Conferançou curius util hac interessant - Wikimammenn\nConferançou curius util hac interessant\nConferançou curius util hac interessant evit amusamant an dud divar ar meaz\nA. Ledan, 1829 (p. Titl-50)\nUTIL HAC INTERESSANT,\nAMUSAMANT AN DUD DIVAR AR MEAZ.\nE Montroulez, eus a Imprimeri Lédan.\nUTIL HAC INTERESSANT.\nG. Gant piou e zeo bet poblet ar bed ?\nR. Gant bugale Noë : Sem, Cham ha Japhet.\nG. Pez seurt partaeh a voe grêt dezo ?\nR. Sem en devoe al lodennou eus ar c’hreiz-de eus an Asi ; Cham en devoe an Affriq, ha Japhet an Europ hac al lodennou nord en Asi.\nG. Pet sqiant natur en deus an den ?\nR. Pemp : Ar Güelet, ar C’hlêvet, ar Blassa, ar C’huessa, hac an Touch.\nG. Piou en deus invantet ar Scritur ?\nR. En attribui a rear da Zoue memes, a roas da Voyses an dec Gourc’hemen eus al Lezen, scrifet var diou daul ven. Cadmus, roue Thèbes, mab da Agenor, roue Phenici, a zigassas ar Scritur eus a Phenici en Greç, vardro ar bloaves 1617 aroc J.-C.\nG. A bez seurt utilite eo ar Scritur ?\nR. N’en deus den na gonven e zeo an utilla eus an oll sqiantchou : beza e zeo ene ar c’hommerç, tablen an amzer dremenet, reglen an hini da zont, ha messager ar sonjesonou. Anfin, ar Scritur a zo un dra necesser d’ar sqianchou oll, ga zeo guïr anes-àn ne alfet qet agissa e stat abet eus ar vuez, dreist oll en ur vrô e pehini na vever nemet dre ar c’hommerç.\nR. Goechall e credet e troe an eol endro d’an douar ; mes bremâ e zoar sur e zeo an douar a ra an dro d’an eol.\nG. Pegueit e mâ al Loar diouzomp ?\nR. Pemp mil ba pêvar uguent tri c’hant peder lêo varnuguent peurvuia, rac avichou e vez tostoc’h, hac avichou pelloc’h : vardro pemp goech varnuguent e zeo biannoc’h eguet an douar.\nG. Pegueit emedi ar Stered eus an douar ?\nR. N’eus qet gallet er stadudi en ur fêcon sclêr ; mes gouzout a rear penos ar re so an tosta, a so, d’an nebeuta tout, pêvar c’hant mil goech pelloc’h eguet an eol.\nG. Petra eo un Eclip Eol ?\nR. Un Eclip Eol en deus lec’h pa en em gav al Loar etre an Eol hac an Douar.\nG. Hac un Eclip Loar ?\nR. Un Eclip Loar a êru, p’en em gav an Douar etre al Loar hac an Eol.\nG. Penos en em form ar Glao ?\nR. Dre stancadurez ar c’hounabrennou, a so forcet gant an avel, pe an digoridiguez eus an ear, a forç d’en em unani en bannac’hou , pere en em guev neuze deut da veza re bounner evit en em souten en ear, hac a goez en Glao.\nG. Petra eo an Erc’h ?\nR. Un assamblach eus a damouigou scorn, meurbet bian, formet dre calediguez ar c’hounabrennou. An tamouigou scorn-se, ous en em unani en nombr bras, hac en eur lezel entrezo calz a spac gollô, ne formont nemet pluennouigou scanv a Erc’h, pere a receo eus a bep costez ar sclêrijen, hac a barris guen-cann.\nG. Penos en em form ar Grizill ?\nR. En em formi a ra eus tacadennou glao, pere, en ur dremen ebars en ouabrou yen, en em scorn en eur goeza. Evelse ne dlefe james beza brassoc’h eguet an dacadennou glao ; mes mar deo yen aoüalc’h evit scorna ar bannac’houigou dour a rancontr, pe m’en em unan meur a c’hreunen assambles, e teu da veza tevoc’h, hac e form ar greuniou-se, pere a so avichou bras evel ur graouen pe ur vy ; ar pez so caus peurvuia e ra muioc’h a zrouc ar Grizill eguet ar glao, eus a behini ar bannac’hou, elec’h en em unani en eur goeza, so, er c’hontrol, diyvset dre ar resistanç eus an ear.\nG. Petra eo ar Gurun ?\nR. Ar Gurun a so ur vogueden, pehini o veza ranfermet en ur gouabren, a sco gant nerz ar gouabren-se ; al luheden a barris aroc ar gurun, a deu deus ar stocaden, pehini a anflam ar vogueden-se. Ar foultr, pehini eo ar vogueden-se anflamet, o tont anfin da grevi ha da zifframma ar gouabren, dre an oll effortchou a ra, a fraill hac a zistruch oll qement a rancontr.\nG. E pet qevren e tiviser ar bed ?\nR. E peder : an Europ, an Asi, an Affriq, hac an Ameriq.\nG. Gant piou e zeo bet disoloet an Ameriq ?\nR. Gant Christoph Colomb, naviguer brudet bras eus a Gên, er bloa 1492.\nG. Pehini eo ar vrassa eus ar beder guevren-se eus ar bed, hac e pehini en em gav ar muia a aour hac a arc’hant ?\nR. An Ameriq.\nG. Pehini eo ar binvidiqa e froeziou an douar ?\nR. An Asi : hi eo a fournis ar spiceres, ar mein hac ar plant precius, ha calz a draou all.\nG. E pehini eus anezo e santer ar brassa tomder ?\nR. En Affriq, brô ar vaurianed.\nG. Pehini eo ar muia poblet, hac e zeo ar sqianchou ar muia soignet ?\nR. An Europ, ar bianna eus anezo, mes ar gaera hac an interessanta. Enni en em gav ar greizen eus an dereadeguez, ar bividiguez, al lezennou, ar sqianchou hac ar c’hommerç.\nG. Penos e c’hanver ar pêvar gostez eus ar bed ?\nR. Ar Chreiz-dez, an Nord, ar Sav-Eol, hac ar C’hus-Eol.\nG. Penos gouzout al lec’h m’en em guever ?\nR. Ne zeus nemet trei ar c’hein d’ar sav-eol ; neuze e zeus a gleiz ar c’hreiz-dez, a deo an nord, adrec ar sav-eol, ha dirac ar c’hus-eol.\nG. Penos e hanver an Avelou a c’hoez eur ar pêvar gostez-se ?\nR. O henvel a rêr er memes renq : Avel Su, Avel Nord, Avel Reter, hac Avel Gornaucq.\nG. Petra eo ar Môr ?\nR. Ur vrasder divusul, goloet a zour c’hoëro ha sall.\nG. Perac eo sall ha c’hoëro an dour môr ?\nR. Dre gombinêson meur a vatier, eus a bere e zeo an haulen al loden principal, hac a deu a fonç ar môr memes, gant re-all digasset gant ar rivierou vras en em dol ebars, hac ives c’hoas ar re a zorti eus a exalêson an douar.\nG. Penos e tiviser an amzer ?\nR. Dre ganvet, dre vloas ha dre vis.\nG. Pet deves en deus peb Mis ?\nR. Guenveur en deus 31 ; Chuevrer, 28 pe 29, herves ma vez ar bloaves ; Meurs, 31 ; Ebrel, 30 ; Mae, 31 ; Even, 30 ; Gouere, 31 ; Eost, 31 ; Guengolo, 30 ; Here, 31 ; Du, 3o ; ha Qerzu, 31.\nG. Petra a hanver bloaves ordinal, pe biseost ?\nR. Ar bloaves ordinal e deus 365 devez, hac ar bloaves biseost 366 : êruout a ra bep pêvar bloas.\nG. En ped loden e tiviser ar Bloa ?\nR. En peder : an Nêvez-Amzer, an Hân, an Discar-Amzer, hac ar Gouân.\nG. P’eur e commançont-ii ?\nR. Ar guenta a gommanc an 21 pe an 22 a veurs ; an eilvet, an 20 pe an 21 a even ; an drivet, an 20 pe an 21 a Voengolo, hag ar bedervet, an 20 pe an 21 a Guerzu : tri mis en deus pep sêson.\nG. Petra a ell ar Bed da gaout a vrasder ?\nR. Ar Bed en deus nao mil lêo dro : ha ma vez allet toulla an douar, dindan hon treid, e vez ret ober un toull a bêvar mil pemp cant lêo : neuze e vez cavet en tu-all tud hac o deus o zreid ous hon re-ni, rac an douar o veza rond, en em gav habitet a bep costez.\nG. Comzit dìn bremâ eus a un invantion benac.\nR. An Tan a voe ar c’henta tra a zizoloas an dud. Plos ha Plox, mibien Acon, eus ar c’hoec’hvet generation, o veza o pourmen var bord ur forest vras, e teuas un tempest qen horrubl, ma scòe an eil guezen ous eben, hac e crogas an tann e meur a hini, dre nerz ar frottamant. Plos ha Plox, pere n’o devoa goelet biscoas tam tan, a zonjas e voa se ur bunition a beurs Doue, hac e redjont en eur voela da lavarat d’o zad ar pez o devoa goelet. Acon a yeas ganto var ar plaç, e pelec’h na gavjont nemet glaou maro, mes pere a voa tom. Dre un inspiration a Zoue, e lavaras d’e vugale qemer daou dam coad sec’h, hac o frotta stard an eil eus eguile : en ober a rejont, ha qerqent o devoe tan.\nEr bloa 130 eus ar bed, Jubal a invantas ar fêçon da ober tantennou evit en em loja. Tubald-Caïn a invantas ar fêçon da forgi hostillou houarn, Naambleur, e c’hoar, a invantas ar fêçon da neza ha da ober al lien.\nEr bloa 139, Cain a gonstruas ar guenta kear, pehini a hanvas Enochia.\nDagon a invantas ar fêçon da hada ar greun, ha da ober an alazr.\nEr bloa 2178, an Athenianet a invantas ar voyen da labourat ar gloan ha d’en em servicha eus a heaul. Mysor, o pourmen var bord ar môr, a zastumas un nebeut ecumen, ha goude er beza tânvêt, e laqas ober haulen.\nQenta marc’h a zougas houarnou, e voe hini Childeric, roue a Franç, er bloa 482.\nEr bloa 515 e voe construet ar c’henta Mêlinou e Franç.\nEr bloa 830, an Holandisien a invantas an horolachou.\nAr C’hlêyer a voe implijet e Franç, vardro ar bloa 550, invantet tost da Rom, vardro ar bloa 400.\nEr bloa 1400, Yan Guttemberg, soudard allamant, a invantas an Imprimeri.\nPell goude, ur manac’h a invantas ar Poultr.\nEr bloa 1654, Charles IX, roue a Franç, a ordrenas ma commançje ar bloa ar c’henta deves a vis Guenveur : aroc e commance vardro Pasq.\nG. Comzit dìn eus a Franç.\nR. Ar Franç a so diviset hiryo eu 86 Departamant, 363 Arrondissamant, 2842 Canton, ha 390,381 Commun. En hirdet e deveus 3oo lêo, hac en ledandet 280. Beza e deus trêgont milion pemp cant mil a bopulation, 64 regimant infantiri a lignen, 20 regimant infantiri scanv, 4 regimant souisset, 2 regimant Carabinierrien, 10 regimant Culasserrien, 12 regimant Dragonet, 18 regimant Chasserrien, 6 regimant Huzardet, 8 regimant Canonnerrien var droad, 4 regimant Canonnerrien var varc’h, 3 gorf royal eur ar Geni, 12 bataillon Pontonnierrien, 8 escadron Traïn artilleri; beza e zeus ouspen, 55 Lestr a lignen, 30 Fregaden, calz a Gorvettennou, ha 100 Batimant vian. — Qementse so hepqen en peoc’h, mes en brezel ec’h elfet cresqi calz.\nG. Lavarit dìn ivez un dra eus ar Francisien.\nR. Ar Francisien so laouen ha hentabl. Carout a reont calz an oll sqienchou hac ar brezel ; beza e zint speredus, guïziec, ingenius, soudardet calonec ha gracius.\nG. Despeignit dìn Paris un nebeut.\nR. Paris e deus 10 lêo drô, ha tost da ziou lêo a hirdet, var unan a ledandet. Beza e deus ouspen seiz cant mil habitant. Er guær-ze e zeus 1106 Ru, 120 Ru-dall, 41 Pourmenaden, 75 Placen, 12 Pors-rivier, 29 Qæ, 14 Pont, 42 Cohi ha Placen-marc’hat, 33 Feunteun, ouspen 30,000 Dy ; anfin, Capital Franç eo, hac unan eus ar gaera a zo er bed.\nG. Hanvit dìn ar Rouantelezou principal eus an Europ.\nR. Bro-Saus, ar Russi Europ, ar Suèd, an Autrich, ar Pruss, ar Franç, Naples, ar Spagn, ar Portugal, hac an Turqi Europ.\nG. Petra eo bividiguez ar Russianet ?\nR. E general e zint grossier, ignorant ha sauvach e meur a brovinç, hac en darn all e tisquezont beza civil, vaillant, speredus hac ingenius.\nG. Petra a leverot-u eus a habitantet ar Portugal ?\nR. Beza e zint deread, generus, sobr ha dissimul. Tremen a reont ivez evit beza glorius ha venjançus.\nG. Nac ur Sauzon, petra int-ii ?\nR. Ar Gouarnamant en deveus troet anezo a grenn d’an navigation ha d’ar c’hommerç ; simpl ha serius int, mes mancout a reont a sobrentez.\nG. Pez seurt bividiguez o deus an Affricanet ?\nR. Tremen a reont evit beza feroç, digalon ha disleal, herves ur beacher benac ; hac herves darn all, en em gav meur a bobl er c’hontreou-se, o deus memes bividiguez evel a voa e commançamant ar bed. En dezert Sahara, ur marc’hadour a roas cant mil scoet evil ur banne dour, rac eno e rear bete tri c’hant leo avichou, hep na vez cavet ur strill.\nG. Roit dìn un detaill eus a seiz Burzud ar bed.\nR. 1. Ar Volz caer a eure Arthemis da ober d’e fried, ar roue Mosol, er guær a Halicarnas ; capital rouantelez Cari. Ar pez caer-se en devoa tri droatad ha tri uguent eus ar c’hreis-dez d’an nord ; ar facaden a voa un nebeut strissoc’h ; beza en devoa pêvar c’hant unnec troatad a dro. E hueldet a voa eus a seiz troatad ha trêgont, ha beza en devoa c’hoec’h colonen ha trêgont en diabars. Ar philosoph Anaxagoras, eus a Glamozen, pa er goelas, a lavaras ; Cetu aze calz a arc’hant chenchet e mein.\n2. Templ Jerusalem, construet gant ar roue Salomon, var menez Moria, er plaç ma velas David an æl distrujer eus a justiç Doue, ur c’hleze noas en e zorn. Seiz vloas e voet ouz en ober. Ar plaç santel eus an templ-se a voa hir ha ledan eus a uguent ilinad, ha demeus ar memes hueldet, eus a behini dec ilinad a voa goloet eus a aour, hac an dec ilinad all eus a vein precius. Joseph, an historian, a lavar e voa ennan dec mil cantolor aour, dec mil daul, goloet en aour, hac unan goell vras, tout en aour ; uguent mil anaf aour, ha daou c’hant mil arc’hant ; pêvar uguent mil plat aour, ha cant tri uguent mil arc’hant ; uguent mil scudel aour, ha daou uguent mil arc’hant ; uguent mil ezancouer bras arc’hant, hac anter-cant mil all biannoc’h ; dec mil robe goernisset eus a veïn precius ; daou c’hant mil drompill arc’hant, ha daou uguent mil instrumant musiq, en aour hac en arc’hant.\n3. Templ ar fals-douees Diana en Ephès. Distrujet e voe gant Erostrat, pehini, evit laqat comz eus anezàn, a laqas an tan ennàn, 356 vloas aroc J.-C. Pêvar c’hant vloas e voet ous e gonstrui. Beza en devoa pêvar c’hant pemp trotad varnuguent a hirdet, ha daou c’hant uguent a ledandet, soutenet gant seiz varnuguent colonen a dri uguent troatad hueldet, ornet eus a sculpteür, pere a voa bet roet pepini gant ur roue. Ar c’hoad materi a voa cedres, hac an dorojou coad cyprès.\n4. Ar Vuraillou eus a guær Babylon, construet dre urz Nabuchodonosor ; beza o devoa seiz troatad ha pêvar uguent a ledandet, tri c’hant anter cant a hueldet, hac uguent lêo dro. C’hoec’h caros bras a elle tremen varnezi en eaz. Ar guær-se e devoa pemp dor varnuguent, tout e coëor massif, pe evit tra, pa bromettas Doue da Cyrus conqeuri Babylon, e lavaras dezàn : Me a fraillo an dorojou coëor. (Isai. ch. v5. v. 22.)\n5. Statu Jupiter Olympien, e Pisa. Phidias, sculter brudet bras, a reas anezàn. Pausanias en deus en despeignet evellen : Guelet a rear, emezàn, an Doue azezet var un tron aour hac olifant, memes tra evel ar Statu. Beza en deus var e benn ur gurunen a seblant beza olives ; en e zorn deo e toug Douees ar Victor, en olifant, pehini e deus evit coeffuren ur gurunên aour, hac en he dorn cleiz e talc’h ur sceptr great eus a bep seurt metail precius, hac un erèr er beg. E goëffeür d’an Doue a so aour tout, ha var an ornamanchou oll e zeus poltrejou a bep seurt anevalet, ha fleuriou precius meurbet, ha labouret exqis.\n6. Statu Apolon, en Arem, savet etal pors Rhodes, en enor d’an Eol. Qen huel e voa, ma tremene ar vatimanchou, gant ar goëliou displeguet, etre e ziouc’har. Beza en devoa cant pemp troatad a hueldet. Charès, a Linda, disqib Lysippa, sculter brudet bras, a reas ar Statu-se ; daouzec vloas e voe ous en ober. Choec’h vloas hac anter cant goude se e voe discaret gant ur grenamant douar, pehini a occasionas un distruch horrubl er sav-eol, ispicial e rouantelez Cari, hac en enezen Rhodes, 225 aroc J.-C. Goude ur spaç a 896 bloas e voe cavet c’hoas seiz cant uguent mil liour boes eus anezàn, pere a voe goerzet da ur judean, gant Moavia, c’hoec’hvet calif, er bloa 672 eus a J.-C.\n7. Colonennou carre an Egypt, savet gant ar pharaonet, Rouane ar vrô, ul lêo vad eus Caira, ar gapital. Beza e zeus teir vras, hac a so vardro 200 pas an eil ous eben. An hini so e costez an nord e deus c’hoec’h cant pas a hueldet, ha seiz cant pas a ledandet, en carre. Beza e voet tri bloas varnuguent ous o sevel, ha tri c’hant tri uguent mil den a laboure varnezo. Plin a lavar e voe dispignet seiz milion en oignon hac en rabes hepqen : an Egyptianet ancien a voa goall debrerien legumach ! An diou golonen all ne dint na qen huel, na qen teo hac an hini guenta. Ar guelennadurez ancien a ro da gredi e voent grêt évit servich da volzou-bez da famillou ar Rouane, ha penos en hini vrassa e vije deposet corfou ar rouane, goude o maro, hac ebars ar re-all corfou ar rouaneset ha re o bugale. Ar golonennou-se a so bepret en o za ; ha marteze meur a zoudard côs a so c’hoas var ar meaz, hac a elfe comz eus anezo gant guïrionez, rac er bloa 1797, un arme derrubl a Francisien vaillant a voa neuze er vrô-se.\nG. Goude beza despeignet ar burzudou bras, comzit bremâ eus ar burzudou bian.\nR. Eh bien, selaouit : 1. Er c’hoezecvet cantvet, Pêr Alumnus, manac’h italian, a scrifas ar Gredo hac an Aviel diveza, var un tam paper, bras evel un diner.\n2. Un den all, qer paciant, a bresantas da Elisabeth, rouanes Brô-Sauz, un tam paper, deus vent un ivin, var behini e voa scrifet sclêr Gourc’hemennou Doue, ar Gredo hac ar Bater, hac an dat eus ar bloas.\n3. Jerom Faba, bêleg italian, a reas ur pez labour, en beuz, pehini a represante oll Mysteriou Passion J.-C., hac a zestume en ur graouen guelvez.\n4. Grêt en devoa ive ur C’harros deus vent ur greunen vinis, ebars pehini e velet un autrou hac un itron ; ur c’hocher o cundui ar c’harros, ha qezeg pere en treïne. Ar marvaillou-se a voe presantet da Frances Ia, roue a Franç, ha da Charles-Qint, impalaer ha roue Spagn.\n5. Un den ingenius all en devoa construet ur gariolen olifant, pehini a guzet gant diou-esqel ur guellyenen.\n6. Un autrou, en Paris, en devoa grêt ur c’harros, hac a voa treïnet gant c’hoenn.\n7. Paul Colomies a lavar beza guelet un ofreber e Moulins, pehini en devoa chadennet ur c’hoanen beo-buec ouz ur chaden aour eus a anter cant maill, hac a boeze nebeutoc’h calz eguet ur c’hreunen vinis.\nG. Lavarit dìn perac en deus an Aour ar breferanç var ar metaillou all.\nR. Dre ma surpass anezo oll en sqüet, en poez, ha dre ar vertuz en deus da veza forjabl meurbed. Güelet a rear ar breuven demeus a guementse en alaouradur. Ur physician en deus compodet ec’h eller, gant unan pe daou onç aour, golo un neuden arc’hant eus a seiz lêo ha pêvar uguent a hirdet. Un all a lavar e rancqfet trêgont mil feillen aour, an eil var eben, evit ober ul lignen a deoder.\nG. Petra so caus e qaver avichou scrituriou, ha calz a draou all en diabars ar c’hoad ?\nR. Dre ma zêo bet grêt an traou-se, pe blacet re-all en ur drec’hi ar c’hoad, ha dre ma cresqe, e teuent da veza goloet, hep beza effacet nac andommajet. Evelse, n’en deo qet estonus e vez cavet esqern, scrituriou, ha meur a dra all en diabars ur vezen benac.\nG. Pez seurt teoder o deus ar Goez ?\nR. Beza e zeus a veur a vent ; mes güelet a rear ivez eus a un deoder surprenus. Var menez Etna, pehini a zislounc tan, e voa ur vezen guistin, creus, hac a voa qen teo, ma elle ur messaer en em loja enni gant e oll dénved ; 150 troatad tro a voa enni. Linne a gomz ivez eus ur vezen ru-voad, eus a enezen Tenerif, pehini e devoa 34 trotad teoder. Tostic da Strasbourg, e zeus un andret hanvet Ar Vezen Glas , e pelec’h so realamant ur vezen dreist-ordinal : gallout a rear placi pêvar uguent den en he abri, é qever tauliou bian ; en diabars eus ar vezen e zeus cabinejou brao. En Ameriq e zeus ur vezen, hanvet Guezen an Diaoul, a behini ar frouez a ra un effet estranch : pa zizec’hont ous an eol, en em fraillont, o tigueri, hac en em strìncont a bell gant un drous qer bras evel a rafe amâ un nombr bras a fusuillou pere a deufe casi assambles.\nG. Ha pell-amzer e vev ar Goez ?\nR. Prouvet aoüalc’h eo e c’hell an Dêro beva cant vloas en douar mad, hac an Olives tri c’hant. Ar Cedrès eul a venez Liban a vev qeit amzer, qen a sonje an dud ancien na varve james. Ar Baoba, er Senegal, pehini a deu da gaout bete pêvar c’hant pemp troatad ha trêgont a deoder, a ell beva c’hoec’h cant vloas, d’an nebeuta.\nR. P’o devez grêt ur prisonnier, mar deo lard, e vez dêbret ractal ; mes mar deo treud, e roer dezàn ur plac’h d’e zervicha, evit beza e vestrez hac e larda. Pa vez êruet an devez d’en laza ha d’en dêbri, an oll a so pedet eus ar fest. En em divertissa a rear, en eur eva ha dançal ; ar prisonnier memes a so deus an ebat ; hac e lec’h beza trist, e cont, gant un ear joaüs, ar pez en deus grêt a vaillantisou, hac e lavar dezo pere eus o zud, pe o zad, pe o mam o deus bet rostet ha dêbret. Disfia ra anezo memes, en ur lavarat d’an hini a dle en assommi, rêi dezàn e liberte, hac en dêbro én hac e dud. Respont a rear neuze dezàn : Mâ, ni a tialbenno, rac bremâ souden e vezi dêbret te da-unan. Goude pera e vez lazet, goelc’het, rostet, ha neuze dêbret, ous en em exorti an eil eguile da veza courajus er brezel, evit gallout ober pourvisionou mad a guic tud evit o fest.\nG. Petra sinifi ar sclasserezou en em guev e canton Bern, er Souiss ?\nR. Meneziou scorn int, pere na deuzont james, hac a so deus un dounder incomprenabl ; p’en em faoutont, e reont un drous qen horrubl, ma vez lavaret e za tout ar menez da frailla ha da zailla en ear a dammou. Ar beacherrien pere a so oblijet da dremen ar meneziou-se, a vez avichou lounqet er faoutou, el lec’h ma chommont da vervel. An dour a zorti eus ar seurt meneziou-se, a so ar guella hac ar yac’hussa da eva.\nG. Penos e rear an eureujou e kear Goa, en Asi ?\nR. Pa zemez unan benac, an ozac’h yaouanq hac e vreg en em laqa var ur guële calet, ha neuze o c’herent ha tud an eured a vasata anezo c’hoecqa ma ellont. Ar vasadou-se a so lod eus ar blijadur hac eus ar cher-vad a rear dezo evit o eured.\nG. Petra eo bividiguez habitantet Guinee, brô vras eus an Afriq ?\nR. Ar vaurianed a chom er vrô-se, na vevont qet ordinalamant ouspen anter cant vloas. Beza e zeus prénved hac en em stag ous o diou c’har, hac o c’hign betec an ascorn. Goell lubric int, hac a boan e vez cavet ur plac’h honest er vrô. Oll e zint feneantet, mezvyerien, traïtour hac hep sourci. Goernissa reont o diouc’har a voalinier aour, olifant, couraill, etc. An dénved er vrô-se o deus blêo elec’h gloan, hac an dud o deus gloan elec’h blêo.\nG. Petra livirit-u eus pobl enezen santes Janned ?\nR. Aoun bras o deus ous an diaoul, pehini a hanvont Gregor. Pa ra curun, ne gred den sortial eus e dy, gant aoun da veza paqet gant Gregor. Ar graguez so esclav, hac a ranq ober an oll labouriou rust ; ha n’o deus qet al liberte da zêbri gant o goaset. Ar merc’het a vez demezet d’an oad a seiz pe eiz vloas.\nG. Petra remerqer e fêçon beva habitantet Loango, rouantelez eus an Afriq ?\nR. Ar graguez eo a had hac a droc’h an hed ; servicha a reont o goaset ous taul, ha goude e zeont da zêbri ar restajou d’ar gueguin. Pa fell d’ar roue eva, e son ur c’hloc’h, ha pepini a ranq soubla e benn betec an douar ; p’en devez evet, e soner ar c’hloc’h un eil goech, hac e saver er za ; rac den ne gred sellet outàn oc’h eva, dindan boan a varo.\nG. Petra eo bividiguez habitantet enezen al Laeron ?\nR. Aroc ma êruas ar Spagnolet eno, an habitantet a sonje ne voa nemeto er bed. Biscoas tam tan n’o devoa güelet, ha pa er güeljont evit ar veach qenta, unan benac diouto a dostas re dost d’an tan, hac a voc dêvet, ha na gredent qen mui neuze sellet outân nemet a bell. Ar merc’het a sell evel ur gaerentez qaout dû o dent. O demezi na bad nemet qeit ha ma qeront. Ar graguez ordinalamant a so mestrezet absolu var o goaset. O langach a so douç hac agreabl meurbet ; un estim vras o deveus evitàn ; en em sellet a reont evel ar muia speredus hac ar goella lezennet eus ar bed.\nG. Peseurt Goardou en deus Impalaer Matarans, en enezen Java ?\nR. E bales a so dioüallet gant dec mil maouez, hac o deus officerien evel en hon rejimantchou.\nG. Pez seurt ceremoniou a vez grêt pa vez curunet impalaer Cina ?\nR. Pa vez curunet, e qemer un habit labourer hac un alazr alaouret, hac ec’h hara un nebeut demeus ur parq so en templ. Ur c’hustum ancien eo etablisset etouez ar Cinais, evit digas sonch d’an impalaer penos e oll vadou na deu nemet eus a c’hoezen hac a boan ar bobl, hac e tle evit se e venaji.\nG. Petra veler a gurius e Salisbury, en Bro-Saus ?\nR. Tour an ilis cathedral, pehini eo an huella eus ar rouantelez. An ilis-se e deveus qen alies a zôr evel a vis a so er bloa ; qen alies a brennest evel a so a zeves, ha qen alies a billier evel a so a heur.\nG. Petra livirit-u eus a brovinç Samogitier e Pologn ?\nR. Lavarat a rêr ne all qet ur plac’h bale en nôs, nemet ur c’houlaouen alumet e devez en he dorn, ha daou gloc’hic staguet a bep costez dezi. Na zemezer qet ordinalamant eno ar vugale német da drêgont vloas.\nG. Petra ra an Albanistet pa varv unan anezo ?\nR. Mont a reont, an eil goude eguile, da c’houlen digant an hini maro, perac en deus abandonet anezo, hac e reont dezàn mil guestion evelse.\nG. Petra a gavit-u a ral en Amadabad en Asi ?\nR. Goelet a rêr eno hospitaillou evit al lapousset, hac evit al loëned all en em guev clàn, pere a vez panset ha soignet gant ar bayanet.\nG. Pez seurt poan a rêr souffr d’al Laeron, en kær Achem, en Indes ?\nR. James n’o laqer d’ar maro ; mes evit ar c’henta laeronci e vez troc’het an dorn betec an azorn : evit an eil e vez troc’het eben, hac avichou un troad, pe daou memes.\nG. Expliqit dìn petra eo menez Pic-Adam en Indes ?\nR. Beza e deus diou lêo a hueldet. Aroc êruout e bar ar menez, e caver ur blenen gaer, e creiz pehini e zeus ul loaguen goall doun eus ar goella dour a ouffet da eva, demeus a behini e sorti meur a voas dour, a ziruill e traon ar menez, hac a form an teir rivier brassa deus an enezen. Guelet a rer e qichen al loaguen un daul men, var behini e zeo gravet merq troad Adam, pehini, eme an habitantet, a zo bet crouet hac entêret var ar menez. Sonjal a reont ivez penos ul loaguen dour sall, pehini a so tostic eno, a so bet formet eus an daelou a scuillas Eva var Abel. Evit êruout var leyn ar menez, e ranqer crimpat dre chadennou houarn, pere so staguet expres evit se, rac anese vez impossubl pignat eno. Var al leyn e zeus ur blenen rond, hac e deus daou c’hant pas.\nG. Peseurt bividiguez o deus ar C’hanibalet ?\nR. Bale a reont en noas, ha ne vailluront james o bugale, ar pez a ra ma zint nerzus ha formet mat ; o laqat a rêr en ur baner coton ; ha d’an oad a bêvar mis é valeont var o farlochou, hac en em habituont qement da se, qen a redont buannoc’h eguet den, pa vent rentet en un oad avancetoc’h. Peb tad a famill en deus e gabanen, e pehini e command. Ar graguez, an devez goude m’o deus ganet o bugale, a labour evel an ordinal ; mes lavarat a rêr en em laqa an ozac’h er goele, e pehini e rêr dezàn chom epad meur a zevez, hac epad pere e rêr dezàn ivez observi ur yun gouell rigorius. Ar botret a so atao destinet d’ar brezel ; dêbri a reont o enemiet, casi evel ar bresilianet. Adori a reont an Doueou mad ha droug, hac e credont ivez en ur vuez hep fin eus an ene. Pa varv unan benac, e reont dançou trist, en ur grial en ur fêçon spontus. Mar en deus an hini maro ur morian, e lazer anezàn evit mont d’e servicha er bed all : entêri a rêr ivez gantàn e veublou hac e guy.\nG. Lavarit dìn un dra benac eus a Keyserlautern.\nR . Er bloa 1749 e voe trapet en ur stanq e qichen ar guær-se, ur pesq pehini en devoa tost da nontec troatad a hirdet ; hac ar pez a voa a guriussa, e zoa ur pez coëor a voa staguet dindan e vrencqou, var pehini e voa gravet en langach grecian ar c’homzou-mâ : Me eo ar Pesq laqet er stanq-mâ dre daouarn propr Frederic II, impalaer, ar 5 a vis Here 1230 ; ar pez a zisq en devoa neuze ar pesq-se pemp cant nontec vloas.\nG. Petra a veler a gaer e Strasbourg ?\nR. Tour an Itron Varia. Tost da zaou c’hant vloas e voet ous e batissa. Beza e zeo an huella colonen begueg eus an Europ. Pemp cant pêvarzec troatad ha tri-uguent a hueldet e deus. En deiziou a rejouissanç e vez alumet goulou partout endro dezàn. C’hoezec cloc’h a voa ennàn ; an hini brassa a boeze trivac’h mil livr. — An Horolach a so ebars an ilis a so ur pez ar c’haera : merqa ra tro ha distro ar stered, an eol, al loar, ar fallaennou, ar sêzonou, ar vijilou, ar goueliou, ar misiou, an deveziou, an heuriou ha minutou. Ar pêvar oad eus an den, represantet dre figuriou convenabl, a basse hac a son ar c’hardeuriou var clêyer bian. Neuze e teu ar Maro, chasseet gant ur C’hrist ressuscitet, pehini gouscoude a bermet dezàn sqêi an heur, evit digas sonch e ranqer mervel.\nGoelet a rêr c’hoas en ilis S. Thomas, ar Volz caer en deus laqet Louis XV da sevel d’ar Marichal bras a Sax. E traòn ur golonen begueg e veler an haros armet, e benn curunet a laure, hac en e zorn e vas a gommandamant. Disqen a ra gant ur pas hardis bras ar pazennou a gundu d’ar volz, en ur sellet ous ar Maro gant un ear indifferant. A deo e mâ ar bobliou var pere en deus gounezet ar victor, dindan figurennou convenet. A gleiz, ar Garantez en daelou, a fix anezàn, hac a ranvers e flamboesen. Var ar pazennou e veler figur ar Franç, gant un ear gracius meurbet, ha leun a vadelez, pehini deus un dorn en em efforç da zerc’hel ar Marichal, ha deus eben e pouls ar Maro a so a gleiz d’ar volz, an doulsizl en he dorn, pehini a hast an haros da antren er volz a zalc’h digor. Er c’hostez all deus ar volz e mâ figur Hercul, a behini ar glac’har mâl ha bras a gontrast gant hini ar Franç.\nG. Nac e Lyon, petra a veler a gurius ?\nR. Horolach ilis an arc’hescopti. Grêt eo eguis un tour carre, peur-echuet dre un dom, aziouc’h pehini e zeus ur c’hoq hac a anonç an heur en ur digueri e ziou-esqel, hac o cana teir goech. Var ar pondale bian a gurun an dom, e zeus ur souiss, pehini, qerqent ha ma commanç ar c’harillon da son, a deu da sqêi an heur gant ur morzol. Var pêvar gadran e deus an horolach-se, e zeo merqet casi qement a so var hini Strasbourg.\nG. Petra a veler a ral e kear Turin ?\nR. Guëlet a rêr ur Punç hac a so construet en ur fêçon dreist-ordinal, dre ma ranferm ur pazennou hac e deus un diribin douç, dre behini ar mulet a ell disqen ha pignat, hep en em rancontri.\nG. Petra a leverot-u din eus a guear Toulous ?\nR. Vardro ar bêvarzecvet cantvet e voe formet ur seurt Academia eno, ar gossa eus an Europ, e pehini an academicianet a bedas ar boetrianet, hanvet er vrô-se Troubadour, da asista en o assamble, an deiz qenta eus a vis Mae. Prometi a rejont ur Violeten aour d’an hini a raje ar goella rimou ; ha Clemanç Isaura a deuas, vardro creiz ar c’hoezecvet cantvet, evel ar fondatores nevez eus an etablissamant caer-se, en eur rêi lôd eus he madou evit fondi pêvar bris nevez, ar pez a reas pemp fleuren, eus a bere ur pas-voulous hac ur rozen-gouez aour, ur violeten, ur sourcy hac ur fourdilisen arc’hant, eus a dalvoudeguez c’hoec’h cant scoët. An Autrou Florian en deus grêt ur voerz caer var se.\nG. Pegueit e vev ordinalamant an anevalet ?\nR. Ar Guenan a vev\n15 ha 18.\n16 ha 18.\n100 ha 150.\n25 ha 40.\nAn Toussec, ouspen\n8 ha 9.\n7 ha 8.\nAr Yar a vev\n12 ha 15.\nG. Petra eo ur Grenamant douar ?\nR. Re hir e vez dìn dont da explica deoc’h ar penn-caus eus ar burzud horrubl-se. Lavaret a rìn hepqen penos en diabars an douar e zeus ear, matieriou nombrus, hac a guemer tan, un dour dreist musur, pehini, dre e vogueden nerzus bras, ha dre ma zeo ranfermet qer stard e fonç an douar, a deu oll da ober effortjou incomprenabl evit caout un digor. Rac-se eta, e zeo an ear, an tan hac an dour a so caus d’ar grenamant douar. Ur spont eo clêvet comz eus ar maleuriou en deus occasionet. Er bloa 1755, Lisbon, kear gapipal ar Portugal, a voe oll dêvet, hac an darn-vuia eus an tiez a voe lounqet e calon an douar, hac un nombr bras a dud ivez. En Ameriq e zeus güelet crenamant douar epad ur bloas. Anfin, ar maleur-se a êru re alies.\nG. Petra eo ur Menez a dol tan ?\nR. Ur menez hanvet isfound tan, e fonç pehini e zeus eur môr a dan, ha pehini, pa deu da zislounqa ar pez a so ennàn, a ra qent commanç un drous an horrupla dindan an douar, qer crén hac ar gurun ar spontussa, ha c’houitelladennou eüzus. Güelet a so ar seurt isfontou-se o tislounqa môriou plom, houarn ha coëor, bervet oll, ha ruz evel an tan, eus a ziou lêo hirdet, pere a ruille vardro, hac a zê d’en em goll ebars er môr. Avichou e laqa parissa enezennou elec’h ne voa nemet môr, hac e tistol goaziou dour bervet, pesqet, mein ; anfin, qement tra oll a ell caout. Er bloa 1640 e zeus goelet bete diou lêo ha daou-uguent tro a zouar, goloet oll a ludu distolet deus un hevelep isfound. Avichou memes e tisec’h ar môr a vez tost, hac e tislonq neuze dour sall, hac a ravach an douarou divar dro.\nG. Pehini eo Roue an Anevalet pevar droadet ?\nR. Al Leon, aneval caer, terrubl ha generus. O veza achappet unan eus e lochen, e Floranç, e laqas ar spont dre oll. Etoues an dud a dec’he, e zoa ur vreg a zougue he buguel etre he divrac’h, hac a lezas da goeza. Al Leon a saillas varnezàn evit e zevori ; mes ar vam baour a zistro râctal, ha leun eus ar garantez ardant e deus evit he buguel, en em strinq ous treid al loen furius : « Rent dìn va buguel, emezi d’al leon, en ur grial ; rent dìn va buguel, pe devor ac’hanòn ivez… » — Al Leon a sell ferm outi ; hac evel ma en devije santet ar glac’har vras eus ar vam disesperet-se, ha comprenet an nerz eus he daelou, e seblantas beza tenerrêt e garacter farouch, hac e pozas goustadic ar buguel var an douar, hep ober nep seurt poan abet dezàn.\nG. Pehini eo Roue ar Pesqet ?\nR. Ar Balen, dre ma zeo ar brassa tout. Beza e zeus hac o deus bete daou c’hant troatad a hirdet, hac a fournis betec cant bariqen heaul.\nG. Pehini eo Roue al Lapousset ?\nR. An Erèr eo, dre e nérz, e gourach hac e bromptidiguez, Lavarat a rear en deus trivac’h troatad a ledandet, pa vez digor e ziouesqel. Beza a zo hac a anlev dénvet ha bugale, da gass en o neiz evit devori. Ur paysant a lazas unan a doliou perchen, pehini a falveze dezàn anlevi ur buguel a bemp bloas. — Pa zoat o choas ur Roue d’al Lapousset, e voe decidet henvel an hini en devije nijet an huella tout. Al Laouenanic paour en em laqeas ive var ar renq, ha pa velas na elle qet heuill ar re-all (sellit ar finese !), cetu én ous en em bosi sioulic var guein an Erèr ; pehini, o veza nijet calz huelloc’h eguet an oll lapousset all, a zistroas da zellet outo gant mepris, hac e yas pelloc’h. Anfin, scuis bras, en em lavare a outàn e-unan : na ellàn mui ; ret eo dìn disqen. Al Laouenanic o clêvet se, a guemer e nich, hac a lavar d’an Erèr : Penos, corf lach, n’out qet evit va heuill ! me a ya da vont calz huelloc’h ; mes en em bosi a eure adare var an Erèr, pehini n’er sante qet, hac e teujont d’an douar ; mes al Laouenan o qemer c’hoas e nich, na êruas en assamble nemet an diveza, hac a lavaras a boes penn : Me meus gonezet ar victor, ha n’e don tam scuis. Ractal e voe hanvet Roue bian, en gallec Roitelet, ha dre gorruption neuze e voe hânvet Laouenan. Alies eo gouelloc’h an ingin eguet an nerz.\nG. Ha gouir eo e verzer ar Groaguez ?\nR. Ia, goechal, en Bro-Sauz, p’en devije un ozac’h c’hoant da guittât e vreg, e vijent cunduet o daou d’ar marchat, ur gorden en dro d’o gouzouc ; eno neuze un hucher a laqe ar vreg en goerz, hac an hini a laqe ar muia en devije anezi. Epad qementse, an ozac’h a vije ornet e benn eus a guerniel.\nG. Pet Roue a so bet en Franç ?\nR. Dec ha tri-uguent, en ur gonta Charles X, pehini a ren bremâ.\nG. Petra a lavarit-u deus ar Vaccin ?\nR. Ar Vaccin a so un donêson ar gaera digant Doue, rac goechall e vije rentet dall calz a vugale gant ar vrec’h, hac e varve un nombr immanç gant ar vocen-se ; mes ar vaccin a oppos ur seurt horreuriou, ha, dre c’hraç Doue, na velomp mui a vugale o tont da veza ar victim eus ur c’hlénvet qen terrubl. — Evit ar bloa, ur vreg a guær Marseill, e devoa pemp buguel ; conseillet e voe da laqat o vaccina ; mes hi a refusas crenn. Ur mis goude ar vrec’h a grogas enno, hac e varvjont o femp, Pebes glac’har evit ar vam desolet-se ! Ar valeuruses a gollas he speret, dre an nerz eus he c’hlac’har, ha souden e varvas. Esperomp e tistrujo ar Vaccin grizien ar vrec’h.\nG. Goude beza comzet din eus ar vroyou all, grit dìn hanavezout ive hini va brô.\nR. Ar zourcen eus a bobl Breiz en em goll, evel hini an darn-vuia eus ar bobliou all, en devalijen an amzer gôs. Un autor ancien (Parthenius) a assur deomp penos, er bloa 3100 eus a greation ar bed, ar Gallaouet a voa gouarnet gant ur roue hanvet Britannus, pehini a voe bisitet gant Hercul, pa dremenas er vrô evit mont d’ar Spagn da gombati Gerion ; ha penos an haros bras-se, o veza roet e galon ha plijet d’ar brinces Celtina, homàn e devoe ur mab dioutàn, hanvet Celtes. Un historian all (Diodor) a lavar e devoe daou vuguel ; Celtes ha Galathes, demeus a bere e zeo deut an hanoyou a Breizis, Celtiqet, ha Gallaouet.\nCheffou ar Religion ancien, en Breiz, a hanvet Druset. Ar ceremoniou devot a vije grêt e fonç ur forest vras. Ur men a serviche da auter, hac ur vezen dêro da dapisseri. An antêramanchou a vije grêt gant calz a vagnifiçanç. Dêvi a rêt corf an den maro, ha gantàn ar pez en devoa a breciussa, e armou, e guezec, e esclavourien, avichou memes e guerent a falveze dezo beza dévet gantàn.\nEr fêçon-se e voa ar stat civil, religius ha moral a Vreiz, qent mac’homeres ar Romanet.\nQerqent Cesar a apparis e brô C’hall, hac ar religion, al liberte, hac an institutionou a so distrujet. Mes ur pennad goude, forcet da drêi e armou a enep broyou all, ar Breizis a guemer o re, hac e zint trec’h d’o adversourien. Nombr bras a vloaveziou e zint bet en brezel, avichou trec’hourien, avichou esclavourien.\nEus ar bloa 402 da 406 ar Breizis-Arvoric a sonjas anfin beza mestrou en o brô, hac e chassejont ar cheffou Romen. Ar Breizis a hanvas hac a hanavezas evit Roue Conan Meriadec Prinç a Albani, commandant trouplou Breiz, pehini a voa bet hanvet Duc an Arvoric dre urz Maximin an tyrant. Conan, den vaillant ha prudant, goude beza trec’het oll adversourien Breiz, a deuas da veza fondator Rouantelez Breiz, ha Roazon a voe ar guær Capital.\nG. Goude beza grêt demp anavezout hon zourcen, comzit dìn bremâ eus a un action gaer benac eus a Vreizis.\nR. Re am bez da lavarat rac a bep amzer Breizis a so bet potret vad. Cesar a vouie se erfat. Mes mont a ràn da recita deoc’h un action, hac a servicho da sqüer evit oll fejou va broïs.\nEr bêvarzecvet canvet, epad ur brezel hir e devoa lec’h en Breiz, Charles de Blois, ha Yan IV, comt a Vontfort, en em dispute var succession hor bro. Charles de Blois a voa sicouret gant trouplou roue Franç, ha Yan a Vontfort en devoa galvet d’e sicour un nombr infinit a zoudardet roue Bro-Sauz, a bere en devoa goloet Breiz.\nEpad un nebeudic amzer a beoc’h, pa sonjet beza tranqil, ar Sauzon na rent nemet pilla ar vro. Calz a baysantet a deuas d’en em glêm d’ar Marichal a Franç Beaumanoir, pehini a gommande ar Vretonet e Josselin. Ar chevalier breizad o zelaouas gant ur guïr despet, hac a brometas dezo justiç prompt. Mont a eure ractal da Bloermel, hac e reprochas da Vembro, ar Gouarner Sauz, gant calz a zouçter, an dizurzou a goumette e zoudardet, hac e nebeut a respet evit e gomz. Ar Sauz a respontas gant un insolanç pehini a choqas ar Marichal, ha goude un disput bras etrezo, Beaumanoir a broposas da Vembro ur gombat a drêgont Breton a enep trêgont Sauz, ar pez a voe acceptet ractal.\nQerqent evel m’en devoe roet da anavezout da c’harnison Josselin an defi en devoa roet da Vembro, an noblanç oll eus a drouplou Beaumanoir a reqetas caout an enor d’e zicour en un action qen glorius evit ar vambro : ne voe ambarrarset nemet var ar choas. Bembro, er c’hontrol, na ellas qet caout etouez e re an nombr a drêgont. Anfin, gant calz a boan e testumas anezo a bep tu. Plaç ar gombat a voe choaset tost da ur vezen dêro hanvet Dêroen an anter-hent, rac er memes distanç e voa da Josselin ha da Bloërmel. Un nombr bras a dud en em gavas var al lec’h, evit güelet ar gombat.\nAroc commanç, Bembro, pehini en devoa qeuz a lavaras da Veaumanoir e zoa en em angaget re scànvic en ur seurt affer, hac e crede e voa goelloc’h gortos consantamant o rouane, qent sqêi taul. Mes ar Vretonet, impatiant d’en em vusuri ous ar falserïen, a grias oll assambles penos ne voant qet deut da blaç ar gombat evit retorn hep gouzout piou diouto pe diouz ar Sauzon en devoa ar gaera mestres ; ha memes, en em denna hep combati, a vije en em laqat goapât hac en em dishenori dirac ar guenvroïs. — Hoc’h obstination, eme Bembro, a za da laqat Breiz oll e caon, ha na ramplaço biqen an dud vaillant eus a bere e za da veza privet. — Falvezout a ra calz da ze, eme Beaumanoir, ar gourach o luguerni en e zaoulagad ; rac na zit qet da sonjal em bez amâ ganén ar vaillanta eus a chevalierien Breiz : ne domp nemet ar re nebeuta. An autrone a Laval, a Rochefort, a Loheac ne maint qet ganeomp ; mes ar brezellerien am accompagnuneca, a so aoüalc’h hepqen evit ho trec’hi.\nNeuze e voe roet ar signal, hac ar gombaterien renget var diou renq, e faç an eil d’eguile, a saillas gant fulor var o adversourien. Dabord, an avantach a seblante beza evit ar Sauzon. Ar Vretonet a gollas Geoffroi de Mellon ha Geoffroi Poulart, o daou ecuierien, pere a voe lazet a dolliou lanç, ar chevalierien Yoen Charruel, Caro de Bodegat, hac an ecuier Tristan de Pestivien a voe discaret a dolliou morzol, ha grêt prisonnerien dre Bembro. Goude calz a effortchou, en pere e tisputet ar victor gant ur boan vras, hac o veza scuis meurbet hac accablet gant an domder, en em separjot a bep costez evit qemer halan hac en em refresqi ur moment.\nBeaumanoir, o velet e zoudardet diminuet dre ar c’holl a bemp eus e re, a erbedas ar re-all da redoubli a effortchou. Neuze an ecuier Geoffroi de la Roche, o veza lavaret dezàn penos ma vije armet chevalier, e santje redoubli e nerz hac e gourach, ar Marichal a autreas dezàn ractal an urz eus ar chevalliri, ous en exorti da ober erfat da heuill exempl e dad côs Budes de la Roche, pehini a voa en em brudet bras e brezeliou an Douar Santel.\nAr momentic-se a beoc’h a voe heuillet eus a ur stocaden horruploc’h eguet ar guenta. Beaumanoir en em disqeuzas vaillant dreist musul ; mes blesset e voe, hac ar c’holl eus e voad, o veza en alteret terrubl, e c’houlennas da eva ; neuze eo e reas Geoffroi du Bois dezàn, unan eus e vignonet, ar respont brudet-mâ : Beaumanoir ev da voad, ha da sec’het a dremeno. Ar seurt reproch-se a biqas enor ar Marichal, pehini a guntunuas da gombati gant calz a gourach ; gouscoude, accablet dindan an nombr, e voa var ar poent da veza grêt prisonnier gant Bembro, pehini a grie varnezàn d’en em renta, er moment ma voe lazet ar chef Sauz-se gant Alan Ꝃanrais ecuier Breizad, pehini a roas dezàn un tol lanç, hac en discaras maro d’e dreid, al lanç o veza antreet en e lagad hac en e empen. E varo a laqas an disurz etoues ar Sauzon, hac ouspen, a ziangajas eus o c’homz an tri Breton, Charuel, Bodegat, ha Pestivien, pere a voa prisonnerien ; hac o veza bet delivret, e qemerjont lod er gombat. An ecuier Gouillou de Montauban a echuas, dre ur finesse brezel, da laqat ar Sauzon en diroud : sailla a eure var e varc’h, hac o veza gret ar vân da guemer an tec’h, evit o zenna var e lerc’h, e reas troyou ha distroyou cam, hac e teuas d’ar c’haloup d’en em mesqa en o zoües, en eur ranversi anezo hac a deo hac a gleiz a doliou morzol. Ar Sauzon a gollas courach neuze, hac ar re na voe qet lazet er gombat, a voe grêt prisonnerien, ha cunduet da gastel Josselin gant ar Vretonet triomphlus.\nCetu aze ar recit fidel eus ar gombat memorabl-se, pehini na vezo biqen ancounac’hêt etoues ar Vretonet, na gant ar Sauzon memes.\nAr gombat-mâ en devoe lec’h er bloa 1350, d’ar sadorn aroc sul al Letare.\nG. Contant bras oun eus ho recit ; mes carout a rafen clêvet henvel ar Vretonet vaillant-se ?\nR. Cetu-int amâ : — Chevalierien,\nRobert de Beaumanoir. *\nAn Autrou de Tinteniac. *\nGui de Rochefort.\nHuon de Saint-Yvon.\nCaro de Bodegat.\nGeoffroy du Bois. *\nGuillou de Montauban.\nAlan de Tinteniac. *\nTristan de Pestivien.\nAlan de Ꝃanrais.\nOlier de Ꝃanrais.\nLouis Goyon. *\nGeoffroy de la Roche. *\nGuyon de Pontblanc.\nGeoffroy de Beaucorps.\nMauriç du Parc. *\nYan de Serent. *\nMauriç de Tronguidy. *\nGestin de Tronguidy. *\nGuillou de la Lande. *\nOlier de Monteville.\nGuillou de la Marche.\nGeoffroy de Mellon.\nAr steredennou a verq ar re o devoa c’hoas o nizien bian beo, aroc ar revolution.\nUr Groas a voe savet goude er plaç-se ; mes distrujet eo bet casi oll er revolution. Lenn a rêr c’hoas gouscoude e lizerennou ancien, var ar sichen a supporte anezi : Da vemor perpetuel ar Gombat a Drêgont, gonezet gant an Autrou ar Marichal de Beaumanoir, er plaç-mâ, er bloa 1350. — Louis XVIII en deveus laqet sevel un azroüez ar c’haera er plaç-se memes, evit renta henor d’ar Vretonet vaillant pere a voezas exposi o buez evit sauvetât o brô eus a valiç o adversourien, ha da zigaç sonch d’an oll Vretonet da zont d’o imita, mar bez ezom.\nG. Piou en devoe da zisput evit beza Duc a Vreiz ?\nR. Yan a Vontfort, hanavezet evit Duc a Vreiz, dre gombat Alre, an 39 vis Guengolo 1365, a c’honezas var Charles de Blois. Gonit a reas Breiz oll, hac er meritout a rê, dre e furnes goude e victor. Ober a eure en e vrô evel a eure goechal Herri IV en Franç. Ar pez a gresq c’hoas e c’hloar, e zeo m’en devoa da gombati an daou buissanta general eus an Europ : Duguesclin ha Clisson. Emàn, dre e grueldet, a voe hanvet ar C’higuer.\nFamill Montfort, assuret var an tron dre e verit, en deus possedet an Dugach a Vreiz bete ma zeo bet unanet d’ar Franc er bloa 1524.\nG. Petra voe caus m’en em roas Breiz d’ar Franç ?\nR. Ar brezeliou cuutunuel, hac ar garantez vras e devoa an Duqes Anna evit he fobl, pere a gare eguis ur vam dener. Ar Brinces-se, leun a gourach, a vertus hac a garantez evit Breizis, o velet na elle qet resista ous ar Franç, hep brêvi e fobl, en em resolvas d’en em sacrifia evit ar Vretonet, o tont da zemezi da Charles VIII, roue a Franç. Mes evit se tout, ne voe qet c’hoas unanet Breiz d’ar Franç nemet goude maro Charles ; neuze Anna a zemezas da Louis XII, roue a Franç, dindan pehini e voe neuze unanet evit mad.\nG. Chom a rejot fidel d’ar Franç ?\nR, Er bloa 1589, calz a guæriou eus a Vreiz en em disclêryas evit an alianç a voa a enep Herri iv, roue a Franç ; mes ar Prinç mad-mâ, tad e oll sujedet, ha mignon bras d’an dud divar ar meaz, da bere e promette ar yar er pôd a deuas a benn, dre vadelez e galon, da c’honit hini ar Vretonet, pere na rejont nep effort evit en em attachi dezàn, hac abaoue ec’h eller lavaret evit goüir e zeo bet bepret ar Vretonet fidel d’o Roue.\nG. Piou en deus hanavezet da guenta Herri iv evit Roue a Franç ?\nR. Parlamant Breiz : Henor dezàn !\nG. Petra a voe goelet a gurius e Petersbourg, capital ar Russi, er bloa 1740 ?\nR. Er gouàn vras a voe er bloa-se, e voe construet eno, gant ar brassa urz, ur Pales Scorn pehini en devoa daou hac anter cant troatad anter a hirdet, var c’hoezec anter a ledandet, hac uguent a hueldet. Eus ar rivier vras an Neva e voe tennet tout ar scorn-se, pehini en devoa tri droatad a deoder. Dre ma tennet anezo deus ar rivier, e vijent taillet evel ar vein benerez ; ha pa vijent placet, ec’h arouset anezo gant dour eus a bep seurt liou. Dirac ar Pales-se e voe placet c’hoec’h canon scorn, teurniet, gant o affujou hac o rojou, grêt ive en scorn. Carguet e voent a boultr, hac e tenjot ganto.\nG. Comzit dìn ivez eus a Feunteun Vozeley.\nR. Ar Feunteun-se en em formas ouspen cant vloas so, dre un tourmant horrupl. Un ozac’h, spontet gant an tempest, a zortias eus e dy, hac a reas un toull en douar ; qerqent e saillas deus eno ul lomen vras a zour, gant qement a nerz, ma voe discaret d’an douar ; hac o veza bet goude tostêt gant ur c’houlaouen, an dour en em alumas, hac ar feunteun a leusqas flamou tan bras. Abaoue e deus conservet ar memes vertuz, bete so qen ma laqa en glaou ar brassa tamou coad glas ; ha gouscoude an dour-se ne deveus tam tomder ebet, hac a so memes qer yen eguet an doureyer all.\nG. Roit dìn, me ho ped, anaoudeguez eus a ur Breton vaillant benac ?\nR. Re am bez da ober, ma ranqen henvel ar Vretonet o deus disqeuzet e peb amzer ur gourach dreist ordinal. Pêvar hepqen a hanvin.\n1. La Tour d’Auvergn, a Garahes, den eus a ur sqiant vras, hac en deus scrifet var sujet hon brô, Demeus ur famill puissant e voa, pa zeo güir e tisqenne eus Turen, Marichal a Franç, unan eus ar brassa generalet a voe. La Tour d’Auvergn eta, en em angajas en brezel ar revolution (lavaret so bet memes e plaç un den yaouanq a voa seul souten e vam) ; ha goude calz a fejou dreist-ordinal, e falvezas d’ar gouarnamant en henvel General ; mes an den vaillant na falvezas dezàn caout nep grad, nemet hini Qenta Grenadier a Franç, pehini a gonservas bete ma voe lazet gant un tol lanç en e galon, er bloa 1800. E numero er rejimant na voe qemeret gant den ; ha pa vije galvet en appel, ar grenadourien, a ur voez, a responte : Maro er C’hampr a henor !!!…\n2. Er bloa 1828, Bisson a gommande ur vatimant, e pehini e talc’het forbanet prisonnerien, souden e zeo attaqet gant tri lestr preyzerien, eus a 70 den acqipach pepini. Bisson n’en devoa nemet 14 den ; mes en em resolvi a ra da rezista. Pa velas e saille ar forbanet d’an abordach, ha na chomme gantàn nemet nao den hepqen, ec’h ordren d’e dud en em sauvetât, dre ma voa en em decidet da zêvi e lestr ha da sailla gantân en ear, qentoc’h eguet en em renta d’eur seurt tud. Mil boan en devoe d’o laqat da abandoni o c’habiten : oll e falveze dezo mervel gantàn. Anfin, tec’hel a rejont, ha na chommas er vatimant nemet Bisson hac e bilot Tremintin. Emàn, carguet a indignation a enep ar forbanet, hac a admiration evit e gabiten, a dou e varvo gantàn. Laqat a ra e zorn en e hini, hac an haros Bisson, gant e zorn all, a laqa an tan er boudrieren. Ractal e saill ar vatimant en ear, gant un drous an horrupla, hac e tisparis Bisson evit jamess… Tremintin a voe stlapet var bord an aud, evel dre viracl, mes brêvet oll, hac estropiet meurbet ; vardro dre eno, e voa ive distaulet 70 forbant lazet.\nQerqent ha ma voezas ar ministr qement-mâ, e tiguemennas da Tremintin dont d’e gaout, pa vije yac’h aoüalc’h evit se. En effet, Tremintin a yas pa voe pare ; hac evel m’en em bresantas, e voe diguemeret evel un haros. Ar Roue, bepret prest da recompansi ar vaillantis, en em hastas da henori an den courajus-mâ demeus a vercou e justiç hac e vadelez.\nC’hoar Bisson e devoe pemp cant scoët pansion digant ar Roue.\nBisson a voa deus an Oriant, ha Tremintin deus a Enez-Vaz.\nG. Comzet oc’h eus dìn eus a Voaset vaillant ; mes, ha ne zeus qet bet ivez Merc’het a galon ?\nR. Evel evit ar goaset, em bez calz da henvel ; mes na gomzin nemet a deir, eus a vroyou differant.\n1. Janned d’Arc, hanvet Goerc’hes Orleans, deus a vilajen Domremy, merc’h da ur paysant.\nAr Franç a voa d’ar c’houls-se en ur stat trist, dre ar victoriou a c’honeze ar Sauzon ebars en hon rouantelez memes. Janned, evel dre un inspiration divin, en em sel evel galvet gant Doue da sauvetât ar Franç ha da chasseal an enemiet, pere a voa var ar poent da guemer Orleanç. Mont a reas eta qerqent da gaout Charles VII, roue a Franç, hac o veza expliqet dezàn sclêramant an objet eus e demarch, en em laqas e penn an trouplou, hac ec’h ancourajas an oll zoudardet, dre he exempl, en eur chasseal ar Sauzon. Cundui a reas neuze ar roue d’ar guær a Rheims, evel m’e devoa promettet aroc, evit laqat e sacri. Mes an haroses-mâ a voe qemeret e siech Compiegn, ha casset da Rouan, e pelec’h e voe condaonet, evel ur Sorcerez, da veza dêvet en beo, er bloa 1451, en mez he adversourien milliguet. Souffr a eure ur maro qer cris ha qen horrubl, gant ur gourach ar vrassa.\nLouis xviii en deus laqet sevel statu Janned d’Arc en Orleanç, — An Autrou p*******, Breton, a reas d’e regimant arrêti dirac ar Statu-se, hac e qemeras an drapeau evit he saludi dre deir goech.\n2. Ur guær o veza bet qemeret dre assaut, ar general adversour, aroc lezel commanç ar pillach, a bermettas d’ar graguez anlevi ar pez o devoa a breciussa, ha sortial a guær. Souden e voê güelet greg commandant kær o sortial, gant he goas var he diouscoas, hac ar graguez all ous e heuill er memes fêçon. Ar general adversour, carguet a admiration evit un action qen caer, a zifennas d’e arme coumetti nep dizurz.\n3. Er bloa 1522, ar Sauzon o veza qemeret Montroulez dre drahison, a bille hac a laze an habitantet. Ur plac’h a gambr eus ar Ru-Vras, o veza güelet oll tud he zy tec’het qüit, a zastumas merc’het all deus ar memes ru en he zy ; hac o veza digoret scoutill ar c’hao, pehini a voa doun bras ha leun a zour, e lezas an nor vras anter-digor, en hevelep fêçon, dre ma antree ar Sauzon a vanden, e coezen er c’hao an eil var eguile, en nombr a ouspen pêvar-uguent, e pelec’h e voent beuzet. Anfin, an ty a voe forcet, hac ar plac’h generus-mâ, pehini a voa en em dennet er c’halatres gant he c’hamaradeset, a voe poursuet gant ar Sauzon, ha stlapet dre ar prennestr var ar pave. Pebes dommach neo qet bet conservet e hano !\nG. Peseurt Rouanez so bet goechal e Montroulez ?\nR. Mari Stuart, rouanez Scoç, brudet bras dre he c’haerdet, he speret hac he maleuriou. Diambarqi a eure e Montroulez, er bloa 1548, en eur vont da Baris evit demezi da vab ar roue a Franç. An Autrou Rohan, e penn an noblanç, a recevas anezi o sortial eus ar vatimant. Goude an Te Deum canet en ilis ar Vur, e yas da gouent S. Dominiq, e pelec’h e voa ar pales ; mes o tremen dre Vanel ar Prison, etal ar C’hoc’hi, ar pont a grevas dindan poez ar gavailliri. Ar Scoçsis en em laqas neuze da grial trahison, trahison ; mes an Autrou a Rohan, pehini a valee tost da litier ar Rouanez, a brononças a boez penn ar c’homzou-mâ : Biscoas Breton na eure trahison. Epad an daou devez a dremenas ar Rouanez e Montroulez, e voe lamet dorojou kær deus o flaç. — Piou en devije credet neuze e rancje un deiz ar Brinces gaer-se, goude beza bet ranfermet nontec vloas er prison, dont da goll he buez var ur chaffot ! Ah ! bepret e vezo clêmet Mari ; mes ar jalouses ha tyrantes Elisabeth a vezo da james execret.\nG. Petra a velet a vrao goechal e Montroulez ?\nR. Goüel ar Papegol. Epad mis Mae en em rassamble kæris er C’hastel, pehini na voa qet ranfermet neuze evel bremâ, hac e velet eno ar Mêr hac oll pennou kær, ar vourc’hisien, paour ha pinvidic, hac tout o famill, ar varc’hadourezet froües anfin, evel en ur pardon. Ar botret a vije recevet chevallierien d’an oad a seiz vloas, mes na dennent nemet da drivac’h. E beg Torossen Pantegot e placet ur Rondachen, var behini e voa ul lapoussic coat, hanvet Papegot.\nR. Comz a rêt eus a Deuz ar Pouliet, eus a Gariguel an Ancou, eus ar Ganneres-Nôs, eus a Bot e voutou coad, eus ar Buguel-Nôs, eus ar Gornandonet, pere a voa dindan ar C’hastel, o conta o aour hac o arc’hant, ha demeus a draoüigou brao evelse, pere a rê aoun d’ar vugale, hac avichou ivez d’ar re vras. Beza e voa c’hoas, ur brinces e feuntenn Campr-al-Livet, hac un all e feunteun Sant-Nicolas, pere a deue en o frennestrou d’an tol a greiz-de. Adrec forn St.-Martin e zeus ivez ur feunteun e pehini e chenche an dour e guïn deiz goüel S. Martin, d’an tol a anter-nôs, etc. — Qementse n’en deo qet estonus, rac lavarat a rêr penos, bremâ diveza e zeus bet tud speredus aoüalc’h evit daoulina dirac ur Golen !\nG. Ha beza e zeus un dra gurius benac da velet en Breiz ?\nR. Evel an oll vroyou all, Breiz e deus ivez meur a dra gurius da velet. Aroc 1806 e velet Tour caer ar Vur e Montroulez ; güelet a rear Tour S. Vaze, unan eus ar c’haera burzud a Vreiz ; ar Pors-môr hac ar rivierou ; grêt oll e mein beneres, ar pez na veler qet er guæriou vrassa memes. — Pebes dommach ne zeus qet a blommennou evit fournissa dour da guêris ! Istre ma ve se un ornamant, e vez ivez eus ar brassa utilite.\nE Castel-Paul e veler Tour caer Creiz-kær, ur pez an hardissa ; en ilis cathedral emedi Bolz superb an autrou Visdelou.\nTost da Bont-Aven ez eus ur roc’hel vras hac a ell un den hepqen da laqat da vouja.\nG. Comzit dìn ivez deus Brest.\nR. Beza e zeo, hep douetanç, ar c’haera pors-môr eus a Franç, hac ec’h eller, hep ober brouderez, assuri ar c’henta eus ar bed oll, dre an antre estonapl eus ar Rad, herves rapport an autrou C… a V. Mes na ellàn qet nombri amâ an traou burzudus a veler er guær-se nac en Breiz : re am bez calz da scrifa.\nGoechal, peb den nevez demezet, a voa obliget da zaillad er môr an deiz qenta ar bloas. Nac a intanvezet, ma n’o devije qet gouezet o goazet qez neûn !\nG. Petra a veler a derrubl vardro enez Sizun ?\nR. Beg ar Raz ; ne zeus netra muioc’h spontus eguet ar passach horrubl-se ; evelse, ar vartolodet gueiz, ous en tremen, a lavar :\nVa Doue, va zicourit da basseal ar Ras,\nRac va lestr a so bian, hac ar môr a so bras.\nAn nep na zent qet ouc’h ar stur,\nOuc’h ar garrec a ra sur.\nBiscoas den na dremenas ar Ras,\nN’en devije aoun pe glaz.\nG. Petra a leverot eus ar guær gôs a Is ?\nR. Ar guær gaer-se a lavaret a voa er memes plaç e pelec’h e mâ bremâ Douarnenez, herves Pieres Baud, hac an historianet all ancien eus a Vreiz, hac a zupposer beza bet submerjet var dro fin ar bevarvet canvet, da lavaret eo, bremâ e zeus ouspen pemzec cant vloas. Goelet a rêr c’hoas cos mogueriou, pa vez izel ar mor.\nLavarat a rêr :\nAbaoue ma zeo beuzet ar guær a Is,\nNe zeus qet cavet par da Baris.\nG. Petra velet goechal a gurius e Qemper ?\nR. Bep bloas, deiz gouel Santez Cecila, da ziv heur goude lein, e pignet er garidou a so aziouc’h an dôr dâl, e pelec’h e voa statu men ar roue Gralon var varc’h, etre daou dour ilis S. Caourintin. Eno e vije canet var vuzic. Epad-se, ur Serjant poliç a bigne var taillard ar marc’h, ur voutaill, ur gobelet hac ur zerviet en e zorn ; emàn a gargue ar veren a vouïn, a bresante anezi d’ar roue ; mes én e-unan a eve ar gouïn, a dorche e vuzellou d’ar prinç, hac e taule ar veren var ar blacen. Ar bobl en foul a zaille evit e drapout ; hac an hini a deue d’e renta, hep na vije na faoutet na torret, en devije cant scoët evit e boan. Goude se e vije laqet ur branq laure en dorn ar roue Gralon.\nG. Petra leverot deus ar C’hroasic ?\nR. Ar graguez hac ar merc’het yaouanq, güisqet caer, hac ornet eus a bep seurt fleuriou, a rede var ur garrec a voa var bord ar môr, hac eno, o daoulagad savet varzu an ên, hac o divrac’h en ear, e canent, pa velent al lapousset-môr :\nLapous, Lapous, Lapous,\nDigas dìn a fried ; ha dìn va amourous.\nG. Roet oc’h eus dìn da hanavezout meur a bobl : comzit din ivez bremâ eus ar Vretonet.\nR. Ar Vretonet a gar ar religion dieist pep tra, hac ar brassa attachamant o deus evit ar Roue ; meurbet e zint hospitalyerien. Mes reproch a rêr da galz da gârout re o banne, ha da nonpas beza propr aoüalc’h. Ar pez a eston calz a dud, e zeo guelet peguen dies e zoar azezet diouc’h taul, evel pa vez dies caout ur banq qempen evit beza en hueldet hac en distanç convenapl, ar pez a bermetfe lezel ar scudel var an daul, e lec’h e delc’hel etre an daouarn. Ar routin a ra calz a c’haou, rac na c’hoantaer qet planta goez Avalou, rac aoun da veza laeret, hep sonjal penos, amezeg an hini a blantfe goez avalou, o velet en defe emâ calz a avantach, a deufe ive d’e dro da blanta e-unan ; hac an eil e ser eguile, o defe ar blijadur da gaout ur banne gist d’o repasiou, dreist oll da derri o sec’het epad al labouriou rust eus an eaust. An tillach a vez gallet ivez beza ramplacet gant pleinch. Un c’hustum fall eo ivez eva varlerc’h den, hep rinca ar picher pe ar scudel. An habitud da lezel a bep seurt loustoni vardro an ty ; qementse oll, herves rapport ur medecin habil, a so penn-caus da galz a glénvejou danjerus. Neuze, elec’h guelvel ur medecin mad, na rear, peurvuia, nemet remejou commerezet, ha na glasqer ar medecin nemet re divezat avichou.\nQement a lavarer amâ na dle choqi den, rac ne zeus bet nep intantion d’en ober : control a se eo.\nMes, caout a ra din e zeo poent deomp achui hor C’honferançou, rac aon, elec’h dont da amusi, e teufet da scuiza, ar pez na souhetàn qet. Va dessign eo bepqen laqat tremen ur momentic a blijadur en ur len al levric-mâ. Contant, ma el plijout. Evelse bezet grêt.\n↑ Penguern (Notenn gant Wikimammenn)\n↑ an autrou Cornic, a Vontroulez (Notenn gant Wikimammenn)\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Conferançou_curius_util_hac_interessant&oldid=147152 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 18 Du 2018, da 23:04.


Dejalma dos Santos - Wikipedia\nc'hoarier mell-droad Brazil\nDejalma Pereira Dias dos Santos (pell anavezetoc'h evel Djalma Santos), bet ganet d'ar 27 a viz C'hwevrer 1929 e São Paulo (Brazil) hag aet da Anaon d'an 23 a viz Gouere 2013 en Uberaba (Minas Gerais, Brazil), a oa ur melldroader etrebroadel brazilian.\nDjalma Santos (en tu kleiz, savet e vrec'h dehou gantañ) e 1958.\nTriwec'h gwech ha pevar-ugent en devoa douget krez gwer hag aour A Seleção etre 1952 ha 1968 ha merket tri fal.\nDifenner dehou e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh Djalma Santos e pevar dalc'h :\nKib vell-droad ar bed 1954 bet aozet e Suis,\nKib vell-droad ar bed 1962 bet aozet e Chile ma oa aet ar maout gant skipailh broadel Brazil evit an eil gwech. Perzh e oa eus ar skipailh – Gilmar - Djalma Santos, Mauro, Zózimo, Nílton Santos - Zito, Didi - Garrincha, Vavá, Amarildo, Zagallo – a c'hounezas (3-1) ar gourfenn ouzh hini Tchekoslovakia en Estadio Nacional de Chile (Santiago de Chile) d'ar 17 a viz Mezheven 1962,\nKib vell-droad ar bed 1966 bet aozet e Bro-Saoz.\n↑ Unan eus al lesanvioù a zo bet roet da skipailh mell-droad Brazil.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Dejalma_dos_Santos&oldid=1892322 »\nKemm diwezhañ d'an 16 Gen 2021 da 23:42\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 16 Gen 2021, da 23:42.


Stumm eus an 19 Eos 2018 da 15:11\n118 okted ouzhpennet , 3 bloaz zo\nStumm eus an 19 Eos 2018 da 14:54 (kemmañ)\nStumm eus an 19 Eos 2018 da 15:11 (kemmañ) (dizober)\n:Un arc'hael a-berzh an Aotrou Da Vari zigasas keloù▼\n:E oa gant Doue dibabet Da vezañ mamm Salver ar bed. – Da vezañ mamm Salver ar bed. ▼\n::::''[[Ave Maria]], gratia plena''... (pe : ''[[Me ho salud Mari]]''...)▼\n▲:''Un arc'hael a-berzh an Aotrou Da Vari zigasas keloù''
\n:Mari a respontas neuze : Servijerez on da Zoue !▼\n▲:E oa gant Doue dibabet Da vezañ mamm Salver ar bed. – Da vezañ mamm Salver ar bed.\n▲:''Mari a respontas neuze : Servijerez on da Zoue !''
\n:Hag e koñsevas ur bugel Dre c'halloud ar Spered-Santel.▼\n:HaRa Verbvo Douegraet 'ndin, emael inkarnetbenniget, E-touezHervez anm'ho dudpeus endin deus bevetlavaret. – E-touezHervez an dudm'ho enpeus deusdin bevetlavaret.\n▲:''Hag e koñsevas ur bugel Dre c'halloud ar Spered-Santel.''
\n:Pedit, Mamm santel da Zoue, Evidomp holl ho pugale▼\n:Ma vezimp din eus ar grasoù A bromet Jezuz, hon Aotrou. – A bromet Jezuz, hon Aotrou. ▼\n::::''GloriaAve PatriMaria''... (3 gw.)\n▲:''Pedit, Mamm santel da Zoue, Evidomp holl ho pugale''
\n===Añjeluz amzer ordinal <ref>[https://diocese-quimper.fr/fr/mareou-ar-bloaz-temps-liturgique/azvent-avent/story/2353/an-anjeluz-amzer-ordinal An Añjeluz - Amzer ordinal] war [https://diocese-quimper.fr/fr/kantikou-cantiques-bretons lec'hienn Kantikoù eskopti Kemper ha Leon]</ref>===▼\n▲:Ma vezimp din eus ar grasoù A bromet Jezuz, hon Aotrou. – A bromet Jezuz, hon Aotrou.\n:Ni ho salud gant karantez, Rouanez ar Sent hag an Aelez.▼\n:::''Gloria Patri''... (3 gw.)\n===Añjeluz amzer ordinal ===\n:Ra vezo benniget Jezuz, Ar frouezh eus ho korf eürus.▼\n▲:''Ni ho salud gant karantez, Rouanez ar Sent hag an Aelez.''
\n:Kanomp gant an aelez, ô pia ! E veuleudi bemdez, Ave Maria !\n▲:C'hwi a zo benniget, ô pia ! Hag a c'hrasoù karget, Ave Maria !\n▲::::''[[Ave Maria]], gratia plena''... (pe : ''[[Me ho salud Mari]]''...)\n▲:''Ra vezo benniget Jezuz, Ar frouezh eus ho korf eürus.''
\n:Ni ho ped, Mari, gwerc'hez c'hlan, Pa vezimp war hon tremenvan,▼\n:DaKanomp c'houlenngant ouzhan Jezuzaelez, ô pia ! DeompE urveuleudi marv eürusbemdez, Ave Maria !\n▲:''Ni ho ped, Mari, gwerc'hez c'hlan, Pa vezimp war hon tremenvan,''
\n▲===AñjeluzDa amzerc'houlenn ordinalouzh Jezuz, ô pia ! Deomp ur marv eürus, Ave Maria ! <ref>[https://diocese-quimper.fr/fr/mareou-ar-bloaz-temps-liturgique/azvent-avent/story/2353/an-anjeluz-amzer-ordinal An Añjeluz - Amzer ordinal] war [https://diocese-quimper.fr/fr/kantikou-cantiques-bretons lec'hienn Kantikoù eskopti Kemper ha Leon]</ref>===\n:''Rouanez bro an Neñvoù !''\n:''Lavarit buan kenavo''\n:''D'an drubuilh ha d'an daeloù :''\n:''Jezuz, ho mab, n'eo mui marv,''\n:''Kanomp e veuleudioù !''\n:Alleluia ! Pebezh joa,\n:Deoc'h-c'hwi, Mamm a garantez,\n:Deomp-ni ivez, Alleluia !\n:E welet goude hor prenañ,\n:Adarre leun a vuhez !\n:''Ya, Gwerc'hez sakr, bezit joaus,''\n:''Rak Jezuz, ho mab karet,''\n:''Zo savet bev hag eürus,''\n:''Evel m'en doa lavaret.''\n:''Grit, ni ho ped, Mamm druezus,''\n:''Ma vimp gantañ selaouet.''\n:O va Doue, dre ho Mab kêr,\n:Da viken bev ha skedus,\n:Ho peus karget ar bed pec'her\n:A levenez dudius.\n:Grit, dre Vari, e vamm dener,\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:MobileDiff/1802848 »


Ag en Examèn a gousciance - Wikimammenn\nAg en Examèn a gousciance\nE ti J.M. GALLES, 1790 (pp. 362-374).\n◄ Ag er Sacremand a Bénigèn Ag en Examèn a gousciance Ag er Gontrition ►\nAg en Examèn a gousciance.\nEN Examèn a gousciance e zou un inclasq perhuéh e ra un dén ag é ol péhedeu. Bout-ç’ou deu-sort ; unan e zeliér gobér denoz, ar er péhedeu ag en déuéh ; hac en aral a pe hum breparér de govessad, ar er péhedeu commettét a oudé en dehuehan Covezion d’er bihannan. En Examèn a gousciance quênd er Govezion e zou necessær, idan boén a obér ur sacrilege : rac pihue-benac e ancoehai a zisclæriein ur péhet marvel hemb quin faute a en doud examinét erhad é gousciance, ne receuehai quet er pardon ag é béhedeu, hac e vehai obligét de gommance èl a bèn, ha d’obér pénigèn ag er sacrilege en debai groeit. Er-ré e bratiq bamnoz en Examèn e zeliér gobér ar er fauteu ag en déuéh, ne vai quet diæz dehai gobér un Examèn perhuéh a pe hum breparant de govessad. Mæs anfin penaus gobér en Examèn-ze ?\nQuênt commance, hum dènnet én ul léh-benac a costé, hum laqueit ar hou teulin, ha hum humiliet é presance Doué eit goulèn a greis hou calon assistance er Speret-Santel. eit ma hanàuehait en nombr, er vrastæt hac en infamité a hou péhedeu. Hum adresset doh hur Salvér guet fé ha confiance én ul larèt guet en Dall ag en Aviél : Jesus... hou peèt truhé doheign... groeit ma huélein. Scoeit ar hou calon èl er Publiquein, én ul larèt èl d’ou : Men Doué hou peèt truhé doheign péhour ma hon. N’en dai quet question a larèt calz a gonzeu. Er Béhourès ag en Aviél ne zeuhantéras quet ur guir durant ma hoai stouyét ital treid hur Salvér, durant m’ou golhai guet en dar a hé deulagad, ha m’ou séhai guet hé bleàu : ha neoah Jesus-Chrouist e laras, é hoai pardonnét tehi hilleih a béhedeu, rac ma hoai bras hé haranté. Doué e oulèn ur galon trezét guet anquin hac humiliét, ha non pas conzeu caër e larér a vêg hac e zislarér ér galon.\nCommancet hum examinein ar Ourhæmeneu Doué, ar ré en Ilis, ar er seih-péhet Capital, hac ar én obligationeu e hoès revè hou stad. (El Livr Pedènneu e eèllou hou secour un tamiq). Un taul-seèl ar en differant circonstanceu a hou puhé, hou secourou bras d’hou pout chonge a hou péhedeu : par exampl, el léhieu ma hoh bet, en dud e hoès hantét, en affærieu e hoès bet... Groeit drès peb-tra attantion vras ar hou fal daicheu ha goal acustumanceu, ha remerquet peèd gùéh en ou dès arrè hou taulét er pèhet.\nNe chonget quet, èl ma ra ul lod vad, é ma assès hum examinein ar er péhedeu a action ; de larèt-è, ar er péh e hoès groeit hemb quin : réd-è hoah hum examinein ar er chongeu a speret ha dezirieu a galon ; rac quênt pé goudé ma hoès groeit ur péhet a action, hui e hoès marcè commettét mui eit cant-péhet a chonge hac a zezir. Liessoh e péhèr dré chonge, ha guhavè dré zezir, eit ne rér dré action. Er chonge hemb action e eèll bout péhet, èl m’hun nès remerquét en Articl ag er Baillardiah. Èl-ce er-ré ne brezant quet hum examinein ar ou chongeu ha dezirieu, forh liès ne govessant quet en derderan ag ou féhedeu.\nRac-ce : Seèllet a dost ha hui e hoès péhet : 1.° Dré chongeu fal, pé doh hum arrest én-ai ésprès, pé dré lizidantæt é peèllad doh-t’ai goudé ma hoès int remerquét. 2.° Dré zezir, pé fal volanté. 3.° Dre fal gonzeu larét pé cheleuét. 4.° Dré fal obereu. 5.° Dré omission, én ur vanquein d’hou teværieu. 6.° Mar doh bet caus d’er-ré-ral de béhein : 1.° Pé rac m’hou pehai ordrénét fal obér. 2.° Pé rac m’hou pehai reit fal gonseill. 3.° Pé rac m’hou pebai secourét gobér droug. 4.° Pé rac m’hou pehai mêlét er-ré e rai fal ha reit courage dehai d’obér hoah. 5.° Pé rac n’hou pehai quet mirét doh er-ré-zou én bou carg a fal-obér. 6.° Pé rac m’hou pehai cuhét pé soutirét er-ré-ral de fal-obér. 7.° Pé rac m’hou pehai dré hou fal exampl pé solitt douguét er-ré-ral d’er péhet. Ar guemènt-ce ol é ma rét hum examinein perhuéh.\nClasquet ehue en nombr a hou péhedeu : hac èl ma hoh obligét de zisclæriein sclærran ha justan ma heèllehait en nombr, en natur hac er circonstanceu differant a nehai, chetui penaus é rinquét hum examinein. Laqueit hou péhedeu é tri-rang ér fæçon-men, drès peb-tra mar fal deoh gobér ur Govezion general, pé ur revu a hou puhé treménét.\n1.° Er péhedeu ne hoès quet groeit liès. Par exampl, hui-zou sur ne hoès groeit hennèn ha hennèn meit tair-gùéh, laret just tair-gùéh, ha non pas mui na bihannoh ; hac èl-ce ag er-ré-ral. 2.° Laoueit nezè er péhedeu e hoès commettét liessoh, mæs de béré n’en doh quet bet neoah acustumét bras, ha clasquet arrè en nombr a nehai justan ma heèllebait ; èl pe lareheoh : me mès groeit er péhet-ce ardro dec, pé deuzec, pé uguênt-gùéh... èl ma credét dirac Doué en e hoès ean groeit. Ul lod vad e grèd é ma gùel larèt mui, eit bihan : mæs n'en dai quet permettét larèt mui na bihannoh é Covezion : er just èl ma credér dirac Doué é zeliér larèt, ha jamæs doh en ahàu hac én avantur. 3.° Anfin laqueit er péhedeu de béré é hoh bet acustumet : sêèllet peguehæd-ç’ou é hoh taichét dehai, ha nezè peèd gùéh ér blæ, pé ér mis, pé ér suhun, pé én dé é couéheoh én-ai, &c. Èl-ce hui e gavou pe-dost en nombr. Ne oulènnér quin gueneoh meit ma larehait just èl ma credét en e hoès int groeit, goudé ma hoès hum examinét mat.\nEit cavouét hoah justoh en nombr a hou péhedeu, groeit attantion é hès guhavè istroh eid ur péhet comprênét én un action hé hunan. Laret er memb tra ag er fal chongeu, ag er fal zezirieu, ag er goal gonzeu, &c. Par exampl ; en-n’emb e hum arrestehai d’ur fal chonge guet tri a dud én un taul, e gommettehai tri-péhet : en-n’emb e zezirehai droug, pé er marhue de buar. a dud én un taul, e gommettehai puar-péhet. En-n’emb e scandalisehai, pé e lahehai, pé e lairehai huèh a dud én un taul, e gommettehai huéh-péhet ; En-n’emb e oal-gonzehai én un taul ag ur famill composét a zeuzec a dud, e gommettehai deuzec-péhet, &c. Remerquet hoah é commettér quel liès a béhet èl a uéh ma hum arrestér de chongeal guet un dra dihuènnét, pé de zezirein, pé de seèllèt un dra dihuènnét, ha ma changér a volanté goudé en dout cousantét d’er péhet. Par exampl, en-n’emb e hum arrestehai huéh-gùéh é corv un ær guet ur fal chonge, pé ur fal zezir.. hac e changehai a volanté itré peb-gùéh, pé e laquehai é chonge guet un dra-aral, pé memb e hum daulehai de gousquèt, mæs e hum abandonnehai arrè d’un tamiq goudé guet é guettan fal chonge, pé fal zezir... bet-ha huéh-gùéh, e gommettehai huéh-péhet. Rac bout-ç’ou peb-gùéh assès a vat volanté eit gobér ur péhet, hac assès a arsàu itré peb-action eit ma heèllehér larèt hemb riscl da fari, penaus unan n’en dai quet en aral.\nA fæd en natur ag er péhedeu, examinet inemb de bèh vertu en e hoès péhet, hac é pèh mod en e hoès hé blessét, ha hui e hanèuou a bèh éspece vou hou péhet. Par exampl, er manq a gredein ferm er péh e ansaign en Ilis, en désespoër, er haz doh Doué hac er superstition e zou péhedeu differant én éspece, dré m’en dint contrel de vertuyeu differant, de larèt-è, d’er Fé, d’en Espéraoce, d’er Garanté ha d’er Religion. En idolatri, er magi, er parjur, er blasfæm hac er sacrilege pé profanation ag en treu santel, e zou péhedeu differant én éspece ; rac penaus-benac ma vlessant ol er memb vertu, (er Religion), contrel int neoah de zeværieu differant ag er vertu-ze, hac èl-ce n’hé blessant quet ol ér memb mod. Er bresomtion hac en désespoër e zou ehue differant én éspèce, deusto m’en dint contrel d’er memb vertu, (en Espérance) : mæs int hé blèss én ur fæçon differant : er bresomtion, dré raï, hac en désespoër, dré vihan. Én ur guir, er péhet e zou differant én éspece, revè ma vlèss vertuyeu differant, pé, deværieu differant ag ur memb vertu. Mæs èl ma ta er circonstanceu de changein liès en éspece ag er péhet, pé de grésquein er malice a nehou, réd-e ma hum examinehait hoah ar er poènd-ce.\nEr circonstanceu péré e change en éspece ag er péhet, pé e grésq er malice a nehou, e zou comprênét ér seih pé eih-guir-men : quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quomodo, quando ; de larèt-è, pihue oh-hui ; petra e hoès-hui groeit ; mèn-è en e hoès an groeit ; a bèh moyandeu en e hoès hum chervigét eit er gobér ; perac en e hoès ean groeit ; é pèh mod en e hoès ean groeit ; pegource èn e hoès ean groeit ? Éxpliquamb er guirieu-ze en eil arlerh éguilé.\nQuis, e verche qualité en hani en dès péhet, mar dai abil pé ignorant mar dai diméét, pé consacrét de Zoué, mar dai ingagét én ur fæçon spécial de bratiquein er vertu en dès blessét, pé de zihoal doh er péhet en dès groeit... Quemènt-ce e zeli bout remerquét drès peb-tra a pe vai quêstion a béhedeu inemb d’er burtæd, èl m’hun nès larét én Articl ag er péhedeu Capital ar er Baillardiah.\nQuid, e verche qualité er péhet e zou bet commettét, mar dai bras pé bihan, mar dai quêstion ag un dra sacrét pé un dra-aral, &c. ; qualité en hani e zou bet offancét, mar dai un dén é carg, pé un dén a Ilis, pé un tad pé ur vam, &c. ; mar dai un dén pihuiq pé ur peur e zou bet lairét, ha qualité en anjulieu e zou bet larét, en touyadelleu e zou bet groeit, &c. ; mar dai quêstion arrè a chongeu, pé dezirieu, pé actioneu inemb d’er burtæt, réd-è examinein guet pèh sort tud é vai bet groeit er péhèdeu-ze ; rac a fæd paillardiah ne faut quet calz a dra eit changein en éspece ag er péhet.\nUbi, e verche qualité el léh mei bet commettét er péhet, mar dai én ul léh a costé, pé é publiq, pé én tiegueah, pé én Ilis, &c.\nQuibus auxiliis, e verche qualité en dud, en treu hac er moyandeu e zou bet impléét eit commettein er péhet, èl pe hum chervieér a dreu santel, ag en Oleàu sacrét, a zeur béniguèt, a vaginage, a drompereah, &c. Èl er-ré e gommand d’ou bugalé, pé d’er-ré-zou én ou harg, ou secour de fal-obér...\nCur, e verche en intantion guet pébani é ma bet commettét er péhet ; mar dai eit gobér chèrvad é hès bet lairét ; mar dai eit bourdal, pé eit gobér gueu d’en Nessan é hès bet goal-gonzét a nehou, mar dai eit trompein, pé eit mirèt un droug é hès bet larét gueu, mar dai eid inspirein amourustæt de unan-benac é vér hum usquét brahue, &c.\nQuomodo, e verche er fæçon mei bet groeit er péhet, hac ean e zou guet hanàuedigueah pé dré ignorance, a vad ha libr volanté pé dré gontraign, dré fragilité pé dré valice, dré inclination pé dré un taul somprèn ; hac ean e zou bet anjulius eid unan-benac, hac ean-zou padét hir-amzér, &c.\nQuando, e verche pegource é ma bet groeit er péhet, hac ean-zou d’un dé Sul, pé Gouil, pé oberad ; hac ean-zou durand en Officeu pé d’un dé-yun é vér meàuét, &c.\nEr circonstanceu-ze pé e change en éspece ag er péhet, pé e grésq er malice ag er péhet, pé e ziminu er malice a nehou.\n1.° Changein e rant en éspece ag er péhet a pe laquant én-ou ur malice nehué differant doh en hani en dès er péhet a nehou é hunan. Par-exampl, ul laironci considérét én-ou é hunan ne vlèss meid er justice ; mæs mar dai un dra consacrét de Zoué e zou bet lairét, er Circonstance-ze e laqua guet er malice ag el laironci ur malice differant, dré m’en dai caus mei blessét er Religion, hac èl-ce n’en dai quet mui hemb quin ul laironci, mæs ur sacrilege. Eit meàuein ne vlessér meid er vertu a damperance ; mæs mar dér ér stad-ce ha larèt conzeu dishonest, er circonstance-ze e zou caus mei blessét er burtæt, hac e laqua guet er guettan malice ur malice nehué ha paud-aral liès-mat.\n2.° Er circonstanceu e grésq er malice ag er péhet, a pe grésquant en enormité a nehou hemb er changein a éspece. Par-exampl, un dén e hanàu er malice ag ur fal-action, e gommèt brassoh péhet eid unan n’hé hanàu quet. Laireah un dén peur e zou ur péhet brassoh eit laireah un dén pihuiq. Hum arrestein peèl amzér guet ur fal chonge e zou brassoh péhet eit pe ne hum arrestér meid ur momant.\n3.° Er circonstanceu e ziminu guhavè er malice ag er péhet, èl mei en ignorance, er manq a reflexion, en defaut a liberté, &c. Ha mar da er circonstanceu-ze bet-ha diminuein er malice ag er péhet én ur fæçon ne vai meit veniel, ne vér quet obligét d’er hovessad. Mæs é contrel, mar da ur circonstance-benac ha rantein marvel ur péhet péhani a nehou é hunan ne oai meit veniel, obligét vér nezè d’en disclæriein idan boén a obér ur Govezion sacrilege.\nContein e rér seih-circonstance pèré ag ur péhet veniel én-ou é hunan, e ra ur péhet marvel :\n1.° En disposition é pèhani é vér d’obér ur péhet marvel. Par-exampl, un dén e lairehai ul liard guet er volanté de laireah ur scouét p’en devezai eèllét. Un dén e larehai ur gueu distér, penaus-benac ma credehai gobér ur péhet marvél doh el larèt, &c.\n2.° Er fal intantion guet péhani é commettér er péhet. Par-exampl, larèt bourdeu væn ha conzeu inutil n’en dai quet péhet marvel ; mæs ou larèt guet en intantion a zebauchein unan-benac, e vehai péhet marvel. Digueor un or hemb permission, n'en dai quet péhet marvel, mæs hé digueor guet en intantion a laireah, e vehai péhet marvel, hac é vehai gùir ne vehai quet lairét, &c.\n3.° Er scandal, de larèt-è, en occasion a béhet marvel e rer de unan-benac, én ur obér ur péhet veniel. Visitein unan-benac hemb necessité n’en dai quet péhet marvel ; mæs mar eér de rè-ral dré en hantiss-ze occasion a béhet marvel, er visiteu-hont e za dê vout péhet marvel. Péhet marvel-è larèt bourdeu inutil é compagnoneab, mar santér é vou douguét ré-ral dré guemènt-ce de larèt conzeu dishonest, &c.\n4.° En dangér a béhein marvelemant de béhani en hum exposér é hobèr ur pehet veniel. Antréein én un davarn eid ivèt hemb dobér, n’en dai meit péhet veniel ; mæs péhein e rér marvelemant mar hum laquér dré-ze en dangér a veàuein. Coroll ur uéh-benac eit hum zivertissein, n’en dai quet péhet marvel ; mæs péhein e rér marvelemant mar hum exposer dré-ze d’en dout chongeu, pé dezirieu lous, &c. Rac en-n’emb e hum laq én dangér a gommettein ur péhet, n’eèll quet larèt é cousciance ne fal quet dehou er hommettein.\n5.° En disprisance sclær ha splann ag ul Lezèn pé ag ur Ourhæmèn péhani e ordrén pé e zihuèn un dra a zistér consequance. Par-exanpl, ivèd ur uéh deur d’un dé-yun itré er prédeu, e zou un dra a zistér consequance ; ha neoah en-n’emb e ivehai dré zisprisance eit Gourhæmèn en Ilis, e gommettehai ur péhet marvel. Er péhedeu veniel e gommettér dré acustumance e zoug ordinæremant guet-t’ai ur certæn disprisance.\n6.° Ur faus gousciance péhani e ra credein é commettér ur péhet marvel é hobér un dra ne vai én éffæd meit péhet veniel. Par-exampl, un dén e zaibrehai hemb dobér un tam-benac friand itré é repazeu, pé e ivehai d’un dé-yun ur ùéh-deur itré é brèdeu, hac e chongehai gobér ur péhet marvel é quemènt-ce, e gommettehai én éffæd ur péhet marvel, rac ma cousantehai én é galon de béhein marvelemant.\n7.° En union ag un dra distér joéntét guet treu-aral distér groeit a guênt, a pe zant assambl d’obér un dra a vras consequance. Par-exampl, laireah ur blanq n’en dai meid ur péhet veniel : mæs mar da er blanq-ce joéntét guet treu-aral distér lairét a guênt, ha formein ur som a gonsequance, pé gobér un domage considérabl d’en hani m’eint bet lairét tehou, el laironci-hont ag ur blanq e vou ur péhet marvel ; ha mar manq en hani-zou cablus a reparein é béhet, ean e béhou marvelemant, ha ne lairehai-ean meid ul liard d’en hani m’en dès groeit gueu doh-t’ou. Remerquet erhad quemènt-men, bugalé ha serviterion, péré e srcrap d’ou tud a glei hac a ziheu hemb scrupul er bet, é sigur ne guemérét quet calz a dra peb-gùéh. Pihue e ouair memb mar ne béhét hoah marvelemant dré en intantion hac en implé e rét ag er péh e lairét èl-ce a nebedigueu ?\nA vusul ma tei deoh disolein ou péhedeu, groeit Acteu a Gontrition ; laret èl David : O men Doué ! dirac-oh hou ç’hunan en e mès péhét, hac én hou presance en e mès groeit en droug. Mar e hoès poén é cavouét hou péhedeu, hac é houd peèd gùéh en e hoès péhet, laret : Men Doué, reit sclærdér d’em deulagad eit ne gousquein jamæs ér marhue ag er péhet, guet eun ne larehai deign m’enemis ; me mès gouniét ar nehou.\nA pe falou deoh gobér ur Govezion general, pé ur revu a hou puhé passet revè avis hou Covezour, hum breparet a ziabeèl, hac eit quemènt-ce, goulènnet liès secour guet Doué ; groeit yuneu hac ævreu mat-aral ; cleuet Overènneu én intantion ze ; crésquet hou Pedènneu, eit ma rei Doué deoh er græce de hanàuein hou péhedeu, hou c’oal inclinationeu, hou fal acustumanceu, &c. Groeit ur Retræd, mar dès moyand. Eih-dé diambarassét ag er forb ag er béd, ag er sourci ag el labour, ne vou quet raï eit laquad reihtæd én hou cousciance. Assès é tispignét hac é poéniét aveid er horv ; reit ehue un eih-déiad-benac d’hou c’inean.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Ag_en_Examèn_a_gousciance&oldid=83226 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 5 Gen 2016, da 19:31.


Pajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/163 - Wikimammenn\nPajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/163\nlamet diganeomp buezann ene. Hema en deuz muioc’h a ijinn hag a fallagnez eged egile, ha ne ehan da stegna he rouejou dirazomp evit hor c’holl da viken ; bezomp eta bepred var evez gant aoun na vemp paket er rouejou-ze.\nEnn eur erruout er gear, Fragan a gountaz d’he bried ar pez a ioa c’hoarvezet ganthan, ha prest goude e oue kaset Guennole da zant Budok, a ioa o chom enn eunn enezenn tost d’ann aod. Ar zant-ma a ioa deuet di euz a Vro-Zaoz asambles gant eur vandenn venac’h, hag en\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Morvan_-_Buez_ar_Zent,_1894.djvu/163&oldid=137341 »


Luchino Visconti (aotrou Milano) - Wikipedia\nLuchino Visconti (aotrou Milano)\nUr pennad Luchino Visconti zo ivez.\nLuchino Visconti (1292-1349) a oa aotrou Milano adalek 1339, war un dro gant e vreur Giovanni Visconti, arc'heskob .\n1 E dad\n2 Aotrou Milano\n3.1 Bugale all\nMab e oa da Matteo Iañ Visconti, aotrou kêr Milano en anv an Impalaer santel, ha d'e bried Bonacosa Bori. Pevare mab e dud e oa. En 1302 e oa bet torret e dad eus e garg gant an Impalaer, ha den ebet ne oa bet anvet en e lec'h. En 1317 koulskoude e voe galvet en-dro Matteo gant an impalaer, ha pa varvas e 1322 e voe kemeret e lec'h gant e vab Galeazzo Iañ Visconti (1277 † 1328). Galeazzo a zimezas neuze da Beatrice d'Este († 1334), merc'h da Obizzo II d'Este, hag ur mab o doe, Azzone Visconti (1302 † 1339), a voe aotrou war-lerc'h e dad (1327-1339).\nLuchino, e-keit-se, a oa condottiero gant e eil breur, Marco. En 1315, da 23 bloaz, e voe anvet da aotrou Pavia . Perzh a gemeras en emgann Montecatini, ma voe gloazet.\nEn 1316 e timezas da Violante (Yolande), merc'h da Tomasso Iañ (1244-96), markiz Saluzzo, met mervel a reas e wreg a-benn bloaz.\nAddimeziñ a reas en 1318 da Caterina Spinola, merc'h da Oberto Spinola, eus kêr Genoa ; bugel ebet n'o doe ivez ha mervel a reas-hi e 1319.\nE 1320 e oa podestà Vigevano, ma savas ar c'hastell a weler eno bepred. E 1323 e voe tamallet gant ar pab da vout disivouder, evel an holl en e diegezh. Didamallet e voe diwezhatoc'h, pa voe anvet da vikel ar pab e 1341.\nPa varvas Azzone e 1339 e voe kemeret e lec'h gant e eontred, Giovanni Visconti (1290 † 1354) ha Luchino Visconti (1292 † 1349), mibien all da Matteo.\nGiovanni, a oa arc'heskob Milano, ne oa ket dimezet. Luchino avat a zimezas, teir gwech.\nen 1318 da Caterina Spinola, merc'h da Obizzo Spinola eus kêr Genoa ; bugel ebet n'o doe ivez ha mervel a reas-hi e 1319.\nen 13?? da Isabella Fieschi, nizez d'ar pab Adrian V, ha daou vab gevell he doe, hogen ne vevas nemet unan:\nLuchino Novello (1346-1399), († 1333), a zimezas div wech:\nBesterd en doe Luchino ivez:\nBrizio pe Bruzio a voe aotrou Tortona, ha podestat Lodi ; brezelour e voe ha barzh brudet, mignon d'ar barzh Petrarca.\nE miz Genver 1349 e klevas pegement e veze doganet gant e bried Isabella, ma embannas e vije spontus he c'hastiz. Un toullad deizioù goude e voe kavet marv, diwar gontamm. Lesanvet e voe an intañvez Isabella del veleno ("Isabella ar c'hontamm ").\nKemeret e voe ar galloud gant e nized, a gasas kuitan intañvez hag he mab war zigarez e vije bet bastard bugel an intañvez doganerez.\n↑ Girolamo Porro, Sommario delle vite de' duchi di Milano, cosi Visconti, come Sforzeschi, Venezia, 1574\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Luchino_Visconti_(aotrou_Milano)&oldid=1955045 »


Pajenn:Pompery - Quelennou var labour pe gonnidegues an douar, 1851.djvu/84 - Wikimammenn\nPajenn:Pompery - Quelennou var labour pe gonnidegues an douar, 1851.djvu/84\nnevez-amzer, an eilz a zeuio guelloc’h en oc’h e ada eun tamic divezad, en douarou glib. Erves er maré-zé, droug al lapousset, péré zoquen, né lammont quet quer goas oc’h an it-mâ, nalquet beza braz, é dléer golo ato gât an oguet, evit ober e beroc’h ha gât nebeutoc’h ad.\nabred, ac a rofé, ma vizé adet da gaout brazit, eun droc’h founus é maré. Bez eus nevez zo, daou seurt eilz en noaz, eus a béré ar blusquen zo quen tanô ha plusquen ar segal ; dléont roei nebeutoc’h a bren ha beza founussoc’h en hô bleut evit an eillou at. Ar c’henta seurt, digasset tro Castellin, hanvet eilz nantô, zo bian ha dister en é greun ; eguilé, adet é tro Moutroulez, ac anvet eilz ybrayala, zo caër dreist ol, dré déoder ha pouéz é greun, ac é dlé beza diguemmeret quentoc’h ac arseurt quenta. An\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Pompery_-_Quelennou_var_labour_pe_gonnidegues_an_douar,_1851.djvu/84&oldid=141580 »


(Adkaset eus ar pep)\nSavet diwar ar ger-mell strizh ar, an anv-gwan pep ha derez-uhelañ un anv-gwan bennak\nJob a laere ar pep brasa, ha me a soursie ouz laeroñsiouigou. — (Jakez Riou, Troiou-Kamm Alanig al Louarn I, Gwalarn niv. 89, Ebrel 1936, p. 59.)\nAr pep gwashañ\nTapet am eus pleg koulskoude warlene e-kerz an hañv da dennañ alesont ar pep gwashañ, [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 11.)\nMe a gav em-bez greet ar pep gwasa pa 'm-bez kannet. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 194.)\nAr pep gwasañ, bepred, a zo graet. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 121, 122.)\nMe a gav èm-bez graet ar pep gwasañ pa'm-bez kannet. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 121, 122.)\n[...], hag en doa gourc'hemennet da Ber reiñ d'ar sonerien ar pep gwellañ a oa en e gav, ha kement ha ma karent. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 59.)\nAr pep gwellañ a zo war-lerh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 240.)\nAr chaous (saous) eo ar pep gwellañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 121, 122.)\nAr pep kevrinusañ\nAr pep poaniusañ\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=ar_pep_...añ&oldid=225126 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 14 Du 2016, da 15:49.


Golo kentañ embannadur ar romant Danial Deronda\nDaniel Deronda zo ur romant gant George Eliot, embannet evit ar wech kentañ d'ar 1añ a viz C'hwevrer 1876.\nAr romant diwezhañ eo a voe skrivet gant ar skrivagnerez hag a dremen e-pad ar mare viktorian. Ur meskaj eo etre flemmadenn sokial ha prezegenn gentelius, kement hag ur sell a-du gant mennozhioù kentañ ar Sionouriezh yuzev.\nGwendolen Harleth taolennet en ur film\nMeur a film zo bet savet diwar ar romant, unan mut ha daou film skinwel. Savet ez eus diwarnañ ivez pezhioù-c'hoari, dreist-holl er bloavezhioù 1960 gant ar strollad 69 Theatre Company eus Manchester, gant Vanessa Redgrave o c'hoari an harozez Gwendolen Harleth.\nPennad er Guardian war "Daniel Deronda hag ar yuzevegezh" gant Paul Owen\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Daniel_Deronda&oldid=1857769 »\nLevrioù George Eliot\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 28 Du 2019, da 11:47.


Albert Poulain - Wikipedia\nAlbert Poulain, ganet e Presperieg d'an 8 a viz Gwengolo 1932 ha marvet e Redon d'ar 6 a viz Here 2015, a zo ur c'haner, konter, treser ha dastumer eus Breizh-Uhel.\nGoude ar skolaj e heulias ur stummadur a dresour evit ar sevel tiez.\nBez' e voe lec'hiadour er 6vet Rejimant an Ijin en Añje a-raok mont da Bariz evit mont pelloc'h gant e studioù tresañ ha tisavouriezh er c'hConservatoire des Arts et Métiers etre 1954 ha 1958. Daremprediñ a reas Kêr Vreizh ha tud evel Herve ar Menn, Yann Poupinot, Pierre Laurent hag ar chaloni Mevelleg. Dedennet e voe gant sevenadur-pobl Breizh.\nLabourat a reas evit meur a chanter bras (Kanol ar c'hreisteiz, Stankell Serre-Ponçon...) hag evit meur a disavour.\nEmezelañ a reas er MOB pa voe krouet e 1957.\nDistreiñ a reas da Vreizh e 1959. Labourat a reas e Roazhon e servijoù stad hag e burevioù studi. Daremprediñ a reas ar c'helc'hioù keltiek ha Kevrenn Roazhon. Kregiñ a reas da zastum kanoù - ur 600 bennak - ha da enrollañ anezho e bro Presperieg ha Gazilieg.\nEr bloavezhioù 1980 e kasas da 1 500 niver ar c'hanoù dastumet gantañ. Kregiñ a reas neuze da ganañ anezho er gouelioù.\nDont a reas da vezañ Mestr oberiadur sevel tiez. Seveniñ a reas 1 200 raktres e seizh bloavezh warn-ugent. Ober a reas neuze 18 000 skeudenn eus savadurioù war ar maez hag eus kalzik tiez adkempennet.\nGant Jean-Louis Latour, Albert Noblet ha Jean-Bernard Vighetti e savas Bodad sevenadurel breizhat Broioù ar Gwilen. Reiñ ha rejont lañs d'ar gouelioù lec'hel. War atiz Jean-Bernard Vighetti e savjont Gouel ar Bogue d'or e 1975.\nD'ar mare-se e krogas da blediñ gant ar c'hontadennoù. Dastum a reas ouzhpenn 300 kontadenn hengounel. Embannet en deus anezho evit nad afent ket da goll. Dreist-holl e krogas da reiñ buhez dezho e beilhadegoù ha gouelioù e gallaoueg. Ober a ra bepred, o vont hag o tont dre ar vro.\n13vet e voe war listenn "Peuple Breton, Peuple d'Europe" en Il-ha-Gwilen evit dilennadegoù rannvro 1992.\n23vet war listenn UDB e 1998.\nGellout a reer menegiñ ur bladenn Chants du Pays d'Oust et de Vilaine, gant Jean-Louis Latour ha Jean-Bernard Vighetti.\nPriz Herve ar Menn en deus bet e 1993.\nDictionnaire biographique du mouvement breton XX-XXIe siècles Lionel Henry, Yoran Embanner, 2013\nLec'hienn bersonel Albert Poulain\nAlbert Poulain lakaet da Bretillien gant ur politikour : http://etreounepasetrebretillien.com/2015/10/12/hommages-a-albert-poulain/\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Albert_Poulain&oldid=1667451 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 12 Her 2015, da 18:48.


Bremañ - Niv. 373\nC'hwec'h bro geltiek\nUr sell a daolomp ouzh unan eus ar c'hwec'h bro geltiek ar miz-mañ. C'hwec'h ha n’eo ket eizh, dek pe ugent…\nN’eus nemet un dra a c’hall lakaat ur vro da vezañ keltiek: bezañ lakaet he yezh keltiek da chom bev. Klevet e vez a-wechoù: "Mar fell d’ar vro-mañ-bro bezañ keltiek, gwell a se. Seul niverusoc’h, seul welloc’h !".\nMa teu ar ger geltiek da vezañ ur meni tikedenn a c’haller pegañ ouzh forzh peseurt bro, just evit kaout ar gwir da zibunañ en Oriant, daoust ha ne goll ket ar ger e dalvoudegezh? Met daoust ha n’eo ket dres tud ha na gomzont yezh keltiek ebet o deus kaset war-raok mennozh ar geltiegezh divlas-se?\nDibouez n’eo ket an dra rak disteraet e vez plas ar yezhoù keltiek en identelezh pep bro geltiek.\nDarbet eo bet da Enez-Vanav koll he yezh. Evel e Kernev-Veur ez eus bet un troc’h krenn etre ar yezherien a-vihanik hag an nevez-yezherien. Adlañset an traoù bremañ avat, ha, mar fell da Vanaviz e c’hallo o yezh advleuniañ.\nUn tamm mat hiroc’h eo o nask eget hon hini, evel ma c’helloc’h gwelet.\nHarz-debriñ ar brizonidi bolitikel balestinat\nPrizonidi balistinat zo oc'h ober harz-drebiñ evit sachañ evezh an dud er bed.\nAndalouzia: ur vro wenn, gwer ha ruz\nEmrenourien zo ivez en Andalouzia, e penn kêr Marinaleda da skouer.\nEkokreizenn Spered all: eskemm, deskiñ, sevel ha labourat mod all\nSpered all, un ekokreizenn nevez-flamm staliet e Pleuveur-Bodoù.\nEdouard Leclerc, tad ar gourmarc'hadoù\nAet eo d'an Anaon al Leonad Edouard Leclerc, tad ar gourmarc'hadoù Leclerc. Teuliad ar miz\nManav, un enezenn en hec'h aez.\nKeleier berr-ha-berr eus Roazhon, Gwened ha Brest.\nPennad-kaoz gant Martial Ménard & Ur geriadur nevez\nUr mell geriadur galleg-brezhoneg zo bet savet gant Martial Ménard.\nAlje 57 gant Pierre-Emmanuel Marais\nUr romant istorel brezhonek, Alje 57, sinet Pierre-Emmanuel Marais.\nDiv bajenn prientet gant skipailh Skol an Emsav evit an deskidi.\nUl levrig touristañ brezhonek, barzhoniezh divyezhek hag un delenn gaer.\nLakaat a raint tan dezhi e Yaouank!\nBep blaoz e miz Du e vez kinniget festival Yaouank e Bro-Roazhon.


Jezuz oc'h antren e Jeruzalem war un azen. Kartenn gant ur skeudenn eus ar Bibl eus deroù an XXvet kantved. Antreal en ur gêr war gein un azen a oa un arouez peoc'h hervez an hengoun,.\nDiazez er Bibl hag arouezelezhAozañ\nE danevell ar pevar aviel, e antre Jezuz e Jeruzalem war-dro ur sizhunvezh kent e zasorc'hidigezh,,,,.\nAn azen a c'hell bezañ un dave d'un arouez eus hengoun ar reter a ra anezhañ un aneval a beoc'h, er c'hontrol d'al loen-kezeg, zo ul loen brezel Ur roue a antree e kêr war varc'h pa veze en imor brezeliañ ha war un azen pa felle dezhañ diskouez e teue e peoc'h. Jezuz war un azen a oa arouez priñs ar peoc'h.,.\nKristeniezh ar c'hornôgAozañ\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Sul_ar_Beuz&oldid=1977033 »


Poellgor akademiezh ar yezhoù rannvro (CALR/PAYR): bak ha breved e brezhoneg, disklêriadur a-stroll Diwan, Div Yezh, Dihun, Kelennomp!, SGEN-CFDT Breizh – Kelennomp!\nPoellgor akademiezh ar yezhoù rannvro (CALR/PAYR): bak ha breved e brezhoneg, disklêriadur a-stroll Diwan, Div Yezh, Dihun, Kelennomp!, SGEN-CFDT Breizh\n10/07/2018\t 10/07/2018 Keleier\nDisklêriadur a-stroll lennet e penn kentañ emvod poellgor akademiezh ar yezhoù rannvro (CALR) d’al Lun 9 a viz Gouere 2018 e rektordi Akademiezh Roazhon. Kensinet eo bet an disklêriadur gant KELENNOMP! , DIWAN, DIV YEZH BREIZH, DIHUN BREIZH ha SGEN-CFDT BREIZH.\n« Gant an disklêriadur boutin-mañ hon eus c’hoant da ziskouez hor skoazell d’al liseidi Diwan o deus divizet tremen o amprouennoù matematikoù e brezhoneg ha d’ar skolajidi Diwan o deus tremenet an amprouennoù skiantoù ar vuhez hag an douar e brezhoneg. Mard eo bet reizhet o c’hopiennoù, n’eo bet priziet nemet al lodennoù e galleg !\nGoulenn a reomp groñs ouzh an Deskadurezh Stad ma vo chañchet doare an amprouennoù a-benn aotren implij ar brezhoneg. Dav eo derc’hel kont eus emdroadur plas ar yezhoù rannvro en hentadoù divyezhek kevredigezhel, publik ha prevez gant un niver a skolidi o kreskiñ.\nKinnig a ra dija kod an deskadurezh (pennad L 121-3) an tu d’en ober : « La langue de l’enseignement, des examens et concours, ainsi que des thèses et mémoires dans les établissements publics et privés d’enseignement est le français. Des exceptions peuvent être justifiées : 1° Par les nécessités de l’enseignement des langues et cultures régionales ou étrangères ; (…) »\nGoulenn a reomp ivez gant ar Stad paouez gant ur brezegenn daou du. Pemzektez zo en doa disklêriet Prezidant ar Republik, war an ton bras, e Kemper “Les langues régionales jouent leur rôle dans l’enracinement qui fait la force des régions. Nous allons pérenniser leur enseignement” padal e ya war an tu kontrol divizoù servijoù ar Stad evel an Deskadurezh Stad en akademiezh Roazhon.\nGoulenn a reomp gant ar rektorelezh lakaat reizhañ an holl gopiennoù amprouennoù bet skrivet e brezhoneg ar bloaz-mañ ha digeriñ an aotre evit ma c’hellfe an holl skolidi skoliataet en tri hentad divyezhek tremen danvezioù ouzhpenn e brezhoneg en o amprouennoù evit ar bloavezhioù o tont. »\nPrevious PostEmvod-meur kentañ KELENNOMP! Kemper 26/05/18\nNext PostKenstrivadeg deskadurezh an agregadur 2019 : Skarzhet ar brezhoneg !


Brezel-bed kentañ - Wikipedia\n(Adkaset eus Kentañ Brezel Bed)\nAr Brezel-bed kentañ a zo ur brezel hag a c'hoarvezas en Europa dreist-holl etre 1914 ha 1918. Eno eo e c'hoarvezas an emgannoù brasañ met brezel a voe en holl gevandirioù hag en holl gornioù ar bed, war zouar ha war vor, hag en oabl ivez evit ar wech kentañ.\nPerzhidi er Brezel-Bed kentañ\n██ Kevredidi hag o zrevadennoù\n██ Impalaeriezhioù Kreiz hag o zrevadennoù\n██ Stadoù neptu\nAn emglevioù etre ar stadoù\nBrezel-bed a vez laret, rak ar wech kentañ e voe gwelout kemend-all a vroioù o kemer perzh. Koulskoude, a-raok ma strakas an Eil Brezel-bed e veze anvet ar Brezel Bras, ha soñjal a rae d'an dud e vije an hini diwezhañ. E galleg e oa bet savet al lesanv La Der des Ders.\nAr "Poilus" breton skeudennet en ur gazetenn. "Yann-Vari, ur breton an hini-se, gomz ket kalz met marc'h labour eo."\nE-pad an hañv 1914 e strakas ar brezel-se da-heul an darvoudoù bet c'hoarvezet e Sarajevo d'an 28 a viz Mezheven.\nD'an 11 a viz Du 1918 e Koadeg Compiègne e voe sinet an arsav-brezel, ha d'an 28 a viz Mezheven 1919 e voe sinet ar peoc'h (Feur-emglev Versailhez).\nLazhet e voe un dek milion bennak a dud.\n1 Breizh hag ar C'hentañ Brezel-bed\n1.1 El lennegezh\nBreizh hag ar C'hentañ Brezel-bedAozañ\nDrastus e voe ar Brezel bras evit Breizh war meur a zachenn, sokial, denel.\nE Pariz - Les Invalides - Plakenn koun d'ar soudarded breton marvet e-pad ar C'hentañ Brezel-bed\nNebeut oberennoù en brezhoneg a zo bet a-ziwar ar C'hentañ Brezel-bed.\nDremm an Ankou, gant Abeozen (Fañch Elies). Ur sell peoc'hgarour gant ur breton bet mac'hagnet gant ar gazoù brezel.\nKammdro en Ankeu, gant Loeiz Herrieu, rentañ kont a-zeiz da-zeiz eus ar brezel dre sell ur soudard re gozh evit bezañ en Talbenn met kaset da gemer perzh er brezel fol memestra.\nAr en deulin, Ar hentoù ar brezel, gant Yann-Bêr Kalloc'h, sell ur c'hadour breton broadelour.\nDek devezh e Verdun gant Jules Gros, rentañ-kont brezel.\nNotennoù brezel gant Aogust Bôcher.\nWar hent ar ger. Istor tri brizonier breizat e-pad ar brezel bras 1914-1918 skrivet gant unan anê, gant Pêr-Mari Lec'hvien\nBarzhonegoù war an talbenn gant Yann Mari Normand.\nTalbenn an Ijzer.\ne Belgia e 1914 :\n5-16 a viz Eost : Seziz Liège,\n12 a viz Eost : Emgann Halen,\n21-23 a viz Eost : Emgann Charleroi,\n22 a viz Eost : Emgann Rossignol,\n9-10 a viz Here : Emgann Melle,\n16 a viz Here-10 a viz Du : Emgann Diksmuide.\ne Bro-C'hall :\nKentañ emgann ar Marne,\nEil emgann ar Marne,\nEmgann ar Somme,\nEmgann Krec'h Vimy,\nEmgann Chemin des Dames\nArgadenn an Nevezhañv,\nArgadenn ar C'hant deiz.\ne lec'hioù arall :\n26-30 a viz Eost 1914 : Emgann Tannenberg,\n25 a viz Ebrel 1915-9 a viz Genver 1916 : Emgann an Dardanelled,\n24 a viz Here-9 a viz Du 1917 : Emgann Caporetto.\nRoll emgannoù ar Brezel-bed kentañ.\n↑ "Waraok, Kelt mat! Ha tenn ha sko! Kouezh mar kouezezh, 'vit ar vro eo! Met sko, sko, sko! O breur, sko! Hep ehan, hep diskuizh, hep truez, tan dezhañ! Lazh ha tag, p'en deo ret! O breur lazh! Bez ar frailh hag a val, ar garreg hag a flastr, ar gurun a freuz, ar mor a veuz: bez ar C'hadour. Dalc'h koun e oa da gourdadoù kaored divent a grene Germania dirak sell o lagad."\n↑ «en kreizig-kreiz rannvro Arras, e-deroù miz Here 1914. Toullet hon devoa trañcheoù en derc'hent. Hag e oamp distroet a-drêk evit kousket er c'hraoù-foen. An deiz war-lerc'h e oamp prest da vont e-barzh hon trañcheoù. Reiñ a reas kement-se ar C'horonal gourc'hemenn deomp : «Baïonnette au canon, en avant!». «Ha ni neuze da vont war-raok. Ar blaenenn an hini e oa, parkeier ken plaen hag an dorn. O kregiñ da glevet ar boledoù o c'hwibanaat em divskouarn e oan pa welis a-daol-trumm brageier ruz o fontañ er pradoù beterabez. Redek hon devoa graet evel-henn e-pad un degad a vunutennoù kent kavout goudor a-drêk ur c'hleuzig. Steudennet e voemp koulskoude gant an Alamaniz ha setu an obuzioù oc'h arruout dre amañ. Klevout a ris unan dioute o lavarout : «Celui-là est pour moi, je vais mourir». Un aspedenn a ris neuze : «Santez Anna Wened, savetaet din ma buhez!». An amzer em boe bet da gas ma fal d'un dorn d'egile pa flastras un obuz daou vetrad ac'hane. Stekiñ a reas kement-mañ ma fal. Un frapadig amzer goude e saven hag e c'halven ma c'hamaladed. Den na respontas din : a-gleiz kement hag a-zehoù, bez' e oa pemp pe c'hwec'h den astennet, marv. An hini manet bev nemetañ e oan.»\n↑ Dastumad embannet gant TIR, 2018\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Brezel-bed_kentañ&oldid=1972956 »\nKemm diwezhañ d'an 6 Meu 2022 da 08:46\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 6 Meu 2022, da 08:46.