Manitas gant un Jipsianez en Arle.\nManitas de Plata ("Daouarnigoù Arc'hant"), Ricardo Baliardo eus e wir anv, ganet d'ar 7 a viz Eost 1921 e Seta (Okitania) ha marvet d'ar 6 a viz Du 2014 e Montpelhièr, e oa er bloavezhioù 1960 unan eus ar c'hitarourien flamenko vrudetañ er bed. Gwerzhet en deus 93 milion pladennoù e-pad e vuhez.\nGanet e oa d'ar 7 a viz Eost 1921 e Seta e Lengadok, ur rannvro eus Okitania, en ur garavanenn e-touez un tiegezh bras jipsian (Romed eus al ledenez iberek). Neskar eo gant tud strollad ar Gipsy Kings. Kregiñ a reas da vezañ brudet o seniñ er birc'hirinded jipsian e Saintes-Maries-de-la-Mer e Kamarga ma voe enrollet war-eeun gant Deben Bhattacharya.\n10 vloaz hepken goude marv Django Reinhardt eo ec'h asantas Manitas de Plata seniñ dirak an holl. Django Reinhardt a oa tremenet evit gwir evel roue ar c'hitarourien jipsian.\nO selaou anezhañ en Arle e 1964 e tisklêrias Pablo Picasso: "Ar paotr-se a dalv muioc'h egedon!". Neuze e tresas war e c'hitar.\nManitas de Plata gant Picasso en Arle.\nKoulskoude e teuas da vezañ brudet da vat goude un diskouezadeg skeudennoù e New York aozet gant e vignon Lucien Clergue. Eno e voe gounezet warnañ da enrolliñ e albom ofisiel kentañ, ar pezh a voe graet e chapel Arle. Un ardead amerikan a savas un abadenn seniñ er Carnegie Hall en Evrog Nevez e miz Kerzu 1965 .\nManitas de Plata, paotr distudi, a zileur Europa evit gala ar bloaz ar Broadoù Unanet. E genvroad katalan Salvador Dali a c'houlennas un aotre ispisial da arvestiñ ouzh ar gala evit bezañ gouest da zougen testeni ur Jipsian, katalan eveltañ, en doe lakaet ar c'hatalaneg da vont e-barzh ar BU.\nN'eus ket paouezet d'ober tro ar bed hag enrolliñ pladennoù abaoe 1967. Seniñ a reas gant Paco de Lucia pe an dañser Nina Corti . Seniñ a reas er Royal Variety Performance e Londrez e 1968.\nMusique aux doigts, récit recueilli par Jean Boissieu, Editions Robert Laffont 1976 (galleg)\n↑ 1,0 1,1 1,2 ha1,3 Buhezskrid Manitas de Plata e galleg\nar Gipsy Kings\nLec'hienn Manitas de Plata\nForom diwar-benn ar flamenko\nEnrolladenn gentañ Manitas de Plata da bellgargañ bittorent\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Manitas_de_Plata&oldid=1813920 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 9 Kzu 2018, da 21:47.


Cotton absorbent folding gauze on sales of page 3 - Quality Cotton absorbent folding gauze supplier\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 20x16 90ccmx100yds medical supplies white bleaching\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 20x16 90ccmx100yds medical supplies Packing:1 piece of 100m folding gauze put into a PE bag, about 500 pcs or more per carton or bale. Usage: medical ... Read More\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 26x18 90ccmx100yds medical supplies white bleaching\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 26x18 90ccmx100yds medical supplies Packing:1 piece of 100m folding gauze put into a PE bag, about 500 pcs or more per carton or bale. Usage: medical ... Read More\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 26x18 90ccmx100m medical supplies white bleaching\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 26x18 90ccmx100m medical supplies Packing:1 piece of 100m folding gauze put into a PE bag, about 500 pcs or more per carton or bale. Usage: medical purpose ... Read More\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 24x20 90ccmx100m medical supplies white bleaching\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 24x20 90ccmx100m medical supplies Packing:1 piece of 100m folding gauze put into a PE bag, about 500 pcs or more per carton or bale. Usage: medical purpose ... Read More\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 24x20 90ccmx100yds medical supplies white bleaching\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 24x20 90ccmx100yds medical supplies Packing:1 piece of 100m folding gauze put into a PE bag, about 500 pcs or more per carton or bale. Usage: medical ... Read More\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 30x20 90ccmx100yds medical supplies white bleaching\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 30x20 90ccmx100yds medical supplies Packing:1 piece of 100m folding gauze put into a PE bag, about 500 pcs or more per carton or bale. Usage: medical ... Read More\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 30x20 90ccmx100m medical supplies white bleaching\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 30x20 90ccmx100m medical supplies Packing:1 piece of 100m folding gauze put into a PE bag, about 500 pcs or more per carton or bale. Usage: medical purpose ... Read More\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 28x24 90ccmx100m medical supplies white bleaching\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 28x24 90ccmx100m medical supplies Packing:1 piece of 100m folding gauze put into a PE bag, about 500 pcs or more per carton or bale. Usage: medical purpose ... Read More\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 28x24 90ccmx100yds medical supplies white bleaching\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 28x24 90ccmx100yds medical supplies Packing:1 piece of 100m folding gauze put into a PE bag, about 500 pcs or more per carton or bale. Usage: medical ... Read More\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 30x26 90ccmx100yds medical supplies white bleaching\n100% cotton absorbent gauze folding gauze zig-zag 40's 30x26 90ccmx100yds medical supplies Packing:1 piece of 100m folding gauze put into a PE bag, about 500 pcs or more per carton or bale. Usage: medical ... Read More


Buhez ar Zent. pages 360, 361, 362. Encyclopédie Marikavel.\nPages 360, 361, 362\nDeski ar vugale eo bet a holl viskoaz mennoz an lliz. Abaoue an amzer gosan, eun eskob o 'n em gaout e eskopti, kentan tra a rê oa sevel eun iliz hag eun ti-skol; evelse e rê ive ar bersoned neve en o farouziou.\nEn pep manati e veze kavet bepred eun ti-skol, eno an neb a gare a zeske lenn ha skrivan. Rak-se, dre m'en em astenne ar fe, ar skoliou a greske ive, ha d'ar zeitekvet kantved e oa, kouls lavaret, eur skol en pep parouz.\nNe oa ket awalc'h sevel skoliou, red oa c'hoaz lakat mistri ha mestrezed en o fenn. Evit ar merc'hed e oa bet savet, êz awalc'h, Urziou plac'hed santel; evit ar bôtred, avat, al labour n'ee ket kaer endro. Yan-Vadezour a Zal a oe galvet gant Doue da beur-ober al labour-ze.\nHen oa kentan bugel a roas Doue da Loeiz a Zal ha da Nikol Moël; genel a reas en Reimz, d'an 30 a viz ebrel 1651. E dad a oa eus eur familh a renk uhel eus kêr, kalz danve d'ezan; den a relijion oa ive; gantan, Yannig a zeskas lenn, ha war varlen e vamm e teuas abred da garet Doue.\nEur eontr d'ezan, Per Donet, chaloni en iliz-veur Reimz, o welet spered lemm ar bugel hag e c'hoant da vont da veleg, a lezas gantan e garg; n'en devoa c'hoaz neuze nemet pempzek vla. Mont a reas goude-ze da Bariz da beur-ober e studi, ha beleget oe en Reimz er bla 1678.\nE dad hag e vamm a oa maro d'ar mare-ze, o lezel gantan o danve hag e vreudeur hag e c'hoarezed bihan da zevel ha da gelenn.\nEur garg ponner 'chome gantan, hag eur bla goude e oe ponneraet c'hoaz. Eur wreg pinvidig eus kêr hen pedas d'ober skol da bôtred paour Reimz. Adalek neuze e tigoras dirakan hent ar groaz, hag an hent-se a heuilhas betek e varo.\nEvit ren gwelloc'h a ze e vistri-skol, e roas digemer d'eze en e di. E gerent a yeas droug enne o welet eun den eus e renk o vevan gant tud ken izel. Kement a rejont ma oe lemet digantan e vreudeur hag e c'hoarezed. Yan-Vadezour a oe glac'haret, mes stagan a reas startoc'h a ze gant e labour.\nNe gemere er skoliou a zave nemet bugale baour; kalz a boan a veze gante, nebeut a arc'hant dioute, ha koulskoude, ar vistri a renke en em vevan hag en em wiskan.\nRak-se, kalz eus ar vistri, gant aon rak an amzer da zont, a glaske eur stad a vue gwelloc'h. Yan-Vadezour, evit o derc'hel gantan, a roas d'eze skouer ar baourente o 'n em ober paour evelte; dilezel a reas e garg a chaloni, hag epad ar gernez a arruas er bla 1684, e roas e holl vadou (ouspen daou-ugent mil lur) d'ar paour.\nE gerent hag e vignoned hag eleiz a veleien a lavare e oa kollet gantan e benn; ar zant a lôske an teodou da vont endro hag a dalc'he gant e labour. Doue a skuilhas warnan e vennoz; ar vistri-skol, gonezet gant e skouer, ne weljont mui en o labour eur boan hag a c'houlenn pae, mes eul labour hag a ra plijadur da Zoue ha vad d'ar paour.\nEvit o bodan en eun Urz neve, ne oa mui nemet rei d'eze eur gwiskamant hag eur reolen a vue.\nKement-se a oe grêt goude eur retred, d'ar 27 a viz mae 1684. Urz Breudeur ar skoliou kristen a oa savet mat, ha Yan-Vadezour a Zal eo en devoa e ziazezet.\nYan-Vadezour a varvas en Rouan, en e eiz vla ha tri-ugent, d'ar 7 a viz est 1719. E gorf a oe sebeliet en chapel e vreudeur. An dispac'h a lezas e ve en peuc'h, ha Leon XIII, epad Jubile bras 1900, hen lakas etouez ar zent.\nBue Yann-Vadezour a Zal n'eo bet nemet eur verzerenti; e zaerou, e boaniou, e yuniou hag e bedennou a zaouras mat gwriziou e Urz neve. Epad e vue, en devoe an eurvat, daoust d'ar brezel grêt d'ezan, da welet e vugale goulennet en meur a lec'h. Goude e varo, e kreskjont muioc'h c'hoaz, ha da vare an dispac'h, Urz an ôtrou a Zal a oa mil breur ennan ha 36.000 bugel en o skoliou.\nEr bla 1900, e oa 14.280 breur en Frans, 5.400 en diavêz-bro; rei a rênt deskadurez da 280.000 pôtr en hon bro, hag en holl vroiou, da ouspen 400.000.\nAbaoue ar bla 1882, holl skoliou ar gouarnamant en Frans a za dizoue dre lezen : setu gwasan ha skrijusan darvoud a c'helle skei hon bro. Eskibien Frans o deus komzet holl a-unan, frêsan m'hellent, hag ouspen eur wech, eus an danjer bras m'eo ar skoliou dizoue evit ar vro, hag eus an dever striz o deus ar gerent da gas o bugale d'ar skoliou kristen.\nEun ti ha n'eus kroaz ebet ennan, n'eo ket eur pez kaer, mar keret, mes eun ti hag eo berzet kaout kroaz Hon Zalver ennan a zo eun dra euzus.\nEun ti ha ne ve ket saë du ar beleg ebarz, n'eo ket eur pez kaer, mar keret, mes eun ti hag eo difennet da saë du ar beleg mont ebarz, a zo eun dra euzus.\nEun ti ha n'eus peden ebet ebarz n'eo ket eur pez kaer, mar keret, mes eun ti hag eo berzet ober eur beden ennan a zo eun dra euzus.\nDaoust hag ar gristenien a c'hell kas o bugale d'ar skoliou dizoue ?\nUnan a zaou. Pe 'z eus skol gristen er barouz, pe n'eus ket. Ma 'zeus skol gristen er barouz, e tleont kas d'ezi o bugale, nemet koll bras o defe ouz hen ober. Ma n'eus ket a skol gristen er barouz, ha ma 'z eus a dost, ar gerent a dle kas o bugale d'ar skol-ze. (1)\nMa n'eus skol gristen ebet a-dost, ar gerent a c'hello kas o bugale d'ar skol dizoue, gant ne vezo ket danjerus evit eneou ar vugale, ha gant ma vezo kemeret preder d'o skola ervat war ar relijion, er gêr pe en iliz.\nMes mar deo ar skol dizoue danjerus evit eneou ar vugale, abalamour d'al levriou fall a zo enni ha da gomzou dife he mistri, neuze, eme Bi IX, goude ma kollfent o feadra hag o bue zoken, ar gerent a renk chom hep kas o bugale d'eun hevelep skol.\n(1) Kemennadurez roët gant ar pab Pi IX da eskibicn an Amerik (24 vis du 1874).


Pajenn:Dizanv - Testamant Nevez Hon Aotrou hag Hor Zalver Jesus-Christ.djvu/63 - Wikimammenn\nPajenn:Dizanv - Testamant Nevez Hon Aotrou hag Hor Zalver Jesus-Christ.djvu/63\nGOUDE m’hen doe Jesus peur-lavaret an holl gomzou-ze, e lavaraz d’he ziskibien : (2) Gouzoud a rit ema ar Pask a-ben daou zervez, hag e vezo livret Mab an den evit beza crucifiet. (3) Neuze prinsed ar veleien, ar Scribed ha re Ancien ar bobl en em assamblaz e pales ar beleg-braz, galvet Caiphas, (4) hag en em guzuljont evit tapout Jesus dre finesse hag hen lakaad d’ar maro. (5) Mes lavaret a reant : Arabad e ve e-pad ar gouel, gant aoun na zavfe trouz e-touez ar bobl.\n(6) Hogen pa oa Jesus en Bethani, en ti Simon, an den lôr, (7) e teuaz d’he gavoud eur vaouez, ha ganthi eur vessel alabastr leun a eôl a c’houez-vad ha precius meurbed, hag her skulliaz var he ben pa oa ouz taol. (8) He ziskibien, o velet kement-se, a oe indiniet, hag e leverjont : Da betra ar c’holl-ze? (9) Rag gallet e vije bet gwerza ker an eôl-ze, ha rei an arc’hant d’ar beorien. (10) Mes Jesus, o c’houzoud an dra-ze, a lavaraz dezhe : Perag e rit-hu poan d’ar vaouez-ze ? rag eun dra vad he deuz great em c’henver. (11) C’houi ho pezo peorien bepred ganeoc’h, mes n’ho pezo ket bepred ac’hanoun-me ; (12) ha ma he deuz-hi skulliet an eôl-ze var va c’horf, he deuz hen great evit va sebelia. (13) E gwirionez hen lavaran deoc’h, en pe leac’h-benag er bed holl ma vezo prezeget an Aviel-man, e vezo lavaret ive en memor anezhi, ar pez he deuz great. (14) Neuze unan euz an daouzec, hanvet Judas Iscariot, a ieaz da gavoud prinsed ar veleien, (15) hag e lavaraz dezhe : Petra a rofet-hu d’in-me, hag e livrin anezhan deoc’h ? Hag e countchont dezhan tregont pez arc’hant. (16) Ha divar neuze e klaske eun occasion vad-benag d’hen livra.\n(17) Hogen, d’an deiz kenta euz a ouel ar bara hep goell, an diskibien a zeuaz da gavout Jesus, hag e leverjont dezhan : En peleac’h e fell d’id e preparfemp d’id evit dibri pred ar Pask ? (18) Hen a respontaz : It en kear da gavoud hen-a-hen, ha livirit dezhan : Ar mestr a lavar : Va amzer a zo tost ; ober a rin ar Pask en da di gant va diskibien. (19) Hag an diskibien a reaz evel m’hen doa Jesus gourc’hemenet dezhe, hag e preparjont ar Pask.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Dizanv_-_Testamant_Nevez_Hon_Aotrou_hag_Hor_Zalver_Jesus-Christ.djvu/63&oldid=125662 »


Pajenn:Almanak Breiz Izel (1872).djvu/64 - Wikimammenn\nPajenn:Almanak Breiz Izel (1872).djvu/64\nDarn a gav gwelloc’h planta ar betterabes gant ar pi, pe un ibill, e-lec’h ho hada d’oc’htu da chomm. Neuze a renker ober magerezed en liorzou dru ha goasket, en miz Meurs, pe abred en miz Ebrel. Evel-se ec’h haller kaout betterabes mad da bikad a-benn miz Even. Ho flanta a reer, dre dousder, war greiz ann irvi grêt evel ma ’z eo kelennet huelloc’h. Pa ve sec’hour braz, a renker gortoz ar glao, ha re-divezad, a weziou, evit kaout brouskoun mad. Ar betterabes plantet n’ho d-eûz, er bloaveziou sec’hour, a amzer a-walc’h evit ober ho c’hresk. Ouspenn, pa hader da chom, hoc’h eûz flouroc’h brouskoun, easoc’h da denna, da netaad, ha kalz teoc’h ha pounneroc’h.\nEn hon tiegezou na eûz ket, peurvia, a lojeiz a-walc’h evit miret kalz a vetterabes. Bernia a reomp anezho el leur, war un tors lann a c’huec’h pe seiz troatad ledander. Serra ha bihanad a reer ar bern, dre ma huella, en ur feson d’hen ober evel toënno ann tier. Goude a ve goloët gant ur guisk mad a blouz it-du, pe gant radenn sec’h, teo a-walc’h evit miret ar betterabes euz ar skorn. A hent-all, evit ho miret euz ar skorn, pa ve wall-c’hoanv. n’eûz nemet teuler teil-tomm war an daou du euz ar bern. Evel-se n’hon eûz bet morse a zrouk euz ar skorn.\nAr betterabes eo ar gwella brouskoun da em viret ; na vreignont ket, pa ve gallet ho miret euz ar skorn, ken a ve deut miz Maë pe miz Even. Mad int ive da boazad d’ar moc’h.\nPanes, karottes, kaol-irvinn, irvinn, kaol-saout.\nBez ez eûz tud ha na ouzout netra, hag a gred n’ho d-eûz ket ezomm da veza henchet ha kuzuliet war gounideges (culture) ann douar. Sul-vui ez int diwiziek, sul-vui e kredont ez int fur ha leun a wieges. Ar rum tud-se a zo rok (ﬁer) hag a zalc’h huel ho fenn etouez ar re-all. Me lavar ez int henvel euz ar penno goullou en ur park segal. Ar penno goullou a em dalc’h sounn iwe, hag a-uz d’ar re a zoug greun. E dlefent goûd koulzgoude penoz pa ve neubeud a voued-loened, a ve neubeud a deil iwe ; ha pa ve neubeud a deil, a ve treut ann douar, treut ann eost, treut ar ialc’h, ha treut ann den iwe.\nAr betterabes eo ar founussa brouskon : ewit-gwir, ur vetterabezenn vad a zo ker founnuz ha pemp pe c’huec’h panezenn, ha gwelloc’h eo da vaga ar chatal eget na sonj ann dud, peurvia. Unan euz ar gwella betterabes, eo ann hini melen krenn, hanvet en Gallek : Globe-jaune.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Almanak_Breiz_Izel_(1872).djvu/64&oldid=119002 »


(Adkaset eus UNIX)\nUnix (UNIX® eo ar merk marilhet ent ofisiel, a vez skrivet a-wezhioù Unix, pe Unix® gant pennlizherennoù bihan) a zo ur reizhiad korvoiñ evit an urzhiataerioù diorroet da gentañ-penn adalek 1969 hag a-hed ar bloavezhioù 1970 gant ur strollad implijidi eus ar c'hevredad AT&T en arnodvaoù Bell Labs Murray Hill en New Jersey (Stadoù Unanet), en o zouez Ken Thompson, Dennis Ritchie ha Douglas McIlroy. Reizhiadoù Unix a-vremañ a zo dasparzhet etre skourroù diseurt, diorroet e-doug an amzer gant AT&T, war un dro gant lies pourvezer kenwerzhel hag aozadur hep pal kenwerzhel.\nHiladur reizhiadoù Unix ha Unix-heñvel\nAr merk marilhet UNIX® a zo hiviziken (e 2007 bepred) perc'henniezh The Open Group, ur c'hengevread reoladoù greantel. Reizhiadoù kenglotus ha kempleg (pe kenstumm) ouzh Spizadur eeun UNIX eo ar re nemeto a c'haller ober "UNIX®" anezho (ar re all a reer "Reizhiadoù Unix-heñvel" pe "Unix-heñvel" anezho).\nE-kerzh dibenn ar bloavezhioù 1970 ha derou ar bloavezhioù 1980, levezon Unix er metoù skolveuriek en deus graet dezhañ bezañ degemeret a-vras(dreist-holl ar varienn BSD, a zeu eus Skol-Veur Kalifornia, Berkeley) a-berzh plog embregerezhioù, Sun Microsystems eo an hini heverkañ anezho. Hiziv, pelloc'h eget ar reizhiadoù testeniekaet diouzh Unix, reizhiadoù korvoiñ "Unix-like" (Unix-heñvel) evel Linux ha BSD zo deuet da vezañ boutin-kenañ.\nA-wezhioù e c'haller implijout ar meneg Unix hengounel evit deskrivañ un Unix pe ur reizhiad korvoiñ dezhañ dezverkoù eus Unix Aozadenn 7 pe UNIX System V.\n2.1 Bloavezhioù 1970\n2.2 Bloavezhioù 1980\n2.3 Bloavezhioù 1990\n2.4 2000 betek hiziv\n5.1 Draen 2038\n6 Reizhiadoù korvoiñ frank Unix-heñvel\n7 Merañ ar merk\n8 Urzhiadoù Unix boutin\nReizhiadoù korvoiñ Unix a vez implijet stank ken war servijerioù ken war staeloù labour. An endro Unix hag ar patrom programmiñ arval-servijer a voe elfennoù kreiz evit diorren ar Genrouedad hag adframmañ an urzhiataerezh war-zu rouedadoù kentoc'h eget war-zu urzhiataerioù hiniennel.\nKen Unix ken al lavar programmiñ C a voe diorroet gant AT&T ha dasparzhet da ensavadurioù gouarnamant ha skolveuriek, pezh a reas dezho o daou bezañ douget war muioc'h a seurtoù familhoù ardivinkoù eget forzh pe reizhiad korvoiñ all. Da heul ez eas Unix da gevatal eus "reizhiadoù digor".\nEmpentet eo bet Unix e seurt da vezañ hezoug, lies-trevell ha lies-implijer en ur c'hefluniadur amzer rannet. Dezverket eo ar reizhiadoù Unix gant kealioù liesseurt : implijout ar skrid plaen evit stokañ roadennoù ; ur reizhiad restroù urzhazel ; ober diouzh gwikefreoù ha seurtoù kehentiñ etre-argerzhoù (IPC) zo evel restroù ; hag ober gant un niver bras a brogrammoù bihan a c'haller ereañ etrezo dre-benn d'ur jubenner linenn urzhiañ en ur implijout sanioù-stlenn, neket implijout ur programm unpezh enlakaet ennañ an holl arc'hwelioù war un dro. Ar c'healioù-se a reer Prederouriezh Unix anezho.\nDindan Unix, ar "reizhiad korvoiñ" a zo ouzh e ober kalz eus ar mavegoù-se a-gevret gant ar programm reoliañ mestr, ar graoñell. Ar graoñell a bourchas servijoù evit loc'hañ ha paouez programmoù, embreger ar reizhiad restroù ha trevelloù boutin all a "live uhel" rannet gant ar bras eus ar programmoù, ha, pouezusat tra marteze, a steuñva diraez d'ar periant evit tremen hep enebiezh ma klask daou brogramm diraeziñ an hevelep danvez pe wikefre. E sell da hanterañ ar seurt diraez, e voe roet gwirioù dibar d'ar graoñell war ar reizhiad, pezh a vroudas d'an disparti etre egor an implijer hag egor ar graoñell.\nGant ar gorrgraoñell ez eus bet klasket eilpennañ kresk dizehan ment ar c'hraoñelloù ha distreiñ d'ur reizhiad e-lec'h ma vez sevenet ar bras eus an trevelloù gant mavegoù bihanoc'h. D'ur mare ma veze un urzhiataer "boas" ouzh e ober ur bladenn galet evit stokañ hag un dermenell roadennoù evit enkas ha diskas (E/D), ez ae madik a-walc'h ar patrom restroù Unix dre ma oa "lineel" ar bras eus an E/D. Padal, reizhiadoù modern a gaver enno gwikefreoù nevez rouedad hag all. Deskrivañ un etrefas implijer grakikel renet war-bouez ul logodenn en un doare "bleniet gant an degouezhioù" na gerzhe ket ken mat gant ar patrom kozh. Da heul al labour war reizhiadoù a enframme ar gwikefreoù nevez-se er bloavezhioù 1980 e tisoc'has peadra evit E/D nann-stoc'hus, doareoù kehentiñ etre-argerzhoù all eget sanioù-stlenn hepken, war un dro gant eztennañ arc'hwelioù evel protokoloù rouedad diwar ar graoñell.\nUr roll diglok eus argerzhioù o seveniñ kevadek war ur reizhiad UNIX.\nEr bloavezhioù 1960 ar Massachusetts Institute of Technology, AT&T Bell Labs, ha General Electrics a laboure war ur pikol raktres a reizhiad korvoiñ, Multics e anv (Multiplexed Information and Computing Service). Tonket e oa ar reizhiad-se d'ar meururzhiataer GE-645, e sell d'e werzhañ, met ne reas ket berzh. Multics a oa ur reizhad etregwezhiat ennañ nevezadennoù a-bouez, en o zouez ar surentez. Ar raktres a zisoc'has war aozadennoù produiñ, ar re gentañ anezho gwall dreut o barregezhioù avat.\nAT&T en em dennas hag a lakas e beadra war raktresoù all. Unan eus diorroerien skipailh arnodvaoù Bell, Ken Thompson, a zalc'has da ziorren evit ar meururzhiataer GE-645, hag evitañ e skrivas ur c'hoari Space Travel e anv, anezhañ darvanerezh ur veaj a-dreuz koskoriad an Heol. Koulskoude e kave dezhañ ez ae re c'horrek ar c'hoari war an ardivink GE hag e kouste re ger, 75 $ evit un amzer seveniñ rouez..\nNeuze ec'h adskrivas Thompson ar c'hoari e lavar gronnañ evit ur c'hrennurzhiataer PDP-7 digant Digital Equipment Corporation gant skoazell Dennis Ritchie. An ober-se, a-gevret gant e labour war ar raktres Multics, a vroudas Thompson da embreger ur reizhiad korvoiñ nevez evit ar PDP-7. Thompson ha Ritchie a rene war ul laz diorroerien er Bell Labs, en o zouez Rudd Canaday, ha pleustriñ a raent war ur reizhiad restroù war un dro gant ar reizhiad korvoiñ lies-trevell e-unan. Enlakaat a rejont ur jubenner linenn urzhiañ hag ur maveg bihan bennak.\nOc'h aozañ ur skript shell gant an aozer ed. An arouezenn dollar e laez ar skramm eo ar c'houvi diskwelet gant ar shell. Bizskrivet eo bet 'ed' evit loc'hañ an aozer, a lañs diwar ar poent-se war-zu traoñ ar skramm.\nE 1970 e voe graet Unics eus ar raktres (berradenn Uniplexed Information and Computing System) hag ar reizhiad a c'helle degemer daou implijer kevadeg. Brian Kernighan a ijinas an anv en ur zaveiñ (hag enebiñ war un dro) da Multics — Unix ne rafe ken nemet un dra, hag hen ober mat, gwelloc'h bepred eget ar reizhiad hollek betek re ha stoc'het a oa eus Multics. Diwezhatoc'h e voe kemmet ar skrivadur da Unix.\nBetek ar mare-se ne oa ket bet a skor kellidel a-berzh ar Bell Labs. Pa fellas d'ar Strollad Imbourc'h war an Urzhiataerezh implijout Unix war un ardivink brasoc'h a galz eget ar PDP-7, Thompson ha Ritchie a dapas kevraouiñ ar bromesa da ouzhpennañ barregezhioù skridtreterezh da Unix en eskemm d'un ardivink PDP-11/20. Alese Bell a zeroas ur skor kellidel bennak. Evit ar wezh kentañ e 1970 e voe anvet ar reizhiad korvoiñ Unix ent ofisiel ha seveniñ a reas war ar PDP-11/20. Ouzhpennañ a raed ur programm furmadiñ skrid anvet roff hag un aozer skrid. An tri anezho a voe skrivet e lavar gronnañ PDP-11/20. Ar Bell Labs a implijas ar "reizhiad skridtreterezh" deraouiñ-se, a zegouezhe eus Unix, roff, hag an aozer, evit skridtreterezh ar goulennoù breouioù. Roff a amdroas buan e troff, ar programm embann elektronek kentañ gant ur varregezh skriverezañ gwirion. Dornlevr ar Programmer UNIX a voe embannet d'an 3 a viz Du 1971.\nE 1973 e voe adskrivet Unix el lavar programmiñ C, enep meno an holl d'an ampoent a gave dezho "un dra ken kemplezh hag ur reizhiad korvoiñ, hag en deus da blediñ gant darvoudoù arvarus a-fet amzer, n'haller e skrivañ ken nemet e lavar gronnañ".. Tremen eus al lavar gronnañ d'al lavar a live uhel C a zisoc'has gant ur meziant hezougoc'h a-galz, e-lec'h ma ne chome ken ur c'hementad bihan a-walc'h a god diouzh an ardivink da erlec'hiañ pa veze douget Unix war ur savenn all.\nAT&T a lakas Unix e kerz skolioù-meur ha kevredadoù kenwerzhel, war an dro gant Gouarnamant ar Stadoù Unanet hervez kendivizadoù aotre. Ar c'hendivizadoù aotre a endalc'he ar c'hod tarzh en e bezh kontet ennañ al lodennoù eus ar graoñell diouzh an ardivink, hag a oa skrivet e lavar gronnañ PDP-11. Skouerennoù notennet eus ar graoñell Unix diouzh an ardivink a veze kavet stank e diwezh ar bloavezhioù 1970 dindan stumm ul levr eilet-kenañ gant John Lions eus the Skol-Veur Su-Kembre-Nevez, al Lions' Commentary on UNIX 6th Edition, with Source Code, a vroudas kalz da zegemer Unix evel reizhiad korvoiñ kelennadus.\nAozadennoù eus ar reizhiad Unix a raed dave outo gant embannadurioù e dornlevr implijer, e seurt ma talveze (da skouer) "Pempvet Embannadur UNIX" kement ha "UNIX Aozadenn 5". War emledañ ez eas an diorren, gant Aozadennoù 4, 5, ha 6 a zeuas er-maez a-benn 1975. Gant an aozadennoù-mañ e teuas meiziad ar sanioù-stlenn (pipes), a gasas da ziorren un diaz kod muioc'h molladel, ha da heul un tizh diorren brasoc'h c'hoazh. Aozadenn 5 ha dreist-holl Aozadenn 6 a zisoc'has war ur yoc'h aozadennoù Unix disheñvel ken e-barzh ken e-maez Bell Labs, en o zouez PWB/UNIX, IS/1 (an Unix kenwerzhel kentañ), ha doug Skol-Veur Wollongong d'an Interdata 7/32 (an Unix kentañ nann-PDP).\nE 1978 e voe embannet UNIX/32V, evit ar reizhiad VAX. D'ar mare-hont, en tu-hont da 600 ardivink a sevene Unix en un tu bennak. Unix Aozadenn 7, an aozadenn diwezhañ eus Research Unix da zont er-maez war ur skeul vras, a voe embannet in 1979. Aozadennoù 8, 9 ha 10 a voe diorroet e-kerzh ar bloavezhioù 1980 met kaset e voent d'un nebeud skolioù-meur hepken, petra bennak m'o deus ganet pennadoù evit deskrivañ al labour nevez. Disoc'hiñ a reas an imbourc'h-mañ war ziorren Plan 9 eus Bell Labs, ur reizhiad hezoug dasparzhet nevez.\nUr burev Unix e stil diwezh ar bloavezhioù 80 o lakaat mont en-dro an etrefas grafek implijer Reizhiad X Window. Diskouezet eo un toullad arloadoù arval boutin da zasparzhadenn MIT X Consortium, en o zouez Merour prenestroù Tom, un Termenell X, Xbiff, xload, hag ur merdeer grafikel pajennoù dornlevr\nAT&T a werzhe aotre UNIX System III, diazezet dre vras war an Aozadenn 7, evit un implij kenwerzhel. An embann kentañ anezhañ a zeuas er-maez e 1982, hag ennañ e kaved ivez skor evit ar VAX. AT&T a zalc'he da werzhañ aotreoù evit aozadennoù koshoc'h Unix. A-benn echuiñ gant ar c'hemmesk etre holl e aozadennoù diabarzh disheñvel, AT&T o c'hendeuzas e-barzh UNIX System V Embann 1. Ennañ e voe degaset un nebeut arc'hwelioù evel an aozer vi ha curses digant skourr Berkeley Software Distribution eus Unix diorroet e Skol-Veur Kalifornia, Berkeley. Ouzhpennet e oa ivez skor evit ar rummad ardivinkoù Western Electric 3B.\nDre ma ne oa ket an aozoù aotre kenwerzhel UNIX nevez ken spletus evit un implij skolveuriek eget gant aozadennoù koshoc'h Unix, imbourc'herien Berkeley a zalc'has da ziorren Unix BSD evel un dazeilad da UNIX System III ha V, da gentañ-penn war an adeiladerezh PDP-11 (an embannoù 2.xBSD, betek an hini 2.11BSD) ha diwezhatoc'h evit ar VAX-11 (an embannoù BSD 4.x). Degasadennoù niverus da Unix a voe gwelet da gentañ war embannoù BSD, pergen ar C shell gant kontroll an trevelloù (diwar batrom ITS). E-touez ar strivoù diorren BSD, bezañ ouzhpennet kod ar rouedad TCP/IP d'ar graoñell Unix pennañ a voe moarvat an hini heverkañ. Strivoù diorren BSD a zisoc'has war meur a embann talvoudus enno kod rouedad : 4.1cBSD, 4.2BSD, 4.3BSD, 4.3BSD-Tahoe (lec'h m'eo "Tahoe" lesanv adeiladerezh Computer Consoles Inc. Power 6/32, bet an embann kentañ nann-DEC eus ar graoñell BSD), Net/1, 4.3BSD-Reno (evit klotaat gant an anvadur "Tahoe", ha gant ma tenne an embann-se eus ur c'hlaoustre tamm pe damm), Net/2, 4.4BSD, ha 4.4BSD-lite. Ar c'hod rouedad enklozet en embannoù-se a zo an hendad eus kalzig eus ar c'hod rouedad TCP/IP en implij hiziv, en o zouez ar c'hod a voe embannet diwezhatoc'h en UNIX System V gant AT&T hag aozadennoù abred Microsoft Windows. An API Socketoù Berkeley a zeu a-gevret a zo ur standard de facto evit APIoù rouedad hag eilet eo bet war meur a savenn.\nKevredadoù all a grogas da ginnig aozadennoù kenwerzhel eus ar reizhiad UNIX evit o krennurzhiataerioù hag o staeloù labour dezho. Ar bras eus an argemmoù nevez-se a voe diorroet adalek un diaz System V hervez un aotre digant AT&T ; evelato, lod all a voe diazezet kentoc'h war BSD. Unan eus diorroerien pennañ BSD, Bill Joy, a yeas da genziazezer Sun Microsystems e 1982 hag a grouas SunOS (bremañ Solaris) evit o staeloù labour. E 1980, Microsoft a gemennas e Unix kentañ evit korrurzhiataerioù 16-bit Xenix e anv, a voe douget e 1983 war ar c'hewerier Intel 8086 gant Santa Cruz Operation (SCO), hag a-benn an diwezh e troas Xenix da SCO UNIX e 1989.\nUn nebeut bloavezhioù-pad d'ar mare-se (a-raok na gemerfe urzhiataerioù kenglotus ouzh ar PC gant MS-DOS o c'hreñv), arsellerien ar greanterezh a oa engortoz ez afe UNIX da reizhiad korvoiñ standard ar c'horrurzhiaerioù, dre-benn d'e barregezhioù pinvidik ha gant an hezoug ma oa. E 1984 meur a gevredad a savas ar c'hengevread X/Open da bal dezhañ krouiñ spizadur ur reizhiad digor diazezet war UNIX. Goude an araogennoù abred, ar striv reolata a gouezhas e poull ar "brezelioù Unix", gant kevredadoù liesseurt o stummañ strolladoù reolata kevezer. Ar reolatadeg a reas ar berzh brasañ en diwezh a voe spizadur POSIX digant an IEEE, empentet evel un EPA (API) a dreuzemglev enkorfet didorr ken war savennoù BSD ken war re System V, embannet e 1988 ha dizale endalc'het gant Gouarnamant ar Stadoù Unanet evit kalz eus e reizhiadoù dezhañ.\nAT&T a ouzhpenas arc'hwelioù liesseurt e-barzh UNIX System V, evel prennañ ar restroù, merañ ar reizhiad, froudadoù, stummoù nevez a KEA, ar Reizhiad Restroù A-bell hag an EGT. Kenlabourat a reas AT&T gant Sun Microsystems hag etre 1987 ha 1989 e voe teuzet arc'hwelioù eus Xenix, BSD, SunOS, ha System V e-barzh System V Release 4 (SVR4), ent-dizalc'h diouzh X/Open. An embann nevez-se a sonnas an holl arc'hwelioù kent en ur pakad hepken, ha skeudenniñ a reas diwezh an aozadennoù kevezer. Kreskiñ a reas war un dro ar gounidoù aotren.\nE-pad ar mare-se e krogas meur a bourvezer en o zouez Digital Equipment, Sun, Addamax ha re all da sevel aozadennoù diogel eus UNIX evit meziantoù uhel o surentez, empentet dreist-holl evit arloadoù milourel ha seveniñ al lezenn.\nAr Common Desktop Environment pe CDE, ur burev grafek evit Unix ken-diorroet er bloavezhioù 1990 gant HP, IBM, ha Sun e framm an intrudu COSE.\nE 1990 ec'h embannas an Open Software Foundation OSF/1, lakaet e pleustr ennañ o Unix reolataet ; diazezet e oa war Mach ha BSD. Ar Bonsavadur a zo bet roet lañs dezhañ e 1988 hag arc'hantaet e oa gant lies embregerezh liammet gant Unix ha mennet da zizarbenn kenlabour AT&T ha Sun war SVR4. Da heul, AT&T hag ur strollad aotreidi all a savas ar strollad "UNIX International" e sell da zizarbenn an OSF. Diwar ar maread-se ma kreske an enebiezh etre pourvezerien kevezer e reas berzh adarre an droienn "brezelioù Unix".\nE 1991, ur strollad a ziorroerien BSD (Donn Seeley, Mike Karels, Bill Jolitz, ha Trent Hein) a zilezas Skol-Veur Kalifornia evit diazezañ Berkeley Software Design, Inc (BSDI). BSDI a zanzeas un aozadenn genwerzhel hollarc'hwelek eus BSD Unix evit ar savenn Intel marc'hadmat hag hollvezant, pezh a lakaas ur mor a dud d'ober fed ouzh implij periantoù marc'hadmat en urzhiataerezh a genderc'h. Bill Jolitz a guitas BSDI nebeut goude ma voe bet diazezet, evit kendelc'her dasparzh 386BSD, anezhañ hendad meziantel digoust eus FreeBSD, OpenBSD, ha NetBSD.\nA-benn 1993 ar bras eus pourvezerien kenwerwhel UNIX o doa kemmet o argemmoù eus Unix evit o diazezañ war System V gant meur a arc'hwel BSD ouzhpennet war-c'horre. Krouidigezh eus an intrudu COSE er bloavezh-se gant aktourien pennañ Unix a verk diwezh maread heverkañ ar brezelioù Unix, hag heuliet e voe gant kendeuz UI hag OSF e 1994. An ensavadur kevredet nevez, hag a viras an anv OSF, a baouezas da labourat war OSF/1 er bloavezh-se. D'an ampoent a oa Digital ar pourvezer nemetañ en implije, hag a gendalc'has d'e ziorren evitañ e-unan, en ur gemmañ merk e brodu da Digital UNIX e deroù 1995.\nNebeut goude bezañ kenderc'het UNIX System V Release 4 e werzhas AT&T he holl wirioù war UNIX da Novell. (Dennis Ritchie a geñverias kement-mañ gant istor Esau er Bibl a werzhas e wir a henaour evit ar "pladad fer" hollvrudet.) Novell a ziorroas hec'h aozadenn dezhi, UnixWare, en ur deuziñ he NetWare gant UNIX System V Release 4. Klask a reas Novell implijout kement-mañ evit stourm ouzh Windows NT, met gwallgaset spontus e voe he fennmarc'had.\nE 1993 e tivizas Novell da dreuzkas ar merk marilhet UNIX® hag ar gwirioù testeniekaat d'ar c'hengevread X/Open. E 1996 e teuzas X/Open gant an OSF pezh a grouas The Open Group. Meur a reolad digant the Open Group a dermen bremañ petra eo ha petra n'eo ket ur reizhiad korvoiñ "UNIX", pergen an Spizadur eeun UNIX a-c'houde 1998.\nE 1995 e voe gwerzhet gant Novell da Santa Cruz Operation an obererezh merañ ha skoazellañ an aotreidi UNIX beziat, hag ar gwirioù da ziorren pelloc'h diaz kod System V. Daoust ha Novell he doa gwerzhet war un dro ar gwriroù eilañ, setu bremañ danvez ur breud (gwelet a-is).\nE 1997, Apple Computer a glaske un diazez nevez evit reizhiad korvoiñ e Macintosh ha dibab a reas NEXTSTEP, ur reizhiad korvoiñ bet diorroet gant NeXT. Kalonenn ar reizhiad korvoiñ, a oa diazezet war BSD hag ar graoñell Mach, a voe adanvet Darwin goude bezañ bet prenet gant Apple. Bezañ skignet Darwin e-barzh Mac OS X a ra eus hemañ diwezhañ, gouez da zislêriadur un implijad eus Apple dirak ur c'hendalc'h USENIX, ar reizhiad diazezet war Unix ar muiañ implijet e marc'had an urzhiataerioù burev.\n2000 betek hizivAozañ\nUn endro burev Unix modern (Solaris 10)\nE 2000 e werzhas SCO e obererezh UNIX hag e gaoudoù a-bezh da Caldera Systems, hag a gemmas diwezhatoc'h e anv da The SCO Group. An aktour nevez-mañ a grogas neuze gant un ensav gwiraouel enep da lies implijer ha pourvezer eus Linux. SCO a lakae en a-raok e vez kavet e-barzh Linux kod Unix miret strizh e wirioù ha perc'hennet bremañ gant The SCO Group. E-touez al lakadennoù all ez eus gwalladur sekredoù-kenwerzh gant IBM, pe gwalladurioù kevrat a-berzh arvalien gozh Santa Cruz a zo tremenet da Linux dibaoe. Neoazh e savas Novell a-enep da SCO pa embanne hemañ edo en e gerz gwirioù eilañ diaz kod UNIX. Hervez Novell, SCO (ha da heul the SCO Group) a zo e gwirionez oberataerien frañchizet ouzh Novell ; en e berc'henniezh e vije ivez ar gwirioù eilañ pennañ, gwirioù veto war obererezhioù aotreiñ SCO da zont, ha 95% eus korvoder ar gwirioù aotre. Dinac'h a reas The SCO Group kement-se, ha dont a reas an dael da vezañ ar breud SCO vs. Novell.\nE 2005, Sun Microsystems a embannas ar bras eus kod e reizhiad Solaris (diazezet war UNIX System V Release 4) en ur raktres tarzhioù digor OpenSolaris e anv. Technologiezhoù Sun OS nevez evel ar reizhiad restroù ZFS a zo bremañ embannet da gentañ evel kod tarzhioù digor dre ar raktres OpenSolaris ; e 2006 hemañ diwezhañ en doa roet lañs da lies dasparzhadenn nann-Sun evel SchilliX, Belenix, Nexenta ha MartuX.\nFreuz ar Brokerezh war ar Genrouedad en deus bet da zisoc'h tolpañ ar raktresoù Unix. Diwar an argemmoù kenwerzhel niverus eus Unix a voe ganet er bloavezhioù 1980, n'eus ken Solaris, HP-UX, hag AIX hag a ra mui pe vui berzh c'hoazh er marc'had, daoust ma talc'has IRIX eus SGI evit ur pennadig c'hoazh. En o zouez eo lodenn Solaris an hini brasañ, ha galloud a rafe mont da vrudetoc'h dre-benn d'e skalfad arc'hwelioù hag ivez gant ma 'z eus bremañ un aozadenn tarzhioù digor anezhañ.\nUn embregadeg evit reoliata ur reizhiad korvoiñ digor, loc'het e diwezh ar bloavezhioù 1980 hag anavezet bremañ dindan an anv POSIX, a bourchasas un diaz boutin evit an holl reizhiadoù korvoiñ ; an IEEE a savas POSIX tro-dro d'ar framm boutin en argemmoù kevezer pennañ eus ar reizhiad Unix, hag a embannas ar reolad POSIX kentañ e 1988. E deroù ar bloavezhioù 1990 un embregadeg distag hogen heñvel-kenañ a voe loc'het gant ur c'hengevread greantel, an intrudu COSE, a zeuas en diwezh da vezañ an Spizadur eeun UNIX meret gant The Open Group. Adalek 1998 the Open Group hag an IEEE a roas lañs da Strollad Austin, a-benn pourchas un termenadur boutin eus POSIX hag an Spizadur eeun UNIX.\nEn un embregadeg war-du ar c'hlotusder, e 1999 lies pourvezer reizhiadoù Unix en em glevas evit lakaat Executable and Linkable Format SVR4 (ELF) da reolad evit ar restroù binarel hag ar kod traezenn. Gant ar furmad boutin-mañ eo kenglotus restroù binarel diwar lies reizhiad Unix adal ma sevenont war ar memes adeiladurezh UKT.\nKrouet ez eus bet ar Reolad Urzhaz ar Reizhiad Restroù evit pourchas un aozadur kavlec'hioù dave evit ar reizhiadoù korvoiñ Unix-heñvel, Linux pergen. Ar seurt reolad-mañ a zo danvez daelerezh avat, ha n'eo ket degemeret gant an holl na dost e-ser kumuniezh Linux paneveken.\nAr reizhiad Unix a zo ouzh e ober lies parzh a vez peurvuiañ pakadet a-gevret. En ur enlakaat — ouzhpenn ar graoñell eus ar reizhiad korvoiñ — an endro diorren, al levraouegoù, an teulioù, hag ar c'hod-tarzh hezoug, hegemm evit an holl barzhioù-mañ, Unix a oa ur reizhiad meizantel emendalc'het. Kement-mañ a voe unan eus ar pennabegoù o deus graet dezhañ bezañ degemeret evel ur benveg kelenn ha deskiñ a-bouez ha bezañ bet ul levezon ken kreñv.\nEnlakaat ar parzhioù-se n'en deus ket graet d'ar reizhiad bezañ tolzennek — an dasparzhadur UNIX V7 orin, ouzh e ober eiladennoù eus ar restroù binarel kempunet mui ar c'hod tarzh hag an teuliadur klok a save e dolzennad da neubeutoc'h eget 10Mo, hag a veze kaset war ul lurell warellek 9-roudenn hepken. An teuliadur moullet, skridaozet diwar ar restroù tarzh en-linenn, a zalc'he e korf div levrenn.\nKemmet eo bet forzhig anv parzhioù Unix hag o lec'hiadur er reizhiad restroù a-hed istor ar reizhiad. Evelato, an enkorfadur V7 a vez sellet outi gant paot-mat a dud evel an hini he deus ar framm kanonel abred :\nKernel — kod tarzh e /usr/sys, ouzh e ober lies is-parzh :\nconf — lodennoù kefluniañ ha diouzh an ardivink, en o zouez ar c'hod loc'hañ\ndev — sturieroù gwikefreoù evit reoliañ ar periant (hag un dam-beriant bennak)\nsys —"kraoñell" ar reizhiad korvoiñ, a intent eus merañ ar vemor, steuñviñ an argerzhoù, galvoù reizhiad, h. c'h.\nh (pe include) — restroù reollin, a dermen etrefasoù pennañ gant ar reizhiad ha digemmennoù a-bouez dibar d'ar reizhiad\nEndro Diorren — Aozadennoù abred eus Unix a gaved enno un endro diorren e-tailh da grouiñ en-dro ar reizhiad a-bezh diwar kod tarzh :\ncc — Kempuner al lavar C (deuet war wel gant Unix V3)\nas — Gronner e lavar-ardivink diouzh ar prosesor\nld — Liammer, evit kenstrollañ restroù traezenn\nlib — Levraouegoù kod-traezenn (staliaet e /lib pe /usr/lib) libc, al levraoueg reizhiad gant ar skor seveniñ C, a oa al levraoueg diazez, met a-viskoazh e eus bet levraouegoù ouzhpenn evit traoù evel kevrennoù matematik (libm) pe moned d'an diazoù roadennoù. Unix V7 a zegasas an aozadenn gentañ eus stdio, al levraoueg modern "Standard I/O", evel lodenn eus al levraoueg reizhiad. En aozadennoù da-heul e voe lieskementet a-zevri an niver hag ar seurtoù levraouegoù.\nmake — Ar merour oberiañ (degaset gant PWB/UNIX), evit emgefren ent-efedus an argerzh oberiañ\ninclude — Restroù reollin evit diorren meziantoù, a dermen peurvuiañ etrefasoù reoliat ha digemmennoù ar reizhiad\nLavaroù all — Unix V7 a gaved ennañ ur c'hempuner Fortran-77, ur jederez programmadus tidel e spister (bc, dc), hag al lavar "skriptadus" awk, hag aozadennoù ha enkorfadurioù diwezhatoc'h a endalc'h kempunerioù ha teskadoù ostilhoù evit meur a lavar all. Gant an embannadennoù abred BSD e kaved ostilhoù Pascal, ha kalz a reizhiadoù Unix modern a gaver ivez enno an dastumad kempunerioù GNU kement ha, pe e-lec'h, ur reizhiad kempunañ perc'henn.\nOstilhoù all — en o zouez ur merour dielloù kod-traezenn (ar), ur roller taolenn-arouezoù (nm), ostilhoù evit diorren kempunierioù (da sk. lex & yacc), hag ostilhoù dizraenañ.\nUrzhiadoù — Unix ne zigej ket nemeur etre urzhiadoù (programmoù eus al live implijer) evit korvoiñ ha ratreañ ar reizhiad (da sk. cron), urzhiadoù a dalvoudegezh hollek (da sk. grep), hag arloadoù a zezev hollekoc'h evel ar pakadoù furmadiñ ha skriverezañ testenn. Evelato, ar rummadoù pennañ a zo :\nsh — Ar jubenner urzhiadoù programmadus "shell" ("krogenn"), an etrefas implijer diazez war Unix a-raok na zeufe reizhiadoù prenester war wel, ha zoken da c'houde (e framm ur "prenestr urzhiañ").\nMavegoù — boestad-ostilhoù kreiz eus teskad urzhiañ Unix, ennni cp, ls, grep, find ha meur a hini all. E-touez an isrummadoù :\nMavegoù reizhiad — osthiloù melestradurel evel mkfs, fsck, ha meur a hini all\nMavegoù implijer — ostilhoù evit merañ an endro evel passwd, kill, hag all.\nFurmadiñ teulioù — reizhiadoù Unix a zo bet implijet adalek an deroù evit prientiñ ha skriverezañ teulioù, hag enno e kaved meur a brogramm liammet evel nroff, troff, tbl, eqn, refer, ha pic. Reizhadoù Unix modern zo a gaver ivez enno pakadoù evel TeX ha Ghostscript.\nGrafikoù — An isreizhiad plot a bourchase peadra da grouiñ tresadoù sturiadel eeun en ur furmad distag diouzh neb gwikefre, gant jubennerioù dibar d'ur gwikefre evit diskwel ar seurt restroù. Er reizhiadoù Unix modern e talvez ivez peurvuiañ X11 da reizhiad prenestriñ reoliat ha da EIG, ha kalz anezho a enkorf OpenGL.\nKehentiñ — reizhiadoù Unix abred n'o doa ket a gehenterezh etre-reizhiad, met dont a raent gant ar programmoù kehentiñ etre-implijerien mail ha write. Gant V7 e voe gwelet ar reizhiad kehentiñ etre-reizhiadoù abred UUCP, ha reizhiadoù adalek BSD embannadenn 4.1c a gaved enno mavegoù TCP/IP.\nGant an urzhiad 'man' e c'hall an den diskwel ur 'bajenn dornlevr' evit kement urzhiad zo war ar reizhiad, zoken man e-unan.\nTeuliadur — Unix a voe ar reizhiad korvoiñ kentañ a zalc'he ennañ e-unan e zeuliadur klok en-linenn en ur stumm lennadus gant an ardivink. An teuliadur a oa ouzh e ober :\nman — Pajennoù dornlevr evit pep urzhiad, parzh levraoueg, galv reizhiad, restr reollin, ha c'h.\ndoc — Teuliadoù hiroc'h a zeskriv isreizhiadoù pennañ, evel al lavar C ha troff\nUr skog heverk en deus bet ar reizhiad Unix war reizhiadoù korvoiñ all.\nSkrivet eo bet en ul lavar a live uhel, neket en ul lavar gronnañ (pezh a soñjed e oa ret evit enkorfañ reizhiadoù war an urzhiataerioù abred). Petra bennak ma heulie kement-mañ skouer Multics ha Burroughs, Unix an hini eo en deus ledet ar mennozh.\nUr patrom restroù eeunaet a-galz en doa Unix e-skoaz paot-mat a reizhiadoù korvoiñ kempred, en ur ober diouzh an holl seurtoù restroù evel taolennoù oktedoù, tra ken. En urzhaz ar reizhiad restroù e kaved servijoù ha gwikefreoù ardivink (evel moullerezed, termenelloù, pe lennerioù pladennoù). Kement-mañ a bourchase un etrefas unvan, met eus un tu all e redias da gaoud diouzh an dro gwikefreoù ouzhpenn evel ioctl ha bannieloù mod a-benn haeziñ keweriusterioù ar periant na glotent ket gant ar patrom eeun "froudad oktedoù". Ar reizhad korvoiñ Plan 9 a gasas ar patrom-se pelloc'h c'hoazh, kement-mañ hep gwikefre ouzhpenn.\nGant Unix e voe brudet ivez ar reizhiad restroù urzhazel gant iskavlec'hioù kempret ent tidel, a oa bet degaset en deroù gant Multics. Reizhiadoù korvoiñ boutin all eus ar maread a oa ganto doareoù evit rannañ un ardivink stokañ e meur a gavlec'h pe lodenn, met un niver digemm a liveoù o doa, alies ul live hepken. Lies reizhiad korvoiñ perc'henn a-bouez a ouzhpennas en diwezh un tu d'ober gant iskavlec'hioù askizel diazezet ivez war patrom Multics. An urzhaz "strollad, implijer" eus RSX-11M gant DEC a droas da gavlec'hioù VMS, pezhiennoù CP/M a droas da iskavlec'hioù MS-DOS 2.0+, hag an urzhaz group.account eus MPE gant HP ha SSP ha reizhiadoù levraouegoù OS/400 gant IBM a zisoc'has war reizhiadoù restroù POSIX galloudusoc'h.\nOber eus ar jubenner urzhiadoù ur programm boutin eus al live implijer, gant urzhiadoù ouzhpenn pourvezet evel programmoù distag, a voe un nevezadenn all eus Multics brudet gant Unix. Ar Shell Unix a implije ar memes lavar evit urzhiadoù etregwezhiat hag evit skriptoù (skriptoù shell — ne oa ket a lavar kontrollañ an dleadoù distag evel ar JCL gant IBM). Gant ma oa eus ar shell hag an urzhiadoù RK "ur programm all, tra ken", e c'halle an implijer dibab (pe zoken skrivañ) e shell dezhañ. Urzhiadoù nevez a c'halled ouzhpennañ hep kemmañ ar shell e-unan. Ereadur nevezadus al linenn-urzhiañ Unix evit krouiñ chadennoù argerzhoù produer-bevezer (sanioù-stlenn) a reas d'ur paradigm programmañ galloudus (kedroudennadoù) bezañ hegerz a-vras. Meur a jubenner urzhiadoù dre linenn urzhiañ krouet war-lerc'h a zo bet awenet gant ar shell Unix.\nUr bennaenn ziazez eeunadus eus Unix a oa bezañ lakaet e pleustr an destenn ASCII evit tost an holl furmadoù restroù. Ne oa ket a aozer "binarel" en aozadennoù orinel eus Unix — ar reizhiad a-bezh a veze kefluniet en ur implijout skriptoù urzhiadoù shell mod-testenn. An anver boutin er reizhiad E/D a oa an okted — neket evel ar reizhiadoù restroù "dre enrolladenn". Bezañ kreizennet war an destenn evit enkorfañ tost pep tra en deus graet d'ar sanioù Unix bezañ talvoudus-tre, ha broudet en deus da ziorren ostilhoù simpl hag hollek a c'hellfed kenstrollañ aes evit kas da benn trevelloù ad hoc luzietoc'h. Bezañ degemeret an destenn hag an okted en deus lakaet ar reizhiad e-tailh da vezañ kresket ha douget muioc'h eget reizhiadoù all. Gant red an amzer, an arloadoù diazezet war an destenn o deus graet berzh ivez e tachennoù evel al lavaroù moullañ (PostScript), hag e gwelead an arloadoù eus Protokoloù ar Genrouedad, da sk. Telnet, FTP, SSH, SMTP, HTTP hag SIP.\nGant Unix e voe brudet un ereadur evit an troiennoù reoliek en deus kavet un implij ledan. Etrefas programmiñ Unix zo deuet da vezañ sichenn ur reolad etrefas reizhiadoù korvoiñ lakaet e pleustr a-vras (POSIX, gwelet a-us).\nAl lavar programmiñ C na voe ket pell oc'h en em ledañ pelloc'h eget Unix, ha bremañ emañ hollvezant e programmadur ar reizhiadoù hag an arloadoù.\nDiorroerien abred Unix a voe bras o fouez evit degas damkaniezh ar molladusted hag an adimplijusted e doareoù an ijin meziantel, dihadet o deus ul luskad evit an "Ostilhoù Meziantel".\nUnix a bourchasas ar protokol rouedad TCP/IP war urzhiataerioù marc'hadmat a-walc'h, pezh a vroudas da gevreañ ardivinkoù ar bed-holl betek berzh marzhus ar Genrouedad. Talvezout a reas da ziazez evit hel lakaat e pleustr war meur a savenn all. (Gant se ivez e voe lakaet anat frailhoù surentez niverus en enkorfadurioù rouedad.)\nTuadur Unix da bourchas an teuliadur klok en-linenn ha moned (bloavezhioù pad) ouzh kod tarzh ar reizhiad a-bezh a reas d'ar brogrammourien bezañ war-c'hed eus un endro gwelloc'h eget kent, ha disoc'h a reas da lañsañ luskad ar meziantoù frank e 1983.\nGant red an amzer, diorrerien pennañ eus Unix (hag ar programmoù a ya en-dro warnañ) o deus savet un teskad a reoladoù sevenadurel evit diorren meziantoù, ha deuet eo ar reoladoù-se da gemer kement a bouez hag a levezon ha teknologiezh Unix e-unan ; kement-mañ eur boas d'ober ar brederouriezh Unix anezhi.\nGant Unix e vez stoket variennoù eur ar reizhiad evel an niver a eilennoù tremenet abaoe hanternoz d'ar 1añ a viz Genver 1970 (ar "c'houlz Unix") e variennoù eus ar seurt\ttime t, termenet ent istorel evel "anterin 32-bit sinet". D'an 19 a viz Genver 2038, an eur red a winto eus ur zero heuliet gant 31 unan (01111111111111111111111111111111) da un unan heuliet gant 31 zero (10000000000000000000000000000000), pezh a adderaouo an eur d'ar bloavezh 1901 pe 1970, diouzh an enkorfadur, dre ma eilpenno ar bit sin. O vezañ ma implij meur a arload roudennadoù eus levraouegoù ar RK evit jediñ an deiziad, skog kement-mañ a c'hellfe anadiñ kalz abretoc'h eget 2038 ; da skouer e c'hellfe ur prest war gampi 30 bloavezh-pad bezañ jedet direizh adalek ar bloavezh 2008.\nO vezañ m'eo ral a wezh eztaolet e furmad an eur Unix deiziadoù a-raok 1970, un diskoulm posupl, hag a zo kenglotus ouzh ar furmadoù binarel bezant, a vefe adtermeniñ time_t evel "anterin 32-bit ansinet". Koulskoude, un dalfasadenn evel-henn ne rafe ken nemet dreistlec'hiañ ar gudenn d'an 7 a viz C'hwevrer 2106, hag e c'hallfe silañ drein e meziantoù a genveria daou deskad eurioù.\nAozadennoù zo eus Unix o deus pledet gant kement-mañ endeo. Da skouer, gant Solaris war reizhiadoù 64-bit, time_t a zo 64 bit e hed, da lavaret eo ar RK e-unan hag an arloadoù 64-bit a embrego reizh an deiziadoù 292 miliard a vloavezhioù-pad (meur a wezh muioc'h eget oad an hollved). Arloadoù 32-bit hag a implij un time_t 32-bit a zalc'ho da vont en-dro war reizhiadoù Solaris 64-bit, met techet ez vint c'hoazh d'an draen 2038.\nReizhiadoù korvoiñ frank Unix-heñvelAozañ\nLinux a zo ur reizhiad modern Unix-heñvel\nE 1983, Richard Stallman a gemennas ar raktres GNU, ur striv youlek evit krouiñ ur reizhiad meziantoù frank Unix-heñvel ; "frank" e doare kement hini a resev ur skouerenn anezhañ a vije frankiz gantañ d'e implijout, studiañ, kemmañ, hag ingalañ pelloc'h. Pal GNU a voe sevenet e 1992. E raktres diorren ur graoñell, GNU Hurd, ne oa ket disoc'h gant ur graoñell oberiant, met ur graoñell kenglotus Linux e anv a voe embannet evel meziant frank e 1992 hervez an Aotre Foran Hollek GNU. An daou a-gevret a vez graet aliesig "Linux" anezho, daoust ma ra ar Free Software Foundation ha dasparzhadennoù Linux, evel Debian GNU/Linux, gant an anv kevredet GNU/Linux.\nOuzhpenn o implij er reizhiad korvoiñ Linux, kalz a bakadoù GNU — evel an Dastumad Kempunerioù GNU (ha nemorant ar chadenn ostilhoù GNU), al levraoueg C GNU hag ar mavegoù kreiz GNU — o deus kendalc'het ivez da c'hoari ur roll kreiz e reizhiadoù Unix frank.\nDasparzhadennoù Linux, a gaver enno Linux ha dastumadoù bras a veziantoù kenglotus, o deus tapet brud war un dro e metoù an amatourien hag e bed an aferioù. E-touez an dasparzhadennoù brudet emañ Red Hat Enterprise Linux, Fedora, SUSE Linux Enterprise, openSUSE, Debian GNU/Linux, Ubuntu, Mandriva Linux, Slackware Linux ha Gentoo.\nUn deveradenn frank eus Unix BSD, 386BSD, a voe ivez embannet e 1992 ha disoc'h a reas gant ar raktresoù NetBSD ha FreeBSD. Hervez ar varnadenn douget e 1994 er breud savet gant UNIX Systems Laboratories enep da Skol-Veur Kalifornia ha Berkeley Software Design Inc. (USL v. BSDi), e voe lakaet sklaer edo gant Berkeley ar gwir da zasparzhañ Unix BSD — evit netra, ma venne kement-mañ. Dibaoe, Unix BSD zo bet diorroet hervez lies tuadur, en o zouez OpenBSD ha DragonFly BSD.\nLinux ha BSD a zo bremañ krog da aloubiñ fonnus kalz eus ar marc'had a oa betek-henn dindan dalc'h reizhadoù korvoiñ Unix perc'henn, ha war un dro emaint oc'h emledañ e marc'hadoù nevez evel re an ardivinkoù beveziñ burev, heloc'h hag entoueziet. A-drugarez d'an doare molladel m'eo bet empentet Unix, rannañ tammoù bitrakoù a zo boutin a-walc'h ; da heul, ar bras eus an holl reizhiadoù Unix hag Unix-heñvel a gaver enno da nebeutañ un tamm kod BSD, hag ar reizhiadoù modern a gaver ivez aliesig en o dasparzhadenn ur maveg GNU bennak.\nE 2005, Sun Microsystems a embannas ar bras eus kod tarzh e reizhiad korvoiñ Solaris, un argemm eus System V, dindan an anv OpenSolaris, en ur ober anezhañ ar c'hentañ reizhiad Unix kenwerzhel diorroet da vat da vont tarzhioù digor (meur a vloaz abretoc'h, Caldera en doa embannet kalz eus ar reizhadoù Unix koshoc'h hervez un aotre kelenn ha diwezatoc'h BSD). Da heul, ul lodenn vras eus ar c'hod bet perc'henniezh AT&T/USL eur bremañ frank da sellet outi.\nMerañ ar merkAozañ\nE miz Here 1993, Novell, ar c'hevredad a oa perc'henn da kod tarzh Unix System V d'an ampoent, a dreuzkasas merk marilhet Unix d'ar c'hevredad The X/Open Company (bremañ The Open Group), ha gwerzhañ a reas e 1995 an obererezh kenwerzhel kenstag da Santa Cruz Operation. Daoust ha Novell he doa gwerzhet war un dro gwriroù eilañ ar meziant a oa danvez ur breud kevreadel, SCO v. Novell, a voe gounezet gant Novell ; galv a zo war ar breud. Ar pourvezer Unix SCO Group Inc. a damall da Novell c'hwibañ e wirioù.\nPerc'henn a-vremañ d'ar merk marilhet UNIX® eo The Open Group, ur c'hengevread reoladoù greantel. N'eus ken nemet reizhiadoù hollgenglotus ha testeniekaet diouzh Spizadur eeun UNIX a zoug an anv "UNIX®" (reoù all a reer "Reizhiad Unix-heñvel" pe "Unix-heñvel" anezho).\nHervez un diferad eus The Open Group, an termen "UNIX®" a zave muioc'h d'ur renkad a reizhiadoù korvoiñ eget d'un enkorfadur dibar a reizhiad korvoiñ ; hiziv e c'hallfe ar reizhiadoù korvoiñ a wiria an Spizadur eeun UNIX digant The Open Group bezañ e-tailh da zougen ar merk marilhet UNIX® 98 pe UNIX® 03, goude m'en devo paet pourvezer ar reizhiad korvoiñ frejoù da The Open Group. E-touez ar reizhiadoù aotreet da implijout ar merk marilhet UNIX® emañ AIX, HP-UX, IRIX, Solaris, Tru64 (gwezhall "Digital UNIX"), A/UX, Mac OS X 10.5 war savennoù Intel, hag ul lodenn eus z/OS.\nA-wezhioù e implijer berradurioù evel "Un*x", "*NIX", pe "*N?X" evit ober anv eus an holl reizhiadoù korvoiñ heñvel ouzh Unix. Dont a ra diwar implij an arouezennoù "*" ha "?" evel "meta-arouezenn" gant meur a vaveg. Implijet eo ivez an notadur-se evit deskrivañ reizhiadoù all Unix-heñvel, da sk. Linux, BSD, etc., na sevenont ket an divizoù evit ar merk UNIX® digant the Open Group.\nGoulenn a ra The Open Group e vije implijet atav "UNIX®" evel un anv gwan da heul un termen rummel evel "reizhiad" e seurt ne yafe ket ar merk marilhet da anv boutin.\n"Unix" a oa an doare-skrivañ orinel, met ledet a-walc'h e chom implij ar stumm "UNIX" o vezañ ma oa, gouez da Dennis Ritchie p'en doa distaget ar brezegenn Unix orinel d'an trede Kendalc'h ar Reizhiadoù Korvoiñ eus an Association for Computing Machinery stadunanat, « en em gavet ganeomp ur skriverez nevez ha troff a oa o paouez bezañ ijinet ha sordet e oamp dre ma c'hallemp produiñ pennlizherennoù bihan. ». Kalz eus diaraogerien ha kempredidi ar reizhiad korvoiñ na implije ken nemet pennlizherennoù, da heul kalz a dud a skrivas an anv gant pennlizherennoù gant ar boazet ma oant.\nMeur a seurt liester eus Unix a zo en implij e saozneg pa reer dave da lies seurt reizhiad Unix hag Unix-heñvel. An hini boazetañ a zo an "Unixes" boutin, met ar sevenadur hacker hag a grouas Unix a zo tuet d'ober fent gant ar yezh, ha brudet eo ivez "Unices" (a sell ouzh Unix evel un anv Latin eus an trede troadur). Ar stumm liester hensaoznek "Unixen" a zo divoaz, daoust ma 'z er gweler gwezh an amzer. E brezhoneg eo ar stumm "Unixoù" an hini vo degemeret, emichañs.\nAnvioù merkoù a c'hell bezañ marilhet gant ensavadurioù disheñvel e broioù disheñvel, hag ar reolennadur war ar merkoù e broioù zo a aotre an hevelep merk da vezañ perc'hennet gant meur a ensavadur keit ha ma implij pep ensavadur ar merk e rummadoù aes da zigejañ. Se zo kaoz e weler Unix implijet da verk marilhet evit produioù liesseurt en o zouez stalikennoù levrioù, liv-skrivañ, peg e boutailhoù, trezhoù babiged, sec'herioù-blev hag endalc'herioù boued. .\nUrzhiadoù Unix boutinAozañ\nUrzhiadoù Unix implijet a-vras a zo en o zouez :\nKrouiñ kavlec'hioù ha restroù, ha merdeiñ drezo : ls cd pwd mkdir rm rmdir cp find touch mv\nGwelet hag aozañ restroù : more less ed vi emacs head tail\nSkridtreterezh : echo cat grep sort uniq sed awk cut tr split printf\nKeñveriañ restroù : comm cmp diff patch\nOstilhoù shell diseurt : yes test xargs\nMerañ ar reizhiad : chmod chown ps su w who\nKehentiñ : mail telnet ftp finger ssh\nDilesadur : su login passwd\n↑ Ritchie, Dennis M.. Space Travel: Exploring the solar system and the PDP-7. Kavet : 2007-03-11.\n↑ UNIX History. www.archive.org.\n↑ Stephen Shankland (December 7 2005). Itanium: A cautionary tale. Tech News. ZDNet. Kavet : 2006-10-04. “In the third quarter of this year, 7,845 Itanium servers were sold, according to research by Gartner. That compares with 62,776 machines with Sun Microsystems' UltraSparc, 31,648 with IBM's Power, and 9,147 with HP's PA-RISC.”\n↑ The Open Group. Mac OS X Version 10.5 Leopard on Intel-based Macintosh computers certification. Kavet : 2007-06-12.\nUNIX History. www.levenez.com. Kavet : 17 March, 2005.\nAIX, FreeBSD, HP-UX, Linux, Solaris, Tru64. UNIXguide.net. Kavet : 17 March, 2005.\nLinux Weekly News, February 21, 2002. lwn.net. Kavet : 7 April, 2006.\nLions, John: Lions' Commentary on the Sixth Edition UNIX Operating System.\nwith Source Code, Peer-to-Peer Communications, 1996; ISBN 1-57398-013-7\nAr Wezenn Unix : restroù diwar embannoù istorel\nUn tresad klokoc'h eus an Unixoù ha deveradoù disheñvel\nPetra eo UNIX, bepred ?\nKrouidigezh ar Reizhiad Korvoiñ UNIX\nEn tu-hont da 50 argemm eus Unix @ Unix Guru Universe\nEmdroadur UNIX gant Ian F. Darwin ha Geoffrey Collyer\nPennbajenn ar reizhiad UNIX gant The Open Group\nRoll an teskanvioù Unix\nUnix danvez Lennegezh\nlstor Unix Ur wezenn grafikel bras eus an Unixoù\nReizhiad UNIX a ziraez foran SDF\nAr Foromoù Unix\nUn tutorial Unix dedennus-tre gant Douglas Wilhelm Harder, eus Skol-Veur Waterloo\nDornlevr enebourien UNIX. Un antoligiezh nann-lubanus eus istor abred (ha kazi disoñjet) Unix evel m'en diskouez kemennadoù implijerien abred.\nUr brastres hiladur Unix all\n14 Genver 2008 : lakaet eo bet ar pennad-mañ war ar renk evit bezañ anavezet evel « pennad mat ». Gallout a rit reiñ hoc'h ali war ar c'hinnig-se.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Unix&oldid=1854780 »


Lucius Tarquinius Superbus — Wikipedia\n(Adkaset eus Tarquinius Superbus)\nLucius Tarquinius Superbus (... – 495 kent J.K.) a oa, hervez ar vojenn, seizhvet ha diwezhañ roue Roma.\nRen a reas eus -535 betek -509 pa voe harluet a Roma.\nGwall zu eo ar poltred graet anezhañ, gant Republikaned, ret eo larout. Hiriv e klasker didoueziañ ar wirionez eus ar vojenn na vije ken tost-se d'ar wirionez.\nMab pe mab-bihan e oa d'ar roue Tarquinus Kozh. Evel e vreur Arruns Tarquinius e voe dimezet Lucius Tarquinius da verc'hed ar roue Servius Tullius, a soñje en em ziwall diouzh iriennoù mibien e ziaraoger, penegwir e oa bet lazhet Tarquinus Kozh gant mibien ar roue en e raok, Ancus Marcius.\nTullia, pried Arruns, a zoganas he fried (au mépris de sa propre sœur) gant Lucius, he breur-kaer. A-benn ar fin e varvas ab daou bried strobus, hag e timezas Tullia ha Lucius.\nSavet ar Republik[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nSextus Tarquinius a oa ken feuls evel e dad roue. Orgediñ a eure ouzh Lucretia, gwreg ar jeneral Tarquin Collatin, kar dezhañ. Gwallañ anezhi a reas . En em lazhañ a eure ar wreg mezhekaet, Tarquin Collatin a reas d'ar bobl emsevelgant skoazell e genderv Lucius Junius Brutus, e dad-kaer Spurius Lucretius Tricipitinus ha Publius Valerius Publicola.\n↑ Titus Livius, Ab Urbe condita libri, I, 57-58.\n↑ Titus Livius, Ab Urbe condita libri, I, 59\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Lucius_Tarquinius_Superbus&oldid=1773016 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 19 Her 2017, da 11:55.


Voltaire - Wikiarroud\nFrançois-Marie Arouet (1694-1778), brudet evel Voltaire, a oa ur skivagner ha prederour gallek.\nVoltaire, circa 1736\nAr pezh eo an trelat d'an derzhienn, ar gounnar d'ar vrouez eo an anterinouriezh d'ar vrizhkredenn. — Dictionnaire philosophique (1764)\nBosenn an eneoù eo an anterinouriezh. — Dictionnaire philosophique (1764)\nEl lec'h m'emaon emañ ar baradoz war an Douar. — Satires, le Mondain (1736)\nUr skouer fall hepken, ur wech roet, zo gouest da breinañ ur vroad hepken en he fezh, hag ar boaz a dro da vac'homerezh. — Dictionnaire philosophique (1764)\nguerre : ar pezh a zo boemus en embregadenn ifern-se eo e laka pep penn muntrerien bennigañ e vannieloù en ur aspediñ Doue solenn kent mont da ziouennañ e hentez. — Dictionnaire philosophique (1764)\nAr brizhkredennoù a laka ar bed a-bezh er flammennoù ; gant ar brederouriezh e vezont mouget. — Dictionnaire philosophique (1764)\nBrav-tre eo kement-se, met diaes eo din krediñ etiskennan eus ar moru. — Les colimaçons du reverend père L'Escarbotier (1769) \nAn avelioù hag a laka koeñv e gouelioù al lestr eo an entanoù : e liñvañ a reont a-wechoù, met hepto ne c'hellfe ket merdeiñ. — Zadig ou la Destinée (1748)\nGwir kement den frank eo ar gwir da lavarout ha da voullañ ar pezh a soñj, ne oufed ket e lemel dioutañ hep bout un tirant eus ar re washañ. — Question sur les miracles (1765)\nAr gwallgomz, an tech kuzh-se en ene da zrouksoñjal a-zivout an holl dud. — Dictionnaire philosophique (1764)\nKement ha mil bloaz en Istor e talvez ur frapad hevoud. — Commentaire historique (1776)\nSeul zoujetoc'h e voe galloud an niveroù en hon touezma ne gomprenemp netra enno. — Dictionnaire philosophique (1764)\nAn dizunvan eo gwashañ droug mab-den, hag ar c'hendoujañs eo ar remed. — Dictionnaire philosophique (1764)\nUn ali divarn eo ar rakvarn. — Dictionnaire philosophique (1764)\nGoulennit digant un touseg petra eo ar gened, respont a raio deoc'h ez eo e dousegez. — Dictionnaire philosophique (1764)\nEnor da dad ha da vamm, mar fell dit bevañ pell. — Dictionnaire philosophique (1764)\nFall e komz an den bepred pa n'en devez netra da lavarout. — Commentaires sur Corneille (1764)\nKavet eo bet, dre bolitikerezh mat, an doare kuzh da lakaat da vervel gant an naon ar re hag a laka, dre c'hounit an douar, ar re all da vevañ. — Le Sottisier (1778) \nAr gristeniezh eo ar vrizhkredenn fallakrañ o tiotaat an dud hag o wastañ an douar biskoazh. — Lettre à d'Argence (11 Here 1763)\nTri droug a vez kaset pell diouzhimp gant al labour : an hirnez, ar gwalldechoù hag an ezhomm. — Candide ou l'Optimiste (1759))\nUn amzer hir-meurbet ha pasianted ur sant zo rekis e vit ober ul levr mat. — Lettre à madame du Deffand (1añ Du 1773)\nEvel al loened eo an dud : ar re vras a zebr ar re vihan hag ar re vihan o flemm. — Le Sottisier (1778)\nAn dud zo amprevaned o plaouiañ an eil re ar re all warun atomennig fank. — Zadig ou la Destinée (1748)\nRa c'hallo an holl dud kounaat ez int holl vreudeur ha c'hoarezed. Prière à Dieu (1763)\nUn nebeud mad am eus graet ; ma oberenn wellañ eo. — Epître à Horace (1772)\nDidalvez eo an den ha na dalv nemet dezhañ e-unan. — Sept discours en vers sur l'Homme (1738)\nUr mezeg zo un den hag a skuilh drammoù a anavez nebeut en ur c'horf a anavez nebeutoc'h. — Épigrammes (1738)\nGant an oad e vez mouget an holl entanoù ; karantez-an-unan nepred ne varv. Épîtres, stances et odes (1769)\nPediñ Doue zo fougeal bout gouest da gemmañ an natur dre gomzoù. — Le Sottisier (1778)\nAr blijadur eo abeg, dever ha pal an holl voudoù poellek. — Épîtres, stances et odes (1769)\nDizunaniñ a-benn ren ; setu e bolitikerezh. — Don Pèdre, roi de Castille (1774)\nGwell eo risklañ saveteiñ ur c'habluz eget kondaoniñ un den digablus. — Zadig ou la Destinée (1748)\nGouzout a rit emañ an div vroad-se en ur brezel evit un nebeud keñverioù erc'h kostez Kanada, hag e tispignont kalz evit ar brezel kaer-se kalz muioc'h eget talvoudegezh Kanada en e bezh. — Candide ou l'Optimiste (1759))\nAr sklav a gont dezho e istor, perak ez eus bet troc'het ur c'har hag un dorn dezhañ gant e vestr, ha lavarout a ra en diwezh : D'ar priz-se e tebrit sukr en Europa . — Candide ou l'Optimiste (1759))\nLivadur ar vouezh eo ar skritur. — Dictionnaire philosophique (1764))\nD'ar re a laka ar speredoù en o frankiz dre nerzh ar wirionez, ha neket d'ar re a ra sklaved diouto dre feulster an diotiz hag an diouiziegezh e tleomp doujañ. — Lettres anglaises ou Lettres philosophiques (1734)\nN’on ket a-du gant ar pezh a lavarit, met en em gannañ a rin betek ar marv evit ma c’hellot e lavarout.\nKavet en ur buhezskrid aozet gant Evelyn Beatrice Hall e 1906; anzavet he deus he fazi e 1939.\n↑ Keñver ebet gant On the Origin of Species Charles Darwin (1809–1882).\n↑ Dornskrid bet prenet gant an impalaerezh Yekaterina II Rusia ; biskoazh ne oa bet moullet kent marv ar prederour.\nAdtapet diwar « https://br.wikiquote.org/w/index.php?title=Voltaire&oldid=3574 »\nDernière modification le 6 Gou 2019, à 15:51\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 6 Gou 2019, da 15:51.


Lanfeust de Troy - Wikipedia\nUr rummad bannoù-treset eo Lanfeust de Troy, unan eus perzhioù brasañ er rumm-mañ abaoe ar bloavezhioù 1990. Gant Christophe Arleston eo bet savet ar senario, hag an tresadennoù gant Didier Tarquin. Embannet int bet gant an ti embann Soleil. Kelc'hiad kentañ troioù-kaer Lanfeust, deskard gov eus ar blanedenn Troy, eo "Lanfeust de Troy". Lanfeust des Étoiles eo an eil hag an trede hini Lanfeust Odyssey. Kavet e vez kalz a bannoù-treset diwar-benn bed Troy evel Conquérants de Troy, Trolls de Troy, Les Légendes de Troy pe Gnomes de Troy - hag a zo istorioù avanturioù Lanfeust hag e gamaladed pa oant bihan.\n1 Diverradenn an istor\n2 Bed Troy\n3 Evezhiadenn war ar BT\n4.4 Mestr Nicolède\n5 Al Levriou\n6 Pennadoù karr\nDiverradenn an istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nTroy zo ur blanedenn poblet gant tud, trolled ha krouadurioù all euzhus pe euzhusoc'h :\nUr galloud hud o deus tost an holl dud : lakaat ar blev da hiraat, lakaat an dent da gouezhañ, lakaat ar metalioù da deuziñ pe kerzhet war an dour (gant nompas mont re bell diouzh ur fur deus Eckmül, adkaser an hudouriezh).\nKrouadurioù gouez eo an Drolled hervez an dud, sevenet-tre int avat diouto o-unan. Chaseal a reont tost kement a dremen war-hed taol dezhe. Kreñv-hardizh a-gorf, ne zoujont ket nemeur a dra, nemet an dour a c'hallfe - daonet e vo ! - gwalc'hiñ anezhe.\nKregiñ a ra istor Lanfeust de Troy e ti-govel Glinin, kêriadenn c'henidik Lanfeust, e lec'h m'emañ o labourat evit ar Mestr Gramblot e-giz deskard. Un deiz e erru ar marc'heg Or-Azur evit lakaat kempenn e gleze. Pa douch Lanfeust pommell ar c'hleze-se e resev ur galloud hud kreñv-tre. Graet eo ar bommell-se gant ivor ar Magohamoth, aneval fabulus. Ar galloud peurvoudek en deus Lanfeust. Kinnig a ra Nicolède, fur Glinin, da Lanfeust mont da Skol-Veur an hudouriezh en Ekmul. Mont a ra neuze Lanfeust, Nicolède, Cixi ha C'ian betek Ekmul, da c'houlenn tiouroù diwar-benn ar pezh a zo c'hoarvezet ha diwar-benn ar Magohamoth, digant fured-veur Ekmul. War an hent e kejont gant un troll anvet Hebus, hag a zo strobinellet gant Nicolède. Doñv e teu Hebus da vezañ ha heuliañ a ra anezhe neuze en o beaj. Erruet en Ekmul e welont ar fured-veur ha chom a ra Lanfeust da studial ha da vezañ studiet. Met kudennoù a vo ha mont a raio ar skipailh davet ar Magohamoth, mamenn an hud. Lakaet e vint diaes gant ar morlaer Thanos hag en deus ar memes kerentiezh ha Lanfeust gant ar Magohamoth.\nBed Troy[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nTroy a zo ur blanedenn e lec'h m' o deus tost an holl annezidi ur galloud hud disheñvel an eil diouzh egile. Hogen, ret eo bezañ e-kichen ur fur eus Ekmul, adkaserien an hud, evit gellout implij o galloud. Labourioù an dud a zo diouzh o galloud hud. Gwelet e vez tud gant ar galloud da reiñ ar sec'hed (ar plac'h-se a zo servijourez) pe ar galloud da cheñch tu d'an avel (d'ur martolod). Diorren a ra hollved Lanfeust de Troy a feur ma za an heuliad war-raok (kartennoù hag holloueziadurioù war-benn Troy zo bet savet neuze gant an aozerion). Ul loen eo ar Magohamoth ha n'eo ket bet anavezet krenn morse, ha kaset zo bet meur a enklask diwar e benn. Mammenn an hudouriezh war Troy eo. Evit adkas an hudouriezh-se e c'hell lod eus annezidi Troy dioueriñ o galloud ha dont da furion hag o labour eo skignañ an hudouriezh en-dro dezho war ar blanedenn.\nEvezhiadenn war ar BT[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nEn tu all d'ar pezh hollved a zo en-dro da Lanfeust de Troy o deus graet an aozerien o soñj da lakaat un tamm fent. Ma n'eo ket gwall stank ar geriennoù kuzh hag ar c'hoarioù gerioù da gregiñ e teuont da vezañ stankoc’h-stankañ, an tu-kreñv gante zoken, el levrioù diwezhañ. A-bep seurt a zo : testennoù koachet mat divinadelloù enne pe c’hoarioù bihan, c'hoarioù gerioù, pell soutiloc'h evit na soñjfed a-wezhioù. Sed amañ, titl al levr 6, Cixi impalaerez, a seblant bezañ da gentañ ur c'hoari gerioù aezet gant Sissi impalaerezh, Cixi avat zo bet ur gwir impalaerez sinat.\nLanfeust[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nLanfeust a zo un avanturier yaouank eeunik-tre hag a c'hell gant un taol lagad, lakaat ar metaloù da deuziñ. Pa stok ouzh olifant ar Magohamed en deus ar galloud peurvoudek. Ar wech kentañ eo e oa gwelet an dra-se war Troy. Kouezhañ a ra ar roll-se warnañ hep ma vefe prest, met sikouret e vo gant e vignoned.\nGoude bezañ beajet e pep lec'h e Troy, ha pelloc'h c'hoazh e-barzh Lanfeust des Etoiles, e chom Lanfeust ur peizant hag a vo lesanvet troc'her-buzhug, « plouc », gant e enebour Thanos. An dra gentañ en deus goulennet diwar benn ar galloud peurvoudek a oa, « Ha tu vo sellet a-dreuz saeoù ar mec'hed ? ». Ar pezh a zalc'ho Lanfeust da chom diouzh an tu mat ha da chom hep mont d'an tu fall a zo e blaender peizant.\nUn haroz dic'hortoz eo Lanfeust, sot a-wechou, dilec'hiet atav. Dont a ra bepred a-benn d'en em ziluziañ eus ar c'hudennoù.\nC'ian[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nC'ian a zo merc'h Nicolède ha c'hoar Cixi, ur plac'h dous ha romantik-tre eo, c'hoant he deus da gaout un tropellad bugale gant un ti e-kichen ar stêr. Lanfeust hag a zo he c'hefrisa e-penn kentañ an istor n'en deus ket ar memes soñjoù e-keñver an dra-se, ha gwelet e vo penaos e echuo an garantez-se e-kerzh an istor. Kouezhañ a ra C'ian e karantez gant ar marc'heg Or-Azur a ne baouez ket da verc'heta. Ar c'houplad-se a zo arouez ar c'houpl peurvat, kourtes ha klasel-tre.\nCixi[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nCixi, merc'h Nicolède ha c'hoar C'ian, a zo ur bikez hag a blij dezhi c'hoari troioù fall da Lanfeust. Jalous-kenañ eo eus an darempred etre he c'hoar ha Lanfeust e fin an istor. Ar galloud da aezhennañ pe da skornañ an dour he deus. Cixi a zo an dudenn a zo aet ar muiañ war-raok, deuet eo da vezañ impalerez en albom 6 hag ur priñsez e-barzh Lanfeust des Etoiles.\n« Ombre ténébreuse »:\nE-pad tiranterezh Thanos war Ekmul e vo Cixi ar « skeud du »-se e-kerzh an noz evit stourm a-enep an tiranterezh-se. Akipet eo gant ur skourjez he deus anvet « Polprédo » hag un erevent anvet « Tornado », gant ur maskl evel hini Zorro. Diskuliet eo orin hec'h anv e-barzh an albom Cixi Impératrice.\nMestr Nicolède[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nNicolède a zo fur Glinin ha tad C'ian ha Cixi. Kavet eo bet gantañ e oa an olifant a zeue eus un aneval mojennek anvet ar Magohamoth hag a roe ur galloud peurvoudek da Lanfeust. Kaset en deus neuze Lanfeust da Ekmul a-benn ma vefe studiet gant an tri fur meur.\nGouizieg ha hud :\nNicolède, gouizieg, istorour, diellour, a vez bepred e fri en agrippaoù. E-giz ur fut gwirion eus Ekmul en deus renoñset d'e c'halloud personnel evit bezañ un adkaser hud.\nNicolède a zo skeudenn an tad e-barzh ar saga. E-penn kentañ an istor ez eo Lanfeust kefrisa C'ian. D'ar mare-se e vo Nicolède ur mentor evit Lanfeust, dezhañ ur galloud peurvoudek na oar ket implij mat c'hoazh. Nicolède a zo ivez un tad, memes ma ro ar memes karantez d'e ziv verc'h e tiskouez bezañ tostoc'h eus C'ian hag a zo furoc'h, jentiloc'h... eget Cixi.\nHébus[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nHebus a zo un troll. Goude bezañ bet strobinellet ez eo deuet eo da vezañ ur c'hamarad laouen gant ur c'hreñvder dudius evit ar skipailh dre ma 'z eo bet achantet gant Nicolède. Deuet eo da vezañ un troll speredek-tre, speredekoc'h eget Lanfeust zoken. Hebus a vo ur sikour bras abalamour d'e greñvder ha d'e strategiezh e-kerzh an istor.\nE-kerzh an istor e torr meur a wech achanterezh Hebus, ar pezh a lakaio ar skipailh diaes a-wechoù (atav e gwirionez). E-kerzh un emgann gant trolled all e rank Nicolède terriñ achanterezh Hebus evit ma c'hellfe chom bev peogwir ez eo kreñfoc'h pa vez e gouezeri. Adwelet e vo anezhañ un tamm war lec'h, sevenet e oa, hep bezañ achanteret ken gant Nicolaède hag a zo an hini nemetañ en deus merzet an dra-se.\nUn troll plijus:\nAon en deus rak an dour nemetken, peogwir e c'hellfe gwalc'hiñ anezhañ. Plijet-tre eo gant e gelien, gant e vignoned, an emgannoù hag al loened lipous.\nThanos[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nGellet en dije Thanos ar morlaer bezañ ur fur-meur ma ne'n dije ket trubardet Ekmul. C'hoant en doa Thanos da ober e renkoù e-unan war Ekmul hep ar furioù-meur all. Tu zo dezhañ en em deleportiñ en ul lec'h en deus gwelet dija. Bez en deus ar memes kerentiezh ha Lanfeust gant ar Magohamoth, memes ma chom Lanfeust un tamm kreñvoc'h.\nJalouzi ha c'hoantoù\nAr v'hoari a blij ar muiañ da dThanos eo ar jahinerezh, dreist-holl pa'n dez Lanfeust da jahinañ. Mezhekadenn: Thanos a zispriz kalz Lanfeust hag a zo ur peizant evitañ (evit an holl e gwirionez), ha plijet-tre eo Thanos o reiñ lesanvioù dezhañ evel « plouc » pe « bouseux », an hini a blij ar miuañ da dThanos a chom preñv-douar (« cloporte )» da ziskar e gribell da Lanfeust, d'e izelat. Brasoniaj: Dre forzh asuriñ ez eo-eñ mestr nemetañ ar galloud peurvoudek ec'h en em c'houlennomp ma n'emañ ket kahunek Thanos dirak Lanfeust, ar gwir haroz.\nAl Levriou[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nL'Ivoire du Magohamoth (ISBN 9782877642576)\nThanos l'Incongru (ISBN 9782877643061)\nCastel Or-Azur (ISBN 9782877643948)\nLe Paladin d'Eckmül (ISBN 9782877645669)\nLe Frisson de l'Haruspice (ISBN 9782877646468)\nCixi Impératrice (ISBN 9782877647953)\nLes Pétaures Se Cachent pour Mourir (ISBN 9782877649230)\nLa Bête Fabuleuse (ISBN 9782845650336)\nPennadoù karr[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nHollved Troy, hollved faltazius.\nDaveoù Troy, al lies daveoù zo e-barzh heuliad Troy.\nLanfeust de Troy • Trolls de Troy • L'Encyclopédie anarchique du monde de Troy • Gnomes de Troy • Lanfeust des Étoiles • Les Conquérants de Troy • Lanfeust Quest • Les Légendes de Troy • Lanfeust Odyssey • Cixi de Troy\nC'ian • Cixi • Dheluu • Glace • Hébus • Lanfeust • Le Chevalier Or-Azur • Magohamoth • Nicolède • Swiip • Page Blanche • Thanos • Téträm • Waha\nDarshan • Eckmül • Meirrion • Phalompe • Troy\nChristophe Arleston • Claude Guth • Didier Tarquin • Jean-Louis Mourier • Olivier Vatine\nSoleil Productions • Lanfeust Mag\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Lanfeust_de_Troy&oldid=1848669 »


derc'hel penn ouzh unan bennak - Wikeriadur\nderc'hel penn ouzh unan bennak\n1.2.2 Troiennoù heñvelster\nSavet diwar ar verb derc'hel, an anv-kadarn penn, an araogenn ouzh hag unan bennak\nderc'hel penn ouzh unan bennak /Distagadur ?/\nHerzel ouzh unan bennak, pennekaat ouzh unan bennak\nHennezh a zo droug ouzhimp-ni o vezañ ma talc'homp penn outañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 405.)\n“Gwarded vroadel Ingrandes o deus klasket derc'hel penn ouzhimp.” — (Herve ar Gall, Koulz ar c'hastrilhez, Embannadurioù Al Liamm, 2008, p. 109.)\n..., ha ma kleved hiniennoù o lavaret, a vouezh uhel, oa poent derc'hel penn ouzh ar Republikaned, ha kas an divroidi d'o bro. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 191.)\n– Te ‘gred dit neuze ne vo ar Maen e surentez nemet keit ha ma vo Quirrell o terc’hel penn ouzh Snape ? eme Hermione, nec’het an tamm anezhi. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 235.)\n..., an hanter pe war-dro eus ar re a zalc'he penn ouz map roue an Hiberni. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 31.)\ndelc'her penn ouzh unan bennak\nderc'hel penn da unan bennak\ngalleg : tenir tête à quelqu'un (fr)\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=derc%27hel_penn_ouzh_unan_bennak&oldid=232528 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 7 Meu 2017, da 11:09.


Abdallah Iañ Jordania - Wikipedia\nAbdallah Iañ ben Hussein (عبد الله الأول بن الحسين Abd Allāh ala'oul ben al-Hussein), Roue Jordania, bet ganet e Miz C'hwevrer 1882 e Mekka, Hedjaz, Impalaeriezh otoman ha marvet d'an 20 a viz Gouhere 1951 e Jerusalem, a oa eil mab Hussein ben Ali, cherif hag emir Mekka.\nStudioù a reas e Kergustentin hag en Hedjaz. Kannad Mekka e voe en Impalaeriezh adalek 1911 betek 1914 ; a-du gant Kevredidi ar Brezel-bed kentañ e savas, pa chomas an Impalaeriezh a-du gant Alamagn.\nEtre 1916 ha 1918, gant skoazell ar C'hembread Lawrence Arabia, e voe e penn Emsavadeg Meur an Arabed a-enep an Impalaeriezh.\nE 1921 e voe anvet da Emir Treuzjordania betek krouidigezh Rouantelezh Hachemit Jordania e 1946, ma voe Roue betek e zrouklazh e 1951.\nAbd Allāh ala'oul ben al-Hussein\nRen 25 a viz Mae 1946\n20 a viz Gouhere 1951\nKentad Hini ebet\nAnvet da roue Jordania\nWarlerc'hiad Talal I Jordania\nRen 1añ a viz Ebrel 1921\n25 a viz Mae 1946\nAnvet da emir Treuzjordania\nWarlerc'hiad Hini ebet\nGanedigezh Miz C'hwevrer 1882\nMekka, Impalaeriezh otoman\nMarv 20 a viz Gouhere 1951\nTad Hussein ben Ali\nMamm Abdiyya bent Abdallah\nUr perzh pouezus-kenañ a c'hoarias Abdallah ben Hussein e politikerezh hag Istor ar Reter Nesañ en hanterenn gentañ an XXvet kantved.\n1 Yaouankiz politikel\n2 Emirelezh Treuzjordania\n4 An drouklazhadenn\n7 Pajennoù kar\nA-raok e dregontvet deiz-ha-bloaz e oa Abdallah ben Hussein ur politikour ampart, pa zeuas a-benn da gendrec'hiñ e dad d'emstrivañ da Cherif Mekka – ar pezh a voe graet, gant harp ar Rouantelezh-Unanet, a voe gounezet a-drugarez da Abdallah. E 1911 e voe dilennet Abdallah e-unan da gannad Mekka e Parlamant an Impalaeriezh otoman, ma voe hanterour etre e dad ha gouarnamant an Impalaeriezh.\nE 1914, pa zivizas mont a-du gant Kevredidi ar Brezel-bed kentañ, en enep d'an Impalaeriezh, ez eas dre guzh da Gaero da gejañ ouzh Maodiern ar Brezel e gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet, Lord Kitchener, evit gounit e skoazell da raktres Hussein ben Ali : sevel ur Stad arab er Reter Nesañ.\nA-hed ar Brezel-bed kentañ e chomas Abdallah ben Hussein e darempred gant gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet, hag e 1915 e vroudas e dad da eskemm lizheroù gant Sir Henry McMahon, a oa uhelgomiser en Egipt, diwar-benn dizalc'hiezh an Arabed diouzh an Durked.\nDa heul an eskemm lizheroù-se e c'hoarvezas Emsavadeg Veur an Arabed e 1916-1918, ma voe Abdallah ben Hussein e penn lu arab ar Reter, war-dro 5 000 soudard ennañ.\nD'an 10 a viz Mezheven 1916 e tagas ur gwarnizon otoman e Ta'if, nepell diouzh Mekka. Petra bennak ma ne oa nemet 3 000 soudard turk er gwarnizon ne c'hallas ket an Arabed e gemer, dre ziouer a armoù e-tal kanolierezh an Durked ; seziz a voe lakaet war ar gwarnizon neuze, betek ma teufe ul luad egiptat e miz Gouhere gant kanolierezh ivez, ha d'an 22 a viz Gwengolo 1916 en em zaskoras an Durked.\nGoude an trec'h-se ez eas Abdallah ben Hussein gant 4 000 soudard da Vedina, a oa sezizet ivez.\nE deroù 1917 e tagas un dezougadeg otoman en dezerzh hag e preizhas an holl bezhioù moneiz aour a oa da c'houbrenañ ar Vedouined evit ma chomfent feal d'ar sultan otoman.\nE miz Eost 1917 e labouras gant ar c'habiten gall (aljerian) Mohammed Ould Ali Raho evit tarvañ an hent-houarn Hedjaz.\nD'ar Gwener 23 a viz Gouhere 1920 e voe taget Rouantelezh Siria gant ar C'hallaoued en ode Maisaloun, nepell diouzh ar gêr-benn Damask hag ar vevenn gant Liban. Da heul an trec'h e voe kemeret Damask ganto hag eztiriet ar roue Faisal, a oa breur da Abdallah ben Hussein. Hennezh a guitaas an Hedjaz gant e luad da vont da Amman, m'en em stalias da c'hortoz dieubiñ Damask.\nKeloù eus raktres Abdallah ben Hussein a erruas er Rouantelezh-Unanet ; Winston Churchill, a oa o tistreiñ da Londrez goude Kuzuliadeg Kaero, a gejas ouzh Abdallah ben Hussein e Jerusalem d'an 28 a viz Meurzh 1921 ; dont a reas a-benn d'e gendrechiñ : kreñvoc'h eget hini an Arabed e oa al lu gall, ha ne felle ket d'ar Rouantelezh-Unanet bezañ broc'het ouzh Bro-C'hall. Plegañ a reas Abdallah ben Hussein, hag en eskemm e voe krouet Emirelezh Treuzjordania.\nD'an 8 a viz Meurzh 1920 e voe anvet da Roue Iraq gant Parlamant Iraq, ar pezh a nac'has ; e vreur Faisal; a oa o paouez bezañ faezhet e Siria, a asantas pignat war an tron.\nKerkent hag anvet da emir Treuzjordania d'an 11 a viz Ebrel 1923 e krogas Abdallah ben Hussein da aozañ ar Stad, a voe roet dezhi an dizalc'hiez velestradurel d'ar 25 a viz Ebrel 1923.\nD'an 22 a viz Meurzh 1946 e sinas an emir ur feur-emglev diwezhañ gant an R.-U. a lakae ar Stad treuzjordanian da vezañ dizalc'h. Daou viz diwezhatoc'h, d'ar 25 a viz Mae 1946 e voe lakaet Abdallah ben Hussein da roue gant ar parlamant ha kemmet anv ar Stad ( Emirelezh Treuzjordania ) e Rouantelezh Jordania .\nA-hed e vuhez, ha dreist-holl a-c'houde Emsavadeg Veur an Arabed ha diskar an Impalaeriezh otoman, e youlas Abdallah ben Hussein sevel ur Stad hollarab er Reter Nesañ, a anve سوريّة الكبرى Souriya al-Kebir "Siria Veur" , a vije enni Iraq, Jordania, Liban, Palestina ha Siria hag a vije renet gant an diernac'h hachemit e Damask.\nEn abeg d'ar c'hraf diwezhañ e savas disfiziañs e meur a Stad arab, e soñje dezho e oa Abdallah ben Hussein o klask lemel o dizalc'hiezh diganto peogwir e oa a-dra gant o enebourien ; disfiz a savas ivez en Abdallah ben Hussein diouzh pennoù ar Stadoù arab all.\nGolda Meir (1878-1978)\nE 1937 e savas Abdallah ben Hussein a-du gant alioù Kengor Peel, a ginnige ma vije krouet ur Stad yuzev en 20% eus tiriad Palestina, ar peurrest o vont gant Treuzjordania. Pa 'z asantas ar Yuzevien, petra bennak ma kave dezho e oa gwall vihan an dachenn, ez enebas Arabed Palestina hag ar Stadoù tro-war-dro. Kazeg a reas ar c'hengor eta.\nDek bloavezh diwezhatoc'h, e 1947, e voe Addallah ben Hussein ar rener arab nemetañ a savas a-du gant disentez Aozadur ar Broadoù Unanet da rannañ Palestina etre ur Stad yuzev hag unan arab, goude emvodoù kuzh gant Golda Meir (a voe Pennmaodiernez Stad Israel eus 1969 betek 1974) ma \nD'ar 4 a viz Mae 1948, Abdallah ben Hussein, a glaske bezañ mestr war an darn vrasañ eus Palestina, a gasas soudarded al Legion Arab da dagañ trevadennoù israelat Gush Etzion, etre Jerusalem hag Al-Khalil (a zo Hevron en hebraeg) ; sizhun diwezhatoc'h, d'an 11 a viz Mae, e kejas ouzh Golda Meir adarre hag e klaskas hec'h asant d'ur broviñs yuzev er Stad hollarab a oa-eñ e-sell da staliañ, gant dilennidi yuzev er Parlamant, ar pezh a virje ouzh tarzhadenn ur brezel etre ar Yuzevien hag an Arabed er Reter Nesañ. Golda Meir a zegasas d'e soñj ar pezh a oa bet kendivizet en emvod an 29 a viz Du 1947 gant Aozadur ar Broadoù Unanet : rannañ Palestina etre ur Stad yuzev hag unan arab.\nKoulz ar Yuzevien ha Palestiniz a voe nec'het o welet e vije brezel ; Abdallah ben Hussein a zisklêrias e kavje gwelloc'h ur Stad yuzev amezek da Dreuzjordania eget ur Stad arab palestinat dindan beli pennadurezhioù an islam.\nPeogwir e oa mat a-walc'h an darempredoù etre roue Jordania, ar Stadoù kornôgel hag ar pennadurezhioù yuzev e voe dispriziet Abdallah ben Hussein gant ar pennoù arab all ; en abeg da gement-se, hag ivez peogwir e felle dezhañ astenn e diriad ha kemer Jeruzalem e savas Abdallah ben Hussein a-du gant un dagadenn hollarab a-enep Stad Israel, a voe krouet d'ar 15 a viz Mae 1948. En em lakaat da bennkomandour an nerzhioù arab a reas, hag anvet er galloud-se.\nAloubet e voe Glann Gornôgel ar stêr Jordan ha Reter Jerusalem, ha lakaet o annezidi da geodedourien Jordania.\nE 1949 e voe Abdallah ben Hussein o kemer perzh en emvodoù kuzh gant pennadurezhioù Israel a-benn degas ar peoc'h. Pa zeuas ar c'heloù d'ar Stadoù arab all ez asantas Abdallah ben Hussein paouez gant ar marc'hataerezh-se, gant ma asantfe ar Stadoù arab all ma vefe ar C'hlann Gornôgel e Routantelezh Hachemit Jordania.\nDa zerc'hent an drouklazhadenn\n19 a viz Gouhere 1951\nEn Amman d'ar 16 a viz Gouhere 1951 e voe drouklazhet Riad Bei al-Solh, unan eus ez-pennmaodierned Liban, rak brud a rede eus emglevioù kuzh etre Liban ha Jordania a-benn sinañ ar peoc'h gant Israel.\nPa oa e moskeenn Al-Aqsa e Jerusalem da geñver an obidoù – ha kent un emvod gant pennadurezhioù Israel – e voe drouklazhet Abdallah ben Hussein gant ur Palestinian. Unan eus ar boledoù a dizhas e vab-bihan Hussein, a voe saveteet a-drugarez d'ur vedalenn a oa bet lakaet war e vruched diwar c'houlenn e dad-kozh.\nA-c'houde an enklask e voe gouezet en devoa an drouklazher, ur paotr yaouank, graet e daol diwar urzh ar c'horonal Abdallah al-Tell, a oa bet gouarnour milourel Jerusalem. Kastiz ar marv a voe lakaet dezhañ ha d'e dri genwaller ; d'ar 6 a viz Gwengolo e voe krouget e genwallerien.\nMab henañ Abdallah ben Hussein, a bignas war gador-roue Jordania dindan an anv Talal Iañ Jordania ; dre ma oa klañv a spered e voe digadoriet d'an 11 a viz Eost 1952, hag e vab Hussein a voe roue d'e dro, d'an oad a 17 vloaz. E 1967 e pardonas Hussein Iañ Jordania da c'hougemenner drouklazhadenn e dad-kozh.\nTimothy J. Paris, Britain, the Hashemites and Arab Rule – 1920-1925 – The Sherifian Solution, Routledge, 2004, ISBN 978-1-135-77186-7 (en) Google Books\n↑ 1,0 1,1 ha1,2 Michael T. Thornhill, Abdallah bin Hussein (1882-1951), en Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2013, ISBN 978-0-19-967154-0 (en)\n↑ 2,0 2,1 2,2 ha2,3 David Murphy, The Arab Revolt – 1916-1918, Osprey Publishing, 2008, ISBN 978-1-84603-339-1 (en) Google Books\n↑ MémorialGenWeb (fr)\n↑ Avi Shlaim, Lion of Jordan : The life of King Hussein in War in Peace, Allen Lane, 2010, ISBN 978-0-7139-9777-4 (en) (Diwar-benn Hussein I Jordania, mab ha warlerc'hiad Abdallah ben Hussein)\n↑ Joshua Landis (2001), Syria and the 1948 War in Palestine (en)\n↑ 6,0 ha6,1 Charles Tripp, Iraq and the 1948 War: mirror of Iraq's disorder, Cambridge University Press, 2007, ISBN 978-0-5216-9934-1 (en) Cambridge University Press\n↑ Peel Commission Report (en)\n↑ 8,0 ha8,1 Benny Morris, 1948: The History of the First Arab-Israeli War, Yale University Press, 2009, ISBN 978-0-300-15112-1 (en)\n↑ Eugene L. Rogan & Avi Shlaim, The War for Palestine: Rewriting the History of 1948, Cambridge University Press, 2001, ISBN 978-0-521-79476-3 (en)\n↑ Efraim Karsh, The Arab-Israeli Conflict : The Palestine War 1948, Osprey, 2002, ISBN 978-1-84176-372-9 (en)\n↑ James Lunt, Hussein of Jordan: Searching for a Just and Lasting Peace, William Morrow & Co., 1989, ISBN 978-0-688-06498-3 (en)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Abdallah_Iañ_Jordania&oldid=1766661 »\nDernière modification le 28 Eos 2017, à 19:04\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 28 Eos 2017, da 19:04.


Pajenn:Sales - Introduction d’ar Vuez devot.djvu/316 - Wikimammenn\nPajenn:Sales - Introduction d’ar Vuez devot.djvu/316\nmou hac ar pec’hejou pere a so secret, ha na zeuac’h da vrassaat ar re pere a so anavezet patant, na da interpreti pe da drei e droug an œuvr vad, na da nac’h ar mad pehini a ouzoc’h a so en un den, na d’e zissimuli maliciusamant, na d’e ziminui dre ho comsou : rac er fæçoniou-se oll e c’hoffançac’h Doue bras ; ha dreist peb-tra o c’haccus e faus, hac o nac’h ar virionez e prejudiç d’an nessa : rac un doubl pec’het eo lavaret gaou ha noasout assambles d’an nessa.\nAr re pere evit droug-prezec a ra prefaçou a enor o commanç dre lavaret vad, pe a lavar traouigou gentil eus a un den e mesc droug a leveront anezàn, eo ar re fina hac ar re vinimussa eus an oll droug-prezeguerien. M’en assur deoc’h, emezo, er c’haran, hac ez e ivez un den gentil ; hoguen cousgoude ret e lavaret ar virionez, faut en deouë oc’h ober an dromplerez a eureu ; ur plac’h vertuzus eo, hoguen faziet e bet, surprenet oue, hac an seurt discoursou-se. Ha ne velit-hu quet an artifiç ? an hini a falvez dezan tenna gant an arbalastr, a saich endra ell ar bir etrese hac ennâ, hoguen n’er gra nemet evit e zardi hac e lanci gant mui a nerz : seblantout a ra ivez e teue ar re-mâ da saicha an droug-prezec etrese hac enno, mæs n’er greont nemet evit disvanta creoc’h a-se o zaul teod, evit ma c’hantreo\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Sales_-_Introduction_d’ar_Vuez_devot.djvu/316&oldid=118509 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 7 Eos 2018, da 15:56.


Haydar (skrivet حيدر en arabeg) zo un anv arabek, unan eus ar re a dalv da lavarout leon. Haider, Haidar, Haydar, Hajdar hag Heydar a zo doareoù treuzskrivañ damheñvel.\n2 Qutb ad-Dīn Haydar\n‘Alī ibn Abī Ṭālib, kenderv d'ar profed Mohammed, pevarvet kalif ha kentañ imam Shi'a. Lesanvet e vije bet Haydar gant e vamm abalamour d'e bennad blev ha Haydar al-Karrār ( حيدر الكرار) "leon didrec'hus" gant e vrezelourien.\nQutb ad-Dīn Haydar[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAnv ar sant soufi pers Qutb ad-Dīn Haydar, war-dro 1221 (618). Haydar - pe Heydar e perseg - a ziazezas un urzh derviched anavet evel Haydariyya, a chome dizimez hag a doulle o c'horf gant gwalennoù houarn.\nHaidar Ali (c. 1722–1782), e penn rouantelezh Mysore\nNawab Ali Haider Khan (1900–1963), politikour indiat\nAli Haidar (1913–1999)\nHeydar Aliyev (1923–2003), Prezidant Azerbaidjan\nQurratulain Hyder (1927–2007), romantour Urdu\nHaidar Abu Bakr al-Attas (1939–), Kentañ Ministr Yemen\nAminatou Haidar (1967–)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Haydar&oldid=1507894 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 16 Mae 2013, da 10:09.


daouarn - Wikeriadur\nDiwar daou ha dorn.\ndaouarn /ˈdɔwːarn/ daouder gourel (furm vihanaat : daouarnig, liester : daouarnioù, daouarnoù)\n(Korfadurezh) Daouder an anv-kadarn dorn\nDaouarn, daouarn merc'hed, bihan ha gwenn, ha ne welent korf ebet dezhe, a servije hag a diservije an daol. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 115.)\n[...] : difenn a reot ivez ho pro en ur viret outi da ruziañ he daouarn e gwad un den a zoujañs Doue, n'en deus graet droug da zen. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 24.)\n— [...]. — Soudarded, krogit enn-han, liammit he zaouarn d'ezhan adren he gein, hag e bourg Berven dirak an oll, ni her fuzilio. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 19.)\nGwelet an nevoa anean etre daouarn e dad, mes biskoaz n'an nevoa taolet plê mad outan. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 80.)\n— Petra, eme he breur d'ezi, ha ne ve ket gallet tenna ac'hanout eus a zaouarn Morgan ? [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 22.)\nHag o-daou en em vazhataent er foz, e-touez ar pri hag an delioù gleb, a daolioù daouarn, hag a daolioù treid. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 21.)\nKerzhet a reas, e zaouarn astennet gantañ, hag o kregiñ er penn, e tastumas anezhañ. — (Roparz Hemon, Gaovan hag an Den Gwer, 1949 kentañ emb. Embannadurioù Douar ar Yaouankiz (Al Liamm), eil emb. Levrioù Skol al Louarn (An Here), 1988, p. 20.)\nHi avat, tonius ha gwisket-brav, ne saotre ket he daouarn gant labour ar vagazenn hag a chome da skrivañ ha d'ober he c'hontoù en he burev. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 53.)\n« Ferc'hier ? emezañ, ha petra all ouzhpenn ? Hag ho taouarn, Aotronez, da betra int mat ? [...]. » — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 15.)\nC'hwi a zo ken gwenn ho taouarn evel re eul leanez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 134.)\nMa daouarn a zalho da zibeilluski bremañ pa baro an heol warno. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 395, 401.)\nastenn an daouarn war unan bennak\nbevañ diwar-bouez e zaouarn\nbezañ etre daouarn unan bennak\nkroaziañ e zaouarn\nlakaat an daouarn war unan bennak\nlakaat an daouarn war un dra bennak\nlakaat un dra bennak etre daouarn unan bennak\nstlakañ e zaouarn\nstrakal e zaouarn\ngalleg : (paire de) mains (fr)\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=daouarn&oldid=317303 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 30 Mez 2021, da 20:27.


Pajenn:Le Gonidec - Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, eil levr.djvu/169 - Wikimammenn\nPajenn:Le Gonidec - Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, eil levr.djvu/169\ntrou Doué, ar barabolen-zé na vézô mui ével eur lavar-paot enn Israel.\n4. Chétu ann holl énéou a zô d’in : ével éné ann tâd, éma éné ar mâb d’in̄ ; ann éné a béc’hô a varvô hé-unan.\n5. Har d-eo eunn dén gwirion ; mar gra hervez ann éeunder hag ar wirionez ;\n6. Ma na zebr két war ar ménésiou, ma na zâv két hé zaoulagad war idolou tî Israel ; ma na wall két grég hé nésa, ha ma na dôsta két oud he c’hrég hé-unan, pa éma hé misiou gan̄t-hi :\n7. Ma na zoan dén ; mar tistol hé westl d’hé zléour ; ma na skrâp nétrâ dré ners ; ma rô eûz hé vara da néb en deûz naoun, hag eûz hé ziḻad da néb a zô enn noaz.\n8. Ma na brést két war gampi, ha ma na gémer két muioc’h éget n’en deûz rôet ; mar tistrô hé zourn eûz ar fallagriez, ha ma rô eur gwir varn étré eunn dén hag eunn dén all :\n9. Mar balé em c’hélennou, ha mar mîr va barnédigézou évid ôber ar wirionez ; hen-nez a zô gwirion, hag a vévô évit-gwîr, émé ann Aotrou Doué.\n10. Mar gân-hén̄ eur mâb hag a vézô laer, hag a skuḻô ar goad, hag a rai unan eûz ar wallou-zé.\n11. Ha pa n’hô grajé két holl ; hôgen mar tebr war ar ménésiou, mar saotr grég hé nésa ;\n12. Mar g1ac’har ann ézommek hag ar paour, mar skrâb dré ners, ma na zistrô két ar gwéstl, mar sâv hé zaoulagad étrézég ann idolou, mar grâ argarzidigézou.\n13. Mar rô war gampi, ha mar kémer ouc’h-penn ; hag hén̄ a vévô ? Na vévô két ; pa en dévézô gréat ann holl draou argarzuz-zé, é varvô, hag hé c’hoad a vézô war-n-ézhan̄ hé-unan.\n14. Mar gân-hén̄ eur mab, péhini ô wélout ann holl wallou en dévézô gréat hé dâd, a vézô spoun̄tet, ha na rai két ével-t-han̄ ;\n15. Péhini na zebrô két war ar ménésiou, na zavô két hé zaoulagad étrézég idolou tî Israel, na na wallô két grég hé nésa.\n16. Péhini na c’hlac’har dén, na zalc’h két ar gwestl, na skrâp két dré ners, a rô eûz hé vara da néb en deûz naoun, hag a wisk néb a zô enn noaz ;\n17. Péhini a zistrô hé zourn eûz a bép direiz é-kén̄ver ar paour, na rô két war gampi, ha na gémer két ouc’h-penn, a heûl va barnédigézou, hag a valé em c’hélennou ; hen-nez na varvô két é fallagriez hé dâd ; hôgen béva a rai.\n18. Hé dâd péhini en deûz drouk-komzet, péhini en deûz gwasket hé vreûr ha gwall-c’hréat é-kreiz hé bobl, chétu eo marô enn hé fallagriez.\n19. Hag é livirit : Pérâg ar mâb n’en deûz két douget fallagriez ann tâd ? O véza ma en deûz gréat ar mâb hervez ar varn hag ar reiz, ma en deûz miret va holl gélennou, ha ma en deûz hô sévénet ; râk-sé é vévô.\n20. Ann éné en dévézô péc’het, a varvô hé-unan ; ar mâb na zougô két fallagriez ann tâd, hag ann tâd na zougô két fallagriez ar mâb ; reizded ann dén reiz a vézô war-n-ézhan̄, ha fallagriez ar fallagr a vézô war-n-ézhan̄.\n21. Hôgen mar grâ ar fallagr pinijen eûz ann holl béc’héjou en deûz gréat, ha mar mîr va holl gélennou, na mar grâ barnédigez ha reizded ; é vévô évit-gwîr, ha na varvô két.\n22. N’am bézô mui a goun eûz ar fallagriézou en dôa gréat ; er reizded en dévézô gréat é vévô.\n23. Hag iouli a rann-mé marô ar fallagr, émé ann Aotrou Doué, pé gen̄toc’h ma tistrôi eûz hé hen̄chou, ha ma vévô ?\n24. Hôgen mar tistrô ann dén reiz dioud hé reizded, mar grâ ar fallagriez, ha ma heuḻ ann argarzidigézou a ra peûrvuia ann dén fallagr, hag hén̄ a vévô ? Ann holl reizdédou en dôa gréat a vézô an̄kounac’héet ; enn hé wall hag enn hé béc’hed é varvô.\n25. Hag é livirit : Né két reiz hen̄d ann Aotrou. Sélaouid éta, tî Israel : ha né két reiz va hen̄t, pé gen̄toc’h ha né két fall hoc’h hen̄chou-c’houi ?\n26. Râk pa zistrôi ann dén reiz dioud hé reizded, ha pa rai ar fallagriez, é varvô enn-hô ; enn direizded en dévézô gréat é varvô.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Le_Gonidec_-_Bibl_Santel_pe_Levr_ar_Skritur_Sakr,_eil_levr.djvu/169&oldid=162934 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 8 Mez 2020, da 20:04.


Ospitalepea - Wikipedia\n(Adkaset eus L'Hôpital-Saint-Blaise)\nSetu pelec'h emañ Ospitalepea e Zuberoa.\nOspitalepea (L'Espitau Sent Blasi en okitaneg; L'Hôpital-Saint-Blaise e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en hanternoz d'ar Pireneoù, e kanton Maule-Lextarre, e reter Euskal Herria, stok ouzh Bearn.\nBrudet eo an iliz, eus an XIIvet kantved. Lakaet eo bet e roll ar glad bedel.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Ospitalepea&oldid=1555945 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 17 C'hwe 2014, da 12:41.


Kayoused - Wikipedia\nDiskennad ebet eus ar meuriad abaoe ma'z int kemmesket gant an Umatillaed\nUr meuriad orin stad Oregon er Stadoù-Unanet eo ar c'hayoused (Cayuse e saozneg). Rannañ a reont ur mirva gant an Umatillaed hag ar Walla Walla e-kichen Pendleton (Oregon) e-harz ar Menezioù Glas. Un darn Meuriadou Kengevredet Mirva an Indianed Umatilla int.\nTetawken, ar pezh a dalvez "ni, ar bobl" a reont anezho o-unan. E biz Oregon ha gevred stad Washington edont o chom, e-kichen bro an Nez Percé. E 1855 ez ejont e-barzh mirva an Umatillaed goude bezañ sinet ur feur-skrid gant ar gouarnamant amerikan. Gant ar meuriadoù arall o chom eno o deus en em genmesket buan a-walc'h. E 1904 ne chome Kayous ebet ken glan e wad.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kayoused&oldid=1500478 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 9 Ebr 2013, da 08:35.


Aozadur dammsoudardel penn ar strollad Nazi suj da Adolf Hitler\nAr Schutzstaffel (pe SS, hag a dalv kement ha "bagadoù-gwareziñ")) a voe un aozadur damsoudardel broadel-sokialour eus Republik Weimar hag eus an Trede Reich, renet gant an NSDAP.\nArouez an SS savet diwar ar runenn Sōwilō\nAn SS a voe krouet d'ar 4 Ebrel e München, e 1925, evel gward personel Adolf Hitler. Staliet e oa penn an aozadur er straet Prinz-Albrecht (Hiriv: Niederkirchnerstraße), e Berlin. Da gentañ e oa ur skourr eus ar Sturmabteilung (SA) a-raok mont da vezañ polis-diabarzh ar strollad, renet hag meret gant Heinrich Himmler a-c'houde 1929.\nNe oa ket muioc'h a 280 ezel pa zegouezhas Himmler e penn ar strollad, hogen ar c'hoskor a greskas buan betek tizhout 209 000 ezel e 1933 pa arruas ar strollad e penn ar galloud. Ur skourr milourel a zo bet krouet e tarzh an eil brezel bed, añvet ar Waffen-SS.\nPennad spisoc'h: Unwiskoù hag ardamezioù ar Schutzstaffel\nAr re SS o devoa savet o simboloù dezho gant lidoù, renkoù, unwiskoù evit diforc'hiañ anezho diouzh an holl aozadurioù Nazi all ha diouzh ar Stad Alaman. A-raok 1929, an SS a zouge ar memes unwisk gell evit re an SA. Ar c'hemm nemetañ a oa ur gravatenn zu hag ur gasketenn memes liv gant simbol an Totenkopf (penn marv) hag ar simboloù eskern ha klopenn. Ret e oa bet gortoz 1932 evit ma vefe douget ganto unwiskoù du nemetken. E 1935, an aozadurioù stummañ stourm e SS a groge da implij unwiskoù griz-gell (feldgrau) evit ar vuhez a pemdez. An SS o devoa bet savet o unwiskoù stourm dezho o-unan, ar re-se a oa modern-tre evit ar mare hag a chom un awen hiziv-an-deiz c'hoazh evit an unwiskoù dreist-holl en Alamagn hag Europa. Ar re gentañ e oant bet o ijinañ mantili hag unwiskoù tok-houarn a c'helle bezañ cheñchet tu evit kaout meur a douellaozadur gant ar memes unwisk. An unwiskoù a oa bet savet gant aotreoù ispisial e kantadoù a embregerezhioù disheñvel. Ul lod eus al labourerien a oa bet prizonidi brezel rediet da labourat. Kalz unwiskoù a voe savet er c'hampoù-bac'h a feur ma rede an Eil Brezel-bed hag e vanke dornoù labour.\nHitler hag an NSDAP a oa mestr war ar simboloù evit badaouiñ pe kendrec'hiñ bras an dud.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Schutzstaffel&oldid=1997185 »\nKemm diwezhañ d'an 4 Mez 2022 da 06:37\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 4 Mez 2022, da 06:37.