ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐལ་བཟང་། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས།ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་བ་༡༠ཚེས་༢༣ཉིན།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།］ དཔྱད་རྩོམ་འདིར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་ཚད་མ་རིག་པའི་ལྟ་གྲུབ་གལ་ཆེ་ཤོས་རྟགས་ཡང་དག་གི་ཆ་རྐྱེན་ཚུལ་གསུམ་ནང་ཚན་ཚུལ་གཉིས་པ་རྗེས་ཁྱབ་དང་ཚུལ་གསུམ་པ་ལྡོག་ཁྱབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་སྒྲ་རིག་པའི་ཐ་སྙད་ཉིད་དམ་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ངེས་གཟུང་གི་ཚིག་འཕྲད་བཀོད་དེ་རྗེས་ཁྱབ་དང་ལྡོག་ཁྱབ་མཚན་ཉིད་ཆ་ཚང་གཏན་འབེབས་གནང་ཐུབ་མོད། ཚུལ་དང་པོ་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ཉིད་དམ་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ངེས་གཟུང་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པར་བརྟེན། བརྒྱུད་འཛིན་སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུའང་ཉིད་དམ་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ངེས་གཟུང་གི་ཚིག་འཕྲད་བཀོད་དེ་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཆ་ཚང་གཏན་འབེབས་གནང་ཐུབ་ཚུལ་དང་། ལྷག་པར་སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཞེས་པའི་ཆོས་སྐད་གལ་ཆེ་འདི་གསར་དུ་རྙེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ན་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དུ་གྲངས་ངེས་ཞིང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་རྟགས་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ལ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་པའམ་རང་བཞིན་བཞིན་འབྲེལ་པ་དང་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་སྲོལ་ཕྱེ་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམ་གཉིས་ཚད་མའི་ལྟ་གྲུབ་ཚབ་མཚོན་ཁག་གཅིག་བདམས་བཀོད་བྱས་སོ།།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] ཕྱོགས་གླང་། ཆོས་གྲགས། ཚད་མ་རིག་པ།\nགཅིག སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གི་ཚུལ་གསུམ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་(Ca.480-540 A. D.)གི་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་ལེའུ་གཉིས་པ་རང་དོན་རྗེས་དཔག་ལེའུ་(D No. 4203, Ce 4a1-3)ལས།རྗེས་དཔག་རྣམ་གཉིས་རང་དོན་ནི།། ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ལས་དོན་མཐོང་བའོ།། ཞེས་པ་ནས། རྗེས་དཔག་བྱ་དང་དེ་མཐུན་ལ།། ཡོད་དང་མེད་ཉིད་ལ་མེད་པའོ།། ཞེས་དང་དེའི་སྐབས་ཀྱི་རང་འགྲེལ་(D No. 4204,Ce 27a5-6)ལས། དེ་ལྟར་རང་དོན་ནི། ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ལས་དོན་མཐོང་བའོ།། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་དོན་མཐོང་བ་དེ་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་གོ།། ཞེས་དང་།(D No. Ce 29a4-6)རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ།། དེ་ལ་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མཐོང་གི་རྗེས་ལ་དེའི་རིགས་དང་མཐུན་པ་ལ་ཡང་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དམ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པར་གྲུབ་པའོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་དང་མཐུན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མེད་པ་ཉིད་ལས་མེད་པ་ཞེས་པས་ནི་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྟེ། མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་འགལ་བ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ།། ཞེས་སོགས་ཚུལ་གཉིས་པ་རྗེས་ཁྱབ་དང་ཚུལ་གསུམ་པ་ལྡོག་ཁྱབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་སྒྲ་རིག་པའི་ཐ་སྙད་ཉིད་(eva)དམ་ཁོ་ན་(eva)ཞེས་པའི་ངེས་གཟུང་གི་ཚིག་འཕྲད་བཀོད་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་སྔར་མེད་ཀྱི་ཆོས་སྐད་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་གསར་གཏོད་མཛད། གང་ལྟར་དེ་རྗེས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ཚད་མ་རིག་པ་ལ་མཁས་པའི་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གི་ཚད་མ་རིག་པའི་ལྟ་གྲུབ་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས་ཚད་མ་རིག་པར་འཆད་རྩོམ་གནང་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་མཛད་རྗེས་གཞལ་བར་མི་ནུས། འོན་ཀྱང་ཚུལ་དང་པོ་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ཉིད་(eva)དམ་ཁོ་ན་(eva)ཞེས་པའི་ངེས་བཟུང་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པར་བརྟེན་རིགས་པ་ཅན་པའི་སློབ་དཔོན་ཨུདྡྱོ་ཏ་ཀ་(Uddyotakara ca. 550-610 A. D.)ཡི་རིགས་པའི་རྣམ་འགྲེལ་དུ་རྩོད་པ་བཀོད་པ་དང་དེའི་རྩོད་སྤོང་བརྒྱུད་འཛིན་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་གནང་སྟེ་ཁ་སྐོང་གནང་ཚུལ་རྗེས་སུ་འཆད་ཀྱི་ཡིན། དེ་དག་གི་དོན་ཡང་རྒྱལ་ཚབ་རྗེའི་ཚད་མ་མདོའི་རྣམ་བཤད་(Toh. No. 5437, Nga 34b3)ལས། རང་དོན་རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་རྟགས་ལས། ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་གསར་དུ་མཐོང་བའི་ཤེས་པའོ།། མི་གསལ་བ་དོན་དག་འདིས་རྟགས་སུ་བྱེད་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་རྟོགས་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་ནོ།།ཞེས་དང་(Nga 38a6)ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ལ། འགོད་ (Nga 38b1)ཚུལ་དང་མཐུན་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པའོ།། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པའོ།། བྱེ་བྲག་ནི་གང་དཔག་པར་འདོད་པའི་ཆོས་སོ།། རྗེས་ཁྱབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་འགོད་ཚུལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་དང་། ཁོ་ནའི་ངེས་བཟུང་ནི། ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་གྲུབ་ཟིན་པ་སྡུད་པའི་ངེས་བཟུང་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་ཡོད་པ་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དགག་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། དཔེར་ན་དྲང་སྲོད་ནོར་ལྷ་ལ་བུ་གཉིས་སྐྱེས་ཏེ།ན་ར་དང་ནི་སྲེད་མེད་བུ་ཁོ་ནའོ།། ཞེས་པའི་ངེས་བཟུང་གིས་ན་ར་བུ་ཡིན་པ་མི་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ།། རྩོད་གཞི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི། འདིའི་དོན་རྣམ་ངེས་སུ་བཤད་པ་(D No.4211, Ce 169a7-b1; PVin. II, p.6དེ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་ངེས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དགག་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་སྡུད་པའི་ངེས་པར་གཟུང་བས་ནི་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། དང་པོ་རང་ལ་བུ་གཉིས་སྐྱེས་འགྱུར་ཏེ། ན་ར་དང་ནི་སྲེད་མེད་བུ་ཉིད་དོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།)ཞིབ་ཏུ་མ་རྟོགས་པའོ།། ལྡོག་ཁྱབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་སྟོབས་ཀྱིས་མེད་པ་སྟེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པའོ།། འདིའི་རང་འགྲེལ་དུ་མེད་ལ་ཞེས་པ་ནི། སླར་ཡང་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྟེ། མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འགལ་བ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།། ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་བདག་གི་འདྲེན་པ་དམ་པ་རྗེ་བཙུན་ཆེན་པོའི་གསུང་གིས། ཚིག་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་ནི། སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེའི་འདོད་པ་ཚད་མ་རྣམ་ངེས་སུ་རྒྱས་པར་བཀག་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་མཐུན་པར་གནང་བས་དབང་ཕྱུག་སྡེས་རང་འགྲེལ་ལ་བསྣོན་པ་བཏབ་པ་ཡིན་གྱི། རང་འགྲེལ་དངོས་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ།། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི། དེ་རང་ལུགས་སུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དེ། མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་གྲུབ་ཀྱང་། (Nga 39a1-5 )མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཞེས་ལོགས་སུ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཙམ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་གྱི། གནས་པ་དང་འགལ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་ཚུལ་གསུམ་པ་ངེས་པའི་དོན་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ཁོ་ན་དེའི་དགོས་པར་འདོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་ཚུལ་གསུམ་ངེས་པའི་དོན་ཅན་དུ་འདོད་པ་བཀག་པ་མིན་ནོ་ཞེས་གསུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་རང་གི་བཞེད་པ་ནི། འདོད་པ་དེ་བཀག་ནས་ཁྱབ་པ་གང་རུང་གཅིག་དངོས་སུ་བསྟན་པས། ཅིག་ཤོས་ཤུགས་ལ་འཕེན་པའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་མེད་ལ་མེད་པ་ལོགས་སུ་སྨོས་པར་རྣམ་ངེས་སུ་བཤད་དོ།། ཕྱོགས་ཆོས་ལ་རྟགས་ཁོ་ན་རྩོད་གཞི་ལ་ཡོད་པ་དང་། རྩོད་གཞི་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅེས་དམིགས་ཏེ། རྩོད་གཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པར་འགྱུར་པས་རྟགས་རྩོད་གཞི་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་ནས་ཁྱབ་པ་གང་རུང་གཅིག་དངོས་སུ་བསྟན་པས། ཅིག་ཤོས་ཤུགས་ལ་འཕེན་པའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་མེད་ལ་མེད་པ་ལོགས་སུ་སྨོས་པར་རྣམ་ངེས་སུ་བཤད་དོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།།\nགཉིས། སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་(ca. 600-660)རིགས་ཐིགས་(D No. 4212,Ce 231a7-232a1)ལས། ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ།། ཞེས་གསུངས། དེའི་དོན་ཡང་རྒྱལ་ཚབ་རྗེའི་རིགས་ཐིགས་འགྲེལ་པ་(Toh. No. 5455, Ña22a5)ལས། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ལ་འགོད་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དང་། ཚིག་གི་ཟུར་ལ་རྟགས་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཁོ་ན་དང་། དེ་ལྟར་ངེས་པ་བཞི་ལས་དང་པོ་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱས་སྒྲ་མི་རྟག་(22b1)པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཅན་ལ་མེད་པ་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པ་སེལ་(སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གི་རིགས་ཐིགས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའམ་འཐད་ལྡན་ཆུང་བ་[D 4231, We 47b7]ལས། དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཚིག་གིས་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།)ལ། གཉིས་པས་(རིགས་ཐིགས་རྒྱ་ཆེ་འགྲེལ་པ་[We48a1]ལས། ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལྗོན་ཤིང་ནི་སྲོག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལྗོན་ཤིང་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལ་ལོ་མ་འཁུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཉལ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤིང་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགའ་འགའ་ཙམ་ཁོ་ནར་ཟད་པ་ལྟ་བུའོ།།)ལྗོན་ཤིང་ཆོས་ཅན་སྲོག་ལྡན་ཡིན་ཏེ། མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམས་ནས་ཉལ་བའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་རྩོད་གཞི་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་མེད་པ་སེལ་བ་ལ་ཕྱི་མ་གཉིས་(རིགས་ཐིགས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་[We 48a2-3]ལས།ཡོད་པའི་ཚིག་གི་རྗེས་ལ་ཉིད་སྨོས་པས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།། ཅི་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་སྨྲས་ན་ནི་མཉན་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།། ངེས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།)ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ལོ།། མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི་དབྱེ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ།། རྗེས་ཁྱབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་སྟོབས་ཀྱིས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་དང་། འདིར་ཡང་རྟགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་ངེས་པ་བཞི་ལས་། དང་པོས་(རིགས་ཐིགས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེར་པ་འགྲེལ་པ་[We 48a3-4]ལས།འདིར་ཡང་ཡོད་པ་སྨོས་པས་འགལ་བ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།)བྱས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་འགལ་རྟགས་ཡིན་པ་སེལ་ལ། གཉིས་པས་(རིགས་ཐིགས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་[We 48a4]ལས། ཉིད་སྨོས་པས་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཉིད་བསལ་ཏེ། དེ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན།གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།)ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཡིན་པ་སེལ་ཏེ། དེ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པའོ།། ཕྱི་མ་གཉིས་(རིགས་ཐིགས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་[We 48a4-6]ལས། ཡོད་པ་སྨོས་པ་ལས་སྔར་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྨོས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་ཁྱབ་པ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ཕྱིས་ངེས་པས་གཟུང་བ་བྱས་ན་ནི་དོན་འདི་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། ངེས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།)ཀྱིས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་དོགས་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཡོད་པར་དོགས་པ་སེལ་ལོ།། རྟགས་ཁོ་ན་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ཅེས་མི་བྱ་སྟེ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་རྗེས་ཁྱབ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། རྟགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཚུལ་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།། ལྡོག་ཁྱབ་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་སྟོབས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། དེ་ལ་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དང་། མེད་པ་ཁོ་ན་དང་། དེ་ལྟར་ངེས་པ་བཞི་ལས། དང་པོས་(རིགས་ཐིགས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་[We 48a7]ལས། དེ་ལ་མེད་པ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།)བྱས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་འགལ་རྟགས་ཡིན་པ་སེལ་ལ། གཉིས་པས་(རིགས་ཐིགས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་[We 48a7-b1]ལས། ཉིད་སྨོས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།)མི་རྟག་པས་རྩོལ་བྱུང་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་པའི་ཐུན་མོང་མ་(23a1-2)ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་ཡིན་པ་སེལ་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁོ་ན་ལ་མེད་ཅེས་སྨོས་ན། མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མེད་པ་ལ་ལྡོག་ཁྱབ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བས། ཁྱབ་བྱེང་དུ་ལྡོག་པའི་ལྡོག་ཚུལ་སྦྱར་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་གཉིས་(རིགས་ཐིགས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་[We 48b3]ལས། ངེས་པས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།)ཀྱིས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་པ་སེལ་ལོ།། རྟགས་ཁོ་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་ཅེས་ཀྱང་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ།། མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་ངེས་ན་མི་ཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ།།\nགསུམ། སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཏན་ཚིགས་གསུམ་དུ་ངེས་པ། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཆེ་ཤོས་ནི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་་་་(D No. 4210, Ce 94a3-4, PV pp. 114-115, I, 1) ལས། ཕྱོགས་ཆོས་དེ་ཆས་ཁྱབ་པ་ཡི།། གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་ཉིད།། མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ།། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དེ་ལས་གཞན།། ཞེས་པའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་དང་པོའི་ཤླཽ་ཀ་དང་པོས་བསྟན། གཞུང་དོན་ཡང་ཊིཀ་ཆེན་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་(Toh. No.5505, Tha 32a5)ལས། ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་སོགས་ཤླཽ་ཀ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལ་རྐང་པ་དང་པོས་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་། གཏན་ཚིགས་ཞེས་པས་མཚོན་བྱ་དང་། དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་ཉིད་ཅེས་པས་དབྱེ་བའི་གྲངས་ངེས་དང་། དེ་ནས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། རྐང་པ་ཐ་མས་དེ་དག་གི་བཟློག་ཕྱོགས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་། (Tha32b1-4)ལྷག་མ་རང་དོན་ལེའུའི་གཞུང་མཐའ་དག་གིས་ཤླཽ་ཀ་གཅིག་པོ་འདི་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཡང་། འདི་ལྟར། རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ལས་དོན་མཐོང་ཡིན་ནོ།། རྗེས་དཔག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ནི་གང། དབྱེ་བ་ནི་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། རྟགས་རང་གི་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ལ་འགོད་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱིས་རྟགས་ལ་ཁྱབ་པ་ཡི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟ་བུའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དུ་གྲངས་ངེས་ཏེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་བདག་གཅིག་དང་དེ་བྱུང་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་ན་རྟགས་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་པོ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་དང་(Tha 30b6-31a1)ཚད་མ་མདོར། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དགུར་ཕྱེ་བ་ཙམ་ཞིག་གསུངས་ཀྱང་། རྟགས་ཡང་དག་ལ་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས། དེ་དག་ཏུ་གྲངས་ངེས་པའི་གྲངས་ངེས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མདོར་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པས་འདིར་དེ་ལྟ་བུའི་གྲངས་ངེས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་མཁས་གྲུབ་རྗེས་མཛུབ་སྟོན་གནང་བ་བཞིན་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ནི་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དུ་གྲངས་ངེས་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་པའམ་རང་བཞིན་བཞིན་འབྲེལ་པ་དང་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་སྲོལ་ཕྱེ་ཡོད། ལྷག་པར་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་(Svabhāvapratibandha)ཞེས་པའི་ཆོས་སྐད་གལ་ཆེ་འདི་སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་གསར་རྙེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་ཚུལ་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྲུབ་ཏེ་འཕེལ་རིམ་བཞི་པར་སླེབས། དེའི་ཁུངས་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་རང་འགྲེལ་(D No. 4216, Ce 262a4-7;R.Gnoli ed.The Pramāṇavārttikam of Dharmakīrti, The first chapterwith the autocommentary Text and Critical Notes SerieOrientale Roma 23, Roma, 1960, p.2.)ལས། དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་དང་། རང་བཞིན་དང་། མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་ལས་ནི་འདི་ན་མེ་ཡོད་དོ།། ཤིང་ཤ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤིང་ཡིན་ནོ།། ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ན་བུམ་པ་མེད་དེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་(ཀྱི་)གྱུར་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དམིགས་པར་རུང་བའི་ཡོད་པ་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་(ཀྱི་)འགྱུར་བའི་ཡོད་པ་ཅན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཅིག་ནི་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་(Svabhāvapratibandha Gnoli ed.p. 2, l. 20.)ཡོད་པ་དོན་གྱིས་དོན་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ། དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་དང་།(D Ce 270a3-6)དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རང་བཞིན་འབྲེལ་པའི་(Svabhāvapratibandha Gnoli, op.cit;p. 16, l. 28.)ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།། རྒྱུ་ཡིས་ནི། འབྲས་བུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།། རྒྱུ་ལྡོག་པ་ལས་འབྲས་བུ་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ།། གཞན་དུ་ན་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་གཉི་ག་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་(Svabhāvapratibandha Gnoli ed.པ p. 17, l. 8.) ཁོ་ནས་ལྡོག་ གོ།(Ce 95b4-5, PV pp. 116-119; PV, I, 24-25)དེ་ལྟ་མིན་ན་གཅིག་ལོག་པས།། ཇི་ལྟར་གཞན་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར།། མི་ལ་རྟ་མི་བདོག་ཅེས་ཏེ།། ཕྱུགས་ཀྱང་བདོག་པ་མིན་ནམ་ཅི།།དེ་བཞིན་གཅིག་གཅིག་ཉེ་བའི་ཕྱིར།། ཇི་ལྟར་གཞན་ནི་ཉེ་བར་འགྱུར།། མི་ལ་ཕྱུགས་ནི་བདོག་ཅེས་ཏེ།། དེ་བཞིན་རྟ་ཡང་བདོག་གམ་ཅི། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་(Svabhāvapratibandha Gnoli, op.cit; p.17, l.12.)ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་དོ།། ཞེས་གསུངས།\nགང་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་ཁྱབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཚད་མ་རིག་པར་འཕེལ་རིམ་བཞི་བྱུང་ཡོད་རྫས་དང་དང་རྫས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་བྱེ་བྲག་པའི་མདོ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཙ་ར་ཀའི་(Carika ca 100 A.D.)སྨན་གཞུང་དང་། རིགས་པའི་མདོ་དང་། ཐབས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བཅས་རྩོད་རིག་བརྒྱུད་པར་སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་ལྔའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་ཚད་མ་རིག་པར་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་གང་ཞིག་ལ། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་ཚད་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ཆ་རྐྱེན་ཁྱབ་པའི་སྐོར་མི་གསལ། འདི་དག་རྒྱ་གར་གྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་འཕེལ་རིམ་དང་པོའི་སྐབས་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱང་འཕེལ་རིམ་དང་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། འཕེལ་རིམ་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་གསུམ་དང་། ཁྱབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་སྐད་དང་། སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་ལྔ་ནས་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཡོད། དེ་དག་ནང་པའི་མཁས་པས་སྲོལ་ཕྱེ་བར་མ་ཟད་ཤོད་མི་དགོས་པར་སྐབས་དེའི་མཁས་པའི་ཚབ་མཚོན་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་སྲོལ་ཕྱེ་བ་རེད། འཕེལ་རིམ་གསུམ་པའི་སྲོལ་འབྱེད་ནི་ཤོད་མི་དགོས་པར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་སྲོལ་ཕྱེ་བ་རེད། རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་གསུམ་ནང་ནས་ཚུལ་མཐའ་མ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངེས་བཟུང་ཚིག་ཕྲད་ཉིད་དང་། ཕྱོགས་ཆོས་གཏན་ཚིགས་དགུ་དང་། སེལ་བའི་རྣམ་གཞག་དང་། རང་རིག་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་སྔར་མེད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་ལྟ་གྲུབ་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་སྲོལ་ཕྱེ། སློབ་དཔོན་འདིའི་ཚད་མ་རིག་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཤུགས་རྐྱེན་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་ཐེབས་པ་ནི་བསམ་བརྗོད་ཡུལ་ལས་འདས། འཕེལ་རིམ་བཞི་པ་ནི་ཤོད་མི་དགོས་པར་སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་སྲོལ་ཕྱེ་བ་རེད། སློབ་དཔོན་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དུ་གྲངས་ངེས་ཤིང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་པ་དང་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་སྔར་མེད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་ལྟ་གྲུབ་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་སྲོལ་ཕྱེ། སློབ་དཔོན་འདིའི་ཚད་མ་རིག་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཤུགས་རྐྱེན་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་ཐེབས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་ཤོད་ཅི་དགོས་སོ།།\nགཅིག ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱའི་རྣམ་གཞག དེ་ཡང་ཀུན་བཏུས་རང་འགྲེལ་(D 4203, Ce 14a7-15a1)ལས།མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག ཚད་མ་གཉིས་ཁོ་ནའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་གཉིས་གཞལ་བྱ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་གཞལ་བར་བྱ་བ་གཞན་ནི་མེད་དོ།། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་ཤེས་པའོ།། ཞེས་དང་། དེའི་དགོངས་པ་ཡང་མཁས་གྲུབ་རྗེའི་སྡེ་བདུན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་(Toh.No. 5501, Tha 20b2)ལས། དེ་ལ་གཞལ་བྱ་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་ངེས་པས་ཚད་མ་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་པའི་དོན་བཤད་པ་དང་། རང་མཚན་དང་སྤྱི་མཚན་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་དོན་བཤད་པ་དང་། རང་སྤྱི་སོ་སོའི་ངོ་བོ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི།(རྣམ་འགྲེལ། [D No.4210, Ce 118b3; PV pp. 42-43, III, 1a]) གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས།། ཞེས་པས་གཞལ་བྱ་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཚད་མ་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་པའི་དོན། (རྣམ་འགྲེལ། [Ce 120b3; PV pp. 48-49,III, 54cd])དེ་ནི་རང་གཞན་ངོ་བོ་ཡིས།། རྟོགས་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བཞེད།། ཅེས་སོགས་ལས་ཤེས་དགོས་ཤིང་།དེ་ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཚད་མར་སོང་བའི་གཞལ་བྱ་རང་མཚན་དང་། རྗེས་དཔག་ཚད་མར་སོང་བའི་གཞལ་བྱ་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྟགས་སུ་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་ངེས་པ་བཀོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་རང་མཚན་ལ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། མངོན་སུམ་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ན་རང་མཚན་དང་། རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ན་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པས་དག་པའི་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་བུམ་མེད་ལྟ་བུ་སྤྱི་མཚན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་གཞལ་བྱར་འགྱུར་བ་དང་། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་རང་(Toh.Tha 21a1-5) མཚན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་གཞལ་བྱར་འགྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་རང་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་གཞལ་བྱ་འཇལ་བ་དང་། སྤྱི་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་གཞལ་བྱ་འཇལ་བའི་འཇལ་ཚུལ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱིས།ཚད་མ་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད།(རྣམ་འགྲེལ། D Ce 118b3;PV pp. 42-43, III, 1a) གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས།། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ།(རྣམ་འགྲེལ། D Ce 120b3; PV pp. 48-49, III, 54cd) དེ་ནི་རང་གཞན་ངོ་བོ་ཡིས།། རྟོགས་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བཞེད།། ཅེས་བཤད་པས་སོ།། དེས་ན། (རྣམ་འགྲེལ། D Ce 118b3; PVpp. 42-43, III, 1b)དོན་བྱེད་ནུས་དང་མི་ནུས་ཕྱིར།། ཅེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་(arthakriyākṣāma)ཆོས་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དང་མི་ནུས་པའི་ཆོས་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་འཇལ་བ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཅེས་སོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། གཉིས་པ་སྒྲ་དོན་བཤད་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་དགག་བྱ་སོགས་གཞན་ལ་བལྟོས་མེད་དུ་རང་དབང་དུ་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་རང་དབང་བ་མ་ཡིན་པར་སྤྱི་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། ཞེས་སོགས་མཚོན་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་དང་། ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ལ་རང་མཚན་(svalakṣaṇa)དང་སྤྱི་མཚན་(sāmānyalakṣaṇa)གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཚད་མ་ལའང་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་སྲོལ་དང་པོར་ཕྱེ་སྲོལ་ཕྱེ་བ་རེད། རང་མཚན་དང་སྤྱི་མཚན་དོན་ཡང་མངོན་པའི་གཞུང་ནས་བཤད་པ་དང་མི་འདྲ། མངོན་སུམ་ཚད་མའི་སྣང་ཡུལ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་རང་མཚན་ཡིན་ལ། རང་ཉིད་དངོས་སུ་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བའི་ཚེ་ཆོས་གཞན་འཆར་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འཆར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན། དེ་ཉིད་དངོས་སུ་འཇལ་བའི་མངོན་སུམ་ནི་འཁྲུལ་རྒྱུ་བཞི་པོ་གང་གིས་ཀྱང་མ་བསླད་པའི་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའོ།། སྤྱི་མཚན་ནི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ཡང་སྤྱི་མཚན་ཞེས་བྱ་སྟེ། བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱར་མེད་པར་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན། དེ་ལ་སྤྱི་བྱ་སྟེ་བུམ་པའི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བཤད། འོ་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པས་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་མཐོང་ལམ་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དངོས་སུ་མ་རྟོགས་པར་བཞེད་དམ་ཞེ་ན་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་ཚབ་རྗེའི་ཚད་མ་མདོའི་རྣམ་བཤད་(Toh.Nga 11a5-6)ལས། ཉན་ཐོས་མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་ན་གཟུགས་དང་ཤེས་པ་སོགས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ངོར་དགག་གཞི། རང་མཚན་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། མེད་དགག་གིས་བསྡུས་པའི་བདག་མེད་ནི་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པར་འདོད་པའོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཐད།\nཅིག་ཤོས་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་( Ce 107b3-5; PV pp. 2-3, II, 1-5)ལས། ཚད་མ་བསླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ།། དོན་བྱེད་ནུས་པར་གནས་པ་ནི།། མི་སླུ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་།། མངོན་པར་འདོད་པ་སྟོན་ཕྱིར་རོ།། སྨྲ་བ་པོ་ཡི་བྱེད་པའི་ཡུལ།། དོན་གང་བློ་ལ་རབ་གསལ་བ།། དེ་ལ་སྒྲ་ནི་ཚད་མ་ཉིད།། དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཅན་མིན།། གཟུང་བ་འཛིན་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ནི།། མི་འདོད་བློ་ནི་ཚད་མ་ཉིད།། བླང་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ཡི།།འཇུག་ལ་དེ་གཙོ་ཡིན་ཕྱིར་དང་།། ཡུལ་རྣམ་ཅན་ནི་ཐ་དད་པས།། བློ་ཡི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་ཕྱིར།། དེ་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་ཕྱིར་རོ།། རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས།། ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད།། བསྟན་བཅོས་རྨོངས་པ་ཟློག་བྱེད་ཡིན།།མ་ཤེས་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱང་།། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་འོག་ཏུ།། ཞེས་གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཞེས་པའི་སྔར་མེད་ཀྱི་ཆོས་སྐད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གི་སྲོལ་ཕྱེ། དེའི་དོན་ཡང་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་(Toh.No.5450,Cha 128b1-5)ལས། མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པ་ཐབས་དང་བཅས་པའི་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་མ་ལུས་པ་ལ་ཡང་ཐུབ་པ་ཉག་གཅིག་ཚད་མ་ཡིན་ན། མཚན་ཉིད་གང་དང་ལྡན་པས་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཚད་མ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་གང་ཞེ་ན། སྔོ་འཛིན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཆོས་ཅན། ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་གསར་དུ་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་བཅོས་སུ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་གྲུབ་པ་ན། དེ་དང་གྲུབ་སྡེ་རྫས་གཅིག་པའི་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱང་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་སླུ་བ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བཙོ་བསྲེག་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་རང་གིས་ཇི་ལྟར་གཞལ་བ་ལྟར་གནས་པ་ནི་ལས་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ལ། དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཞིབ་པར་གསལ། དེ་བཞིན་རྣམ་ངེས་ལེའུ་དང་པོའི་མཇུག་(D Ce 167a6-b1)ལས། འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།། འདི་ལ་ཡང་ཕ་རོལ་རྨོངས་པས་འཇིག་རྟེན་སླུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གོམས་པར་བྱས་པས་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པས་དབེན་ཞིང་དྲི་མ་མེད་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ།། དེ་ཡང་ཆ་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་དོན་དམ་དམ་པའི་ཚད་མ་རྣམ་གཞག་གི་སྲོལ་ཕྱེ། དེའི་དོན་ཡང་རྣམ་ངེས་དར་ཊཱིཀ་(Toh. Toh.No.5453,Ja 149a5-6)ལས། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་།(Toh. Ja 149b2-5) དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བདག་མེད་སོགས་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གོམས་པར་བྱས་པས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དང་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམས་མཐར་ཐུག་པར་གྲུབ་པར་བྱས། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་དང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་། དོན་འདི་ཉིད་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང་།(Toh.Ja 149b5-6)དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན། བསྟན་བཅོས་འདིར་མ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་སྐབས་སུ་མཚན་གཞི་ངོས་བཟུང་བའི་སྒོ་ནས་ཆ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་མ་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་འགྲེལ་ལ་ཞལ་འཕངས་མཛད་པ་བཞིན་དུ་དེར་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས། ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཐད་དོ།།\nགཉིས། མངོན་སུམ། དེ་ཡང་ཀུན་བཏུས་(D Ce 1a4-2a2)ལས། མིང་དང་རིགས་སོགས་སུ་སྦྱོར་པའི།།རྟོག་པ་དང་བྲལ་མངོན་སུམ་མོ།། ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར།། དེ་ཡི་ཐ་སྙད་དབང་པོས་བྱས།། དེར་དོན་དུ་མས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར།། རང་དོན་སྤྱི་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན།།དུ་མའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཅན་ནི།། དབང་པོ་ལས་རྟོགས་སྲིད་མ་ཡིན།། རང་རང་རིག་བྱ་ཐ་སྙད་ཀྱིས།། བསྟན་མིན་ངོ་བོ་དབང་པོའི་ཡུལ།། ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་ཆགས་ལ་སོགས།།རང་རིག་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན།། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་བླ་མས་བསྟན།། མ་འདྲེས་པ་ཡི་དོན་ཙམ་མཐོང་།། རྟོག་པའང་རང་རིག་ཉིད་དུ་འདོད།། དོན་ལ་མ་ཡིན་དེ་རྟོག་ཕྱིར།། ཞེས་དང་། ཀུན་བཏུས་རང་འགྲེལ་(D No. 4204,Ce 15a4-16a2)དེ་ལ། མངོན་སུམ་རྟོག་དང་བྲལ་བའོ།།ཤེས་པ་གང་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་མངོན་སུམ་མོ།།(སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་མ་འཁྲུལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པ་གཤམ་དུ་འཆད།)རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། མིང་དང་རིགས་སོགས་སུ་སྦྱོར་བའོ།། འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་མིང་གི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། ལྷ་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཅི་སྟེ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཏེ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱ་བའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་ཏེ་འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྫས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཏེ། དབྱུག་པ་ཅན་རྭ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་འབྲེལ་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། གཞན་དག་ནི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་གིས་དོན་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ཤིང་བརྗོད་དོ་ཞེས་འདོད་དོ།། གང་ལ་རྟོག་པ་དེ་དག་མེད་པ་དེ་མངོན་སུམ་མོ།། ཅི་གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་ཅི་ནས་ཡིན་(Ce 15b1)ཞེ་ན། ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར།། དེ་ཡི་ཐ་སྙད་དབང་པོ་ལས།།ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། འདི་ལྟར་ཡུལ་ནི་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ།། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རྔའི་སྒྲ་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།། ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཀྱང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དོན་ལ་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། གལ་ཏེ་དེ་གཅིག་ཏུ་མི་རྟོག་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་འདུས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། གང་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོ་སོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི། རྫས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཤེ་ན། དེར་དེ་ན་དུ་མས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར།། རང་དོན་སྤྱི་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན།། དེ་རྫས་དུ་མས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན་རང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། ཐ་དད་པ་ལ་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དོན་འདི་ཉིད་སྨྲས་པ། དུ་མའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཅན་ནི།། དབང་པོ་ལས་རྟོགས་སྲིད་མ་ཡིན།། རང་རང་རིག་བྱ་ཐ་སྙད་ཀྱིས།། བསྟན་བྱ་མིན་ན་དབང་པོའི་ཡུལ།། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་དབང་པོ་ལྔ་ལས་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདིར་ཁྱད་པར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོག་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་གོ །ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་ཆགས་ལ་སོགས།། རང་རིག་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན།། ཡིད་ཀྱང་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ཤིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པ་སྟེ། རྟོག་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་གོ །འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་མོ།། (རྟོག་པ་རང་རིང་མངོན་སུམ་གྱི་མྱོང་བྱ་ཡིན་པས་རང་རིག་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། རང་རིང་མངོན་སུམ་དངོས་མིན་པ་གཤམ་དུ་འཆད།)དེ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་བླ་མ་ཡིས།། བསྟན་དོན་ཐ་དད་ཙམ་ཞིག་མཐོང་།། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལུང་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཙམ་མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་མོ།། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་( Ce 16a1-2) སོགས་པའི་རང་རིག་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། རྟོག་པའང་རང་རིག་ཉིད་དུ་འདོད།། དོན་ལ་མ་ཡིན་དེ་རྟོག་ཕྱིར།། དེ་ཡུལ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཡང་རང་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་ནི་མེད་དོ།། དེ་དག་ནི་མངོན་སུམ་མོ།།ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་ཡང་ཚད་མ་མདོའི་རྣམ་བཤད་(Nga 7b6)ལས། དང་པོ་ནི། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ནི། མངོན་སུམ་མོ།། དངོས་བསྟན་སྤྱིར་བཏང་བའི་ཚིག་ལས་མ་བྱུང་ཡང་། འོག་ནས་དམིགས་བསལ་གྱིས་(Nga 8a1) འཕངས་པའི་མ་འཁྲུལ་བ་ཡང་། འདིར་སྦྱར་བར་བྱའོ།། རང་འགྲེལ་(Ce 15a4)དུ་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་བྲལ་བྱ་རྟོག་པ་ངོས་བཟུང་བ་ནི། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་དང་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་སྦྱོར་བའི་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པའོ།། སོགས་པས་མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་ཡང་བསྡུས་ཀྱང་། ནུས་པ་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ལོགས་སུ་བྱས་སོ།།འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་མིང་གི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་དོན་བརྗོད་པར་བྱེད་དེ། ལྷས་བྱིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་སྔ་མ་མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་དང་། ཕྱི་མ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་ངོས་བཟུང་བ་ལ་བཤད་པར་བྱ་ཞིང་། ཡང་སྔ་མ་རང་ལུགས་ཀྱི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཕྱི་མ་གཞན་གྱིས་བཏགས་པ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པའོ།། གཞན་གྱིས་བཏགས་པའི་རྟོག་པའི་བདག་རྐྱེན། རིགས་ཀྱི་སྨྲ་བའང་ཞེས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་(སྨྲ་)བ་ལང་དཀར་པོ་ཞེས་པ་དང་། བྱ་བའི་སྒོ་ནས་འབྲས་འཚེད་ཞེས་པ་དང་། རྫས་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་པ་དང་། འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དབྱེ་བས་དབྱུག་པ་ཅན་དང་། རྭ་ཅན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།། གཞན་དག་གིས་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་དོན་གཞན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས། སྒྲས་བརྗོད་ཅིང་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་འཛིན་པས་དབང་ཤེས་རྟོག་པར་འདོད་དོ།། རང་ལུགས་ལ། སྒྲ་དེ་དག་གི་བདག་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པས་བཏགས་པའི་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་བཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅིང་། དེ་ཡང་མིང་དང་བསྲེས་ནས་འཛིན་པས་མིང་སྦྱོར་རྟོག་པའོ།། བརྡ་ལ་བྱང་བའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་མ་ཟད་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་དང་། རྗོད་བྱེད་འདྲེར་རུང་བ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་ཡང་བསྟན་ཏོ།། རྩ་བའི་ཚིག་(Nga 8b1)འདི་ལྟར་ན། སྔོ་འཛིན་དབང་ཞེས་ལྟ་བུ་རྟོག་བྲལ་དུ་བསྒྲུབས་ནས།དེ་དང་མ་འཁྲུལ་བ་ཚོགས་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཚོན་པས་མཚན་ཉིད་རྗེས་བརྗོད་ཀྱི་སྒོ་དང་། མཚོན་བྱ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། རྣམ་ངེས་(D No. 4211, Ce 154a7-b1)ལས། མངོན་སུམ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན། མཚན་གཞི་གྲུབ་ཟིན་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས། མཚན་ཉིད་མ་འཁྲུལ་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་། རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པས། སྔོ་འཛིན་དབང་ཤེས་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མཚན་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ།། ཞེས་དང་། (Nga 8b4)བདག་རྐྱེན་དང་དམིགས་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ལ་དབང་ཤེས་ཞེས་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་གྱི། ཡུལ་ཤེས་ཞེས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་སྟོན་པ་ཅི་ཞེ་ན། གཉིས་ལས་སྐྱེས་པ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་དེའི་ཐ་སྙད་དབང་ཤེས་ཞེས་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ།དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་བ་དེའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་བྱས་པས་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར། དབང་ཤེས་ཞེས་པའི་མིང་སྦྱོར་བར་འོས་ཏེ། མིང་དེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ཤེས་ཞེས་དངོས་མིང་དུ་སྦྱར་བར་མི་འོས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གོ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པའི།ཡུལ་རྣམས་(Nga 9a1-4)ནི། རྒྱུ་གཞན་དང་ཡང་ཐུན་མོང་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཤེས་ཞེས་སྨོས་ན། ཅི་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་སམ། ཡིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་སྙམ་དུ་རེ་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་གྱི་བདེ་བླག་ཏུ་མི་གོ་བས་སོ།། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་རྔའི་སྒྲ་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པ་མཐོང་གི། དབྱུག་གུའི་སྒྲ་དང་སའི་མྱུ་གུ་ཞེས་སྨོས་ན། དོན་གཞན་ལ་ཡང་གོ་བར་འགྱུར་བས་སོ།། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པར་བསྟན་པས་ཀྱང་། རྟོག་བྲལ་དུ་གོ་བར་བྱེད་དེ། ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས། དོན་རང་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་མ་འཁྲུལ་བ་བསྟན་ལ། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་རྟོག་བྲལ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་དང་།(Nga 10a5) དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཟད་ཡིད་དབང་གི་བདག་རྐྱེན་དང་། དབང་སྔོན་གྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱང་གཟུང་དོན་དང་། བཅས་པའི་རྐྱེན་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བས་མངོན་སུམ་སྟེ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏེ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཟད་ཅེས་པའོ།། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ནི་རང་གི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དང་། དེའི་སྟེང་གི་ཡུལ་འཛིན་ནུས་སུ་སྐྱེད་པའི་ཆ་བདག་རྐྱེན་དང་། རང་གི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱི་གཟུང་དོན་གྱི་རིགས་འདྲ་(Nga 10b1) སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དམིགས་རྐྱེན་དུ་ཡོད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད་མས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།(ཆོས་མཆོག་གི་རིགས་ཐིགས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་[D 4231,We 43a7]ལས། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ནི་གྲུབ་པའམ་མ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།། འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།) ཞེས་དང་། (Nga 10b2-6)འདོད་ཆགས་དང་ལ་སོགས་པས་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་།བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི། རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་གཟུང་ཡུལ་རང་མཚན་ལ་ལྟས་ཏེ་གཉིས་སྣང་ནུས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་གཟུང་ཡུལ་རང་ཚན་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་(D Ce 15b6-7)དུ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི།དབང་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་བཤད། ཆགས་སོགས་རྟོག་པ་ཡིན་པས་རང་རིག་མངོན་སུམ་དུ་མི་རུང་ལ། དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་དུ་སྟོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དུ་མ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་འདིའི་ཐད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་(D No. 4268, Ye 25b3-4)དུ། སློབ་དཔོན་རྒྱལ་དབང་བློས།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་རིག་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ།རང་ཉིད་ལ་རིག་པ་ནི་རང་རིག་གོ།། འདིས་རིག་པར་བྱ་བས་ན་རིག་པ་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཡང་དག་པར་བཤད་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་[དོ།།]ཅེས་ཆགས་སོགས་རང་རིག་རིག་བྱར་བཤད་ཀྱི། རིག་བྱེད་དུ་མ་བཤད་ལ། འཛིན་རྣམ་ཉིད་རིག་བྱེད་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ།། ཞེས་དང་(Nga 11a3-5) ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བསྟན་པའི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྒྲ་སྤྱི་དང་། དོན་སྤྱི་གང་དང་ཡང་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཙམ་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྟེ། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས། ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། (དུལ་བ་ལྷའི་རིགས་ཐིགས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་[D 4230, We 6b4-7]ལས། ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཏེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་གོ །དེ་བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་སྟེ། བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པའོ།དེའི་རབ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པ་སྟེ།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་སོ།། དེའི་མཐའ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་སྟེ། མཐའ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆོས་སོ།། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའོ།། རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བྱའོ།། དེ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་སོ།། དེ་དག་གི་ཤེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་སྟེ།)ཞེས་དང་།(Nga 11b2-5)ཆགས་སོགས་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། རྟོག་པ་ཡང་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ་ཤེས་པ་གང་བརྡ་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་གཟུང་བྱ་འཛིན་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་འང་བརྡ་འཛིན་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བས། རང་ཉིད་རང་ལ་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་རྟོག་པ་འང་རང་རིང་མངོན་སུམ་གྱི་མྱོང་བྱ་ཡིན་པས་རང་རིག་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་མྱོང་བྱེད་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡང་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད་པས། དེ་ལ་དངོས་མིང་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།། རྟོག་པ་ནི། གཟུང་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་བཞག་ལ། གཟུང་ཡུལ་གྱི་དོན་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྤྱི་དང་། དོན་སྤྱི་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་དེ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། རྣམ་འགྲེལ་( PV, III, 287a-dཤེས་གང་གང་ལ་སྒྲ་དོན་འཛིན།། དེ་ནི་དེ་ལ་རྟོག་བ་ཡིན།།རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲ་དོན་མིན།། དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་ཀུན་མངོན་སུམ།)དུ། ཤེས་གང་གང་ལ་སྒྲ་དོན་འཛིན།། ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ།། ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་འཐད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།། གསུམ། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་། དེ་ཡང་ཀུན་བཏུས་(D Ce 2a2)ལས། འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་།།རྗེས་དཔག་རྗེས་སུ་དཔག་ལས་བྱུང་།། དྲན་དང་མངོན་འདོད་ཅེས་བྱ་བའོ།། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རབ་རིབ་བཅས།།ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་རིགས་རྒྱན་( Toh. No. 5528,Nga 49a2-b2)ལས། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ལྟ་བུ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་དང་། འདི་ནི་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ལྟ་བུ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་དཔག་ནི་རྟགས་འཛིན་སེམས་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་བྱུང་བ་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་དང་། འདས་པའི་དོན་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དོན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་སྟེ།རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དྲུག་དང་། རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གཅིག་སྟེ། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བདུན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། བསྟན་པའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན།རིགས་སྒོར།(D No. 4208, Ce 88b6) ①མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག །ལྟར་སྣང་བཅས་པ་བདག་རིག་ཕྱིར།། སྒྲུབ་པ་དང་ནི་སུན་འབྱིན་ངག །ལྟར་སྣང་བཅས་པ་གཞན་རྟོགས་ཕྱིར།། ཞེས་གསུངས་པའི་རྟོག་གེའི་ཚིག་དོན་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ལྟར་སྣང་བཞི་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། ལྟར་སྣང་བཞི་པོ་དེ་ཡང་དག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན་མི་འདོད་པའི་དོན་འཐོབ་ཅིང་འདོད་པའི་དོན་མི་འཐོབ་པས་ལམ་གྱི་གོལ་ས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་འདིར་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་མ་འཁྲུལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་དངོས་སུ་མ་(Nga 49b1)གསུངས་ཀྱང་།སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་འཁྲུལ་པ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་བསྟན་པ་གཉིས་དགོངས་པ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ཚད་མ་མདོར། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བདུན་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། རྟོག་བྲལ་གྱི་རྣམ་པར་བཅད་བྱ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དྲུག་དང་། མ་འཁྲུལ་བའི་རྣམ་པར་བཅད་བྱ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གཅིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཡང་རིགས་པ་ཅན་པས་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པས། དེ་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དུ་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་དཔེར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་རྟོག་པ་ཕྱི་མ་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྩོད་གཞི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་རྣམ་འགྲེལ་དུ་རྟོག་པ་ཕྱི་མ་བཞི་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རང་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇལ་བར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དུ་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་དཔེར་རིགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྟོག་པ་སྔ་མ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་པ་ཅན་པས། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཡང་དབང་ཤེས་སུ་འདོད་ལ། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པས། རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྩོད་གཞི་དེ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཆ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་སྔ་མ་གཉིས་སོ་སོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། མ་འཁྲུལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་(Nga 50a1-3)ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མདོར།མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱོར་བ་ཡི།། རྟོག་པ་དང་བྲལ་མངོན་སུམ་མོ།། ཞེས་མ་འཁྲུལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཀྱང་། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རབ་རིབ་བཅས།། ཞེས་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ།རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གི་སྡེ་ཚན་ལས་ལོགས་སུ་བསྟན་པས་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་ནུས་ལ། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པས་རྟོག་མེད་ཡིན་ཡང་འཁྲུལ་ན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་དང་། ཞིབ་ཆ་རྣམ་འགྲེལ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་(Toh. Cha 285a6-287b5)ལས་གསུངས་པ་ལྟར་འཐད།ཅིག་ཤོས་སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་བཞེད་པ་ནི་རིགས་ཐིགས་(D 4212, Ce 231a2-5)ལས། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ།། དེ་ལ་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པའོ།། རྟོག་པ་ནི། ཤེས་པ་ལ་བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་སྣང་བ་སྟེ་དེ་དང་བྲལ་བའོ།། རབ་རིབ་དང་མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་དང་། གྲུར་ཞུགས་པ་དང་། འཁྲུག་པ་ལ་སོགས་པས་འཁྲུལ་པ་མ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མོ།། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་། རང་གི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡུལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན། དབང་པོའི་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རིག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པའོ།། དེའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དོན་གང་ཉེ་བ་དང་མི་ཉེ་བ་དག་ལས་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྟེ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་བྱེད་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཞན་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པ་དགོས་པའི་སྲོལ་ཕྱེ། དེ་དག་གི་དོན་ཡང་རྒྱལ་ཚབ་རྗེའི་ཚད་མ་རིགས་ཐིགས་འགྲེལ་པ་(Toh. 5455, Ña 13a3)ལས་ཤེས་དགོས།\nབཞི། དགག་པ་གཉིས། དེ་ཡང་ཀུན་བཏུས་ལེའུ་བཞི་པའི་རང་འགྲེལ་དཔེ་དང་དཔེ་ལྟར་སྣང་བརྟག་པ་(Ce 60a4-7)ལས། ཆོས་མཐུན་པ་ནི་རེ་ཞིག་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།། གལ་ཏེ་གང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་མི་རྟག་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ལ་ཡང་རྟག་པ་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བར་ནམ་མཁའ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།། ཆོས་མཐུན་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་གང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བསྟན་ན་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་མེད་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། མ་ཡིན་དགག་ཅིང་དགག་པ་དང་།། དེ་བཞིན་མཚན་ཉིད་མེད་ལ་ཡང་།། དེ་ལྟར་སྔ་མ་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཡིན་ལ་ཕྱི་མ་ནི་མེད་དགག་གི་དགག་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ།། ཞེས་མེད་དགག་(prasajya-pratiṣedha)དང་མ་ཡིན་དགག་(paryudāsa)གི་ཆོས་སྐད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་ཀྱིས་ཐོག་མར་སྲོལ་ཕྱེ་རྗེས་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ལྟ་གྲུབ་དེའི་སྒོ་ནས་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་བཀག་པ་ནི་གྲགས་ཆེ།\nདེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཞན་སེལ་གྱི་སྲོལ་ཕྱེ་ནས་བརྒྱུད་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་ཉམས་ཞིབ་རིམ་པས་མཛད་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་རྩེ་མོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་བོད་འགྱུར་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ་དང་ལེགས་སྦྱར་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་སྒྲའི་དོན་བརྟག་པ། (D No. 4266, Ze 37b4-38a7,kk. 1004-1024) ལས། འདི་ལྟར་སེལ་བ་(apoha)རྣམ་གཉིས་ཏེ།། མ་ཡིན་དགག་(paryudāsa)དང་མེད་པའོ།། (niṣedha)མ་ཡིན་དགག་པའང་རྣམ་གཉིས་ཏེ།། བློ་(buddhi)དང་དོན་(artha)གྱི་དབྱེ་བས་སོ།། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པས་ངེས་པ་ཡིན།། ཞེས་སོགས་མཐའ་ཆོད་པར་གསུངས།དེའི་དོན་ཡང་ཐུགས་སྲས་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་(D No. 4267, Ze 337a6-339a1)དུ་ཞིབ་ཏུ་གསུངས་སོ།། ② ཞེས་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམ་གཉིས་ཚད་མ་རིག་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཁྱད་པར་ཚབ་མཚོན་ཁག་གཅིག་ཅེས་པའི་དཔྱད་ཐུང་འདི་ནི་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་ཁྱེད་ནས་ཀྱང་ཚད་མ་རིག་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་ཐུང་ཞིག་འབྲི་དགོས་ཞེས་བསྐུལ་མ་གནང་བའི་བཞེད་དགོངས་སྐོང་ཕྱིར་བོད་ཀྱི་རྟོག་གེ་བ་རྒད་པོ་ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐལ་བཟང་གིས་སྤྱི་ལོ་2017ཟླ་བ་10ཚེས་19ཉིན་གཡར་ཁྲལ་ཙམ་དུ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བགྱིས་སོ།།\nD The sDe dGe edition of the Tibetan Tripiṭaka.\nToh. A Catalogue of The Tohoku University CollectionTibetan Works on Buddhism, Tohoku Univ. 1953\n②དུས་རབས་དགུ་པའི་འགོར་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་བྱེད་པ་(D No. 4346, sNa-tshogs Co 70bb3-4; Mahāvyutpatti No. 4509:prasajya-pratiṣedhaḥ/ medpar-dgagpa; No. 4510: paryudāsa-pratiṣedhaḥ/mayinpar-dgagpa )ལས། པྲ་ས་ཛཡ་པྲ་ཏི་ཥེ་དྷཿ པྲཡུ་དཱ་ས་པྲ་ཏི་ཥེ་དྷཿ ཞེས་པ་ནས། མེད་པར་དགག་པ། མ་ཡིན་དགག་པར་དགག་པ། ཞེས་གསལ་ཡང་། ལེགས་སྦྱར་མ་ཡིན་དགག་པར་དགག་གི་སྐད་དོད་དུ་པྲཡུ་དཱ་ས་ཙམ་ལས་པྲཡུ་དཱ་ས་པྲ་ཏི་ཥེ་དྷཿ ཞེས་པ་རྒྱ་གཞུང་གང་དུ་ཡང་མ་བཞུགས་པས་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་བས་ཡིག་ནོར་དེ་རང་ཡིག་ནོར་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་ཕྱིན་འདུག རྒྱུ་མཚན་གསལ་ཤོས་ཤིག་ནི་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོའི་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་(Tattvasaṃguraha, k. 365b mayinpar-dgagpa=paryudāsa)ཚིགས་བཅད་365ལས་མ་ཡིན་དགག་པར་དགག་གི་སྐད་དོད་དུ་པྲཡུ་དཱ་ས་ཞེས་གསལ་བས་ཀྱང་ཤེས་ནུས། ཞིབ་ཆ་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཁ་ཆེ་ཡ་མའི་(Y. Kajiyama)དཔྱད་རྩོམ་(Orientalistische Literaturzeitung(81, Jahrgang 1986, Nr. 2, pp, 183-185)འདིར་བསྡུས་གསལ་དུ་བཀོད་འདུག་པས་དེར་གཟིགས།


རྩིས། – https://sherig.org/tb\n༡། རྩིས་ཁྲ་འཇོག་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད། Introduction to Accounting\nརྩིས་ཁྲའི་གོ་དོན་དང་། རྩིས་ཁྲའི་དགོས་དམིགས། Accounting meaning and objectives\nརྩིས་ཁྲའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས། Qualitative characteristics of Accounting information\nརྩིས་ཁྲའི་རྨང་གཞིའི་ཐ་སྙད་ཁག Basic Accounting Terms\nརྩིས་ཁྲའི་གོ་བ། Accounting Concepts\n༢། རྩིས་ཁྲའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་། ཁྱད་པར་རྩིས་ཁྲ་འཇོག་སྟངས། Accounting process and special accounting treatment\nརྩིས་ཁྲའི་མཉམ་བྱ། Accounting equation\nཡོང་རྩིས་དང་སྤྲོད་རྩིས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས། Rules of debit and credit\nཐོག་མའི་སྤྲོད་ལེན་གྱི་ལས། Origin of transaction\nཐོག་མའི་དེབ་འགོད། Books of original entry\nདངུལ་དམར་མ་དེབ། Cash book\nམ་དེབ་གཞན། Other books\n༣། དངུལ་ཁང་འདུམ་སྒྲིག་རྩིས་བརྗོད་དང་བྱུང་སོང་མ་དེབ་ཀྱི་སྒྲིག་ཚུལ། Preparation of Bank Reconciliation statement and ledger\nདངུལ་ཁང་འདུམ་སྒྲིག་རྩིས་བརྗོད། Bank reconciliation statement\n༤། ཚོད་བལྟའི་རྩིས་ཤོག་དང་། འཛོལ་བར་ནོར་བཅོས། Trial balance and Rectification of Errors\nཚོད་བལྟའི་རྩིས་ཤོག་གི་གོ་དོན་དང་། དགོས་དམིགས། སྒྲིག་ཚུལ།\nགསལ་སྟོན་དང་འཛོལ་བར་ནོར་བཅོས། (ཕྱོགས་གཅིག་ལྡན་དང་ཕྱོགས་ཉིས་ལྡན།) འཕྲལ་སེལ་རྩིས་ཁྲའི་བེད་སྤྱོད། Detection and Rectification of Errors, ( one sided and two sided ) , use of suspense account\n༥། སྐུལ་ཟད་དང་། ཟུར་བཅད། བཀར་བཅུག Depreciation, Provisions and Reserves\nསྐུལ་ཟད་ཀྱི་གོ་དོན་དང་། སྐུལ་ཟད་ལ་གོང་ཐང་གཏན་འབེབ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་སོགས། Depreciation meaning, need for charging depreciation, etcs\nཟུར་བཅད་དང་བཀར་བཅུག་གི་གོ་དོན་དང་། དེའི་གལ་གནད། ཟུར་བཅད་དང་བཀར་བཅུག་དབར་གྱི་ཁྱད་པར་སོགས། Meaning of provisions and reserves and its’ importances, Difference between Provisions and Reserves, etcs\n༦། འཛའ་འཛིན་བརྗེ་སྒྱུར་གྱི་ཚོང་གཉེར་རྩིས་ཁྲ་འཇོག་ཚུལ། Accounting for Bills of Exchange Transactions\nའཛའ་འཛིན་བརྗེ་སྒྱུར་དང་བུ་ལོན་གན་ཡིག་གི་མཚན་ཉིད་དང་། དེའི་ཁྱད་ཆོས་སོགས། Definition of Bills of exchange and Proissory Note and its’ features, etcs\nཚོང་འཛིན་གྱི་རྩིས་ཁྲ་འཇོག་སྟངས། Accounting treatment of trade bills\nའདུམ་འཛིན། Accommodation bills\nPart B: Financial Accounting\n༧། སྒེར་གཉེར་ཁེ་ལས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་རྩིས་ཤོག ( ཐོ་འགོད་ཆ་ཚང་བ་དང་ཆ་མ་ཚང་བ། ) (Financial Statements of sole Proprietorship: from complete and incomplete records)\nདཔལ་འབྱོར་རྩིས་ཤོག་གི་གོ་དོན་དང་ལག་ལེན་པ། Meaning of Financial statement and users\nམ་འཛུགས་འགྲོ་གྲོན་དང་། རྒྱུན་སོང་། རྒྱུན་གྲོན་རྩིས་འགྱངས། Capital expenditure, revenue expenditure and deferred revenue expenditure\nཚོང་འབྲེལ་ཁེ་གྱོང་རྩིས་ཁྲ། Trading and Profit and Loss Account\nལྷག་ཤོག Balance Sheet\nམཇུག་འབོར་དང་། འགྲོ་སོང་སྤྲོད་བསྡད། འགྲོ་སོང་སྔ་འདོན། འབབ་བྱུང་། སྔ་འདོན་ཡོང་འབབ། སྐུལ་ཟད། བུན་ནག། བུན་ཞན་སླད་ཟུར་བཅད། ཚོང་བུན་ཡོང་ཡུལ་ལ་ཆག་ཡང་སླད་ཟུར་བཅད། འཛིན་སྐྱོང་གི་བར་གླ་སོགས་དང་འབྲེལ་ཆགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཚོང་ལས་རྩིས་ཤོག་གི་སྒྲིག་ཚུལ། Preparation of trading of financial statements with respect to closing stock, outstanding expenses, prepaid expenses, accrued income, and income received in advance, depreciation, bad debts, provision for doubtful debts, provision for discount on debtors, manager’s commission.\nཐོ་འགོད་ཆ་མ་ཚང་བ། གོ་དོན་དང་། བེད་སྤྱོད། ཚད་འཛིན། Incomplete records: meaning, uses and limitation.\nབརྗེ་སྒྱུར་ཚོང་ལས་བྱ་ཐབས་ཀྱི་རྩིས་ཤོག་བརྒྱུད་ཁེའམ་གྱོང་གི་དཔྱད་ཞིབ། Ascertainment of profit/loss by statement of affairs method, coversion method.\n༨། ཊལ་ལི་ངོ་སྤྲོད། Tally introduction\nཊལ་ལི་ཡི་ཁྱད་ཆོས་ཕྱོགས་བསྡོམས། Overview of the tally features\nཊལ་ལི་ཡི་བྱེད་ལས། Getting functional with tally\nཊལ་ལི་ཡི་ལས་འཆར། Tally project work\nཚན་པ་དང་པོ། འཐུས་ཚོང་ཚོང་ལས་དང་། ཀམ་པ་ནི། ཁེ་མེད་ཚོགས་སྡེ་བཅས་ཀྱི་རྩིས་ཁྲ་འཇོག་ཚུལ།\nAccounting for Partnership firms, companies and Not-for-Profit Organization\n༡། འཐུས་ཚོང་ཚོང་ལས་ཀྱི་རྩིས་ཁྲ། Accounting for Partnership firms\nའཐུས་ཚོང་ཚོང་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན། འཐུས་ཚོང་གན་རྒྱ་དང་གོ་དོན། གལ་གནད། Nature of partnership firm, partnership deed, meaning and importance\n༡༩༣༢ ལོའི་འཐུས་ཚོང་གན་རྒྱ་རྩ་ཆད་སྐབས་ཀྱི་རྒྱ་གར་བའི་འཐུས་ཚོང་ཁྲིམས་ཡིག་གི་ཟུར་བཅད། Provisions of the Indian Partnership Act 1932 in the absence of partnership deed\nཚོང་རོགས་ཀྱི་མ་གནས་རྩིས་ཁྲ། Partners’ Capital Accounts\nའདས་སོང་སྙོམ་སྒྲིག Past adjustments\n༢། འཐུས་ཚོང་བསྐྱར་འཛུགས། Reconstitutions of Partnership\nད་ཡོད་ཚོང་རོགས་ནང་ཁུལ་གྱི་ཁེ་བགོའི་བསྡུར་ཚད་ལ་འགྱུར་བ། Change in the profit sharing ratio among the existing partners\nཚོང་རོགས་དེབ་འགོད། Admission ofapartner\nའཐུས་ཚོང་ལས་ཕྱིར་འཐེན་པའམ་འཐུས་ཚོང་མེད་པར་འགྱུར་བ། Retirement and death ofapartnership\nམེད་པར་གྱུར་ཟིན་པའི་ཚོང་རོགས་ཀྱི་མེད་པར་གྱུར་དུས་བར་གྱི་ཁེ་བགོའི་འཆར་རྩིས། Calculation of deceased partner’s share of profit till the date of death\nའཐུས་ཚོང་ཚོང་ལས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར། Dissolution of partnership firms\n༣། ཀམ་པ་ནི་ཡི་རྩིས་ཁྲ་འཇོག་ཚུལ། Accounting for company\nམ་རྩའི་རྩིས་ཁྲ་འཇོག་ཚུལ། མ་རྩའི་གོ་དོན་དང་། དབྱེ་བ། Accounting for share capital, meaning and types\nབུན་སྐྱེད་གན་འཛིན་གྱི་རྩིས་ཁྲ། Accounting debenture\n(སོང་ཁྲ་དང་མ་སྐལ་ལག་འཁྱེར་ངོ་མའི་པར་རིས་འབྲེལ་ཆགས་ཁག་བརྗོད་གཞིར་བསྣན་རྒྱུ། Voucher and share original certificate image should be added to the related topics)\nཁེ་མེད་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གོ་དོན་དང་། ཁྱད་ཆོས། Meaning and features of not-for-profit organization\nམ་རྩའི་རྩིས་ཁྲའི་གོ་དོན་དང་། ཁྱད་ཆོས། Meaning and features of fund based accounting\nབྱུང་སོང་རྩིས་ཁྲ། Receipts and payments account\nབྱུང་སོང་རྩིས་ཁྲ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏོང་ཡོང་དང་ལྷག་ཤོག་སྒྲིག་ཚུལ། (དེ་འབྲེལ་གྱི་དཔེ་རིས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་ལས་ལོན་དགོས།) Preparation of income and expenditure and balance sheet from receipt and payment account\n༥། དཔལ་འབྱོར་རྩིས་ཤོག་གི་དཔྱད་ཞིབ། Analysis of financial statement\nཀམ་པ་ནི་ཡི་དཔལ་འབྱོར་རྩིས་བརྗོད། Financial statement ofacompany\nདཔལ་འབྱོར་རྩིས་ཤོག་ལ་དཔྱད་ཞིབ། གོ་དོན་དང་། གལ་གནད། ཚད་འཛིན། Financial statements analysis: meaning, significance, and limitation\nདཔལ་འབྱོར་རྩིས་བརྗོད་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་ཚུལ། Tools for financial statement analysis\n༦། དངུལ་རྒྱུགས་རྩིས་ཤོག Cash flow statement\nདངུལ་རྒྱུགས་རྩིས་བརྗོད་ཀྱི་གོ་དོན་དང་། དགོས་དམིགས། སྒྲིག་ཚུལ་སོགས། Cash flow statement: meaning, objective, preparation, etc.\n༧། རྩིས་ཁྲ་འཇོག་ཚུལ་གྱི་ལས་འཆར། Project work in Accounting\nདཔལ་འབྱོར་དཔྱད་ཞིབ། (བོད་རིགས་དང་འབྲེལ་བའི་དཔལ་འབྱོར་དཔྱད་ཞིབ།) Financial analysis\n༨། ཀམ་པུཊར་རྩིས་ཁྲའི་མ་ལག་གི་ཕྱོགས་བསྡོམས། Overview of computerized accounting system (CAS)\nཀམ་པུཊར་རྩིས་ཁྲའི་མ་ལག་གི་གོ་བ་དང་དབྱེ་བ། Concept and types of computer accounting system\nཀམ་པུཊར་རྩིས་ཁྲའི་མ་ལག་གི་ཁྱད་ཆོས། Features ofacomputerized accounting system\nཀམ་པུཊར་རྩིས་ཁྲའི་མ་ལག་གི་སྒྲོམ་གཞི། Structure ofacomputerized accounting system\n༩། གྲངས་གཞི་སྟངས་འཛིན་མ་ལག་བེད་སྤྱད་དེ་རྩིས་ཁྲ་འཇོག་ཚུལ། Accounting using database management system (DBMS)\nགྲངས་གཞི་སྟངས་འཛིན་མ་ལག་གི་གོ་བ། Concept of database management system\nགྲངས་གཞི་སྟངས་འཛིན་མ་ལག་ལ་དགོས་མཁོ། Objects in DBMS\nརྩིས་ཁྲར་གྲངས་ཐོའི་རེའུ་མིག་བཟོ་སྟངས། Creating data tables for accounting\nརྩིས་ཁྲའི་རྣམ་གྲངས་མཁོ་གཏོང་སླད་འདྲི་རྩད་དང་འགེང་ཤོག། སྙན་ཐོ་བཅས་བེད་སྤྱོད་ཚུལ། Using queries, forms and reports for generating accounting information\nརྩིས་ཁྲའི་རྣམ་གྲངས་མཁོ་གཏོང་ནང་གྲངས་གཞི་སྟངས་འཛིན་མ་ལག་གི་བྱེད་ལས། Applications of DBMS in generation accounting information\n༡༠། གློག་འཕྲུལ་རྩིས་ཁྲའི་བྱེད་ལས། Accounting applications of electronic spreadsheet\nགློག་འཕྲུལ་རྩིས་ཁྲའི་གོ་བ། Concept of an electronic spreadsheet (ES)\nགློག་འཕྲུལ་རྩིས་ཁྲའི་ཁྱད་ཆོས། Features offered by electronic spreadsheet\nརྩིས་ཁྲའི་གནས་ཚུལ་མཁོ་གཏོང་དང་། སྐུལ་ཟད་ཀྱི་ཟུར་སྣོན་སྒྲིག་སྟངས། བུན་སྐྱིན་ཟུར་སྣོན། ཕོགས་གཞུང་རྩིས་ཁྲ། གློག་འཕྲུལ་རྩིས་ཁྲའི་བྱེད་ལས་གཞན། Applications of electronic spreadsheet in generating accounting information, preparing depreciation schedule, loan repayment schedule, payroll accounting and other such application


LibreOffice Help – 7.2/text/smath/02 — Tibetan @ TDF Weblate - LibreOffice\nhelp.text Formula Cursor སྤྱི་འགྲོས་འོད་རྟགས་\nhelp.text <bookmark_value>formula cursor in $[officename] Math</bookmark_value><bookmark_value>cursor; in $[officename] Math</bookmark_value> <bookmark_value>$[officename] སྤྱི་འགྲོས་ནང་གི་སྤྱི་འགྲོས་འོད་རྟགས་</bookmark_value><bookmark_value>འོད་རྟགས་;སྤྱི་འགྲོས་$[officename] ནང་གནས་པ་</bookmark_value>\nhelp.text <variable id="cursor"><ahelp hid="SID_FORMULACURSOR">Use this icon on the Tools bar to turn the Formula Cursor on or off.</ahelp> The part of the formula where the cursor is positioned in the <emph>Commands</emph> window is marked withathin border when the formula cursor is active.</variable> <variable id="cursor"><ahelp hid="SID_FORMULACURSOR"> "ཡོ་བྱད་"ཚང་ཐོག་གི་རིས་རྟགས་འདི་བེད་སྤྱོད་དེ་"སྤྱི་འགྲོས་འོད་རྟགས་"སྒུལ་སློང་ངམ་ཁ་རྒྱབ་</ahelp> སྤྱི་འགྲོས་འོད་རྟགས་ནི་ལས་འགུལ་གནས་སྟངས་སྐབས་ <emph>བཀའ་ཚིག་</emph>སྒེའུ་ཁུང་ནང་གི་འོད་རྟགས་གནས་པའི་སྤྱི་འགྲོས་ཆ་ཤས་ནི་ཕྲ་བའི་མཐའ་སྒྲོམ་བྲིས་རྟགས་སྤྱོད།</variable>\nhelp.text You can also clickaposition in the document to move the cursor to its corresponding position in the <emph>Commands</emph> window. ཡིག་ཚགས་ནང་རྐྱང་རྡེབ་བརྒྱུད་འོད་རྟགས་ <emph>བཀའ་ཚིག་</emph> སྒེའུ་ཁུང་ནང་གི་ལྟོས་བཅས་གནས་ས་ལ་སྤོ་སྒུལ་བྱེད།\nhelp.text Double-clickingacharacter or symbol in the document moves the focus of the cursor to the <emph>Commands</emph> window and highlights its respective position. ཡིག་ཚགས་ནང་གི་ཡིག་རྟགས་ཡང་ན་རིས་རྟགས་ཆ་རྡེབ་བྱེད་ འོད་རྟགས་མདོ་གནས་<emph>བཀའ་ཚིག་</emph>སྒེའུ་ཁུང་ནང་སྤོ་བ་མ་ཟད་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་གནས་ས་འབུར་ཐོན་མངོན།


Tubten Tsondru - The Treasury of Lives: A Biographical Encyclopedia of Tibet, Inner Asia and the Himalayan Region\nམཁན་པོ་ཐུབ་བསྟན་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་ཚོགས་ནི་མགོ་ལོག་ཏུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྫོགས་ཆེན་དགོན་དང་ཞེ་ཆེན་དགོན་ནས་ཐོས་བསམ་མཛད་པར་མ་ཟད། སེ་ར་བྱེས་ཀྱི་དགེ་བཤེས་༷ཤིག་གི་མདུན་ནས་ཀྱང་སློབ་གཉེར་མཛད་པར་གྲགས། སྤྱི་ལོ ༡༩༥༩ ལོར་དབུས་སུ་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ཤིང་། ཕྱིས་སུ་འབྲས་ལྗོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་དགོན་སྡེ་ཡི་མཁན་པོ་དང་རྒྱ་གར་བ་ལ་ཀུ་པེ་ཡི་དགོན་སྡེ་རྣམ་གྲོལ་གླིང་གི་གདན་རབས་དང་པོ་འགན་བཞེས་པའི་སྐབས་སུ་འབྲུག་ཡུལ་དང་། འབྲས་ལྗོངས། རྒྱ་གར་བཅས་སུ་འཆད་ཉན་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་ཏེ། རྙིང་མའི་སྡེ་བསྐྱར་དར་ལ་མཛད་རྗེས་ཆེ།\nb.1920 - d.1979\nརྫོགས་ཆེན་གྲུབ་དབང ༠༦ འཇིགས་བྲལ་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ།\nམིང་གི་རྣམ་གྲངས།: རྫོགས་ཆེན་མཁན་པོ་ཐུབ་བསྟན་བརྩོན་འགྲུས།; ཐུབ་བསྟན་བརྩོན་འགྲུས།; ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་བརྩོན་འགྲུས།\nWylie: thub bstan brtson 'grus\nAcarya Tshul khrims rgya mtsho (ed.). 2008.Sbas yul 'bras mo ljongs su deng rabs bod kyi bla ma skyes chen dam pa rnams kyi mdzad pa phyag ris ji bskyangs kyi rnam thar shin tu bsdus pa. Gangtok: Namgyal Institute of Tibetology, pp. 158-165.\nBstan 'dzin lung rtogs nyi ma. 2004.Mkhan chen brtson 'grus rin po che (77). InSnga 'gyur rdzogs chen chos 'byung chen mo, Beijing: Krong go'i bod rigs dpe skrun khang. pp. 722-726.TBRC W27401.\nNyoshul Khenpo, 2005.A Marvelous Garland of Rare Gems. Richard Barron, trans. Junction City, California: Padma Publication, p. 503.\nPadma Shes rab. 2011. "Dge ba'i bshes gnyen chen po thub bstan brtson 'grus phun tshogs kyi rnam thar" inMkhan chen thub bstan brtson 'grus kyi gsung 'bum. Bod ljongs bod yig dpe rnying dpe skrun khang. See alsoTBRC W10200.


༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཆོས་སྐྱོང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་འཕྲིན་བཅོལ་རྩོམ་གནང་བ། | Tsem Rinpoche\nFeb 25, 2019 | Views: 5,061\nདེ་འདྲ་ཡིན་དུས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཆོས་སྐྱོང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ལ་འཕྲིན་བཅོལ་བསྟོད་པ་རྩོམ་གནང་སྐབས་ཀྱི་དུས་དང་། ད་ལྟའི་དུས་ཀྱི་རྟོགས་པ་གཉིས་གཅིག་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་སྔ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ལ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་གཟིགས་པ་དང་། ད་ལྟ་སྡུག་ཅག་ཡིན་པ་གཟིགས་ཀྱི་ཡོད་ནང་སྐུ་ཉིད་ལ་མ་གུས་པ་མེད་ཀྱང་ཡིན་ནའང་གནས་ཚུལ་དེ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་འདོད་ཡོད།\nགལ་སྲིད་༧གོང་ས་མཆོག་ནས་ཆོས་སྐྱོང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་སྲུང་མར་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་གསོལ་མཆོད་བྱེད་པ་དང་། འཕྲིན་བཅོལ་གསོལ་འདེབས་རྩོམ་པ་དང་། བཀའ་ལུང་གནང་བར་ཡིད་ཆེས་གནང་བ་རེད།\nདེ་ལྟ་ནའང་ཇི་ལྟར་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་གློ་བུར་དུ་ཆོས་སྐྱོང་དེ་མི་ལེགས་པ་མཐོང་། གང་འདྲ་ཆོས་སྐྱོང་གི་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ལོ་མང་པོར་ལམ་ནོར་པ་འཁྲིད་དམ། དེར་གོ་དོན་མེད་པ་ཆགས་ཀྱི་འདུག དེར་བརྟེན་༧གོང་ས་མཆོག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པས་ལེགས་དང་མི་ལེགས་དེ་ནི་ཐོག་མར་འཕྲད་དུས་དངོས་སུ་རྟོགས་ཐུབ་པ་དགོས་དེ་འདྲ་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་གི་གཙོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་སྐུ་་ཉིད་ཀྱི་ཀྱང་ནོར་འཁྲུལ་ཤོར་སྲིད་པ་ཡིན་ན་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་སྔ་མ་ཡག་པོ་ཡིན་གསུངས་བ་དང་། རྗེས་སུ་གདུག་འདྲེ་རེད་གསུངས་པ་དེ་དག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ལྟ་བུ་མཐོང་བས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར། གང་ཡིན་ཟེར་ན་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུའང་ནོར་འཁྲུལ་མི་ཤོར་བ་མི་སྲིད་པ་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ཆོས་སྐྱོང་བཀག་སྡོམ་གནང་བ་དེ་དག་ནོར་སྲིད། ངའི་བསམ་ཚུལ་གཅིག་པུ་སྟོན་པ་ཡིན།\nམངོན་ཤེས་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་གང་ཟག་དེ་ཚོ་དང་པོ་འཕྲད་དུས་ལེགས་པ་དང་མི་ལེགས་པ་ངོས་བཟུང་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གྲོ་མོ་དུང་དཀར་དགོན་པ་ན་བཞུགས་དུས་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ནི་ས་མཐོན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་བ་དང་ཕྱིས་སུ་གདུག་འདྲེ་རེད་གསུངས། རྗེས་སུ་ཤུགས་ལྡན་བསྟེན་གསོལ་བཀག་འགོག་གནང་བ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ན་མཁས་དབང་ཆེན་པོ་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་དང་སྐྱེ་བ་སྔོ་མ་ཚོ་ཡང་ནོར་བ་དང་། ལོ་བཞི་བརྒྱ་ནང་དུ་ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་མཁན་རྣམས་ཡང་མ་ནོར་བ་མཚུངས་པ་དང་། གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་སྐུ་འཕྲེང་མང་པོའི་རིང་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་པ་རེད། བླ་མའི་ཡང་སྲིད་དེ་དུས་ནམ་ཡང་ནོར་མེད་པ་དང་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མ་སྐྱེས་པ་མ་ཟད་འོན་ཀྱང་གོང་ནས་གོང་དུ་སོང་ཡོད། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་གཏོང་གི་མེད་པ་ཁུངས་སྐྱེལ་ཡོད། ༧གོང་ས་མཆོག་ནས་གཞོན་ནུས་སྐབས་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ལེགས་པ་དང་ཕྱིས་སུ་སྡུག་ཅག་ཆག་པ་བཀའ་གནང་དགོས་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ།\nདེ་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དུང་དཀར་དགོན་པའི་ནང་དུ་རྩོམ་གནང་བའི་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་འཕྲིན་བཅོལ་ཡིན། འཕྲིན་བཅོལ་དེ་འདོན་ན་ཕན་འདོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་བཀའ་གནང་གི་ཡོད་རེད། བསྟོད་པ་དེའི་ནང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཆོས་སྐྱོང་ལ་འདི་ལྟར་བསྟོད་པ་གནང་ཡོད།\nཞེས་གསུངས་པས་མི་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཡིན་ན་དངོས་གྲུབ་གཉིས་གནང་མི་ཐུབ་དེའི་ཕྱིར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་འཕྲིན་བཅོལ་དེའི་ནང་ཆོས་སྐྱོང་ནི་དངོས་གྲུབ་གཉིས་ཐོབ་ཟིན་པ་ཞིག་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་གནང་ཡོད། དངོས་གྲུབ་གཉིས་ནི། མཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་དང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་གཉིས་ཡིན། འདྲེ་ཞིག་གིས་སྐུ་ཉིད་ལ་དབུ་བསྐོར་ནམ་ཡང་བཏང་མི་ཐུབ། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དངོས་གྲུབ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་སྲུང་མ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་གི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་འདུག\n༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ལ་འཕྲིན་བཅོལ་རྩོམ་གནང་སའི་དགོན་པ་དེའི་བདག་པོ་༧སྐྱབས་རྗེ་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་མཆོག་ནི་བོད་ཀྱི་བྱུང་རབས་ནང་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་རིས་མེད་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན། ༧སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་ཆང་མཆོག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ང་གཉིས་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་ཡོད། ༧སྐྱབས་རྗེ་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་མཆོག་མྱང་ངན་ལས་མ་འདས་སྔོན་དུ་༧སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་ལ་དགོན་པ་དེ་ལྟ་སྐྱོང་གནང་རོགས་ཞེས་ཞུས། ༧རྒྱལ་བ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་སུམ་པས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་པ་གསུངས་ཡོད་པ་དང་དེ་བཞིན་༧གོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་ ༡༣ དང་ ༡༤ གཉིས་ཀས་དུང་དཀར་དགོན་པའི་སྐུ་རྟེན་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་དུས་ལམ་སྟོན་ཡག་པོ་བྱེད་མྱོང་ཞེས་བསྟོད་བསྔགས་གནང་གི་ཡོད།\n༧གོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་གི་སྐུ་པར་འདི་བོད་དུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་སྐབས་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ལོར་༧གོང་ས་མཆོག་དུང་དཀར་དགོན་པར་བཞུགས་སྐབས་རེད། དགོན་པ་དེ་ཅུམ་བྷི་གྲོང་རྡལ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་འབྲུག་ཡུལ་དང་སི་ཀིམ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་གནས་ཡོད་པ་དང་དེང་དུས་རྒྱ་གར་གོ་སྒྲིག་ཡང་གནང་།\nསྐུ་ཉིད་དང་ཉིད་ཀྱི་ཆིབས་ཞབས་དང་དེ་བཞིན་བཀའ་བློན་བཅས་ཀྱི་བསྐོར་ནས་ཡོད། ༧གོང་ས་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཅན་གྱི་རིང་སེལ་རྩ་ཆེན་དེ་གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་ནང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ནས་རབ་གནས་གནང་བ་རེད། གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་ནང་དུ་ཡོད་པའི་རིང་སེལ་དེ་ནི་སི་རི་ལང་ཀའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཡིན་པ་དང་། རབ་གནས་གནང་བའི་ཆེད་དུ་གཡར་གནང་བ་རེད། དེ་ནི་༧སྐྱབས་རྗེ་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་མཆོག་གི་བཞུགས་ས་དུང་དཀར་དགོན་པ་ཡིན་པ་དང་། ༧གོང་ས་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཆོས་སྐྱོང་གི་འཕྲིན་བཅོལ་རྩོམ་གནང་ས་དེར་རེད།\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༦ ལོར་༧སྐྱབས་རྗེ་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་སྐལ་བཟང་མཆོག་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་སུ་དགོན་པའི་ཕྱག་མཛོད་ཚོ་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕུང་དམར་གདུང་འཇོག་པའི་ཆེད་དུ་བོད་གཞུང་ལ་ཆོག་མཆན་ཞུས། ༧གོང་ས་མཆོག་དང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕུང་ཁོ་ན་ལ་གདུང་རྟེན་ཆེན་པོའི་ནང་དམར་གདུང་དྲི་སྦྱོར་བྱེད་ཆོག་པ་ཡིན་ནའང་ཆོག་མཆན་ཐོབ། རྒྱལ་ཚབ་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་བོད་ལྷོ་ཁ་ཁུལ་དང་དེ་བཞིན་སི་ཀིམ་ལ་སོགས་པའི་གནས་དེར་༧སྐྱབས་རྗེ་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་རྣམས་རྗེ་ཅོང་ཁ་པ་དང་འདྲ་གསུངས། དེ་དང་བསྟུན་ཏེ་ང་ཚོའི་ཆོག་མཆན་སྤྲོད་པ་ཡིན། རྩ་ཆེན་མཆོད་རྟེན་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༨ ལོར་ ༧སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་རབ་གནས་གནང་བ་རེད། བོད་དུ་རིག་གཞུང་གསར་བརྗེའི་སྐབས་དུང་དཀར་དགོན་པ་ཡང་གཏོར་གཤིག་གཏོང་བ་རེད།\n༧སྐྱབས་རྗེ་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་འཛིན་སྐྱོང་གི་འོག་ན་ཡོད་པའི་དུང་དཀར་དགོན་པ་དེ་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་སྐུ་རྟེན་གྱི་བཞུགས་གནས་ཞིག་ཆགས་པ་དང་། མི་མང་པོའི་གུས་བཀུར་ཞུ་ས་ཡང་ཆགས། དུང་དཀར་དགོན་པ་ནི་བོད་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་སའི་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་གྱུར། དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་སའི་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་བའི་བོད་པ་ཚོ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་དཔོན་པོ་ཁག་གི་འབྲེལ་བ་བྱེད་སའི་ས་གནས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་དུང་དཀར་དགོན་པ་ནི་དེ་དུས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་ལམ་བྱེད་ས་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་འགྱུར་བ་དེར་བོད་ལ་རྒྱུན་ལྡན་དང་མི་འདྲ་བ་རེད།\n༧གོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་ ༡༣ པ་མཆོག་ ༡༩༡༢ ལོར་རྒྱ་གར་ནས་བསྐྱར་དུ་ལོག་ཕེབས་དུས་གྲོ་མོ་ས་ཁུལ་དུ་ངལ་གསོ་སྐྱོན་པའི་སྐབས་ག་ལིང་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་ནང་༧གོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་༡༣པ་དང་༧སྐྱབས་རྗེ་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ་རེད། ཉིན་གཅིག་ཞོགས་པ་༧གོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་ཞབས་ཕྱི་ཞིག་ལ་དེ་རིང་ཕྱི་དྲོ་དམིགས་བསལ་གྱི་མགྲོན་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད། དེ་ཉིན་དེར་༧སྐྱབས་རྗེ་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གྲྭ་བ་དཀྱུས་མ་ཞིག་གི་ཚུལ་དུ་ཞིམ་ཟས་འཁྱེར་ནས་ཡུན་རིང་པོར་གཏམ་བཤད་བྱུང་། ཉིན་མོ་དེའི་དགོང་མོ་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཞབས་ཕྱི་རྣམས་ལ་ཁྱོད་རང་ཚོའི་ཉིན་མོའི་གུང་ཕེབས་པའི་མི་དེ་མཐོང་བྱུང་ངམ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་གནང་སྐབས་ཞབས་འབྲིང་པ་ཚོས་ང་ཚོས་གྲ་ཆས་ཧྲུལ་པོ་གྱོན་པའི་གྲྭ་བ་ཞིག་མཐོང་བྱུང་ཞེས་ཟེར། ༧གོང་ས་མཆོག་ནས་གསུངས། བསོད་བདེ་སྐམ་པོ་རེ་འདུག ངས་ཁོང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་རང་མཇལ་བྱུང་།\nལོ་མང་པོའི་རྗེས་ལ་ ༡༩༥༠ ལོར་དུང་དཀར་དགོན་པར་༧གོང་ས་མཆོག་དང་གཞུང་ཞབས་པ་རྣམས་ཕེབས་ནས་དགོན་པར་ཡུན་རིང་བཞུགས་སྐབས་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་འཕྲིན་བཅོལ་རྩོམ་གནང་བ་རེད།\nདེ་ནི་དུང་དཀར་དགོན་པ་ན་སྐུ་རྟེན་སྙན་གྲགས་ཅན་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་དྲག་པོ་བ་ཞུགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིན། ༧སྐྱབས་རྗེ་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་བཀའ་དྲིན་གྱི་སྐུ་རྟེན་ལུང་བསྟན་པ་དེ་སྙན་གྲགས་དུ་འགྱུར། བོད་གངས་ལྗོངས་དང་སོག་ཡུལ། རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ནས་མི་མང་པོ་ཤུགས་ལྡན་ལ་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཞུ་བའི་ཆེད་དུ་དུང་དཀར་དགོན་པ་ལ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད། ༧སྐྱབས་རྗེ་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཆོས་སྐྱོང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་དང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ། རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་པདྨ་སམ་བྷ་བ་བཅས་བླ་ན་མེད་པ་བསྟེན་གྱི་ཡོད་རེད། དེ་དུས་མི་ཚོ་མི་མཐུན་པ་དང་འཁྲུག་པ་མེད། ༧གོང་ས་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དུང་དཀར་དགོན་པ་ན་ཞུགས་དུས་སྐུ་རྟེན་ལ་དེ་དང་གོ་སྡུར་ཞུ་གནང་གི་ཡོད་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཤུགས་ལྡན་གྱི་བཀའ་ལུང་དེ་ཚོ་ནོར་འཁྲུལ་མེད་པ་དང་སྙིང་བསྡུས་གསལ་པོ་ཡོད་པས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མོས་གུས་དང་དད་པ་གོང་དུ་འཕེལ་བས་ཤུགས་ལྡན་འཕྲིན་བཅོལ་རྩོམ་གནང་བ་རེད།\nཁོང་ནི་དུང་དཀར་དགོན་པའི་ནང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ཞི་བ་སྐུ་ཕེབས་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་རྟེན་ཁོ་རང་ཡིན། ཞི་བ་སྐུ་ཕེབས་སྐབས་ཁོང་ཡུན་རིང་པོ་གནས་ནས་སྐད་ཆ་མང་པོ་བཤད་ཐུབ། དྲག་པོ་སྐུ་ཕེབས་སྐབས་ཡུན་རིང་པོ་གནས་མི་ཐུབ། འདུལ་འཛིན་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ཞི་བའི་སྐུ་ཕེབས་དུས་ཁོང་གྲྭ་ཆས་དང་པཎྜི་ཏའི་ཞྭ་མོ་གྱོན་གྱི་ཡོད། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་སྐུ་གོང་མ་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དང་འདུལ་འཛིན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་དེའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་སྐུ་ཕེབས་སྐབས་གྲྭ་ཆས་དང་པཎྜི་ཏའི་ཞྭ་མོ་གྱོན་པ་རེད།\nཞི་བའི་སྐུ་ཕེབས་སྐབས་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱིས་མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་གང་ལ་ཡང་མ་བལྟ་བར་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསུངས་བ་དང་ཆོ་ག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་མ་ཟད་དབང་གནང་བ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྐུ་རྟེན་ལ་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་མེད་ཡིན་ནའང་ཤུགས་ལྡན་སྐུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད། གང་ལྟར་ཞི་བའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ཡང་དྲག་པོ་སྐབས་སུ་ཡིན་ཡང་བཀའ་ལུང་གནང་བ་དེ་དོན་ཕན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད། དུང་དཀར་དགོན་པ་ནང་སྐུ་རྟེན་ལ་ཁོང་ནི་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་རྩ་སྒོ་འབྱེད་པ་དང་བསྐོ་བཞག་བྱེད་པ་དང་བྱིན་རློབ་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད།\nབསྟོད་པ་ཐུང་ངུ་རྩོམ་པ་དེའི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡང་གསང་སྔགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་སྦྱིན་སྲེག་དང་ཆོ་ག་མང་པོ་བྱས་ནས་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་མང་པོ་བྱེད་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་ཁོང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ནུས་པ་ཆེ་ཆེར་འགྲོ་ཡོད། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ལ་དྲག་ལས་བྱེད་ན་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་ཤེས་ནས་༧གོང་ས་ལྔ་པ་མཆོག་གི་བསྟོད་པ་ཐུང་ངུ་དེ་རྩོམ་པ་རེད།\n༧གོང་ས་ལྔ་པ་མཆོག་ནས་བསྟོད་པ་རྩོམ་པ་མ་ཟད་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་སྐུ་འདྲ་ཡང་བཞེངས་ཡོད། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་སྐུ་འདྲ་དེ་ད་ལྟ་བལ་ཡུལ་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་དགོན་པའི་ནང་དུ་བཞུགས་ཡོད། ང་སྐུ་འདྲ་རྩ་ཆེན་པོ་དེ་མཇལ་ཁ་ཐོབ་པ་དེ་ཞེས་དྲག་གི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཡིན་བསམ་གྱི་ཡོད།\n༧གོང་ས་ལྔ་པ་མཆོག་ཁོ་རང་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ལ་རྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ༧གོང་ས་ལྔ་པ་མཆོག་དང་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་གཉིས་ཀ་བློ་རྒྱུན་གཅིག་པ་ཡིན་པས་གཉིས་ཀ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཁོང་རྣམས་ནོར་འཁྲུལ་ཤོར་མི་སྲིད་པའི་ཁོང་གི་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་ཞིང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ལ་བསྟོད་པ་ཡང་རྩོམ་ཡོད། ༧གོང་ས་ལྔ་པ་མཆོག་ནས་ལྷ་སར་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་ཆེད་དུ་མཆོད་ཁང་བཟོ་བ་བསྐོ་བཞག་གནང་ཡོད། མཆོད་ཁང་དེ་ད་དུང་ལ་ཡང་དེར་ཡོད་པའི་མོས་གུས་བྱེད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གནས་བསྐོར་ལ་ཡོང་གི་ཡོད། མཆོད་ཁང་དེའི་མིང་ལ་སྤྲོ་བདེ་ཁང་གསར་ཟེར་གྱི་ཡོད། མ་འོངས་པ་ན་ངས་མགྱོགས་པོ་གསལ་བཤད་བྱེད་ཆོག\nTrode Khangsar (Tibetan) | སྤྲོ་བདེ་ཁང་གསར། ལྷ་ས་ན་ཡོད་པ་ལོ་བཞི་བརྒྱ་སོང་བའི་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་རྟེན་ཁང་།\n« The Selfless Dorje Shugden Oracle\nNEW! Simplified Daily Prayer to Dorje Shugden »\nDigital Journal Publishes Tsem Rinpoche’s Advice Against Self Immolation\n22 Responses to ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཆོས་སྐྱོང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་འཕྲིན་བཅོལ་རྩོམ་གནང་བ།\nPastor Shin Tan on May 17, 2019 at 5:20 pm\nPastor Shin Tan on Dec 9, 2018 at 9:02 pm\nTsem Rinpoche on Nov 27, 2018 at 7:35 am\nTsem Rinpoche on Nov 23, 2018 at 7:08 am\nSamfoonheei on Oct 7, 2018 at 4:38 pm\nThe truth is indeedatruth. HH the 14th Dalai Lama did wroteaprayer to Dorje Shugden. Its really wonderful more and more Tibetan Dorje Shugden practitioners get to know the very fact. Thank you Rinpoche for this sharing in Tibetan.\nValentina Suhendra on Oct 6, 2018 at 7:06 pm\nPastor Adeline Woon on Sep 24, 2018 at 3:08 am\nJoy Kam on Aug 13, 2018 at 1:30 am\nEdward Ooi on Aug 10, 2018 at 8:02 am\nJoy Kam on Jul 25, 2018 at 1:25 am\nPastor Adeline Woon on Jul 23, 2018 at 3:33 am\nJoy Kam on Jul 17, 2018 at 7:10 pm\nValentina Suhendra on Oct 22, 2017 at 11:19 pm\nValentina Suhendra on Oct 19, 2017 at 8:21 pm\nTsem Rinpoche on Oct 9, 2017 at 9:50 am\nI still love and miss His Holiness the Dalai Lama. I am hoping he will unite all of us no matter what our religion is. I know he will. His Holiness has done so much good in the world. I’ve admired him since I wasavery young boy and when I met him for the first time in 1979. He came to Howell, New Jersey where I grew up. It was magical to see him. I pray one day he will accept all Dorje Shugden practitioners as was his root guru wasaDorje Shugden practitioner and invite us into his presence again with love and acceptance. I pray for his long life and continued presence in this world. I never lost hope in His Holiness the Dalai Lama to accept all of us regardless of race, religion, sect and background once again.\nI place my unworthy head to his feet, Humbly, Tsem Rinpoche https://www.tsemrinpoche.com\nTsem Rinpoche on Jul 28, 2017 at 9:51 am\nThis isapowerful picture of Geshe Tsultrim Gyeltsen, Kensur Kyabje Lati Rinpoche and the current incarnation of Trijang Rinpoche meeting together in the year 2000 when Trijang Rinpoche was 18. All three lamas are Dorje Shugden practitioners. In fact Geshe Tsultrim Gyeltsen was the one that first encouraged my practice of Dorje Shugden when I was 16 years old when I joined his beautiful Thubten Dhargye Ling centre in Los Angeles. I lived with Geshe Tsultrim Gyeltsen for 8 years before proceeding to Gaden Monastery in South India. Later Kyabje Zong Rinpoche came to our Los Angeles centre and granted sogtae (permission ceremony) to practice Dorje Shugden for life as requested by Geshe Tsultrim Gyeltsen. Geshe Tsultrim Gyeltsen had tremendous faith in Trijang Rinpoche. Kyabje Lati Rinpoche was innovative, dedicated and very much focused on bringing dharma to many. He had tremendous faith in Dorje Shugden as I had the honour to meet him many times. He would seek advice from Dorje Shugden many times via the oracle of Gaden Monastery. Geshe Tsultrim Gyeltsen and Kensur Kyabje Lati Rinpoche have since passed away while the current Trijang Rinpoche isaperfect lineage holder and practitioner of Dharma while he keeps Dorje Shugden as his personal protector as he has done so for many lifetimes. This isapowerful and beautiful picture of three great lamas of Buddha’s lineage and also of Gaden Monastery. ~Tsem Rinpoche\nMartinC on Feb 9, 2017 at 4:15 am\nThis comment by ‘Suzy in Hawaii’ left on Tsem Rinpoche’s YouTube isaclear indication that sentiments towards Dorje Shugden are changing for the better. Rinpoche has worked very hard to disseminate accurate information about the Protector practice and it looks like minds are shifting. Very encouraging development. See here-https://www.youtube.com/watch?v=Vl-4lIwxph4&t=11s\nPastor KH Ng on Sep 29, 2016 at 6:27 pm\nThe fact that HH the 14th Dalai Lama wroteaprayer to Dorje Shugden confirms the context of the prayers that says that the Protector isaBuddha’s manifestation.\nThe prayers by the 14th Dalai Lama to Protector Dorje Shugden in English isafollows:\nA Propitiation of Mighty Gyalchen Dorje Shugden, Protector of Conqueror Manjushri Tsongkhapa’s Teachings\nMiraculously powerful protector of Manjushri Tsongkhapa’s Teachings\nCome from the abodes of Tushita, Kechara1, and so forth!\nEnd of prayer!\nPastor KH Ng on Sep 29, 2016 at 6:26 pm\nAnne Ong on Sep 16, 2016 at 3:56 pm\nReally blessed to see this Dorje Shugden prayer written in Tibetan by the 14th Dalai Lama. I think it will benefit many Tibetan Dorje Shugden practitioners. Thank you Rinpoche for sharing this post._/\__\nTsem Rinpoche on Sep 14, 2016 at 11:05 pm\nHelenaC on Sep 9, 2016 at 6:02 pm\nWow, how amazing and powerful. Thank you for sharing Rinpoche.\nMore articles from Dorje Shugden / བོད་ཡིག\nUnited States 5,933,884\nUnited Kingdom 787,975\nUnited Arab Emirates 115,732\nSri Lanka 104,757\nSouth Africa 101,651\nHong Kong 98,081\nNew Zealand 81,191\nMyanmar (Burma) 79,723\nSouth Korea 67,192


Health Programs – Official TV Station of CTA\n༄༅། །ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་དང་འབྲེལ་རང་ཁྱིམ་ཟུར་བཀག་སྐབས་ ཕྲུ་གུའི་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ལ་ཕ་མས་མཐུན་འགྱུར་གནང་སྟངས་སྐོར།\nAn Interview: Dr. Tseten Dorji Sadutsang\nPersonal Physician to His Holiness the Dalai Lama and the Chief Medical Officer of Delek Hospital, Dr. Tseten Dorji Sadutsang advices members of the Tibetan community, particularly the health professionals to "stay strong".\n'Who Should get tested for COVID-19?'\nDr.Tenzin Tsundue, medical officer of Delek Hospital elucidates on who should get tested for COVID-19?\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་ནས་ཏོག་དབྱིབས་རིམས་ནད་ཐོག་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་གནང་བ་དེ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཏོག་དབྱིབས་རིམས་ནད་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གིས་བོད་བསྒྱུར་ཞུས།


ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཅེས་པའི་མིང་དེར་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་པ། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2020-03-05 11:39:43 ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ། རྒྱལ་ཐོག་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ། ༼ཆུ་དམར་ལེབ། ༽ ཀློག་གྲངས།\nརྨ་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་ནི་ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ་ཆུ་དམར་ལེབ་ཀྱི་དགུ་གཡང་སྡེ་བའི་ཁོངས་གཏོགས་སུ་གནས་ཤིང་། ཆུ་འགོའི་ས་ཐིག་ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཅེས་པའི་ས་མིང་དེར་བརྗོད་བྱའི་རྐང་དུ་འཛིན་ཏེ། མིང་དེའི་ཐོགས་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ལ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་ཁུངས་སུ་བཅོལ་ཀྱང་ཆོག་མོད། མིང་དེར་འབྲི་སྟངས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཞིག་བྲིས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒང་ལ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་ཡི་འདུག་པས། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུགས་གཏད་སའི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་བཙན་པོ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ནའང་། 《དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་》དང་《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》སོགས་ལས། ཡི་གེ་རེ་རེའི་ལྷུ་འགྲེལ་དང་ལྟོས་ནས། ཕན་ཚུན་ལ་ཨ་བསྡེབ་ཡང་བསྡེབ་བྱས་ནས་མིང་དེའི་འབྲི་སྟངས་ཡང་དག་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་རགས་ཙམ་ཞིག་བཏང་ནས་བྲིས་ཡོད།\n【གནད་ཚིག 】 རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོ ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ། ཡང་དག་པའི་མིང་།\nསྤྱིར་མིང་ནི། མི་དང་བྱ་དངོས་སོགས་ལ་བཏགས་པའི་བརྡའམ་ཐ་སྙད་དེ། དེ་ལ་འདོད་རྒྱལ་གྱི་དངོས་མིང་དང་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་བཏགས་མིང་གཉིས་སུ་བཀར་ཡོད་ཅིང་། མིང་གི་འདོགས་ཚུལ་ལ་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པ་དང་། འབྲེལ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པ། འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པ། རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུར་བཏགས་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད། ཡང་ན། མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་གཙོར་བྱས་ཏེ། རི་དང་གཙང་བོ། མཚོ་དང་མཚེའུ། བྲག་དང་གྲོག་རོང་སོགས་མིང་འདོགས་པའི་སྐབས་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བ་དང་འབྲེལ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པའི་བཏགས་མིང་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་གྱི། ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཅེས་པའི་མིང་འདི་ཡང་དེ་ལྟར་ཐོགས་ཡོང་བ་ཞིག་ལོས་ཡིན་སྙམ་སོང་།།\nཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ནི་རྨ་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་ཀྱི་ས་རྟགས་རྡོ་རིང་འགྱིང་ངེར་བཙུགས་ཡོད་ས་ནས་ཡག་ར་སྟག་རྩེའི་རི་འདབས་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཡོད་པའི་མུ་མེད་ཐང་གཞུང་དེ་ལ་ཟེར་ཞིང་། དེ་ནི་ཆུ་དམར་ལེབ་རྫོང་རྨ་སྟོད་ཡུལ་ཚོའི་དགུ་གཡང་སྡེ་བའི་རུ་ཁག་དང་པོའི་ཁོངས་གཏོགས་སུ་ཡོད། དེའི་གཞུང་དུ། འབྲོག་སྒར་གཏན་འཇགས་ཡིན་པའི་འབྲོག་མི་ཚོས་ཡོས་སྩང་ཞེས་འབོད་པ་དང་། རྨ་ཆུ་འགོ་ཁུངས་ཕྱིར་ནང་གི་འབྲོག་མི་ཚོས་དེར་ཡོས་གཞུང་ཞེས་ཀྱང་མིང་འབོད་ཀྱི་གདའ། ཡང་སྒོས་སུ། ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཅེས་པའི་ས་མིང་དེའི་འབྲི་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ལ་རྣམ་པ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྟེ། “དཔེར་ན། ཡོས་གུ་ཙོང་ལེབ་དང་། ཡུག་གུ་ཙོང་ལེབ། ཡག་གི་སྩང་ལེབ། ཡོས་གི་གཙང་ལེབ།།”ཅེས་བྲིས་སྲོལ་མང་པོ་ཞིག་དར་གྱི་འདུག།\nདེ་ཡང་། ས་གནས་སོ་སོའི་ས་མིང་ཆུ་མིང་དག་ཐོག་མར་ཡི་གེ་རུ་འགོད་པའི་སྐབས་ལ་ཅི་བསམ་གང་འདོད་དུ་བྲིས་ཏེ། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ས་མིང་འདོགས་ཚུལ་གྱི་དོན་སྙིང་དང་འགལ་བ། ཡང་ན། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ལུགས་དང་ལྡོག་པའི་ཡིག་ནོར་སོགས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་ན། “ཡག་ར་སྟག་རྩེ་ལ་གཡག་རྭ་སྟག་རྩེ་དང་། རབ་རིབ་མཆེད་གསུམ་ལ་རབ་རི་མཆན་གསུམ། ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ལ་ཡུག་གུ་ཙོང་ལེབ།། ” ཅེས་ས་ཆ་རེར་མིང་ཅི་རིགས་པ་འགའ་ཞིག་བྲིས་ཀྱི་འདུག མཐར་ཚང་མས་ཡང་དག་པའི་མིང་དེ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡིག་ནོར་གང་ཡིན་པ་སོགས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཤེས་བྱ་ཙམ་ཡང་མི་གསལ་བའི་གནས་སུ་ལྷུང་ངེས་པར་ཐེ་ཚོམ་མི་གདའ་ཨང་། དེའི་ཕྱིར། རྨ་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་ཀྱི་ཉེ་བར་ཡོད་པའི་ས་མིང་དེར་དོན་གྱི་འགལ་བ་དང་ཡི་གེའི་འཁྲུལ་བ་སོགས་བྱུང་དང་འབྱུང་གིན་ཡོད་པ་དེ་ནི་རང་གཞན་ཀུན་པོར་ངོ་ཚ་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་རང་སོར་སྣང་མེད་དུ་འཇོག་ཉེན་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན་འགྲོ།།\nཐོག་མར། ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཀྱི་མིང་ཐོགས་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ལ། འཇིག་རྟེན་གནའ་མིའི་ཁ་དཔེ་རུ། “ཡོས་རྡོག་སྒྲུག་པར་ཕྱིན།། སྤགས་གོང་རྦབ་ལ་རིལ།། ”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ས་གནས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཁ་དཔེ་རུ། “ཡོས་ཁྲ་ཐང་མལ་བརྡལ་འདྲ་རུ།། ཡོས་ཀྱི་ཡག་ར་སྟག་རྩེ་ཡོད།།” ཅེས་པས། ས་གནས་དེ་གའི་གནས་སྡོད་བྱས་མྱོང་བའི་གནའ་མི་ཚོས་ཐང་གཞུང་དེའི་སྟེང་གི་ས་རྡོ་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ཡོས་ཁྲ་ཐང་ལ་བརྡལ་བ་ཞིག་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ཡོས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་སྩ་ངའམ་སླ་ང་དེ་ཡིན་པས། འབྲེལ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཐང་གཞུང་དེར་སྩ་ང་ལྟ་བུའི་ཐང་ལེབ་མོ་ཞིག་ཡིན་པའི་དཔེར་བླངས་ནས་ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཅེས་པའི་མིང་དེ་ཐོགས་ཡོང་བ་ཞིག་རེད།།\nངག་རྒྱུན་ཏུ། “རྨ་ཟད་པ་ཡར་དང་ཡོས་ནས་ཟད།། ཡོས་ཟད་པ་ཡག་ར་སྟག་རྩེར་ཟད།།” ཅེས་པའི་དཔེ་ལྟར། ཡོས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཀྲ་བའི་ཡོས་གཞུང་གི་མར་མཚམས་ནི་རྨ་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་ཡིན་པ་དང་། ཡག་ར་སྟག་རྩེའི་ཡན་ལ་ཡོས་སྩང་གི་གཞུང་མེད་པ་འདྲ་བོ་ཞིག་བཤད་འདུག་པ་ལ་ལྟས་ན། ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཅེས་པའི་གཞུང་འདི་ནི་རྨ་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་ནས་ཡག་ར་སྟག་རྩེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་གོ་ཞིང་གོང་ནས་ཀྱང་བཤད་ཟིན་པ་ཡིན། གཞན་ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཀྱི་བསྡུས་མིང་ལ་ཡོས་སྩང་ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེའང་། དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་དཔར་གཞི་༡.༡》་ཅན་གྱི་ནང་དུ། [ཡོས་སྒྱེ]〜ཡོས་བླུད་སའི་སྒྱེ་མོ་ལ་ཡོས་སྒྱེ་ཞེས་བསྡུས་ནས་བྲིས་འདུག་པས། ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ལའང་ཡོས་སྩང་ཞེས་བསྡུས་ནས་བོས་རུང་ཆོག་ཆོག་རེད།།\nྋ སྐྱོགས་སྟོན་རིན་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་《བརྡ་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་གཞག་ལི་ཤིའི་གུར་ཁང་》དུ། [ཡུག]〜1.ཡུག་ཅིག་སྟེ། སྣམ་བུ་ཡུག་ཅིག་ལྟ་བུ། 2.ཡུག་པ་སྟེ། རྐང་པ་ལ་ཟེར།། ཞེས་དང་། དེ་མིན། 《 སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་》དུ། [ཡུག]〜1.ཡུག་པོ་སྟེ། ལོ་གཅིག་གམ་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་སྐྱེ་བའི་འཚོ་རྩྭ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། འབྲུ་དེ་མི་ཡིས་ཟོས་ཀྱང་ཆོག། ཅེས་འགྲེལ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། ཡོས་སྩང་གཞུང་གི་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གང་རུང་ལས་རྐང་པ་དང་ཡུག་པོ་བཅས་ལ་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་མངོན་གྱི་མེད་པར་ཤེས་ཐུབ་ཀི་འདུག ད་རུང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་དཔར་དུ་སྐྲུན་པའི་《དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་》ལས། [གུ]〜 1.ནང་ངམ་ཡུལ་ཏེ། དཔེར་ན། བསམ་ངན་དེ་འདྲ་ཡིད་ཀྱི་གུ་ལའང་དྲན་མ་མྱོང་ལྟ་བུ། 2.རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན། ས་ཆ་གུ་ཡངས་པོ་ལ་ཁང་པ་གུ་དོག་པོ་འདུག་ལྟ་བུ། 3.ཆུང་ངུ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་གྲོགས་ཤིག་སྟེ། དཔེར་ན། ཁྱི་གུ། ཐ་གུ། ཐི་གུ། གྲི་གུ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།། ཞེས་གོང་གི་ཡོས་དང་གུ་ཡིག་འདི་གཉིས་གྲོགས་སུ་སྦྱར་རུང་། ནང་ངམ་ཡུལ་ལ་གོ་ན་ས་ཡི་སྟེང་ཟེར་བ་ལས་ནང་ཞེས་བཤད་ཚུལ་མེད་པའམ། ཡང་། ཡི་གེ་གུ་གཅིག་པུས་ས་ཆའི་གུ་དོག་ཡངས་གང་རུང་ཞིག་མཚོན་མི་ཐུབ་པས་དེའང་འཚམ་པོ་ཞིག་མ་རེད་འདོད། ཡོས་སྩང་གཞུང་གི་བར་ཚད་ལ་ལེ་བར་༣༠ལྷག་ཡོད་པས་ཆུང་ངུ་ཞིག་མིན་པར་ཡང་གསལ་བོ་རེད། དེ་ནས། གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་《བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་རྩ་ཆེན་བདམས་བསྒྲིགས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཀུན་ནས་ཁྲོལ་བར་བྱས་པ་རབ་གསལ་མེ་ལོང་》གི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། [ཙོང་ཀ]〜ཙོང་ཁ་སྟེ་གནའ་སྔ་མོའི་དུས་ལ་མཚོ་སྔོན་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་རྨ་ཆུ་དང་ཙོང་ཆུ་ཟུང་གི་འབབ་རྒྱུད་སྤྱིའི་མིང་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིས་ཙོང་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་ལ། སྐུ་འབུམ་ཙམ་གྱི་ཉེ་མཐའ་ཙམ་ལས་མི་འདའ་བར་སེམས་མཁན་ཡང་མཆིས། འདིར་བྱུང་བ་ནི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཙོང་ཀ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ཆེན་པོ་སྟེ་རྨ་ཙོང་ཟུང་གི་འདྲེས་མདོའི་ཡན་ཆད་ནས་མཚོ་སྔོན་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་མན་ཆད་སྤྱི་ལ་འཇུག། ཅེས་དང་། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བ་ཀྲང་དབྱི་སུན་སོགས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་གནང་བའི་《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ 》རུ། [ཙོང་ཆུ]〜 རྨ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུ་ལག་ཅིག ཆུ་འགོ་མཚོ་སྔོན་པོའི་བྱང་འགྲམ་ནས་བྱུང་སྟེ། ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་བརྒྱུད་དེ་མཐར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ནས་རྨ་ཆུ་རུ་འབབ།། ཅེས་བྲིས་འདུག ཙོང་ཀའམ་ཙོང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ས་མིང་ཆུ་མིང་དེ་དག་ལས་ཙོང་ཆུ་ནི་རྨ་ཆུའི་ཆུ་ལག་ཅིག་དང་། ཡང་ན། རྨ་ཙོང་ཆུ་གཉིས་ཀྱི་འདྲེས་མདོ་ཡན་ཆད་ལ་ཙོང་ཀ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཞེས་ས་མིང་ཐོགས་སྲོལ་ཡོད་ཚུལ་བཤད་འདུག དེའི་ཕྱིར། ཙོང་ཞེས་པའི་ས་མིང་འདི་རྨ་ཆུ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཀྱང་། མཚོ་སྔོན་པོའི་ཡན་ཆད་ལ་འབྲེལ་བ་ཆེར་མེད་པར་དོགས་སློང་དགོས་ཀྱི་མི་འདུག་སྙམ། གཞན་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་ 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》སོགས་ལས། [ཙོང]〜1.སྔོ་ཚོད་སྒོག་པའི་རིགས་ཀྱི་ཙོང་ལ་ཟེར། 2.ཙོང་ཀ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་དག་དང་ཙོང་ཆུ་ལ་གོ།། ཞེས་བྲིས་ཡོད་པའི་འབྲུ་འགྲེལ་དག་ལ་ལྟས་ན་སྒོག་རིགས་བཙོང་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པ་འདྲ་སྣང་ཡང་། རེད་དེ། རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོ་དང་ཉེ་བའི་ཡོས་གཞུང་ན་བཟའ་བཅའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲི་ངད་ཙོང་གི་རྣམ་པ་དང་། བཤད་རྒྱུན། ཡང་ན། སྐྱེ་དངོས་སོགས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཞིག་མེད་ཚེ་ཡོས་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་གསལ་ནུས་པ་ཞིག་རེད།།\n1976ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས་ཤིང་པེ་ཅིན་དུ་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་》དུ།[ 燕麦] 〜ཡུ་ག ཡུག་པོ།། ཞེས་དང་། 1991ལོར་མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད་》ཀྱི་ནང་དུ། [燕麦]〜 ཡུག་པོ། ཡུ་གུ།། ཞེས་བསྒྱུར་འདུག་པས་ཡུག་ལ་གོང་གི་འབྲུ་འགྲེལ་ལས་དམིགས་བསལ་གཞན་ལ་ཅི་ཡང་གོ་རྒྱུ་མི་འདུག་ཀྱང་ཡུག་ལ་ཡུ་གའམ་ཡུ་གུ་ཞེས་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་པ་གསལ་ཐུབ། ཡིན་ནའང་། 《སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་》དུ། [ཡུ་ག ཡུ་ཁ]〜གཙུབ་ཤིང་སྟེ་ཕན་ཚུན་བརྡར་ནས་མེ་འབར་བའི་ཤིང་ཞིག། ཅེས་དང་། [ཡུ་གུ]〜རྩྭ་ལྗང་པ་འབྲུ་ལྡན་ཞིག་སྟེ་ཡུག་པོའང་ཟེར།། ཞེས་པ་ལྟར་ན། ཡུག་ལ་ཡུ་གུ་ལས་གཞན། ཡུ་གའམ་ཡུ་ཁ་ཞེས་བྲིས་ན་ཆོག་ལ་མ་བྲིས་ཀྱང་ཆོག་པར་མཚོན་ཡོད། དེའི་འཕྲོར ། 《དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་》དང་《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》སོགས་ལས། [གི]〜མིང་མཐའི་ཡི་གེ་ག་དང་། ང་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་སྒྲའི་རྐྱེན་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན། རི་འོག་གི་ཀླུང་ཐང་། ཁང་སྟེང་གི་དར་ཆ།། ཞེས་པ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན། ཆུ་དམར་ལེབ་དང་བཅས་པའི་ས་ཆ་འགའ་རེ་ནས་ཀི་བཏབ་པ་ལ་གི་ཡི་སྒྲ་འབྱིན་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། “སྤྱང་ཀིས་ལུག་ཁྱིར་འདེད་སོང་། གི་ཤེད་ཀྱིས།།”ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ཡིན་ནའང་། གནས་དེར་ཡུག་པོ་ཐུར་མ་གཅིག་གི་སྐྱེས་ཤུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་མ་ཟད། ཀི་བཏབ་ཀྱང་བྲག་ཅ་མེད་པའི་མུ་མེད་ཐང་ཆེན་ཞིག་ཡིན་རུང་། མིག་སྔར། དེ་དག་དང་འབྲེལ་ནས་མིང་ཐོགས་ཚུལ་གྱི་བྲིས་དཔེ་དང་ངག་རྒྱུན་གང་ཡང་གོ་ཐོས་རིག་གསུམ་ལས་མེད་པས་ཡང་དུ་དཔྱད་པར་འཚལ།། ད་རུང་། 《དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་》དང་《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་》སོགས་ལས། [གཙང]〜1.དབུས་དང་གཙང་གི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཉང་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུལ། 2.དངོས་རྫས་དྲི་མ་མ་གོས་པའི་དོན། 3.སྤྱོད་ངན་མ་གོས་པའི་དོན། 4.ཧོར་ཟླ་ལྔ་བ།། ཞེས་མིང་དེ་བཀྲོལ་ནས་འགྲེལ་ཚུལ་འགའ་ཞིག་བགྲངས་འདུག དེ་ལས་ས་ཆ་དེ་ནི་དྲི་མ་མ་གོས་པའི་རི་མཐོ་ཞིང་ཡུལ་གཙང་ས་ཞིག་ཡིན་པར་བདེན་ཡང་། ས་གནས་ཀྱི་མིང་ཐོགས་སྲོལ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཧེ་བག་ཆེར་ཞིག་གདའ་འོ།།\nཡག་ཅེ་ན། མཛེས་པར་རློམ་པའི་ཡིད་དབང་རབ་ཏུ་འཕྲོག་གོ་ཅོག་ལ་འགྲེལ་ཆོག་ནའང་། འདིར་ཡག་ཅེས་པ་སྟེ། ཡག་ར་སྟག་རྩེར་གོ་དགོས་པར་སེམས། ལ་ལས་བཤད་ན། “ཡོས་སྩང་གཞུང་ནི་ཡག་རའི་འདབས་སུ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། ཡོས་སྩང་ལ་ཡག་གི་སྩང་ལེབ་ཅེས་མིང་བཏགས་ཡོད་འདུག ” ཡང་འགའ་རེས། “རྨ་ཟད་ཟད་ཡག་ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་དང་ཡོས་ཟད་ཟད་ཡག་ཡག་ར་སྟག་རྩེ་ཞེས་པའི་བཤད་ཚུལ་ལས་བྱུང་བ་རེད།། ”ཅེས་བཤད་མཁན་ཡང་མང་པོ་འདུག་སྟེ། ཡོས་སྩང་ཡག་ར་ནས་མཚམས་ཟད་པ་ལ་ཡག་གི་སྩང་ལེབ་ཅེས་མིང་འདོགས་དགོས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། རྨ་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་ནི་ཡོས་སྩང་ནས་ཟད་མཚམས་བཞག་ཟིན་པས་དེར་ཡང་རྨ་ཆུ་མི་ཐོགས་པར་ཡོས་ཆུའམ་སྩང་ཆུ་ཞེས་མིང་བཏགས་དགོས་རྒྱུ་རེད་བསམ་ཀི དེ་ནས། ཡོས་སྩང་གཞུང་ངོས་དང་དེའི་ཕྱིར་ནང་ན་གཞིས་ཆགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་འབྲོག་མི་དང་། དེ་དང་ཉེ་བར་འཚོ་སྡོད་བྱས་མྱོང་བའི་གནའ་མི། ཡང་ན། དེར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆུ་དམར་ལེབ་ས་གནས་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚང་མས་མགྲིན་པ་མཉམ་གཤིབ་ཀྱིས་ངང་ཡོས་སྩང་གཞུང་ལ་ཡག་གཞུང་ཞེས་ཐོགས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་བྲིས་དཔེ་དང་བཤད་སྲོལ་ཡོད་མྱོང་མེད།། ཅེས་དང་། དེ་ཡང་། འབྲོག་པ་རྒན་པོའི་ཁ་དཔེ་རུ། “ཡོས་ཁྲ་ཐང་མལ་བརྡལ་འདྲ་རུ།། ཡོས་ཀྱི་ཡག་ར་སྟག་རྩེ་ཡོད།།” ཅེས་པས། ཡོས་ཀྱི་ཡག་ར་སྟག་རྩེ་ཟེར་བ་ཞིག་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས་ཡག་གི་སྩ་ང་གཞུང་ཞེས་པ་ཞིག་ཐོགས་སྲོལ་མེད་པར་ཤེས་གསལ་རེད། དེ་ནས་ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ལ་ཡག་གི་སྩང་ལེབ་སོགས་རང་འདོད་དུ་བརྗེས་ནས་སྤེལ་ན། ཕྱིས་སུ་འབྲི་མོའི་འགག་ལ་འབྲུག་མོའི་སྐྲ་ཆུ་འཁྲུད་ས་ཡིན་ཚུལ་སོགས་གོ་བ་གོ་ལོག་ཏུ་སོང་ནས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱི་ཚན་རིག་རིན་ཐང་མེད་པར་གྱུར་འགྲོ་ཀི་རེད།།\nཐོག་མར། མིང་འདི་ལ་ལྟས་མ་ཐག “གི་”ཞེས་པའི་ཡི་གེ་དེ་ལ་ཉམས་བཞག་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལ་གོང་གི་འགྲེལ་བ་དག་ལས་ལྷག་ཅིག་བཤད་རྒྱུ་ཅང་མེད་པས། མིང་དེ་ནི་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པའི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱི་སྦྱོར་ཚུལ་དག་དང་འགལ་ཡོད་པར་གསལ་བོ་ཞིག་རེད་དེ། ཡི་གེ་གཞན་ལ་འབྲུ་འགྲེལ་ཤེས་ཚོད་ཅིག་བྱ་དགོས་རྒྱུ་རེད་འདོད། 1991ལོར་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད་》དུ།[炒麦]〜1.གྲོ་ཡོས། 2.ཡོས། ཞེས་པའི་མཆན་འགྲེལ་གཉིས་པ་དེ་ལས། ཡོས་ནི་གྲོ་བརྔོས་མ་ཁོ་ནར་གོ་བ་འདྲ་ཡང་། 《སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་》དུ།[ཡོས ]〜བརྔོས་པའི་འབྲུ་སྟེ། དཔེར་ན། གྲོ་ཡོས། ནས་ཡོས། འབྲས་ཡོས། སྲན་ཡོས། ཡོས་བརྔོ་བ། ཡོས་འཐག་པ་ལྟ་བུ །། ཞེས་པས་ཀྱང་། ཡོས་ནི། གྲོ་འབྲས་ནས་སྲན་གང་རུང་ལས་བརྔོས་པ་ཡིན་ཡང་གོ་ཆོག་འདུག་མོད། འདིར་བཤད་པའི་ཡོས་ནི་ཕལ་ཆེར་ནས་འབྲུ་བརྔོས་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཏེ། རྨ་ཆུའི་ཆུ་མཛོད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་བདག་གཉེར་བྱས་པའི་《རྨ་ཆུ་དྲ་བ་》རུ། “ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ནི་གཙང་བོ་ཞིག་སྟེ། རྨ་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་ཀྱི་ཆུ་ལག་ཅིག་ཤོས་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བཱ་ཡན་ཧ་རི་རི་རྒྱུད་ནས་བྱུང་ཞིང་། བོད་སྐད་དུ། ནས་འབྲུ་བརྔོས་མའི་སླ་ང་ཞིག་གི་དོན་ཡིན་གྱི། ས་གནས་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ས་ཁམས་ཆགས་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ལྟས་ནས་བཏགས་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན།། 约古宗列曲是一条河流,该河流是黄河源头之一。发源于巴颜喀拉山脉,在藏语中意为“炒青稞的锅”,这是当地藏族群众根据这里的地形而起的一个形象的名字。”ཞེས་དང་། ཡང་ན། ཡོས་སྩང་ནི་གནའ་ནས་ད་བར་དུ་འབྲོག་པའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། འབྲོག་པ་འབྲོག་ནག་གི་ས་ཆ་ནས་འབྲུ་རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་རང་སར་བསྐྱེལ་འདྲེན་བྱས་ནས་རང་གིས་ཐོན་སྐྱེད་གཡོས་སྦྱོར་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་ནས་འབྲུ་མ་གཏོགས་མེད་པས། ནས་བརྔོས་མའི་ཡོས་ལས་གཞན་འབྲུ་སྣའི་ཡོས་ལ་རྣ་ཐོས་ཁ་ཟས་ཙམ་ལས་ལག་ལེན་བྱས་མྱོང་མེད་པས། ནས་འབྲུའི་ཡོས་བུ་ལ་དཔེ་བླངས་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ཁོ་ཐག་རེད།།\nལར་རྨ་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་ཡོད་སའི་ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་བམ་ཡོས་གཞུང་གི་མིང་ཐོགས་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ལ། བརྔོད་སླང་གི་ནང་དུ་ནས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་བྱས་ནས་བརྔོས་མ་ཐག་པའི་ཡོས་ཁྲ་ཐང་མལ་བརྡལ་བའི་རྣམ་པ་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ངོས་ནས་བཏགས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེས་ན། གོང་ནས་ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཀྱི་མིང་འབྲི་སྟངས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་པ་ལས། ཡོས་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་དེའི་འགྲེལ་བ་དང་ཡོས་ཁྲ་ཐང་མལ་བརྡལ་བ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དོན་གཅིག་ཏུ་འཁེལ་ཡོད་པས། ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཅེས་པའི་ཡི་གེ་འགོ་མ་སྟེ། སྤགས་གོང་རྦབ་ལ་རིལ་བའི་ནས་འབྲུ་བརྔོས་མའི་ཡོས་དེ་ཡིན་པར་ཅུང་ཙམ་སྨྲ་བར་སྤོབས་ཡོད།།\nཀ་ཀྱི་ནི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་དེ། ལོ་རྒྱུས་ཆགས་འཇིག་དང་སྤྱི་ཚོགས་འབྱུང་འགྱུར་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་དབང་གིས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཁ་བརྡའི་ནང་ནའང་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་དག་ལ་སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད་ས་མང་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། གི་གྱི་ཀྱི་འི་ཡི་ལྔ་བོར་གི་ཡིག་གཅིག་པུས་ཚབ་བྱས་ཤིང་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱིན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན།“ སེམས་ཀྱི་རེ་བ་ལ་སེམས་གི་རེ་བ་དང་། ང་ཡི་སྤུན་ཟླར་ང་གི་སྤུན་ཟླ། ནོར་གྱི་རྩིད་པ་ལ་ནོར་གི་རྩིད་པ།།”ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་དག་ལས་མ་འདས་པར། འདིར་ཡང་ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་ཚུལ་དག་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡོས་གི་སྩང་ལེབ་ཅེས་པའི་སྒྲའི་ང་རོ་ལྟར། གི་ཡི་སྒྲ་གདངས་དེ་ཕྱིར་འབྱིན་ནས་མིང་དེ་ཐོགས་འདུག་སྙམ་ཞིང་། རིམ་གྱིས་མིང་དེ་བོས་ཀི་བོས་ཀི་ཁ་ལ་བྱང་ནས་ལྕེ་ལ་འཐིམས་སོང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས་ཡོད།།\nགོང་གསལ་གྱི་འབྲི་ཚུལ་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ལས། སྩང་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་འདི་ལ་འབྲི་སྟངས་སྣེ་ཁ་མང་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་མཐོང་སོང་སྟེ། “དཔེར་ན། གཙང་དང་། ཙོང་། སྩང་ལྟ་བུའི་རིགས་གསུམ་བཞི་ཙམ་ཞིག་བྲིས་སྲོལ་དར་ཡོད།།” ཡི་གེ་དེ་དག་ལ་ཚིག་གྲོགས་ཅི་རིགས་པ་ཞིག་སྦྱོར་ནས་སྔུན་ལ་བཤམས་ཡོང་དུས། དངོས་གནས་རྔོད་སླང་ནང་ན་ཡོས་བུ་བརྔོ་བཞིན་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་རང་དབང་མེད་པར་ཤར་འོང་གི་འདུག་ཀྱང་། དེ་དག་ལས་སྩང་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་འབྲི་སྟངས་ཡིན་པར་གསལ་བོ་ཤེས་དགོས་ཏེ། ཡུལ་ཤུལ་ས་ཁུལ་གྱི་དམངས་སྲོལ་ཞིབ་འཇུག་པ་འགའ་ཡིས་གླེང་ན། “ཆུ་དམར་ལེབ་དང་། འབྲི་སྟོད། རྫ་སྟོད་སོགས་ནས་འབྲུ་རིགས་བརྔོ་སྣོད་ཀྱི་སླ་ང་ལ་སྩ་ང་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པའམ། དེ་ཕལ་ཆེར་བརྡ་རྙིང་ཡིན་པ་འདྲ།། ”ཞེས་དང་། དེ་བཞིན། 《བརྡ་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་གཞག་ལི་ཤིའི་གུར་ཁང་》ལ་སོགས་པའི་བོད་ཀྱི་གནའ་དེང་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་མྱོང་བའི་བརྡ་རྙིང་ཚིག་མཛོད་འགའ་རུ་བསློག་ཞིབ་བྱས་ཀྱང་སྩ་ངའམ་ཡང་ན་སྩང་ཞེས་པ་དེ་གཉིས་ནི་བརྡ་རྙིང་ཡིན་རབས་ཀྱི་འབྲུ་འགྲེལ་གཅིག་ཀྱང་རྙེད་མ་བྱུང་མོད། ཡིན་ནའང་། 《བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཚིག་དོན་ཀུན་ཁྲོལ་》ནང་གི་ཁྲིམས་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་སྐོར་དུ། “བླའི་ཆང་རྒྱུ་འབྲུ་རིགས་སོགས་ཀྱི་རྩིས་ཐོ་རུ ། 1.་་་་་་་་་གི་ལོའི་དཔྱད་སླ་ར་བའི་ངོས་ལ།། གླ་འྀ་སྩང་། མངན་ཅང་འབུན་ཨན།”ཞེས་པའི་ཚན་དུམ་དེའི་དཀའ་འགྲེལ་དུ། “བླའི་འབྲུ་མཛོད་ཁང་གི་མངན། ཞེས་པའམ་གོང་གི་བཏུང་བ་ཁྲལ་ཆང་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ་སྔ་མ་ཡིན་པ་འདྲ།། ”ཞེས་པ་དང་། “10.་་་་་་་་་ཀྱི་བར་དུ། ཤ་ཅུ་ནས་སྩང་ལོ་ཤས་ཙམ་མཆིས་པ་འྀ་ཐོག་ཙམ་སྡུད་ལགས་པར་བགྱྀད་དེ། ད་ལྟ་ཕྲལ་དུ་ཀྭ་ཅུར་མྱྀ་བདས།” དེའི་དཀའ་འགྲེལ་ལྟར། “5.སྩང་ལོ་ཤས། ལྗང་ལོ་ཤས་ཏེ། ལོ་ཏོག་བཟང་ཤས།” ཞེས་དང་། ཡང་ན། 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》རུ། [སྩང་མངན]〜 འབྲི་གཉེར་གྱི་མིང་།། ཞེས་བྲིས་པ་ཅག་ལ་གཞིགས་ན། སྩང་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ཕལ་ཆེར་འབྲུ་རིགས་འཇོག་སའི་མཛོད་ཁང་དང་བླུད་སའི་སྣོད་ཆ་ཞིག་ཡིན་པར་རྟོགས་ཐུབ་པར་སྙམ་ཏེ། དེ་མིན། ཡང་དཀའ་འགྲེལ་ཞིག་ཏུ། [སྩང་ར]〜འདིར་གཞིས་ཀ་སྟེ་ཕ་གཞིས་ལ་གོ་ཞིང་། གཙང་ར་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། ཞེས་བྲིས་པར་ལྟས་ན་འབྲུ་རིགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྲས་བུ་འབུས་ཡོད་པའི་ཞིང་སའམ་ཞིང་ར་ལ་གོ་བར་ཨེ་ཡིན་སྙམ་འོང་། ཡང་ན། 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》རུ།[རྩང]〜1.ཚེར་མ། 刺、棘刺;2.ཤིང་སྐྱེར་པ་ཕྲ་མོར་བཤགས་ནས་གཏོར་མའི་མཐའ་སྐོར་དུ་ཁྲ་མ་ལྟ་བུར་བཙུགས་པའི་ཐུར་མ་རྣམས་ཀྱི་མིང་། 木扦子。编插于供施鬼神食子周围的黄蘖木细条。3.ཆང་། 青稞酒、藏[zàng]酒。 ཞེས་དང་། 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》དང་《བརྡ་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་གཞག་ལི་ཤིའི་གུར་ཁང་》སོགས་ལས། [རྩང་ནན]〜བརྡ་རྙིང་སྟེ། བཏུང་བ་དང་དོན་གཅིག ཡང་། 《སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་》 དུ། [ཡོས་ཆང] 〜ནས་བརྔོས་མ་ལ་ཆང་རྩི་བཏབ་སྟེ་བསྙལ་བའི་ཆང་།། ཞེས་འགྲེལ་ཡོད། དེ་དག་གིས་གང་ཞིག་མཚོན་ཐུབ་ཅེ་ན། སྐལ་བ་སྔན་ཆད་དུ་བཏུང་ཇ་མ་དར་བའི་ཡར་སྔོན་ལ་རྩམ་པ་ཡོད་སྲོལ་གྱི་བཤད་རྒྱུན་ཁུངས་བཙན་འདུག་པས་ཕལ་ཆེར་ནས་ཀྱིས་བསྙལ་བའི་ཆང་གི་བཏུང་བྱ་ཞིག་ཡིན་ན་སྙམ་ཞིང་། རྩང་དང་སྩང་གཉིས་མགོ་ཅན་ཡི་གེ་མ་གཏོགས་མིང་གཞི་དང་སྒྲ་འབྱིན་སྟངས་ཕལ་ཆེར་གཅིག་པ་ཡིན་པའམ། ནན་དང་ནས་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་དེ་གཉིས་ཀྱང་རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་ན་དང་ས་མ་གཏོགས་གཅིག་པ་རེད་འདུག དེས་ཀྱང་། “རྩང་ནན་”ཞེས་པའི་མིང་དེ་ནི། ནས་འབྲུ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་སྙམ། དེ་ལས་གཞན། “ང་ཚོ་ཆུ་དམར་ལེབ་ས་ཆ་ནས་རྔོད་སླང་ལ་རྔོར་སྩང་དང་སྩང་ལེ་ལྟ་བུ་ཁ་སྐད་ཡོད། ཡང་ན། ས་གནས་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་ཉམས་ཞིབ་པ་འགས་བཤད་རྒྱུར། “ཆུ་དམར་ལེབ་དང་འབྲི་སྟོད། རྫ་སྟོད་སོགས་ཀྱི་ས་ཆ་འདི་གར་སླ་ང་ལ་སྩ་ང་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡང་ཡོད།། ”ཅེས་གོང་གི་དཔྱད་གཞི་གང་རུང་ལ་གཞིགས་ན། ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཀྱི་སྩང་ནི་ས་སྩང་ཡིན་པས་གཞན་གང་ཡང་མིན་པར་ཤེས་ཐུབ་བོ།།\nཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཀྱི་ལེབ་ནི། “ལ་ལས་བཤད་ན་ཁ་སྐད་ནང་གི་སྩང་ལེ་ཞེས་པའི་ལེའི་སྒྲ་ཉེ་བས་ཐོགས་པ་རེད།། ”ཅེས་དང་། “ཡང་འགའ་ཡིས་སླ་ང་ནི་ནང་ངོས་མཉམ་པའི་སྣོད་ཆ་ཞིག་ཡིན་པར་མཚོན་གྱི་འདུག། ”ཅེས་བཤད་སྲོལ་འདྲ་མིན་འགའ་ཞིག་མཆིས་རུང་། 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》རུ། [ལེབ]〜དུད་གྲངས་བརྩི་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ཏེ། བྱང་འབྲོག་དང་ཡར་འབྲོག་ཁྲི་སྐོར་དེ་གཉིས་རྩིས་ནས་ལེབ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དབྱེས་ཡོད།། ཅེས་དང་། 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》རུ། [ལེབ]〜1.ཡུག་ཅིག་ཏུ།笼统 2.ལེབ་རྩིས།统计 3.ལེབ་འདུར། 一律ཞེས་དང་། 《སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་》དུ། [ལེབ]〜 ངོས་མཉམ་པའི་དོན་ཏེ། ལེབ་ངོས། ས་ལེབ་ལེབ་ལྟ་བུ།། ཞེས་དང་། ཡང་ན། རང་ཡུལ་ནས་ལེབ་དང་འབྲེལ་བའི་ས་མིང་འགའ་ཞིག་ཡོད་དེ། “ཆུ་དམར་ལེབ། ལེབ་གཞུང་། ”ལྟ་བུར་ཡོད་པས། ལེབ་ནི་སྤྱིར་ས་ངོས་མཉམ་པོ་ཡིན་པའི་ས་ལེབ་ལེབ་ལ་གོ་ཞིང་། ལྷག་པར། རང་གི་ཕ་ཡུལ་ནས་མུ་མེད་རྩྭ་ཐང་ཆེན་མོའམ་ས་ཆ་གུ་ཡངས་པོ་ལའང་གོ་ཆོག་པར་སེམས་བྱུང་།།\nམདོར་གྲིལ་ནས་རྡོག་རྡོག་ཅིག་བཤད་ན། རྨ་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་དང་ཡག་ར་སྟག་རྩེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཡོད་པའི་ཐང་གཞུང་ཆེན་མོ་དེ་ནི། ནས་འབྲུ་བརྔོས་མ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོས་བཀྲ་དག་སླ་ངའམ་སྩ་ང་ཡི་ནང་དུ་བླུད་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་དང་མཚུངས་པའི་དཔེར་བླངས་ནས་ཐོགས་ཤིང་། འབྲུ་རིགས་ལས་བརྔོས་པའི་ཡོས་དང་། དེ་བར་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་དེ་ཀ་ཀྱི། འབྲུ་རིགས་བརྔོ་སྣོད་ཀྱི་སླ་ངའམ་སྩ་ང་ལ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ས་སྩང་། ས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ལེབ་ངོས་མཉམ་པའི་ཐང་ཆེན་པོར་གོ་བའི་ལེབ་གཞུང་གི་ལེབ་བཅས་མཉམ་དུ་སྦྱོར་ཞིང་། ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཅེས་མ་ནོར་ཡང་དག་གི་ལམ་ནས་འབྲི་དགོས་ཏེ། ས་མིང་ཆུ་མིང་ནི་རྟ་མིང་ཁྱི་མིང་དང་ལར་ནས་མི་འདྲ། དེ་ཡིས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས། ས་གནས་ཤིག་གི་རིག་གནས་མཚོན་རྟགས་དང་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་འགངས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་གྱི། ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ཅེས་པའི་མིང་དེའང་། མདོ་ཁམས་སྟོད་མའི་ཞིབ་འཇུག་དང་རྨ་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་ཀྱི་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དེར་རང་ནུས་ཅིས་ལྕོགས་ཀྱིས་ངང་ཞིབ་འཇུག་དང་རྒྱུད་འཛིན་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཕྱིས་སུ་དེར་ཡོས་ཀྱི་སྩང་ལེབ་ལས་གཞན་འབྲི་སྟངས་གང་ཞིག་བརྗེ་ལེན་བྱས་ནས་སྤེལ་དགོས་ན། ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་སུ་ཚན་རིག་དང་ལྡན་པའི་རྩད་ཞིབ་ཡག་པོ་ཡང་དག་ཅིག་བྱས་ཐོག ད་གཟོད་མིང་དེ་བེད་དུ་སྤྱད་པར་འགྲིག་གི་རེད་འདོད། ཡང་། ཁ་དཔེ་རུ། “ས་དྲིན་པགས་པ།། ཆུ་དྲིན་བདུད་རྩི།།” ཞེས་པ་ལྟར། ས་དྲིན་དང་ཆུ་དྲིན་འཇལ་བའི་བསམ་ཤེས་དང་ནུས་སྟོབས་གང་ཞིག་མེད་རུང་། ས་མིང་དང་ཆུ་མིང་ཙམ་ཞིག་བློ་རུ་ངེས་དགོས་པར་སེམས་སོ།།།།\n1.ཡོས་བཀྲ། ཡོས་ཀྱི་མངོན་བརྗོད་དེ། མེའི་ཚ་ངད་ཀྱིས་ཁ་གས་པའི་འབྲུ་རིགས། ཁ་སྐད་ལ་ཡོས་ཁྲ་ཟེར།\n3.རྔོར་སྩང་། ཁ་སྐད་དེ། རྔོད་སླང་ལ་གོ སྩང་ལེའང་ཟེར།\n4. ཡག འདིར་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲ་གདངས་ ⟨a͡ɪ⟩ཡི་སྒྲ་འབྱིན་ཚུལ་དང་གཅིག་པ་ཡིན་དགོས་ཏེ། ཁྱོན་ནས་མེད་པའམ་ཡོངས་སུ་མཇུག་རྫོགས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་། དཔེར་ན། རྨ་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་ཀྱི་ཡན་ལ་ཆུ་ལག་མེད་པས་རྨ་ཟད་ཡག་ལྟ་བུ།\n1. སྐྱོགས་སྟོན་རིན་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས།《བརྡ་གསར་སྙིང་གི་རྣམ་གཞག་ལི་ཤིའི་གུར་ཁང་། 》〔M〕མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2000 ལོའི་ཟླ་6པར་ཐེངསགཉིས་པ་དཔར།\n2. ཀྲང་དབྱི་སུན་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲིགས།《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། 》〔M〕མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2000 ལོའི་ཟླ་6པར་ཐེངསགཉིས་པ་དཔར།\n3.གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་གྱིས་བརྩམས། 《བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་རྩ་ཆེན་བདམས་བསྒྲིགས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཀུན་ནས་ཁྲོལ་བར་བྱས་པ་རབ་གསལ་མེ་ལོང་། 》〔M〕ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2001 ལོའི་ཟླ་4བར་ཐེངས་དང་པོ་དཔར།\n4.དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲིགས། 《སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད༡.༡།》〔CP〕སྨོན་ལམ་བོད་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་། 2015 ལོའི་ཟླ་12པར་ཐེངས་གཉིས་པའི་དཔར་གཞི།\n7. 汉藏对照词典联合编辑小组编译,《汉藏对照词典 》〔M〕民族出版社 1991年09月第一版\n8.民族出版社编译,《汉藏对照词汇 》〔M〕民族出版社 1976年10月第一版\nཟླ་གཉིས་བའི་ཚེས་ཉེར་བརྒྱད་ཉིན་ནས་ཚེས་ཉེར་དགུ་ཉིན་བར།མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན།སྒྲིག་ཁྲིམས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཧྲུའུ་ཅི། ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན་ཐིན་ཅ་ཚེ་ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་ཤུལ་གྲོང་ཁྱེར། ཁྲི་འདུ་རྫོང་དུ་སོང་ནས་རིམས\nརྨ་ཆུ་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་མོ་གཉིས་པ་དང་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་མོ་གསུམ་པ་དེ་ཡིན། རྨ་ཆུར་འབྱུང་ཁུངས་ཆུ་བོ་གསུམ་ཡོད་དེ། བྱང་ཁུངས་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་བ་ཡན་ཧ་རིའི་ཁྲ་ཁ་ལའི་ལྷོ་འདབས་ཀྱི་བཀྲ་ཆུ་ཡིན་ལ། ལྷོ་ཁུངས་ནི་བ་ཡན་ཧ་རིའི་ཡར་ཡར་རིའི་བྱང་འདབས་ཀྱི་མཁ\nམིག་སྔའི་ཆེས་གནད་འགག་གི་རིམས་འགོག་མཉམ་སྲུང་དུས་སྐབས་སུ། ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྨ་ཆུ་རྫོང་གིས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གལ་ཆེའི་མཛུབ་སྟོན་གྱི་གཅིག་གྱུར་སྣེ་ཁྲིད་འོག ནན་ཏན་གྱིས་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ལིན་ཏུའོ་ཡིས་ཀན་ལྷོ་ཁུལ་དུ་བྱ་བར་གཟིགས་ཞི


རྩོམ་པ་པོ། རྒྱ་ཡེ་བཀྲ་བྷོ། རྩོམ་སྒྲིག་པ། Lhamo དུས་ཚོད། 2018-6-19 10:08:00 རྩོམ་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། ཀློག་གྲངས།\nགཞན་དུ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་གི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་ནི་སློབ་དཔོན་གཞན་པ་བཞི་གའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་བསྡུར་ན། སྐྱེ་བོ་གསོ་ཐིགས་སུ་ངན་སོང་གསུམ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་གཏམ་འབྱུང་བ་དང་། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་ཡལ་འདབ་ཉི་ཤུ་པ་ལས་འབྱུང་བའི་གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་རྣ་བ་བྱེ་བ་རི་བས་ཡི་དྭགས་མཐོང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དཔེར་དྲངས་པ་ལྟ་བུ་བརྗོད་བྱ་ལ་ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད་མོད། སྤྱི་བབ་ནས་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བདུན་གའང་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྤྱི་ལ་རྒྱུག་པ་ཞིག་ལས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁ་དོག་གིས་བསྒོས་པ་དེ་འདྲ་མི་སྣང་། ཚིག་ཉུང་དོན་འདུ་གོ་སླ་བ་ནི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བདུན་གའི་ཚིག་སྦྱོར་གྱི་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྣང་། དང་པོར་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཆེས་ཕྱི་མའི་བར་ལ་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང་། ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་མས་སྔ་མ་ལ་སྒོ་བསྟུན་ཏེ། འགྱུར་ཚིག་ཕལ་ཆེར་འདྲ་མཚུངས་སུ་སྦྱར་འདུག་པས། གང་ཟག་གཅིག་གིས་ཡུལ་དུས་གཅིག་ལ་བསྒྱུར་པ་ལྟ་བུའི་ཉམས་ཐོན་ཡོད། ཚེག་བར་དགུ་ཅན་དང་། བཅུ་གཅིག་ཅན། བཅོ་ལྔ་ཅན། བཅུ་དགུ་ཅན་བཅས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ཀྱང་རེ་འགའ་འབྱུང་མོད། ཕལ་ཆེ་བ་ཚེག་བར་བདུན་ཅན་དུ་བྱས་པས། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་གི་ལུས་ཀྱི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ནི་ཚེག་བར་བདུན་ཅན་དུ་ངང་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ། ཙ་ན་ཀའི་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང《ཀ་ཨུ་ཊི་ལྱའི་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས》གཉིས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་དོན་ལ་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་འདུག་པའི་ཚུལ་ནི་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་མོད། བོད་སྐད་དུ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་དང་སྔར་བཤད་པའི་མ་ནུའི་ཁྲིམས་ཡིག་དང་། པཎྩ་ཏནྟྲ། 《ཀ་ཨུ་ཊི་ལྱའི་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས》སོགས་ལ་བརྗོད་བྱ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བའི་ཆ་དུ་མ་ཡོད་པས། དཔེའི་སྒོ་ནས་ཅུང་ཟད་མཚོན་ན། ཙ་ན་ཀའི་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བའི།\nཅེས་པ《ཀ་ཨུ་ཊི་ལྱའི་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས》ཀྱི་བམ་པོ་གཉིས་པའི་ལེའུ་དགུ་པར་ཡང་ཇི་བཞིན་དུ་འབྱུང་ཞིང་། དོན་ནི་དཔོན་རིགས་དག་གིས་ཧམ་ཟོས་བརྐུས་འཁྱེར་རམ་གསུག་གི་ནོར་ཟ་བ་ནི་དགག་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དཀའ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པའོ། ། ཙ་ན་ཀའི་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བའི།\nཞེས་པ་པཎྩ་ཏནྟྲའི་བམ་པོ་དང་པོའི་སྒྲུང་དང་པོ་ལའང་ཇི་བཞིན་དུ་འབྱུང་། མ་ནུའི་ཁྲིམས་ཡིག་དང་། པཎྩ་ཏནྟྲ་དང་། 《ཀ་ཨུ་ཊི་ལྱའི་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས》ཏེ། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མདོ(འདི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་དབྱེ)འཛམ་གླིང་ལ་སྐད་གྲགས་ཆེ་བ་དེ་དག་སྔར་བོད་སྐད་དུ་མ་འགྱུར་ཡང་། རང་རེའི་བསྟན་འགྱུར་ལས་འབྱུང་བའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ལ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་མ་འདུ་བས། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་ནི་སྔ་མོ་ནས་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་གི་རྒྱུས་རགས་པ་ཙམ་ཞིག་ལོན་འདུག་གོ།\nརྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས། (A. L. 巴沙姆主编. 印度文化史.北京: 商务印书馆. 1997. 181)\nརྗེ་ཙོང་ཁ་པ། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ། [M]མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985.4\nདགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་པོད་དང་པོ། [M]བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990.55