Abridge Biographies: The Lineage of the Do Family\nAlongside our own publications, Tib Shelf peer reviews and publishes the works of aspiring and established Tibetologists. If you would like to publish with us or request our translation services, please get in touch, our team would be pleased to help. Tib Shelf has been accredited by the British library with the International Standard Serial Number—ISSN 2754–1495\nདེ་ཡང་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་འཇིགས་བྲལ་གླིང་པ་ནི་མངའ་བདག་ཚངས་པ་ལྷའི་མེ་ཏོག་གི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་གཡོ་རུ་གྲྭའི་དབུས་སུ་སྐུ་བལྟམས། མཆིམས་ཕུར་ལོ་གསུམ་སྒྲུབ་པ་མཛད་པས་ཀུན་མཁྱེན་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་ཡེ་ཤེས་སྐུས་རྗེས་སུ་བཟུང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བསླབས་པར་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས། མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་དབྱེར་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ཞལ་བཞེས་དང་མཚུངས་པའི་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ། མདོ་ཁམས་རྨ་རྫ་ཟལ་མོ་སྒང་གི་ཉེར་ཆར་མགོ་ཞེས་པར། ཡབ་ལྷ་གཉན་ཐང་ལྷ། ཡུམ་མདའ་བཟའ་ཚེ་དབང་སྨན་གཉིས་རྩེ་དགར་རོལ་བའི་སྲས་སུ་རབ་འདོད་ལྕགས་སྤྲེལ་ཟླ་༡༠ཚེས་༡༥ཉི་ཤར་གྱི་དུས་སུ་སྐུ་བལྟམས།\nའཁྲུངས་མ་ཐག་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་མཛད་ཅིང་། དབྱངས་གསལ་སྒྲ་དག་ལ་གསལ་བར་གསུངས། བལྟམས་ནས་ཞག་གསུམ་གྱི་ཐོ་རེངས་ཁར་ཌཱཀྐི་པདྨ་འབུམ་སྡེའི་ཕྱག་གིས་བླངས་ཏེ་མཁའ་སྤྱོད་དུ་ཁྱེར། དེར་བླ་མ་མཁའ་འགྲོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ཞག་གསུམ་གྱི་ཉི་ཤར་དུས་སྦྲ་ཆུང་གི་མཐོངས་ནས་མའི་པང་དུ་བབས། ཟླ་ཤས་ལོན་ཚེ་སྐུ་བརྟེན་པ་མེད་པར་ཡར་བཞེངས་ཏེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བཞིན་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་གཟིགས། ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་རྟེན་བརྟེན་པ་བཅས་པ་མཇལ། དེ་རྗེས་བར་བཞི་རོང་དུ་བྱོན་ནས་བཞུགས་པའི་ཉིན་གཅིག་དབྱིངས་ཕྱུག་མཁའ་འགྲོས་སྐུ་བཏེགས་ནས་ཁང་སྟེང་དུ་བཞག་པས། མདུན་འཇའ་སྤྲིན་ཀློང་ནས་ཉང་རལ་གྱི་ཞལ་བསྟན། སངས་རྒྱས་གླིང་པའི་ཡང་སྲིད་རྡོ་གྲུབ་བསོད་ནམས་ཆོས་ལྡན་རྩད་ཆོད་པར་མཛོད་ཅེས་ལུང་བསྟན་པས་སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན།\nབྱིས་པ་ལོ་ཁ་གང་ཙམ་དེས་རྡོ་གྲུབ་མཚན་ནས་ཡང་ཡང་བརྗོད་ཅིང་རྡོ་གྲུབ་དབང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དགོངས་བཞིན་མདུན་དུ་ཕེབས་འཕྲལ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཨོ་རྒྱན་ཆེན་པོ་དངོས་སུ་གཟིགས། བླ་མས་ང་ཤེས་སམ་གསུངས་པས་བསོན་ནམས་ཆོས་ལྡན་ཁྱོད་ངས་ངོ་ལོས་ཀྱང་ཤེས་ཞེས་ངོས་བཟུངས་པས་རིག་འཛིན་འཇིགས་བྲལ་གླིང་པའི་སྐྱེ་སྤྲུལ་འཁྲུལ་མེད་དུ་ཐུགས་ཆེས། རྗེ་ཉིད་དགུང་གྲངས་གཉིས་ཙམ་བཞེས་དུས་རྡོ་གྲུབ་གདན་ས་ཤུགས་ཆེན་སྟག་མགོར་གདན་དྲངས། ཟླ་བ་ཕྱེད་གཉིས་བཞུགས་སླར་རོང་དུ་ཕེབས། ཆུ་ཁྱིའི་ལོར་རྡོ་གྲུབ་སྡེ་དགེའི་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་དུས་རྗེ་ཉིད་ཀྱང་འཁོར་བཅས་རུ་དམ་ལྷ་ལུང་མདོར་བྱོན། ལྷ་ལྡན་དུ་འགྲོ་ལམ་གཟིགས་པས་རྐྱེན་གྱིས་བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུ། གདན་ས་ཚེ་རིང་ལྗོངས་སོགས་ཐུགས་ལ་ས་ལེར་ཤར། ཆོས་ལུང་གདོང་དུ་ཀཿརྫོགས་ཞེ་གསུམ་སོགས་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་མང་པོར་རྡོ་གྲུབ་རྗེ་་དང་ཀུན་མཁྱེན་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་དབང་ལུང་གནང་སྐབས་བླ་མའི་སྐུ་ལ་གཟིགས་སྣང་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་དང་། ཁྱད་པར་མ་གཟའ་དམ་གསུམ་གྱི་དངོས་གཟུགས་བསྟན། ཚེ་རིང་ལྗོངས་ནས་ལྷ་མི་གཉིས་ཀྱིས་བསུ་བ་དང་། འབྲི་གུང་བའི་མགྲོན་གཉེར་སོགས་སྐུ་དྲག་རྣམས་གདན་འདྲེན་དུ་བྱུང་བ་དང་ཞལ་འཛོམས། སྡེ་དགེའི་ལྷ་ལུང་ཁུག་ཏུ་སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་མོ་ཡུམ་སྲས། ཞེ་རྫོགས་སོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ཚོགས་པར་རྡོ་གྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཡིད་ཆེས་ཕྱིར་དུ་རྗེ་ཉིད་ལ་གོང་མའི་རྟེན་ཆས་སོགས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་མིན་སད་ཚུལ་མཛད་པས་རེ་རེ་ནས་འཁྲུལ་མེད་དུ་ངོས་བཟུང་ཞིང་རྗེས་དྲན་གཏམ་གྱིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་མགུ་བར་མཛད། དེར་ཕེབས་བསུར་འབྱོར་བ་རྣམས་དང་རྗེ་ཉིད་ལྕམ་སྲིང་ཡབ་ཡུམ་འཁོར་བཅས་བོད་དབུས་སུ་ཆིབས་བསྐྱོད།\nཁྱད་པར་འབྲི་གུང་བ་དང་སྐུ་ཕྲེང་དུ་མར་ཡབ་སྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས། ཡང་རི་སྒང་དུ་ཁྲི་སྟོན་རྒྱས་པར་མཛད། ལྷ་རྩེའི་ཕོ་བྲང་དུ་གཟས་དངོས་གཟུགས་བསྟན། གོང་མའི་ཞལ་བཞེས་བཞིན་གཙང་ཐེག་མཆོག་གླིང་དུ་གསན་སྦྱོང་ལ་བསྐུལ་ཡང་གཞན་དབང་བཙན་པས་ལུས། འབྲི་གུང་མཐིལ་དང་། ཕོ་བྲང་རྫོང་གསར་སོགས་སུ་བཞུགས། ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེས་ན་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་ཁྲིད་གསུང་ཚེ་དེའི་ཁྲིར་མི་ལ་རས་པ་མཇལ་ཞིང་ཆོས་གསན། ཁམས་ཉི་རྫོང་ཁྲི་པས་འབྲི་གུང་བསྟན་གཉིས་དགོངས་གཅིག་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་རྒྱས་གནང་བ་ཀུན་ཐུགས་ལ་དཔར་བཏབ་པ་ལྟར་བཟུང་ནས། དགོང་མོ་གཞན་ལ་འཆད། འདི་དུས་དགུང་ལོ་བཅུ་ལོན། ལོ་གསུམ་དེར་བཞུགས་རིང་ལ་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ། རྒྱལ་སྲས་རིན་པོ་ཆེ། མཚུར་ཕུའི་རྒྱལ་ཚབ། ཉི་རྫོང་ཁྲི་བ། དཔལ་རིའི་མཚོ་རྒྱལ་སྤྲུལ་སྐུ། ཀློང་ཆེན་རོལ་བ་རྩལ། ཟུར་མཁར་ཐེག་ཆེན་གླིང་པའི་རྒྱལ་སྲས་སོགས་དམ་པ་དུ་མའི་ཞབས་པད་བསྙེན་ནས། མདོ་རྒྱུད་བཀའ་གཏེར་དག་སྣང་གི་ཆོས་ཚུལ་དུ་མའི་སྨིན་གྲོལ་གྱི་གདམས་པ། གཞུང་འགྲེལ་བཤད་ཕྱག་ལེན་དང་བཅས་པར་གསན་སྦྱངས་མཛད་པས་ཕུལ་དུ་ཕྱིན། རི་ཁྲོད་གནས་མཇལ་དུ་བྱོན་པས་སྒྲུབ་ཁང་དུ་པདྨ་སཾབྷ་ཝའི་ཞལ་གཟིགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས། གདན་ས་ཚེ་རིང་ལྗོངས་སུ་ཕེབས་ཏེ་རྒྱལ་ཡུམ་དབོན་པོ་ཀུན་མཁྱེན་བུ་སློབ་གྲངས་མེད་པ་དེར་འདུས་པ་བཅས་ལ་མཇལ་འཕྲད་མཛད། ཤེལ་བྲག་ཏུ་ཕེབས་པས་གུ་རུའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ཐུགས་ཀའི་འོད་འཕྲོས་ཏེ་ཁོང་ལ་ཐིམ།\nསླར་ཁམས་སུ་ཆིབས་བསྐྱོད། ཡབ་ཐང་ལྷ་མནལ་ལམ་ཏུ་ཕེབས་ཏེ། བུ་ཁམས་སུ་འབྱོན་པར་ཡིད་མ་སྐྱོ་ལས་ཀྱིས་འབྲེལ་བའི་བླ་མའི་དྲུང་གདམས་པ་མཐར་ཕྱིན་ཞུས་ཞེས་བསྐུལ། མདོ་སྨད་དར་ལུང་ཉག་ཅེས་པར་ཕེབས་དུས་མཁའ་ལ་འཇའ་འོད་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་བཅས་གཞི་བདག་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་བསུ་བའི་རྟགས་མངོན། རྡོ་གྲུབ་དབང་དྲུང་དུ་ཡབ་སྲས་ཞལ་འཛོམས། ལོ་གསུམ་རིང་དེར་བླ་མའི་མདུན་ནས་ཡོན་མཛོད་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་རྒྱས། དྭགས་པོའི་ཐར་རྒྱན། ཁྲིད་ཡིག་ཡེ་ཤེས་བླ་མ། རྩ་རླུང་། རྒྱུད་བཅུ་བདུན་སོགས་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མིན་གྱི་ཟབ་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་སྨིན་གྲོལ་གྱི་གདམས་པས་ཐུགས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གཏམས། དགུང་གྲངས་བཅུ་དྲུག་བཞེས་པའི་ལོར། རྡོ་གྲུབ་དབང་གིས་དགོས་པ་ལྔ་ཡོད་པར་གཟིགས་ནས་སླར་བོད་དབུས་སུ་བརྫངས། འབྲི་ཆུའི་རྫ་བར་གྲུར་ཕེབས་ལམ་ར་ཉག་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་མེ་མདའ་ཟངས་རྡོལ་ཅན་ཐུགས་ཀར་གཏད་དེ་འཕངས་པས་སྐུ་ལ་གནོད་པ་མེད་སྟེང་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་འཁྲུངས། རྡོ་ལ་རྟ་མགྲིན་གྱི་སྐུ་དོད་པ་སོགས་བར་ཆད་བསལ་ཞིང་ཚེའི་དབང་ཐོབ་པས་དགོས་པ་དང་པོ་གྲུབ། རིམ་བརྒྱུད་འབྲི་གུང་དུ་ཕེབས།\nདེ་ནས་བསམ་ཡས་སུ་བྱོན། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་མདུན་མནྡལ་འབུམ་ཕུལ་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་དངོས་སུ་བྱོན་ཏེ་སྟེང་ཁང་རྣམ་སྣང་གི་དྲུང་དུ་ཁྲིད་པས་སྐུ་དེ་དངོས་སུ་གྱུར་པས་ཤེལ་གྱི་ཤོག་དྲིལ་བདུན་སོགས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་ལུང་བསྟན་བསྒོ་བ་བཅས་ཐོབ་པས་དགོས་པ་གཉིས་པ་གྲུབ། མཆིམས་ཕུའི་མཚོ་རྒྱལ་གསང་ཕུག་གོང་མར་གུ་རུའི་བསྙེན་སྒྲུབ་མཛད་པས་གུ་རུ་རྣམས་ཀྱིས་ཞལ་གཟིགས་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཀྱིས་གནས་ཁང་ཁྱབ་པ་བྱུང་། ཁྱད་པར་ཞག་བདུན་གྱི་ཐོ་རེངས་ཙམ་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་བདེ་བྱེད་བརྩེགས་པ་སོགས་སུ་བྱོན་ཞིང་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པས་དགོས་པ་གསུམ་པ་གྲུབ། བསམ་ཡས་དཀོར་མཛོད་གླིང་དུ་པེ་ཧར་བླ་ཤིང་རྩར་ཞག་གསུམ། སྐུ་འབག་དྲུང་དུ་ཞག་གསུམ། འཛམ་གླིང་སྲོག་སྡུད་སྒོར་ཞག་གཅིག་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་ནངས་ཆོས་སྐྱོང་ཐོག་ཕེབས་ཀྱིས་སྒོ་ཕྱེས། ནང་དུ་གདན་དྲངས་བའི་འཕྲལ་སྒོ་བསྡམས། དེར་ལྷ་འདྲེའི་འཚུབ་སློང་ཆེར་བྱུང་བ་ལྟ་བས་ཟིལ་གྱིས་མནན། ཚར་ཚད་ཀྱི་མཐའ་རྫོགས་པའི་ནངས་བར་ཡང་ཆོས་སྐྱོང་གིས་སྒོ་ཕྱེས། སྤོས་རོལ་ཀྱིས་བསུས་ཤིང་རང་གི་བླ་རྡོ་དར་གྱིས་བཏེགས་ཏེ་ཕུལ་ཞིང་བྲན་དུ་ཁས་བླངས་པས་དགོས་ཆེ་བཞི་པ་གྲུབ། ཤེལ་བྲག་ཏུ་བྱོན་པས་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་སྤྱན་ཧྲིག་ཧྲིག་དང་ཞལ་འཛུམ་པ་མཛད། དེའི་ནུབ་ལྕེ་བཙུན་ཆེན་པོ། ནམ་མཁའ་འཇིགས་མེད་འཁྲུལ་ཞིག་དབང་དྲག་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་བསྟན་ཞལ་གདམས་གནང་། ལྕགས་ཟམ་ཆུ་བོ་རིར་གནས་འབྲེལ་མཛད་པས་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོའི་ཞལ་གཟིགས་ཤིང་ལུང་བསྟན། ཕྱིར་ནངས་གསེར་དམར་ལས་གྲུབ་པའི་གུ་རུའི་སྐུ་ཚབ་མཐོང་བ་རང་གྲོལ་སོགས་གཏེར་ནས་བཞེངས་པས་དགོས་པ་ལྔ་པ་གྲུབ་ནས་འབྲི་གུང་བྱོན། འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་རྒྱལ་སྲས་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ནས་ཀུན་མཁྱེན་གོང་མ་ནས་བརྒྱུད་པའི་འདུས་པ་མདོ་དབང་སོགས་གསན། སླར་ཁམས་སུ་བྱོན་ལམ་ཡབ་ལྷ་གཉན་ཐང་ལྷ། མེས་ཡུམ་སྲས་བཅས་དངོས་སུ་གཟིགས། དགུང་གྲངས་བཅུ་བདུན་སྟེང་རྡོ་གྲུབ་དབང་མདུན་དུ་བྱོན། བླ་མས་རྩ་རླུང་གི་ཁྲིད་དང་རྒྱུད་གསང་སྙིང་འགྲེལ་བཤད་ཀུན་མཁྱེན་གོང་མ་ནས་བརྒྱུད་པ། ལུང་རྒྱབ་རྟེན་བཀའ་གཏད་དང་བཅས་པ་གནང་། རྡོ་གྲུབ་རྗེའི་བཀའ་ལྟར་ཀཿཐོག་ཏུ། ལྔ་རིག་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དགེ་རྩེ་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ། གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཞིང་སྐྱོང་། རྒྱ་རོང་ནམ་མཁའ་ཚེ་དབང་སོགས་ཁམས་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་དཔག་མེད་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་མཛད་པས་མཁྱེན་རབ་ཀྱི་རྩལ་རྫོགས། ཀི་ལུང་བླ་མ་འཇིགས་མེད་ངོ་མཚར་དྲུང་ནས་རྙིང་རྒྱུད་གསན། དེ་ཚེ་འོད་གསལ་སྣང་བར་བི་མས་རྒྱུད་འགྲེལ་མཛད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད།\nརྨ་སྟོད་དུ་ཕེབས་པས། རྩེ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་དངུལ་དཀར་སྒྲོལ་མས་གདན་དྲངས། རྟེན་འབྲེལ་དུས་བབས་ལྟར་པདྨ་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་སྐོར་དག་སྣང་གི་ཚུལ་དུ་བྱོན། གེ་སར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་མི་སྨུག་སྒྲུང་ཞྭ་མནབ་པས་སྡེ་བརྒྱད་ཟིལ་གནོན་གྱི་གླུ་ལེན་པ་གཟིགས། ས་ཡོས་སྣྲོན་ཟླའི་ཚེས་བཅུར་གོས་དཀར་ལྕང་ལོ་ཆས་མཛད་སྒར་གཞིས་རྟེན་དང་མཆོད་ཆས་ཆིབས་རྟ་དྲེལ་ནབ་བཟའ་སོགས་དངོས་པོ་གང་ཡོད། འབྲི་གུང་བ་བླ་མའི་དྲུང་ལྷག་ལུས་མེད་པར་ཕུལ་ནས་ཀུན་སྤང་གི་ཚུལ་མཛད། མཚན་མོར་འོད་གསལ་གྱི་ངོར། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཀློང་ཆེན་པས་ཡང་ཏིག་ཆེན་པོའི་སྟོན་ཁྲིད་མཛད་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་བྱུང་། གཞན་ཡང་ལྷག་པའི་ལྷ་དུ་མ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོས་རྗེས་སུ་བཟུང་བས་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རྣམ་བཞིའི་ཕྲིན་ལས་ལ་དབང་འབྱོར། རིས་བྲལ་གྱི་དམ་པ་རྣམས་དང་། ཁྱད་པར་རིག་འཛིན་འཇིགས་བྲལ་གླིང་པའི་ཐུགས་སྲས་མཆོག་གྱུར། ཆོས་བདག་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེའམ་འཇིགས་མེད་ཕྲིན་ལས་འོད་ཟེར་རིགས་བདག་ཏུ་བཀུར་ནས་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བཤད་བརྒྱུད། སྙན་བརྒྱུད་མན་ངག་གི་གདམས་པའི་བདུད་རྩི་མ་ལུས་པས་ཐུགས་རྒྱུད་བུམ་པ་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་གཏམས། དགོངས་བརྒྱུད་བྱིན་རླབས་འཕོས་ཏེ་གྲུབ་པའི་ས་མཐོར་གཤེགས་པས་རྟོགས་གྲོལ་དུས་མཉམ་དུ་གྱུར། གཏད་རྒྱ་སྨོན་ལམ་མ་འོངས་ལུང་བསྟན་བཅས་གནང་། རྒྱལ་རོང་ཁྲོ་སྐྱབས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོར་ཕེབས་པས་རྟེན་གྱི་ཞལ་ལས་ཡི་གེ་དྲུག་མའི་གསུང་ལན་གསུམ་བྱུང་ཞིང་ཐུགས་སྨོན་གསོལ་བས་མཐུན་གྱུར་མཛད་པ་ཀུན་གྱིས་ཐོས། བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས། གླིང་རྒྱའི་ཨ་མྱེ་མུ་རིར་སངས་རྒྱས་སྟོང་རང་བྱོན་གྲུབ་པའི་གནས་སྒོ་ཕྱེས། རེབ་སྐོང་འཇའ་མོ་ཐང་གི་ཉེ་འདབས་སུ་འབྲུམ་བཞེས་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་འོད་གསལ་སྣང་བར་ཞིང་ཀུན་ཉུལ། ཁྱད་པར་ཟངས་མདོག་དཔལ་རིར་གུ་རུའི་དྲུང་ནས་དབང་བཞི་རྫོགས་པར་ནོད། ནག་ཕྱོགས་ལྷ་འདྲེ་ཚར་བཅད་པ་སོགས་འགྲོ་དོན་མཐའ་ཡས།\nལྕགས་སྦྲུལ་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་ཚེས་༡༣ ལ་བླ་མའི་འདས་རྗེས་རྫོགས་པར་བབ། རེབ་སྐོང་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་གནས་བརྒྱད་དུ་བྱོན། བྱང་གཡའ་མ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཀློང་སྙིང་སྔོན་འགྲོ་འདུས་པ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་གསུངས། གླིང་རྒྱའི་རི་ཁྲོད་གསར་བསྐྲུན་དུ་རེ་ཞིག་བཞུགས། ཡུལ་དེའི་བན་སྔགས་ཀུན་ལ་ཀློང་སྙིང་། བཀའ་བརྒྱད་སོགས་ཀྱི་དབང་ལུང་དང་། རང་སྐལ་དང་འཚམས་པའི་གདམས་ངག་ངོ་སྤྲོད་སོགས་མཛད། སྔགས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་སྐྱེལ་མ་ཞུས། མགོ་ལོག ཡར་ལུང་པདྨ་བཀོད། སྡེ་དགེ རུ་དམ། རྫ་སྟོད་རྣམས་སུ་ཕེབས་ཤིང་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གི་འབྲེལ་བས་རྗེས་སུ་བཟུང་། སྣང་སེམས་རང་དབང་ཐོབ་པས་དཔལ་ཤ་བ་རི་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བརྐྱངས་ཏེ་བསད་པ་གསོ་བ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་མཐའ་ཡས་པས་གདུལ་བྱ་དབང་མེད་དད་པར་མཛད། ཁྲོ་སྐྱབས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མདུན་སྡུག་བསྔལ་རང་གྲོལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་མཛད་པས་སྐུ་རྟེན་བཞད་ཅིང་བདུད་རྩི་ཁོལ།\nམགོ་ལོག་ཡུལ་བཞིར་པདྨ་སེང་གེ་སོགས་འདུས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ལ་སྔོན་འགྲོ་རྩ་རླུང་གི་ཁྲིད་གནང་དྲོད་རྟགས་མངོན་དུ་གྱུར། མཁའ་འགྲོས་ལུང་ལྟར་ཆུ་ལུག་ལོར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་འཕར་ཕྱེས། དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའི་གནས་སུ་ཚོགས་འཁོར་མཛད་པས་གཙོ་འཁོར་ཀུན་ཆོས་ཉིད་ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་འུར་ཞིང་། འཚོ་བའི་ཟས་དང་གཉིད་སྤང་གཏད་མེད་ཀྱི་ངང་ལུས་པ་སོགས་ཐུན་མིན་གྱི་རྟགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་འཇའ་འོད་འཁྱིལ་བ་སོགས་ཐུན་མོང་ངོ་མཚར་བའི་རྟགས་མངོན། རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་པོའི་མཐའ་རྫོགས་པ་དང་། ཌཱཀྐི་རྣམས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་མཚན་གྱིས་མངའ་གསོལ་མཛད། སླར་འཛིར་ཀ་མགོ་ལོག་གཙང་སྟོད་སྨད། གཡུ་ཁོག་རྣམས་སུ་གདུལ་བྱ་དུས་བབ་ལྟར་བྱོན། མཆོག་དམན་འབྲེལ་བས་བསྡུས་པ་དོན་ལྡན་མཛད། སེང་ཚང་བླ་མ་བསྟན་རྒྱས་གཙོས་འདུས་པ་ཡང་རབ་ལ་ཀློང་སྙིང་གི་སྨིན་ཁྲིད་གནང་། ཁྲོ་སྐྱབས་འབྲོང་རྫོང་རི་ཁྲོད་དུ་རེ་ཞིག་བཞུགས། སླར་སྡེ་དགེ རྫོགས་ཆེན་དགོན། ཤྲཱི་སེང་ཧ། ཞེ་ཆེན། ཕྱག་ཚ་རྣམས་སུ་ཕེབས། ཀུན་མཁྱེན་དངོས་སློབ་སོགས་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལྟ་བའི་ངོ་སྤྲད། ཆོས་འབྲེལ་སོགས་མཛད། འཇིགས་མེད་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་དང་། དགེ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྫ་དར་ཐང་དུ་བྱོན་པ་མཇལ་འཕྲད་མཛད། ཕན་ཚུན་དབང་སོགས་གནང་ཐུགས་ཡིད་གཅིག་འདྲེས་སུ་གྱུར། གནས་པདྨ་འབུམ་སོགས་སུ་བསྙེན་སྒྲུབ་མཛད་་པས་སྐུ་གེགས་གྲོལ། རེབ་སྐོང་། མགོ་ལོག མི་ཉག་རབ་སྒང་། སོ་མང་རྒྱལ་པོ། ཡང་སྒོས་ཁྲོ་སྐྱབས་མི་དབང་ཚེ་དབང་ནམ་མཁའ་སོགས་རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་མི་དང་མི་མིན་ཕལ་ཆེར་གདུལ་བྱར་མཛད་པ་དང་དབང་ཁྲིད་གདམས་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་དང་། ཞལ་མཐོང་བ་དང་། གསུང་ཐོས་པ་དང་། ཕྱག་གིས་རེག་པ་དང་གཞན་ཡང་བཀའ་བཀྱོན་དང་རྡུང་རྡེག་སོགས་ལ་བརྟེན་གང་གི་ཐུགས་རྗེས་མོད་ལ་རྒྱུད་གྲོལ་བ་བགྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་བྱུང་། མི་བསྲུན་པ་རྣམས་ཀྱང་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་པས་ཆོས་ལ་བཀོད། ནག་ཕྱོགས་ལྷ་འདྲེ་དམ་ལ་བཏགས་པ་སོགས་འགྲོ་དོན་དཔག་མེད་གྲུབ་ནས། རབ་ཡིད་མེ་སྟག་ལོར་སྒྲ་འོད་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་དུ་མ་བཅས་ཏེ་གཤེགས།\n༈ རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྲིང་ལྕམ་བློ་གསལ་སྒྲོན་མ་ཡབ་ཆོས་སྐོར་བསོད་ནམས་འཕན། ཡུམ་ཚེ་དབང་སྨན། རབ་འདོད་ཆུ་ཁྲིའི་ལོ་སྨིན་ཟླའི་ཚེ་བཅུར་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ཐོ་རེངས་ཁར་ཡི་གེ་བཅུ་པའི་སྒྲ་ཆེན་གསལ་བར་གྲགས། ཁྱིམ་ཀུན་འོད་ལྗང་གུས་ཁྱབ་པ་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་མང་དུ་བྱུང་། རྡོ་གྲུབ་དབང་རྩ་བའི་བླ་མར་བསྟེན་ནས་ཆོས་དང་གདམས་པས་ཐུགས་རྒྱུད་གྲོལ་ཁྱད་པར་རྗེ་ཉིད་ལས་ཡང་གསང་ཐུགས་ཐིག་གི་གདམས་པ་ཡོངས་རྫོགས་གསན་བཞེས་མཛད་པས་གྲུབ་པ་བརྙེས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཌཱཀྐི་དང་ལྷག་པའི་ལྷ་དུ་མའི་ཞལ་གཟིགས། ཆོས་སྐྱོང་དྲེགས་ཚོགས་བྲན་དུ་ཉན། ཏཱ་རེ་ཡུམ་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བར་གྲགས། རེས་འགའ་སྐུ་བར་སྣང་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་མཛད་ཅིང་ཕཊ་སྒྲས་གནས་སྤར་ཞིང་སླར་བེམ་པོར་འཛུད་པ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་མངའ་བརྙེས། གཏེར་འཛིན་ཐུགས་ཐིག་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཉིད་དགུང་གྲངས་ང་དགུའི་ལོར་གཤེགས།\n༈ སྐྱབས་རྗེ་མཆོག་གི་རིགས་སྲས་མོ། མཁའ་དབྱིངས་སྒྲོལ་མ་རབ་ཡིད་ཆུ་ལུག་ལོར་བལྟམས། ཡབ་རྗེའི་དྲུང་ནས་ཆོས་དང་གདམས་པ་གསན་པས་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་སྐྱེས། ཁྲོ་སྐྱབས་རྒྱལ་པོ་ཚེ་དབང་ནམ་མཁའི་བཙུན་མོར་གནང་། ཟས་ངན་གྱིས་རྐྱེན་བྱས་དགུང་གྲངས་སོ་གཉིས་ལོར་གཤེགས། གདུང་ཁྲུ་གང་ཙམ་ཡོད་པ་ཞུགས་ལ་ཕུལ་བས་འཇའ་འོད་དང་རིང་བསྲེལ་མང་པོ་བྱུང་།\n༈ རིགས་སྲས་ཤེས་རབ་མེ་འབར་ནི་རྡོ་གྲུབ་དབང་གི་ཐུགས་རྗེའི་རྣམ་འཕྲུལ་བ་དང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བྱིན་རླབས་ཀྱང་ཐོབ་པ་ཞིག་སྟེ། ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་སོགས་མ་བསླབས་པར་མཁྱེན། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་དབང་འབྱོར། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡ་ཙམ་བསྟན་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད། འཇམ་དཔལ་ཡབ་ཡུམ་གྱིས་དུས་དང་དུས་སུ་ཞལ་གཟིགས་ལྗགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ནས་འབྲུ་བཞག་པ་དར་གཅིག་ནས་མྱུ་གུ་རིང་པོ་ཐོན་པའི་ངོས་ཨ་ར་པ་ཙ་དངོས་སུ་དོད་པ་དང་། སྐལ་ལྡན་འགའི་སྣང་ངོར་གསེར་གྱི་རལ་གྲི་མེ་འབར་བ་ལས་སྐུ་མི་མངོན་པ་སོགས་ཡ་མཚན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཡང་དམ་གྲིབ་རྐྱེན་གྱིས་ས་གླང་ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་པ་ཆུ་སྟག་ལོར་གཤེགས་པའི་གདུང་ཁྲུ་གང་ལས་མེད།\n༈ རྒྱལ་སྲས་རིག་པའི་རལ་གྲི་རབ་ཡིད་ལྕགས་སྟག་ལོར་བལྟམས། འདི་ཉིད་ནི་རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་སྲས་འཇིགས་མེད་ཉིན་བྱེད་དབང་པོའི་ཡང་སྲིད་ཡིན། འཁྲུངས་པའི་དུས་གསེར་དམར་གྱི་རལ་གྲི་ཁྲུ་གང་བ་སྐྱབས་རྗེ་ཕྱག་ཏུ་བབ་པས་མཚན་ཡང་དེ་སྐད་དུ་གསོལ། ཡབ་རྗེ་དང་། རྫོགས་ཆེན་མཁན་པདྨ་བཛྲ། དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ། རྫོགས་སྤྲུལ་བཞི་པ་སོགས་དམ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་མང་དུ་བསྟེན། མདོ་རྒྱུད་བཀའ་གཏེར་དག་སྣང་གི་ཆོས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཡབ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་དགོངས་གཏེར་ཡང་གསང་ཐུགས་ཐིག་གི་དབང་ཁྲིད་གདམས་པ་ལུང་རྒྱབ་བརྟེན། བཀའ་གཏད་དང་བཅས་རྫོགས་པར་ཐོབ། རྩེ་གཅིག་ཉམས་ལེན་མཛད་པས་དགོངས་དོན་འཁྲུལ་མེད་དུ་རྟོགས། སྦས་པའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པ་ལས་བླ་སློབ་མང་པོའི་འདུ་ལོངས་མ་མཛད་ཀྱང་དབང་རབ་ལས་སྐལ་ལྡན་པ་འགའ་རེ་རྗེས་སུ་བཟུང་། དགུང་ལོ་རེ་དྲུག་ལོར་རྒྱལ་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བྱོན་ཞེས་སྒྲ་དང་འོད་བཅས་ཞི་བར་གཟིམས་པའི་གདུང་བཅག་ཁྲུ་གང་ཙམ་པ་བཞུས་པའི་ཚེ་འཇའ་སྤྲིན་དཀར་པོ་འབྲུག་གི་གཟུགས་བཀྲ་བ་སྟེང་དུ་འཁོར་ཞིང་། གཞན་ཡང་རྩིབ་ཤར། གྱེན་འགྲེང་། ཟླུམ་པོ། གྲུ་བཞི། པ་དྲ་རིས་སུ་བྲིས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱིས་ས་གསུམ་ཁྱབ། སྟག་སེའི་མེ་ཏོག་རྣམས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་དུ་མ་བྱུང་།\n༈ རྗེ་དེ་ཉིད་དང་རག་བཟའ་རིག་བྱེད་དབང་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་ཁམས་གསུམ་ཟིལ་གནོན་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ་ནི། རབ་ཚེས་ལྕགས་སྟག་ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་༤་ལ་སྐུ་བལྟམས། གྲུབ་དབང་མདོ་མཁྱེན་བརྩེའི་ལུང་ལས། ཐབས་ཀྱི་རལ་གྲིའི་རྩེ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས།། ཤེས་རབ་ས་སྦྲུལ་སེར་མོའི་ཚང་ནང་དུ།། རྒྱ་སྟག་གྱ་ཡི་གཉའ་གནོན་སྐྱེས་བུ་འཁྲུངས།། ཞེས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་ཙམ་ནས། རུ་དམ་དགེ་མང་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ཐུབ་དབང་བསྟན་པའི་ཉི་མས། མདོ་རིན་པོ་ཆེ་དྲི་མེད་གྲགས་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་བཟུང་ཞབས་བརྟན་སྨོན་ཚིག་དང་མཚན་གྱི་མངའ་གསོལ་བཅས་མཛད། དགུང་གྲངས་ལྔའི་སྟེང་ཡོངས་འཛིན་གྱིས་བརྡ་ཙམ་བསྟན་པས་འབྲི་ཀློག་ཐུགས་སུ་ཆུད། ཡབ་རྗེ་ཐུགས་ཐིག་གི་ཆོས་སྐོར་མཐའ་དག་གི་དབང་ཁྲིད་ལུང་གཏད་རྒྱ་སྨོན་ལམ་བཅས་ཆིག་རྫོགས་མཛད་ཅིང་། རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་མངའ་གསོལ། བགྲང་བྱ་དགུའི་སྟེང་རྡོ་གྲུབ་དགོན་དུ་བྱོན། རྡོ་གྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ། རྫོགས་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ། འཇུ་མི་ཕམ། མི་ཉག་ཚོགས་ཤུལ་ནོར་བུ་བསྟན་འཛིན། མཁན་ཆེན་རཏྣ་ཀིརྟི། དགེ་མང་གཉིས་པ་རྣམས་བསྟེན། དབུ་ཕར་འདུལ་མཛོད་སོགས་མཚན་ཉིད་ཐེག་པ། རྒྱུད་བཅུ་བདུན། མཛོད་ཆེན་མདུན་སོགས་བཀའ་གཏེར་དང་སྣང་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གསན་སྦྱངས་མཛད་པས་མཁྱེན་རབ་ཀྱི་རྩལ་འབར། འབྲུག་པ་འགྲོ་འདུལ་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་ལས་རྫོགས་ཆེན་སྙན་བརྒྱུད་ཐུན་མིན་སྐོར་གསན། གྲུབ་མཆོག་ཞེ་ཆེན་པ་སྐུ་རྒོད་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དཔེ་དོན་རྟགས་སོགས་ཀྱིས་བཙན་ཐབས་སུ་རིག་ངོ་སྤྲད། མི་ཉག་ཏུ་སྒྲུབ་ཕུག་ཕ་བོང་གསེར་ཕུག་ཏུ་གུ་དྲག་གནམ་ལྕགས་མེ་འཕྲེང་གི་སྒྲུབ་པ་མཛད་པས་ཞལ་གཟིགས། ཡང་གསང་ཐུགས་ཐིག་གི་བཀའ་སྲུང་ལྷ་མོ་ཙཎྜ་ལི་བྲན་དུ་བཀོལ། འཇམ་དཔལ་དབྱངས་སྐྱེས་པ་གོས་དཀར་ཅན་དུ་སྤྲུལ་ནས་ཕྱག་མཚན་མདའ་དང་པི་ཝཾ་གཏད། ཁྱད་པར་མདོ་མཁྱེན་བརྩེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུས་རྗེས་སུ་བཟུང་དགོངས་པའི་བྱིན་རླབས་འཕོས་པས་སྣང་སྲིད་བརྡ་དང་དཔེ་ཆར་ཤར། གཞུང་ལུགས་གདམས་པར་རྟོགས། མཛད་སྤྱོད་མ་ལུས་གཞན་ཕན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཡན་ཆད་རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད། ཤར་མི་ཉག་གི་ཡུལ་ཁམས་སུ་གདུལ་བྱ་བསྐྱངས། ཉི་ཤུ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས། སྦྲ་ནག་ཁ་གསུམ། མགོ་ལོག་སྟོད་སྨད། རེབ་སྐོང་རོང་བོ། ཁྲོ་ཁོ་སྟོད་སྨད་སོགས་སུ་སེར་སྐྱ་མཆོག་དམན་ཕལ་ཆེར་རྗེས་སུ་བཟུང་ནས་སྨིན་གྲོལ་ལ་བཀོད། རྨེ་ཁོག་ཏུ་ཁྲི་དར་རྒྱས་བྱམས་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་དགོན་པ་བཏབ། དགུང་གྲངས་ལྔ་བཅུ་བཞེས་པ་ཡོས་ཟླས་ཟླ་བའི་ཚེས་༡༣ ལ་གཤེགས། གདུང་བསྲེགས་ཀྱི་ཚེ་ནམ་མཁའ་འཇའ་སྤྲིན་གྱིས་ཁྱབ་ཅིང་རིང་བསྲེལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱུང་།\n༈་རྗེ་དེ་དང་ཡབ་ཡུམ་གཅིག་པ་ཚེ་འཛིན་དབང་མོ། རབ་ཚེས་ཤིང་རྟ་ལོར་སྐྱེས། མདོ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡོངས་འཛིན་འོད་གསལ་ཉི་མ་ལས་འབྲི་ཀློག་བསླབ། འཇུ་མི་ཕམ་པའི་སློབ་མ་ཁྲོ་རུ་འཇམ་དཔལ་ལས་གསོ་རིག་བསླབ། ཨ་འཛོམ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་སྙན་བརྡ། ཡབ་སྲས་ཟུང་ལས་སྙན་བརྒྱུད་དམར་ཁྲིད་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་ཞུས། རྒྱུན་དུ་སྤྲང་པོ་སོགས་ལ་སྦྱིན་གཏོར་གི་ལག་པ་རིང་། ཁྱད་པར་ཉམ་ཐག་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་སྨན་ཅི་འདོད་དུ་སྟེར་བ་ལས་རིན་སྐར་གང་ཡང་མི་ལེན། ཕྱི་ནང་ཀུན་གྱིས་མ་ལྟར་བཀུར། རབ་རྒྱལ་ཆུ་སྦྲུལ་ཟླ་༨་ཚེས་༢༥་ཉི་མ་རྩེ་ཤར་ལ་གཤེགས། ཞག་བདུན་ལ་དྲོད་མ་ཡལ། བསྲེགས་ཚེ་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་པ་དང་གདུང་ཆེན་སྣ་ལྔ་བྱུང་།\n༈ ཡང་རྒྱལ་སྲས་རིག་པའི་རལ་གྲི་དང་ས་སོ་མང་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་ཟུང་གི་སྲས། སྲས་མོ་མཁའ་དབྱིངས་སྒྲོལ་མའི་ཡང་སྲིད། སོ་མང་མཆོག་སྤྲུལ་རབ་ཡིད་ཤིང་ཡོས་ལོར་བལྟམས། རྒྱལ་པོ་ཤི་ནས་འདིས་རྒྱལ་ས་བཟུངས་བས་ཁྲོ་ཆུའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་ནད་མུག་འཁྲུགས་གསུམ་ཞི་ཞིང་བློན་འབངས་དང་ཆབ་སྲིད་མངའ་ཐང་ཆེ་བར་བྱུང་། ཡབ་རྗེ་དང་མདོ་རིན་པོ་ཆེ་དྲི་མེད་གྲགས་པ་སོགས་བླ་མར་བསྟེན། རིག་གནས་ལ་མཁས་པར་གྲགས། དེའི་སྲས་འཁྲུང་གསར་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ལ་གདུང་བརྒྱུད་མེད།\n༈ སྒར་དངོས་ཀྱི་སྟེང་ནའང་། མདོ་རིན་པོ་ཆེ་ཁམས་གསུམ་ཟིལ་གནོན་དགྱེ་པ་རྡོ་རྗེ་ནི་རབ་བྱུང་མཛད་དེ་ནས་གདུང་བརྒྱུད་ཆད་པ་ཡིན་ལགས། མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་ཞིང་དུ་གཤེགས་ཁར་མདོ་རིན་པོ་ཆེ་དྲི་མེད་གྲགས་པ། ཨ་བུ་སྤྲུལ་སྐུ། སྲས་སོགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་བ་གང་དུ་འབྱུང་བ་གསུངས་བར་ཞུས་པས། ང་ཡི་སྤྲུལ་བ་དུ་མར་འགྱེད་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་བཙལ་བས་མི་རྙེད་རང་ཁྱིམ་རང་གིས་ཤེས་པས་སླེབས་འོང་གསུང་། ཡང་སྐྱིད་ལུང་དགོང་ཀྱི་བླ་གྲྭ་རྣམས་འོང་ནས་ཞུས་པས། གོང་ལྟར་ལ་རང་དགོན་དུ་སླེབས་འོང་གསུང་། ཕྱིས་སྒར་ཐོག་ཏུ་མདོ་རིན་པོ་ཆེ་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ་དང་ཡུམ་གཅིག་པའི་གཅུང་སྤྲུལ་སྐུ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་ངོས་བཟུང་། རབ་ཚེས་ས་སྤྲེལ་ལོ་བ་ཡིན། ཀློག་མདོ་རིན་པོ་ཆེས་བསླབས། འབྲོག་མཁན་དང་དཔལ་ཡུལ་དར་ཐང་མཁན་འོད་རྣམ་གཉིས་ལས་ཡིག་གཟུགས་སྤྱོད་འཇུག །ཡོན་ཏན་མཛོད། ཡིད་བཞིན་མཛོད་སོགས་རྒྱ་བོད་མཁས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཕལ་ཆེར་གསན། སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཆེ། རྒྱུན་དུ་དམན་ས་འཛིན་ཞིང་ཁེངས་དྲེགས་གི་བསམ་པ་མེད། ཨ་འཛོམ་འབྲུག་པ། རྒྱལ་སྲས་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེ། རྫོགས་ཆེན་མཁན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐུབ་བསྟན་སྙན་གྲགས། རྫོགས་ཆེན་གླིང་བླ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མའི་མདུན་ནས་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གི་ཟབ་ཆོས་མང་དུ་གསན། ཁྱད་པར་རང་གི་གཅེན་ལས་སྙིང་ཐིག་དང་ཐུགས་ཐིག་གི་དབང་ལུང་ཁྲིད་བཅས་གསན། སྦས་ཚུལ་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར། ཀུན་མཁྱེན་གདན་ས་ཚེ་རིང་ལྗོངས་སུ་ཕེབས་ནས་ཁྲིད་ཡིག་ཀུན་བཟང་བླ་མ། སྙིང་ཐིག་དུམ་གཉིས་ཀྱི་དབང་ལུང་སོགས་བསྩལ་བ་ལས་དབང་བསྐུར་སོགས་གཞན་སུ་ལའང་མི་བྱེད། (ས་ཆ་དེའི་སློབ་མ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་མ་གཏོགས་) དགུང་ལོ་སོ་དགུ་དབོ་ཟླའི་ཚེས་༢༢་ལ་གཤེགས། གདུང་ཁྲུ་གང་དུ་ཞུ།\n༈ ཡང་སྐྱིད་ལུང་དགོན་དུ་རང་གི་ཞལ་བཞེས་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཨ་མདོ་གཟན་དཀར་གྱི་རྣམ་རོལ་དུ་བྱོན། ཡུལ་དེའི་སྐྱེ་འགྲོ་མཆོག་དམན་ཐར་བའི་ལམ་ལ་བཀོད། སྔར་དགོན་དེ་བཞེངས་ཚུལ་སོགས་སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན། གསུང་ཡང་མང་དུ་བྱོན། དགུང་ལོ་མཐར་ཕྱིན་ནས་ཞི་དབྱིངས་སུ་གཤེགས།\n༈ རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་སྤྲུལ་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རིགས་སྨྲ་བའི་ཉི་མ་ཡབ་ཉི་མ་འོད་ཟེར། ཡུམ་རྒྱལ་རོང་བ་རིན་ཆེན་ལྷ་མོའི་སྲས་སུ་ཆུ་ལུག་ལོར་བལྟམས། ཡོངས་འཛིན་དཔལ་རི་ཨོ་རྒྱན་ལས་ཀློག་སློབ་པའི་ཚུལ་བསྟན། དགུང་གྲངས་བཅུ་གཉིས་སྟེང་རུ་དམ་རྫོགས་ཆེན་དགོན་དུ་བྱོན། རྫོགས་སྤྲུལ། མཁན་ཐུབ་སྙན། འཇམ་མབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དགའ་བའི་བློ་གྲོས། ཡོངས་འཛིན་མཁན་སོགས་དང་། མཁན་ངག་ནོར་ལས་སྙན་ངག །མཁན་པདྨ་ཚེ་དབང་ལས་སྤྱོད་འཇུག་སོགས་བརྡ་ཙམ་བསྟན་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད།\nརྡོ་གྲུབ་དགོན་དུ་རྡོ་གྲུབ་དབང་གི་མཆོག་སྤྲུལ་རྣམ་གཉིས་སོགས་དམ་པ་དུ་མའི་ཞབས་པད་བསྙེན། མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་མཁྱེན་རབ་ཀྱི་རྩལ་ཡངས། དེང་དུས་གངས་ལྗོངས་མཁས་པའི་གཙུག་རྒྱན་དུ་བཞུགས་ཤིང་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་ཀྱང་གདན་ཞུས་དང་བཀུར་སྟིས་མཆོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ཞིང་། བསྟན་འགྲོའི་དཔལ་དུ་འཚོ་ཞིང་བཞེས་པ་འདི་ལགས་སོ།།\nཔར་གྱི་བདག་དབང་།: BDRC W1KG987\nཟླ་གསལ་དབང་མོ། ༢༠༠༧. མདོ་ཚང་གི་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས།. གསུང་ཐོར་བུ། ཤོག་ངོས་ ༢༨༣-༢༩༧ པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། BDRC W1GS60403\nཞེས་པ་ནི་དད་ལྡན་འགས་མདོ་ཚང་གི་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་ཞིག་འབྲི་རིགས་ཞེས་བསྐུལ་བ་ལྟར་མདོ་ཚང་གི་ཤུལ་ལུས་པ་ཟླ་གསལ་དབང་མོས་མཚམས་སྦྱོར་ཙམ་དུ་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ། བཀྲ་ཤིས། མངྒ་ལཾ།།\nཁྱེད་ཀྱིས་རྩོམ་ཡིག་འདིར་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་དང་། ཁོང་གི་སྲས་རིག་པའི་རལ་གྲི། དེ་བཞིན་སྲས་མོ་མཁའ་དབྱིངས་སྒྲོལ་མ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུ་ཞིག་བཀླག་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཁོང་གི་སྲིང་མོ་བློ་གསལ་སྒྲོལ་མའི་རྣམ་ཐར་ཡང་གཟིགས་ཐུབ།\nBDRC LINK W1GS60403\nRagza Rigche Wangmo\nKhamsum Zilnön Gyepa Dorje\nAlak Zenkar, Tubten Nyima\nTsang Tekchok Ling\nChaksam Chuwori Monastery\nJang Yama Tashi Khyil\nTri Dargye Jamchen Chökhor Ling Monastery\nPalyul Darthang Monastery\nDasa Tsewang Men\nThe First Dodrubchen, Jigme Trinle Özer\nGyalse Rinpoche, the Fourth Drigung Chungtsang, Tenzin Chökyi Gyaltsen\nTsogyal Tulku of Palri\nLongchen Rölpa Tsal\nGyalse of Surkhar Tekchok Ling\nNamkha Jigme Trulshik Wangdrak Gyatso\nGetse Mahāpaṇḍita, Gyurme Tsewang Chokdrub\nGyarong Namkha Tsewang\nSengtsang Lama Tengye\nChokor Sönam Pen\nKing of Trokyab, Tsewang Namkha\nPaltrul Orgyen Jigme Chökyi Wangpo\nThe Forth Dzogchen Tulku Mingyur Namkhe Dorje\nThe Second Gemang, Tubwang Tenpe Nyima\nThe Fifth Dzogchen Rinpoche, Tubten Chökyi Dorje\nMinyak Tsokshül Norbu Tenzin\nAdzom Drukpa, Gyalse Gyurme Dorje\nThe Sixth Dzogchen Drubwang, Jikdral Jangchub Dorje\nKhen Ngak Nor\nKhen Pema Tsewang Gyatso


ཧོར་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་དུ་བོད་ཡིག་གི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་པོ་གསུམ། སྨད་ཆ། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nབླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཤིང་སྤར་དུ་བཞུགས་པའི་མཛོད་འགྲེལ་མངོན་པའི་རྒྱན་ལ་ཆ་བཞག་ན་པོད་གཉིས་ལས་པོད་ཀ་པ་ལ་ཤོག་ལྡེབ་ ༢༩༤ དང་། པོད་ཁ་པ་ལ་ཤོག་ལྡེབ་ ༣༩༠ བཞུགས།\nསྦྱར་བྱང་དུ། “ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་མངོན་པའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཕྲག་བདུན་པའི་མཐར་ཉེ་བ་ན།ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་མཚུངས་པ་མེད་པས་ཐུབ་པའི་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་ཅིང་། ཐུགས་རྗེ་དང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོས་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་མཛད་པ་བླ་མ་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཤེས་བྱའི་ནམ་མཁའ་ལ་མཁྱེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་སྙན་གྲགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པས་སྡོམ་བརྩོན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུར་གྱུར་ཅིང་། གངས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་བརྟན་ཆེན་པོ་མཆིམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ཀྱི་རྡུལ་རྙོག་པ་མེད་པ་སྤྱི་བོས་ལེན་པ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས།དཔལ་ས་སྐྱའི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོར་དབུ་བརྩམས་ནས། སའི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་ཕོ་བྲང་ཅོང་ཏུའི་མཁར་དུ་ལེགས་པར་གྲུབ་པར་བྱས་པའོ། །” འདིའི་དབྱེ་ཞིབ་འོག་ཏུ་གཟིགས།\nའདས་པའི་ལོ་བཅུ་གྲངས་ཤིག་གི་རིང་ལ་མཚོན་ལ། མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་འཕེལ་བའི་སྐབས་ཤིག་རེད། མཆིམས་མཛོད་སྔ་ཕྱིར་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་འགའ་ཞིག་གི་ཐོ་བཀོད་ན།\nOrnament of Abhidharma: A Commentary on Vasubandhu’s Abhidharmakosa (translated by Ian Coghlan,Wisdom Publications, 2019\nདཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་གསུང་རབ་གྲགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ལས་མངོན་པ་མཛོད།(ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པའི་འགྲེལ་པ་མངོན་པའི་རྒྱན།) མཁན་པོ་ཀུན་དགའ་བཟང་པོས་བསྒྲིགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2011(རྩོམ་པ་པོ་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཅུང་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད།)\nཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པའི་འགྲེལ་པ་མངོན་པའི་རྒྱན། བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་། 2009\nདམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་འགྲེལ་པ་མངོན་པའི་རྒྱན།(གངས་ཅན་ཁྱད་ནོར་པོད་ཕྲེང་ ༩༧ )སེར་གཙུག་ནང་བསྟན་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་། 2009\nམཛོད་འགྲེལ་མངོན་པའི་རྒྱན།(གངས་ལྗོངས་ཤེས་རིག་ཉིང་བཅུད་) ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007\nམཛོད་འགྲེལ་མངོན་པའི་རྒྱན། ཡེ་ཤེས་སྡེའི་ཆོས་འཁོར་འཕྲུལ་པར་ཁང་།(ཨ་རི་) 2002\nདཀའ་ངལ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་མཛོད་འགྲེལ་རྩོམ་པ་པོ་དེ་སུ་ཡིན་མིན་གྱི་སྐོར་ཡིན། དེ་ཡང་རྩོམ་པ་པོའི་ངོས་འཛིན་གྱི་སྐོར་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་ཡོད་མེད་དེ་ཡིན། གོ་ནོར་ཐེབས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ནི་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་དེ་རེད། འདི་ཡང་མཐར་གཏུགས་ན་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེའི་དེབ་ཐེར་དམར་པོའི་མཆན་ཨང་ ༣༢༧ པ་ལ་ཐུག་འདུག་སྙམ། མཆན་འདི་ནི་ “འཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས། (མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་)བཅོམ་ལྡན་རལ་གྲིའི་སློབ་མ་ཡིན་་་་་”ཞེས་སོགས་བཀོད་ནས་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཁོད་ཅིང་། དེའི་རྒྱབ་རྟེན་དུ་དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ་ལ་ཁ་འཕངས་འདུག དེབ་སྔོན་གྱི་དུམ་བུ་དྲུག་པའི་སྐབས་སུ་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲིའི་སྐོར་འཆད་སྐབས་སུ་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་སྐོར་འཁོད་ཅིང་། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་རྒྱས་ཤོས་དེ་ཡིན་པར་སྣང་། དེ་ཡང་འདི་ལྟར།\n“མཁས་པ་ཆེན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱང་ཁོང་གི་སློབ་མ་ཡིན་པ་ལས་རེ་ཤིག་ཆོས་བར་སར་འདྲེ་རྫུ་བྱས་ནས་སློབ་དཔོན་ལ་བསྡིགས་བསྐུར་བས། ཤིན་ཏུ་བཀའ་བཀྱོན་ནས་དྲུང་དུ་འདུག་དབང་མ་བྱུང་བས་ས་སྐྱར་བཞུགས་པས། ཧོར་གྱིས་གདན་དྲངས་ནས་བྷཱུ་ཡན་དུ་(Buyantu Khan)རྒྱལ་པོའི་མཆོད་གནས་མཛད། དེར་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཊཱི་ཀ་བསྡུས་པ་དང་བཅས་པ་བརྩམས། གསེར་ཡིག་པ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་པའི་དྲུང་དུ་འབུལ་བར་ཅི་ཐེངས་བྱས་ཀྱང་མཉེས་པ་ཙམ་མ་བྱུང་། མཐར་སྣག་ཚ་སྒམ་ཆུང་གང་བསྐུར་བས་ཤིན་ཏུ་མཉེས། བཅོམ་ལྡན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་པུ་སྟི་བཅུ་དྲུག་ཙམ་བརྩམས། མཁས་པ་ཆེན་པོ་དབུས་པ་བློ་གསལ་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་ཡང་། བཅོམ་རལ་དང་བཙུན་པ་འཇམ་དབྱངས་གཉིས་ཀའི་སློབ་མ་ཡིན། བཅོམ་རལ་གྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་རྣམས་ཀྱི་བམ་ཚད་དང་འགྱུར་བྱང་སོགས་ལའང་ངེས་ངེས་མཛད། བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་ཚན་ཚན་དུ་བསྡུ་བའི་བསྟན་བཅོས་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་བྱ་བའང་མཛད། དེ་རྟིང་བཙུན་པ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་ཡོ་བྱད་ཚན་ཆེན་པོ་བསྐུར། དབུས་པ་བློ་གསལ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་འགྱུར་རོ་ཅོག་བཞེངས་ལ་དཔལ་སྣར་ཐང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ལན་བསྐུར་བ་བཞིན། དབུས་པ་བློ་གསལ་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བསོད་ནམས་འོད་ཟེར། རྒྱང་རོ་བྱང་ཆུབ་འབུམ་[རྒྱང་རོ་པཎ་ཆེན་]གསུམ་གྱིས་འབད་པ་ཆེན་པོས་བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་གྱི་ཕྱི་མོ་བཙལ་ཞིང་ལེགས་པར་བཞེངས་ནས། འཇམ་ལྷ་ཁང་ཞེས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་་་་་། (འདི་ལས་བཀའ་བསྟན་གྱི་ཕྱི་མོ་རྣམས་མཆེད་ལུགས་གསུངས་རྗེས་)དུས་ཕྱིས་ཕྱི་མོ་རྙེད་པ་མང་པོ་དང་བཅས་ཏེ་བཞེངས་པའི་བར་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་རིགས་པའི་རལ་གྲིའི་སློབ་མ་བཙུན་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།…”\nདེབ་སྔོན་གྱིས་མཆིམས་འཇམ་དབྱངས་དེ་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཡིན་སྐོར་མ་གསུངས། དེས་ན་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེའི་མཆན་བུ་དེ་ལ་ནི་ཐུགས་ཉམས་མ་བཞག་པའི་སྐྱོན་བྱུང་བ་མིན་ནོ་སྙམ་ལ།ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐལ་བཟང་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་པོད་ལྔ་པའི་ཁོངས་སུའང་འདི་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ཡིན་པའི་ཚུལ་གསུངས་འདུག ཁོང་གིས་ལོ་མང་རིང་མཆིམས་མཛོད་ལ་འཆད་ཁྲིད་མཛད་པ་མ་ཟད། ཁོང་གི་སློབ་མ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མཆིམས་མཛོད་ཀྱི་ལེའུ་ཁ་ཤས་བསྒྱུར་ཡོད་འདུག\nཡང་།“བཀའ་གདམས་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་པོད་གྱ་གསུམ་པ་”ཡི་ནང་དུ་འཁོད་པའི་རྩོམ་པ་པོའི་ངོ་སྤྲོད་དང་། དེ་མཚུངས་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་དྲ་རྒྱར་ཡང་འདི་དང་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ཡིན་མིན་གྱི་དྭོགས་པ་མ་ཆོད་པར་ལྷག་ཡོད་ཅེས་མཆན་བཏབ་འདུགདེ་ལྟ་བུའི་དྭོགས་པ་ནི་ད་ལྟའི་བོད་ནང་དང་བོད་ཕྱིའི་བོད་རིག་པ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཡོད་འདུག་ལ། ད་དུང་པར་སྐྲུན་ཟིན་པའི་དེབ་དང་རྩོམ་རེ་ཟུང་གི་ནང་དུ་མཆིམས་མཛོད་རྩོམ་པ་པོ་ནི་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཡིན་ཤག་གིས་བཀོད་འདུག འོན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་དགག་བཞག་གིས་རྗེས་འདེད་ཞུ་རྒྱུ་མིན་པས་ལུང་དུ་མ་དྲངས།\nམཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་སུ་ཡིན་ཐད་གོ་ནོར་ཐེབས་མེད་མཁན་གྱི་ཁྲོད་དུ། དཔལ་རྡོར་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་ “བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མའི་དཀར་ཆག་ཆེན་མོར་”སྣར་ཐང་གི་བསྟན་འགྱུར་ངོ་སྤྲོད་སྐབས་ “བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཆུ་བྱི་སྤྱི་ལོ་ ༡༣༡༢ ལོ་ནས་ ༡༣༢༠ ལོའི་བར་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཅི་ཙུང་ཨ་ཡུར་པར་པ་ཏ་བུ་ཡན་ཐུས་ལོ་དགུའི་རིང་སྲིད་དབང་བཟུང་སྐབས་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲིའི་སློབ་མ་སྣར་ཐང་གི་དགེ་བཤེས་མཁས་པ་མཆིམས་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ་སྟེ་ཟུར་ཆག་ལ་འཇམ་དགག་པཀྴི་ཞེས་གྲགས་པ་བླ་མར་གདན་དྲངས། ་་་”ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་བཅས་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་འདི་ནི་འཇམ་སྒེག་པ་ཡིན་པ་གསུང་ས་འདུགམཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་སུ་ཡིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མཛད་པ་ནི། ཉེ་ཆར་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་མཆིམས་མཛོད་དབྱིན་བསྒྱུར་མ་(ORNAMENT OF ABHIDHARMA: A Commentary on Vasubandhu’s Abhidharmakosa)དེའི་གླེང་བརྗོད་དང་། དེ་བཞིན་གླང་རི་དགེ་བཤེས་ཐུབ་བསྟན་སྦྱིན་པ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་མཆིམས་མཛོད་ཀྱི་གླེང་བརྗོད་རེད། དགེ་བཤེས་ཐུབ་བསྟན་སྦྱིན་པ་ལགས་ཀྱིས་མཆིམས་མཛོད་ཀྱི་སྦྱར་བྱང་དང་། དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། དེ་བཞིན་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་རིགས་རལ་གྱི་བླ་མ་ཡིན་པ་བཅས་རྒྱུ་མཚན་དུ་མཛད་ནས་འདི་གཉིས་གང་ཟག་ཐ་དད་པར་བསྒྲུབས་རྗེས།“སླད་ནས་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་པ་དེ་དོར་དགོས་སོ།།” ཞེས་ཐ་ཚིག་བསྒྲགས་འདུགརྩོམ་ཡིག་གཞན་ཞིག་ནི་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བྱམས་པ་བསམ་གཏན་ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་ “བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དཀར་ཆག་”ཅེས་པའི་དེབ་དེའི་གླེང་བརྗོད་དེ་རེད། ད་ནི་འདིའི་ཐད་བསྐྱར་དུ་གླེང་སློང་བྱེད་དགོས་མི་འདུག་མོད། འོན་ཀྱང་འདིར་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་གང་ཟག་འདི་གཉིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ཚུལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ནི་གོང་གསལ་དང་མི་འདྲ་བ་འདུག་གཤིས་ཚིག་ཉོག་རེ་ཟུང་ཁ་སྣོན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།\nངས་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱི་སློབ་མ་སྐྱོ་སྟོན་སྨོན་ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་(1219-1299)ཀྱིས་བརྩམས་པའི་“མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཞུགས།” ཞེས་པ་དེ་བཀླགས་པ་ཡིན། རྣམ་ཐར་དུ་གསལ་བ་ལྟར་ན། མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་(1210-1285)ནི་ས་པཎ་གྱི་སློབ་མ་དང་། འཕགས་པ་དང་ཕར་སློབ་ཚུར་སློབ་ཡིན་འདུག འཕགས་པའི་མདུན་ནས་གསུང་ཆོས་ཞུས་རྗེས་ཁོང་གིས་ “རྟོགས་པ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་ཀྱང་ལུང་དང་བཤད་པ་ལ་མཉེས་པ་ངོ་མཚར་ཆེ།”ཞེས་གསུངས་འདུག ལོ་ངོ་ ༣༦ རིང་སྣར་ཐང་གི་གདན་ས་བསྐྱངས་པར་བཤད། དེ་ཡང་རྣམ་ཐར་ལས་“གདན་ས་རིན་ཆེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་ཏུ་བཞེས།། དྲུག་དང་བཅུ་ཕྲག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྐྱངས།།”ཞེས་གསུངས། ཡང་འདིས་གསུང་རབ་ཕོན་ཆེ་བརྩམས་པར་མཛད་སྐོར་འཁོད་པའི་ཁོངས་སུ་མཛོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་ “ཆོས་མངོན་མཛོད་གཞུང་གསལ་བྱེད་ཚངས་པ་”ཞེས་གསལ་ན་འདི་ནི་ཁོང་གི་མཆིམས་མཛོད་དེ་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས།ཡང་འདིའི་གསན་ཡིག་ “མཁན་པོ་མཆིམས་པའི་གསན་ཡིག” ཅེས་མཚན་བྱང་ཅན་ཤོག་ལྡེབ་བདུན་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ “བཀའ་གདམས་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཐེངས་གསུམ་པ།” ཞེས་པའི་པོད་ ༦༡ པའི་ཁོངས་སུ་བཀོད་འདུག གཞན་ཡང་འདིའི་གསུང་གཞན་འགའ་རེ་རྙེད་དུ་འདུག་གོ།། དེས་ན་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་པ་འདི་ཉིད་སྣར་ཐང་གི་གདན་ས་བ་བདུན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གི་སློབ་མ་རྣམ་ཐར་རྩོམ་པ་པོ་སྐྱོ་སྟོན་སྨོན་ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གདན་ས་བརྒྱད་པ་རེད།\nལས་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ (1432-1506)གྱིས་བརྩམས་པའི་ “བཀའ་གདམས་ཆོས་འབྱུང་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེར་”སྣར་ཐང་གི་གདན་ས་བ་ཉི་ཤུའི་སྐོར་གྱི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་འཁོད་ཅིང་། དེ་ནི་དེབ་སྔོན་དུ་ཡོད་པ་གྲངས་མཚུངས་པ་ཞིག་རེད། དེར་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་དང་བཅས་པའི་གདན་ས་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་རེ་འཁོད་འདུག མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱི་སྐོར་ལ། “ཆུ་མིག་ཆོས་འཁོར་གྱི་གྲལ་གཙོ་མཛད་དེ། འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་ལ་སོགས་གངས་ཅན་གྱི་ཆེ་རྒུ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་བཀུར། བཅོམ་ལྡན་པ་དང་དབུས་པ་བློ་གསལ་དཔོན་སློབ་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྩ་ལག་ཆེན་པོ་ཞེས་འབོད། ཡོངས་ལ་མཆིམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་གྲགས། སྐྱེལ་ནག་གྲགས་སེང་། རྒྱང་རོ་པཎ་ཆེན། རིག་པའི་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་སློབ་མ་མཁས་པ་ཡང་མང་དུ་བྱོན་ནོ།།” ཞེས་ཁ་གསལ་དུ་བཀོད་ཅིང་།ཆོས་འབྱུང་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༤༩༧ ལོར་བརྩམས་པ་མཇུག་བྱང་དུ་གསལ། དེས་ན་ད་ལྟ་མཆིམས་མཁའ་གྲགས་སམ་མཆིམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྐོར་ལ་ཡིག་ཆ་ཁུངས་དག་རྙེད་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྩོམ་ཡིག་ཀྱང་བྲིས་འདུག་ལ། ཁོང་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི་བླ་མ་ཡིན་པ། ཧོར་ཡུལ་དུ་གཏན་ནས་ཕེབས་མེད་པ་བཅས་ནི་རྩོད་མེད་དུ་གྲུབ་ཡོད་པ་ཡིན།\nའོ་ན་མཆིམས་མཛོད་རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་དེ་སུ་རེད་ཅེ་ན། དབལ་མང་པཎྜི་ཏ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་(1764-1853)གྱིས་བརྩམས་པའི་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་གདན་རབས་ལྷའི་རྔ་ཆེན་དུ་འདི་ལྟར། “མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ཊཱིཀ་ཆེན་མཛད་པ་ཡོད་ལ་ད་ལྟའི་མཆིམས་མཛོད་དུ་གྲགས་པ་མཛད་པ་བོ་དང་མི་གཅིག་སྟེ། མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ནི་བཅོམ་ལྡན་རིགས་རལ་གྱི་བླ་མ་ལམ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྩོམ་མཁན་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། མཆིམས་མཛོད་དམ་འགྲེལ་བ་མངོན་པའི་རྒྱན་རྩོམ་པ་བོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་རིགས་རལ་གྱི་སློབ་མ་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་སམ་བཙུན་པ་འཇམ་དབྱངས་ཞེས་གྲགས་པ་རིགས་རལ་གྱིས་བཀའ་བཀྱོན་ཡང་ཡང་མཛད་པ་ལ་འཇིགས་ནས་ས་སྐྱར་བཞུགས་པ་ལས་ཧོར་གྱིས་གདན་དྲངས་ནས་བུ་ཡན་ཐུ་རྒྱལ་པོའི་མཆོད་གནས་མཛད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་མཆིམས་མཛོད་རང་གི་མཛད་བྱང་དུ་ཡང་དགེ་སློང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཕོ་བྲང་ཙོང་དུའི་མཁར་དུ་གྲུབ་པར་བགྱིས་སོ་ཞེས་གསུངས་པས་ཀྱང་ཤེས་སོ།། འདིས་ཡོ་བྱད་ཚན་ཆེན་པོ་བསྐུར་བའི་སྟེང་ནས་བཅོམ་ལྡན་རིགས་རལ་དང་དབུས་པ་བློ་གསལ་སོགས་ཀྱིས་སྣར་ཐང་དུ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་འགྱུར་རོ་ཅོག་ཐོག་མར་བཞེངས་པ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་མཚན་ལ་འཇམ་སྒེག་པཀྵི་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ།།”ཞེས་འབྱུང་།\nདེ་ལས་ཀྱང་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཆ་ནས་སྔ་བ་ཞིག་ནི། ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་(1507-1554)ཡིས་བརྩམས་པའི་“མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་གྲུབ་བདེའི་དཔྱིད་འཇོ་”ཞེས་པར་དཔེར་ན་ “འཇམ་སྒེག་ན་རེ། འདི་ཡང་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་ལྟར་ན། མཚམས་མེད་བྱས་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ། མ་སྐྱེས་དགྲའི་འགྱོད་བསལ་གྱི་མདོ་ལས། མ་བསད་པའི་མཚམས་མེད་བྱས་པས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཟེར་རོ།།” ཞེས་འབྱུང་ལ། འདིར་ “འཇམ་སྒེག་ན་རེ་”ཞེས་མཚན་སྨྲོས་ཏེ་ལུང་དྲངས་བཅུ་བཞི་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་བ་རྣམས་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་མཆིམས་མཛོད་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།\nཕྱི་ལོ་ ༡༢༦༧ ལོར་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་བོད་ནས་གོང་ལ་ཕེབས་སྐབས་རིག་རལ་གྱིས་ཟུར་ཟ་མཛད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་དེའི་ལན་དང་བཅས་པ་ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད་དུ་འཁོད་ལ། རིག་རལ་གྱི་རྣམ་ཐར་དུའང་ཁོང་ཉིད་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པས་བཀོད་སྒྲིག་མཛད་པའི་ཆོས་འཁོར་ཡོངས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཆུ་མིག་ཆོས་འཁོར་དུའང་ཞུགས་པའི་སྐོར་གསལ། ཁོང་ས་པཎ་གྱི་སློབ་མའང་ཡིན་པ་རེད། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི་གསུང་ན་རིག་རལ་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༡༢༧༣ ཆུ་མོ་བྱ་ལོར་བཏང་བའི་ཞུ་ཡིག་ཅིག་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཧ་ལམ་ཤགས་འགྱེད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་མཚུངས་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་ལ་བརྟགས་སྐབས་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ལ་ཡིག་འབྲེལ་ཐེངས་འགའ་ལ་བྱས་ཡོད་པ་གསལ་ཞིང་། འཕགས་པ་ཉིད་རིག་རལ་གྱིས་མཁས་ཉམས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ལ་ཐུགས་མ་མཉེས་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོར་བཀོད་འདུག འཕགས་པས་རིག་རལ་ལ་བཏང་བའི་ཡི་གེ་དེ་གཤམ་མཆན་དུ་བཀོད་ཡོད་ན་དེར་གཟིགས་འཚལ།།\nབཅོམ་ལྡན་རིག་རལ་(1227-1305)གྱི་རྣམ་ཐར་དུ། “དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་པའི་དུས་སུ་སྣར་ཐང་དུ་སློབ་དཔོན་གྱི་སྟོན་གྲགས་འབུམ་[སྐྱི་སྟོན་གྲགས་འབུམ་འདི་རིག་རལ་གྱི་བླ་མ་ཡིན། དེབ་སྔོན་ ༤༠༩ མང་ཐོས་ ༡༢༧]སྐུ་འདས་ནས་དེའི་གདན་ས་དང་། གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་དང་། རྒྱུད་སྡེ་དང་། སྒྲ་ཚད་དང་། མན་ངག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་གསལ་བར་མཛད་པར་དགོངས་ནས། མཁན་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། ཉེ་གནས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གསུང་དང་བུ་སློབ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུ་བ་བསྐུར་བ་ལ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཇམ་སྒེག་དང་། དགེ་བཤེས་འབུམ་མེ་དང་། འབྲི་སྒང་པ་གཞོན་རྡོར་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ཆུ་ཕོ་ཁྱིའི་ལོ་(1262)ལ་ཆགས་ཕབ་ནས་ཤིང་མོ་སྦྲུལ་(1305)གྱི་བར་དུ་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བཞིར་དཔལ་ལྡན་སྣར་ཐང་གིས་གཙོ་བྱས་པའི་ཆོས་གཞིས་ཆུ་མིག་རིང་མོ་དང་། ཞ་ལུ་གསེར་ཁང་དང་། ཤབ་སྣ་རིང་དང་། ཐང་སྐྱ་དང་། གླས་རིང་ལ་སོགས་པར་ཡང་སྐབས་སུ་བྱོན་ནས་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་དང་། ཚད་མ་རྣམ་ངེས་དང་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་བཞིར་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གསུངས་ཤིང་། གཞན་ཡང་སྡེ་སྣོད། རྒྱུད་སྡེ། སྒྲ་ཚད། མན་ངག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཕབ་ཅིང་། སློབ་མའི་ཚོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྨིན་པ་དང་གྲོལ་བར་མཛད་དེ། སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་པ་ཐོན་ཅིང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འགྲོ་བའི་གསོས་སྨན་དུ་གྱུར་པའང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་བྱུང་ངོ་། །” ཞེས་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་སམ་འཇམ་སྒེག་གི་སྐོར་གསུངས་འདུག དེ་ལྟར་ན། འཇམ་སྒེག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༢༦༢ ལོར་རིག་རལ་སྣར་ཐང་དུ་གདན་དྲངས་པ་གསལ། རིག་རལ་གྱི་རྣམ་ཐར་དུ། “སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལ་ཇོ་བོ་རྗེའི་ལུགས་ཀྱི་སྦྱོར་དྲུག་དང་། གཞན་ཡང་གདམས་ངག་ཅི་རིགས་པ་ཞུས་སོ།།” ཞེས་འབྱུང་ན་ཕྱིས་སུ་ཆུ་མིག་ཆོས་འཁོར་གྱི་སྐབས་འཕགས་པར་དད་དེ་ཆོས་ཞུས་ལུགས་གདུང་རབས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན་ངེས།\nམང་ཐོས་ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་བསྟན་རྩིས་སུ། རིག་རལ་གྱི་སྐོར་བཤད་རྗེས་འདི་ལྟར། “སློབ་མའི་མཆོག་དབུས་པ་བློ་གསལ་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་དང་། བཙུན་པ་འཇམ་སྒེག་གམ་འཇམ་ཉེག་སོགས་མང་དུ་བྱུང་། ཕྱིས་བཙུན་པ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ནས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར། དབུས་པ་བློ་གསལ། ལོ་ཙཱ་བ་བསོད་ནམས་འོད་ཟེར། རྒྱ་རོ་བྱང་ཆུབ་འབུམ་གསུམ་གྱིས་བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་གྱི་གླེགས་བམ་བཞེངས་ནས་འཇམ་ལྷ་ཁང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ལས་མང་དུ་མཆེད།”ཞེས་ཁོང་ལ་འཇམ་ཉེག་ཅེས་ཀྱང་འབོད་པར་བཤད། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་གོང་ནས་ས་སྐྱར་འབྱོར་སྐབས་ཀྱི་མེ་ཕོ་སྟག་གི་ལོ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༢༦༦ ལོར་ “དཔལ་ཀྱེའི་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བདག་ཉིད་འཇུག་ཅིག་དབང་བླང་བའི་ཆོ་ག་དབང་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་”བརྩམས་པའི་མཇུག་བྱང་དུ་ “འཕྲུལ་གྱི་ཡིག་མཁན་འཇམ་ཉེག་ཅེས་བྱ་བས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་བྱས་ནས།”ཞེས་འབྱུང་ན། ལོ་འདིར་འཇམ་ཉེག་གམ་འཇམ་སྒེག་ནི་འཕགས་པའི་ཡིག་མཁན་ཡིན་པ་དང་ཁོང་དུ་ལྷན་དུ་ས་སྐྱ་ན་ཡོད་པ་གསལ།\nས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད་དུ། ཕྱི་ལོ་ ༡༢༦༧ ལོར་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་འདམ་དུ་བཞུགས་སྐབས་བཀའ་གདམས་དགེ་བཤེས་ནམ་མཁའ་འབུམ་ལ་མཇལ་བ་དང་། ཁོང་གིས་སྐབས་དེའི་འཕགས་པའི་མཛད་རྣམ་ཧ་ཅང་ཞིབ་ཆ་ཅན་བརྩམས་པ་དེ་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། དེར་འདི་ལྟར།\nསླད་མ་སྐབས་དོན་དངོས་ལ། བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདམ་དུ་ཞག་བཅུ་གཅིག་བཞུགས་པ་ལ་བདག་དང་ཞག་བདུན་དུ་མཇལ་བའི་དང་པོ་ཆག་ཕེབས་པའི་དགོངས་ཀ་ནས། བདག་བླ་མ་ལ་མཇལ་དུ་འོངས་ནས་ཡོད། ཉིན་མོ་མི་ལ་འཚེར། མཚམས་ཡུན་རིང་བས་ཚོ་མི་ཐུབ་པར་གདའ་བས། ཕྱི་ནང་གི་འགྲུལ་ཆོད་པའི་ནུབ་མོ་བརྡ་སྦྱར་གྱིན་མཇལ་བ་ཞུ་དགོས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡི་གེ་མང་བ་གཅིག་བྲིས་ནས་འཇམ་སེར་སྐྱེལ་དུ་བཏང་བས། ཡི་གེ་ལ་གཟིགས་ནས། འདིར་འོང་ཚད་རང་འདོད་ཀྱིས་འོང་བ་ཡིན། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཁོ་ལས་མེད་གསུངས་སྐད། དེ་ནས་འཇམ་སེར་ལ་ནང་མོ་ཐེག་ཆེན་གསལ་བའི་ཡིག་སྣ་དང་། ལུང་བསྡུ་བ་གཉིས་ཁོང་ལ་སྐྱོལ་ལ་གཟིགས་སུ་ཆུག ཁོང་བཞུགས་ས་དང་འོ་མི་བརྒྱལ་བར་ཨེ་སྣང་ལྟོས་གསུངས་པས། ནང་མོ་ངེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་འཇམ་སེར་དར་ཁ་གང་ཐོགས་ནས་བྱུང་བས། བླ་མས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་ཐུགས་ལ་འདོགས་པར་འདུག་གིས་གསུངས་ནས་གསུང་གླེང་མང་དུ་བྱུང་ངོ་།་་་་་་་་་།དེའི་སྐབས་སུ་བདག་གི་སྟོན་པ་དཀོན་མཆོག་སེང་གེ་ལ་བསྐུར་བའི་ཞུ་ཡིག་དེ་རྣམས་ལ་ལན་ལེགས་པ་ཅིག་མ་བྱུང་ན་ཁོ་བོ་ཡི་ཆད་པར་ཡོད་པས། བླ་མས་སྔར་མ་གྲུབ་ཀྱང་མར་ལ་གདན་དྲངས་ནས་མ་གིར་མཛད་ནས་ཡར་བསྐུར་བའམ། ཡང་ན་ས་སྐྱ་ལྟ་བུར་ཞུ་ཡིག་དང་གསུང་འཕྲིན་བསྡེབས་ནས་བསྐུར་ན་ལན་ཡོང་བའི་རིགས་ཨེ་ཡོད་ཅེས་ཞུས་པས། ས་སྐྱ་ན་འདི་རྣམས་ཀྱི་ལན་འོང་བ་ཡོད་ན་ང་ཁོ་ན་དགའ་སྟེ་མེད། ཁྱོད་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ངས་ཚགས་བྱས་ཡོད་གསུངས་ནས། ཆོས་ཁུག་ནས་ཞུ་ཡིག་གི་ཡི་གེ་རྣམས་བྱུང་། མར་མེའི་འོད་ལ་བླ་མ་ཉིད་ཀྱིས་རེ་རེ་ནས་བཀླགས། འདི་ལ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་འདོད་ཟེར་བ་རེ་རེ་བྲིས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལན་འདི་ལྟར་འོང་བ་ཡིན་གསུངས་ནས་མཚན་ཡལ་དེར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལན་གསུངས། ཞུ་དག་མཛད་ནས་འཇམ་སེར་འདི་རྣམས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚགས་གྱིས་ཤིག འདི་རྣམས་ལ་ལུང་རིགས་ཐམས་ཅད་འཛོམ་པའི་ལན་ལེགས་པ་ཁོང་མཉེས་པ་ཅིག་མ་གིར་བྱས་སླར་ཡར་བསྐུར་བ་ཡིན་གསུངས་ནས་ཞུ་ཡིག་དེ་རྣམས་ཁོང་ལ་གཏད་་་་་་\nཞེས་སོགས་འཇམ་སེར་ཞེས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་ཞིག་ཐོན་གྱིན་འདུག་ལ། འཇམ་སེར་ཞེས་པ་འདི་ཡང་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་གོ་བ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་མིན་ཚེ། མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་སྐབས་འདིར་འཕགས་པ་དང་བསྡོངས་ནས་ཧོར་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་ཁུངས་ཤིག་ཁོ་བོས་མ་མཐོང་ངོ་།།\nདེ་ནས་རིག་རལ་དང་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་སློབ་མ་དབུས་པ་བློ་གསལ་ཞེས་པ་འདི་འདི་རེད། དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་གི་མཇུག་བྱང་དུ། ཁོང་ནི་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་སློབ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་བཀའ་ལྟར་དཀར་ཆག་བཞེངས་པ་སོགས་གསལ་འདུག\nརྣམ་པར་དག་ཚུལ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བཞེངས།། ཞེས་དང་། ཡང་།\nལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པའི་དཔལ་གྱུར་ཅིག།།ཅེས་འབྱུང་ལ། ཡང་ཚིག་ལྷུག་གི་ཁྲོད་དུ་ “ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་རྡུལ་སྤྱི་བོས་ལེན་པ་དབུས་པ་བློ་གསལ་རྩོད་པའི་སེང་གེ་དང་། རྒྱང་རོའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པས་རྐྱེན་དམ་པར་བགྱིས་ཏེ། བླའི་དཀར་ཆག་ཆེན་མོ་ཉིད་གཞིར་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པར་བཞེངས་ཤིང་། རབ་ཏུ་གནས་པ་བཟང་པོ་དང་། དེ་དག་གི་དགའ་སྟོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་རྗེས་ལ། དཔལ་སྣར་ཐང་གི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོར་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱིས་དཀར་ཆག་ཏུ་བཀོད་ནས་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་བའོ།།” ཞེས་གསལ། སྐབས་འདིར་བསྟན་བཅོས་ ༢༣༥༠ ཡི་ཐོ་བཀོད་འདུག ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་གསུངས་སྟབས། སྐབས་འདིར་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་སྣར་ཐང་དུ་བཞུགས་པ་ཡིན་ནམ་ཡང་སྙམ་མོ།།\nབོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་མཁས་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་ ༡༩༨༣ ལོར་ཨ་མདོ་རྭ་རྒྱའི་བཀའ་འགྱུར་དཔར་མ་བསྐྱར་དཔར་བྱས་པའི་གླེང་བརྗོད་དུ་དཔྱད་རྩོམ་དུ། “བསྟན་པ་ཕྱི་དར་དབུ་ཚུགས་ནས་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་འགོ་སྟོད་དུ་མཁས་མཆོག་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲིའི་སློབ་མ་སྣར་ཐང་གི་དགེ་བཤེས་མཁས་པ་འཇམ་དགག་པཀྵིས་ཧོར་ཡུལ་ནས་བཀའ་འགྱུར་བཞེངས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་ཡོ་བྱད་མང་པོ་བསྐུར་བ་་་་་་”ཞེས་དུས་ཚིགས་དེ་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་དུས་མགོར་ངོས་འཛིན་མཛད་འདུག་ཅིང་། ཨིན་ཇིའི་སྐད་དུ་བཞུགས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་རྣམས་སུའང་འཇམ་སྒེག་གིས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ནས་བཞེངས་པའི་དུས་ཚིགས་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༣༢༠ སྐོར་ཞིག་ལ་ཡིན་པས་ཚོད་དཔག་བྱས་འདུག\nཡང་དབུས་པ་བློ་གསལ་རྩོད་པའི་སེང་གེས་བརྩམས་ཞེས་འཁོད་པའི་ “གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།”ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིང་སྤར་ཤོག་ལྡེབ་བརྒྱ་དང་ཉེར་བརྒྱད་ཅན་དེའི་སྦྱར་བྱང་དུའང་། “གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ། རང་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཆད་པ་དང་རྩོད་པ་དང་རྩོམ་པའི་ཚུལ་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བཅོམ་ལྡན་རལ་གྲི་དང་། རིགས་པ་དང་གྲོལ་བར་སྨྲ་བའི་སྤོབས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྒྲོན་མེ་ཆེན་པོ་བརྙེས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བ་དང་། སྨྲ་བ་ངན་པའི་མུན་པ་མ་ལུས་པ་སེལ་བར་མཛད་པ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོས་ལེན་ཅིང་། ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ལེགས་པར་གནས་ནས་འཆད་པ་པ་དང་རྩོད་པ་དང་རྩོམ་པའི་ཚུལ་ལ་བློའི་སྣང་བ་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་པ་དབུས་པ་བློ་གསལ་རྩོད་པའི་སེང་གེས། དཔལ་སྣར་ཐང་གི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་དང་། མཁས་པའི་བསྟན་བཅོས་མ་ལུས་པ་བཞུགས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་འདི་ལེགས་པར་རྫོགས་སོ།།”ཞེས་བཀོད་འདུག\nཡང་། རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་(1295-1369)རྣམ་པར་ཐར་པའི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་འོད་ཟེར་ཞེས་པར་ “དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཇམ་སྒེག་གི་གསུང་ན་རེ། དབུས་གཙང་གཉིས་པོ་འདི་ན་མཐོང་ཐོས་དྲན་པ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མང་པོ་འདུག་སྟེ། གཞན་སུ་བས་ཀྱང་བོ་དོང་ཐོགས་མེད་དེ་སྨོན། ང་ཡང་ཚེ་གཞུག་ལ་སྒོམ་ཅིག་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང་ན་བོ་དོང་ཐོགས་མེད་དེ་ལ་སྒོམ་ཅིག་ཞུ། ཁོངས་མཚམས་དམ་པོ་ཅིག་ཡོད་པར་འདུག་པས། རྟེན་འབྲེལ་མ་འགྲིག་ན་ང་རང་གི་སློབ་མ་རྡོར་གཞོན་ལ་སྒོམ་ཅིག་ཞུ། དེ་གཉིས་མིན་པའི་བླ་མ་དང་སྒོམ་སུ་ལའང་ཡིད་མི་སྨོན་གསུངས།”ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དེ་ལྟར་ན་ལུང་འདི་ལྟ་བུ་དག་གིས་ཀྱང་སྐབས་དོན་དཔོག་པ་ཕན་སྲིད་སྙམ་ནས་ཆེད་དུ་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ།།\nདེས་ན་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་དང་འཇམ་སྒེག འཇམ་ཉེག་(ཉག་)འཇམ་སྒེག་པཀྵི། འཇམ་དགག་པཀྵི། འཇམ་དགག་པ་ཤི་སོགས་ནི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན། མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་(1210-1285)གྱི་སློབ་མ་ནི་སྐྱོ་སྟོན་སྨོན་ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་(1219-1299)དང་། དེའི་སློབ་མ་བཅོམ་ལྡན་རིག་རལ་(1227-1305)། དེའི་སློབ་མ་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཡིན་ནོ།། མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ནི་སྣར་ཐང་དུ་བཞུགས་སྐབས་ ཕྱི་ལོ་ ༡༢༦༢ ལོར་བཅོམ་ལྡན་རིག་རལ་སྣར་ཐང་དུ་གདན་དྲངས་ཤིང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༢༦༦ ལོར་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་དང་ལྷན་དུ་ས་སྐྱར་བཞུགས་ཡོད་པ། ཁོང་གི་མཚན་ལ་འཇམ་སེར་ཞེས་ཀྱང་འབོད་ཚེ་བར་འདིར་ཁོང་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་དང་ལྷན་དུ་ཧོར་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པ། ཕྱིས་སུ་ཧོར་གྱིས་གདན་དྲངས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༣༡༡ ནས་ ༡༣༢༠ ལོའི་བར་དེར་བུ་ཡན་ཐུ་རྒྱལ་པོའི་མཆོད་གནས་མཛད་ཅིང་། མཛོད་འགྲེལ་མངོན་པའི་རྒྱན་དེ་ས་སྐྱ་ནས་དབུ་བཙུགས་ཏེ་ཅོང་ཏོར་མཇུག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།། དེབ་སྔོན་དུ་འདིས་ “ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཊཱི་ཀ་བསྡུས་པ་”ཞིག་ཀྱང་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་དུ་བརྩམས་པ་གསལ་མོད། འདི་ཉིད་མཇལ་བའི་སྐལ་བ་མ་ལྡན་ནོ།།\nདེ་ནས་རིག་རལ་ལ་སྣག་ཤོག་གི་རྒྱུ་སྦྱར་ཏེ་བཀའ་བསྟན་ཕྱོགས་བསྡུ་བྱས་པ་བཅས་ཤེས་ཐུབ། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ Christopher P. Atwood རང་གི་ཧོར་དང་ཧོར་གོང་མའི་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ། ཕྱི་ལོ་ ༡༢༨༥ ནས་ ༡༢༨༧ བར་དུ་རྒྱ་ནག་གི་བཀའ་བསྟན་བསྐྱར་བྱས་སྐབས་བོད་ཡིག་གི་བཀའ་བསྟན་ལ་བསྡུར་ཏེ་ཁ་བྱང་དུ་ཡོད་པའི་ལེགས་སྦྱར་སྐད་རྣམས་བསྣན་པ་རེད་ལ། དེར་བརྟེན་རྒྱའི་བཀའ་བསྟན་གཅིག་གྱུར་བྱས་པ་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་སྣར་ཐང་དུ་བཀའ་བསྟན་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱེད་རྒྱུར་སྦྱིན་བདག་བྱེད་པའི་འདུན་པ་སླེབས་པ་རེད་ཅེས་ཀྱང་བྲིས་འདུག\nའགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི་ཞལ་ཐང་། ཡོང་ཁུངས། www.himalayanart.org\nའགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་བཞེས་པ་ མེ་རྟ་ ༡༩༤༢ ལོ་ནས་ འཕགས་པ་དགུང་ལོ་ ༣༤ བཞེས་པའི་ལྕགས་ལུག་ ཕྱི་ལོ་ ༡༢༧༡ བར་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་བརྩམས་ངེས་པའི་ཆོས་ཚན་ ༤༥ བརྩམས་ཡོད་པ་རེད།\n སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལོ་ལྔ་སྟོང་ལ་གནས་པར་བཤད་པ་དེ་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ལ་དབྱེ་ཞིང་། ལྔ་བརྒྱ་ཕྲག་བདུན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདས་ལོ་ནས་བརྩིས་ན་ ༣༥༠༠ ལ་འཁེལ་དགོས། དེའི་མཐའ་ལ་ཉེ་བ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདས་ལོ་ནས་བརྩིས་པ་ཡིན་ན། ས་སྐྱ་པའི་ལུགས་ལ། རབ་བྱུང་བཞི་པའི་མེ་ཡོས་ལོ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༣༢༧ ཡིན་ལ་ས་སྐྱ་པའི་ལུགས་ཀྱི་འདས་ལོ་ ༣༤༦༡ པར་འཁེལ་འདུག དེ་ནས་ཚོད་དཔག་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།\n དེབ་ཐེར་དམར་པོ། ཚལ་པ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེས་བརྩམས། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་མཆན་འགྲེལ་བཀོད། ཤོག་གྲངས་ ༣༧༢། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༡\n འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ།(1392-1481) དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། (༡༤༧༦ ལོར་བརྩམས།)སྟོད་ཆ། ཤོག་གྲངས་ ༤༡༡ ནས་ ༤༡༢ བར། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༢\n ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐལ་བཟང་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་པོད་ལྔ་པ། ཤོག་གྲངས་ ༥༣ དང་ ཤོག་གྲངས་ ༣༠༧། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༣\n དཔེར་ན། “The dating of Mchims ‘Jam-pa’i-dbyangs and his identification with Mchims Nam-mkha’-grags-pa are still in question.”ཞེས་བྲིས་པ་ལྟ་བུའོ།།\n བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མའི་དཀར་ཆག་ཆེན་མོ། ཤོག་གྲངས་ ༡༠\n བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དཀར་ཆག དབུས་པ་བློ་གསལ་རྩོད་པའི་སེང་གེས་བསྒྲིགས། བྱམས་པ་བསམ་གཏན་གྱིས་ཞུས་སྒྲིག་དང་མཆན་བུ་བཏབ། ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཕྲེང་ ༡༩། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༥\n ཤོག་གྲངས་ ༡༥ བ་ ༣\n ཤོག་གྲངས་ ༣༦ ན་ ༢\n “གདན་ས་བདུན་པ་མཆིམས་ཆེན་མོ་ནམ་མཁའ་གྲགས་ནི། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སློབ་དཔོན་མཆིམས་རྡོ་རྗེ་སྤྲེལ་ཆུང་གི་རྒྱུད་དུ་ཉང་སྟོད་སྟག་ཚལ་དུ་རྟའི་ལོ་ལ་འཁྲུངས། གཞོན་ནུ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གཙུག་མ་ལུས་པ་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པས་མཁྱེན་པའི་སྤྱན་ཡངས་པར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་རྩོམ་པའང་མང་དུ་མཛད་དོ།། བཀའ་གདམས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་དཔལ་ལྡན་གྲོ། ཞང་སྟོན། མཆིམས་བློ་བརྟན། མཉམ་མེད་སངས་རྒྱས་སྒོམ་པ་བཞི་ལ་རྫོགས་པར་མནོས་ཤིང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཀྲ་ཤིས་སྒང་པ་ལ་བྱང་སེམས་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་ལས་བརྒྱུད་པའི་ལྟ་བའི་མན་ངག་ལ་སོགས་པའི་གདམས་པ་དུ་མ་གསན་པས་བསྟན་པའི་བདག་པོར་གྱུར་ཅིང་། འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་དུའང་གྲགས། ཆུ་མིག་ཆོས་འཁོར་གྱི་གྲལ་གཙོ་མཛད་དེ། འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་ལ་སོགས་གངས་ཅན་གྱི་ཆེ་རྒུ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་བཀུར། བཅོམ་ལྡན་པ་དང་དབུས་པ་བློ་གསལ་དཔོན་སློབ་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྩ་ལག་ཆེན་པོ་ཞེས་འབོད། ཡོངས་ལ་མཆིམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་གྲགས། སྨན་བླ། རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ། གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་ལྷག་པའི་ལྷ་དུ་མའི་ཞལ་གཟིགས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས། གདན་སར་ཡང་ལོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་བར་དུ་བཞུགས་ཏེ་བསྟན་པའི་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་དེ་བྱི་ལོ་ལ་ཞི་བར་གཤེགས། འདི་སྨན་བླའི་སྤྲུལ་པར་གྲགས་ཤིང་སྒྲོལ་མའི་ཞིང་ཁམས་སུ་གདན་དྲངས་པར་རྣམ་ཐར་རྨི་ལམ་མ་ནས་གསུངས། དཔལ་ལྡན་གྲོ་མོ་ཆེས་མཛད་པའི་ལམ་རིམ་རྩ་བ་ཚིགས་བཅད་མ་ལ། གོང་མའི་གསུང་སྒྲོས་ཉིད་ལྷུར་བྱས་ཤིང་། ལུང་རིགས་གིས་ཀྱང་བརྒྱན་པའི་འགྲེལ་པ་འཁྲིད་ཡིག་ལམ་མཆོག་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་མཛད་དེ། དིང་སང་གི་བར་དུ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་ནས་འཁྲིད་པར་མཛད་པའི་ཕྱག་ལེན་མ་ཉམས་པར་གནས་སོ།། སྐྱེལ་ནག་གྲགས་སེང་། རྒྱང་རོ་པཎ་ཆེན། རིག་པའི་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་སློབ་མ་མཁས་པ་ཡང་མང་དུ་བྱོན་ནོ།།”(ཤོག་གྲངས་ ༢༥༥ ན་ ༣ ནས་གསལ། རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་བཀའ་ལས་མི་དབང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོས་ཤིང་སྤར་དུ་བཀོད་པ།)\n དབལ་མང་པཎྜི་ཏ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་གདན་རབས་ལྷའི་རྔ་ཆེན། ཤོག་གྲངས་ ༡༧༡ ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༧ (གདན་རབས་འདི་ ༡༨༠༠ ལོར་བརྩམས་གྲུབ་ཅེས་སྔོན་གླེང་དུ་གསལ།)\n མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་གྲུབ་བདེའི་དཔྱིད་འཇོ། འགྲེལ་པ་འདི་རྩོམ་པ་པོས་རང་ལོ་སོ་བདུན་པའི་སྟེང་གྲུབ་པར་བཤད་འདུག་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༥༥༤ ཙམ་ལ་གྲུབ་པར་ཚོད་དཔག་ཐུབ་པ་ཡིན།\n “དེ་ནས་དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་མེ་མོ་ཡོས་ལ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོས་གདན་འདྲེན་གྱི་གསེར་ཡིག་པ་ནན་ཆེ་བས་གོང་ལ་ཕེབས། དེའི་དུས་སུ་ལས་ཚན་བཅུ་གསུམ་གྱི་གྲྭ་སྒྲིག་མཛད་ནས་བྱོན་པས། བཅོམ་ལྡན་རལ་གྲིས། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བཀའ་ཆག་སྤྲིན་གྱིས་སྒྲིབ། །སེམས་ཅན་བདེ་སྐྱིད་མི་དཔོན་ལག་ཏུ་ཤོར། །སྙིགས་དུས་དགེ་སྦྱོང་དཔོན་པོའི་ཆ་ལུགས་འཛིན། །འདི་གསུམ་མ་གཏོགས་འཕགས་པ་མིན་པར་གོ །ཞེས་ཟུར་ཟའི་ཚིག་ཕུལ་བ་ལ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ལན་དུ། བསྟན་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོང་བ་རྒྱལ་བས་གསུངས། །སེམས་ཅན་བདེ་སྐྱིད་རང་རང་ལས་ལ་རག །གང་ལ་གང་འདུལ་དེ་ལ་དེ་སྟོན་བྱེད། །འདི་གསུམ་མ་གཏོགས་མཁས་པ་མིན་པར་གོ །ཞེས་གསུངས་པར་གྲགས་སོ། །”(གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད། ཤོག་གྲངས་ ༡༧༤ མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ ༡༩༨༦)\n “རལ་གྲི་ལ་སྤྲིང་བ་བཞུགས།། ༄༅། །ཨོཾ་སྭ་སྟི་སིདྡྷཾ། མཁའ་དབྱིངས་དག་པར་སྐྱེ་དགུའི་སྒྲོན་མའི་དཔལ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབར་བ་ལྷང་ངེ་ལྟར། །ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་འོད་སྟོང་འགྱེད་པ་པོ། །རྒྱལ་བ་སྲིད་གསུམ་སྒྲོན་མ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །འཕགས་པས་རལ་གྲི་ལ་སྤྲིང་བ། ངེད་ལ་ས་སྐྱ་དང་འདི་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ། ཁྱེད་ཀྱིས་བསྐུར་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཐེངས་ཤིང་མཐོང༌། སྔ་མ་དག་གི་ལན་ཅི་རིགས་སུ་སྤྲིངས་ལ། བར་སྐབས་སུ་འདི་མ་བཟོད་ན་མཁས་པའི་འཁྲུལ་རྟགས་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལན་བྲིས་མོད་ཀྱི་ཁྱེད་ཀྱི་ཡིད་མ་བཟོད་ཀྱིས་དོགས་ནས་མ་སྤྲིངས། ད་རེས་དཀོན་མཆོག་འབྱུང་གནས་ལ་སྤྲིང་བའི་ཡི་གེ་ནི། རྟོག་པ་དང་མདོ་སྡེ་དག་ལས་འབྱུང་བའི་ལུང༌། བརྩེ་བ་ལྟར་བཅོས་ནས་སྤྲིང་བའི་སྔ་མ་ནི། རང་ཉིད་ཀྱི་ལུང་གི་དོན་མ་ངེས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་དོགས་པའི་ཕྱིར་གྱི་ན་འབའ་ཞིག་ཏུ་རྟོགས་ལ། གཉིས་པའང་མིའི་སྐྱེ་དགུ་དང་བཅས་པའི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ལྷ་དང༌། ཀླུ་དང༌། གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་མི་མ་ཡིན་པའི་འབྱུང་པོ་ཆེས་ཆེ་བ་དག་གིས་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཕྱོགས་གང་དང་གང་ལ་འཚེ་བ་བྱས་ན་དེ་དང་དེའི་བདག་པོས་འཚེ་བའི་ལན་བྱེད་པ་ཚུལ་ལུགས་ཡིན་པས། བཟློག་པར་རིགས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་བཟློག་པར་རིགས་ཀྱི་ལེའུ་ཚན་ཁོ་ན་ལ་བཀར་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྗོད་པར་བྱེད། གསུམ་པའང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱའི་ཡུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་ལུང་དག་ལས། ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་སྟོང་ལོན་པའི་ཚེ། རྒྱའི་ཡུལ་དུ་ཆོས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་མི་ཆོས་ཁྲལ་གྱིས་ཉེན་པ་ལ་ཕན་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཁུར་ངེད་གསུམ་ཆར་ལ་མཉམ་པོར་བསྐུར་འདུག་པས་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཁུར་བའི་ཁུར་གྱི་ཆ་ཤས་ཁོ་བོས་ཀྱང་ཁུར་བ་ཡིན།འདིར་སྨྲས་པ། འགྲོ་ཀུན་ཞབས་འབྲིང་བྱེད་པར་དེ་ཐུགས་བསྐྱེད། །གནས་སྐབས་སྤྲིན་བཞིན་འབྱུང་བར་ཐུབ་པས་གསུངས། །དེ་ཡིས་དེ་མྱོང་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་མཐུ། །དེ་ལ་མི་བཟོད་བྱེད་ན་བླུན་པོ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཅུང་ཟད་ཤེས་པའི་མངོན་རློམ་གྱིས། །རྣམ་པར་བསྒྲིབས་པས་རང་གི་རང་བཞིན་དང༌། །གཞན་གྱི་ཚུལ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་མཐོང་བས། །རྟག་ཏུ་མུན་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། །རང་གི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ནས་སྤྱོམས་ཕྱིར་དང༌། །ཁེངས་པས་ཁེངས་པ་གཞན་དག་ཟིལ་མནན་ཕྱིར། །འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་བྱ་བས་དུས་འདའ་ཡང༌། །ངལ་བ་དོན་མེད་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། །དཔལ་དང་གྲགས་པའི་གཟི་ཡིས་རབ་འབར་ཞིང༌། །གཙུག་ལག་དུ་མ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་གྱུར་ཀྱང༌། །སླར་ཡང་དུལ་བའི་དཔལ་གྱིས་རབ་མཛེས་པ། །སྲིད་པ་གསུམ་ན་དཀོན་པ་མ་ཡིན་ནམ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྐུར་བའི་ཡི་གེའི་རྟེན་དག་ལུང་དང་རྒྱ་གར་གྱི་དཔེ་དང༌། ཆོས་རྗེ་པས་བསྒྱུར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་དང༌། མདོ་དང་མདོ་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཡང་ཡང་མཐོང་ཞིང་ངེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ངོ་མཚར་བར་སྟོན་པ་ནི། ངོ་མཚར་བ་ལ་མི་མཚར་དང༌། །མི་མཚར་བ་ལ་ངོ་མཚར་དུ། །རྟོགས་པ་དེ་དག་ངོ་མཚར་ལས། །ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་མཇུག་ན། རྒྱ་གར་ཁ་ཆེ་བལ་པོའི་བསྟན་པ་ནུབ། །བོད་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་ཁེ་རྙེད་འདུ་འཛིས་བྲེལ། །ཤཱཀྱའི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་མི་གནས་པས། །ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་བག་ཡོད་བརྩོན་པར་གྱིས། །ཞེས་བྲིས་པའང༌། ཡང་དག་ཁོ་ནར་མ་རྟོགས་ཏེ། བསྟན་པ་ནུབ་སར་གང་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད། །རྙེད་པས་གཡེངས་ལ་ཐར་པ་འདོད་པ་ཅི། །དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་འདོམས་པ་ཡི། །ཡུལ་དེ་གང་ན་གནས་པ་སུ་ཞིག་ཡིན། །ཁྱེད་རང་ཡང་ཁེ་དང་རྙེད་པའི་འདུ་འཛིས་བྲེལ་བར་ཁས་བླངས་འདུག་པས་ཡི་གེའི་རྟེན་དུ་གསེར་ཞོ་དོ་བསྐུར་ཡོད། གཞན་དག་གིས་སྤྲིངས་ཡི་གེའི་ཚུལ་ལས་ཚུལ་གཞན་དུ། །ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཁོ་བོས་མཐོང་ནས་ཁོ་བོ་ཡི། །སྤྲིང་ཡིག་གཞན་ལས་གཞན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉེར་སྦྱར་ནས། །ཁྱོད་ལ་སྤྲིངས་འདིའང་འདི་ལྟ་ཁོ་ནར་གཟུང་བར་གྱིས། །བྱ་ལོ་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉི་ཤུ་གསུམ་ལ་ཤིང་ཀུན་དུ་བྲིས་པའི་ཡི་གེ བཀྲ་ཤིས་པར་སྨོན།། །།” ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་གསུང་འབུམ་དཔེ་བསྡུར་མ་པོད་བཞི་པ། ཤོག་གྲངས་ ༣༣༡ ནས་ ༣༣༣ བར། དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༧ པེ་ཅིང་།\n རྣམ་ཐར་དུ། རིག་རལ་གྱིས་“དབྱར་ཉི་མ་ལ་མཁན་པོ་དང་། མཁན་ཆེན་མཆིམས་ཁ་ལས་ཆོག་དང་། ཀྱི་སྟོན་གྱིས་གསང་སྟོན་བྱས་ནས་དགའ་བ་སྟོང་དུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་” [ཤོག་གྲངས་ ༨ རྣམ་ཐར།]ཞེས་འབྱུང་ཞིང་མཁན་པོའི་མཚན་ཡོངས་ལ་ དབྱར་ཉི་མ་བརྩོན་འགྲུས་ ཞེས་ཞུ། འོན་ཀྱང་འདིའི་མཆིམས་ནི་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཡིན་ནམ་སྙམ།\n གསུང་འབུམ། བཅོམ་ལྡན་རིགས་པའི་རལ་གྲིའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་ལྗོན་ཤིང་། པོད་ཀ། ཤོག་གྲངས་ ༢༥ བ ༡ ནས་གསལ། (བཙུན་པ་བསམ་གཏན་བཟང་པོས་བརྩམས།)\n རིག་རལ་གྱིས་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གིས་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་སོགས་གཟིགས་ནས་ “ཐུགས་འགྱོད་བཞིན་པས་ཕྱག་དང་བཤགས་པ་གྲངས་མེད་པར་ཕུལ། དེ་ཚུན་ཐུགས་ཞི་དུལ་གྱི་ངང་ཚུལ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་། ཕྱིས་བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གུས་པའི་སྙན་ཚིག་གིས་བསྟོད་དབྱངས་ཚངས་པའི་འབྲུག་སྒྲ་ཞེས་པ་ཡང་ཕུལ་བ་ཡིན་་་་”ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད། ཤོག་གྲངས་ ༢༡༧-༢༡༨ མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ ༡༩༨༦\n བསྟན་རྩིས་གསལ་བའི་ཉིན་བྱེད། ཤོག་གྲངས་ ༡༢༦ གངས་ཅན་རིག་མཛོད་དེབ་ཨང་༤པ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༨\n “དཔལ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བདག་ཉིད་འཇུག་ཅིང་དབང་བླང་བའི་ཆོ་ག་དབང་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། སྟན་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ལེགས་པར་གནས་པའི་དགེ་སློང་དཔལ་གྱི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བས་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་། འཕྲུལ་གྱི་ཡིག་མཁན་འཇམ་ཉེག ༼ ༼༼ཞ༽༽ ཉག་༽ ཅེས་བྱ་བས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་དགེ་སློང་འཕགས་པས། མེ་ཕོ་སྟག་གི་ལོ་ཁྲུམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ལ། དཔལ་ས་སྐྱའི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོར་སྦྱར་བའོ༎”འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་དཔེ་བསྡུར་མ། པོད་དང་པོ། ཤོག་གྲངས་ ༥༠༠\n ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད། ཤོག་གྲངས་ ༡༧༦ ནས་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ ༡༩༨༦\n བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ། ཤོག་གྲངས་ ༧༩ ན་ ༦ ནས་གསལ།\n བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་། ཨ་མདོ་རྭ་རྒྱའི་བཀའ་འགྱུར་དཔར་མའི་གླེང་བརྗོད། ཤོག་གྲངས་ ༡ བ་ ༦། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༡༩༨༣\n Helmut Eimer, A Note on the History of the Tibetan Kanjur, Central Asiatic Journal, Vol. 32, No. 1/2 (1988), pp. 64-72\nLobsang Shastri, The Transmission of Buddhist Canonical Literature in Tibet, The Tibet Journal, Vol. 32, No. 3, Tibetan Authors (Autumn 2007), pp. 23-47\n ཤིང་སྤར། ཤོག་གྲངས་ ༡༢༧ ན་ ༢ ནས་གསལ།\n རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་འོད་ཟེར། ཤོག་གྲངས་ ༡༤༡། དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། (རྩོམ་པ་པོ་ནི་ཁོང་གི་སློབ་མ་བཙུན་པ་དཔལ་གྱི་རིན་ཆེན།)\n རྒྱལ་པོ་འདིའི་སྐབས་བཙུན་པ་ཆོས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཞུ་བ་ཞིག་གིས་པེ་ཅིང་དུ་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ་ཧོར་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་དེའི་འགྲེལ་པ་བརྩམས་པ་དེ་རྒྱལ་པོ་འདིས་ ཕྱི་ལོ་ ༡༣༡༢ ལོར་ཚར་ ༡༠༠༠ པར་སྐྲུན་བྱས་པར་བཤད་དོ།། བོད་སྐད་ནས་ཧོར་སྐད་དུ་ཆོས་རིག་སྤེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལའང་ཐུགས་སྣང་བྱེད་གལ་ཆེ་བར་སྣང་། Christopher P. Atwood, Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire (Facts On File, 2004), P. 106.\n Christopher P. Atwood, Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire (Facts On File, 2004), P. 49.\n2019 ལོའི་ཟླ 10 ཚེས 18 ཉིན།


Terdzo-GA-023-1 - Rinchen Terdzö\nzhi khro dgongs pa rang grol gyi bsnyen yig mdor bsdus rnam grol don gsal\nVolume3(ག) / Pages 467-478 / Folios 1a1 to 6b5\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume3> Text #24 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. zhi khro dgongs pa rang grol gyi bsnyen yig mdor bsdus rnam grol don gsal. In Rin chen gter mdzod chen mo pod gsum pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 3) by 'jam mgon kong sprul, 467-478. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2018.\ntshul 'di'ang blo chos su cung zad song ba'i nyam chung blo dman kha cig rgyas pa lag tu mi thebs/_bsdus ches pas blo kha ma tshims kyang 'di bya nges pa ma rnyed pa dag mthong bas de 'dra'i rigs la nges pa ster byed tsam du/_sangs rgyas gnyis pa o rgyan rdo rje thod phreng rtsal gyi sngags rig 'dzin pa pad+ma gar dbang phrin las 'gro 'dul rtsal gyis rdzong shod zhi khro bde gshegs kun 'dus kyi pho brang du bgyis pa dge legs 'phel//\n༄༅། །ཞི་ཁྲོ་དགོངས་པ་རང་གྲོལ་གྱི་བསྙེན་ཡིག་མདོར་བསྡུས་རྣམ་གྲོལ་དོན་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་གུ་རུ་ཛི་ན་མཎྜ་ལ་ཡ། མཚན་གྱི་ཡི་གེས་ངན་འགྲོའི་འཇིགས་པ་འཇོམས། །དད་པས་བསྙེན་ན་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཐག་གཅོད། །རིགས་བརྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །གཞན་དོན་མཛད་རྣམས་ངལ་གསོའི་འབབ་སྟེགས་དགོད། །ཞི་ཁྲོ་དགོངས་པ་རང་གྲོལ་འདི་ཉིད་མཁས་གྲུབ་ཀརྨ་ཆགས་མེད་ཡན་ཆད་དུ་ནི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དང་ཕྱག་བཞེས་སྤྲོས་བཅས་ཚུལ་ལྡན་དུ་བྱུང་བར་སྣང་ཡང། ཕྱིས་ནི་ཆོ་ག་ཚར་གྲངས་ཁོ་ན་བསྐྱར་བའི་གྲོང་ཆོག་གི་འགྲོ་དོན་ཙམ་ལས་ཉམས་ཁྲིད་སྐྱོང་བ་ལྟ་ཞོག །བསྙེན་སྒྲུབ་ཚད་ལྡན་མཛད་མཁན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པར་མཐོང་ལ། བསྙེན་པ་ལས་རུང་མེད་པར་དབང་བསྐུར་གནས་འདྲེན་གྱིས་མི་ཚེ་འཕུལ་བ་ནི། གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་དཀའ་ཞིང་རང་ལ་བཀའ་འདས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལྕི་བས་ཐ་ན་གྲངས་བསྙེན་རྒྱས་བསྡུས་གང་རུང་རེ་ཙམ་འགྲུབ་ན་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་གཏན་འདུན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་མཐོང་ལ། དེའང་སྒོམ་རིམ་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཐོག་མར་ཞི་བ་དང་དེ་ནས་ཁྲོ་བོའི་བསྙེན་པ་སོ་སོར་འགྲུབ་པར་བྱས་ན་འདུས་མདོ་དང་བཀའ་བརྒྱད་བདེ་འདུས་སོགས་ཀྱི་ཕྱག་བཞེས་དང་མཐུན་པར་ཆེས་ལེགས་པས་དེའི་ཚུལ་ནི་དཔལ་ཀཿཐོག་པ་ཀུན་གཟིགས་ཚེ་དབང་མཆོག་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་ལས་ཤེས་པར་བྱ། འདིར་བློ་དམན་ལས་དང་པོ་པས་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་ལྷ་དང་སྔགས་འཁོར་གསལ་ཐེབས་པར་དཀའ་ཞིང་རང་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་མེད་པས་ཡིན་སྙམ་ཙམ་གྱིས་བྱས་ལ་མ་བསགས་པའི་ལས་སུ་འགྱུར་བའང་མཐོང་ནས། ཆགས་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་བཞེད་པ་ལྟར་ཕྱི་དཀྱིལ་ལས་བྱང་ཆུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་བསྙེན་ཐབས་ཕྱོགས་མཚོན་འཆད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལའང་རྗེ་དེའི་བཞེད་པར་གཙོ་བོ་རིགས་ལྔ་གོ་འཕོ་ཞིང་རང་སྔགས་བཟླ་བའི་ཞི་ཁྲོ་དང་། ཡིག་བརྒྱ་རིགས་ལྔ་བཟླ་བའི་དོང་སྤྲུགས་ཀྱིས་མཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེ་གཉིས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་ལས་གསལ་བ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཞི་ཁྲོ་རང་རྐང་གི་བསྙེན་པ་ཁོ་ནའི་སྐབས་འདིར་ཐོག་མར་བར་ཆད་མི་འབྱུང་ཞིང་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པའི་དགེ་བའི་དཔུང་སྐྱེད་སྔོན་འགྲོའི་རིམ་པ་སྤྱི་ལྟར་ཅི་ནུས་བྱ། བསྙེན་པ་ཚུགས་ལ་ཉེ་བ་ན་ཕྱི་མཚམས་བཅད་དེ། རང་ཉིད་རྡོར་སེམས་ལུས་དཀྱིལ་ཞི་ཁྲོ་བཅས་སྐད་ཅིག་གིས་གསལ་བཏབ་ལ་སྙིང་པོ་བརྒྱ་རྩ་བཟླ། དཀར་གཏོར་གསེར་སྐྱེམས་ཕུལ། རྒྱལ་ཐོ་བཙུགས་ལ་བསྐྱེད་བསྟིམ་གཏོར་འབུལ་ཕྲིན་ལས་བཅོལ། རྣམ་འཇོམས་སོགས་བཟླས་པའི་གཟུངས་ཆུའི་ཁྲུས་བྱ། དེ་ནས་ཞག་བདུན་ནམ་ཐ་ན་གསུམ་ཙམ་དུ་སྔོན་འགྲོ་རང་རྒྱུད་སྦྱོང་བྱེད་འདོན་སྒོམ་སྦྲགས་མས་ཐུན་དུ་བཅད་ལ། ངེས་འབྱུང་། སྐྱབས་སེམས། བསགས་སྦྱང་། མོས་གུས་གསོལ་འདེབས་རྣམས་རྒྱུད་ལ་འདྲེ་ངེས་པ་བྱ། དེ་ནས་བསྙེན་པ་དངོས་ཚུགས་པའི་ཉིན། གནས་ཁང་ཕྱག་དར་བྱ། འཛོམ་ན་ཞི་ཁྲོའི་སྐུ་བརྙན་བྲིས་འབུར་སོགས་རྟེན་བཀོད་པའི་མདུན་དུ་སྟེགས་གཙང་མར་གཏོར་མ་རིན་ཆེན་འབར་བ། གཡས་གཡོན་དུ་སྨན་རཀ །མདུན་དུ་ཕྱི་མཆོད་ཕྲེང་ཚར་དུ་བཤམ། བཀའ་སྲུང་གཏོར་འབུལ། ཚོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་སོགས་འདུ་བྱས་ལ། དགོང་ཐུན་ལ་དབུ་བཙུགས་ཏེ། གསོལ་འདེབས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། སྐྱབས་སེམས་ལན་གསུམ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་ཞིང་ཁམས་རབ་འབྱམས་སོགས་རང་གཞུང་ཡན་ལག་བཅུ་པ་བརྗོད། བགེགས་གཏོར་བཏང་ལ་ལས་བྱང་ཆུང་བ་ལྟར་བཀའ་བསྒོ། དྲག་སྔགས་ཡུངས་ཐུན་གུ་གུལ་བདུག་པ་སོགས་ཚམ་རྔམ་བཅས་ནང་མཚམ་བཅད་ལ་སྲུང་འཁོར་བརྟན་པོར་བསྒོམ། མཆོད་པ་བྱིན་རླབས། ཏིང་འཛིན་རྣམ་གསུམ་ནས་བརྩམ་སྟེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད། སྐབས་འདིར་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ལུས་དཀྱིལ་དང་མཐུན་པར་ཕོ་བྲང་གི་གདན་ལ་ཞི་བ། དེའི་རང་རྩལ་དུ་ནམ་མཁར་ཁྲོ་བོ་བསྐྱེད་པར་བཞེད་པ་དང་། སྨིན་གླིང་ལོ་ཆེན་ནས་དོང་སྤྲུགས་བཀའ་མ་ཁྲོམ་དཀྲུགས་དང་མཐུན་པར་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་མར་བཀོད་པར་གསུངས་པ་དང་། ཆགས་མེད་ཞབས་ཀྱིས་ཐོག་མར་ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བཏབ་ལ་དེ་ནམ་མཁར་བཏེགས་ནས། སླར་ཕོ་བྲང་གི་གདན་དངོས་ལ་ཁྲོ་བོ་བསྒོམས་པ་ལས་སྔ་རབས་པའི་ལུགས་སྲོལ་འདིར་མི་འཐད་པར་གསུངས་ཤིང་། དེ་ལའང་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་མི་འཐད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅས་བཀོད་པར་སྣང་ཡང་། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་རྒྱུད་དོན་མཁྱེན་པ་དག་ཕོ་བྲང་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་མ་ཐོག་ཕུབ་མཆོད་རྟེན་ལུགས་སུ་བྱས་པའི་སྟེང་ཁང་བུམ་པའི་ནང་དུ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞིའི་གདན་ལ་ཞི་བ་རིགས་ལྔའི་ཚོམ་བུ། སྟེང་འོག་མཚམས་བཞིར་ཐུབ་པ་དྲུག །བུམ་པའི་སྒོ་བཞིར་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ། འོག་ཁང་དཀྱིལ་འཁོར་དངོས་ལ་ཁྲག་འཐུང་རྣམས་གསལ་གདབ་པར་གསུངས་པ་ནི་རྒྱུད་ལུང་གང་དང་ཡང་མི་འགལ་ཞིང་རང་གཞུང་དངོས་བསྟན་ཉིད་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གསལ་གདབ། གནས་གསུམ་བྱིན་རླབས་དོན་གྱིས་ཐོབ་ཅིང་གཉིས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཡོད་སྐབས་ཡེ་ཤེས་པ་དབྱིངས་ནས་སྤྱན་འདྲེན་པ་སོགས་སྔགས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་ཡིན་པས་མངོན་རྟོགས་གྲུབ་ནས། དེ་ལྟར་གསལ་བའི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་དཔྲལ་བར་ཨོཾ་དཀར་པོ། མགྲིན་པར་ཨཱཿདམར་པོ། ཐུགས་ཀར་ཧཱུྃ་སྔོན་པོ། དེ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་གནས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྤྱན་དྲངས། ཧཱུྃ༔ དཔེ་མེད་བསམ་བརྗོད་བྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདིར༔ སོགས་ནས་བཤགས་པ་དང་ཡིག་བརྒྱ་བརྗོད་པ་ཡན་ཆོ་ག་རྣམས་ཚིག་གཤར་ཙམ་མིན་པའི་འདོན་སྒོམ་འདྲེས་ངེས་བྱ། ཕྲེང་བ་བྱིན་བརླབས་ལ། བཟླས་དམིགས་ཆགས་མེད་གསུང་རྣམས་སྐབས་སོ་སོར་སྦྱར་ན་ལེགས་ཀྱང་དཔེ་མ་འཛོམ་པའམ་སྤྱི་ཙམ་དུ། གཙོ་བོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་ཧཱུྃ་ཡིག་གི་མཐར་རང་གི་རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ། འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ཞི་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བ་དང་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་དང་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་ཉི་མ་ལ་རང་རང་གི་ས་བོན་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་གསལ་བཏབ་ཅིང་། གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀའི་སྔགས་ཕྲེང་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ་ཞིང་སོ་སོའི་སྐུ་ལས་འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕྲོས། མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་མཆོད། འགྲོ་དྲུག་གི་གནས་སུ་ཕོག །དེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། དམྱལ་བ་བཙོ་སྲེག །ཡི་དྭགས་བཀྲེས་སྐོམ། དུད་འགྲོ་བླུན་རྨོངས། མི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི། ལྷ་མ་ཡིན་འཐབ་རྩོད། ལྷ་འཕོ་ལྟུང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་ཞིང། སྡིག་སྒྲིབ་མ་ལུས་པ་བྱང་ནས། རང་བཞིན་ལྷ་སྔགས་འོད་གསལ་གྱི་འཁོར་ལོར་གནས་པ་མངོན་དུ་བྱས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར། འོད་ཟེར་དེ་རྣམས་སླར་འདུས་རང་ལ་ཐིམ་པས་དབང་དང་བྱིན་རླབས་དངོས་གྲུབ་མ་ལུས་པ་ཐོབ། ཁམས་གསུམ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སད་པར་བྱས་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་དི་རི་རི་སྒྲོག་པར་བསམས་ལ་ལྷའི་གསལ་སྣང་དང་ང་རྒྱལ་མ་བྲལ་བའི་ངང་ནས་སྒོས་ཛཔ྄་རྣམས་བཟླ། ཡང་གདན་དང་ས་བོན་སྔར་ལྟར་ལས་ཞི་བ་རྣམས་ལ་བོ་དྷི་ཙིཏྟ་དང་། ཁྲོ་བ་རྣམས་ལ་རུ་ལུའི་སྔགས་ཕྲེང་བསྐོར་བ་གསལ་གདབ། བཟླས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ་ཏེ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་འཕྲོས། རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་མཉེས་པའི་མཆོད་པ་ཕུལ། མཐུ་དབང་དངོས་གྲུབ་འོད་ཟེར་གྱི་རྣམ་པར་བསྡུས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་སྒྲིབ་སྦྱངས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བཀོད་པ་སོགས་དོན་གཉིས་བྱས་ནས་འཁོར་འདས་བརྟན་གཡོའི་བཅུད་ཀྱི་དྭངས་མ་ཐམས་ཅད་འོད་ཟེར་གྱི་རྣམ་པས་མཚོ་ནང་དུ་ཁ་བ་བབས་པ་བཞིན་སྙིང་གའི་ས་བོན་ལ་ཐིམ་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིག་ཏུ་གྱུར་པར་བསམ་ཞིང་། སྣོད་བཅུད་དག་པ་རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤར་བ་ལས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྐུའི་རོལ་པ། གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་གསུང་གི་སྒྲ་གདངས། དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པར་མོས་ལ་སྤྱི་སྔགས་ཉིད་བཟླ། ཐུན་མཐར་ཁ་སྐོང་དང་མཆོད་བསྟོད་བྱ། ཉེར་བསྡུ་ནི། གཟུགས་སྣང་ཐམས་ཅད་ཞི་ཁྲོའི་ལྷ་ཚོགས་གསལ༔ སོགས་ནས། ཨ་ཨ་ཨ༔ ལྷར་ལང་ནི། སྐད་ཅིག་སྟོང་གསལ་ཆེན་པོའི་ངང་ཉིད་ལས༔ སོགས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་སྤྱོད༔ ཅེས་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་བྱ། དེ་ནས་སྲོད་ཐུན་ལ་སྔོན་འགྲོ་སྐྱབས་སེམས་སོགས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་དང་དངོས་གཞི་བཟླས་པའི་བར་སྔར་བཞིན་བྱས་ལ། གྲུབ་ན་གཏོར་བསྔོ་བཀའ་སྲུང་སྡེ་བདུན་རང་གཞུང་ལྟར་དང་ལས་བྱང་ཆུང་བའི་ཚོགས་མཆོད་རྒྱས་པར་བྱེད། དེ་རྗེས་ལྷག་གཏོར་སོགས་དང་ཉལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཉལ། དེའི་སང་ཞོགས་ཐོར་ཐུན་ལ་བབས་པ་ན། གཏི་མུག་གཉིད་སྐྲོག་གིས་ལྡང་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ལངས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོས་རྒྱུད་སྦྱང་ཞིང་། ལས་བྱང་གི་སྐྱབས་སེམས་ནས་བཟུང་བཟླས་པ་དང་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་བར་སྔར་བཞིན་ནོ། །ཐུན་མཚམས་འདིར་དགེ་སྦྱོར་ཆག་མེད་ཀྱི་རིགས་ཡོད་ན་བྱེད། དེ་ནས་སྔ་ཐུན་ལ་སྐྱབས་སེམས་ཡན་ལག་བཅུ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། ལས་བྱང་གི་བཟླས་པའི་བར་སྔར་དང་ཁྱད་མེད། ཐུན་མཐར་མཆོད་བསྟོད་ཉེར་བསྡུ་ལྷར་ལང་སྔར་བཞིན་དང་། ཐུན་མཚམས་འདིར་གུང་ཚིགས་སོགས་བྱེད། དེ་ནས་དགོང་ཐུན་ནི་སྔར་གྱི་ཐུན་དང་ཁྱད་པར་མེད། སྲོད་ཐུན་ཡང་སྔར་བཞིན་ལས་བཟླས་པའི་རྗེས་སུ་ཚོགས་མཆོད་གཏོར་བསྔོ་སོགས་བྱེད། དེ་ཡང་སྔོན་འགྲོ་རྣམས་ཐོར་ཐུན་གྱི་འགོར་རྒྱས་པ་དང་། རྗེས་ཆོག་རྣམས་སྲོད་ཐུན་གྱི་མཐར་རྒྱས་པར་བྱེད། ཐུན་བར་མ་རྣམས་ལ་སྔོན་འགྲོ་སྐྱབས་སེམས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་གོ །བསྙེན་ཚད་རབ་རྟགས་མཚན་མཐོང་བ། འབྲིང་དུས་བསྙེན་ཟླ་བ་དྲུག །ཐ་མ་གྲངས་བསྙེན་ཏེ་དེ་ལའང་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ལས། རབ་ནི། ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ལ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག །རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་ཁྲི་ཕྲག་རེ། སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་ནས་སྒོ་བཞིའི་བར་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་རེ། ཁྲག་འཐུང་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་ལ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག །ཁྲག་འཐུང་རིགས་ལྔ་ལ་ཁྲི་ཕྲག་རེ། གནས་ཡུལ་མན་ཆད་ལ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་རེ། སྤྱི་འཛབ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་གྱི་མཐའ་རྟེན་པའོ། །འབྲིང་པོ་ནི། ཀུན་བཟང་དང་ཆེ་མཆོག་ཡབ་ཡུམ་འབུམ་ཕྲག་རེ། གཞན་རྣམས་ཞོར་བཟླས། སྤྱི་འཛབ་འབུམ་ཕྲག་བཞི་ནས་ཉེར་བརྒྱད་བར་ཅི་འགྲོ །ཐ་མ་ནི། སྤྱི་འཛབ་ཁོ་ན་འབུམ་ཕྲག་བཞི་ལ་མ་མཐའ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གྲངས་བསྙེན་རྒྱས་པའི་སྐབས་སྒོས་བསྙེན་རྣམས་ཐུན་རེ་རེ་བཞིན་ཆ་བསྒོ་ན། ཐོར་ཐུན་ལ་རྒྱུན་གྱི་ཡི་དམ་ཆག་མེད་གང་ཡོད་བཏང་། ཐུན་གཞན་གསུམ་པོ་ལ་ཐུན་རེའི་ནང་དུ་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་དང་སུམ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་རེ། རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་སྦྲེལ་བ་ཐུན་རེའི་ནང་བདུན་ཅུ་རེ། སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་ནས་བཟུང་སྒོ་བ་ཡན་ཆད་ལ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་རེ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཞག་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པས་ཞི་བའི་སྒོས་བསྙེན་འགྲུབ། ཁྲོ་བོ་ཐུན་རེའི་ནང་དུ་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་ལ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་བརྒྱ་ཚོ་གཅིག་དང་བཅུ་གསུམ་རེ། ཁྲག་འཐུང་ཡབ་ཡུམ་ལྔ་སྦྲེལ་བ་རེ་རེ་ལ་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་རེ། འཁོར་ཀོའུ་རཱི་མན་ཆད་ལ་ཉེར་བརྒྱད་རེ་བྱས་པས་ཞག་དྲུག་ཅུས་ཁྲོ་བོའི་སྒོས་འཛབ་འགྲུབ། དེ་རྗེས་སྤྱི་འཛབ་གཉིས་ཉིན་རེར་ཁྲི་གཉིས་རེ་བཟླས་པས་ཞག་བཅོ་ལྔས་འགྲུབ་བོ། །དེའང་ཞི་བསྙེན་མ་སོང་བར་དེ་ཉིད་གཙོར་བཟླ། ཐུན་མཇུག་ཏུ་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཚར་གསུམ་རེ་ཙམ། ཞི་བསྙེན་ཐེམས་ནས་ཁྲོ་བསྙེན་གཙོར་བྱེད་སྐབས་ཐུན་འགོར་ཞི་བསྙེན་ཚར་གསུམ་རེ་ཙམ་བཟླ། ཐུན་རེ་བཞིན་གྱི་བཟླས་གྲངས་ཁྲིགས་མ་མི་ནུས་ན། ཐོག་མར་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་གྲངས་མ་ཐོན་བར་བཟླ། གཞན་རྣམས་ཐུན་མཐར་གསུམ་ཙམ་རེ་བཟླ་བས་མཚོན། བཟླ་བྱ་དེ་ཉིད་གྲངས་གསོག །གཞན་རྣམས་ཞར་བྱུང་ཅི་འགྲུབ་རེ་བྱས་ཀྱང་ཆོག་གོ །ཐུན་མཚམས་རྣམས་སུ་ཡིག་བརྒྱ་དང་དབྱངས་གསལ་སྤེལ་ཚིག་ཅན་ཅི་ནུས་དང་། སྤྱི་དྲིལ་ཉིད་གྲངས་སུ་མི་བརྩི་བར་ཅི་འགྲུབ་བཟླས་པས་ཁ་སྐོང་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསྙེན་པ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གང་རུང་ཐེམས་ནས་སྒྲུབ་པའི་ས་བཅད་ཙམ་བྱ་བ་གོང་མ་འགའ་ཞིག་བཞེད་པས། མདུན་རྟེན་དཀྱིལ་འཁོར་བུམ་པ་གཏོར་མ་སོགས་བཤམ། གཏོར་མཆོད་ཚོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་སོགས་གང་འབྱོར་རྒྱས་པར་བྱས་ལ། ལས་གཞུང་བསྲང་སྟེ་བདག་མདུན་དབྱེར་མེད་དུ་བསྒོམ། བཟླས་པའི་མགོར་སླེབ་པ་དང་མདུན་རྟེན་གྱི་གོ་སར་ཛཔ྄་ཁང་ཕྱེས་ཏེ་བདག་མདུན་གཉིས་ཀར་དམིགས་པའི་སྤྲོ་བསྡུ་བཅས་སྒོས་ཛཔ྄་ཅི་འགྲུབ་དང་། སྤྱི་ཛཔ྄་ཐུན་གྱི་དངོས་གཞི་བྱས་ལ་བཟླ། ཉིན་རེ་བཞིན་བཀའ་སྲུང་གཏོར་འབུལ། ཚོགས་སྐོང་རྒྱས་པར་བྱ་བ་ཞག་བདུན་ནམ་གསུམ་གྱིས་མཐར་རྟེན་པ་ཅི་འགྲུབ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྙེན་སྒྲུབ་གྲུབ་ནས་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི། སང་གྲོལ་རྒྱུའི་དགོང་ཐུན་ནས་བཟུང་མཆོད་གཏོར་གསར་དུ་བཤམ། བཟླས་པའི་སྐབས་མདུན་རྟེན་ལ་དངོས་གྲུབ་བསྡུ་བའི་དམིགས་པ་དང་བཅས་སྤྱི་ཛཔ྄་ཞི་བ་ལ་བོ་དྷི་ཙིཏྟ་དང་ཁྲོ་བོ་ལ་རུ་ལུའི་མཐར། མ་མ་སརྦ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ་ཕཊ། ཅེས་བཏགས་པ་ཅི་ནུས་སུ་བཟླ་ཞིང། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་གྲོལ་རྒྱུའི་སྔ་ཐུན་ལ། སླར་ཡང་མཆོད་གཏོར་རྒྱ་ཆེར་བཤམ། ལས་བྱང་རྒྱས་པར་བཏང་ནས་དངོས་གྲུབ་ལ་དམིགས་པའི་བཟླས་པ་ཅི་ནུས་བྱ། ཆོས་སྐྱོང་སོགས་གཏོར་བསྔོ་དང་ཚོགས་མཆོད་བརྟན་སྐྱོང་གི་བར་དུ་སོང་ནས། མདུན་བསྐྱེད་ལ་མཆོད་བསྟོད་རྒྱས་པར་བྱ། ཡིག་བརྒྱ་མང་དུ་བཟླས་པས་ནོངས་པ་བཤགས། པད་གླིང་ལུགས་ཀྱི། ཧཱུྃ༔ རིག་རྩལ་ལྷུན་གྲུབ་སོགས་སམ། ཧཱུྃ། བདེ་གཤེགས་རྒྱལ་བ་ཞི་ཁྲོ་སོགས་དངོས་གྲུབ་སྐུལ་ཚིག་གང་རུང་མཐར། སྤྱི་ཛཔ྄་ལ། ཀཱ་ཡ་སིདྡྷི་ཨོཾ་སོགས་བཏགས་པ་བརྗོད་ལ། མདུན་བསྐྱེད་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་གནས་གསུམ་ལས་འོད་ཟེར་དཀར་དམར་མཐིང་གསུམ་འཕྲོས། རང་གི་གནས་གསུམ་དུ་ཐིམ་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ་ཞིང་བུམ་པ་གཏོར་མ་གནས་གསུམ་དུ་གཏུགས། གཏོར་མའི་ལྷ་ཡང་འོད་དུ་ལྟེམ་གྱིས་ཞུ་ནས་རང་ལ་ཐིམ་པར་བསམ། གཏོར་ཟན་དང་བུམ་ཆུ་མྱངས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དྭངས་མས་ལུས་ཀྱི་རྩ་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་ཅིང་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཟོད་མེད་དུ་འབར་བར་བསམ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོར་མཉམ་གཞག་བྱ། རྗེས་ཆོག་ཤིས་བརྗོད་སྨོན་ལམ། མདུན་བསྐྱེད་རས་བྲིས་དང་རྟེན་ཡོད་ན་བརྟན་བཞུགས་བྱ། ཚོམ་བུ་ཡིན་ན་གཤེགས། བསྡུ་ལྡང་ཡན་གཞུང་ལྟར་ལ། ཞལ་ནས་གསུངས་པས་ཐོག་དྲངས་པའི་ཤིས་བརྗོད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྨོན་ལམ་མང་དུ་གདབ་ལ་མཐའ་རྒྱས་བྱ། ཁ་སྐོང་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་སྤྱི་ཛཔ྄་ཇི་ཙམ་བཟླས་པའི་བཅུ་ཆ་བླུག །རྒྱལ་ཆེན་དང་ཕྱིའི་གཙང་རིས་ལ་གཏང་རག་མཆོད་གཏོར་ཕུལ་ནས་རང་གནས་སུ་གཤེགས། རྒྱལ་ཐོ་བཀྲོལ། གཏང་རག་ཚོགས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དང་གནས་སྲུང་སོགས་མཚམས་ཀྱི་བྱ་བ་སྤྱི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཞི་ཁྲོ་ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །གཉིས་སྣང་འཁོར་ལོ་ཀུན་ལ་བཏབ་ནས་ཀྱང་། །གཞིར་རྫོགས་དག་པ་རབ་འབྱམས་ཀློང་ཆེན་པོར། །འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་ཐིག་ལེ་གཅིག་གྱུར་ཤོག །ཚུལ་འདིའང་བློ་ཆོས་སུ་ཅུང་ཟད་སོང་བའི་ཉམ་ཆུང་བློ་དམན་ཁ་ཅིག་རྒྱས་པ་ལག་ཏུ་མི་ཐེབས། བསྡུས་ཆེས་པས་བློ་ཁ་མ་ཚིམས་ཀྱང་འདི་བྱ་ངེས་པ་མ་རྙེད་པ་དག་མཐོང་བས་དེ་འདྲའི་རིགས་ལ་ངེས་པ་སྟེར་བྱེད་ཙམ་དུ། སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་གྱི་སྔགས་རིག་འཛིན་པ་པདྨ་གར་དབང་ཕྲིན་ལས་འགྲོ་འདུལ་རྩལ་གྱིས་རྫོང་ཤོད་ཞི་ཁྲོ་བདེ་གཤེགས་ཀུན་འདུས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ་བགྱིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-GA-023-1&oldid=123465"


ཚེ་སྲོག་མྱུར་དུ་འཕྲོག་པའི་ནད་རིགས་འགའ་ཞིག་གི་སྔོན་འགོགས། – ལུག་ཚང་དཔལ་ཡོན།\nཟླ་བཅུ་གཅིག་པ། 9, 2018\nབོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ནི་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་ཆེས་གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་རྙིང་པ་ཞིག་རེད། ཨེ་ཤའི་ཡའི་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གསོ་རིག་གཞན་གྱིས་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཆགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་དུས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་ཁྱད་པས་གནའ་བོའི་ཁྱད་ནོར་གྱིས་དེང་རབས་ཁོར་ཡུག་དང་བསྟུན་པའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་མི་ཐུབ། དེས་ན་དེང་རབས་ཀྱི་ནད་རིགས་གསར་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་འདི་དག་ལ་དམིགས་ནས། བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་སྨན་སྦྱོར་དང་། བཅོས་ཐབས་གསར་པ་ཞིབ་འཇུག་དང་གསར་གཏོད་བྱ་དགོས་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་པ་རེད། འདིར་ཚེ་སྲོག་མྱུར་དུ་འཕྲོག་པའི་ནད་རིགས་འགའ་ཞིག་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ལུགས་ཀྱིས་སྔོན་འགོག་དང་། བཅོས་ཐབས། སྨན་སྦྱོར་འགའ་ཞིག་འོས་སྦྱོར་བྱས་ཡོད་པས་ཞིབ་དཔྱད་གནང་རོགས། །\nབོད་སྨན་ཚོས་གཟའ་གྲིབ་ཟེར་བ་འདི་ལ། ༡ ཀླད་ཁྲག་འདྲེས་པ་དང་། ༢ ཀླད་ཁྲག་འགག་པའི་ནད་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་རེད། འདི་ནི་མི་སྲོག་མྱུར་གཅོད་བྱེད་པའི་ནད་རིགས་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་ཞིག་རེད། གནའ་བོའི་བོད་ལུགས་ལྟར་ན་འདི་ལ་གཟའ་གྲིབ་ཟེར། ནད་འདིའི་ཉེན་ཁ་ལས་སྲུང་ཐབས་ནི། དུས་རྒྱུན་སྨན་ཁང་ནང་དུ་འགྲོ་ནས་ཁྲག་སྐྱོན་དང་། རྩ་སྐྱོན་སོགས་ནད་འདིའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་མེད་བརྟག་དགོས། གལ་སྲིད་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་ན་གཤམ་གསལ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གཟབ་ཅིང་། བོད་སྨན་ལ་བརྟེན་ན་ནད་སྔོན་འགོག་དང་། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་བྱེད་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱ་དགོས། །\nགལ་སྲིད་ནད་འདི་དངོས་སུ་སྨིན་ཏེ་ནད་རྟགས་ཕྱིར་མངོན་ཚེ་ངེས་པར་དུ་ཅི་མགྱོགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལུགས་སྨན་ཁང་དུ་སྐྱེལ་ནས་དེང་རབས་ལུགས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་དུས་ཐོག་ཏུ་བྱ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱ་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྲོག་བསྐྱབ་ཐུབ་སྲིད་ཅིང་སྟབས་ལེགས་ན་སླར་ཡང་བདེ་ཐང་བསྐྱར་གསོ་ཡོང་སྲིད། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྨན་དང་སྨན་ཁང་ཁག་ན་མུ་མཐུད་བཅོས་རེ་བྱས་ན་འཆི་ངེས་པ་དང་། མ་ཤི་ནའང་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་གཟའ་རོ་ཆགས་ངེས། དེ་ལས་བཅོས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཡིན་པས་ཚང་མས་ཡིད་འཇགས་འཚལ། །\nགནའ་དུས་འདི་ལ་གཟའ་གྲིབ་ཀྱི་ནད་ཀྱང་ཟེར། རྒྱ་སྐད་དུ། 脑溢血，又称脑出血，ཡང་ཟེར། ནད་འདི་ཕོག་མྱུར་བ། ཉེན་ཁ་ཆེ་བ། ཤི་ཚད་མཐོ་བའི་མགོ་བོའི་ཁྲག་རྩ་འགས་པའི་ནད་རིགས་ཤིག་རེད། མི་སྔར་རྒན་པོ་དང་ལོ་ཁྲེབ་རིགས་རྣམས་འཆི་རྐྱེན་གཙོ་བོར་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ནད་འདི་ཕོག་སླ་བའི་ནད་པའི་ལོ་ཚད་དེ་ལོ་བཞི་བཅུ་ནས། བདུན་ཅུ་བར་གྱི་མི་རྣམས་ཡིན། ཀླད་ཁྲག་འདྲེས་པའི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོར། ཁྲག་རྩ་ལ་སྐྱོན་ཞུགས་པ་དང་། ཁྲག་རྩ་སྲ་མོར་ཆགས་པ་སྟེ་རིགས་གཉིས་ཡོད།\n༡༽ ཁྲག་རྩ་ལ་སྐྱོན་ཞུགས་པའི་རྐྱེན་ནི། ཁྲག་གི་སྣུམ་རྩི་མང་བ། གཅིན་མངར་མོའི་ནད། ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བ། ཁྲག་རྩ་རྒས་པ། དུ་བ་མང་དུ་འཐེན་པ་བཅས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། ཀླད་པའི་ཁྲག་རྩ་ལ་རྩ་འབུར་ཐོན་པ་དང་། ཁྲག་རྩའི་ནང་དུ་ཁྲག་འཁར་བས་རྩའི་སྲབ་མཐུག་མི་སྙོམ་པ་ཆགས་པས། རྐྱེན་གང་ཞིག་དང་འཕྲད་ཚེ་ཁྲག་རྩ་འགད་ནས་ཀླད་ཁྲག་འདྲེས་པའི་ནད་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད།\n༢༽ ཁྲག་རྩ་སྲ་མཁྲེགས་སུ་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་ནི། ཁྲག་གར་པོ་དང་། ཁྲག་གི་སྣུམ་རྩི་མང་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁྲག་རྩའི་ནང་ངོས་སུ་ཁྲག་དྲེགས་འཁར་ནས་ཕྱི་ངོས་སུ་ཁྲག་རྩ་སྲ་མོར་གྱུར་པ་དང་། ནང་ངོས་སུ་ཁྲག་རྩ་གུ་དོགས་པོར་ཆགས་ནས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཁྲག་གི་རྒྱུ་བ་ལའང་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་ཏེ་ཁྲག་རྩ་འགད་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། འདི་ནི་སྡེ་དགེའི་ཡུལ་སྐད་དུ་ཁྲག་རྩ་ལ་ཁུང་བུག་ཟེར་བ་དེ་རེད། །\n༡ སྟོན་དགུན་གཉིས་ལ་གནམ་གཤིས་གྲང་མོར་གྱུར་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁྲག་རྩ་ཕྲ་རུ་ཕྱིན་པས་ཁྲག་ཤེད་འཕེལ་བ་དང་། དབྱར་དུས་གནམ་གཤིས་ཚ་བས་ཁྲག་རྩ་རྒྱ་ཡངས་པོར་གྱུར་སྟབས་ཁྲག་ཤུགས་ཀྱང་གང་འཚམས་མར་འབབ་ཅིང་ཡོད་སྟབས། སྤྱིར་ནད་འདི་སྟོན་དགུན་དུས་སུ་འབྱུང་བ་མང་།。 འོང་ཀྱང་དབྱར་དུས་རྔུལ་མང་དུ་དོན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀླད་ཁྲག་འདྲེས་པའི་ནད་འབྱུང་རྐྱེན་ཡང་བྱེད་ཅིང་ཡོད། །\n༣ ངལ་རྩོལ་མང་བའི་སྟབས་ཀྱིས་ཐང་ཆད་དྲགས་པ་དང་། ཤུགས་སྟོན་དྲགས་པ་བཅས་ཀྱིས་ཁྲག་ཤེད་འཕར་ནས་ཀླད་ཁྲག་འདྲེས་པའི་ནད་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་བྱེད།\n༤ ལྟོ་བ་རྒྱགས་དྲགས་པ་དང་། ཟས་རིགས་སྣུམ་ཅན་ཟ་མང་ཆེ་ནས་ཁྲག་གི་ནང་དུ་སྣུམ་རྩི་འཕེལ་བས། ཁྲག་གི་འཁོར་བསྐྱོད་ཇེ་མྱུར་དུ་སོང་བས། གློ་བུར་དུ་ཁྲག་ཤེད་འཕེལ་ནས་ཀླད་ཁྲག་འདྲེས་པའི་ནད་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་བྱེད་ཅིང་ཡོད། །\nནད་འདི་འབྱུང་ལ་ཁད་དུ་འབྱུང་བའི་ནད་རྟགས། ལུས་ཀྱི་འགུལ་བསྐྱོད་དང་ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད་མི་བདེ་བ། ཞེན་པ་ལོག་ཅིང་སྐྱུག་མེར་ལངས་པ། དྲན་མ་མི་གསལ་བ། མིག་གིས་གསལ་པོར་མི་མཐོང་བ། མགོ་གཟེར་ཞིང་མགོ་ཡུ་འཁོར་བ་བཅས་སོ། །\nསྤང་བྱའི་ཟས་སྐོམ། ལུས་བརྟ་བ་བྱ་བའི་ཟས་རིགས་ཏེ་ཤ་རྙིང་པ་དང་། མར་རྙིང་། མཐུད་དང་། གྲོ་གཅུར་སོགས་མར་རྙིང་གིས་བཟོས་པའི་ཟས་རིགས་སྣ་ཚོགས། ཆང་དང་ཨ་རག ཇ་ཁྲེབ། ཇ་སྲུབ་མ། དུ་བ་བཅས་རྒྱུན་དུ་སྤང་དགོས། ཚྭ་དང་། སྣུམ་གྱིས་བརྔོས་པའི་ཚལ་རིགས་རྣམས་སྤང་པའམ་ཡང་ན་ཉུང་ཙམ་བཟའ་དགོས། །\nསྤང་བྱའི་སྤྱོད་ལམ། གནས་གཅིག་ཏུ་སྡོད་ཡུན་རིང་བ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་འཐབ་མོ། རྒྱན་སྐུགས་འཛུགས་པའི་ཆེད་དུ་ཤོ་བག་སོགས་རྩེད་ནས་ལུས་སེམས་སྒྲིམས་དྲགས་པ་དང་། མི་ཐེག་པའི་དངོས་པོ་ཤུགས་ཀྱིས་བཀྱག་པ་དང་། ཤུགས་ཆེན་པོས་རི་ལ་འཛེགས་པ་དང་། ཤུགས་ཀྱིས་འཕག་རྒྱུག་བྱ་བ་སོགས་སྤང་དགོས། །\nབླང་བྱའི་ཟས་སྐོམ། ཟས་སྐྱ་བོའི་རིགས་ཏེ། བྲ་བོ་དང་། སྲན་མ། སྔོ་ཚལ་རིགས། ཉ་ཤ བྱ་ཤ་སོགས་ཤ་དཀར་པོའི་རིགས། འོ་མ་དང་། ཞོ། བྱ་སྒོང་སོགས་བཟའ་ཆའི་རིགས་དང་། ཚུའུ་（醋）དང་། ཆུ་དྭངས་མ་སོགས་རྒྱུན་བརྟེན་བྱ་དགོས། །\nབླང་བྱའི་སྤྱོད་ལམ། ཁྲག་ཤུགས་ཚོད་འཛིན་དང་། གཅིན་གྱི་ཀ་ར་ཚོད་འཛིན་བྱ་རྒྱུ། རྟེན་ལ་ཕྱག་དང་བསྐོར་བ་དང་། འོས་འཚམས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་རིགས་རྣམས་རྒྱུན་འཁྱོིངས་བྱ་ནས་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཞན་པ་དང་། ཁྲག་སླ་རུ་འགྲོ་བའི་ཐབས་ཤེས་འབད་དགོས། །\nཁྲག་རྩ་ལ་སྐྱོན་ཞུགས་པ་དང་། ཁྲག་རྩ་སྲ་མོར་གྱུར་པའི་ནད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་ལྟོ་ཆས་སྔོན་གྱི་སྐར་མ་སུམ་ཅུ་ཙམ་གྱི་སྐབས་སུ། སེར་འབྲུ་དྭངས་གནས། བདུད་རྩི་སུམ་སྦྱོར་སྨན་ཐུན་ཆེན་རེ་འཐུང་། ཟས་ཟོས་རྗེས་སུ་འོས་འཚམས་ཀྱི་ལུས་སྦྱོང་བྱ། ཁྲག་སླ་པོར་བྱེད་པའི་སྨན་ཐང་སོགས་རྒྱུན་བརྟེན་བྱ། ལོ་ལྟར་དཔྱིད་དུས་སུ་ཁྲག་གཏར་ན་ཁྲག་རྩའི་ནང་གི་སྙིགས་མ་རྣམས་དག་ནུས་སོ། །\nསྔོན་གྱི་དུས་སུ་གཟའ་གྲིབ་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན། རྒྱ་སྐད་དུ་脑梗塞 ཟེར། དེ་ནི་མགོའི་འཕར་རྩ་ནང་གི་ཁྲག་གར་པོ་འདག་ཅན་དུ་གྱུར་པས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁྲག་རྩ་སྲ་པོར་ཆགས་ཤིང་། ཁྲག་རྩའི་ནང་གི་སྐྱི་མོ་ལ་སྣད་སྐྱོན་ཐེབས་ཏེ་རྩ་སྦུབས་དོག་མོར་གྱུར། རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ཁྲག་རྩའི་ནང་དུ་ཁྲག་ལྷོ་ཆགས་ཏེ། འཕར་རྩ་ཇེ་དོག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་ན་མགོ་བོའི་ཁྲག་རྩ་ལ་རླུང་ཁྲག་གི་རྒྱུ་བ་འགག་སྟེ། མགོ་བོའི་ནང་དུ་ཁྲག་དང་། རླུང་གིས་མ་འདང་པས་ཀླད་པའི་ནུས་པ་ཉམས། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རྩ་དཀར་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་མགོ་བོའི་ཁྲག་རྩའི་ནད་རིགས་ཤིག་རེད། །\nཁྲག་རྩ་འགག་པའི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོར། ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བ། སྙིང་རྩའི་ནད། གཅིན་མངར་མོའི་ནད། ཤ་རྒྱགས་ཆེས་པ། ཁྲག་གི་སྣུམ་རྩི་མང་ཆེ་བ། ཤ་ཚོན་པོ་ཟ་མང་བ་སོགས་དང་། རིགས་བརྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་ནད་པ་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། ནད་འདི་མང་ཆེ་བ་ལོ་རྒས་པ་དང་ལོ་ཁྲེབ་ཅན་ལ་འབྱུང་བ་མང་། །\n༡ འཕར་རྩ་འདག་ཅན་སྲ་མཁྲེག་གྱུར་པ་（动脉粥样硬化）ནི་ཁྲག་རྩ་འགག་པའི་ནད་འདིའི་འབྱུང་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། འཕར་རྩ་འདག་ཅན་སྲ་མཁྲེག་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི། རྒྱུན་དུ་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བ་དང་། འཕར་རྩ་འདག་ཅན་སྲ་མཁྲེག་གྱུར་པའི་ནད་གཉིས་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན། གཞན་ཡང་གཅིན་མངར་མོའི་ནད་དང་། ཁྲག་གི་སྣུམ་རྩི་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཕར་རྩ་འདག་ཅན་སྲ་མཁྲེག་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་བྱེད་ཅིང་ཡོད་པ་རེད།\n༢ ཁྲག་གི་ཕྲ་ཕུང་དམར་པོ་མང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། ཁྲག་རིལ་མང་བ། རིམ་བཞིན་ཁྲག་རྩའི་ནང་ཁྲག་འདག་ཆགས་པ། མགོའི་ཁྲག་རྩ་དང་ཤ་མཇིང་ལ་ཉ་བརྣངས་པ་དང་རྩ་འགྱུར་བ། ཁྲག་འདག་འགོག་པའི་ཁྲག་རྫས་མ་འདང་པ་སོགས་ཀྱིས་འཕར་རྩ་འདག་ཅན་སྲ་མཁྲེག་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཡོད་པ་རེད།\nསྤང་བྱའི་ཟས་རིགས། ནད་པ་ཤ་རྒྱགས་པ་ཡིན་ན་བཟའ་ཚོད་ཉུང་དུ་གཏོང་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་ཚོད་འཛིན་བྱ། སྣུམ་ལྡན་ཟས་རིགས་ཉུང་ཙམ་དང་ཡང་ན་གཏན་ནས་མི་བཟའ། དཔེར་ན། ཤ་ཚོན་པོ་སྤྱི་དང་། ཕག་ཤ ཟོག་ཤ ལུག་ཤ་ཚོན་པོ་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་ཀྱི་ནང་ཆ་དཔེར་ན། གློ་བ་དང་། མཆིན་པ། རྒྱུ་མ། གྲོད་པ། མཁལ་མ། མཚེར་པ་སོགས་ནང་ཆའི་རིགས་དང་། ཁྲག་རིགས། སྣུམ་བརྔོས་ཚལ་རིགས་སོགས་ནི་ཁྲག་རྩའི་ནང་དུ་ཁྲག་སྙིགས་འཁར་ནས་འཕར་རྩ་སྲ་མཁྲེག་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་ཟས་རིགས་གང་གི་ནང་ལ་ཚྭ་འདེབས་རྒྱུ་སྤང་དགོས། ལན་ཚྭས་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བ་དང་། ཁྲག་རྩ་ལ་སྐྱོན་བྱེད་ཅིང་ཡོད་པ་རེད། །\nསྤང་བྱའི་སྤྱོད་ལམ། ངལ་རྩོལ་ཆེས་དྲག་པ། མཚན་མོ་གཉིད་ཆག་པ། ཁོང་ཁྲོ་ལང་བ། བཤང་གཅིན་ནན་གྱིས་བཙིར་བ་སོགས་དྲག་ཤུལ་གྱི་ལས་རྣམས་སྤང་དགོས། །\nབླང་བྱའི་ཟས་སྐོམ། སྤྲི་དཀར་རིགས་ཀྱི་བཟའ་ཆས་གང་འཚམས་བཟའ་ཆོག་པའི་རིགས་ནི། འོ་མ་སྣུམ་མེད། བྱ་ཤ། ཉ་ཤ བྱ་སྒོང་། ཟོག་ཤ་ཚིལ་མེད་བཅས་སོ། །\nམང་དུ་ཟ་འོས་པའི་ཟས་རིགས། སྔོ་ཚལ་དང་། ཤིང་ཏོག་བཅུད་རྫས་རིགས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་མོད་པོ་ཡོད་པའི་ཟས་རིགས་རྣམས་ཏེ། དཔེར་ན། སྐྱུ་རུའི་འབྲས་བུ་དང་། ཐྲུ་མ་ཐྲོ་（西红柿）ལྟ་བུ་བཅུད་རྫས་C. མང་བའི་རིགས་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཏུའུ་ཧྥུ་སོགས་སྲན་མས་བཟོས་པའི་ཟས་རིགས་དང་། འོ་མ། བྱ་སྒོང་རིགས་སོགས་བཅུད་རྫསB6. མང་བའི་ཟས་རིགས། བྲ་བོ་དང་། གྲོ་དང་། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག ཉི་མ་མེ་འབྲས། ཁམ་འབུ་སྟར་ཀ ཁམ་འབྲས་སོགས་བཅུད་རྫས་E. མང་བའི་ཟས་རིགས་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཨོ་ལི་པུ་སྣུམ་སོགས་ནི་འཕར་རྩ་འདག་ཅན་སྲ་མཁྲེག་འགྱུར་བའི་ནད་རིགས་ལ་ཕན་ཞིང་བཟའ་འོས་པའི་རིགས་རྣམས་སོ། །\nབླང་བྱའི་སྤྱོད་ལམ། སྤྱོད་ལམ་དལ་བུས་འགྲོས་ཀྱིས་རྩོལ་བ་གང་འཚམས་རེ་བཅག དཔེར་ན། ཉིན་ལྟར་གླིང་བསྐོར་སོགས་རྟེན་ལ་བསྐོར་བ་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་ཚོད་དང་བསྟུན་པ་བྱ། འོན་ཀྱང་ཕྱག་འཚལ་བ་སོགས་གཡོ་འགུལ་དྲག་པོའི་ལུས་རྩལ་གྱི་རིགས་རྣམས་སྤང་དགོས། །\nབོད་སྨན། ཟས་ཟོས་པའི་རྗེས་སུ་བདུད་རྩི་སུམ་སྦྱོར་དང་། སྐྱུ་རུ་ཉེར་ལྔ། འབྲས་བུ་སུམ་ཐང་། ཁྲག་དྭངས་ལྔ་པ་རྣམས་ཉུང་ཙམ་རྒྱུན་རིང་བསྟེན་ན་ཁྲག་དྭངས་ཤིང་། ཁྲག་རྩ་མཉེན་པོར་བྱེད་ནུས། །


དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་གྱི་སྣོག་གཏམ་ལ་གསལ་བཤད། - བོད་ཀྱི་དུས་བབ།\n༢༠༡༥/༠༨/༠༢ ཉི་མ། ༠༧:༤༥:༢༥\nཤོག་ངོས་ཀྱི་ཁུངས། གཙོོ་ངོས། » བསམ་ཚུལ།དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་གྱི་སྣོག་གཏམ་ལ་གསལ་བཤད།འདོན་སྤེལ། ༢༠༡༣/༠༦/༠༨ ཐུབ་བསྟན་ལུང་རིགས།\n༄༅།། “ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དུས་དེབ་” ཟེར་བར་དམངས་ཁྲོད་ཁ་བརྡའི་བདེ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཕྱག་རོགས་ཧུར་བརྩོན་ཅན་བསོད་ ནམས་ཪིན་ཆེན་གྱིས་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་བའི་ནང། “ཉེ་ལམ་བོད་ཁུལ་དུ་བོད་རིགས་གྲྭ་པ་དང་བཙུན་མས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་པའི་དོན་ རྐྱེན་ཁ་ཤས་བྱུང། བོད་རིགས་ཤིག་དང་ནང་པ་ཞིག དོན་རྐྱེན་ཚང་མར་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་མི་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ངའི་ སེམས་གཞོལ་འཇགས་ཡོང་ཐབས་བྲལ” ཞེས་ཐོག་མར་སྔོན་གླེང་ལྟ་བུར་བཀོད་འདུག་པ་ནས་ཁྱེད་བོད་རིགས་ཤིག་དང་ནང་པ་ ཞིག་ཡིན་པ་ངོས་ལེན་གནང་བཞིན་དུ་དོན་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཅི་ལྟར་ རུང་སྟེ། བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་ཡོད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། འབྲེལ་བ་མེད་པའི་མི་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སེམས་གཞོལ་འཇགས་ཡོང་ཐབས་བྲལ་ དགོས་པ་མེད་པས་མགོ་སྔ་འགལ་བ་རང་ཚིག་རང་ལ་གནོད་པ་འཇུ་ས་མེད་པ་ཞིག་འདུག\nའོན་ཀྱང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་ནས་སེམས་གཞོལ་འཇགས་ཡོང་ཐབས་བྲལ་བ་བདེན་པར་ སྣང་སྟེ། རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་བསམ་གྱིས་ཕྱུག་པ་དག་གིས་རང་ལུས་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་དང་ བཅས་པའི་དོན་དུ་ཞུགས་འབུལ་གནང་བ་དེས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྒྱའི་དཔོན་ རིགས་དེ་དག་དང་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་ནི་ཚོད་དཔག་མི་ ཐུབ་པ་མིན།\nགུང་བྲན་ཏང་གི་ལོག་འགྲེལ་ཡོད་ཚད་སྐུ་ཉིད་ནས་བསྐྱར་བཤད་ཡང་བཤད་བྱ་རྒྱུའི་ ངལ་བ་དྭང་དུ་བླངས་འདུག་པ་མ་ཟད། ཁོ་པ་ཚོའི་བྱེད་བབ་སྦས་ཐབས་ཀྱི་རྩལ་ཅི་ཡོད་བཏོན་སྟེ་ཞེ་སྡང་འཁོན་སེམས་ཀྱིས་ གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་གཞི་མེད་སྐུར་འདེབས་མཚན་སྨད་ཞུ་གང་ཐུབ་བྱས་འདུག རང་ཉིད་བོད་རིགས་ཤིག་དང་ནང་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཁས་བླངས་འདུག་ན། རང་ཉིད་བོད་རིགས་ཤིག་དང་ནང་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཁས་བླངས་འདུག་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་”ཁོ་”དང་”ཁོས་”ལྟ་བུའི་མཚན་འདོགས་པའི་ཚིག་ རྩུབ་བརྗོད་སྐབས་བོད་གཤིས་དང་ནང་པའི་ཞགས་རྩི་གང་དུ་སོང།\nད་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་རྩོམ་དངོས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་ ༡༽ སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་མཁན་ཚོས་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་ལས་ཀ་འདི་ ལྟ་བུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནམ། ལས་ཀ་འདི་དག་གི་ཕུགས་སུ་དངོས་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ། ནང་ཆོས་སུ་རང་སྲོག་གཅོད་པ་ཉེས་པ་ཆེས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་འཛིན། ཪང་སྲོག་གཅོད་མཁན་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེ་ཞིང། སངས་རྒྱས་མི་ཐུབ་པར་འདོད། “ཞེས་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་པའི་དོན་དུ་སྐུ་སྲོག་ཞུགས་འབུལ་གནང་མཁན་ རྒྱལ་གཅེས་པ་དག་ལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་དང་ཟུར་ཟ་འདི་འདྲ་བ་བོད་མི་ ཞིག་གིས་བསམ་ཕོད་རྒྱུ་ལྟ་ཅི། རྨི་ལམ་ཙམ་དུ་ཡང་རྨིས་མི་ཕོད་པ་གུང་བྲན་ཏང་གི་བརྗོད་བབ་ལས་ཀྱང་སྡིག་པ། འདི་ལྷག་གི་ལོག་རྟོག་དང་སྒྲོ་སྐུར་སྲིད་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་བྱས་འདུག\nབོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་སྐུ་ལུས་གཏོང་བ་ནང་བསྟན་ཆོས་ཁྲིམས་དང་ འགལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་མི་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ ན་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་དོན་དུ་སྐུ་ལུས་བཏང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་གཅེས་ པའི་བུ་དང་བཅས་པ་ཕངས་མེད་བཏང་ཚུལ་སྐྱེས་རབས་དག་མཇལ་མ་མྱོང་བ་ཡིན་ནམ། སླད་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་སྐུ་སྲོག་ཚུན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་ གཅེས་པ་དག་གི་བློས་གཏོང་ལ་ ལོག༌རྟོགས་དང་སྒྲོ་སྐུར༌གྱི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས་སྐྱོབ་ཕྱིར་མདོ་ ལས་དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་བླངས་སྟེ་སློབ་སྐྱེས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་སྐྱོན་ གསུམ་གྱིས་མ་སྦག་པར་སོམས་ཤིག་ཨང༌།\n༢) སྔོན་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ག་ན་ཤ་ནི་པ་ལི་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེ་བ་ བཞེས་པས་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་དོན་དུ་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཕུག་ནས་མར་མེ་ སྟོང་བཙུགས་པ།\n༥) ཡུལ་ཝ་ར་ཎ་སིར་དྲང་སྲོང་དག་གི་སྟོན་པ་ཨུཏྤལ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲང་སྲོང་ཞིག་གི་ སྐྱེ་བ་བཞེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་བཀུར་བསྟི་བྱ་བའི་ཕྱིར་པགས་པ་ བཤུས་ནས་རུས་པ་སྨྱུ་གུར་དང་ཁྲག་སྣག་ཚར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཡི་གེར་བྲིས་པ་བཅས་དཔེ་ མཚོན་ཙམ་ཞིག་བཀོད་པ་ཡིན་ཞིང༌། ཞིབ་པར་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་དང་སྐྱེས་རབས་བརྒྱ་པ། མདོ་མཛངས་བླུན་སོགས་སུ་གཟིགས་པར་འཚལ་ཞུ་བ་དང་སྦྲགས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པས་ཆོས་ ཀྱི་དཀའ་སྤྱད་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཁྱེད་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་ འགལ་ཞིང༌། ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཡོད་ཁར། སངས་རྒྱས་ཐུབ་མེད་ཅེས་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། འདི་ལ་ལན་གང་ཡོད། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་པའི་དོན་དུ་སྐུ་ ལུས་ཞུགས་འབུལ་གནང་མཁན་དག་གི་བྱེད་ལས་ངོ་བོ་བཅས་པར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་གཏོགས་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད།\nཡང་ ༢༽ ལས་ཀ་འདི་དག་གི་ཕུག་ཏུ་དངོས་གཞི་ཅི་ཞིག་ཡོད། ལས་རྒྱུ་འབྲས་རློམ་མཁན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲྭ་བཙུན་ཚོས་ཅིའི་ཕྱིར་རང་ ལུས་མེར་བསྲེགས་པ་ཡིན་ནམ། རེ་ཐག་ཆད་པ་དང་ཡང་མིན་ན་མི་སུ་ཞིག་གི་ངན་བསྐུལ་བྱས་པ་ཤ་སྟག་རེད།”ཅེས་རྒྱལ་ གཅེས་བློས་གཏོང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་གིས་སྐུ་ལུས་ཞུགས་འབུལ་གྱི་ཕུགས་སུ་ དངོས་གཞི་ཅི་ཞིག་དང༌། ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་ལོང་བས་ཀྱང་མཐོང་ཐུབ་པ་དང་འོན་པས་གོ་ཐུབ་པ་ས་སྟེང་འདིར་ རྒྱ་གྲགས་བོད་གྲགས་གྱུར་ཟིན་ནའང་ད་དུང་མ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ལྟས་ཕུག་པར་ཉི་མའི་ འོད་ཟེར་མི་འཇུག་པ་དངོས་པོའི་གཤིས་ལ་བཅོས་སུ་མེད། རེ་ཐག་ཆད་པའམ་ཡང་ན་མི་སུ་ཞིག་གིས་ངན་བསྐུལ་བྱས་པ་ཤ་སྟག་རེད། ཅེས་ཟེར་བ་ནི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པས་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་བཙན་བྱོལ་སྒྲིག་འཛུགས་ ལ་ཟེར་རྒྱུས་འཕོངས་ཏེ་གཞི་མེད་བསྙོན་འཛུགས་བྱེད་པ་དེ་བསྐྱར་བཤད་ཡང་བཤད་བྱས་ ཏེ་རྒྱའི་སྐུ་ཚབ་གནང་བ་ཅིས་མིན། རེ་ཐག་ཆད་དགོས་དོན་མེད་དེ་བོད་མིའི་འཐབ་རྩོད་འདི་གནས་དུས་དང་མཉམ་དུ་འགྱུར་ འགྲོ་བའི་ཆབ་སྲིད་རྐྱང་པའི་མིན་པར་བདེན་པ་དང་རྫུན་པ། ཆོས་དང་ཆོས་མིན། འཚེ་བ་དང་འཚེ་མིན་འཇིག་རྟེན་སྤྱིའི་ཕན་བདེ་དང་འབྲེལ་བའི་འཐབ་རྩོད། གཞིས་བྱེས་སྤུན་ཟླའི་དམ་ཚིག རྒྱལ་སྤྱིའི་བདེན་རྒྱབ། ལྷག་པར་དུ་བསླུ་མེད་མགོན་དཔུང་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབ་མགོན་ ཆེན་པོ་མཆོག་ཡོད་པས་རྒྱ་དམར་ལ་མགོ་བཏགས་ཞུ་དགོས་པའི་རེ་ཐག་ཆད་རྒྱུའི་རེ་བ་ བཅངས་པ་དོན་མེད་ཀྱི་ངལ་བ་རེད། ལས་འགུལ་སྣ་ཚོགས་པ་སྤེལ་བ་འདི་དག་ནམ་ཞིག་བདེན་པ་རྒྱལ་རྒྱུར་ངེས་པའི་ཡིད་ ཆེས་ཀྱིས་ཡིན་པ་མཁྱེན་དགོས།\nཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་ ༣༽ ”ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཐད་འགྱུར་བ་མངོན་གསལ་ཅི་ཡང་བྱུང་ མེད། དོན་དངོས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇེ་ལེགས་སུ་ སོང༌། མི་མང་ལ་སྨན་བཅོས་དང་སློབ་གསོའི་འགན་ལེན་ཐོབ། ཟས་རིགས་མོད་པོ་དང་ཚོང་ལས་གོ་སྐབས་མང་པོ། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རིག་གནས་ཆེད་དངུལ་མང་པོ་བཏང་བ། ཆོས་དད་རང་དབང་ཡོད་པ། དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་དུ་འགྲོ་ཡང་སླ། དེ་སྔོན་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་སྐབས་སུ་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་རྒྱ་གར་དུ་ སོང༌། འགྱུར་ལྡོག་ངས་ཤེས་རྒྱུ་ཞིག་ནི་བོད་མི་ཚོས་ཨེ་ཤ་ཡ་རང་དབང་རྒྱང་བསྒྲགས་དང་ ནོར་ཝེ་བོད་སྐད་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་གཏམ་བཤད་གོ་ཐུབ་པ་ དེའོ།“ ཞེས་རྒྱ་ཕྱོགས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་ལོག་རྟོགས་དང་སྒྲོ་འདོག་རྐྱང་པའི་རྫུན་ གྱི་ཕུང་པོ་བསྟར་ལ་སྒྲིག་པ་ནི་གཞན་གྱིས་ཅི་ཟེར་ཨང་སྙམ་པའི་ཁྲེལ་ཙམ་ཡང་མེད་ པར་འདུག བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཅི་ཆེ་འཛམ་གླིང་གཟུར་གནས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ ས་རིས་ཐང་གསལ་ཡིན། རྒྱའི་དངུལ་དངོས་ཀྱི་བསླུ་བྲིད་འོག་མི་འགྲོ་བའི་བདེན་པ་ལ་དགའ་བའི་རྒྱལ་ སྤྱིའི་གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས། མི་མང་བཅས་པས་བོད་མིར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་བོད་ནང་གནས་སྟངས་བཟང་པོ་ཡོད་པས་ ཡིན་ནམ། རྒྱལ་གཅེས་པ་དག་གིས་གཅེས་པའི་སྐུ་ལུས་ཚུན་ཕངས་མེད་གཏོང་བ་གནས་སྟངས་ཡག་པོ་ ཡོད་པས་ཡིན་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན་ནམ།\nབོད་མིའི་རྩ་ཆེའི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་གནའ་བོའི་དགོན་པ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་དང་སངས་ རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་བརྙན་ནང་བསྟན་ལྷ་སྐུ་རྟེན་གསུང་སོགས་རིན་པོ་ཆེ་ སྣ་ཚོགས་ལས་བཞེངས་པ་གཏོར་བཤིག་གིས་རྒྱ་ནག་ཏུ་འོར་བ། བཀའ་བསྟན་གྱིས་མཚོན་ཕྱག་དཔེ་གྲངས་ལས་འདས་པ་མེར་བསྲེགས་སོགས་དང༌། ནང་ཆོས་མཚོན་རིག་གཞུང་བདག་གཉེར་མཁན་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང་མཁས་པ་གསོད་བརྡུངས་ ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་བརླག་ཏུ་གཏོང་བའི་བྱུས་ངན་བཤམས་པ་བཅས་ བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་དུ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་ ཆེད་དངུལ་མང་པོ་བཏང་ཞེས་རྒྱའི་འཁྲབ་སྟོན་ལ་ཇི་ལྟར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ནུས་པ་ ཡིན་ནམ། གཞན་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་གཏེར་ཁ་སྔོགས་འདོན་དང་གདོད་མའི་ཤིང་སྣ་གཅོད་འབྲེག་གིས་ རྒྱ་ནག་ཏུ་འོར་འདྲེན་བྱས་པ་གཅིག་པུའི་རིན་ཐང་གི་ཟེགས་མ་ཙམ་གྱི་དོ་ཡང་མཉམ་ མི་ཐུབ་ཅིང་ཁ་གསབ་བྱ་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་ན་བོད་ནང་དངུལ་མང་པོ་བཏང་ཞེས་ཟེར་ཕོད་པ་ ནི་འཆོལ་གཏམ་འབའ་ཞིག་ལས་ཅི་ཞིག་ཡིན། བོད་སྐད་ཀྱི་རྒྱང་བསྒྲགས་བོད་ནང་འགོག་ཐབས་སྣ་དགུ་བྱས་ཀྱང་བཀག་མ་ཐུབ་པ་མ་ གཏོགས་ཁྱེད་ཀྱིས་རྫུན་སྒྲིག་འཆོལ་གཏམ་ལྟར་མིན་པ་རྒྱང་བསྒྲགས་སྡེ་ཚན་ཁག་ཙམ་ མིན་པར་རྒྱལ་སྤྱིར་ཁུངས་སྐྱེལ་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་ཡོད།\nཡང་ཁྱེད་ཀྱིས། ༤༽ “ བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་མགོ་ཁྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་བོད་རིགས་སེར་སྐྱ་ ཚོའི་སྤྱོད་པ་འདི་རིགས་བྱེད་ཕྱོགས་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་འཛིན་ནམ་“ ཞེས་དང༌། ཡང་ “རྒྱ་གར་གྱི་གསར་འགྱུར་ལས་ཁུངས་ཤིག་གིས་བོད་མི་ཚོས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་པའི་ སྤྱོད་པ་མི་འགོག་པ་ཅི་ཡིན་དྲིས་པར། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་མིན་བོད་མི་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་པ་ལས་ ཁོ་ལ་འདི་བྱེད་ཆོག་དང་དེ་བྱེད་མི་ཆོག་ཅེས་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་དབང་མེད་ཟེར། འོན་ཀྱང་བོད་མི་དེ་དག་གིས་ཁོ་ལ་དད་བཀུར་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་པ་ཁོས་ཤེས། བོད་མི་ཚོའི་སྤྱོད་པ་དེ་རིགས་ལ་ལན་ཕན་མི་ཐོགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་བཏབས་པ་ཇི་འདྲའི་ ཚུལ་འཆོས་དང་ཇི་འདྲའི་སྡུག་རྩུབ་རེད་ཨང” ཞེས་བཀའ་ལན་གནང་པ་བཅད་བཏུབ་ཀྱིས་རྫུན་སྒྲིག་ཁོ་ནས་མང་ཚོགས་མགོ་སྐོར་ཐབས་དང་ རྒྱལ་གཅེས་པ་རྣམས་ཐུགས་ཕམ་དང་ཐུགས་ལ་སེར་ཁ་བཟོ་ཐབས་གཙོ་གཉེར་བྱས་འདུག\nབོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དང་རྒྱལ་སྤྱི། གསར་འགོད་པའི་བཅར་འདྲི་བཅས་པར་བློ་ཡིད་དང་བའི་གནས་ལུགས་བཀའ་གསལ་གསུངས་ཡོད་ བཞིན་དུ་དྲི་བ་འདི་ལྟར་འདོན་པ་ནི་འདྲི་རྒྱུས་ཕོངས་ཤིང་ཞེ་སྡང་དྲག་པོའི་ འཁོན་འཛིན་བཟུང་མ་ཐུབ་པས་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཤེས་ལྡན་ཀུན་ གྱིས་རྟོགས་ནུས་པ་རེད། འདིར་བཀའ་ལན་གང་གནང་བ་ཇི་བཞིན་ཁྱེད་ལ་སྟོན་པས་དགེ་མཚན་ཆེར་མ་མཐོང་ཡང་གཟུར་ གནས་དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་བཀོད་པར་བྱ་བ་ཡིན།\nNDTV: How do you see the people who killed themselves by self-immolation? Do you see them as martyrs?\nDALAI LAMA: Strictly speaking from Buddhist viewpoint, it ultimately depends on the motivation. We have to look at this case by case, we cannot generalize that something is always wrong or always right. We cannot say that. It depends on the individual’s motivation, which we have no way of knowing. When this first time happened last year, I was in Japan and I said then that the time has come for the Chinese government to carryathorough investigation, to find the cause of these tragic events. These events are the symptom of some cause. I feel very sad, but these people are making their own decision. They’re not doing because they drunk, or because they have family problems, but I think that over several generations,2-3 generations, they have really suffered. If I’m going to say something I must have something to offer, then I can speak, but I have nothing. I feel very sorry and all I can do is say prayer. Otherwise, there is nothing I can do. The Chinese government can take action, but they simply try to pass the blame to others. That won’t solve the problem. So, the time has come for them to startathorough investigation of the cause of these events. They have to take these events more seriously.\nNDTV: We have seen young girls and monks do this, and the number is now so large, might you appeal to them not to do this?\nDalai Lama: Yes, but as I mentioned before, this question politically sensitive. Political leaders have made it clear, right from the beginning, that we never encourage such acts, but at the same time, I can only ask them not to do this if we have something to offer them in return. We can speak out, but we have nothing to offer to change thesituation. It is very difficult.\nགཞན་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་དུ་རྒྱ་ རིགས་ཤེས་ཡོན་ཅན་སྐོར་ཞིག་གིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་དང་ འབྲེལ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཐད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། “ དང་པོ་གནས་ཚུལ་དེ་བྱུང་མ་ཐག་ངོས་རང་བློ་ཕམ་ཞེ་དྲག་བྱུང༌། དེའི་སྐབས་བྷི་བྷི་སཱི་གསར་འགྱུར་འགོད་མཁན་ཞིག་དང་ཁ་ཐུག་བརྒྱབ་པ་རེད། ཁོང་གིས་དྲི་བ་བཏང་སོང༌། སྐབས་དེར་ངས་ལབ་པ་ཡིན། བློ་ཕམ་པོ་རེད་ལ་དངོས་གནས་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲག་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་འདྲ་བྱེད་རོགས་བྱེད་ལབ་སྟེ་སེམས་ཤུགས་སྤར་བ་དེ་འདྲ་ཁྱོན་ནས་བྱེད་ཀྱི་ མེད། དེ་འདྲའི་གཞི་རྩ་དེས་ནུས་པ་ག་ཚོད་ཐོན་མ་ཐོན་ཐེ་ཚོམ་རེད། དེ་ལྟར་བཤད་ཡིན། དེ་ནས་བཟུང་ངོས་ནས་དེའི་སྐོར་ཅང་ཤོད་ཀྱི་མེད། ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་གིས་ཟེར་བ་དེ་རེད། ད་ངོས་ནས་རང་སྲེག་བཏང་བ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་རེད་ལབ་པ་ཡིན་ན། སྙིང་རྗེ། ཤི་མཁན་དེ་དག་གི་ནང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བློ་ལ་བབ་མི་འདུག་ བསམ་ནས་བློ་ཕམ་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེ་འགྲིག་གི་རེད་ལབ་ན། ཇི་ལྟར་ལབ་དགོས་རེད། ལབ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཁག་པོ་ཞེ་དྲག་རེད།“ ཅེས་བཀའ་ལན་གནང་ཡོད།\nདེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཀེ་རེ་ལ་མངའ་སྡེའི་ནང་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་བརྙན་འཕྲིན་དྷུར་དྷར་ཤཱན་གསར་ འགོད་པས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་གསར་པའི་སྐོར་དང༌། བོད་ནང་གི་རང་ལུས་ཞུགས་འབུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བཅར་འདྲིའི་བཀའ་ལན་ནང་ “བོད་མིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བའི་གནད་དོན་དེ་དག་བོད་མིས་བཟོས་པ་ཞིག་མིན། དེ་སྔ་སྲིད་འཛིན་ཏིན་ཞའོ་ཕིན་གྱིས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་བྱེད་དགོས་སྐོར་ བརྗོད་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཐོག བོད་ནང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱ་ནག་དཔོན་རིགས་ཚོས་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་བརྟག་ དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། དེང་སྐབས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡོང་བཞིན་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་ སྐྱེ་གཞི་ཞིག་ཡིན། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཐོས་སྐབས་ངོས་རང་མིག་ཆུ་ཤོར་གྱི་འདུག རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་གྱི་བོད་མི་དེ་དག་སྨྱོ་རྫས་ཀྱིས་བཟི་བ་དང༌། བཟའ་ཚང་གི་རྙོག་དྲ་དང་དཀའ་ངལ་དེ་འདྲ་བྱུང་ནས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བ་ཞིག་ རྩ་བ་ནས་མིན། ཁོང་ཚོ་རྒྱ་གཞུང་གི་དམ་དྲག་འོག་དུས་རྟག་ཏུ་འཇིགས་སྣང་དང་དངངས་སྐྲག་ངང་གནས་ བཞིན་ཡོད།” ཅེས་སོགས་བཀའ་གསལ་གསལ་ཐག་ཆོད་གནང་ཡོད་བཞིན་དུ་གང་ཡང་གནང་མེད་པ་དང་གནང་བ་ཡང་ ཕན་ཐོགས་མེད་པ་གནང་བར་ལོག་བཤད་བྱས་པ་ནི། ཁྱེད་ན་ཚོད་ཀྱིས་རྡིབ་སྟེ་འཆོལ་སོང་བ་མིན་ན། རྒྱ་མིར་དགོས་པའི་བཀའ་ཞིག་གནང་དགོས་པར་རེ་བ་བྱས་པ་ལོས་ཡིན་སྙམ།\nཡང་ཁྱེད་ཀྱིས ༥༽ “དེང་སྐབས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བོད་མི་རྒྱ་གར་དུ་ཡུལ་སྐོར་ལ་འགྲོ་ཡང་སླ། དེ་སྔོན་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་སྐབས་སུ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ རྒྱ་གར་དུ་སོང༌།” ཞེས་འདྲ་ཆགས་པོ་ཞེ་དྲག་གསུངས་འདུག་ཀྱང་དོན་དངོས་དེང་སང་རྒྱ་གར་དུ་ཅི་ཙམ་ ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་ནང་གི་སྣེ་ལེན་ཁང་དང༌། བལ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་དམིགས་བསལ་ལས་ཁུངས་ནས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན་གཤིས། ན་གཞོན་ཅི་ཙམ་ཞིག་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་དང་ཤེས་རབ་དགའ་ཚལ་སློབ་གླིང་བཅས་པ་ ནས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་འདིར་ཁྱེད་ལ་བརྗོད་པའི་འཁུར་གྱིས་ཅི་ལ་ཕན། དེ་ལྟར་ནའང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་དུ་ཡོང་སྟེ་བཟང་སྤྱོད་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལ་བརྩི་བཀུར་གྱིས་ཕྱིར་ལོག་མཁན་དག་ལ་ཕེབས་བསུ་སྣེ་ལེན་ ཞུ་སྟངས་ཅི་འདྲ་བ་ལྷང་ཙམ་ཞིག་ཤོམ་དགོས་པ་གལ་པོ་ཆེར་སེམས་པས། འདིར། བོད་ནས་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་དུ་གནས་སྐོར་དང་གཉེན་འཕྲད་པ་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་ལམ་བར་ རྒྱ་གཞུང་གིས་ས་མཚམས་འགྲམ་ནས་བཟུང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་བར་འགག་སྒོའི་ས་ཚིགས་བཅུ་ གཉིས་ཙམ་བཙུགས་ཏེ། ལྟ་སྲུང་དམག་མི་དང༌། བོད་མི་གནས་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་ནས་ཆེད་གཏོང་བདེ་སྲུང་ཚན་པའི་མི་སྣ་སོགས་ཀྱིས་ཅ་ དངོས་སྔོག་བཤེར་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ཀྱི་འདྲི་ཞིབ་ཆེད་མི་སྣ་ཟུར་བཀག རྡོར་གདན་ནས་ཉོས་པའི་མཆོད་རྫས། ཐ་ན་ལག་གི་ཕྲེང་བ་དང་བྱིན་རྟེན་རིལ་བུ་ཚུན་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཚད་དང༌། གྱོན་ཆས་གསར་པ། དཔེ་དེབ་སོགས་རྒྱ་གར་ནས་འཁྱེར་ཡོང་བའི་ཅ་དངོས་རྣམས་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་བཙན་ འཕྲོག་བྱས་འདུག་ལ། གཞན་བོད་མི་ཆོས་ཞུ་བའི་ཁ་ཟས་རྩམ་པ་དང་མར། ཕྱུར་བའི་ཁུག་མ་སོགས་ཀྱང་གྲིས་གཤགས་ཏེ་སྔོགས་བཤེར་བྱས་ཡོད་འདུག\nའགག་སྒོ་ཁག་གི་ས་སྲུང་དམག་མིར་གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་སྐབས་མེ་མདའི་ཁ་གཏད་དེ་ འཇིགས་བསྐུལ་བྱེད་པ། ཨ་མདོའི་ས་ཁུལ་བསང་ཆུ་རྫོང་སོགས་ཀྱི་དུས་འཁོར་བཀའ་དབང་དུ་བཅར་ནས་ཕྱིར་ལོག་ བྱེད་མཁན་བོད་མི་རྣམས་ཆེད་མངགས་བརྟག་དཔྱད་དོ་དམ་ལས་དོན་སྤེལ་ཡོད་པ་དང༌། ཨ་མདོ་དང་ཁམས་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་པའི་བོད་མི་ཚོ་བཀའ་དབང་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྐབས། ལྷ་སའི་ནང་ཡོང་དུ་མ་བཅུག་པར་བཀག་ཉར་བྱས་པ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཁུལ་ནས་གནས་སྐོར་བ་སོགས་གང་བྱུང་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་མཉམ་དུ་མེ་ འཁོར་ནང་བཅུག་སྟེ་གོར་མོ་སོགས་སུ་བཏང་བ། ཁག་གཅིག་ས་གནས་གང་སར་བཀག་ཉར་གྱིས་རང་ཁྱིམ་དུ་འབྱོར་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་བྱུང་བ་དང་ མི་ཉུང་བ་ཞིག་རང་ཁྱིམ་དུ་མ་འབྱོར་བར་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའང་ཡོད། དཔེར་ན། ཨ་མདོ་ཀན་ལྷོའི་བོད་མི་སུམ་ཅུ་ལྷག་གནམ་གྲུར་ཁྲིན་ཏུའུ་ནས་ལྷ་སར་སླེབས་སྐབས། གོང་དཀར་གནམ་ཐང་ནས་བཀག་ཉར་གྱིས་རྭ་སྐོར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་དུས་ཡུན་ཉིན་ཤས་རིང་ བཀག་རྗེས། མེ་འཁོར་བརྒྱུད་ཉེན་རྟོག་པས་ཕྱིར་ལོག་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། བོད་མི་རྣམས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགྲོ་གྲོན་ལ་མ་འཛེམས་པར་མཁའ་ ལམ་བརྒྱུད་ཁོན་མིན་དང༌། ཁྲིན་ཏུའུ། ཀོང་ཀྲོའུ་སོགས་ནས་ཕ་ཡུལ་དུ་ཐར་ཐབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ལྷ་སའི་སྤྱི་བདེ་ཉེན་རྟོག་པ་ཟེར་བ་དག་གིས་ཨ་མདོ་དང་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་ ཞུ་མཁན་ཚོའི་ལག་ནས་རྒྱུ་དངོས་འཕྲོག་པ་ནི་མི་རྣམས་ཡིད་ཆེས་དཀའ་བའི་ཇག་ཚོགས་ ཀྱི་རྣམ་པ་འབུར་དུ་ཐོན་ཡོད།\nདེ་བཞིན་མཚོ་བྱང་ས་ཁུལ་ཚ་འདམ་ཆེ་བ་ཁུལ་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་དྲ་ རྒྱའི་ཐོག་བཀོད་པའི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོའི་ཡིག་ཆ་ཨང་གཉིས་པ་ལྟར་ན། ས་ཁུལ་དེར་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལ་ཞུགས་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་མི་སྣར་ཞིབ་བཤེར་ཐོ་འགོད་ བྱ་རྒྱུའི་ཆེད་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར། སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ཟེར་བའི་ཧྲུའུ་ཅི་དབྱིས་ཕུན་ཧ་ཚོགས་ གཙོ་དང༌། རྩ་འཛུགས་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་པུའུ་པུའུ་ཀྲང་ཏན་ཧུ་པང༌། སྤྱི་བདེ་ཅུས་ཀྱི་ཅུས་ཀྲང་གུང་ཞོ་ཉིན་ཚོགས་གཞོན་དུ་བསྐོས་པ་དང༌། དེ་མིན་ཚོགས་མི་དྲུག་ཙམ་བསྐོ་བཞག་བྱས་ཏེ་བཀའ་དབང་ཞུ་མཁན་བོད་མི་ཚོར་འཆར་ གཞི་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དམ་དྲག་སུན་བཙིར་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཡོད། དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞིག་འདིར་སྤེལ་བ་ནི་བྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་པར་ བརྩོན་པའི་དོན་མེད་ཀྱི་ངལ་བ་མི་བྱེད་པའི་སློབ་གསོ་ཐེབས་ཕྱིར་དུ་བསམ་པ་དགེ་ བས་ཀུན་ནས་བླངས་པ་ཡིན།\nྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་གྱི་བླང་དོར་ བཀའ་སློབ་ལས་འཕྲོས་པའི་ཁྱེད་ཀྱི་འཁྱོག་བཤད་དག་ལ་བདེན་དོན་གསལ་བཤད་མི་རིང་ བར་སྤྲོ་བས་ཆོག་རྒྱུ། འདིར་ཅུང་རིང་སོང་སེམས་པས་གནས་སྐབས་མཚམས་འདིར་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལའང་ངལ་གསོ་ བའི་བར་གསེང་དགོས་ཨང༌།།\n༑ རྩ་བ་རུལ་པའི་སྡོང་པོ་ལ། །རྟེན་པར་བྱེད་པ་བླུན་པོའི་རྟགས། །རང་ཡང་འཁོར་བར་བྱིང་བ་ལ། །སྐྱབས་སུ་འཛིན་རྣམས་བླུན་པོའི་རྟགས། །\n༢༠༡༣། ༦། ༦། ཉིན།།\nཤོག་ངོས་འདི་ཐེངས་ ༤༦༡༦ ལ་བཀླགས་འདུག རིག་པ་འདོན་པ།\n༢༠༡༣/༠༦/༠༩ ཉིན་འདོན་སྤེལ་བྱས། བཀའ་དྲིན་ཆེ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ། མུ་མཐུད་ཡོང་བར་མཁྱེན།\nབཀའ་དྲིན་ཆེ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ། མུ་མཐུད་ཡོང་བར་མཁྱེན།\nདུས་ད་ལྟའི་དུས་སུ། ༸གོང་ས་མཆོག་ལ་མཚན་དམོད་བྱེད་མཁན་དང་གཅིག བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་བརྙས་བཅོས་མ་རངས་པ་བྱེད་མཁན་དང་གཉིས། དེ་འདྲའི་བོད་རིགས་ཅིག་ཡིན་ཕྱིན། སྨོན་ལོག་དད་མེད་ཡིན་པའམ། མ་རབས་ཐ་ཤལ་ཅིག་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམས་བྱ་མི་དགོས་པའི་གནས་སུ་མཐོང་ལགས།\nཐུབ་ལུང་གིས་ལོང་བཤད་བྱེད་ཀྱིན་འདུག མ་གཞི་བསམ་པ་རྣམ་དག་ཡིན་སྲིད་མོད། དོལ་ཚོགས་བཀག་ནས་ཁོག་གི་མ་རེད། ད་སྐབས་ང་ཚོས་དོལ་ཚོགས་ཟེར་ནས་ལོགས་སུ་དགར་བཞིན་ཡོད་མོད། མ་འོངས་པར་དགེ་ལུགས་ཚང་ཡོངས་རྫོགས་དོལ་ཚོགས་ཆགས་ཀྱི་རེད། ཨེ་བདེན་སྒུག་དང་ཤེས་ནི་རེད། དེང་སྐབས་༧གོང་ས་མཆོག་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཡིན་སྟབས། དགེ་ལུགས་པའི་དགའ་ཁྲི་སོགས་ཆེན་པོ་ཁག་ཅིག་གིས། ༧རྒྱལ་བའི་བཀའ་བརྩི་བཞིན་ཡོད་མོད། མ་འོངས་༧གོང་ས་མཆོག་སྐུ་མ་བཞུགས་པའི་སྐབས། དོལ་ཚོགས་ཟེར་མཁན་གཅིག་ཀྱང་ཡོང་གི་མ་རེད་ལ། དགེ་ལུགས་པས་དེ་མི་ཟེར་མ་ཟད། ད་དུང་སྔར་བཞིན་དོལ་རྒྱལ་དགེ་ལུགས་པ་ཡོངས་ཀྱི་སྲུང་མ་ཆགས་ཀྱི་རེད། དེ་དུས་སུས་ཀྱང་དོལ་རྒྱལ་ཡག་པོ་མི་འདུག་ཟེར་ཕོད་ཀྱི་མ་རེད། གལ་ཏེ་ཟེར་མཁན་ཡོད་ན་ལམ་སང་མེད་པ་བཟོ་གི་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ད་ལྟ་ནས་དེའི་ཆེད་དུ་བསམ་བློ་གཏོང་ཤེས་བྱས་ཏེ། དོལ་ཚོགས་ཁ་རོགས་འདུག་བཅུག་ན་ཡག་པོ་འདུག འཇིགས་མེད་གེ་སར། ༢༠༡༣/༠༦/༠༧ ཉིན་འདོན་སྤེལ་བྱས།\nསྐུ་ངོ་མཆོག་ནས་བདེན་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་རྩོམ་ཡིག་སྤུས་ལེགས་ཤིག་སྤེལ་འདུག་པས། ལེགས་སོ། ལེགས་སོ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཞུ་བ་ལགས། བདེན་རྫུན་མི་ཤེས་དགྲ་བའི་རྒྱུགས་ཁྱི་ལ།།


ཁ་བ་རི་པ་ཡིག་སྒྱུར་ཁང་དང་བོད་ཀྱི་དེབ་ཁང་། Tibet Book House : Tibetan Children Books: CLEVER RABBIT & PON-TIGER\nཁ་བ་རི་པ་ཡིག་སྒྱུར་ཁང་དང་བོད་ཀྱི་དེབ་ཁང་། Tibet Book House : Tibetan Children Books\nKawaripa Translations and TBH strives to compile, translate, and introduce the rich ancient Tibetan folk stories to the children around the world. It is an attempt to resuscitate the folktales and legends of Tibet from the verge of fading out of people's memory. Through these folk-stories the societal codes and moral values were passed on to the children. TBH hopes the children around the world will enjoy reading these tales and appreciate the moral and spiritual messages the stories convey.\nPosted by Miu Dhungdruk at 10:17 PM\nལྷ་བྱ་ཁྲུང་ཁྲུང་དཀར་མོའི་སྒྲུང་གཏམ། ཉི་འོང་གི་གནའ་སྒྲུང་ཞིག སྒྲུང་གཏམ་འདི་ནི་ཉི་འོང་གི་དམངས་ཁྲོད་དུ་བྱུང་བའི་གནའ་སྒྲུང་དྲག་ཅན་ཞིག་ཡ...\n༄༅། །ཀ་ས་ཇི་ཛོ། སངས་རྒྱས་ས་ཡི་སྙིང་པོའི་ཆོ་འཕྲུལ། ཉི་ཧོང་གི་གནའ་སྒྲུང་ཞིག ཚེ་རྒྱལ་ཨརྱ་དང་ཧི་རོ་ ཨེ ་ས་ས་ཀི་ནས། <<ཀ་ས་ཇི་...\nTales of Aku-Tonpa\nby Kalsang Khedup Illustration by Tsetan Translated by TG Arya Published by Free Tibet, Rs. 50/- This isacollection of Aku-Tonpa...\n། ཊ་ཀ་ར་གཱེ་ཊ ། ཉི་ཧོང་གི་གནའ་སྒྲུང་ཞིག རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཨརྱ་ཚེ་རྒྱལ། རི་མོ་བ། གཡུ་ཀི་མགོ་མཐོ། ཞུ་དག་པ། ལཱོ་རེན་ཨེལ་ཌར་ཕེར་དང་སྐལ་...\nby Lauren Alderfer Illustrated by Sonam Translation: TG Arya The Book is forthming this year. This tale isadifferent version of Nine...\nCopyright: T.G.ARYA. Watermark theme. Powered by Blogger.