Lida e yezou ? - Diocèse de Quimper\nLida e yezou ?\nMinihi Levenez n°64, 2000, p. 7-41.\nPrezegenn gand Job an Irien d’an 29 a viz ebrel 2000\nda gever devez studi hanter kant vloaz Landevenneg.\n- Plas ar brezoneg en Iliz da fin ar brezel\n- Adstummadur al Liderez\n- Enklask 1973\n- Warlec’h 1973\nAr bloaveziou etre 1945 ha 1975 a zo bet a bouez braz e istor Breiz-Izel. Cheñchet eo bet, hag evid pell amzer, doareou diavêz ar vro gand ar bloaveziou hanter kant, p’eo bet adsavet ar c’hêriou ha roet eul lañs braz d’an ekonomiez, ha kement-se a zo êz da weled. Eur cheñchamant all, ha n’eo ket ken anad marteze, med ken don hag an hini kenta, a gemm doare diabarz ar vro : daou dra hag a c’hoarvez er memez amzer, daoust dezo marteze beza distag, da lavared eo e tigresk er memez mare ar feiz kristen hag implij ar brezoneg.\nTud all a studi an doare m’eo bet digristenneet or bro, gand an dud o vond d’ar c’heriou hag an daremprejou er parreziou war ar mêz o vond war laoskaad. Amañ e klaskan selled dre vraz ouz plas ar brezoneg en Iliz ha dreist-oll el liderez e-pad an tregont vloaz-se.\nSelled a raim da genta ouz ar bloaveziou dioustu goude ar brezel, etre 1945 hag 1955, ’lec’h ma weler an traou o cheñch en eun taol. Goude-ze e welim ar pez a c’hoarvez etre 1955 ha 1975, ar mare ken pinvidig ’lec’h m’eo bet cheñchet al liderez, hag e sellim ouz an doare m’eo bet lakeet da dalvezoud beteg goude ar Sened-Meur Vatikan II. Kas a raim al labour-se da benn en eur implij ar pez a zo bet embannet war ar “Semaine Religieuse” euz eskopti Kemper ha Leon e-pad an tregont vloaz-se.\nAraog staga ganti da vad, setu amañ tri dra euz va buez hag a c’hell rei eun tamm sklêrijenn :\n- Va c’hoar vian a zo bet ganet e 1945. Ni, ar pevar all, on-eus desket brezoneg war barlenn or mamm. Dezi ne vezo komzet nemed e galleg.\n- E 1957, ma ne fazian ket, tud yaouank euz ar JAC a deu da gaoud Jean Lhour, person va farrez (Bodiliz), da lavared dezañ ne zeufent ket kén d’an overenn da Vodiliz ma kendalhfe da brezeg e brezoneg hag ez afent da Landivizio. Red eo bet d’ar person senti.\n- E 1968, e pedan eur mignon a Vro-Gembre, Dewi Morris Jones, lenner saozneg e Skol-veur Brest, da zond da ober anaoudegez gand va zud. Brezoneg brao a deue gantañ, med poan e-noa gand ar galleg, hag ablamour da ze emboa goulennet digand va zad mond dezañ e brezoneg. P’eo en em gavet du-mañ, e-neus bet, a berz va zad, eun digemer en eur galleg uhel, din euz an Akademiez ; ha goude diou vunutenn, e-neus lavaret da Zewi e brezoneg : “Awalc’h eo, deom e brezoneg bremañ !” Diskouezet e-noa awalc’h e oa eun den.\nAn tri dra-ze a vefe awalc’h evid rei eur seurt poltred euz stad ar brezoneg ha menoziou an dud en tregont vloaz-se. Med sellom a dostoc’h.\nSTAD AR BREZONEG DA FIN AR BREZEL\nBez’ ez-eus eun daolenn euz stad ar brezoneg gand an enklask bet greet e 1946 gand Kenvreuriez ar Brezoneg. M. Lagrée ’neus studiet an enklask-se en e leor “Religion et cultures en Bretagne, 1850-1950” (p .263 et 265). Anad eo eo grevuz ar reuziad ; “bez’ ez eo ’vel eun troc’h etre ar rummadou – a dud lik med ive a gloer – etre ar strolladou, hag etre gwazed ha merhed. War zonnaad e ya hiviziken ar foz etre al live ou disheñvel a yez, ar pez a ziskouez fin eur bed sevenadurel ha kresk braz ar fraillou degaset gand ar bed modern... Ar seminaristed enklaskerien a bouez war ar plas kent a roet d’ar galleg er JACF, ha dre vraz e-touez ar plahed yaouank : bez’ ema ar re-mañ e penn kenta ar stourm evid ar cheñchamant bed. Kement-mañ a gaver e pep lec’h ha dre vraz, e Leon ’vel e Kerne.”\nSkoliou prevez ar merhed a zo, tamm pe damm, penn-kaoz d’an dra-ze, rag ar seurezed, “merhed en em dennet euz stad an dud diwar ar mêz hag o-deus roet talvoudegez d’ar pez a-deus desket gand ar galleg”, a stourm evid ar galleg gand asant ar mammou. Arabad ankounac’haad kennebeud ar strobinell a deu euz kelaouennou ar merhed hag euz ar sinema, a zigor war bedou kalz ledannoc’h eged bed kloz ar brezoneg.\nHag an Aotrou Lagrée da gloza evel-se e studiadenn war an enklask : “Ha penn ar veleien hag ar gloareged da vezevenni moarvad o weled eo dre ar merhed ec’h en em led an droug... Ar merhed... karget da rei, euz an eil rummad d’egile, ar pep talvoudusa ha sakra, ar merhed eo a lak da goueza ar gloued ziweza a ziwalle ar bed koz.”\nPLAS AR BREZONEG EN ILIZ DA FlN AR BREZEL\nGand ar c’hatekiz, ar misionou eo unan euz an doareou on-eus etre on daouarn evid gweled plas ar brezoneg en Iliz da fin ar brezel. “Semaine Religieuse” Kemper a rent kont anezo peurliesa, med paz euz an oll. Ar pez ne lavar ket eo e peseurt yez eo bet roet ar mision ; aliez e kaver ar geriou “mission traditionnelle”, ar pez a roda intent eo bet e brezoneg.\nDioustu gonde ar brezel, e kaver galleg : eur zizunvez e galleg warlerc’h eur zizunvez e brezoneg e Rosko hag e Brasparz, sermoniou an abardaez e galleg evid ar vicherourien er Vourc’h-Wenn, e Pouldreuzig, e Lanildut, heb konta re Sant-Mark ha Lambezelleg ’lec’h ma n’eus ano ebed a vrezoneg.\nEtre 1945 ha 1950, 203 barrez war 327 o-do eur mision : 91/131 e Leon, 105/176 e Kerne, 7/20 e Treger.\nE galleg eo, a lavarer deom, e 17 parrez euz kêr : Kemper, Konk-Kerne, Douarnenez, Kemperle, Karaez, St Melen, Kameled, Pondaen....\nBez’ eo tamm pe damm e galleg e 47 parrez, 25 anezo o veza e Kerne.\nN’eo lavaret e brezoneg nemed e 29 parrez, med e brezoneg e tle beza bet en diou drederenn euz ar parreziou o-deus bet eur mision e-pad ar c’hwec’h vloaz-se.\nEtre ar bloaveziou 45-46 hag 50 e teu ar jenchamant da veza anad : er 46 mision euz 45-46, n’eus nemed 8 o kaoud galleg ; war 23 mision ar bloavez 50 ez-eus dija 10 ’lec’h ma kaver ar galleg war ar memez live hag ar brezoneg pe zokén uhelloc’h.\nE 1946, e Brelez, e lavrarer kement-mañ : “Komz Doue, daoust ma koueze diwar muzellou Kerneviz, a zo bet selaouet gand kalz evez : evet e veze” (p.369). Er bloaz warlerc’h, e Taole, e lavarer deom “e kendalc’h ar sermoniou brezoneg da respont da ezommou an dud fidel”, med eun tammig pelloc’h e lavarer ive “ez-eus bet sarmon e galleg bemdez da 8 eur noz dirag eur bobl niverusoc’h niverusa” (p.85).\nAn hini a rent kont euz mision Plabenneg e 1948 a zisklêr, gand eun dakenn a geuz : “an amzeriou ’lec’h ma yee on oll dud e brezoneg a zo echu. Red eo bet sevel eur mision e galleg” (p .317).\nE 1950 e Priveill, an tadou Rannou, Gwillerm ha Savina, o veza ma n’o-doa ar vugale nemed ar c’hantikou galleg, a ’n em c’houlenn “e pe-seurt yez rei ar mision ? Red oa en em c’houlenn e Priveill, rag al lodenn vrasa euz an dud a zo martoloded ar Stad pe a genwerz, hag an tad e-neus tremenet 15 pe 25 bloaz pell diouz ar gêr. Ouspenn-ze – hag evel-se eo – an all re yaouank a gav gwelloc’h ar galleg. Tud koz, bet goulennet o ali diganto, a-deus respontet d’an aotrou person : “Dibabit ar galleg hag ez oc’h sur da gaoud an oll re yaouank er mision, hag int-i eo dreist-oll o-deus ezomm anezi”. A-unan gand ar visionerien e oe divizet neuze ne vefe nemed eur zarmon brezoneg bemdez, hag a-wechou “bommou” brezoneg pe c’halleg” (p. 120).\nEr bloaveziou dioustu goude 50 e yelo buannoc’h c’hoaz an traou. War an 48 mision roet etre penn-kenta 1951 ha fin 1954, n’eus nemed pemp o veza disklêriet “e brezoneg”. E Mahalon e lavarer deom eo ar mision e brezoneg evid an dud dimezet hag ar re goz, hag e galleg evid ar re yaouank. E Lanniliz, ar re a gemer perz er mision vrezoneg o-deus oll ouspenn 40 vloaz. Sant-lvi, Tourc’h, Kore o-deus oll o zizunvez c’halleg. E Lanrieg hag e Sizun ez-eus sarmoniou en diou yez. E 1953, evid mision Brest, n’eus nemed Lambezelleg o kaoud eur zizunvez e brezoneg. Heb distro eo ar jeñchamant ; her gweled a reer mad e Kastell-Nevez ar Faou : mision 1948 a oa bet evel kustum, en diou yez ha gand goueliou diouz an abardaez. Distro ar mision e 1954 a zo prezeget gand misionerien Itron Varia ar C’helou Mad euz Roazon, kavet gwelloc’h eged ar visionerien a yee e brezoneg sur-mad : bodadegou a bep seurt, er c’harteriou hag evid an oll, ha “divizou” o-deus kemeret plas an “taolennou”. Cheñchet eo ar bed hag an oll a oar galleg.\nAr renta-kont a gaver euz ar misionou ne lavar ket e pe-seurt yez eo prezeget hini ar vugale. Koulskoude e seblant anad awalc’h eo e brezoneg pa vez mision ar re vraz e brezoneg. Dioustu gonde ar brezel e reer c’hoaz ar c’hatekiz e brezoneg koulz lavared e peb lec’h nemed war aochou ar c’hreisteiz etre Kemperle ha Fouenn, e ledenez Kraon, e kêr Vrest hag er c’hêriou. Meneget eo er S.R. e 1945 (p. 52) ha 1946 (p. 316) al lehiou ’lec’h m’eo posubl kaoud ar c’hatekizou brezoneg, Katekiz Krenn ha Katekiz Bihan. Med ar menegou diweza int : hiviziken, pa gomzo ar S.R. euz katekiz, ne vezo nemed evid reilañs d’ar c’hatekizou nevez e galleg.\nEn on eskopti, ar retrejou, a zri devez d’an nebeuta, a zo bet epad pell ar mareou pouezuza da stumma eur feiz don e kalon kalz kristenien yaouank pe gosoc’h. Araog ar brezel, e vezent peurvuia e brezoneg. E 1945 ez-eus e Lezneven eur retred e brezoneg evid plahed yaouank hag eun all, e brezoneg ive, evid merhed dimezet. E 1946, an diou retred evid pôtred yaouank diwar ar mêz a zo e brezoneg kenkoulz hag hini ar plahed yaouank. E 1947 (p. 35), ous-penn an teir retred e brezoneg evid mammou, merhed ha gwazed, e kaver eur retred e galleg evid plahed yaouank. Ar menegou diweza euz retrejou e brezoneg evid merhed pe wazed a zo euz 1949 (p. 462 et 489). Hiviziken, euz retrejou an Obererez Katolik eo e vo ano, ha ma kaver c’hoaz a-wechou eun tamm brezoneg enno, eo sklêr koulskoude n’eo ket kén ar brezoneg yez ar retred.\nRed eo lavared memestra n’eo ket an embannaduriou evid kristenien brezonegerien a vanke etre ar bloaveziou 45-50. Er bloaveziou 48-49 eo embannet gand an tad Eujen “Buhez or Zalver Jezuz-Krist” (1948, p. 406), hag e teu er mêz eun embannadur nevez euz “Kantikou Brezonek” (1949, p. 269). Er memez bloaveziou e vezo embannet peder gwech 10000 skwerenn euz al leorig “An Oferenn heuliet gant an dud fidel” hag eul leorig all evid beilladegou ar Werhez “Intron Varia an holl c’hrasou” (1949, p. 86 et 275) e daou embannadur, unan e brezoneg, egile e galleg. E 1946 e oa bet embannet “Ar grasou pe ar pedennou evit ar re varo” gand Yeun ar Go hag ar chalonied Pérennès ha Favé.\nE plas ar c’helaouennou Feiz ha Breiz hag ar Vuhez Kristen e kaver azaleg 1948 Kroaz-Breiz ; talbenn peb niverenn a vezo kavet bep tro er S.R. ; en 1951 Bleun-Brug a gemer plas Kroaz-Breiz : epad tri bloaz e vezo meneget aliez awalc’h.\nEvid ar vadeziant hag an nouenn e saver eur ritual e brezoneg e 1950, med e 1954 (p. 160) e kaver er S.R. an notenn-mañ : “Tri bloaz ’zo eo bet embannet eur ritual latin-brezoneg. Hag ezomm a oa anezañ ? Beteg-henn, ar parreziou n’o-deus goulennet nemed eun niver bian a skwerennou.”\nWar an dachenn dizakr, menegom ive er bloavez 1950 embannadur al leor “Yez hon Tadou”, gand ar frered Stefan-Seite, evid deski brezoneg, ha diwar pluenn an Aotrou Konk, e 1951 (p. 731), “Mojennou ha Soniou”, hag a vo implijet epad pell er veilladegou war ar mêz. Med echu eo da vad gand embannaduriou niveruz ar J.A.C. e brezoneg. Ne gaver na kelaouennou, na sinema breizad gouest da enebi ouz lano ar galleg, ha zokén, ma vefe bet, eo re ziwezad, rag an dud o-deus cheñchet tu d’a roched : eur bed brezoneg a zo eet d’an traoñ gand ar jeñchamañchou ekonomikel ha sevenadurel ha gand brezel 39-45.\nEvid ar pez a zell ouz al liderez, menegom dioustu e kavom e peb lec’h, evid ar pardoniou, epad an 20 vloaz etre 1945 ha 1965, ar c’hiz da gaoud en overenn-bred eur brezegenn e brezoneg ha, goude lein, d’ar gousperou, eur brezegenn e galleg. Evel-se eo e Rumengol, e Santez Anna ar Palud, er Folgoad, er Salet, e ltron Varia ar Porzou, e Kernitron, e Penhorz... hag e pardoniou ar re glañv. E iliz-veur Sant Kaourantin, e vez lidet ar pardon brezoneg da 8 eur mintin beteg 1966. Ar renta-kont a gaver euz pardon Rumengol e 1949 a lavar kement-mañ : “Ar brezoneg e Rumengol a zo tamm pe damm yez al liderez ; bez’ eo ’vel eñvorenn ar famill. Daoust dezañ beza deuet da veza misteriuz, e tigemerer anezañ a galon vad, rag gouzoud a reer e lavar ar prezeger traou kaer kenañ, ’vel ar beleg pa gan e latin pennadou da renta gloar d’an Aotrou Doue” (p. 333). Gwelom ive dija an emvodou eukaristiel ha lidou an Obererez Katolig o vond e galleg. Evel-se e 1946, e emvod eukaristiel Ponte-Kroaz, n’eus ano ebed nemed euz kantikou galleg hag imnou latin (p. 198). Pa vo adstummet al liderez gand ar pab Paol VI e 1964, neuze eo e cheñcho buan an traou. A gement-se e komzim pelloc’h.\nDeveziou al lazou-kana a ro tro da galz strolladou da gana gwelloch ar c’han gregorian ha da rei e lufr d’ar c’han Iiestoniet e galleg. Ar c’hantikou brezoneg n’o-deus ket o flas aze, nemed eur c’hantik e Brest e 1951 (p. 675). Red e vo gortoz 1959 ’vid ma savfe eur vouez a-eneb da gement-se. Setu amañ eun nebeud frazennou euz ar renta-kant : “Ar plas kenta, anad eo, a oa d’ar c’han gregorian... Poz kenta ar c’han “Gloire éternelle” a zo bet eun dra vad... Unan euz ar mareou kaerra : ar c’han a-unvouez euz ar c’hantik brezoneg “Spered Santel”. Perag ’ta e lezom-ni da vond da goll traou ken burzuduz evid mond da c’haloupad warlerc’h kement a zorhennou !” (p. 382).\nAr Zizunvez Relijiel\nAraog mond pelloc’h gand on enklask, e talvez ar boan selled, evid an deg bloaz-se dioustu goude ar brezel, ouz ar plas roet e gwirionez d’ar brezoneg e Sizunvez Relijiel Kemper ha Leon.\nBez’ e kaver bep tro lakeet e brezoneg mandamant ar c’horaiz ha liziri a bastor an Aotrou ’n eskob Fauvel. Er c’hontrol, e bennadou da lenn er gador-brezeg, pe ve ano euz ar peoc’h, pe euz Bleun-Brug ar Zent e 1950, pe euz emvod ar J.A.C. pe euz an amprest evid sevel ilizou nevez... n’int ket troet. Ar re nemeto bet lakeet e brezoneg a zo diwar-benn ar skol e 1949 (p. 355) hag ar votadegou e 1951 (p. 334). Disklêriaduriou bodadeg Kardinaled hag Arheskibien Bro-C’hall n’o-deus ket muioc’h a jañs ; ar re nemeto bet lakeet e brezoneg a zo diwar-benn ar peoc’h e 1949 (p. 538) hag ar Skol Libre 1951 (p. 232). Evid ar pez a zell ouz Liziri-kelc’h ar Pab, hini ebed n’eo lakeet e brezoneg. Azaleg 1952 e kaver steuennou a brezegerez, dre ar munud, evid ar bloavez a-bez ; na pegen talvouduz e c’hellfent beza bet evid beleien ar parreziou ’lec’h ma veze prezeget c’hoaz e brezoneg, ma vefent bet troet, ar pez n’eo c’hoarvezet morse.\nO weled kemnet-se e c’heller en em c’houlenn petra eo ar brezoneg evid ar re a zo e karg euz ar Zizunvez Relijiel pe neuze gand petra int dalhet hag a virfe outo da veza liproc’h e-keñver ar brezoneg. Evid on Eskopti eo anad dija n’eo kén ar brezoneg nemed eur restad euz eun amzer dremenet hag e blas el liderez a vianna muioc’h-mui ; n’eo ket gwelet kén, pe ken nebeud, ’giz eun ostill da aviela an dud, pa n’eo ket gwelet dija ’vel eur skoill.\nAr renta-kant euz deveziou-studi ar veleien, renet gand ar chaloni Boulard e miz mae 1952, ne ra ano ebed euz an dachenn zevenadurel vreizad (p. 303). E 1953, an enklask war stad relijiel an eskopti a lavar “n’eo ket atao êz lakaad da glota goulennou tud a stadou disheñvel evid ar pez a zell ouz an euriou hag ar yez”. Pa ra ano euz ar pez a zo penn-kaoz d’an digristenadur, e veneg, e-touez traou all, “ar yezou disheñvel, hag a zo eun diêzamant evid ar bedenn asamblez” (p. 818).\nADSTUMMADUR AL LIDEREZ\nWar an dachenn-ze ’vel m’ema eo ec’h en em gav labour braz adstummadur al liderez, a jeñcho buan houmañ, hag a gaso da netra, ablamour da spered an dud, al latin kenkoulz hag ar brezoneg. A-benn eun nebeud bloaveziou, euz an ollad “Consolamini - Minuit chrétiens - War ar menez ar bastored” ne jomo nemed eur bed e galleg koulz lavared e pep lec’h, kenkoulz war ar mêz hag e kêr. Ma ’z-eus bet eur mare ’lec’h ma c’helled komz euz overennou F.L.B., da lavared eo galleg-latin-brezoneg, n’eo bet kement-se nemed eur mare etre daou, ’lec’h ma oa dija e galleg ar pez a veze lavaret, lennet ha disklêriet, hag e chome c’hoaz eur c’han bennag euz an ordinal e latin hag eun nebeud kantikou brezoneg. Ar mare-ze a zo pell diouzom bremañ : ar restachou latin ne reont ket berz muioc’h eged ar restachou brezoneg, nemed e pardoniou ha pelerinachou ’zo abaoe eun deg vloaz bennag ; med eun istor all eo !\nKomzom ’ta neuze eus adstummadur al liderez. Kregi a ra lentig da vare Pi XII e 1952 dre an Ordo Sabati Sancti, ha SR Kemper a embann ar pennad brezoneg da Renevezi promesaou ar Vadeziant, pennad hag a gavim en-dro e 1954 pa vezo embannet liderez Nozvez ’Fask. Ordo nevez ar Zizun Zantel a deu da veza eun dra red e 1956. “Reolennou Pastorelez an Overenn evid eskoptiou Bro-C’hall” embannet er memez bloaz, a zo da veza heuliet azaleg devez kenta ar bloaz 1957. Reolennou ar breviel hag al leor-overenn, embannet gand Yann XXIII, a zo da veza heuliet azaleg deiz kenta 1961. Ha setu ar Sened-Meur e 1962, hag e 1964 Lezenn-veur al Liderez gand Paol VI ha, da heul, teir ordrenañs eskibien Bro-C’hall war al liderez.\nSR Kemper a embann er memez bloavez 1964, d’ar 26 a viz gouere, eun ordrenañs gand an Aotrou ’n eskob Fauvel war implij ar brezoneg el liderez, aotreet “hervez ar memez reolennou hag ar memez harzou hag ar galleg.” (p. 88 ha 483). Dija e 1954, en e Lezenn-stur evid an Overenn, en eur mare m’edo deuet ar boazamant da lenn troidigeziou al lennadennou, ec’h aproue kement-se : “Ablamour da-ze e reketom e vefe lennet e galleg pe e brezoneg ar orezonnou, Lizer an Abostol hag an Aviel, gand ma vo doujet da reolennou al liderez.” Eur skrid all war implij ar brezoneg el liderez a zo embannet d’an 12 a viz meurz 1965, hag ar skrid-se a laka ar brezoneg war ar memez live hag ar galleg.\nPetra a c’hoarvez e gwirionez?\nAzaleg ar 14 a viz c’hwevrer 1964 e kaver bep tro er S.R. eur pennad anvet “pour une meilleure célébration de la liturgie” hag a ro kuzuliou evid al liderez. Evid lod euz ar zulveziou e ro ar pennad-se, ouspenn ar c’hantikou galleg, kantikou brezoneg da veza kanet er parreziou ’lec’h mac’h implijer ar brezoneg. Evid ar galleg e kaver, euz ar c’horaiz beteg an Dreinded, aliou evid pep sulvez hag evid ar zizun zantel. Evid ar brezoneg, e kaver aliou ha munudou evid kenta, trede ha pevare sul ar c’horaiz, prosesion sul ar bleuniou hag ar brosesion d’ar mên-font da nozvez ’Fask ; netra evid amzer ’Fask. D’ar Yaou-Bask e kinniger evid ar gomunion “Jezuz pegen braz ve” en eur venegi “n’eo ket difennet, araog kan pep poz, rei an droidigez anezañ”. Disklêriaduriou all a gaver evid ar Pantekost hag an Dreinded. Ar galleg, eñ, a implij kalz toniou brezoneg da zevel eun toullad diskanou evid ar salmou ; en em c’houlenn a c’heller perag ne oa ket posubl sevel er memez amzer, ha war ar memez toniou, diskanou brezoneg evid ar salmou.\nE 1965 eo e vo kavet er S.R. diskanou salmou brezoneg evid ar c’horaiz, ar Basion ha sul ar C’hazimodo. Pennad diweza ar bloavez-se “pour une meilleure célébration de la Liturgie” evid an Azvent ha Nedeleg ne ra ano ebed euz ar brezoneg. Er memez bloavez 1965, S.R. an 12 a viz meurz a lavar kement-mañ : “plijoud a rafe deom ive kaoud sikour an oll re a c’hellfe, war toniou brezoneg, sevel komzou evid al liderez e galleg pe e brezoneg. N’eus nemed kenlabour an oll a c’hellfe adsevel, en eur stumm nevez, ar pez a zo bet gwechall.”\nE 1966, an erbedenn hag ar geriou-digeri n’int embannet nemed e galleg ; an dastumadenn kantikou evid amzer ’Fask ne ra ano ebed euz ar brezoneg (p. 187).\nEn e brezegenn a genavo d’an Aotrou ’n eskob Fauvel, an Aotrou ’n eskob Fave a zisklêrio : “Poulzet ho-peus atao da implij ha da zerhel ar brezoneg. Testenn vrezoneg ho lizer a bastor a veze lennet nebeutoc’h nebeuta er parreziou, ha koulskoude e felle deoc’h he embann en enor d’or yez koz ha d’ar re a ra ganti” (p. 167). M’ema ar gwir gand an Aotrou ’n eskob Fave pa gomz euz al lizer a bastor, ha ne vo ket embannet kén nemed e galleg, n’eo ket heñvel evid ar peurrest. Ma ’z eo bet an Aotrou ’n eskob Fauvel, en e venoziou, a-du gand implij ar brezoneg, d’an nebeuta en eur zibab an Aotrou Fave ’giz skoazeller, war an dachenn eo eun afer all ; her gweled a reom mad er S.R. : n’ema ket ar brezoneg war ar memez live hag ar galleg, da vad ema e reñk ar paour.\nEur pikol labour a jome da ober evid troerien testennou al liderez e brezoneg. Eur gomision etre-eskoptiel a oa bet lakeet war zao hag e 1965 e oa echu ordinal an overenn. Bez’ e vo embannet gand ar S.R. d’ar 16 a viz ebrel 1965 ha, d’e heul, sakramant ar binijenn. Da bardon brezoneg Sant Kaourantin, evid ar wech kenta, e vezo an overenn e brezoneg : “Dipituz” eme ar renta-kont (p. 772). Er bloavez warlerc’h, “an overennou brezoneg er radio a ya bepred war wellaad, hag om laouen o lavared kement-se” eme skrivagner ar S.R. diwar-benn overenn ar Pantekost e Plougerne (p. 365). An overennou-ze, skignet peder gwech ar bloaz, a bado beteg 1992.\nD’ar 15 a viz kerzu 1966 e teue er mêz “An Oferenn war gan”, eur bladenn gand Kanerien Sant-Vaze Montroulez, ha ganti e oa eul leorig gand diou overenn skrivet unan anezo gand ar beleg Roger Abjean hag ebén gand ar beleg Alain Seznec. Evid Roger Abjean e oa penn-kenta eul labour hir evid al liderez e brezoneg, peogwir e pad hirio c’hoaz : muzik relijiel or bro ’neus kalz dle en e geñver.\nMed ar peb brasa euz al labour a jome c’hoaz da ober. Ar chaloni Per-Yann Nedeleg eo a stago gantañ. E dabutou, e 1969, gand Maodez Glanndour, diwar-benn an droidigez greet gand hemañ euz ar pevar aviel, a raio dezañ derhel mortoc’h c’hoaz d’an dibab e-noa greet da zevel eun droidigez “a vefe komprenabl en eur doare êz hag heb skoill” (p. 618). E droidigeziou euz leor al lennadennou evid ar zuliou hag ar goueliou a zo bet embannet er 14 kaier kenta euz “Kenvreuriez ar Brezoneg”. Marvet eo war al labour e mae 1971. An Aotrou ’n eskob Fave, ar chaloni Hélard hag eun nebeud reou all a ’n em roio neuze d’al labour-ze evid bloaveziou. O labour, adreñket tamm-pe-damm, eo a zervijo da zevel al leor-overenn embannet e 1997. E 1973 eo en em gavet Kenvreuriez ar Brezoneg gand he niverenn 27 ; embannet eo bet ordinal an overenn ha leoriou al lennadennou A,B,C,T.\nAr mare-ze eo a zo dibabet gand Kenvreuriez ar Brezoneg da glask gouzoud stad an traou, 8 vloaz goude an ordrenañs diwar-benn “implij ar brezoneg el liderez”(SR 12 meurz 1965).\nMenegom da genta e oa bet greet eun dibab euz kantikou brezoneg e 1961 ; an dibab-se a ree eur stagadenn a 32 pajenn da veza lakeet e leoriou ar parreziou.\nE 1966 e reer eun dibab nevez ; ne jeñch ket kalz a dra. Bez’ eo eun dibab euz kantikou anavezet dija, ha ne gaver ennañ netra nevez, nemed ordinal an overenn. ’Vel an hini kenta, ema da veza lakeet e leoriou ar parreziou, med paz en oll barreziou moarvad, rag ne oa bet respontou d’an enklask greet evid ober an dibab nemed euz 263 parrez war 327. An hini a ginnige an dibab-se er S.R. a echu e bennad evelhenn : “Ar c’hantik brezoneg, pinvidikoc’h e zan vez gwechall eged ar c’hantik galleg a zo chomet moredet war e binvidigez ; dale e kemer muioc’h mui, ar pez a zo eur gwall skoill evid an amzer da zond... ”(p. 529).\nMenegom ive e kaver dija er S.R. e 1965 eur pennad-skrid diwar-benn ar pardoniou hag a glask c’hwenn ouz ar brezoneg en eun doare iskiz awalc’h : “Eur gudenn eo ar brezoneg. N’eo ket deread tamm ebed e-nefe ket e blas er pardoniou ’lec’h ma komzer brezoneg. Med n’ hellom ket heulia ar re a welfe ar pardoniou ’vel lehiou d’ober eun taol-esa ’vid al liderez e brezoneg. Eur pardon n’eo ket eul lec’h da ober taoliou esa, med kentoc’h eun test euz al liderez er c’horn-bro gand he finvidigeziou hag he faourentez. Awalc’h eo soñjal er gousperou : keid ha ma vezent kanet er parreziou, ne oa diêzamant ebed. Er Folgoad, o-deus dalhet er bloaz-mañ d’ar gousperou ’vel kustum : ma ’z eo bet kanet an “Dixit Dominus” hag al “Laudate” gand an oll, n’eo ket bet heñvel evid an tri zalm all, anavezet gwechall dindan eñvor. Rumengol ha Santez-Anna ar Palud, o terhel kant euz kenteliou ar bloaveziou tremenet, a-deus lezet a-gostez an toniou braz ; petra o-deus lakeet en o flas ? Salmou e galleg anavezet e peb lec’h (99 Acclamez le Seigneur, 129 Des profondeurs, 135 Rendez grâce au Seigneur) ha nann toniou all laouennoc’h.” (p. 552). Talvezoud a rafe ar boan studia ar pennad-se. Eun draig hep-kén : ar roneo hag a ya ken mad endro evid an testennou galleg ne valefe ket evid salmon e latin !\nMed komzom euz enklask 1973. Bez’ eo eul leorig a 31 pajenn, lakeet e diabarz S.R. an 20 a viz even 1973. Ennañ e kaver da genta eun displegadur gand an Aotrou ’n eskob Fave, ar pez a ro an enklask, eur pennad hir skrivet gand Fañch Morvannou “Brezoneg ha liderez” ’lec’h ma kaver eur studiadenn o varn an troidigeziou ; goude-ze eun nebeud sellou disheñvel ha, da echui, “War hentou nevez”, eur pennad diwar-benn traou nevez o tond war wél.\nPetra ’lavar an enklask ?\nDa genta e komz euz an overennou skignet e brezoneg war ar radio beteg 1973 : 27 e Leon, 3 e Treger, 16 e Kerne.\nAn enklask e-unan a zo bet greet e mae 1973. Kaset oa bet ar goulennou da beb deanded ha n’eus nemed 3 war 41 ha n’o-defe ket respontet.\nAr goulennou a oa diwar-benn niver an overennou e brezoneg, implij ar c’hantikou nevez, plas ar brezegerez e brezoneg hag ar c’hantikou brezoneg en overenn c’halleg, liderez ar badeziantou, an eureujou, sakramant ar re glañv hag an interamañchou e brezoneg. Eur goulenn all a oa c’hoaz diwar-benn mond a-du pe get gand al liderez e brezoneg ha perag.\nAn overenn e brezoneg\nMenegom da genta ne ’z-eus ano ebed anezi e 266 parrez war 339. E-doug 8 vloaz, 32 parrez o-deus lidet an overenn e brezoneg gwech pe wech, 26 parrez o-deus anezi da vianna eur wech ar bloaz ha 16 o-deus anezi aliesoc’h ; euz ar re-mañ, 11 a zo e Leon ha 5 e Kerne. Dioustu e c’hellom gweled pegen tano eo ar zoubenn e Kerne dre vraz, hag an tachad goullo tro-dro da Gemper ha war aochou ar c’hreisteiz. E Leon, eo ken goullo all tro-dro da Vrest.\nAr c’hantikou nevez en overennou-ze : 10 a respont d’ar goulenn-ze, daou anezo o lavared “ne ouzont netra diwar-benn ar c’hantikou nevez-se“. 7 sekteur hep-kén a lavar implij daou pe dri anezo.\nPlas ar brezoneg en overennou galleg.\nE 14 lec’h e kav ar brezoneg eur plas dre ar brezegenn eur wech an amzer, ral awalc’h ’benn ar fin, ha kentoc’h er pardoniou. Menegom ar pez a lavar person Sant-Nouga “hag e-neus prezeget e brezoneg p’eo en em gavet, e miz gwengolo 1968, 5 pe 6 suivez, beteg an deiz m’o-deus ar barrizioniz lavaret dezañ ne intente ket ar re yaouank awalc’h ar brezoneg evid heuill ar prezegennou.”\nAr c’hantik brezoneg koz eo a ro eun tamm plas d’ar brezoneg en overennou e galleg ; evel-se eo bep sul e 17 parrez. E gwirionez, 29 sekteur war 38 a zisklêr kana kantikou brezoneg pe ral ar wech, pe beb an amzer pe aliez, med n’eus nemed 5 parrez o lavared e kanont penn-da-benn pe d’an nebeuta eul lodenn euz an ordinal e brezoneg.\nAn diverra a gomz drezañ e-unan : en oll, evid an 8 bloaz-se, 9 badeziant, 8 eured, liderez ar binijenn a-wechou e Brest, Hañveg, Gwiseni, Plougerne, Plabenneg. Sakramant ar re glañv e brezoneg n’eo ket anavezet nemed e daou lec’h. Meur a berson a c’houlenn, heb c’hoarzin, “e pelec’h kaoud al leoriou liderez a zo red ?” Evid an interamañchou, an enklask a ra ano euz 4 gwech ispisial.\nMond a-du gand al liderez e brezoneg ?\n20 sekteur war 38 a lavar beza a-du gand al liderez e brezoneg. Med pa studier hirio o respoñchou, e weler mad ne ’z a ket o c’hoant da benn, n’o-deus ket ar volontez d’henn ober, rag dioustu e venegont an diêzamañchou : “re zisheñvel eo an dud bodet en iliz”, “e pep hini euz on overennou e vez estrañjourien.” Hag e lavarer ouspenn : “mad ’vefe respont d’ar goulennou, med heb redia dén." Ar pez a zo eun doare all da zisklêria e kendalhim da ober ’vel ma reom, da lavared eo e galleg penn-da-benn pe dost.\nKalz bloaveziou warlerc’h e vefe diêz deom hirio beza a-du gand ar pez a lavar daneveller an enklask : “Ar re a oar pegen diêz eo sevel eul liderez e yez veo (eul liderez all), ha ne oa bet morse anezi, a welo aze efedou dihortoz.” Daoust ha dihortoz e vefent e-keñver doare soñjal ar veleien, pe e-keñver niver ar vrezonegerien, pe c’hoaz e-keñver an doare ma wél ar re-mañ o yez ?\nAn dregantad a barreziou ’lec’h m’he-deus ar boblañs tro da gemer perz, eur wech ar bloaz d’an nebeuta, en eun overenn vrezoneg (12,3% euz ar parreziou), n’e-neus netra da weled gand an dregantad a veleien o c’houzoud brezoneg d’ar mare-ze : ouspenn 80%. Ma ne ziskouez ket ar veleien muioc’h a interest evid rei d’ar brezoneg eur plas brasoc’h el liderez, eo peogwir n’e-neus ket ar brezoneg kalz a interest evito er vuez pemdezieg. Rag ma ’z-eo bet ar brezoneg yez-vamm kalz anezo, n’eo ket o yez : n’eo morse er yez-se e komzont kenetrezo euz o c’hudennou pastorel, n’eo ket er yez-se e pedont, e lennont, e studiont pe e skrivont, war bouez nebeud.\nAr brezoneg n’eo ket bet ar yez he-deus roet dezo o deskadurez, na stummet o spered, na desket dezo al liderez. Ne veze ket kanet ar salmou er c’hloerdi ; a-vec’h m’eo bet posubl, eo bet dilezet al latin hag int bet kanet e galleg. Ha kement-mañ a zo gwirroc’h c’hoaz, mar deo posubl, ’vid ar seurezed.\nYez ofisiel on Iliz a zo bet atao ar galleg : awalc’h eo selled ouz ar Zizunvez Relijiel pe Kemper ha Leon. Ar brezoneg ne gave plas eno nemed evid al liziri a bastor ha mandamant ar c’horaiz, dre vraz evid ar re n’o-defe ket gouezet awalc’h a c’halleg. Anad eo d’ar mare-ze (hag echu eo ?) eo a lec’h all e teu atao ar sklêrijenn, da lavared eo euz ar Zao-heol. Sin a gement-se, ar bajenn 493 euz ar S.R. euz 1961 gand an titl : “Ar pez a ganim da Nedeleg”. Dindan an titi-se e kavom, diouz reñk, ordinaliou gregorian gand niverennou ar pladennou, goude-ze kanou berr, hag erfin eul listenn hir a gantikou galleg, hag e-kreiz houmañ ar geriou-mañ e galleg : “un noël breton”. Souezet eun tamm o weled ne oa kantik ebed e brezoneg, e verzan n’am-eus ket lennet al linenn dindan an titl, hag a zo kement-mañ : “Tennet euz sizunvez relijiel Roazon.” Setu eta an dibab kinniget gand S.R. Kemper evid Nedeleg. Ne oa moarvad aze netra da rebech, evid ar peb brasa euz or beleien.\nLavarom ouspenn pegen ponner eo bet pouez ar stern en doare da stumma ar veleien er bloaveziou goude ar brezel. N’eo ket er bolitikerez hep-kén e kaver eun doare nemetan da zoñjal, hag e vezet techet da drei penn-da-benn war eun tu pe war an tu all, peogwir ne oa ket bet desket deom beza soubl or c’hein. Marteze e rafed, eur wech ar bloaz, eun overenn e brezoneg penn-da-benn, med ar peurrest euz an amzer e veze pep tra e galleg, war houez eur c’hantik brezoneg gwech pe wech. Ar c’homzou a veze atao e galleg peogwir n’on-noa ket desket or-boa ar chans da gaoud diou yez, hag on-nefe gellet tremen heb diêzamant euz an eil yez d’eben. O veza ma ne oa ket Iibr ar veleien en afer-ze a yez, penaoz ’ta o defe gellet kaoud ar frankiz-se el liderez. Red e vefe bet deom deski lavared “hag” “hag” ’vel ma lavare ken aliez an Aotrou ’n eskob Barbu. Ar gér “diou-yezegez” zokén ne oa ket anavezet en on touez. Pa zeller ouz ar pez a boueze hag a bouez c’hoaz war doare soñjal ar veleien, e c’heller marteze anzao e oa dihortoz plas ar brezoneg el liderez e 1973, daoust dezañ beza ken reuzeudig.\nDaoust ha dihortoz e oa ive e-kenver an niver a vrezonegerien ? Menegom amañ pennad-skrid Fanch Morvannou er memez leorig : “Tro ’zo da zoñjal o-deus ar veleien dilezet ar brezoneg re vuan hag e pep tra. Bez’ ez-eus etre 500 ha 600 000 a dud oc’h implij peurliesa ar brezoneg, daoust dezo kompren ar galleg. Med penaoz e komprenont ar galleg ? Aliez awalc’h dre vraz hep-kén, daoust dezo gweled anezañ ’vel eur seurt eldorado sevenadurel, a vefe bet plijet dezo tizoud.”\nEur mare ’zo bet, e-touez ar veleien, ’lec’h ma oa anad e oa red mond e galleg da zacha ar re yaouank, pe d’an nebeuta da vired na dehfent. Beza brezoneger a oa beza “Plouk” en amzer-ze, ha n’eo ket echu, ha ne oa ket e Breiz-Izel gwasoc’h kunujenn eged honnez.\nE 1973, emaom 5 bloaz goude 1968. Glenmor ha Stivell, ha leor Morvan Lebesque “Comment peut-on être breton” o-deus kroget da jeñch penn d’ar vaz, da jeñch doare soñjal an dud ha da zila enno eul lorc’h nevez da veza bretoned. Tregont vloaz a vo red c’hoaz evid ma teufe ar wagennig da veza gwagenn ha lano. Al lano a weler hirio o sevel a zo labour yaouankizou an amzer-ze.\nAr peb brasa euz brezonegerien ar mare-ze a oa ive tud barreg e galleg ha n’o-doa ket kalz a zoujañs evid o yez dezo o-unan, eur yez ha ne glaskent e mod ebed sevel a-du ganti. Ne welent abeg ebed da vond a-eneb d’eun implij braz euz ar galleg el liderez, daoust dezo da gana a galon frañk pa veze kinniget dezo eur c’hantik brezoneg. Ne oa nemed ar re a enebe ouz an doare da lakaad ingal pep tra o weled an traou en eur mod all ; ar re-mañ, goude ma veze bet nahet o zelaou gwech pe wech, a dehe diouz an iliz war beg o zreid. Ar wirionez a oa ganto, med ouspenn tregont vloaz re abred.\nEr c’hontrol d’ar pez a zoñje lod euz an dud, n’eo ket eet an traou war wellaad goude 1973. Al leoriou evid al liderez a oa dija prest, ha Kemper ha Leon a raio ano anezo meur a wech e 1974 ha 1975 ; med n’o-deus ket bet kalz a efed evid rei brasoc’h plas d’ar brezoneg el liderez : al liderez vrezoneg a jomo beteg hirio eun dra dreist-ordinal.\nRed eo koulskoude lavared penaoz ne jomo ket a-zav al lañs roet gand “Kenvreuriez ar Brezoneg”. E 1975 e teu er mêz eun embannadur nevez euz ar “C’hantikou brezoneg kentoniet”, ennañ eun tregont bennag a gantikou nevez. Goude an diou bladenn “An overenn war gan” ha “Joa d’an Anaon” gand Roger Abjean, e teu er mêz er memez bloavez pladenn genta an dastumadeg “Hag e paro an heol” gand sikour Mikêl Skouarneg hag eur strollad nevez. Teir bladenn all a vezo diwezatoc’h, ha daou gasedig evid ar vugale. En deveziou a vezo bep bloaz da zeski kantikou nevez, Mikêl Skouarneg a lako bep tro war ar stern daou gantik nevez e brezoneg. N’eo ket an danvez eta a vanko, med ar youl, ablamour d’an nebeud a interest ha d’eun diêzamant bennag ennom evid digemer ha rei eur plas d’ar pez a zo disheñvel.\nEr studiadenn-mañ, n’on-eus ket gellet komz awalc’h diwar-benn an den braz m’eo bet an Aotrou ’n eskob Fave, nag euz labour pasiant ar Bleun-Brug, nag euz ar jeñchamant c’hoarvezet en hemañ dre volontez eur prezidant stummet e skol an tad Lebret. Ar Bleun-Brug nevez-se, diwanet e 1968, ne raio ket kalz berz e-touez ar veleien a zell c’hoaz ouz ar brezoneg : e virit a vo bet, d’an nebeuta, diskouez e c’heller beza war eun dro breizad brezoneger ha den a hirio.\nN’on-eus ket komzet kennebeud euz Landevenneg : p’eo bet ganet anevez, eo bet an devez-se brasa devez a c’hloar ar frer Visant Seite, sekretour ar Bleun-Brug. Hemañ a c’hortoze kalz euz Landevenneg evid al liderez e brezoneg kenkoulz hag evid sevenadur relijiel or bro. Dipitet eo bet. An tad Felix Colliot, hag a ouie pegement e tlee Landevenneg d’ar Bleun-Brug, a felle dezañ chom libr evid ren eur vuez a vanac’h, ha ne oa ket kalz a blas en amzer-ze evid ar brezoneg er vuez a vanac’h. An tad Jean de la Croix Robert, deuet war e lerc’h, a oa gall, ha daoust d’on liammou a vignoniaj, e rankan anzao n’e-neus morse komprenet e c’hellfe bez a unanded gand eun disheñvelded digemeret ha rannet beteg e pedenn ar venec’h. Warlerc’h goueliou 15ed kantved Landevenneg e 1985, eo eñ koulskoude a zavo ar c’haer a bardon brezoneg sant Gwenole a anavezom bremañ.\nAr manati a-hirio ’neus gouezet tamm-pe-damm respont d’ar goulenn zevenadurel dre e levraoueg vraz, dre emvod bloavezieg ar CIRDoMoC ha dre e virdi. Chom a ra c’hoaz al liderez.\nTroet he-deus rod an amzer, ha Penn-ar-Bed ’neus cheñchet kalz er bloaveziou tremenet. E Breiz, n’eus morse bet kement a festou-noz, n’eus morse bet produet kement a vuzik a dalvoudegez, n’eus morse bet kement a genteliou brezoneg. Niver ar skolidi e Diwan hag er skoliou diouyezeg a gresk beb bloaz, ar pez a zo eur zin anad a nevezadur. Endra ma tigresk beb bloaz niver ar vrezonegerien a viannig, setu ma teu kalz tud da brizoud yez, istor, pinvidigeziou relijiel hag arzel Breiz. Eun dra bennag a zo en hent, hag an Iliz ne gemer ket kalz perz e kement-se, rag an dihun-ze ’neus kresket e diavêz dezi, pa n’eo ket a-eneb dezi. Awalc’h eo koulskoude chom da varvaillad gand ar stourmerien nevez-se evid gouzoud ez-eus kalz anezo o c’hortoz eur gomz a-berz on Iliz.\nHogen, 35 bloaz goude adstummadur al liderez, n’eo ket deuet c’hoaz ar mare etoare ’lec’h m’en em c’houlennfe peb beleg, pep strollad a liderez, araog eul lid bennag, penaoz rei el lid-se eur plas da zevenadur or bro ha d’ar brezoneg, evid m’en em zantfe den ebed lakeet a-gostez. Pegeid e rankim gortoz c’hoaz evid ma vefe digemeret an diouyezegez en on Iliz, ha ma teufe Iliz on eskopti da veza gouest da ijina he doare dezi da lida buez he izili heb lakaad a-gostez ar pez a zo deom ? Manati Landevenneg a c’hellfe dija klask henn ober e pep hini euz e ofisou, rag eienenn a vuez hag a binvidigez eo an disheñvelded. Bez’ e oar henn ober en Haïti, perag ne ouezfe ket henn ober aman !\nEvid lenn ar fichennaoueg pdf, klikit amañ


Erispoe - Wikipedia\nErispoe (pe Erispoù) a zo bet roue (pe ri) ar Vretoned etre 851 ha 857. Hervez ar pezh a ouzomp eo ar roue kentañ bet anzavet gant ar Franked.\nMab eo da Nevenoe, ha dimezet da v-Marmoheg. Daou vugel en deus bet da vihanañ, ur verc’h ha n’ouzomp ket hec’h anv, hag ur mab Konan.\nAnavezet eo dreist-holl abalamour d'ar brezel a renas a-enep Karl Voal. E penn armeoù ar Vretoned e oa Erispoe d’an 22 a viz Eost 851 pa voe faezhet an Impalaer frank ur wech c’hoazh e-kerzh Emgann Yenglenn war ribl kleiz ar Gwilun.\nTri devezh e oa padet an emgann. Kontet e oa bet gant Reginon eus Prüm. Evit an eil gwech e oa bet graet lamm d’ar roue frank. Un teknik ispisial he doa an arme vrezhon. Argadoù trumm gant arm a-strinkadenn da gentañ ha da c’houde ober van da souzañ e zizurzh.\nAr peoc’h a oa bet klozet e-pad feur-emglev Anjev e 851. Ar rouantelezh vreton a oa bet anavezet gant ar roue frank. Erispoë en doa ar memes galloudegezh hag e dad war Breizh. Homañ a oa bet ledanaet gant bro Roazhon, bro Naoned hag bro Raez.\nEspar e oa un tamm. Ul lodenn emeren d’an impalaeriezh a oa e kuzh-heol.\nAloubet e oa bet Breizh meur a wech gant ar Vikinged e-pad e ren. E 853 e oa bet gwastet Naoned ganto.\nDrouklazhet e voe gant e genderv Salaun, etre an 2 a viz Du hag an 12 a viz Du 857, en iliz Talenseg.\nEus[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\n(fr) Jean–Christophe Cassard, Les Bretons de Nominoë, Presses universitaires de Rennes, 2002\n(fr) Des mégalithes aux cathédrales, Histoire de la Bretagne et des pays celtiques, tome 1, Skol–Vreizh, Montroulez, 1983\n(fr) Louis Elegoët, Bretagne – Une histoire, CRDP de Bretagne, 1998.\nNevenoe Roue Breizh\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Erispoe&oldid=1942549 »\nGanedigezhioù an IXvet kantved


Jakez Konan - Wikipedia\nJakez Konan nevez deuet en-dro da Vreizh e 1978\nromanter, daneveller, troer, barzh\nd'ar 6 a viz Kerzu 1910\ne Perroz-Gireg, Breizh\nd'an 11 a viz Eost 2003\nLannevern e kañv ha danevelloù all\nUr skrivagner brezhonek eo Jakez Konan, ganet e Perroz-Gireg (Bro-Dreger - Aodoù-an-Arvor) d'ar 6 a viz Kerzu 1910 ha marvet d'an 11 a viz Eost 2003 e Perroz ivez. Mab e oa da Ewan Gonan, a zeuas da vezañ maer e Perroz e 1935 ha kar-e-yezh, ha da Varguerite Goubault, eus Pariz. Skrivet en deus kalz war meur a dachenn, er c'helaouennoù peurvuiañ, met un nebeud romantoù pe danevelloù diwar e bluenn a zo bet embannet e stumm levrioù.\nJakez Konan o seniñ goude an Eil Brezel-Bed, e Landreger e 1948\nGanet eo e Perroz-Gireg (Bro-Dreger - Aodoù-an-Arvor) e 1910 ha marvet d'an 11 a viz Eost 2003. Mab e oa da Ewan Gonan , bet maer e Perroz (1935-1944) ha da Varguerite Goubault. Savet e voe e penn-kentañ e vuhez e Perroz, met da bevar bloaz ez eas gant e dud da Sannois e-kichen Pariz, hag e vevas eno betek 1918. E dud a oa marc'hadourien had a bep seurt, hag e dad a oa mestr-skol dre ma vanke kement a skolaerien en abeg d'ar brezel oc'h ober e reuz.\nD'an oad a eizh vloaz e c'houlennas digant e dud kas anezhañ da Berroz da di e vamm-gozh, Eno eo e peurzeskas ar yezh. Kaset e voe neuze e pañsion da Skolaj Sant-Jozef e Lannuon. Un eñvor fall e viras eus ar c'houlzad-mañ. Evelkent e reas anaoudegezh gant kalzik a dud kar-o-bro er skolaj-mañ, tud evel Maodez Glanndour, Pêr Bourdellez ha kalz a reoù all a oa krog da vezañ dedennet-mat gant ar yezh hag ar vro.\nTapet live ar vachelouriezh gantañ, ez eas da dremen un hanter bloavezh da Vro-Alamagn e 1928 da zeskiñ alamaneg dre un eskemm etre familhoù. An darvoud-mañ a sikouras anezhañ diwezhatoc'h da dreiñ testennoù diwar ar yezh-se.\nGoude-se, deuet en-dro d’ar vro, ez eas da labourat en un ti-bank, ar Bank Peron. Eno eo e reas anaoudegezh gant e wreg, ha dimeziñ a reas gant Anna-Vari Glou eus Perroz-Gireg ivez e 1932. Bet o deus pemp a vugale : Ivona, Erwan, Herve, Annaig (1946-1949) ha Gireg.\nDiwezhatoc'h e voe gwerzher tiez hag asurañsoù, kelaouenner, sekretour ti-kêr pe c'hoazh sekretour-kontour en un embregerezh eus ar vro.\nDeskiñ a reas seniñ gant ar binioù hag e voe unan eus krouerien kelc’h keltiek Perroz en 1935 asambles gant James Bouillé an tisavour, d'ar c'houlz ma oa gwir gelc'hioù a sevenadur vrezhon anezho. Reiñ a rae kentelioù brezhoneg, aozañ pezhioù-c'hoari brezhonek ha kas en-dro ar strollad dañserien. Kemer a rejont perzh e Diskouezadeg Hollvedel Pariz 1937.\nEvel an holl, e treuzvevas ar familh e-pad ar brezel. Labourat a reas en Dépêche hag er gelaouenn Bretagne, kelaouenn renet gant Yann Fouéré e Montroulez evel kelaouenner, ar pezh a voe drastus evitañ goude ar brezel da gavout labour. Goude ar brezel e klaskas labour, met siwazh ne veze kinniget dezhañ ken nemet postoù war verr-dermen. Neuze, e-skeud-se, un toullad bloavezhioù goude ar brezel, dre ma oa un enkadenn ekonomikel ha kalz a zilabour, ouzhpenn ma veze lemet e labour digantañ abalamour d'e vennozhioù breizhat, e kuitaas Breizh gant e familh e 1952.\nBevañ a reas gant e familh e Bro-Gebek, Kanada, eus 1952 betek 1976. Eno e laboure evel implijad kontouriezh. Kenderc'hel a rae da studiañ ar yezh,da lenn kalz ha da skrivañ. Krouiñ a reas Kelc'h Keltiek Montréal, a badas un dek vloaz bennak.\nLazhet e voe e wreg Anna-Vari hag e verc'h Ivona gant ur c'harr-tan, hag int o-div o vale war ar riblenn hent, d'an 3 a viz C'hwevrer 1973. Goude tapout e leve-kozhni da 65 bloaz e tistroas da Vreizh e miz Eost 1976..\nDa glozañ, e c'heller lavarout ez eo bet feal d'e soñjoù a-hed d'e vuhez. N'eo ket hepken skrivañ brezhoneg en deus bet graet met bevañ e brezhoneg en deus graet ivez.\nSkrivet en deus kalz war meur a dachenn, er c'helaouennoù peurvuiañ, met un nebeud romantoù pe danevelloù a zo bet embannet gant Al Liamm e stumm ul levr (Lannevern e kañv ha danevelloù all) e 1980. Brudet eo Jakez Konan e bed ar brezhoneg dre m’en deus skrivet kalzik a draoù, romantoù, danevelloù, pezhioù-c’hoari... e Gwalarn, Feiz ha Breiz hag Arvor da gentañ ha goude ar brezel en Al Liamm, en Ar Bed Keltiek hag e Barr-Heol. Klasket en deus bepred liammañ yezh ar bobl, – e vrezhoneg zo liv an tregerieg warnañ -, gant ar brezhoneg skrivet ha peurunvan, o prouiñ dre-se nend eus moger ebet etre ar yezh skrivet hag ar peurrest eus ar brezhoneg pa c’hell an eil pinvidikaat egile. Stummet eo e zoare skrivañ gant rikted ha pervezhted ar yezh lennek unvanet ha gant nerzh ha buhez ar yezh pobl, hini Treger, ur rannyezh a anaveze mat-kenañ.\nModern eo ivez spered e skridoù, pa 'z int graet evit an amzer o ren, lod anezhe zo savet evit ar radio, evel e bezhioù-c'hoari da skouer.\nUr marc'hadour a Vontroulez, Al Liamm. Romant evit ar yaouankizoù hag a dremen en XVIIIvet kantved.\nKenavo Amerika, Al Liamm. Romant post-atomel na oa ket bet barnet eus ar c'hentañ bepred pa oa deuet er-maez, e gaou evelkent rak plijus eo an dibun anezhañ ha divoas an danvez-se e brezhoneg.\nMuntr ar gourmarc'had, romant-polis, Al Liamm, 1994 ; An Alarc'h embannadurioù, 2015.\nLannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm\nAli Baba, Al Liamm. Ar gontadenn vrudet tennet eus levr kontadennoù "ar 1001 nozvezh".\nAr Vilin Du, Mouladurioù Hor Yezh: romant skrivet gant Jurij Brězan. Setu ur romant lec'hiet en un aergelc'h krennamzerel met e gwirionez o kaout da dem pennañ an hollveli, an unveli pe diktatorelezh, pe e vefe komunour pe nazi.\nPikoù mab e dad, levr Édouard Ollivro, a zo tapet c'hwek ennañ buhez ur skolajiad eus bro Lannuon etre an daou vrezel...\n5 mojenn eus bro ar Sorabed, troidigezh, embannadur diabarzh Skolioù Diwan. Adembannet eo bet dre ar rouedad internet gant Difetis e 2014.\nAr marc'h glas, gant Jurij Brězan, troidigezh, diembann.\nLannevern e kañv, Gwalarn niverenn 133, C'hwevrer 1941.\nAr bazhvalan, Arvor, 17 a viz Gouere 1941\nSant Erwan e-touez e beorienArvor 20 a viz Gouere 1941.\nTro-noz va Niz, Arvor, 21 a viz Gwengolo 1941.\nBez' em boa ur c'hamarad, Arvor 19 a viz Here 1941.\nBouchig, gavr Elived ar C'hwitorell, Arvor, 19 a viz Gouere 1942.\nAr maen e lenn Rottne, Selma Lagerlöf & *Jakez Konan, 23/6, Al Liamm\nAli Baba hag an Daou-ugent Laer, *Jakez Konan, 36/11, Al Liamm\nAn den-meur, 43/14, Al Liamm\nAn diwezh-sizhun, 64/6, Al Liamm\nNoz ar Pellgent, 65/9, Al Liamm\nAn hini kozh, 70/329, Al Liamm\nAr Bioloñsour, Selma Ottilia Loeiza Lagerlof & *Jakez Konan. 71/442, Al Liamm\nAr c'hi, 74/175, Al Liamm\nBarr-Heol war Hentoù ar Bed-Nevez, 105/254, Al Liamm\nNoblañs, 107/410, Al Liamm\nUr beurevezh kaer a viz Ebrel, 143/439, Al Liamm\nKevrin Lord Pennejen, Stephen B. Leacock & *Jakez Konan, 157/124, Al Liamm\nPenaos gounit ur million a zollarded, Stephen Leacock & *Jakez Konan, 157/131, Al Liamm\nO foetañ hent dre Iwerzhon, Gweltaz ar Bozeg & *Jakez Konan, 203/450, Al Liamm\nSkrij ha nij en noz, 211/123, Al Liamm\nMendès-Breizh, 218/170, Al Liamm\nDiwallit ouzh al latar, Edwarz Ollivro & *Jakez Konan, 222/20, Al Liamm\nA,B ha C, an elfenn denel er jedoniezh, Stephen Leacock&*Jakez Konan, 230/206, Al Liamm\nN'emañ ket ar C'hudenneg aze ?, 235/88, Al Liamm\nAr c'hwiled-derv, 242/173, Al Liamm\nAl lorberez, Pelham Granville Wodehouse &*Jakez Konan, 273/288, Al Liamm\nSouvenir from Paris, 275/441, Al Liamm\nMuntr ar gourmarc'had (1/2), 282/11, Al Liamm\nMuntr ar gourmarc'had (2/2), 283/108, Al Liamm\nUr mennad a bouez, 296/205, Al Liamm\nNebeud a dra, pezh-c'hoari diwar marvailh Ivon Krog, Feiz ha Breiz, Gwengolo 1934.\nMarianna, diembann. C'hoariet eo bet ar pezh-c'hoari-mañ e Perroz.\nMarc'had kuzh, Gwalarn niverenn 161\nUn Taol-Strap, 74/202, Al Liamm\nBarzh nen on..., 78/3, Al Liamm\nBuhez, 78/4, Al Liamm\nNevez-amzer, 78/4, Al Liamm\nEvnig, allas !..., 126/5, Al Liamm\nAl Lorelei, Heinrich Heine & *Jakez Konan, 250/245, Al Liamm\nDiskar-amzer, 281/388, Al Liamm\nBreudeur, Heinrich Lersch & *Jakez Konan. 284/200, Al Liamm\nO terriñ kleuz, 335/5, Al Liamm\nAr vagig, 336/3, Al Liamm\nMarv an eostig, 337/7, Al Liamm\nAn hent,337/8, Al Liamm\nKanenn d'al Levenez, Barzhoneg Freidrich Von Schiller & *Jakez Konan, 338/3, Al Liamm\nNotennoù diwar-benn an tregerieg, Gwalarn 136-137, miz Mezheven 1941.\nRimadelloù bugale gornbro Berroz, Gwalarn 136-137, miz Mezheven 1941.\nPedennoù iskis klevet er Sklaerder, Gwalarn 136-137, miz Mezheven 1941.\nKontouriezh, 66/41, Al Liamm\nHag anaout a rit-hu ar Gorriganed ?, T5/9, Al Liamm\nSelma Lagerlof, 71/437, Al Liamm\nLoeiz Eunius, 71/458, Al Liamm\nAl lavar reizh, 114/29, Al Liamm\nEn em gelenn diwar lenn, 117/270, Al Liamm\nA-dreuz lenn : O foeta bro er C’hanada, 209/422, Al Liamm\nNotennoù Yezh, 246/53, Al Liamm\nRoparz Hemon, rener ar gelaouenn Arvor, Studi Yann Glevareg & *Jakez Konan 251, 365 Al Liamm\nEus Grundtvig da Roparz Hemon, Studi Yann Glevareg & ¤Jakez Konan 252, 42, Al Liamm\nGeriadur an henvrezhoneg, Studi Jakez Konan 253 140Al Liamm\nA-dreuz lenn : Notennoù Brezel Studi (Ar Yeoded), Jakez Konan 258 60Al Liamm\nNotennoù yezh, 259/143, Al Liamm\nKistreberzh, Kistrebiarh, Questembert, 265/156, Al Liamm\nNotennoù Yezh, 283/166, Al Liamm\nSant C'hireg, Hor Yezh niv. 222 (Mezheven 2000)\nDiwar-benn an anvioù-tiegezh, Hor Yezh niv. 223 (Gwengolo 2000)\nAr bromese fervant, Hor Yezh niv. 225 (Meurzh 2001)\nAr Jentilez, gwarezlec'h an evned, Gwalarn, niverenn 138, Eost 1941.\nTraoù dibaot ar bed : Al Lenn-sall Veur, Ar Bed Keltiek, kaset d'an 8 a viz Genver 1965.\nJanig Kerlaou, troidigezh diwar ur ganaouenn iwerzhonat-amerikan\nO gwezenn sapr, troidigezh diwar ur ganaouenn alaman\nLammit ma loutig, ur ganaouenn "western" amerikan evit ar vugale\nUn devezh a viz Mae, troidigezh ur ganaouenn a vro-Devon, Barr-Heol\nMa zad a oa glas, gwenn ha ruz\nO Marilou, ur ganaouenn nevez giz "country"\nAl Laer, ur ganaouenn nevez evit ar grennarded war un ton an-dro.\nKanenn d'al levenez, diwar Freidrich Von Schiller, kan Unvaniezh Europa...\nTro ma C'hanton, dastumad kanaouennoù ha danvez pobl eus bro Berroz e Treger, Jakez Konan hag e vibien Erwan, Herve ha Gireg, Dastum Bro-Dreger, 2004. "Bez’ez eo al levr-mañ istor ur familh entanet ha hini mirourien eñvor ur vroig vihan. Brudet eo tud Konan en kanton Perroz abaoe meur a rummad. A-viskoazh int bet troet gant sevenadur ar bobl, yezh ar vro ha dre se gant ar baotred hag ar merc’hed a oa desket war se, setu m’o deus dastumet e skeud-se, treuzkrivet, adskrivet eñvor ar vro e-pad pemzek vloaz ha tri-ugent... . Ur c’hant kanaouenn bennak a zo bet dastumet el levr-mañ, gwerzioù, sonioù, disputoù, kantikoù, dañsoù hag en tu-hont da se kontadennoù, awidelloù, rimadelloù… gwir vemor Aod ar Vein-Ruz." Strollet ha kinniget gant Gireg Konan (Al Levrig)\nUl lizher, 210/84, Al Liamm\nEn un DVD savet gant Blaz Produktion hag embannet gant TES e 2008 gant brezhonegerien eus Treger-Goueloù e klever Jakez Konan e-touez ur bern tud all.\n↑ (fr) Listenn maered Perroz\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Jakez_Konan&oldid=1970718 »


Steredenn : diforc'h etre ar stummoù - Wikipedia\nSteredenn : diforc'h etre ar stummoù\nStumm eus an 30 Mae 2011 da 02:24\nRobot ouzhpennet: mrj:Шӹдӹр; Kemm dister\nStumm eus an 14 Mae 2011 da 15:55 (kemmañ)\nD (Robot ouzhpennet: ne:तारा)\nStumm eus an 30 Mae 2011 da 02:24 (kemmañ) (dizober)\nD (Robot ouzhpennet: mrj:Шӹдӹр; Kemm dister)\nUr '''steredenn''' zo ur voull plasma zo ken bras he [[treuzkiz|zreuzkiz]] (meur a gantad milliadoù kilometroù) hag he [[tolz|zolz]] ken e tizh al lodenn greiz — ar galonenn — ar wrez ret (war-dro ur milion a [[kelvin|gelvinoù]] d'an nebeutañ) da loc'hañ un argerzh teuziadur nukleel. Kas a ra ar steredennoù eta skinadurioù er spektr gwelus, er c'hontrol eus ar pep brasañ eus ar planedennoù (evel an [[Douar (planedenn)|Douar]]) a resev o energiezh dreist-holl diouzh ar steredenn pe eus ar stered a gelc'htroont en o zro. E-pad ul lodenn vras eus he buhez, kent d'he fourvezioù energiezh da vont da hesk, e vez ur steredenn e kempouez hidrostatek dindan levezon daou nerzh oc'h enebiñ : ar [[gravitadur]], a c'hallfe lakaat ar steredenn da gouezhañ en he foull warni hec'h-unan, hag ar gwask sinetek a zeu eus an argerzh teuziadur nukleel, a c'hallfe, war ar c'hontrol, lakat ar sterenn da darzhañ. An [[Heol]] e-unan zo ur steredenn dibar a-walc'h zo heñvel a-walc'h e zolz, war-dro 2×1030 kg, ouzh hini ar stered all.\n== Perzhioù heverk ==\nUr steredenn zo ur [[korf-egor|c'horf-egor]] o treiñ warnañ e-unan. Sferek eo e stumm tamm-pe-damm, rak pladet eo ar [[penn-ahel|pennoù-ahel]] gant nerzh ar steredenn o treiñ, ha frammet eo gant ar [[gravitadur|graviter]]. Pa grou ar steredenn ez a [[hidrogen]] hag [[heliom]] d'he ober dreist-holl. E-pad ar pep brasañ eus he buhez, e c'hoarvez en he c'hreizh un argerzh teuzadur nukleel. Ul lodenn eus an energiezh produet evel-henn zo skignet dindan stumm goulou gwelus. An danvez a ya d'he ober zo ionizet hogos penn-da-benn abalamour d'ar wrez uhel zo en he c'hreiz.\nKrouiñ a ra ar steredennoù pa zesac'h ur [[koumoulenn etresteredel|goumoulenn gaz]] warni hec'h-unan ha pa rann e meur a gentsteredenn a domma a vuzul ma strishaont. Ur wezh kresket a-walc'h ar wrez e kalon ar steredenn e krog an [[hidrogen]] da deuziñ en [[heliom]], ar pezh a bourchas an energiezh a vir outi a zesac'hañ warni hec'h-unan. Kregiñ a ra neuze prantad pennañ buhez ar steredenn. Kaset e vez kuit tamm-ha-tamm an energiezh produet gant ar steredenn, war un dro dre [[kendoug|gendoug]] ha dre skignañ hag e kuita gorre ar steredenn dindan stumm [[skinadur]], [[avel steredel|avelioù steredel]] ha [[neutrino]]ioù. Goude se e tepant hec'h emdroadur diouzh he zolz. Seul vrasoc'h eo seul varrekoc'h eo ar steredenn da gregiñ dazgweredoù teuziñ gant [[elfenn gimiek|elfennoù kimiek]] pounneroc'h-pounner. Gallout a ra kevanaozañ karbon, ha goude se oksigen, neon, ha kement zo...\nProduet e vez hogos an holl [[elfenn gimiek|elfennelfenno]]oùù pounneroc'h evit an heliom er stered (komz a reer eus [[kevanaoz nukleel steredel]]) e prantadoù diwezhañ o emdroadur. Pa vez bras a-walc'h tolz ur steredenn dezhi da [[kevanaoz|gevanaozañ]] [[houarn]] ez eo tonket da echuiñ dindan stumm ur [[supernova]] : entarzhañ a ra he c'halon ha dispennet eo he gwiskadoù diavaez gant an argerzh. An dilerc'hioù lezet gant entarzhadenn ar galonenn zo ur c'horf fetis-kenañ, hag a c'hell bezañ pe ur [[steredenn neutronek]], hag a c'haller dizoleiñ a-wezhioù dindan stumm ur [[pulsar]], pe un [[toull du]]. Ar stered zo bihanoc'h o zolz a echu o buhez en doare habaskoc'h : koll a reont tamm-ha-tamm ar pep brasañ eus o zolz, a ya d'ober goude se un [[nivlenn bladennedel]], strizhañ a ra goustadik o c'halonenn ha stummañ ur [[korrez wenn|gorrez wenn]].\n[[rummadRummad:Koskoriad an Heol]]\n[[rummadRummad:Skiantoù an Douar]]\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:MobileDiff/975852 »


Louis Bizeul - Wikipedia\nLouis Jacques Marie Bizeul (14 Gwengolo 1785-27 Meurzh 1861) a oa un istorour hag un arkeologour breizhat, genidik eus Blaen.\nNoter e oa e Blaen ha sot e oa gant istor ar vro. Tremen a rae e amzer vak o studiañ an hendraoù roman, ha dreist-holl hentoù roman Breizh. Diskouez a reas e oa ur greizenn a bouez eus Blaen en henamzer. Meur a skrid a embannas da rentañ kont eus e gavadennoù ha bremañ c'hoazh e taoler evezh ouzh e studiadennoù. Maer Blaen e voe ha kuzulier kanton Blaen ivez. Ezel e oa eus ar « Société Académique » hag eus meur a gevredigezh ouiziek all, ha prezidant « Société archéologique » Naoned.\nDes voies romaines sortant de Blain (Loire-Inférieure), 185 p., Naoned, moullerezh an intañvez C. Mellinet, 1845\nDes Voies romaines sortant de Rennes (Ille-et-Vilaine), 20 p., Naoned, moullerezh an intañvez C. Mellinet, 1848\nVoie romaine de Blain vers Angers, notenn labour, Naoned, moullerezh an intañvez C. Mellinet, 1844\nDe Quelques Voies romaines du Poitou se dirigeant sur la Bretagne et l'Anjou, In-8°, 76 p., Naoned, moullerezh an intañvez C. Mellinet, 1844\nMémoire sur les voies romaines de la Bretagne, et en particulier de celles du Morbihan, In-8°, 86 p., tennet eus "Bulletin monumental", Caen, A. Hardel, 1843\nDes Nannètes aux époques celtique et romaine, 2 levrenn in-8°, Naoned, Guéraud, 1854-1860\nDictionnaire patois du canton de Blain, embannet gant Patrice Brasseur, Skol-veur Naoned, 1989\nha meur a studiadenn lec’hel (« Oudon, ses seigneurs et son château », « De Rezay et du pays de Rais »…) embannet e kelaouennoù a bep seurt evel "Revue des provinces de l'Ouest", "Bulletin de la Société archéologique de Nantes"', "Bulletin archéologique de l'Association bretonne", "Bulletin de la Société archéologique de Nantes"…\nCurieux journal inédit d'un jeune bourgeois de Blain : Le savant Louis Bizeul (fr)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Louis_Bizeul&oldid=1710678 »\nDernière modification le 23 Gou 2016, à 19:41\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 23 Gou 2016, da 19:41.


Les Données socio-historiques de l'Emsav - Wikipedia\nLes Données socio-historiques de l'Emsav\nLes Données socio-historiques de l'Emsav zo ur skrid gallek embannet e 1969 gant Emsav Stadel Breizh (ESB), ur strolladig politikel hag a embanne e vennozhioù ingal.\nTaolenn an niverenn 1[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nROADENNOÙ SOKIO-ISTOREL AN EMSAV\nGouzañv dalc'hus ar bobl vreton a c'heller kompren dre ma oa bet diframmet ar gevredigezh vreizhat abred-kenañ.\nBodadeg etrebroadel an Noblañs a dorr unvaniezh ar bobl vreton, hag a distres ar sevenadur breizhat, hag eñ da chom morgousket e-pad meur a gantved.\nBILAÑS AR GOUZAÑV DALC'HUS\nHiriv emañ sevenadur ar bobl vreton arallekaet a-fed kevredigezh, politikerezh, armerzh. E Breizh e oa bet diframmet ar gevredigezh a-raok ar Reveulzi greantel.\nAr c'hoant kreñv da virout an urzh kozh en ur mod diboell ha n'eo ket urzhiet ouzh ur pal politikel bennak zo un doare fall da stourm a-enep diframmañ sokial, sevenadurel, armerzhel, politikel ar bobl vreton.\nKantadoù a skouerioù a c'heller kavet eus ar Vretoned o stourm war an tachennoù-se, kuit da vezañ enteuzet gant Bro-C'hall.\nHENT-DALL AR VIRELOURIEZH\nE fin ar Grennamzer, pa'z a ar broadoù war unvaniñ ez eo desachet an Noblañs vreton gant Bro-C'hall met ne heuilh ket ar skouer-se en he bro. E koulz an Dispac'h Greantel e kav gwelloc'h ar vourc'hizien vreton en em lakaat dindan beli ar gapitalouriezh c'hall. An dibab-se ne glot ket gant ezhommoù don pobl Vreizh.\nENEBIEZH DIABARZH AR VIRELOURIEZH\nEn ur glask mirout glad ar Vretoned nemetken e virer ivez frammoù ar galloud gall a zistruj ar glad-mañ war ar memes tro, kenkoulz war tachenn an armerzh hag ar politikerezh evel war an dachenn sokial ha sevenadurel. Chom a ra berr an emsav mirelour peogwir e klask stourm a-enep an diframmañ pa'z eo diframmet e-unan.\nAROUEZIOU AN DIFRAMMAÑ EN EMSAV MIRELOUR\nDiframmañ organel an "emsavioù breton".\nDiforc'hidigezh ar virelouriezh er speredoù. Ar virourien a zrevez ar re a stourmont a-enep dezho : an anadenn a heklev. Diboell palioù ar virourien.\nAr Reveulzi, da lâret eo kemmañ ar gevredigezh penn-kil-ha-troad, en ur urzhiañ anezhi ouzh ur raktres politikel poellek, zo krog goustadig e Breizh en XXvet kantved.\nDiouganerien ha diaraogerien an dispac'h breton : an eilpennañ dispac'hel. Pal ar reveulzi-se : ur gevredigezh politikel breton emren. Tra ma klaske ar virourien lakaat traoù diglot da glotañ dre an huñvre, e tibab an dispac'herien kenurzhiañ o stourm dre an ober.\nAR C'HEAL A "GAPITAL ISTOREL"\nDielfenniñ ar gevredigezh a-bezh dre ar c'heal a "gapital". Unvaniezh ur bobl zo savet diwar ar pezh zo bet produet ganti a-hed ar c'hantvedoù. Kapital istorel, sevenadur ha perc'henniezh ar binvioù produiñ. Dre o reveulzi hiniennel e kemer perzh an emsaverien e krouiñ ur sevenadur nevez. Arm pennañ an dispac'h eo ar brezhoneg : dispac'h breton ebet e galleg. En ur lakaat war wel en-dro ar brezhoneg evel yezh ar bobl e targemm an Emsav ur glad kaset da goll e "kapital istorel".\nKROUIÑ UR SEVENADUR BRETON NEVEZ\nAdwriziennañ ar vuhez sokial a dalv kement ha sevel ur gevredigezh nevez. Mont a ra war-raok soñj politikel an Emsav dre en em wriziennañ en istor ar bobl vreton ha, pelloc'h, en istor Mab-den. Teorienn ar "c'hapital istorel" a cheñch ar c'heal a "berc'henniezh". Pobloù eo, gant o istor, hag a brodu.\nSEVEL STERNIOU AR GEVREDIGEZH VRETON NEVEZ BREMAÑ\nLakaat ar bobl vreton da vezañ ur gevredigezh politikel, mestrez eus he dazont. Krouiñ frammoù stadel Breizh a-benn bremañ.\n↑ E lec'hienn Levraoueg Niverel Breizhek hag Europeat.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Les_Données_socio-historiques_de_l%27Emsav&oldid=1825510 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 11 Gen 2019, da 15:33.


Pajenn:Morvan - Kenteliou hag istoriou a skuer vad evit ar Vretoned, 1889.djvu/77 - Wikimammenn\nPajenn:Morvan - Kenteliou hag istoriou a skuer vad evit ar Vretoned, 1889.djvu/77\nhe map ker pounner ma na c’helle mui miret outhi da skei ar bopl a Frans abalamour d’an dizurziou ma en em roe dezho, dreist oll al leoudouet hag al labourou da zul. Discleria a rea ar goaleuriou a iea da goeza var ar vro, ma na zistroe ket an dud oc’h Doue.\nE Lourd e laka sevel dezhi eun iliz el leac’h ma en em ziskueze, evit dre ar burzudou a dlie da ober eno, lacat ar gristenien da zont di e pelerinach, ha dihuna evelse ar feiz en ho zouez.\nAr Salet ha Lourd zo anavezet avoalc’h gant an oll ; leveromp epken penauz eo en em ziskuezet e Pont-Mean. Setu ama petra a leverer :\nAr Verc’hez a zo en em ziskuezet da vugale en eur bourg a ganton Landivy, e departamant Mayen, d’ar 17 a vis Genver diveza.\nEur potrig unnek vloaz a ioa, he dad hag hen, o pilat lann en eur c’hranch. Ar potrig o veza deut er meaz, hag o veza savet he benn da zellet, a jomas sebezet o velet a zioc’h eun ti eur vaouez vraz ha caer, ganthi eur zae c’hlas goloet a stered, ha var he fenn eur gouel du eur gurunen aziouthan. He c’hurunen hag he boutou a ioa en aour.\nAr bugel a c’half he dad ; hema a deu da zellet, ne vel netra, a ra goap euz he vap, hag a ia adarre d’he labour.\nGouscoude ar potrig a vele ato an itron. Gelver a ra he vam ; houma ne vel netra ken nebeut, a scandal ar potr kez hag a lavar dezhan eo diot.\nNeuze e c’half he vreur nao bloaz hag e lavar dezhan dont en he gichen, hag hema a vel ive an itron gaer. Caer o deuz an daou goz gourdrouz, an daou vugel ne droont ket ho daoulagad divar ar skeuden skeduz, hag a lavar a dam e tam penaoz eo great ha guisket.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Morvan_-_Kenteliou_hag_istoriou_a_skuer_vad_evit_ar_Vretoned,_1889.djvu/77&oldid=161660 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 8 Mae 2020, da 09:57.


Pajenn:Marrec - Doctrin ar guir Gristen.djvu/458 - Wikimammenn\nPajenn:Marrec - Doctrin ar guir Gristen.djvu/458\nnor a zo fontet var doujanç ha carantez Doue ; an dud a zemez a dle eta ober o fossubl evit lacat Doue a un-tû gantho, ha credi parfet penos en devezo sourci anezo. Eürus ar priejou etouez pere Doue a ra e zemeuranç ! beva a reont e peoc’h, suporti a ra an eil defautou eguile, rei a reont an exempl-vâd d’an nessa, meuli a reont Doue assamblez var an douar hac er meuli a raint assamblez en êe !!!\nEvit-se, goulennit digant Doue e sclerigen, hac evit ma vezo selaouet ho peden renoncit da blijaduresou difennet ar bed, d’ho coal inclinationou, ha da guement a ell displijout da Zoue.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Marrec_-_Doctrin_ar_guir_Gristen.djvu/458&oldid=100334 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 27 Meu 2017, da 10:44.


Dibab gerioù evit lezennadurezh Bro-Skos | YA! Keleier e brezhoneg - kazetenn sizhuniek enlinenn\nKeleier » Fabien Lécuyer » Dibab gerioù evit lezennadurezh Bro-Skos\nDibab gerioù evit lezennadurezh Bro-Skos\n22 / 08 / 2016 | Fabien Lécuyer, Keleier Etrebroadel, Yezhoù minorelaet | Commentaires fermés sur Dibab gerioù evit lezennadurezh Bro-Skos\nEmañ ar gouarnamant skosat o reneveziñ e lezennadurezh. Arbennigourion a labour evit eeunaat al lezennoù hag an doare da skrivañ anezhe. Hogen, hervez ul levrig bet embannet e-kreiz an hañv gant burev ar guzulierion barlamantel e vo gwelloc’h, hiviziken, forbanniñ eus al lezennoù skosat gerioù gouezelek zo, an troiennoù reizhet fall, ar gerioù estren ha latin hag ar gerioù kozh.\nAn SNP eo a zo e penn ar gouarnamant emren en Edimbourg ha koulskoude eo kuzulierion leuret gant ar gouarnamant skosat a c’houlenn e vefe “forbannet ar gerioù gouezelek didalvoud el lezennoù nevez”.\nE-barzh ul levrig a 116 pajenn embannet gant burev ar guzulierion barlamantel skosat ec’h ali al lezennataerion d’ober “ar muiañ ar gwellañ” gant ar saozneg hag ar saozneg nemetken el lezennoù divizet ha skrivet gante.\nNebeut ha mat\nHervez ar “burev” e vez implijet muioc’h-mui stummoù gouezelek anvioù ensavadur-mañ-ensavadur ouzhpenn d’ar re saoznek.\nGoulenn a ra ar c’huzulier Andy Beattie digant al lezennataerione e vefe soñjet en dro-lavar gouezelek “abair ach beagan is abair gu math e” hag a dalvez “lavarit nebeut ha lavarit mat” pa vez skrivet al lezennoù.\nHervezañ eo skrivet an dro-lavar-mañ ouzh unan eus mogerioù e vurev ha talvezout a ra da refleksionoù profitabl a-fet reizhded al lezennoù !\nEüruzamant, evel a sell ouzh ensavadurioù a bled gant ar yezh gouezelek evel “Bord na Gaidhlig” (Ofis ar gouezeleg), e c’hello al lezennataerion kenderc’hel d’ober gant ar stumm gouezelek da gentañ.\nEvel-just ez eus bet kavet un tamm revelouriezh* el lezennoù skosat ivez ken ez eus bet goulennet forbanniñ ar gerioù hag an troiennoù reizhet hiviziken.\nArabat ober gant gerioù a zo blaz ar c’hozh àrne ivez : foregoing, notwithstanding, said, same pe here/there-after-by-in-to-with.\nHa mont a ra pelloc’h ar guzulierion. Gwelloc’h e vo d’ober gant stumm saoznek ar gerioù estren,\nGoulenn a reont ivez e vefe implijet al latin “an nebeutañ ar gwellañ”, nemet pa “ne c’heller ket ober mod-all”. Ur bern gerioù latin a vefe c’hoazh e-barzh al lezennoù breizhveuriek.\nHervez al “Lord Advocate” James Wollfe e klask ar guzulierion skosat “sevel lezennadurezh gwellañ ar bed”.\nE-keñver he statud a emrenerezh he deus Bro-Skos ar gwir da sevel he lezennadurezh dezhi, hag hi disheñvel diouzh al lezennadurezh saoz (saoz ha kembreat, e gwirionez) hag ivez disheñvel diouzh al lezennadurezh breizhveuriek. E-keñver al lezenn n’eo ket ar Rouantelezh-Unanet un unvaniezh etre Bro-Saoz, Bro-Skos ha Norzh-Iwerzhon met nemet ur seurt kevread a “stadoù distag” – separate states – o liammañ Bro-Saoz, Bro-Skos, Norzh-Iwerzhon met ivez Enez-Vanav, Jerze, Gwernenez**, Alderne*** ha Sark (un enezennig e-kichen Gwernenez m’emañ 600 ennezour o veviñ enni).\nBro-Gembre a zo kontet da “astenn Bro-Saoz” – ur “briñselezh” hag un “Homes Nation” hervez al lezennadurezh saoz – daoust ma c’hell ar gouarnamant emren kembreat, abaoe 1999, “azasaat” al lezennoù saoz.


Journal de Renaud Camus, dimanche 11 octobre 2020\ncréée le mardi 13 octobre 2020, 17 h 22\nmodifiée le jeudi 11 février 2021, 0 h 51Plieux, dimanche 11 octobre 2020, onze heures du soir. Nous poursuivons la présentation à M. Quentin des onze sites mineurs, et sommes allés aujourd’hui à ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~ ~~~ deux a mangé ~~~~~~ ~~’~~~~~~-~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~, and ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ for — ~~’~~~~~~~~, ~~’~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~ de gens charmants, ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ exhaustivement.\nNous ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~-~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ modestement qu’il ne ~~’~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~~~~ ~~’~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~. D’ailleurs tout est ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~, ~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~, médiéval, ~~ ~~~~~~ ~~~’~~ ~~~~~~~ ; ~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~~~~-~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~ presque, qui, sans ~~~~ ~~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~’~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~, pour ne rien ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~ ~~~~~~, ~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~ les autres meubles, ~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~, ~~’~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~’~~~, à Homps non ~~~~~ ~~~’~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ XIIIe ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ c’est de là ~~~’~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~ ~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ d’ouvrage.\nSon épouse n’est pas ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ qu’artisanale, domestique, horticole ~~~ ~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~~ et peut-être tisser ~~~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ compliqué.\nUne ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~, ~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ : ~~~ ~~~~~ de Homps n’est ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~-~~~~~ ~~~ ~~~~~~~. ~~~~~~ ~~~ XIIIe ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~~-~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ une galerie, au ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ — ~~~~~-~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~ ~~’~~ ~~~~~~-~~~ ~~~ ~~~’~~~~ ~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ la porte, that is, ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~. ~~~~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~, à la base ~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~, quand on ouvre ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~. ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~-~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ou de coursive, ~~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~-~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ mètres du sol ~~~ ~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~ ~~~~~~~~. ~~~ ~~’~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~. ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ dissimulent, derrière une ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~, ~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~~ pieds sous elle ~~~~~~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ de discrets robinets, ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~ ~~~ commodité.\nLe ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~ — ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ qui m’échappe, comme ~~~~~~~~ —, ~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ au-dessus ~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~’~~~~-~~-~~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~-~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~ partir d’elle par ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~. ~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ littéralement des échelles : ~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~, ~~~ ~~~~ a subi mes ~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ; ~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~’~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~, ~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~ ~~~~~ secourable. Mme de ~~~~~~-~~~~~~~~~~, ~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~’~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~ ; ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~~ ~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ou trois fois ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~. ~~’~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ de faire monter ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~. ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ : ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~’~~~ ~~~~~ monter et descendre ~~ ~~~ ~~~~~ ; ~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~ ~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ; ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~ unes sous les autres.\nLe ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~~~~ — ~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~, ~~~~~~~~ ~~~~~~~-~~~ ~~~ ~~~~~ : le séjour, ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ 1960, ou tout simplement la salle ? — ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~ : ~~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~~-~~~~~~~~, ~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~. ~~’~~~~~~~-~~~ ~~~~ ~~~~ plus simple, ou ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ? ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ une salle dotée ~~’~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~. ~~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ à l’usage féodal, ~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~ ~~~~~~-~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ (~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~). ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~ ses beaux meubles ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~’~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~’~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ XIIIe ~~~~~~~ : ~~~ n’a le choix ~~~’~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~. ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~ Plieux dans un ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~. ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~. ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ je n’aurais plus ~~’~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~, dont même lui ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~, ~~~’~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~. ~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ The Tower précisément, même si ~~’~~~~~~ “~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ Byzance” : ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ men.\nvoir l’entrée du dimanche 11 octobre 2020 et ses 8 images dans Le Jour ni l’Heure


Omfale - Wikipedia\nOmfale (Ὀμφάλη e henc'hresianeg) a oa rouanez Lydia en Azia Vihanañ. Merc'h e oa d'ar stêr Iardanos, ha gwreg Tmolos, roue Lydia. Pa voe lazhet he gwaz gant un tarv e chomas intañvez ar rouanez. Diodoros an hini a ra kentañ meneg anezhi el lennegezh, met anavezet e oa ivez gant Aisc'hyllos. Brudet eo dre ma kemeras Herakles da sklav en he falez.\nHerakles hag Omfale (munud), gant Johann Heinrich Tischbein.\n1 Herakles hag Omfale\n2 Goap ouzh an haroz\n3 Mibien Herakles e Lydia\nHerakles hag OmfaleAozañ\nOrakl Apollon an hini a alias Herakles da vont da sklav gant Omfale, rouanez Lydia, evit en em walc'hiñ eus muntr e vignon Ifitos. Ganti e chomas an haroz e-pad bloaz. Goap a veze graet eus Herakles, ret dezhañ ober labour ur gogez, dougen dilhad plac'h, derc'hel paner ar gloan e-keit ma veze Omfale hag he dimezelled o nezañ.\nGoap ouzh an harozAozañ\nMitizhien Omfale o c'hoapaat Herakles, eoullivadur gant Lucas Cranach an Henañ, 1537, Braunschweig, Herzog Anton Ulrich-Museum.\nHervez Ovidius e veze Omfale o wiskañ kroc'hen leon Nemea hag o tougen penn-bazh Herakles er c'heit-se. «E-keit ma veze Omfale, gwisket gant kroc'hen leon Nemea, o terc'hel ar penn-bazh, edo Herakles, gwisket e maouez, gant ur sae vouk, o labourat gant gloan, hag e lez Omfale d'e skouarnata a-wechoù gant he fantouflenn.» (Loukianos Samosata, Penaos eo ret skrivañ an istor, X) Goude e vloavezh sklavelezh e timezas Omfale d'an haroz, petra bennak ma oa bet oc'h ober al lez da veur a hini eus he dimezelled, da unan anvet Malis peurgetket. Abalamour da se eo bet poltredet Omfale meur a wech gant penn-bazh Herakles en he dorn war al listri.\nEus ar goapaerezh-se avat n'eo ket gwall gozh ar roudoù...\nMibien Herakles e LydiaAozañ\nHervez doareoù zo eus ar vojenn e timezas Omfale d'an haroz goude e zieubiñ. Diodoros (4.31.8) hag Ovidius en e Heroides (9.54) a ra anv eus ur mab anvet Lamos. Met Apollodoros (2.7.8) an hini a ro an anv Agelaos. Lavarout a rae rouaned Lydia ha Kroisos, diskenn anezhañ.\nHerakles hag Omfale, livet gant François Boucher\nHerakles hag Omfale, livet gant François Lemoine.\nOmfale, kizellet gant Constantin Dausch.\nDelwenn Omfale e Park Schlosses Schönbrunn e Wien, ha ganti penn-bazh Herakles.\n↑ Aesc'hulos, Agamemnon 1024-25.\n↑ Sofokles, Trachiniae 69ff.\n↑ Fasti 2.305.\nKerenyi, Karl, 1959. The Heroes of the Greeks, pp 192-97.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Omfale&oldid=1888895 »\nDernière modification le 1 Kzu 2020, à 17:33\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 1 Kzu 2020, da 17:33.


Teir sorbienn Turk – Radio Naoned\nTeir sorbienn Turk\nNag ul louarn iskis gant e ourouler ! Un tammig pennek ouzhpenn ! Na kalonek eo al labousig koant ! Ne gredit ket eo barrek d’ober ar pezh a lavar ? Koulskoude… Tri dervich o vale dre straedoù Istanbul war-lerc’h ul laer aet gantan arc’hant ur barver. Hag ez adkavit an arc’hant ? Dre hud marteze !


Alessandro Farnese (kardinal) - Wikipedia\nAlessandro Farnese (kardinal)\n(Adkaset eus Alessandro Farnese il giovane)\nUr pennad Alessandro Farnese zo ivez.\nAlessandro Farnese, lesanvet il Giovane (ar Yaouankañ), ganet e 1520 ha marvet e 1589, a oa ur c'hardinal eus an Tiegezh Farnese. E dad-kozh Alessandro Farnese, lesanvet il Vecchio, a oa kardinal ivez, hag anvet da bab dindan an evel Paol III.\nAr pab Paol III gant e zaou vab-bihan: ar c'hardinal Alessandro Farnese hag an dug Ottavio Farnese.\nGanet e oa e kastell Valentano. Mab e oa da Pier Luigi Farnese ha da Gerolama Orsini, eus Pitigliano. Kenkent e voe divizet ober ur beleg anezhañ. Studiañ a reas Alessandro e Parma da gentañ, hag e Bologna goude, war un dro gant e vreur Ottavio.\nBrudet e voe e garantezioù.\nUr vastardez en doe, Clelia Farnese.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Alessandro_Farnese_(kardinal)&oldid=1825079 »\nDernière modification le 11 Gen 2019, à 14:46\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 11 Gen 2019, da 14:46.


Eizved pennad — XII - Wikimammenn\nEizved pennad — XII\nR. Prud’homme, 1903 (p. 256-259)\n◄ ’Pez a oa gwech-all war al leuren zakr. — Templ ar gwir Doue. — E istor Perak diou voskeen war al leuren zakr. — Moskeen Omar. — Taulen an tacho Moskeen El-Aksa : posto an aprouf ►\nPedet ’n nevoa c’hoaz Omar, eun tammik pelloc’h, en eun iliz gristen a oa goestlet d’ar Werc’hez o tigas Jezus d’an Templ : ha raktal e oe græt gant an iliz eur voskeen, ha roet d’ei an hano a El-Aksa, da laret eo an hini bellan, ar voskeen zakr a zo ar pellan deus La Mecque.\nMar nije pedet Omar eil iliz ar Be-Santel e vije bet eur voskeen zakr ouspenn en Jeruzalem : mes na gredaz ket mont ebarz, ’balamour ma selle Jezus ’vel eur profet braz. N’eaz ket pelloc’h ’vit an treuzo.\nDiou voskeen zakr eta o deuz Muzulmiz en Jeruzalem : ac’hane e teu he hano a El-Kods, pe kær zantel. Hag o diou emeint breman dirag hon daoulagad.\nEomp da gentan d’ar voskeen ar muian kaer hag ar muian sakr : da hini Omar.\nN’am euz ket ezom da laret eo bet neveaet eur wech bennak ’boue ar zeizvet kantvet. Digoueet ’zo d’ei zoken, epad eur c’hantvet, amzer ar c’hroazadeier, bean kristenet ha dougen an hano-man : Templ an Autro.\nMes kentan tra a reaz ar Sultan Saladin goude bean argaset hon zado koz euz a Jeruzalem, a oa digristeni Templ an Autro hag hen adgoestlan da Vahomet. ’Vel m’eman breman moskeen Omar, gant he c’haerder dispar, ec’h eo bet savet ha kempennet gant ar Sultan Soliman, epad ar c’hwezekved kantvet.\nBean he deuz eiz koste kompez, hag en he c’hreiz e toug eur volz uhel : uhelan tra ’zo warni eo eur peul a bemzek troatad, beget gant eur c’hresk alaouret, henvel-tre ouz kresk al loar neve. Ar c’hresk-se eo *arouez relijion Mahomet ’vel m’eo ar groaz *arouez ar relijion gristen.\nDaoust d’imp na badomp ket gant ar c’hoant da vont ebarz, ec’h eo red mad d’imp gortoz ouz toull ’nor. Fellout a ra d’imp lemel hon boto, pe da vihanan, mar na c’houlomp ket kerzet war hon lero, kemer en feurm diou vabouchen, da laret eo diou votez ler dizeul ha hanter dizolo : ar re-ze e c’heller lakat enne an treid, boto hag holl. Dre respet evit ti o Doue, na c’houl ket Muzulmiz a vefe mastaret gant poultr pe fank an hent.\nMe a lez gant ar porjer e vabouchenno hag a gemer ma boto ’n em dorn. Ha c’hoaz, ’vit-se, n’am euz aon ebed da dapout eur sivern ’n eur gerzet war leuren varbr ar voskeen : goloet eo kazi dre-holl gant gwiadenno plouz pe gant *palenno gloan. Diou regennad pilhero a ra an dro d’eul læc’h kloz a zo er c’hreiz hag a weler ennan ar men a vege hag a veg c’hoaz kriben ar mene Moriah.\nWar hon hent, ’n eur ober tro ar voskeen, e kavomp eur bagad Arabed a zo azeed war al leuren hag a drailh pedenno gant eur vouez garmuz. Na c’houlont ket, avad, e sellfemp oute. Mont a reomp ’ta gant hon hent ha prest goude e tiskennomp en eur gleuzen a zo dindan ar roc’hel-kreiz : eno, herve e larer, e reaz Mahomet e beden. Eun toullik a zo ’uz d’hon fenn, a rede drezan gwech-all goz goad al loened a vije lac’hed gant ar Judevien en Templ an Au. Doue. Dindanomp, eun toull all, kalz ledanoc’h, a gase ar goad-se a-dreuz d’ar mene bete *froud ar Sedron.\nArauk mont e-mæz euz ar voskeen e tiskoueer d’imp war al leuren eun daulen men-jasp a dalve d’imp eur gontaden digant hon ambrouger, « Naontek tach aour, emean, mar gredomp Mahometiz, a oa bet fichet ’barz an daulen-ze gant o frofet, evit merkan ped kantved blavejo a dleo pad ar bed-man. ’Benn fin pep kantved e vije eun tach nebeutoc’h ’barz an daulen : æt vije d’ar baradoz evit stardan tron Allah (Doue). Setu, vit-se, eun de bennag, Satan o tont, c’hoant gantan da dennan an tacho-ze evit berraat amzer ar bed. Krog ’oa gante pa deuaz an æl Gabriel da harz ’nean da beurober e laeronsi, ha d’hen lakat e-mæz. Breman, ’vel ma welet, e zo c’hoaz tri dach hanter ’barz an daulen : tri gantved hanter eta he deuz c’hoaz hon flaneten da bad, ha goude ??? Eun dra c’hoaz ’vit achui. Mar roet eur bakchij da virer an tacho, ec’h efet eün da varadoz Mahomet. »\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Eizved_pennad_—_XII&oldid=104997 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 3 Eos 2017, da 22:53.


Pajenn:Imitation ar Verc’hes Vari.djvu/186 - Wikimammenn\nPajenn:Imitation ar Verc’hes Vari.djvu/186\nDre ar ceremoni-se a religion, e voue, en eur feçon benac, villeat an eclat hac ar gaërder eus ar guerc’hdet-se, a behini e zoa qen jalous gant ræson, pa annonças an Arc’hel dezi ar myster eus a incarnation he mab.\nMæs Mari a ouie, ô Jesus ! penaus ar vez bac an dismeganç a dlie beza, un deis, ho partach, en amser ho passion ispicial, hac en em estime eürus da ellout beza henvelouzoc’h var ar poent-se.\nSulvui ho poa hi savet huelloc’h eguet ar merc’het-all, sulvui a blijadur a guemere oc’h en em izellaat hac o cuzet he c’haliteou caër.\nUn ene pehini, evel Mari, ne glasq plijout nemet da Zoue, a ra nebeut a gaz eus a istim an dud. Ne ra van eus ho meuleudiou : guelloc’h e ganthi beza disprijabl e ty an Autrou-Doue, eguet beza henoret evel ma ze bugale ar bed, pere a receo о oll henoriou er bed-ma ha ne recevint er bed-all nemet dismeganç eternel.\nAr vertus a so, en effet, cals muioc’h e surete pa ves en disprijanç eguet e creis an henoriou hac ar meuleudiou.\nMa chom cuzet a zirac daoulagad an dud, n’en deo nemet brillantoc’h ha sqedussoc’h dirac daoulagad Doue.\nAr guir vertus, ar guir devotion, n’o deus qen desir na qen pretantion nemet da denna varnezo daoulagad Doue.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Imitation_ar_Verc’hes_Vari.djvu/186&oldid=109951 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 29 Du 2017, da 01:33.


Kenoazañ ar Redadeg 2016 - Skol Diwan Roazhon\nGouzout hiroc’h war « Buhez ar gevredigezh » 11 a viz Here 2015\nTostaat a ra buan Redadeg 2016. Tremen a raio ar Redadeg e Roazhon d’ar Sadorn 30/04 e kreiz an abardaez.\nUr prantad a feson evit aozañ un taol kaer ha lakaat war wel ar brezhoneg !\nPoent bras eo dimp kregiñ da aozañ an traoù.\nKinnig a ran deoc’h un emvod evit prezentiñ stad ar jeu ha lañsan da vat al labour.\nAn emvod vo dalc’het d’ar Yaou 15/10 da 6e30 da noz e sal Alan e ti Skeudenn.\nSetu tamm pe damm roll an emvod :\nkinnig an tremen e Roazhon, stad ar jeu\nSevel skipailhoù gant tud e karg evit mont war raok (skipailh buheziñ ha skipailh hent dre vras)\nTrugarez deoc’h reiñ da c’houzout e kemerot perzh hag evel just pediñ ho mignoned dedennet gant ar Redadeg.\nTrugarez da Skeudenn hag a zegemer ac’hanomp.\nPgz: 06 08 73 16 85\nEmañ ar Redadeg o tostaat buan : ar Sadorn 30 a viz Ebrel e vo e Roazhon. Emvod Ar Redadeg o tont a vo d’an 22 a viz C’hwevrer da 8e da noz e Skol An Emsav, 25 straed Pierre Martin e Roazhon. Digoret eo d’an holl ha neuze skignit ar… Lenn pelloc’h


Loeiz Herrieu e 1918 : lizher miz C'hwevrer\nPublié le 19/03/17 18:03 -- mis à jour le 00/00/00 00:00\nAtav ken interessant eo mont don 'barzh eskemm lizhiri etre Loeiz ha Loeiza. Penaos e vefe doujet ouzh ar re oa e penn an arme, penaos, tamm ha tamm, e oa bet pellaet Loeiz eus buhez e familh...\nABP – Dichek e oa un tamm doare Loeiz da gomz diwar an ofiserien a oa a-dreistañ : c'hwiled a gred «e sav an heol e toull o revr » ! ... Ur stumm disentedigezh ?\nDaniel Carré - Arabat monet ken pell-se ! N'eo ket disentidigezh : Loeiz a sento da volontez ar c'hapiten nevez anvet e penn ar gompagnonezh; evel en deus sentet d'ar re a oa daet en e-raok. E zever eo, setu. Ne c'hell ket treiñ diwar gement-se. Krozmolat a ra, fallgontant eo peogwir e kav gentañ n'eus ket rezon ebet da c'houlenn ma vo cheñchet, ur wezh oc'hpenn, un doare da ober a gerzhe mat betek bremañ. Kement-se a vo sachiñ bec'h ha tregas, hag evit netra, war dud ar burev...\nAr pezh a zo gwir avat, hag a zo splann da welet amañ, eo an dismegañs, an dispriz en deus Loeiz doc'h al lodenn vrasañ ag an ofiserion da benn en e rejimant. Ar pezh a lâr a-zivout ar c'hapiten nevez a zo re wir : trawalc'h eo bet a dri blezad hanter brezel evit ober ur c'hapiten ag ur serjant savet da adjudant goude pemzek vlez añgajamant ! ... Seurt tud, ken kozh pe koshoc'h evit ar soudarded a gomandent, a veze kavet da benn en arme «territoriale» : etre 40 ha 50 vlez dezhe, koshoc'h zoken : e 1914, ar c'holonel Chaix de Lavarene, penn uhelañ ar 88° R.I.T., a oa bet graet prizoniet get ar Brusianed e-pad brezel 1870 ! Letenant e oa-eñ e gre Napoleon III ! ... Ma oant bet gouest da gomañdiñ tud un amzer 'oa bet, ne oant ket ken evit en ober da vat, e gwirionez. Diwallomp mat memes tra : ar pezh a lâr Loeiz a dalv evit e ofiserion dezhañ-eñ. Ne dalv ket evit ar re a oa e penn ar soudarded yaouank, anat eo...\nAr pezh a skriv amañ a zo talvoudus ivez e-keñver un dra arall : Loeiz ne zouj ket lâret e soñj en e lizherioù; da vihanañ a-fet an arme, an ofiserion. Kement-se a ziskouez mat ne c'hoarie ket ar sañsur kement 'vel ma kreder lies bremañ. Atav, tud ar 88vet a zo tud kozh, labourizion hentoù, darbarourion ar soudarded yaouank : petra a bouez o dehe bet int da zizoloiñ, da ziskleriiñ d'an enebour pe d'o zud en a-dreñv hag a vehe bet arvarus evit moned en-dro ar brezel ? ... Netra !\nABP- Neuze ar fed skrivañ al lizhiri e brezhoneg ne roe ket dezhañ muioc’h a frankiz ?\nDC- Lâret : « Skriv a rae e brezhoneg evit pas bout komprenet » a vehe en em vankiñ penn-da-benn get an den ! ... Loeiz a zo, da gentañ-tout, un den a zever. Ma vehe bet difennet, n’en dehe ket er graet, sklaer eo. Met el lâret en dehe bet, sur ! ...\nABP- Soudarded-all o deus skrivet o lizhiri e brezhoneg ?\nDC - Un nebeud, ya. Din da c'houiet atav, n'eus ket hini ebet en dehe er graet ken plaen na ken stank evel Loeiz da Loeiza. Ur bochad soudarded o deus, a-wezhoù, lakaet gerioù, frazennoù a-bezh en o lizherioù savet e galleg. A-dreñv an doare-se da ober, e c'heller krediñ gwezhoù 'zo e oa ar c'hoant chom hep bout komprenet get unan bennak arall : ar sañsur, pe un ofisour bennak ag o c'hompagnonezh... A-wezhoù zoken e kaver doc'htu goude un dra diskleriet e galleg ar c'hontrel mik e brezhoneg : «Tout va bien mais diaes eo an traoù». Atav, ar pezh a vez diskleriet evel-se a zo disteraj e-keñver moned en-dro ar brezel...\nLies e komzer hiriv an deiz a labour c'hwennaat al lizherioù graet get ... Anastazie. Me, diàr ar 620 lizher kavet àr-lerc'h Loeiz, n’em eus gwelet hini ebet hag a vehe bet «kaviarded» e nep feson ! ... Brasoc'h eo bet, d'am soñj-me atav, levezon an «auto censure» àr bropoz ar soudarded evit hini ar sañsur ofisiel... Ne ouian ket ken pet million a lizherioù a veze kaset ha degaset bemdez etre an a-raog hag an a-dreñv ! Penaos e vehe bet d'an arme, d'ar Stad kontroliñ ken bras morad ? ... Ha kustumaet e oa an dud da welet al lizherioù é redek buanik ha plaen : re Loeiz na vezent ket oc'hpenn tri devezh bennak en hent. Penaos soñjal neuze derc'hel al lizherioù, arrast ar morad-se e-pad re hir amzer ? En ober en dehe plantet trubuilh er speredoù, lakaet an holl d'ober soñjoù, d'en em chaliñ... Distabilaet e vehe bet an darempred etre an a-raog hag an a-dreñv; ha kement-se a vehe bet arvarus-bras evit ar mennad derc'hel betek an trec'h, evel ma veze lâret. Ma ne vehe ket bet ag an darempred-se, n'en dehe ket padet ken pell ar brezel. Afer o deus bet an daou ved d'en em harpiñ unan war an arall, da chom liammet – dre an eskemm lizhiri, ar pakadoù kaset, ar pededennoù graet, ar permisionoù... An traoùigoù – ul limajenn, ur vedalenn, ur boked ag ar gêr... - dalc'het get ar soudarded en diskouez doc'h un tu; lizhiri ar soudarded gouarnet pervezh get o zud doc'h an tu arall... Un doare «fétichisme» moarvat; ur gwir liamm ivez... Adalek 1916, gwir eo, e pello an daou ved an eil doc'h egile; ken e tay da vout diaesoc’h-diaesañ d'ar soudarded en em silañ e bed ar siviled pa zistroint d'ar gêr. Met kement-se a zo un afer arall ! ...\nABP – Butun evit an tad : perak ne c’hell ket Loeiz kas butun d’e dad ?\nDC – A vutun ar soudarded e vez komzet amañ; ag an hini roet get an arme. Butun gris, «gros cul» evel ma veze graet anezhañ. Grosoc'h ha kreñvoc’h e oa eget butun ar siviled. Dre ma ne vutun ket Loeiz emañ kroget da gas e lod d'ar gêr, d'e dad da vutuniñ; pevar pe pemp pakad pep miz. Kement-se a zo difennet : argant kollet evit ar Stad, aes eo kompren ! ... Kement-se 'zo kaoz ne vez ket kaset ar butun d'ar gêr dre ar post : ma vez furchet ar pakad e vo kastizet ar soudard ! ... Fiziet e vez an «danvez moged» en ur soudard é vonet e permision; lakaet e vo e ti Bayon, en Oriant.\nHa gras e kav Mathelin Herrieu da gasadennoù e vab ! Muioc'h c'hoazh bremañ, e 1918 : diaesoc'h-diaes e vez kavet butun en Oriant evel e lec'h-all e Frañs ! N'eus ket mui anezhañ !... Disoc'h ar brezel a zo an diover kouezhet àr danvezioù 'zo na vezont ket mui kavet àr ar marc'had. Tikedoù a vez roet er c'hêrioù evit ar c'hig, ar bara, ar bleud, ar sukr ! ... N'eo ket bet ret gortoz an eil brezel evit deskiñ beviñ diàr nebeutoc'h, tailhiñ àr draoù 'zo. En ur ger : amprouviñ ar... «rationnement» !... Diaes-tre eo, e penn kentañ 1918, kavet chokolad, butun, botoù-koad pe botoù-ler, danvez da sevel dilhad, pezhioù luziniet da reñkiñ an traoù torret...\nABP- Ar c’herañ tra a zo an evaj...\nDC- Ya, evit ar soudarded ! ... Etre un hanter litrad hag ul litrad gwin a vez servijet bemdez da bep soudard get an arme. Pa ne ever ket dour – ar pezh na vez ket bepred nag aes na yac'hus àr an talbenn – n'en do ket e walc'h an den, sklaer eo. Pa vezer un tammig a-dreñv, e kêrioù pe bourc'hioù lec'h ma chom atav siviled, e vez tu preniñ gwin arall get ar re-mañ; met ker-spontus er gwerzhont avat ! ... Setu eo bet savet, e 1916, kenoberidigezh ar soudarded - «la coopérative militaire» - , ur rouedad tier, kamionoù lec'h ma vez tro d'ar soudarded preniñ gwin oc'hpenn – ha traoùigoù arall - d'ur priz dereatoc'h. Ar pezh a zo, ne vez ket bepred unan bennak tost d'al lec'h ma en em gav ar gompagnonezh; neuze e ranker pe distreiñ davet ar siviled mah eus anezhe er c'hornad pe ober hep ket...\nEvit distreiñ d'ar siviled chomet da heul ar soudarded e ranker lâret o deus en em dennet proprik ag ar brezel evit ar braz anezhe... Gwerzhet o deus – ker-mat - ar pezh o deus gellet d'ar soudarded, en em vevet diàr boued an arme en ur alejiñ o fredoù d'an ofiserion ha d'an is-ofiserion, feurmet o c'hambroù hag o gweleoù evit reiñ bod d'an ofiserion, feurmet o c'harrdier da lojiñ ar soudarded... Hep komz a draoù arall... Konwerzh, na petra 'ta ?\nABP – Ar sammad argant kaset evel-se gant Loeiz da Loeiza a oa dereat ? Ul lodenn vat eus e bae soudard e oa ?\nDC- Ul lodenn vat, ya; tro 150 lur pep miz adalek dibenn 1915. Loeiz ned eo na redour na butumour, evel ma lâr ar sonenn. Evour ned eo ket muioc'h. Roiñ e lod da gegin an is-ofiserion (evit paeiñ – hag alejiñ a-wezhoù - ar boued hag an evaj en tu-all d'ar pezh a vez roet get an arme), preniñ levrioù ha traoùigoù pa en devez dober (ul lamp sakod, ur vantell-c'hlav...). Ar pezh a chom ag e viziad a vez kaset d'ar gêr. Kement-se a zo dever an tad a familh, n'eo ket ? ... An holl soudarded n'en em gemeront ket evel-se, gwir eo: liesoc'h e c'houlennont er gêr ma vo kaset argant dezhe eget na gasont int d'o re. Ret eo lâret ne vezont ket ken paeet, an holl anezhe : ar serjant Herrieu, graet dezhañ pemp blez añgajamant a-raok ar brezel, dimezet get daou a vugale a douch tro 220 lur gopr pep miz e diwezh 1917. Eñ e-unan el lâr da Loeiza : «Trawalc'h a argant a gasan d'ar gêr da baeiñ un den d'ober al labour em lec'h».\nLoeiz, le "barde pouilleux" par Kerne Multimédia le 27/03/2017\nLoeiz Herrieu, Nedeleg 1914 par Kerne Multimédia le 24/02/2017


Pajenn:Sales - Introduction d’ar Vuez devot.djvu/207 - Wikimammenn\nPajenn:Sales - Introduction d’ar Vuez devot.djvu/207\ntis sot-se, mar de noasus an dra-se d’ar reputation ; rac ar reputation a dal mui eguet peb seurt contantamanchou vean. Hoguen mar deo evit en em exerci er vertuz, evit en em avanç en devotion hac evit querzet etrese ar mad eternel eo e teuer da vurmuri, da c’hrouignal ha da zroug-coms en hon enep, lesomp ar chaç da harzal ouz al loar ; rac mar guellont excita ur goall istim bennâc a enep hon reputation, ha trouc’ha pe rasa erc’hisse ar bleo hac ar varo eus hon hano mad, souden e savo adarre, hac ar rasouer eus an droug prezec a servicho evit hon enor, evel ma servich ar sarp evit ar vinien, pehini a laca da rei abondanç a ræsin oc’h e zailla.\nHor bezet ato hon daoulagat var Jesus-Christ crucifiet : querzomp en e servich gant fizianç ha gant simplicite, mæs gant furnez ha gant discretion. Èn vezo ar protecteur eus hon reputation ; ha mar permet e ve lamet digueneomp, ne vezo nemet evit renra deomp un all guell, p’evit ober deomp profita en humilite santel peveus a hini un onç hepquen a dal mui eguet mil livr eus a enor. Mar bezemp blamet en injust, opposomp gant peoc’h ar virionez d’ar pez a lavarer ac’hanomp e faus. Mar perseverer d’hor c’halomnia, perseveromp d’en em humilia, o lacat evelse hon reputation gant hon ene etre daouarn Doue : ne ouffemp quet e assuri guell. Servichomp Doue gant ar reputation\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Sales_-_Introduction_d’ar_Vuez_devot.djvu/207&oldid=118426 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 7 Eos 2018, da 14:06.


Tigred Dieubiñ Tamil Eelam - Wikipedia\nKartenn distrigoù Sri Lanka anavezet gant al LTTE evel Tamil Eelam\nStrollad Tigred Dieubiñ Tamil Eelam (Tamileg : தமிழீழ விடுதலைப் புலிகள், saozneg : Liberation Tigers of Tamil Eelam, berraet e LTTE), graet anezho ivez an Tigred Tamil, a zo un aozadur dizalc'hour tamil Sri Lanka krouet e 1976 hag a fell dezhañ difenn Tamiled Sri Lanka. E benngealoniour a oa bet Anton Balasingham eus 1979 betek e varv d'ar 14 a viz Kerzu 2006. E rener diwezhañ a zo bet Velupillai Prabhakaran betek marv hennezh d'an 18 a viz Mae 2009. Azgoulenn a ra groñs LTTE krouidigezh ur Stad dizalc'h, graet anezhañ Tamil Eelam, e hanternoz an enezenn. A-du e vefe lodenn vrasañ an Damiled gant ar pal-se.\nWar roll ofisiel aozadurioù sponter Stadoù Unanet Amerika, hini Unaniezh Europa pe hini India, edo ar strollad. D'ar 17 a viz mae 2009 goude bout bet kelc'hiet gant arme Sri Lanka e biz ar vro ha marv o rener, ec'h embann an dizalc'hourien damil e anzavont eo echu ar brezel diabarzh e Sri Lanka hag e fell dezho paouez gant 37 bloavezhiad stourmoù o deus graet etre 70 000 ha 100 000 den marv.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Tigred_Dieubiñ_Tamil_Eelam&oldid=1654997 »\nPolitikerezh Sri Lanka\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 2 Eos 2015, da 03:04.