Sonora Island (British Columbia) - Wikipedia\nSonora Island e penn reter ar Johnstone Strait ha penn hanternoz an Discovery Passage.\nEnez Sonora, pe Sonora Island zo unan eus an Inizi Discovery, e British Columbia.\nDont a rafe an anv spagnolek-se eus hini ul lestr spagnat, deuet eus Bro-Vec'hiko, a eas d'ober ur veaj da zizoleiñ Meurvor Habask an hanternoz e 1775. Daou lestr a oa: ar Santiago, gourc'hemennet gant Bruno de Heceta, ha Sonora (la Señora), gourc'hemennet gant e letanant Juan Francisco de la Bodega y Quadra.\nMervel a reas un nebeud matoloded, ha divizout a reas Hezeta mont war e giz da Vec'hiko met Bodega y Quadra a nac'has mont d'e heul hep bezañ echuet e labour: klask pelec'h e oa ar Rused. Kenderc'hel a reas war-du an hanternoz eta, betek Sitka, en Alaska.\nIskis eo gwelout meskañ an anvioù Sonora ha hini ofisiel al lestr, Nuestra Señora de Guadalupe (ar Señora, da lavarout eo an Itron Varia). Gallout a rafe al listri bezañ deuet eus Sonora ar vro a vo stad diwezhatoc'h, kenkoulz all.\nSonora Island 50°22′33″N 125°15′5″K / 50.37583, -125.25139\n50°22′33″N 125°15′5″K / 50.37583, -125.25139\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Sonora_Island_(British_Columbia)&oldid=1474755 »


Pajenn:Le Clerc - Ma beaj Jeruzalem, 1902.djvu/246 - Wikimammenn\nPajenn:Le Clerc - Ma beaj Jeruzalem, 1902.djvu/246\nna vije ket c’hoaz goall dishanav evite. An eiz gween oliv a zo enni, a zo bet testio, herve ’larer, da dorfet Judaz. Ha hep poan hen kredomp : rak seblantout a reont bean koz-koz. Petra bennag ar ween oliv a c’heller yaouankat anei keit hag a garer : ’vit se n’euz netra d’ober nemet dibennan nei ; ar c’horf a chom bepred sap ennan ; teñvât a ra zoken, ha dont a ra dioutan, ’vel deuz eur vammen, taulio neve a deu d’o zro da vean barro. Setu perak, ’vit tapout d’ober an dro da zarn euz gwe oliv Jetsemani, eo red kât eur gorden a bemp troatad war-nugent. ’Vite da vean berr a gorf, n’o dije ket gellet koulskoude chom ’n o zav o-unan, gant a goz ec’h int. ’Pez a gleuz a oa ’n o c’hreiz, ’pez a c’houllou a oa etre o izili (rak larout ’rafe ’nen o dije divræc’h ha diouhar) a zo bet leuniet a vasoniaj : skoaziet eo ar barro gant ar vein en hevelep doare ma seblantont bean dioanet dioute.\nEun dra c’hoaz a zikour anomp da gredi ec’h eo koz *iskiz ar gwe-man ; an *aket a laker d’o ’mirout. Aboue pemp kant vla ’zo, m’eman ar Fransiskaned o tioall anê, n’euz bet græt d’ê gaou e-bed. Na lez ar venec’h den da dostat d’ê, aon gante na deufe ar belerined da ziwiskan ’nê tamm ha tamm gant o c’hontel. N’hellomp ket zoken tapout dioute eun disteran delien. Eur gwiad neud orjal a harz anomp da zevel hon daouarn beteg an delio, hag er memez amzer a digemer ’nê pa goueont o-unan. Staget ’vent goude war baper, ha setu peadra da rei d’ar belerined a fell d’ê delc’hel sonj euz Jetsemani. Ouz moger al liorz, en tu diabarz, a zo fichet pevarzek taulen evit ober hent ar groaz : gellout a ret\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Le_Clerc_-_Ma_beaj_Jeruzalem,_1902.djvu/246&oldid=108460 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 25 Gwe 2017, da 17:12.


Buhez ar Sent/1912/Pardon bras Asiz - Wikimammenn\nBuhez ar Sent/1912/Pardon bras Asiz\n◄ Per an Ereou Pardon bras Asiz Relegou Sant Stefan ►\nGant an amzer, an iliz a chenchas perc’hen meur a wech, ha nebeut ha nebeut e oe dilezet. D’an drizekvet kantved, pa deuas Fransez Asiz er bed, e venne kouezan en he foull. Ar pez a chome anezi a zervije da c’houdoren d’ar vesaerien a ziwar-dro ha d’o loened.\nAr Werc’hez neuze a ’n em droas warzu he Mab, ha Jezuz, n’hall dinac’h netra d’e Vamm, a asantas ganti. « Fransez, emezan, eun dra vras a c’houlennet diganin. Rei a ran d’ec’h, koulskoude, ho koulenn, gant ma vezo kavet mat hag ôtreet gant ar pab a zalc’h ma flas war an douar, a zo gantan, ha gantan hepken, ar c’halloud da liamman ha da ziliamman. » Ha kerkent Jezuz, e Vamm hag an Ele a zistroas d’an nenv.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Buhez_ar_Sent/1912/Pardon_bras_Asiz&oldid=38031 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 3 Gou 2012, da 08:04.


Korollerion ha sonerion Festerion ar Brug Plunered a ginnig, evit an eil gwezh, ho festival « Memes’Tra » : fest-noz, arvestoù, sonerezh ha koroll.\nMeurzh 24 a viz Here :\nFest-Noz Trad’ get merc'hed, ha get merc'hed hepken : Triorezed, Mangeouses d’Oreilles, koublad Bourse-Péniguel – 8e30 gm. Kantinenn skol ar vourc'h, Plunered.\nGwener 27 a viz Here :\nMemes Tra ! Arvest get korollerion ha sonerion Festerion ar Brug ha bagad An Elven – adalek 9e noz betek 1e da vintin. – sal liessportoù Plunered\nSadorn 28 a viz Here :\nMarc“had an artizaned : La FABuleuse FABrique des papilles enchantées, etre 3e gm ha 9e noz.\nBal breton ar vugale : etre 3e30 ha 5e30 gm. – sal liessportoù Plunered.\nKenstrivadeg Trio Trad’ : etre 5e30 ha 7e noz.– sal liessportoù Plunered.\nDigor kalon sonet, get Spontus & Manu Sabaté, etre 7e ha 9e noz – sal liessportoù Plunered.\nFest-noz Bras get Castor & Pollux, BHT, koublad Le Bour, Bodros ha Startijenn, adalek 9e noz betek 2e da vintin. – sal liessportoù Plunered.


Ar gouvidi - Roman, poésie, littérature, écrits - Kristian Brisson, Mouladuriou Hor Yezh\n> Livres en breton >Roman, poésie, littérature, écrits>AR GOUVIDI\nAozet aketus e oa bet ar pred gant ar Vamm. An holl a oa bet pedet - kement hini hag a ouie daremprediñ Ti an Tevenn evit kavout eno tommder ar garantez e go evit darn, selloù tener ar vignoniezh wirion evit darn all.\nDa bep hini da zegas gantañ ar pep gwellañ evit e rannañ e-doug ar pred disheñvel-se. Ha daouarn digor ar Vamm a lakfe unvaniezh ha peoc'h e kalonoù ar gouvidi en dro d'an daol.\nHogen, daoust hag en den a c'hell, a-greiz-pep-kreiz, digeriñ klaz en ur ziverkañ da vat ar rollec'hioù bet garanet e gwenodennoù an amzer gent ? Setu e ranko pep hini anezho sammañ pouez ar fazioù kozh evit klask sevel darempredoù nevez.


Romanos 4 CCO - Jo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ cajméeˋ - Bible Gateway\nRomanos 4 Chinanteco de Comaltepec (CCO)\nJo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ cajméeˋ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham, lajo̱b ˈnéˉ jmóˆooˈ\n4 Jo̱ lana, dseaˋ rúˈˋnaaˈ, nisɨɨ˜naaˈ capíˈˆ cuaiñ˜ quiáˈˉ e˜ calɨ́ˉ có̱o̱ˈ˜ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ quíˉiiˈ Abraham. 2 Co̱faˈ mɨ˜ caˈíngˈˋ Fidiéeˇ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham e lɨiñˈˊ do jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ dsʉˈ uíiˈ˜ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ e caˈéeiñˋ, jo̱baˈ seabˋ cuǿøngˋ líˋ jmɨjløngˈˆ ˈñiaˈrˊ jóng, dsʉˈ o̱ˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ faco̱ˈ lajo̱. 3 Dsʉco̱ˈ lalab féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ: “Jo̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham jábˈˉ calɨ́iñˉ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱baˈ Fidiéeˇ caˈíñˈˋ dseaˋ do e lɨiñˈˊ do jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ.”\n4 Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ, faˈ jaangˋ dseaˋ jmóorˋ ta˜, jo̱baˈ e ˈléeiñˈ˜ do jaˋ ngɨ́ɨiñˋ lɨ́ˈˆ ta˜ ngɨ́ɨiñˋ, co̱ˈ quiáˈˉ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ e jmóoˋbre quiáˈˉ e jo̱baˈ ngɨ́ɨiñˋ. 5 Jo̱ dsʉˈ faˈ jaangˋ dseaˋ jáˈˉ lɨ́ɨiñˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱baˈ Fidiéeˇ ímˈˋbre dseaˋ do e lɨiñˈˊ do jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ nañiˊ faˈ jaˋ mɨˊ cajméeiñˈˋ do jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ e guiʉ́ˉ. 6 Co̱ˈ cafébˈˋ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ Davíˈˆ ie˜ malɨɨ˜guɨ do quiáˈˉ jial tíiˊ juguiʉ́ˉ quiáˈˉ lɨ́ˈˆ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ mɨ˜ joˋ iʉ˜ dsíiˊ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ lajaléˈˋ e nicajméerˋ lamɨ˜ jéengˊguɨ, jo̱guɨ e nɨcaˈíngˈˋneiñˈ e lɨiñˈˊ do jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ. 7 Jo̱ lalab cajíngˈˉ i̱ dseata˜ do ie˜ malɨɨ˜guɨ do:\n¡Jo̱ eáamˊ juguiʉ́ˉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ\nmɨ˜ Fidiéeˇ nɨcaˈíiñˉ dseeˉ quiáˈˉ lajaléˈˋ e gaˋ e nɨcajméeiñˋ,\njo̱guɨ e nɨcaleáangˋneiñˈ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáiñˈˉ!\n8 Jo̱ eáamˊ juguiʉ́ˉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ\ni̱ joˋ iʉ˜ dsíiˊ Fíiˋnaaˈ Fidiéeˇ jaléˈˋ dseeˉ e nɨcaˈéeiñˋ.\nJo̱ lanab jí̱i̱ˈ˜ lɨ́ɨˊ júuˆ quiáˈˉ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ Davíˈˆ.\n9 Jo̱ e juguiʉ́ˉ na jaˋ catɨ́ɨngˉ jí̱i̱ˈ˜ dseaˋ Israel i̱ quɨ́ˈˉ tɨ́ɨngˋ tó̱o̱ˊ li˜ fɨˊ ngúuˊ táangˋ, co̱ˈ catɨ́ɨmˉ cajo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel dseaˋ i̱ jaˋ quɨ́ˈˉ tɨ́ɨngˋ lajo̱. Co̱ˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ la nɨcasíiˈ˜naaˈ ˈnʉ́ˈˋ e Fidiéeˇ caˈímˈˋbre ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham e lɨiñˈˊ do jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ dsʉˈ uíiˈ˜ e jáˈˉ calɨ́ngˉ dseaˋ do júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, 10 jo̱ ¿lɨ˜ caˈíngˈˋ Fidiéeˇ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham do e lɨiñˈˊ do lajo̱? ¿Su nʉ́ˈˉguɨ e cató̱ˉ li˜ fɨˊ ngúuˊ táaiñˋ o̱si mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱ é? Móˈˆ nʉ́ˈˉguɨ e cató̱ˉ li˜ fɨˊ ngúuˊ táamˋbre caˈíngˈˋ Fidiéeˇ írˋ e lɨiñˈˊ do jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ. 11 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e caˈíngˈˋ Fidiéeˇ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ do, jo̱guɨbaˈ cató̱ˉ li˜ fɨˊ ngúuˊ táaiñˋ do e laco̱ˈ cuøˊ li˜ e nɨcaˈímˈˋ Fidiéeˇ írˋ e lɨ́ɨiñˊ jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ dsʉˈ uíiˈ˜ e jáˈˉ calɨ́iñˈˉ do júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. Jo̱ uíiˈ˜ e jo̱baˈ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham do caˈuíiñˉ lafaˈ tiquiáˈˆ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jáˈˉ lɨ́ɨngˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. Co̱ˈ Fidiéeˇbingˈ i̱ íngˈˋ dseaˋ i̱ jáˈˉ lɨ́ɨngˋ júuˆ quiáˈrˉ e laco̱ˈ nilíiñˈˉ do dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ, jo̱ jaˋ eeˋ lɨ́ɨˊ faˈ jaˋ mɨˊ cató̱ˉ li˜ fɨˊ ngúuˊ táaiñˈˋ do. 12 Jo̱guɨ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham do lɨ́ɨmˊbre cajo̱ lafaˈ tiquiáˈˆ jaléngˈˋ dseaˋ Israel i̱ nɨcató̱ˉ li˜ fɨˊ ngúuˊ táangˋ. Jo̱ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ do lɨ́ɨiñˊ lafaˈ tiquiáˈˆ jaléngˈˋ íˋ dsʉˈ o̱ˈ uíiˈ˜ e nɨcató̱ˉ li˜ fɨˊ ngúuˊ táaiñˈˋ do; co̱ˈ ˈnéˉ e nijmiti˜biñˈ do cajo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ cajméeˋ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham do ie˜ lamɨ˜ jáˈˉ calɨ́iñˉ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ lajeeˇ e nʉ́ˈˉguɨ e cató̱ˉ li˜ fɨˊ ngúuˊ táaiñˋ.\nMɨ˜ cacuøˈˊ Fidiéeˇ júuˆ quiáˈrˉ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham\n13 Jo̱ ie˜ malɨɨ˜guɨ do Fidiéeˇ cacuøˈrˊ júuˆ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ sɨju̱rˇ e niñíimˋbiñˈ do lajaléˈˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ. Jo̱ e júuˆ la calɨti˜ dsʉˈ o̱ˈ uíiˈ˜ e ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham cajméerˋ nʉ́ʉˈr˜ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ e cajmeˈˊ Moi˜. Co̱ˈ calɨ́ˉ lajo̱ laˈeáangˊ e jábˈˉ calɨ́ngˉ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ do júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱ uíiˈ˜ e jo̱baˈ e caˈíngˈˋ dseaˋ do írˋ e lɨ́ɨiñˊ jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ dseeˉ røøngˋ fɨˊ quinirˇ. 14 Jo̱ song lají̱i̱ˈ˜ dseaˋ i̱ jmiti˜ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ do niˈíñˈˋ lajaléˈˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ, jo̱baˈ cuǿøngˋ feˇeeˈ jóng e jaˋ eeˋ ta˜ íingˆ e jáˈˉ lɨ́ɨngˋ dseaˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱guɨ e júuˆ e cacuøˊ Fidiéeˇ lamɨ˜ jéengˊguɨ do jaˋ eeˋ quíingˊ cajo̱. 15 Co̱ˈ song jaˋ jmiti˜ dseaˋ dseángˈˉ røøˋ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ do, jo̱baˈ iihuɨ́ɨbˊ íñˈˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ jóng. Jo̱ dsʉˈ lɨ˜ jaˋ seaˋ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ do, jo̱baˈ jaˋ eeˋ cuǿøngˋ líˋ ˈléˉ dseaˋ có̱o̱ˈ˜ e jo̱.\n16 Jo̱ Fidiéeˇ cacuøˈrˊ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham júuˆ quiáˈrˉ uíiˈ˜ e jáˈˉ calɨ́ngˉ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ do júuˆ quiáˈˉ dseaˋ do. Jo̱ cajméeˋ Fidiéeˇ lajo̱ e laco̱ˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ sɨju̱ˇ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham nɨta˜ dsíirˊ e dseángˈˉ nijmitib˜ Fidiéeˇ e júuˆ jo̱ laˈeáangˊ e eáangˊ ˈneáaiñˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ e jí̱i̱ˈ˜ jaˋ catɨ́ɨiñˈˉ do lajo̱. Jo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ cuǿøngˋ feˇeeˈ e júuˆ na, e jaléˈˋ e jíngˈˉ Fidiéeˇ e nicuǿˈrˉ jaléngˈˋ dseaˋ, dsʉˈ o̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ dseaˋ i̱ catɨ́ɨngˉ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ do i̱ nicuǿˈrˉ jaléˈˋ e jo̱, co̱ˈ nicuǿˈˉbre cajo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jáˈˉ lɨ́ɨngˋ júuˆ quiáˈrˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ cajméeˋ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham do. Jo̱ lajo̱baˈ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ do caˈuíiñˉ lafaˈ tiquiáˈˆ jaléngˈˋ jneaa˜aaˈ, dseaˋ i̱ jáˈˉ lɨ́ɨˋnaaˈ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 17 Jo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ la féˈˋ Fidiéeˇ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ lɨ˜ féˈrˋ lala cuaiñ˜ quiáˈˉ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham: “Nɨcajméˉe e nilínˈˉ lafaˈ tiquiáˈˆ i̱ fɨ́ɨngˊ ˈléˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ.” Jo̱ lanab féˈˋ Fidiéeˇ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ. Jo̱ e júuˆ la calɨtib˜, co̱ˈ ˈñiabˈˊ Fidiéeˇ dseaˋ cacuørˊ. Jo̱guɨ jábˈˉ calɨ́ngˉ Abraham e júuˆ e cangɨ́ɨiñˋ quiáˈˉ dseaˋ do. Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ Fidiéeˇbingˈ i̱ quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ e nijmijí̱ˈrˊ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜ jo̱guɨ e nijmérˉ e nilɨseaˋ doñiˊ eeˋ e jaˋ mɨˊ seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ.\n18 Jo̱ lajeeˇ e nɨdseáamˉ eáangˊ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham do, jo̱guɨ joˋ quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ faˈ e nilɨseengˋ jó̱o̱rˊ co̱ˈ eáamˊ nɨyʉ́ʉˈr˜, jo̱ dsʉˈ jábˈˉ calɨ́iñˈˉ do júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e quiáˈˉ nilɨseemˋ jó̱o̱rˊ nañiˊ faˈ jaˋ quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ lajo̱. Jo̱ dsʉˈ lajo̱b calɨ́ˉ, jo̱ “caˈuíiñˉ lafaˈ tiquiáˈˆ i̱ fɨ́ɨngˊ ˈléˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ” lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la nɨcasɨ́ˈˉ Fidiéeˇ írˋ lamɨ˜ jéengˊguɨ ie˜ lamɨ˜ cajíngˈˉ dseaˋ do lala: “Lanab nilɨseengˋ fɨ́ɨngˊ dseaˋ sɨjú̱ˈˆ.” 19 Jo̱ dseángˈˉ jaˋ calɨtúmˉ dsíiˊ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham e jáˈˉ lɨ́ɨiñˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, nañiˊ faˈ ie˜ jo̱ nɨngóorˊ jie˜ jaˋ cien ji̱i̱ˋ, jo̱guɨ nɨlíˈˆbre có̱o̱ˈ˜ dseamɨ́ˋ quiáˈrˉ i̱ siiˋ Sara do e tɨˊ lɨ˜ nijúumˉbre. Jo̱ lajɨˋ gámˉbre ie˜ jo̱ eáamˊ nɨdseáaiñˉ, jo̱baˈ joˋ quɨ́ɨˈ˜guɨr jmɨɨ˜ faˈ e nilɨseengˋ jó̱o̱rˊ. 20 Jo̱ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham do dseángˈˉ jábˈˉ calɨ́iñˉ jo̱guɨ dseángˈˉ calɨtab˜ dsíirˊ e dseángˈˉ nijmitib˜ Fidiéeˇ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e cacuøˈrˊ dseaˋ do, jo̱ eáangˊguɨ jáˈˉ calɨ́iñˉ jo̱guɨ cajmɨta˜guɨ dsíirˊ e dseángˈˉ nijmitib˜ Fidiéeˇ lají̱i̱ˈ˜ e nɨcajíñˈˉ lamɨ˜ jéengˊguɨ do. Jo̱ uíiˈ˜ jo̱baˈ eáamˊ cajmiféiñˈˊ Fidiéeˇ, 21 co̱ˈ dseángˈˉ nɨtab˜ dsíirˊ e dseángˈˉ quɨ́ɨbˈ˜ dseaˋ do jmɨɨ˜ e nijmitir˜ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e nɨcacuørˊ lamɨ˜ jéengˊguɨ. 22 Jo̱ uíiˈ˜ e jáˈˉ calɨ́iñˈˉ do e júuˆ jo̱, jo̱baˈ caˈíngˈˋ Fidiéeˇ írˋ e lɨiñˈˊ do jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ. 23 Jo̱ e caˈíngˈˋ Fidiéeˇ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham do e lɨiñˈˊ do jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ o̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ quiáˈˉ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ íˋ dseángˈˉ féˈˋ e júuˆ na, 24 dsʉco̱ˈ catɨ́ɨmˉ jneaa˜aaˈ e júuˆ na cajo̱. Co̱ˈ ímˈˋ Fidiéeˇ jneaa˜aaˈ e lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ dsʉˈ uíiˈ˜ e jáˈˉ lɨ́ɨˋnaaˈ júuˆ quiáˈrˉ. Jo̱ jábˈˉ lɨ́ɨˋnaaˈ cajo̱ e Fidiéeˇbingˈ i̱ cajmijí̱ˈˊtu̱ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ 25 mɨ˜ cangɨ́ˋ e cacuǿøiñˋ dseaˋ do e cajúiñˈˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ uíiˈ˜ jaléˈˋ dseeˉ quíˉiiˈ. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cajmijí̱ˈˊtu̱r Dseaˋ Jmáangˉ e laco̱ˈ laˈeáangˊ íˋ cajméerˋ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ e nɨlɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ.


Ur rannvro eus Alamagn e oa gwechall, Elsaß he anv alamanek.\nEtre 640 ha 1012 e voe bet meret Elzas evel un dugelezh.\nDaoust ma voe aloubet ar vro gant Bro-C'hall er XVIIvet kantved, an Elzasianed a gendalc'has da gomz elzaseg. E skol-veur Strasbourg e teue tud alamanek da studiañ, Goethe da skouer. Goude an Dispac'h Gall, evit bountañ galleg war an dud aesoc'h e voe divizet gant ar republik divodañ ar vro ha diazezañ daou zepartamant en o lech e 1790. (Bas-Rhin ha Haut-Rhin)\nAdstaget e voe ouzh Alamagn e 1871, adstaget ouzh Bro-C'hall e 1918, ouzh Alamagn e 1940 hag ouzh Bro-C'hall e 1944. Abaoe eo aet ar gallekaat war-raok ha koazhet niver an elzasegerien.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Elzas&oldid=1893015 »\nKemm diwezhañ d'an 25 Gen 2021 da 07:57\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 25 Gen 2021, da 07:57.


Galv an UDB ; an holl ba Karaez dimerc'her !\nManif Diwan e 2021\nPublié le 22/09/21 0:02 -- mis à jour le 22/09/21 00:02\nGervel a ran an UDB da vont dimerc'her da Garaez evit diskouez nerzh ar Vretoned evit cheñvh politikerezh Blanker\nUDB Kreiz Breizh a c’halv an dud da gemer perzh er vodadeg skoazell d’ar gelennadurezh e brezhoneg ha d’ar gelennerien(ezed) divyezhek a vo e Karaez, da 4eur g. m., d’ar Merc’her 22 a viz Gwengolo e Kerampuilh dirak burevioù Rannvro Breizh.\nAr goulennoù savet gant saverien ar vodadeg eo ar Stad C’hall a ra war o zro : digeriñ ha serriñ ar postoù kelenn, niver a eurvezhioù kelenn, stummañ ar gelennerien… padal e c’hortozomp digant Christian Troadec, isprezidant nevez a zo war e garg d’ober war-dro yezhoù Breizh ha Bretoned ar bed, ha digant ar c’huzul Rannvro ma lakfent gwask war ar Stad-C’hall evit ma vo sinet ur gevrat Stad-Rannvro a-feson evit pezh a sell eus yezhoù Breizh. Fell’a ra deomp gout, ivez, pegement a vo postet resis gant ar c’huzul Rannvro e budjed ar brezhoneg hag e c’houlennomp ma vo implijet da vat ar brezhoneg e mont en-dro pemdeziek hag e kehentiñ ar c’huzul Rannvro.\nN’hellomp ket lezel ken gant ar Stad-C’hall ar galloud da zivizout eus dazont ar gelennadurezh divyezhek ha dre soubidigezh. Pe vije ar c’huzul Stad, ar rektordi, ar gouarnamantoù, n’hellomp ket kaout fiziañs ken enne nag e aozadurioù ar Republik C’hall.\nUnvaniezh Demokratel Breizh a c’houll ma vo graet war-dro ar gelennadurezh dre soubidigezh hag ar gelennadurezh divyezhek gant Rannvro Breizh ; ar Vretoned a c’hello e-giz-se choaz o dilennidi diouzh al labour vo bet kaset da benn gante."\npoltred :Maud Dupuy


Júu ʼmɨ́ɨ e cacuo fidiée Juan 13\nMɨ˜ caru̱ꞌˊ Jesús tɨɨˉ dseaˋ guitúungˋ quiáꞌrˉ\n1 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨ lajo̱, lajeeˇ e guatɨꞌlóˉ jmɨɨ˜ Pascua e quɨ́ꞌˉ tɨ́ɨngˋ dseaˋ Israel jmóorˋ fɨˊ Jerusalén, jo̱ ie˜ jo̱ nɨñibˊ Jesús e nɨcatɨ́bˋ íꞌˋ quiáꞌrˉ e nitʉ́rˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la jo̱ nidséiñꞌˉ nidsigüeáˋtu̱r có̱o̱ꞌ˜ Tiquíˆiiꞌ fɨˊ ñifɨ́ˉ. Jo̱ lajeeˇ cateáaiñˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la, eáamˊ cajmiꞌneáaiñˋ jaléngꞌˋ dseaˋ i̱ caꞌuíingˉ dseaˋ quiáꞌrˉ, jo̱ lajo̱b cajméerˋ cartɨˊ cangángꞌˉtu̱r fɨˊ ñifɨ́ˉ. 2-3 Jo̱ ie˜ jo̱, tɨˊ lɨ˜ niꞌíbˋ fii˜ i̱ ꞌlɨngꞌˆ fɨˊ dsíiˊ Judas, jó̱o̱ˊ jaangˋ dseañʉꞌˋ i̱ siiˋ Simón Iscariote, jo̱ i̱ fii˜ i̱ ꞌlɨngꞌˆ do cajméerˋ e caꞌɨ́ˋ dsíiˊ i̱ Judas do e niꞌnɨ́iñˉ Jesús fɨˊ quiniˇ jaléngꞌˋ dseaˋ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáꞌˉ dseaˋ Israel. Jo̱ Jesús nɨñiˊbre guiʉ́ˉ e fɨˊ lɨ˜ guiing˜ Fidiéeˇ jáarˊ mɨ˜ cagüéiñˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱guɨ e fɨˊ jo̱b nidséngꞌˉtu̱r mɨ˜ nitɨ́ˉ íꞌˋ quiáꞌrˉ. Jo̱ i̱ Tiquíˆiiꞌ dob i̱ nɨcacuøꞌˊ írˋ fɨˊ e néeˊ nir˜ lajaléꞌˋ. 4 Jo̱ ie˜ jo̱b cagǿꞌˋ Jesús íiˊ canʉʉˋ có̱o̱ꞌ˜ dseaˋ guitúungˋ quiáꞌrˉ, jo̱ lajeeˇ e neáaiñˊ gøꞌrˊ dob mɨ˜ caráaiñˉ e fɨˊ lɨ˜ guiiñ˜ do jo̱ caguirˊ e sɨ̱ꞌrˆ e quie̱rˊ lɨ́ꞌˆ lɨˊ ni˜, jo̱guɨ caꞌñʉ́ꞌrˋ co̱o̱ˋ jmáangꞌ˜ ꞌmɨꞌˊ fɨˊ ꞌñúiñꞌˊ. 5 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caguiéꞌrˋ jmɨɨˋ fɨˊ dsíiˊ co̱o̱ˋ úuˊ e jaˋ aꞌˊ eáangˊ, jo̱ có̱o̱ꞌ˜ e jo̱b canaaiñˋ ru̱ꞌrˊ tɨɨˉ lajaangˋ lajaangˋ i̱ dseaˋ guitúungˋ quiáꞌrˉ do, jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ jo̱, cajmiquiʉ̱́ꞌrˉ có̱o̱ꞌ˜ e ꞌmɨꞌˊ e caꞌñʉ́ꞌrˋ tuꞌrˊ do.\n6 Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ catɨ́ɨngˉ Tʉ́ˆ Simón e nijgíiˉ tɨɨrˉ e nirú̱ꞌˉ Jesús, jo̱baꞌ lalab cañíirˋ quiáꞌˉ dseaˋ do:\n—Fíiˋi, jaˋ catɨ́ɨngˉ ꞌnʉˋ e nirú̱u̱ꞌ˜ tɨ́ɨˋɨ.\n7 Jo̱ lalab cañíiˋ Jesús quiáꞌˉ dseaˋ do:\n—Jaˋ mɨˊ ngángꞌˋ ꞌnʉˋ lana e˜ guǿngꞌˋ lají̱i̱ꞌ˜ e jmóoˋo la, jo̱ dsʉꞌ lajeeˇ lab ningánꞌˋ.\n8 Jo̱ cañíiˋtu̱ Tʉ́ˆ Simón quiáꞌˉ Jesús jo̱ casɨ́ꞌrˉ dseaˋ do:\n—¡Dseángꞌˉ jaˋ cuøˊbaa fɨˊ e ꞌnʉˋ nirú̱u̱ꞌ˜ tɨ́ɨˋɨ!\nJo̱baꞌ lalab cañíiˋtu̱ Jesús quiáꞌˉ dseaˋ do:\n—Lɨ́ꞌˆ jí̱i̱ꞌ˜ e labaꞌ lɨ́ɨˊ, e song jaˋ nirú̱u̱ꞌ˜u̱ tɨɨꞌ˜, jo̱baꞌ jaˋ quɨ́ꞌˉ jmɨɨ˜ jóng e lɨ́ɨngˊguɨꞌ dseaˋ quiéˉe.\n9 Jo̱baꞌ cañíiˋtu̱ Tʉ́ˆ Simón quiáꞌˉ dseaˋ do jo̱ cajíñꞌˉ:\n—Jo̱ song lajo̱b nilɨ́ɨˊ Fíiˋi, jo̱baꞌ guiʉ́ˉguɨ e nirú̱u̱ꞌ˜baꞌ la quie̱ˊ guóoˋo có̱o̱ꞌ˜guɨ moguiiˉ cajo̱.\n10 Jo̱ dsʉꞌ lalab cañíiˋtu̱ Jesús quiáꞌˉ Tʉ́ˆ Simón jo̱ cajíñꞌˉ:\n—Doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ lalɨ́ˉ caláꞌˉ, jo̱baꞌ jaˋ ꞌnéˉ láꞌˉtu̱r ladsifɨˊ lado, jo̱ jí̱i̱ꞌ˜ tɨɨˉbre ꞌnéˉ nirú̱ꞌˉtu̱r co̱ꞌ sɨjgɨ́ɨmˆbre latøøiñˉ. Jo̱guɨ ꞌnʉ́ꞌˋ lɨ́ɨmˊbaꞌ dseaˋ sɨjgɨ́ɨngˆ, nañiˊ faꞌ jaˋ lajaléngꞌˋnaꞌ lɨ́ɨngˊnaꞌ lajo̱.\n11 Jo̱ cajíngꞌˉ Jesús lana e jaˋ lajɨɨngˋ i̱ dseaˋ do lɨ́ɨiñˊ dseaˋ sɨjgɨ́ɨngˆ, co̱ꞌ nɨñiˊbre guiʉ́ˉ i̱˜ i̱ dseaˋ i̱ niꞌnɨ́ngˉ írˋ fɨˊ quiniˇ dseaˋ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáꞌˉ dseaˋ Israel.\n12 Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ catóꞌˊ e ru̱ꞌˊ Jesús tɨɨˉ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ guitúungˋ do quiáꞌrˉ, jo̱baꞌ caquɨbꞌˉtu̱r e sɨ̱ꞌrˆ do, jo̱guɨ caguábˋtu̱r e fɨˊ lɨ˜ guiiñ˜ gøꞌrˊ do, jo̱ mɨfɨ́ɨngˋ cajíñꞌˉ lala:\n—¿Su ñíˆ ꞌnʉ́ꞌˋ e˜ guǿngꞌˋ jaléꞌˋ e nɨcajméˉe quíiˉnaꞌ na? 13 Co̱ꞌ ꞌnʉ́ꞌˋ caꞌíingꞌ˜naꞌ jnea˜ e lɨ́ɨnˊn Fíiˋnaꞌ jo̱guɨ e lɨ́ɨnˊn Tɨfaꞌˊ quíiˉnaꞌ, jo̱ e jábꞌˉ, lajo̱b lɨ́ɨˊ, co̱ꞌ lajo̱b dseángꞌˉ lɨ́ɨnˊn. 14 Jo̱ co̱ꞌ jnea˜, dseaˋ lɨ́ɨnˊn Tɨfaꞌˊ jo̱guɨ Fii˜ quíiˉnaꞌ, nɨcarú̱u̱ꞌ˜baa tɨɨ˜naꞌ lajaangˋ lajaangˋnaꞌ, jo̱baꞌ lajo̱b cajo̱ ꞌnéˉ jméeˆ ꞌnʉ́ꞌˋ, ꞌnéˉ rú̱u̱ꞌ˜baꞌ tɨɨˉ dseaˋ rúngꞌˋnaꞌ. 15 Jo̱ jnea˜ nɨcaꞌéeˉbaa ꞌnʉ́ꞌˋ jial ꞌnéˉ nijmeeˉnaꞌ e laco̱ꞌ ꞌnʉ́ꞌˋ nijmeeˉnaꞌ røøbˋ laco̱ꞌguɨ jí̱i̱ꞌ˜ e nɨcajméˉ jnea˜. 16 Jo̱ e labaꞌ jmɨtaaˆ óoˊnaꞌ, e jí̱i̱ꞌ˜ jaangˋ dseaˋ ꞌléengꞌ˜ niingˉguɨr laco̱ꞌ fiir˜, jo̱guɨ e jí̱i̱ꞌ˜ jaangˋ dseaˋ i̱ ngɨˊ ta˜ quie̱ˊ júuˆ niingˉguɨr laco̱ꞌguɨ i̱ dseaˋ i̱ casíingˋ írˋ do. 17 Jo̱ song ngámꞌˋbaꞌ jaléꞌˋ e júuˆ na jo̱guɨ jmitíˆbɨꞌ e iáangˋ óoˊnaꞌ cajo̱, jo̱baꞌ juguiʉ́bˉ nilɨseengˋnaꞌ jóng.\n18 ’Jo̱ dsʉꞌ e fáꞌˋa na jaˋ catɨ́ɨngˉ ꞌnʉ́ꞌˋ lajɨɨngˋnaꞌ; co̱ꞌ ñiˋbaa guiʉ́ˉ i̱˜ jaléngꞌˋ i̱ nɨcaguíinꞌ˜n. Dsʉꞌ dseángꞌˉ ꞌnéˉ lɨtib˜ jí̱i̱ꞌ˜ laco̱ꞌ féꞌˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáꞌˉ Fidiéeˇ e cajmeꞌˊ dseaˋ malɨɨ˜guɨ eáangˊ lɨ˜ féꞌˋ lala: “Jaangˋ lajeeˇ dseaˋ i̱ gǿꞌˋ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ꞌ˜baa lana, nɨꞌníꞌˋ níimˉbre jnea˜.” 19 Jo̱ fɨ́ɨˉɨ ꞌnʉ́ꞌˋ e júuˆ na lana e lɨ́ꞌˆ laco̱ꞌ nɨñíˆbaꞌ jéengˊ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nidsijéeˊ jaléꞌˋ e jo̱. Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nilíˋ lajo̱, jo̱baꞌ jábꞌˉ nilíingˋnaꞌ jóng e jneab˜ dseángꞌˉ lɨ́ɨnˊn jí̱i̱ꞌ˜ laco̱ꞌ fáꞌˋa e lɨ́ɨnˊn. 20 Jo̱guɨ e labaꞌ jmɨtaaˆ óoˊnaꞌ, e doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ niꞌíngꞌˋ i̱ dseaˋ i̱ sɨ́ɨnˉn do, jo̱baꞌ ímꞌˋbre jnea˜ cajo̱; jo̱guɨ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ íngꞌˋ jnea˜, jo̱baꞌ ímꞌˋbre i̱ dseaˋ i̱ casíingˋ jnea˜ fɨˊ jmɨgüíˋ la cajo̱.\nMɨ˜ cajíngꞌˉ Jesús e Judas Iscariotebingꞌ i̱ niꞌnɨ́ngˉ írˋ\n21 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e cajíngꞌˉ Jesús lajo̱, jo̱baꞌ dseángꞌˉ eáamˊ fɨꞌíˆ calɨ́iñˉ, jo̱ cajíngꞌˉ casɨ́ꞌrˉ i̱ dseaˋ guitúungˋ quiáꞌrˉ do jo̱ casɨ́ꞌˉreiñꞌ:\n—E labaꞌ jmɨtaaˆ óoˊnaꞌ, e jaangˋ lajeeˇ laꞌóꞌˋ ꞌnʉ́ꞌˋbingꞌ i̱ niꞌnɨ́ngˉ jnea˜ fɨˊ quiniˇ i̱ dseaˋ quie̱ˊ nifɨˊ quiáꞌˉ dseaˋ góoˋnaaꞌ dseaˋ Israel.\n22 Jo̱ mɨ˜ canúuˉ i̱ dseaˋ guitúungˋ do e júuˆ jo̱, jo̱ lɨco̱ꞌ cajǿøngˉ rúmꞌˋbre, jo̱ dsʉꞌ jaˋ calɨlíꞌrˆ i̱˜ dseángꞌˉ i̱ éengˋ Jesús do. 23 Jo̱ jaangˋ lajeeˇ i̱ dseaˋ guitúungˋ i̱ iing˜ Jesús eáangˊ do dseángꞌˉ cáamˋ dseaˋ do guiiñ˜, jo̱ lajo̱baꞌ cuǿømˋ sɨ́ɨiñˋ có̱o̱ꞌ˜ dseaˋ do lajeeˇ e neáaiñˊ gøꞌrˊ. 24 Jo̱ co̱ꞌ huíimˉbɨguɨ guiing˜ Tʉ́ˆ Simón, jo̱baꞌ cajméerˋ li˜ có̱o̱ꞌ˜ guóorˋ quiáꞌˉ i̱ dseaˋ i̱ guiing˜ cáangˋ Jesús do e laco̱ꞌ dseaˋ íˋ nijmɨngɨ́ꞌrˉ dseaˋ do i̱˜ lajeeˇ írˋ i̱ éengˋ Jesús do. 25 Jo̱ i̱ dseaˋ i̱ guiing˜ cáangˋ Jesús do cangoquiéeiñˊ quiá̱ꞌˉguɨ laco̱ꞌ guiing˜ dseaˋ do, jo̱ lalab cajmɨngɨ́ꞌrˉ dseaˋ do:\n—Fíiˋi, ¿i̱˜ i̱ dseaˋ i̱ julɨ́ˋ na?\n26 Jo̱baꞌ lalab cañíiˋ Jesús quiáꞌˉ dseaˋ do:\n—Lana nijmiꞌleaaˉ co̱o̱ˋ ꞌnáꞌˆjiʉ iñíꞌˆ, jo̱ i̱i̱ˋ i̱ dseaˋ i̱ nicuǿøˆø e jo̱, íbˋ i̱ fáꞌˋa na.\nJo̱ dsifɨˊ mɨ˜ caféꞌˋ Jesús e júuˆ jo̱, jo̱baꞌ cajmiꞌleáˋbre e iñíꞌˆ do, jo̱ i̱ Judas i̱ lɨ́ɨngˊ jó̱o̱ˊ Simón Iscariote, íbˋ i̱ cacuøꞌrˊ e jo̱. 27 Jo̱ dsifɨˊ mɨ˜ caꞌíngꞌˋ i̱ Judas do e iñíꞌˆ do, jo̱baꞌ dsifɨˊ lajo̱b caꞌíˉ fii˜ i̱ ꞌlɨngꞌˆ i̱ siiˋ Satanás fɨˊ dsíirˊ. Jo̱baꞌ lalab casɨ́ꞌˉ Jesús írˋ:\n—Lají̱i̱ꞌ˜ e nɨcaꞌíˋ oꞌˊ e nijméeꞌˆ, jo̱baꞌ jmeebˉ lajmɨnáˉ.\n28 Jo̱ mɨ˜ canúuˉ i̱ dseaˋ i̱ caguiaangˉguɨ do lají̱i̱ꞌ˜ e cajíngꞌˉ Jesús do, jaˋ cangáiñꞌˋ jialɨꞌˊ cajíngꞌˉ dseaˋ do lajo̱. 29 Jo̱ co̱ꞌ ie˜ jo̱ i̱ Judas Iscariote do lɨ́ɨiñˊ dseaˋ i̱ sɨꞌmáꞌˆ cuuˉ quiáꞌˉ Jesús có̱o̱ꞌ˜guɨ quiáꞌˉ i̱ dseaˋ guitúungˋ quiáꞌrˉ, jo̱baꞌ i̱ lɨɨng˜ i̱ dseaˋ do caꞌɨ́ˋ dsíirˊ e Jesús sɨ́ꞌrˋ i̱ Judas do e lɨɨng˜ eeˋ nidsileáaˊ dseaˋ do quiáꞌˉ e niꞌnérˉ lajɨɨiñˋ lajeeˇ jmɨɨ˜ o̱si quiáꞌˉ e nicuǿꞌrˉ jaléngꞌˋ dseaˋ tiñíingˉ é.\n30 Jo̱ dsifɨˊ mɨ˜ caꞌíngꞌˋ Judas Iscariote e iñíꞌˆ do, jo̱baꞌ cagüɨꞌɨ́ɨˊbre e fɨˊ lɨ˜ neáaiñˊ do. Jo̱ nɨcanʉʉbˋ.\nJúuˆ laniingˉ quiáꞌˉ Dseaˋ Jmáangˉ\n31 Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangɨ́ˋ e cagüɨꞌɨ́ɨˊ i̱ Judas Iscariote do, jo̱baꞌ lalab casɨ́ꞌˉ Jesús i̱ dseaˋ quiáꞌrˉ i̱ caje̱ˊguɨ do:\n—Jo̱ lanab nɨcalɨlíꞌˆ ꞌnʉ́ꞌˋ jial tíiˊ niguoꞌˆ lɨ́ɨngˊ Fidiéeˇ mɨ˜ calɨli˜ jial tíiˊ niguoꞌˆ lɨ́ɨngˊ jnea˜, dseaˋ cagáˉa fɨˊ ñifɨ́ˉ jo̱ cagüénˉn fɨˊ jmɨgüíˋ la e lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ. 32 Jo̱ song lajo̱b lɨ́ɨˊ, e jnea˜ dseaˋ cagüénˉn fɨˊ jmɨgüíˋ la lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ e niꞌéeˆe ꞌnʉ́ꞌˋ jial tíiˊ niguoꞌˆ lɨ́ɨngˊ Fidiéeˇ, jo̱baꞌ Fidiéeˇ lajo̱b nijmérˉ có̱o̱ꞌ˜ jnea˜ cajo̱, jo̱ lajeeˇ tab˜ nijmérˉ lajo̱. 33 Jo̱guɨ ꞌnʉ́ꞌˋ, dseaˋ lɨ́ɨngˊnaꞌ jó̱o̱ˋo̱, e labaꞌ fɨ́ɨˉɨ ꞌnʉ́ꞌˋ e joˋ huǿøˉ táangˋguɨ́ɨ có̱o̱ꞌ˜ ꞌnʉ́ꞌˋ fɨˊ la. Jo̱guɨ ꞌnʉ́ꞌˋ niꞌnamꞌˆbaꞌ jnea˜ jo̱ dsʉꞌ joˋ niguiéngꞌˊnaꞌ jnea˜; co̱ lɨ́ꞌˆ laco̱ꞌguɨ jí̱i̱ꞌ˜ e nɨcafɨ́ɨˉɨ dseaˋ Israel caguiaangˉguɨ ie˜ lamɨ˜ jéengˊguɨ do, jo̱ lajo̱b fɨ́ɨˉɨ ꞌnʉ́ꞌˋ lana cajo̱ e jaˋ cuǿøngˋ nigüɨlíingˋnaꞌ fɨˊ lɨ˜ niníngꞌˆ jnea˜. 34 Jo̱ uiing˜ e jo̱baꞌ e nicuǿøˆø ꞌnʉ́ꞌˋ e júuˆ laniingˉ la e jaˋ mɨˊ cafɨ́ɨˉɨ ꞌnʉ́ꞌˋ lamɨ˜ jéengˊguɨ, jo̱ e lab e jo̱: jmiꞌneáangˋnaꞌ dseaˋ rúngꞌˋnaꞌ. Jo̱ lɨ́ꞌˆ laco̱ꞌ la ꞌneáangˋ jnea˜ ꞌnʉ́ꞌˋ, lajo̱b dseángꞌˉ ꞌnéˉ jmiꞌneáangˋnaꞌ dseaˋ rúngꞌˋnaꞌ cajo̱. 35 Jo̱ song lajo̱b jmooˋnaꞌ e dseángꞌˉ jmiꞌneáangˋnaꞌ dseaˋ rúngꞌˋnaꞌ, jo̱baꞌ lajɨɨmˋ dseaˋ nilɨlíꞌrˆ jóng e dseángꞌˉ dseaˋ quiéˉbaa lɨ́ɨngˊnaꞌ song jmooˋbaꞌ lajo̱.\nMɨ˜ cajméeˋ Jesús júuˆ e nijíngꞌˉ Tʉ́ˆ Simón e jaˋ cuíiñˋ dseaˋ do\n36 Jo̱ mɨ˜ canúuˉ Tʉ́ˆ Simón lají̱i̱ꞌ˜ e cajíngꞌˉ Jesús do, jo̱baꞌ cajmɨngɨ́ꞌrˉ dseaˋ do lala jo̱ cajíñꞌˉ:\n—Fíiˋi, ¿jie˜ fɨˊ lɨ˜ niguóꞌˆ?\nJo̱baꞌ cañíiˋ Jesús quiáꞌˉ dseaˋ do jo̱ casɨ́ꞌˉreiñꞌ:\n—Jaˋ cuǿøngˋ niguøngꞌˆ ꞌnʉˋ lana e fɨˊ lɨ˜ ninínꞌˆn, jo̱ dsʉꞌ mɨ˜ nilɨcøøngˋguɨjiʉ lajo̱, jo̱guɨbaꞌ e nɨcuǿøngˋ guønꞌˆ jóng.\n37 Jo̱baꞌ lalab cañíiˋ Tʉ́ˆ Simón quiáꞌˉ Jesús jo̱ casɨ́ꞌrˉ dseaˋ do:\n—Fíiˋi, ¿jialɨꞌˊ jaˋ cuǿøngˋ e ninínꞌˆn có̱o̱ꞌ˜ ꞌnʉˋ lana? ¡Co̱ꞌ guiabˊ dsiiˉ e nijáangꞌ˜ ꞌñiáꞌˋa e nijúunˉn e laco̱ꞌ nijmɨcó̱o̱ꞌ˜o̱ ꞌnʉˋ!\n38 Jo̱baꞌ lalab cañíiˋ Jesús quiáꞌˉ i̱ Tʉ́ˆ Simón do jo̱ casɨ́ꞌˉreiñꞌ:\n—¿Su dseángꞌˉ jáꞌˉ e nijméeꞌˆ e laco̱ꞌ fóꞌˋ na, Tʉ́ˆ Simón? Co̱ꞌ lana jmɨtaaˆ oꞌˊ e lajeeˇ e nʉ́ꞌˉguɨ e niquíꞌˉ jaangˋ tuidséeˆ, ꞌnʉˋ nifoꞌˆ ꞌnɨˊ ya̱ꞌˊ e jaˋ cuíinꞌˋ jnea˜.


Eil pennad — XVI - Wikimammenn\nEil pennad — XVI\nR. Prud’homme, 1903 (p. 47-50)\n◄ En dour an Itali. — Eur gauzeaden diwar-benn ar C’hors : ar vendetta. — Eun didu E læc’h kousket, e saver eur werz : gwerz ar C’horsik Mene-tanek ar Stromboli gwelet euz a-bell hag euz a-dost ►\nE læc’h kousket, e saver eur werz : gwerz ar C’horsik\nD’ar gwener, an dregontved a viz est. — Eun hun a ran bete diou pe daer heur ; goude n’on ken evit advenel gant an derzien a lak ma goad da virvi. Birvi ive ’ra ma spered ha birvi ma fantazi : ha me ’en em lakat da zevel eur werz diwar-benn enezen Kors am euz gwelet dec’h hag am euz klevet komz anei ken aliez.\nMa fe ! æzet aoalc’h e teu ganin pep poz, ha na choman ket re bell da glask girio mad da glotan an eil gand egile, Mar he dije koustet muioc’h a boan d’in, he dije bet, marvad, muioc’h a dalvoudegez.\nGoude holl, ’pez a dalv a dalv, Setu hi aman ’vel ma skriviz anei tom-ha-tom, ar beure goude ma lein.\nMad eo da ganan war don Fransoazik ha Pierik, eun ton hag a zo anaveet breman dre-holl, aboue m’eo bet kanet gant Marc’harit Fulup en Gwengamp, er blavez 1900. Peder rimadel a zo en pep poz. An eil a vo dalc’hmad : « Korsik bihan, ma mignon », pa gomzo al lestr, ha dalc’hmad « Lestr an Itron-Varia » pa gomzo ar C’horsik. D’an daerved e ve adlaret a-bez an hini gentan. Evel-se, e pep poz, n’euz nemet diou rimadel, an hini gentan hag an hini divezan, a ve enne danve neve : an diou-ze hepken a zo skrivet aman war-lerc’h.\nDIVIZ ETRE AR C’HORSIK HA LESTR AN ITRON-VARIA-ZILVIDIGEZ\nwar don : Fransoazik ha Pierik.\nC’hwi ’dremen aze ken faro,\nLestr an Itron Varia,\nPerag e touget ho hano ?\nDa Vari ec’h on bet goestlet,\nKorsik bihan, ma mignon,\nEvit dougen pelerined.\nMe ’wel ganac’h tud a beden :\nNa pelæc’h it-hu d’o dougen ?\nDa Jeruzalem o c’hasan,\nD’eun douar euz ar zantelan.\nPe sort mouez ’zo deut d’o gervel,\nPa fell d’ê mont warnoc’h ken pell ?\nMouez Frans, o mam-vro vinniget ;\nAr vouez-ze he deuz o gelvet.\n’Viti petra ’deuz da c’houlen,\nPa vefont du-hont, ’n o feden ?\nGoulen ’reint ma vo frealzet,\nRag gant ar boan ec’h eo bec’hiet.\nMar ’n em gav Frans, ma mamm, en poan,\nMe ’zo glac’haret ma-unan.\nGoasket eo : gwelet ’m euz enni\nHe c’halon goasket gand tud kri.\nPiou eo ’n dud kri-ze m’o lazin :\nKrog eo ma goad Kors da virvin.\nAn dud-ze ’zo tud dizoue,\nA glask lazan enni ar fe.\nDoue a drec’ho warne holl :\nNan ey ket ma bro ger da goll.\n’Vit trec’hi hec’h enebourien,\nE fell d’ei dreist-holl ar beden.\nNij neuze, gant da iskili,\nHa kas tud du-hont da bedi.\nPed wardro gante a galon,\nA spered heuilh lestr da Itron.\nSkrivet ganin ma gwerz, e c’houvean ’nei rez-mad dre envor ha ma flijadur eo mouskanan ’nei war ar pont. E skeud-ze da vihanan, e tremen buhan ar beurevez evidon. A-hent-all netra da welet ; tamm douar e-bed diragomp nag a-dost nag a-bell ; netra da glevet, nemet ar prezegenno hag ar chapelet.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Eil_pennad_—_XVI&oldid=155570 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 18 Gen 2020, da 20:06.


Sulvezh Gwadek (1972) - Wikipedia\nSulvezh Gwadek (1972)\nMurlivadur e Doire hag a daolenn Sulvezh Gwadek 1972\nAr Sulvezh Gwadek (Bloody Sunday e saozneg, Domhnach na Fola en iwerzhoneg) eo an anv roet d'an devezh ma oa bet lazhet 13 manifester (un den ouzhpenn, ur gwaz, a varvas pevar miz hanter goude bout gloazet) gant arme Breizh-Veur, d'an 30 a viz Genver 1972, e-pad ur vanifestadeg peoc'hiek e Derry (Doire) (Iwerzhon an Norzh) evit ingalded ar gwirioù etre ar gatoliked hag ar brotestanted. A-wezhioù e vez lâret ivez Bogside Massacre, lazhadeg ar Bogside, e saozneg.\nAr vanifestadeg-se a oa bet aozet gant an Northern Ireland Civil Rights Association, kaset gant Ivan Cooper, da c'houlenn ingalded ar gwirioù etre ar brotestanted hag ar gatoliked, evit ar gwirioù keodedel hag a-enep ar bac'hadennoù diwar ziviz ar melestradur, bet divizet gant Parlamant Norzhiwerzhon d'an 9 a viz Eost 1971. Daoust da youl Ivan Cooper da viret ar peoc'h e krogas emgannoù etre ar vanifesterien hag an arme. 28 manifester a voe gloazet gant boledoù, 13 den a varvas eno, 7 krennard e no zouez, hag unan all un tamm war-lerc'h. Gloazet e oa daou vanifester gant kirri an arme a dremenas warne. Pemp eus an dud c'hloazet a oa diskaret gant un tenn en o c'hein. Ar soudarded lakaet e kaoz a oa izili eus ar 1añ Batailhon eus Rejimant harzhlammerien ar Rouantelezh-Unanet.\nHervez an arme e vefe bet tennet warno gant an IRA setu perak o defe tennet d'o zro. Hervez ar vanifesterien avat e vefe bet tennet gant an arme war un engroez hep armoù. Un enklask a oa graet buan-ha-buan gant ur c'huzul-enklask renet gant Lord Widgery hag en doa didamallet an arme en ur lâret e oa bet tennet gant an IRA hag e vije bet tennet d'he zro gant an arme. Neoazh n'eus ket bet kavet armoù pe danvez-tarzh war ar vanifesterien ha n'eus ket bet soudarded lazhet 'pezh a zo souezhus ma vefe bet tennet warno da gentañ.\nDa-heul al lazhadeg e kreskas kalz niver izili an IRA hag a gasas a-c'houde gwalldaolioù marvus. Arme Breizh-Veur a gollas ivez ul lodenn eus he c'hredusted abalamour d'an afer-se. Ar rendael a badas pell amzer etre an daou du. D'ar 16 a viz Mae 1997, Channel 4 a skignas un diell savet gant Lena Ferguson hag Alex Thomson diwar an darvoud. Enni e tisplege pevar soudard dizanv e oa bet tennet gant an arme war an engroez, pezh a zislavar ar c'homzoù ofisiel. Abalamour d'ar c'hlemmoù savet goude-se e tivizas ar c'hentañ ministr Tony Blair digeriñ en-dro an enklask e 1998. Etre 1998 ha miz Du 2004 ez eus bet goulennataet 921 test gant ar barner Mark Saville ha savet 1555 testeni skrivet. Ul lodenn eus ar soudarded a anzavas e oa diarmet ar vanifesterien hag o doa lâret gaou en a-raok. Klozet e voe an afer e 2010.\nAnavezet e oa bet gant gouarnamant David Cameron e 2010 e oa bet graet ur fazi. Aet eo ministerdi an difenn pelloc'h d'an 22 a viz Gwengolo 2011 en ur zisklêriañ e vefe digollet gouzañverien ar "Bloody Sunday". "Anavezout a reomp ar glac'har bevet gant an tiegezhioù-se abaoe daou-ugent vloaz hag anavout a reomp he deus droukc'hraet an arme. Mantret eo ar gouarnamant eus kement-se", eme ar ministerdi, hervez The Guardian.\nAr ganaouenn Sunday Bloody Sunday zo bet savet gant ar strollad rock U2 diwar ar fedoù-se.\nSavet eo bet ar film Bloody Sunday hag a zispleg ar fedoù-se gant Paul Greengrass e 2002.\n↑ 'Bloody Sunday', Derry 30 January 1972 – Names of the Dead and Injured CAIN Web Service, 23 March 2006. Retrieved 27 August 2006.\n↑ Extracts from 'The Road to Bloody Sunday' by Dr. Raymond McClean. Retrieved 16 February 2007.\n↑ Widgery Report. CAIN. Kavet : 18 May 2007.\n↑ "Londres indemnise les familles des victimes du Bloody Sunday", Le Monde, 22 a viz Gwengolo 2011\nDa welet ivez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nSulvezh Gwadek (1920)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Sulvezh_Gwadek_(1972)&oldid=1888719 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 27 Du 2020, da 07:54.


Pajenn:Heuriou brezonnec ha latin.djvu/511 - Wikimammenn\nPajenn:Heuriou brezonnec ha latin.djvu/511\nret d'an deiz memes eus ho gouel ; hac ar re-se eo am eus brema da lacât deoc’h ama varlerc’h evit peb seurt sænt.\nInstruction evit an Ebestel hac an Evangelistet santel.\nAN ebestel eo ar re pere en deveus bet choaset J.-C. evit ho c’haç dre ar bed universel da brezec an Aviel ha da gonvertissa an dud. An evangelistet santel eo ar re pere ho deus scrifet an Aviel pe an histor a vuez J.-C. Evit heul intantion an Ilis da voueliou an ebestel hac an evangelistet, e rencomp : 1. trugarecaat Doue da veza grêt deomp anaout ar virionez dre ho moyen ; 2. he bidi da rei deomp ar c’hraç da chom ferm er feiz hac er greden pehini ho deveus annoncet ; 3. goulen outan pastoret pere ho deffe ar speret fervant eus an ebestel ; 4. ober pedennou evit an Ilis pe veus a hini ê bet fondatoret an ebestel, hac evit ar bastoret ive pere so oc’h he gouarn ; ha d’ar pempet, goulen ouz an ebestel memes evit ar sujet-se ho intercession dirac Doue. Gant an intantionou-se ta e leverrot ho Gousperou er fæçon-ma.\nLavaret gueneoc’h devotamant ar Pater, an Ave, ha Deus, in adjutorium, evel en commançamant Gousperou ar Sul, e recitot ar pemp Salm-ma.\nAr c’henta Salm, Dixit Dominus (Doue en deveus lavaret), pehini a gueffot en Gousperou ar Sul.\nAn eil Salm Laudate, pueri Meulit an Autrou souveren), pehini a gu[e]ffot  eno ive.\nAn trede Salm Credidi, propter quod (O va Doue, o cridi enoc’h), pehini a gueffot eno ive.\nAr pevare Salm In convertendo Dominus, eo he-ma so ama, en pehini e comser eus ar ga[p]tivite  a bobl Sion pe Jerusalem, pehini so un imaij eus ar gaptivite ma couezomp enni dre ar pec’het, hac eus an hini ma emaomp er vuez presant.\n↑ Moullet : guffot.\n↑ Moullet : ganti-.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Heuriou_brezonnec_ha_latin.djvu/511&oldid=100635 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 31 Meu 2017, da 18:01.


Ramiro II Aragon - Wikipedia\nRamiro II Aragon\n(Adkaset eus Ramiro II el Monje)\nUr pennad Ramiro II zo ivez.\nRamiro II, roue Aragon en XIIvet kantved.\nRamiro II (1086-1157), lesanvet el Monje (ar manac'h) a voe roue Aragon e-pad 23 bloaz, etre 1134 ha 1157.\nMarv e vreur Alfonso[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nEn 1134 e varvas Alfonso Iañ Aragon en emgann Fraga, hag eñ divugel. Fall an traoù er rouantelezh. Bec'h en doa bet ar roue gant e wreg Urraca Iañ Kastilha, bec'h gant ar pab Paskal II. En e destamant e laoskas e rouantelezh gant an urzhioù armet: Urzh an Templ, Urzh an Ospital, Urzh ar Sepulkr Santel. Uhelidi ar vro avat ne oant ket evit gouzañv kement-se, ha mont a rejont da dennañ eus e gouent ar manac'h Ramiro, breur d'ar roue marv, da reiñ ar gurunenn dezhañ. Ha setu Ramiro II Aragon, lesanvet ar Manac'h, war gador ar roue.\nKaout ur roue, mat; met gwelloc'h ur roue gant gwreg ha bugale. Klasket e voe dezhañ ur wreg en oad da gaout bugale, ha kavet un intañvez frouezhus, dezhi pevar bugel : petra welloc'h ?\nDimeziñ a eure Ramiro eta d'an 13 a viz Du 1135 da Agnes Poatev (rouanez Aragon), anavezet ivez evel Inés Akitania (1110-1157), intañvez ar priñs frank Aimery V de Thouars. Ur verc'h o doe, Petronila Aragon, a voe rouanez Aragon.\nEn 1137 e voe dimezet Petronila da Ramón Berenguer IV, kont Barcelona, ha gantañ e laoskas Ramiro ar galloud.\nNeuze, graet o dever gant pep hini eus an daou bried, e tistroas Ramiro d'e vanati hag ez eas e bried d'ar gêr en-dro, ha goude da abati Fontevraud. Mervel a reas da 71 vloaz.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Ramiro_II_Aragon&oldid=1593090 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 24 Gwe 2014, da 20:25.


Beg ar Polen - Wikipedia\nBeg ar Polen\nBeg ar Polen zo ur beg-douar en enez ar Gerveur, e departamant ar Mor-Bihan.\nEmañ Beg ar Polen e beg gwalarn ar Gerveur, e kumun Saozon. Ne ouzer ket gwall vat petra eo orin an anv « polen ». Gallekaet eo bet anv ar beg-douar e « Pointe des Poulains ».\nUl lec’h kaer eo Beg ar Polen, leun a gerreg. Un tour-tan zo, tour-tan ar Polen, hag a zo war un tamm douar a vez dispartiet diouzh ar beg-douar d’an uhelvor. E 1868 e oa bet savet an tour-tan-se. Emren penn-da-benn eo bremañ ha mont a ra en-dro gant tredan degaset gant energiezh an heol.\nE-kichen ar beg-douar ivez ez eus ur c’hreñvlec’h savet gant an arme en XIXvet kantved hag oa bet prenet ha treuzfurmet gant ar gomedianez Sarah Bernhardt e 1894. Graet he doa he annez enni ha savet he doa ivez, war-lerc’h, daou di all e-kichen, an eil anvet Les Cinq Parties du monde hag egile Lysiane evit degemer he mignoned. Betek fin he buhez, e 1923, e teue Sarah Bernhardt bep hañv da dremen ur pennad amzer eno.\nGoude e voe dilezet ar savadurioù tamm-ha-tamm hag e 2000 e voent prenet gant Mirva an Aodoù. Adkempennet e voent ha digor e vez al lec’h d’ar weladennerien bremañ.\n↑ « Maez am Beg » a vez graet anezhañ e brezhoneg, hervez a lenner e Toponymie Nautique (1967).\n↑ Belle-Ile-en-Mer. Refuge de Sarah Bernhardt, Didier Déniel, Le Télégramme, 7 Eost 2013.\n↑ Belle-île (Dunes de Donnant, Les Poulains, Pointe de Pouldon, Ster Vras-Apothicairerie), Conservatoire du littoral (fr)\n↑ À Belle-Île, la pointe des Poulains a été sauvée Le Parisien, 19 Gouere 2005 (fr)\nLa pointe des Poulains à Belle-Île-en-Mer : patrimonialisation d’un site touristique insulaire (fr)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Beg_ar_Polen&oldid=1709254 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 12 Gou 2016, da 06:39.


Buhez ar Sent/1912/Bonavantur - Wikimammenn\nBuhez ar Sent/1912/Bonavantur\nDre ma kreske en oad, e teske, en eur c’hoari, holl skianchou ar bed. Ma oa kaer a zremm, e ene dinam a oa c’hoaz kalz kaeroc’h. Da zaou vla warn-ugent, evit ober herve promese e vamm, e c’houlenne bezan digemeret en Urz sant Fransez. Er manati e oe skouer an holl venec’h ; hepdale e oe kaset da Bariz da studian an teoloji, dindan eun den brudet ha desket, Alexandr de Hales. Heman, o welet e spered lemm hag e zantelez, a lavare eun devez : « Setu dirak hon daoulagad eur skeuden veo eus Adam arôk e bec’hed. »\nEun devez, Bonavantur, hag a oa en gwirione êl ar manati, hag a gare kommunian alïes, a gemeras aon ha spont : ne grede ket tostât ouz an dôl zantel. En eun tol, eul lodennig eus an hosti vras konsakret gant ar beleg, en oferen, a nijas war e vuzellou. Evel ma teu bannou an heol da laouennat pep tra, goude eur barr-glao, evelse Jezuz a lakas ar fianz hag al levenez da sklêrât e ine.\nKoulskoude, spered lemm Bonavantur a reas founnus e hent, e-touez kenteliou tenval an teoloji, ha hepdale ar skolaer a oe beleget ha laket e-unan d’ober skol. Ar vrud a deuas war e dro. Mes Bonavantur a dec’he diouz meuleudiou an dud, evit mont da zaoulinan dirak ôter Jezuz-Krist, da bleustri war e boaniou ha war e varo, pe c’hoaz, da louzaoui an dud lor en hospitaliou.\nDa bemp bla ha tregont, e oe dibabet da jeneral e Urz. Neuze e skrivas bue sant Fransez Eun devez, sant Thomas, o vezan deut d’e welet, a gavas anezan gant al labour-ze. En em denn a reas heb e zistrei, en eur lavaret d’ar re a oa gantan : « Lezomp ar zant da labourat evit ar zant. »\nEun dro-all, sant Thomas a c’houlennas digantan pelec’h e tastume ar c’homzou a lavare hag a yee ken don en kalonou an holl : « Setu, eme Vonavautur, en eur ziskouez ar groaz, setu al levr hag en deus desket d’in an nebeut a ouzon. »\nRen a reas e Urz epad 18 vla, gant nerz ha dousder. Dindan eur mestr ken santel, a gastize e gorf en eun doare ken spontus, hag a ’n em blije oc’h ober al labouriou diêsan, an holl venec’h a oa laouen o heuilh adarre, pen-da-ben, lezen striz o Urz, o devoa lezet eur pennad a-goste.\nMes ne gave ket e oa awalc’h d’ezan plêal gant e venec’h hepken. E garante evit an ineou prenet gant Jezuz-Krist a reas d’ezan labourat evite, en kement lec’h ma tremene, en eur welet e vanatiou.\nPrezek ha kovez a rê dre-oll. Komz a rê d’ar brinsed, d’an dud a Iliz, da vistri ar c’hêriou, eus an doare da viret ar fe e-touez ar gristenien.\nGoude maro ar pab Klemant IV, en devoa klasket e hanvan da arc’heskob en York, an Iliz a chomas daou vla ha nao miz hep penn ; kentan tra a reas Gregor X, o pignal war an trôn, a oe hanvan Bonavantur da gardinal ha da eskob en Albano. O walc’hi listri ar gegin e oa, en Mugello, pa deujod da rei kelou d’ezan eus an neventiou-ze.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Buhez_ar_Sent/1912/Bonavantur&oldid=37940 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 28 Mez 2012, da 16:04.


Livres en ligne de Renaud Camus : « La Dépossession » (« 75. [Le chèche] »)\n75. [Le chèche]\nMusique et culture — comme je ne puis préciser chaque fois, ce qui serait bien fastidieux ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~, je souhaiterais qu’il ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~’~~~~ ~~~~~~~~ en Occident jusqu’au ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~ : ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~ social, les variétés, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ gastronomie, la chanson ~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ de centre commerciaux — ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~ titre de vestiges, ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ de faveur, et ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ascendant qui mène ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~’~~~~. ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ kitsch, dans la “~~~~~~~~~~” ~~~ ~~~ “~~~~~~~~~~~~~”. ~~’~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~’~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~-~~~~~~, ~~~’~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ce qu’elles ont ~~~ ~~~~~, ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~-~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ le présent, toutes ~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~, c’est parce qu’il ~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~’~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~-~~~~~~. ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ féministe. Alexandre Dumas ~~~~ bankable au ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~-~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ grande littérature et ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~. ~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~, ~~’~~~ ~~~~ ~~~~~~~~, ~~’~~~~ ~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~ notre contemporain (et ~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~, certes).\nThèmes ~~’~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~~~ au Panthéon, choix ~~~ ~~~~~~~~~~~~~·~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~ ~~~, ~~ ~~~~~~~~~, la grandeur artistique, ~~~~~~~~~~~~~~~, ~~~ “~~~~~~~~~~~”, ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~. ~~~~, ~~~~~~~~~-~~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~ être un obstacle. ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~’~~ ~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ “~~’~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~”, ~~~ ~~~~~~~~~~, d’antiracisme, de popularisme, ~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~ wokisme, ~~’~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~ ~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ les deux, ou ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~ mérite, compétence, expérience, ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~’~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ renouvellement désirable n’en ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ temps son armée, ~~~ ~~~’~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ chèches d’uniforme et ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~. ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~’~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~.


Graet en deus Gwenole e holl studioù er skolioù, skolaj ha lise Diwan. Dizoloiñ a ra bed ar c'hoariva gant strollad Ar Vro Bagan, en ur vezañ komedian da gentañ ha teknikour da heul. Seul vuioc'h ma dañv d'al leurenn, seul kreñvoc'h ar c'hoant gantañ da vaestroniañ bed arbennik teknikoù ar son, ar gouleier hag al al leurenn. War lec'h bezañ bet tapet ar Bak, divizet en deus Gwenole heuliañ stummadur skol uhel Lise Guisth'au e Naoned. Diplomet eo bet e miz Even 2014 gant un D.M.A / Diplom Micherioù an Arzoù - Ren-teknikour an arzoù bev.\nE miz genver 2014 e krog Gwenole da labourat gant Teatr Piba. Stajiad da gentañ, heuliañ a ra krouidigezh ha troiad gentañ ar pezh Metamorfoz. Deuet war ar vicher kemer a ra perzh evel teknikour son eil troiad Metamorfoz. Merañ a raio ivez ar son ha gouleier kentañ prantad krouiñ Merc'h an Eog/Merch yr Eog, raktres nevez Teatr Piba, asambles gant C'hoariva Broadel Bro Gembre.\nLabourat a ra bremañ, ingal, 'giz teknikour son evit strolladoù c'hoariva, sonerezh ha sirk a-nevez.


Pajenn:Le Gonidec - Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, eil levr.djvu/31 - Wikimammenn\nPajenn:Le Gonidec - Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, eil levr.djvu/31\n16. Ar varn a choumô enn distrô, hag ar reizded a arzavô enn eunn douar strujuz.\n17. Ar péoc’h a vézô labour ar reizded, hag ann tâv hen heûliô, hag ar c’hréd a badô da-vikenn.\n18. Va fobl a arzaoô é kaerded ar péoc’h, dindân teltou dizaouzan, enn eunn arzaô a binvidigez.\n19. Hôgen ar c’hazarc’h a gouézô war ar c’hoat, hag ar géar a vézô vuéléet-brâz.\n20. Euruz oc’h, c’houi péré a hâd war ann holl zouréier, hag a gâs dî troad ann éjenn hag ann azen.\nDispennadur énébourien Juda.\n1. Gwâ té, péhini a breiz, ha na vézi-dé két preizet ivé ? Ha té, péhini a zispriz, ha na vézi-dé két disprizet ivé ? P’az pézô peûr-breizet, é vezi preizet : pa vézi skuîz ô tisprizout, é vézi disprizet.\n2. Aotrou, az péz truez ouz-omp ; râk da c’hortozet hon eûz ; béz da vréac’h d’é-omp diouc’h ar min̄tin, ha da zilvidigez é amzer ar c’hlac’har.\n3. Gan̄t mouéz ann éal eo bét tec’het ar boblou, ha gan̄t skéd da veûrded eo bét skiñet ar brôadou.\n4. Dastumet é vézô hô tibourc’hou, ével ma tastumeur ar c’houiled, gan̄t péré é leunieur ar poullou.\n5. Diskouézet en deûz ann Aotrou hé veûrded, ô véza ma choum el léac’h uc’hel ; leûniet en deûz Sion a varn hag a reizded.\n6. Ar feiz a rénô enn da amzer ; ar furnez hag ar wiziégez a vézô madou ar zilvidigez ; doujan̄s ann Aotrou a vézô hé den̄zor.\n7. Ar ré diwar ar méaz péré a wélô kémen̄t-sé a c’harmô, ar gannaded a béoc’h a wélô gan̄t c’houervder.\n8. Dilézet eo ann hen̄chou, na dréméneur mui dré ar raven̄chou, torret eo gan̄t-han̄ ar gévrédigez, diskaret eo ar c’heriou, n’en deûz azaouez é-béd évid dén.\n9. Er gwélvan hag er fillidigez éma ann douar ; reustlet ha direizet eo al Liban : eunn distrô eo deûet Saron da véza ; Basan hag ar C’harmel a zô bét gwastet.\n10. Bréma é savinn, émé ann Aotrou ; bréma é tiskouézinn va meûrded, bréma é rôinn da anaout va galloud.\n11. Grouéz a en̄géhen̄tot, hag é c’hanot kôlô ; hoc’h alan a vézô ével eunn tân hag a zévô ac’hanoc’h.\n12. Ar boblou a vézô hén̄vel oud al ludu a choum war lerc’h ann tân, hag oud eur bôd spern a lékéeur enn tân.\n13. Klévit pétrâ em eûz gréat, c’houi péré a zô pell, hag anavézit va ners, c’houi péré a zô tôst.\n14. Ar béc’herien a zô bét spoun̄tet é Sion, ann heuz a zô bét kroget er bilpouzéd ; piou ac’hanoc’h a hellô choum enn tân loskuz ? Piou ac’hanoc’h a badô er flammou peûr-baduz ?\n15. Néb a valé er reizded, hag a gomz er wirionez ; néb a zistol ar madou deûet é gaou, a vîr hé zaouarn diouc’h pép rô, a stan̄k hé ziskouarn out pép lavar a c’hoad hag a zerr hé zaoulagad gan̄d aoun na welché ann drouk.\n16. Hen-nez a choumô é léc’hiou uc’hel ; é rec’hier kré hag uc’hel en em dennô ; bara a vézô rôet d’ézhan̄, na ziouerô két a zour.\n17. Hé zaoulagad a wélô ar roué enn hé gaerded ; hî a zellô oud ann douar a bell.\n18. Da galoun a én̄vorô hé spoun̄t. Péléac’h éma ann dûd gwiziek ? Péléac’h éma ann hini a boézé geriou al lézen ? Péléac’h éma mestr ar vugalé ?\n19. Na wéli két eur bobl her, eur bobl dichek enn hé gomsiou ; enn hévélep doaré na helli két poella lavar hé iéz, péhini n’eûz furnez é-béd.\n20. Sell out Sion, kéar hol lidou ; da zaoulagad a wélo Jéruzalem, kéar pin̄vidik, telt ha na hellô két béza dizouget enn eul léac’h all ; ann tachou a starta anézhi na vézin̄t tennet bikenn, hag ar c’herdin a zalc’h anézhi na vézin̄t két torret.\n21. Râg énô hép-kén é tiskouezô ann Aotrou hé veûrded ; ann douréier\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Le_Gonidec_-_Bibl_Santel_pe_Levr_ar_Skritur_Sakr,_eil_levr.djvu/31&oldid=156672 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 14 Meu 2020, da 19:32.


Al Mamlakah al Ourdouniyah al Hashimiyah\nRouantelezh hachemit Jordania\nGer-stur broadel الله، الوطن، الملك\nAllāh, al-Wațan, al-Malik\nAn Doue, ar Vro, ar Roue\nKan broadel السلام الملكي الأردني\nAs-Salām al-Malakī al-Ourdonī\nPeoc'h da roue Jordania\n31° 00' N - 36° 00' R\nAozadur ar Stad\nha kêr vrasañ عمّان Ammān\n31° 57' N - 35° 56' R\nSaozneg (gouezet gant\nar renkadoù krenn hag uhel)\nDizalc'hiezh 25 a viz Mae 1946\nPan echuas al leuriadur bet roet d'ar Rouantelezh-Unanet\ngant Kevre ar Broadoù d'an 23 a viz Gwengolo 1922\nRoue Abdallah II\n(7 a viz C'hwevrer 1999)\nPennmaodiern Bisher Al-Khasawneh\n(12 a viz Gwengolo 2020)\nKambr uhel : Sened\nKambr izel : Kambr an Dilennidi\nGorread 89 342 km² (112vet er bed)\nDouar : 88 802 km²\nDour : 540 km²\nUhelder keitat 723 m\nIzelañ : – 408 m (Mor Marv)\nUhelañ : 1 854 m (Jebel Oum ad-Dami)\nBevennoù 1 635 km\nStadoù amezek Iraq (181 km)\nIsrael (238 km)\nArabia Saoudat (744 km)\nSiria (375 km)\nSisjordania (97 km)\nAodoù 26 km\nHin Dezerzhioù krin\nGlaveier er chornôg\nNiver 7 930 491 (Gouhere 2014, prizadur)\nRenk er bed 98vet\nStankter 88,77 annezad/km²\nKDK (US$ 2013) 40,02 milmilion (105vet)\n0,745 Krenn (77vet)\nMoneiz Dinar jordanian (JOD)\n1 JOD = 1 000 fil\nThe World Factbook • The Hashemite Kingdom of Jordan\nJordania, ent-ofisiel Rouantelezh hachemit Jordania, zo ur vro eus ar Reter-Nesañ lec'hiet er reter da Sisjordania hag Israel, en norzh da Arabia Saoudat, er c'hornôg da Irak hag er su da Siria.\nUr rouantelezh vonreizhel eo, hag un ezel eus ABU, eus ar C'hevre Arab hag eus Aozadur ar C'hevelerezh Islamek.\nDa heul ar Brezel-bed kentañ ha freuzidigezh an Impalaeriezh Otoman, Kevredigezh ar Broadoù a leuras ar Rouantelezh-Unanet (R.-U.) da c'houarn an tamm brasañ eus ar Reter-Nesañ. E 1921 e tivizas al leuriad krouiñ ur rannvro damemren, anvet Emirelezh Treuzjordania, disrannet diouzh Palestina. E 1946 e c'hoarvezas dizalc'hegezh Treuzjordania, a droas da Rouantelezh Hachemit Jordania, renet gant ar roue Abdallah Iañ Jordania betek 1951 ha Talal Iañ eus 1951 betek e zilez e 1952.\nAr roue Hussein Iañ, a renas war-lerc'h e dad, a zeuas a-benn da gas e vro war-raok en desped d'ar gevezerezh a voe etre SUA, URSS hag an R.-U., lod Stadoù arab, Israel hag un darn vras eus poblañs Palestina.\nE 1967 e rankas Jordania lezel Glann Gornôgel ar stêr Jordan gant Israel a-c'houde ar Brezel C'hwec'h Devezh. E 1988 e tilezas Hussein Iañ arc'hadur Jordania er Glann Gornôgel, da vat ha da viken. Ur feur-emglev peoc'h a sinas gant Israel e 1994.\nE vab Abdallah II, a voe roue e 1999 da heul marv e dad, a gendalc'has gant an adaozoù politikel hag armerzhel, met a-c'houde an Nevezamzer Arab a c'hoarvezas er Reter-Nesañ adalek ar bloavezh 2010 e kendalc'h Jordaniz da c'houlenn muioc'h a frankizouriezh politikel, adaozadoù er gouarnamant ha gwellaennoù armerzhel.\nAbaoe miz Genver 2014 emañ Jordania e Kuzul Surentez ABU, gant ur sez dibad, evit ar predad 2014-2015.,\n1.1 Hen Jordania\n1.2 Ar marevezh hellenadek\n1.3 Ar marevezh roman\n1.4 Ar marevezh bizantion\n1.5 Ar marevezh islamek\n1.6 An Impalaeriezh Otoman\n1.7 Emsavadeg Veur an Arabed\n1.8 Promesaoù ha deurioù\n1.9 Eus Treuzjordania da Jordania\n1.10 Jordania hag Israel\n1.11 Rouaned Jordania\n2.4 Arver an douar\n4.3 Sifroù keñver-ha-keñver\n4.4 Enporzhiañ hag ezporzhiañ\n5 Gweladenniñ Jordania\n9 Pajennoù kar\nE Jordania e voe ul lod eus ar c'hêriadennoù koshañ bet savet gant mab-den, ha darn eus sevenadurioù meur ar bed o deus lezet eno testenioù a c'heller gwelet hiziv an deiz c'hoazh.\nPeogwir e oa tiriadoù Palestina ha Jordania ur c'hroashent er Reter-Nesañ e voent ul liamm etre Afrika, Azia hag Europa. Neuze, abaoe ganedigezh ar sevenadur a anavomp e c'hoarias Jordania ur perzh pouezus en eskemmoù etre an norzh hag ar su, ar reter hag ar c'hornôg, evel ma ra en deiz a hiziv c'hoazh.\nEn abeg d'e lec'hiadur kreiz e voe meur a berc'henn da diriad Jordania e-pad an Henamzer, pa voe lodennoù anezhañ en Iraq kozh dre impalaerezhioù Sumer, Akkad, Babilon, Asiria ha Mezopotamia.\nO tont eus ar c'hornôg ez astennas Henegipt ar Faraoned he c'halloud hag he sevenadur betek bro ar stêr Jordan, tra ma 'z erruas an Nabateaned, ur boblad kenwerzhourien gantreat a-orin eus su Ledenez Arabia, da staliañ kreiz o impalaeriezh e su Jordan a-vremañ. En diwezh e voe lonket Jordania e sevenadurioù Henc'hres, an Impalaeriezh roman ha Persia.\nAbaoe kreiz ar VIIvet kantved ez eo chomet Jordania e daouarn lies tierniezhoù arab hag islamek.\nHen Jordania[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nEn Henoadvezh ar maen e oa poblet Jordania dija, gant hemolc'herien-gutuilherien a heulie tropelladoù loened en o c'hlask war andonioù ha peurlec'hioù.\nGlepoc'h a-galz e oa an hin d'ar mare-se, ha kompezennoù digor e oa ar pezh a zo dezerzhioù hiziv.\nE-kichen kêr Al-Azraq e biz ar vro ez eus bet kavet annezioù eus Henoadvezh ar maen, ha binvioù evel bouc'hili, kontilli ha kraverezoù.\nE Nevezoadvezh ar maen e voe staliet kêriadennoùigoù, a-drugarez da zonedigezh ar gounezerezh (edoù, piz, fer) ha d'an doñvadur (givri). Kreskiñ betek degadoù a viliadoù a reas ar boblañs neuze.\nAdalek ar bloavezhioù 6500–5500 kt JK e kemmas hin dezerzh ar reter, pa zeuas tommoc'h ha sec'hoc'h. Ret e voe d'an dud kuitaat an dachenn-se, ha betek hiziv e pad an diforc'h etre dezerzh ar reter ha douaroù-gounit ar c'hornôg.\nE dibenn ar predad (war-dro 5500–4500 kt JK) e krogas an dud da fardañ podoù pri. Hep mar e voe degaset an teknikoù-se gant sevenadurioù biz ar Reter-Nesañ, e Mezopotamia.\nEr C'halkoliteg (4500–3200 kt JK) e voe teuzet kouevr evit ar wech kentañ da fardañ bouc'hili, pennoù saezhoù ha krogoù, ar pezh na lakaas harz ebet da arver ar binvioù sileks.\nTamm-ha-tamm e wanaas perzh an hemolc'h hag ar c'hutuilherezh e buhez an dud, tra ma tiorroe al labour-douar gant donedigezh ar gwinizh, an heiz, an datez, an olivez hag an doñvadur (deñved). Damheñvel ouzh buhez Bedouined hon amzer e oa buhez an dud en dezerzh dija.\nE deroù Oadvezh an arem (3200–1950 kt JK) e oa kêriadennoù strewet dre an tiriad, koulz e traoñienn ar stêr Jordan ha war an uhelennoù. Un darn vat anezho e oa gronnet gant mogerioù-difenn a-benn o gwareziñ diouzh ar pobladoù kantreat a oa o vevañ er rannvro c'hoazh. Kanolioù-dour a voe kleuziet, ha stignadoù gwareziñ diouzh ar c'hrenoù-douar hag al liñvadennoù a voe savet.\nAraokadennoù meur a c'hoarvezhas e sevenadurioù kêrel Henegipt ha Mezopotamia d'ar mare-se, ma voe ijinet ar skrivañ kent 3000 kt JK ; tremen mil bloavezh war-lerc'h ez erruas e Jordania, Palestina ha Siria, met testeniekaet eo ar c'henwerzh etre Jordania, Henegipt ha Mezopotamia. Kerioù kreñvaet a voe savet war an uhelioù kent bezañ dilezet evit kêriadennoù digor war ar maez. Krenoù-douar a c'hallfe bezañ an abeg da gement-se, hervez an henoniourien.\nUr c'hemm en hin ar Reter-Nesañ a c'hoarvezas ivez, gant gwrezverkoù uheloc'h ha sec'hor.\nE kreiz Oadvezh an arem (1950–1550 kt JK) e fiñvas an dud a-dreuz ar Reter-Nesañ. Diorroet e voe ar c'henwerzh, blizikaet ha skignet ar sevenadur hag ar galvezoniezh. Gwellaet e voe ar binvioù hag an armoù a-drugarez d'an arem, a zo kouevr mesket gant staen. Kumuniezhoù distag a oa e norzh hag e kreiz ar vro, tra ma veve hendadoù ar Vedouined, ar Chasoued, er su. War-dro kreiz ar mare (bloavezhioù 1700 kt JK) e voe ar vro dindan veli ur vrientinelezh vilour, an Hiksosed, a zegasas kezeg, kirri-brezel hag un doare nevez da sevel mogerioù-difenn.\nGant ar faraon Thoutmose III e voe staliet Impalaeriezh Kanaan (Jordania, Palestina ha Siria) goude ur seziz a badas seizh mizvezh e kêr Megiddo e norzh Palestina (en Israel hiziv). E doare Egipt e voe meret ar vro adal neuze, peoc'h a voe, astennet e voe ar c'henwerzh betek ar broioù morkreizel.\nE dibenn Oadvezh an arem e voe distrujet kalz rouantelezhioù er Reter-Nesañ ha tro-dro d'ar Mor Kreizdouar, hep mar gant moraerien deuet eus broioù Mor Egea hag Anatolia. Trec'het e voent en diwezh gant ar faraoned Merneptah ha Ramses III, met unan eus ar pobladoù-se; ar Filistined, a chomas war aodoù su Palestina etre Gaza hag Achdod, ma tegasas labour an houarn.\nJordania e-tro 830 kt JK\nEn Oadvezh an houarn (1200–332 kt JK) e voe teir rouantelezh nevez e Jordania : Ammon en norzh (Amman e oa o c'hêr-benn), Moab war glann reter ar Mor Marv, hag Edom er su ; d'ar mare-se hag el lec'hioù-se e c'hoarvezas an darvoudoù a gaver en Testamant Kozh. D'ar mare-se ivez e stalias an Arameaned o c'hêr-benn e Damask, kement-se holl en abeg da bouez armerzhel an hent a gase eus Arabia hag a zezouge aour, temzoù ha metaloù prizius.\nKen pinvidik e oa ar rouantelezhioù-se ma voent preizhet meur a wech gant o amezeien ; dizalc'h e chomjont evelkent, petra bennak ma rankjont paeañ truaj da Asiria. Goude diskar Asiria e 612 kt JK e savas Impalaeriezh Babilon, ha kement a drubuilhoù a voe degaset gant Naboukadnesar II er Reter-Nesañ ma tivroas pobladoù a-bezh, en o zouez tud Edom a gavas repu e su Jordania, ma wanaas ar c'hêrioù ha ma tistroas ar galloud gant ar pobladoù kantreat.\nA-c'houde trec'h Impalaeriezh Persia war Vabilon e tistroas urzh ha buz er rannvro. Gant Persia e voe gouarnet Jordania betek ma voe diskaret Impalaeriezh Persia gant Aleksandr Veur e 332 kt JK. Dindan veli Henc'hres en em gavas Jordania neuze.\nAr marevezh hellenadek[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nKêrioù nevez a voe krouet gant ar C'hresianed, evel Gadara (Oum Qais hiziv) a-us Lenn Tiberias, hag adanvet e voe kêrioù all evel Amman, a oa Rabbath-Ammon kent bezañ anvet Philadelphia, ha Garchou a droas da Antioch kent bezañ Gerasa (Jerach hiziv).\nAn henc'hresianeg a voe lakaet da yezh ofisiel, petra bennak ma kendalc'has an dud voutin da gomz arameeg.\nDa heul marv Aleksandr Veur e voe brezel e-pad trement ugent bloavezh etre e jeneraled evit ren war ar Reter-Nesañ. Ptolemaios 1añ Sôter hag e dierniezh a renas war Egipt, ha war Jordania eus 301 betek 198 kt JK ; ar Seleukided a renas eno eus 198 betek 63 k.JK.\nAr marevezh roman[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nHentoù kozh ar Reter-Nesañ\nE ruz emañ Via Nova Traiana\nE 63 kt JK e voe aloubet Jordania, Palestina ha Siria gant ar jeneral roman Gnaeus Pompeius Magnus. Dindan veli ar Romaned neuze e chomas Jordania pevar c'hantved-pad.\nE norzh Jordania e voe kevredet ar c'hêrioù gresian Gerasa (Jerach), Gadara (Oum Qais), Pella, Rafana, Capitolias (Beit Ras) ha Philadelphia (Amman) gant Scythopolis (Beth-Chean, en Israel), Hippos (en Israel), Canatha (Qanawat, e Siria) ha Damask da sevel an Dekapolis. Gant an istorour roman Plinius an Henañ e voe savet al listenn-se ; alies ez ouzhpenner Arbila (Irbid), ha kêrioù all betek un niver a driwec'h pe naontek. Dre ar c'henwerzh hag ar sevenadur e veze liammet ar c'hêrioù-se.\nGerasa e oa kêr bouezusañ an dekapolis, pa ouer e teuas an impalaer Hadrian d'he gweladenniñ er bloavezh 130.\nE su ar vro e chomas dizalc'h ar rouantelezh nabatean betek ar bloavezh 106, pa zeuas lu an impalaer roman Trajan d'he lakaat dindan beli Roma.\nDa heul ar soudarded e teuas ar saverien hentoù, hag e 111 e voe echuet ar Via Nova Traiana, "Hent Nevez Trajan", a gase eus porzh Aqaba e Jordania betek kêr Vosra e Siria.\nTennderioù a savas etre Jordaniz, a gomze henc'hresianeg, hag an alouberien roman, a lakaas al latin da yezh ofisiel hag a c'hourc'hemennas ma vije heuliet relijion Roma. Daoust da gement-se e renas ar Pax Romana, ar Peoc'h Roman, e Jordania a-hed ar marevezh roman.\nAr marevezh bizantion[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nKen abred hag ar Iañ kantved e voe kristenien e Jordania, e Pella pergen, a voe ur repu evit ar re a zec'he a-zirak heskin Roma.\nE 324 e voe savet Kergustentin, kêr-benn Impalaeriezh roman ar Reter, gant Kustentin Iañ ; e 333 ez androas an impalaer ouzh ar gristeniezh.\nKalz kêraozañ a voe e Jordania a-hed ar marevezh bizantion, kenderc'hal d'ober berzh a reas ar c'hêrioù pennañ, kreskiñ a reas ar boblañs. Tamm-ha-tamm e voe degemeret ar gristeniezh a-hed ar IVe kantved, ha krog e voed da sevel ilizoù ha chapelioù dre Jordania a-bezh — alies e voe preizhet ha dismantret azeuldioù roman da sevel ilizoù.\nA-hed ren an impalaer Justinian I e voe kristenaet Jordania, pa voe savet kalz pennilizoù dre ar vro.\nEr c'hwec'hvet ha seizhvet kantvedoù ez eas Jordania war ziboblañ : un darreuziad bosenn a c'hoarvezas e 542, a lazhas an darn vuiañ eus ar boblañs, hag e 614 e voe aloubet ar vro gant ar Sasanided. Goude bezañ renet war Bersia hag Iraq abaoe deroù an trede kantved kent JK e chomas ar Sasanided e Jordania, Palestina ha Siria e-pad pemzek vloaz kent bezañ trec'het gant an impalaer bizantion Heraklius e 629.\nAr marevezh islamek[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nTra ma oa Bizantiz oc'h ober war-dro ar Sasanided e kendalc'he Bedouined da breizhañ an norzh a vare da vare, evel m'o devoa graet a-hed kantadoù a vloavezhioù. Un nevezenti a voe ganto er VIIvet kantved koulskoude : unanet e voent gant feiz an Islâm.\nGoude bezañ klevet galv Allah er bloavezh 622 e klaskas ar profed Mouc'hammad (571-632) andreiñ tud e gêr c'henidik, Mekka ; pa voe argaset ganto ez eas betek kêr Vedina gant e ziskibled – Hijra a reer eus ar veaj-se, a zo bet lakaet da zeroù an deiziadur muzulmat. Eizh bloavezh diwezhatoc'h e tistroas da Vekka, ma reas berzh ; adalek 630 neuze en em strewas ar relijion nevez dre ar Reter-Nesañ hag Afrika an Norzh.\nAstenn ar c'halifiezhioù\n██ Da vare Mouc'hammad, 622-632\n██ Da vare ar Rachidouned, 632-661\n██ Da vare an Oumayyahed 661-750\nDek bloavezh hepken a voe trawalc'h d'an Arabed evit diskar beli Impalaeriezh roman ar Reter war Jordania, Palestina ha Siria : e 636 e kemerjont uhelennoù Treuzjordania hag e kerzhjont war-du Damask.\nE 661 e voe lakaet Damask da gêr-benn ar Galifiezh Oummayyah ; bleunius e voe Jordania a-hed marevezh an Oummayyahed, a-drugarez d'e nester da Zamask ha d'ar birc'hirined a skoe war-du lec'hioù nevet an islam en Arabia.\nA-feur m'en em strewe an islam e voe erlerc'hiet an arabeg ouzh ar gresianeg ; a-hed an VIIIvet kantved e chomas kreñv ar gristeniezh e Jordania.\nTud an dezerzh e oa an Oumayyahed ; dre ma kave dezho e oa didalvez ar savadurioù kreñvaat a oa bet staliet gant ar Romaned evit gwareziñ an hentoù kenwerzh en o lezjont da vont dirapar. En eskemm avat e lezjont savadurioù all a zo testenioù eus o c'harantez evit an hemolc'h hag an dudi : tiez-karaouanoù, tiez-kouronkañ, kemplezhioù-hemolc'hiñ ha kestell, an holl anezho e dezerzh reter Jordania.\nE 747 e voe ur c'hren-douar meur er vro, a zistrujas kalz savadurioù hag a harpas, hep mar, an Abbasided da zont a-benn eus an Oumayyahed e 750. E Baghdad e rejont o c'hêr-benn, lakaet e voe Jordania da doull kutez pell diouzh kreiz an impalaeriezh. Dilezet e voe ar c'hastilli, ha goude bezañ gouzañvet diwar an aloubadennoù e c'houzañvas Jordania muioc'h c'hoazh diwar an digenvez.\nE 969 e voe Jordania dindan beli Fatimided Egipt, a stourmas e-pad daou gantved evit e virout e-tal meur a gavailhad deuet eus Siria.\nAdalek deroù an XIIvet kantved avat e tistroas Jordania e kreiz ar c'hoari, a-drugarez d'ar c'hroaziadegoù.\nEus Aleksios I Komnenos, impalaer Kergustentin, e teuas luskad Brezelioù ar Groaz, pa c'houlennas skoazell e 1095 digant e vreudeur er c'hornôg en abeg ma oa e gêr-benn gristen en arvar da vezañ taget gant muzulmiz deuet eus Turkia. A-c'houde ar galv-se e tivizas ar pab Urban II harpañ Kergustentin ha, war an dro, aloubiñ Jerusalem.\nE 1096 enta e krogas ar Groaziadeg Kentañ ; trec'het e voe Jerusalem gant ar gristenien, a stalias ur rouantelezh eno dindan ren ar gall Baudouin I (1065-1118), a voe roue eus 1098 betek 1100. Kentañ tra a reas Baudouin I e voe lakaat sevel un aridennad kreñvlec'hioù a-hed an hent da Jerusalem. D'ar 4 a viz Gouhere 1187 avat e voe trec'het ar groazidi en emgann Hattin gant ar C'hurd Salah ad-Din al-Ayyoubi, a oa o paouez bodañ Siria hag Egipt dindan e veli ; da heul emgann Hattin e tieubas Jerusalem, ha Jordania ha kaout an dizober eus yev an estrenien.\nGant Salah ad-Din e voe diazezet tierniezh an Ayyoubided, a renas war an darn vrasañ eus ar Reter-Nesañ etre 1171 ha 1341, gant he c'hêr-benn e Kaero.\nE 1258 e voe aloubet ar Reter-Nesañ gant Mongoled ; daou vloaz war-lerc'h e voent trec'het gant ar Vamlouked deuet eus Azia ar C'hreiz hag ar C'haokaz. Goude-se e kemerjont Kaero hag e renjont war egipt, Jordania ha Siria.\nBerzh a reas Jordania dindan ren an Ayyoubided hag ar Vamlouked, p'en em gave e kreiz an tiriad. Kreñvaet e voe hentoù ar c'henwerzh, sukr a voe kenderc'het ha puraet e traoñienn ar stêr Jordan.\nE 1401 avat e voe gwastet ar rannvro a-bezh abalamour d'ur c'hleñved-red, d'un eil aloubadeg vongol ha d'ur gouarnamant gwan.\nE 1516 e voe trec'het ar Vamlouked gant an Durked ; entoueziet en Impalaeriezh Otoman e voe Jordania, ma chomas e-pad pevar c'hantved.\nAn Impalaeriezh Otoman[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nStlejerez, Hedjaz Railway, 1902\nSac'het e chomas Jordania a-hed ren an Otomaned, eus 1516 betek 1918, pa ne oa spletus ar vro evit ar renerien nemet en abeg d'he lec'h war hent ar birc'hirinded da Vekka. Ur steudad kreñvlec'hioù a voe savet a-benn diwall ar birc'hirined diouzh ar pobladoù kantreat ha pourchas boued ha dour dezho.\nGwan e oa e oa ar melestradur otoman avat, ha direol e chomas ar Vedouined. Kêrioù ha kêriadennoù a voe dilezet tamm-ha-tamm, war ziskar ez eas ar gounezerezh, hag ar Vedouined a chomas mistri war an dezerzh, ma kendalc'hjont da vevañ en o doare hengounel.\nDigreskiñ a reas ar boblañs betek dibenn an XIXvet kantved}, pa c'hoarvezas lies enbroadegoù : Sirianed ha Palestinianed a zeuas da Jordania da achapout ouzh an tailhoù hag ouzh tabutoù, tra ma teuas muzulmiz kirkasian ha Tchetchened a zec'he a-zirak heskin ar Rusianed.\nGwallekaet e voe danenframmoù Jordania gant an Otomaned, pa ne savent traoù nemet gant ur sell relijiel : moskeennoù, skolioù, ospitalioù, kibellec'hioù, puñsoù hag emzivatioù.\nGant an Otomaned e voe savet al Linenn Hedjaz (خط حديد الحجاز en arabeg, Hicaz Demiryolu e turkeg), un hent-houarn 1 320 km dezhañ a voe digoret e 1908 etre Damask ha Mekka evit treuzkas ar birc'hirined – biskoazh avat ne voe echuet an troc'had etre Medina ha Mekka. E 1920 e voe rannet an Hent-houarn Hedjaz e div gompagnunezh, ar Chemin de Fer de Hedjaz Syrie reoliet gant Bro-c'hall, hag an Hedjaz Jordan Railway reoliet gant ar Rouantelezh-Unanet.\nEmsavadeg Veur an Arabed[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nA-c'houde Dispac'h an Durked Yaouank e 1908 ha kent tarzhadenn ar Brezel-bed kentañ e oa bet kemmet emzalc'h renerien an Impalaeriezh otoman : dilezet o devoa o folitikerezh liesek hag hollislamour, ha troet e oant war-du ar vroadelouriezh turk ha lik. Pa oant bet liesvroadek ha gouzañvus e krogjont da wallziforc'hañ etre o sujidi Turk hag ar re all ; an Arabed pergen a voe heskinet war an tachennoù politikel, sevenadurel ha yezhel. Strolladoù broadelour a savas en Arabia, en Iraq hag e Siria, hag en em vodañ a rejont dindan banniel hachemit an emired Abdallah ha Faisal, mibien da Husain Ibn Ali, anezhañ cherif hag emir Mekka, roue Hedjaz ha tad-you Hussein Iañ Jordania.\nPa zivizas an Impalaeriezh otoman mont tre er Brezel-bed kentañ diouzh tu an Impalaeriezhioù Kreiz (Alamagn, Aostria-Hungaria ha Bulgaria) hag a-enep ar Stadoù kevredet e torras statud ofisiel an arabeg, e verzas ma vije kelennet arabeg er skolioù hag e vac'has broadelourien arab e Damask hag e Beirout. Ouzhpenn, gourdrouzet e voe an Arabed gant al Linenn Hedjaz dre ma teuas aesoc'h treuzkas soudarded turk betek kreiz ar bed arabek.\nKompren a reas Hussein ben Ali e oa aze un digarez da zisammañ an tiriadoù arab diouzh yev an Otomaned ; p'en devoe fiziañs e pennadurezhioù ar rouantelezh-Unanet, o devoe embannet harpañ unaniezh an tiriadoù-se, e roas lañs da Emsavadeg Veur an Arabed a-enep an Otomaned, gant harp Bro-C'hall hag ar Rouantelezh-Unanet. Adpiaouet e voe Damask gant an Arabed e 1918, hag e dibenn ar Brezel-bed e voe Arabia, Jordania ha Siria ar su dindan o reolerezh.\nUnvaniñ an Arabed ha sevel ur Stad emren en em astennje eus Alep e Siria betek Aden e Yemen, doujañ da uhelvennadoù an islam, gwareziñ ha doujañ d'ar bihanniveroù kelenel ha relijiel e oa palioù Hussein ben Ali pa loc'has an emsavadeg.\nSiwazh, pa voe bet sinet an arsav-brezel e Compiègne d'an 11 a viz Du 1918 e vankas ar Gevredidi d'o ger, pa voe gwell dezho treiñ dismantroù an Impalaeriezh Otoman d'ur vozaikennad leuriadurioù ha broioù gwarezet. Petra bennak ma nac'has ar galloudoù trevadennour unvaniñ ar broioù arab en ur Stad hepken e teuas ar familh Hachemit a-benn da staliañ ar galloud arab war Arabia, Iraq ha Treuzjordania.\nPromesaoù ha deurioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAn emglev Sykes-Picot\nen The Times, 24/08/1917\nEtre ar 14 a viz Gouhere 1915 hag an 30 a viz Genver 1916 e oa bet eskemmet lizheroù etre Hussein ben Ali ha Sir Henry McMahon, a oa uhelgomiser ar Rouantelezh-Unanet en Egipt, a-benn termeniñ bevennoù ar Stad arab da zont. A-du e save an R.-U. gant raktres Hussein ben Ali, gant ma vije degaset kemmadennoù e diabarzh an tiriad a oa bet kinniget gant ar cherif – kement-se evit gwareziñ deurioù Bro-C'hall e rannvroioù e Siria. Respont a reas Hussein ben Ali ne oa ket e-sell da wallgas an emglev etre Bro-C'hall hag an R.-U., hogen a-c'houde ar Brezel-bed e rankje Bro-C'hall daskor Liban, rak ne vije anv ebet a lezel Stad pe Stad piaouañ tachenn pe dachenn e diabarzh bevennoù ar Stad arab.\nUn emglev a voe tizhet, hogen goulenn groñs a reas ar rouantelezh ma vije lezet teir zachenn e-maez eus ar Stad arab da zont : div rann velestradurel e Turkia (Iskenderun ha Mersin), div rann velestradurel otoman e Siria (Basra ha Baghdad), ha "rannoù eus Siria er c'hornôg da gêrioù Damask, Homs, Hama hag Alep". Tabut a savas diwar an trede zachenn-se, pa lavaras ar Rouantelezh-Unanet diwezhatoc'h e rankje Palestina bezañ lezet a-gostez ivez, peogwir emañ war an trede tachenn. A-du ganto e savas ar sionourien, a lakae Palestina da diriad yuzev ; Liban avat, n'eo ket Palestina, a oa en trede tachenn diouzh savboent an Arabed.\nE-kerzh ar c'henskriverezh-se, ha daoust dezho kenderc'hel da harpañ mennozh ar cherif, e voe sinet un emglev kuzh d'ar 16 a viz Mae 1916 etre ar Rouantelezh-Unanet, Bro-C'hall ha Rusia. Hervez an emglev-se e vije rannet un darn vras eus ar Reter-Nesañ e takadoù levezonet gant deurioù Stadoù trevadenner ar C'hornôg : Bro-C'hall e Siria-Veur hag e norzh Iraq, an R.-U. en ur vandenn en em astenne eus ar Mor Kreizdouar betek Pleg-mor Persia evit gwareziñ he c'henwerzh gant India ; etrebroadel e vije melestradur Palestina.\nDislavaret e oa ar promesa a oa bet graet da Hussein ben Ali neuze. Ouzhpenn-se, d'an 2 a viz Du 1917 e skrivas maodiern ar Rouantelezh-Unanet evit an Aferioù Estren, Arthur James Balfour, ul lizher berr en anv e c'houarnamant da Lord Rothschild ma tisklêrias harpañ krouidigezh ur Stad yuzev e Palestina. Heuliadoù al lizher-se a levezonas ar politikerezh er Reter-Nesañ a-hed an XXvet kantved, ha pelloc'h c'hoazh.\nEus Treuzjordania da Jordania[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAbdallah Iañ Jordania\nPetra bennak ma voe degaset kemmoù bras en emglev Sykes-Picot e stalias ur framm evit ar reizhiad leuriadurioù a voe lakaet e pleustr goude diwezh ar Brezel-bed kentañ.\nE dibenn 1918 e krouas an emir hachemit Faisal ben Hussein ur gouarnamant dizalc'h e Damask ; bloaz diwezhatoc'h, da-geñver Kuzuliadeg Pariz evit ar Peoc'h e 1919, e c'houlennas an dizalc'h evit ar bed arab ; nac'het e voe gant ar Stadoù trevadenner. D'an 8 a viz Meurzh 1920 e voe dilennet Faisal roue Rouantelezh Arab Siria gant Kendalc'h Meur Siria ; Bro-c'hall hag an R.-U. a nac'has anavout ar c'hentañ Stad arab arnevez.\nE-keit-se e oa bet kinniget kurunenn Iraq d'an emir Abdallah ben Hussein, breur Faisal, gant pennadurezhioù ar vro ; nac'hañ a reas ar Rouantelezh-Unanet plegañ da youl pobl Iraq.\nNebeut goude, Kevredigezh ar Broadoù a roas leuriadur d'an R.-U. en Iraq, Palestina ha Treuzjordania ; Bro-c'hall a voe leuriet e Liban ha Siria, ha dre nerzh e kemeras Damask d'an 24 a viz Gouhere 1920 digant Faisal ben Hussein.\nE miz Du 1920 e klaskas Abdallah ben Hussein, e penn ul lu eus an Hedjaz, adlakaat e vreur Faisal war gador rouantelezh Arab Siria. Abalamour ma oa staliet-mat ar C'hallaoued eno e rankas an emir distreiñ war e giz hag aozañ ur gouarnamant en Amman.\nRannet e tri distrig e oa bet Treuzjordania gant an R.-U. ; ken start e oa youl an emir Abdallah ben Hussein da unaniñ an tiriadoù arab ma plegas an R.-U. ha ma voe lakaet an emir da ren war Dreuzjordan. D'an 11 a viz Ebrel 1921 e voe staliet kentañ gouarnamant-kreiz Jordania neuze.\nD'an 15 a viz Mae 1925 e voe sinet ur feur-emglev ma voe anavet Emirelezh Treuzjordania evel Stad gant ar Rouantelez-Unanet. Fuloret e vet ar Sionourien, rak disrannet e oa Treuzjordania diouzh Palestina, ar pezh a vihanae gorread ur Stad yuzev da zont. E miz Mae 1925 e voe astennet an emirelezh betek ar Mor Ruz.\nKreñvaet e voe Treuzjordania etre an daou Vrezel-bed : krouidigezh al Legion Arab, da lavaret eo Lu Jordania, a oa renet gant ofiserien breizhveurat gopret gant an emirelezh ; embannadur ur Vonreizh hag aozadur ur Parlamant e miz Ebrel 1928 ; dilennadegoù e 21 ezel e miz C'hwevrer 1929.\nEtre 1928 ha 1946 e voe sinet ur steudad feurioù-emglev etre Treuzjordania hag ar Rouantelezh-Unanet a lakaas an emirelezh tostoc'h-tostañ d'an dizalc'h ; gant an R.-U. e chome reoliadur an aferioù estren, an arme, ar c'hellid hag ar pellgehenterezh tra ma reolie an emir ar melestradur ha rikoù an arme.\nD'an 22 a viz Meurzh 1946 e sinas an emir ur feur-emglev diwezhañ gant an R.-U. a lakae ar Stad treuzjordanian da vezañ dizalc'h. Daou vizvezh diwezhatoc'h, d'ar 25 a viz Mae 1946 e voe lakaet Abdallah ben Hussein da roue gant ar parlamant ha kemmet anv ar Stad ( Emirelezh Treuzjordania ) e Rouantelezh Jordania .\nJordania hag Israel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nA-choude an Eil Brezel-bed ha darvoud mantrus ar Shoah e pouezas ar Sionourien war ar Roantelezh-Unanet evit ma vije krouet ur Stad Yuzev e Palestina ; e miz C'hwevrer 1947 e tisklêrias ar R-U e lakaje termen d'he leuriadur e Palestina d'ar 14 a viz Mae 1948. E miz Du 1947 e vouezhias Aozadur ar Broadoù Unanet (ABU) a-du gant rannadur Palestina e div Stad : unan arab hag unan yuzev ; Jeruzalem - a zo Al-Quds, ur gêr santel en islam – a vije dindan kulatoriezh ABU.\nSabatuet e voe an Arabed, pa yae tremen an hanter eus ar vro – hag hec'h aodoù prizius – gant ar Yuzevien, a oa perc'henn war 6% hepken eus an tiriad. Brezel a vije, hep mar.\nD'an deiziad merket ez echuas al leuriadur, ha kerkent ez embannas Stad Israel he dizalc'hiezh, d'ar 14 a viz Mae 1948 ivez neuze. Soviediz e voe ar re gantañ ouzh hec'h anavezout, heuliet dizale gant Stadunaniz. Egipt, Iraq, Jordania, Liban ha Syria a gasas soudarded da zifenn Arabed Palestina.\nD'ar 15 a viz Mae 1948 e krogas ar Brezel isralat-hag-arab kentañ, a badas betek an 20 a viz Mezheven 1949 etre 25 000 Arab ha 80 000 Israelat ; mirout a reas Israeliz an tiriadoù a oa bet grataet dezho, tremen 500 000 Palestinian a dec'has diouzh o bro. Dont a reas an Arabed a-benn da virout an darn vrasañ eus glann gornôgel ar stêr Jordan, hag arab e chomas Kêr Gozh Jeruzalem daoust da Israeliz.\nE miz Kerzu 1948 e c'houlennas Arabed glann gornôgel ar stêr Jordan ma vije staget o ziriad ouzh Jordania, ar pezh a voe graet dre zilennadeg Parlamant Jordania d'an 11 a viz Ebrel 1950.\nRouaned Jordania[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nMoskeenn Al-Aqsa e Jeruzalem\nD'ar Gwener 20 a viz Gouhere 1951 ez eas er roue Abdallah Iañ Jordania da bediñ e moskeenn Al-Aqsa Jeruzalem, ma voe muntret. En e gichen e oa e vab-bihan ar priñs Hussein, a voe saveteet e vuhez a-drugarez d'ur vedalenn war e vruched a zistroas an tenn.\nDa heul marv roue kentañ Jordania e pignas e vab henañ Talal war ar gador d'ar 6 a viz Gwengolo 1951. Ur vonreizh nevez a voe savet, a lakaas ar gouarnamant a-stroll hag ar vaodierned a-hiniennoù da vezañ atebek dirak ar Parlamant ; peogwir e oa fall e yec'hed avat e rankas Talal I Jordania dilezel d'an 11 a viz Eost 1952, hag hervez ar vonreizh nevez e rankas gouarnamant Jordania ren ar vro da c'hortoz ma voe kozh a-walc'h mab henañ Talal da vont da roue, da lavaret eo 18 vloaz hervez an deiziadur muzulmat. D'an 2 a viz Mae 1953 neuze e voe ar priñs Hussein roue d'e dro dindan an anv Hussein Iañ Jordania.\nHussein Iañ Jordania e 1997\nBerzh a reas Jordania dindan ren Hussein Iañ, a ouezas kreñvaat armerzh ar rouantelezh, aozañ ur rouedad hentoù arnevez ha staliañ ur reizhiad kelenn nevez – e 1962 e voe krouet Jordan University en Amman, ma voe stummet studierien a felle dezho sevel o bro. Gwelloc'h e oa kresk armerzh Jordania eget hini an darn vuiañ eus ar Stadoù war ziorren all.\nE deroù 1963 e tivizas Israel distreiñ ul lodenn eus dourioù ar stêr Jordan a-benn gwazhiañ Dezerzh Negev ; respont an Arabed e voe krennañ war magadur Lenn Tiberias dre zistreiñ stêrioù e Liban ha Siria. E ken degouezh ma vije un argad milourel a-berzh Israel e voe krouet ul lu arab gant Egipt, Jordania, Liban ha Siria. Krogadoù a voe etre Israeliz hag Arabed betek 1967, pa drec'has Israel da vat dre hec'h aerlu ha bombezennoù napalm : a-c'houde an harz-tennañ bet gourc'hemennet gant ABU d'an 11 a viz Mezheven 1967 e voe Israeliz mistri war un tamm bras eus an tiriadoù arab, en o zouez ledenez Sinai en Egipt, Uhelioù Golan e Siria, glann gornôgel ar stêr Jordan, Bandenn Gaza ha karterioù arab Jeruzalzm.\nTremen 300 000 Palestinianed a gavas repu e Jordania. Gwastet e voe armerzh ar rouantelezh, pa oa 70% eus he douaroù-gounez er c'hlann gornôgel ma veze kenderc'het tost da 65% eus he frouezh hag he legumaj ; drastet he greanterezh ivez, pa oa an hanter eus al labouradegoù eno ivez ; gwallgaset an touristerezh er vro en abeg da goll Jeruzalem ha meur a lec'hienn relijiel all — en holl, war-dro 38% eus Kenderc'had Diabarzh Kriz (KDK) Jordania a yeas da get.\nPa nac'has Israel daskor an tiriadoù arab daoust da c'hourc'hemenn 242 A.B.U. an 22 a viz Du 1967 e klaskas Hussein Iañ Jordania kement hent diplomatek a oa, en ur stourm koulz ouzh strivoù Israeliz da astenn o beli war ar Reter-Nesañ koulz ouzh gwalldaolioù pellvanourien vroadelour Palestina a oa war-nes diframmañ ar rouantelezh eus an diabarzh. War an dachenn politikel ivez e klaskas ar roue diskoulmañ ar gudenn, pa ginnigas e 1972 treiñ Jordania d'ur rouantelezh kevreadel dre staliañ ur Parlamant war pep glann ar stêr Jordan ; re vras e oa an enebiezh etre Palestinanianed pep glann avat evit ma teuje ar raktres da bennvat.\nA-c'houde Brezel miz Here 1973, ma c'hwitas Egipt ha Siria adc'hounit an tiriadoù a oa bet kemeret gant Israel e 1967, e voe sinet emglevioù Camp David etre Egipt hag Israel ; distaolet e voent gant Hussein Iañ Jordania, war zigarez ma tistabilaent ar Reter-Nesañ. Er peoc'h damdost a renas da c'houde e teuas Jordania a-benn da adkavout he hent war-du ur Stad arnevez, daoust da badusted kudenn ar Glann C'hornôgel.\nD'an 30 a viz Gouhere 1988 e tilezas Hussein Iañ ar Glann Gornôgel dre zivodañ ar Parlamant ma oa 30 dilennad dezhi ; antronoz ez embannas torradur pep liamm lezennel, melestradurel hag arc'hantel etre Jordania hag ar Glann Gornôgel, a chomas dindan beli Israel. Ar glann zehou hepken a voe er Parlamant, hag adsavet e voe an demokratelezh er rouantelezh.\nD'ar 7 a viz C'hwevrer 1999 e varvas ar roue Hussein Iañ Jordania ; e vab henañ Abdallah ben al-Hussein a bignas war an tron, ha dindan an anv Abdallah II Jordania emañ o kenderc'hel labour rouaned Jordania betek bremañ.\nJordania a zo ur vro en Azia, er Reter-Nesañ, lec'hiet er reter da diriadoù palestinian Sisjordania ha da Israel, en norzh da Arabia Saoudat, er c'hornôg da Iraq hag er su da Siria. Emañ penn su ar vro war riblenn Norzh ar Mor Marv hag ur prenestr bihan war Pleg-mor Aqaba, ur vrec'h-vor d'ar Mor Ruz a zo dezhi ken ne ya gant Jordania nemet 26 km a aodoù.\nDezerzhioù bras zo en darn vrasañ eus ar vro, war-bouez e traoñienn norzh-su ar stêr Jordan, homañ o tiskenn eus menezioù Liban betek ar Mor Marv.\nKêrioù pennañ ar vro eo Amman (1 179 000 annezad enni e 2011), Irbid ha Az-Zarka, holl lec'hiet e gwalarn ar vro.\nPorzh Aqaba, staliet war ar Mor ruz, zo ul lec'h strategek ha pouezus evit armerzh Jordania.\nBevennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nDa 1 635 km e sav sammad harzoù Jordania. Ne heuilh ket bevennoù etrebroadel Jordania plegoù an douar, war-bouez un nebeud troc'hadoù kostez Israel ha Siria. Dre veur a feur-emglev e voent termenet, ha n'eus bet tabut ebet diwar o fenn, panavet a-zivout an harzoù gant Israel.\nDaoust d'ar pobladoù kantreat bevañ war meur a Stad e c'hellont kenderc'hel da vevañ hervez o doareoù ; un nebeud troc'hadoù avat o disparti diouzh o douaroù peuriñ hengounel.\nE 1965 e voe sinet ur feur-emglev etre Jordania hag Arabia Saoudat ma voe eskemmet tachennoù a-benn hiraat ar vevenn a-hed Pleg-mor Aqaba, ar pezh a ros tro da Jordania da astenn porzh-mor Aqaba, ha da wareziñ gwirioù ar pobladoù kantreat war an dour ha war o peurlec'hioù.\nGlennadurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nUr bladenn etre 700 m ha 1 200 m sav dezhi eo an darn ec'honañ eus Jordania. Traoñiennoù zo a bep tu da gribennoù, ha bez' ez eus un nebeud tachennoù meneziek.\nE kornôg ar vro emañ an douar war zinaou war-du traoñienn ar stêr Jordan, a zo sanket etre div izelenn : Mor Galilea (-212,07 m) en norzh (hag ar Mor Marv (-408 m) er su. en abeg d'an disrann etre plakenn Afrika ha plakenn Arabia ez eo ken don an draoñienn-se.\nDezerzhioù krin traezhek zo en darn vrasañ eus glann reter ar stêr Jordan, pa 'z int lodennoù eus Dezerzh Siria hag eus Dezerzh Arabia.\nE su ar vro ez eus kompezennoù holenek ha takadoù krag ha greunvaen ma kaver an draoñienn Wadi Rum ("Traoñienn uhel" ; "Traoñienn al Loar" a reer anezhi ivez), 1 750 m he sav ; en he c'hichen emañ menezioù uhelañ Jordania, Jebel Oum ad-Dami (1 840 m) ha Jebel Rum (1 734 m).\nEr c'hornôg e sav an dezerzh betek 900 m war-du traoñienn ar stêr Jordan, gant menezioù ken uhel ha 1 200 m. Serzh eo glann reter ar stêr, gant kaniennoù strizh ma ne vez dour nemet e predadoù berr ha glavennek ar goañv.\nBerr eo ar stêr (251 km), ha war-naou : 3 000 m a-us live ar mor emañ hec'h andon, ha 400 m dindan live ar mor emañ he genoù. Div adstêr zo dezhi, ar stêr Yarmouk, a dalvez da vevenn gant Israel er gwalarn, hag ar stêr Zarka a red war ar glann reter.\nE penn ar stêr Jordan emañ ar Mor Marv, a zo 408 m dindan live ar mor ha gronnet gant uhelennoù etre 800 ha 1 200 m a uhelder dezho. War-dro 430 m eo donder al lennad dour sall-se, neuze emañ he strad da war-dro -840 m.\nHinadouriezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nGwrezverkoù ha glaveier en Aqaba e 2005\nDiskemmek eo hin Jordania, pa vez glaveier eus miz Du betek miz Ebrel ha sec'hor bras a-hed an nemorant eus ar bloavezh. Erc'h a vez er goañv war an uhelennoù, a-us 1 000 m. Fresk ha gleb e vez ar goañvezhioù, tomm-gor ha sec'h an hañvezhioù. E doare hin ar Mor Kreizdouar eo an hin neuze, gant aerwaskoù digemm en hañv ha kemm-digemm er goañv, ar pezh a c'hall degas un nebeud dour da zezerzhioù ar reter a vare da vare.\nWar reter Jordania e vez nebeutoc'h eget 120 mm a zour bep bloaz. War uhelennoù glann gleiz ar stêr Jordan e c'hall ar c'hementad sevel betek 300 mm er su ha 500 mm en norzh. E penn uhelañ an draoñienn e vez war-dro 300 mm a zour, pa ne vez nemet 120 mm tro-dro d'ar Mor Marv.\nWar-dro 13°C eo ar gwreverk keitat etre miz Du ha miz Ebrel, miz Genver o vezañ ar mizvezh yenañ ; betek 32 °C e sav e-pad ar peurrest eus ar bloavezh, miz Eost o vezañ ar mizvezh tommañ gant gwrezverkoù o pignat betek 36 °C alies.\nPa zigresk an aerwask hag ar wrez goude an hañv e vez desachet aer domm ha sec'h eus dezerzhioù ar su hag ar mervent, a dro da avelioù kreñv – c'hamsin a reer eus hevelep avelioù er Rter-nesañ, a-douez anvioù lec'hel all ; betek korventennoù e c'hallont kreñvaat, hag alies e vezont ambrouget gant koumoulennadoù traezh ha poultrenn. A-raok ma savfent e tigresk an aerwask, e teu an oabl da vezañ brumennek hag e teu sec'hoc'h an aergelc'h. Buan e kresk an tommder, eus 5 betek 9 °C ; e-pad un devezh e c'hwezh ar C'hamsin neuze, ar pezh a c'hall disec'hañ an eostoù.\nUn avel all eo ar Chamai, a zeu eus an norzh pe ar gwalarn etre miz Mezheven ha miz Gwengolo. Tomm ha sec'h eo an avel-se, a c'hall c'hwezhañ kreñv nav devezh-pad ha distreiñ adarre, met disteraat ha freskaat a ra diouzh noz.\nArver an douar[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nMengleuz potas ar Mor Marv\nE 2011 ne oa nemet 1 750 km² (1,97%) eus tiriad Jordania a oa douaroù-gounit, 844 km² hepken o vezañ labouret hañv-goañv.\nWar-dro 540 km² (0,6%) eus ar gorread zo goloet a zour, met 788,6 km² a oa gwazhiet e 2004 ; da 0,94 km3 e save ar c'hementad a zour nevezadus e 2011.\nAn holl zour-se a vez implijet : 65% gant ar gounezerezh, 31% gant an annezioù ha 4 % gant ar greanterezh ; war-dro 166 m3 dre zen a vez arveret bep bloaz (war-dro 512 m3 dre zen e Bro-C'hall).\nFosfatoù, potas ha tireoul skilt a gaver e kondon Jordania.\nRenk er bed\nFosfat 7 000 kt 5vet (2013)\nPotas 1 200 kt 7vet (2010)\nTireoul skilt 34 000 MBarilh 7vet (2013)\nDa 7 930 491 annezad e save poblañs Jordania e miz Gouhere 2014.\nSetu amañ sifroù all diwar-benn poblañs Jordania.\nOad keitat Hollad 21,8 bloaz • Merc'hed 22,1 vloaz • Paotred 21,5 bloaz\nKrugell an oadoù 0-14 35,8% (merc'hed 1 385 604, paotred 1 457 174 – P > M)\n15-24 20,4% (merc'hed 788 950, paotred 826 482 – P > M)\n25-54 35,7% (merc'hed 1 412 888, paotred 1 421 634 – P > M)\n55-64 4,2% (merc'hed 169 965, paotred 160 224 – M > P)\n65 + 5,1% (merc'hed 162 055, paotred 145 515 – M > P)\nOad ar mammoù\nd'o bugel kentañ 24,7 bloaz\nar reizhoù Ganedigezh 1,06 gourel / benel\n65 + 0,95\nar vugale 15,73 / 1 000 bugel bev • Renk er bed : 104re\nHoali ar vugale\nnevez-c'hanet 74,1 bloavezh • Renk er bed : 117vet\nFeur-kreskiñ 3,86% • Renk er bed : 4re\nFeur-genel 25,23 ganedigezh / 1 000 annezad • Renk er bed : 53de\nFeur-mervel 3,8 marv / 1 000 annezad • Renk er bed : 212vet\nDeskadurezh Hollad 95,9% • Merc'hed : 93,9% • Paotred : 97,7%\nKenelioù Arabed 98% • Kirkasianed 1% • Armenianed 1%\nRelijionoù Muzulmiz 97,2% (Sunnaaded dreist-holl)\nKristenien 2,2% (Iliz Ortodoks Gresian pergen)\nYuzevien < 1%\nHengounel < 1%\nNann-ezel < 1%\nArall < 1%\nE-touez ar re vihanañ er Reter-Nesañ eo armerzh Jordania, pa rank bezañ harpet gant broioù all abalamour d'an diouer a zour, tireoul ha danvezioù naturel all.\nUhel e chom feurioù an dilabour hag ar baourentez, kreñv eo ar monc'hwezh ha bras divigad ar ventel dalañ.\nKemmoù a bouez zo bet en armerzh ar rouantelezh abaoe tronidigezh ar roue Abdallah II d'ar (7 a viz C'hwevrer 1999), da skouer : digoret eo bet ar c'henwerzh, prevesaet ez eus bet kompagnunezhoù stadel ha dilamet eo bet lod yalc'hadoù evit an treloskoù ; da heul kement-se ez eo aet ar c'hresk armerzhel war yac'haat a-drugarez da bosterien estren ha da c'hourc'hwelioù nevez.\nGwanaet avat eo bet kresk KDK Jordania en abeg da c'horrekadur armerzh ar bed ha da strafuilh ar Reter-Nesañ ; an ezporzhiañ, an tisaverezh hag an touristelezh o deus gouzañvet ar muiañ.\nDiv skañvaenn armerzhel hag un astenn d'ar c'hellidsteuñv a voe lakaet e pleustr e 2011 ha 2012 gant ar gouarnamant a-benn gwellaat buhez ar renkadoù etre hag ar re baour.\nGwallgaset eo bet kellidsteuñv Jordania da heul ur steudad tagadennoù war eoulsanioù en Egipt, pa rankas prenañ gazeoul keroc'h digant Arabia Saoudat a-benn kenderc'hañ tredan ; emañ ar rouantelezh e sell da dreiñ war-du ar gremm derc'hanel, ar skilt bitumek hag ar gremmoù adnevezadus evit diarbenn ouzh an diouer a c'hremm.\nPeogwir ez eus nebeut a zarempredoù etre Jordania hag ar marc'hadoù kevalaour estren ez eo bet gwan a-walc'h skog an enkadenn gellidel etrebroadel ; e 2012 avat ez eus bet sinet un emglev a 2,1 milion a US$ war meur a vloavezh etre ar rouantelezh hag ar Font Moneizel Etrebroadel evit kempouezañ kellidsteuñv a Stad. Abaoe 2013 e rank Jordania goulenn sikour digant Stadoù estren evit klask stankañ an toull arc'hantel a zo bet kleuziet c'hoazh abalamour da skoazell ar rouantelezh d'ur 600 000 repuad sirian bennak o deus treuzet hec'h harzoù.\nGounezerezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nBihan eo perzh ar gounezerezh en armerzh Jordania (3,1% eus KDK ar vro e 2013).\nSuravaloù, tomatez, kokombrez, olivez, sivi, frouezh askornek a vez gounezet e Jordania ; magerezh zo ivez, a genderc'h deñved, evned-porzh ha boudeoù-laezh.\nGreanterezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nDa 29,9% eus KDK ar vro e save perzh ar greanterezh en armerzh ar rouantelezh er bloavezh 2013.\nMengleuzioù potas ha fosfatoù zo e Jordania, ar pezh a gas da genderc'hañ temzoù strujus ha danvezennoù kimiek ; simant a vez kenderc'het ivez, ha tireoul a vez puraet.\nIjinerezh-pleuskañ zo ivez : louzeier, dilhad ha greanterezh skañv ; an touristelezh zo pouezus ivez, en abeg da lec'hioù hen ar vro.\nSifroù keñver-ha-keñver[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nMeizet gwelloc'h e vez sifroù armerzhel ur vro p'en o c'heñverier ouzh re ur vro a anavezer ; peogwir n'eus ket hevelep sifroù evit Breizh e vo diskouezet re Bro-C'hall e-tal re Jordania.\nE dollaroù stadunanat (US$) emañ ar gwerzhioù.\nLiorzhoù feurmet e Jordania\nRodoù-avel en norzh da Amman\nUr stal en Amman\n(21 900 M US$)\nKenderc'h diabarzh Kriz (KDK)\nParelezh galloud prenañ 40,02 milmilion 105 2,276 bilion 10\nFeur eskemm ofisiel 34,08 milmilion 2,739 bilion\nKresk gwirion 3,3% 106 0,3% 191\nDre zen 6 100 151 35 700 39\nOrin : gounezerezh 3,1% 1,9%\nOrin : greanterezh 29,9% 18,7%\nOrin : gwazerezh 67% 79,4%\nArver : bevezadoù an tiadoù 73,1% 57,6%\nArver : bevezadoù ar Stad 21% 25,1%\nArver : enporzhiañ –81,4% –28,8%\nArver : ezporzhiañ 44,1% 27,3%\nEspern broadel kriz 29,1% KDK 30 18,2% KDK 87\nTud labour (TL) 1,898 milion 123 29,194 milion 21\nTL : gounezerezh 2,7% 2,9%\nTL: greanterezh 20% 20,6%\nTL : gwazerezh 77,3% 76,4%\nKresk er greanterezh 2,8% 109 –0,4% 170\nDilabour 14% 133 10,2% 108\nDle ar Stad 79,1% KDK 28 93,4 KDK 18\nDle diavaez 22 040 80 5,371 bilion 5\nMonc'hwezh 5,9% 170 0,9% 21\nEnporzhiañ hag ezporzhiañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nSetu amañ taolennoù enporzhiadurioù hag ezporzhiadurioù pennañ Jordania e 2012.\nE milionoù a zollaroù US emañ ar gwerzhioù.\nDasparzh an enporzhiañ e 2012 e oa : Arabia Saoudat 23,6%, Sina 9,4%, SUA 6,7%, Italia 4,7%, Turkia 4,6% ha broioù all 51%.\nDasparzh an ezporzhiañ e 2012 e oa : SUA 16,6%, Iraq 15,1%, Arabia Saoudat 11%, India 10,5%, Indonezia 4,2% ha broioù all 42,6%.\n(5 880 M US$)\nTireoul puraet 2 190 13,25\nTireoul kriz 2 360 10,75\nGaz tireoul 495 2,25\n(2 460 M US$)\nBinvioù skingas 201 0,92\nStlenneg 200 0,91\nPellgomzerioù 148 0,68\n(2 050 M US$)\nHouarn peuzaozet 323 1,47\nBarrennoù houarn 248 1,13\nHouarn 161 0,74\n(1 900 M US$)\nKirri-tan 887 4,04\nAerlistri 263 1,20\nSammgirri 249 1,14\n(1 750 M US$)\nLouzoù paket 463 2,11\nAozadoù all 136 0,62\nGwad den pe loen 71,6 0,33\n(1 440 M US$)\nGwinizh 373 1,70\nHeiz 189 0,86\nMaiz 163 0,74\n(1 100 M US$)\nStamm kaoutchouget 204 0,93\nDilhad stamm all 124 0,57\nGwiadoù kevanaozet 70 0,32\n(1 020 M US$)\nSukr kriz 207 0,94\nBoued aozet 139 0,63\nTorzhennoù soja 122 0,56\n(926 M US$)\nPolimeroù etilen 221 1,01\nBandennoù-rod 110 0,50\nPolimeroù propilen 72,1 0,33\n(906 M US$)\nha kig-gavr 162 0,74\nLaezh koazhet 127 0,58\nKig-yar 108 0,49\n(474 M US$)\nPaper diwisk 60,1 0,27\nPaper prevezioù 55,5 0,25\nToaz paper 52,7 0,24\nMein ha gwer\n(338 M US$)\nPriajoù gwerniset 103 0,47\nPriajoù kriz 37,1 0,17\nMein mañsoniñ 32,7 0,15\nBivioù mezegiezh 104 0,47\nRikoù korfeeunañ 37,4 0,61\nmetal boutin 32 0,15\n(286 M US$)\nDarbrenn 110 0,50\nKoad heskennet 96,3 0,44\nPanelloù lanfas koad 43,3 0,20\n(231 M US$)\nBragerizoù 156 0,71\nAour 58,2 0,27\nArc'hant 5,69 0,03\n(210 M US$)\nEoul palmez 49,6 0,23\nEoulioù hadoù 43,5 0,20\nEoulioù plant all 37,7 0,17\n(8 980 M US$)\n(2 740 M US$)\nTemzoù potasek 541 6,02\nLouzoù paket 503 5,60\nTemzoù kemmesk 302 3,36\n(1 200 M US$)\nStammennoù 284 3,16\nDilhad distamm 227 2,53\nT-shirtoù stamm 94,9 1,06\n(1 130 M US$)\nFosfatoù kalkiom 957 10,65\nTireoul kriz 100 1,12\nSimant 28,9 0,32\n(663 M US$)\nTomatez 242 2,69\nFrouezh askornek 104 1,15\nLegumaj 76 0,85\n(644 M US$)\nNeud tredan 162 1,80\nHinaozerioù 60,2 0,67\nRikoù skingas 53,9 0,60\n(446 M US$)\nDilerc'hioù kouevr 70,2 0,78\nBoestoù aluminiom 67,3 0,75\nFrammoù houarn 40,3 0,45\n(389 M US$)\nKig aozet 207 0,66\nBoued aozet 139 0,62\nBoued poazh 35,7 0,40\n(366 M US$)\nPolimeroù etilen 109 2,82\nGoloioù mezell 93,1 1,04\nTuellennoù mezell 43,7 0,49\n(309 M US$)\nDeñved ha givri 145 1,61\nKig yar 31,3 0,35\nKig-bevin skornet 26,8 0,30\n(307 M US$)\nAour 197 1,07\nBragerizoù 87,1 0,97\n(dilerc'hioù) 16,4 0,18\n(256 M US$)\nPaper prevezioù 69,7 0,78\nPaper diwezelañ 61,3 0,68\nBoestoù paper 58,1 0,65\n(154 M US$)\nPezhioù aerlistri 50,4 0,56\nKirri-tan 29,2 0,32\nPezhioù-kirri 24,1 0,27\n(83,4 M US$)\nKoad heskennet 61,6 0,69\nDarbrenn 8,63 0,1\nFrammoù prenn 7,7 0,09\nmetal boutin 16,2 0,18\nBinvioù mezegiezh 14,1 0,29\nKameraoù video 3,92 0,04\n(47,1 M US$)\nMein mañsoniñ 21,6 0,24\nTraezoù simant 5,03 0,06\nGwer-kinklañ 4,68 0,05\n(28,4 M US$)\nEoul plant all 14,5 0,16\nEoul olivez glan 8,2 0,09\nEoulioù hadoù 1,78 0,02\nGweladenniñ Jordania[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nA-drugarez d'hec'h Istor e c'haller gweladenniñ e Jordania un niver bras a lec'hioù hen ha liesdoare, darn anezho o vezañ rummet er Glad bedel.\nWadi Roum • Glad bedel\nWadi Roum, e Su Jordania, zo un dezerzh ma 'z eus meneziadoù krag. Eno e oa kamp Lawrence Arabia e-pad Emsavadeg Veur an Arabed (1917-1918), hag eno ivez e voe troet ar film Lawrence of Arabia e 1962.\nPetroglifoù e Wadi Roum\nNorzh ha Su\nLenn Tiberias hag Uhelioù Golan, gwelet eus Garada en Oum Qais\nAqaba, gwelet eus Eilat en Israel\nPetra (Oadvezh an Houarn) • Glad bedel\nBezioù e Petra\nAl Khazneh, « An Teñzor »\nJerach (marevezh hellenadek)\nAr forom vigelc'hiek\nAmman (marevezh roman)\nAr c'helc'hva roman, gwelet eus ar Wikadell\nKreiz ar c'helc'hva roman\nKestell (marevezh islamek)\nKibelldi Qasr al-Hallabat\nMaodiernezh jordanat ar C'helaouiñ, Jordan, Arabesque, Amman, Jordania, 1978, ISBN 978-0-09-133470-3 (en)\nThe Hashemite Kingdom of Jordan (en)\nThe World Factbook (en)\nKing Abdullah of Jordan, My Memoirs Completed - Al Takmilah, Longman, London, 1978, ASIN B001PBRY5W (en)\n↑ Geriadur brezhoneg An Here, 2001, p. 1430 ha Geriadur Ménard, 2012, p. 1458 – Bro-Jordan a gaver en Al Liamm niv. 44, 1954, p. 36 er pennad Notennoù Douaroniezh gant Frañsez Kervella\n↑ The Hashemite Kingdom of Jordan (en)\n↑ The World Factbook (en)\n↑ Kenskriverezh Hussein-McMahon a reer eus an eskemm-se ; gwelit Jordan-Syria Boundary, p. 8. (en).\n↑ An Emglev Sykes-Picot eo anv an emglev nann-ofisiel-se ; gwelit France diplomatie (fr).\n↑ Disklêiadur Balfour a reer eus al lizher-se ; gwelit The Avalon Project (en).\n↑ A.B.U. (en) (fr)\n↑ Prezegenn Hussein Iañ Jordania, d'an 31/07/88 (en)\n↑ Un tamm eus ar Glad bedel eo Wadi Rum.\n↑ USGS (en)\n↑ World Energy Resources 2013 (en)\n↑ Prizadur ; gwelit The World Factbook (en)\n↑ Tud koshoc'h eget 15 vloaz a oar lenn ha skrivañ.\n↑ Observatory of Economic Complexity (en) (fr)\nPajennoù kar[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nRoll rouaned Jordania\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Jordania&oldid=1985805 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 11 Ebr 2022, da 17:51.


Pajenn:Guillouzic - Bue Zant Ervoan, 1894.djvu/95 - Wikimammenn\nPajenn:Guillouzic - Bue Zant Ervoan, 1894.djvu/95\njont enon endro d’ar be eleiz a belerined, tud dall, paralizet, zot nay, ha tud klanv en bep sort stum, o pidi da c’houlen ar iec’het digant Zant Ervoan. En pign a weljont seiz warn-ugent bag vian arc’hant, eleiz a dreo-all gret gant koar, daoulagad, daouarn, divrec’h, diar, ninsellio, flaio, binvio ar groug en koat, ha kals a dreo all. Tol a rejont ple c’hoaz penoz aboue oa digoret ar prosez a oa kresket skeuden ar zant a oa war ar min-be deuz a daou veudat, vel pe nije c’hoant da diskoe dre enon penoz a nevoa c’hoant a vije zavet he relego deuz ar be. Eur voetur hag a oa en-hi otrone ar prosez a oa tremened war eur bugel n’eur arriout en Landreger, ha chetu lac’het ar paour kez bian ; kaset a oe war ve Zant Ervoan, ha raktal a deuaz bew ha iac’h.\nAr bevar a viz Est eta a oe klozet ar prosez ha komjo an testo, ziellet ha kaset d’ar Pab. Digoret a oe en Konsaill ar Pab ar bevar a viz Even 1331 ; neuze, dre he urz, tri gardinal a zellaz hag a skrivaz ber-ha-ber komjo an testo, hag an unek ar miz a lenjont barz ar c’honsaill petra oa tremened gant an Iskibien en Landreger ; med war-ze a deuaz ar Pab Ian XXII da vervel. Roue Breiz, Ian III, a varvaz ive d’an amzer-ze, ha chetu brezel en Breiz entre Ian Montfort ha Charles de Blois vit gout pini anhe vije mestr. Dom Ervoan Boisboessel, eskob Landreger a oa glac’haret deuz-ze, hag an oll Vretoned gant-han. Gourc’hemen a reaz eur iun d’ober, hag oferen ar Spered-Zantel da laret evit ma vije c’hoaz miraklo neve, med mervel a reaz ive rog ma oe laket Dom Ervoan en renk ar\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Guillouzic_-_Bue_Zant_Ervoan,_1894.djvu/95&oldid=127485 »