24 eurvezh ar Mañs - Wikipedia\n24 eurvezh ar Mañs ("Les 24 heures du Mans" e galleg) a zo ur redadeg kirri a bad 24 eurvezh, a vez redet e miz Even diouzh boaz war un droiad hent e-kichen ar Mañs e Bro-C'hall. Redet e vez bep bloaz abaoe 1923. Ur redadeg Andur eo, o lakaat ar c'hirri, ar bandennoù-rod hag ar vlenierien da badout ar muiañ e vez posupl. Unan eus redadegoù-kirri brudetañ er bed eo hag unan eus kurunennoù ar Gurunenn Dripl eo, asambles gant an Indianapolis 500 ha Priz Bras Monako.\nFerrari e 1969\nAozet e vez ar redadeg gant an Automobile Club de l'Ouest (ACO) war 24 eurvezh a zo an amzer e lec'h ma rank ar berzhidi ober ar muiañ a gilometradoù a c'hellont ober. Da gentañ e oa digor ar redadeg evit kirri a c'hallfe bezañ gwerzhet da n'eus forzh piv, met bremañ e vez digor ar redadeg d'ar C'hentpatromoù (Renkad Prototype e galleg) ha d'an Touristerezh Bras (Renkad Grand Tourisme e galleg).\nAwenet en deus ar redadeg redadegoù-all evel 24 eurvezh Daytona, 24 eurvezh an Nürburgring pe 24 eurvezh Spa ha kevezadegoù zo graet diwar reolennoù 24 eurvezh ar Mañs evel an ALMS pe an ELMS. E-barzh kevezadeg bed an Andur emañ ar redadeg bremañ. Alies e oa bet perzh eus Kevezadeg bed ar C'hirri Sport abaoe 1953 hag abaoe 2012 emañ perzh eus Kevezadeg bed an Andurañs.\n1.1 Ar c'hirri\n1.2 Ar vlenierien\n1.3 Kustumoù ha reolennoù dibar\n1.6 An disparti\n3.1 Ar redadegoù kentañ (1923-1939)\n3.2 Mare an "harozed" (1949-1969)\n3.3 Mestroniezh an diesel\n3.4 Koulzad nevez adalek 2014\n4 Roll al loreidi\n5.1 Trec'hioù dre saver-kirri\nLinenn ar standoù\nDalc'het e vez e miz Even, pa vez an noz en he hirañ, met d'ur mare ma c'hell an amzer bezañ tomm, goude ma ra glav alies a-walc'h d'ar mare-se eus ar bloaz. Komañs a ra ar redadeg e-kreiz an endervezh d'ar Sadorn hag echuiñ a ra d'ar memes eur d'ar Sul. Bep an amzer e oa bet daleet ar redadeg, e miz Gwengolo e 1968 pe d'an hevelep miz e 2020 abalamour da Bedreuziad COVID-19 e 2019-2020.\nEn amzerioù modern e reder alies war-dro 5000 km, gant ar rekord bet graet e 2010 gant 5410 km, c'hwec'h gwezh hirder Indianapolis 500 ha triwec'h gwezh hirder ur Priz Bras Formulenn 1. Poaniañ a ra ar skipailhoù hag ar vlenierien evit mont ar fonnusañ posupl en ur chom hep kaout kudennoù mekanik hag en ur verañ an eoul-tan hag ar bandennoù-rod kenkoulz hag ar stardoù. Testiñ a ra ivez andurañs ar vlenierien a rank redek div eurvezh diouzh renk pe muioc'h.\nWar-dro 60 karr a c'hell redek, met n'int ket holl eus ar memes rummad. Rummadoù diseurt a zo bet met bremañ n'eus nemet pevar, daou eus ar rummad Kentpatromoù (Le Mans Prototype 1 pe LMP1 ha Le Mans Prototype 2 pe LMP2), ha daou eus ar rummad Touristerezh Bras (Grand Tourisme e galleg, Grand Tourer e saozneg) (GT Endurance Pro evit ar vlenierien a vicher ha GT Endurance AM evit ar re n'int ket) a heul reolennoù ar FIA GT2. An holl a red asambles, met loreet e vez un trec'hour e pep rummad ouzhpenn an trec'hour hollek. Ar rummad pouezusañ eo an LMP1, hag alies mat e teu an trec'hour eus ar rummad-se. A-wezhioù avat e trec'h unan eus ar rummadoù all a drugarez d'ur fiziout gwelloc'h.\nDa bep rummad ez eus reolennoù disheñvel met un nebeud a zo boutin. Pep karr a dlee kaout daou varazh, pe da nebeutañ gallout kaout un eil barazh. Daou zor nemetken zo aotreet evit ar c'hirri serr, evit ar re zigor n'eus ket ezhomm eus dorioù. Adalek 2014 e rank bezañ serr an holl girri ar rummad LMP1 ha memes tra en LMP2 abaoe 2017. En LMP2 e rank ar skipailhoù redek gant unan eus ar pevar c'hastell-karr aotreet - ORECA, Ligier, Dallara pe Multimatic/Riley - asambles gant ur c'heflusker Gibson V8 4.2 litrad. N'eus ket a reolennoù a seurt-se en LMP1 ha dre m'int skañvoc'h, galloudusoc'h ha luzietoc'h e-keñver an aerodinamik ez eont kalz buanoc'h eget an LMP2. Aotreet int da implijet an teknologiezh daou-nerzh. E 2020 e oa bet lakaet e plas ur sistem kevatalder etre an otoioù LMP1 dre ma vanke a saverien-kirri er rummad-se.\nRaktreset eo erlec'hiañ ar rummad LMP1 a-benn 2021 gant ar rummad Hiperkarr (Hypercar e saozneg pe LMH Le Mans Hypercar) gant reolennoù disheñvel e-keñver an aerodinamik hag ar sistem daou-nerzh. Ouzhpenn d'ar rummad-se e vo lakaet ouzhpenn a-benn 2022 un isrummad LMDh (Le Mans Daytona h) gant doareoù heñvel a c'hello redek e Stadoù-Unanet ivez.\nSkeudenn ar vlenierien e 2018\nDa gentañ ne oa reolenn ebet evit ar vlenierien, ha, ma oa implijet da nebeutañ daou vlenier gant pep skipailh e-pad ar bloavezhioù kentañ, e voe klasket gant tud zo (Pierre Levegh hag Eddie Hall da skouer) ober ar redadeg a-bezh gant ur blenier nemetken, evit mirout amzer eus cheñchamantoù blenierien. Berzet e voe se diwezhatoc'h. E fin ar bloavezhioù 1980 e voe embannet e voe ret d'an holl skipailhoù lakaat tri blenier da redek hag arabat e voe redek muioc'h a beder eurvezh diouzh renk hag ouzhpenn se e voe berzet redek e-pad muioc'h a bevarzek eurvezh, evit klask gwellaat ar savete.\nEr bloavezhioù 1990, abalamour da dizh an otoioù hag o welet pegen skuizh e oa ar vlenierien e voe divizet ne c'hellje ket ar vlenierien bleniañ e-pad ouzhpenn 240 munutenn war ur prantad 6 eurvezh. En ur labourat mat e c'helle ar skipailhoù implijet daou vlenier nemetken (evel Jeroen Bleekemolen ha Cooper MacNeil e 2014) met chom a reas ar boaz da redek gant tri blenier. Ur cheñchamant all a voe graet e 2017 evit leuskel an ofisourien da rediañ ar vlenierien da chom hep redek ouzhpenn 80 munutenn diouzh renk ha d'ober ehanoù 30 munutenn ma vez tommoc'h an aer eget 32° C.\nKustumoù ha reolennoù dibarAozañ\nAr gomiserien o saludiñ ar vlenierien e 2010\nGoude ma oa perzh eus Kevezadeg bed ar C'hirri Sport e oa reolennoù disheñvel d'ar redadeg e-keñver an doare da redek hag ar surentez abalamour d'he hirder, met pas hepken. E-pad meur a zegad e ranke an holl otoioù redek un eurvezh-pad hep lakaat dourennoù en oto - da skouer eoul pe dourenn-yenaat - hep kontañ an eoul-tan. Soñj an ACO a oa rediañ ar saverien-kirri da sevel otoioù fiziapl. Ar re ne oant ket gouest da badet kement a amzer hep adlakaat dourennoù a c'helle tapet ur c'hastiz.\nUr reolenn dibar d'ar Mañs eo e rank an otoioù bezañ mouget pa chomont a-sav er standoù da lakaat eoul-tan. Un doare da greñvaat ar surentez eo dre ma n'eus ket kement a riskloù da gaout ur gwalldan met un doare eo ivez da brouiñ pegen fiziapl eo an otoioù dre ma vez start adlakaat an otoioù da vont e-pad ur redadeg. Ouzhpenn d'ar reolenn-se eo difennet d'ar mekanikourien labourat war an oto pa vez lakaet eoul-tan enni, estreget evit sikour ur blenier da vont kuit eus an oto pe da vont e-barzh dre ma c'hellont en ober e-pad ma vez adlakaet eoul-tan e-barzh an oto. Adalek 2009 e voe lakaet reolennoù ouzhpenn : n'eo aotreet nemet daou vekanikour d'ober war-dro an oto war al linenn-standoù. A-walc'h eo evit cheñch ar rodoù met ma fell d'ur skipailh ober muioc'h a draoù war an oto pe gounid amzer ma vez da dresañ un dra bennak e rank kas an oto e-barzh ar c'harrdi. Talvezet a ra ar reolennoù-se evit Kevezadeg bed an Andurañs ivez.\nKustumoù dibar d'ar Mañs a zo ivez, da skouer d'an disparti ma vez diskouezet ar banniel triliv d'ar vlenierien tra ma tremen aerlistri-jet dreist al linenn-zisparti o kas mogedoù glas-gwenn-ruz. E fin ar redadeg e vez diskouezet holl bannieloù-surentezh gant komiserien ar redadeg evit reiñ o gourc'hemennoù d'ar vlenierien.\nGanet e oa bet er Mañs ivez ar c'hustum da c'hlebiañ an dud tro-dro gant champagn. Pa oa bet tapet an trec'h gant Dan Gurney asambles gant A.J.Foyt e 1967 en doa gwelet en traoñ ar podiom rener Ford Henry Ford II, rener ar skipailh Caroll Shelby asambles gant ur strollad kazetennerien o doa diouganet ez aje o redadeg da fall. Hejañ a reas Gurney ar voutailhad champagn warno.\nAozet e voe ar redadeg kentañ d'ar 26-27 a viz Mae 1923 met redet e vez diouzh boaz e miz Even abaoe - war-bouez e 1956 pa voe aozet e miz Gouere, e 1968 pa voe daleet da viz Gwengolo abalamour da zarvoudoù miz Mae, hag e 2020 pa voe redet e miz Gwengolo abalamour da vedreuziad ar C'HOVID-19. Nullet e voe ar redadeg dek gwezh en holl - e 1936 abalamour d'an enkadenn sokial hag ekonomiezh hag etre 1940 ha 1948 abalamour d'an Eil Brezel Bed.\nDiouzh e reder d'an eil dibenn-sizhun e miz Even gant an esaeoù hag an abadennoù-titliñ d'ar Merc'her ha d'ar Yaou, goude enselladenn an otoioù a vez dalc'het d'al Lun ha d'ar Meurzh. Ar Gwener zo un devezh diskuizh ma vez diskouezet ar vlenierien en un dibunadeg e kêr Ar Mañs.\nBetek 2008 e loc'he ar redadeg d'ar Sadorn da 4e goude merenn, nemet e 1968 pa voe loc'het ar redadeg da 2e goude merenn abalamour ma voe redet ken diwezhat er bloaz, e 1987 ha 2007 pa voe loc'het da 3e eur goude merenn abalamour d'an dilennadegoù. E 2006 e voe loc'het da 5e goude merenn evit tremen etre daou grogad mell-droad. Abaoe 2009 e vez loc'het ar redadeg da 3e nemet e 2020 pa voe loc'het da 2e30 goude merenn dre ma oa bet redet e miz Gwengolo.\nLinenn-zisparti an troiad\nDa gentañ-penn e trec'he an oto az ae ar pellañ posupl diwar al lec'h m'he doa komañset ar redadeg. Abalamour d'ar reolenn-se e voe tapet Ford e 1966 pa voe goulennet gant ar blenier e-penn Ken Miles leuskel an eil Ford bleniet gant Bruce McLaren da adtapet he dale evit ober ur foto war al linenn-dibenn, Ken Miles o vezañ un tammig dirak Bruce McLaren. Ford McLaren a oa parket pelloc'h eus al linenn-dibenn e penn-kentañ ar redadeg avat ha diwar-neuze he doa redet an hent pellañ e-pad 24 eurvezh. Trec'h e oa gant Ford McLaren hag Amon evit 8 metrad neuze, o lakaat Miles ha Hulme da goll ur redadeg e oant e penn anezhi a-hed an amzer. Dipitusoc'h c'hoazh, Ken Miles en doa tapet an trec'h evit an div redadeg andurañs kentañ e Sebring ha Daytona, gant trec'h ar Mañs en dije bet tapet ur gurunenn-dribl en andurañs war ur bloaz - an hini kentañ oc'h ober an dra-se.\nCheñchet e voe ar reolenn e 1971 pa voe cheñchet an doare da gomañs ar redadeg gant an disparti lañset. Adalek ar bloaz-se emañ trec'h gant an oto az a ar pellañ adalek al linenn-zisparti betek fin an dro diwezhañ. Ar memes linenn-zisparti zo evit an holl neuze. Pa echu div oto gant ar memes niver a droioù e kemerer an oto zo aet ar buanañ. Implijet e voe ar reolenn-se e 2011 pa ne voe nemet 13 eilenn etre an div oto gentañ.\nOuzhpenn d'ar reolenn-se a laka ar renkadur da c'hortoz da vezañ savet e rank an otoioù doujañ da reolennoù all :\nRet eo ober an dro diwezhañ buanoc'h eget un amzer-dro kinniget en a-raok. Amjestr eo ar reolenn-mañ avat ha bountet he doa skipailhoù gant otoioù o doa bet ur gwallzarvoud da lakaat anezho da c'hortoz er standoù pe war-bord an hent a-raok lakaat o c'heflusker war elum evit ober an dro diwezhañ daoust d'o freuz evit bezañ listennet e-touez ar re o doa echuet ar redadeg. Difennet e oa bet ober seurt traoù n'eus ket pell zo.\n70% eus an hent hollek a rank ober an otoioù ha pa vije bet graet ganto an dro diwezhañ. Ma c'hwitont an dra-se n'int ket koñsideret din da vezañ kontet e-touez an otoioù fiziabl ha buan a red er Mañs.\nEvel just, ma vez darvoudoù dic'hortoz e c'hell ar gomiserien kemmañ ar reolennoù-se.\nAr gael mod Le Mans er redadeg 2020\nEtre 1923 ha 1970 e oa anavezet ar redadeg evit un doare dibar da gomañs ar redadeg, disparti ar Mañs e anv, pa veze parket an otoioù a-hed linenn ar standoù en epi. Betek 1962 e oa renket na otoioù diouzh ment o c'heflusker met adalek 1963 a voent urzhiet diouzh un abadenn ditliñ. En o sav e chome ar vlenierien en tu all d'an hent da c'hortoz e vije leusket banniel Frañs da gouezhañ. Ur wezh kouezhet e rede ar vlenierien e-barzh o otoioù da vont e-barzh ha da gomañs ar redadeg. Adalek ar bloavezhioù 1960 e teuas da vezañ ur gudenn surentez dre ma ne stage ket ar vlenierien o gouriz surentez atav, goude ma oant nevez a-walc'h. Lod anezho a oa boaz d'ober an troioù kentañ gant o gouriz staget fall dre ma oant o klask ober en ur redek, pe - gwashoc'h - ne oant ket staget tamm ebet, ar pezh a gasas meur a hini d'ar marv gant gwallzarvoudoù penn-kentañ ar redadeg.\nEvit gounit amzer e oa bet cheñchet gant Porsche an doare da lakaat ar c'heflusker war elum en ur lakaat an alc'hwez a-gleiz d'ar rod-stur. Gant an dorn-kleiz e lakae ar vlenierien an oto war elum ha gant an dorn-dehou e lakaent an tizh kentañ, o c'hounit un nebeud degvedenn. Stirling Moss eus e du a barke e oto gant an tizh kentañ klikedet. En ur vont e-barzh e lakae ar c'heflusker war elum hep bountañ an anteller. Ul lamm a rae e oto war-raok met ar c'heflusker ne'z ae ket war elum dre ma oa re izel an TdM. Gant an oto o vont war-raok e vounte war an anteller ar pezh a lakae ar c'heflusker war elum.\nLod eus ar vlenierien a savas a-enep an doare-se da gomañs ar redadeg, Jacky Ickx en o zouez. E 1969 e tiskouezas e enebiezh o vale evit mont betek e oto e-lec'h redek. Darbet e oa bet dezhañ kaout ur gwallzarvoud gant oto ur blenier a oa bet buanoc'h met trenkil e kendalc'has da vale betek e oto, o kemer amzer evit stagañ e c'houriz. Ar blenier prevez John Woofle a varvas e-pad an dro gentañ. An trec'h a dapas Ickx.\nCheñchet e voe an doare da gomañs ar redadeg e 1970. Ar memes aozadur e voe nemet edo ar vlenierien e-barzh o oto a-raok, o gouriz staget. Ur wezh leusket banniel Frañs da gouezhañ e c'hellent loc'hañ. Ar bloaz war-lerc'h e voe cheñchet evit un disparti mod Indianapolis, da lavaret eo loc'het goude un dro a-dreñv an oto-surentez.\nTroiad ar Sarthe gant troiad Bugatti.\nRedek a reer 24 eurvezh ar Mañs war Troiad ar Sarthe diwar an anv an departamant. Ur meskaj etre troiad peurbadel hag hentoù foran difennet d'ar publik da vare ar redadeg. Abaoe 1923 e oa bet kemmet an troiad meur a wezh diwar abegoù surentez dreist-holl. Goude ma'z ae e-barzh kêr Ar Mañs e penn-kentañ e voe berraet an troiad evit gwareziñ an arvesterien ha krouet e voe kourb Dunlop ha biraj an Tertre Rouge evit ober al liamm ouzh an troiad kozh betek Mulsanne. E 1990 e voe cheñchet an troiad c'hoazh diwar goulenn an FIA a nac'he aotreañ un troiad ennañ ul linenn reizh hiroc'h eget 2 km. Div gammigell a voe lakaet ouzhpenn neuze war al linenn reizh 6 km, ur raktres a oa bet e preder an aozerien o welet pegen fonnus ez ae an otoioù e fin ar bloavezhioù 1980, betek 405 km/h e fin al linenn reizh. Bremañ ne'z a ket buanoc'h eget 330 km/h. Bremañ eo 13,626 km hed.\nUn diforc'h bras zo etre al lodennoù peurbad hag al lodennoù foran eus an troiad. Abalamour ma vez implijet kalz gant an dud n'eo ket peurvat an hentoù foran, n'eo ket plaen-plaen ha dreist-holl e vank eus ar c'homenn a vez lakaet war an troiad gant an otoioù redadeg, da nebeutañ e penn-kentañ ar redadeg, ar pezh a laka ar vlenierien da gaout nebeutoc'h a c'hrip. Ne serrer al lodennoù foran eus an troiad nemet un nebeud eurvezhioù a-raok an esaeoù hag ar redadeg ha digeriñ a reer anezho hogozik diouzhtu goude fin ar redadeg. Berr-tre eo an amzer evit staliañ ha distaliañ an harzoù-surentez tro-dro da lodennoù foran an troiad.\nAr redadegoù kentañ (1923-1939)Aozañ\nDalc'het e voe 24 eurvezh ar Mañs kentañ d'ar 26 ha 27 a viz Mae 1923 war hentoù-publik tro-dro d'ar Mañs. Da gentañ-penn e voe raktreset evel un darvoud war tri bloaz da lakaat an dud da c'hounit ar c'hib Rudge-Whitworth en ur sevel un oto gouest da vont ar pellañ war teir redadeg 24 eurvezh. Dilezet e voe ar soñj e 1928 ha lakaet e voe da drec'hour an oto az ae ar pellañ war ur redadeg 24 eurvezh. Blenierien, skipailhoù hag otoioù eus Frañs, Breizh-Veur hag Italia a voe e penn an traoù, gant Bugatti, Bentley hag Alfa Romeo evel ar merkoù gwellañ. Komañs a reas an otoioù da vezañ labouretoc'h e fin ar bloavezhioù 1930, gant Bugatti hag Alfa Romeo o lakaat otoioù kempennet e-keñver an aerodinamik da vont buanoc'h war linenn-reizh Mulsanne. Nullet e voe ar redadeg e 1936 abalamour da Dalbenn ar Bobl hag adarre e 1939 pa darzhas an Eil Brezel Bed. Ne zistroas ket ar redadeg e-pad dek vloaz.\nMare an "harozed" (1949-1969)Aozañ\nGoude bezañ adsavet savadurioù an troiad e voe adkroget gant ar redadegoù e 1949 gant interest bras ar saverien-kirri. Trec'h kentañ Ferrari gant an 166MM bleniet gant Luigi Chinetti ha Peter Mitchell-Thomson. E 1953 e voe savet Kevezadeg Bed ar C'hirri-sport, enni redadeg ar Mañs, ha neuze e komañsas saverien-kirri evel Ferrari, Aston Martin, Mercedes-Benz pe Jaguar da gas meur otoioù war un dro da dapet an trec'h war ar saverien all. An doare-se da geveziñ asambles gant reolennoù-surentez ne oant ket mat a gasas war-zu gwalleurioù evel e 1955 pa stokas oto Pierre Levegh en ur mor a arvesterien, 80 anezho a voe lazhet. Diwar ar gwallzarvoud-se e teuas reolennoù-surentez, war ar redadeg met ivez er bed a-bezh. War an troiad e voe distrujet ar standoù da vezañ adsavet un tamm pelloc'h evit ledanaat al linenn-reizh, goude ma ne voe savet tamm harz ebet etre an troiad hag ar standoù. Gwellaet e voe standardoù surentez met fonnusoc'h e voe an otoioù ivez ha dre ma tremenjod eus otoioù-digor da otoioù-serr a gasas anezho en tu all da 320 km/h e Mulsanne. Hanterenn ziwezhañ ar bloavezhioù 1960 a voe merket gant stourm taer Ford ha Ferrari, gant Ford oc'h ober un dae d'ar saver italianat en doa tapet kement a drec'hioù. Ar Ford GT40 a dapas peder zrec'h diouzh renk etre 1966 ha 1969 a-raok ma cheñchas bras ar redadeg hag an otoioù.\nMestroniezh an dieselAozañ\nE 2006, goude 5 trec'h gant e skipailh-eñ ha 6 gant e geflusker V8 turbo (dre vBentley), e tivizas Audi ober un dae nevez gant an diesel, un teknologiezh ha oa bet implijet dija en Andur, met didrec'h.\nKoulzad nevez adalek 2014Aozañ\nGant ar bloavezh 2014 e krog ur c'houlzad nevez gant reolennoù LMP1 adsavet diwar implij an esañs hag an tredan. Ouzhpenn-se eo bet divizet gant Porsche dont en-dro er redadeg evit difenn e rekord ouzh Audi. Toyota a chomo ivez evit klask gounit ar redadeg.\nRoll al loreidiAozañ\nTroiad 17,262 km\nRené Léonard Anv skipailh ebet Chenard et Walcker Sport 9 128 2209,536 km 92,064 km/h\nDuff & Aldington Bentley 3 Litre Sport 8 120 2077,341 86,555 km/h\nAndré Rossignol Anv skipailh ebet Lorraine-Dietrich B3-6 5 129 2233,982 km 93,082 km/h\nAndré Rossignol Anv skipailh ebet Lorraine-Dietrich B3-6 6 147 2552,414 km 106,350 km/h\nBentley Motors Ltd. Bentley 3 Litrad Super Sport 3 137 2369,807 98,740 km/h\nBentley Motors Ltd. Bentley 4½ Litre 4 154 2669,272 km 111,219 km/h\nTroiad 16,340 km\nBentley Motors Ltd. Bentley Speed Six 1 174 2843,83 km 118,492 km/h\nBentley Motors Ltd. Bentley Speed Six 4 179 2930,663 km 122,111 km/h\nLord Howe Alfa Romeo 8C 2300 16 184 3017,654 km 125,735 km/h\nTroiad 13,492 km\nRaymond Sommer Alfa Romeo 8C 2300 8 218 2954,038 km 123,084 km/h\nSoc. Anon. Alfa Romeo Alfa Romeo 8C 2300 11 233 3144,038 km 131,001 km/h\nLuigi Chinetti / Philippe Étancelin Alfa Romeo 8C 2300 9 213 2886,938 km 120,289 km/h\nArthur W. Fox / Charles Nichol Lagonda M45R Rapide 4 222 3006,797 km 125,283 km/h\nRedadeg freuzet gant harzioù Talbenn ar bobl\nRoger Labric Bugatti Type 57G Tank 2 243 3287,938 km 136,997 km/h\nEugène Chaboud / Jean Trémoulet Delahaye 135CS 15 235 3180,94 km 132,569 km/h\nJean-Pierre Wimille Bugatti Type 57S Tank 1 248 3354,76 km 139,781 km/h\nRedadegoù freuzet e-pad an Eil Brezel-Bed ha adsevel Bro-C'hal\nLord Selsdon Ferrari 166MM 22 235 3178,299 km 132,420 km/h\nLouis Rosier Talbot-Lago T26 Grand Sport 5 256 3465,12 km 144,380 km/h\nPeter Walker Jaguar XK-120C 20 267 3611,193 km 150,466 km/h\nDaimler-Benz AG Mercedes-Benz W194 21 277 3733,839 km 155,575 km/h\nJaguar Ltd. Jaguar C-Type 18 304 4088,064 km 170,336 km/h\nScuderia Ferrari Ferrari 375 Plus 4 302 4061,15 km 169,215 km/h\nJaguar Ltd. Jaguar Type D 6 307 4135,38 km 172,308 km/h\nTroiad 13,461 km\nEcurie Ecosse Jaguar Type D 4 300 4034,939 km 168,122 km/h\nEcurie Ecosse Jaguar Type D 3 327 4397,108 km 183,217 km/h\nScuderia Ferrari Ferrari 250 TR58 14 305 4101,926 km 170,914 km/h\nDavid Brown Racing Dept. Aston Martin DBR1 5 323 4347,90 km 181,163 km/h\nScuderia Ferrari Ferrari 250 TR59/60 11 314 4217,527 km 175,730 km/h\nScuderia Ferrari Ferrari 250 TRI/61 10 333 4476,58 km 186,527 km/h\nSpa Ferrari SEFAC Ferrari 330 TRI/LM Spyder 6 331 4451,255 km 185,469 km/h\nSpa Ferrari SEFAC Ferrari 250 P 21 339 4561,71 km 190,071 km/h\nSpa Ferrari SEFAC Ferrari 275 P 20 349 4695,31 km 195,638 km/h\nNorth American Racing Team (NART) Ferrari 250 LM 21 348 4677,11 194,880 km/h\nShelby-American Inc. Ford GT40 Mk. II 2 360 4843,09 km 201,795 km/h\nShelby-American Inc. Ford GT40 Mk. IV 1 388 5232,9 km 218,038 km/h\nTroiad 13,469 km\nJohn Wyer Automotive Engineering Ford GT40 Mk. I 9 331 4452,88 km 185,536 km/h\nJohn Wyer Automotive Engineering Ford GT40 Mk. I 6 372 4997,88 km 208,250 km/h\nPorsche KG Salzburg Porsche 917K 23 343 4607,81 km 191,992 km/h\nMartini Racing Team Porsche 917K 22 397 5335,313 km 222,304 km/h\nTroiad 13,640 km\nÉquipe Matra-Simca Shell Matra Simca MS670 15 344 4691,343 km 195,472 km/h\nÉquipe Matra-Simca Shell Matra Simca MS670B 11 355 4853,945 km 202,247 km/h\nMatra Gitanes Matra Simca MS670C 7 337 4606,571 km 191,940 km/h\nGulf Research Racing Co. Mirage GR8-Ford Cosworth 11 336 4595,577 km 191,484 km/h\nMartini Racing Porsche System Porsche 936 20 349 4769,923 km 198,748 km/h\nMartini Racing Porsche System Porsche 936 4 342 4671,83 km 194,651 km/h\nRenault Sport Renault Alpine A442B 2 369 5044,53 km 210,189 km/h\nTroiad 13,626 km\nPorsche Kremer Racing Porsche 935 K3 41 307 4173,93 km 173,913 km/h\nJean Rondeau Rondeau M379B-Ford Cosworth 16 338 4608,02 km 192,000 km/h\nPorsche System Porsche 936 11 354 4825,348 km 201,056 km/h\nRothmans Porsche System Porsche 956 1 359 4899,086 km 204,128 km/h\nRothmans Porsche Porsche 956 3 370 5047,934 km 210,330 km/h\nJoest Racing Porsche 956 7 359 4900,276 km 204,178 km/h\n« John Winter » (L. Krages)\nJoest Racing Porsche 956 7 373 5088,507 km 212,021 km/h\nTroiad 13,528 km\nRothmans Porsche AG Porsche 962C 1 367 4972,731 km 207,197 km/h\nTroiad 13,535 km\nRothmans Porsche AG Porsche 962C 17 354 4791,78 km 199,657 km/h\nSilk Cut Jaguar (TWR) Jaguar XJR-9LM 2 394 5332,79 km 221,665 km/h\nTeam Sauber Mercedes Sauber C9-Mercedes-Benz 63 389 5265,12 219,990 km/h\nTroiad 13,600 km\nSilk Cut Jaguar (TWR) Jaguar XJR-12 3 359 4882,4 km 204,036 km/h\nMazdaspeed Co. Ltd. Mazda 787B 55 362 4922,81 km 205,333 km/h\nPeugeot Talbot Sport Peugeot 905 Evo 1B 1 352 4787,2 km 199,340 km/h\nPeugeot Talbot Sport Peugeot 905 Evo 1B 3 375 5100,00 km 213,358 km/h\nLe Mans Porsche Team Dauer 962 Le Mans 36 344 4678,4 km 195,238 km/h\nKokusai Kaihatsu Racing McLaren F1 GTR 59 298 4055,8 km 168,992 km/h\nJoest Racing TWR Porsche WSC-95 7 354 4814,4 km 200,600 km/h\nTroiad 13,605 km\nJoest Racing TWR Porsche WSC-95 7 361 4909,60 km 204,186 km/h\nPorsche AG Porsche 911 GT1-98 26 351 4775,33 km 199,326 km/h\nTeam BMW Motorsport BMW V12 LMR 15 365 4967,90 km 207,000 km/h\nAudi Sport Team Joest Audi R8 8 368 5007,98 km 208,666 km/h\nAudi Sport Team Joest Audi R8 1 321 4357,20 km 180,949 km/h\nTroiad 13,650 km\nAudi Sport Team Joest Audi R8 1 375 5130 km 213,068 km/h\nTeam Bentley Bentley Speed 8 7 377 5145,571 km 214,399 km/h\nAudi Sport Japan Team Goh Audi R8 5 379 5169,97 km 215,415 km/h\nADT Champion Racing Audi R8 3 370 5050,5 km 210,216 km/h\nAudi Sport Team Joest Audi R10 TDI 8 380 5187 km 215,409 km/h\nTroiad 13,629 km\nAudi Sport North America Audi R10 TDI 1 369 5036,85 km 209,152 km/h\nAudi Sport North America Audi R10 TDI 2 381 5192,65 km 216,360 km/h\nTeam Peugeot Total Peugeot 908 HDi FAP 9 382 5206,28 km 216,664 km/h\nAudi Sport North America Audi R15+ TDI 9 397 5410,71 km 225,446 km/h\nAudi Sport Team Joest Audi R18 TDI 2 355 4838,30 km 201,596 km/h\nAudi Sport Team Joest Audi R18 e-Tron quattro 1 378 5151,76 km\nAudi Sport Team Joest Audi R18 e-Tron quattro 1 348 4742,89 km\nAudi Sport Team Joest Audi R18 e-Tron quattro 2 379 5165,39 km\nPorsche Team Porsche 919 Hybrid 19 395 5383,46 km\nPorsche Team Porsche 919 Hybrid 2 384 5233,53 km\nPorsche LMP Team Porsche 919 Hybrid 2 367 5001,834 km\nToyota Gazoo Racing Toyota TS050 Hybrid 8 388 5286.888 km\nToyota Gazoo Racing Toyota TS050 Hybrid 8 385 5246,01 km\nToyota Gazoo Racing Toyota TS050 Hybrid 8 387 5273.262 km\nTrec'hioù dre saver-kirriAozañ\n1986, 1987, 1994*, 1996*, 1997*, 1998, 2015, 2016, 2017\nAudi 13 2000, 2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2007,\n2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014\nMatra Simca 3 1972, 1973, 1974\nChenard et Walcker 1 1923\nE 1996 ha 1997 ne oa Porsche nemet saver keflusker ar c'harr en deus gounezet, gant ur c'hastell-karr TWR. E 1994 a oa awenet kalz an Dauer 962 GT1 gant ar Porsche 962 Groupe C.\n(fr) (en) (ja) Lec'hienn ofisiel ar redadeg\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=24_eurvezh_ar_Mañs&oldid=1999342 »\nKemm diwezhañ d'an 14 Mez 2022 da 15:55


Un Den Er Bed – Radio Kerne\nCategory: Un Den Er Bed\nUn den er bed, un deiz bennak, pe ur vuhez-pad, en deus graet un dra, pe meur a dra, mat, pouezhus, ret, fentus, a vez gwell brudañ…\nUn ti bourc’his-tre en Hamptons, Grey Gardens, a oa troet da gabanenn dermaji gant div vaouez dibar eus familh Jackie Kennedy. Mamm ha merc’h ‘oant, ha lesanvet ‘oant ‘Big Eddie’ ha Little Eddie’. Ne gavent ket mui o flas ‘touesk o c’henseurted pinvidik-mor e New-York… Div vaouez pell mat eus ar gevredigezh, div vaouez kollet, div vaouez libr, div vrizhenn, div arzourez… daou spered digabestr ha koulskoude staget an eil ouzh egile\nEr Grennamzer, er manatioù, e veze staliet an eilerien hag an enliverien er scriptorium. O c’harg ‘oa ober eilennoù kaer eus ar skridoù relijiel, eus oberennoù dedennusañ an Henamzer. A vanati da vanati ez ae ar skiant hag ar sevenadur.\nMoien ez eus bet da wiriañ ma veze kavet merc’hed er manatioù-se, aozet evit kopiañ ar skiant, al lennegezh, ar relijion. Met nebeut-tre a verc’hed, a vez desket deomp. Ur gont zo bet graet gant an istorianed: nebeutoc’h evit un’ dre gant eus al levrioù bet graet araok an XIIvet kantved ‘oa bet laosket etre daouarn merc’hed. Met penaos ‘ouifent resis piv neus bet eilet hag enlivet al levrioù-se? Ne oa na boaz na micher an eilerien, eilerezed, enlivourien, enlivourezed sinañ o labour\nAr gazetennerez Diane Lisarelli, mil mersi dezhi, he deus graet din ober anaoudegezh gant Maria Lai nevez zo. Maria Lai a zo aet diouzimp e 2013. Graet he doa eus an arz ur mod da brederiañ al liammoù etre an dud, evite d’en em garout an eil re hag ar re all un tammig gwelloc’h, eeunoc’h, aesoc’h.


Kaozeadenn Implijer:THK29 - Wikipedia\nSalud, THK29, Un degemer c'hwek a roomp dit war ar Wikipedia e brezhoneg\nDemat, THK29. Trugarez da gemer perzh er raktres. Spi hon eus e vi plijet o labourat ganeomp hag e vi en da vleud amañ.\nSpi hon eus az po plijadur war Wikipedia e brezhoneg. --Y-M D (kaozeal) 27 Du 2016 da 18:14 (UTC)[respont]\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeadenn_Implijer:THK29&oldid=1729156 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 27 Du 2016, da 18:14.


Kurded - Breizh ha liesseurted\nPobl ar Gurded - A-c'haol war veur a stad\n35 milion a Gurded a zo bremañ, liammet gant un hevelep sevenadur met dispartiet etre peder Stad: Tukia, Irak, Iran ha Siria. Daou vilion anezho o deus ranket divroañ hag en em santont divroet e-touez an diaspora kurd. Ar c'hoant da gaout ur stad dezho o-unan a zo bet kreñv dalc'hmat er C'hurdistan hag ar c'hoant zo manet daoust d'ar moustrerezh.\nAr Gurded a gomz kurdeg, dezhañ meur a rannyezh. Ar c'hurdeg a zo ur yezh indezeuropek eus ar skourr iranek. Hag ar Gurded o deus ur sevenadur hag un istor boutin dezho holl.\nN'eus nemet Kurdistan Iraq hag he deus ur statud a emrenerezh. E lec'h all ne vez ket doujet d'o gwirioù hag e vezont moustret.\nAr Gurded a zo eus skourr iranian kerentiad bras ar pobloù indezeuropek. An amzervezh kurd a grog e 612 a-raok J.K., hag eo ar vMeded a ziazez ur rouantelezh, en Asiria, en Iran hag en Anatolia. Echuiñ a raio ren ar Veded war-dro kreiz ar VIvet kantved a-raok J.K., met o relijion hag o sevenadur a vo trec'h en Iran betek marevezh Aleksandr Veur. Ne ouzer ket kalz tra diwar-benn an amzer-se.\nAr Gurded, goude bezañ en em zifennet start a-enep d'an alouberien arab ha muzulman, a zo troet a-du gant an islam a-benn ar fin, met hep bezañ arabekaet. Padet en deus ar stourm e-pad ur c'hantved pe dost.\nPa oa gwanaet galloud ar galifed e oa ar Gurded dija e penn a-raok war dachenn an arzoù, an istor hag ar brederouriezh, hag adalek kreiz an IXvet kantved ez int deuet da vezañ kreñv ivez war an dachenn bolitikel. Met kemmet eo bet red an istor gant aloubadegoù niverus pobladoù o tont eus stepennoù Azia Greiz. Goude-se, en XIIIvet kantved, eo tro an aloubadegoù turk ha mongol.\nEn eil lodenn ar XVvet kantved e teuio ar vro da vezañ emren hag unan, liammet gant ar yezh, ar sevenadur met rannet e meur a briñselezh. Hogen, emskiant eo an dud ez int ul lodenn eus un hevelep bro, dreist-holl e-touez an dud desket.\nE-penn kentañ ar XVIvet kantved e teu bro ar Gurded da vezañ pennabeg da gevezerezhioù etre an impalaeriezh otoman hag an hini bersat. Ar Gurded a wel o devo da zibab deiz pe zeiz etre bezañ staget ouzh Persia pe asantiñ da vezañ renet gant ar sultan otoman ha kaout un emrenerezh frank. Kemer a ra ar renerien an dibab diwezhañ-mañ. Kement-mañ a zegaso peoc'h er C'hurdistan e-pad tri c'hant vloaz.\nDisrann a oa etre ar Gurded da vare an Eil Brezel Bed, hep rener hag hep raktres evit an dazont. E 1915 o doa rakdivizet an emglevioù gall ha saoz, anvet Sykes-Picot, dispenn ar vro.\nAn disrann a zo aet war washaat goude ma voe koll an impalaeriezh otoman a-enep d'ar Gevredidi e 1918. Ne voe ket kaset da benn hervez Feur-emglev etrebroadel Sevres e 1920, ar c'hinnig krouiñ, war ul lodenn eus ar C'hurdistan, ur Stad kurd. D'ar 24 a viz Gouere 1923 e voe sinet ur feur-emglev all e Lausanne hag a stage al lodenn vrasañ eus ar C'hurdistan ouzh ar stad turk nevez. A-raok se e oa bet roet da Siria gant Bro-C'hall div rannvro gurd. E-pad an amzer-se e oa peuzdistag koulz lavarout Kurdistan bro Iran diouzh ar galloud kreiz persek. Chom a rae da ziskoulmañ kudenn rannvro gurd Mosoul, pinvidik-mor abalamour d'an tireoul.\nSetu penaos, e dibenn 1925, bro ar Gurded, anavezet evel Kurdistan abaoe an XIIvet kantved, a voe rannet etre peder stad : Turkia, Iran, Irak, Siria. Hag evit ar wech kentañ en hec'h istor hir, n'he oa ket mui emren war an dachenn sevenadurel.\nGwazh eo bet ar Gurded eus an douaroniezh, eus an istor met moarvat ivez eus an diouer a boell a-berzh o renerien. Ar bobl gurd eo an hini he deus, moarvat, gouzañvet ar muiañ pa oa bet adveret kartenn ar Reter-Nesañ.\nTammoù tennet eus prezegenn Kendal Nezan, prezidant Skol-Uhel ar Gurded e Pariz.\nKalz a emgannoù a zo bet an eil war-lerc'h egile e-pad ar c'hantved diwezhañ : emsavidigezhioù ar bloavezhioù 30, ur republik Kurdistan na badas ket e 1946, an distabilded irakian er bloavezhioù 60, taolioù-stad, ar brezel Irak-Iran er bloavezhioù 80. Stad irakian Saddam Husein a c'hoantaas skarzhañ ur wech da vat kudenn ar Gurded : 90% eus ar c'hêriadennoù a zo bet distrujet, 1,5 milion a Gurded a zo bet bac'het, implijet ez eus bet armoù kimiek e Halabja, gêr verzherez ar C'hurdistan. Daou vilion a Gurded a gav repu er C'hurdistan emren dindan gwarez Aozadur ar Broadoù Unanet.\nUn hent all a zo bet evit Kurded Turkia. Ne oa ket bet klevet komz eus stourm broadel ar Gurded a-raok krouidigezh ar PKK, Strollad labourerien Abdullah Öcalan e 1978. Ar stourm gant armoù krog e 1984 a gendalc'ho betek ar bloavezhioù 1990, ha goude a-enep ar Bershmergaed irakian e 1992-1993. Pa voe harzet Öcalan e 1999 e klaskas ar strollad kaout un diskoulm politikel e Turkia demokratel. N'eo ket deuet da vat evit poent, ha toullbac'het e vez c'hoazh alies, tidek, kalz a Gurded zoken ma vezont dilennet. Divodet e vez strolladoù, rebourserezh hollek, harzet ha divroet e vezont, zoken war dachenn Europa, drouklazhadeg evel ar pezh a zo c'hoarvezet gant teir emsaverez e kreiz Pariz e miz Genver 2013. Setu fedoù hag a ziskouez n'eo ket diskoulmet kudenn ar Gurded, pell ac'hane.\nEn Iran, eo bet disklêriet ar brezel aenep d'ar Gurded gant an Ayatollah Khomeiny e 1979. Pennoù kurd PDK an Iran a zo bet drouklazhet. Ur c'hendiviz, a reer yaus anezhañ, a zo bet adlañset goude-se, met en Iran eo e chom ar gwashañ stad ar Gurded.\nDaoust hag e teuio Kurdistan Siria, a reer Kurdistan ar C’hornôg anezhañ (e kurdeg : Kurdistana Rojava) gant daou pe dri milion a Gurded (marteze muioc'h, marteze nebeutoc'h) ur gwirvoud douarel, politikel hag ekonomikel? Evel Kurdistan ar Reter deuet da vezañ ur rannvro gevredet eus ar C'hurdistan irakat, stabil war an dachenn ekonomikel ha politikel. Met heuliadoù all a zo d'an diemglevioù e Siria. Evit poent n’o deus ket ul lodenn eus ar Gurded ar vroadelezh sirian, hag ez int neuze «dibaper».\nKomz a ra ar Gurded rannyezhoù kar an eil d'eben: sorani Kurdistan ar Su hag ar Reter, kurmandji e Turkia, Siria, Iraq hag Iran, zazaki e Kurdistan an norzh, ha rannyezhoù all vez komzet er C'hurdistan, lori, laki, gorani, h.a. Abalamour da zisrann ar C'hurdistan e meur a stad e vez skrivet ar c'hurdeg e tri stumm disheñvel : latin, kirillek hag arabek. An darn vrasañ eus ar Gurded a zo Sunited (80%), met chom a ra c'hoazh kredennoù all, an aleviezh, ar yezidiezh, ar zoroastriezh, ar gristeniezh, ar yuzeviezh (en Israel) hag evit un toulladig diouto a zo chiited.\nYilmaz Güney eo ar brudetañ sevener Kurd, fimet en deus Turkia ar bloavezhioù 60 ha diskouezet Kurded hep morse envel anezho, abalamour d'ar c'hontrollerezh. Ur sinema a ziforc'h eo a lak war wel merc'hed ha metoù sokial lezet a-gostez.\nYol, Le troupeau, Elégie,Espoir a zo pennoberennoù.\nAn emdroadur war dachenn rannvroelerezh kudenn ar Gurded ha krouidigezh un diaspora kurd a seblant bezañ diazez nevez skeudenn arzel ar Gurded.\nPemp film bras a ziskouez kement-se : Beko gant Nizamettin Ariç, Kurd a Durkia, Un temps pour l'ivresse des chevaux gant ar c'hurd iranian Bahman Ghobbadi, Tableau noir gant an Iranianez Samira Makhmalbaf, Vive la mariée... ha Passeurs de rêves gant Hiner Saleem.\nMenegomp ivez ar C'hurd Sirian Mano Khalil hag e-touez tud donezonet hag anavezet bremañ ar C'hurd eus Turkia Kazim Öz.\nAozet e vez gant an diaspora Kurd ur festival a-bouez: hini ar filmoù kurd e Londrez.\nNotennoù filmoù hervez Hamit Bozarslan - 2003\nLevrlennadurezh kurd :\n2013 - Histoire de la Turquie : De l'empire à nos jours Editions Tallandier\n2011 - Sociologie politique du Moyen-Orient - La Découverte\n2009 - Conflit kurde. Le brasier oublié du Moyen-Orient - Autrement\n2008 – Une histoire de la violence au Moyen-Orient - La Découverte\nGérard Chaliand, Anthologie de la poésie populaire kurde, L'Aube, 1997\nChris Kutschera (dir.), Le Livre noir de Saddam Hussein, Oh ! embannadurioù, 2005\nAmitiés Kurdes de Bretagne embannet gant Karapinar, skeudennoù gant Gaël Le Ny\nKêr c'henidik kalz a repuidi kurd e Roazhon eo Karapinar\nGwirioù skeudennoù : François Legeait - francoislegeait.blogspot.com\nUr strollad rapperien kurdat o talañ ouzh gwask an ezhec’h war ar gevredigezh.\nRégis Blanchard / Françoise Bouard\nTonkadur disheñvel Rodi ha Deniz, ur paotr yaouank hag ur plac'h yaouank kurd, o deus ranket, e fin o bugaleaj, harluiñ, ha kuitaat o c'hêriadenn digenvez er menezioù evit mont da Istanbul.\nUn enklask war ar eztroc'h, un dra druezus ledet-meurbet er C'hurdistan. Eztroc'het eo bet Gule. Shiler hi n'eo ket bet. Met an div en em c'houlenn perak, en ur vro hag a lavar bezañ modern, ez eus c'hoazh seurt doareoù. Un troc'had hent gant (...)\nLet me finish my last dance before you kill me\nMuioc’h a Gurdiz yaouank a zo bet lazhet gant ar beshmergaed da goulz an « Nevez-Amzer » kurdat evit n’ez eus bet en Irak.\nLeyla Zana, l'espoir d'un peuple\nLeyla Zana eo ar Gurdez kentañ dilennet da gannadez e parlamant Turkia. Deiz ar gadoridigezh he deus graet ur brezegenn diwar ar genvreuriezh etre Turked ha Kurded e kurdeg, yezh difennet. E 1994 eo bet kondaonet gant kannaded all d'ar (...)\nUr film diwar-benn harz-debriñ 1991 e Sulaimaniyah, e Kurdistan Iraq, sevenet da-geñver stal-labour Doku7 dindan renerezh skipailh Alterdoc.\nPenaos bevañ er gevredigezh kurdat « nevez » pa ‘z eer war goshaat ?\nWar aod Sangatte e tremen an eil deiz war-lerc’h egile. An dud avat a chom da c’hortoz, war ribl ur vuhez all.\nEn Istanbul adalek diskaramzer ar bloavezh 2000 betek nevezamzer 2001 ez eus bet prizonidi bolitikel oc'h ober un harz debriñ kalet a-enep ar c'helloù digenveziñ. Mont a reomp da heul ar baotred hag ar merc'hed kalonek-se a stourm bemdez evit ma (...)\nPehini eo priz ar frankiz, e Kurdistan Irak, d’ur vaouez bet gwallgaset pa oa bugel ?


Roparz Hemon, ar Vrezhoned, ha me, ha me, ha me… | ur blog eo …\nRoparz Hemon, ar Vrezhoned, ha me, ha me, ha me…\nPublié le 31/08/2017 par Yann-Ber\nPoblañs Breizh n’ eo nemet ul lod eus ar gumuniezh frañses meret gant ar Stad C’hall.\nAn emsaverion, Kervarker, Hemon da skouer, pe tud ‘zo er bloavezhioù 70 a oa tud emouez, pe gizidik kentoc’h, ouzh ar bed m’edont, pe ma vennent bezañ. An anvad emsaver a zeree outo pa dennent muioc’h da niñverion en ur bed bev eget da verourion ur bed, renablourion un dastumad kalvezadoù lezet en o amen gant ar remziadoù kent.\nHiziv ne weler nemet tud chalet gant arvezioù ‘zo eus Kevredigezh Frañs (ur gumuniezh tud a stuzegezh frañses) o vevañ er gevredigezh-se (buhezañ). Kevredigezh, da lavarout eo un emframm armerzhel meret gant ur framm stadel. Pep hini a sent ouzh reolennoù ar gevredigezh meret gant ar Stad evit a sell ouzh e wezhiañ.\nE skridoù Roparz Hemon e kaver roudoù mojenn ur Breizh evel pa vije, war un dro gant atersoù niverus war stad ar vro ma vev an aozer ha lec’h an dud eveltañ o deus dibabet ar brezhoneg da yezh. Gantañ e teu d’ ar gouloù kalvezadoù diles a droc’h gant sodelloù ar bed kozh.\nDibabet en deus ar brezhoneg da yezh ha n’ eo ket da c’hoariell, da folklor er stuzegezh ren, kement e gas da dreiñ kein ouzh ar framm stadel hag ouzh ar stuzegezh ren.\nPe lec’h eo hini ar vrezhonegerion hiziv an deiz ? Peseurt tud omp ? Hag eo kantreizh an dibab a reomp eus ar brezhoneg ? Pe roll a c’hoariomp en istor ar yezh-se ? Petra eo istor pep hini gant ar yezh-se hag en e zarempredoù gant ar vrezhonegerion all ?\nPiv omp, da biv omp liammet, penaos ? Hag e perzhiomp en eskoridigezh ur bed diles, pezh a zlefe anadiñ en hon kalvezadoù, pe hag e vezomp livourion ar sul ? An daou zo mat, diles, hogen diforc’h mat.\nHemon n’ emañ ket o leñvañ war donkad ur breizhad mojennek, ur yezh vojennek.\nLakaat a ra war wel breskted ar vicher den. Ar gevelenn «Al laer avel» zo intret gant ar vreskted-se.\nMa chom un den e par e hinienn ne c’hell nemet c’hwitout war e zenelezh. Tonket eo da vezañ un dudenn o redek war-lerc’h, pe dirak, un tasmant. Pezh a ra ar benndudenn.\nHemon zo den ur gumuniezh ha den un tonkad. Pezh a ra n’eo ket hepken evitañ, evit bezañ un den perzhek, parzhiat er stuzegezh ren, pe frañses pe vrizhvreizek e vefe.\nUn danvez, un endalc’had zo gantañ, denelezh eo.\nDizoleiñ, diskoachañ a ra, kement elfenn a zenelezh a vez er vro.\nSetu ar pezh a verzh Hemon, setu ar pezh a gaver a-hed e skridoù.\nMa ne vije ket bet eus an dilested-se, ne vije bet Roparz Hemon nemet ur marmouz, ur gall keitat o livaduriñ e brezhoneg e stuzegezh kelenner gall.\nAr skrid a stign un aters war vuhez an dudenn, war e zibaboù, war e vankoù, war ar pred tener ha bresk ma eskor ar rezid… Pe get.\nPetra eo bet buhez tudenn al laer avel ? Ha n’eo ket bet digalon ? Hag e oa ar sonerezh evitañ un dec’hadenn diouzh ur bed na gomprene ket ? Ha n’eo ket dibenn ar gevellenn un dec’hadenn gwashoc’h c’hoazh ? An dudenn a zilez e vuhez evit kemer buhez un all hag e dibenn ar gevelenn divroañ.\nKoll a ra ar pezh a rae e zilested kelenner-soner, hag en em guzhat a ra dindan anv ha buhez un den all. Divorc’hed eo dirak emlazh ar soner. Dispriz a vage outañ. (Deskrivet eo er skrid ar soner evel mezvier, den treut e spered, soner dister. Ha n’eo ket savpoent an dudenn ?)\nPenaos tremen hep merzhout seurt elfennoù degaset gant an aozer ?\nAtersoù an aozer war e vuhezañ eo ivez, atersoù a zo en andon pinvidigezh ha donder e labour, don ha ledan. Kinnig a ra tudennoù pinvidik, buhezek, hag ur broud d’ an holl lennerion da emplegañ o buhezañ eo…\nSeurt oberenn a dedaol diazezoù ur bed nevez na vo ket un askenderc’hañ eus ar bed beziat nemetken.\nFreuzañ a ra Hemon ar chapelioù kozh, an talvoudoù kozh. Ar pezh a voe graet gant strolladig ESB en hiladur gwezhiañ Roparz Hemon.\nSeurt danvez a gaver gant aozerion all evel Guy Etienne da skouer, ha kalonekaus eo evidon e vefe eus seurt danvez. Un nor digor war ar politikaat hag an hontkenderc’hañ eo.\nN’on ket un den oc’h hiraezhiñ d’ar bolitikerezh. Dizoloet ‘m eus ar politikaat, hep bezañ tremenet dre ar politikerezh, dre genlabourat ouzh obererezh ESB (Emsav Stadel Breizh), daoust da ‘m c’henlabour bezañ bet treut.\nAon ‘m eus eo steuziet ar politikaat. N’eus barregezh politikaat ebet gant ar politikerezh kempred ha pa zeufe eus ur strollad politikel emskritellet brezhon pe eus ur strollad politikel gall all. Politikerezh ar bed-mañ zo bac’het en oberiañ, pe zoken e meradur kalvezadoù.\nAet d’un egin den rez d’ ur pred on distro d’un den arallekaet, d’ ur babouz mantrus gludet en isstuzegezh kornog Frañs.\nBrezhonegañ hep un egor politikaat, hep un niñvañ, ne gemmo netra ouzh va saviad. Un aner eo. N’ eo nemet un taol kempenn d’an arallekadur, un tun da lakaat gouzañvadus saviad un den destuziet (tremenet eus ur stuzegezh pobl d’ ur stuzegezh beveziñ).\nN’on ket eus metou ar gelennerion pe ar skolveuriaded. N’eo ket o disprizañ a ran. Un devoud eo. Neuze n’ on ket bet peurstuziet gant ar stuzegezh ren. Ne ‘m eus bet un istor boutin gallus gant an dud-se nemet dre ur politikaat, ur bezañ denion, e niñvañ ar bloavezhioù 70.\nSteuziet ar politikaat ez omp estrenion a-nevez ha pezh a c’hellan soñjal pe ober ne dalvez mann a-nevez evit ar Vrezhoned.


Pajenn:Pompery - Quelennou var labour pe gonnidegues an douar, 1851.djvu/86 - Wikimammenn\nPajenn:Pompery - Quelennou var labour pe gonnidegues an douar, 1851.djvu/86\nDuani ra an eilz aliez.\neil a zuan alies, neuze ez eo calz difonnoc’h en é greun. Né vez quet quer stang an duen, pa lequeer eves da rénévezi alies an ad. Trempa reer peur liessa ar seurt id mâ gât bezin ; mes fal eo credi né zeufé quet quer couls var teil craou. An eil a dlé beza laquet var lec’h traou c’houennet ; chançussoc’h eo pa é lequer varlec’h guinis. Ada reer créoc’h evit eur boezellad ha bétec eur boezellad anter dré zeves arat.\nAr c’herc’h a zeu mad é quemen douar ; couscoude e nem blich guelloc’h en eun douar eun tamic crêo evit né ra en eun douar ré scân. Rô a ra eost founus en douarou dous ha toualc’hennec, ha dont a ra mad ivez var melchen pé var tirien torret gât eul labour ebquen. Mes tener eo oc’h ar scorn pini e Talvoudus eo lacat ar ruilleres var ar c’herc’hou pa eo deut an neve-amser.\nzlzaô ac é danoa calz. Abalamour da ze nalfed quet qnemmenna ré alies da lacat ar ruilleres var ar c’herc’hou, eur vech deut an nevez-amzer, evit diazea an douar var ar c’herc’hennou dissavet, péré a varfgent pé a vélénéfent panévézé, ma teufé cals sec’hec’h. Moustra, fal en douarou pouner, er bloavechou glib al beza mad aliez en douarou losq, pa vez gred gât squiant ha dré amzer vad.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Pompery_-_Quelennou_var_labour_pe_gonnidegues_an_douar,_1851.djvu/86&oldid=141582 »


Pajenn:Perrot - Bue ar Zent.djvu/306 - Wikimammenn\nPajenn:Perrot - Bue ar Zent.djvu/306\nal laer dehou\nIII. — Gwellan ’zo, eus islonk ar reuz e kouezer en islonk an drugare. Kalon an Otrou Doue a zo troet bepred warzu e vugale eo an truesan o doare ; ouz eur gammed a reont etrezek d’ezan, e ra kant da vont etrezek d’eze.\nDiskouez a ra e c’halloud war an douar-man, e justis, e furnez, mes diskouez a ra, dreist-oll, e drugare.\nHen eo ar Pastor mat, a red da glask an danvad dianket, ha p’en deus e gavet, a zoug anezan war e skoa da zont d’ar gêr.\nHen eo Tad ar mab prodig, n’eus peuc’h ebet ken na wel e vab dizro, ha kemeret gantan ar renk en devoa, arôk m’oa êt eus ar gêr !\nHen eo an Hini a lavare ’ zo muioc’h a levenez en nenv, pa weler eur pec’her o tizrei war an hent mat, evit pa weler naontek ha pevar-ugent o terc’hel war an hent-se.\nHen eo an Hini a lake al laer deou da gentan war roll ar zent. Goude kemend-all a desteniou, piou a c’hellfe kaout aon da chom heb e bardon ! Abyssus abyssun invocat ; eus an eil islonk e kouezer en egile ; eus islonk ar pec’hed e kouezer en islonk ar reuz ; hag eus islonk ar reuz, en islonk an drugare !\nPempvet devez warn-ugent a viz Ebrel\nAvieler, kentan eskob Alexandri\nMark oa diskib muian-karet sant Per. Heuilh a reas e vestr eus a Jeruzalem da Antioch hag eus Antioch da Rom, ha dindan e lagad e skrivas bue Hon Zalver Jezuz-Krist. Pec’hed prins an Ebestel a zo hano anezan ebarz, ha zoken, sant Mark a zispak frêsoc’h mank sant Per evit ne ra sant Vaze, testeni anat n’eo ket paouezet an daerou da gouezan c’hoaz eus daoulagad an abostol, abaoue m’en deus nac’het e vestr, en porz Kaïphas.\nSant Mark eo en deus digaset betek ennomp, hag hen e-unan, meuleudi an intanvez paour a lakas he frof en kef an Templ ; drezan hepken ive eo ec’h ouzomp en em ziskouezas Jezuz d’an daou ziskib a oa o vont d’Emmaüs.\nPa oe echu e labour gant an avieler, Per hen binnigas. An ilizou a zigemeras laouen an eil skrid war bue hon Zalver, ha hano Mark a oe brudet dre ar bed holl.\nAlexandri a oa neuze, goude Rom hag Antioch, ar gêr vrasan eus ar bed. Mark a yeas da brezek ar fe d’an Ejipt, ha Per hen sakras da eskob Alexandri. Ar gêr-ze oa kêr\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Perrot_-_Bue_ar_Zent.djvu/306&oldid=140563 »


Kaozeal:Kalanel - Wikipedia\n"Le Cosquer", "St-Yves", "La Haie douar", hag ur bern reoù all… . Perak mont da lakaat anvioù brezhonek disneuziet pe gallekaet war ar Wikipedia brezhonek?--Trec'hlid mitonet (kaozeal) 15 Kzu 2013 da 09:54 (UTC)[respont]\nMa ne blijont ket dit e c'hallez kemmañ anezho. Hep klemmichal, ma n'eo ket goulenn re. Bianchi-Bihan (kaozeal) 15 Kzu 2013 da 09:59 (UTC)[respont]\nUr goulenn e oa. Ne'z peus roet respont ebet. O skarzhañ a ran (war-bouez ar re a zo skrivet prop).--Trec'hlid mitonet (kaozeal) 15 Kzu 2013 da 10:07 (UTC)[respont]\nSklaer: prest out da skarzhañ danvez ha ne blij ket dit, goudez ma'z eo an anvadur ofisiel, neuze danvez holloueziadurel, mann nemet peogwir n'eo ket mat a-walc'h hervez da soñj, ha ne rez mann d'e wellaat. Gant se, anat eo e vo gwelloc'h ober netra db kumunioù breizh, hag ober war-dro re Kembre, pe Brazil. E genoù tud zo e vez kaozeet aes eus "labourat da ziskar ar wikipedia". Me ne welan nemet c'hoari (padus ha kazus) hegasiñ ar re all evit ar blijadur da ober e damm aotrou. Bianchi-Bihan (kaozeal) 15 Kzu 2013 da 10:14 (UTC)[respont]\nEvit ur wezh, a-du on gant Bianchi-Bihan (met diwall d’ober tagadennoù !). Talvoudus eo roll glok ar c’hêriadennoù, n’eus abeg ebet evit skarzhañ anezhi ! A galon, VIGNERON (kaozeal) 15 Kzu 2013 da 11:21 (UTC)[respont]\nLabourat ha kenlabourat war an anvioù a c'haller. Skarzhañ zo enep reolennoù wikipedia. Bianchi-Bihan (kaozeal) 15 Kzu 2013 da 13:02 (UTC)[respont]\nN'on ket sur eo gwall holloueziadurel an evezhiadenn graet amañ: https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kalanel&diff=next&oldid=1542869 .Bianchi-Bihan (kaozeal) 15 Kzu 2013 da 15:48 (UTC)[respont]\nN’eo ket holloueziadurel kennebeut da cheñch anv ar c’hêriadennoù hep daveoù.\nA galon, VIGNERON (kaozeal) 16 Kzu 2013 da 13:15 (UTC)[respont]\nVorganium[kemmañ ar vammenn]\nLamet ganin ar meneg « Vorganium Karaez », pa oa un droukvesk gant Vorgium ; e Kerilien (Gwineventer) edo Vorganium, hervez meur a andon. — Lagad Zoltec (kaozeal) 11 Meu 2018 da 10:26 (UTC)[respont]\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeal:Kalanel&oldid=1786812 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 11 Meu 2018, da 10:26.


Lilien ar c’halvar - Wikimammenn\nLilien ar c’halvar\nKroaz ar Vretoned, 1913\nDiwanet e oa splan ha dic’houli, hec’h-unan war lein ar mene. Piou en devoa he hadet eno ? Doue hepken hen gouie, ’met biskoaz n’oa bet gwelet bod lili ken gwenn ha ken dudius.\nAr gwener-ze bannou an heol kreiste o devoa peur-digoret anean. Dindan eur pok ken grouezus, ar bodig a vousc’hoarze seder hag a lintre ken skedus ma seblante eur berlezen a zudi e-kreiz melkoni ha noazder ar Golgota.\nSouden, diwar hec’h uhelder al lilien a welas o tec’hel eus kêr hag o tont ‘trezek d’ei eur vanden zoudarded heuilhet gant eun niver bras a dud hag a voute en o rôk eun den kordennet, gwisket gant eur ze bet gwenn ’met mastaret breman gant ar gwad hag ar boultren.\nAr paour kêz den a zouge war e choug eur ween noaz ha sec’h, eur pez koad treuzet gant eur bar all, en em astenne en daou du evel diou vrec’h.\nAl lilien a zavas he fenn gwerc’h hag a astennas he goug evit gwelet gwelloc’h. Ar vanden digar a zave breman krap ar mene dre eur wenojen voan ha meinek ; hasta a raent hep true ouz ar paour kêz kondaonet, a oa bet koueet taer gwech dindan e vec’h pounner.\nArru int war lein an dosen. Prestik hekleo an traouiennou a hirvoudas o tiston tôliou ar morzoliou ha youc’hadennou ar bobl pennfollet gant ar gounnar. An heol, spontet pe mezek, a ’n em guzas dindan eur goumoulen denval ; an douar a zailhas ken e faoutas ar rec’hier. Hag ar vleuennig strafuilhet a grenas war he c’horzen. Daoubleget gant ar spont, e seblante gortoz ma vije tremenet ar barr-arne digar a oa deut da drubuilha he buhe ken seder ha ken peuc’hus.\nGraet gante o zorfed, an dud hag ar zoudarded a dec’he breman a vandennadou, dinec’h mat o spered ha laouen gant o devez. Ar bokedig sioul a zavas neuze e benn. Petra a oa tremenet ? Diraki breman e save taer groaz. Unan anê, an hini kreiz, a oa harp ouz he gwriou. Klevet a rae hirvoudou an toc’hor a c’hortoze warnezi ar maro. Kalon ar vleuen vihan a frailbas gant an drue. Ha, tra ma oa ar Werc’hez semplet en he glac’har, tra ma hirvoude ar Vadalen ha ma klaske an diskibl muian karet eur merkig a gonfort en nenvou spouronnet, al lilien goustadik ha didrouz a stouas doujus hag a bokas gant teneredigez da wele kalet hon Zalver.\nO burzud ! eur berradig gwad, deut eus ar gouliou sakr, a ziskenne gant troad ar groaz, evel eur berlezen skedus. Al lilien, evel eur c’halir, a digemeras ar berlezen-ze en he c’halon ha, kerkent, setu he sae wenn deut da vean ru-gwad. Kerkent ive, he c’houez a deuas da vean krenvoc’h eget diagent. C’houez ar baradoz a oa diskennet enni evit kinnig eun tammig douster d’an Doue prest da vervel.\nA-benn an dried devez, pa voe bet lemmet ar c’hroaziou, kériz a deuas adarre betek ar Golgota. Eun derzien drubuilhus a oa kroget er c’halonou ha c’hoant o doa da adzellet a dost al lec’hiou ma oa tremenet enne kement a draou burzudus.\nE-touez an dremenidi-ze en em gavas eun den pinvidik, gantan e vugel, eur verc’hig yaouank koant ha fur evel eun êl. Selaou a rae gant evez he zad hag e vignoned o tiviz diwar-benn an nevezentiou.\n— Petra e oa an dud-ze, ma zad, emezi a-benn eur pennadig ?\n— Daou laer a oa anê, merc’hig ; hag egile…\n— Netra… Ha me ‘oar ?… N’oa ket gwall-fur anean, pa ne glaske nemet darempredi ar vugale.\n— Perak eo bet laket d’ar maro eta ?\n— Me n’ouzon ket kaer, merc’hig…\nSell ’ta emean evit distrei spered ar bugel, sell pesort bleuen gaer a zo aman… Eul lilien ! ’Met petra eo kement-se ? Al lili a ves gwenn peurvuian ha houman a zo ru.\nDidrouz ha prim, ar plac’hig he devoa redet betek ar vleuen ha kutuilhet anezi.\n— O, kaerat tra ! Ha pebez c’houez-vad ! Gwelet, ma zad, Mont a ray ganin d’ar gêr, kuita ?\n— Ya, mar karez, eme an tad, hunvreüs.\nAr plac’hig a dride gant al levenez. Digoueet er gêr, e lakeas he boked en eur werennad dour skler e-barz ar zall gaeran eus an ti. Eno e teuje bemde d’hen gwelet, da euri ar c’houez ken c’houek he doa ken bras galloud war he c’halon.\nPegen barr, eta, ne voe ket evurusted ar plac’hig pa welas, an de war-lerc’h, he bleuen skedusoc’h c’hoaz eget an de kentan. Ar c’houez a strinke diouti a deuas da veza ken krenv ma karge an ti a-bez, o hadan er c’halonou eun douster dispar ha dianav evite. An amezeien a deue a bep eil da welet al lilien vurzudus, hag holl e choment sebezet.\n— Petra eo kement-se, eme unan ? Lili hon liorzou a zo gwenn-kann, ha houman a zo ru-gwad.\n— Ya, a responte eun all ; hag he c’houez n’eo ket ordinal ! Ha laret eo bet kutuilhet war ar mene Golgota. Ma klevfe an dud a lezen kement-se ?\nHag ar vrud a rede a ’n em skigne er pevar c’horn a gêr. An dud a deue, evel eur prosesion, da welet bleuen ar plac’hig. An tad, inouet da gentan, a renkas ’benn ar fin prennan e dorojou oute.\nKerkent e savas eun trouz-all. Kaset e voe kelou d’ar pennou bras penôs eun den pinvidik eus kêr a guze en e di eun dra bennak a noazus ouz ar gouarnamant.\nKemennet e voe d’ar paour kêz den en em dizober prim diouz an dra noazus-se, pe en dije bet d’en em glevet gant al lezen.\nSiouaz, karet en dije hen ober marteze, nemet e verc’h, e holl garante, n’oa ken enni hec’h-unan. Ne c’hoarie mui, ne zebre nemet a-boan ; a-hed an de, hag hogos a-hed an noz, e chome dirak he lilien, evel beuet en eur mor a zudi. Deut e oa da vean he holl vuhe, ha, pa gomzas he zad d’ezi eus gourc’hemen al lezen, e teuas ar bugel ken gwenn hag eul lien hag e vennas semplan.\nPetra d’ober ? Hag an urz a on striz ha garo ! En aner e voe kinniget d’ar c’hrouadur an holl vadigou hag an holl c’hoariellou. Netra ne dalvee eviti kaerder he lilien ru, rak Jezus, dre c’houez dinam ar vleuen livet gant e wad, a zile en hec’h ene levenez e c’hras ha nerz e garante.\nHag ar paour kêz tad en em welas er stad ankenius-man : pe disent ouz al lezen ha bean tôlet er prison, pe gwelet e verc’hig o vervel gant an anken.\nMantret e oa o sonjal en doare kri-se pa glevas, eur beurevez, trouz ha cholori e toull e borz. Daou den a lezen ha gante eun toullad soudarded a oa o c’hortoz digor. Red e oa senti, Ar paour kêz den, hanter-varo gant an nec’h, a zibrennas e zorojou. ‘Met, o souez ! pa deujont e-barz ar zall, houman a oa goullo. Eus ar verc’hig vihan hag eus ar bod burzudus ne chome nemet eur c’houez-vad dispar hag eur gador vihan dirak eur weren c’houllo.\nPelec’h e oant tremenet ? Den n’hen gouie !…\nAn tad a vennas mervel. E hirvoudou a rae poan da glevet. Evel eun den kollet gantan e skiant-vad, e rede dre ruiou kêr, o c’houlen gant an holl renti d’ean e vugel.\nFurchet e voe dre-oll ; biskoaz, avat, ne glevas den roud na ster eus an daou denzor kollet.\nHogen Doue en devoa e lagad warne. Pa glevas trous ar bobl deut da ziframma diganti he bodig karet, ar plac’hig hen kemeras war he c’halon hag a dec’has diouz an ti\nKemeret ha heuilh a reas ar gentan gwenojen e welas diraki, o redek, o koueza, o sevel adarre. He zreid hag he daouarnigou a vlonse ouz ar mein hag an drez. Dislivet e oa he dremmig flour gant ar c’houezadur hag ar poultr hag, he lilien kuzet war he c’halon, e kerze an êlig hag e tec’he bepred !\nE-pad eur bloaz e valeas evel-se, o vevan, evel a1 lapoused, gant ar pez a lake Doue war he hent, pe a veze kinniget d’ezi gant tud truezus. D’an noz, e kouske dindan eur garreg, e korn eur c’hoad bennak, ha, pa zave an heol, ar winidelig a adstage gant he beaj poanius hep gouzout hec’h-unan pelec’h e tigouerje.\nDoue a rene he c’hammejou. Eun devez, oc’h arruout en eur gêr, ar bugel a gavas war he hent unan eus an daouzek abostol, deut eno ha hadan eur c’hreunen bennak eus gwiniz an Nenvou. Dremm ar plac’hig a sebezas an den-Doue.\n— Pelec’h ec’h ez, bugelig, emean ?\n— Aotrou, me ’glask eun dra.\n— Ha petra ? Lavar d’in hep aon.\n— Me ’glask unan bennak hag a hallfe lavaret petra en deus roet he liou hag he c’houez d’ar vleuennig-man.\nHa, da heuilh ar c’homzou-ze, e tenne diwar he c’halon, al lilien vinniget, chomet ken fresk ha ken skedus hag an de kentan.\nKerkent eur c’houez c’houekoc’h eget hini an ezans a nijas dre an êr hag a goueas ken tener war galonou an dud niverus a heuilhe an abostol, ma reas d’eze tridal.\nAn hini en devoa bet sklerijen ar Spered-Santel a welas skler e oa kement-se eun dra dreist natur hag a c’houlennas sklerijen digant ar plac’hig. Houman, gant eur skiant dreist d’he oad, a zisklerias neuze pelec’h ha pegouls he devoa kutuilhet ar vleuen ha penôs e oa bet gwell ganti kuitaat he zad hag he bro eget he lezel de gouean etre daouarn fallakr.\nP’he devoe fin, an daerou a ruilhe puilh gant dioujod ar zant evurus.\n— Aelig mat, emean en eur astenn e zaouarn a-us da benn ar bugel daoulinet, pec’hed am befe o talean pelloc’h da rei d’it ar c’hras kaer a teus prenet ken ker. Sklerijen e-walc’h a teus ha da vadean a ran. — Ha neuze, gant eur vouez teneroc’h : Rei a rafes d’in al lilien-ze, emezan ?\nAr plac’hig, hag he doa dilezet pep tra evit derc’hel mat d’an tenzor-ze, à lakeas enezan gant eur mousc’hoarz laouen etre daouarn ar beleg.\nKerkent, dindan bannou an heol skedus, ar vleuen a voueskas, eur c’hlizen ru a berlezennas war he deliou hag ar beleg, o sevel ar c’halir-ze d’an Nenvou, a ginnigas da Zoue ar sakrifiz gant eur berrad eus gwad e Vab, skuilhet eur bloa a-rôk war ar mene Kalvar.\nTennet eus ar galleg gant\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Lilien_ar_c’halvar&oldid=164839 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 15 Du 2020, da 00:53.


Pif - Wikipedia\nPif a reer eus ur fleüt-treuz vihan e prenn, skiltr ha kreñv he son.\nPifal a lavarer evit "seniñ ar pif", ha pifer(ez) a lavaret eus unan a son ar pif.\nPif norzhamerikan eus an 19vet kantved\ngraet gant George ha Frederick Cloos\nhervez patrom re Walter Crosby \nUr pif gant un alc'hwez\n3 Tonegezh ha skeuliad\n4 Ar pif e sonerezh ar pobloù\n5 Ar pif el lu\nEus Suis e teu ar ger Pfif, diwar an alamaneg Pfeife ("korzenn", "tuellenn"). Arveret eo abaoe deroù ar 16vet kantved. \nKar eo "pif" dre e orin ouzh ar saozneg pipe, fife hag ar galleg pipeau, fifre.\nUr benveg seniñ dre c'hwezh eo ar pif, graet gant ur gorzenn enni c'hwec'h toull a stanker gant ar bizied evit seniñ ur skeulenn diatonek. Lod pifoù o deus ur seizhvet toull, gant un alc'hwez metalek a-wezhioù, a zegas un notenn eus ar skeulenn gromatek. Bez' ez eus pifoù 10 pe 12 toull enno e c'haller seniñ ur skeulenn gromatek klok ganto. Un toull zo tost da benn ar gorzenn evit ma c'hwezhfer drezañ en ur zerc'hel ar benveg a-dreuz. \nE prenn e vez graet ar pifoù peurliesañ : beuz, Berchemia zeyheri, Colophospermum mopane, Dalbergia latifolia, Dalbergia melanoxylon ha prennoù kalet all. Lod prennoù teneroc'h evel skav-gwrac'h pe gaki a vez arveret ivez, koulz ha korz bambouz. Bremañ e vez graet pifoù e metal pe zoken e mezell.\nAlies e vez lakaet gwalennoù metal en daou benn eus ar pif evit ma vije solutoc'h. Lod pifoù zo savet e daou damm, an eil o riklañ war egile a-benn seniñ ur skeulenn skiltr pe skiltroc'h.\nTonegezh ha skeuliadAozañ\nLA♭ (SOL#) eo tonegezh  ar pif peurliesañ. Ur benveg treuzlec'hier eo, da lavaret eo e son ul LA♭ pa vez un DO skrivet war ar regenneg. \nSetu amañ skeuliad  ar pif, hag an notennoù a vez skrivet :\nSkeuliad ar pif\nOuzhpenn bout ur benveg treuzlec'hier e son ar pif un eizhvedell  skiltroc'h eget ar sonerezh skrivet : pa vez skrivet DO (261.63 Hz) e taol ar pif un DO 523,26 Hz.\nLod lazoù-seniñ a skriv o sonerezh en donegezh RE, ar pifoù o seniñ e SI♭ neuze, alese an anv a bif e SI♭ a roer d'ar binvioù implijet el lazoù-seniñ. Lod pifoù zo kentonet e DO pe e RE avat.\nPeogwir eo ar pif ur fleüt vihan hag eeun ne c'hall bout kentonet reizh nemet e SI♭, Mi♭ ha FA (RE, SOL ha LA skrivet) hag en o skeulennoù leiañ SOLm, DOm, REm (SIm, MIm ha FA#m skrivet). En holl donegezhioù all e vez mui pe vui e-maez skeulenn, ar pezh a zo unan eus perzhioù ar benveg.\nTeir eizhvedell a c'heller seniñ gant ur pif pa vezer barrek-kenañ, hogen an div izelañ hepken a vez goulennet gant al lazoù abalamour ma 'z int ar re greñvañ, a c'hall bout klevet a bell.\nAr pif e sonerezh ar pobloùAozañ\nÉdouard Manet : Soner fleüt yaouank, pe Ar pifer, 1866\nAdal ar 16vet kantved e veze sonet ar pif en Europa evit kas korolloù en holl zereoù ar gevredigezh. Sonet e vez c'hoazh, e-unan pe gant un daboulin, en Okitania , en Iwerzhon, en Asturies hag e Galiza.\nE deroù aloubidigezh Amerika e veze paotoc'h eget forzh pe vengeg all dre ma oa bihan, skañv ha kreñv. Sonet e vez c'hoazh er Stadoù-Unanet, ma 'z eus ur rann eus ar sonerezh blues  a vez pifoù enni, da heul ar sklaverezh.\nE Brazil, ma vez anvet pife (/'pi:f/), e soner ur c'hemmesk etre sonerezh hengounel Indianed Norzhamerika, hini Afrikiz ha hini Europiz.\nAr pif el luAozañ\nDre ma vez bihan, skiltr ha klevet a bell e veze ar pif implijet er brezel adal an Azginivelezh en Europa, degaset ma oa bet gant gopreidi suis hag alaman. Par da hini ar sonerien binioù en armeoù ar Rouantelezh-Unanet e oa perzh ar Soldatenpfeife d'ar mare : gervel d'an armoù, d'ar predoù, luskañ an armead war vale (gant skoazell an taboulinoù), ha seniñ evit plijadur ar soudarded pa vezent o tiskuizhañ.\nAdal deroù an 19vet kantved e voe ar pifoù dilezet tamm-ha-tamm tra ma veze klevet mui-ouzh-mui son kouevrek ar c'hleron.\nKlevet e vez son ar pifoù el luioù c'hoazh a-dreuz ar bed, pa vez lid pe lid : en Alamagn, e Chile, en Iwerzhon, er Rouantelezh-Unanet, e Rusia, er Stadoù-Unanet hag e Suis ivez.\nDANHAUSER Adolphe-Léopold, Théorie de la musique, H. Lemoine, Paris, F, 1994, ISBN 978-0-230-92226-6\nHERBERT Pêrig, EWAN Jil, Geriadur bihan ar sonerezh, Hor Yezh, Lesneven, BZH, 1990, ISSN 0769-0088\n↑ Fifes & Drums\n↑ Random House Webster's College Dictionary ISBN 978-0-375-42561-5, Le Petit Robert ISBN 978-2-321-00042-6\n↑ Strollad ar sonioù a ya da sevel ur skeulenn diatonek. Da souker : Do eo tonegezh ar skeulenn DO, RE, MI, FA, SOL, LA, SI tra ma 'z eo Mi♭ hini ar skeuliad MI♭, FA, SOL, LA♭, SI♭, DO, RE\n↑ Al linennoù ma vez skrivet notennoù ar sonerezh\n↑ Strollad ar sonioù a c'hall bout taolet gant ur vouezh ha, dre astenn, gant ur benveg seniñ\n↑ Div wezh skiltroc'h, da geñver al LA 440 Hz a reol al lazoù-seniñ. Gwelit Notenn sonerezh.\n↑ Ar pifoù e bro Nice, Bro-C'hall\n↑ Blues and History\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Pif&oldid=1823916 »\nDernière modification le 10 Gen 2019, à 21:03\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 10 Gen 2019, da 21:03.


Pajenn:Pompery - Quelennou var labour pe gonnidegues an douar, 1851.djvu/230 - Wikimammenn\nPajenn:Pompery - Quelennou var labour pe gonnidegues an douar, 1851.djvu/230\nBreac’h an denvet.\nBreac’h an denvet zo envel avoalc’h d’oc’h breac’h an dud. Mervel a ra calz denvet gât ar c’hlenvet-mâ, er vroiou lec’h ez int stang ; né anavezer quet é breiz. Matrézé né zeuquet, couzien eus nebeut a zenvet gât beb ini, ha nhô destumerquet a berniou pétraman dré nerz ar vro ; rac, é bro-saoz, bro lec’h ez eo stanc an denvet, ha lec’h é mâ an amzer envel doc’h ama, né anavézer tam quénebeut ar c’hlenvet-mâ.\nNed eo quet talvoudus caout calz denvet en tiéguéchou vian ; mes talvoudus é véfé caout denvet ménez lec’h ez eus lannéger vraz.\nEn eur vro a dieguéchou vian, nelier quet caout eur vraz a zenvet ; gouscoudé, neusquet a dalvoudegnes maga nebeut anezô ; rac ar c’honnid zo ré vian, ha né zigol quet doc’h ar hoan zo gât-hô ha deus an droug a réont. Mes en diabarz ar vro, lec’h ez eus tieguechou vraz ha lannéger out-hô ar pez a guérer, al beza talvoudus, evid cresqui an tremp, derc’hel calz denvet méné, péré guéont hô boët é léac’h né chomfé quet béo al loënnet al.\nOuen merinos pé Spagn.\nAn denvet merinos pé denvet spâgn ne zeuont quet mad er vro ; bez eo ré ien ha ré c’hlib evit-hô ; Ouen Saoz.\nmes peb ouen saoz, gânet en eur vro envel deus hon--\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Pompery_-_Quelennou_var_labour_pe_gonnidegues_an_douar,_1851.djvu/230&oldid=141443 »


Poltred toull-bac'h Joe Son.\nJoseph Hyungmin Son (Koreaneg: 손형민;), ganet d'an 22 a viz Du 1970, zo un torfedour, bet aktour ha gourener stadunanat a orin sukorean. Emañ e toull-bach Salinas Valley State Prison kondaonet d'an toull-bac'h da viken evit gwallerezh a-stroll, jahinerezh ha muntr garv.\nD'an 28 a viz Genver 2011 e voe kondaonet da 17 vloaz ha pevar miz toull-bac'h. D'an 28 a viz Gwengolo 2011 e voe kondaonet d'an toullbac'h da viken evit jahinerezh dre ma oa aet re a amzer e-bioù abaoe ar palforserezh. E miz Here 2011 e voe kondaonet evit muntr ur c'henbrizoniad, adkondaonet e voe da 27 vloaz toull-bac'h e 2017 evit muntr garv.\nJoe Son war an IMDB\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Joe_Son&oldid=1782684 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 27 Gen 2018, da 16:23.


Roger Gicquel - Wikipedia\nRoger Gicquel zo bet ganet d’an 22 a viz C'hwevrer 1933 e Thiers-sur-Thève e departamant an Oise ha marvet d'ar 6 a viz Meurzh 2010 e Plouhern. Kazetenner ha kinniger evit ar skinwel gall. Ur wech distroet da Vreizh goude ma oa bet war ar vicher a ginniger e oa en em lakaet da skrivañ levrioù ma santer mat eo tomm ouzh e vro-Vreizh.\nRed-vicher[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nRoger Gicquel, bet kinniget gantañ ar c’heleier war TF1 eus 1975 da 1980, zo bet kazetenner da gentañ-penn gant ar gazetenn "Parisien Liberé", e Normandi, e-pad seizh vloaz. Goude m’en doa graet anaoudegezh gant Roland Dhordain, patrom ur chadenn skingomz, e oa bet oc’h ober un taol-esae e Pariz a-raok erlerd’hiañ ar c’hazetenner Raymond Mockel, ur c’hazetenner arroutet anezhañ, evit kinnit ar c’heleier diouzh an noz. Selaouet e veze gant mamm Jacqueline Baudrier ha gant-se e voe fiziet ennañ kinnig an dibab pennadoù da 8e30 vintin war France Inter. Deuet e oa an abadenn-se da vezañ un egorenn ma ne veze netra da rebechiñ d'al liezegezh.\nGoude tarzhadenn an ORTF e 1974 e voe lakaet Roger Gicquel da ginnig ar c’heleier da 8 eur noz, daoust ma n’en doa ket skiant-prenet war an dachenn-se. Hennezh, skoazellet gant Emmanuel de la Taille, a oa deuet a-benn da vezañ trec’h war e from.\nGoulennet e oa bet digantañ gant TF1 personelaat ar c’heleier. Tra ma oa krog da vezañ kevezerezh gant TF1 hag Antenne 2 e oa ret lakaat an dud da anavezout ar c’heleier. Bemnoz e kroge Roger Gicquel da ginnig ar c’heleier gant ur pennad-stur ma roe e ali war pep tra pe dost. Daoust ma seblant bezañ diamzeret personelaat ar c'heleier evel-se e veze sellet pe selaouet Roger Gicquel bemnoz gant milionoù a Frañsizion met hegazet e veze an dud gant e zoare da welet an traoù : « lavarout a raen e c’halljemp kregiñ ar c'heleier en ur gomz eus ur barr-reverzi e delta ar Ganga, ha pa ne vije skeudenn ebet da ziskouez, kentoc'h eget komz diwar-benn ganedigezh ur balum en unan eus parloù-al-loened Tokyo.»\nGoude bezañ kinniget ar c’heleier e-pad bloavezhioù e labouras Roger Gicquel war postoù a bep seurt a-raok kuitaat ar chadenn e 1986, dres d'an ampoent ma oa deuet da vezañ ur chadenn brevez. Buan-tre e voe adkavet war France 3 Ouest ma kinnige an abadenn “En flânant", ur magazin a lakae war wel ur Vreizh nebeut anavezet peurliesañ gant an dud. E-pad pemp bloavezh e voe skignet an abadenn-se, bezet 182 abadenn ha 1200 den pedet en holl. Roet e veze tro da lakaat war wel kaerderioù ur rannvro eus Frañs met ivez he vilderioù (saotradur, kêraozouriezh).\nGoude bezañ labouret hir dermen war ar vicher a gazetenner hag a broduer skinwel en doa dibabet Roger Gicquel e 1997 mont d'ober e annez e-kichen ar Renk hag abaoe ne baouez ket da glask donoc'h perak e laka ar stêr-se tan ennañ.\nSkrivet en deus bet ur gronikenn ivez e-barzh Le Peuple Breton, kelaouenn Unvaniezh Demokratel Breizh.\nDes virages et des hommes, 1981, a-zivout ar Formulenn 1\nPilotes de grands chemins, Michel Vincent, 1984\nComment le dire?, Le Cherche-Midi, 1990, barzhaz kentañ\nTous les chemins mènent en Bretagne, Ramsay, 1997\nÎle de Sein l'éternelle résistante, Apogée, 1998\nLa Violence et la peur, France-Empire, 1978\nLa Côte d'Émeraude, Actes Sud, 2000\nLa Rance, de rives en îles, de cales en ports, Ouest-France, 2003\nRetourné, Skol Vreizh, 2006, eil barzaz\nCroisières et escales en Bretagne, Ouest-France, 2007\nRoll ar gazetennerien kinniget ganto ar c'heleier er skinwel e Frañs\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Roger_Gicquel&oldid=1467339 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 4 Ebr 2013, da 17:25.


Sikyon - Wikipedia\nC'hoariva kozh Sikyon hiziv.\nUn templ dorek e Sikyon.\nEvit ar gumun a-vremañ, s.o. Sikyona.\nSikyon (Henc'hresianeg Σικυών, genitiv Σικυῶνος) a oa ur geoded eus Henc'hres a oa e norzh Peloponnesos etre Korintos hag Ac'haia war dachenn prefeti Korintos a-vremañ. Er roll rouanez roet gant Paosanias ez eus 24 roue, a grog gant Aegialeos; roue eil diwezhañ ar roll, Agamemnon, a redias Sikion da sujañ da Vikenai. War e lerc'h e teuas an alouber dorian Falkes. Paosanias en deus implijet ur vammenn a oa implijet gant Kastor Rodos ivez. Anavezet e voe gant F. Jacoby evel ur Sicyonica kollet savet gant ar barzh Menaec'hmos Sikion a veve e fin ar IV kantved.\nWar a lavared en Henamzer e oa unan eus keodedoù koshañ Henc'hres. Anavezet e oa a-raok dindan anvioù all Egiale, ha Mekone. Eno e oa lec'hiet ijinadenn an aberzh gant Prometheüs.\nSikion a zeuas buan da vezañ ur greizenn sevenadur bras, war dachenn ar c'hizellerezh peurgetket. He stalioù arem ha prierezh a oa brudet-kenañ. A-hed an Henamzer e voe stummet azourien vras evel Lisippos, Polikleitos pe Scopas gant he skol kizellerezh. Soñjal a rae ar C'hresianed e vije bet ijinet al liverezh er geoded-mañ zoken.\nGoude diskar an diranted e kendalc'has berzh vat an ekonomiezh betek fin ar VI kantved kent J.-K. kouezañ a reas Sikion neuze dindan levezon Sparta hag antreal e Kevre ar Peloponnesos. Kemer a reas perzh er brezel a-enep Aten e-pad Brezel ar Peloponnesos. Abalamour da se e voe kemeret gant arme Tebez e 369 kent J.-K.. Distrujet e voe e-pad ar prantad hellenadek gant Demetrios Poliorketes e 303 kent J.-K., hag adsavet nepell ac'hann.\n↑ F. Jacoby on Castor in Die Fragmente der griechischen Historiker 250 F 2, meneget gant Robertson a zo a-du gantañ, 1999:65 ha notenn 36.\n"Sicyon: The most ancient Greek city-state", Ellen Papakyriakou/Anagnostou. Ennañ kalz titouroù diwar-benn Sikion en amzer a-vremañ ha gwezhall.\n"The Greco-Roman Theatre at Sicyon"\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Sikyon&oldid=1763426 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 16 Eos 2017, da 14:02.


Ret eo tennañ ar gwez a zo kouezhet gant ar gorventenn Zeus © Maxppp - PHILIPPE ARNASSAN\nDiffusion du mardi 7 mars 2017 Durée : 9min\nManifestet o deus hiziv implijidi an ospitalioù hag al labourerien sokial evit ma vo difennet ar servijoù publik. Reuz n'eus graet ar gorventenn Zeus dec'h, n'eus ket tredan gant an holl c'hoazh, klevout a rimp Clément Jadé, diskoultrer koad. Setu roll keleier ar Meurzh 7 a viz Meurzh.\nManifestet o deus hiziv implijidi an ospitalioù hag al labourerien sokial\nGoulennet 'zo ma vo difennet ar servijoù publik ha gwelaet ar c'hondisionoù-labour\nReuz n'eus graet ar gorventenn Zeus dec'h...\nN'eus ket tredan gant an holl c'hoazh... Ganeomp emañ Clément Jadé ... vicher eo diskoultrañ koad.\nKenderc'hel a ra an enklask da c'houzout pelec'h emañ korfoù ar familh Troadec\nAr breur kaer 'n eus ansavet an torfed ha furchal a ra an enklaskerien 'tro e atant, e Pont ar Veuzenn.\nE-kreiz Mizvezh ar brezhoneg emaomp\nHa teurel a rimp ur sell ouzh ar program e bro Brest


Degemer > Hor c’heleier > KOVID REZISTAÑS : ur font skoazell evit an embregerezhioù hag ar c’hevredigezhioù\n14 Mae 2020\nAr font skoazell evit an embregerezhioù bihan hag ar c’hevredigezhioù, 27,5 M€ ennañ, zo kenarc’hantaouet gant ar Rannvro, an departamantoù, an etrekumunelezhioù eus Breizh, kevredigezh inizi ar C’huzh-heol hag ivez gant Bank an Tiriadoù.\nArc’hant ouzhpenn a vo kinniget gant ar stignad-se d’an embregerezhioù bihanañ (dreist-holl d’ar re a labour war dachenn ar c’henwerzh, an artizanerezh, al letierezh-pretierezh), d’al labourerien dizalc’h, d’ar c’hevredigezhioù ha da obererien an ekonomiezh sokial ha kengret, a zo bet tizhet gant epidemiezh ar c’horonavirus. Goude bezañ bet kraouiet tost da zaou viz ez eus mall war an holl da gaout un tamm arc’hant evit kenderc’hel o obererezh ha derc’hel o implijoù.\nDerc’hel buhez e Breizh\nAr skoazelloù-se a vo roet e stumm ur prest feur zero evit an embregerezhioù bihan-tre (EBT), al labourerien dizalc’h hag ar c’hevredigezhioù o deus ezhomm eus un tamm arc’hant ha ne vo ket roet gant ar bankoù. Diouzh an ezhomm arc’hant e vo ar sammad, evit paeañ an dispignoù ret da adkregiñ gant an obererezh :\neus 3 500 da 10 000 € evit an obererien ekonomikel,\neus 3 500 da 30 000 € evit ar c’hevredigezhioù eus ar gennad ma ne werzher tamm marc’hadourezh ebet.\nPiv a c’hall kaout ar skoazelloù-se ?\nDaou rummad degemererien zo :\nan embregerezhioù hag ar c’hevredigezhioù ma ne werzher tamm marc’hadourezh ebet, a zo betek 10 goprad enno hag a zo o c’hengreadur bloaziek dindan 1 M €.\nAr c’hevredigezhioù ma ne werzher tamm marc’hadourezh ebet hag ar strolladoù implijerien gevredigezhel a zo eus 1 betek 20 goprad enno.\nPenaos goulenn ?\nM’ho peus c’hoant da c’houlenn ur prest e c’hallit en ober betek an 30 a viz Gwengolo 2020.\nRankout a reer ober an holl c’houlennoù dre ar savenn BpiFrance\nEmgav e : https://covid-resistance.bretagne.bzh\nRenerezh an diorren ekonomikel\nPostel : eco-coronavirus@bretagne.bzh


Amzer gefridi Fabian Stang (mirour)\nGorread 454 km²\nHed 10° 54' 00 R\nLed 59° 54' 36 N\nPoblañs hep kontoù doubl 634 463 (2014)\nStankter 1 189/km²\nOslo (distaget e norvegeg, hervez ar rannyezh, ['uslu] pe ['uʃlu]) a zo kêr-benn Norvegia. Lec’hiet eo e goueled fjord Oslo. Kêr vrasañ Norvegia eo, gant ouzhpenn 500 000 annezad. Ur gontelezh (fylke) eo ivez, kelc’hiet gant kontelezh Akershus.\nEn Oslo emañ parlamant Norvegia (Stortinget), palez ar roue, ar ministrerezhioù, Eskemmdi Norvegia, hag all.\nEmañ Oslo e goueled ur fjord. A-hend-all eo kelc’hiet kêr gant menezioù. War tiriad ar gumun ez eus 343 a lennoù. Ar menez Kirkeberget (629 m) eo lec’h uhelañ ar gêr.\nHervez ar sagaoù skandinavek e vefe bet savet Oslo en-dro d’ar bloavezh 1048 gant ar roue Harald III. Dianav eo orin an anv ‘’Oslo’’.\nDont a reas da vezañ kêr-benn ar vro dindan ren Håkon V (1299-1319) a voe ar roue kentañ oc’h ober e annez eno hag a lakaas sevel kastell Akershus. E 1387 e tremenas rouantelezh Norvegia dindan dalc’h Danmark ha dont a reas Oslo da vezañ ur gêr a eil renk, pa oa ar roue o chom e Kopenhagen. Ne voe digoret ur skol-veur eno, da skouer, nemet e 1811.\nDistrujet e voe Oslo gant an tan e 1624 hag adsavet e voe goude, en tu all d’ar fjord, e-kichen kastell Akershus, gant ar roue Christian IV Danmark, a roas e anv d’ar gêr : Christiania pe Kristiania. E 1814 e voe dizunvanet rouantelezhioù Norvegia ha Danmark, ha dont a reas Kristiania da vezañ ur gwir gêr-benn. Kalon ar c’henwerzh hag ar sevenadur e Norvegia e oa ha meur a savadur bras a voe savet eno e-pad an XIXvet kantved, evel Palez ar Roue (1848), ar Parlament pe Stortinget (1866), ar skol-veur (1811), ar C’hoariva Broadel…. Dre ar bed a-bezh e oa brudet arzourien Christiania evel Henrik Ibsen, Edvard Munch, Knut Hamsun pe Sigrid Undset (Priz Nobel al lennegezh) : un oadvezh aour e voe ar mare-se evit Christiania war an dachenn sevenadurel.\nAdkavout a reas kêr hec’h anv kozh, Oslo, e 1925.\nE 1952 e voe aozet ar C’hoarioù olimpek goañv en Oslo, ar pezh a roas brud d’ar gêr. E miz Mae 1995 ez eo eno e voe sinet Emglev Oslo etre Israeliz ha Palestiniz.\nEmglevioù kenlabour zo bet sinet gant ar c'hêrioù ha rannvroioù da heul :\nUr c'hustum c'hozh gant Oslo zo kas ur wezenn Nedeleg bep bloaz da gêrioù Washington, D.C., Londrez, Rotterdam, Antwerpen ha Reykjavík.. Oslo a gas abaoe 1947 da Londrez ur spruñs, 20-25 metr e uhelder, a c'hall bezañ 50 da 100 bloaz. Se da lak war-wel e anavez mat dalc'h war sav Breizh-Veur outañ e-pad an Eil Brezel-bed.\n↑ 1,0 ha1,1 Partners - Oslo kommune\n↑ Aftenposten : Oslo tree is London-bound (en)\nAndré Bjerke, skrivagner (1918-1985)\nJostein Gaarder, skrivagner\nJens Stoltenberg, politikour\nKåre Willoch, politikour\nKumun Oslo: Lec'hienn ofisiel\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Oslo&oldid=1725313 »\nKemm diwezhañ d'an 2 Du 2016 da 11:53\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 2 Du 2016, da 11:53.


Norzh-Iwerzhon ; talvoudegezh ar Brexit | YA! Keleier e brezhoneg - kazetenn sizhuniek enlinenn\nKeleier » Keleier Etrebroadel » Norzh-Iwerzhon ; talvoudegezh ar Brexit\nNorzh-Iwerzhon ; talvoudegezh ar Brexit\n30 / 01 / 2017 | Keleier Etrebroadel | Commentaires fermés sur Norzh-Iwerzhon ; talvoudegezh ar Brexit\nAr Sinn Féiner Martin McGuinness en deus roet e zilez. Hag eñ bez-ministr-kentañ eus gouarnamant emren ar C’hwec’h Kontelezh. N’eus ket mui a c’houarnamant e Belfast ha divodet eo bet ar breujoù da heul. Met pell eus Stormont setu Westminster lakaet diaes gant an dilez-mañ. Ha posupl e vo da lakaat ar Brexit da dalvezout hep breujoù e Norzh-Iwerzhon ?\nBemdez e tesker ur skandal nevez o lenn ar c’hazetennoù iwerzhonat goude m’eo bet roet e zilez gant ar republikan Martin McGuinness.\nDa gentañ holl, d’an 9 a viz Genver, e embannas ar Sinn Féiner aet da vez-ministr-kentañ an Norzh-Iwerzhon e roe e zilez.\nDaoust ha m’eo bet ur souezh evit an holl e ouzer bremañ eo klañv-ki gant an amyloidosis, ur c’hleñved ral.\nMet fin evel ul louarn kozh eo ar Provo.\nProfitet en deus eus e zilez evit lakaat ur gontell lemm dindan gouzoug Theresa May.\nAbaoe an 9 a viz Genver e nac’h ar Sinn Féin anviñ ur susitour e penn ar gouarnamant ! Hogen, hervez Emglev Gwener ar Groaz (ar “GFA”) e rank ar galloud e Norzh-Iwerzhon bout rannet etre ar republikaned hag an unvanourion, dre ret. War-se ma vez roet e zilez gant unan eus ar vinistred kentañ, e rank egile ober kement all.\nSetu perak e roas Arlene Foster, anezhi prezidantez an DUP, he dilez d’he zro.\nA-raok en ober, avat, he deus embannet e vo divodet breujoù Stormont d’ar 26 a viz Genver ha raktreset votadegoù nevez evit an 2 a viz Meurzh.\nHarp d’ar Brexit !\nTomm e oa da revr Arlene Foster abaoe pell, paket m’emañ-hi abaoe sizhunvezhioù e-barzh ar skandal arc’hant anvet “Cash for Ash”. Ha mennet e oa ar Republikaned d’ober he c’hont ! Graet eo bremañ ha, war un dro, e lakaont diaes Theresa May, ministrez kentañ ar Rouantelezh-Unanet.\nAnvet eo bet e Wesminster evit kas da benn ar Brexit.\nHogen, hervez al lezenn breizhveuriat (met divizoù a zo àr ar poent-se c’hoazh), e vefe ret kaout asant an holl breujoù eus ar Rouantelezh-Unanet, da lavaret eo breujoù Kembre (renet gant al Labour), breujoù Bro-Skos (renet gant an SNP) ha hini Norzh-Iwerzhon evel-just, evit lakaat ar Brexit da dalvezout da vat.\nEvel-just e vo diaes dezhi kaout asant Skosiz. Met diaesoc’h c’hoazh e vo ar jeu gant ur parlamant eus Norzh-Iwerzhon ha n’eus ket mui anezhañ. Riskloù zo e vefe pellaet ar Brexit neuze, pe e vefe “hard” pe ne e vefe ket.\nC’hwervoni a bep tu\nMet kement-mañ a ziskouez splann n’eo ket (c’hoazh ?) Norzh Bro-Iwerzhon un tiriad evel ar re all, 19 vloaz goude ar GFA.\nKasoni hag aon a chom c’hoazh etre ar c’humuniezhoù ha Stormont (ar “breujoù”) a zo un astenn eus ar reuz a zo c’hoazh àr kevredigezh ar 6 kontelezh. Ha n’eo ket bet gwellaet an traoù gant an enkadenn ekonomikel.\nUr remziad “post-war” bet ganet goude ar GFA a zo c’hwerv e-keñver ar renkad politikel.\nEvel er bed a-bezh, ha dreist-holl en Europa, met gant un dra ouzhpenn. Bevañ a reont en ur gevredigezh skizofrenek ha dindan ur seurt brezel yen etre kumuniezhoù hag o deus paouezet d’en em gannañ hep dont a-benn da sevel ar peoc’h.\nUn dra nevez a zo ivez. Katoliked yaouank zo a zo c’hwerv e-keñver o breudeur eus ar Republik ha protestanted zo a vag kement a c’hwervoni e-keñver ar Rouantelezh-Unanet.\nUn destenn heverk zo bet embannet àr ar Belfast Telegraf diàr-benn an temz-spered-se, bet skrivet gant ur yaouankizez eus reter-Belfast : http://www.belfasttelegraph.co.uk/opinion/news-analysis/politics-in-northern-ireland-has-become-predictable-boring-and-embarrassing-how-i-see-it-as-a-child-of-the-belfast-agreement-35379316.html\nDa lenn ivez, levr ar skolveuriad Liam Ó Ruairc embannet gant an ti-embann breizhad Stourmomp : https://stourmomp.wordpress.com/tag/paix-ou-pacification-lirlande-du-nord-apres-la-defaite-de-lira/


Ar skol c’hall er XVIIvet hag en XVIIIvet kantved - Mirdi an arzoù-kaer e Kemper\nAze emaoc’h : Degemer Dastumadoù Hon dastumadoù Ar skol c’hall er XVIIvet hag en XVIIIvet kantved\nUn hanter eus dastumad Silguy a c’hoarvez eus livadurioù gall. Disterik eo an hollad evit ar XVIIvet kantved : prenet e oa bet eiladurioù hag oberennoù-atalier dreist-holl gant an dastumer, rak ker-ruz e oa an taolennoù orin dija.\nGwelet a reer levezon Poussin e taolennoù Jean Tassel, Nicolas Bertin pe Nicolas Loir. Adkavout a reer realouriezh strizh ha diginkl Philippe de Champaigne e-barzh ar Poltred eus Corneille gant Claude Lefebvre hag e-barzh un daolenn traoù divuhez, Sivi en ur plad-saladenn, re bar da vaniteoù livourien an norzh.\nDiskouez a ra Pierre Mignard penaos e oa an arz ofisiel gant Ar Feiz hag an Esperañs, deuet eus dastumad Loeiz XIV. Arz al lez dreist-holl eo ar poltredoù pompadus, evel re Trémolières, Tocqué (Poltred eus La Guérinière) pe Boizot.\nEn XVIIIvet kantved e plije muioc’h d’an dud ar « festoù galant » hag ur bed artifisiel ha skedus, gant sujedoù mojennel o virviñ en arz kinklañ hag er stil « rocaille ». Bez’ ez eus oberennoù eus ar c’hentañ er mirdi, en o mesk un damdresadenn gant François Boucher, Skrapadenn Proserpina, hag un damdresadenn all gant Jean-Honoré Fragonard, An Emgann etre Minerva ha Meurzh. Adalek kreiz ar c’hantved, ha pa vefe entanet an dud gant an arz eus an Henamzer, e veze graet traoù nevez gant al livourien : Poltred ur vaouez gant Adélaïde Labille-Guiard ha Poltred ur gwaz gant philippe Chéry a gemenn mennadoù uhel an Dispac’h : an traoù diginkl ha naturel.\nGoude Ar Garantez, krennard o ouelañ war boltred Psike kollet gantañ, gant Charles Meynier hag Alkibiades tapet gant Sokrates e ti ur serc’h gant Charles-Nicaise Perrin, e kendalc’h an dastumad nevezklasel betek an drederenn gentañ eus an XIXvet kantved gant Alexandre-Evariste Fragonard ha Saladin e Jeruzalem.\nClaude-Joseph Vernet a oa bet unan eus ar re gentañ o livañ gweledvaoù war al lec’h end-eeun. War e lerc’h e ijinas Pierre-Henri de Valenciennes ar « gweledvaoù istorel fardet » evel m’en gweler gant Biblis troet en ur feunteun ha Narkissos o sellet outañ en dour. Un teorikour dibar a oa anezhañ, ha mestr e oa bet da Jean-Victor Bertin ha da v-Michallon a oa aet kentañ Priz Meur ar gweledvaoù istorel gantañ.


Gwazhiadurezh - Wikipedia\nGwazhiadurezh a reer eus ar framm korfadurel a c'hoarvez eus ar reizhiad galongwazhiedel, a gas ar gwad er c'horf, hag eus ar reizhiad limfel a gas al limf betek ar galon.\nE korf mab-den e c'hoarvez ar reizhiad galongwazhiedel eus ar galon a gas ar gwad dre an talmerennoù, ar gwazhied hag ar c'horrwazhiedennoù. Ar reizhiad limfel a c'hoarvez eus ar forzhioù limf, ar gwerblennoù, an organoù limfel (ar felc'h hag an toazon), mel an eskern, ar gwiadoù limfel (an huegoù ha plakennoù Peyer) hag al limf e-unan.\nPerzh pennañ ar wazhiadurezh eo treuzkas maguzennoù (amindrenkennoù, kevionennoù, limf, aezhennoù, hormonoù, kelligoù-gwad, hag all) da gelligoù ar c'horf, ha dastum an dilerc'hioù kennevidel a vo skarzhet gant al lounezhi, an troazh hag ar skevent pa 'z ec'hanalont.\nOuzhpenn-se e warez ar c'horf diouzh ar poreadoù, e kemer perzh e stabiladur ar gwrezverk hag ar pH, kement-se evit ma vije digemm ar rezdalc'h.\n1 Reizhiad ar gwazhied denel\n1.1 Goulun ha termenadurezh\n1.2 Ar galon\n2 Gwazhiadurezhioù loenel\nReizhiad ar gwazhied denel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAr galon, ar gwad, an talmerennoù hag ar gwazhied a ya da sevel reizhiad ar gwazhied e korf mab-den. Div rouedad zo :\nAr rouedad a-skevent\nAr galon a gas ar gwad dre dalmerennoù bras betek ar skevent da zastum oksigen ; dre wazhied bras e tistro ar gwad betek ar galon evit bout oksigenet a-nevez.\nAr rouedad reizhiadel\nDre dalmerennoù all ez a ar gwad oksigenet eus ar rouedad a-skevent betek an organoù ; dre wazhied all e tistro d'ar rouedad a-skevent.\nEtre 4,7 ha 5,7 litrad gwad zo e korf un den en e oad gour, ar pezh a zo war-dro 7 % eus e bouez.\nGoulun ha termenadurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\n1 - Talmerenn is-trebezel\n2 - Gwazhienn is-trebezel\n3 - Gwazhienn gefalek\n4 - Gwazhienn ar gazel\n5 - Talmerenn ar gazel\n6 - Aortenn\n7 - Gwazhienn gav uhelañ\n8 - Gwazhienn gav izelañ\n9 - Aortenn a-ziskenn\n10 - Talmerenn ar vrec'h\n11 - Gwazhienn vazilek\n12 - Gwazhienn a-helmo greiz\n13 - Gwazhienn gefalek\n14 - Talmerenn a-helmo\n15 - Talmerenn a-werzhid\n16 - Gwazhienn-balv ar bizied\n17 - Talmerenn-balv ar bizied\n18 - Gwareg talmerel-kein\n19 - Talmerennoù-kein ar bizied-treid\n20 - Talmerenn diazpenn\n21 - Karotidenn-diabarzh\n22 - Karotidenn-diavaez\n23 - Gwazhienn-diavaez ar c'herc'henn\n24 - Gwazhienn-diavaez ar c'herc'henn\n25 - Talmerennoù ar mellkein\n26 - Karotidenn\n27 - Talmerennoù ar skevent\n28 - Gwazhiennoù ar skevent\n29 - Kalon\n30 - Kef ar poullkreuz\n31 - Gwazhienn an avu\n32 - Gwazhienn al lounezh\n33 - Talmerenn al lounezh\n34 - Gwazhienn c'honadel\n35 - Talmerenn c'honadel\n36 - Gwazhienn a-glun voutin\n37 - Talmerenn a-glun voutin\n38 - Talmerenn a-glun diabarzh\n39 - Gwazhienn a-glun diabarzh\n40 - Gwazhienn a-glun diavaez\n41 - Talmerenn a-glun diavaez\n42 - Gwazhienn spis vras\n43 - Talmerenn ar vorzhed\n44 - Gwazhienn ar vorzhed\n45 - Talmerenn an arzell\n46 - Gwazhienn an arzell\n47 - Gwazhienn spis vihan\n48 - Talmerenn a-skin diaraok\n49 - Talmerenn a-skin diadreñv\n50 - Talmerenn a-spilhenn\n51 - Gwazhiennoù a-skin diaraok ha diadreñv\n52 - Gwareg wazhiennel-gein\n53 - Gwazhiennoù-kein ar bizied-treid\nAr galon[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nPennad pennañ : Kalon\nPerzh ar galon eo bangounellat gwad oksigenet ha magus betek kelligoù an organoù, hag ar gwad paouraet betek ar skevent a-benn e oksigenañ en-dro.\nPeder c'hambr zo e kalon mab-den : ur gentez hag ur c'hofig da bep rouedad.\nKarget ag oksigen eo ar gwad a erru dre wazhienn izelañ ar skevent(6) er gentez kleiz (2) ; dre an trapig mintrek (7) ez a tre er c'hofig kleiz (9), er c'has gant muioc'h c'hoazh a nerzh dre drapig an aortenn (8) hag an aortenn (4) betek an organoù.\nGwazhiadurezhioù loenel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nMeur a zoare gwazhiadurezhioù zo er riezad loenel.\nAr wazhiadurezh serr\nEn ur wazhiadurezh serr ez amred ar gwad dre ziabarzh ar gwazhied hep mont er-maez anezho. Dre skignadur ez erru ar maguzennoù er gwiadoù.\nEn annelid evel ar buzhug, er c'hefalopoded evel ar morgizhier hag e mab-den ez eo serr ar wazhiadurezh.\nAr wazhiadurezh digor\nEn ur wazhiadurezh digor ne red ket ar gwad e diabarzh gwazhied, soubet eo an organoù en ur gavenn leun ag un heverenn anvet hemolimf m'emañ an oksigen hag ar maguzennoù o deus ezhomm.\nEn darn vuiañ eus an divellkeineged e kaver gwaziadurezhioù digor, en artropoded evel ar c'hranked, an amprevaned, ar c'hevnid, hag er blodeged evel ar maligorned hag ar pilored.\nEr pesked, en dielfennaded, er stlejviled hag en evned e kaver gwazhiadurezhioù a ziskouez pazennoù en emdroadur.\nUntuek eo gwazhiadurezh ar pesked : bangounellet e vez ar gwad dre gorrwazhiedennoù o brenkoù ha kaset d'ar organoù dre gorrgwazhiedennoù all. Untuek eo kalon ar pesked neuze, pa ne zistro ket ar gwad dezhi.\nEn dielfennaded evel ar raned, hag en darn vuiañ eus ar stlejviled ivez, ez eus un wazhiadurezh doubl : unan evit kas ar gwad d'an organoù hag unan all evit hent an distro d'ar galon. Lod dielfennaded o deus div galon, lod all unan hepken a labour war an div rouedad. En dielfennaded hepken e kaver ur galon teir c'hambr enni.\nDiechu eo kalon ar stlejviled p'en he c'heñverier ouzh hini mab-den, rak damzigor eo ar speurennoù etre ar c'hambroù. Ouzhpenn-se, ur gigenn gelc'hstrishaer zo e talmerenn ar skevent, ar pezh a zigor un eil hent evit ar gwad, dre an aortenn hep tremen dre ar skevent ; da reoliañ gwrezverk al loened yen o gwad e talvez ar reihiad-se.\nEl loened kentidikañ n'eus rouedad ebet na gwad ebet. Dre o benvegad koazhiañ ez erru ar maguzennoù hag an oksigen d'an organoù. Dre an hevelep hent e skarzhont an dioksidenn garbon CO2.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Gwazhiadurezh&oldid=1813659 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 9 Kzu 2018, da 18:52.


Setu distro eo AN darvoud meur evit hor yezh ! Gouel mojenel ha broadel ar brezhoneg. Ur pezh programm a ginnigomp deoc’h ar bloaz-mañ evit diskouez puilhded hor yezh. Faota deomp diskouez ivez hor goulenn sokial kreñv evit muioc’h a vrezhoneg hag evit ma vefe anavezet ez-ofisiel amañ, dustu, e Breizh ! Deuit ‘ta da brofitañ, eskemm, dizoleiñ ha krouiñ ganeomp e-kerzh GBB 2019. Al lec’h da vezañ evit ar vrezhonegerien e vo, tud kar o yezh hag ho mignoned evel-just! Evit an nann-vrezhonegerien e vo ivez un digarez da zizoleiñ bed kuzhet hor yezh ha bevañ un darvoud e brezhoneg penn-da-benn ! Ur soubidigezh wir kea, ur gwir taol-arnod ha peadra da vout sebezhet evit lod, sur.\nMiliadoù a arvesterien a c’hortozomp evit dizoleiñ arzourien barrekañ ar vro war 3 leurenn, evit sonadegoù vras, festoù-deiz ha noz, an Taol-Lañs (leurenn lañs nemeti e Breizh gouestlet d’ar sonerezh a-vremañ kanet e brezhoneg), sinema, sirk, c’hoariva, sportoù, c’hoarioù, artizaned, kêriadenn an ekonomiezh hag an niverel, standoù embannerien, hag ar bed sevenadurel, tabutoù ha prezegennoù… ha kalz traoù all ! Plijadur vo sur.\nProgramm ar gouel :\nGwener 7/06 : An Taol-Lañs, 8 strollad o koñkouriñ evit bout maout ar bloaz ha gellet treiñ gant e raktres war leurennoù Breizh. Daou rummad ar bloaz mañ : “amatour” ha “war vicherelaat”.\nSonadeg gant Krismenn “N’om gustumiñ deus an deñvalijenn »\nSadorn 8/06 :\nLid digeriñ ofisiel ar gouel da 11e00,\nStartijenn, War sav, Eben, Lunch Noazh, Egin, Dom Duff group (lid ar bladenn nevez), Dj Wonderbraz., kanerien ha sonerien. + C’hoariva, 3 film e brezhoneg, c’hoarioù bras evit an dud deuet hag ar re vihan, krogad mell-droad, prezegennoù ha tabutoù, atalieroù…\nSul 9/06 :\nPevar Lamm, Beat Boued Trio, Faya Bal, Sound system, Ukan, Fest deiz ha Fest noz, Fleuves, Kant a gan 2018 (gant Talec, Glidig tad ha mab …), Bugale Kreiz Breizh, Sirk, gouren ha + C’hoariva, 3 film e brezhoneg, c’hoarioù bras evit an dud deuet hag ar re vihan, krogad mell-droad, prezegennoù ha tabutoù, atalieroù…\nBoued, tavarnioù, kamping war al lec’h. Sonadegoù war 3 leurenn, betek 3 eur vintin. Ur gwir festival e brezhoneg penn da benn.\nKlask a ra skipailh GBB meur a zen evit ur staj 5 devezh : Kinnig staj Mignoned ar Brezhoneg evit GBB19


Degemer al lec’hienn > C’hoariva > Keloù > Kinnigoù c’hoariva e galleg\nKinnigoù c’hoariva e galleg\nHon amezeien eus an ADEC56 o deus divizet derc’hel o Festival hag a vo etre an 20 hag an 23 a viz Mae. Lakaet o deus o ijin da vont en dro evit kinnig ur programm teatr daoust da c’henfinañ hag an diarbennoù yec’hed ! Un taol harz evit kenderc’hel gant ar c’hoariva.\nGourc’hemennoù dezho evit an intrudu.\nHa m’ho peus c’hoant pleustriñ war ar c’hoariva, kit war lec’hienn Imparato. Ul lec’hienn evit ar gomedianed hag an animatourien C’hoariva, savet evit lakaat an dud da zeskiñ o zestennoù.\nHag evit sellout ouzh pezhioù-c’hoari e galleg :\nCulture Box – France Télévision\nLec’hienn Théâtre contemporain\nWebtv Festival an Avignon\nTapadur pezhioù war lec’hienn ar "Comédie française" bemnoz.\nKlevout komedianed o tibunañ testennoù Molière, Corneille ha Racine.\nBemdez war lec’hienn C’hoariva Broadel Breizh Istor bedel Bro C’hall gant komedianed.


Kaozeal:Gwrac'h - Wikipedia\nAdsavet penn-da-benn e ranko bezañ ar pennad-mañ evit klask lakaat anezhañ da vezañ ur pennad holloueziadurel. Diverket e vo a-hendall a-benn eizhteiz (da lâret eo d'ar 6 a viz Mezheven).--18px Merour (Neal) (Kaozeal) 30 Mae 2007 da 18:28 (UTC)\nTennet kuit an holl danvez geriadurel rik diouzh ar bajenn-mañ, treuzfeurmet e pajenn digejañ. --Neal (Kaozeal) 4 Mez 2007 da 08:37 (UTC)\nBrav eo al labour "holloueziadurel" komprenet gant tud zo: diverkañ ur pennad peogwir ne blij ket dezho. Bernez Bernioù 4 Mez 2007 da 10:11 (UTC)\nHolloueziadur[kemmañ ar vammenn]\nAr ger gwrac'h a zo da gentañ penn ur vaouez kozh. Ar sterioù all a zeu diwar ar ster kentañ, hervez an istor. Ret eo kaout ur spered enepholloueziadurel evit lakaat ar ster-se (maouez kozh) war-lerc'h ar re all. Peadra da c'hoarzhin, pe da leñvañ o welet e servij tammig galloud ar verourien da reiñ bri d'an diouiziegezh. Bernez Bernioù 4 Mez 2007 da 10:11 (UTC)\nha petra eo resis "istor" ar ger hervezout? petra eo an etimologiezh ha stankder an implijoù a-hed ar wezh? daveennoù mar plij. ouzhpenn-se, ne gomzer ket eus istor nag eus etimologiezh ar ger 8n'eo ket ar wikipedia ur geriadur) met diwar-benn an implijoù a-vremañ.--Neal (Kaozeal) 4 Mez 2007 da 18:38 (UTC)\nUr merour a skriv: Un termen dismegañsus evit ur vaouez kozh eo ar ger "gwrac'h" ivez. Ana lioù personel n'o deus lec'h ebet en un holloueziadur. Bernez Bernioù 4 Mez 2007 da 10:14 (UTC)\ndismegañsus, sur ha n'eo ket marteze - ne blij ket na tamm ebet d'am mamm-gaer, hag hi brezhonegerez a-vihanig anezhe (muioc'h evidon, evel-just, ha muico'h ivez evit an Ao. Hemon, anat dit). diaes eo krediñ ivez penaos e c'hellfe bezañ un tremen plijus ur ger hag a dalvez ivez kement ha "sorserez". tud zo n'anav ket ivez istor an holl maouezed kozh lakaet da vervel (a viliadoù) war digarez e oa hñvel bezañ maouez kozh ha gwrac'h. Ha ken disheñvel eo ar brezhoneg diouzh ar c'hembraeg er c'heñver-mañ? ne gav ket din (sellit ouzh n'eus forzh peseurt geriadur kembraek). ret eo lârete ivez e c'hell kemmañ an traoù a-hed ar wezh, ha n'eo ket dre ret peogwir ne oa ket dismegañsus an termene da vare Roparz Hemon (hervezañ atav) an hini eo ma ranker lârete n'eo ket dimegañsus hiziv. Keñveriiit gant an termen "nègre" e galleg: "C’est en vain que quelques philanthropes ont essayé de prouver que l’espèce nègre est aussi intelligente que l’espèce blanche. Quelques rares exemples ne suffisent point à prouver l’existence chez eux de grandes capacités intellectuelles...". Article "Nègre" du Grand Dictionnaire Universel du XIXe siècle, Larousse de 1872 Pe marteze n'eo ket hennezh un termen dismegañsus ivez? A galon --Neal (Kaozeal) 4 Mez 2007 da 18:36 (UTC)\nNe blij ket d'am mamm-gaer zo un arguzenn dispar. Ar chas ne blijont ket d'am hini. Ma yafes war ur wikipedia all gant ur seurt arguzenn e lakfes betek ar chas da c'hoarzhin.\nKeñveriañ gwrac'h ha nègre zo ken skiantel all. Met n'on ket souezhet: ne c'hallez ket kavout gwelloc'h. 87.90.221.65 6 Mez 2007 da 05:53 (UTC)\nTrugarez Neal[kemmañ ar vammenn]\nSetu ur wir bajenn digejañ o pinvidikaat implij an holloueziadur. Er c'hontroll da vBianchi-Bihan alias Bernez-Bernioù, en deus komprenet mat Neal petra eo un holloueziadur! Benoni (Kaozeadenn) 4 Mez 2007 da 13:44 (UTC)\nGwir eo: war-lerc'h ar freuz e ranker trugarekaat.\nDalc'h ma me gigno, an hanter eus ar c'hroc'hen az pezo. 87.90.221.65 6 Mez 2007 da 05:55 (UTC)\nhm, ne vefe ket hennezh an hevelep implijer bet stanket e gont dindan un IP dianav?--Neal (Kaozeal) 6 Mez 2007 da 06:48 (UTC)\nTrugarez da Neal ha Benoni[kemmañ ar vammenn]\nMat eo deoc'h ha d'an holl lennerien muzuliañ an distruj graet d'ar pennad ha gwelout pegement a zanvez zo bet taolet d'al lastez. K***, hervez Benoni. http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Gwrac%27h&diff=173977&oldid=93115. Bernez Bernioù 7 Mez 2007 da 08:47 (UTC)\nN'eus bet diverket netra: treuzfurmet eo bet ar bajenn-mañ en ur bajenn digejañ ha kaset ar pezh a oa holloueziadurel e pennadoù all. Benoni (Kaozeadenn) 7 Mez 2007 da 08:55 (UTC)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeal:Gwrac%27h&oldid=174457 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 7 Mez 2007, da 08:55.