ལས་རིགས་བར་གྱི་ངོས་ལེན་དང་བརྩི་མཐོང་། － མཆོད་མེ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དྲ་བ།\nསྒར་བ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། མཆོད་མེ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དྲ་བ། 2019-01-23\nཨ་རི་ན་འབུམ་རམས་པ་འདོན་བཞིན་པའི་བདག་གི་གྲོགས་པོ་ཀ་གྱའི་དཔའ་རྩེ་རྒྱལ་ནས་མདོ་སྨད་ཀྱི་མཛོད་དགེའི་འབྲོག་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་སྤེལ་བའི“འབྲོག་ལམ་རིང་མོ”ཞེས་པའི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཏུ་ཞུགས་རྗེས“རང་གི་སྐྱིད་སྡུག་རང་གིས་བཤད”ཅེས་པའི་རྩོམ་ཞིག་བྲིས་ཡོད།1 རྩོམ་དེར། འབྲོག་པ་ཚོས་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་དང་བསམ་ཚུལ་དངོས་གཞིར་བཟུང་ནས་རང་གི་སྐྱིད་སྡུག་དེ་བཤད་ཐུབ་དགོས། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་ཐུབ་མེད་པས། མཐའ་རྔ་མར་གཞན་གྱིས“ཚན་རིག་གི་དཔྱད་འབྲས”ཞེས་པའི་མིང་ཐོག་ནས“འབྲོག་པ་ཚོས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་ཕྱུགས་ཟོག་འཚོས་ཏེ་རྩྭ་ཐང་ལ་གཏོར་བརླག་ཐེབས་འདུག”ལྟ་བུའི་བཤད་ཕྱོགས་བྱུང་ཞིང་། བཤད་ཕྱོགས་དེ་དང་འབྲེལ་ནས་ཐག་གཅོད་མང་པོ་ཞིག་ཚུར་བཀལ་ཡོང་བ་དང་། དངོས་གནས་བྱས་ན་འབྲོག་པ་ཚོས་ཀྱང“འབྲོག་པ་མེད་ན་རྩྭ་ས་མེད”ལྟ་བུའི་སྐད་ཆ་བཤད་ནས་འབྲོག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྟ་ཚུལ་ཕར་བཤད་དགོས་ཞེས་པའི་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད།\nབདག་གིས་གྲོགས་པོའི་ལྟ་ཚུལ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་ཡོད་དེ། འབྲོག་པ་ཚོས་རང་གི་སྐྱིད་སྡུག་གནས་སྟངས་དང་། རང་གི་བསམ་ཚུལ། རང་གི་ཉམས་མྱོང་སོགས་བཤད་ཐུབ་ཀྱིན་མེད་པ་དེ་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཡོངས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན། ལར་འབྲོག་པ་ཚོས་རང་གི་སྐྱིད་སྡུག་རང་གིས་བཤད་ཐུབ་མིན་དེ་སློབ་གསོ་མྱངས་ཡོད་མེད་དང་རྒྱ་སྐད་བཤད་ཤེས་མིན་ཞིག་ལ་རག་ལས་པ་ལྟར་སྣང་ན་ཡང་། དེ་ཙམ་ཡང་མིན་ཏེ། དེང་སང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་། བཟོ་གྲྭ་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་གཅིག་ནི་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་ལས་རིགས་སོ་སོའི་བར་འདྲ་མཉམ་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་ལྷག་པར་འབྲོག་ལས་ལྟ་བུའི་ལས་རིགས་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་མེད་པར་རག་ལས་སྙམ།\nའུ་ཅག་གི་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་མགོ་རྔ་བར་གསུམ་ལ་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་མ་ལག་ཆ་ཚང་བའི་ནང་ཆོས་འདི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་དར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། རིག་གནས་ཡོན་ཏན་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཚད་ཤིང་དེ། ནང་ཆོས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་རྟོགས་མིན་གྱིས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཆགས་པས། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་དག་ནི་དམན་སར་ལུས་ཡོད་ལ། གནད་དེའི་སྟེང་ནས་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོ་མྱངས་པ་རྣམས་དང་འབྲོག་པ་དག་ནི་ཚད་ཤིང་དེའི་དོ་ཕོག་ཐེབས་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད།\nཡང་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོ་མྱངས་པ་ཚོས་འབྲོག་པ་དང་འབྲོག་པའི་འཚོ་བ་ནི་རྙིང་བ་དང་རྗེས་ལུས་ཐུ་མོ་ཞིག་ཏུ་བལྟས་ཤིང་། རང་ཉིད་དང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསླབས་དང་སློབ་ཀྱིན་པ་ནི་གསར་པ་དང་སྔོན་ཐོན་ཡ་མེད་ཅིག་ཏུ་གོ་བ་བླངས་པས། འབྲོག་པ་དང་འབྲོག་པའི་རིག་གནས་ལ་སྣང་མེད་དང་མཐོང་ཆུང་འཕར་མ་བྱས་ཏེ། དེང་སང་ཐ་ན“འབྲོག་པ”ཞེས་པའི་མིང་འདི“གླེན་པ”དང་། “གཏི་ཐུག”དང་། “ཨུ་ཚུགས”མཚོན་བྱེད་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་དེ། འདིའི་དཔེ་གསོན་པོ་ཞིག་ནི། 2017ལོར་བྱུང་བའི་ཚིག་གསར་པ“འབྲོག་པའི་རིགས་ལམ”2ཞེས་པ་དེ་རེད། དེ་ནི་འབྲོག་ཁུལ་ནས་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་པ་རེ་གཉིས་ཀྱི་བཤད་ཕྱོགས་ལ་དགག་པ་རྒྱག་སྐབས་ཞིབ་འཇུག་པ་དང་དགེ་རྒན་འགའ་ཞིག་གིས་རྩོད་གཞི་དོར་ནས་ཁྱད་གསོད་དང་མཐོང་ཆུང་གི་ཞད་ཆེན་པོས“འབྲོག་པའི་རིགས་ལམ”ཞེས་མི་དེ་དག་གི་སྐྱེ་ཁུངས་ཐོབ་ཐང་སྟེང་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་རེད།\nལྟ་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་རྐྱེན་གྱིས། མཐོན་པོའི་བཞུགས་གྲལ་ཐོབ་པའི་ཆོས་པ་ཚོས་འགྲིག་མིན་ཆོག་མིན་འོས་མིན་མཚམས་མིན་ལ་མི་ལྟ་མི་དཔྱད་པར་ཆོས་པའི་ཚད་གཞི་འབྲོག་པ་ཚོར་བཀལ་ནས་དམར་ཟས་སྤངས་ཏེ་དཀར་ཟས་བརྟེན་རྒྱུ་རྒྱ་ཁྱབ་དུ་སྤེལ་བར་མ་ཟད། སྒོ་ཕྱུགས་མི་བཙོང་མི་བཤའ་རྒྱུའི་ཁྲིམས་ཡང་བཅས། ཡི་གེའི་མགོ་རྔ་བསྒྲིགས་ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་པ་ཚོས། བདེན་མིན་འགྲིག་མིན་དག་མིན་ལ་མི་ལྟ་མི་དཔྱད་པར་རྩྭ་ཆུའི་དགྲ་བོ་ནི་མ་གཞི་འབྲོག་པ་ཚོ་ཡིན་ལུགས་དང་། འབྲོག་པ་ཚོ་མེད་ན་བོད་ལ་རེ་བ་ཡོད་ལུགས་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་། ད་ལྟའི་འཁོས་ཞན་པ་ཉམས་དམའ་བ་ནི་དོན་ལ་འབྲོག་པ་གླེན་ནག་དག་གིས་མར་དྲུད་པ་ཡིན་ཚུལ་ལྟ་བུའི་བཤད་པ་བྱུང་བ་རེད།\nརྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར། རང་རེའི་འབྲོག་པ་ཚོ་ལ། མ་གཞིར་ཡོད་འོས་པའི་རང་རྟོན་དང་རང་མཐོང་མེད་དེ། “ང་འབྲོག་པ་ཞིག་གིས་ཅི་ཤེས” ཞེས་པ་ནི་ཁའི་སྐད་ཆ་ཙམ་མིན་པར་སེམས་བསམ་པར་ཡང་དེ་ལྟར་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། འབྲོག་པའི་སྐྱིད་སྡུག་དང་འབྲོག་པའི་ཤེས་རབ། འབྲོག་པའི་ལངས་ཕྱོགས་ནི་ཡེ་ནས་གཞན་ལ་བཤད་ཐུབ་ཀྱིན་མེད། གཅིག་བྱས་ན། དེ་བས་ཀྱང་ཚབས་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ནི། ང་ཚོས་འབྲོག་ལས་འདི་ཉིད་ལས་རིགས་ཤིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་མེད་པ་དེ་རེད། འདི་ནི་རང་རེའི་ཞིང་ལས་གཉེར་མཁན་དང་ཡང་གཅིག་སྟེ། འབྲོག་ལས་དང་ཞིང་ལས་འདི་ཡང་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་གི་སློབ་གསོའི་ལས་ཀ་དང་། ཁེ་ལས་དང་། བཟོ་ལས་ལྟར་གཟབ་ནན་གྱི་ལས་རིགས་ཤིག་ཏུ་བརྩིས་ཤིང་། འབྲོག་པ་དང་ཞིང་བ་ནི“འབྲོག་པའི་ལས་རིགས”དང“ཞིང་བའི་ལས་རིགས”གཉེར་མཁན་ལ་ངོས་བཟུང་ཚེ། ལས་འདིའི་རིགས་གཉེར་མཁན་གྱིས་ཀྱང་རང་ཉིད་ནི“ལས་མེད”(unemployed/无业)ཅིག་མ་ཡིན་པར། རང་གི་ལས་ཀ་དེའང“ལས་ཀ”གཞན་དང་འདྲ་བར་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ཟིན་སྐྱེ་སྲིད་ལ། དེས་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་ལས་རིགས་གཉེར་མཁན་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཐོབ་ཐང(identity)དེ་འདྲ་ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་ནས། རང་གིས་གཟབ་ནན་གྱིས་ལས་རིགས་དེ་གཉེར་ངེས་པར་མ་ཟད་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གྱི་ལྟ་སྟངས་འཛིན་ངེས་སོ།། གལ་སྲིད་དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ཚེ། འབྲོག་པ་ཚོས་འབྲོག་ལས་ནི་ཁ་གསོ་ཐབས་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་ཏུ་མི་ལྟ་རང་ལྟར་གྱུར་ཡོད་ལ། འདིའི་མཇུག་འབྲས་ནི་ཧ་ལམ་འུ་ཅག་གི་མི་རབས་འདིའི་རིང་ལ་འབྲོག་པའི་འཚོ་བ་དང་ཐ་ན་འབྲོག་པའི་ཤེས་རིག་ཉམས་ངེས་པ་དེ་རེད།\nདེ་བས་ཡོན་ཏན་པའི་བཞུགས་གྲལ་ཐོབ་པའི་གྲྭ་པ་དང་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོ་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲོག་པ་ཚོ་ནི་སློབ་གསོ་གཏང་ས་དང་། ཅང་མི་ཤེས་པའི་བླུན་པོ་ཞིག་ཏུ་ནམ་ཡང་ལྟ་མི་ཉན། ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་། ཐ་སྙད་རིག་གནས་སྐོར་བཤད་སྐབས་འབྲོག་པ་ཚོ་སློབ་མ་ཡིན་དུ་ཆུགས་ཀྱང་། འབྲོག་ལས་དང་འབྲོག་པའི་ངག་རིག འབྲོག་པའི་གོམས་སྲོལ་སྐོར་ནས་ཆོས་པ་རྣམས་དང་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོ་མྱངས་པ་རྣམས་ནི་འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱི་སློབ་མ་ཡིན།\nདེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལས་རིགས་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཏུ་ཤེས་དགོས་ཤིང་། ཤེས་བྱ་ཞེས་པ་ངེས་པར་དུ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབས་པ་ཞིག་ཡིན་མི་དགོས་པ་ཤེས་དགོས། དེ་ཤེས་ནས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དག་གི་བར་དུ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ནང་སྒོས་མགོ་འཕང་དམའ་ལ། ཁེངས་སྐྱུང་ཆེ་བའི་དེང་གི་འབྲོག་པ་དང་འབྲོག་པའི་ཤེས་རིག་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱས་ཏེ། འབྲོག་པའི་རིག་གནས་དེ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཡིན་པའི་ངོས་ཐད་ནས་ཤེས་བྱ་གཞན་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་གོ་གནས་སྟེར་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ངོས་ཟིན་དེ་ནི་འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་དང་སེམས་ཤུགས་མི་ཉམས་པར་ལྡོག་སྟེ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་རྒྱུ་དང་། རང་གི་སྐྱིད་སྡུག་དང་རང་གི་འདོད་ཚུལ་རང་གིས་བཤད་ཐུབ་རྒྱུའི་སྙིང་ཕུར་ཡིན་ལ། འབྲོག་ལས་དེང་རབས་ཅན་དུ་གཏང་རྒྱུའི་གོམ་ཁ་དང་པོ་དང་། འབྲོག་པའི་སྒོ་ཕྱུགས་འཚོ་སྐྱོང་དང་ལག་ཤེས་ཀྱི་རིག་གནས་མི་ཉམས་རྒྱུ། དེ་བཞིན་སྒྲུང་དང་དམངས་གླུ། སྟོན་བཤད་དང་རྟ་བཤད་ལ་སོགས་པའི་ངག་བརྒྱུད་རིག་གནས་མི་ཉམས་པའི་སྔོན་འགྲོ་དང་པོ་དེ་ཡང་ཡིན། སྐབས་འདིར། མཁས་པའི་ནང་འབྲོག་པའི་ཤེས་རིག་ལ་མཐོང་ཆེན་མི་ཟད་པ་བྱས་མྱོང་མཁན་ཞིག་དྲན་ཏེ། ཁོང་ནི་མཁས་དབང་ནམ་མཁའ་ནོར་བུ་རེད། ཁོང་གིས་མཚར་སྣང་དང་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོས་དོ་སྣང་ཞིབ་མོ་བྱས་ཤིང་། མཐར་འབྲོག་པའི་ཤེས་རིག་གི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུར་གྱུར་བའི《བྱང་འབྲོག་གི་ལམ་ཡིག》ཅེས་པ་གསེར་བས་རིན་ཐང་ཆེ་བ་དེ་བྲིས་པ་རེད། གཅིག་བྱས་ན་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དྲག་གྲས(elite)དག་གི་གྲས་སུ་འདི་ལྟར་མཐོང་ཆེན་བྱས་ཡོད་པ་ནི་ཁོང་གཅིག་པུའོ།།\nཡང་འབྲོག་པ་དང་འབྲོག་པའི་ཤེས་རིག་ཅེས་གླེང་སྐབས་དེ་ཡག་བསྒྱུར (romanticize) ཐལ་དྲགས་པ་བྱས་ཏེ་ཡ་རབས་དང་། གཞུང་དྲང་དང་། ལྷད་མེད་དང་། ཆེས་མཛེས་པ་དང་། ཆེས་སྐྱིད་པ་དང་། ཆེས་ཞི་བ་ལྟ་བུའི“ཚབ་མིང”དུ་གཞར་ཡང་འགྱུར་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་འབྲོག་པ་དང་འབྲེལ་ཡོད་དག་ཡག་བསྒྱུར་བྱས་དང་བྱེད་ཀྱིན་པའི་སྣང་ཚུལ་ནི་དེང་སང་གཏམ་བཤད་དང་བཅར་འདྲི་རེ་ཟུང་ལས་ཡང་ཡང་མཐོང་ཐུབ་ཀྱི་འདུག འདིའི་གང་དེ་ལ་ཕན་པ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གནོད་པ་ཆེ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་མུ་མཐུད་བྱས་ཚེ། འབྲོག་པ་རྣམས“ཤམ་བྷ་ལའི་བཙོན་མར”(prisoners of Shangrila)3བསྒྱུར་པ་རེད་ལ། གཟུགས་མེད་པའི་བཙོན་ཁང་དེས་མིའི་གསར་གཏོད་དང་ཐོལ་རྒལ། བཅོས་སྒྱུར་སོགས་ལ་བཀག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ངེས་སོ།།\nའདིར་གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་ནི། འབྲོག་པའི་རིག་གནས་མི་ཉམས་རྒྱུ་ཟེར་བ་དེ། སྔོན་གྱི་ལུགས་ཁོ་ན་བཞིན། སྦྲ་འཕུབ་རྒྱུ་དང་། ཁལ་འགེལ་རྒྱུ། རྟ་གཡག་བཞོན་རྒྱུ་སོགས་ཕྱི་ཚུལ་དེ་དག་མི་ཉམས་རྒྱུ་ཟེར་གྱིན་མེད་དེ། རེ་བ་དེ་འདྲ་བདག་གིས་ཕར་བཙན་འགེལ་བྱེད་མི་སྲིད་ལ། བོད་ཀྱི་འབྲོག་པ་ཚོ་ཡང་མ་འོངས་པར་ཨ་རི་དང་ནེའུ་ཟི་ལན་ཌི་དང་། ཨོ་ཏ་ལི་ཡའི་འབྲོག་པ་ཚོ་ལྟར་རླངས་འཁོར་ཆེན་པོ་བསྐོར། འབྲོག་ར་ཆེན་པོ་གཉེར། “ང་འབྲོག་པ་ཡིན། འབྲོག་ལས་སྐོར་ངས་ཤེས། རྩྭ་ས་དང་འབྲོག་པའི་འབྲེལ་བ་ངས་བཤད”ལྟ་བུ་སོགས་ནུས་ན་མི་ཆོག་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ།། འོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་དགོས་ན་ཐོག་མར་ངེས་པར་དུ་འབྲོག་པ་དང་འབྲོག་པའི་ལས་རིགས་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་དགོས་ཏེ། ལས་རིགས་བར་དུ་མ་མཐའི་འདྲ་མཉམ་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་རྒྱུ་ནི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།།\n1 རང་གི་སྐྱིད་སྡུག་རང་གིས་བཤད། དཔའ་རྩེ་རྒྱལ། https://mp.weixin.qq.com/s/BIpWppFvn7wBzh032aTbQA\n3 Donald S. Lopez Jr.,1999,Prisoners of Shangri-La: Tibetan Buddhism and the West,University of Chicago Press.\n1. Romanticizing the indigenous by Pepijn Jansen\n2. Appropriating, Romanticizing and Reimagining: Pagan Engagements with Indigenous Animism by Anna Fisk\n2019-01-23 སྒར་བ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། ཀློག་གྲངས། མཆན ཡོད།


Difference between revisions of "Terdzo-NYI-024" - Rinchen Terdzö\nDifference between revisions of "Terdzo-NYI-024"\nRevision as of 17:36, 1 November 2017 (view source)\n༄༅། །ལྷ་མོ་མོ་རྒྱུད་ཐ་དག་གི་གཙོ་བོ་སྔགས་ཀྱི་སྲུང་མ་དྲག་པོ་སུམ་སྒྲིལ་གྱི་ལམ་ཁྱེར་ལས་ཀྱི་བྱང་བུ་བཞུགས་སོ། །\nལྷ་མོ་མོ་རྒྱུད་ཐ་དག་གི་གཙོ་མོ་དཔལ་ལྡན་སྔགས་ཀྱི་སྲུང་མ་དྲག་པོ་སུམ་སྒྲིལ་གྱི་ལམ་ཁྱེར་ལས་ཀྱི་བྱང་བུ་ནི༔ བདག་ཉིད་དབང་ཆེན་ཡབ་ཡུམ་གསལ་བ་ཡི༔ མདུན་དུ་སྔགས་སྲུང་ཨེ་ཀ་ཙཱ་ཏི་མ༔ སྨུག་ནག་རལ་གཅིག་སྤྱན་གཅིག་ནུ་གཅིག་མ༔ ཁྲོ་མོ་མི་བཟད་དུར་ཁྲོད་ཆས་ཀྱིས་བརྒྱན༔ ཞིང་དབྱུག་བྷནྡྷ་བརྐྱང་བསྐུམ་མི་རོ་མནན༔ དྲང་སྲོང་གཟའ་མཆོག་སྐུ་མདོག་དུད་པ་ཁ༔ དབུ་དགུ་ཁ་གདངས་སྐུ་སྨད་སྦྲུལ་དུ་འཁྱིལ༔ ཤིན་ཏུ་མི་བསྲུན་མགོ་ལུས་མིག་གིས་གང༔ ཕྱག་བཞི་ཆུ་སྲིན་སྦྲུལ་ཞགས་མདའ་གཞུ་འགེངས༔ རྡོ་རྗེ་ལེགས་པ་དམར་ནག་ཁྲོས་པའི་ཞལ༔ སྐུ་ལ་སྭག་ཞུ་བེར་གསོལ་འཁོར་གསུམ་བསྐོར༔ རྡོ་རྗེ་དགྲ་སྙིང་དམར་བསྣམས་སེང་གེ་འཆིབ༔ ཕོ་ཉ་ལས་བྱེད་སྤྲུལ་པ་གཡོག་འཁོར་བཅས༔ ཐམས་ཅད་མ་ལུས་ཚུར་བྱོན་དམ་ལ་འདུས༔ ཧཱུྃ༔ ངང་ཉིད་ཆོས་སྐུ་འགྱུར་མེད་དག་པའི་ཀློང༔ འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དབྱིངས་མཆོག་རབ་འབྱམས་ནས༔ དཔལ་ཆེན་སྐུ་ལ་གཉིས་མེད་འཁྲིལ་སྦྱོར་མ༔ ཨེ་ཀ་ཙཱ་ཏི་གྷུ་ཧྱ་གསང་བའི་ཡུམ༔ དཔལ་གྱི་འཁོར་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་ལས༔ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནས་སྒྱུ་མའི་སྐུར་བཞེངས་ལ༔ ཡེ་ཤེས་མཐོངས་ཕྱེས་མ་རིག་མུན་པ་སོལ༔ མཉམ་ཉིད་རྫོགས་པའི་དོན་རྣམས་སོ་སོར་ཕྱེ༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཌྷྲྀག་ཛཿརུ་ལུ་རུ་ལུ་མ་ཧཱུྃ་བྷྱོ་ཧཱུྃ༔ སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་པདྨ་ཁྲག་འཐུང་གིས༔ དབང་བསྐུར་དམ་ཕོག་དམ་ཅན་ཀུན་གྱི་གཙོ༔ ཨེ་ཀ་གཟའ་དང་བཛྲ་ཐིག་ལེ་རྩལ༔ འདིར་གཤེགས་ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་དམ་དུས་ལ་བབས༔ ཧཱུྃ༔ བསྐལ་པ་རླུང་ནག་འཚུབས་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས༔ ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ཀྱི་རྗེ་མོ་ནི༔ དཔལ་ལྡན་གཙོ་མོ་ཨེ་ཀ་ཙཱ་ཏི་མ༔ བསྐལ་པ་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་འཁོར་དང་བཅས༔ རུ་ལུའི་སྒྲ་སྐད་ནམ་མཁའི་འབྲུག་ལྟར་སྒྲོག༔ ལྷོ་སྤྲིན་འཐིབས་ཚུལ་སྐུ་མདོག་སྣ་ཚོགས་སྟོན༔ གློག་ལྟར་འཁྱུག་ཅིང་གང་ལའང་ཐོགས་པ་མེད༔ དུས་བཞིར་ཉུལ་ཞིང་རྟེན་པའི་དམ་རྫས་སྲུང༔ རྣལ་འབྱོར་སྐྱོང་ཞིང་རེ་བ་བསྐང་ངོ་ཞེས༔ ཞལ་བཞེས་གང་ལགས་རྗེས་སུ་མཐུན་དགོངས་ལ༔ དད་པས་སྤྱན་འདྲེན་གནས་འདིར་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ བདག་ལ་བྱིན་རློབས་དཀྱིལ་འཁོར་གཉན་པོ་སྲུངས༔ ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཆོད་ཡོན་འདི་བཞེས་ལ༔ འདོད་པའི་དོན་དགོངས་ཕྲིན་ལས་རྫོགས་པར་མཛོད༔ ཉི་ཟླ་པདྨ་རིན་ཆེན་གདན་སྟེང་དུ༔ དགྱེས་ཤིང་མི་གཡོ་བརྟན་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ༔ ཨོཾ་མ་མ་ར་ཏྲི་རུ་ལུ་རུ་ལུ་ཧཱུྃ་བྷྱོ་ཧཱུྃ༔ ས་མ་ཡ་ཏིཥྛ་ལྷན༔ ཧཱུྃ༔ དེང་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་མཆིས་ཀྱི་བར༔ གཡར་དམ་གཅིག་པས་ཐུགས་རྗེས་དགོངས་སུ་གསོལ༔ སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་མོས་པས་གསལ་བར་བྱ༔ ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གདུང་བ་དམ་པ་ཡིས༔ ལྷ་མཆོག་ཉིད་དང་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར༔ བདག་དང་མི་འབྲལ་སེམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བགྱི༔ བདག་ནི་ཁྱོད་མཐོང་དངོས་སུ་བལྟར་མེད་པས༔ མུན་པའི་ཚོགས་དང་འདྲ་བར་མཆིས་མོད་ཀྱི༔ གདུང་སེམས་དམ་པས་ཡིད་ཆེས་དངོས་ཇི་བཞིན༔ རེ་ཞིང་ལྟོས་སོ་བྱམས་ལྡན་ཐུགས་རྗེའི་ཡུམ༔ ཁྱོད་ནི་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་མེད་ཞལ་མངའ་བས༔ དུས་འདིར་བྱིན་རློབས་ཐུགས་རྗེའི་ཞལ་བཟང་སྟོན༔ རྡོ་རྗེ་མཆོག་གསུམ་སྒྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་མཆོག༔ དེང་ནས་བརྩམ་སྟེ་བདག་གིས་གཟུང་བར་བགྱི༔ དཔལ་གྱི་ཡུམ་ཆེན་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས༔ མ་ལུས་འཁོར་བཅས་གསན་ཅིང་དགོངས་སུ་གསོལ༔ བདག་ནི་སྒྲུབ་མཆོག་ངེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ༔ གསང་ཆེན་བླ་ན་མེད་པའི་ལམ་ཞུགས་ཏེ༔ རྩ་བ་ཡན་ལག་དམ་ཚིག་མནོས་པ་ལ༔ འགལ་འཁྲུལ་ཉམས་ཆག་ཐམས་ཅད་མཐོལ་ཞིང་བཤགས༔ སྔོན་ཚེ་དཔལ་ཆེན་འབར་བའི་སྤྱན་སྔ་རུ༔ ཉམས་ཆག་སྐོང་ཞིང་བསྟན་པ་བསྲུང་ངོ་ཞེས༔ ཞལ་བཞེས་གང་ལགས་དུས་འདིར་སྒྲུབ་ལགས་ཀྱིས༔ བདག་གི་འགལ་འཁྲུལ་ཉམས་ཆག་སྦྱང་དུ་གསོལ༔ བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ནོར་བུ་འབར་བ་ཡང༔ ལྷ་མིའི་རེ་འདོད་ཡིད་བཞིན་སྐོང་མཛད་ན༔ ཁྱེད་ནི་བསམ་འཕེལ་ཡིད་བཞིན་ཅིས་མི་མཛད༔ བདག་གི་མངོན་འདོད་རེ་བ་བསྐང་དུ་གསོལ༔ ཧཱུྃ་བྷྱོ༔ སྔོན་ཚེ་རྒྱལ་བའི་སྤྱན་སྔར་ཁས་བླངས་བཞིན༔ གཡེལ་མེད་དམ་ལྡན་སྒྲུབ་པོའི་གྲོགས་མཛད་ཅིང༔ དམ་ཉམས་དགྲ་བགེགས་བླ་ཚེ་སྲོག་དབུགས་སྡུས༔ བདག་དང་བདག་གི་འཁོར་དུ་གཏོགས་པ་ཡིས༔ རྫོགས་ཆེན་སྙིང་ཐིག་བཀའ་ཡི་ཟབ་གཏེར་འདི༔ བསྐྱེད་རྫོགས་སྒོམ་སྒྲུབ་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུའི་བར༔ ཕྱི་ནང་བགེགས་དང་གོལ་ས་བར་ཆད་སྲུངས༔ རྣལ་འབྱོར་ཚེ་སྲིངས་མཐུན་རྐྱེན་བསོད་ནམས་སྤེལ༔ སྣང་སྲིད་དབང་སྡུས་གདུག་པའི་དགྲ་བགེགས་ཆོམས༔ བྱད་ཁ་རྦོད་གཏོང་མི་མཐུན་རྐྱེན་ངན་ཟློག༔ དམ་རྫས་ཤ་ཁྲག་གཏོར་མ་འདི་བཞེས་ལ༔ གསང་སྔགས་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ མ་ར་ཏྲི་ས་མ་ཡ་ཧཱུྃ་ཛ༔ ཨོཾ་མ་མ་ཏྲྑླ་ར་ཏྲི་རུ་ལུ་རུ་ལུ་ཧཱུྃ་བྷྱོཿཧཱུྃ་ཛ་ཛ་ཛ༔ ཨི་དམ་མ་ཧཱ་བ་ལིཾ་ཏ་ཁ་ཁ་ཁཱ་ཧི༔ རྡོ་རྗེ་བཀའ་དར་གྱི་དམ་ལ་གནས་པ༔ བུ་བཞིན་སྐྱོང་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ༔ མ་སྲིང་དབང་ཕྱུག་འབར་མ་འཁོར་བཅས་ཚུར་གཤེགས༔ ཨེ་ཧྱེ་ཧི་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་གི་ཕྲིན་ལས་གཉན་པོ་སྒྲུབས་ཤིག༔ མ༔ དཔལ་ལྡན་གཙོ་མོ་ཨེ་ཀ་ཙཱ་ཏི་མ༔ ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་རུ་ལུའི་སྒྲ་སྐད་སྒྲོག༔ ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་དབྱིངས་ཀྱི་མ་མོ་མཆོག༔ ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ཀྱི་རྗེ་མོར་བསྟོད༔ ར༔ དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་གཟའ་མཆོག་རཱ་ཧུ་ལ༔ སྐུ་མདོག་དུད་ཁ་དབུ་དགུ་སྤྱན་སྟོང་འབར༔ ཕྱག་བཞི་མདའ་གཞུ་རལ་གྲི་རྒྱལ་མཚན་བསྣམས༔ སྲིང་བཞི་སྡེ་བརྒྱད་འཁོར་དང་བཅས་ལ་བསྟོད༔ ཏྲི༔ དམ་ཅན་སྐྱེས་བུ་དམར་ནག་ཐིག་ལེ་རྩལ༔ ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་རྡོ་རྗེ་དགྲ་སྙིང་བསྣམས༔ ཐོད་ཕྲེང་གཡང་གཞི་སྟག་གི་ཤམ་ཐབས་ཅན༔ མཆེད་ཟླ་བརྟན་མ་འཁོར་དང་བཅས་ལ་བསྟོད༔ ཧཱུྃ༔ འབར་བའི་འཁོར་ན་བཀའ་ཉན་སྲུང་མའི་ཚོགས༔ བསྟན་པ་སྲུང་ཞིང་བཀའ་ཡི་བྱ་ར་མཛད༔ རྣལ་འབྱོར་སྐྱོང་ཞིང་བདུད་འདུལ་དྲག་པོའི་སྐུ༔ དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ སྔོན་ཚེ་རང་བྱུང་པདྨའི་སྤྱན་སྔ་རུ༔ ཐུགས་དམ་ཞལ་བཞེས་དམ་ཚིག་མ་འགལ་བར༔ ཤ་ཁྲག་བརྒྱན་པའི་གཏོར་མ་འདི་བཞེས་ལ༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་བཅོལ་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ མ་ར་ཏྲི་དགྲ་བགེགས་ཧུར་ཐུམས་ཛ༔ མཱ་ར་ཡ་སོད༔ ཅེས་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་བསྟན་སྲུང་གི་སྐུར་སྣང་བ། དབྱིངས་ཀྱི་མ་མོ་མུ་ཁ་ལེ་རྡོ་རྗེ་རལ་གཅིག་མ་ལྕམ་དྲལ་དྲག་པོ་གསུམ་སྒྲིལ་འདི་ཉིད་བཀའ་གཏེར་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་རྫོགས་ཆེན་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་སྲུང་མ་གཅིག་པུ་སྟེ། དབྱིངས་ཀྱི་མ་མོ་མུ་ཁ་ལེ་རྡོ་རྗེ་རལ་གཅིག་མ་སྙིང་ཐིག་ཉམས་ལེན་མཁན་ཀུན་གྱིས་གསོལ་མཆོད་གལ་ཆེ་ལ། འདིའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྒྱ་མཚོར་གྱུར་ཀྱང་འདི་ནི་གསང་བ་སྙིང་ཐིག་ཡ་བཞིའི་སྲུང་མར་ཀུན་མཁྱེན་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་མཛད་པ་དང་། ཀློང་གསལ་ཌཱ་ཀི་སྙིང་ཐིག་གི་གཏེར་སྲུང་གསོལ་མཆོད་གཉིས་བསྲེས་ནས་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་རང་ལོ་ཉེར་བཞི་ཆུ་སྟག་དབོ་ཟླར་བཀོད་པའི་ཡི་གེའི་རིས་བྱེད་རབ་འབྱམས་པས་བགྱིས་པའོ། །སྤྱིར་མ་མོའི་བྱེ་བྲག་བསམ་ལས་འདས་ཀྱང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་པས་འདིར་མ་འདུས་པ་མེད་དོ། །མངྒ་ལཾ།། །།\n|fulltitle=lha mo mo rgyud tha dag gi gtso bo sngags kyi srung ma drag po sum sgril gyi lam khyer las kyi byang bu\n|citation=[[kaH thog rig 'dzin tshe dbang nor bu]]. lha mo mo rgyud tha dag gi gtso bo sngags kyi srung ma drag po sum sgril gyi lam khyer las kyi byang bu. In Rin chen gter mdzod chen mo pod so brgyad pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 38) by 'jam mgon kong sprul, 357-363. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\n|scribe=Rab 'byams pa\n|deity=srung ma; ma mo\n|cycle=sngags kyi srung ma drag po sum sgril\nRevision as of 17:36, 1 November 2017\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-NYI-024&oldid=101324"


Posted on 2020-03-24 By ཁ་བརྡ\t8 Comments on ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ སྐོར་གླེང་བ་དུས་ཐོག་ཆར་པ།\n༡ ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་ལུགས།\nཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གི་ཟགས་རྡུལ་བར་སྣང་དུ་ལྷུང་ཚུལ་དང་དེའི་ནད་རིགས་འགོ་སྟངས་གི་སྐོར་བཤད་ན། དུས་རྒྱུན་གློ་ཞིག་རྒྱག་པའི་སྐབས་སུ་ཟགས་རྡུལ་༣༠༠༠ ཙམ་ཁ་ནས་འཐོན་གྱི་ཡོད་ལ། ཟགས་རྡུལ་དེ་དག་ལས་མང་ཆེ་བ་འདོམ་གང་གི་ནང་ཚུན་གྱི་ས་དང་གྱོན་པ། དེ་བཞིན་གཡས་གཡོན་གྱི་དངོས་པོའི་སྟེང་ཟགས་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། ཟགས་རྡུལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བར་སྣང་གི་དབྱིངས་སུ་ཚོུད་གསུམ་ཙམ་རིང་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པར་ཆེད་ལས་པས་བརྗོད། ཟགས་རྡུལ་དེ་དག་གི་ཚད་གཞི་ནི་ང་ཚོའི་སྐྲའི་ཕྲ་སྦོམ་ལས་བརྡབ་༣༠ ཆུང་བ་ཡོད་སྟབས་ནད་པ་ཞིག་གི་གློ་དང་ཧབ་ཆི་རྒྱག་དུས་གཡས་གཡོན་གྱི་མིའི་ཁ་སྣའི་བུག་ག་དག་ཏུ་སོང་རྒྱུ་ཕལ་ཆེར་ངེས་པས། དེང་སང་ནད་འདི་སྔོན་འགོག་ཆེད་མི་གཞན་དང་རྒྱང་ཐག་འདོམ་གང་ལས་རིང་བའི་སར་གནས་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ནད་པ་ཡོད་སའི་ཉལ་ཁང་སོགས་ཀྱི་ནང་འགྲོ་དུས་མགོ་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་བཀབ་ནས་འགྲོ་དོན་ཡང་འདི་ཡིན། ཡང་ཆེད་ལས་པས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ ནི་ནད་པའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ནས་འགོ་བ་མིན་པར། ནད་པས་ཟགས་རྡུལ་འགོས་པའི་སྒོའི་ལག་ཟུང་དང་། སྟེང་བསྐྱོད་ཁང་ཆུང་གི་ཐོག་རྩེག་ཨང་གནོན་སོགས་ལས་ཀྱང་ནད་དུག་འགོ་ཚུལ་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད།\nང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་པ་དང་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་དོན་དག་གཅིག་ནི། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་འདིའི་ཚེ་ཚད་དང་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ནང་གཟབ་གཟབ་བྱས་ནས་ལག་པ་འཆང་དགོས་སའི་དངོས་པོ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་གི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གི་ཚེ་ཚད་ནི་གནམ་གཤིས་དྲོ་གྲང་དང་། བཞའ་ཚན་ཆེ་ཆུང་། ཟགས་རྡུལ་ཆེ་ཆུང་། དེ་བཞིན་ཟགས་སའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཆ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ལ་རགས་ལས་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། དེ་ལྟའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་པ་འདི་ཉིད་དངོས་རྫས་ཀྱི་ངོགས་ནས་མིར་འགོ་བའི་ཐད་ལ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པའི་ཡིག་ཆ་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་ད་བར་མེད། སྔོན་བྱུང་གི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་སར་སེ་དང་མེར་སེ་ཟེར་བའི་ནད་དུག་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ན། ལྕགས་ཤེལ་གྱིག་སོགས་ཀྱི་དངོས་རྫས་སྟེང་ཚ་དྲང་གི་གནས་སྟངས་ལས་ཞག་མ་༩ – ༢༨ བར་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པར་བཤད་འདུག\nཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ པའི་ནད་དུག་SARS-CoV-2 འདི་ཉིད་དངོས་རྫས་ཀྱི་ངོགས་ལ་ཡུན་རིང་ལོས་གནས་ཐུབ་མིན་གྱི་ཐོག་ལ་ཨ་མི་རི་ཀའི་ནད་འབུའི་ཆེད་ལས་པ་ནིལ་ཏེ་ཇེ་་ཝན་་ཌོ་རེ་མ་ལན་Neeltje van Doremalen དང་ཨ་རིའི་མོ་ཊེན་ན་Montanaལ་ཡོད་པའི་ཁོང་གི་ལས་རོགས་ཚོ་ཞིག་གིས་བརྟགས་དཔྱད་བྱས་པའི་གྲུབ་དོན་ལ་གཞིགས་ན། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་མ་འདི་ཤོག་སྒམ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ཚོུད་༢༤ དང་། གྱིག་དང་སེ་ཏྲིལ་Stainless- steel 不銹鋼ལྕགས་རིགས་ཀྱི་སྟེང་ཞག་མ་༢ – ༣་བར་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག འོན་ཀྱང་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ལ་ཟངས་རིགས་ཀྱི་སྟེང་ཚོུད་༤ ཙམ་ལས་གནས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་གསལ་ཡོད། ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་རིགས་གཤང་ཅི་དང་མི་གཙང་བའི་སྟེང་དུ་ཡུན་རིང་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་གྲགས་པས། དུས་རྒྱུན་གསང་སྤྱོད་སོགས་སུ་བསྐྱོད་རྗེས་ལག་པ་བཀྲུ་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ལྟའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ དེ་ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་བདེ་བ་དང་། སྔོན་འགོག་གི་ཁབ་དང་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འདི་ཡིན་བྱ་བ་གསལ་པོ་མེད་སྟབས། ནད་རིགས་འདི་ཉིད་འགོག་ཐབས་ཡག་ཤོས་ནི་ནད་རིགས་འདི་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་མ་འགོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། དེ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་མ་བཀོས་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་རང་ཡིན་པས། ནད་རིགས་འདི་ཉིད་འགོག་ཐབས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དེ་དག་ཀུན་གྱིས་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེར་མཐོང་།\n༢ ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ འགོག་ཐབས་དང་། ནད་དུག་སེལ་ཐབས།\nད་བར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ འདི་འགོག་ཐབས་ཡག་ཤོས་ནི། རང་ཉིད་ལ་ནད་རིགས་འདི་མ་འགོས་པ་བྱ་ཕྱིར་མི་གཞན་དང་ཉེ་སར་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། རང་གཞན་གྱིས་རེག་པའི་དངོས་རྫས་དང་ལག་པ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ནད་དུག་མེད་པ་བཟོ་ཕྱིར་གཙང་སྦྲ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་པོའི་བདེ་ཐང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡང་བསྣོན་མི་ཆོག་པ་མེད།\nཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ ཞེས་པ་འདི་ནད་དུག་SARS-CoV-2 ཞེས་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་སྟབས་གཙང་སྦྲ་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ལགས་ན། ལག་པ་ཡང་སེ་བཀྲུ་རྒྱུ། སྒོ་དང་སྐས་རྫེག་སོགས་ཀྱི་ལག་གཟུང་ཕྱིས་རྒྱུ། སྔ་དགོང་དུ་མགོ་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་བཀྲུ་རྒྱུ་ནི་སྣང་མེད་གཏོང་མི་རུང་བ་ཡིན་པས། འདིར་འགོག་ཐབས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འགའ་ཤེས་རིམ་པར་བརྗོད་ན།\n༼བཅུད་སྨན་སི་Vitamin C 維他命Cདང་ལུས་པོའི་བདེ་ཐང་།༽\n༣ ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ དེ་ཉེན་འཚབ་ཆེ་ཆུང་དང་། དེའི་ནད་རྟགས་སྐོར།\n“COVID-19: What We Know so Far about the 2019 Novel Coronavirus.” n.d. COVID-19: What We Know so Far about the 2019 Novel Coronavirus – UChicago Medicine. Accessed March 20, 2020. https://www.uchicagomedicine.org/forefront/prevention-and-screening-articles/wuhan-coronavirus.\n“Why Vitamin C Won’t ‘Boost’ Your Immune System against the Coronavirus.” n.d. LiveScience. Purch. Accessed March 20, 2020. https://www.livescience.com/coronavirus-vitamin-c-myth.html.\nLichtenstein, Karina, and MedicineNet Health News. 2020. “Can Vitamin C Prevent and Treat Coronavirus? – MedicineNet Health News.” MedicineNet. MedicineNet. March 9, 2020. https://www.medicinenet.com/script/main/art.asp?articlekey=228745.\nPrevious Post: ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་ཁྲོད་ཕ་བུ་གཉིས་ཀྱི་གླེང་མོལ།\nNext Post: གདུག་རྩུབ་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་།\nComments (8) on “ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ སྐོར་གླེང་བ་དུས་ཐོག་ཆར་པ།”\n2020-03-25 at 12:29 am\n2020-03-25 at 5:41 am\nར་ས་ཕོ་ཉ་ལགས། བཀའ་དྲིན་ཆེ། མིང་དོན་མཚུངས་འདུག\n2020-03-26 at 9:02 am\nར་ས་ཕོ་ཉས་༢༠༢༠། ༣། ༢༠ བྲིས།\nདབུགས་མ་འདང་བ། ཞེས་པར། དབུགས་མ་ལྡང་བ། ཞེས་འབྲི་ན། གངས་ཅན་དུ། ཉི་ལྟར་གྲགས་པ། སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་དང་མཐུན། བདག་བོད་ལུགས་ལྟར་ན། ༨༨། འབྲི་ལོང་མེད། དགོངས་དག སྐད་མ་ཁ་ཤས་འཕྲད་པའི་རིང་དང་། སྐད་མ། སྐར་མ་ཡིན་ནམ།\nལ་དྭགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལགས། འདང་ཞེས་པའི་བྲི་ཚུལ་གཞན་དེ་སྔོན་གྱི་ལོ་ཙའི་ལུགས་ཡིན་གསུངས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། སྐར་མ་ཡིན། གོང་གསལ་རྩོམ་དེ་ད་ལྟའི་ཛ་དྲག་གི་དུས་སྐབས་འདིར་འགོད་རྒྱུར་འཚབ་ནས་ཞུ་དག་བྱེད་ཁོམ་མ་བྱུང་དགོངས་དག ཁྱེད་རང་གིས་གསུངད་པའི་ ༨༨ དེ་ག་རེ་ཡིན་ཤེས་མ་སོང་།\nབོད་ལུགས་ལྟར་ན། ཕྲན་ལོ་ངོ་༨༨་པ་ཡིན། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་་ལུགས་ལྟར་ན། ༨༧་པ་ཡིན།\nཡིག་སྐད་དང། ཁ་སྐད་གཉིས་ཡོད་དགོས། རིམ་པས་ཞུ་ཆོག ད་ལྟ་ལོང་མེད།\nའཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟན་ལྷན་ཁང་རྒྱ་ནག་ལ་སྐྲག་ནས་Covid-19 ཟེར་བ་རེད། ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་ཝུ་ཧན་གྱི་འགོས་ནད། ཡང་ན། རྒྱ་ནག་ཝུ་ཧན་གྱི་ནད་ཡམས་ཟེར་དགོས།\n2020-03-30 at 1:19 pm\nདེ་འདྲ་རེད་དེ། ནད་རིགས་མང་ཆེ་བ་རྒྱ་ནག་ནས་ཡིན་དུས། རྒྱ་ནག་གི་ནད་ཡམས་ཟེར་ན་་་ནད་ཡམས་ཚང་མ་ལ་གོ་ས་རེད། མ་གཞི་ད་ཐེངས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་དེ་དཔྱད་གཞི་ཡིག་ཆ་ལྟ་བུར་བྲིས་པ་ཡིན་པས། གང་ཐུབ་ཡིག་ཆའི་འགྲོ་སྟངས་ལྟར་བྲིས་པ་ཡིན།


རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས།བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག སྤེལ་དུས། ༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་བ་༠༣ཚེས་༡༣ཉིན།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] དྲ་རྒྱ། རྩོམ་རིག བྱུང་འཕེལ།\n[ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།] I29[ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།] A [རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག]1002 -946X(2011)03-068-15\nདྲ་རྒྱའི་ལག་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཁྱབ་གདལ་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཕྱིན་པ་དང་སྦྲགས་གྲངས་གཞི་ཅན་གྱི་སྨྱན་རྫས་(数字化媒介) ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྱི་མིའི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་གནས་བབས་ངེས་ཅན་བཟུང་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་བློ་ལས་འགོང་པ་ཞིག་ཡིན། དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཅེས་པ་འདི་ཡང་ཕ་དྲ་རྒྱ་དང་མ་རྩོམ་རིག་གཉིས་འདུས་པ་ལས་གསར་དུ་བཙས་པའི་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱིའུ་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཆོག རྩོམ་རིག་འདི་ནི་རང་རེ་བོད་ལ་དར་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་མ་འདས་པས་ན། བརྡ་ཆད་དམ་ཐ་སྙད་འདི་དེང་གི་ཆར་དེ་ཙམ་ཡོངས་ཁྱབ་མིན་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ཐོག་མར་ཐ་སྙད་འདིའི་གོ་དོན་ལ་གསལ་འགྲེལ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་ཡང་༡༩༦༩ལོའི་ཟླ་བ་༡༡ཚེས་༢༡ཉིན་གྱི་ཉིན་དགུང་ཨ་རིའི་ཚན་རིག་མཁས་པ་དྲུག་གིས་ཅ་ལིའི་ཧྥུ་ཉི་ཡ་སློབ་ཆེན་(加利福尼亚大学)གྱི་ལོའོ་ཧྲན་ཅི་ཡན་ལག་སློབ་གྲྭའི་རྩིས་འཁོར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་རྩིས་འཁོར་གཅིག་དང་དེ་ནས་ལེ་དབར་སྟོང་གིས་ཆོད་པའི་སི་ཐན་ཧྥུ་(斯坦福)ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་གློག་ཀླད་གཅིག་བརྒྱུད་འབྲེལ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བའི་རླབས་ཆེ་བའི་གསར་གཏོད་དེས་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དྲ་རྒྱ་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལེའུ་གསར་རྐྱང་ཞིག་ཕྱེ། དེ་ནི་སྔར་མེད་པའི་དྲ་རྒྱའི་དུས་རབས་བསུ་བའི་སྐྱ་རེངས་ཤིག་དང་གོ་ལ་ཡོངས་ལ་དྲ་རྒྱའི་ཆ་འཕྲིན་དུས་རབས་ཉེ་བར་དབུ་ཚུགས་པའི་སྟ་གོན་ཞིག་ཅི་ལ་མིན།\n“འཛམ་གླིང་ཐོག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཐོག་མ་ནི་ཨ་རི་དང་ཨའུ་གླིང་སོགས་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱ་(互联网)དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་དར་ཞིང་། ཐོག་མའི་མྱུ་གུ་འབུས་པའི་མཚོན་རྟགས་ནི་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་སྐབས་ཀྱི་དྲ་ཐོག་གི་རྩོམ་འབྲི་དག་ཡིན།” (1)\n“སྤྱི་ལོ་༡༩༩༣ལོ་ནས་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱ་དངོས་སུ་འཛམ་བུའི་ཁྱོན་ལ་སྒོ་ཕྱེ་”(2)བས་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱ་དེ་ཐོག་མའི་སྟོབས་འབྱོར་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་། དམག་ཁུལ་ཁང་། ཚན་རིག་མཁས་དབང་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་སྒེར་སྤྱོད་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ལས་རིམ་བཞིན་རྒྱ་ཆེ་བའི་མི་དམངས་ཀྱིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏད་པས། དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོར་དར་བའི་ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ཞིག་གྲུབ།\n“༡༩༩༤ལོར་རང་རྒྱལ་གྱིས་ཁོངས་མིང་“(域名)”‘. cn’ ཞེས་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱའི་ནང་དུ་དངོས་སུ་ཞུགས་” (3)པས་ལོ་དེ་གར་ཧྥང་ཀྲའུ་ཙེ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ནང་གི་རྒྱ་ཡིག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་དྲ་ཚིགས་དང་པོ་《ཡུས་སི་གསར་པ་》(新语丝)ཞེས་པ་དང་། ༡༩༩༥ལོར་རྒྱ་ཡིག་དྲ་རྒྱའི་སྙན་ངག་གི་དྲ་ཚིགས་དང་པོ་《གན་ལན་ཤིང》(橄榄树) ཞེས་པ་གསར་དུ་གཉེར། ༡༩༩༦ལོར་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱ་ཡིག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་དྲ་ཚིགས་དང་པོ་《ཧྭ་ཀྲའོ་》(花招)ཞེས་པ་གཉེར། དེ་རྗེས་རིམ་བཞིན་《དུག་ལོའི་སྡོང་འོག》(榕树下)ཟེར་བ་དང་། 《གསེར་གྱི་དཔེ་ཁང་》(黄金书屋)ཟེར་བ་སོགས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་དྲ་ཚིགས་མང་དག་ཅིག་གཉེར་བས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་མང་དུ་ཐོན་པ་དང་སྦྲགས་རྩོམ་རིག་གི་གར་སྟེགས་སུ་གཡོ་འགུལ་ཡང་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཏེ་རྩོམ་རིག་གི་ཐོག་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པའི་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གི་དོ་སྣང་བྱ་ཡུལ་དུ་གྱུར།\nརང་རེ་བོད་མི་རིགས་འདི་ཡང་དྲ་རྒྱའི་ཆ་འཕྲིན་གྱིས་གཙོ་བོ་བྱེད་པའི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ལམ་ཆེན་དུ་གོམ་ཁ་བསྒྱུར་རྗེས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དང་། མཁས་པ་མང་པོའི་འཕྲིན་ལས་ལ་བསྟེན་ནས་བོད་ཡིག་གི་མཉེན་ཆས་མང་པོ་གསར་གཏོད་མཛད་པ་དང་། གཞུང་དང་སྒེར་གྱིས་བོད་ཡིག་གི་དྲ་ཚིགས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གསར་དུ་གཉེར་བ་མ་ཟད། བོད་ཡིག་གི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་དྲ་ཚིགས་ཀྱང་འགའ་ཤས་གཉེར་བས་ལོ་ངོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་དགའ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱང་འབོར་ཆེན་ཞིག་གསར་རྩོམ་མཛད། འོན་ཏེ། དེའི་ཐད་ཆེད་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཧ་ལམ་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་དང་མཚུངས་མོད། རྒྱལ་ནང་གི་རྩོམ་རིག་རིག་གཞུང་གར་སྟེགས་སུ་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ནི་ཧ་ཅང་འཁྲུག་ཆ་དོད་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེའི་ཐད་མཁས་པ་མང་པོས་ཞིབ་འཇུག་རྒྱ་ཆེ་ལ་གཏིང་ཟབ་པོ་མཛད་འདུག་པས། དེས་ད་གཟོད་རང་རེ་ལ་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དཔྱད་གཞི་མང་པོ་ཞིག་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། སྐབས་འདིར་ཁོ་བོས་དཔྱད་གཞི་གཙོ་བོ་དག་ལ་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་ཏེ་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་གོ་དོན་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་ན།\n“དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཅེས་པའི་མིང་འདི་ཐོན་པ་ནས་ད་བར་དུས་ཚོད་རིང་པོ་འདས་མེད་ཀྱང་། དེས་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་བརྒྱུད་ཡོད་”(4)ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱལ་ནང་དུ་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ཞིབ་འཇུག་ཐོག་མར་དབུ་ཚུགས་པ་ནས་ད་བར་དེའི་གོ་དོན་ལ་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཙོ་བོ་རིགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཆོག་སྟེ།\nགཅིག “དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་གོ་”(5)བ་དེ་ཡིན། དེ་ལ་ཡུས་ཡང་(于洋)སོགས་ཀྱིས་‘ཐོག་མའི་གོ་དོན་’ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། རྒྱལ་ནང་གི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཞིབ་འཇུག་མཁས་དབང་ཨའུ་ཡང་ཡའུ་ཆོན་(欧阳友权)གྱིས་སྒྲ་ཡངས་འཇུག་གི་གོ་དོན་ཞེས་བརྗོད། དེ་ལྟར་ན། དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཤོག་ཐོག་རྩོམ་རིག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། དྲ་ཐོག་ཏུ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་གྲགས་ཅན་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་སྦྱར་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཡིན་པར་ཐལ་འགྲོ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། དེས་ན་ཁོ་བོས་སྐབས་འདིར་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལས་དྲ་ཐོག་རྩོམ་རིག་ཅེས་མི་འབོད་པ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་དེར་ཐུག\nགཉིས། “དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཏུ་གསར་རྩོམ་བྱས་པ་དང་དྲ་རྒྱར་བརྟེན་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་པའི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ལ་གོ་”(6)བ་དེ་ཡིན། དེ་ལ་ཡུས་ཡང་སོགས་ཀྱིས་གོ་དོན་གཉིས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། མཁས་དབང་ཨའུ་ཡང་ཡའུ་ཆོན་གྱིས་གོ་དོན་དངོས་ཞེས་དཔྱད་བརྗོད་མཛད་ཡོད། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཚམ་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སྟེ། དེས་གོང་གི་གོ་དོན་དང་བསྡུར་ན་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ལ་ཁྱབ་སྤེལ་ཙམ་མ་ཟད་གསར་རྩོམ་བྱེད་ཐབས་དང་། རྩོམ་པ་པོའི་ཁྱད་ཆོས། ཀློག་པ་པོའི་དཔུང་ཁག་སོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བདེན་ཁ་སྟེར་བ་དང་། “དེ་ནི་མིག་སྔར་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཁས་ལེན་པའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་གོ་དོན་དེ་ཡིན་”(7)ཞེས་གསུངས་པས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་འདི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཤོག་ཐོག་རྩོམ་རིག་དང་ངག་ཐོག་རྩོམ་རིག་ལས་ལོགས་སུ་རང་ཚུགས་ཐུབ་པའི་རྩོམ་རིག་གི་རྣམ་པ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲེང་ཡོད།\nགསུམ། “དྲ་རྒྱའི་སྦྲེལ་མཐུད་དང་། སྨྱན་མང་(多媒体) ལ་བརྟེན་ཞིང་གནས་པའི་རྩོམ་རིག་ལ་གོ་” (8)བ་དེ་ཡིན། དེ་ལ་ཡུས་ཡང་སོགས་ཀྱིས་གོ་དོན་གསུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། མཁས་དབང་ཨའུ་ཡང་ཡའུ་ཆོན་གྱིས་སྒྲ་དོག་འཇུག་གི་གོ་དོན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད། གོ་དོན་དེས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་གསར་རྩོམ་དང་ཁྱབ་སྤེལ་ཐད་དམིགས་བསལ་གྱི་རེ་བ་བཏོན་ཡོད་པ་སྟེ། དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཡིན་ཕྱིན་དྲ་རྒྱའི་ཁྲོད་གྲངས་གཞི་ཅན་གྱི་ཐོག་ནས་གནས་པའི་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་གི་སྦྲེལ་མཐུད་(超文本链接)(9)དང་སྨྱན་མང་གི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་གསར་རྩོམ་བྱས་པའི་བརྩམས་ཆོས་(10)སམ་ཆེད་བཟོས་གསར་རྩོམ་མཉེན་ཆས་ལ་བརྟེན་ནས་གསར་རྩོམ་བྱས་པའི་བརྩམས་ཆོས་(11)ལ་ངོས་བཟུང་བས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དང་དྲ་རྒྱའི་ལག་རྩལ་གྱི་དབར་ལ་འབྲལ་དུ་མེད་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པས་ཡིན། རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ཐོག་མའི་སྨྱན་རྫས་(媒介)སམ་དྲ་བ་དང་བྲལ་ན་གནས་ཐབས་ཡེ་ནས་མེད་དོ།\nགོང་གི་གོ་དོན་དག་ལས་ང་ཚོས་མཐོང་ཐུབ་པ་ནི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཅེས་པ་འདི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་དང་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་པའི་ལོ་ཟླ་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལག་ལེན་ལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཞིག་དང་། དྲ་རྒྱའི་ལག་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས་དེའི་གོ་དོན་ལ་ཡང་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དེ་ཡིན་ལ། འཕེལ་རྒྱས་དེ་ཡང་ཐོག་མའི་ངོས་འཛིན་དང་རགས་པ་ཙམ་ནས་མཐར་ཆེད་སྤྱོད་ཐ་སྙད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་ཡོད་པ་ནས་ཞིབ་ཚགས་དང་གཏིང་ཟབ་ཅན་དུ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དེ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རང་རེས་གོ་དོན་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འདམ་གསེས་དང་དབྱེ་ཞིབ་མེད་པར་གང་དྲན་གྱིས་གཡང་རྒྱུགས་བྱས་ན་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་། དེས་ན། གཅིག་ནས་བོད་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་དངོས་ཡོད་གནས་བབས་ལ་གཞི་བཅོལ་དགོས་པ་དང་། གཉིས་ནས་བོད་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་གསར་རྩོམ་གྱི་ལག་ལེན་དང་བསྟུན་ནས་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་གོ་དོན་ཞིག་འཇོག་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བར་མཐོང་། དེ་ལྟར་ནའང་རང་ཉིད་ཤེས་ཚད་དམན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་གོ་དོན་ཞིག་འཇོག་དཀའ་ལ་བཞག་ཀྱང་བཞད་གད་ཀྱི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་ཉེན་ཆེ་བས། སྐབས་འདིར་མཁས་དབང་ཨའུ་ཡང་ཡའུ་ཆོན་གྱིས་“དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཅེས་པ་ནི་དྲ་དམངས་(网民)སམ་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་རྩོམ་པ་པོས་གློག་ཀླད་ཀྱི་སྟེང་དུ་གསར་རྩོམ་བྱས་ཏེ་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱ་བརྒྱུད་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་དང་། དྲ་ཞུགས་མི་སྣས་དེར་རོལ་མྱོང་དང་མཉམ་ཞུགས་(参与)བྱེད་ཆོག་པའི་རྩོམ་རིག་གི་རྣམ་པ་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་” (12)ཞེས་གསུངས་པ་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་འཚམ་པར་མཐོང་། གང་ལགས་ཤེ་ན། གོ་དོན་འདི་ནི་གཅིག་ནས་གོང་གི་གོ་དོན་གཉིས་པ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ཡང་དེ་ལས་ཁ་གསལ་ལ་ཞིབ་ཚགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་གཞུང་ལ་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་རང་རེ་ཚོའི་བློ་དང་འཚམ་པ་སྟེ། གོ་དོན་འདི་ལས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་འཚོ་བ་མཚོན་པའམ་དྲ་རྒྱའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསམ་ཚོར་སོགས་གང་རུང་མཚོན་པའི་བརྩམས་ཆོས་དེ་ངེས་པར་དུ་གློག་ཀླད་དང་དྲ་རྒྱའི་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་གང་ཞིག ཐོག་མར་དྲ་རྒྱའི་སྟེང་དུ་སྤེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་གློག་དཔར་དུ་བཏབ་པའི་ཤོག་ཐོག་རྩོམ་རིག་དག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་མིན་པ་བཀག་པ་ན་གོ་དོན་དང་པོ་དེ་ཞར་ལ་ཁེག་པ། དྲ་ཞུགས་མི་སྣས་དེར་རོལ་མྱོང་དང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག་པས་གསར་རྩོམ་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་བ་དང་། རྩོམ་པ་པོ་དང་ཀློག་པ་པོའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཐག་ཇེ་ཉེར་སོང་ནས་སྟབས་བདེའི་ངང་ནས་བསམ་འཆར་བརྗེ་རེས་བྱེད་ཆོག་པ་མ་ཟད། གསར་རྩོམ་གྱི་ནང་དུ་མཉམ་དུ་ཞུགས་ཀྱང་ཆོག་པའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་མངོན་ཐུབ་པ། གཉིས་ནས་མིག་སྔའི་རང་རེའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་དངོས་ཡོད་གནས་བབས་དང་མཐུན་པ་སྟེ། ལོ་ཤས་རིང་རང་རེའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་པ་པོས་བརྩམས་ཆོས་འབོར་ཆེན་ཞིག་གསར་རྩོམ་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐུན་མོང་ལ་གོང་གི་ཆ་རྐྱེན་དེ་དག་ལེགས་པར་ཚང་ཡོད་ཁར། ད་ཕན་བོད་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་སྨྱན་མང་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་མཐོང་ཡུལ་དུ་མི་སྣང་བ་དང་། རྒྱ་རིགས་དང་འདྲ་བར་“ཆེད་བཟོས་གསར་རྩོམ་མཉེན་ཆས་”ཞེས་པ་དེ་བས་མཐོང་རྒྱུ་ལྟ་ཅི་མིང་ཙམ་ཡང་མེད་པས་(དེའི་ཐད་ཀྱི་དགེ་སྐྱོན་སྐབས་བབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་མིན་པས་རེ་ཞིག་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་)གོང་གི་གོ་དོན་གསུམ་པ་དེ་འཇོག་ཐབས་མེད་པ་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱིས་ཡིན།\nབྱ་དངོས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཚང་མ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་། ཡོད་པ་ནས་འཕེལ་རྒྱས། མཐའ་མ་སྟོང་འགྲོ་བ་ནི་ལྡོག་ཏུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་རེད། དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་འདི་ཡང་བྱ་དངོས་སམ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་རྒྱུ་རྐྱེན་ལེགས་པར་འཛོམས་པ་ལས་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཞིག་རེད།\n“དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དར་བའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་རྩིས་འཁོར་དང་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱ་བརྒྱུད་གཏོང་དང་། རྒྱ་ཆེའི་དྲ་དམངས་ཀྱིས་ཧུར་བརྩོན་ཆེན་པོས་རྩོམ་རིག་གི་ལས་ལ་འཇུག་དགོས་པ་དེ་ཡིན་” (13)ཞིང་། ༡༩༦༩ལོའི་ཟླ་བ་༡༡ཚེས་༢༡ཉིན་གྱི་ཉིན་དགུང་ལ་ཨ་རིའི་ཚན་རིག་མཁས་པ་དྲུག་གིས་ཅ་ལིའི་ཧྥུ་ཉི་ཡ་སློབ་ཆེན་གྱི་ལོའོ་ཧྲན་ཅི་ཡན་ལག་སློབ་གྲྭའི་རྩིས་འཁོར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་རྩིས་འཁོར་གཅིག་དང་དེ་ནས་ལེ་དབར་སྟོང་གིས་སི་ཐན་ཧྥུ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་གློག་ཀླད་གཅིག་བརྒྱུད་འབྲེལ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་དེ་ནས་བཟུང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ས་བོན་ཐོག་མ་དེ་མངོན་མེད་ངང་ནས་འཁྲུངས་པར་རྩིས་ཆོག “འཛམ་གླིང་ཐོག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཐོག་མ་ནི་ཨ་རི་དང་། ཨའུ་གླིང་སོགས་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་དར་ཞིང་། ཐོག་མའི་མྱུ་གུ་འབུས་པའི་མཚོན་རྟགས་ནི་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་སྐབས་ཀྱི་དྲ་ཐོག་གི་རྩོམ་འབྲི་དག་ཡིན་”(14)ཞེས་གསུངས་པ་ལས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དེ་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་སྐབས་སུ་གོ་ལའི་ཁྱོན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དར་བའི་རྨང་གཞི་ཚུགས་ཟིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་ཐུབ།\n“དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་དུས་མཇུག་ཏུ་ཨ་རིའི་བརྩམས་སྒྲུང་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་གི་ལག་རྩལ་དེ་བརྩམས་སྒྲུང་གསར་རྩོམ་བྱེད་པའི་ཁྲོད་དུ་ཐོག་མར་ཚོད་ལྟའི་རང་བཞིན་གྱིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པས། དེས་བརྩམས་སྒྲུང་གསར་རྩོམ་ཐད་ལམ་བུ་གསར་པ་ཞིག་བཏོད་པ་དང་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་གི་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་དང་རིམ་འདས་སྦྲེལ་མཐུད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་རྩོམ་རིག་ཐོག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་འགོ་ཚུགས། ”(15) “ ༡༩༨༧ལོར་མེའི་ཁའར་ཇོ་ཝེ་སི་(Michael Joyce)ཞེས་པས་ཨ་རིའི་རྩིས་འཁོར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཐེངས་དང་པོའི་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་《ཕྱི་དྲོའི་གཏམ་རྒྱུད་》ཅེས་པ་སྤེལ་”(16)བས། དེས་ཕྱིས་ཀྱི་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་དང་དྲ་རྒྱའི་སྦྲེལ་མཐུད་ལ་རྨང་གཞི་བཟང་པོ་བཏིང་བ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་“ཨ་རིའི་གྲགས་ཅན་རྩོམ་པ་པོ་ཧྲེ་ཏུའུ་འར་མོ་སི་ལོ་ཧྥུ་(Stuart Moulthrop)ཞེས་པས་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་《རྒྱལ་ཁའི་ལྡུམ་ར་》ཞེས་པ་བརྩམས། ”(17) གང་ལྟར་《ཕྱི་དྲོའི་གཏམ་རྒྱུད་》ཅེས་པ་དེ་༡༩༩༠ལོར་ཤར་སྒོའི་མ་ལག་ཀུང་སི་ཞེས་པས་གཉེར་སྡེར་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་དང་“བརྩམས་སྒྲུང་དེའི་དྲ་ངོས་ཚང་མའི་མཇུག་ཏུ་སྣེ་མང་གདམ་གསེས་ཀྱི་སྦྲེལ་མཐུད་མཐེབ་གཅུས་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ཐོག་ནས་བརྩམས་སྒྲུང་གི་བྱུང་རིམ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྣེ་མང་གི་ལམ་བུ་གདམ་གསེས་བྱེད་ཆོག”(18)རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་《རྒྱལ་ཁའི་ལྷུམ་ར་》ཞེས་པ་དེ་ཡང་ཤར་སྒོའི་མ་ལག་ཀུང་སི་ནས་གཉེར་སྡེར་དང་དྲ་རྒྱ་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པས་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་དངོས་སུ་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཏུ་སྦྲེལ་མཐུད་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཕྱིས་འབྱུང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རྨང་གཞི་བཟང་པོ་ཞིག་བཏིང་ཡོད།\n“བརྩམས་སྒྲུང་སྔ་མ་དེས་ཕྱི་ངོས་ཀྱི་སྦྲེལ་མཐུད་བྱ་ཐབས་སྤྱད་པ་དང་ཕྱི་མ་དེས་ནང་ངོས་ཀྱི་འབྲེལ་མཐུད་བྱ་ཐབས་སྤྱད་ཡོད།” (19)གང་ལྟར་ཡང་བརྩམས་སྒྲུང་དེ་རིགས་“ཀློག་པ་པོས་ལྟ་ཀློག་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་སྦྲེལ་མཐུད་ཀྱི་གདམ་གསེས་མི་འདྲ་བར་བརྟེན་ནས་ལྟ་ཐེངས་དང་པོ་དང་གཉིས་པ། གསུམ་པ་སོགས་ལ་བྱུང་རིམ་མི་འདྲ་བ་དང་བསྟན་དོན་ཡང་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན། ”དེ་ནི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་བྱེད་ཐབས་སམ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་སྟངས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ལ་བརྩམས་སྒྲུང་གི་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་ཐད་སྔ་ན་མེད་པའི་ཐོད་བརྒལ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་འདོད། ལྷག་པར་དུ་“ ༡༩༩༠ལོའི་རྗེས་སུ་དྲ་རྒྱའི་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་གི་རྩོམ་འབྲི་དེ་དངོས་སུ་སློབ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་གི་སློབ་ཚན་དུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། ཨ་རིའི་བརྩམས་སྒྲུང་མཁས་ཅན་ལོ་ཧྥུ་ཐེ་ཁུ་ཕོ་( Robert Coover)ཡིས་༡༩༩༢ལོར་པུ་ལང་(布朗)སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་གི་རྩོམ་འབྲིའི་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས་པ་དང་ཀྲེན་ཉི་ཐེ་མ་རུའེ་(Janet Murrdy)ཞེས་པས་མ་ཧྲེང་རང་བྱུང་སློབ་གླིང་དུ་སྣོལ་མའི་རང་བཞིན་དང་རིམ་འདས་རང་བཞིན་གྱི་བརྩམས་སྒྲུང་གསར་རྩོམ་བྱ་ཐབས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་བྱས” (20)པ་ནས་བཟུང་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་གི་རྩོམ་ཐབས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད།\n“༡༩༩༧ལོའི་ཟླ་༤པར་“རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་”ཟེར་བའི་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་འབྲིའི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཁེ་ན་ཊ་(加拿大)རུ་གཉེར་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཁེ་ན་ཊའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཞིང་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་འཐུས་མི་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་《 རྒྱལ་ཁོངས་གྲོལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་》ཅེས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཤིག་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཉིས་ནང་ཐུན་མོང་ཐོག་ནས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་” (21)བ་དང་། “རྣམ་པ་གསར་རྐྱང་གི་གསར་རྩོམ་བྱ་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ནས་གྲུབ་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་དེ་ལ་ཁེ་ན་ཊའི་ཀློག་པ་པོ་མང་པོའི་དགའ་བསུ་ཐོབ་ཡོད།” (22)དེའི་ཕྱིས་“དྲ་ཐོག་དཔེ་ཁང་ཆེན་མོ་ཡ་མ་ཤུན་ཀུང་སིས་ཨ་རིའི་གྲགས་ཅན་རྩོམ་པ་པོ་ཡོ་ཧན ．ཨེ་ཕུ་ཏེ་ཁེ་(约翰．厄普代克) སོགས་གྲགས་ཅན་རྩོམ་པ་པོ་༤༥མཉམ་དུ་སྐོང་ཚོགས་བྱས་ཏེ་《གཏམ་རྒྱུད་ནི་ལྐོག་གསོད་ནས་འགོ་ཚུགས》ཞེས་པའི་མུ་འབྲེལ་གྱི་བརྩམས་སྒྲུང་གསར་རྩོམ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་རེད།” (23)དེ་དག་གིས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དེ་གོ་ལའི་ཁྱོན་ལ་ཁྱབ་འགོ་ཚུགས་པ་དང་རྒྱལ་ཕྱིའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་མེ་གླིང་བྱང་མའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དེ་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་དགུ་བཅུའི་ནང་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་དུས་མཚམས་སུ་སླེབས་པ་མཚོན་པ་བཅས། གང་ལྟར་གོང་གི་བརྩམས་ཆོས་དེ་གཉིས་ནི་སྐབས་དེའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་དཔེ་མཚོན་དུ་འཇོག་བཞིན་འདུག\n“རྒྱལ་ཕྱིའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲོད་ནས་གླེང་རིན་ཡོད་པ་ནི་ལྷོ་ཁོ་རི་ཡ་དང་ལྗར་པན་གྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་རེད།” (24) “ལྷོ་ཁོ་རི་ཡའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ཚབ་མཚོན་བརྩམས་ཆོས་ནི་‘རང་ཉིད་ནི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་མིན་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྩོམ་འབྲི་མི་ཐུབ་’པར་འདོད་པའི་ཅིན་ཧའོ་གྲེ་(金浩植)ཡིས་བརྩམས་པའི་《བདག་གི་གཤིས་ཀ་གྱོང་བའི་མཛའ་མོ་》ཞེས་པ་དེ་ཡིན། ” བརྩམས་ཆོས་དེར་ལྷོ་ཁོ་རི་ཡའི་ཀློག་པ་པོའི་དགའ་བསུ་ཚད་མེད་ཐོབ་པ་མ་ཟད། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་ཡང་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་པར་གྲགས། དེ་བཞིན་“༢༠༠༣ལོར་དགུང་ལོ་༡༧ལས་སོན་མེད་པའི་ཀྲུང་པེ་ཀྲེ་ཀྲོན་བུད་མེད་མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་མ་ཁེ་ཨེ་ཐའོ་(可爱淘)ཡིས་དྲ་རྒྱའི་བརྩམས་སྒྲུང་《གཞོན་པ་དེའི་རྫིག་ཉམས་》ཞེས་པ་སྤེལ་བ་དེ་ནི་རྩོམ་པ་པོ་སྒེར་གྱི་དྲ་ཚིགས་སུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་ཁོངས་མི་གྲངས་ས་ཡ་གསུམ་ལས་བརྒལ་བ་དང་བརྩམས་སྒྲུང་དེ་ཤོག་ཐོག་ནས་དཔར་དུ་བསྐྲུན་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུས་ཐུང་ནང་དཔེ་དེབ་གྲངས་འབོར་ས་ཡ་གཉིས་བྲིན་ནས་སྐབས་ཤིག་རིང་ལྷོ་ཁོ་རི་ཡའི་དཔེ་ཚོང་བྱ་གཞག་ཁྲོད་བརྩམས་སྒྲུང་བྲིན་ཁ་རྒྱུག་ཤོས་སུ་གྱུར་” (25)ནས་བག་ཆགས་ཆེན་པོ་བཞག དེ་རྗེས་ཁོང་གིས་《གཞོན་པ་དེའི་རྫིག་ཉམས་༢》ཞེས་པ་དང་《གཞོན་པའི་བསླུ་བྲིད་》《གཞོན་པའི་བསླུ་བྲིད་ཀྱི་དཔར་གཞི་མཐའ་མ་》ཞེས་པ་སོགས་བརྩམས་ནས་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོའི་ཡིད་དབང་རབ་ཏུ་འཕྲོག་ཡོད་པ་དང་དེ་དག་བཞི་པོ་༢༠༠༤ལོའི་ལྷོ་ཁོ་རི་ཡའི་དྲ་རྒྱའི་བརྩམས་སྒྲུང་བང་རིམ་ནང་རིམ་པ་བཅུའི་གྲས་སུ་ཚུད། གཞན་ཡང་《ང་ནི་སྤྱང་གྲུང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་སློབ་མ་ཞིག་མིན་》ཞེས་པ་དང་《Kissདུག་ཕོག་ནད་རྟགས་》ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ཕུལ་བྱུང་མང་དུ་ཐོན་ཡོད།\nལྗར་པན་ལ་མཚོན་ན་“དྲ་རྒྱའི་རིག་གནས་འདི་སྤྱི་ཚོགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཉི་མ་རེ་བཞིན་མ་འདས་པར་མི་རྣམས་ཀྱིས་དོ་ཁུར་ཆེས་ཆེར་བྱེད་ཡུལ་དུ་གྱུར་” (26)ལ་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཀྱང་ཧ་ཅང་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པར་མཐོང་། ལྗར་པན་གྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་པ་པོའི་ཁྲོད་ནས་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ནི་དྲ་མིང་དུ་ཐན་ཁུ་ལན་དི་(田口蓝迪)དུ་འབོད་པ་དང་། མིང་དངོས་ལ་ཐན་ཁུ་ཧུའི་ཙེ་(田口惠子)ཞེས་པའི་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། “ཁོང་ནི་༡༩༩༨ལོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ལྗར་པན་དུ་བརྩམས་ཆོས་སྤེལ་མང་ཤོས་དང་ཀློག་པ་པོས་དགའ་བསུ་ཚད་མེད་ཞུ་བའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཡིན། ” ཁོང་གི་དྲ་རྒྱའི་བརྩམས་སྒྲུང་དང་པོ་《བསྒར་ཁུང་》(插座) ཟེར་བར་ཀྲེ་མུ་བྱ་དགའི་(直木奖)མཚན་སྙན་ཐོབ་པ་དང་། དཔེ་སྐྲུན་བྱས་རྗེས་བྲིན་ཁ་རྒྱུག་ཤོས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་དུ་གྱུར།” (27)དེ་བཞིན་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས《གནམ་སྐུད་》(天线)ཟེར་བ་དང་《རི་མོ་སྒྲིག་པ་》 (拼图)ཞེས་པ་གཉིས་ཀྱང་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཏུ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བརྩམས་སྒྲུང་དེ་གསུམ་ལ་ཁོང་གི་གྲགས་རྩོམ་རྣམ་གསུམ་དུ་འབོད། “ཐན་ཁུ་ལན་དེའི་བསམ་ཕོད་པ་དང་ཤོད་ཕོད་པ། ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་རྩོམ་རྩལ་ལས་ཁོང་ནི་ལྗར་པན་གྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་པ་དང་པོར་འཇོག་པ་དང་ཁོང་ལ་དྲ་རྒྱའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཐོབ་ཡོད།” (28) སྤྱི་ལོ་༢༠༠༣ལོར་ལྗར་པན་གྱི་བརྩམས་སྒྲུང་རྩོམ་མཁན་དང་ལག་ཐོག་ཁ་དཔར་གྱི་དྲ་ཚིགས་གཉེར་མཁན་ཧྲེ་ཐན་དབྱི་ལེང་(石田衣郎)གིས་ལག་ཐོག་ཁ་དཔར་གྱི་བརྩམས་སྒྲུང་《བརྩེ་དུང་ཟབ་མོ་》ཟེར་བ་སྤེལ་བས། སྐབས་ཤིག་རིང་ལྗར་པན་དུ་སྦིར་གྲགས་ཆེན་པོ་བྱུང་། གཞན་ཡང་༢༠༠༤ལོར་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་《གློག་སྐས་ཕོ་གཞོན་》ཞེས་པ་ཐོན་ཞིང་། དེས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཏུ་བག་ཆགས་བཟང་པོ་བཞག་པ་མ་ཟད། དེ་ཉིད་དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་རྗེས་ཡ་མ་ཤུན་དྲ་ཐོག་དཔེ་ཁང་གི་བྲིན་ཁ་རྒྱུག་ཤོས་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར། ༢༠༠༥ལོར་ཅའོ་ཐན་ཀོང་ཏེ་(角田光代)ཡིས་བརྩམས་པའི་ཀྲེ་མུ་བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་བརྩམས་ཆོས་《བར་སྣང་གི་སྐྱེད་ཚལ་》ཞེས་པ་སོགས་མང་དུ་ཐོན།\nགཞན་ཡང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་འདི་རྣམ་པ་གསར་རྐྱང་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་རྩོམ་རིག་གི་གར་སྟེགས་སུ་ཐོན་རྗེས་རྩོམ་རིག་མཁས་དབང་མང་པོས་བདག་མེད་བུ་ཕྲུག་བཞིན་མ་བསྐྱུར་བར་དེའི་ཐད་ཞིབ་འཇུག་གནང་བས་གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་གང་ལེགས་ཤིག་ཐོབ་ཡོད། དཔེར་ན། “ནར་ཤུན་གྱི་《རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་》(1965)དང་། ལོ་ལེར་གྱི་《སྣོལ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་བསམ་མ་ལག་》(1986) མོའོ་ལེ་ཡི་《གྲངས་འཛིན་སྨྱན་རྫས་ཀྱི་མཛེས་རིག》(1997) སེ་ལོ་ཨེན་གྱི་《གྲངས་འཛིན་བརྩམས་སྒྲུང་》(2000)” (29) སོགས་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་རྩོམ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཐོན། དེའི་རྗེས་སུ་“བོར་ཐེ་ཡི་《རྩོམ་འབྲིའི་བར་སྟོང་》 (1991) ཞེས་པ་དང་། སེ་ནེ་ཏི་ཡི་《རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང—གློག་རྡུལ་གྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཕོ་བྲང་》(1996) ཀེ་ཇི་ཡི་《ཡིག་རྐྱང་ནས་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་བར་》(1997) པུ་ལེན་སེ་ཡོ་ཏེ་ཡི་《མི་བཟོས་རིག་ལྡན་དང་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་》(2000) ལྟ་བུའི་ཆེད་རྩོམ་བཅུ་ལྷག་ཉིས་སྟོང་ལོའི་སྔོན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་ཡོད།” (30)\nམདོར་ན་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་འདི་ཐོག་མར་མེ་གླིང་བྱང་མས་གཙོས་པའི་ཚན་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་བའི་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དར་བ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཡ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་དར་བ་མ་ཟད། གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་གང་ལེགས་ཐོབ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་རྩོམ་རིག་མཁས་དབང་ཚོས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱ་བར་མཐོང་ཆེན་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་རྨང་གཞིའི་ཞིབ་འཇུག་གི་དུས་ཚོད་ཀྱང་སྔ་པོ་ཡིན་པ་མཐོང་ཐུབ།\nདྲ་རྒྱ་ཁྱབ་གདལ་དང་དྲ་རྒྱའི་ལག་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ནས་རྒྱལ་ནང་གི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དར་བ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་མ་ཟད། དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་དང་། རོལ་མྱོང་། དཔར་སྐྲུན། ཞིབ་འཇུག་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིར་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་པོ་ཐོབ་ཡོད། འདིར་ཨའུ་ཡང་ཡའུ་ཆོན་གྱིས་གཙོ་སྒྲིག་གནང་བའི་《དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་བྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་》ཞེས་པ་དང་། མ་ཅིས་ཡིས་བརྩམས་གནང་བའི་《དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ལོ་བཅུའི་ལོ་རྒྱུས་》ཞེས་པ་གཉིས་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཚུལ་དུ་ཅུང་ཟད་གླེང་ན།\nརྒྱལ་ནང་གི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་རང་རྒྱལ་གྱི་སློབ་མའི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་རྒྱལ་ནང་གི་དྲ་རྒྱའི་ལག་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་གཉིས་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད། རྒྱལ་ནང་དུ་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དངོས་སུ་མ་དར་གོང་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་རང་རྒྱལ་གྱི་སློབ་མས་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ནས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གཉེར་འགོ་ཚུགས་པ་དེ་ནི“་སྤྱིར་ཨ་རིའི་དྲ་རྒྱའི་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་ཐོན་པ་དང་དུས་མཚུངས་པ་རེད།” དུས་སྐབས་དེ་ནི་རྒྱལ་ནང་གི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་གལ་འགངས་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་ཤིག་དང་། རྒྱ་ཡིག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཧྲིལ་པོའི་ངོས་ནས་གླེང་ན་མྱུ་གུ་འབུས་པའི་དུས་ཚོད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་རེད།\n“༡༩༩༡ལོའི་ཟླ་༤ཚེས་༥ཉིན་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་ཁྱོན་གྱི་རྒྱ་ཡིག་གི་གློག་རྡུལ་དུས་དེབ་ཐོག་མ་《ཧྭ་ཤ་རྩོམ་བཏུས་》ཞེས་པ་ཨ་རིར་སྤེལ་འགོ་བརྩམས་པ་དང་།” (31)དུས་དེབ་དེའི་སྟེང་དུ་“ཨ་རིར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཕྱིར་སྡོད་སློབ་མའམ་རང་རྒྱལ་གྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་པ་པོ་ཧྲའོ་ཅུན་གྱིས་《འབད་བརྩོན་དང་འདྲ་མཉམ་》ཞེས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཞིག་སྤེལ་བ་དེ་ནི་རྒྱ་ཡིག་གི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ཐོག་མའམ་བརྩམས་སྒྲུང་དང་པོ་དེ་ཡིན་” (32)པར་གྲགས། ལོ་དེ་གར་ཝང་ཤའོ་ཧྥེ་ཞེས་པས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་《རྒྱ་ཡིག་སྙན་ངག་འཕྲིན་གཏོང་དྲ་བ་》ཞེས་པ་གཉེར་བ་སོགས་དུས་དེ་ནས་བཟུང་གོ་ལའི་ཁྱོན་དུ་རྒྱ་ཡིག་གི་རྩོམ་རིག་དྲ་བ་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེར་རྫོགས་ཤད་བཀོད་པ་དང་དུས་མཚུངས་ཕྱིར་སྡོད་ཀྲུང་གོའི་སློབ་མ་ཚོས་རང་གི་མེས་རྒྱལ་དང་ཕ་ཡུལ་སོགས་དྲན་པའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་རྩོམ་འགོ་ཚུགས་ལ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དུ་ཡོད་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཕྱིར་སྡོད་སློབ་མ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་གློག་རྡུལ་དུས་དེབ་གཉེར་འགོ་ཚུགས་ཡོད། དཔེར་ན། ཨ་རིའི་《མིང་མེད་》དང་། ཁེ་ན་ཊའི་《རོང་ཆུ་དམར་པོ་》འཇར་མན་གྱི་《བདེན་གཏམ་》དབྱིན་ཇིའི་《ལི་སིའི་འཕྲིན་སྐྱེལ་》ལྗར་པན་གྱི་《བྱང་ཤར་རླུང་བུ་》ལྟ་བུ་མང་དུ་ཐོན་སྐད།\n༡༩༩༣ལོར་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱ་དེ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ལ་སྒོ་ཕྱེ་བ་དེས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཆ་འཕྲིན་གྱི་སྒོ་ཡངས་པོར་ཕྱེ་བ་དང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་འདི་ཡང་འཛམ་གླིང་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱི་ངོས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཡོད། རང་རྒྱལ་ཡང་༡༩༩༤ལོར་ཁོངས་མིང་“. cn ” ཟེར་བའི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱའི་ནང་ཞུགས་པ་རེད། དེ་ནི་རང་རྒྱལ་ཆ་འཕྲིན་གྱི་དུས་རབས་ལ་གོམ་ཁ་བསྒྱུར་བའི་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་ཞིག་དང་དེ་བས་རྒྱལ་ནང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་ཤིན་ཏུ་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་དོན་ཆེན་ཞིག་ཡིན། དེ་བས་“ ལོ་དེ་གའི་ཟླ་དང་པོར་ཧྥང་ཀྲའུ་ཙེ་དང་གུ་ཕིན་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ཡིག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་རྐྱང་པའི་གློག་རྡུལ་དུས་དེབ་《ཤིན་ཡུས་སི་》ཟེར་བ་གཉེར་བས་དེ་ལ་རྒྱ་ཆེའི་དྲ་དམངས་ཀྱི་བརྩེ་བ་ཟབ་མོ་ཐོབ། ” (33)\n“༡༩༩༥ལོའི་ཟླ་༣པར་ཧྲེ་ཡང་དང་ལུའུ་མིང་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ཡིག་དྲ་རྒྱའི་སྙན་ངག་དུས་དེབ་《གན་ལན་ཧྲུའུ་》ཟེར་བ་གསར་དུ་གཉེར་བ་དེ་ནི་༡༩༩༧ལོའི་སྔོན་གྱི་དྲ་རྒྱའི་སྙན་ངག་སྤེལ་སའི་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་དུས་དེབ་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དེར་རྒྱལ་ནང་དང་ཐེའེ་ཝན། རྒྱལ་ཕྱི་སོགས་སུ་ཀློག་པ་པོ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད། དུས་མཚུངས་ལོ་དེའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་བུད་མེད་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དུས་དེབ་ཐོག་མ་《ཧྭ་ཀྲའོ་》ཞེས་པ་བལྟམས་ཤིང་། དེ་དག་ནི་རྒྱ་ཡིག་གི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་ཡིན།” (34) “དེ་བཞིན་༡༩༩༥ལོའི་ཟླ་༨པར་རྒྱལ་ནང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་མྱུ་གུར་བརྩི་བའི་ཧྲུལ་མུའུ་ཆིན་ཧྭ་གླེང་སྟེགས་སྐུ་བལྟམས་པ་དེ་ནི་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་གི་གླེང་སྟེགས་ཐོག་མ་དེ་ཡིན།”(35)\n“༡༩༩༦ལོའི་ཟླ་༦ཚེས་༡༨ཉིན་《ཀྲུང་གོའི་སྐབས་དོན་ཚགས་པར་》ཐོག་སྐུ་ཞབས་ཡང་ཀྲའོ་ཡི་རྩོམ་ཡིག་《ཐོབ་ཐང་དང་གཏམ་རྒྱུད་》 ཟེར་བ་སྤེལ་བས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོད་གླེང་ཞིག་ཐོན་པ་དེ་ཡང་གཙོ་བོ་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་འདི་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་ཐད་ཀྱི་རྩོད་གླེང་དྲག་པོ་ཞིག་ཡིན། ” (36)དེ་ནི་རྒྱ་ཡིག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ལ་ཡོངས་ཁྱབ་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་དཔྱད་གླེང་བྱས་པ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པར་མཐོང་ལ་དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་རྒྱ་ཡིག་གི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ལ་ཆེད་ལས་དཔྱད་བརྗོད་པའི་དོ་སྣང་ཐོབ་པ་དེ་རེད།\n“༡༩༩༧ལོའི་ཟླ་༡༢ཚེས་༢༥ཉིན་རྒྱལ་ཁོངས་ཨ་རི་ཡིན་པའི་ཀྲུང་གོ་བ་ཀྲུའུ་ཝེའི་ལན་གྱིས་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཡིག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དྲ་རྒྱ་《རུང་ཧྲུའུ་ཤ་》ཟེར་བ་གཉེར་བ་དེ་ནི་རྒྱ་ཡིག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་རྒྱལ་སྒོ་ཆེན་མོ་དངོས་སུ་ཕྱེ་བའི་མཚོན་རྟགས་ཡིན་”(37) ལ་“༡༩༩༧ལོར་ཝང་དབྱི་ཀུང་སི་ནས་རིན་མེད་ངང་ནས་མི་སྒེར་གྱི་བར་སྟོང་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། དེས་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་མྱུར་དུ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་འགོ་ཚུགས་པས་《དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ལོ་བཅུའི་ལོ་རྒྱུས་》ཞེས་པའི་དེབ་ཆུང་དེས་ཀྱང་འདི་ནས་བརྩམ་པར་བྱའོ་” (38)ཞེས་ལོ་དེ་ནི་རྒྱལ་ནང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དངོས་སུ་དབུ་ཚུགས་པའི་དུས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཡིན། ལོ་དེ་ནས་རྒྱ་ཡིག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དེ་ཕྱི་ནང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ལེགས་པར་འཛོམས་ནས་དངོས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༨ལོ་ནས་༢༠༠༣ལོ་བར་རྒྱལ་ནང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ་བའི་རྩོམ་རིག་གི་རླབས་རྒྱུན་ལན་གསུམ་བྱུང་བར་སྨྲ། དེ་ཡང་༡༩༩༨ལོའི་ཟླ་༣པའི་ཚེས་༢༢ཉིན་ནས་ཟླ་༥པའི་ཚེས་༢༩བར་ཐེའེ་ཝན་ལེགས་གྲུབ་སློབ་ཆེན་ཆུ་བེད་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་འབུམ་རམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་ཚེའི་ཀྲེ་ཧེང་གིས་《སྙིང་ཉེ་བའི་ཐོག་མའི་ཐུག་འཕྲད་》ཅེས་པ་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་གསར་རྩོམ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཞིང་། “བརྩམས་ཆོས་དེས་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་དྲ་དམངས་ཁྲི་ཁྲག་འགའ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་བཟང་པོ་ཐེབས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་མཇུག་གི་རྒྱ་ཡིག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ཡིན། ” (39)བརྩམས་ཆོས་དེའི་ཤུགས་ལས་རྒྱལ་ནང་གི་དྲ་དམངས་མང་པོ་ཞིག་གིས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཤུགས་ཆེར་ཕྱིན་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་ཕྱིས་སུ་རྒྱལ་ནང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ཀ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་བའི་ཕུལ་བྱུང་རྩོམ་པ་པོ་ཤིང་ཡུས་སིན་དང་ཉིང་ཚེ་ཧྲིན། ལི་ཞུན་ཧོན། ཨན་ཉི་པའོ་པེ་སོགས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་རྒྱལ་ནང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་མི་རབས་དང་པོའི་རྩོམ་པ་པོ་དག་གསོ་སྐྱོང་བྱུང་ཡོད། “གལ་ཏེ་《སྙིང་ཉེ་བའི་ཐོག་མའི་ཐུག་འཕྲད་》ཅེས་པས་ཀྲུང་གོའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ལ་ཤུགས་ཆེ་བའི་རྩོམ་རིག་གི་རླབས་རྒྱུན་ཞིག་འཕྱུར་ཡོད་ན་སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལོའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ལེགས་ཤོས་སུ་འབོད་པའི་ཅིན་ཧྭ་ཙེའི་བརྩམས་ཆོས་《ཝུའུ་ཁུང་གི་རྣམ་ཐར་》ཞེས་པ་དང་༢༠༠༡ལོར་མི་དམངས་རྩོམ་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་ཐོག་མར་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་《རླུང་ཁྲོད་ཀྱི་མར་མེ་》ཞེས་པས་རླབས་རྒྱུན་གཉིས་པ་དེ་འཕྱུར་བར་རྩིས་ཆོག་”ལ་ཅིན་ཧྭ་ཙེ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་ཧེ་ཡོན་ཝེ་དང་མོའོ་རུང་ཞོལ་ཚུན་སོགས་མི་རབས་གཉིས་པའི་རྩོམ་པ་པོ་དག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་གར་སྟེགས་སུ་ཐོན། དེ་ནས་མི་རིང་བར་ཤའོ་དིང་དང་ཀྲའོ་གན་ལུད། ཆིང་ཏའོ། ཏུང་ཧྥང་ཡོས་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་མི་རབས་གསུམ་པའི་རྩོམ་པ་པོ་མང་དག་ཅིག་ཐོན་པ་དང་ཤའོ་དིང་གི་བརྩམས་ཆོས་《ཀྲུའུ་ཤན་》ཟེར་བ་དེ་དཔེ་མཚོན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་སུ་འཇོག་བཞིན་འདུག སྤྱི་ལོ་༢༠༠༢ནས་༢༠༠༣བར་རྒྱལ་ནང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གར་སྟེགས་སུ་གྲགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ཐོན་པ་ནི་མོའོ་རུང་ཞོལ་ཚུན་གྱིས་བརྩམས་པའི་《ཁྲེན་ཏུའུ་--དོ་ནུབ་ང་བརྗེད་པར་གནང་དང་》ཞེས་པ་དེ་ཡིན། བརྩམས་ཆོས་དེ་ནི་ནང་དོན་ཙམ་མ་ཟད་རྣམ་པའི་ཐད་ནས་ཀྱང་རིམ་འདས་ཡིག་རྐྱང་བརྩམས་སྒྲུང་གི་གསར་རྩོམ་བྱ་ཐབས་སྤྱད་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཀློག་པ་པོས་བྱུང་རིམ་འདེམས་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་ནས་བརྩམས་ཆོས་དེར་མཇུག་འབྲས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པར་སྨྲ། བརྩམས་ཆོས་དེས་རྒྱལ་ནང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གནས་བབས་ངེས་ཅན་བཟུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་ནི་རླབས་རྒྱུན་གསུམ་པའི་ཚབ་མཚོན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་སུ་རྩི་བཞིན་ཡོད།\n“༢༠༠༤ལོའི་ཟླ་༤པའི་ཚེས་༡༤ནས་༡༦་བར་ཀྲུང་ནན་སློབ་ཆེན་རིག་གཞུང་སློབ་གླིང་གི་《རྩོམ་རིག་དཔྱད་གཏམ་》རྩོམ་སྒྲིག་པུའུ་དང་《རིག་རྩལ་གཞུང་ལུགས་ཞིབ་འཇུག》རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་སྐབས་དང་པོའི་《དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དང་གྲངས་འཛིན་རིག་གནས》ཞེས་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་རིག་གཞུང་གྲོས་ཚོགས་དེ་ཧུའུ་ནན་ཁྲང་ཧྲ་རུ་གཉེར་བ་རེད།” (40) དེ་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་རང་བཞིན་གྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་རིག་གཞུང་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་སྟབས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་དོན་ཆེན་ཞིག་ཡིན། “༢༠༠༥ལོའི་ཟླ་༡༡པར་པེ་ཅིང་ཐེ་ཤོལ་ཚན་རྩལ་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིས་གཙོ་གཉེར་བྱས་ནས་‘སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྩོམ་འབྲི་དང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་འབྲི་གཉིས་ལས་གང་ཞིག་ཡུན་རིང་པོར་གནས་ཐུབ་མིན་’ཐད་བགྲོ་གླེང་མཛད་ཡོད། བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དེ་ནི་པེ་ཅིང་དུ་ཚོགས་པ་དང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་པེ་ཚུན། སྙན་ངག་པ་སུང་ལིན། དཔྱད་གཏམ་མཁས་པ་ཀྲུའུ་ཏ་ཁེ། འཁྲབ་ཁྲིད་པ་ཝང་ཁྲའོ་བཅས་དང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་པ་པོ་མོའོ་རུང་ཞོལ་ཚུན། ཝེ་པེའི་ཧུད། ཀྲང་ཏེའེ། ཕུའུ་ཞའོ་ལུང་སོགས་བགྲེ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་ནང་ཞུགས་ཡོད། ” (41)བགྲོ་གླེང་དེའི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ནང་རྩོམ་རིག་གི་གར་སྟེགས་སུ་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་གནས་བབས་དང་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་ཁས་ལེན་གང་འཚམ་བྱས་པ་མཐོང་ཐུབ། གཞན་“༢༠༠༥ལོ་ནི་འཆར་ཡན་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ལོར་འབོད།” (42) ལོ་དེར་《ཀྲུའུ་ཤན་》གྱིས་གཙོས་པའི་《ཞོལ་ཧུའེ་》དང་《ཧུའུ་ཧྭ་ལིང་》《ཙི་ཁྲོན》སོགས་ཕུལ་བྱུང་གི་འཆར་ཡན་བརྩམས་ཆོས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་པ་མ་ཟད། དཔར་དུ་བསྐྲུན་རྗེས་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོའི་ཁྲོད་དུའང་བག་ཆགས་ངེས་ཅན་བཞག་ཡོད།\n༢༠༠༦ལོའི་ཟླ་༡༢པར་ཀྲུང་གོའི་རིག་རྩལ་གཞུང་ལུགས་ཚོགས་པས་ཧྲང་ཧེའི་རུ་“སྣེ་མང་སྨྱན་རྫས་དུས་རབས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཐོན་སྐྱེད་” སྐོར་གྱི་རིག་གཞུང་ཚོགས་འདུ་སྐོང་ཚོགས་བྱས་ཤིང་། སྐབས་དེར་དྲ་རྒྱའི་སྨྱན་རྫས་ཀྱིས་རྩོམ་རིག་ཐོན་སྐྱེད་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐད་བགྲོ་གླེང་ཞིབ་འཇུག་མཛད་པ་མ་ཟད་“༢༠༠༦ལོ་ནི་པོད་ཁུག་ཧ་ཅང་དར་གསོ་ཆེ་བའི་ལོ་ཞིག་དང་ཀྲུང་གོའི་པོད་ཁུག་དང་པོར་འབོད་པའི་《ལའོ་ཤུད་ཀྱི་པོད་ཁུག》དཔར་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས། ”(43) ལྷག་པར་དུ་“ལོ་དེར་མིའི་བློ་ལས་འགོང་པའི་སྙན་ངག་གསར་རྩོམ་ཐུབ་པའི་མཉེན་ཆས་‘ལེའི་ཧུའུ་ཤིང་’ཟེར་བ་གསར་དུ་བཏོད་ནས་གློག་ཀླད་ཀྱིས་སྙན་ངག་འབྲི་ཐུབ་པའི་ལྷ་སྒྲུང་བརྩམས།”(44) (དེའི་སྐོར་གྱི་དགེ་སྐྱོན་ལ་རྒྱལ་ནང་དུ་མཁས་དབང་ཚོས་ཞིབ་དཔྱད་མང་དུ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་དོན་གྱི་གླེང་བྱ་གཙོ་བོ་མིན་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག)\n“༢༠༠༧ལོའི་ཟླ་༤པའི་ཚེས་༦ཉིན་ཀྲུང་གོའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་ཁོངས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་དང་ཀྲུང་གོའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་མཉམ་འབྲེལ་འཐུས་ཚོགས། ཧུང་ཤའུ་ཐན་ཤང་དྲ་ཚིགས། ཀྲུང་གོའི་པོད་ཁུག་དྲ་བ་སོགས་རྩོམ་རིག་དྲ་ཚིགས་བཅུ་དྲུག་གིས་ཐུན་མོང་ཐོག་༢༠༠༦ལོ་ནས་༢༠༠༧ལོ་བར་གྱི་‘དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་དུས་ཆེན་’དེ་པེ་ཅིང་དུ་གཉེར་ནས་སྔོན་ཐོན་གྱི་མི་སྒེར་དང་དྲ་ཚིགས་ཁག་ལ་བྱ་དགའ་གནང་བ་མ་ཟད། དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་དྲ་རྒྱའི་བརྩམས་ཆོས་དཔར་སྐྲུན་གྱི་དཔར་དབང་སོགས་ལ་གྲོས་མོལ་གནང་ཡོད། ” (45) ལོ་དེའི་“ཟླ་༡༠པའི་ཚེས་༢༦ཉིན་”ཀྲུང་གོའི་དྲ་རྒྱའི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་བགྲོ་གླེང་འདུ་ཚོགས་དེ་པེ་ཅིང་དུ་སྐོང་ཚོགས་བྱས། ”(46) སྔ་རྗེས་སུ་སྤེལ་བའི་རིག་གཞུང་འདུ་ཚོགས་དེ་དག་གིས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གླེང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་བྱས་པ་ནི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་ཤིན་ཏུ་གཙིགས་ཆེ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་འབའ་ཞིག་རེད།\n“སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་ཟླ༧པར་ཀྲུང་གོའི་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱའི་ཆ་འཕྲིན་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་《སྐབས་༢༢པའི་ཀྲུང་གོའི་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱའི་འཕེལ་རྒྱས་སྙན་ཞུ》ལྟར་ན། ༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་༦་པའི་ཟླ་སྨད་བར་ཀྲུང་གོའི་དྲ་དམངས་མི་འབོར་དུང་ཕྱུར་གཉིས་དང་བྱེ་བ་ལྔ་ས་ཡ་གསུམ་ཟིན་ཡོད་པ་དང་། དྲ་དམངས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་དེ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཨང་དང་པོར་སླེབས་ཡོད་”(47)པ། “པེ་ཐུ་བཤེར་འཚོལ་ཁུལ་ནས་བཤེར་འཚོལ་ཐུབ་པའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་དྲ་ངོས་13300000དང་། བརྩམས་སྒྲུང་དང་འབྲེལ་བའི་དྲ་ངོས་100000000 སྙན་ངག་དང་འབྲེལ་བའི་དྲ་ངོས་43000000 ལྷུག་རྩོམ་དང་འབྲེལ་བའི་དྲ་ངོས33900000 གློག་བརྙན་དང་འབྲེལ་བའི་དྲ་ངོས་87200000 འཁྲབ་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་དྲ་ངོས་26900000བཤེར་འཚོལ་ཐུབ་པ། ” (48) ༡༩༩༩ལོའི་ཟླ་༡༡ནས་༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་༨པ་བར་དྲ་རྒྱའི་བརྩམས་སྒྲུང་དེབ་ཁྱོན་242དང་༡༩༩༨ལོ་ནས་༢༠༠༨ལོ་བར་སྙན་ངག་ཕྱོགས་སྒྲིག་གི་སྙན་དེབ་ཁྱོན་19 ༢༠༠༡ལོའི་ཟླ་༡ནས་༢༠༠༨ལོའི་ཟླ༤པ་བར་ལྷུག་རྩོམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་གི་དེབ་26 ༡༩༩༨ལོ་ནས་༢༠༠༨ལོ་བར་གྲགས་ཆེ་བའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ཞིབ་འཇུག་དཔེ་དེབ་48བཅས་དཔར་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད་པ། ༡༩༩༧ལོ་ནས་༢༠༠༨ལོ་བར་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་དང་ཨའུ་ཡང་ཡའུ་ཆོན་དང་ཧོང་མིང་ཧྥིན། མ་ལིའི་ཡིས་གཙོས་པའི་མི་སྒེར་གྱིས་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་ཁག་ཏུ་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུལ་བྱུང་དཔྱད་རྩོམ་གྲངས296སྤེལ་བ་དང་། འབུམ་རམས་པའི་སློབ་གནས་ཞུ་བའི་དཔྱད་རྩོམ་6 རབ་འབྱམས་པའི་སློབ་གནས་ཞུ་བའི་དཔྱད་རྩོམ་གྲངས་86བཅས་ཡོད། (གོང་གི་དཔར་སྐྲུན་དང་འབྲེལ་བའི་གྲངས་ཚད་དག《དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་བྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས》སུ་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་མིང་དང་རྩོམ་པ་པོ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། དཔེ་སྐྲུན་གྱི་དུས་ཚོད་བཅས་གསལ་བར་བཀོད་ཡོད་) མདོར་ན། རྒྱལ་ནང་དུ་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཐོན་པ་ནས་ད་བར་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་རྩོམ་པ་པོ་དང་དྲ་རྒྱ་གཉེར་མཁན། རྒྱ་ཆེའི་དྲ་དམངས། རྒྱལ་ནང་རྩོམ་རིག་མཁས་དབང་སོགས་ཀྱིས་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་བརྒྱུད་རྒྱལ་ནང་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་བྱ་གཞག་ལ་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་པོ་ཐོབ་ཡོད།\nགངས་རི་ར་བའི་ལྗོངས་སུ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤོག་ལྷེ་གསར་པ་ཕྱེ་བ་ནས་ཅང་མ་འདས་པར་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གར་སྟེགས་སུ་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱེའུ་གསར་པ་འཁྲུངས་པ་ནི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་རེད། རྩོམ་རིག་གི་རྣམ་པ་དེ་ནི་གློ་བུར་དང་སྟེས་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ཕྱི་ནང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ལེགས་པར་འཛོམས་ནས་འཁྲུངས་པ་དང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པ་ཞིག་ལགས། འོན་ཏེ་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ནི་མཐའ་མེད་པ་གཏིང་ཟབ་པའི་ཚད་དེ། རང་སྣང་གི་བློས་ཇི་བཞིན་དུ་དཔོག་དཀའ་བའི་ཚོད་དུ་གདའ་བས་འདིར་ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་གཙོ་བོ་འགའ་འཆད་པར་བྱ།\nདྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ནི་དྲ་རྒྱ་དང་ཁ་བྲལ་དུ་མེད་ལ་དྲ་རྒྱའི་ལག་རྩལ་དང་དྲ་རྒྱ་ཁྱབ་གདལ་འགྲོ་བ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དྲ་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི་དངོས་ཁམས་(49)དང་གཏན་ཚིགས་(50)ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་སྦྲེལ་མཐུད་བྱས་པའི་རྩིས་འཁོར་གྱི་ཚོགས་པ་ལས་གྲུབ་” (51) པས་ན་རྩིས་འཁོར་ནི་དྲ་རྒྱ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོའི་མཐུན་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རྩིས་འཁོར་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་དྲ་རྒྱ་གྲུབ་མི་ཐུབ་པ་ནི་ཀུན་གྱིས་གསལ་པོར་རྟོགས་ངེས། དེས་ན་དབྱིན་ཐེ་དྲ་རྒྱའམ་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱ་ནི་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་གཞི་ནས་ཐོན་པ་ཞིག་རེད། “སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་ཨ་ཕའ་དྲ་རྒྱ་(ARPANET)ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་༡༩༥༨ལོར་ཨ་རིའི་ཙུང་ཐུང་ཨད་སིན་ཧའོ་ལེའར་(艾森豪威尔)གྱིས་ཐོག་མར་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་དང་། ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྲུང་པུའུ་རུ་མཐོ་རིམ་ཞིབ་འཇུག་གི་འཆར་འགོད་ལྟར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཏེ་༡༩༦༩ལོར་ཨ་ཕའ་དྲ་རྒྱའི་ཞིབ་འཇུག་དངོས་སུ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་རེད། ” (52) དྲ་རྒྱ་དེ་ནི་ཐོག་མར་ཨ་རིའི་དམག་དོན་ཐོག་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མཐོང་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་“ ༡༩༨༩ ལོར་ཨ་ཕའ་དྲ་རྒྱ་དེ་དམག་དོན་དང་དམངས་སྤྱོད་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལས་དམངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཁོངས་དེར་དབྱིན་ཐེ་དྲ་རྒྱ་( Internet) ཞེས་བཏགས། ” (53) དེ་ནས་བཟུང་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱ་དེ་ཐོག་མར་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༣ལོར་དངོས་སུ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ལ་སྒོ་ཕྱེ་ནས་དྲ་རྒྱའི་ཆ་འཕྲིན་གྱི་དུས་རབས་བསུ་བའི་དབུ་ཁྱུད་བྲིས། ༡༩༩༤ལོར་རང་རྒྱལ་ཡང་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱའི་ནང་ཞུགས་ནས་དེའི་ཐད་མཐོང་ཆེན་བྱས། “ ༡༩༩༨ལོའི་ཟླ་༥པར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་གསར་འགྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱ་དེ་དངོས་སུ་‘སྨྱན་རྫས་བཞི་པར་’ (54) འགྱུར་བའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་” (55) བ་རེད། དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡེ་ནས་མ་ཡིན་པར་དྲ་རྒྱའི་ཆ་འཕྲིན་གྱི་དུས་རབས་ཤིག་དབུ་ཚུགས་པའི་དུང་སྒྲ་ཞིག་དང་མིའི་རིགས་དེ་སྨྱན་རྫས་ཀྱི་དུས་རབས་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་བསྐྱོད་འགོ་ཚུགས་པའི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད།\nདེ་བཞིན་རྒྱལ་ནང་གི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་མཁས་དབང་བོའོ་ཏིང་གོ་(柏定国)ཡིས། “སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱ་དར་འཕེལ་བྱུང་བ་ནི་དུས་རབས་༢༠པའི་དུས་མཇུག་གི་སྤྱི་ཚོགས་དང་རིག་གནས། རྩོམ་རིག་ཐད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་དོན་རྐྱེན་ཞིག་དང་གོ་ལ་ཅན་གྱི་དོན་རྐྱེན་ཞིག་རེད་”(56)ཅེས་གསུངས་ཡོད་ལ། ཨ་རིའི་ཝེའི་རུན་ཀུང་སིའི་(微软公司)སྤྱི་ཁྱབ་བེའར་ཀེའི་ཚེ་(比尔．盖茨)ནས། “སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱས་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བར་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་དང་། དེ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཏན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་འགྲོ་འོང་གི་ཐབས་ལམ་གསར་པ་ཞིག་དང་འཚོ་བའི་བར་སྟོང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ངེས་པ་མ་ཟད། དེས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ངེས་ཡིན་”(52)ཞེས་དུས་རབས་གསར་པ་འདིའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པའི་དྲ་རྒྱའི་ཆ་འཕྲིན་གྱི་ནུས་པར་ཚད་མཐོའི་གདེང་འཇོག་བྱས་ཡོད།\nརྒྱལ་ནང་གི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཞིབ་འཇུག་མཁས་དབང་མ་ལིས་ནས། “སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ཤིན་ཏུ་དུས་ཐུང་ཡིན་ཡང་དེའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མྱུར་ཚད་དང་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན། ཤུགས་རྐྱེན་གྱི་ཟབ་ཚད་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་ངོ་སྟོང་གི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་འགྱུར་ཁྲོད་སྔ་ན་བྱུང་མྱོང་མེད་པ་ཞིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་ལག་རྩལ་གང་གིས་ཀྱང་དོ་ཟླ་བྲལ་བ་ཞིག་རེད་”(58) ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་དུས་ཐུང་གི་ལོ་ངོ་དེ་དག་ནང་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་སྔ་ས་ནས་དྲ་རྒྱའི་ཆ་འཕྲིན་གྱི་ལམ་དུ་ཆས་ཟིན་པ་མ་ཟད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་གང་སར་མངོན་མེད་ངང་ཁྱབ་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་རེད། དེ་ལྟར་ཟློག་ཐབས་བྲལ་བའི་དྲ་རྒྱའི་ཆ་འཕྲིན་གྱི་རྦ་རླབས་དྲག་པོ་དེས་སྔར་གྱི་ཤེས་དཔལ་མང་དག་ཅིག་ལ་ཉེན་བརྡ་བཏང་བས་རླབས་རྒྱུན་དེའི་མདུན་དུ་རང་རེ་གངས་ཅན་པ་ཙམ་མ་ཟད་འཛམ་གླིང་ཤེས་དཔལ་གྱི་བདག་པོ་མང་དག་ཅིག་གིས་སླར་ཡང་ཤེས་དཔལ་གང་དེའི་རྒྱུན་འཛིན་དང་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིག་དང་འདང་རྒྱག་རེ་མི་བྱེད་ཐབས་མེད་བྱུང་།\nསྤྱིར་དཔལ་འབྱོར་དང་ཆབ་སྲིད། རིག་གནས་སོགས་ནི་ལོགས་སུ་དགར་བའི་རིག་ཚན་རྐྱང་པ་རེ་ཡིན་མོད། དེ་དག་ཕན་ཚུན་དབར་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་དེ། ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་དབང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་གང་དེའི་རིག་གནས་ལ་ཐད་ཀར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ངེས་ལ་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་དབང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་གང་དེའི་ཆབ་སྲིད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ངེས་ཡིན་པས། དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྒྲིག་གཞི་འཕོ་འགྱུར་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས་རིག་གནས་ལ་ཐད་ཀར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའང་སྨོས་མེད་ལགས།\n“དུས་རབས་༢༠པའི་ལོ་རབས་༩༠པར་སླེབས་རྗེས་རང་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་གཞི་དེ་འཆར་ཅན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་གཞི་ནས་ཁྲོམ་རའི་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་གཞིར་གོམ་པ་སྤོ་བའི་གལ་ཆེའི་དུས་མཚམས་སུ་སླེབས་པ་དེས་རང་རྒྱལ་གྱི་རྩོམ་རིག་ཀྱང་ཁྲོམ་རའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྦ་རླབས་དྲག་པོའི་ཁྲོད་ནས་མི་རིང་བར་བསམ་བློའི་རིག་གནས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གྲུ་ཟུར་དུ་གྱར་ཞིང་མཁས་དབང་གི་རྩོམ་རིག་དག་ཀྱང་རྩོམ་རིག་གི་ལྟེ་བ་ནས་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུ་ཟུར་དུ་གྱར་དགོས་བྱུང་”(59)བས། རྒྱལ་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་སྨྱུ་གུ་བཞག་ནས་ཚོང་ལས་ཀྱི་ལས་སུ་ཞུགས་པར་གྲགས། དེ་བཞིན་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ཞིབ་འཇུག་མཁས་དབང་མ་ལིས་ནས་ཀྱང་“དུས་རབས་༢༠པའི་ལོ་རབས་༩༠པའི་ཚུན་ནས་ཁྲོམ་རའི་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གཏིང་ཟབ་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་གཞིས་རིག་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་བས་སྔར་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་མཁས་དབང་ཚོའི་གནས་བབས་ལ་བར་ཆད་བྱུང་ནས་དམངས་ཁྲོད་ནས་ཐོན་པ་དང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་རིག་གནས་པའི་དཔུང་ཁག་ཅིག་མྱུར་དུ་ཐོན་ཡོད་”(60)ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཁྲོམ་རའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྒྲིག་གཞིས་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་ཏུ་གྱུར་བའི་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་ཁག་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་བ་དང་མི་དམངས་རང་བཞིན་གྱི་རིག་གནས་གསར་པ་ཞིག་ཐོན་པ་དེར་དམིགས་ནས་གསུངས་པ་ཞིག་ཡིན། རིག་གནས་གསར་པ་དེའི་དཔུང་ཁག་ནི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་ཁག་ལ་བརྗོད་པ་དང་དམངས་ཀྱི་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་རིག་གནས་ནི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གིས་གཙོས་པའི་ཉེར་སྤྱོད་(快餐文化)རིག་གནས་ཤུགས་ཆེན་དར་བ་དེར་གོ་བ་ཡིན་ཞིང་། “ཉེར་སྤྱོད་རིག་གནས་དེ་དག་གིས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཀློག་པ་པོའི་ཁྲོམ་ར་དེ་མྱུར་དུ་བཟུང་”(61)བ་རེད། ཁྱད་པར་དུ་རླབས་རྒྱུན་དེས་མི་མང་པོར་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་རྩོམ་རིག་འཇིག་ཉེན་གྱི་བློ་དོགས་བྱུང་བ་མ་ཟད། རིག་གཞུང་གི་སྟེང་དུའང་དེའི་ཐད་ལ་གླེང་བརྗོད་མང་དུ་བྱུང་ཡོད། ཨ་རིའི་ཏ་ཧྥུ་སློབ་ཆེན་གྱི་འབུམ་རམས་པ། གྲགས་ཅན་གྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པ་མི་ལིར་(Miller) གྱིས་དྲ་རྒྱའི་ཆ་འཕྲིན་གྱི་དུས་རབས་ཀྱི་ནང་དུ་《རྩོམ་རིག་སྟོངས་བ་རེད་དམ་》(文学死了吗)ཞེས་པའི་གྲགས་རྩོམ་ཞིག་བཀོད་པ་དེ་ནི་སྐབས་དེའི་མཚོན་རྟགས་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད།\nདྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་འདི་རང་རེ་དང་ཐག་ཤིན་ཏུ་རིང་བའི་གནད་དོན་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ང་ཚོ་དང་འདྲིས་ཤིང་ཡོང་བའི་དངོས་པོ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་རྒྱལ་ནང་གི་དྲ་རྒྱའི་ལག་རྩལ་དང་ཆ་འཕྲིན་འདི་རང་རིགས་དང་བསྡུར་ན་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་ཤིང་སྔ་བ་ཡིན། སྤྱིར་བོད་དུ་དམངས་ཀྱིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་དྲ་ཁང་དར་བའི་དུས་ནི་སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལོའི་གཡས་གཡོན་ཙམ་རེད། དེའི་སྐབས་སུ་དྲ་རྒྱའི་ནང་དུ་བོད་ཡིག་གི་ལག་རྩལ་ཡོངས་སུ་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་མེད་པས་བོད་རིགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱ་ཡིག་གི་ལམ་ནས་ཐོག་མར་དྲ་རྒྱ་དང་དྲ་རྒྱའི་ཆ་འཕྲིན་ལ་འབྲེལ་གཏུག་བྱས་ཡོད། བརྒྱུད་རིམ་དེའི་ཁྲོད་དུ་བོད་རིགས་ཤེས་ཡོན་ཅན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཏུ་རྒྱ་ཡིག་གི་ལམ་ནས་གླེང་མོལ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱ་ཡིག་བརྒྱུད་ནས་ཆ་འཕྲིན་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པ་ཡིན། སྐབས་དེའི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་གི་རྒྱ་ཡིག་པོད་ཁུག་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིན་ལང་(新浪)དང་ཐང་ཤུན་(腾讯) སོགས་སུ་རང་གི་པོད་ཁུག་གཉེར་བ་དང་། རྒྱ་ཡིག་གི་ལམ་ནས་རང་གི་རྩོམ་ཐུང་རེ་སྤེལ་ནས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་རང་དབང་གི་རང་བཞིན་དང་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་རང་བཞིན་སོགས་ལ་ཐོག་མའི་མྱོང་རོལ་བྱས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རྩོམ་རིག་ལ་དགའ་བའི་ན་གཞོན་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱིས་རྒྱ་ཡིག་གི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ལ་དོ་སྣང་དང་རོལ་མྱོང་བྱས་པ་མ་ཟད། སྐབས་དེའི་དུས་ནས་དྲ་ཐོག་ཏུ་སྐྱོད་མཁན་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོའི་སེམས་ཁོང་དུ་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ཡོད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་འདུན་པ་ཞིག་མངོན་མེད་དུ་གནས་ཡོད་པ་དེས་ཕྱིས་འབྱུང་བོད་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཀློག་པ་པོའི་དཔུང་ཁག་གྲུབ་པར་ས་བོན་བཏབ་ཡོད།\nདྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་དྲ་རྒྱ་ནི་དེའི་ཁ་བྲལ་དུ་མེད་པའི་གཙོ་བོའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་དྲ་རྒྱ་དང་ཤ་རུས་བཞིན་འདྲེས་ཡོད་པས་ཡིག་རིགས་གང་གི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དེ་ཆ་འཕྲིན་གྱི་ལག་རྩལ་ལ་མ་བརྟེན་པ་མེད་ན་བོད་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་འདི་ཡང་དེ་ལས་མ་འདས། “ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ནི་རྩིས་འཁོར་དང་དེང་རབས་གློག་འཕྲིན་གྱིས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་ཆ་འཕྲིན་གཏོང་ལེན་དང་ལས་སྣོན། བེད་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་ལག་རྩལ་གྱི་སྤྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་” (62)པ་དང་རྩིས་འཁོར་ཚན་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ནས་རྩིས་འཁོར་འདི་ཐོག་མའི་རྩིས་རྒྱག་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་ཞིག་ནས་ཆ་འཕྲིན་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་ལ། མི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཏན་སློབ་སྦྱོང་དང་འཚོ་བ། ལས་དོན་སོགས་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ལག་ཆ་ཞིག་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་” (63) པས། ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ནི་མི་རིགས་ཤིག་སླར་ཡང་ཤེས་དཔལ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་གལ་ཆེའི་ལམ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་བས་བོད་ཡིག་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ཞིང་མཚར་སྡུག་འོད་སྟོང་འབར་བའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་བླ་སྲོག་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་ལ་མི་རིགས་རང་གི་མི་དམངས་ཚོས་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཡིག་རིགས་ཤིག་དང་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་ཁག་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཤེས་རྟོགས་དང་ཞིབ་འཇུག་ཟབ་མོ་བྱེད་པའི་གལ་ཆེའི་ལག་ཆ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དུས་མཚུངས་“བོད་སྐད་ཡིག་གི་ལས་དོན་ལེགས་པོ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ནི་བོད་སྐད་ཡིག་གི་དེང་རབས་ཅན་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན། བོད་ཁུལ་དུ་ཏང་གི་ལམ་ཕྱོགས་དང་སྲིད་ཇུས། ཚན་རིག་ཤེས་བྱ་སོགས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བ། བོད་མི་རིགས་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་བྱང་ཚད་མཐོར་འདེགས་དང་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་ཡོང་བ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བསྐྱོད་པར་དོན་སྙིང་ཆེན་པོ་ལྡན་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་ཁ་འཕྲལ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་གལ་ཆེའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་”(64)པས་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་གསར་གཏོད་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱས་ཏེ་སློབ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་གིས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔུང་ཁག་བཙུགས་ཡོད།\n“རྒྱལ་ནང་དུ་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ལས་དོན་ནི་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་ནས་དབུ་ཚུགས་པ་དང་ཆེས་ཐོག་མའི་ཞིབ་འཇུག་འབྲས་བུ་ནི་ཀྲང་ལན་ཧྲེང་(张连生)གིས་རྩིས་འཁོར་ལམ་ནས་བོད་ཡིག་ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་རིམ་སྒྲིག་ལས་དོན་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་དེ་ཡིན་”(65)པར་གྲགས་ཤིང་། དེའི་སྐབས་སུ་བོད་ཡིག་གི་བཀོལ་སྤྱོད་མ་ལག་དངོས་སུ་ཐོན་མེད། “༡༩༨༨ལོའི་ཟླ་༨པར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་དང་མཁའ་འགྲུལ་པུའུ་ནས་བོད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་དང་ལའ་ཟེར་རྩོམ་སྒྲིག་གི་རིམ་སྒྲིག་དཔར་འདེབས་མ་ལག་《ཧོ་ཀོང་བོད་ཡིག་མ་ལག་》 (华光藏文系统)གསར་དུ་བཏོད་”(66)ནས་བོད་ཡིག་གི་རྩིས་འཁོར་མ་ལག་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེར་རྫོགས་ཤད་བཀོད། དེ་རྗེས་“༡༩༩༠ལོར་ཀྲུང་གོའི་རྩིས་འཁོར་མཉེན་ཆས་དང་ལག་རྩལ་ཞབས་ཞུའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཀུང་སི་དང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིང་སློབ་ཆེན་རྩིས་འཁོར་ཞིབ་འཇུག་ཁང་། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ལྟེ་གནས་བཅས་ཀྱིས་ཧོ་ཀོང་མ་ལག་གི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་པེ་ཏ་ཧྥང་ཀྲེན་(北大方正)བོད་ཡིག་དཔར་སྒྲིག་མ་ལག་གསར་དུ་བཏོད་” (67)པ་དེ་ནི་དེང་གི་ཆར་ཡང་དཔར་སྐྲུན་ཚན་པ་ཁག་གི་ནང་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད།\nའོན་ཏེ་དེ་དག་སྔར་བཞིན་ཐོག་མའི་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱ་རིམ་ཁྲོད་དུ་ལུས་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚད་གཞི་ཅན་གྱི་ཨང་སྒྲིག་ཡིག་བཏགས་ཚོགས་སྤྱི་(编码字符集)གཏན་འཁེལ་ཡོང་ཆེད། “རྒྱལ་ཁབ་དམངས་ཨུད་དང་ལག་རྩལ་ལྟ་བཤེར་ཅུད་ཀྱི་མཛུབ་སྟོན་འོག་དང་། ཆ་འཕྲིན་ཚད་ལྡན་དོ་དམ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་ཆ་འཕྲིན་ཐོན་སྐྱེད་པུའུ་གློག་རྡུལ་ཚད་ལྡན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་༡༩༩༣ལོ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་བོད་ལྗོངས་སུ་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་ལས་དོན་གཉེར་འགོ་ཚུགས།” (68) དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེའི་ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་འབད་བརྩོན་འོག་ལོ་ཤས་ལས་མ་འགོར་བར་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ཚད་གཞི་ཅན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་དང་“༡༩༩༧ལོའི་ཟླ་༧པར་སྐབས་༣༣པའི་WGI ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བོད་ཡིག་ཨང་སྒྲིག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚད་གཞིར་དངོས་སུ་ཚད་ལོན་ཏེ། རང་རྒྱལ་གྱི་ISO/IEC10646རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚད་ལྡན་གྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཡིག་རིགས་དང་པོར་གྱུར་བ་རེད། ” (69) དེ་ནི་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་གྱི་བྱ་གཞག་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་རླབས་ཆེ་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཡིན་ཀྱང་“བོད་ཡིག་རང་ངོས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནམ་ཞིབ་འཇུག་ལག་རྩལ་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱི་བོད་ཡིག་མཉེན་ཆས་མ་ལག་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེ་ཐེབས་མེད་” (70)སྟབས་སླར་ཡང་དེའི་ཐད་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱ་དགོས་བྱུང་བ་དང་། སློབ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་གིས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི་མཉེན་ཆས་གསར་པ་མང་དུ་ཐོན་འགོ་ཚུགས། དཔེར་ན། ༢༠༠༠ལོར་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱིས་“དོན་ཡོད་བོད་ཡིག་སྒྲིག་གཅོད་མཉེན་ཆས་” གསར་དུ་བཏོད་པ་དང་། ༢༠༠༦ལོར་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱིས་“གངས་སྤྱན་བོད་ཡིག་ནང་འཇུག་མ་ལག་གསར་དུ་བཏོད་པ། གཞན་ཡང་སམ་བྷོ་ཊ་དང་པཎྜི་ཏ། ཙོང་ཁ། ཨ་མདོ། སྨོན་ལམ། ཧི་མ་ལ་ཡ་སོགས་མཉེན་ཆས་གསར་པ་མང་དུ་བཏོད་ནས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བར་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད། དོན་ཡོད་དང་པཎྜི་ཏ། ཧི་མ་ལ་ཡ་སོགས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཏུ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་ལ། ཁྱད་པར་ཧི་མ་ལ་ཡ་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚད་གཞི་ཅན་གྱི་ལག་རྩལ་དུ་གྱུར་ནས་༢༠༠༧ལོའི་ཟླ་༡པོའི་ཚེས་༣༠ཉིན་ཁྲོམ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་Windows vistapརྒྱུད་ཁོངས་ནང་དུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གཏག་ཆས་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་དབྱིན་ཡིག་དང་རྒྱ་ཡིག་གིས་ལས་ཐུབ་པའི་བྱ་རིམ་ཚང་མ་བོད་ཡིག་གི་ཐོག་ནས་གཉེར་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས་ན། དེ་ནི་བོད་ཡིག་དྲ་རྒྱའི་ཆ་འཕྲིན་ཐོག་གི་ལམ་ཚད་རྡོ་རིང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཆོག\nབོད་ཡིག་གི་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་དེ་དག་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ་ལག་རྩལ་དེ་དག་རྨང་གཞིར་བྱས་ཏེ་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཏུ་བོད་ཡིག་གི་དྲ་རྒྱ་མང་དུ་ཐོན་འགོ་ཚུགས། དེ་ཡང་“སྤྱི་ལོ་༡༩༩༩ལོའི་ཟླ་༡༢པའི་ཚེས་༢༠ཉིན་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེ་མོ་ཧུང་ཀྲེ་(洪志)ཡི་འགོ་ཁྲིད་འོག་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་བོད་ཡིག་དྲ་ཚིགས་དང་པོ་《གངས་ལྗོངས་དྲ་བ་》ཞེས་པ་ལན་གྲུའུ་རུ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་དང་། ༢༠༠༠ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཚེས་༡ཉིན་དངོས་སུ་སྒོ་ཕྱེ་”(71)བས་འཛམ་བུའི་ཁྱོན་ལ་བོད་ཡིག་གི་དྲ་ཚིགས་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་སུ་མཇུག་སྒྲིལ་བ་རེད། ༢༠༠༡ལོའི་ཟླ་༩པའི་ཚེས་༡༣ཉིན་“ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་ཆ་འཕྲིན་ལྟེ་གནས”ཀྱི་བོད་ཡིག་དྲ་ཚིགས་སྒོ་ཕྱེ། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༤ལོའི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༧ཉིན་《བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་དྲ་བ་》ཡི་སྟེང་དུ་བཀོད་པའི་འབུམ་པ་རྒྱལ་གྱི་རང་མོས་སྙན་ངག་《སེམས་འགྱུ་》” (72)ཞེས་པ་དེ་ནི་ད་བར་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་བོད་ཡིག་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པར་མཐོང་ཞིང་། ཀློག་པ་པོ་༢༨༧༣ གྱིས་ལྟ་ཀློག་བྱས་ཡོད། ༢༠༠༤ལོའི་ཟླ་༢པའི་ཚེས་༢༠ཉིན་《བོད་མིའི་རིག་གནས་དྲ་ཚིགས་》 སྒོ་ཕྱེ། དེ་བཞིན་《སྦྲང་ཆར》དང་《ཟླ་ཟེར་》《གངས་ལྗོངས་རིག་གནས་》《པོ་ཏ་ལ་》《བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་》《བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་》སོགས་དུས་དེབ་ཁག་གིས་ཀྱང་སྔ་ཕྱིར་རང་རང་གི་དྲ་ཚིགས་གཉེར་བ་དང་དུས་མཚུངས་བོད་ཡིག་གི་དྲ་ཚིགས་གཞན་ཡང་མང་དུ་ཐོན་ཡོད། དེ་དག་ནི་བོད་ཡིག་གི་དྲ་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ངོས་སུ་དབུ་འཁྱུད་དང་འདྲ་བའི་ལེའུ་ཞིག་རེད།\nའཛམ་གླིང་གི་བོད་ཡིག་དྲ་ཚིགས་དང་པོ་《གངས་ལྗོངས་དྲ་བ་》 ཞེས་པ་དེ་ནི་བོད་ཡིག་འདི་ཉིད་དྲ་རྒྱའི་ནང་དུ་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་སྣེ་ཁྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས། དམངས་སྲོལ་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་འགའ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད་མོད། རྩོམ་རིག་སྐོར་གྱི་ལེ་ཚན་མི་སྣང་ལ་ད་བར་ཡང་ཐོག་མའི་ངོས་དེ་གར་ལུས་འདུག་པར་མཐོང་། 《ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་ཆ་འཕྲིན་ལྟེ་གནས་》ཞེས་པའི་བོད་ཡིག་དྲ་ཚིགས་སུ་ཆེད་དུ་རྩོམ་རིག་སྐོར་གྱི་ལེ་ཚན་ཞིག་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ཐོག་མའི་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ནི་གནའ་ཉེ་དེང་གསུམ་གྱི་ཤོག་ཐོག་རྩོམ་རིག་ཤ་སྟག་ཡིན། ༢༠༠༥ལོའི་ལོ་སྟོད་དུ་《ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ལྟེ་གནས་》ཀྱིས་《བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་པ་པོའི་དགའ་ཚལ་》ཞེས་པའི་དྲ་ཚིགས་གསར་དུ་གཉེར་བ་དང་དེའི་ནང་དུ་སྐྱབས་ཆེན་བདེ་གྲོལ་དང་མདའ་བཙན་པོ། མཚོ་བུ་དགའ་བདེ། འབའ་སེང་སྨྱོན། ཁྲི་སེམས་དཔའ། བདེ་སྐྱིད་སྒྲོལ་མ། དཔལ་མོ། འབྲོང་ཕྲུག་ལྷ་ཆེན་རྒྱལ་སོགས་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་པ་པོ་ཁག་གཅིག་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པ་དང་སྦྲགས་བརྩམས་ཆོས་གྲངས་༡༢་སྤེལ་ཡོད་པ་ལས་གཟུངས་ཕྱུག་སྐྱིད་ཀྱི《དབྱངས་ཅན་མ་》ཞེས་པ་དང་དཔལ་མོའི་《ན་ཟུག་དེ་》 ཞེས་པ་གཉིས་ཕུད། དེ་བྱིངས་བརྩམས་ཆོས་རྣམས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཏུ་ཐོག་མར་སྤེལ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན། དེ་བཞིན་༢༠༠༤ལོའི་ཟླ་༢པའི་ཚེས་༢༠ཉིན་དངོས་སུ་སྒོ་ཕྱེ་བའི་《བོད་མིའི་རིག་གནས་དྲ་ཚིགས་》སུའང་རྩོམ་རིག་གི་ལེ་ཚན་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ཀྱང་བརྩམས་ཆོས་ཚང་མ་སྔར་གྱི་རྩོམ་པ་པོའི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ཐོག་མའི་མྱུ་གུ་འབུས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཆོག\nསྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོའི་ལོ་སྟོད་དུ་འཛམ་བུའི་ཁྱོན་ལ་བོད་ཡིག་གི་པོད་ཁུག་དང་པོ་《བོད་ཡིག་ཟིན་བྲིས་》ཞེས་པ་ཐོན་པ་དང་དེ་ནས་མི་རིང་བར་《མཆོད་མེའི་པོད་ཁུག》ཅེས་པ་ཐོན། དེ་དག་ནི་གོང་གི་དྲ་རྒྱ་དག་གི་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོའི་འོག་ཐོན་པ་ཞིག་དང་བོད་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་དངོས་སུ་དར་བའི་རྒྱུ་བཟང་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། གང་ལགས་ཤེ་ན། པོད་ཁུག་གིས་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་སྤྱིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གནས་བབས་ངེས་ཅན་བཟུང་ཡོད་ལ་རང་རེའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ནའང་བོད་ཡིག་པོད་ཁུག་ཐོན་རྗེས་རྒྱ་ཆེའི་བོད་རིགས་དྲ་དམངས་ཚོས་ཕ་སྐད་ཀྱི་ལམ་ནས་རང་རང་གི་པོད་ཁུག་གཉེར་བ་དང་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་གྱི་ལས་ལ་སྤྲོ་བས་གཞོལ་བ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་གྲགས་ཅན་སྙན་ངག་པ་ལྗང་བུ་དང་ཁྲི་སེམས་དཔའ། འབར་རྡེའུ་སོགས་རྩོམ་པ་པོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཀྱང་པོད་ཁུག་གཉེར་འགོ་ཚུགས་པས་ཡིན།\nསྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོའི་ཟླ་༡༠ཚེས་༡༤ཉིན་བོད་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་གལ་ཆེའི་གྲུབ་ཆར་གྱུར་པའི་《གངས་ལྗོངས་གཞོན་ནུའི་གླེང་སྟེགས་》ཞེས་པའི་དྲ་ཚིགས་ཐོན་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོའི་ཟླ་༡༢པའི་ཚེས་༢ཉིན་སླར་ཡང་རང་རེའི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་གྲུབ་ཆ་《མཆོད་མེའི་རྩོམ་རིག་དྲ་བ་》ཞེས་དྲ་ཚིགས་རྩོམ་རིག་གི་དཔེ་མཚོན་དྲ་རྒྱ་དངོས་སུ་ཕྱེ་བས། དེར་བོད་ཀྱི་དྲ་དམངས་མང་པོའི་དགའ་བསུ་ཚད་མེད་ཐོབ་པ་མ་ཟད་《གངས་ལྗོངས་གཞོན་ནུའི་གླེང་སྟེགས་》གཅིག་པུར་ཡང་ད་བར་(2009/10/23བར་)དྲ་དམངས་༨༠༧༡ཙམ་གྱིས་ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་《ཧི་གཟུགས་ཟིན་བྲིས་》དང་《སེང་རྡོར་དྲ་བ་》《ན་གཞོན་གསར་པ་》《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དྲ་བ་》སོགས་མང་དུ་ཐོན་པ་དང་རྩོམ་རིག་ལ་དགའ་བའི་དྲ་དམངས་སྐོར་ཞིག་གིས་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་གྱི་བྱ་བར་གཞོལ་ཏེ་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་དབྱར་གྱི་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་ཇི་བཞིན་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་བརྩམས་པས་བོད་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་བྱ་བ་དེ་དེ་བས་འཁྲུག་ཆ་དོད་ཅིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཡོད།\nམདོར་ན། ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་དག་གིས་བོད་དུ་དུས་རབས་རང་བཞིན་དང་མང་ཚོགས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྩོམ་རིག་གི་རྣམ་པ་གསར་པ་འདི་ཉིད་ཐོན་པར་འདོད་དོ། །\n(1)(2)(7)(8)(12)(13)(14)(16)(17)(21)(22)(23)(24)(25)(29)(30)(31)(39)(40)(41)(45)《网络文学概论》欧阳友权 主编 北京大学出版社2008年1月第一次出版P20 P19 P3 P3 P4 P20 P20 P20 P20 P20 P21 P20 P27 P27 P47 P47 P21 P32P39 P39 P39\n(3)(55)(61)《网络文学学理形态》欧阳友权 著 中央文献出版社2008年二月第一次出版 P3 P56 P34\n(4)(5)(6)《文学网景》于洋 汤爱丽 李俊 著 中央编译出版社2004年1月第一次出版P8 P9 P10\n(11)ཆེད་བཟོས་གསར་རྩོམ་མཉེན་ཆས་ཞེས་པ་ནི་ཆེད་དུ་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་བྱེད་པའི་མཉེན་ཆས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་རྒྱལ་ནང་དུ་དེའི་ཚབ་མཚོན་ནི་ལེའེ་ཧུའུ་ཤིང་(猎户星)ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེས་བརྩམས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱང་ཨའུ་ཡང་ཡའུ་ཆོན་གྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་《དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་སྤྱི་བཤད་》ཀྱི་ཤོག་ངོས་༡༥༢ནང་དུ་《 མིང་མེད་》ཅེས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དཔེ་མཚོན་དུ་དྲངས་ཡོད། (15)(18)(19)(20)(26)(27)(28)(35)(38)(58)(59)(60)《网络文学10年史》马季 著 中国工人出版社2008年1月第一次出版P118 P118 P119 P119 P124 P125 P125 P1 P2 P5 P2 P2 (32)(33)(34)(36)(37)(42)(43)(44)(46)(47)(48)《网络文学发展史》欧阳友权 主编 中国广播电视出版社2008年12月第一次出版 P351 P354 P353 P354 P354 P374 P378 P379 P382 P2 P3\n(51)(52)《网络传播与社会文化》欧阳友权 主编 高等教育出版社2005年5月第一次出版P3 P3\n(53)(56)(57)《网络传播与文学》柏定国 著 中国文史出版社2008年3月第一次出版P4 P23 P23\n(54)སྨྱན་རྫས་བཞི་པ་ཞེས་པ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱིས་ཆ་འཕྲིན་སྨྱན་རྫས་གསར་གཏོད་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཐོག་མར་ཚགས་དཔར་དང་། དེ་རྗེས་རྒྱང་བསྒྲགས། བརྙན་འཕྲིན་བཅས་ཐོན་པ་དང་ད་ཆ་སྦྲེལ་རེས་དྲ་རྒྱ་ཐོན་པས་དེར་སྨྱན་རྫས་བཞི་པ་ཞེས་བརྗོད། གཞན་“སྨྱན་རྫས་E”ཡང་ཟེར།\n(62)(63)(64)(65)(66)(67)(68)(69)(70)《藏文信息处理研究的现状与展望》尼玛更参(硕士学位论文)2007-6-21电子版P2 P2 P3 P8 P9 P10 P7 P7 P7\n(72) http://xz6.2000y.net/mb/I/ReandNews/asp? NewsID=219477 (2010/1/10ཉིན་བཤེར)\n༄༅།། ཤར་མི་ཉག་རིང་མོར་དལ་གྱིས་བསྐྱོད། （གསུམ་པ།）