K U R I O M\nStrollad, trovezh, bloc'h Aktinidoù, 7, f\nTolz atomek 247,070 u\nDasparzh an elektronoù\ndre liveoù gremm :\nNiver oksidadur + 4, + 3\nTredanleiegezh 1,30 (skeul Pauling)\nGremmoù ionadur 1 : 578,091 kJ/mol\nDouester (20 °C) 13,300 g/cm3\nTeuzverk 1 345 °C\nTredanharzusted 1,25 µΩ•m (e 20 °C)</\nArabat eo droukveskañ gant' Keriom 58Ce !\nE miz Meurzh 1945, dre an hevelep dazgwered, e voe kenderc'het Cm-240 ha tri neutron. E dibenn an Eil Brezel-bed, d'an 11 a viz Du 1945, e voe kemennet dizoloadenn an elfennoù 95 ha 96 gant G. T. Seaborg e-unan e-kerzh un abadenn skingomz evit ar vugale, Quiz Kids, ma oa bet pedet evel skiantour evit respont da c'houlennoù ar selaouerien. Er sizhunvezh war-lerc'h, d'ar 16 a viz Du, e voe embannet ez-ofisiel en emvod an American Chemical Society.\n↑ Gouest eo ar c'huriom da zazgwerediñ koulz evel un drenkenn pe ur vazenn, diouzh stad e oksidadur\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kuriom&oldid=1840652 »\nDernière modification le 2 Gou 2019, à 14:26\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 2 Gou 2019, da 14:26.


Emission Reportajoù Keleier ar Vro : Tri devezh Gouelioù Meur Kerne\nLabour-douar : Ur c'hleñved a-gaoz d'al louzeier\nJean-Jacques ha François 'zo àr o lévé, e Penn ar Bed. L…\nKan ar bobl : ur mod disheñvel\nKenstrivadeg Kan ar bobl ne vo ket dalc'het e mem mod ag…\nIzel eo live an dour dindan zouar e Breizh er mare-mañ\nOuzphenn 60% eus an dour evet hag implijet e Frañs a zeu…\nDeskiñ d'ar skolaerien-ezed ober gant ar vugale gwallgaset\nHa da lakaat ar gaoz war ur gudenn gevredigezh vraz all …\nEmission Reportajoù Keleier ar Vro - Episode diffusé le 27.07.2020\nTri devezh Gouelioù Meur Kerne\npoltred gant an Telegramm\nAvec : Ael-Anna Maze, Clelia Steczuk\nGant ar c'hleñved-red, eo bet nullet an holl c'houelioù ha festivalioù evit an hañvezh. E Kemper padal zo bet divizet gant aozerien Gouelioù Meur Kerne da sevel tri devezh abadennoù hag emgavioù tro dro da sevenadur Breizh. Ouzhpenn an dra-se, ne vo ket ar bloaz-mañ anavezet a rouanez nevez. Ael-Anna Maze, Rouanez Kerne 2019, a chom gant he c'harg evit un eil bloavezh.\nDisadorn, daoust d'ar glav, ur chant den bennaket deuet da zeskiñ penaos e vez staliet ar c'hoefoù e Kerne Izel, gant Raymond Le Lann. Koefoù peder bro a voe kinniget, bro c'hlazig, bro ar C'hab, bro Gemperle, ha bro an Aven. Ar rouanez hag he dimezelled a voe war al leurenn da skeudenniñ an displegadenn. Ael-Anna Maze a ziskoueze hi ar mod da fichañ koef bro C'hlazig.\nHa goude ar brezegenn war ar c'hoefoù, zo bet dalc'het e Kemper ar genstrivadeg Biniou Herve ar Meur. 10 kouplad o deus sonet an eil re goude ar re all. Tonioù deus Kern Izel a zo e repertouer ar genstrivadeg-se, tonioù bale pe donioù trankiloc'h. 4 kouplad a voe renket er rummad binioù bihan breton. Ar c'houplad William Nikolaz ha Bastien Gevel a zo aet ar maout ganto. Hag er rummad koupladoù binioù braz Skosad eo Goulven Henañ hag Alexis Meunier emañ aet ar maout ganto.


Hannibal, lesanvet Mago dre ma oa mab-bihan da Hamilcar Mago, a oa sofet Kartada e 410 kent JK. Brudet eo ar brezel a reas e Sikilia.\nE 411 e voe dilennet gant sened kartada evel pennjeneral ha gouarnour trevadennoù punek Sikilia. Mall zo warnañ kas e zial da Hellaziz ar vro o devoa faezhet e dad-kozh Hamilcar dirak Himera e 480, 69 vloaz a-raok.\nE 409 e oa e penn un arme kaset gant Kartada da Sikilia, war c'houlenn kêr Segesta. Kemer a reas kêrioù gresian Selinus ha Himera. E-kerzh an aloubadeg e lazhas 3000 prizoniad-brezel, evel dial, hervez a gonter, eus faezhadenn e dad-kozh en Emgann Himera (480 kent JK) un 70 vloaz a-raok.\nMervel a reas e 406 gant ar vosenn e-pad seziz Agrigento.\n↑ Xenophon, Hellenika I.1.37\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Hannibal_Mago&oldid=1824444 »


Pajenn:Ledan - Conferançou curius util hac interessant.djvu/28 - Wikimammenn\nPajenn:Ledan - Conferançou curius util hac interessant.djvu/28\ndemezi na bad nemet qeit ha ma qeront. Ar graguez ordinalamant a so mestrezet absolu var o goaset. O langach a so douç hac agreabl meurbet ; un estim vras o deveus evitàn ; en em sellet a reont evel ar muia speredus hac ar goella lezennet eus ar bed.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Ledan_-_Conferançou_curius_util_hac_interessant.djvu/28&oldid=149888 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 25 C'hwe 2019, da 11:55.


Kentgermaneg - Wikipedia\n(Adkaset eus Proto-Germaneg)\nAr c'hentgermaneg, pe protogermaneg (berraet PGmc.), germaneg kumun a zo ur gentyezh nann-testeniekaet, adsavet, a vez gwelet gant lod evel mamm an holl yezhoù germanek. Ar gentyezh-mañ eo ar yezh-vamm a-nevesañ kumun evit an holl yezhoù germanek. Dont a ra eus ar c'hentindezeuropeg (KIE).\nN'eo ket testeniekaet ar yezh-se gant skridoù met adsavet eo bet dre an hentenn geñveriañ gant yezhoniourien. Koulskoude, skridoù runek a zo bet kavet e Skandinavia eus ar bloaz 200 goude Jezuz-Krist hag a c'hallfe bezañ kentgermaneg diwezhañ pe kentnorseg.\nA-gostez dre dostaat\n↑ Diwar-benn i hag e gwelout [i] Cercignani, 1979[/i].\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kentgermaneg&oldid=1914816 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 7 Du 2021, da 19:43.


(Adkaset eus I-Télé)\nCNews (berradur Canal News), anvet I-Télévision ha goude-se I-Télé en e a-raok (skrivet raloc'h iTélé pe I>Télé), zo ur chadenn skinwel c'hall keleier dizehan. Perc'hennet eo gant ar strollad Canal+, ur skourr eus ar strollad Vivendi, perc'hennet dre an ti-eskemm gant Bolloré, renet gant Vincent Bolloré.\nLogo Canal News.\nAr chadenn skinwel a oa bet adanvet CNews d'ar 27 a viz C'hwevrer 2017 da 5 h 58, an adenvel a oa bet stanket dre an harz-labour hirañ abaoe krouidigezh ar chadenn. Normalamant an anv nevez a oa da dalvezout adalek ar 24 a viz Here 2016. An anv Canal News a implij ar ger « Canal » hag a vez adkavet e chadennoù all ar strollad evel C8 (D8 a-raok) ha CStar (D17 a-raok). An anvioù nevez roet d'an teir chadenn skinwel digoust a zo un doare anat da dostaat anezho diouzh ar strollad Canal+ ha neuze diouzh ar chadennoù da baeañ.\nLogo ar chadenn e 2013.\nE 2013 ur c'hamion I-Télé gant al logo Canal+ a-us.\nLec'hienn ofisiel CNews\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=CNews&oldid=1777880 »\nDernière modification le 18 Kzu 2017, à 16:56\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 18 Kzu 2017, da 16:56.


Archives des dispell - Bretagne Info\nGoude ur sizhunvezh dispell e kred tud zo keñveriañ o buhez pemdeziek gant hini an doullbac’hidi.\nNe ouzer ket c’hoazh pegeit e pado ar c’henfinañ. Peogwir ez eus amzer vak gant kalz ac’hanomp e c’heller kemer amzer da skrivañ, da c’houzout peseurt mod e tremen ar c’henfinañ er prizonioù. Muioc’h eget biskoazh e rankomp chom war evezh da c’houzout penaos emañ kont en tu-all d’ar mogerioù.\nNe vo ket aotreet ar gweladennoù e-pad pell evit familhoù ar re zo er prizon. Pep lizher a vo ur barrad aer fresk.\nE Breizh ez eus peder maouez bac’het evit abegou politikel e Roazhon. Euskarezed anezhe, bet kondaonet evit o stourm e ETA. Pell emaint diouzh o bro.\nAreitio Azpiri, Alaitz\nAramendi Jaunarena, Alaitz\nMoreno Martinez, Itziar\nSaioa Sanchez Iturregi\n18 bis Rue de Châtillon BP 3107 35.031 Roazhon-Cedex\nE Lannemezan emañ Georges Ibrahim Abdallah, “kenfinet” abaoe 1984 evit bezañ bet o kas a-benn oberennoù stourm a-enep da arme Israel ha da hini ar Stadoù-Unanet ha kement se er Stad-C’hall.\nA-orin deus Liban eo, evel e familh hag e strollad politikel komunour en deus gouestlet e vuhez d’ar genskoazell gant Palestin. Da c’houzout hiroc’h diwar-benn e donkad e c’heller tremen dre aze.\n204 rue des Saligues


Dugelezh Luksembourg - Wikipedia\nUr pennad Luksembourg zo ivez.\nKontelezh Luksembourg, deuet da vout Dugelezh Luksembourg, zo bet ur briñselezh eus an Impalaeriezh Santel, kalz brasoc'h anezhi eget dugelezh-veur hiriv, hag enni edo, ouzh an dugelezh-veur, proviñs Luksembourg Belgia, un darn eus proviñs Liège (tro-war-droioù Saint-Vith) evel ma'z eo anavezet hiriv, tro-war-droioù Montmédy ha Carignan ha re de Thionville betek Marange-Silvange en Bro-C'hall (e rannvro Loren), hag ouzhpenn kornad Bitburg, Neuerburg, Kronenburg, Manderscheid ha Schleiden en Eifel, hag ivez kêrioù pe bourc'hioù Igel, e-tal Trèves, ha Saarburg (Rheinland-Pfalz) war lez dehou ar Moselle (e Land Rheinland-Pfalz) en Alamagn.\nDugelezh Luksembourg, war-dro 1350\nKentañ meneg eus ar gontelezh a voe en Xvet kantved pa voe savet kastell Luxembourg gant Sigefroid. Un dalc'h-douar dre ar wazed e oa, ma'z ae an tiegezh da get e tistroe an douar d'an impalaer. Sed a zegouezhas en 1136 hag an impalaer da fiziout ar gontelezh e Herri IV Namur, ur c'henderv kompez d'ar c'hont diwezhañ. Mervel dibennhêr ivez a eure Herri IV ma voe roet ar gontelezh d'e vibien-gaer Thiébaut Iañ Bar da gentañ, ha Waléran III Limbourg goude, pa zimezjont d'e verc'h nemeti Ermesinde.\nGoude an Dugelezh (adal 1795–betek bremañ)Aozañ\nMeur a wech eo bet rannet Luksembourg etre stadoù all.\nDuché d' Lussimbourk\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Dugelezh_Luksembourg&oldid=1968314 »\nKemm diwezhañ d'an 22 C'hwe 2022 da 08:48\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 22 C'hwe 2022, da 08:48.


Walter Nowotny, ganet d'ar 7 a viz Kerzu 1920 hag aet da Anaon d'an 8 a viz Du 1944, a oa ur blenier kirri-nij brezel a orin eus Aostria. Bez e voe un as el Luftwaffe e-pad an Eil Brezel-bed.\nKretaet e voe gant 258 trec'h-nij (258 emgann-nij gant distruj ar c'harr-nij enebour tessteniekaet), 442 nij-brezel. Nowotny en doa trec'het 255 eus e emgannoù-nij war Talbenn ar Reter ha tri all pa oa o nijal gant unan eus kentañ kirri-nij jet Messerschmitt Me 262, o tifenn ar Reich. Darn eus an trec'hioù bet gantañ a voe o nijal ar Focke-Wulf Fw 190, un 50 bennak all gant ar Messerschmitt Bf 109.\nFocke-Wulf Fw 190A-4 hini Nowotny\nNowotny a oa emzelet el Luftwaffe e 1939 hag echuet en devoa e gourdonadeg nijer-brezel e 1941. Goude-se e oa bet kaset d'ar Jagdgeschwader 54 "Grünherz" (JG 54) war Talbenn ar Reter. Nowotny a oa bet ar c'hentañ blenier kiiri-nij brezel o tizhout 250 trec'h, 194 e 1943 e-unan. Enoret e voe gant ar Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes mit Eichenlaub, Schwertern und Brilliantenon d'an 19 a viz Here 1943. Evit an oberioù propaganda e oa bet difennet dezhañ kenderc'hel gant nijoù-brezel\nTresadenn karr-nij Messerschmitt Me-262 Walter Nowotny\nAdlakaet war an talbenn e Gwengolo 1944, Nowotny a oa kroget gant sevel kadoniezhoù brezel oc'h implij ar Messerschmitt Me 262. Tri karr-nij enebour a voe tizhet gantañ gant ar c'harr-nij se a-raok mervel en ur crash goude un emgann-nij gant an United States Army Air Forces (USAAF) d'an 8 a viz Du 1944. Goude ma voe lazhet ar c'hentañ skouadrenn kirri-nij jet brezel ar Jagdgeschwader 7 "Nowotny", a voe anvet gant e anv.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Walter_Nowotny&oldid=1839036 »\nDernière modification le 14 Mez 2019, à 08:04\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 14 Mez 2019, da 08:04.


Lanv du an Amoco Cadiz - Wikipedia\nAn Amoco Cadiz o vont d'ar strad\nAn eoullestr "supertanker" Amoco Cadiz a yeas d'ar strad d'ar 16 a viz Meurzh 1978 a-dal da Borsal (lodenn gumun Gwitalmeze). 220 000 tonenn eoul-maen e oa o treuzkas, ar pezh a yeas d'ober ul lanv du eus ar gwashañ hag ar pempvet e istor ar Bed penn-da-benn. Daoust ma oa lec'hiet ar peñse e Bro-Leon, e touchas al lanv 320 km a aodoù ha 76 kumun, e Bro-Leon ha Bro-Dreger.\nBrudet eo an Amoco Cadiz evit bezañ bet ar gwashañ gwalldaol ekologel e Breizh. Brudet eo ivez peogwir e voe al lanv du-se penn-kentañ ur stourm hir-hir etre ar Vretoned hag an embregerezh Amoco dirak lezioù-barn ar Stadoù-Unanet. Harozien ar stourm-se a voe Alphonse Arzel, maer Gwitalmeze, ha Jean-Baptiste Henry, eus Priel. D'ar 24 a viz Genver 1992, war-lerc'h 15 bloaz stourm eta, e voe kondaonet an Amoco da baeañ 225 million a lurioù d'ar Sindikad kemmesk a vode strollegezhioù publik Breizh (rannvro, departamantoù, kumunioù).\nArzel (Alphonse), Le procès de l'Amoco Cadiz, Roazhon, Embannadurioù Ouest-France, 2004.\nRochard (Yvon), L'affaire Amoco, Telgrug, ArMen, 2005.\nOuest en mémoire (Ina) - Dek vloaz goude peñse an Amoco Cadiz\nOuest en mémoire (Ina) - An Amoco Cadiz 1978\nLanv du an Amoco Cadiz war lec'hienn ar CEDRE\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Lanv_du_an_Amoco_Cadiz&oldid=1556638 »\nGwallzarvoudoù e Breizh\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 22 C'hwe 2014, da 16:07.


Petra a chom d'ober pa vezer fachet ruz a-enep e dud ? Mont d'ober un tamm tro, mont da gemer aer, mont da aveliñ e benn hag e fulor. Toufor penn kentañ an hañv a oa o ren war Gwengamp, met d'an eur-mañ e oa un tamm distan o tont. Ur fourrad avel glouar, ur wechig an amzer, a zegase trouz ar c'hezekenned hag an otoioù tos-tos, trouz yaouankizoù o c'hoarzhin kreñv, trouz muzik ha tennoù fuzuilhoù o tont eus plasenn ar Vali.\nDont a rae da soñj da Ludivine an abadenn a oa tremenet bremazon gant he zud. Goude koan, ar vamm hag an tad o sellet ouzh TF1. Hi en he sav, o servijañ dezhe arguzennoù he doa daskiriet e-pad pell :\n" Tremen a ran hep poan er c'hlas termen, 'peus ket bet na doan na trubuilh ganin betek-henn, ne ven ket dalc'hmat o c'haloupat etre un ostaleri hag un night-club ".\nAr vamm : " Kae kuit a-zirak ar skramm ! "\nLudivine adarre : " Labourat a ran abaoe ma ouzon ar mod da lenn war un MO5 hag a oa kozh-Noe dija pa oan c'hoazh o tenañ, unan na c'hellfe ket ur stoiad kaout un hanter banne evitañ ma klaskfe eskemm anezhañ !"\nCheñch a ra plas he zud evit gweled gwelloc'h Guy Montagné. Ha Ludivine :\n" Ma c'hoarezed a vez roet dezhe ar pezh a c'houlont, ha me a vez kaset da sutal pa c'houlan kaout un urzhiataer nevez. Goût a ran o deus dek vloaz warnon, met n'eo ket un arguzenn evidon."\nFiñv ebet war ar c'hanape. Lazhañ a ra Ludivine an tele :\n" Da Laetitia ec'h oc'h o paouez reiñ ugent mil lur evit prenañ un oto nevez peogwir he deus drailhet hec'h hini gozh en ur vont a-benn d'ur c'hleuz, ha goude ma oarit re vat e oa tremen bout o kas hec'h oto an noz-se ! Honnezh ivez moarvat a oa bet badezet en anv ar flip, ar mig, hag ar boñboñ-kredañs, amen ! Ha Lorraine ho peus roet dezhi hanter muioc'h evit delc'her he gwaz, ha c'hoazh eo aet war-raok daoust da se, pe gant sikour ar prof-se !"\nEhanañ a ra Ludivine, dialanet an tamm anezhi. Pozañ a ra an tad e voutailhig Kronenbourg war an daol izel a zo en e gichen, ha mont da enaouiñ an tele en-dro.\n" Na gontez ket droug eus da c'hoar Laetitia !" emezañ. Krial a ra Ludivine :\n" Ne ev ket marteze ? Ne vez ket mezvez o tont eus he ribouloù e naikleuboù ar vro ?" , hag en ur ziskouez ar viou chug heiz eus ar bloaz 1664 : " Gwir eo ne vije ket ret hejal kalz gwezenn he lignez evit lakaat ar boutailhoù da gouezhañ evel mesper !"\nPaf ! Tapet he deus ur fasad gant he mamm. Dibradet en deus he zad he nav-ugent lur, kemeret he merc'h dindan e gazel ha kaset anezhi d'he c'hambr e krec'h. Prennet an nor warni.\nN'eo ket traoù burzhudus a c'houlenn Ludivine, wechoude ! Ma vefe tremen laouen gant ar Pentium diwezhañ, ne duftafe ket war ur PC 486. Met evel m'emañ, ne gred ket pediñ hini ebet eus paotred he c'hlas - Judikael, an daou Olivier, Arnaud, ar re da nebeutañ a zo dedennet gant ar c'homputerien - da zont da welet he MO5. Gant ar vezh ruz.\nN'eo ket chomet da dermal. Diwar c'horre he fres he deus tennet an dek metrad kordenn ( treuz daouzek mm, nerzh pemzek mil Newton a-raok terriñ ) a gustum servijout dezhi da neuze, staget he deus ur penn deus troad ar gwele, ha diskennet eo ouzh tu dreñv an ti. Boull eo an oabl, gant ar stered kentañ evel un uzienn elfennoù o saotrañ an neñv. Un amzer sklaer e-doare lakaat an itron Pascale Roze, priz Goncourt 1996, da welet koumoulennoù Magellan ur wech ouzhpenn.\nHa ne oa ket trawalc'h da Ludivine bezañ fumet a-gaozenn d'he zud, piv a wel, kenkent hag en em gavet e traoñ ar verje vihan, chouk da hent Kadolan ? He maeronez, Soaz Paskored, a oa o tont a-dal dezhi. Ha ne c'hell ket treiñ kein, gwelet ma eo bet raktal gant daoulagad youter ar vaouez kozh. N'eller ket lâret e vije bet karantez don morse a-berzh Ludivine evit Soaz ; spontet e veze ar plac'h gant he maeronez pa oa bihan, gant he doare da gaozeal kreñv hag ar vrud sorserez a chome stag deus kil he brozh, ha feuket e oa bet a-zoug ar wech peogwir ne oa ket deuet a-benn ar vaeronez da zeskiñ anv-badez he filhorez.\n- Oh, maaa ! Luduenn ! 'C'h ez d'ar bal, diouzh a welan. Met e pesort mod out gwisket ?\nTreiñ a ra penn ribourz Ludivine sa ar vaouez kozh :\n- O, me n'on ket nec'het gant ar bal. Jeu 'm eus bet gant Mamm, ha Tad en doa prennet an nor warnon e-barzh ma c'hambr. Nemet on deuet er-maez dre ar prenestr.\n- Peogwir 'poa c'hoant da vont d'ar bal, a gendalc'h Soaz, pennek.\n- N'on ket nec'het gant ar bal, pa lâran dit. Ar pezh a oa bremazon eo e roont arc'hant forzh pegement da Laetitia ha da Lorraine, ha din-me mann ebet war zigarez on re yaouank.\nChom a ra ar vaouez kozh da soñjal :\n- Gortoz, marteze e c'hellin ober un dra bennaket rak etre Gouel Yann ha Pardon Per emañ ma fouvoarioù en o c'hreñvañ. Petra 'poa goulennet gante ? Ur sae nevez da vont d'ar bal ?\n- Nann, nann ! Pas ur sae nevez, un urzhiataer nevez, ur mekanik evel zo bremañ.\nSell aze un direnkamant iskiz c'hoazh, a soñj Soaz. Ma Doue, pegen kompliket ar merc'hed yaouank en hon amzer...\n- Diskouez din neuze petra eo ar mekanikoù-se, hag e krouin unan dirakout, a huanad ar sorserez.\nSellet a ra Ludivine diskredik ouzh ar vaouez kozh. Kozh klakenn, he deus c'hoant da lavaret dezhi, met delc'her a ra he zeod. Diouzh un tu all, he deus tro evel-se da welet pere eo itrikoù Soaz, hag arabat mankout se. Sciences expérimentales a vez graet eus se e galleg ar skol.\nMont a reont o-div betek ur skiber koad a zo e traoñ ar verje a-dreñv ti Ludivine. Di ec'h a homañ alies da vouzhañ pe da labourat didrouz pa vez re a vec'h gant he c'hoarezed. Deus dindan an daol gozh a zo en ur c'horn eus al lapig e tenn ur c'hatalog poultrenneg, e-leizh a vekanikoù ennañ.\n- Sell, ur Macintosh er mod-se a blijfe din, nemet ma 'c'h afe buanoc'h c'hoazh an horoiz ha gant muioc'h a vemor ennañ... Bout zo ivez ar Cray 95, met gant raktresoù ispisial ouzhpenn...\n- Lakaomp mil gwech muioc'h a vemor, hag an horoiz da dreiñ mil gwech buanoc'h ivez. Unan plastik gris a vo mat ? Me 'm bije gwelet unan en arc'hant pe en aour, kentoc'h...Diwar tri e teu daou, diwar daou e teu unan !\nFlach ! In principio erat verbum, et verbum hardware factum est. Penn kentañ an aviel hervez Soaz Paskored. Ur mell komputer Cray-Macintosh 2050 zo dirake e korn an daol, gant ul logodenn en istribilh outañ, ma chom boemet-tout Ludivine dirakañ.\n- Gortoz, Luduenn, 'c'h an d'ober dit ur vrozh evit ar memes priz. Diwar teir e teu div, diwar div e teu unan !\nFlach ! Beuzet eo bremañ Ludivine en ur vrozh divent gant krinolinoù, ken eo re vihan ar skiber eviti ha ken e sav reuz e-touez ar c'hevnid direnket en o c'hornioù teñval.\n- Mar plij, Maeronez, gra din unan verroc'h, kentoc'h ! ' Welez ket emañ ma revr seizh gourhed war ma lerc'h ganin !\nFlach ! Ur sae verr satin glas a-feson evit labourat he deus Ludivine bremañ.\n- Un dro-c'houzoug en aour, bremañ. Diwar teir e teu div, diwar div e teu unan !\nMann ebet. Adkomañs a ra Soaz. Mann ebet bepred. Dont a ra ur penn treuflez dezhi.\n- Gast, skuizhañ a ran buan. An oad, moarvat...\n- N'eo ket tener, Maeronez, trugarez dit ! O, ya, trugarez dit !\n- Ha diwall mat, eme Soaz, da hanternoz rik e steuzio tout an traoù-se ; dek segondenn a-raok e vi kelaouet ! ", hag e ya kuit en noz steredennet.\nMet Ludivine ne selaou ket ken. Bez emañ dija al "login :" war ar skramm. Pounner eo al logodenn, 'vat. En em rentañ a ra kont emañ o labourat gant ul logodenn aour. An taol diwezhañ c'hwitet gant Soaz, moarvat.\nUn dra ouzhpenn diwar-benn Charles Perrault hag ar re all o deus kontet un istor damheñvel ouzh hemañ. Lakaet o doa an holl draoù da steuziañ gant an daouzekvet taol a hanternoz. Ret eo bezañ imobil a-walc'h evit krediñ se, evit soñjal o doa pouvoarioù ur sorserez da welet gant eur Greenwich. Koniri tout ! Echuiñ a ra ar strobinell pa vez an heol en e nadir, da lâret eo, gant an eur hañv, war-dro div eur ugent beure e Gwengamp. Kendalc'homp.\nN'an ket da gontañ deoc'h kement tra a glaskas Ludivine dirak he C'hray-Macintosh 2050. Menegomp e kavas evel-se deiz he ganedigezh ( 17.04.1981 ) en 890 173 414 vet plas war-lerc'h ar virgulenn pa skriver sifroù p. Evit ar re o dije c'hoant da c'houzout muioc'h, liseidi klas termen Diwan, lakaomp, n'eo ket na formulenn Wallis nag hini John Machin a implijas, met booster Ramanujan. Ur bern traoù all a bep seurt he doa kavet pa wel e-mesk ar raktresoù kinniget ar ger wormhole, da lâret eo toull preñv.\nLammat a ra he c'halon, ha, berr warni, e c'halv ar raktres. Meuleudi da Sant Alan Turing ha Sant John Neumann ! An toull preñv meneget eo an hini a gas en amzer, evel e martezeadennoù Penrose hag un nebeud re all, evel m'he doa fiziañs e vefe. Hag e klask neuze lakaat similakroù da vont en amzer, da welet penaos e oa kont e 1793 en Naoned, e 1675 'kostez Karaez, e 1066 deus tu Hastings.\nLaouen eo, Ludivine. Eürusoc'h evit se n'eo ket bet biskoazh. E-keit m'emañ an darvoudoù hag ar veaj en amzer o tremen war ar skramm, e krog da ganañ ur werz hag a blij kaer dezhi :\nAt that Macintosh machine ?\nDiwezhat, ya. Teuler a ra ur sell war he montr. Moarvat he deus laosket anezhañ en he c'hampr bremazon.\nCome sooner tae yer bed at e'en\nEmañ erru ar similakr er bloavezh 1066, pe war-dro. Ret eo gwelet bremañ pesort errol zo bet graet war an amzer ha war an hed.\nBut noo it's waxen wan, John,\nI blame it on that Macintosh...\nKlasket he doa kas anezhañ etre miz Meurzh ha miz Eost 1066. En em gavet eo 75 km diouzh Hastings e miz C'hwevrer. Klotañ a ra gant ar pezh he doa jedet a-raok. Nondediac'h, ma c'hellfe-hi ober ar veaj-se hec'h-unan, ha n'eo ket kas ar bolomig bihan-mañ hepken !\nDa un eur beure, e santas Cédric Lagneau, kengrouer, kenbrezidant ha kenrener ar SOSERII, Société de Services en Ingénierie Informatique, e oa un dra bennak ha n'ae ket re vat gant keflusker e Vercedes 500, hag en em lakaas da bec'hiñ. Dre ma n'oule ket chom bout war vord an hent bras, e kemeras an hent kentañ a-zehoù. Gwengamp. An anv en doa bet klevet c'hoazh, gouzout a rae e oa ur skipailh football brudet eno, met netra ouzhpenn. Bet e oa e-pad an deiz e Brest, ur pezh kontrad a 116 milion e oa o paouez rastellat eno - Doue ra viro ar Verdeadurezh a Vrezel ! -, ha ret e oa dezhañ mont en-dro da Baris...Met perak n'en doa ket kemeret an avion ivez ?\nChom a ra bout da vat ar Vercedes war parking an ti-gar. N'ay ket pelloc'h an taol-mañ. Pellgomz d'ur mekanisian bremañ ; tennañ a ra Lagneau e louzofon (1) deus e c'hodell, ha pa zeu a-benn da gaout niverenn ur mekanisian ez eo evit klevet eo kousket ar paotr hag ez eo pedet eñ ivez d'ober kement-all. Serret eo an ti-gar, treñ ebet o vont e-kreiz an noz. Ken klozet all eo an ostelioù en-dro d'ar gar, setu n'eo ket enne e kavo ur gampr. Mann ebet d'ober nemet mont d'ober tro-kêr, ha n'eus forzh penaos, ken laouen eo gant e gontrad ken ne c'hello ket kousket kalz. 116 milion a c'hounidegezh ; 30, 35 a zispign. Gounezet : 80 milion. Labour evit daou vloaz evit tregont ijinour. Wooaah ! Stankoc'h eo an dud er ruioù bremañ ; stokañ a ra ouzh ar re a zo o tont en-dro eus ar gouel. Tud re yaouank evitañ ; koulz eo dezhañ dont en-dro war e giz. Hag aze e tremen hep soñj en tu all d'ar gar ; hag ur souezh eo evit neb a zeu eus Paris, rak ouzh skleur al loar hag ar stered e tiviner ar maezioù, ar gwez, ar parkeier, ar saout, kazi e kreiz kêr.\nKendelc'her a ra gant e hent, 'm eus aon emañ an amzer o c'holoiñ hag an toufor o kreskiñ, hag aze, e-kreiz ar gouezlec'h-se, ez eus unan bennak en ul lochig dirak un urzhiataer. Kammet eo e spered gant e vicher, rak mont a ra war-eeun da welet, evel ma ra ur papilhorig noz pa wel ul lutig. Ur plac'h an hini eo a zo o labourat dirak ar skramm. Tostaat a ra ar gwaz hep ober trouz ; emañ ar plac'h o vouskanañ :\nOh sure it is a fine thing\nBut it's a muckle finer thing\nTo see yer hurdies fyke...\nUr pistig e kalon Lagneau. The Lament of the Computer Widow. Betek e Gwengamp e kav unan bennak o kanañ se...Honnezh a veze kanet alies dezhañ gant Cécile, met n'en doa ket taolet evezh d'ar c'houlz-se. Ha Cécile zo aet kuit abaoe.\n- Noz vat, emezañ.\n- Noz vat.\nNe ra ket muioc'h a van gantañ eget gant ur c'hwibuenn. Chom a ra da sellet ouzh an dudennig vihan a dremen war ar skramm, ouzh ar riblennad sifroù a c'holo anezhi gwech ha gwech all. Ur pezhiad komputer zo dirazi, hag ar vrozh a zoug ar plac'h zo diouzh hec'h ardivink ivez. Da lâret eo e ranker lakaat ouzhpenn pevar real nemet pemp a-benn prenañ hini pe hini anezhe. Met n'eo ket ar plac'h ( yaouank ha koant koulskoude ) a zedenn Lagneau, met ar mekanik.\n- Petra eo hoc'h urzhiataer ?\n- Cray-Macintosh 2050 ; yenaet gant heliom tanav.\nBoudinellañ a ra e zivskouarn d'an ijinour. Cray ha Macintosh asambles ? Heliom tanav ? Ha petra emañ ar plac'h-mañ oc'h adober dalc'hmat gant ar similakr bihan ? Met... met...ya !\n- Dont a rit a-benn da gas anezhañ en amzer da vat ?\nAn taol-mañ e sell-hi outañ, souezhet un tammig en defe gellet heuliañ al labour a rae. Ur plac'h yaouank-kenañ eo, yaouankoc'h c'hoazh eget na soñje da Lagneau, c'hwezek vloaz he deus, marteze ?\n- Ya, deuet on a-benn.\nBesteodiñ a ra egile :\n- Ha...ha...kavet 'peus un toull preñv ?\nNe veuz ket he c'hendivizer en ur mor a gomzoù, bepred. Ne oar ket hemañ penaos kendelc'her gant ar gaoz.\n- Ha deuet oc'h a-benn da gas ho polomig d'ur mare resis hag en ul lec'h resis ?\nKlikañ a ra ar plac'h ur wech pe ziv war al logodenn . Emañ an dudennig oc'h adkomañs un droiad all. Ar plac'h a ra sin da Lagneau da azezal en ur ziskouez dezhañ ur skaoñ da c'horo ar saout.\n- Aze emañ an dalc'h, emezi. Kompren a rit un dra bennak er fizik ?\n- Kompren 'm eus bet graet...Hag ankouaet 'm eus abaoe.\nUl lostad sifroù adarre. Jediñ a ra ar plac'h buan ha buan.\n- N'on ket deuet a-benn da gas anezhañ d'ur mare resis ha d'ul lec'h resis war un dro.\nKlik. Emañ ar bolomig en-dro war skramm.\n- M'ho peus graet fizik uhel, a gendalc'h ar grennardez, n'oc'h ket dic'houzvez eus dizingalderioù amresister Heisenberg : Dx.Dp³h/2p?\n- Grrm, grrm, a lavar Lagneau.\n- Amañ eo un tammig ar memes tra, nemet 'm eus ranket fleuker hag esa meur a wech amañ hag ahont a-benn divinout an amresister war al lec'h hag an amzer, ha da'm soñj ec'h eo : Dx.Dt > mc²/2p, m o vezañ ma mas din.\nSelaou a ra Lagneau gant e ziv skouarn, ha ma 'n defe e rafe gant peder ha gant kement tamm eus e groc'hen ouzhpenn. Kendelc'her a ra ar plac'h :\n- Setu ma klaskan-me, gant ma 45 kg, mont en amzer hag en em gavout war-dro tri miz a-raok ur fed istor, evit bout sur da dapout anezhañ, e rankan kontañ e c'hellan kouezhañ 70 - 80 km diouzh al lec'h ma oa sañset erruout. Ma klaskan bezañ resisoc'h en amzer, lakaomp en em gavout d'an 13 a viz Gouere 1789 evit gwelet petra a dremeno an deiz war-lerc'h, e c'hellan kouezhañ 6500 - 7000 km diouzh Paris. Pe c'hoazh mar keroc'h, lakaomp e klaskan bout 100 km ar muiañ tout diouzh Hastings er bloavezh 1066 ; Gwilherm en doa aochet d'an 28 a viz Gwengolo, setu e klaskin en em gavout e miz Mae. Chañsoù 'm eus neuze d'en em gavout betek tri miz a-raok pe tri miz goude.\nMousc'hoarzhin a ra ar plac'h. Den ebet ne lavar netra ouzhpenn, betek ma klever mouezh lent ar gwaz :\n- Hag...hag ec'h oc'h e-soñj beajiñ en amzer hiziv ?\nO, al loukez, a soñj Ludivine. An hini desketañ an hini genaouekañ, evel ma lâre mamm Fañch Morvannoù d'he mab pennhêr.\n- Ya, emezi, gant ur mousc'hoarzh ledanoc'h eget a-raok c'hoazh.\nUr pennad didrouz etreze. Ne glever nemet sarac'h ar mekanik ha trouz bout an arnev o tostaat.\n- Da welet emgann Hastings ?\nPetra respont da hemañ ? N'eo ket nec'het Ludivine gant an emgannoù, ha pa vefe Hastings pe Bouvines pe Ballon. Na kennebeut gant emgannoù gwashañ an Istor, holl en XXvet kantved, Verdun, Stalingrad, Okinawa. Gwelet ur roue kurunennet ? Kentoc'h gwelet krougañ unan. A, ya. Bout test d'ur prosez a-feson. Nürnberg...re dost. Loeiz XVI, anavezet mat. Jeanne d'Arc ? Bof...\n- Nann, pelloc'h c'hoazh en amzer. E kêr Rom e 896. Er bloaz-se e oa marv ar pab Formosus hag interet. Savet e oa bet reuz e kêr, dizouaret ar pab war urzh e susitour, ur Bonifas bennak, lakaet war e dron ha barnet. Bet tamallet dezhañ kaout mestrezed ha karout re ar baotred yaouank. N'on ket sur, met 'm eus aon e oa bet taolet ar c'horf en Tevere a-benn ar fin.\n- Che yei yei ! a lavar Lagneau.\n- En gwirionez, evit ar pab-se...\nDont a ra a greiz holl ur skrid war ar skramm. Hag e-lec'h bezañ e saozneg evel a-raok ez eo brezhoneg :\nQuemenn a beurz Soaz da Luduenn. Pa hay quit ar pennad man diwar da vachin, e hay toud an traou da nentra. Lak al loue zo ganit da bouezo war an touseg.\nOK / Mad e\n- Bon, se 'sinifi on prest da vont, eme ar plac'h. A-benn dek eilenn ac'hann ec'h on aet.\nLakaat a ra ar bir war OK.\n- Klikit bremañ, emezi d'ar gwaz, hag e vroud e zorn war un dro. Ur pezh flash, tarzañ a ra ur pezh taol kurun er maez ivez, ha du tout ar skiber war-lerc'h.\nTeñval-holl eo al lap en-dro da Cedric Lagneau ; santet en deus evel ur fiñv en e gichen, chomet eo c'hoazh c'hwez ar plac'h war e lerc'h. Astenn a ra e zorn en deñvalijenn, skubañ a ra pousier war an daol a zo dirakañ. Mann ebet ken ; aet eo ar plac'h hag ar C'hray-Macintosh dre an toull preñv he doa digoret moarvat. N'eo ket spont a zo krog ennañ ; enkrezet, nec'het eo, kentoc'h. Chom a ra da fleuker en deñvalijenn ; n'eus den ebet ken el lochig, neblec'h. Dre an nor e wel ur c'harrez sklaeroc'h ; mont a ra er-maez. Petra ober ? Komz gant unan bennak eus a avantur...Nann, ret eo dezhañ lakaat e grabanoù war ar plac'h-mañ, kousto pe gousto, pa ne vije nemet evit ober d'ar SOSERII kreskiñ c'hoazh ; hag ivez a-gaozenn d'he mousc'hoarzh, d'an interest a gave er pezh a rae ha d'he doare dibreder da ganañ ur ganaouenn dichipot. Ha d'an disoc'h eo deuet a-benn da gaout. Gwelet a ra dija ar pennadoù bruderezh : " Gant ar SOSERII, kejit gant tad-kozh ho tad-kozh you ", ha mousc'hoarzh ar plac'h a chom da darnijal en aer evel hini kazh Chester. Ha ret e vo lakaat ar plac'h da zepoziñ ur breved kerkent ha ma vo deuet en-dro eus Rom. Ma teu...\nOber a ra ur sell en a-dreñv : aze emañ ar skiber evel bremazon. Pelloc'h dirazañ emañ gouleier kêr. Ret eo dezhañ adkavout ar plas-mañ, mont a ra war-zu e wetur en ur sellet dreist e skoaz bep dek kammed a ra. Remerkañ a ra neuze eo chomet al logodenn en e zorn serr. Pegen pounner ! Dindan ul lamp e chom da sellet : aour...Mall zo warnañ mont davit e louzofon en e wetur ; redek a ra dindan ar glav arnev.\nEmañ Ludivine o kempenn he fenn-daoulin kignet gant Mercryl Laurylé, da c'hortoz e sioulafe he c'halon. Puten c'hast, sell aze un abadenn a zo bet, a-drugarez da Soaz Paskored. Teir eur-pad dirak ur C'hray-Macintosh eus an unvet kantved war'n ugent. Sapre Soaz penn-skañv ivez, n'he doa ket soñjet en em gavfe diwisk Luduennig d'an eur merket. Ha pennfollet e oa bet a-gaozenn d'ar paotr-se en he c'hichen, hag hi ken noazh ha kein ur morgazh. Nijet he doa kazi war ar wenodenn, kouezhet e oa war he genoù ur wech, strobet ma oa bet gant ul lañsadenn drêz, ha pignet he doa ouzh ar gordenn buanoc'h eget ur gevnidenn ouzh he steuenn. Sapre Soaz ! Mousc'hoarzhin a ra pa soñj en daou-se, ar sorserez kozh hag an ijinour yaouank, ur c'houblad dispar ma zo unan. Hag hennezh all a soñj dezhañ ken buan all eo erruet-hi, Ludivine, er gêr a Rom en navvet kantved. Da zegas d'ar bed-holl ur rentañ-kont eus prosez Formosus...It da zeskiñ ho micher, Frédéric Pottecher, François Foucart ha kelaouennerien prosezoù meur fin hon kantved ! C'hoarzhin a ra da vat en ur lakaat un T-shirt ; en em silañ a ra en he gwele, ma c'hell e kousko.\nPellgomz d'e gensort Aymeric Biétry, n'eus nemet se d'ober evit Cédric Lagneau, Aymeric, kengrouer, kenbrezidant etc...ar SOSERII, e vignon kozh abaoe al lise Henry IV gwechall, evit rannañ gantañ ar c'heloù souezhus. Ober a ra an niverenn war e venveg...Alleluia ! N'eo ket ur responter a zo er penn all : goude dek pe zaouzek sonerez, e klev mouezh morgousket e gamarad :\n- Cédric, mab ar c'hast ! Goût a rez pet eur eo ?\n- Deus diouzhtu amañ.\n- Pelec'h ? N'out ket mat ?\n- Kavet 'm eus un dra dispar, ur plac'h hag a dalve Steve Jobs ha Steve Wozniak (2) war un dro, hag he deus en em gaset en amzer. Chomet eo al logodenn ganin...\n- Profit anezhi mat neuze, ha lez ac'hanon da gousket.\n- Profitañ piv ?\n- Da logodenn. Ale, noz vat !\nRet da Cédric Lagneau chom da zisplegañ teir gwech da betra eo bet test a-raok ma tihunfe da vat egile. Met ne chom ket hemañ da dermal :\n- Teir eur eo, pe war-dro. Lakaomp da seizh eur dirak ti-gar Gwengamp ?\nDa seizh eur nemet pemp en em gav Porsche Aymeric dirak ar gar. Hag ar souezh pa wel al logodenn e dorn egile, o luc'hañ dindan bannoù an heol o sevel.\n- Gast, evel an deiz all e-kichen Evreux, laeret ur pezh pres pounner met bruket, tri mi lur ur wech adwerzhet, hag ankouaet an tolzennoù aour a oa dindan he zreid evit stabilaat anezhi, pevar-ugent mil lur pep hini...\nMont a reont o-daou betek al lapig ; n'eus netra en diabarzh : un daol gozh, ur gador hag ur skaoñ tri zroad, ur blue-jeans hag un T-shirt en ur bern en ur c'horn, ur bal hag ur varr...Netra.\n- Sur out e oa amañ ? a c'houlenn Biétry. Ne zeu ket an tredan betek amañ zoken.\n- War ar skaoñ-se e oan azezet koulskoude...\nMont a reont er-maez. Al loch zo bet savet e traoñ ur verje, a-dreñv un ti evel ma weler kement anezhe e fabourzhioù ar c'hêrioù.\n- Moarvat emañ perc'henn al loch-mañ o chom en ti tostañ, a lavar Aymeric. Egile zo re alvaoñ evit divizout netra. Hag un nozvezh digousk ne sikour ket kennebeut. Pignat e reont a-hed ar wenodenn betek an ti a welont du-hont.\n- Petra a vo goulet gante ?\n- Trawalc'h a draoù a ouzez war ar plac'h-se, memestra. Barrek war an urzhiaterezh, war traoù an Istor, kanañ a ra gwerzioù en scots, bet eo er skolaj gant Heisenberg...\nEmañ bremañ an daou gomper dirak dor ti Luduennig. Istribilhañ a ra truezus al logodenn aour war-bouez he neudenn diouzh dorn Lagneau.\n- Sonet 'vo ? a ginnig Biétry.\n- Deomp de'i, eme egile.\nSon a ra ur c'hloc'hig en diabarzh. Klevet a raer trouz, hag ur vaouez hanter-kant vloaz bennak o tigoriñ an nor gant ur beg kintus, souezhet o welet an daou zen yaouank gwisket cheuc'h 'bour an nor. A-dreñv homañ, ur vaouez all war-dro tregont vloaz.\n- Ma 'z eo evit Jehovah, 'm eus ket amzer, a duf-hi...Oooo !\nN'emañ ket e-sell da barrañ an nor ken ; dirak he fri emañ al logodenn aour o luskellat goustadik hag o lugerniñ en heol par ma c'hell. O klevet an "oooo" e tosta ar plac'h all.\n- Ne werzhomp netra, n'omp ket prezegennerien, a lavar Biétry. Ec'h omp just o klask perc'henn al logodenn-mañ...\n- Met se zo aour ! a estlamm ar vamm.\n- Aour tout, a eilgery Aymeric.\n- Ya, 'm eus aon eo deomp, keda Lorraine ? a lavar mamm Ludivine en ur astenn he dorn sag al logodenn. E pelec'h 'peus kavet anezhi ?\n- Izeloc'h aze, eme Lagneau en ur zastum ar benveg en-dro en e zorn, rak ar plac'h a oa bremaik a oa un tamm mat yaouankoc'h eget homañ yaouank. D'ur plac'h e oa, hag a laboure er skiber ahont dirak ur C'hray-Macintosh hag a oa gouest da zibunañ dizingalderioù Heisenberg war lec'h hag energiezh ul lepton. Ma roit din unan anezhe e vo deoc'h al logodenn, Lorraine, emezañ ouzh ar verc'h.\nAlo, sell aze un dra all c'hoazh, ur paotr gwisket cheuc'h amañ, hag a zeu gant ul logodenn aour en e zorn, hag e-lec'h reiñ an dolzenn bresius didorr ha didruch, en em laka da gomz hittiteg, hag e vanka dezhañ e komzfec'h hittiteg gantañ, ar mab imbisil gast-se ! Koulskoude n'eo ket evit an tele, n'eus kamera ebet gante...\n- Ken buan all eo da Ludivine, eme ar vamm buan ouzh he merc'h henañ. Kerzh da dennañ anezhi er-maez eus he gwele ! Ur verc'h 'm eus c'hoazh, emezi en ur c'houlenn eskuz gant ar gompagnunezh.\nUr griadenn pe ziv war-laez, trouz un nebeud traoù o kouezhañ war an doubl. Pemp munut war-lerc'h, e weler Ludivine o tont dirak Lorraine, gwisket gant un T-shirt hag ur bermuda. Lammat a ra kalon Lagneau o welet anezhi, ober a ra sin gant e benn da Aymeric. Kignet eo bet he fennoù-daoulin hag hec'h ilin. Daoust ha tapet eo bet e-mesk un taol-dispac'h e Rom ? Chañs he deus bet nompas bout lazhet, ha laouenaet eo Lagneau o welet anezhi yac'h ha bev.\n- Laosket 'poa un dra bennak dec'h war ho lerc'h, emezañ en ur astenn al logodenn.\nLudivine ne respont ket, ne ra ket van zoken gant ar c'hinnig.\n- Tap anezhañ 'ta, ma eo dit, a gomand ar vamm.\nFiñv ebet. Ober a ra ur c'hruz d'he skoaz.\n- Goût a ran eo deoc'h, a gendalc'h Cédric. Dec'h e oac'h dirak ur mell komputer, o klask mont da welet penaos e oa tremenet emgann Hastings. Goude-se oc'h aet da Rom...\nAze e krog an amzer da vout toufus, pep hini o sellet ouzh ar re all gant un tamm souezh. Daoust hag-eñ e koller an eñvor eus an traoù pa 'c'h aer da bourmen en amzer ? Hag aze int savetaet, rak deus tu ar ru e klever ur vouezh raouliet o huchal :\n- Michèle ? Savet oc'h ?\n- Ya, savet omp tout, a respont ar vamm.\n- Soaz Paskored, a lavar Lorraine.\n- Savetaet, a lavar Ludivine.\nEmañ dija Soaz en o zouez.\n- Gant piv emañ an touseg ?\nDiskouez a ra Ludivine Cédric gant he biz. Hemañ a zigor palv e zorn dirak Soaz.\n- Diwar daou e teu unan, diwar unan n'eus mann ebet ken.\nFlach ! Ur mell touseg zo kluchet war dorn ar c'henbrezidant,etc...Albertet e chom da sellet ouzh Soaz hag a dap anezhañ hag a lez anezhañ da redek er geot.\n- Eya, un touseg. Bufo Bufo. Un anv latin bet roet dezhañ gant Linné evit ober ton da vBuffon, hag a oa ur penn karn, ur pizhlouz hag ur revr-gwigour evel ne vez kavet kalz.\nSouezhet e chom an holl dirak deskadurezh ar vaouez kozh.\n- Diskennit ganin, a lavar Soaz d'an daou ijinour. Deus ivez, Luduenn.\nMont a reont dre ar wenodenn e-kreiz ar verje c'hleb betek al lapig koad. Seblantout a ra aesaet da Ludivine rak mont a ra d'o heul hep kilourziñ. Aet eo Soaz Paskored hag Aymeric Biétry un nebeud kammedoù a-raok.\n- Piv eo ar vaouez kozh-se ? a c'houlenn Lagneau gant enkrez en e vouezh, ar memes enkrez dres evel deiz e arnodenn dre gomz evit Polytechnique, ma oa bet teugellet.\n- Ma maeronez, a respont Ludivine gant he mousc'hoarzh kustum.\n- Ha petra he deus graet aze ?\n- Un dro fizik. Sorserez a c'hell bezañ pa dro dezhi.\nChom a ra ar paotr da soñjal. Bout zo kredennoù o kouezhañ en o foull en e spered.\n- Neuze...Neuze n'oc'h ket aet da Rom ? a c'houlenn, dipitet an tamm dioutañ.\n- Eh nann ! Gwelet 'walc'h a rit petra eo gouest Soaz d'ober.\n- Me 'soñje din, pa 'm boa gwelet bremaik ho penn-daoulin dirusket hag hoc'h ilin kignet, ho poa tapet bazhadoù un tu bennak en IXvet kantved...\nMousc'hoarzhin a ra Ludivine dirak penn lentik egile, hag en deus c'hoazh un dra da anzav :\n- Me 'soñje din ivez em boa kavet ur mekanik nevez evit ma c'hevredigezh, dec'h da noz...\nGwelet a raer dirak hent Kadolan, Soaz Paskored hag Aymeric Biétry o tiskutal gant forzh jestroù. Ken buan all emañ Aymeric o kinnig ur pont aour d'ar sorserez evit krouiñ...\n- Lavarit din memestra penaos ho peus dirusket ho taoulin, a lavar Cedric.\n- Pa 'm boa gwelet tout ar mekanikoù o vont da netra, ne oan ket bet souezhet peogwir e oa skrivet war ar skramm. Met pa 'm eus santet aer sinoc'h war ma c'hroc'hen 'm eus komprenet e oa aet ivez ma dilhad da netra. Setu 'm eus galoupet betek ar gêr evel un tenn. Ha kouezhet on war ma genoù tro 'z amañ, sellit.\n- Dost thou fall upon thy face ?\nThou wilt fall backward when thou hast more wit, a lavar Lagneau, tener.\nSellet a ra Ludivine outañ :\n- Ma 'm eus soñj mat on sañset da respont : ay. Cheñchomp al lizherennoù, neuze : ya.\nEPILOG, GROSSO MODO\nPemp pe c'hwec'h vloaz war-lerc'h e oa deuet a benn Luduenn da dapout ku-ha-ka un diplom ijinourez. Dimezet e oa mod pe vod dija gant Cédric Lagneau, met un eured hag ur friko motig 'peupre a voe graet memestra. Bez o doe 1.6 a vugale ( ar sifr etre evit an XXIvet kantved ) hag e voent eürus tamm pe damm. Gwech ha gwech all koulskoude, e veze klevet Cédric o klemm :\nCome sooner tae yer bed at e'en !\n2 VI 1998\n(1) : troidigezh feal ar galleg blaireauphone.\n(2) : ar re o doa krouet Apple gwechall.\nThe Lament of the Computer Widow a zo da vezañ kavet war al lec'hienn-mañ.\nAn danevell-mañ a zo bet embannet war Al Liamm. Fazioù a oa en embannadur-se, setu perak am eus lakaet anezhi war ar Steuñvenn...\n(c) Yann Gerven 1998


Pajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/103 - Wikimammenn\nPajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/103\nvezaz d’ezhan ive mont er mieaz euz he vro enn he iaouankiz evit dastum ar c’henteliou hag ar skoueriou mad a ioa bet roet e leac’h all gant ar zent hag ann doktored koz. Pa zistroaz d’ar gear, e resevaz ann Urziou sakr hag e oue beleget. Neuze, o veza klevet ez oa c’hoaz eur maread paianed hag eunn niver bennag a heretiked er penn dioc’h ann Hanter-Noz euz a Vro-Zaoz, e skoaz raktal varzu eno. Kalz poan en devoue, da genta, evel ann abostol sant Paol guech all pa erruaz er Masedoan. Mes Doue a roaz kement a nerz d’he gomzou ma c’hounezaz heb dale ann holl baianed d’ar feiz, ha ma lakeaz ann holl heretiked da zistrei d’ar relijion gatholik. Anat oa da bep hini edo Doue ganthan ; rak rei a rea ar gueled d’ar re zall, ar c’hleved dar re vouzar, ar c’herzed d’arre gamm hag ar iec’hed da bep seurt tud klanv.\nO veza n’en doa ket a blas d’ho reseo holl enn he enezennik, ez eaz he-unan da jom enn douar braz, hag e savaz eur gouent e gour-enezenn Rhuis. diou leo dioc’h Guened. Ar gouent-se a oue heb dale leun a venac’h, ha Jildas a roaz d’ezho reolennou kaer evit ho zikour da erruout enn huela pazenn euz ar zantelez. A hent all e kendalc’he da ober miraklou hag e paree eur maread tud klanv. Prezeg a rea ive d’ar bobl gant kalz a nerz, ha rebech a rea ho dizursiou d’ar Vretou-\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Morvan_-_Buez_ar_Zent,_1894.djvu/103&oldid=137277 »


Buhez ar Sent/1837/Honorat - Wikimammenn\nBuhez ar Sent/1837/Honorat\n◄ Beneat, religius a vro-saus Honorat Hiler ►\nAn trisecvet devez a viz Guenver.\nSANT HONORAT, ARC’HESCOP\nAr Sant-ma, goude beza cunduet ur vuez devot en e yaouanctis, en em dennas en deserz tost d’ar mor e Provanç ; mæs evel ma teue d’e Ermitaich cals a dud evit en em recommandi d’e bedennou, e humilite a reas dezâ clasq ur plaç-all pell dious an dud, evit gallout en em antreteni gant Doue hepquen.\nGoude beza gouarnet e Ilis, evel ur Pastor fidel epad tri bloaz, e couezas clan. En e glènvet ne heane oc’h exorti ar re a zeue d’e velet, hac o consoli ar re a vouele dezâ. Guelit, va bugale, emezân, penaus hor buez ne d’ê nemet ur pelerinaich ; e goumanç a reomp pa zomp ganet, hac e echui pa varvomp. Eürus ar re n’en em gonsideront nemet evel estranjourien var an douar, hac a consider ar maro evel ar fin eus o exil ; na staguit quet ho calon ous ar bed ; caër hon be destum madou ha caout sourci d’o c’honservi, en heur ar maro e teuint oll d’hor c’huilaat ; pa zeuomp er bed, ne zigassomp netra gueneomp, ha pa sortiimp anezâ ne zeui netra d’hon heul ; distaguit ho calon dious ar pez a vezo un deiz lamet digueneoc’h ; Doue e-unan hepquen eo hon tènsor, na lequeomp quet hor c’halon e lec’h-all.\nErfin, o veza recevet e oll Sacramanchou, e antreas en ur gontemplation douc eus a visericord an Autrou Doue, epad pehini e rentas e Ene, er bloaz 429.\nNe raïmp-ni biquen nemet admira vertuziou ar Sænt, heb en em lacât e poan d’o imita ? Ne zomp quet oll galvet evel ar Sant-mâ da vont en déserz, nac evit beza Isquibien ; mæs ne deus Cristen ebet a guement na dle caout eveldan e galon distaguet dious madou ha pligeadurezou ar bed ; ha quement hini en deus ur superiorite bennâc pe autorite var ar re-all, evel un tad, ur vam, ur mæst, a dle, evel en deus-èn graet, derc’hel un urz vad etouez ar re a so dindan e garg, beilla var o c’hundu, ha dreist pep-tra rei ur squer vad dezo. An exemplou mad a so instructionou ha predicationou mud pere o deus muy a nerz hac a ra muy a effet evit ar c’homsou caëra. Pèguen terrubl e vezo ar gont o devezo da renta de Zoue ar re o devezo negliget obligalionou quen important !\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Buhez_ar_Sent/1837/Honorat&oldid=58301 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 3 Kzu 2013, da 13:35.


Pajenn:Perrot - Bue ar Zent.djvu/405 - Wikimammenn\nPajenn:Perrot - Bue ar Zent.djvu/405\nKastizan rê he c’horf, kousket a rê alïes war ar zolier, pe zoken, war an douar noaz, hag eus he frejou e tiouere ar pez a c’halle hep nec’han he zud.\nHe c’hoar a gouske er mêmes kambr ganti ; an dra-ze, avat, ne oa ket re eus he doare, rak n’halle ket en em rei, kement hag he devoa c’hoant, d’ar beden ha d’ar binijen.\nA vihanik e westlas he gwerc’hded da Zoue hag e lakas he c’hoar d’ober evelti.\nAnjela he devoa eur gened dispar hag eur pennad bleo melen eus ar re vraoan. Gant aon na teujent d’he lakat da gouezan er pec’hed, e pellaas diouti an dilhajou kaer, ha bep mintin, e walc’he he bleo gant dour lous, da derri o sked.\nDorn Doue, koulskoude, a bouezas start warnezi. Koll a reas abred he zad hag he mamm. Digemeret a oe gant eur eontr d’ezi. A-vec’h m’oa digouezet en e di, ma oe skoet he c’hoar gant eur maro trumm.\nN’he devoa c’hoaz nemet daou vla warn-ugent, pa varvas ive he eontr, ha setu hi neuze he-unan-penn, hep den d’he c’hentelian.\nDistrei a reas neuze da vourk Desensano, hag e c’houlennas digor en Trede-Urz sant Fransez. Kreski a reas he finijennou ; dindan he dilhad e touge eur gouriz reun ; bemde e tostae ouz an dôl zantel, hag he holl amzer a roë d’an oberou a drugare.\nD’ar mare-ze, oa bras ar yenien en kenver Doue, ha kalz, zoken, a zileze o deveriou a relijion. Spered Anjela a boueze alïes war gement-se :\n« An droug, emezi, a deu eus dizurz ar familhou, hag ar familh ne vezo biken enni bue vat, ma n’eo ket ar vamm eur gristenez c’houek. Red eo eta kelenn mat ar merc’hed yaouank. »\nGoulenn a reas digant Doue sklerijen, ha bezan he devoe. Eun devez, epad he c’housk, e welas eur skeul skedus ha warnezi eur maread gwerc’hezed a zave d’ar baradoz. D’ar mêmes amzer, eur vouez a lavare d’ezi :\n« Anjela, na fallgalonet ket ; arôk mervel e savfet en Bresia eun Urz leanezed e giz d’ar re ho peus gwelet. »\nRei a reas kement-se da anaout d’eun nebeut merc’hed-all. Skoazellet gante, e vodas en he zi merc’hedigou ar c’harter da zeski d’eze o c’hatekiz. Gante ec’h ee ive da welet ar re glanv hag ar re baour en o lochennou. He daouarn a veze bepred digor d’ober an aluzen, hag ar c’homzou mat a goueze eus he muzellou a zistroas kalz a bec’herien ouz Doue.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Perrot_-_Bue_ar_Zent.djvu/405&oldid=140673 »


Pajenn:Morvan - Kenteliou hag istoriou a skuer vad evit ar Vretoned, 1889.djvu/352 - Wikimammenn\nPajenn:Morvan - Kenteliou hag istoriou a skuer vad evit ar Vretoned, 1889.djvu/352\n— Mar gra unan ac’hanoc’h eur gamed evit dont da gregi enhon, ema dioc’htu al lestr-ma en ear !\nAr zaozon a jomas sebezet oll, hag o devoa oll chenchet liou. Araog ma voant deut euz ho souez, edo Robert gant he vartolodet o cripat el lestr saoz, ho zabrinier gantho etre ho dent, a lam var ar zaozon, ho discar, ho drail, hag a ra prizonerien ar re n’int ket lazet.\nKementse a voue great en eun taol dorn, ha dioc’htu ar pavillon Saoz a voue stlapet er mor evel eur pez divalo, ha pavillon Frans a voue savet en he leac’h. Lestr braz ar saos, Comodor hag all, hag he vartolodet var ar marc’had, a ioa d’ar fransizien.\nAl lestr braz all a ioa eno d’ar saoz, n’en doa ket bet a amzer da zont da zicour ar C’homodor. Ar c’habiten pa velaz oa kemeret al lestr kenta, ne gredas ket en em ganna, rag Ian Bart hag he vartoloded a ioa en em laket dioc’htu da garga canoliou ar zaoz, ha ma en divije al lestr all lavaret eun dra bennag, e vije bet plaoufet ive ep dale couls hag ar c’henta. Digas a reas gouscoude eur vag vihan evit lavaret n’oa ket eun dra leal kemeret listri evel se en eur rad eleac’h m’oa difennet en en ganna.\nIan Bart ne brijas ket respont eur ger. Ranna a reaz ar brizonerien etre an daou lestr, ha neuze, sounn he verniou gantha, e tiblasaz ac’hano evit mont er mor bras. Eil lestr ar saozon ne finvas ket da vont var he lerc’h.\nGoude an taol scrab-ze, goude ar gentel-ze roet d’ar zaozon e ber amzer. Ian Bart a ziblasaz evel ma on eus lavaret, da vont d’ar mor bras gant he lestric Sant-Loiz ha lestr braz ar C’homodor deut da veza he breiz. Al lestr saoz all ho lezas da vont\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Morvan_-_Kenteliou_hag_istoriou_a_skuer_vad_evit_ar_Vretoned,_1889.djvu/352&oldid=162527 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 19 Mae 2020, da 08:30.


Liorzh ar plijadurezhioù - Wikipedia\nLiorzh ar plijadurezhioù\nLiorzh ar plijadurezhioù zo anv un deirzaolenn (teir zaolenn stok-ha-stok) livet e 1503 gant an Izelvroad Hieronymus Bosch, diwar anv an daolenn zo er c'hreiz. War ziskouez emañ an oberenn e Madrid, e Mirdi ar Prado. Graet eo gant eoul war danvez. Muzuliañ a ra 206 x 386 cm.\nEn istor an arz n'anavezer ket he far. Kevrinus eo, pinvidik an danvez anezhi, diaes da gompren. Gouzout a reer e klaske an arzour kenteliañ e gempredidi, e oa aes da gompren dezho, hag e plijas kement d'ar roue spagnol Felipe II, ma prenas an daolenn.\n1 Oberenn gent\n2 Kempennadur an deirzaolenn\n2.1 Gweledigezh an teir zaolenn pa vez digor ar stalafioù\n2.2 Gweledigezh an div hanterzaolenn livet war ar stalafioù pa vezont serret\n2.4 Lec'hienn diavaez diwar-benn bed al livour\nWar ur patrom damheñvel e oa bet livet un oberenn all:\ntaolenn an tu kleiz | taolenn ar c'hreiz | taolenn an tu dehoù\nAr c'harrad foenn, taolenn ar c'hreiz\nKempennadur an deirzaolennAozañ\nen tu kleiz : liorzh Eden pe ar Baradoz\ner c'hreiz : liorzh ar Plijadurezhioù, pe ar Purgator\nen tu dehoù : an Ifern\nGweledigezh an teir zaolenn pa vez digor ar stalafioùAozañ\nGweledigezh an div hanterzaolenn livet war ar stalafioù pa vezont serretAozañ\nKrouidigezh ar Bed, livet en 1504\nA-dreñv an taolennoù ez eus livet ur weledigezh eus ar bed evel ma c'hallfe bezañ gwelet gant ar c'hrouer anezhañ, a zamweler e krec'h o sellout ouzh e oberenn. Emañ ar bed en ur voull dreuzwelus, evel en ur vi prest da ziglorañ.\nAr vaouez en adreñv, dindan kador an evn, (etre krabanoù an euzhvil, o sellout en ur melezour a zo revr ul loen bennak), a zo kablus a lorc'h ha fougaserezh.\nAn den o kac'hat gwenneien en toull dindan kador an evn a zo kablus a bizhoni. An den o tisloñkañ er memes toull a zo kablus a lontegezh.\nPenn an den a zo dindan ar plad a zo o terc'hel ar binioù roz a c'hallfe bezañ poltred Bosch en-eeun.\nLec'hienn diavaez diwar-benn bed al livourAozañ\n(en)His works > triptychs > The Garden of Earthly Delights\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Liorzh_ar_plijadurezhioù&oldid=1672281 »\nDernière modification le 25 Du 2015, à 18:12\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 25 Du 2015, da 18:12.


("Unaniezh, Labour, Brogarantez")\nKan broadel: Rwanda nziza\n(ha kêr vrasañ) Kigali\nkinyarwanda, galleg, saozneg, swahili\n- Prezidant Paul Kagame\n- Kentañ ministr Édouard Ngirente\n- Hollad 26 798 km² (147vet)\n- Dour (%) 5,3\n- istimadur Gouere 2005 7 600 000 1 ()\n- niveradeg 2002 8 128 553\n- Stankter 320/km² (27vet)\n1 An istimadur-se a ra stad eus ar verventi dleet d’ar SIDA, zo uhel-mat er vro.\nRwanda zo ur vro e-kreiz Afrika. Harzoù he deus gant Ouganda en norzh, Burundi er su, Tanzania er reter ha Republik Demokratel Kongo er c’hornôg (al lenn Kivu eo a ra ar vevenn gant ar vro-se, dreist-holl). Poblet-stank eo, gant 9 milion a dud, ha bez eo unan eus ar broioù pobletañ en Afrika, a-fet stankter. Lesanvet eo "Bro ar Mil Torgenn", abalamour d’he zorosennadur (Pays des Mille Collines e galleg, Igihugu cy'Imisozi Igihumbi e kinyarwanda).\nEzel eo eus an ABU, eus Unaniezh Afrika, eus Kumuniezh Afrika ar Reter, eus Aozadur Etrebroadel ar Frankofoniezh hag eus Kenglad ar Broadoù.\nGwallvrudet eo bet Rwanda abalamour d’ar boblazhadeg a oa bet eno e 1994.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Rwanda&oldid=1879738 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 26 Mez 2020, da 20:37.


Mor Arafura - Wikipedia\nPelec'h emañ Mor Arafura\nMor Arafura zo ur mor bihan n'eo ket gwall zon etre Aostralia ha Ginea Nevez.\nEn em astenn a ra etre Strizh-mor Torres er reter, pleg-mor Carpentaria er c'hreisteiz, Mor Timor er c'hornôg ha Mor Banda er gwalarn. Tapout a ra 1.290 km hed war 560 km led. Etre 50 ha 80 metr donder eo d'ar muiañ.\nE-pad mare diwezhañ ar skorn e oa ur pont douar (pont Sahul) etre Aostralia ha Ginea Nevez el lec'h m'emañ bremañ Mor Arafura, pleg-mor Carpentaria ha Strizh-mor Torres. Dre eno moarvat e oa tremenet tud eus Azia da vont d'ober o annez da Aostralia.\nUr mor peskedus eo met gwall besketaet e vez ivez. Klask a reer gwareziñ pinvidigezhioù ar mor bihan-se bremañ.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Mor_Arafura&oldid=1463264 »