plasennou ».\n27 Med eñ a responto :\n— « Hel lavared a ran deoh, n’ouzon ket a beleh ez oh, it pell diouzin, c’hwi oll, mevelien an droug ».\n28 « Eno e vo daelou ha skrignadeg dent, pa weloh Abraham, Izaag ha Jakob hag an oll brofeted, e Rouantèlèz Doue, e-keid ha ma vezoh-c’hwi taolet er-mêz. 29 Euz ar zao-heol, beteg ar huz-heol, euz an hanter-noz hag euz ar hreisteiz e teuor da gemered plas ouz taol, e Rouantèlèz Doue. 30 Ya, lod euz ar re ziweza a vo da genta, ha lod euz ar re genta a vo da ziweza ».\nAL LOUARN HERODEZ\n31 D’ar maze-ze, eun nebeud Farizianed a dosteas hag a lavaras dezañ :\n— « Kerz a-hann, rag Herodez a fell dezañ laza ahanout ».\n32 Respont a reas dezo :\n— « It da lavared d’al louarn-ze  : Setu, argas a ran an droug-sperejou, parea ar re glañv, hirio ha warhoaz, ha d’an trede deiz eo echu.\n33 « Hirio a-vad ha warhoaz hag en deiz warlerh e rankan derhel gand va hent, rag eur profet ne hell mervel nemed e Jeruzalem ».\nJERUZALEM ! JERUZALEM !\n34 « Jeruzalem ! Jeruzalem : Te hag a laz ar brofeted hag a stlap mein ouz ar re a vez kaset dit, na péd kwech eo fellet ganin dastum da vugale, evel ma tastum eur vamm-yar he neiziad dindan he diwaskell, ha n’eo ket bet fellet ganit. 35 Mad, lezet e vo ganeoh ho ti, hel lavared a ran deoh, n’am gweloh mui ken a zeuy an deiz ma lavaroh :\n« Benniget ra vo, en ano an Aotrou, an hini a zo o tond ».\nEUR BAREAÑS ALL DA ZEIZ AR ZABAT\n1 Eun devez sabat e oa aet Jezuz da breja da di unan euz pennou braz ar Farizianed, hag ar re-mañ ne dennent ket o daoulagad diwarnañ.\n2 Ha setu ma oa dirazañ eun den klañv gand an dour-goeñv.\n3 Jezuz a lavar d’ar Farizianed ha d’ar Skribed :\n— « Daoust hag aotre a zo da barea d’eun deiz sabat pe n’eus ket ? »\n4 Med chom e rajont dilavar. Neuze Jezuz a gemeras ar hlanvour, e bareas hag a gasas anezañ en e hent. 5 Hag e lavaras dezo :\n— « Pehini ahanoh, ma teu e vab pe e ejenn da goueza en eur puñs, ne denno ket anezañ er-mêz raktal ha goude ma vefe d’eun deiz sabat ? »\n6 Respont e-béd ne helljont rei da gement-se.\n7 O weled e kemere an dud a oa pedet ar plasou kenta, e lavaras dezo ar barabolenn-mañ :\n8 — « Pa vezez pedet gand unan bennag d’eul lein vraz, ne d-a ket da gemered ar plas kenta, gand aon na vefe da zond unan bennag uhelloh egedout, 9 ha na zeufe an hini e-neus ho pedet ho taou da lavared dit : « Ro da blas da hemañ », hag ez afes, méz warnout, d’ar plas diweza.\n10 « Med pa vezi pedet, kemer ar plas diweza, ha pa zigouezo an hini e-neus da bedet, e lavaro dit :\n« Mignon, sav uhelloh », hag e vezo eun enor evidout dirag an pli gouvidi all.\n11 « An neb en em uhella a vo izelleet, an neb en em izella a vo uhelleet ».\n12 Jezuz a lavaras ive d’an hini e-noa pedet anezañ :\n— « Pa bedez da verenna pe da goania, na béd ket da vignoned na da vreudeur na da gèrent, na da amezeien binvidig, gand aon da veza pedet ganto d’o zro, hag evel-se digollet.\n13 « Pa rez lein vraz, péd kentoh peorien, tud vahagnet, tud kamm, tud dall, 14 hag e vezi Eüruz o veza ma n’hellont ket ober dit kemend-all. Digollet e vezi pa zavo an dud just a varo da veo ».\nDIWAR-BENN AR GOUVIDI HAG A NAH DOND\n15 O kleved kement-se, e lavaras da Jezuz unan euz ar gouvidi :\n— « Eüruz an hini e-no perz er préd e Rouantèlèz Doue ».\n16 Lavared a reas dezañ :\n— « Eun den a oa o vond da rei eur goan vraz hag a bedas kalz a dud. 17 Da vare ar préd e kasas e zervicher da lavared d’ar gouvidi :\n— « Deuit ! Prést eo bremañ pep tra ».\n18 « Int a-vad en em lakeas, oll a-unan, da glask digareziou. An hini kenta a lavaras dezañ :\n— « Eur park am-eus prenet, hag e rankan mond d’e weled. Plijet ganit va digarezi »\n19 Unan all a lavaras :\n— « Pemp koublad ejenned emaon o nevez prena, hag ez an da êsaea anezo. Plijet ganit va digarezi ».\n20 Unan all a lavaras c’hoaz :\n— « Nevez dimezet on, setu perag ne hellan ket mond ».\n21 « Deuet en-dro, ar zervicher a gontas ar responchou-ze d’e vestr. Neuze ar mestr, aet e kounnar, a lavaras d’ar zervicher :\n— « Kee buan dre plasennou ha ruiou kêr, ha digas amañ ar re baour, ar re ampechet, ar re zall, ar re gamm ».\n22 Ar mevel a zeuas da lavared :\n— « Greet am-eus ar pez az-poa gourhemennet hag e chom plas c’hoaz.\n23 Neuze e lavaras an Aotrou d’e zervicher :\n— « Kee dre an heñchou, a-hed ar girzier, ha pouez war an dud da ober dezo antreal evid ma vo leun va zi. 24 Rag hel lavared a ran deoh : Nikun euz ar re a oa bet pedet n’e-no an tañva euz va bañvez ».\nTREI KEIN DA GEMENT A GARER\n25 Eur bern tud a ree hent gand Jezuz. Trei a reas war-zu enno ha lavared dezo :\n26 « An neb a zeu davedon hep kared ahanon muioh eged e dad, e vamm, e wrég, e vugale, e vreudeur ha c’hoarezed, hag e vuez e-unan zokén, ne hell ket beza diskibl din.\n27 « An hini ne zoug ket e groaz ha ne zeu ket d’am heul ne hell ket beza diskibl din ».\nTREI KEIN D’E OLL VADOU\n28 « Piou ahanoh, ma fell dezañ sevel eun tour, ne azez ket da genta da ober ar gont euz ar mizou, da weled ha peadra a-walh e-neus da gas al labour da benn, 29 gand aon n’hellfe ket peur-ober e labour, goude beza greet an diazez, ha na zeufe ar re a welfe kement-se da ober goap anezañ :\n30 « Setu aze unan, e-neus kroget da zevel eun tour, hag n’e-neus ket gellet echui ! »\n31 « Pe c’hoaz : Peseurt roue, o vond da ober brezel d’eur roue all, ha ne azez ket da genta, evid gweled ha gouest eo, gand deg mil den, da zelher penn ouz an hini a zeu dezañ gand ugent mil. 32 Ma n’eo ket gouest, e-keid ha m’ema egile pell c’hoaz, e kas kannaded davetañ da houlenn ober ar peoh.\n33 « Evel-se ive, an nep piou bennag ahanoh ha ne zilez ket kement e-neus, n’hell ket beza diskibl din ».\n34 « Eun dra vad eo an holen, med ma teu an holen da goll e zaour, gand petra e vo roet dezañ en-dro ? 35 N’eo mui mad nag evid an douar nag evid an teil. Taolet e vez er-mêz. Neb e-neus diskouarn da gleved ra glevo ».\nTEIR BARABOLENN AN DRUGAREZ\n1 Ar bublikaned hag ar beherien a veze oll o klask mond tost da Jezuz evid e zelaou. 2 Ar Farizianed hag ar Skribed a hrosmole, en eur lavared :\n— « Hennez a ra digemer vad d’ar beherien hag e zèbr ganto ».\n3 Neuze e lavaras Jezuz dezo ar barabolenn-mañ :\nAN DAÑVAD DIANKET\n4 — « Piou ahanoh hag e-neus kant dañvad, ma teu dezañ koll unan anezo, na lez ket an naonteg ha pevar-ugent all er goueleh, evid mond da glask an hini dianket, beteg m’e-no e gavet.\n5 « Ha p’e-neus e gavet, e lak anezañ gand levenez war e ziskoaz, 6 hag erruet er gêr e halv e vignoned hag e amezeien, hag e lavar dezo :\n« Bezit laouen ganin, rag kavet am-eus an dañvad a oa kollet ».\n7 « Evel-se, e lavaran deoh, e vo brasoh levenez en Neñv, evid eur peher hag e-neus cheñchet buez eged evid naonteg ha pevar-ugent  den just ha n’o-deus ket ezomm da jeñch buez ».\nAR PEZ ARHANT KOLLET\n8 — « Pe c’hoaz, peseurt maouez dezi dég pez arhant, ma tigouez dezi koll unan, ne elum ket a houlou, ha ne skub ket he zi, ha ne glask ket gand evez beteg m’he-do e gavet.\n9 « Ha p’he-deus e gavet, e halv he mignonezed hag he amezegézéd, hag e lavar dezo :\n— « Bezit laouen ganin, rag kavet am-eus ar pez arhant am-boa kollet ».\n10 « Evel-se, m’hel lavar deoh, e vo levenez e-touez êlez Doue, evid eur peher hepkén hag a zeu keuz dezañ ».\n11 Jezuz a lavaras c’hoaz :\n— « Eun den e-noa daou vab . 12 Ar yaouanka a lavaras d’e dad :\n— « Tad, ro din ar pez a dle dond din d’am lod ».\n« Hag an tad a roas e lod da bep hini.\n13 « Eun nebeud deveziou goude, dastumet gantañ e oll beadra, e kerz ar mab yaouanka d’eur vro, pell diouz ar gêr, hag eno e tispign e arhant o veva en dizurz.\n14 « Goude m’e-noa foranet kement e-noa, e teuas eur gernez vraz er vro, hag en ive a gouezas en diénéz. 15 Red e oe dezañ mond da vevel gand eun aotrou euz ar vro, hag hemañ e gasas war ar-mêz da ziwall ar moh.\n16 « C’hoant a-walh e-neveze da leunia e gov gand ar hlosou a zèbre ar moh, med den e-béd ne roe dezañ.\n17 « Neuze e soñjas ennañ e-unan : nag a vevelien e ti va zad o-deus bara kement ha ma karont, ha me ’zo amañ o vervel gand an naon ! 18 Sevel a rin ha mond da gavoud va zad, hag e lavarin dezañ : Tad, pehet am-eus a-eneb an Neñv hag a -eneb dit. 19 N’on ket din mui da veza anvet da vab ; kemer ahanon evid unan euz da vevelien ».\n20 « Sevel a reas eta ha mond daved e dad. Pell edo c’hoaz pa welas e dad anezañ. E galon leun a druez, e redas an tad da vriata e vab ha da bokad dezañ.\n21 « Ar mab neuze a lavaras :\n— « Tad, pehed am-eus a-eneb an Neñv hag a-eneb dit. N’on ket din mui da veza anvet da vab ».\n22 Med an tad a lavaras d’e vevelien :\n— « Buan, it da gerhad kaerra dillad a zo da lakaad dezañ, gand eur walenn war e viz ha boutou en e dreid. 23 Digasit al leue lard ha lazit anezañ. Debrom ha greom fést a joa. 24 Rag va mab amañ a oa maro hag a zo deuet beo en-dro. Kollet e oa ha setu m’eo kavet ».\n« Kregi ’reont eta d’ober fést.\n25 « Ar mab hena, vid-se, a oa er park. En eur zond d’ar gêr, dre ma tosta ouz an ti e klèv trouz soniou ha dañsou.\n26 Gelver a ra unan euz ar vevelien hag e houlenn outañ petra ’zo a nevez.\n27 — « Da vreur, eme ar mevel, a zo erruet, ha da dad e-neus laket laza al leue lard, o veza m’e-neus e gavet yah ha dibistig ».\n28 « E kounnar ruz ez eas ar mab hena, ha ne ’felle ket dezañ mond tre. Ranket e-neus an tad dond er-mêz da bour-chu warnañ. 29 Med en a respont dezañ :\n— « Setu nousped a vloavez a zo emaon en da zervich, hep dizenti ouzit morse, ha gwech e-béd n’ez-peus roet din eur havrig d’ober fést gand va mignoned. 30 Med kerkent ha m’eo deuet en-dro ar mab-se dit, hag e-neus dispignet e beadra gand merhed diroll, ez-peus lazet evitañ al leue lard ».\n31 An tad a lavaras dezañ :\n— « Va mab, te ’zo dalhmad ganin ha kement tra am-eus a zo dit. 32 Med réd e oa ober fést ha beza laouen, pegwir da vreur a oa maro hag a zo deuet beo en-dro, kollet e oa, ha kavet eo ».\nAR MEROUR DISLEAL\n1 Jezuz a lavare ive d’e ziskibien :\n— « Bez’ e-noa eun den pinvidig eur merour, tamallet dezañ forani e vadou.\n2 « Gelver a reas anezañ d’e gavoud hag e lavaras dezañ :\n— « Petra ’glevan diwar da benn ? Rent kont din euz da verèrèz, rag hiviziken ne helli mui beza va merour ».\n3 « Neuze e lavaras ar merour outañ e-unan :\n— « Petra ’rin pa lam va mestr va harg diganin ? Da labourad douar ? Nerz n’am-eus ket, ha méz am-befe o vond da glask an aluzenn. 4 Gouzoud a ran petra ’rin evid ma vo tud da rei digemer din, p’am-bo kollet va harg.\n5 « Gelver a reas d’e gavoud, hini hag hini, ar re a oa dleour d’e vestr. D’ar henta e lavaras :\n— « A begement out dleour d’am mestr ? »\n6 « Hemañ a respontas :\n— « A gant barillad eoul ». « Ar merour a lavaras dezañ :\n— « Kemer da baper-diskarg, azez, ha skriv hanter-kant ».\n7 « Goude e lavaras da unan all :\n— « Ha te, a begement out dleour ? »\n— « A gant muzuliad gwiniz » emezañ.\n— « Kemer da baper, eme ar merour, ha skriv : pevar-ugent ».\n8 « Hag ar mestr a veulas ar merour disleal evid e ijin  ; rag bugale ar béd a zo edennoh en o aferiou kenetrezo eged bugale ar sklêrijenn. 9 Ha me ’lavar : Grit mignoned deoh gand arhant an dislealded, evid ma helloh, pa zeuio da vankoud, beza digemeret mad ganto, en teltennou peurbaduz.\n10 « An neb a heller kaoud fiziañs ennañ e traou dister, a heller kaoud fiziañs ennañ e traou braz, hag an neb a zo disleal e traou dister, a zo ken disleal all en traou braz.\n11 « Ma n’oh ket bet din a fiziañs gand arhant an dislealded, piou a fizio ennoh ar gwir binvidigeziou ?\n12 « Ha ma n’oh ket bet din a fiziañs gand madou a zo da dud all, piou a roio deoh ar pez a zo deoh hoh unan ?\n13 « Ne hell servicher e-béd servicha daou vestr, pe e-no kasoni ouz unan ha karantez ouz egile, pe en em stago ouz unan, hag e tisprijo egile. Ne hellit ket servicha Doue hag an arhant ».\n14 Ar Farizianed, tud troet gand an arhant, a zelaoue an oll draou-ze, hag a ree goap anezañ. 15 Jezuz a lavaras dezo :\n— « C’hwi a glask tremen evid tud just dirag ar re all, med Doue a anavez ho kalonou : Ar pez a zo uhel evid an dud a zo da veza disprijet hervez Doue.\n16 « Al Lezenn hag ar Brofeted a ya beteg Yann, med abaoe, Kelou Mad Rouantèlèz Doue a zo embannet, ha pep den a laka e boan evid antreal ennañ.\n17 « An oabl hag an douar a dremeno êsoh eged na gouezo an disterra lizerennig euz al Lezenn ».\nDIWAR-BENN AN DIMEZI\n18 « Kement den a gas kuit e wrég hag a zimez da unan all a zo avoultrer, hag an hini a zimez da eur wrég kaset kuit gand he gwaz a zo avoultrer ».\nAR PINVIDIG FALL HAG AR PAOUR-KEZ LAZAR\n19 « Bez e oa eun den pinvidig hag a veze gwisket gand mezer moug ha lin fin ; keusteurenn vad dreist a veze gantañ bemdez.\n20 « Bez’ e oa ive eur paour, anvet Lazar, a veze e toull an nor, war e hourvez, goloet e gorv a houliou. 21 C’hoant e-nefe bet da derri e naon gand ar pez a goueze diouz taol ar pinvidig, med ar chas eo a zeue da lipad e houliou.\n22 « Ar paour a hoarvezas dezañ mervel hag e be douget gand an Elez war galon Abraham. Ar pinvidig a varvas ive hag e oe laket er bez.\n23 « O veza e bro an anaon, e savas e zaoulagad, ha gwasket gand an tourmanchou, e welas euz a bell Abraham ha Lazar en e-gichenn. 24 Hag eñ da grial :\n— « Abraham, va zad, bez truez ouzin ; kas Lazar da zouba penn e viz en dour evid distana din va zeod rag poaniou kriz a ziwaskan en tan-flamm-mañ ».\n25 « Abraham a respontas :\n— « Va mab, bez soñj ez-peus resevet da lod eùrusted e-pad da vuez, ha Lazar e lod a boaniou, med Bremañ ez eo frealzet ha te poaniet.\n26 « Ouspenn-ze, etre c’hwi ha ni ez eus evid atao eun islonk don, kén na hell ket tremen, a-hann davedoh, ar re a garfe henn ober, na tremen alese davedom ».\n27 — « Neuze, tad, eme ar pinvidig, goulenn a ran diganit kas anezañ da di va zad ; 28 pemp breur am-eus, evid rei dezo da houzoud penaoz ema kont, ha ma ne zeuint ket, int-i ive, el leh-mañ a dourmanchou.\n29 « Abraham a respontas :\n— « Bez’ o-deus Moizez hag ar Brofeted, n’o-deus nemed o zelaou ».\n30 — « N’eo ket, Abraham va zad, eme adarre ar pinvidig, med, ma ’z a unan bennag euz a douez ar re varo e raint pinijenn ».\n31 Abraham a respontas dezañ :\n— « Ma ne zelaouont na Moizez nag ar Brofeted, ha goude ma savfe unan bennag a-douez ar re varo, ne gredfent ket ».\n1 Jezuz a lavaras d’e ziskibien :\n— « Ne heller ket ober na vefe ket a skweriou fall, med malloz d’an neb a zo penn-kaoz.\n2 « Gwelloh e vefe dezañ e vije staget eur mên milin ouz e houzoug hag e vefe stlapet er mor, kentoh eged beza eur skoill evid unan hepkén euz ar re vihan-mañ. Taolit evez eta ! »\n3 — « Ma teu d’az preur mañkoud ouzit, repren anezañ, ha ma teu da jeñch buez, pardon dezañ. 4 Ha ma vank ouzit sèiz kwech bemdez, ha ma teu seiz kwech davedout en eur lavared : « keuz am-eus », e pardoni dezañ ».\nNERZ AR FEIZ\n5 An ebestel a lavaras d’an Aotrou :\n— « Laka da greski ennom ar feiz ».\n6 An Aotrou a respontas :\n— « Ma vefe ken braz ho feiz hag eur hreunenn zezo, e lavarfeh d’ar wezenn vouar-mañ : diframm da wriziou ha kee d’o ’flanta er mor ; hag a sentfe ouzoh ».\nSERVICHA GAND IZELDED A GALON\n7 « Pehini ahanoh, dezañ eur zervicher bet oh arad pe o vêsa al loened, a lavaro dezañ, pa vo distro euz ar park : « Deus buan ouz taol » ? 8 Daoust ha ne lavaro ket dezañ kentoh : « Aoz din va hoan ha stard da houriz d’am zervicha, ken n’am-bo debret hag evet. Goude e helli debri hag eva d’az tro ».\n9 « Daoust hag anaoudègèz vad e-no d’ar zervicher-ze evid beza sentet outañ ?\n— 10 « Evel-se, c’hwi ive, greet ganeoh kemend a vo bet gourhemennet deoh, lavarit : « servicherien didalvez om. N’on-eus greet nemed ar pez a dleem ober ».\nAN DEG DEN LOR\n11 O veza m’edo oh ober hent war-zu Jeruzalem, e treme-nas Jezuz war harzou Bro-Zamaria ha Bro-Halilea.\n12 P’edo oh antreal en eur vourhadenn, e teuas dég dén lor en arbenn dezañ. Chom a rejont pellig a-walh dioutañ  hag e lavarjont :\n13 — « Jezuz, Mestr, bez truez ouzom ».\n14 O weled kement-se, e lavaras Jezuz dezo :\nE-keid ha m’edont o vond e tigouezas dezo beza pareet. 15 Unan anezo, o weled e oa pare, a zeuas war e giz en eur gana meuleudi da Zoue a vouez uhel. 16 En em strinka ’reas, e dal d’an douar, e-harz treid Jezuz, ouz e drugarekaad. Hogen, eur Samaritan e oa.\n17 Jezuz a lavaras dezañ :\n— « Daoust ha n’int ket bet pareet o dég ? Hag an nao all, e peleh emaint ? 18 N’eus ket bet eta nemed hemañ, eun estren anezañ, da zond en-dro da veuli Doue ».\n— « Sav en da-zav ha kee, da feiz he-deus da zaveteet ».\nDONEDIGEZ ROUANTELEZ DOUE\n20 Ar Farizianed a reas goulennou outañ :\n— « Pegoulz eta e teu Rouantèlèz Doue ? »\n— « Rouantèlèz Doue ne zeu ket evel eun dra êz da weled. 21 Ne vo ket lavaret : « Amañ ema ! » pe : « Aze ema ! » rag en ho-touez ema Rouantèlèz Doue  ».\n22 Neuze e lavaras d’e ziskibien :\n— « Eun amzer a zeuio hag e karoh gweled, pa ne ve nemed unan euz deiziou Mab an den, ha ne weloh ket.\n23 « Lavaret e vo deoh : « Aze ema ! Amañ ema » Na lohit ket, na redit ket, 24 rag evel eul luhedenn o tarza a skéd euz an eil penn d’egile d’an oabl, evel-se e vo Mab an den d’e zeiz.\n25 « Med, diagent e ranko gouzañv kaled, ha beza distao-let gand ar rummad-mañ.\n26 « Evel ma oe kont e amzer Noe, evel-se ive e vo e amzer Mab an Den. 27 An dud a zèbre, a eve, a gemere gwaz, a gemere gwrég, beteg an deiz ma ’z eas Noe en arh, ha ma teuas an dour-beuz d’o distruja oll.\n28 « Pe c’hoaz evel ma oe kont e amzer Lot : An dud a zèbre, a eve, a brene, a werze, a blante, a zave tiez. 29 Med d’an deiz ma ’z eas Lot kuit euz Sodom, e lakeas Doue da goueza euz an Neñv eur glao a dan hag a zoufr hag o distrujas oll.\n30 « Evel-se e vo kont ive d’an deiz m’en em ziskouezo Mab an Den.\n31 « D’an deiz-se, an hini a vo war al leur-doenn hag a vezo e draou en ti, arabad e vo dezañ diskenn d’o herhad, hag an hini a vo er park, arabad e vo dezañ kennebeud distrei war e giz. 32 Ho-pet soñj euz gwrég Lot.\n33 « An neb a glasko mired e vuez he hollo hag an neb he hollo he miro.\n34 « M’hel lavar deoh : En noz-se,euzdaouzénenhevelep gwele, unan a vo kemeret hag egile lezet. 35 Euz a ziou vaouez o vala asamblez, unan a vo kemeret hag e-bén lezet ».\n36 37 An diskibien a houlennas outañ :\n— « E peleh e vo eta ? » Respont a reas :\n— « El leh ma vo ar horv eno eo en em zastumo ar guped ».\nDONEZON AN INTAÑVEZ\n1 O sevel e zaoulagad, Jezuz a welas ar re a oa o lakaad o frovou en teñzor ; tud pinvidig e oant.\n2 Gweled a reas ive eur paour kêz intañvez o lakaad daou bezig bihan. 3 Hag e lavaras :\n— « E gwirionez m’hel lavar deoh, ar baour a intañvez-ze he-deus lakeet muioh eged an oll re all. 4 Rag ar re-ze oll o-deus kemeret, evid rei o frov, euz ar pez n’oa ket réd dezo, e-leh houmañ eo diwar he diénéz eo he-deus kemeret evid rei kement he-devoa evid beva ».\n5 Evel ma oe lod o tivizoud diwar-benn an Templ, bamet ha souezet o weled ar vein gaer ha provou an dud fidel, Jezuz a lavaras dezo :\n6 — « An traou-ze oll emaoh o selled outo, eun deiz a zeuio ha ne jomo ket anezo mên war vên ; distrujet e vo pep tra ».\n7 Goulenn a rejont outañ :\n— « Mestr, peur e tigouezo kement-se ? Ha petra ’vo ar zin e vo war-nes erruoud ? »\n8 Respont a reas :\n— « Diwallit na vefeh touellet, rag kalz a zeuio em ano hag a lavaro : « Me eo ! » ha : « Tost braz ema an amzer ! » N’it ket d’o heul !\n9 Pa glevoh kont euz brezeliou, taoliou dispah, n’it ket da sponta ! Kement-se a rank erruoud da genta, med ne vo ket fin ken buan all ».\n10 Jezuz a lavaras c’hoaz :\n— « Freuz a zavo, broad eneb broad, rouantèlèz eneb rouantèlèz. 11 Meur a grén-douar braz a vo e meur a leh, bosenn ha kernez amañ hag a-hont, en oabl e vo gwelet traou spontuz ha sinou braz.\n12 Med a-raog an oll draou-ze e vezoh paket ha gwall-gaset ; roet e vezoh d’ar zinagogou, laket er prizoniou, kaset dirag ar rouaned hag ar houarnourien, en abeg d’am ano. 13 Ha kement-se a roio tro deoh da rei testeni.\n14 « Lakit mad en ho spered, n’ho-po ket da glask penaoz en em zifenn. 15 Me, va-unan, a zilo en ho spered komzou a furnez ha n’hello ket hoh enebourien herzel outo nag o dispenn.\n16 « Gwerzet e vezoh gand ho tad hag ho mamm zokén, gand ho preudeur, ho tud nez hag ho mignoned ; lod ahanoh a vo laket d’ar maro ganto. 17 Kas o-devezo an oll ouzoh ablamour d’am ano.\n18 « Med blevenn e-béd diwar ho penn na vo kollet.\n19 « Dalhit mad d’ho feiz hag e vezoh salvet ».\n20 « Pa weloh Jeruzalem kelhiet gand an armeou, c’hwi a welo neuze eo deuet eviti eur an dismantr.\n21 « Neuze, ar re a vo e Bro-Judea, dezo tehed d’ar meneziou. Ar re a vo e diabarz kêr, dezo pellaad diouti ; ar re a vo war ar mêziou, dezo chom hep dond e kêr.\n22 « Rag deiziou a gastiz e vo an deiziou-ze, ma vo sevenet kemend a zo bet skrivet.\n23 « Gwas-a-ze d’ar merhed a vezo o tougenn pe o vaga en deiziou-ze rag diénéz vraz a vo er vro ha kounnar a-eneb ar bobl-mañ.\n24 « Koueza ’ray an dud dindan dremm ar hleze, kaset e vezint da sklaved en oll vroiou. Breset e vo Jeruzalem dindan treid ar bayaned, beteg ma vo aet da benn amzer ar bayaned ».\n25 « Bez’ e vo sinou burzuduz en heol, el loar hag er stered, ha war an douar gwall anken a wasko ar poblou, nehet ma vezint gand trouz ar mor ha fraill an tarziou, 26 ken na vo an dud trohet o alan gand ar spont er gortoz euz ar pez a hoarvezo gand ar béd a-bez, rag bransella ’raio astrou an Neñv.\n27 « Neuze e vo gwelet Mab an Den o tond war eur goabrenn gand eur vraz a halloud hag a hloar.\n28 « Pa vo kement-se krog da hoarvezoud, en em lakit sonn ha sa vit ho penn rag tostaad a ray ho silvidigez ».\nPARABOLENN AR WEZENN FIEZ\n29 Hag e lavaras dezo eur barabolenn :\n« Gwelit ar wezen fiez hag an oll wez : 30 pa grogont da deurel broñsou, e houzoh, ahanoh hoh-unan, diouz o gweled, ema tost an hañv.\n31 « Evel-se, c’hwi ive, pa weloh kement-se o tigouezoud, c’hwi a ouezo ema tost Rouantèlèz Doue.\n32 « E gwirionez, m’hel lavar deoh : Ne dremeno ket ar rummad-mañ ken na vo erruet an oll draou-ze. 33 An Neñv hag an douar a dremeno, va homzou a-vad ne dremenint ket ».\nBEZIT WAR EVEZ\n34 « Evidoh-c’hwi, diwallit na ve morzet ho kalonou gand an debri hag an eva re, ha gand nehamañchou ar vuez, ha na zeufe an deiz-se warnoh dre laer, evel eur roued d’ho paka, 35 rag koueza ’raio war an oll dud o veva war an douar a -bez.\n36 « Chomit eta war zihun, o pedi e peb amzer, evid beza e stad d’en em denna euz an oll draou a zo da zond ha d’en em gavoud dirag Mab an Den ».\nDEVEZIOU DIWEZA JEZUZ\n37 Jezuz a veze e-pad an deiz, en Templ, o kelenn, hag ez ee da dremen an noz war eur menez anvet Menez an Olivez. 38 Hag ar bobl a zeue, mintin mad, davetañ, d’an Templ, d’e zelaou.\n1 Tostaad a ree gouel ar Bara-Dihoell, anvet ar Pask . 2 Priñsed ar veleien hag ar Skribed a glaske an tu d’e lakaad d’ar maro, rag aon o-doa ouz ar bobl.\n3 Satan a antreas neuze e Judaz, lesanvet Iskariot, hag a oa unan euz an Daouzeg. 4 Mond a reas da weled gand Priñsed ar Veleien ha Pennou-Braz ar warded, penaoz e lakaad etre o daouarn.\n5 Laouen braz e oent ha divizoud a rejont rei arhant dezañ. 6 Asanti a reas hag e klaskas an doare gwella evid e lakaad etre o daouarn hep gouzoud d’an dud.\n7 Setu ma tigouezas deiz ar Bara-Dihoell ma tleed aberza ar Pask.\n8 Jezuz a gasas Pèr ha Yann en eur lavared :\n— « It da brepari deom ar Pask evid ma tebrim anezañ ».\n9 Int-i a houlennas outañ :\n— « E peleh e fell dit ez afem da bourchas Pask ?\n10 Jezuz a respontas dezo :\n— « Pa vezoh oh antreal e kêr e teuio en arbenn deoh eun den o tougenn eur podad dour, it d’e heul beteg an ti ma ’z ay ennañ. 11 Hag e lavaroh da vestr an ti :\n— « Ar Mestr a houlenn ouzit : e-peleh ema ar zal ma tebrin enni ar Pask gand va diskibien ? »\n12 « Hag e tiskouezo deoh ar gambr war-laez, frank hag annezet. Preparit eno pep tra ».\n13 Mond a rejont hag e kavjont pep tra evel m’e-noa lavaret dezo, hag e preparjont ar Pask.\n14 En abardaez-se, pa oe deuet an eur, Jezuz a yeas ouz taol gand e ebestel, 15 hag e lavaras dezo :\n— « C’hoant braz am-eus bet da zebri ar Pask-mañ ganeoh a-raog gouzañv va Fasion. 16 Rag hel lavared a ran deoh, ne zebrin mui anezañ ken na vo deuet da vad Rouantèlèz Doue ».\n17 Neuze, o veza kemeret eur halirad gwin ha lavaret trugarez, e lavaras :\n— « Kemerit ha lodennit etrezoh, 18 rag m’hel lavar deoh, ne evin mui euz frouez ar winienn ken na vo deuet Rouantèlèz Doue ».\n19 Hag o veza kemeret ar bara ha greet ar bedenn a drugarez, e torras anezañ hag henn roas dezo en eur lavared :\n— « Va horv eo hemañ, an hini roet evidoh, grit kement-mañ gand ar zoñj ahanon ».\n20 Evel-se e reas c’hoaz evid ar halirad, goude koan, en eur lavared :\n— « Bez’ ez eo ar halirad-mañ an emgleo nevez em gwad  an hini skuillet evidoh. 21 Setu, evelato, ema dorn an hi am gwerz ganin-me war an daol. 22 Rag Mab an Den a zo o vond kuit evel m’eo merket. Gwas-a-ze a-vad d’an hini a werz anezañ ».\n23 Hag an ebestel a glas etrezo piou bennag en o-zouez a oa o vond da ober kement-se.\nPIOU EO AR BRASA\n24 Tabud a zav ive etrezo da houzoud piou anezo a zo da veza kemeret evid ar brasa. 25 Jezuz a-vad a lavaras dezo :\n— « Rouaned ar broadou a ra o mistri warno hag ar re a daol pouez o galloud warno a anver madoberourien .\n26 « Diwallit, c’hwi, da veza evel-se. Er hontrol, ar brasa en ho-touez, d’en em lakaad par d’an disterra, hag an hini a zo e penn, par d’ar zervicher.\n27 « Pehini eo ar brasa evid gwir : an hini a zo ouz taol, pe an hini a zo o servicha ? Daoust ha n’eo ket an hini a zo ouz taol ? Ha me koulskoude, a zo en ho-touez evel an hini a zervich.\nAN DIGOLL PROMETET\n28 C’hwi eo ar re o-deus dalhet mad ganin e-kreiz va zrubuillou ; 29 Ha me a lak ar Rouantèlèz en ho kerz evei m’eo bet laket em herz gand va Zad, 30 evid ma vezoh ouz va zaol o tebri hag oh eva em Rouantèlèz, ha m’ho-po troniou da azeza gand galloud war an daouzeg rummad euz pobl Israël ».\nKAN AR HILLOG\n31 « Simon, Simon, setu e-neus bet satan e houlenn evid da strilla, evel ma vez greet d’ar gwiniz er hrouer. 32 Med me am-eus pedet evidout, evid ma chomo da feiz hep fallaenn. Ha te, pa vezi distroet, dit da gennerza da vreudeur ».\nPèr a lavaras dezañ :\n— « Aotrou, prést on da vond ganit ha d’ar prizon ha d’ar maro ! »\n34 Med Jezuz a lavaras dezañ :\n— « M’hel lavar dit, Pèr, ne gano ket ar hillog hirio, a-raog m’az-po, dre deir gwech, nahet va anaoud ».\nEUR AN EMGANN DIWEZA\n35 Hag e lavaras dezo :\n— « P’am-boa kaset ahanoh hep yalh, na bisah, na boutou, daoust ha diouer ho-peus bet euz eun dra bennag :\n— « Seurt e-béd, emezo ».\n36 Hag e lavaras dezo :\n— « Med, bremañ, d’an neb e-neus eur yalh, kemered anezi, ha kemend-all evid ar bisah. D’an neb n’e-neus kleze e-béd, gwerza e vantell da brena unan.\n37 « Rag m’hel lavar deoh, bez’ e rank dond da wir ennon-me, ar gomz-mañ euz ar Skritur : « Laket eo bet e reñk an dorfetourien ».\n« E gwirionez, ar pez a zo skrivet diwar va fenn, a zo o vond da veza peur-echuet ».\n38 Int-i a lavaras dezañ :\n— « Setu amañ daou gleze ! »\n— « A-walh eo ! »\nWAR MENEZ AN OLIVEZ\n39 O veza aet er-mêz, Jezuz a gerzas, evel kustum, da Venez-an Olivez. War e lerh e teuas ive andiskibien. 40 Erruet eno, e lavaras dezo :\n— « Pedit evid na gouezoh ket e tentadur ».\n41 Pellaad a reas diouto war héd bann eur mên, da bedi war e zaoulin, evel-henn :\n42 — « Tad, ma plij ganit, pella ar halirad-mañ diouzin. Koulskoude, n’eo ket va bolontez din-me, med da hini-te bezet greet.\n43 Neuze e paras dirazañ eun El euz an Neñv d’e gennerza.\n44 Gwasket gand an anken, e pede startoh. E c’hwezenn a zeuas da veza evel beradou gwad o tivera beteg an douar.\n45 O veza savet diwar e bedenn hag aet daved e ziskibien, e kavas anezo kousket gand samm o glahar. 46 Hag e lavaras dezo :\n— « Perag oh kousket ? Savit ha pedit evid na gouezoh ket e tentadur ».\n47 Edo c’hoaz o komz, pa zigouezas eur vandennad tud, hag an hini anvet Judaz, unan euz an Daouzeg, a gerze en o ’fenn. Tostaad a reas ouz Jezuz, da bokad dezañ. 48 Jezuz a lavaras dezañ :\n— « Judaz, gand eur pok eo e werzez Mab an Den ? »\n49 O weled petra a oa o vond da hoarvezoud, e houlennas outañ ar re a oa en-dro da Jezuz :\n— « Aotrou, ha ma skofem a daoliou kleze ? »\n50 Hag unan anezo a sko eun taol gand mevel ar Beleg-Bfaz hag a zistag dezañ e skouarn zehou.\n51 Med Jezuz a lavaras :\n— « Lezit ! A-walh evel-se ! »\nHag o veza touchet ouz skouarn an den e lakas anezañ pare.\n52 Neuze e komzas Jezuz ouz ar re a oa deuet warnañ : Pennou-Braz ar veleien, gwardou an Templ, ha Pennou-Braz ar bobl :\n— « Deuet oh, evel d’eul laer, gand klezeier ha bizier. 53 Pa vezen bemdez ganeoh en Templ, n’ho-peus ket taolet ho taouarn warnon, med bremañ ema hoh eur ha galloud an deñvalijenn ».\n54 Kregi a rejont ennañ, e gas ganto, hag e rén da di ar Beleg-Meur.\nPèr a zeuas da heul, a-ziabell. 55 Tan o-devoa greet e-kreiz ar porz hag azezet e oant tro-dro, ha Pèr a yeas da azeza en o-zouez.\n56 Eur valez, ouz e weled azezet ouz skieur an tan ha goude beza sellet mad outañ a lavaras :\n— « Hemañ ive a oa gantañ ».\n57 Med en en em lakeas da nah en eur lavared :\n— « Maouez, n’anavezan ket anezañ ».\n58 Eun nebeud goude, unan all o veza sellet outañ a lavaras :\n— « Te ive a zo euz an dud-se ! »\nHa Pèr a respontas :\n— « Ne d-on ket »\n59 War-dro eun eur diwezatoh, setu unan all c’hoaz p poueza hag o poueza da lavared :\n— « Difazi eo ! Hemañ ive a oa gantañ, ha neuze, Galilead eo ».\n60 Respont a reas Pèr :\n— « N’ouzon ket petra emaout o lavared ».\nKerkent, ha Pèr c’hoaz o komz, e stagas ar hillog da gana.\n61 An Aotrou, o veza troet ouz Pèr, a baras e zell warnañ, hag e teuas soñj da Bèr euz komzou Jezuz o lavared : « A-raog m’e-ho af hillog kanet hirio, ez-po, dre deir gwech, nahet va anaoud ».\n62 Mond a reas Pèr er-mêz hag e skuillas daelou c’hwero.\n63 Hogen, ar re a oa o tiwall Jezuz a ree goap anezañ hag a skoe gantañ. 64 Moucha ’rejont dezañ e benn ha goulenn outañ :\n— « C’hoari da brofet ! Piou e-neus skoet ganit ? » 65 Hag e-leiz a wall-gomzou all a zistagent a-eneb dezañ.\nJEZUZ DIRAG AR HUZUL-MEUR\n66 Deuet an deiz, eh en em vodas Pennou-Braz ar bobl, ar Veleien-Vraz hag ar Skribed. Greet o-doa digas Jezuz dirag ar Huzul-Meur. 67 Hag e lavarjont dezañ :\n— « Ma ’z out ar Mesiaz, lavar deom ». Eñ a respontas dezo :\n— « Ma lavaran ya deoh, ne gredoh ket, 68 ha ma ran goulennou ouzoh, ne respontoh ket. 69 Med diwar vremañ e vo Mab an den azezet en tu dehou d’an Oll-Halloudeg ».\n70 Oll e lavarjont neuze :\n— « Te eta, a zo mab da Zoue ? » Ha Jezuz a respontas :\n— « C’hwi hel lavar : Bez’ ez on ».\n71 Neuze e lavarjont :\n— « Peseurt ezomm on-eus c’hoaz a destou ? Ni on unan on-eus klevet diwar e vuzellou ».\n1 Deiz kenta ar zizun, a-bréd diouz ar mintin, e teuas ar merhed d’ar bez, ganto al louzou c’hwéz-vad o-doa pourchaset.\n2 Kavoud a rejont ar mên ruillet a-zirag dor ar bez. 3 Eet e-barz, ne gavjont ket korv an Aotrou Jezuz.\n4 E-pad ma choment nehet gand kement-se, setu o tomj dirazo daou zen, lugernuz o gwiskamant.\n5 Kroget aon enno, hag o fenn troet war-zu an douar, e klevjont anezo o lavared dezo :\n— « Perag e klaskit e-touez ar re varo, an hini a zo beo ? 6 N’ema ket amañ, savet eo da veo. Dalhit soñj euz ar pez e-noa lavaret deoh, p’edo c’hoaz e Bro-Halilea. 7 Lavaret e-noa e tlee Mab an Den beza laket etre daouarn ar beherien, beza staget ouz ar groaz, ha sevel beo d’an trede deiz ».\n8 Dond a reas da zoñj dezo euz e gomzou.\nDISKRED AN EBESTEL\n9 Pa oent distroet euz ar bez, e rojont kelou a gement-se d’an unneg abostol ha d’an oll ziskibien all.\n10 Bez’ e oa anezo Mari Madalen, Joanna ha Mari mamm Jakez, hag ar re all euz o hompagnunez a lavare ive ar memez tra d’an ebestel.\n11 Med, evid ar re-mañ, ne oa ar homzou-ze nemed sorhennou, ha ne gredjont ket ar merhed.\n12 Pèr a zavas hag a redas d’ar bez. En eur zoubla e benn da zelled e welas al lurennou laket en o fart o-unan war an douar. Distrei a reas, souezet ennañ e-unan gand ar pez a oa c’hoarvezet.\nDAOU ZISKIBL EMMAUZ\n13 En deiz-se daou anezo a ree hent war-zu eur geriadenn anvet Emmauz, div eur vale  diouz Jeruzalem. 14 Ha kaoz a oa ganto euz an oll draou a oa bet c’hoarvezet.\n15 E-kreiz o divizou, pa lavarent o zoñjou an eil d’egile, Jezuz e-unan a zeuas en o-hichenn hag a ree hent ganto. 16 Med n’oa ket o daoulagad evid e anaoud. 17 En a lavaras dezo :\n— « Peseurt divizou a zo ganeoh en eur vale ? » Chom a rejont a-zav, tenval o fenn. 18 Hag unan anezo, Kleopas e ano, a respont dezañ :\n— « N’eus nemedout, diavezour e Juruzalem, o veza hep gouzoud an traou c’hoarvezet e kêr en deiziou-mañ ».\n19 — « Peseurt traou ? » emezañ dezo. Hag int a respont :\n— « Diwar-benn Jezuz a Nazared, a zo bet eur profet, braz e halloud en e oberou hag en e gomzou dirag Doue ha dirag ar bobl a-bez.\n20 « Med, ar Veleien-Vraz ha renerien or pobl o-deus e roet d’ar gouarnour, evid ma vefe kondaonet d’ar maro ha staget ouz ar groaz.\n21 Ni, koulskoude, on-oa esperans e oa eñ o vond da zavetei Israël. Ha gand kement-se ema bremañ an trede devez abaoe m’eo bet c’hoarvezet an traou.\n22 « Gwir eo ez eus merhed euz or re-ni, hag o-deus laket ahanom nehet : aet int, mintin mad, d’ar bez. 23 N’o-deus ket kavet e gorv ha deuet int en-dro. Lavared a reont zokén o-deus gwelet Elez ha klevet ganto ez eo beo.\n24 « Neuze, unan bennag ahanom a zo eet beteg ar bez, hag o-deus kavet pep tra evel ma lavare ar merhed, med en, n’o-deus ket e welet ».\n25 Lavared a reas dezo :\n— « O tud berr a spered ha pell o kredi kement o-deus lavaret ar brofeted ! 26 Daoust ha ne ranke ket ar Mesiaz gouzañv ar poaniou-ze evid antreal en e hloar ? »\n27 Neuze, o kemer Moizez da genta, ha goudeze an oll Brofeted, e tisplegas dezo en oll skrituriou ar pez a oa diwar e benn.\n28 Tostaad a rejont evel-se ouz ar geriadenn, el l’eh m’edont o vond, hag eñ a reas an neuz da gerzed pelloh. 29 Med int-i a bourchuas warnañ en eur lavared :\n— « Chom ganeom, rag deuet eo an abardaez hag an deiz a zo dija war e ziskar ». Hag ez eas tre evid chom ganto.\n30 Ha setu, e-pad m’edo ouz taol, o veza kemeret ar bara e rentas bennoz hag o veza e dorret her roaz dezo .\n31 Neuze e tigoras o daoulagad hag eh anavezjont anezañ. Med Eñ a yeas kuit diwar o gwél. 32 Hag e lavarjont an eil d’egile :\n— « Ha n’eo ket gwir edo or halon o virvi ennom e-pad ma komze ouzom en hent ha ma tisplege deom ar Skrituriou ? »\n33 Sevel a rejont raktal ha distrei da Jeruzalem, hag eno e kavjont bodet an unneg abostol hag ar re a oa ganto, hag e klevjont anezo o lavared :\n34 — « Gwir mad eo ! Dasorhet eo an Aotrou hag en em ziskouezet e-neus da Zimon ».\n35 Hag an daou ziskibl, d’o zro, da gonta petra a oa digouezet war an hent ha penaoz o-doa e anavezet p’e-noa torret ar bara.\nJEZUZ EN EM ZISKOUEZ D’E EBESTEL\n36 O komz edont c’hoaz pa erruas Jezuz en o zouez. 37 Souezet braz e oent hag e krogas aon enno ; kavoud a ree dezo gweled eur spés. 38 Jezuz a lavaras dezo :\n— « Perag beza strafuillet ha kaoud douetañs en ho kalon ? 39 Sellit ouz va daouarn hag ouz va zreid : Me an hini eo. Touchit ouzin ha sellit mad : Eur spés n’e-neus na kig nag eskern evel ma welit din ».\n40 Goude beza komzet evel-se e tiskouezas dezo e zaouarn hag e dreid . 41 O joa a oa ken braz ma ne gredent ket c’hoaz, bamet ma oant gand ar zouez, ha setu ma lavaras Jezuz dezo :\n— « Ha bez’ ho-peus eun dra bennag da zebri ? »\n42 Kinnig a rejont dezañ eun tamm pesk bet poazet war ar hrill. 43 E gemered a reas hag e zebri dirazo.\nE GEMENNADUREZIOU DIWEZA\n44 Goudeze e lavaras dezo :\n— « Dalhit soñj er homzou-mañ am-eus bet lavaret deoh p’edon c’hoaz en ho touez : E ranke dond da wir kement a zo skrivet diwar va fenn e Lezenn Voizez, er Brofeted hag er Salmou ».\n45 Neuze e tigoras dezo o spered da intent ar Skrituriou.\n46 Hag e lavaras dezo :\n— « Evel-se eo merket er Skritur Zakr, e-noa ar Zalver da houzañv ar maro ha da zevel a varo da veo d’an trede deiz, 47 hag e tlee ar cheñch buez evid ar pardon euz ar pehejou beza prezeget en e ano, d’an oll boblou, ha da genta e kêr Jeruzalem.\n48 « C’hwi eo a zo lakeet da dést a gement-se. 49 Emaon o vond da zigas deoh promesa va Zad . Ha c’hwi, chomit e kêr beteg ma vo deuet deoh an nerz euz an Neñv ».\nJEZUZ O SEVEL D’AN NEÑV\n50 Goudeze e kasas Jezuz anezo tost da Vetania. Savet gantañ e zaouarn e vennigas anezo.\n51 Hag e-pad ma vennige anezo, e pelleas diouto hag e oe douget d’an Neñv.\n52 Int-i, goude beza stouet dirazañ, a zistroas e kêr Jeruzalem, levenez vraz en o halon.\n53 Hag e vezent dalhmad en Templ o rei meuleudi ha bennoz da Zoue.\nNotennou war aviel Sant Lukaz :\n1 « Teofil » : Ne houzer ket piou eo an den-ze hag a reseo digand Sant Lukaz e Aviel hag Oberou an Ebestel.\n2 Beleien an Testamant Koz a oa rannet e pevar rummad war ’n-ugent. Pep hini, e-doug eur zizunvez e-noa e dro da zervicha en Templ.\n3 Beza divugel a veze kemeret evid eun dra vezuz, eun dizenor.\n4 Evel m’ema kont ive e Aviel Sant Vaze, an daou bennad kenta a ra deom an danevell euz bugaleaj Jezuz e-giz den ; pep tra amañ a-vad o trei endro da Vari ha nann da Jozef.\n5 Darn a dro evel-henn : « Me da zalùd, te hag a blij kenañ da Zoue ».\n6 An ano a Jezuz (Ieshua) a oa douget kalz gand ar Juzevien. Talve-zoud a ree da lavared : « Doue a zo Salver ». Er wech-mañ e kemer e dalvoudègèz leun.\n7 « Kenta ganet » da lavared eo an hini a zo an heritour. An dra-ze ne lavar ket he-deus bet Mari bugale all. Ar re a vez greet « e vreudeur » anezo (8, 19), hervez giz ar Juzevien, n’int nemed e gendirvi.\n8 Pe « Ar Hrist ». Mesiaz ha Krist a zo ar memez gér. Unan a zo en hebreeg hag egile e gresianeg. Talvezoud a reont da lavaraed : An hini a zo konsakret gand Doue.\n9 Gortoz a ree an deiz ma teufe Doue, hervez e bromesaou, da zavetei e bobl.\n10 Sant Lukaz e-neus klasket amañ merka ar penn kenta euz mision Sant Yann-Vadezour hervez doare an istorourien hresianeg, ha goude, hervez doare an Testament-Koz evid ar Brofeted.\n11 Pep Tetrark a oa mestr war ar palevarz euz ar Palestin.\n12 « Publikaned » : Dastumerien an taillou evid ar Romaned, tud dizonest ha gwelet fall gand ar bobl.\n13 « Lignez Jezuz » : n’eo ket êz gweled a beleh e teu ar hemm a zo etre al lignez-mañ hag hini Sant Vaze. Pep hini a dle beza labouret war danveziou disheñvel, o tond marteze, pe diouz kostez Mari, pe diouz kostez Jozef.\n14 « Da vare ar huz-heol... » Evid ar Juzevien, eun devez a bade euz eur huz-heol d’eun all : « hag e oe eun abardaez, hag e oe eur beure » a lavar deom an Testamant-Koz. Emaom amañ eta da ’fin ar zabat. Difenn a oa da zougenn eun den euz eul leh d’eun all a-raog ar huz-heol.\n15 « Levi » an hini a zo anvet el leh all « Maze » (Mt. 9,9).\n16 Diêz eo an Aviel da zigemer, nevez ma ’z eo e gellenadurez hag vond kement a-eneb ar plegou pe ar giziou digemeret.\n17 « Ar Helou Mad » : Hervez diouganou ar Profet Izaiaz. Aze ema eta ar merk eo Jezuz ar Mesiaz.\n18 « Madalen ». N’eo ket ar vaouez-mañ an hevelep hini hag ar beherez bet gwelet eur pennad a-raog, na kennebeud all ar Vari a zo ano anezi e Betania.\n19 Lenn Jenezared. Gweled 13, Aviel Sant Vaze.\n20 Rouantèlèz Doue a zeraou gand prezegèrèz Jezuz. Evel eur hreu-nenn nevez ema dija o kellida en or béd deom (Lukaz 17,20 ha 21).\n21 « War-zu Jeruzalem » : Azaleg amañ ha beteg 18, 14, Sant Lukaz a gendastum, e kerz eur veaj greet gand Jezuz e Jeruzalem, darvoudou ha n’emaint ket e Sant Mark, hag a zo reñket gand Sant Vaze en eun doare all.\n22 Evid mond euz Bro-Halilea da Jeruzalem, e helled pe heulia ar Jourdan pe treuzi Bro-Zamaria. Evid ar Juzevien, ar Zamaritaned a oa hanter bayaned. Setu perag e oant gwelet fall ganto.\n23 « Rouantèlèz Doue » : Embann Rouantèlèz Doue a zo pouezusoh eged netra all e-béd.\n24 Gweled Notenn 26, Aviel Sant Vaze.\n25 « Mir ouzom da goueza e tentadur » : N’on lez ket da goueza evel en eun toull-trap, pe da veza paket evel en eul las-koulm war an hent. Setu ar skeudenn a zamweler er bedenn-se. Ne houlennom ket ne vem ket tentet, med ma Vezim treh d’an tentaduriou.\n26 « Teir varaenn » : n’eo ket torziou braz evel or re, med torziou bihan evel ar re a boaze ar Juzevien war eur mên tomm.\n27 « Eneb ar Spered-Santel » : Gweled N. 28 Sant Vaze.\n28 « Ho kouriz en-dro d’ho kroaz-léz » : da zerhel dibradet ar zae da helloud ober êsoh a-ze al labour.\n29 « Da zigas an tan » : Tan ar garantez hag a vo c’hwezet war ar béd gand ar Basion hag ar maro ema Jezuz o vond da houzañv.\n30 « Da zigas kelou da Jezuz » : Euz daou zarvoud roet dezañ da houzoud, Jezuz a denn kenteliou rust.\n31 Herodez « al louarn-se » gand e finesaou ne hello cheñch netra er pez a fell da Zoue.\n32 « 99 den just » : war o meno.\n33 « Ar mab foran » : Ar barabolenn-mañ a zo ken kaer ma ne ehaner ket d’he lenn ha da hir-zoñjal enni. Ne vez kavet nemed e Aviel Sant Lukaz : Aviel madèlèz Doue.\n34 « Evid e ijin » : Ne veuler ket anezañ evid e zislealded, med evid e ijin. Salo e-nefe pep den kemend-all a ijin da glask mond e Rouantèlèz Doue.\n35 « Pellig a-walh dioutañ » : Divenn o-doa an dud-lor da dostaad ouz an dud yah.\n36 « En ho-touez ema Rouantèlèz Doue » ; Ema Rouantèlèz Doue o tiwan dija e goueled ar halonou. P’en em ziskouezo eun deiz (deiz donedigez Mab an Den) e wirionez a dreho war an oll. Med evid kalz e vo re ziwezad.\n37 Azaleg amañ, Sant Lukaz ha Sant Mark a vo heñvel a-walh adarre o avielou.\n38 « Evel eur biigel » : Da lavared eo, ken didroidell, ken eeün a galon ha ken anaoudeg.\n39 « Mab da Abraham » : e-neus feiz Abraham.\n40 « Lod Saduseaned » : ar re-mañ ’oa an dud e karg (evel ar Veleien-Vraz), muioh darbaret gand traou ar horv eged gand traou an ene. Gwasa enebourien Jezuz eo bet ar re-mañ. Ar Farizianed, da vihana, a glaske traou ar spered. Kollet e oant-avad gand o lorhentez.\n41 « Dismantr Jeruzalem » : A-dreñv an darvoud-mañ hag a zigouezo er bloaz 70, Jezuz a wél dija o tond an deiz ma ’z aio ar béd-mañ da netra ha ma ne jomo en e blas nemed Rouantèlèz Doue. An daou zarvoud-se en em gav amañ mésk-ha-mésk.\n42 «... anvet Pask » : Gweled notenn 62 e Sant Vaze.\n43 «... em gwad » : Gweled notenn 63, Sant Vaze.\n44 «... A anver madoberoureien » : Eun ano a enor hag a zo bet douget gand meur a roue en Ejipt.\n45 Pilat : Gouarnour roman Bro-Judea.\n46 « Hervez al Lezenn » ; Ar zabat a zigore d’ar gwener da noz, d’ar huz-heol, Diwar neuze ne helled mui ober netra beteg ar huz-heol en deiz war-lerh, hag e gwirionez, beteg ar zao-heol d’ar zul vintin.\n47 « Div eur vale » : tri-ugent « stad », da lavared eo war-dro 12 km.\n48 «... her roas dezo » : kement-se a zigase da zoñj dezo eur ar Goan-Ziweza, er Gambr-Lid.\n49 « E zaouarn hag e dreid » : Korv Jezuz savet da veo a zo ken gwir hag an hini e-noa a-raog (39, 40), med beva ’ra bremañ e gloar Doue ha ne vez anavezet nemed dre ar feiz (24, 16).\n50 «... promesa va Zad » : Ar Spered Santel, an hini a dle cheñch kalonou an dud, ha lakaad da zond Rouantèlèz Doue, evel m’eo displeget gand Sant Lukaz e levr « Oberou an Ebestel ».