Terdzo-DZA-018 - Rinchen Terdzö\nZhi khro'i tshe sgrub 'od zer drwa ba\nTshe bdag zhi khro\nrdzogs chen lta ba klong yangs las/_zhi khro'i tshe sgrub 'od zer drwa ba'i tshe dbang rin chen 'khor lo bklag chog tu bsdebs pa bdud rtsi'i 'od zer\nin cycle ཞི་ཁྲོའི་ཚེ་སྒྲུབ་འོད་ཟེར་དྲྭ་བ་ (Zhi khro'i tshe sgrub 'od zer drwa ba)\nparent cycle རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བ་ཀློང་ཡངས་ (Rdzogs chen lta ba klong yangs)\nVolume 19 (ཛ) / Pages 411-432 / Folios 1a1 to 11b2\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 19 > Text #18 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. rdzogs chen lta ba klong yangs las zhi khro'i tshe sgrub 'od zer drwa ba'i tshe dbang rin chen 'khor lo bklag chog tu bsdebs pa bdud rtsi'i 'od zer. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bcu dgu pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 19) by 'jam mgon kong sprul, 411-432. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2018.\nཅེས་གཏེར་རྙིང་ཚིག་དོན་དབྱིངས་ཆེ་ཞིང་རྒྱུད་ལུང་གབ་འཁྲུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བཞུགས་པའི་དགོངས་པ་རྟོགས་དཀའ་བ་དང་། ཐོག་སྔས་པས་དཔེ་རྒྱུན་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་སོང་ཞིང་མན་ངག་ལག་ལེན་གྱི་རྒྱུན་ངེས་ཏིག་མ་བཞུགས་པས་སྤྱི་བརྟོལ་དཀའ་ཡང་། ཉེ་རིང་བརྒྱུད་སྲོལ་གསུམ་གྱི་བྱིན་རླབས་བཀའ་བབས་ཐོབ་པའི་སྐལ་བཟང་སྙིང་ལ་བཅངས་ཏེ་རྒྱལ་དབང་པདྨའི་སྔགས་རིག་འཛིན་པ་འཆི་མེད་བསྟན་གཉིས་གཡུང་དྲུང་གླིང་པས་རྫོང་ཤོད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོར་བགྱིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ\nces gter rnying tshig don dbyings che zhing rgyud lung gab 'khrugs kyi mtshan nyid can du bzhugs pa'i dgongs pa rtogs dka' ba dang /_thog sngas pas dpe rgyun ma dag rgyun 'byams su song zhing man ngag lag len gyi rgyun nges tig ma bzhugs pas spyi brtol dka' yang /_nye ring brgyud srol gsum gyi byin rlabs bka' babs thob pa'i skal bzang snying la bcangs te rgyal dbang pad+ma'i sngags rig 'dzin pa 'chi med bstan gnyis g.yung drung gling pas rdzong shod bde gshegs 'dus pa'i pho brang chen por bgyis pa dge legs 'phel\ngter mdzod rdor gling tshe sgrub 'od zer drwa ba\n༄༅། །རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བ་ཀློང་ཡངས་ལས། ཞི་ཁྲོའི་ཚེ་སྒྲུབ་འོད་ཟེར་དྲྭ་བའི་ཚེ་དབང་རིན་ཆེན་འཁོར་ལོ་བཀླག་ཆོག་ཏུ་བསྡེབས་པ་བདུད་རྩིའི་འོད་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། ན་མོ་གུ་རུ་ཨཱ་ཡུ་དེ་བཱ་ཡ། སེམས་ཅན་སྲོག་ཕོངས་ཁྱེད་ལ་འགྲོ་ཀུན་ཕོངས། །དེ་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཚེ་དབང་མཆོག་སྩོལ་མཛད། །འཆི་བདག་དཔུང་འཇོམས་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །དབང་ཆོག་མ་བུ་དོན་བསྡེབས་འདིར་གསལ་བྱ། །དེ་ལ་གཉིས། གཞུང་དོན་སྤྱིར་སྨོས་པ། དགོས་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བ་ཀློང་ཡངས་དབང་བཞིའི་ཆ་ལག་ཏུ་ཚེ་དབང་འདི་ཉིད་སྦྱོར་བའི་ཚེ་དབང་གཞུང་རྣམས་རྫོགས་པའི་མཐའ་རྟེན་དུ་གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་ལྟར། དཀྱིལ་འཁོར་དབང་རྫས་བཤམས་ལ་དཔོན་སློབ་ལྷན་ཅིག་པས། ཚེ་སྒྲུབ་ལས་བྱང་གི་སྐྱབས་སེམས་བགེགས་བསྐྲད་སྲུང་འཁོར་སྔོན་དུ་སོང་ནས། ཚེ་དབང་ནང་གསལ་བདག་བསྐྱེད་སྒོམ་བཟླས་བྱ། སླར་ཚེ་སྒྲུབ་ལྟར་མདུན་རྟེན་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ། སྤྱན་འདྲེན་བཞུགས་ཕྱག་མཆོད་པ། མདུན་བསྐྱེད་ལས་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུའི་བཟླས་པ་དང་། བསྟོད་པ་ཚེ་འགུག་ཚོགས་མཆོད་བཅས་གྲུབ་ནས། ཚེ་དབང་ཞུ་གནང་བྱ། དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན། རལ་གྲི་ནས་སྤྱི་དབང་བར་བསྐུར། མཐའ་རྟེན་རྟགས་བརྒྱད་སྦྱར། ལྷག་མ་གཏང་བ་དང་བསྡུ་རིམ་བྱས་པས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ཉིད་ཁོལ་འདོན་དུུ་བྱ་བའི་སྐབས་གསང་བ་སྤྱིའི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་ལག་ཏུ་ལེན་པ་ལ་གསུམ། སྦྱོར་བ། དངོས་གཞི། རྗེས་ཀྱི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་སྦྱོར་བ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གཤོམ་ནི། སྟེགས་བུའི་སྟེང་དུར་ཁྲོད་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོ་རྫོགས་སོགས་སྤྱི་དང་འདྲ་བའི་དབུས་སུ། མུ་ཁྱུད་རིམ་གསུམ་གྱི་ལྟེ་བར་གཙོ་བོའི་ལྷ་གནས་གྲུ་བཞི་པའི་དབུས་སུ་ཨོཾ། མུ་ཁྱུད་དང་པོར་རྡོ་རྗེའི་ར་བ། གཉིས་པར་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་པའི་རྩིབས་སྟེང་དུ་ཡང་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་པ་རེ་རེའི་ལྟེ་བར་ཧཱུྃ་ཏྲཱཾ་ཧྲཱིཿཨཱཿབྲིས། གསུམ་པར་འོད་ཁ་དོག་ལྔའི་ར་བ་ཟླུམ་པོར་བསྐོར་བའི་དབུས་སུ་མཉྫིའི་ཁར་ཚེ་འབྲང་བུམ་གཟུགས་ཁ་རྒྱན་འཁོར་ལོར་ཨོཾ་གྱིས་བརྒྱན་པ། དེའི་མདུན་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་བུམ་པ་ཆས་ལྡན་བཅུད་ཀྱིས་བཀང་བའི་ཁ་རྒྱན་གསེབ་རྣམ་སྣང་གི་སྐུ་ཙཀ །ཕྱོགས་བཞིར་བུམ་པ་བཞི་ལ་རིགས་བཞིའི་སྐུ་དང་། ལྔ་ཀ་མགུལ་ཆིངས་ལྷ་མདོག་ཅན། མཚམས་བཞིར་ཚེ་འབྲང་བཞིའི་ཁར་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་པདྨ་རལ་གྲི་བཞི་ལ་ཧཱུྃ་ཏྲཱཾ་ཧྲཱིཿཨཱཿས་མཚན་པས་བརྒྱན་པ། དེའི་ཕྱི་རོལ་སྒོ་བཞིའི་ཐད་དུ་འབྲང་རྒྱས་ཞལ་དཀར་བཞི་དང་མདའ་དར་བཞི་ཕྱོགས་མདོག །མཚམས་བཞིར་རལ་གྲི་བཞི་བཙུགས། རིགས་ལྔའི་ཕྱག་མཚན་སོ་སོ་པའི་ཙཀ་ལི་དབུས་སུ་བཞག །ཚེ་རིལ། ཚེ་ཆང་། མདའ་དར། མཐའ་རྟེན་རྟགས་བརྒྱད། ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་གཏོར་སྤྱི་ལྟར་བཤམ། ལས་བྱང་ལ་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཚོགས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ། ཐོག་མར་དབང་དོན་སྒྲུབ་མཆོད་ནི། ཕྲིན་ལས་གཞུང་བསྲང་ལ་བདག་མདུན་དབྱེར་མེད་དུ་བསྒྲུབ། བཟླས་པ་ཅི་འགྲུབ་ཚེ་འགུག་ཚོགས་མཆོད་བཅས་གྲུབ་ནས། ལས་བུམ་དུ་རྟ་མགྲིན་དང་འཁྱིལ་པ་གང་རུང་བསྐྱེད་བཟླས་འོད་ཞུ་བྱ། དཀྱིལ་འཁོར་པའི་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ལས་རང་ཉིད་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བས་ཚེ་དཔག་མེད་དམར་པོ་ལོངས་སྐུའི་ཆས་ཅན་ཕྱག་གཉིས་ཚེ་བུམ་དང་ནོར་བུ་བསྣམས་པར་བསྒོམས་ལ། རིག་པའི་མེ་ཏོག་དོར། སློབ་མ་གཞུག་པར་གནང་བ་ཞུའོ། །དེ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ནི། སློབ་མ་རྣམས་བོས་ལ་ལས་བུམ་གྱི་ཁྲུས་བྱ། བགེགས་གཏོར་གཏང་ཞིང་བཀའ་བསྒོ་བགེགས་བསྐྲད་སྲུང་འཁོར་ལས་བྱང་ལྟར་སོང་ནས། སེམས་བསྐྱེད་གསལ་གདབ། ཚེ་དབང་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྱི་བཤད་དང་ཁྱད་པར། དེའང་གཞུང་འདི་ཉིད་ལས། འདོད་ཁམས་ཕོ་མོ་འདོད་པའི་རང་བཞིན་ཀུན༔ རང་ངོ་མ་ཤེས་རང་རྒྱུད་རྟོག་པར་འཁྲུལ༔ འདྲེ་སྲིན་འབུམ་ཕྲག་སྲོག་ལ་ཧུར་ཐུམ་བྱེད༔ དེ་ལས་སྐྱོབ་ཕྱིར་རིགས་ལྔའི་ཚེ་སྒྲུབ་བཤད༔ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྤྱིར་འདོད་ཁམས་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་ཚེ་དང་ལྟ་བ་སོགས་སྙིགས་མ་ལྔའི་ཤུགས་བདོ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཧྲགས་པའི་སྐབས་སུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། མི་ཚེ་དགུན་གྱི་ཉི་མ་ལྟ་བུར་ཐུང་ཞིང་དེའང་ཚེ་ཚད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་མི་འཁྱོལ་བར་དུས་མ་ཡིན་པར་གློ་བུར་དུ་འཆི་བའི་རྐྱེན་མང་བའི་སྐབས་འདིའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བས་བོད་འབངས་སྐྱོབ་པའི་ཡབ་གཅིག་ཚེ་དཔག་མེད་དངོས་འཆི་མེད་གུ་རུ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་རྗེ་འབངས་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ། སྤྱི་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་བའི་ཚེ་སྒྲུབ་ཟབ་མོའི་རྒྱུད་དང་གདམས་སྐོར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གནང་ནས་ཕལ་ཆེར་གཏེར་གྱི་རིགས་དུ་མར་གསང་བའི་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་དུས་བབས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལས། འདིར་རྣམ་སྣང་སྤྲུལ་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་གཏེར་སྟོན་རྒྱལ་པོ་ལྔ་ལས་གསུམ་པ་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་གླིང་པས་ཟབ་མོའི་གཏེར་ཁ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཞལ་དབྱེ་བར་མཛད་པའི་ནང་ནས་ཀུན་གྱི་ཐོག་མར་གྱུར་པ། ངམ་ཤོད་གནམ་ལྕགས་བྲག་ནས་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེས་དངོས་སུ་བསྩལ་པའི་མཆོག་གཏེར་ཆེན་པོ་རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་ཆ་ལག །ཞི་ཁྲོ་གཉིས་ཀྱི་ཚེ་སྒྲུབ་འོད་ཟེར་དྲྭ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚེ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་འཁོར་ལོ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ལ་མཎྜལའབུལ་དུ་གཞུག །མཚམས་སྦྱོར་སྤྱི་ལྟར་བྱས་ལ། ཨོཾ་ཙཀྵུ་རྦནྡྷ་ཝཱ་ར་མ་ཎཱ་ཡ་ཧཱུྃ་གིས་མིག་དར་དང་། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་མེ་ཏོག་སྦྱིན། གུས་པ་ཆེན་པོས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། ཀྱེ༔ བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཚེ་དཔག་མེད༔ དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བདག༔ ཚེ་དབང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་རྫོགས་པས༔ དབང་གི་རིམ་པ་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ ལན་གསུམ། ཐོག་མར་རྒྱུད་དག་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ་བླ་མ་དང་ཚེ་དཔག་མེད་རིགས་ལྔ་ཞི་ཁྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྩ་གསུམ་ཆོས་སྲུང་དང་བཅས་པས་བསྐོར་ཏེ་བཞུགས་པ་ལ། བདག་སོགས་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སྙིང་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་མོས་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། ན་མོ༔ རྡོ་རྗེ་ཚེ་མཆོག་སོགས་ལས་བྱང་ལྟར་ལན་གསུམ། སྐྱེ་བཞི་ལམ་རྒྱུད་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཕ་མ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དུ། གནས་སྐབས་འཆི་བདག་གི་འཇིགས་པ་ལས་གྲོལ་ཞིང་། མཐར་ཐུག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚེ་བདག་རིགས་ལྔའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་ཅིང་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་གདམས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། བདག་དང་མཐའ་ཡས་སོགས་ལན་གསུམ། ཚོགས་ཀྱི་ཞིང་མཆོག་དམ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཡན་ལག་བཅུ་པའི་གསག་སྦྱོང་སྤེལ་གསུམ་ཚུལ་བཞིན་བྱ་བའི་འདུན་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས། ཚེ་བདག་ཞི་ཁྲོའི་ལྷ་ཚོགས་གཤེགས༔ སོགས། རྒྱུད་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ལྷག་པས་བསྡུས་པའི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྡོམ་པ་དང་དམ་ཚིག་མཐའ་དག་ལེགས་པར་བླངས་ནས་ཚུལ་བཞིན་བཟུང་བའི་བློས་འདིའི་རྗེས་ཟློས། བདེ་གཤེགས་སྲས་བཅས་བདག་ལ་དགོངས༔ རིག་པ་འཛིན་པ་བདག་གིས་ནི༔ བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་མཆིས་ཀྱི་བར༔ སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང༔ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དང༔ རིག་འཛིན་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་རྣམས༔ ཡང་དག་ཉིད་དུ་བཟུང་བར་བགྱི༔ ལན་གསུམ། དེ་ནས་དམ་ཚིག་བསྒྲག་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་མགོར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ འདི་ནི་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་སྟེ༔ བུ་ཁྱོད་ལ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ༔ ཐུབ་ན་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་རྩ་ཐོབ༔ མ་ཐུབ་རྡོ་རྗེ་དམྱལ་བར་ལྟུང༔ ས་མ་ཡ་ཨི་དན་ཏེ༔ ན་ར་ཀན༔ དམ་ཆུ་བདུད་རྩི་སྦྱིན་ལ། ཧཱུྃ༔ དམ་ཚིག་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མ་འདི༔ ཁྱོད་ལ་གཏད་ཀྱིས་ཐུབ་པར་སྲུངས༔ མ་ཐུབ་དམྱལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ༔ ཐུབ་ན་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་རྩ་ཐོབ༔ དེ་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་གུས་པས་ལོངས༔ ས་མ་ཡ་བཛྲ་ཨ་མྲྀཏ་ཧཱུྃ༔ སྐུ་སྙིང་གར་བཞག །མེ་ལོང་བསྟན་ལ། ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་དེང་ཁྱོད་ཀྱི༔ སྙིང་ལ་ཡང་དག་གཞུག་པར་བྱ༔ གལ་ཏེ་ཚུལ་འདི་སྨྲས་པ་ན༔ དེ་མ་ཐག་ཏུ་དྲལ་ཏེ་གཤེགས༔ ས་མ་ཡ་བཛྲ་ཙིཏྟ་ཧཱུྃ༔ ཞེས་བརྗོད། དེ་ནས་དབང་གི་གཞི་དགོད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་པ་དབབ་པར་བྱ་བ་ལ། ཁྱེད་རང་རྣམས་སྒོ་གསུམ་གྱི་གནད་གཅུན་ལ་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པར་དམིགས་པ་འདི་བཞིན་དུ་མཛོད་ཅིག ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཤཱུནྱ་ཏཱ་སོགས་བརྗོད། སྣང་སེམས་མ་དག་པའི་རྟོག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་གྱི་དབྱིངས་སུ་སྦྱངས། སྟོང་པའི་ངང་ལས། པདྨ་དང་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ཁྱེད་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡི་གེ་ཧྲཱིཿསེར་པོ་ལས་འོད་ཟེར་སེར་པོ་འཕྲོས། འཕགས་པ་མཆོད། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ཚུར་འདུས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཁྱེད་རང་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མགོན་པོ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྐུ་མདོག་སེར་པོ་གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་ལྟེ་བ་མན་ཆད་ལྗང་གུ །ཕྱག་གཉིས་མཉམ་གཞག་གི་ཕྱག་རྒྱས་ཚེ་ཡི་བུམ་པ་ནོར་བུ་འབར་བའི་ཁ་རྒྱན་ཅན་བསྣམས་ཤིང་ཞབས་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ། དར་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཅན་མཚན་དཔེའི་གཟི་བྱིན་མཆོག་ཏུ་འབར་བའི་སྐུར་གྱུར་པའི་སྤྱི་བོར་ཨོཾ་དཀར་པོ། མགྲིན་པར་ཨཱཿདམར་པོ། ཐུགས་ཀར་ཧཱུྃ་སྔོན་པོ། དེ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་སོགས་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ཁམས་རབ་འབྱམས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སོགས་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་། བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་ཐམས་ཅད་མགོན་པོ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཆར་བབས་པ་ལྟར་བྱོན་ནས་སྒོ་གསུམ་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར་པའི་མོས་པ་བརྟན་པོ་གྱིས་ཤིག །སྤོས་བསྲེག །དབྱངས་རོལ་བཅས་བབ་དྲུག་གམ། ལས་བྱང་གི་སྤྱན་འདྲེན་བརྗོད་ལ། སྙིང་པོའི་མཐར། ཛྙཱ་ན་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཱཿ ཞེས་དྲག་ཏུ་བརྗོད་ལ་དབབ། རྡོ་རྗེ་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ་མེ་ཏོག་གཏོར། ཏིཥྛ་བཛྲས་བརྟན་པར་བྱ། སྔར་བྱིན་པའི་མེ་ཏོག་དེ་ཉིད་ལས་ཀྱིས་འབྲེལ་བའི་ལྷག་པའི་ལྷ་གང་ཡིན་པ་ལ་འབུལ་བའི་མོས་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས་དང་བཅས་ཏེ་འདོར་བར་ཞུ། ཧོ༔ རིག་པའི་མེ་ཏོག་ལྷ་ལ་འབུལ༔ རིག་སྟོང་ལྷ་དང་སྔོན་འབྲེལ་བའི༔ གཤིས་ལུགས་དེ་ལ་བབས་གྱུར་ཅིག༔ པྲ་ཏཱིཙྪ་ཧོ༔ ཞེས་མཎྜལ་དུ་དོར། མ་རིག་འཁྲུལ་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་མིག་དར་དང་ལྷན་ཅིག་བསལ་བར་མོས་ཤིག །ཧཱུྃ༔ ཁྱོད་ཀྱི་གཏི་མུག་འཁོར་བའི་མིག༔ ཡེ་ཤེས་སྤྱན་དུ་དབྱེ་བར་བྱ༔ དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་འཁོར་བ་རྣམས༔ ཡེ་ཤེས་སྤྱན་དུ་དབྱེ་བར་ཤོག༔ ཅེས་མིག་དར་བསལ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་གསང་བ་སྤྱིའི་ལུགས་བཞིན་འཇུག་པའི་ཆོས་རྣམས་གྲུབ་ནས། གཞུང་ཉིད་ལས། ཚེ་ཡི་ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད་ངང༔ ཚེ་ཡི་རང་བཞིན་སྒོམ་བཟླས་གསལ༔ ཚེ་ཡི་ཐུགས་རྗེ་ཕྲིན་ལས་འགྲུབ༔ དེ་ལྟར་ཏིང་འཛིན་མ་ཡེངས་བུ༔ ཚེ་དབང་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པ་སྟེ༔ ཚེ་དང་ཡེ་ཤེས་རབ་གསལ་བས༔ ཚེ་དབང་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཀྱང་མཐོང༔ སྐྱེ་ཤི་མེད་པའི་དབང་རྫོགས་འགྱུར༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དབང་གི་ཐོག་མར་སྒོམ་བཟླས་དང་འབྲེལ་བར་ཚེ་འགུགས་པའི་ཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་པ་ལ་དམིགས་པ་འདི་ལྟར་དུ་སྒོམས་ཤིག །བདག་གཞན་གཉིས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཀ་དག་གི་ངང་དུ་སྦྱངས། དེའི་ངང་ལས་རང་གི་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཧྲཱིཿདམར་པོ་ལས་སློབ་དཔོན་ཉིད་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དམར་སྐྱ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཆ་ལུགས་ཅན་ཕྱག་གཡས་ཚེའི་བུམ་པ་དང་། གཡོན་ནོར་བུ་འབར་བ་བསྣམས་པ། པདྨ་དང་ཉི་མའི་གདན་ལ་ཞབས་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཧྲཱིཿལས་སྐད་ཅིག་གིས་ཚེ་དཔག་མེད་སྐུ་མདོག་སེར་པོ་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ། ལྟེ་བ་མན་ཆད་ལྗང་གུ་ལོངས་སྐུའི་ཆས་ཅན། ཕྱག་གཉིས་མཉམ་གཞག་ཚེ་བུམ་ནོར་བུའི་ཁ་རྒྱན་ཅན་བསྣམས་པ། ཞབས་སྐྱིལ་ཀྲུང་པད་ཉི་ཟླ་བའི་གདན་ལ་བཞུགས་པར་གསལ་ཐོབ་ཅིག །སློབ་དཔོན་དང་ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡི་གེ་ཨ་དཀར་པོ་དགུ་མགལ་མེའི་ཕྲེང་བ་ལྟར་འཁོར་བ་ལས་འོད་ཟེར་ཨ་ཡིག་དམར་པོའི་ཚུལ་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕྲོས། ཁྱེད་རང་རྣམས་ལ་ཐིམ་པས་ལུས་ཀྱི་ནང་ཨ་ཡིག་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟེམས་སེ་གང་། འཆི་མེད་ཚེའི་དབང་དང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། ལུས་ནང་གི་ཨ་ལས་ཨ་ཡིག་དམར་པོ་དགུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་མཚམས་བརྒྱད་དབུས་མདུན་དང་དགུར་འཕྲོས་པས་རང་འདྲ་བའི་ཚེ་དཔག་མེད་རེ་རེར་གྱུར་ནས་བཞུགས་པ། ཐམས་ཅད་ལས་འོད་ཟེར་དམར་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་གང་བར་འཕྲོས་པས། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བཅུད་དང་དྭངས་མ་འཆི་མེད་ཚེའི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་འོད་ཟེར་ཡིག་འབྲུའི་རྣམ་པར་འུབ་འུབ་བསྡུས་ཏེ་རང་དང་བསྒྲུབ་པའི་རྫས་རྣམས་ལ་ཐིམ་པར་སྒོམས་ལ་གཟུངས་སྔགས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཟློས་ཤིག །ཅེས་པའི་དམིགས་པ་ཕོག་ལ་ལས་བྱང་ལྟར་སྙིང་པོ་ཅི་འགྲུབ་བཟླ། སླར་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་བསྐུལ། དེ་རྣམས་ལས་སྤྲུལ་པའི་ཕོ་ཉ་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་ལྟ་བུ་སྤྲོས་ཏེ། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་བླ་ཚེ་སྲོག་དབུགས་ཉམས་པ་དང་འཁྱམས་པ། ཡར་ཅིང་སྟོར་བ། བྲོས་ཤིང་འཐོར་བ། སྡེ་བརྒྱད་འབྱུང་པོས་བརྐུས་ཤིང་ཕྲོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། འཁོར་འདས་བརྟན་གཡོའི་དྭངས་བཅུད། རྩ་གསུམ་རྒྱལ་བའི་བྱིན་རླབས་ནུས་མཐུ་མ་ལུས་པ་ཨ་ནྲྀ་ཧཱུྃ་གསུམ་དང་འཇའ་འོད་ཟེར་ཐིག་གི་རྣམ་པར་བསྡུས་ནས་ཁྱེད་རང་རྣམས་དང་མདུན་གྱི་ཚེ་རྫས་ལ་སིབ་སིབ་ཐིམ་པས་ཚེ་སྲོག་ཉམས་པ་སོར་ཆུད། འཆི་བ་མེད་པའི་ཚེ་དང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྲོག་ཐོབ་པར་མོས་ཤིག །སྤྲོ་ཞིང་ལོངས་སྐབས་ཡོད་ན་བསྟོད་པ་དང་ཚེ་བསྐུལ་ལེ་ཚན་ཐམས་ཅད་གཏང་། བསྡུ་ན་ཞི་ཁྲོ་དང་། ཚེའི་ལས་མཁན་བསྐུལ་བ་ཙམ་གཏང་། དེ་ནས་དབང་བསྐུར་དངོས་གཞི་ཞུ་བའི་ཡོན་དུ་མཎྜལ་ཕུལ། གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། ཀྱེ༔ བཅོམ་ལྡན་མགོན་པོ་ཚེ་དཔག་མེད༔ འོད་དཔག་མེད་པ་མགོན་པོའི་སྐུ༔ བདག་ལ་གསན་ཅིང་དགོངས་སུ་གསོལ༔ བདག་ཅག་ཕོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས༔ བར་ཆད་བདུད་ལས་སྐྱོབ་པ་དང༔ འཆི་བདག་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར༔ བདག་ཅག་རྣམས་ལ་ཚེ་དབང་སྩོལ༔ བདག་ནི་སྣོད་ལྡན་དམ་ཚིག་ཅན༔ ལས་དང་སྐལ་བར་ལྡན་པ་ལགས༔ ལན་གསུམ་ཞུ། བླ་མས་ལན་སྦྱིན་པ་ནི། ཀྱེ་ཧོ༔ ཁྱོད་ནི་དམ་ཚིག་ཡིད་དུ་འོང༔ རྡོ་རྗེ་ཚེ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ བུ་རྣམས་བར་ཆད་བསལ་བ་དང༔ ཉོན་མོངས་བདུད་ལས་ཐར་སླད་དུ༔ དཀྱིལ་འཁོར་གཉན་པོ་འདི་ལ་ལྟོས༔ ལན་གསུམ། དེ་ལྟར་གནང་བ་བསྩལ་ནས་ཁྱེད་རང་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཤར་ནས་གཡས་སྐོར་དུ་ཕྱིན་ཏེ་སྒོ་སོ་སོ་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཞབས་ལ་བཏུད་དེ་ལྷ་ཞལ་མཐོང་བར་མོས་ཤིག །ཧཱུྃ༔ ལྔ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ རྡོ་རྗེ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ལྷ་ཚོགས་གསལ༔ གསང་ལྡན་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ རྡོ་རྗེ་འདུས་པའི་སྲས་སུ་དབང་བསྐུར་རོ༔ ཧཱུྃ༔ ལྔ་ལྡན་རིན་ཆེན༴ རིན་ཆེན་འདུ་འབྲལ༴ གསང་ལྡན་རིན་ཆེན༴ རིན་ཆེན་འདུས་པའི༴ ཧཱུྃ༔ ལྔ་ལྡན་པདྨ་འབར༴ པདྨ་འདུ༴ གསང་ལྡན་པདྨ་རིགས༴ པདྨ་འདུས༴ ཧཱུྃ༔ ལྔ་ལྡན་ལས་རབ༴ ལས་རབ་འདུ་འབྲལ༴ གསང་ལྡན་ལས་རབ༴ ལས་རབ་འདུས༴ ཧཱུྃ༔ ལྔ་ལྡན་བདེ་གཤེགས༴ བདེ་གཤེགས༴ གསང་ལྡན་བདེ་གཤེགས༴ བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་སྲས་སུ་དབང་བསྐུར་རོ༔ སླར་ཤར་གྱི་སྒོ་ནང་དུ་འཁོད་པར་མོས་ལ་མཐོང་བ་བསྟན་པ་ནི༔ དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྡོ་རྗེའི་ར་བ་མེ་རི་དང་བཅས་པའི་དབུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་ལ་གནས་པའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བར་གཞལ་ཡས་ཁང་གྲུ་བཞི་སྒོ་བཞི་རྒྱན་རྟ་བབས་དང་བཅས་པ། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབུས་སུ་གཙོ་བོའི་ལྷ་གནས་གྲུ་བཞི་ལྷམ་པའི་མཐར་རྡོ་རྗེའི་རྭ་བས་ཟླུམ་པོར་བསྐོར་བ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞིའི་རྩིབས་སྟེང་དུ་ཡང་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་པ་རེ་རེ། དེའི་མཐར་འོད་ཁ་དོག་སྣ་ལྔས་བསྐོར་བའི་དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་དང་ཕྱོགས་བཞིའི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་ལྟེ་བ་རྣམས་སུ་སེང་གེ་གླང་ཆེན་རྟ་མཆོག་རྨ་བྱ་ཤང་ཤང་རྣམས་ཀྱིས་བཏེགས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་པདྨ་ཉི་ཟླའི་གདན། ལྷ་གཞན་ལ་པད་ཟླའི་གདན་དང་བཅས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སོགས་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་རྣམས་སྐུ་མདོག་དཀར་མཐིང་སེར་དམར་ལྗང་བ། ཡབ་རྣམས་ཕྱག་གཡས་རང་རྟགས་དང་གཡོན་ཚེ་བུམ། ཡུམ་རྣམས་གཡས་མདའ་དར་དང་གཡོན་ཚེ་བུམ་བསྣམས་པ། འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩིབས་གཡས་གཡོན་དུ་སེམས་དཔའ་དང་མདུན་རྒྱབ་ཏུ་སེམས་མ་གཉིས་རེ་སྟེ་གཙོ་འཁོར་དྲུག་དྲུག །ཁྱམས་ལ་ཐུབ་པ་དྲུག་དང་ཁྲག་འཐུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད། སྒོ་བཞིར་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་བཅས་ཚེ་དཔག་མེད་པ་རིགས་བརྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་མོས་པ་མཛོད་ལ་དད་གུས་སྤྲོ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་ཅིག །སྔར་ཕུལ་བའི་མེ་ཏོག་དེ་ཉིད་དབང་རྟགས་ཅོད་པན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྤྱི་བོར་བཅིངས་པར་སྒོམས་ཤིག །ཅོད་པན་སླར་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ། ཧོ༔ དེང་ནས་བུ་ཁྱོད་རྒྱལ་བའི་སྲས༔ དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐུགས་སྲོག་འཛིན༔ དབང་རྟགས་ཅོད་པན་འདི་བྱིན་པས༔ འཁོར་འདས་རང་གྲོལ་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ན་མོ་པུ་རུ་ཤ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧོ༔ དེས་དབང་གི་ཐོག་མ་མེ་ཏོག་ཅོད་པན་གྱི་དབང་བསྐུར་བ་སོང་ནས། མཚམས་ཀྱི་རལ་གྲི་ཁྲོ་རྒྱལ་མཐར་བྱེད་རྣམ་བཞིའི་ངོ་བོས་དབང་བསྐུར་བས་ཚེ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་བཞི་རྩད་ནས་བཅད་པའི་དབང་བསྐུར་ཐོབ་པར་མོས་ཤིག །ཤར་ལྷོ། ལྷོ་ནུབ། ནུབ་བྱང་། བྱང་ཤར། རལ་གྲི་བཞིའི་རིམ་པར་དབང་བསྐུར་ལ། ཧཱུྃ༔ སྐྱེ་ཤི་རྩད་གཅོད་རལ་གྲི་འདིས༔ སྣོད་ལྡན་བུ་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ སྐྱེ་མེད་ཆོས་སྐུའི་དབང་ཐོབ་ཅིང༔ འཆི་མེད་རྡོ་རྗེ་ཚེ་ཡི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ མ་ཧཱ་པུནྱེ་ཨ་པ་རི་མི་ཏ་ཨཱ་ཡུཿཔུཎྱེ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ ཧཱུྃ༔ ཉོན་མོངས་རྩད་གཅོད༴ སྣོད་ལྡན༴ ཉོན་མོངས་འཁོར་བའི་རྒྱུད་དག་ནས༔ ཚེ་ནི་མི་ཟད་རིན་ཆེན་དབང༴ ཛྙཱ་ན་པྲ་བྷཱ་རཱ་ཛ་ཡོ་གི་ནཱི་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ ཧཱུྃ༔ དུག་གསུམ་རྩད་གཅོད༴ སྣོད་ལྡན༴ སྐུ་གསུམ་རང་ངོ་རང་ཐོག་སྤྲད༔ མདངས་ལྡན་པདྨ་རིགས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཨོཾ་རུ་རུ་སྥུ་རུ་ཏིཥྛ་ཛྭ་ལ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ ཧཱུྃ༔ འཁོར་བ་རྩད་གཅོད༴ སྣོད་ལྡན༴ མ་རིག་བདག་འཛིན་རང་དག་ནས༔ མི་འགྱུར་གཡུང་དྲུང་ཚེ་ཡི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ སརྦ་སིདྡྷི་བ་ཏ་ནི་ཤི་ཀ་རེ་ཤི་ཀ་རེ་ཤ་ཏ་ཀ་ར་སྭཱ་ཧཱ༔ ཏུ་རེ་ཏུ་རེ་ཏཱ་རེ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ སྒོ་སྲུང་མགྱོགས་མ་ཆེན་མོ་བཞིའི་རྟེན་གྱིས་དབང་བསྐུར་བས་འབྱུང་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཚེ་སྲོག་ཉམས་པ་སོར་ཆུད། ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་ཕྲིན་ལས་བཞིའི་ཚེ་དབང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་མོས་ཤིག །ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་སྒོ་བཞིའི་འབྲང་རྒྱས་དང་མདའ་དར་གྱིས་རིམ་པར་དབང་བསྐུར་ལ། ཧཱུྃ༔ ཤར་ཕྱོགས་ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས༔ རྡོ་རྗེ་ཡིད་འཕྲོག་ལྕགས་ཀྱུ་མ༔ ཐུགས་རྗེས་འཁོར་བའི་གནས་འདྲེན་མ༔ ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་ཞི་ནས་ཀྱང༔ མི་ཤིགས་རྡོ་རྗེའི་ཚེ་དབང་བསྐུར་དུ་གསོལ༔ ཚེ་མདའ་འདི་ལ་རྟེན་བྱས་ནས༔ ཚེ་དར་འདི་ཡིས་མདངས་སྤར་ཏེ༔ ཞལ་དཀར་འདི་ཡིས་མཐུན་སྦྱར་ནས༔ ཚེ་སྤེལ་གཡང་སྤེལ་སྲོག་སྡོམས་ཤིག༔ ཧཱུྃ༔ ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱས་པའི༴ རིན་ཆེན་ཡིད་འཕྲོག་ཞགས་པ་མ༔ སྙིང་རྗེས་རྒྱུན་དུ་འཆིང་བྱེད་མ༔ ཚེ་དབང་བསོད་ནམས་རྒྱས་ནས་ཀྱང༔ མི་ཟད་རིན་ཆེན་ཚེ་དབང་བསྐུར་དུ་གསོལ༔ ཚེ་མདའ་འདི་ལ༴ ཚེ་དར་འདི་ཡིས༴ ཞལ་དཀར་འདི་ཡིས༴ ཚེ་སྤེལ་གཡང་སྤེལ༴ ཧཱུྃ༔ ནུབ་ཕྱོགས་དབང་གི༴ པདྨ་ཡིད་འཕྲོག་ལྕགས་སྒྲོག་མ༔ བྱམས་པས་ལོག་རྟོག་འཇོམས་མཛད་མ༔ ཁམས་གསུམ་སྲིད་གསུམ་དབང་བསྡུས་ནས༔ མདངས་ལྡན་པདྨའི་ཚེ་དབང་བསྐུར་དུ་གསོལ༔ ཚེ་མདའ་འདི་ལ༴ ཚེ་དར་འདི་ཡིས༴ ཞལ་དཀར་འདི་ཡིས༴ ཚེ་སྤེལ་གཡང་སྤེལ༴ ཧཱུྃ༔ བྱང་ཕྱོགས་དྲག་པོའི༴ ཀརྨ་ཡིད་འཕྲོག་དྲིལ་བུ་མ༔ བདུད་བཞི་རུ་དྲ་འདུལ་མཛད་མ༔ དྲག་པོས་རུ་དྲ་ཚར་བཅད་ནས༔ རྒྱ་གྲམ་ལས་རབ་ཚེ་དབང་བསྐུར་དུ་གསོལ༔ ཚེ་མདའ་འདི་ལ༴ ཚེ་དར་འདི་ཡིས༴ ཞལ་དཀར་འདི་ཡིས༴ ཚེ་སྤེལ་གཡང་སྤེལ་སྲོག་སྡོམས་ཤིག༔ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ལྔའི་ངོ་བོ་ཕྱག་རྒྱ་ལྔའི་དབང་བསྐུར་བས་མི་ཟད་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་ལྔའི་ཚེ་དབང་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མོས་ཤིག །འཁོར་ལོ་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ སངས་རྒྱས་སྐུ་ཡི་རང་མདངས་ལས༔ ཕྱག་རྒྱ་གསང་བའི་བརྡ་རྟགས་ཏེ༔ ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོའི་དབང་བསྐུར་བས༔ མུ་དྲ་སྐུ་ཡི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཨོཾ་བུདྡྷ་མུ་དྲ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ༔ པདྨ་མགྲིན་པར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ སངས་རྒྱས་གསུང་གི་རང༴ ཕྱག་རྒྱ་གསང་བའི༴ ཡེ་ཤེས་པདྨའི་དབང༴ མུ་དྲ་གསུང་གི༴ ཨོཾ་པདྨ་མུ་དྲ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧྲཱི༔ རྡོ་རྗེ་ཐུགས་ཀར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ སངས་རྒྱས་ཐུགས་ཀྱི་རང༴ ཕྱག་རྒྱ་གསང་བའི༴ ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་དབང༴ མུ་དྲ་ཐུགས་ཀྱི༴ ཨོཾ་བཛྲ་མུ་དྲ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ རིན་ཆེན་ལྟེ་བར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་རང༴ ཕྱག་རྒྱ་གསང་བའི༴ ཡེ་ཤེས་རིན་ཆེན་དབང༴ མུ་དྲ་ཡོན་ཏན༴ ཨོཾ་མུ་དྲ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཏྲཱཾ༔ རལ་གྲི་གསང་བར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་རང༴ ཕྱག་རྒྱ་གསང་བའི༴ ཡེ་ཤེས་རལ་གྲིའི༴ མུ་དྲ་ཕྲིན་ལས་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཨོཾ་ཀརྨ་མུ་དྲ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ལྔའི་དབང་དམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཚེ་འབྲང་ཡིག་འབྲུ་ཕྱག་མཚན་དང་བཅས་པས་དབང་བསྐུར་བས་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་དག་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཚེ་དབང་ཐོབ་པར་སྒོམས་ཤིག །འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་ཚེ་ཟན་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ ཇི་སྙེད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི༔ ནམ་མཁའ་གསང་བའི་ཨོཾ་ལས་བྱུང༔ འཁོར་ལོ་ཨོཾ་གྱིས་དབང་བསྐུར་བས༔ སྐུ་ཡི་དབང་བསྐུར་ཆེན་པོ་སྦྱིན༔ ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་ལ་ཤ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ༔ པདྨའི་ཚེ་ཟན་མགྲིན་པར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ ཇི་སྙེད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད༴ པདྨ་གསང་བའི་ཧྲཱིཿལས༴ པདྨ་ཧྲཱིཿཡིས་དབང༴ གསུང་གི་དབང་བསྐུར༴ ཧྲཱིཿཔདྨ་ཀ་ལ་ཤ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧྲཱི༔ རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་ཚེ་ཟན་ཐུགས་ཀར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ ཇི་སྙེད་སངས་རྒྱས༴ རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་ཧཱུྃ་ལས༴ རྡོ་རྗེ་ཧཱུྃ་གིས༴ ཐུགས་ཀྱི་དབང་བསྐུར༴ ཧཱུྃ་བཛྲ་ཀ་ལ་ཤ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ རིན་པོ་ཆེའི་ཚེ་ཟན་ལྟེ་བར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ ཇི་སྙེད་སངས་རྒྱས༴ རཏྣ་གསང་བའི་ཏྲཱཾ་ལས་བྱུང༔ རཏྣ་ཏྲཱཾ་གྱིས༴ ཡོན་ཏན་དབང་བསྐུར༴ ཏྲཱཾ་རཏྣ་ཀ་ལ་ཤ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཏྲཱཾ༔ རལ་གྲི་ཅན་གྱི་ཚེ་ཟན་གསང་བར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ ཇི་སྙེད་སངས་རྒྱས༴ ཀརྨ་གསང་བའི་ཨཱཿལས༴ རལ་གྲི་ཨཱཿཡིས༴ ཕྲིན་ལས་དབང་བསྐུར༴ ཨཱཿཀརྨ་ཀ་ལ་ཤ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ ཐུགས་སྲོག་ཡིག་འབྲུ་ཕྱག་མཚན་ལྔའི་དབང་དམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །བུམ་པ་སྐུ་གཟུགས་དང་བཅས་པས་དབང་བསྐུར་བས་ཕུང་པོ་ལྔ་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་བྱས། རིགས་ལྔ་སྐུ་ལྔའི་ཚེ་དབང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་མོས་ཤིག །བུམ་པ་དབུས་མ་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ སྤྱི་གཙུག་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ བཅོམ་ལྡན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང༔ ཡུམ་ཆེན་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་གཉིས༔ གཉིས་མེད་སྐུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས༔ ཚེ་དབང་དངོས་གྲུབ་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ ཨོཾ་བཻ་རོ་ཙ་ན་ཨོཾ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ༔ ནུབ་ཀྱི་བུམ་པ་མགྲིན་པར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ ལྕེ་སྟེང་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་སྟེང༔ བཅོམ་ལྡན་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང༔ ཡུམ་ཆེན་ན་བཟའ་དཀར་མོ་གཉིས༔ གཉིས་མེད་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས༔ ཚེ་དབང་དངོས་གྲུབ་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ ཨོཾ་ཨ་མི་ཏ་བྷཱ་ཧྲཱིཿཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧྲཱི༔ ཤར་གྱི་བུམ་པ་ཐུགས་ཀར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ ཙིཏྟ་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་སྟེང༔ བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང༔ ཡུམ་ཆེན་མཱ་མ་ཀཱི་དང་གཉིས༔ གཉིས་མེད་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས༔ ཚེ་དབང་དངོས་གྲུབ་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ ཨོཾ་བཛྲ་སཏྭ་ཧཱུྃ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ ལྷོའི་བུམ་པ་ལྟེ་བར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ ལྟེ་བ་རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་ནང༔ བཅོམ་ལྡན་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང༔ ཡུམ་ཆེན་སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ་གཉིས༔ གཉིས་མེད་ཡོན་ཏན་དཀྱིལ་འཁོར་ནས༔ ཚེ་དབང་དངོས་གྲུབ་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ ཨོཾ་རཏྣ་སཾ་བྷ་བ་ཏྲཱཾ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཏྲཱཾ༔ བྱང་གི་བུམ་པ་གསང་བར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ གསང་གནས་བདེ་བྱེད་དཀྱིལ་འཁོར་སྟེང༔ བཅོམ་ལྡན་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང༔ ཡུམ་ཆེན་དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མ་གཉིས༔ གཉིས་མེད་ཕྲིན་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་ནས༔ ཚེ་དབང་དངོས་གྲུབ་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ ཨོཾ་ཀརྨ་སརྦ་ཨ་མུ་ཀ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ དབང་རྫས་ཐམས་ཅད་སྣོད་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བས་དབང་བསྐུར་ལ། ཚེ་བདག་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་གཙོར་གྱུར་པ་ཞི་ཁྲོ་རིགས་བརྒྱའི་ཚེ་ལྷ་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་དབང་ཆེན་བསྐུར་བས། ཚེའི་བདག་པོ་གཙོ་འཁོར་རྣམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དབང་དང་བྱིན་རླབས་གཅིག་རྫོགས་སུ་ཐོབ། སྐྱེ་ཤི་མེད་པའི་ཚེ་དང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་མངོན་དུ་བརྙེས་ནས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མོས་ཤིག །ཧཱུྃ༔ བཅོམ་ལྡན་རིགས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་དང༔ རིགས་བཞིའི་ལྷ་མོ་འཁོར་དང་བཅས༔ སེམས་དཔའ་དང་ནི་སེམས་མ་དང༔ བདེ་གཤེགས་ཡབ་ཡུམ་འཁོར་བཅས་རྣམས༔ དབང་བསྐུར་གནས་འདིར་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ དབང་བསྐུར་གནས་འདིར་གཤེགས་ནས་ཀྱང༔ སྣོད་ལྡན་འདི་ལ་དབང་ཞིག་སྐུར༔ ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ༔ ཚེ་ཡི་དབང་མཆོག་བསྐུར་དུ་གསོལ༔ དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ལྟེ་བ་ལ༔ བཅོམ་ལྡན་རྣམ་སྣང་ཚེ་དཔག་མེད༔ སྐུ་ལས་རིན་ཆེན་འོད་ཟེར་འཕྲོ༔ ཕྱག་ནས་ཚེ་ཡི་དངོས་གྲུབ་འགྱེད༔ ཞལ་ནས་ཚེ་ཡི་འཛབ་ཟེར་འཕྲོས༔ ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས་པར་བྱེད༔ སྐལ་ལྡན་འདི་ལ་ཚེ་དབང་སྐུར༔ དབང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྟན་པར་མཛོད༔ མི་མཐའ་ཆུ་བས་རིང་བར་མཛོད༔ མི་འཕེལ་ནས་བས་ཆེ་བ་དང༔ མི་འབྲུ་གསེར་བས་བཟང་གྱུར་ཅིག༔ མི་སྲོག་བྲག་བས་སྲ་བ་དང༔ མི་ཚན་ནགས་ལས་ཆེར་གྱུར་ཅིག༔ ཨོཾ་བུདྡྷ་ཨཱ་ཡུརྫྙཱ་ན་བྷྲཱུྃ་ཧཱུྃ༔ རཏྣ་ཨཱ་ཡུརྫྙཱ་ན་ཧྲཱི༔ ཞེས་བསྐུར། སྙིང་པོ་བརྗོད་ལ་ཚེ་རིལ་དང་ཚེ་ཆང་སྦྱིན། དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་གྲུབ་པས་མཐའ་རྟེན་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟགས་བརྒྱད་ཀྱིས་མངའ་གསོལ་བས་འཆི་མེད་རྟག་པ་དམ་པའི་གོ་འཕང་ལས་ནམ་ཡང་ཉམས་པ་མེད་པའི་དགེ་ལེགས་ཀྱི་སྣང་བས་སྲིད་ཞི་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱས་པར་མོས་ཤིག །རྟགས་བརྒྱད་རིམ་བཞིན་གཏད་ལ། ཧཱུྃ༔ གསེར་གདུགས་འདི་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས༔ སྐྱོབ་པ་མཐར་ཕྱིན་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཧཱུྃ༔ གསེར་ཉ་འདི་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས༔ མཐོང་སྣང་མི་འགག་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཧཱུྃ༔ དུང་དཀར་འདི་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས༔ སྒྲ་དབྱངས་འགག་མེད་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཧཱུྃ༔ པདྨ་འདི་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས༔ སྨྲ་བྱེད་ཕར་ཕྱིན་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཧཱུྃ༔ བུམ་པ་འདི་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས༔ ཆོས་རྣམས་རང་བྱུང་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཧཱུྃ༔ རྒྱལ་མཚན་འདི་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས༔ བསྟན་པ་མི་ནུབ་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཧཱུྃ༔ དཔལ་བེའུ་འདི་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས༔ གསལ་བ་འོད་ལྡན་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཧཱུྃ༔ འཁོར་ལོ་འདི་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས༔ ཡོན་ཏན་མྱུར་མགྱོགས་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཉོན་མོངས་སྐྱོབ་པའི་ཆོས་གདུགས་དང༔ ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་གསེར་ཉ་དང༔ ཆོས་སྒྲ་སྒྲོག་པའི་དུང་དཀར་དང༔ དྲི་མེད་མདངས་ལྡན་པདྨ་དང༔ དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་བུམ་པ་དང༔ འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་རྒྱལ་མཚན་དང༔ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དཔལ་བེའུ་དང༔ ཐོགས་པ་མེད་པའི་འཁོར་ལོ་དང༔ བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་དབང་བསྐུར་རོ༔ སྤྲོ་ན་རྫས་བརྒྱད་རྒྱལ་སྲིད་རྣམས་ཀྱང་ཚིགས་བཅད་སྤྱི་འགྲོས་གཏད་ལ་ཤིས་བརྗོད་རྒྱས་པར་བྱ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་གཏེར་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་གླིང་པའི་ཟབ་གཏེར་རྫོགས་ཆེན་ཕ་རྒྱུད་ལྟ་བ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་ཆ་ལག་ཞི་ཁྲོའི་ཚེ་སྒྲུབ་འོད་ཟེར་དྲྭ་བའི་དབང་བསྐུར་མཐའ་རྟེན་བཅས་རྒྱས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ལ་དམ་ཚིག་ཁས་བླང་། གཏོང་རག་མཎྜལ་ཕྱིན་དབང་མཇུག་རྣམས་སྤྱི་ལྟར་བྱའོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚོགས་ལ་རོལ་ཅིང་ལྷག་མ་གཏང་བ་ནས། ཤིས་བརྗོད་བསྔོ་སྨོན་བར་ལས་བྱང་ཉིད་མཐར་ཆགས་སུ་གཏང་བས་འགྲུབ་བོ། །དུས་གསུམ་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེའི་སྲོག་ཀ་ནི། །ཚེ་བདག་རིགས་བརྒྱའི་བྱིན་རླབས་སྟོབས་ཀྱིས་བཙུགས། །འགྲོ་དྲུག་སྐྱེ་འཆིའི་འཕྲང་རིང་སྒྲོལ་བ་ལ། །གཞན་དྲིང་མེད་པའི་དཔའ་བོའི་དབང་ཕྱུག་ཤོག །ཅེས་གཏེར་རྙིང་ཚིག་དོན་དབྱིངས་ཆེ་ཞིང་རྒྱུད་ལུང་གབ་འཁྲུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བཞུགས་པའི་དགོངས་པ་རྟོགས་དཀའ་བ་དང་། ཐོག་སྔས་པས་དཔེ་རྒྱུན་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་སོང་ཞིང་མན་ངག་ལག་ལེན་གྱི་རྒྱུན་ངེས་ཏིག་མ་བཞུགས་པས་སྤྱི་བརྟོལ་དཀའ་ཡང་། ཉེ་རིང་བརྒྱུད་སྲོལ་གསུམ་གྱི་བྱིན་རླབས་བཀའ་བབས་ཐོབ་པའི་སྐལ་བཟང་སྙིང་ལ་བཅངས་ཏེ་རྒྱལ་དབང་པདྨའི་སྔགས་རིག་འཛིན་པ་འཆི་མེད་བསྟན་གཉིས་གཡུང་དྲུང་གླིང་པས་རྫོང་ཤོད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོར་བགྱིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-DZA-018&oldid=128025"\nThis page was last edited on6February 2019, at 15:12.


ཚངས་དབྱངས་དྲ་ཚིགས - གསར་འགྱུར། - རྩེད་འཇོའི་སྤྲོ་གསེང་གི་རིགས་དབྱེ།\n［རྩོམ་པ་པོ：མི་གསལ། ཡོང་ཁུངས：བོད་ལྗོངས་རླུང་འཕྲིན་དྲ་བ། དུས་ཚོད：2010/2/25 14:47:42 བཀླགས་ཐེངས：1164］ [ཡིག་གཟུགས: ]\nརྩེད་འཇོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དོན་དང་ངོ་བོའི་སྟེང་ནས་དབྱེ་ན། དེར་དམངས་ཁྲོད་རྩེད་འཇོ་དང་། དམངས་ཁྲོད་ལུས་རྩལ་གཉིས་སུ་འདུ་སྙམ་སྟེ།\n༡. སྤྲོ་གསེང་གི་རིགས། དམངས་ཁྲོད་རྩེད་འཇོ་ནི་དམངས་ཁྲོད་སྤྲོ་གསེང་གི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དམངས་ཁྲོད་རྩེད་འཇོའི་ཁྲོད་ཆེས་རྒྱུན་མཐོང་དང་། ཆེས་ཁྱབ་གདལ། ཆེས་སྟབས་བདེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བྱ་འགུལ་ཞིག་ལགས་སོ། དེར་ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོ་གསེང་དགའ་སྐྱེད་ཀྱི་རྩེད་འཇོ་དང་། དར་མ་རྣམས་ཀྱི་བག་གཡེང་སྐྱོ་སངས་ཀྱི་རྩེད་འཇོ་དག་འདུ། དམངས་ཁྲོད་རྩེད་འཇོ་ནི་ཡུལ་མི་ཐམས་ཅད་བྱ་འགུལ་དུ་ཞུགས་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྩེད་འཇོ་ཞིག་རེད་ལ། དེར་ལྟད་མོ་བ་མེད་ལ་ཡོད་ཀྱང་ཆོག་པ་དང་། ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ནི་རྩེད་འཇོར་ཞུགས་མཁན་གྱི་མི་སྣ་སྟེ། མི་རྣམས་བློ་སེམས་གཅིག་སྒྲིམ་གྱིས་ཞུགས་ན་ད་གཟོད་རང་ཉིད་ལ་སྤྲོ་སྣང་རྒྱས་ཡོང་། རྩེད་འཇོ་ལ་རང་དབང་རང་བཞིན་ཅུང་ཆེ་བས་གཏན་འཁེལ་གྱི་སྒྲིག་ལུགས་ཡོད་ལ་དེ་འདྲའི་གཟབ་ནན་མིན། ཡིན་ནའང་སྣ་རིགས་མང་ཞིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས་ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་རྣམས་རྩེད་འཇོའི་སྣ་རིགས་སོ་སོ་ཚང་མར་ཞུགས་པའི་ངེས་པ་མེད། བལྟོས་བཅས་ཀྱིས་བཤད་ན། ལུས་སྟོབས་ཤུགས་སྣོན་དང་། རྩལ་ནུས་འགྲན་ཟླ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བརྩོན་པའི་ལུས་རྩལ་སྤྲོ་གསེང་གི་རིགས་དང་ཁྱད་ཆེ་སྟེ། དམངས་ཁྲོད་རྩེད་འཇོ་ནི་འི་འཇམ་དང་ལྷོད་འཇགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་འོག་རོལ་རྩེད་རྩེ་བ་དང་། རྩེད་འཇོ་བའི་གྲས་ནས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཨེ་ཐུབ་ལ་ལྟ་བ་ཙམ་ལས་རྒྱལ་ཕམ་ཁོ་ན་རྩོད་པ་ཞིག་མིན། གཙོ་བོ་ལུས་སེམས་ལ་དགའ་ཚོར་དང་། ཤེས་རིག་འཕེལ་རྒྱས། སྨྲ་ལྕེ་ལ་སྦྱོང་བརྡར། གྲངས་རྩིས་ལ་བྱང་ཆ་བཅས་ཡོད་དུ་འཇུག་པའི་རྩེད་འཇོ་སྟེ། དཔེར་ན། ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབ་གཞིས་སྒོ་ལོགས་ཀྱི་རྩེད་མོ་དང་། ཨ་མཚར་མཚར་དགུ། ཀ་ཏོ་རའི་གྲངས་ཟློ་བ་སོགས་དང་། དར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁེད་ལྡེའུ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཀུ་རེ་ཆང་ཁའི་རྩེད་མོ་ལྟ་བུའོ།\n༢. ལུས་རྩལ་གྱི་རིགས། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ལུས་རྩལ་སྤྲོ་གསེང་གི་རིགས་ཀྱང་ངོ་བོའི་མཚོན་སྟངས་དང་རྣམ་པའི་ཆ་ནས་དབྱེ་ན། ལུས་ཤུགས་གཙོ་ཆེ་བའི་རིགས་དང་ཐབས་རྩལ་གཙོ་ཆེ་བའི་རིགས་གཉིས་སུ་འདུ་སྙམ་སྟེ།\nདང་པོ། ལུས་ཤུགས་ཀྱི་རིགས། ལུས་ཤུགས་ཀྱི་རྩལ་རྩེད་ཅེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྩལ་ཤུགས་འགྲན་པ་གཙོ་བོའི་འགྲན་རྒོལ་རང་བཞིན་གྱི་བྱ་འགུལ་ལ་ཟེར། དེ་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལུས་རྩལ་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེར་ཡ་རྐྱང་གི་འགྲན་བསྡུར་དང་ཚོགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་འགྲན་རྒོལ་ལུས་རྩལ་གྱི་ཆ་དག་ཡོད་དོ། ཡ་རྐྱང་གི་ལུས་རྩལ་ལ་གཙོ་བོ་འཇུ་རེས་རྒྱག་པ་དང་། འུར་རྡོ་འཕེན་པ། ལྗིད་འདེགས། ཐག་འཐེན་སོགས་ཡོད་དེ། འཇུ་རེས་རྒྱག་པ་ནི། བོད་རིགས་དང་། སོག་རིགས། དབྱི་རིགས། “ ཡུ་གུར་རིགས། ཀྲོང་རིགས། ཡའོ་རིགས་སོགས་རང་རྒྱལ་གྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གི་ལུས་རྩལ་རྣམ་གྲངས་ཤིག་རེད། དེ་ཡང་བོད་དུ་དར་བའི་དུས་གསལ་པོ་ཞིག་མི་ཤེས་ཀྱང་། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ལྟ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྡེབས་རིས་སུ་“སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཁྲིར་བཀོད་པ་”ཞེས་པར་འཇུ་རེས་རྒྱག་པའི་རི་མོ་ཡོད་པར་བརྟགས་ན་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ཡར་སྔོན་ནས་ལུས་རྩལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ།\nདེ་ཡང་བོད་ཀྱི་འཇུ་རེས་རྒྱག་ཚུལ་ལ་རང་དབང་གི་འཇུ་ལུགས་དང་། ངེས་གཏན་གྱི་འཇུ་ལུགས་གཉིས་ཡོད་ལ། རང་དབང་གི་འཇུ་ལུགས་ཀྱིས་མགོ་དང་རྐང་པ། ལག་པ་སོགས་གང་རུང་ནས་འཇུ་ཞིང་འཐེན་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་ཐང་ལ་རྒྱག་ཅི་ཐུབ་བྱེད་པ་ཡིན། ངེས་གཏན་གྱི་འཇུ་ལུགས་ནི་གཞོགས་གཉིས་ཀྱིས་རང་རང་གི་འགྲན་ཡའི་སྐེད་པ་དང་ཕྲག་པ་ནས་འཇུས་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་ཐང་ལ་རྒྱག་ཅི་ཐུབ་བྱེད་པའོ།\nའུར་རྡོ་འཕེན་པ་ནི། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་ལོ་རྒྱུས་རིང་ཞིང་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་རང་རེའི་མེས་པོ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་ཡར་སྔོན་ནས་རི་དྭགས་རྔོན་པ་དང་། ཕྱུགས་རིགས་གཉེར་སྐྱོང་། དགྲ་འགོག་རང་སྲུང་སོགས་ཀྱི་ཐད་བཀོལ་ནས་ད་ལྟ་ལུས་རྩལ་རྣམ་གྲངས་སུ་གྱུར་ཡོད་ལ། དེའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ད་ཡོད་ཀྱི་དཔྱད་གཞིར་གཞིགས་ན། དབང་མཛད་བཅུའི་དྲུག་པ་ཀྲོག་ཀྲོག་འདྲེའི་སྐབས་སུ་“མཚོན་ཆ་འུར་རྡོ་བྱུང་”ཡོད་པ་དང་། གཞན་ཤིན་ཅང་གི་ས་འོག་ནས་ཐོན་པའི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་མཚོན་ཆའི་ཁྲམ་བྱང་དུ་ཁྲབ་རྨོག་དང་། མདུང་རིང་། མདའ་གཞུ། འུར་རྡོ། རལ་གྲི་གྲི་ཤུབས་སྦྲགས་མ། མདའ་དོང་བཅས་བྱུང་ཚུལ་བཀོད་ཡོད་པས། ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་ལུས་རྩལ་རྣམ་གྲངས་འུར་རྡོ་ནི་བགྲང་བྱ་སྟོང་ཕྲག་ཡར་སྔོན་ནས་བྱུང་ཟིན་པ་ཤེས་ཐུབ། དེར་རིགས་དང་རྒྱུ། རྣམ་པ་བཅས་ལ་བརྟག་ན། སླ་བྱེད་རྒྱུ་ལ་ལུག་བལ། ར་རྩིད་ནོར་རྩིད། ནོར་རྔ། རྟ་རྔོག རྟ་རྔ་བཅས་དྲུག་དང་། ཕྱིའི་རྣམ་པའི་སྟེང་ནས་དབྱེ་ན་གའུ་ཁ་སྦྱོར་དང་། བྱིས་མིག དེ་བཞིན་སླ་བྱེད་སྐུད་པའི་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཟིལ་མོ་སྒང་སླས། བཞི་ཐེ་ཧྲིལ། (སླ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་སྙམ)བརྒྱད་ཐེ་ཧྲིལ། བཅུ་གཉིས་ཐེ་ཧྲིལ། ཁྲ་ཆེན། ཁྲ་ཆུང་། བཅུ་དྲུག་དགུ་སྒྲིལ། གཟི་རིལ། གཟི་མིག་མ་བཅས་དང་། ཁ་དོག་གི་ཆ་ནས་དབྱེ་ན། གཞོགས་དཀར། གཞོགས་ནག་ཆུ་མིག་དགུ་སྒྲིལ་བཅས་སོ།\nའུར་རྡོ་ནི་རྒྱང་རིང་དམིགས་གཏད་ཀྱི་འབེན་ལ་དམིགས་ནས་འཕེན་དགོས་ལ་དེའི་གཡུག་ཚུལ་ནི་གཏན་འཁེལ་ཞིག་མེད་པ་འདྲ་ཡང་སྤྱིར་བཏང་གིས་ལག་གཡས་པས་ཀླད་ནས་གཡོན་ལོགས་སུ་ཅུང་ཙམ་གཟུར་ཏེ་གཡོན་དུ་བསྐོར་བ་དང་། ལག་གཡོན་པས་ཀླད་ནས་གཡོན་ལོགས་སུ་ཅུང་ཙམ་གཟུར་ཏེ་གཡས་ལོགས་སུ་བསྐོར་བ། ལག་གཡས་པས་འུར་རྡོ་གཡས་གཞོགས་སུ་བསྐོར་བ་དང་། ལག་གཡོན་པས་འུར་རྡོ་གཡོན་གཞོགས་སུ་བསྐོར་བ།མདུན་ཕྱོག་ནས་གཡས་གཡོན་གང་རུང་དུ་བསྐོར་བ། གཡས་གཡོན་གཞོགས་གཉིས་ནས་གནམ་དུ་བསྐོར་ལ། འཕེན་ཕྱོགས་ལ་གྱེན་དུ་འཕེན་པ་དང་། ཐུར་དུ་འཕེན་པ། བདེ་ཐང་དུ་འཐེན་པ། རྟའི་གོང་ནས་འཕེན་ཞིང་། དེ་ལྟར་འཕངས་ཏེ་རྒྱང་ལ་འགྲོ་མིན་དང་འབེན་ལ་ཕོག་མིན། སྒྲ་སྐད་ཆེ་ཆུང་གིས་རྒྱལ་ཕམ་རྩོད་པར་བྱེད་དོ།\nལྗིད་འདེགས་ནི། བོད་རིགས་ཀྱི་ཆེས་སྔ་བའི་ལུས་རྩལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་རེད། དེར་བྱེ་སྒྱེ་འགྱོགས་པ་དང་འབྲུ་སྒྱེ་འགྱོགས་པ་སོགས་ཡོད་ལ་སྤྱིར་བཏང་གི་ལྗིད་ཚད་རྒྱ་མ་བཞི་བརྒྱ་ཡན་ཡོད་ཅིང་དེ་ཡར་བཀྱགས་ཏེ་རང་ལུས་ཕྱོགས་བཞིར་བསྐོར་བ་དང་སྒོར་ཐིག་གི་རི་མོར་སྐོར་བ་བྱེད་པའི་ཐེངས་གྲངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཕམ་རྩོད། གཞན་ད་དུང་འབྲི་གཡག་དང་རྟ། དྲེལ་སོགས་དང་། དེར་ཁལ་བཀལ་ཡོད་པ་བཅས་ཡར་བཀྱགས་པས་མཐོ་དམན་དང་སྔར་གནས་ནས་ཕར་འཁྱེར་བའི་བར་ཐག ཡར་བཀྱགས་ནས་བསྡད་པའི་དུས་ཡུན་ལ་བལྟོས་ནས་རྒྱལ་ཕམ་འགྲན། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སོ་དྲུག་པ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེས་(སྤྱི་ལོ་༦༧༦-༧༠༤)སྲིད་སྐྱོང་བའི་སྐབས་སུ་བོད་དུ་རྩལ་པོ་ཆེ་མི་བདུན་བྱུང་། དེའི་ནང་གི་རྔོག་རིང་ལ་ནག་པོས་གླང་པོ་ཆེའི་ཕྲུ་གུ་ཐེག་པ། རྔོག་གླིང་ཁམས་ཀྱིས་གཡག་གྲུས་པོ་ཆེ་ཐེག་པ། འགོས་གཡག་ཆུང་གིས་ཤ་བའི་རླུང་བུ་བྱེ་མས་བཀང་བ་ཀླད་ལ་བསྐོར། ཅོག་རོ་འབྲོང་ཤོར་གྱིས་འབྲོང་ཐུར་དུ་རྒྱུགས་པ་གྱེན་དུ་འཐེན། གནོན་ཁྲི་བདུན་གཡུ་བྱིན་གྱིས་རྟ་གཡང་ལ་མཆོང་བ་གྱེན་ལ་འཐེན་ནུས། དེ་ལྔ་པོ་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༨༠སྐབས་དག་གི་བོད་ཀྱི་མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་རྩལ་ཆེན་ལྔ་ཡིན་པར་མ་ཟད། ལུས་རྩལ་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་ལྗིད་འདེགས་པའི་གྱད་མི་ལྔའང་ཡིན་ནོ། ཐག་འཐེན་ལ་སྐེ་འཐེན་དང་གླང་ཆེན་ས་གཤགས་སོགས་ཡ་རྐྱང་ཅན་དང་མི་མགོ་འདྲ་མཉམ་གྱིས་ཐག་པའི་གཞོགས་གཉིས་ཕར་ཚུར་འཐེན་པའི་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་བཅས་ཡོད། སྐེ་འཐེན་ནི་འགྲན་ཡ་གདོང་ཐད་དུ་ལངས་ཏེ། ཐག་པའི་ཁུག་མགོ་གཞོགས་གཉིས་ཀྱི་སྐེ་ལ་བསྐོན་རྗེས། སྐེ་དང་མགོ་ལུས་གཟུགས་ཚང་མས་ཤུགས་བཏོན་ནས་རང་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་འཐེན་པ་དང་། ཕར་ཕྱོགས་འཐེན་ནས་ཐང་དུ་བཀོད་པའི་དཀྱིལ་རྟགས་ལས་བརྒལ་མིན་ལ་བལྟོས་ཏེ་རྒྱལ་ཕམ་ཕྱེ། གླང་ཆེན་ས་གཤགས་ནི་འགྲན་ཞུགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐག་པ་གློ་གཟར་དུ་མདུད་དེ་ལག་པ་ཟུང་དང་པུས་མོ་གཉིས་བཅས\n་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་གླང་ཆེན་གྱི་ལད་མོས་ཁ་རང་རང་སར་བསྐོར་ཏེ་འཐེན་རྩལ་འགྲན་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་རྒྱལ་ཕམ་བརྟག་ཚུལ་སྐེ་འཐེན་དང་མཚུངས་ལ། ཚོགས་པས་འཐེན་རྩལ་འགྲན་པ་ནི་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་རྒྱུན་མཐོང་དུ་གྱུར་ཡོད་པས་ཤེས་གསལ་ལྟར་རོ།གཉིས་པ་ཐབས་རྩལ་གྱི་རིགས། ཐབས་རྩལ་གྱི་རྩལ་རྩེད་ནི། ཐབས་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་པ་གཙོར་བཟུང་གི་སྤྲོ་གསེང་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཡིན། དེ་ལུས་ཤུགས་ཀྱི་རྩལ་རྩེད་དང་བསྡུར་ན་ཐབས་ཇུས་སྤྱོད་པ་མང་ལ་འགྲན་བསྡུར་པས་རྐང་ལག་གཡུག་པ་དང་འཐེན་འགྱོགས་མཆོང་ལྡིང་བཅས་ཀྱི་འཁྲབ་སྟངས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཞིང་། འགྱུར་ལྡོག་ཆེ་ལ་རྣམ་པ་མང་བའི་ཐེབས་པེད་(སྤོད་)རྩེད་འཇོ་དང་། ཐེ་ཀེའི་རྩེད་འཇོ། (ཨ་ཅུག་)མིག་མངས་རྩེད་འཇོ།རྟ་གོང་གི་རྩེད་འཇོ། ཆུ་རྐྱལ་རྩེད་འཇོ་སོགས་ཡོད་དེ། ཐེབས་པེད་ནི་བྱ་སྒྲོ་སོགས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་ལོ་ཆུང་བྱིས་པའི་རྐང་རྩལ་གྱི་རྩེད་མོ་ཞིག་ཡིན། དེར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཏེ་རྟ་ཐོག་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྦྱོང་བརྡར་ཡིན་སྙམ་ཞིང་། དེ་ལྟའི་རྩེད་མོའི་རྣམ་གྲངས་བོད་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་དར་ཞིང་ཁྱབ་ཡོད་ལ། ས་ཁུལ་ཁག་སོ་སོར་ཡང་རབ་ལ་ཐང་དཀར་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ལས་བཟོས་པའི་ཐེབས་པེད་དང་། འབྲིང་ལ་ཁྱིམ་བྱའི་སྒྲོ་ལས་བཟོས་པའི་ཐེབས་པེད། ཐ་མར་རས་སམ་ར་རྩིད་སོགས་ཅི་འབྱོར་བ་ལས་བཟོས་པའི་ཐེབས་པེད་སྣ་ཚོགས་ཡོད། དེར་ཡང་ལོ་ན་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཐ་གུ་འདོགས་དགོས་མིན་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། ལོ་ན་བཞི་ལྔ་ཙམ་ལས་མ་སོན་པའི་བྱིས་པས་རྩེ་སྐབས་ཐ་གུ་དང་ཁ་བྲལ་དུ་མེད་ལ། ལོ་ན་ཆེ་ཙམ་ལ་སླེབས་པའི་ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་ཚོས་རྩེ་སྐབས་ཐུ་གུ་འདོགས་མི་དགོས་པར་མདུན་རྩེད་དང་། རྒྱབ་རྩེད། གཡས་རྩེད། གཡོན་རྩེད། གནས་རྩེད་སོགས་ཀྱི་རྩེ་ལུགས་ཡོད་ལ།དེ་དག་ཚང་མ་ཐབས་རྩལ་ལ་བརྟེན་དགོས། ཐེ་ཀེ་ནི་(ཨ་ཅུག་གི་རྩེད་འཇོ་)ར་ལུག་སོགས་ཀྱི་པུས་ཚིགས་རུས་ཆུང་ཞིག་སྟེ། མདོ་དབུས་གཙང་གསུམ་སོགས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གྱི་བྱིས་པ་ཚོས་རུས་ཆུང་གྲུ་བཞི་དེ་རྟ་བོང་ལུག་རའམ་ཤར་ནུབ་རྟ་དྲེལ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནས་རྩེད་མོ་རྩེ་རྒྱུ་ཡོད་པས། དེར་རྟ་དྲེལ་རྩེ་བ་ཡང་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། ཐེ་ཀེ་ལ་བཟང་ངན་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྲོལ་ཡོད་དེ། ར་ལུག་སོགས་བཤས་ནས་བཏོན་པའི་ཐེ་ཀེ་ལ་བཟང་ཐེ་རུ་འབོད་ཅིང་ལེགས་པར་བརྩི་བ་དང་། ར་ལུག་སོགས་ཤི་རོ་ནས་བཏོན་པར་ཤི་ཐེ་རུ་འབོད་ཅིང་ཞན་པར་བརྩི་སྲོལ་ཡོད། ཡུལ་གྲུ་ལ་ལར་ཤི་ཐེ་རྩེ་སྲོལ་ཉུང་ལ་ཆེ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཐེ་ཀེ་རྩེ་སྲོལ་དཀོན། གཞན་ཡང་ཐེ་ཀེའེ་ནང་ནས་ལེགས་ཤོས་ནི་མཁྲེགས་ཤིང་འཇམ་ཤ་དོད་ལ་འོད་མདངས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། སྤྱིར་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་ཐེ་ཀེ་རྩེ་བའི་དུས་ཚོད་ནི་དགུན་དུས་ཡིན་ཞིང་། དབྱར་དུས་རྩེ་སྲོལ་མེད། དེ་ཡང་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་དང་ཐོན་སྐྱེད་ངལ་རྩོལ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་དེ། དགུན་དུས་ར་ལུག་སོགས་བཤའ་དུས་ཡིན་པ་ཙམ་མ་ཟད། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་ལས་བྲེལ་ཆུང་བའི་དུས་ཡིན་གཤིས། དུས་ཚིགས་དེ་ནི་ཐེ་ཀེ་ཐོན་པའི་དུས་དང་རྩེ་བའི་དུས་ལེགས་པོ་ཞིག་རེད། ཐེ་ཀེ་གྲུ་བཞི་དེའི་སྟེང་ནི་རྟ་དང་། འོག་ནི་བོང་བུ། གཡས་ནི་ར། གཡོན་ནི་ལུག མདུན་ནི་ཁྱུང་། རྒྱབ་ནི་ཁྱི་རྐུབ་སོགས་སེམས་ཅན་ལ་དཔེ་བཞག་ནས་དབང་རིམ་ཡང་རྟ་བོང་ལུག་ར་དེ་བའི་ལས་སྔ་མ་སྔ་མ་དབང་ཆེ་ཞིང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དབང་ཆུང་བར་བརྩི་བ་དང་། ཁྱུང་དང་ཁྱི་རྐུབ་གང་རུང་ལངས་ཚེ་སླར་ཡང་འཁྲབ་དགོས་པ་བཅས་སོ།\nརྟ་གོང་གི་རྩེད་འཇོ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཞིང་། མིག་མངས་ནི། བོད་དུ་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་དར་བ་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད་པ་མ་མཐོང་ཡང་། རྒྱའི་ཡིག་ཚང་“ཐང་ཡིག་རྙིང་མ་”ལས་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་སྐོར་བརྗོད་སྐབས་“རྩེད་མོར་ཤོ་དང་མིག་མངས་”ཞེས་དང་།“ཏུང་ཧོང་གི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་”དག་ན་བོད་བཙན་པོའི་བློན་ཆེན་སྤུང་སད་ཟུ་ཙེ་སོགས་ཀྱིས་མིག་མངས་རྩེ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་བཀོད་ཡོད་པ། དམངས་སྲོལ་ཞིབ་འཇུག་པ་སྐུ་ཞབས་དགྲ་ལྷ་ཟླ་བ་བཟང་པོས་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཕོ་བྲང་བྱམས་པ་མི་འགྱུར་གླིང་ནས་ཚོལ་རྙེད་བྱུང་བའི་རྡོ་བརྐོས་ཀྱི་མི་མངས་འཁྲབ་གའི་སོགས་དང་། དེ་མིན་“བོད་ལྗོངས་རྩོམ་རིག་”དུས་དེབ་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་སྐུ་ཞབས་ཡན་ཞན་ཀྲུང་ནས་“དཀར་ནག་གི་འཇིག་རྟེན་”ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་ཏེ།“གངས་ལྗོངས་རིག་གནས་”དུས་དེབ་ཏུ་“མིག་མངས་ནི་གནའ་དུས་ནས་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཡོད་པ་ཙམ་མ་ཟད། བོད་དུ་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་རྒྱ་ནག་ལས་སྔ་”⑧ཞེས་བཀོད་པ་དག་ལ་བརྟག་ན་ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་ནམ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་བྱུང་བ་དཔོག་ཐུབ། དེར་རིགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་“བོད་ཀྱི་དེབ་ཐེར་བཀྲ་ཤིས་གཏེར་བུམ་”( P༨༥༡)དུ་བཀོད་པ་ལྟར་ན་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟ་རྒྱུན་མཐོང་གི་རིགས་ནི་འགྲིག་རྩེད། དབྱིབས་སྒང་དྲུག་ཅུ་(ཨ་མདོ་བས་བཙིར་འགྱིག་ཟེར)། ཌ་རུ་མ། རྒྱལ་པོ་སྒོ་གཅིག སྒོ་གཉིས། སྒོ་བཞི་སོགས་ཡོད་ཅེས་པའང་དོན་ལ་གནས་ཤིང་། བོད་རིགས་མི་དམངས་ནི་མིག་མངས་རྩེ་རྒྱུར་དགའ་བས་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་ཚང་མས་རྩེ་ལ། འཁྲབ་གཞི་དང་འགྱིག་རྡེའུ་ཡང་ནང་དོན་དང་རྩེ་ལུགས་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་ལྟར་རྙོག་འཛིང་མིན་པར་སྟབས་བདེ་ཡིན་པས། མིག་མངས་རྩེ་མཁན་གྱིས་རང་ཁྱིམ་དང་། ཕྱི་རོལ། ལམ་འགྲམ། གཡུལ་ཁ། གྱང་རྩ་སོགས་ནས་སྡོང་པོའི་ཡལ་ག་དང་། སོལ་བ། རྡོ་འབིགས། རྡོ་ཕྱེ་དཀར་པོ་སོགས་སྤྱད་དེ་ཐང་དང་། རྡོ་ལེབ། ཤིང་ལེབ་སོགས་ལ་འགྱིག་རིས་བྲིས་ཏེ་འཁྲབ་གཞི་བྱེད་ལ། རྡེའུ་དཀར་ནག་དང་སིལ་ཏོག་གི་ནང་སྙིང་གིས་འགྱིག་རྡེའུ་བྱེད། གང་ལྟར་ཕན་ཚུན་གྱི་འགྱིག་རྡེའུ་མི་ནོར་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཆོག་གོ །\n·གསར་འགྱུར་འོག་མ：རྩེད་འཇོའི་རོལ་རྩེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས། 【 འདྲ་ཕབ། 】 【 པར་འདེབས། 】\n·བོད་ཀྱི་རླུང་རྟ་（ཀླུང་རྟ་）འཛུགས་སྲོལ་སྐོར། 2010/5/5 8:50:07\n发表时间：2018/12/5 21:59:18 [来自: 112.5.248.254]\n发表时间：2018/11/22 23:03:58 [来自: 112.5.248.152]\n发表时间：2018/11/15 23:10:28 [来自: 112.5.248.229]\nའབྲེལ་ཡོད་དཔྱད་བརྗོད 65 ཡོད། མིག་སྔར་གསར་འགྱུར当前显示最新的3འདུག [དཔྱད་བརྗོད་མང་པོར་བལྟ་བ།] [དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ་བ།]


ཆབ་སྲིད་ཐབས་བྱུས་ཐོག་སྤྱི་འཐུས་ནང་ཁུལ་ལྷན་ཚོཊ། – བོད་ཀྱི་དུས་བབ།\nཉིན་ལྔའི་རིང་སྤྱི་འཐུས་ནང་ཁུལ་ལྷན་ཚོགས་བསྡུས་ཏེ། ཆེད་མཁས་པ་དང་སློབ་སྟོན་པ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བ་དང་། ད་ལྟའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆབ་སྲིད་གནས་སྟངས་འོག་བོད་ཀྱི་གནད་དོན། དེ་བཞིན། རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཚོའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དང་མི་དམངས་ལ་འབྲེལ་ལམ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་ཕྱོགས། བོད་ཕྱི་ནང་གི་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་བཅས་ལ་དཔྱད་བསྡུར་གནང་ཡོད།\nབོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་གོ་སྒྲིག་འོག ཉེ་ཆར་ཕྱི་ཚེས་ ༡༡ ནས་ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་ཉིན་གྲངས་དྲུག་རིང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཁག་ཅིག་ལ། ངྷ་རམ་ས་ལའི་ཉེ་འཁྲིས་ Snow Hermitage Resort Dharamsala ཞེས་པར། ཆབ་སྲིད་ཐབས་བྱུས་ཐོག་སྤྱི་འཐུས་ནང་ཁུལ་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཚོགས་ཏེ། ཧོང་ཀོང་ནས་ཕེབས་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་མེ་ཁེལ་ཌེ་བེ་སི་ Michael. Davis དང་ཁྲིམས་ལུགས་མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེངྒེ་། དྲིལ་བསྒྲགས་དྲུང་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་བསམ་འཕེལ། བཀའ་ཤག་ངེས་མེད་དྲུང་འཕར་ཤ་འབྲོང་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོ། དེ་བཞིན། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་གཉིས་དང་། བོད་ནང་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བ་སྤྱི་འཐུས་འབའ་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་ལགས་དང་སྤྱི་འཐུས་སྨོན་ལམ་མཐར་ཕྱིན་བཅས་ནས་བརྗོད་གཞི་འདྲ་མིན་ཐོག་གཏམ་བཤད་དང་། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམ་པ་དང་བགྲོ་གླེང་གོ་བསྡུར་གནང་ཡོད། སྤྱི་འཐུས་ནང་ཁུལ་ལྷན་ཚོགས་དེའི་སྟེང་། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་གཉིས་གཙོས་པའི་ཆོལ་ཁ་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་ལྔ་རེ་དང་ཆོས་བརྒྱུད་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་གཅིག་རེ་བཅས་སྡོམ་པའི་སྤྱི་འཐུས་ ༢༠ ཙམ་ཞུགས་ཡོད་འདུག\nདེ་རིང་ཉིན་གུང་བོད་མི་དམངས་སྤྱི་འཐུས་གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ཟེར་ལགས་སུ་སྤྱི་འཐུས་ནང་ཁུལ་ལྷན་ཚོགས་དེའི་སྐོར་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པར་ཁོང་གིས་ངོ་སྤྲོད་གནང་དོན། ཐེངས་འདིར་བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་གོ་སྒྲིག་འོག སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་དང་ཚོགས་གཞོན་གཙོས་པའི་སྤྱི་འཐུས་ ༢༠ ཙམ་ཉིན་དྲུག་རིང་། ཆབ་སྲིད་ཐབས་བྱུས་ཐོག་སྤྱི་འཐུས་ནང་ཁུལ་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཚོགས་ཡོད་པ་རེད། ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་ཉིན་དང་པོར་ཚོགས་ཞུགས་པ་དག་གིས་ཐོ་འགོད་དང་། ཉིན་གཉིས་པར་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བ་དང་། ད་ལྟའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆབ་སྲིད་གནས་སྟངས་འོག་གི་བོད་ཀྱི་གནད་དོན། ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་ང་ཚོའི་སྟོབས་ཤུགས་དང་ཞན་ཆར་ཞིབ་འཇུག ད་ལྟའི་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་འབྲེལ་བའི་གནས་བབ་འོག ང་ཚོར་ཐབས་བྱུས་ཅི་དགོས། དེ་བཞིན། ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་འཚོལ་ཐབས། ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྡིངས་ཆ་ཆེ་ཁག་ངོས་འཛིན་བཅས་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད།\nཉིན་གསུམ་པར། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་རྒྱ་རི་སྒྲོལ་མ་མཆོག་དང་སྤྱི་འཐུས་འབའ་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། བློ་བཟང་སེང་གེ་བཅས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཚོའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་། རྒྱལ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གིས་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་སྐོར། བོད་པ་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྟོབས་ཤུགས་དང་ཞན་ཆར་ཞིབ་འཇུག རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ང་ཚོའི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁག་སུ་ཡིན་དང་། དེ་དག་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་གཏོང་ཕྱོགས། རྒྱ་ནག་གི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དང་། མི་དམངས་ལ་འབྲེལ་ལམ་དམ་ཟབ་གཏོང་ཕྱོགས། རྒྱ་ནག་དང་ཕྱོགས་འགལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་ཁག་ལ་འབྲེལ་ལམ་བྱས་ན། དགེ་སྐྱོན་གང་འབྱུང་བཅས་ལ་གསུང་བཤད་དང་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད།\nཉིན་བཞི་བར་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་ཚོགས་གཞོན་རྒྱ་རི་སྒྲོལ་མ། དེ་བཞིན། ཧོང་ཀོང་ནས་ཕེབས་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་མེ་ཁུལ་ཌེ་བེ་སི། བློ་བཟང་སེང་གེ་བཅས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་འོག རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས་བཅས་ནས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཐབས་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་དང་མཁས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་ཏུ་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས། རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་མཉམ་དུ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྡིངས་ཆ་འཚོལ་རྒྱུ་བཅས་ལ་གོ་བསྡུར་གནང་ཡོད།\nཉིན་ལྔ་བར་བོད་མི་དམངས་སྤྱི་འཐུས་སྨོན་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ལགས་དང་། བཀའ་ཤག་ངེས་མེད་དྲུང་འཕར་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོ། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་འགན་འཛིན་ལས་རོགས་འཇམ་དཔལ་སྨོན་ལམ་ལགས་བཅས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་འོག ད་བར་ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་དང་མ་ཐོན་པ་ཁག་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་། བོད་ཕྱི་ནང་གི་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས། བོད་ནང་དུ་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་ཀྱི་ལས་འཆར་དང་འབྲེལ་བའི་མཐུན་འགྱུར་ཞུ་ཐབས་སྐོར། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཐོག་ལ་འཛིན་པའི་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཁག་ལ་གདོང་ལེན་བྱ་ཕྱོགས་བཅས་ལ་བགྲོ་གླེང་གོ་བསྡུར་གནང་ཡོད།\nཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཚོགས་འདུའི་ཉིན་མཐའ་མ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ཚོགས་ཆུང་ཁག་གི་སྙན་ཐོར་ཞིབ་འཇུག་དང་། དེ་ལ་བསྐྱར་དུ་བགྲོ་གླེང་དཔྱད་བསྡུར་གནང་ཡོད། དེ་མིན་ཐེངས་འདིའི་ལྷན་ཚོགས་སྟེང་། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་བསམ་འཕེལ་མཆོག་གིས་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གི་གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་བཅས་ཀྱང་གནང་སོང་། ང་རང་གི་བསམ་པར་ཐེངས་འདིའི་སྤྱི་འཐུས་ནང་ཁུལ་ལྷན་ཚོགས་དེ་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་པོ་བྱུང་སོང་དྲན་ཡོད། མ་འོངས་པར་ཡང་འདི་ལྟ་བའི་ཟབ་སྦྱོང་ངམ། བགྲོ་གླེང་གི་སྡིངས་ཆ་བསྐྲུན་ཏེ་གནད་དོན་བྱེ་བྲག་པའི་ཐོག་བསྐྱར་ཞིབ་དང་། བགྲོ་གླེང་གོ་བསྡུར་གནང་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་འདུག ཅེས་ངོ་སྤྲོད་གནང་སོང་།\nཚེས་༡༧ཉིན་ཨ་རིས་གསེར་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བའི་དུས་སྟོན་བགྲོ་གླེང་དུ་་མདོ་སྨད་སྤྱི་འཐུས་གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ཟེར་མཆོག་ལ་ཡིག་ནོར་མང་པོ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་མེད་སྐྱོན་བརྗོད་འདྲ་མིན་བྱེད་པོ་དྲ་དཔོན་ཟེར་བ་དེས་དེ་རིང་འདིར་ཡིག་སྐྱོན་ཧ་ཅང་ཉུང་བའི་བསམ་ཚུལ་བྲིས་འདུག་པ་དང། དེ་ཙམ་མ་ཟད་ཟབ་སྦྱོང་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཤེས་ཁོས་ཤེས་འདུག་ན་ན་ད་ནི་རྩོམ་ཡིག་དག་མ་དག་འདྲ་མིན་བྲིས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་དཀྲུག་ཤིང་བྱེད་མཁན་མི་འདི་སུ་ཡིན་ས་རེད་དམ།\nབཅར་འདྲི་གནང་ས་དེ་ཟབ་སྦྱོང་གོ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་སྤྱི་འཐུས་ཆོས་སྐྱོང་དབང་ཕྱུག་དང་ཡང་ན། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་གང་རུང་ལ་མི་འདྲི་བར། བཙལ་བཙལ་ནས་གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ཟེར་ལ་འདྲི་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ།\nསྤྱི་འཐུས་ཚོས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་གྲོས་བསྡུར་གནང་ཡོད་ན་ཕན་ངེས་ཡིན་པ་བཤད་མི་དགོས་ལ། འོན་ཀྱང་སྤྱི་འཐུས་ནང་ཁུལ་ལྷན་ཚོགས་དེ་ལ་འགྲོ་གྲོན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པས། འགྲོ་གྲོན་ཐོག་ལ་བསྲི་ཚགས་ཕྲན་བུ་གནང་ནས། NEDཞེས་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་དངུལ་ལྷག་དེ་ག་བསྒྱུར་གནང་སྟེ། བོད་དོན་ལས་འགུལ་གཞན་ལ་བཏང་ཐུབ་ན་དགེ་མཚན་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དེ་མིན་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་མགྲོན་ཁང་རྫིག་པོར་ཉིན་མཚན་བསྟུད་མ་དྲུག་ཙམ་བཞུགས་ནས་དམིགས་བསལ་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་དང་། མ་བཞུགས་ནས་གྲུབ་འབྲས་མི་ཐོན་པར་ཁྱད་ཨེ་ཡོད་སྙམ།\nཉིན་ལྔའི་རིང་སྤྱི་འཐུས་ནང་ཁུལ་ལྷན་ཚོགས་བསྡུས་ཏེ། ཆེད་ལས་མཁས་པ་དང་སློབ་སྟོན་པ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བ་དང་། ད་ལྟའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆབ་སྲིད་གནས་སྟངས་འོག་བོད་ཀྱི་གནད་དོན། དེ་བཞིན། རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཚོའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དང་མི་དམངས་ལ་འབྲེལ་ལམ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་ཕྱོགས། བོད་ཕྱི་ནང་གི་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་བཅས་ལ་དཔྱད་བསྡུར་གནང་ཡོད་པ་ལས། རྒྱ་གར་གྱི་ཤེས་ཡོན་མི་སྣ་དང་ཡུལ་མི་སྐྱུས་མ་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་གཟབ་ཀྱིས་ལས་འགུལ་འདྲ་མིན་བརྩམ་དགོས་པ་སོགས་དེ་ཙམ་གལ་གནད་ཆེན་པོས་གསུངས་མེད་པ་ནི་ཡ་མཚན་རེད། ད་ལམ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཇེ་ཞན་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་ལ་མཐོང་ཆུང་དང་གཉའ་བཅོས་གཏོང་པ་དེས་རྒྱ་གར་མི་མང་ལ་ཕོག་བཏུག་ཆེས་ཆེར་བཏང་ཡོད་པས་དེ་ནི་ང་ཚོར་མཚོན་ན་གོ་སྐབས་ཤིག་རེད་སྙམ། ཁ་སྔོན་ངའི་གྲོགས་པོ་རྒྱ་གར་འཁྲིམས་རྩོད་པ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཡང་མཚན་པའི་ངང་ང་ལ་འདིའི་སྐོར་དྲི་བ་ཞིག་ཀྱང་དྲིས་སོང་།\nཧོང་ཀོང་ནས་ཕེབས་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་མེ་ཁེལ་ཌེ་བེ་སི་ Michael. Davis མཆོག་དང་ཨ་རེའི་ནས་ཕེབས་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་མཁས་དབང་ བློ་བཟང་སེངྒེ་རྣམས་གཉིས་ཅེས་འབྲི་ན་དངོས་ཡོད་དང་མཐུན་ལ་གོ་དོན་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང\nབཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་ཕྱོགས་སོ་སོའི་་ལས་སྣེ་བ་རྣམས་ནས་འཆམ་མཐུན་སྤྱི་ཚོགས་དང་དམངས་གཙོས་གནས་བབས་ལ་སེམས་ཁུར་དགོས་པ་མ་ཟང། ཁྱེད་ཚོས་འདི་ནས་མདོ་ཤོར་ཡོང་དུས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ནི་གང་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་ངམ། མ་འོང་པའི་མི་རབས་ཚོས་སུ་ལ་མིག་ལྟོས་བྱེད་དགོས་སམ།\nཐེངས་འདིའི་གདན་ཞུའི་སྐུ་མགྲོན་ལ་བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་དང་དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློ། བརྩོན་འགྲུས་གྲགས་པ། མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས། རྨེ་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚོ་སོགས་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་ཉི་ཤུ་ལྷག་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་པད་མ། ཞིང་ཆེན་དམངས་ཆེན་གྱི་གཡང་མོ་རྒྱལ། བོད་རིགས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་སྐལ་བཟང་རྡོ་རྗེ། ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོ་ཐིན་གྱི་མཐའ་བཀྲ་ཤིས། ཞིང་ཆེན་རིག་གནས་ཐིན་གྱི་ཚེ་རིང་ཐར། ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཅུའུ་ཡི་དཀོན་མཆོག་སོགས་མགོ་ཁྲིད་རིམ་པ་དང་ད་དུང་ཕྱོགས་སོ་སོའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་དང་ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་འཐུས་ཚབ་མི་སྣ་སོགས་གདན་ཞུའི་སྐུ་མགྲོན་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གིས་གྲུབ།\nཐེངས་འདིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་སྟེང་དུ་བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་དང་དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློ། མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་གསུམ་ལ་ཕུལ་བྱུང་མཁས་དབང་བྱ་དགའ་དང༌། དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ལུང་རྟོགས་རྒྱལ་མཚོ་དང་ར་རྒྱ་ཤེས་རིག་ནོར་བུའི་སློབ་གླིང་གི་སློབ་གཙོ་འཇིག་མེད་རྒྱལ་མཚན་སོགས་མི་བདུན་ལ་ཕུལ་བྱུང་སློབ་གསོའི་བྱ་དགའ། རྨེ་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དང་ལྡོང་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་མཚོ་སོགས་མི་དྲུག་ལ་ཕུལ་བྱུང་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་བཅས་ཁྱོན་མི་བཅུ་དྲུག་ལ་ཐེངས་འདིའི་གཞུང་བརྒྱའི་བགྲོ་གླེང་རྟགས་མའི་བྱ་དགའ་ཐོབ།\nཐེངས་འདིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ཚན་རིག་སྲིད་ཇུས་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་བྱ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ཕན་བདེ་སྤྱི་ཚོགས། བརྗོད་བྱེད་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་སྤེལ་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ། རིག་གནས་དར་སྤེལ། སློབ་གསོ་གོང་སྤེལ། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་བཅས་ལ་ནུས་བ་ཅུང་ཙམ་འདོན་རྒྱུ་དེ་རེད།\nབོད་ཀྱི་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་ཚོ། རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་རོགས། རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་རོགས།\nསྤྱི་འཐུས་ཚོས་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་སེམས་ཁུར་ཡོད་པར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དགའ་བསུ་ཞུ། ལས་དོན་ཡང་ཕྱོགས་ཞེན་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དེ་བཞག་ནས། བོད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ཚེ་སྲོག་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེན་དུ་བརྩིས་ཏེ་ལྟ་སྐྱོང་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོད་མཁན་དག་གིས་རྒྱུན་སྐྱོང་དང་མེད་མཁན་དག་ནས་དེ་དག་ཤེས་རྒྱུར་སེམས་གཏིང་ནས་འབོད་སྐུལ་ཡོད། ང་ཚོས་དུས་འགྱངས་བྱེད་མི་རུང་སྤྱི་འཐུས་ཚོ། རྙོག་གླེང་ཞོག་ལ་བོད་གངས་ཅན་པའི་སྤྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ཕེབས་ཤོག ནང་ཁུལ་ཕྱོགས་རིས་བྱས་ནས་འགྲ་དགའ་གཉེན་སྡུག་བྱེད་མི་ཉན། བསམ་ཕྱོགས་མི་མཐུན་པ་རེ་ཟུང་ཡོང་མི་སྲིད་པ་མིན། དེ་ཙམ་གྱིས་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་མ་རེད། འོན་ཀྱང་བསམ་ཤེས་མེད་པར་མུ་མཐུད་དེ་གཏམ་ཁ་ལྕེ་བདེ་མདོགས་བྱས་ན། འཇུག་འབྲས་གངས་ཅན་པ་སྤྱིའི་གྱོང་གུད་ཡིན་པ་འབྲེལ་ཡོད་སྤྱི་འཐུས་ཚང་མས་བསམ་ཤེས་གནང་རོགས་སྐུ་མཁྱེན།\nསེམས་གཏིང་ནས་བཀའ་དྲིན་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཞུ། རྙོག་དྲ་ཆེན་པོ་ཆུང་ངུར་བཏང་ནས། ཆུང་ངུ་མེད་པའི་བཟོ་བའི་ཐོག་ནས། བོད་མི་རིགས་འདིའི་ཆེད་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ནས་འབད་པ་གནང་རོགས། ཨ་མདོ་ཁམས་པ་དབུས་གཙང་ཟེར་ནས་ཕན་ཚུན་ལ་ངན་དང་མཚང་བྲུས་བསྡད་ན་སུ་ཡང་དགའ་གི་མ་རེད། སོ་སོའི་ཆོལ་ཁར་ཞེན་ཁོག་མེད་སུ་ཡང་ཡོད་མ་རེད། དེ་ཡོད་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཁྱིམ་ཚང་གི་ཞེན་ཁོག་ནས་གྲོང་པའི་ཞེན་ཁོག གྲོང་པའི་ཞེན་ཁོག་ནས་ཆོལ་ཁའི་ཞེན་ཁོག ཆོལ་ཁ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞེན་ཁོག འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་ཞིག་གི་འཚོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་རེད། དེ་རིང་འདི་ལྟར་ལས་ཀ་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་འདུ་འཛོམས་གནང་བར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚོར་གསོལ་སྟོན་ཞིག་གྲྭ་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་ད་ལྟ་ལམ་སེང་གོ་སྒྲིག་ཞུ་ཐུབ་ས་མ་རེད།\nསེམས་པ་སེམས་པར་ཡིན་པར་འཁྲུལ་མི་རང་། སེམས་པ་དེ་ཡང་བོད་སེམས་ཡིན་པ་གཏན་ནས་བརྗེད་མི་ཉན། ལས་དོན་དེ་ཡང་རང་དོན་མིན་པ་ཤེས་དགོས། རང་དོན་མིན་པའི་སྤྱི་དོན་དེ་ཡང་རང་གི་ཚེ་སྲོག་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེན་དུ་ལྟ་སྐྱོང་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོད་མཁན་དག་གིས་རྒྱུན་སྐྱོང་དང་མེད་མཁན་དག་ནས་དེ་དག་ཤེས་རྒྱུར་སེམས་གཏིང་ནས་འབོད་སྐུལ་ཡོད། ང་ཚོ་གཅིག་ཡིན། བོད་པ་ཡིན། བོད་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་ནང་ཁུལ་ཕྱོགས་རིས་གཏན་ནས་བྱེད་མི་ཉན། བསམ་ཕྱོགས་མི་མཐུན་པ་རེ་ཟུང་ཡོང་མི་སྲིད་པ་མིན། དེ་ཙམ་གྱིས་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་མ་རེད།


DSpace at Cambridge: Interview 2, 'The History of the Baxi Clan'\nTitle: Interview 2, 'The History of the Baxi Clan'\nOther Titles: 巴喜家族史འབའ་གཞེས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།\nAbstract: The Baxi Clan first lived in Mianmian and moved to Wangjiagou Village four generations ago. The Baxi Clan came fromaplace where crows were white and had no feathers. Baxi got its name because the founder of the clan hid in the forest when he had to work in the fields. Baxi has had four generations since coming to Wangjiagou.\n最初巴喜家族居住在棉面，四代以前入住了王家沟村。巴喜家族来自于一个白色的乌鸦没有羽毛的地方。巴喜得到这个名字是由于这个家族的创始人，当他要在田野上劳作时隐藏在森林里。 自从来到这个村以后巴喜家族有了四代人。 དང་ཐོག་འབའ་གཞེས་ཁྱིམ་རྒྱུད་མེན་མེན་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱས། མི་རབས་བཞི་ཡི་སྔོན་དུ་བང་རྒྱ་གུའུ་སྡེ་བའི་ནང་དུ་འཚོ་གནས་བྱས་པ་རེད། འབའ་གཞེས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནི་ཁྭ་ཏ་དཀར་པོ་ལ་སྒྲོ་མེད་པའི་ས་ཆ་ཞིག་ནས་ཡོང་བ་རེད། འབའ་གཞེས་ཟེར་བའི་མིང་འདི་ཐོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱིམ་རྒྱུད་འདི་འཛུགས་མཁན་གྱིས་ཞིང་ལས་བྱེད་དུས་ཁོ་རང་ནགས་ཚལ་ཁྲོད་དུ་སྦས་འདུག་པ་རེད། སྡེ་བ་འདིའི་ནང་དུ་ཐོན་པ་ནས་བཟུང་འབའ་གཞེས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ལ་མི་རབས་བཞི་བྱུང་པ་རེད།\nWangjiagou Interview 2.MP325.8 MBmp3View/OpenWangjiagou Interview 2.wav189.6 MBWAVView/OpenWangjiagou Interview 2.pdf437.34 kBAdobe PDFView/Open\nThis item has been accessed 223 times.


ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས། གཡུང་དྲུང་སྐྱབས། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་བ་༡༠ཚེས་༢༨ཉིན།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།］ དཔྱད་རྩོམ་འདིར་ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་གི་གོ་བ་དང་། ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱབ་ཁུངས་བཅས་པ་རྒྱ་བོད་ཡིག་ཆ་ཁུངས་བཙུན་མང་པོ་གཞིར་བྱས་ཏེ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཡོད།[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] ཞང་ཞུང་། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས། ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ།\nཞང་ཞུང་ནི་བོད་མི་རང་ག་བ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་བློ་གྲོས། དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས། རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་རང་མི་རིགས་ཀྱི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེས་རིག་སྟེ། བོན་ནམ་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དར་ཁུངས་སུ་སྣང་བས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་འདི་ཧ་ཅང་གི་མིང་རྙིང་གྲས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་བའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་མངའ་ཁོངས་རྙིང་གྲས། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་མཆེད་ཁུངས་རྙིང་གྲས་དེ་ཡིན་ལ། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་སྒང་གི་རིག་གཞུང་སྨྲ་བའི་ཁྲོད་དུའང་གངས་ཏི་སེ་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་འདི། མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་སུ་སྣང་མཁན་དང་དེའི་ཐད་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ་སྤེལ་མཁན་ཡང་བྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཏེ། གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་རིས་སུ་མཆེད་པའི་ལྟ་བ་ཐན་འཁྱེར་བའི་དབང་གིས་ངེད་ཅག་སྒང་བ་བོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ། བོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་བོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་ཁག་གི་ནང་དུ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁོངས་དང་ཞང་ཞུང་གི་ཤེས་རིག ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་ཡིག་མང་དུ་མཆིས་པ་ལས། བན་གྱི་མཁས་པས་མཛད་པའི་གསུང་རྩོམ་རྙིང་གྲས་ཁག་གི་ནང་དུ་ཞང་ཞུང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཤེས་རིག་སྐོར་གྱི་དཔྱད་ཡིག་རིགས་དཀོན་པར་མངོན།\nའདིར་བདག་གིས་ལོ་རྒྱུས་ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་མི་འོས་ཤིང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཅིས་ཀྱང་འགན་འཁུར་དགོས་ཞེས་པའི་བདེན་ཚིག་དེར་རབ་ཏུ་དད་བཞིན། བན་བོན་གཉིས་ཀའི་ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་ཁུངས་བཙུན་པ་དང་། དེ་མིན་རྒྱ་སོགས་མི་རིགས་གཞན་པའི་ཡིག་ཆ་གཙོ་གྲས་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེ་བྱུང་བའི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ནས་བོད་སིལ་བུའི་བར་གྱི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཏེ། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་། ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྤྱི་དང་སྒོ་སོ་སོའི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱི་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ། དུས་རབས་སོ་སོའི་ནང་གི་ཞང་ཞུང་གི་འཁོབ་མཐའ། གནས་དེར་འཁོད་པའི་ས་མིང་ཆུ་མིང་། གངས་རི་མཚོ་གསུམ། གཞན་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་སྡེ་ཆེན་པོ་དང་ཡུལ་ཕྲན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་རིས་སུ་མཆེད་པའི་ཐན་འཁྱེར་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། རང་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་སྐྱ་ཐིག་འཕེན་ཅི་ཐུབ་ལ་འབུངས་བར་བྱ་བ་ལ།\nསྤྱིར་ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་ཁམས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་མོད། ཟུར་དུ་གནས་དེར་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་བྱས་པའི་རིག་གནས་དང་ཡུལ་དེར་འཁོད་པའི་མི། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་སོགས་ལའང་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེར་རྒྱ་ཡིག་གི་སྟེང་ནས་ ( 羊同，杨童 ) ཞེས་པའི་འབྲི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་འདིའི་གདོད་མའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་གོ་དོན་གྱི་ཐད་ལ་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་རྣམས་སུ་ལྟ་ཚུལ་མ་མཐུན་པ་འགའ་རེ་མཆིས་ཏེ། 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ལས། ① “ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་གཤེན་རབ་འདུལ་བའི་སྐབས་ལ་བབ་པའི་དུས་འདིར། དམུ་རིགས་དབྲ་ལས་སྤྲུལ་པའི་ཁྱུང་ཆེན་ཡང་། ཞང་བོད་དུ་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་དུས་ལ་བབས་པས། ནགས་ཚལ་གྱི་གླིང་དུ་དགོངས་པ་རྫོགས་ཀྱང་། ཟགས་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་ཀྱང་། ཟགས་བཅས་སྤྲུལ་པའི་བྱ་ཁྱུང་སྐུ་རུ་མངོན་པར་བཞེངས་ནས། སྐུ་ལུས་ཕྲུག་ཕྲུག་ལན་གསུམ་སྤྲུག་པའི། རི་འདར་བ་དང་རྒྱ་མཚོ་འཆོལ་བ་དང་། རྩི་ཤིང་རྣམས་ཀྱང་ཤིག་ཤིག་འགུལ་ནས། བར་སྣང་གི་ཁམས་སུ་འཕུར་ཏེ་ཀུན་དུ་འཁོར་འཁོར་ལྡིང་ལྡིང་ནས། ཞང་ཞུང་ཁ་ཡུག་མེ་ཏོག་མཛེས་པའི་གླིང་དུ་དར་ཅིག་བབས། ་་་་་་་་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུའི་སྤྲུལ་བ་འགྱེད་པ། ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གཙོས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་རྫོང་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ། བབ་པའི་ལུང་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁྱུང་ལུང་དུ་མིང་བདོག་པ་”ཞེས་དང་། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ་》ལས། ②“ཞུང་ཞག་ཞེས་བྱ་བ། བོད་སྐད་དུ་ཁྱུང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་(བ་) རུ་གྲགས”ཞེས་དང་། 《ཞང་ཞུང་གི་མིང་ཚིག་དང་བོན་གྱི་ཐ་སྙད་》ལས། ③ “ཞང་། གདུང་དང་རུས་ཤིག ཡུལ་ལམ་ལུང་བ།” ཞེས་པ།《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ་》ལས། ④“ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ཡང་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་དུ་ཁྱུང་ལ་ཞུང་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། དེ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་ཁྱུང་ཞེས་འབྱུང་བས་ཁྱུང་གི་ལུང་པའམ། ཁྱུང་པོའི་ལུང་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་བཤད་”ཅེས་གསལ་བོར་བཀོད་པས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་འདིའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་གོ་དོན་སོགས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་རྩོད་པ་སྤོངས་བར་འོས་སོ།།\nསྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བར་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཞང་ཞུང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཏེ། བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་སུ་སྤེལ་བ་དང་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱུད་ཀྱིས་སྲིད་པར་མངའ་བསྒྱུར་བའི་དུས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་འདིར་ ⑤ “ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་། ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་”དུ་འདོད་དེ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་འདུ་བའི་འགོ། གངས་རྒྱལ་ཏི་སེ་དང་བླ་མཚོ་མ་པང་གཡུ་མཚོ་སོགས་ཀྱིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ཞང་ཞུང་ཡུལ་སྡེ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་། ཡུལ་ཕྲན་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་སོགས་ཡོད་པ་སྟེ། ⑥ 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་》དང་《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས་》གཉིས་གཅིག་མཐུན་དུ། ⑦“འཛམ་གླིང་གི་སྙིང་པོ་འདི་ནི། ཡུལ་སྡེ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད། ཡུལ་ཕྲན་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག མཐའ་འཁོབ་སྟོང་དང་སུམ་བརྒྱ་ཡོད། ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ནི། ཤར་ན་རྒྱ་ནག་དང་གྲི་བདག ལྷོ་ན་རྒྱ་གར་དང་ཁ་ཆེ། ནུབ་ན་སྟག་སྡེ་དང་གཟིག་འཕན། བྱང་ན་གེ་སར་དང་ཧོར་ཡུལ། དབུས་ཀྱི་གངས་ཀྱི་ར་བ་ཅན་དང་དགུའོ། ཤར་རྒྱ་ནག་གི་མཐའ་ན་རྒྱ་མོ་ཁྱི་ཁྱོད་དང་ཐོད་དཀར་གཉིས། ལྷོ་རྒྱ་གར་གྱི་མཐའ་ན་གྱད་ཡུལ་དང་ཧུ་ན་གཉིས། ནུབ་སྟག་གཟིག་གི་མཐའ་ན་ཀྱེའུ་ལེ་དང་ཕུ་ན་གཉིས། བྱང་གེ་སར་གྱི་མཐའ་ན་སོག་པ་དང་སྦལ་ཁ་གཉིས། དབུས་ཟངས་གླིང་གསེར་གླིང་ན་གནམ་སྟོང་དང་དགུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་དོ་”ཞེས་པས་གསལ། འདིར་འཛམ་བུ་གླིང་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་ཆེ་བརྗོད་འབྲི་སྲོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ལས། དོན་དངོས་ཐོག་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་དང་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་སྤྱི་སྟོན་གྱིན་ཡོད་པ་ལས། མི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དག་ཞིང་ལྟ་བུ་ཞིག་གཏན་ནས་སྟོན་གྱིན་མེད་དེ་ཁ་ཇེ་གསལ་དུ་བཏང་ནས་བརྗོད་ན།《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་》ལས། ⑧ “འཛམ་བུ་གླིང་ལ་རྒྱ་དཀར་ནག་མེ་ཉག་བལ་བོ་ཨོ་རྒྱན་ཟ་ཧོར་ཁ་ཆེ་ཐོད་དཀར་ལི་ཡུལ་ཕྲམ་སྟག་གཟིག་སུམ་པ་ཞང་ཞུང་བོད་ལ་སོགས་སྟོན་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རེ་རེ་སྣང་བར་མཛད་ཅིང་བསྟན་པ་ཆ་རེ་འདྲེན་པའི་གཤེན་རེ་ལ་གཉེར་གཏད་ནས་བསྟན་པ་སྤེལ་”ཞེས་པས་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས་སོ།།\nསྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དཀྱིལ་ཙམ་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་གསར་གཏོད་མཛད་རྗེས། རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་བྱས་པའི་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་ཡུལ་ཁམས་མང་བོར་སྤེལ། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གསུམ་པའི་ནང་དུ་ཆོས་རྒྱལ་ཨ་ཤོ་ཀ་ཡིས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ཨ་རུབ་དང་ཨུ་རྒྱན། སྟག་གཟིག་སོགས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་བོར་སྤེལ་བ་དང་བསྟུན། ཡུལ་ཁམས་དེ་དག་ན་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བ་ནས་དར་ཡོད་པའི་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱི་རྐང་རིམ་གྱིས་ཉམས་པའི་དབུ་ཚུགས། དེ་ལྟར་ལོ་ངོ་མང་བོ་ཞིག་འདས་རྗེས་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱིས་སྟག་གཟིག་དང་ཨ་རུབ། ཨུ་རྒྱན། ཕ་ཁུ་སི་ཐན་སོགས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་ཡུལ་ཁམས་མང་བོར་མངའ་བསྒྱུར་བའི་གནས་བབས་ལ་ཉམས་རྒུད་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་བར་ཆོད་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་བར་སྣང་། ཡིན་ཡང་། བྱང་ཕྱོགས་སུ་བོན་ལས་མེད་པ་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས་ཏེ། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་》ལས། ⑨ “བོད་ཁམས་མ་ཡིན་བོན་ཁམས་ཡིན། ཞེས་དང་། བོད་ཁ་བ་ཅན་བྱ་བ་མིན། བོན་ཁ་བ་ཅན་བྱ་བ་ཡིན།” ཞེས་དང་།《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས་》ལས། ⑩“དེ་དུས་སྟོད་ཞང་ཞུང་ཁྲིའི་བདེ(སྡེ)། སྨད་སུམ་པ་སྟོང་གི་སྡེ་ལྷོ་བྱང་མོན་རྣམས་རུ་བཞི་བོན་གྱི་ས་སྐོར་དུ་བྱས་ནས། དབུས་གཙང་གཉིས་ན་བོན་གྱི་འདུ་གནས་སུམ་བཅུ་རྩ་བདུན་”ཞེས་པ།《དེབ་དཀར་》ལས། ⑾ “དེ་ཡང་རྗེ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་ཡན་ཆད་ལ། འདི་ཡུལ་གང་བོ་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབའ་ཞིག་དར་བས། མིང་དེ་སྐད་གྲགས་ཀྱང་ཡ་མཚན་རྒྱུ་མེད་ལ། རྒྱ་ནག་པ་རྣམས་སྔོན་དུས་སུ་བོད་ཡུལ་ལ་ཕོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་འབོད་པ་ཡང་བོན་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་ཉེས་བས་སོ།།” ཞེས་དང་། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་》ལས། ⑿“དོན་དུ་གནའ་བོའི་དུས་བོད་ལ་ཞང་ཞུང་གི་མིང་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་”ཅེས་པ། 《བོད་རིག་པ་སྤྱི་བཤད་》ལས། ⒀“ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་པ་འདི་དག་ནི། ཞང་ཞུང་ཡུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་སྐད་གྲགས་ཅན་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན། འདི་དག་གི་རྒྱུད་པས་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གོང་དུ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ལས་བཤད། དེས་ན་བྱ་རུ་ཅན་འདི་རྣམས་ནི་སིལ་མ་12དང་སིལ་མ་40རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡོད་པའི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ཕྲན་འདི་རྣམས་ཀྱི་འགོ་དཔོན་ཡིན་”ཞེས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཐོག་མའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་འདིར་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་བོན་གྱི་ཞིང་ཁམས་དང་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་དག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ལས་མེད་པ་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས་སོ།།\nསྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཞི་བར་རྗེ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡར་ཀླུང་རྗེ་བོར་མངའ་གསོལ་བ་ནས། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་བྱས་ཡོད་པའི་སྣང་ཚུལ་ལ་གོད་ཆགས་གང་ཡང་མ་བྱུང་བའི་ཁར། བོན་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་བོན་གྱི་རིགས་ཤིན་ཏུ་དར་བར་གསལ་མོད། འོན་ཏེ། ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡུལ་ཁམས་སྤྱི་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་སྲིད་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་དེ། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་》ལས། ⒁ “རྒྱལ་ཕྲན་སོ་སོས་ཀྱང་ནང་ཁུལ་དུ་བཅད་བཟུང་འཁྲུག་རྩོད་མནར་གཅོད་འབའ་ཞིག་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག ལྷོ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་པོས་སྦྲུལ་འདྲ་རྟག་ཏུ་འཁྲིལ། ཤར་ཙི་ན་རྒྱལ་པོས་ལུག་ལ་སྤྱང་འཇབ་འདྲ། བྱང་ཁྲོམ་གྱི་རྒྱལ་པོས་མགོ་ལ་སྟེས་བཏབ་འདྲ། ནུབ་སྟག་གཟིག་རྒྱལ་པོས་བྱ་ཁྱུར་ཁྲ་རྒྱུག་འདྲ་བ་སོགས་རྟག་ཏུ་མནར་གཅོད་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་པོས་འཚེ་བར་འཐབ་པའི་ནུས་པ་ཤོར། (ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་གཤེན་བཅོ་རྒྱད་རྫོགས་ནས་)རྒོལ་བས་ནུས་ཤུགས་མེད། བྲོས་བས་འགྲོ་སར་མི་གཏོང་། ནང་གི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ཟ་གཅིག་བརྡུང་གིས་དུས་ཟིང་དང་། རྒས་ཁོག་རྒན་ཤོས་ཅན་རྣམས་དབང་ཆུང་ཞིང་ཉན་མཁན་དཀོན་པ། གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲེལ་འདས་ཀྱིས་བག་མེད་ཁོ་ན་སྤྱོད་པའི་དུས་ཀྱེམ་པ་བ་ཞིག་ལ་འདས་པར་གྱུར་བ་ན་ ⒂ རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་བོན་རྣམས་དབུ་སྙུང་ནས་དམོད་བོར་ཏེ་རྒྱལ་རྗེ་ཞིག་བཙལ་སྙེད་བྱས་པ་ཉག་ཁྲི་བཙན་པོ་ཞེས་རྩ་རྒྱུད་སོགས་ལས་བཞེད་པ་ལྟར་རོ་” ཞེས་དང་། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས་》ལས། ⒃ “རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཐང་སྒོང་(དགུང་)དང་མཉམ་མཉམས་པ་དེར་བགྱིས་”ཞེས་པ་ཡིས། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་ནས་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་མཇུག་རྫོགས་པ་དང་། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོས་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ཆབ་འོག་ཏུ་བཏུལ་བ་དང་བསྟུན། ཡར་ལུང་གི་སྲིད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་ཏེ་ཡར་ལུང་ཞང་ཞུང་གི་ཁོངས་ལས་རིམ་གྱིས་ལོགས་སུ་གྱེས་པའི་འགོ་ཚུགས་པས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཀྱི་ཆབ་ཁོངས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བའི་རྨང་བཏིངས་སོ།། དེ་ལྟར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཡར་ཀླུང་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་སྲིད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་བ་དང་བསྟུན། ཡར་ཀླུང་བཙན་པོ་འགའ་རེས་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་བོད་ལ་སྤེལ་བ་དང་སྲིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཞང་ཞུང་མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག་པའི་གླགས་འཚོལ་ཅི་ཐུབ་བྱས་མོད་འབྲས་བུ་ཆེར་མ་སྨིན། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་དུ་སླེབས་པ་ནས་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཡབ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་དང་མྱེས་པོ་སྟག་རི་གཉན་གཟིག་དག་གིས་འཁོབ་མཐའ་བསྐྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས་ ⒄ བོད་རུ་བཞི་ཞེས་པའི་ཡུལ་མིང་དང་ཡུལ་མཚམས་ཐོག་མར་ཕྱེས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་644ལོར་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱ་བརླགས་ཏེ་ཞང་ཞུང་སྟོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆབ་ཏུ་བཏུལ་བ་ལ་སོགས་མཐའི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁམས། སྤྱི་ལོ་679ལོར་བློན་མགར་ཁྲི་འབྲིང་གིས་ཞང་ཞུང་སྨད་ཀྱི་སྒོ་བའི་ཡུལ་ཆབ་འོག་ཏུ་ཕབ་པ་ནས། སྲིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རྒྱུད་མ་ཆད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་ཕྲན་ཆུང་ཆུང་འགའ་ལ་སྲིད་ཀྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལས། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་སྲིད་ཤུགས་དེ་གཞི་ནས་རྒུད་པར་གྱུར་བས། བོད་ཞེས་པའི་མིང་དེས་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཀུན་རིམ་གྱིས་ཕར་གནོན་པར་བྱས་སོ།།\nརིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ནས་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྟོད་ཙམ་དུ་སླེབས་པ་ན། ཨ་རུབ་ཀྱི་ཡུལ་ནས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྟོན་པ་མོ་ཧོལ་མོ་ཏེ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་གསར་གཏོད་མཛད་དེ་ཨ་རུབ་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་དབྱི་རག་དང་སྟག་གཟིག ཁྲོམ། པར་ཁིས་སི་ཐན། ཨུ་རྒྱན། ཀ་རྨིར་སོགས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་བོར་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཆེས་ཆེར་དར་བར་བརྟེན། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བ་ནས་ཡུལ་དེ་དག་ལ་དར་ཁྱབ་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་རྨང་ནས་འཇིག་འགོ་ཚུགས་པས། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པའི་མིང་དེ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་ནས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་ཁྱོན་ཏུ་གཞི་ནས་རྨེག་མེད་དུ་འགྲོ་འགོ་ཚུགས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་དངོས་དང་མི་འགལ་སྙམ། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མང་པོར་དུས་རབས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་ཙམ་དུ་བོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་སྟག་སྒྲ་ཏུན་གཙུག་དང་སྙ་ལི་ཤུ་སྟག་རིང་། བྷེ་ཤོད་ཀྲམ་སོགས་སྟག་གཟིག་གི་ཡུལ་དུ་སོང་ནས་མཁས་གྲུབ་མང་པོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང་བོན་མང་བོར་ཞུས་ཏེ་མཁས་པར་སྦྱངས་རྗེས། བོན་གྱི་རིགས་མང་བོ་བྱ་རྒོལ་སོགས་ལ་བཀལ་ནས་ཕྱིར་བོད་ཡུལ་ལ་ཡོང་ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་ནི། སྐབས་དེ་དུས་སྟག་གཟིག་སོགས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ཏུ་བོན་འཇིག་ཉེན་ཆེན་པོ་དང་འཕྲལ་བཞིན་པས་ཁོ་ཚོས་གཙིག་ཆེ་བའི་བོན་རྣམས་ཁྱེར་ཏེ་བོད་ཡུལ་ལ་འོངས་བའི་དོན་དང་སྦྱར་ན་འགྲིག་པ་ལས། སྐབས་དེ་དུས་སྟག་གཟིག་གི་ཡུལ་ན་བོན་ཆེ་ཆེར་དར་ཡོད་པའི་དོན་དང་སྦྱར་ན་དེ་འདྲའི་འོས་མཐུན་མེད་སྙམ།བོད་ཡུལ་དུ་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་སུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་བོད་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་འགོ་ཚུགས་པ་ནས། ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་ཀུན་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱིས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྣུབས་པ་ནས་བཟུང་། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་གཞུང་ལུགས་བོད་བཙན་པོའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཡུལ་དབུལ་ནས་སྟོད་ཞང་ཞུང་དང་སྨད་མདོ་ཁམས་སོགས་འཁོབ་མཐའ་རུ་སྤྱུགས་པས། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་བོད་རུ་བཞི་སོགས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་“བོན་གྱི་ཡུལ་”ཞེས་པ་དེ་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་གྱར་རོ།།\nདུས་རབས་བཅུ་བའི་ནང་དུ་སྐྱིད་སྡེ་ཉི་མ་མགོན་བོད་ནུབ་ཁུལ་ལམ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་བྱོན་ཏེ་ཞང་ཞུང་སྟོད་ཀྱི་ཡུལ་དེར་དབང་བསྒྱུར་བ་ནས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་དེ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱུད་པའི་མངའ་འོག་ཏུ་དངོས་སུ་བཙུད་པས་ཞང་ཞུང་སྟོང་སྡེ་བཅུའི་ཁུལ་དེར་ ⒅ “མངའ་རུས་”ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ནི་རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ན་གསལ་ཞེས་《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་》ན་འཁོད་པ་ཡིས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེ་དུས་རབས་བཅུ་བའི་ནང་“མངའ་རིས་”སུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ནི་ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བཤད་ན་འགྱུར་མཚམས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་བརྒྱུད་དེ་དེང་གི་དུས་འདིར་སླེབས་དུས་ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་ནི།⒆“བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ནུབ་ཁུལ་གྱི་བྱང་གི་འཕྲེད་ཐིག་30.00°—34.88°དང་ཤར་གྱི་གཞུང་ཐིག་78.00°—85.98°ཙམ་ལ་གནས་པ། མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་ཆ་སྙོམས་རྨིད་བཞི་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང་། ཡུལ་གྲུ་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས། མི་འབོར་ཁྲི་བརྒྱད་ལ་ཉེ་བ། བྱང་ངོས་ཤིན་ཅང་ཡུ་གུར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་འབྲེལ་བ།ཤར་ཕྱོགས་བོད་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་དང་འབྲེལ་བ། ཤར་ལྷོའི་ཁུལ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་འབྲོང་པ་དང་ས་དགའ། ངམ་རིང་བཅས་རྫོང་ཁག་གསུམ་དང་འབྲེལ་བ།ནུབ་ཁུལ་རྒྱ་གར་གྱི་ཀ་ཤི་རྨིར་དང་འབྲེལ་བ། ལྷོའི་ཁུལ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བི་ཧར་དང་བལ་བོ་གཉིས་ཀར་འབྲེལ་བའི་”མངའ་རིས་ས་ཁུལ་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ལས། བོད་རང་གི་ཆོས་རིགས་ཀུན་གྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་བའི་རླབས་ཆེ་བའི་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དཀའ་ལ་དེའི་ཐོག་མའི་ངོ་བོའང་འགྱུར་ཞིང་། མཁར་ཤུལ་ཀོག་པོ་དང་དགོན་ཤུལ་རྙ་རྙིང་སོགས་གནའ་ཤུལ་གྱི་རྗེས་སོར་ཙམ་ལས་རྙེད་དཀའ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་འདུག་པ་དེའོ།།\nཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བ་སྟེ་གཙོ་བོ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་རིང་ལུགས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའམ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་གདུལ་བྱར་གྱུར་ཚད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་སྤྱི་ལ་ངོས་བཟུང་ན་འགྲིག་སྟེ། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་》ལས། ⒇ “འཛམ་གླིང་ནས་སྐད་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྟོང་མཆིས་སྟེ། གཡུང་དྲུང་གི་བོན་ཐོས་པ་གསུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ་ཡོད་ཅེས་སྟེ། དེའི་ནང་ནས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག ཁྲོམ་སྟག་གཟིག་བོད་དང་ཞང་ཞུང་དང་དྲུག་ནི་ཡུལ་དབུས་སྙིང་པོ་དྲུག་གོ་”ཞེས་པ་དང་། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས་》ལས། （21） “འཛམ་བུ་གླིང་དུ་སྐད་རིགས་མི་མཐུན་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུའི་ཡུལ་དུ་བོན་རང་འགྱུར་གྱི་བསྟན་པ་རེ་རེ་བཞག་པ་ནི། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་ཞང་ཞུང་བོན་པོ་ཤ་རི་དབུ་ཆེན་ལ། ཕྱིའི་བཙོ་མུ་མར་གསེར་བཙོ་བསྟན་ནས་བསྟན་པ་སྲུང་བ་དང་། ནང་དོན་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་གཏན་ལ་ཕབ། སྟག་གཟིག་གི་ཡུལ་དུ་ཟ་རང་མེ་འབར་ལ་ཕྱི་དོན་དང་ནང་དོན་གཉིས་ཀ་བསྟན། དེ་བཞིན་ཁྲོམ་གྱི་ཡུལ་དུ་ཁྲོམ་བོན་མཐུ་ཅན་ལ་བསྟན། རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་རྒྱ་གར་ལྷ་དག་སྔགས་གྲོལ་ལ་བསྟན། རྒྱ་ནག་ཡུལ་དུ་ལེགས་སྟོན་རྨང་པོ་ལ་བསྟན། ཁ་ཆའི་(ཆེ)ཡུལ་དུ་ཁ་ཆེའི་བོན་པོ་སེང་གུང་སྟོང་དང་ལ་བསྟན། ཟ་ཧོར་ཡུལ་དུ་ཟ་ཧོར་གྱི་བོན་པོ་ལྷ་བོ་ལྷ་སྙན་ལ་བསྟན། ཨུ་རྒྱན་ཡུལ་དུ་ཨུ་རྒྱན་གྱི་བོན་པོ་མཚེ་ལྷ་དང་ལྷ་ལ་བསྟན། བལ་ཡུལ་དུ་བལ་བོན་ལང་ཐང་ལ་ཕྱི་དོན་བལ་པོའི་ཐུན་སྔགས་དང་ནང་དོན་བསྟན། སུམ་པའི་ཡུལ་དུ་སུམ་པའི་བོན་པོ་དུང་མོ་ཆོ་ལ་བསྟན། སེ་འ་ཞའི་ཡུལ་དུ་སེ་བོན་གནམ་ལྕགས་ལ་བསྟན་པ་བཞག དེ་ནས་འཇང་གི་ཡུལ་དུ་འཇང་ཚ་འཕེན་སྣང་ལ་བསྟན་པ་བཞག”ཅེས་དང་།《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོ་》ལས། （22）“འཛམ་གླིང་ལྷོ་བྱང་གི་ཡུལ་དེ་དག་རྣམས་ལས་སྟོན་པ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་ཞབས་བཅག་པའི་ཡུལ་ནི། ཉི་སྒྲོན་ལྟར་ན་རྒྱ་ནག མེ་ཉག རྒྱ་གར། བལ་བོ། ཨོ་རྒྱན། ཟ་ཧོར། ཁ་ཆེ།ཐོད་ཀར། ལི་ཡུལ། སྟག་གཟིག ཞང་ཞུང་། མོན་ཡུལ། ཁྱི་ཐན་ཡུལ། ཁྲོམ་གེ་སར། བྲུ་ཤ གར་ལོག གྲུ་གུ། བོད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་སུ་བྱོན་ཏེ་བཀའ་རྟགས་ཞབས་རྗེས་སོགས་ད་ལྟར་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པས་ཀུན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་རུང་ངོ་”ཞེས་པ། ཉི་མ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་སྟག་གཟིག་ཞིང་བཀོད་ལ་བཞེངས་སྲོལ་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་ཐང་ཀའི་རྣམ་པ་ལྟར་བཞེངས་ཡོད་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ནི་ཞང་ཞུང་ཡུལ་གྱི་ས་བཀྲ་རྣམ་པ་ལྟར་བྲིས་ཡོད། རྗེས་སུ་ཨུ་རུ་སུའི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་L.N Gumilevདང་B.I Kuznetsovགཉིས་ཀྱིས་ས་བཀྲ་རྣམ་པའི་ལྟར་བྲིས་ཡོད་པའི་སྟག་གཟིག་ཞིང་བཀོད་དེར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་རྗེས། གནའ་སྔ་མོའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ངོས་འཛིན་དང་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་དེ། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ་དུ་ （23）“བར་བོ་སོ་བརྒྱད་དེ་Pasargadae ཞེས་པ་སྟེ་པར་སིག་གི་རྒྱལ་སར་ངོས་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། དགེ་རྒྱས་ཡོན་ཏན་ནི་Hyrcania ལ་ངོས་བཟུང་བ། སེང་གེ་རྒྱབ་གནོལ་ཞེས་པ་དེ་པེ་ཏེ་ཡ་ན་ ( 孛代雅纳 )ངོས་བཟུང་བ། མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་གླིང་ནི་Felix བཅས་ལ་ངོས་བཟུང་ཡོད་པ་”སོགས་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་དེ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེས་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་ཡུལ་ཁམས་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་གོ་རུང་བ་དོན་དངོས་ཡིན་པ་ལས་བོན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་བཟོ་བྱས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་པ་བདེན་དཔང་བྱ་ནུས་སོ།།\nཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡུལ་ཁམས་བགོ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཞང་ཞུང་ཕུག་པ་དང་བར་བ། སྒོ་བ་བཅས་གསུམ་དུ་འདོད་ཀྱིན་ཡོད། ཡིན་ཡང་ཡུལ་ངོས་འཛིན་སྲོལ་ཀྱི་ཐད་ལ་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལྟ་བ་དེ་འདྲའི་གཅིག་མཐུན་བྱུང་མེད་མོད། བོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་འགངས་ཆེན་དང་མཁས་ཆེན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཀློང་བརྡོལ་བ་དག་གི་བཞེད་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་སྟེ་བརྗོད་ན་ནོར་འཁྲུལ་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་གྱི་དབུ་འཆད་》ལས། （24） “སྤྱིར་བསྟན་པ་འདི་དར་བའི་གནས་ཆེན་གསུམ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་དེ། སྟག་གཟིག་ན་ཤམ་པོ་ལྷ་རྩེ། ཞང་ཞུང་བར་བ་ན་རྒྱལ་མཁར་བ་ཆོད། སྒོ་བ་ན་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་”ཞེས་པ་དང་། 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས་》ལས། （25）“དང་བོ་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དུ་བཞག་པའི་སྒོ་ཕུག་མ་འོལ་གླིང་བར་མ་རྒྱལ་མཁར་བ་ཆོད། ཐ་མ་གངས་ཏི་སེ་ལ་བཤད་ཅིང་”ཞེས་པ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན་》ལས། （26） “ཡུལ་ནི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་སྟེ། ཕུག་པ་རྟག་གཟིག་བར་པ་ཨོ་རྒྱན་ཏེ། བོན་ཁུངས་ཕྱིར་ན་གསུང་རབ་དགོངས་པ་འགལ། ཞང་ཞུང་ཕུག་བར་ཞེས་བཟུང་དེ་ལྟར་དང་། ཞང་ཞུང་སྒོ་པ་ཞང་ཞུང་དངོས་ཀྱི་ཡུལ། སྟོད་ན་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ཡུལ་མཚམས་སིང་གི་ཕྱིན། བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་གང་རྒྱུན་ཚུན་དང་སྨད། སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་ཡན་ཆད་དང་། ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཁམས་ཚུན་”ཞེས་པ་ཡིས། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་མཆོག་གི་གདུལ་ཞིང་དུ་གྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་འདི་ཁ་ཇེ་གསལ་དུ་བཏང་ནས་བརྗོད་ན། ཞང་ཞུང་ཕུག་པ་ནི་པར་སིག་དེ་དེང་སང་གི་དབྱི་ལིང་བྱ་བ་དེ་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཨ་རུབ་དང་དུར་གྱིས། དབྱི་རག་སོགས་ཡུལ་ཁམས་མང་བོ་དང་། ཞང་ཞུང་བར་བ་ནི་དེང་སང་གི་ཨུ་རྒྱན་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཁ་ཆེ་དང་ཕར་ཁིས་སི་ཐན་སོགས་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་ཆོད་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཡུལ་ཁམས་མང་བོ་ཞིག་ལ་གོ་ན་འགྲིག་སྙམ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བ་ནི་རི་བོ་ཧི་མ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་བར་ཆོད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱིས་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་སྟོད་ན་ཁ་ཆེ་འབྲེལ་མཚམས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་གང་རྒྱུན་ཚུན། སྨད་ནས་སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་ཡན་ཆད། ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཁམས་ཚུན་གྱི་ （27） “གངས་ཅན་བོན་གྱི་ཡུལ་ཁམས་”ཀུན་ལ་ངོས་བཟུང་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མི་འགལ་སྙམ་མོ།།\nའདིར་གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་ནི་ཞང་ཞུང་བར་བའི་ཡུལ་དེ་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་མང་ཤས་སུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་གདུལ་ཞིང་དུ་གྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཡུལ་ཁམས་ལས། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་ཆབ་ཁོངས་སུ་མི་འདུ་བ་ལྟར་སྣང་མོད། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་གྱི་དབུ་འཆད་》ལས། （28） “ཞང་ཞུང་བར་བའི་ཡུལ། སྲིད་པའི་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ། འཛམ་གླིང་པའི་སྙིང་པོ། ཞང་ཞུང་བོན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞིང་ཁམས་ན། ཡབ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རྒྱལ་པོ། གྱེར་ཝེར་ཐ་ཚན་ཧི་པང་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ། འཛམ་བུ་གླིང་གིས་རྒྱལ་ཁམས་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་”ཞེས་པར་གཞིགས་ན། སྔ་མོའི་དུས་སུ་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་རེ་གཉིས་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་བར་བའི་ཡུལ་ཏེ་ཨུ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་ལ་མངའ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཁས་མི་ལེན་ཐབས་མེད་ཀྱི་ལུང་ངོ་།།\nབོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་མང་པོར་“ཕྱི་བ་སྒོ་བ་ཞང་ཞུང་དངོས་ཀྱི་ཡུལ་”ཞེས་འཁོད་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་དེར་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་གཙོས་པའི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་གསུམ་གའི་ཐད་ནས་མངའ་བསྒྱུར་ཞིང་ཞང་ཞུང་གི་མི་སྡེ་གནས་དེར་འཁོད་པ་དང་། ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ཁུངས་ཀྱང་གནས་དེ་ཡིན་པ་ངམ་གྱིས་རྟོགས་ཐུབ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡུལ་ཁམས་བགོ་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ནས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པ་ལྟར་སྣང་མོད། མིང་འདི་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་ཐོག་མར་བྱུང་བ་བརྗོད་དཀའ་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་དུ་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་སྲིད་ཤུགས་འཕེལ་འགྲིབ་བྱུང་བ་དང་བསྟུན། མིང་འདི་གསུམ་ཀའི་འཁོབ་མཐའི་ཐད་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཅི་རིགས་འབྱུང་ཡོད་པ་ཚོམ་མེད་རེད། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པའི་འཁོབ་ཏུ་ཆེས་ཐོག་མར་བོད་མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཀུན་འདུ་བར་སྣང་སྟེ། 《གངས་དཀར་ཏི་སེའི་དཀར་ཆག་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག་》ལས། （29） “ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ།སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་དང་”ཞེས་པ་དང་། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས་》ལས། （30） “ཡུལ་ནི་གབ་འགྲེལ་སོགས་ནས་མཐོ་ཞང་ཞུང་ཁ་ཡུག་གི་རུ་མཚམས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་མན་ཆད། དམའ་སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོས་ཡན་ཆད། ལྷོ་དོམ་སྒྲོ་ནག་པོ་སྙུག་མ་མདའ་ཁུར་ཚུན་ཆད། བྱང་ལི་བྱ་སྒང་རིང་འཇག་མ་གླུ་ལེན་ཚུན་ཆད་དུ་དར་བར་བཤད་ཅིང་། རྒྱལ་ཁམས་ནི་རུ་བཞི་བོན་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་བྱས་”ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་ལུང་མང་པོར་གཞིགས་ཚེ་ཆེས་ཐོག་མའི་དུས་སུ། བོད་མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཚང་མ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཡོངས་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་མངའ་ཁོངས་ཏེ་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་འཁོབ་མཐའ་རུ་གཏོགས་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་བློ་བསྐྱེད་འབྱུང་ནུས་སོ།།\nསྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཞི་བར་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུན་པའི་ཚུགས་བྲལ་བའི་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་མཇུག་སྒྲིལ་ཞིང་། རྗེ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡར་ཀླུང་བཙན་པོར་མངའ་གསོལ་ཏེ་ཡར་ཀླུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཞང་ཞུང་གི་ཁོངས་ལས་ལོགས་སུ་གྱེས་པའི་དབུ་ཚུགས་པ་དང་བསྟུན། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པའི་འཁོབ་མཐའ་འང་པགས་རློན་ཉི་མར་བརྡལ་བ་བཞིན་རིམ་གྱིས་གཉེར་སྐུམ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་བ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་མཐུན། ད་ལྟ་ང་ཚོས་ངོས་འཛིན་བཞིན་པའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་འདི་ནི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་ཞང་རྒྱལ་ལིག་མི་རྐྱ་གཉིས་ཀྱི་དུས་སུ་ཞང་ཞུང་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་བགོས་པ་ལྟར་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་སྟེ། 《སྐྱབས་སྟོན་ཁྲོ་འགྲེལ་》ལས། （31）“སྤྱིར་ཞང་ཞུང་དང་བོད་གཉིས་དང་པོ་ས་བགོས་ལ། གཙང་ཁ་རག་ཡན་ཆད་ཡིན་ལ། ལིག་མི་རྐྱ་ཡི་དུས་ཞང་ཞུང་ལ་དམག་སྟོང་སྡེ་དགུ་ཁྲི་དགུ་འབུམ། སུམ་པའི་སྟོང་བུ་ཆུང་ཡར་དེའི་མངའ་རིས་”ཞེས་པ་ཡིས་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྨ་མེད་པའི་གསལ་ཁ་བྱིན་ཡོད། དེ་ན་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་འཁོབ་མཐའི་ངོས་འཛིན་ཐད་ལ་ད་སྔ་དེ་འདྲའི་བཤད་ཚུལ་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཆོག་པ་ཞིག་མེད་ལ། ལྷག་པར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བ་ནི་ལག་མཐིལ་ལ་འབུ་ཨ་རུ་ར་བཞག་པ་ལྟ་བུའི་གསལ་བོ་ཞིག་བཤད་དཀའ་མོད། ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་ཁུངས་བཙུན་པ་དང་ཕྱིས་འབྱུང་གི་མཁས་པ་དག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཀློང་ལས་གྲོལ་བའི་གསུང་རྩོམ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་སྤྲོས་ན། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན་》ལས། （32） “ ཞང་ཞུང་སྒོ་བ་ཞང་ཞུང་དངོས་ཀྱི་ཡུལ། སྟོད་ན་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་མཚམས་སིང་གི་ཕྱིན། བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་གང་རྒྱུན་ཚུན་དང་སྨད། སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་ཡན་ཆད་དང་། ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཁམས་ཚུན་”ཞེས་པ་དང་། རྒྱའི་དེབ་ཐེར་《ཡིག་ཚང་རུས་སྦལ་མ་》རུ། （33） “ཞང་ཞུང་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁམས་ནི། ཤར་ཕྱོགས་བོད་དང་། ནུབ་ཞང་ཞུང་ཆུང་བ། བྱང་ལི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། ཤར་ནུབ་ཏུ་ལེ་བར་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་དང་། ཧྲག་དམག་ཁྲི་བརྒྱད་དགུ་ཡོད།” ལུང་འདིར་ཞང་ཞུང་ཆེ་བ་ལས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ （34） ཞང་ཞུང་ཆུང་བ་དང་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་དག་མེད་ཀྱང་། སྐབས་དེ་ཞང་ཞུང་ཆུང་བ་དང་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་དག་ཞང་ཞུང་གི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ཀུན་ཁ་གཅིག་མཐུན་ཏུ་གསལ་བས། གོང་གི་ལུང་འདི་དག་གཞིར་བཟུང་བའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་གི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱ་དང་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཁ་བར་ལ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་འཁོབ་མཐའ་དེ། 《གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་》ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཏུ་ （35） “ཞང་ཞུང་གི་ནུབ་མཐའ་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་སྟེ་( 吉尔吉特 )དེང་གི་ཀ་རྨིར་( 克什米尔 )ལ་འབྲེལ་བ་དང་། བྲུ་ཤ་ནས་ཤར་ནུབ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སྲིང་བའི་དེང་གི་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་( 印度和尼泊尔 )གྱི་ཡུལ་ཁམས་ཉུང་ཤས་རེ་ཆོད་པ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཕ་སྨིར་དང་ལི་ཡུལ་གྱི་སའི་ཆ་ཉུང་ཙམ་དང་བྱང་ཐང་སོགས་བརྒྱུད་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བསྲིངས། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་གསལ་བོ་ཞིག་མི་ཤེས་མོད། བན་དེའི་ཡིག་ཆ་གཞིར་བཟུང་ན། ཤར་མཚམས་བོད་དང་སུམ་པ་འབྲེལ་མཚམས་ཀྱིས་ཆོད། འདིར་བརྗོད་པའི་ཞང་ཞུང་གི་འཁོབ་མཐའི་ཁོངས་སུ་མདོ་ཁམས་འདུས་མེད་”ཅེས་འཁོད་ཡོད་པ་བཞིན་ངོས་འཛིན་བྱས་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་ཧ་ཅང་མཐུན་ཞིང་ཁ་གསལ་བོ་འདུག་སྙམ། གོང་གི་ལུང་འདིའི་ནང་དུ་“འདིར་བརྗོད་པའི་ཞང་ཞུང་གི་འཁོབ་མཐའི་ཁོངས་སུ་མདོ་ཁམས་འདུས་མེད་”ཅེས་བརྗོད་པར་གཞིགས་ན། སྐབས་དེ་དུས་མདོ་ཁམས་ཀྱི་ས་སྐོར་རེ་ཡང་ཞང་ཞུང་གི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་ངང་གིས་རྟོགས་ཐུབ།\n《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ་》ལས། ཞང་ཞུང་དང་བོད་ཀྱི་འཁོབ་མཐའ་དེ་ལས་ཀྱང་ཁ་གསལ་བ་ཞིག་འཁོད་ཡོད་དེ། （36）“མཚོ་མ་པང་ནས་ཤར་དུ་ཞག་བཅུ་ཙམ་ན་དགྲ་བླ་མོའི་རྟེན་གནས་སྟག་རི་ཁྲ་བོ་ཡོད་”ཅེས་དང་། ཡང་“དེའི་བྱང་དུ་གྲྭ་ས་འོག་མ་ར་ལག་གཡུང་དྲུང་གླིང་ཡོད་། དེའི་ཉེ་བར་རྨེའུ་ཚང་གི་གདན་ས་ཟངས་རི་མཁར་དམར། གནམ་མཚོ། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ་རྣམས་ཡོད། དེ་དག་ཞང་བོད་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་ཡིན་པས་ཞང་བོད་གང་དུ་འདྲེན་རུང་ངོ་”ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་ཡིས། སྐབས་དེ་དུས་ཞང་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་དེ་བོད་རུ་བཞིའི་ནུབ་བྱང་གི་མཚམས་སྟག་རི་ཁྲ་བོ་གཞི་བྱས་པ་དང་། ཞང་ཞུང་གི་ལྷོ་མཚམས་དང་ལྷ་ས་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་བོད་རུ་བཞིའི་བྱང་མཚམས་དེ་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་ཆོད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་ཁོངས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་ཀྱི་ཆབ་ཁོངས་ཡིན་པ་གསལ་ལོ།།\nདེ་ལྟར་ན་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་སོ་སོའི་ཡུལ་ཁམས་དང་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ངོས་འཛིན་ཐད་ལ་གནའ་དེང་གི་མཁས་པ་མང་བོའི་དགོངས་བཞེད་ཕལ་ཆེར་མདོ་རྩ་གཅིག་ལ་བབས་ཡོད་དེ། 《གངས་ཏི་སེའི་དཀར་ཆག་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག་》ལས། （37） “ཕུག་པ་ཁྱུང་ཆེན་སྤུངས་རི་དང་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར། བར་བ་ལྷ་རི་གྱང་དོ་དང་རྒྱ་མཁར་འཕན་གླིང་། ཤེ་ལེ་རྒྱ་སྐར་དང་ཁྱུང་པོ་གཏིང་རྫོང་།” ཞེས་དང་། 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས་》ལས། （38） “སྒོ་ཕྱི་མ་དེ་ལའང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེས་པའི་ཕུག་མ་གངས་ཏི་སེ། བར་མ་རྟ་སྒོ་དྭང་ར། ཕྱི་མ་གྱིམ་ཤོད་ཤེ་ལེ་རྒྱ་དཀར་དུ་བཤད་”ཅེས་པ།《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ་》ལས། （39）“ཞང་ཞུང་སྒོ་བ་འདི་ལ་ཡང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དུ་ཡོད་དེ། ཕུག་པ་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱི་སྐོར་དང་། བར་པ་དྭང་ར་རྟ་སྒོའི་སྒོར། ཕྱི་མ་གྱིམ་ཤོད་ཤེ་ལེ་རྫོང་དྲུག་གི་སྐོར་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་”ཅེས་པ། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་》ལས། （40） “ད་ལྟའི་སྟོད་མངའ་རིས་ལ་དྭགས་དང་བཅས་པ་དེ་ཚོ་ལ་ཞང་ཞུང་ཕུག་དང་། དབུས་གཙང་ཕྱོགས་ལ་ཞང་ཞུང་བར་དང་། མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཞེས་གྲགས་ཀྱི་ཡོག་རེད་”ཅེས་དང་། 《དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གི་དཀར་ཆག་》ལས།（41）“ཞང་ཞུང་གནས་མཆོག་སྒོ་མོ་བར་བའི་ཡུལ། ངོ་མཚར་བཀའ་རྟགས་དང་ར་གཡུ་མཚོ་རུ་”ཞེས་པ་སོགས་དང་། ད་རུང་དེ་ལས་ལྷག་པའི་གསུང་རབ་མང་པོར་གོང་དང་གཅིག་ལྕོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འཁོད་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། ང་ཚོའི་ལྟ་བ་གཅིག་ཐོག་ཏུ་དབབ་དགོས་པ་ནི། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་པ་དང་བར་མ། ཕྱི་མ་གསུམ་དུ་བགོས་པའི་ཕུག་པའི་ལྟེ་བ་ནི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཡིན་པ་དང་། བར་བའི་ལྟེ་བ་ནི་དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་། ཕྱི་མའི་ལྟེ་བ་ནི་སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་དམ་ （42） ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ཡིན་པ་གསལ་བོར་ཤེས་ཐུབ། དེ་བཞིན་《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་》གཞིར་བཟུང་ནས། （43） ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་དབྱེ་མཚམས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ན། “ཞང་ཞུང་ཕུག་པ་ནི་སྟོད་དང་ར་ཡན་ཆད་དེ། དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་ཕུག་པའི་སྒོ་བ་ཡིན་”ཞེས་འཁོད་ཡོད་པས། ཞང་སྒོ་བའི་ཕུག་པའི་ཡུལ་དེ་ （44） ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ནུབ་མཐའ་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་(吉尔吉特 )སྟེ་དེང་གི་ཀ་རྨིར་( 克什米尔 )ལ་འབྲེལ་བ་དང་། བྲུ་ཤ་ནས་ཤར་ནུབ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རི་བོ་ཧི་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སྲིང་བའི་དེང་གི་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་( 印度和尼泊尔 )གྱི་ཟངས་དཀར་སོགས་ཡུལ་ཁམས་ཉུང་ཤས་རེས་ཆོད་པ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སྟག་རི་ཁྲ་བོ་ནས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པ། ཤར་ཕྱོགས་དང་ར་གཡུ་མཚོ་དང་འབྲེལ་བ། བྱང་ཕྱོགས་ཕ་སྨིར་དང་ལི་ཡུལ་གྱི་སའི་ཆ་ཉུང་ཙམ་གྱིས་ཆོད་པའི་དཀྱིལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཕུག་པའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་ངོས་འཛིན་གནང་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་སྙམ།\nཞང་ཞུང་བར་བའི་ཡུལ་ཁམས་ནི། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་》རུ། （45） “དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་ནས་སྨད་ཀྱི་ཤེ་ལེ་རྒྱ་མཁར་ཡན་ཆད་ཅེས། དེ་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ཡིན་པར་གསལ་”ཞེས་འཁོད་ཚུལ་དང་བསྟུན་ཏེ་བཀྲལ་ན། （46） དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ནུབ་མཚམས་དྭང་ར་གཡུ་མཚོའི་ཉེ་འཁོར་དང་། ལྷོ་མཚམས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་ （47）རི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པ། ཤར་ཕྱོགས་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་དང་འབྲེལ་བ། བྱང་ཕྱོགས་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་མོའི་བྱང་མཐའི་ནུབ་ཁུལ་ལ་གཏུགས་པའི་དཀྱིལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་བར་མའི་ཡུལ་ཁམས་ལ་ངོས་བཟུང་ན་གོང་གི་ལུང་དག་དང་མི་འགལ་བར་སྣང་།\nཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་ཁམས་ནི། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་》རུ་ （48） “ཞང་ཞུང་སྨད་ལ་བོད་ཆེན་པོའམ། སྨད་ཀྱི་མདོ་ཁམས་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་ཅེས། དེ་ནི་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་མན་ཆད་དེ། ཆབ་མདོའི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་སུམ་བྷ་གླང་དཀར་སྟོད་དང་། ལྷོ་ཡི་ཁ་རུབ་ཞེས་པ་སོགས་ནས་བཟུང་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་བརྩི་”ཞེས་པ་དང་། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ་》ལས། （49） “ཁྱུང་པོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཆབ་མདོ་ནས་རིམ་པར་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་པདྨ་བཀོད། ཚ་བ་རོང་། འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ཤར་དུ་འཇང་ས་ཐམ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་སུ་བོན་པོ་རྙིང་མ་བཀའ་རྒྱུད་ཅི་རིགས་ཡོད་”ཅེས་དང་། ཡང་ （50） “ལྷ་སའི་ཤར་སྨད་ལྟ་བུར་ཉང་དག་རྐོང་གསུམ་དང་བོན་རི་ཆེན་པོ་རྣམས་བཞུགས་སོ་”ཞེས་པ། ཡང་ （51）“ཁྱུང་པོ་དང་བོན་རིའི་བར་ན་སྤུ་བོའི་ཡུལ་”ཞེས་པ།《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཀྲ་ཤིས་གཏེར་བུམ》་ལས། （52）“ལི་ཡུལ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་ཡིག་ཁྲོད་ཀྱི་( 于阗 )ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེང་སྐབས་ཞིན་ཅང་དང་ཀན་སུའུ་ （53） “ཏུན་ཧོང་” གི་རྒྱུད་དེ་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་”ཞེས་བྲིས་ཡོད། གོང་གི་ལུང་དེ་དག་ལས་བདེན་དཔང་བྱེད་ཆོག་པ་ནི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་དེ་ （54）ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ནུབ་མཚམས་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གི་ཉེ་འཁོར་དང་། ལྷོ་ནུབ་གོང་པོ་བྱང་སྟོད་ནས་སྤུ་བོའི་ཡུལ་གྱིས་ཆོད་པའི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་དང་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་ནུབ་ཁུལ་དེད་ཅིང་། ལྷོ་མཐའ་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་དང་རྫ་ཆུ། འབྲི་ཆུ་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་དེད་པའི་ས་དམ་( 维西 )གྱི་ཉེ་མཚམས་དང་འབྲེལ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ས་དམ་ནས་འབྲི་ཆུའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འབའ་ཐང་དང་ལི་ཐང་གཉིས་ཀྱི་བར་ནས་དྲང་ཤར་སེ་དར་རྩེ་མདོ་ལ་ཆོད་པ། དར་རྩེ་མདོ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་དེད་པའི་རྔ་སྨད་འབར་ཁམས་ལ་གཏུགས་པ། འབར་ཁམས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་འཕྲེད་ཀྱིས་བཅད་དེ་རྔ་སྟོད་རྔ་ཁུལ་ལ་གཏུགས་པ། དེ་ནས་མུ་མཐུད་དུ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་དེད་དེ་རྨ་ཆུར་ཐུག་ཚེ་རྨ་འགྲམ་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་བརྒྱུད་དེ་རྨ་སྟོད་ལ་གཏུགས་པ། རྨ་སྟོད་ནས་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་པོའི་ཤར་མཐའ་བརྒྱུད་དེ་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་མོའི་བྱང་མཐའ་ལ་གཏུགས་པ། བྱང་མཚམས་ད་ལྟའི་ཀན་སུའུ་དང་ལི་ཡུལ་གཉིས་འདྲེས་མཚམས་ཀྱི་ཏུན་ཧོང་(འདུ་ཁང་)གི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ནང་ཁུལ་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པར་སྣང་། དེར་བརྟེན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ་》ལས། （55） “ཁྱུང་པོའི་ཁོག་ཏུ་ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་དང་གྱི་གདན་ས་དང་། བློ་ལྡན་གྱི་གདན་ས་བྱ་ཟེར་བ་སོགས་ན་ཁྱུང་པོ་སེང་ཆེན་སོགས་དགོན་སྡེ་མང་། ནང་གསེས་ཚོ་པ་སོ་དགུ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་རྒྱ་སྡེ་ཉེར་ལྔ་སོགས་ཕལ་ཆེར་བོན་སྡེ་ཡིན་”ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི། ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཆབ་མདོ་དང་སྡེ་དགེ་སྟོད་སྨད། ཚ་བ་རོང་། སྨར་ཁམས། མཇོ་མདའ། མགར་ཐང་། དར་རྩེ་མདོ། ཡུལ་ཤུལ་སོགས་གཙོ་བོ་ （56） ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་རྒྱུད་དུ་མཆིས་པའི་ཚོ་ཁག་དག་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པར་སྣང་ངོ་།།\nདཔྱད་རྩོམ་འདི་རུ་བདག་གིས་“ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་”དང་།“ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་”བཅས་ཀྱི་མིང་གསར་སྤྱད་དེ་དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ་ཡོད་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་མཆོག་གི་བསྟན་པའི་གདུལ་བྱའི་ཞིང་ཁམས་དུ་གྱུར་ཚད་ཀྱི་ཆ་དང་ཞང་རྒྱལ་རིམ་བྱུང་གིས་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཆབ་ཁོངས་སུ་གྱུར་ཚད་ཀྱི་ཆ་བཅས་གཉིས་ཀྱི་ཐད་ནས་མིང་དེ་ལྟར་དུ་བཏགས། དེར་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ལས་ཕུག་པ་ནི་པར་སིག་སྟེ་དེང་སང་གི་དབྱི་ལིང་བྱ་བ་དེ་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཨ་རུབ་དང་དུར་གྱིས། དབྱི་རག་སོགས་ཡུལ་ཁམས་མང་པོ་དང་། ཞང་ཞུང་བར་བ་ནི་དེང་སང་གི་ཨུ་རྒྱན་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཁ་ཆེ་དང་ཕར་ཁིས་སི་ཐན་སོགས་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་ཆོད་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཡུལ་ཁམས་མང་པོ་ཞིག་ལ་གོ་ན་འགྲིག་སྙམ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བ་ནི་རི་བོ་ཧི་མ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་བར་ཆོད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱིས་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་སྟོད་ན་ཁ་ཆེ་འབྲེལ་མཚམས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་གང་རྒྱུན་ཚུན། སྨད་ནས་སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་ཆའི་སྟོད། ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཁམས་ཚུན་གྱི་གངས་ཅན་བོན་གྱི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་ངོས་བཟུང་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་དུ་རེ།\nཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་གིས་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གྱི་ཆབ་ཁོངས་ནི་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཁོད་ཡངས་ཏེ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཕུག་པའི་ཡུལ་ནི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ནུབ་མཐའ་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་( 吉尔吉特 )སྟེ་དེང་གི་ཀ་རྨིར་( 克什米尔 )ལ་འབྲེལ་བ་དང་། བྲུ་ཤ་ནས་ཤར་ནུབ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རི་བོ་ཧི་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སྲིང་བའི་དེང་གི་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་( 印度和尼泊尔 )གྱི་ཟངས་དཀར་སོགས་ཡུལ་ཁམས་ཉུང་ཤས་རེས་ཆོད་པ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སྟག་རི་ཁྲ་བོ་ནས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པ། ཤར་ཕྱོགས་དྭང་ར་གཡུ་མཚོ་དང་འབྲེལ་བ། བྱང་ཕྱོགས་ཕ་སྨིར་དང་ལི་ཡུལ་གྱི་སའི་ཆ་ཉུང་ཙམ་གྱིས་ཆོད་པའི་དཀྱིལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཕུག་པའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་འདོད་པ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་བར་མའི་ཡུལ་ཁམས་ནི་དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གིས་ལྟེ་བྱས་པའི་ནུབ་མཚམས་དྭང་ར་གཡུ་མཚོའི་ཉེ་འཁོར་དང་། ལྷོ་མཚམས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པ། ཤར་ཕྱོགས་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་དང་འབྲེལ་བ། བྱང་ཕྱོགས་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་མོའི་བྱང་མཐའི་ནུབ་ཁུལ་ལ་གཏུག་པའི་དཀྱིལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་བའི་ཡུལ་དེ་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ནུབ་མཚམས་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གི་ཉེ་འཁོར་དང་། ལྷོ་ནུབ་གོང་པོ་བྱང་སྟོད་ནས་སྤུ་བོའི་ཡུལ་གྱིས་ཆོད་པའི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་དང་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་ནུབ་ཁུལ་དེད་ཅིང་། ལྷོ་མཐའ་རྒྱ་མོ་རྔུལ་ཆུ་དང་རྫ་ཆུ། འབྲི་ཆུ་གསུམ་གྱི་བར་རྒྱུད་དེད་པའི་ས་དམ་( 维西 )གྱི་ཉེ་མཚམས་དང་འབྲེལ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ས་དམ་ནས་འབྲི་ཆའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འབའ་ཐང་དང་ལི་ཐང་གཉིས་ཀྱི་བར་ནས་དྲང་ཤར་སེ་དར་རྩེ་མདོ་ལ་ཆོད་པ། དར་རྩེ་མདོ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་དེད་པའི་རྔ་སྨད་འབར་ཁམས་ལ་གཏུག་པ། འབར་ཁམས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་འཕྲེད་ཀྱིས་བཅད་དེ་རྔ་སྟོད་རྔ་ཁུལ་ལ་གཏུག་པ། དེ་ནས་མུ་མཐུད་དུ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་དེད་དེ་རྨ་ཆུར་ཐུག་ཚེ་རྨ་འགྲམ་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་བརྒྱུད་དེ་རྨ་སྟོད་ལ་གཏུག་པ། རྨ་སྟོད་ནས་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་པོའི་ཤར་མཐའ་བརྒྱུད་དེ་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་མོའི་བྱང་མཐའ་ལ་གཏུག་པ། བྱང་མཚམས་ད་ལྟའི་ཀན་སུའུ་དང་ལི་ཡུལ་གཉིས་འདྲེས་མཚམས་ཀྱི་“ཏུན་ཧོང་” (འདུ་ཁང་)གི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ནང་ཁུལ་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པར་སྣང་། ཁྱུང་པོའི་ཁོག་ཏུ་ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་གྱི་གདན་ས་དང་། ནང་གསེས་ཚོ་པ་སོ་དགུ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་རྒྱ་སྡེ་ཉེར་ལྔ་སོགས་ཕལ་ཆེར་བོན་སྡེ་ཡིན་པའི་གཏམ་དེ་ནི། ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཆབ་མདོ་དང་སྡེ་དགེ་སྟོད་སྨད། ཚ་བ་རོང་། སྨར་ཁམས།མཇོ་མདའ། མགར་ཐང་། དར་རྩེ་མདོ། ཡུལ་ཤུལ་སོགས་གཙོ་བོ་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་རྒྱུད་དུ་མཆིས་བའི་ཚོ་ཁག་དག་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པར་སྣང་ངོ་།།\n དྲང་རྗེ་བཙུན་པ་རྐང་མིག་གི་གཏེར་མ། 《མདོ་གཟེར་མིག》[M] མིང་ཆ་ཚང་ལ་མདོ་འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུད་གཟེར་མིག་ཟེར། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1991ལོ།\n བླ་ཆེན་དྲན་པ། 《སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་།》[M] མིང་ཆ་ཚང་ལ་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ་ཟེར། ཁོད་པོ་བློ་གྲོས་ཐོགས་མེད་དམ་གྱེར་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་1310ལོར་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་དཔར་མ།\n གྲགས་པ་རིན་ཆེན། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས།》[M] མིང་ཆ་ཚང་ལ་བོན་ཆོས་དར་ནུབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས་ཞེས་བྱ་བ་རྨོངས་པའི་བློའི་གསལ་བྱེད་ཟེར། ཐོབ་གསར་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། 《ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》[M] མིང་ཆ་ཚང་ལ་འཛམ་གླིང་གངས་རྒྱལ་ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག་ཟེར། ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པས་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི་2003ལོའི་《ཞང་ཞུང་རིག་གནས་》དུས་དེབ་སྟེང་དུ་གསལ།\n ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། 《ལེགས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད།》[M] མིང་ཆ་ཚང་ལ་ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་དཔྱོད་ལྡན་དགའ་བའི་ཆར་ཟེར། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1985ལོའི་ཟླ་9པ།\n རྩོམ་པ་པོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་།》[M] མིང་ཆ་ཚང་ལ་ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བའི་དབུ་ཕྱོགས་ཟེར། ཁྲོ་ཆེན་རྒྱལ་བོའི་ཡིག་ཚང་ནས་ཚེ་དབང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཤིང་རྗེས་སུ་ལི་ཤུ་སྤྲུལ་སྐུ་གཤེན་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར་ལ་བཀོད་པའི་འགོ་བཙེམ་མ། དཔར་སའི་ལས་ཁུངས་དང་དུས་སོགས་མི་གསལ།\n སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《འབེལ་ལུང་།》[M]མིང་ཆ་ཚང་ལ་སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་བོ་ཟེར། ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།2005ལོ།\n སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོ།》[M] མིང་ཆ་ཚང་ལ་འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ་ཟེར། ཤིང་དཔར་དབུ་ཅན་སྣ་རིང་མ།\n དཔལ་ཚུལ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན།》[M]མིང་ཆ་ཚང་ལ་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་པ་བཟང་པོའི་འགྲིན་རྒྱན་རབ་གསལ་ཆུ་ཤེལ་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་ཟེར། བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1988ལོ།\n བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ཉུང་བསྡུས།》[M] མིང་ཆ་ཚང་ལ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས་ཟེར། སྤྱི་ལོ་1974 ལོར་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས་ཐོབ་རྒྱལ་གསར་པ་ནས་དཔར་དུ་བཏབ་པའི་དབུ་ཅན་སྣ་རིང་མ།\n ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ།》[M]མིང་ཆ་ཚང་ལ་ཞང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྟན་འབྱུང་ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ མ་བཅོས་གསེར་གྱི་ཡང་ཞུན་ཟེར། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003ལོ། ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ།》[M] མིང་ཆ་ཚང་ལ་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་གྲོས་སུ་འདེབས་པ་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་ཟེར། ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1894ལོ།\n རྒྱལ་གཤེན་མི་ལུས་བསམ་ལེགས། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་བའི་དབུ་འཆད།》 [M] དབུ་མེད་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླིང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས།》[M] དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་དཔར་མ།\n ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས།》[M] དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བའི་ནང་མཛད། རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་ལག་བྲིས་མཛད་པའི་དབུ་ཅན་དཔར་མ་སྣ་རིང་མ།\n རྩོམ་པ་པོ་མི་གསལ། 《གངས་རི་མཚོ་གསུམ་གྱི་གནས་ཡིག་དཀར་ཆག་ཡིད་ཆེས་གསལ་སྒྲོན།》[M] དབུ་མེད་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་དཔར་མ།\n སྣང་ཞིག་འདུལ་བ་རྒྱལ་མཚན། 《དང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གི་དཀར་ཆག་གསལ་བའི་མེ་ལོང་།》[M] ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི་2003ལོའི་《ཞང་ཞུང་རིག་གནས་》དུས་དེབ་སྟེང་གསལ།\n ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད།》[M] ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1996ལོ།\n གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། 《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་།》[M]མིང་ཆ་ཚང་ལ་མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན་ཟེར། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོ།\n ཏའི་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན། 《རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ།》[M] མིང་ཆ་ཚང་ལ་རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་རྒྱས་པ་ཟེ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1986ལོ།\n དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་དགའ།》[M] མིང་ཆ་ཚང་ལ་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ནམ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱུང་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཟེར། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 2006ལོ།\n དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། 《དེབ་ཐེར་དཀར་པོ།》[M]མིང་ཆ་ཚང་ལ་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེར་ཐེར་དཀར་པོ་ཟེར། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌།1988ལོ།\n ཚེ་རིང་ཐར། 《ཞང་ཞུང་གི་ཤེས་རིག》[J] བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག 1985ལོའི་དེབ་གཉིས་པ།\n ཀྲང་ཁོང་། 《ཞང་ཞུང་གླེང་བ།》[J] བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག 1982ལོའི་དེབ་གཉིས་པ།\n གཡུང་དྲུང་སྐྱབས། 《ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལྀག་མྱྀ་རྷའི(ལིག་མི་རྐྱ)སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།》[J] 《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2008ལོའི་དེབ་གསུམ་པ།\n①རྩོམ་པ་པོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ཞེས་པར་གསལ། [M] p.36 དེབ་འདི་ནི་ཁྲོ་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་ཡིག་ཚང་ནས་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ་དུ་འབོད་པས་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ཡིག་རྙིང་ཞིག་ཡིན། རྗེས་སུ་ལི་ཤི་སྤྲུལ་སྐུ་གཤེན་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་པེ་ཅིན་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་ནས་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར།\n②རྩོམ་པ་པོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ》 [M] p.3 དབུ་མེད་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ་ཞིག་ཡིན།\n③Samten G•Karmay A Lexicon of Zhangzhung and Bonpo Terms p.217 “ཞང་། 1.གདུང་དང་རུས་ཤིགaclan or lineage 2.ཡུལ་ལམ་ལུང་བ། the valley oraplace, or residence ofaperson” འཇར་པན་གྱི་རྒྱལ་སྐྱོང་མི་རིགས་རིགས་པ་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་།\n④སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་བོ》 [M] ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 2005ལོ། p.26\n⑤ཞང་ཞང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་ཅིག་ད་སྔའི་བར་དུ་བཤད་སྲོལ་བྱུང་མེད་མོད། འདི་ནི་བདག་གིས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་སྐོར་ཞིག་ལ་བལྟས་རྗེས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་ཚོར་རམ་ལྟ་བ་གསར་བའི་ཆ་ཙམ་ཡིན་པས་དཔྱད་པར་འཚལ།\n⑥ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》 [M] དུས་རབས་14 བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ། p.9\n⑦ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》 [M] རྩོམ་པ་པོས་དུས་རབས་14 བའི་ནང་དུ་མཛད་ཅིང་། རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་ལག་བྲིས་བྱས་པའི་དབུ་ཅན་དཔར་མ། p.10\n⑧ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》[M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985ལོའི་ཟླ་9པ། p.41\n⑨ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》 [M] དུས་རབས་14 བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ། p.9\n⑩གྲགས་པ་རིན་ཆེན། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས》[M] ཐོབ་གསར་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དབུ་ཅན་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ། p.61\n⑾དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། 《དེབ་དཀར》 [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004ལོའི་ཟླ་3པའི་པེ་ཅིན་གྱི་དཔར་ཐེངས་གཉིས་པ། p7\n⑿ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ》 [M] ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1894ལོའི་ཟླ་4པ། p.45\n⒀ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས། 《བོད་རིག་པ་སྤྱི་བཤད》 [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོའི་ཟླ་9པ། p.193\n⒁ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》 [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003ལོའི་ཟླ་6པ། p.68\n⒂《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་》ཡི་ཤོག་ངོས་68 ལྟར་ན། (རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ནི། 1.ཡུལ་འཆིམས་ཡུལ་གྲུ་ཤུལ་ན། འཆིམས་རྗེ་ནི་གུ་ཡོད། བློན་པོ་སྣང་དང་དེང་། 2. ཞུང་ཞུང་ཡུལ་ན་ནི། རྒྱལ་པོ་ལིག་སྙ་ཤུར། རྨ་དང་ར་སངས་བློན། 3. མྱང་རོ་ཕྱོང་དཀར་ན། གཙང་རྗེ་ཐོང་དཀར། བློན་པོ་གནང་བན། 4.གནུབས་ཡུལ་གླིང་དགུ་ན། གནུབས་རྗེ་དམིགས་པ། བློན་པོ་རྨེའུ་དང་འབྲོ། 5. ཡུལ་མྱང་རོ་ཤམ་པོར་ན། ལོ་ངམ་རྗེ་འབྲེལ་བློན་པོ་ཤེ་པུང་གཉིས། 6.ཡུལ་གྱི་ལྗོན་སྔོན་ན། རྗེ་རྨང་པོ། བློན་པོ་ངམ་དང་འབྲོ། 7. ཡུལ་ངས་སོ་ཁྲ་སྣར་ཟིངས་རྗེ་ཁྲི་འཕྲང་གསུམ་བློན། མགར་དང་གཉན། 8. ཡུལ་འོལ་ཕུ་སྤང་མཁར་དུ། ཟིང་རྗེ་ཐོན་ཕྲེང་། བློན་རྔོག་དང་སྦས། 9.སྲིབ་ཡུལ་གྱི་རལ་གོང་དུ། བྲང་རྗེ་གུང་རྣམ། བློན་པོ་སྤྲད་དང་ཞུགས། 10. ཡུལ་རྐོང་ཡུལ་བྲེལ་སྣར་ན་ལྷ་རྗེ་རྐོང་རྗེའི་དཀར་པོ། བློན་པོ་མཁར་བ་དང་ཕ་དྲུག་གཉིས། 11.ཡུལ་ཉང་ཡུལ་རྣམ་གསུམ་ན་ཉང་བཙུན་གླང་རྒྱལ། བློན་པོ་ཕུག་དང་ངོ་རྗེ། 12. དྭགས་ཡུལ་གྲུ་བཞི་ན་རྒྱལ་དྭགས་རྗེ་མང་པོ། བློན་རླངས་དང་གམ་གཉིས།)\n⒃ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》 [M] རྩོམ་པ་པོས་དུས་རབས་14བའི་ནང་དུ་མཛད་ཅིང་། རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་ལག་བྲིས་བྱས་པའི་དབུ་ཅན་དཔར་མ། p.85\n⒄得荣•泽仁邓珠:《藏族历史•吉祥宝瓶》[M]，西藏民族出版社，2001年。(བོད་དཔེ་དེབ་འདིའི་ཤོག་ངོས་22པ་ལྟར་ན། བོད་དབུས་གཙང་རུ་བཞིན་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་ལྷ་ས་དང་ནག་ཆུ། ལྷོ་ཁ། ཉིང་ཁྲི། གཞིས་ཀ་རྩེ་བཅས་དང་། དེང་དུས་ཀྱི་འབྲུག་ཡུལ་དང་འབྲས་ལྗོངས། བལ་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་རེ་ཡང་ཁོངས་སུ་གཏོགས།)\n⒅⒆གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། 《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་》[M] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོའི་ཟླ་12པ། p.19 p.1\n⒇ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》[M] དུས་རབས་14བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ། p.11\n（21）གྲགས་པ་རིན་ཆེན། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས》 [M] ཐོབ་གསར་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དབུ་ཅན་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ། p.31\n（22）སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་། p.35\n（24）རྒྱལ་གཤེན་མི་ལུས་བསམ་ལེགས། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་གྱི་དབུ་འཆད》 [M] ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ། p.308\n（25）སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས》 [M] དབུ་ཅན་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། p.569\n（26）དཔལ་ཚུལ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན》[M] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988ལོའི་ཟླ་11པ། p.34\n（28） རྒྱལ་གཤེན་མི་ལུས་བསམ་ལེགས། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་གྱི་དབུ་འཆད》[M] ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ། p.323\n（29）གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། 《ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》 [M] ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི་2003ལོའི་《ཞང་ཞུང་རིག་གནས་》དུས་དེབ་སྟེང་གསལ། p.24\n（30）ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》 [M] རྩོམ་པ་པོས་དུས་རབས་14བའི་ནང་དུ་མཛད་ཅིང་། རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་ལག་བྲིས་བྱས་པའི་དབུ་ཅན་དཔར་མ། p.98\n（32）དཔལ་ཚུལ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན》 [M] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988ལོའི་ཟླ་11པ། p.34\n（36）སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་། p.15\n（37）གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། 《ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》[M] ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི་《ཞང་ཞུང་རིག་གནས་》2003ལོའི་དུས་དེབ་སྟེང་གསལ། p.32\n（38）སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས》 [M] ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། p.569\n（39）སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《འབེལ་ལུང》 [M] ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 2005ལོའི་ཟླ་1པ། p.29\n（40）ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ》 [M] སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1989ལོའི་ཟླ་4པ། p.38\n（41）སྣང་ཞིག་འདུལ་བ་རྒྱལ་མཚན། 《དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གི་དཀར་ཆགས》 [M] ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི་《ཞང་ཞུང་རིག་གནས་》2003ལོའི་དུས་དེབ་སྟེང་གསལ། p.122\n（42）ཡུལ་འདི་ལ་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ཟེར་དོན་《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ཤོག་ངོས་48ན་གསལ་ཏེ། “དེར་ལུང་པ་དེ་ལ་ཁྱུང་པོ་རྩེ་དྲུག་ཏུ་བཏག་”ཅེས་འཁོད་ཡོད་པ་བཞིན་གཙོ་བོ་ཁྱུང་འཕག་ཁྲ་བོ་སྟོད་ནས་སྨད་ལ་བསྟན་པ་སྤེལ་དུ་ཡོང་དུས་ཆེས་ཐོག་མར་བབས་པའི་གནས་དེར་མིང་དེ་ལྟར་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ཏུ་ཐོགས་པ་གསལ། གོང་གི་ཁྱུང་འཕག་ཁྲ་བོ་ཡུལ་དེ་བྱོན་པའི་དུས་ཚོད་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱའི་རྗེས་ཀྱི་མི་རབས་གསུམ་ཙམ་གྱི་འཕྲོ་ཡིན་པས་ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་བརྒྱད་པའམ་དགུ་བའི་ནང་ཡིན་ཤས་ཆེའོ།།\n（43）（45）（48）ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》 [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003ལོའི་ཟླ་6པ། p.53 p.53 p.55\n（44）（46）（54）顿珠拉加：《西藏苯教简史》［M],西藏人民出版社，2007年5月。(དེབ་འདི་ཤོག་ངོས་1རུ་གསལ་པ་ལྟར་ན། ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ནི་དེ་དུས་ཀྱི་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་གར་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གངས་ཏི་སེའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ལམ་སུམ་བཅུ་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་ཅེས་འཁོད་འདུག) བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོའི་ཟླ་5པ།\n（47）རི་རྒྱུད་དང་ཆུ་བོ། གྲོག་རོང་ཆེན་པོ་དང་ལུང་ཤུར། བྲག་རི་དང་ནགས་ཚལ་སོགས་ཀྱིས་ས་རྟགས་བྱེད་པ་དེ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་འབྱེད་སྟངས་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་རེད།\n（49）（50）（51）སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། p.18 p.17 p.18\n（53）李文实：《西陲古地与羌藏文化》［M］,青海人民出版社，2006年，第116页。( དེབ་འདི་རུ་“ཏུན་ཧོང་”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བདག་གིས་སྔོན་ཆད་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་བྱང་ཆ་ཆེ་བའི་མཁས་པ་མང་བོར་དྲིས། ཁོ་ཚོས་བདག་གིས་དྲན་སློང་དང་ཚོད་བགམ་བྱས་པ་ནང་བཞིན། མཇུག་མཐར་བློ་མཐུན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་གྱིས་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་“འདུ་ཁང་”དང་གཅིག་ལ། དོན་ཆོས་འདོན་སའི་དོན་རེད་ཟེར། བདག་གིས་འདོད་ཚུལ་ལའང་དེ་ཧ་ཅང་དོན་དང་མཐུན་པ་ཞིག་རེད་སྙམ།)\n（55）སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་། p.16\n（56）ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ཞང་བོད་ཀྱི་བསྟན་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་》ཡི་ཤོག་ངོས་55བར་གསལ་པ་ལྟར། ( ཆུ་བཞི་ནི། འབྲི་ཆུ། རྫ་ཆུ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ། རྨ་ཆུ་བཞི་དང་། འབྲི་ཆུ་དང་རྫ་ཆུའི་བར་གྱི་འབྲི་རྫ་ཟལ་མི་སྒང་དེ་ལ་སྡེ་དགེ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཆགས་ཡོད། ཆབ་མདོའི་རྫ་ཆུ་དང་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་བར་ཚ་བ་སྒང་དེ་ལ་རོང་སྟོད་སྨད་དང་བོན་གྱི་གནས་རི་རོང་བཙན་ཁ་དཀར་པོ་ཞེས་རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་ཞིང་གི་གནས་རི་ཡིན་པར་གསལ། འབྲི་ཆུའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་སྨད་དུ། དམར་རྫ་སྒང་ནི་རྫ་ཆུ་ཁ་སྟོད་སྨད་རྨ་སྟོད་ལྷོ་རྒྱུད་སོགས་ལ་ཡོད་པར་གསལ། རྔུལ་ཆུའི་བྱང་རྒྱུད་དང་རྨ་ཆུའི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་སྨར་ཁམས་སྒང་དེ་ལ་རྔ་སྨད་འབར་ཁམས་རྒྱལ་མོ་རོང་རྔ་སྟོད་མགོ་ལོག་བར་ཡོད་པར་གསལ། མི་ཉག་རབ་སྒང་ནི། མགར་ཐར་(ཐང)མན་ཆད་དང་དར་རྩེ་མདོ་ཡན་ཆད་ཡིན་པར་གསལ། སྤོ་འབོར་སྒང་ཞེས་པ་རྨ་ཆེན་སྤོམ་རའི་རི་རྒྱུད་ཡིན་པ་གྲགས་པ་ལྟར་ན། ཆབ་མདོའི་བྱང་ཤར་གྱི་སུམ་པ་གླང་དཀར་སྟོད་ནས་རྨ་ཆུའི་གཡས་གཡོན་མགོ་ལོག་དང་ཁྲོམ་གེ་སར་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་སོགས་ལ་བཤད་པར་མངོན།)