བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་བྲུ་ཤ་ལ་དཔྱད་པ། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2020-09-07 10:51:35 ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། བཀྲ་གོ ཀློག་གྲངས།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།］ བྲུ་ཤ་ནི་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་གི་མིང་དང་དེར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་ཡུལ་མི་རྣམས་ལ་གོ དེར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཞང་ཞུང་གི་སྐབས་དང་། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་དར་མྱོང་ཤིང་། ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཀསྨིར་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཤུགས་ཆེར་དར། བོད་སིལ་བུར་གྱུར་ནས་ཅུང་ཙམ་འགོར་རྗེས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་རེད། གང་ལྟར་བྲུ་ཤ་ནི་སྐབས་རེར་བོད་བཙན་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་དང་སྐབས་རེར་མི་འདུ་བར་གནས་རྐྱེན་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱིས་ཤན་ཤུགས་ཅུང་ཐེབས་ཡོད་པ་ནི་བཤད་མི་དགོས། དེ་བས་དེང་དུས་ཀྱི་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་ལུང་ངམ་མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སྟེང་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཟུངས་ཁྲག་ཉག་ཙམ་རེ་ད་དུང་གནས་ཡོད་པས་གནའ་བོའི་བོད་དང་བྲུ་ཤའི་བར་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ལ། རིགས་རྒྱུད་ནི་བོད་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ།།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] སྤུ་རྒྱལ། ཞང་ཞུང་། བྲུ་ཤ\nབྲུ་ཤ་ཞེས་པའི་མིང་དང་། གནས་ཡུལ། ཡུལ་མི་བཅས་ནི་བོན་གྱི་ཡིག་ཚང་དུ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། གནས་དེར་བོན་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པའང་དར་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བས་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ཆབ་འོག་ཏུ་འདུ་བ་དང་། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་བོད་ཀྱིས་ཡུལ་འདི་དག་དངོས་སུ་དབང་དུ་བསྡུས་པར་བཤད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བཙན་པོ་འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེ་དང་། ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་མེས་ཨག་ཚོམ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་བཅས་ཀྱི་རིང་ནི་བོད་བཙན་པོའི་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཡང་རྩེར་སོན་པའི་སྒང་ཡིན་པས། ལི་ཡུལ་དང་འཇང་། བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་སོགས་རང་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ནས་ལོ་མང་པོར་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་རེད། བོད་སིལ་བུར་འཐོར་བའི་རྗེས་སུ་བྲུ་ཤ་ཆེ་བ་ནི་ཁྲི་ལྡེ་འོད་སྲུང་གི་ཡང་ཚ་རིག་པ་མགོན་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བའི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་པས་བོད་ཆེན་པོའི་མངའ་ཁོངས་བསྙོན་མེད་ཅིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་དུས་སུ་ཨ་རབ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་གོས་ནག་ཏ་ཟིག་གི་དབང་སྒྱུར་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་རིམ་བཞིན་རྒྱ་གར་དང་། ལི་ཡུལ་སོགས་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་སྐོར་གྱི་ཡུལ་ལུང་མང་པོར་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་འགོ་བརྩམས། དེ་དང་མཉམ་དུ་ཇིང་གིར་རྒྱལ་པོའི་བུ་འབྲིང་བ་ཆ་ག་ཐེས་སྤྱི་ལོ་1225ལོར་དེང་དུས་ཀྱི་ཤིན་ཅང་ཧོར་ཁྲན་ས་ཆ་གཙོ་བྱས་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡུལ་དབུས་སུ་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་བྱེད་བཞིན་ཡུལ་དེ་དང་དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་མི་རྣམས་ཁྱུར་མིད་ཧམ་བཟུང་བྱས་པས་རིམ་གྱིས་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ལས་རིང་དུ་གྱེས་ནས། ཆོས་ལུགས་དད་མོས་དང་སྐད་ཆ། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་བོད་དང་རིང་དུ་བྲལ་ཆེ་བས། ད་ལྟ་མི་གང་མང་གིས་བྲུ་ཤ་ནི་ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁག་གི་ཁོངས་གཏོགས་ལྟ་བུར་འདོད་པས། འདིར་སྤྱིར་བྲུ་ཤའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ལྷག་དོན་བོད་དང་འབྲེལ་ཚུལ་གྱི་བྱུང་བ་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ།\nབྲུ་ཤ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་》ལས། “བོན་གྱི་བསྟན་བདག་གཤེན་གྱི་གདུང་རབས་དྲུག་སྟེ། དམུ་རིགས་གཤེན། རྒྱལ་རིགས་བྲུ། དབང་ལྡན་ཞུ། གྲུབ་ཐོབ་སྤ།མཁས་པ་མིའུ། དམ་པ་ཁྱུང་གི་གདུང་རབས་བྱུང་ཚུལ།”①ཞེས་བྲུ་ནི་གནའ་བོའི་བོན་གྱི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་རུས་སུ་བརྗོད་པར་མ་ཟད། བྲུ་ཤ་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ནི་བོན་གྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་ཞིང་སེམས་ཅན་གཉོམ་ཆུང་རྣམས་ལ་བྱམས་ཀྱིས་སྐྱོང་ཞིང་། དྲག་པོ་བཙན་གྱིས་མནོན་མཁན་གྱི་ལྷའི་བུ་འོད་ཟེར་མདངས་ལྡན་ལ་བྲུ་ཤ་གནམ་གསས་སྤྱི་བརྟོལ་ཞེས་པའི་མཚན་བཏགས་ཤིང་རྒྱལ་པོར་བཀུར་བ་དང་། དེ་ལྟའི་རྒྱལ་པོའི་མིང་དེ་ས་མིང་ཡུལ་ལུང་ངམ་ཚོ་སྡེའི་མིང་དུ་ཐོགས་པར་བཤད་ཅིང་། བྲུ་ཤ་གནམ་གསས་སྤྱི་བརྟོལ་གྱི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་མན་ཆད་ནས་བོད་ཡུལ་རུ་བཞི་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེ་ཐམས་ཅད་བྲུ་ཤའི་མངའ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ནས་བོན་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་སྲིད་པའི་མཛོད་ཕུག་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པའི་སྡེ་ཆེན་པོ་བཙུགས་ནས་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་བྱ་བ་ཆེས་ཆེར་མཛད་པར་ཡང་བཤད་ཡོད། དེས་ན་བྲུ་ཤ་ཞེས་པ་ནི་བོད་གནའ་བོའི་རུས་མིང་ཞིག་སའི་མིང་དུ་ཐོགས་པ་ཡིན། བྲུ་ཤ་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་ལ་འབྲི་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་དུ“བྲུ་ཞ་”ཞེས་བྲིས་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཨ་མདོའི་ཡུལ་སྐད་དུ་ཤ་ཟ་བ་ལ་ཞ་ཟ་བ་སོགས་ཤ་སྒྲ་ལ་ཞ་སྒྲ་ལྟར་ཀློག་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བས་དེ་འདྲ་ཡིན་པར་སྙམ། གཞན་ཡང་ད་དུང་བྲུ་ཤད་དང་། བྲུ་ཤན། སྦྲུ་ཤལ། འབྲུ་ཤལ་སོགས་ཀྱི་འབྲི་སྟངས་ཀྱང་ཡོད་ལ།ཕྱིས་བྱུང་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་“བྲུ་ཤ་”ཞེས་འབྲི་བ་ རྒྱུགས་ཆེ།རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་བྲུ་ཤ་ལ་པོད་ལུང་(波沦)དང་། པོད་ལུའུ་ལིག(钵卢勒) པའོ་ལུའུ་ལོ།(钵露罗) པོད་ལོ།(钵罗) པོད་ལིས་(勃律)སོགས་རྒྱལ་རབས་རེ་རེའི་དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་ལྟར་མིང་གི་འབྲི་ཚུལ་ཡང་མི་གཅིག་པ་བྱུང་ཡོད། དཔེར་མཚོན་ཙམ་དྲངས་ན་ལུའུ་ཧྲོས་ལིན་གྱི་《པ་ཅི་སི་ཐན་》ཞེས་པར་རྒྱའི་གནས་མཇལ་པའམ་ལྗོངས་རྒྱུ་མཁན་ཧྥ་ཞིན་(法显)གྱི་སྐད་ཆར། “‘ཏ་ལི་ལོ་(达丽罗)ནས་ཤར་དུ་རི་ཆེན་དང་ཆུ་ཆེན། གྲོག་རོང་བརྒལ་ཏེ་ལེ་དབར་ལྔ་བརྒྱ་བསྐྱོད་པ་ན། བྱང་ཧིན་རྡུའི་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་པའོ་ལུའ་ལོ་ (钵露罗)ཁབ་ཏུ་ཐོན་ཡོང་། （སྤྱི་ལོ་403ལོར་)པའོ་ལུའུ་ལོ་ནི་(钵露罗)རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་མིང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཐོགས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང་། སྦལ་ཏི་ནི་པའོ་ལུའུ་ལོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཡིན།”②ཞེས་དྲངས་ཡོད་དེ། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱིས་བྲུ་ཤའི་མིང་དེ་རྒྱལ་པོའི་མིང་ནས་རིམ་བཞིན་ཡུལ་མིང་ལ་ཐོགས་པར་འདོད། འོན་ཀྱང་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་མང་པོར་ལོ་ཟླ་དུས་ཚོད་ཀྱི་དབང་གིས་དབང་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མི་འདྲ་བ་དང་དེས་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་སའི་ཆེ་ཆུང་མི་འདྲ་བས་མིང་གི་འབོད་སྟངས་ལའང་འགྱུར་བ་ཐེབས་འདུག དེ་བས་ཝེ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྲུ་ཤ་ལ་པུ་ལུག་ཧྲ(不流沙)དང་། སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྲུ་ཤ་ལ་པུ་ལོ་ཧྲ(布路沙)ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྲུ་ཤ་ལ་པོ་ལུ་(勃律)ཟེར་བ་སོགས་མང་།སྐབས་ལ་ལར་བོད་སྐད་ཀྱི་བྲུ་ཤ་དང་སྒྲ་ཉེ་པོ་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དུ་བྲུ་ཤའི་ཐ་སྙད་ལ་འགྱུར་བ་ཅུང་ཙམ་མ་གཏོགས་བྱུང་མེད་ཅིང་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་གྱི་ས་ཁྱོན་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཡང་མིང་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་མེད་པ་འདྲ།\nབྲུ་ཤ་ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་མིང་རྙིང་ཡིན་ཞིང་། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཚང་གིས“བྲུ་ཤ་འདི་མངའ་རིས་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ།”③ཞེས་དང་། རྒྱ་བོད་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ནང་ཤིན་ཅང་ཁུ་ཧྲིའི་ལྷོ་དང་བོད་ལྗོངས་མངའ་རིས་ཀྱི་བྱང་ཀསྨིར་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱ་ཡིག་གི་ནང་པོ་ལི་（勃律）ཟེར་བའི་ས་ཆ་དེར་ངོས་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། 《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་》ཞེས་པར་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་སྐད་བྲིས་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་ཡང་བྲུ་ཤ་ལ་པོ་ལི་（勃律）ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད། 《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས》（གཉིས་པ་）ལས། “བྲུ་ཤ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་‘ཅི་པིན་’④དང་བོད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད། བྲུ་ཤ་ཆེ་བར་པུའུ་ལུའུ་ཡང་ཟེར། བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་ཅིང་བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་དང་འབྲེལ།ནུབ་མཐའ་རྒྱ་གར་བྱང་མ་དང་ཨྱོན་གཉིས་དང་འབྲེལ། ས་ནས་མདངས་ལེགས་པའི་གསེར་ཐོན། བོད་ཀྱི་མངའ་འོག་ཏུ་མཆིས། བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་ནི་རྒྱའི་རྒྱལ་ས་ནས་ལེ་དབར་དགུ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྱི་གནས་སུ་ཡོད། དེའི་ཅུང་ཟད་ལྷོ་རུ་ཉེ་བའི་ཤར་ཕྱོགས་ལེ་དབར་སུམ་སྟོང་གི་མཚམས་སུ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཕོ་བྲང་ཡོད་པ་དང་། ཤར་ཕྱོགས་ལེ་དབར་བརྒྱད་བརྒྱའི་མཚམས་སུ་ཨྱོན་ཡོད། ཤར་ལྷོའི་ལེ་དབར་སུམ་བརྒྱའི་མཚམས་སུ་བྲུ་ཤ་ཆེ་བ་ཡོད། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལེ་དབར་ལྔ་བརྒྱའི་མཚམས་སུ་ཀསྨིར་ཡོད།”⑤ཅེས་དང་། ཀྲང་ཞིན་ལིང་ལགས་ཀྱིས་“བྲུ་ཤ་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བ་གཉིས་ཐོག་མ་གཅིག་ཡིན་པ་ལ། བོད་ཀྱི་སྟོབས་ལ་འཇིགས་ཏེ་ཡུལ་གཉིས་སུ་ཆད་པ་ལས་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་བྱུང་”⑥ཞེས་དང་། ཉི་ཧོང་གི་མཁས་པ་ས་ཐའོ་ཁྱོ་ལགས་ནས་ཀྱང“བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་ནི་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་གྱི་མི་སྐོར་ཚོ་གཅིག་བོད་དང་འགལ་བ་བྱུང་བར། དེང་གི་ས་གནས་ཅིར་ཅི་ཐི་ས་ཁུལ་དུ་ཕྱིར་སྤོས་པ་ལས་གྲུབ་པར་བརྗོད།”⑦ཅེས་པ་སོགས་ལ་བསམ་ཚེ་ཕལ་ཆེར་བྲུ་ཤའི་ཚོ་སྡེ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་རྙིང་བ་དང་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་གསར་རྙིང་། ཕྱི་རྒྱལ་གྱིས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་བཅས་སུ་ཡང་ས་གནས་ཕལ་ཆེར་ཁ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བབ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ས་ཆ་གང་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་ལོ་ཟླ་དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་ནས་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཤེས་དགོས་པའི་གནད་ཅིག་རེད། དོན་ལ་བྲུ་ཤ་ཞེས་པ་ནི་དེང་གི་ཕ་ཁི་སི་ཐན་དང་རྒྱ་གར། བོད་ལྗོངས་སོགས་འདྲེས་མཚམས་ཀྱི་ balitistanསྟེ། ཀསྨིར་བྱང་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་དེར་བསྟན་ལ། སྤྱིར་བཏང་གི་བོད་ཀྱི་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་ཞེས་པའི་ནང་དུ་ས་ཁོངས་གང་དག་འདུ་བ་དང་གང་དག་མི་འདུ་བ་བརྗོད་མེད་པར་རགས་བཤད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། བོད་རྒྱལ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བ་ནས་བཟུང་བྲུ་ཤ་དེ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ། ཆེ་བའི་མིང་དུ་བོད་དང་ལ་དྭགས་གཉིས་ཀྱིས“སྦལ་ཏི་”(Balti)ཞེས་འབོད་པ་དང་། ས་གནས་རང་གི་མིས་སྦལ་ཏི་བ་(Balti-pa)ཞེས་འབོད། གང་ལྟར་ཡང་མིང་དེ་ནི་བོད་སྐད་ཏག་ཏག་ཡིན། བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་ནི་ཅེར་ཅི་ཐེ（吉尔吉特）ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་རེད།\nཞང་ཞུང་དང་བྲུ་ཤ་གཉིས་ནི་ས་གནས་མི་གཅིག་པའི་ཡུལ་ལུང་བྱེ་བྲག་པ་གཉིས་ཡིན་མོད། ཡིན་ནའང་དེ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་བར་ཐག་ཉེ་བས་རིག་གནས་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་བཏོད་ཡོད་པ་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐར་སྟེང་གསལ་པོ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་གྲུ་འདི་ནི་གནའ་ནས་བཟུང་ཤེས་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། ཞང་ཞུང་ནི་བོད་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་བོན་བསྟན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཤེས་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་ཅིང་རུས་ཚན་སྦྲས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་ས་འདི་སྲོང་བཙན་ཡར་སྔོན་དུ་སྤུ་རྒྱལ་ལས་ལོགས་སུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གནས་མོད། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པ་ནས་བཟུང་། ཞང་ཞུང་ཞེས་མི་འབོད་པར་སྟོད་མངའ་རིས་ཞེས་བརྗོད་པར་གྲགས། ཞང་ཞུང་ནི་བོད་མིའུ་གདུང་དྲུག་གི་ནང་ཚན་སྦྲ་རིགས་སུ་གཏོགས་པར་བཤད་པས་བོད་ཡིན་པ་ལས་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་མིན། དེར་བརྟེན། ཞང་ཞུང་དང་བྲུ་ཤ་གཉིས་ནི་གཅིག་ནས་ས་འབྲེལ་དང་གཉིས་ནས་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་དང་ཆ་རྐྱེན་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཡོད་པ་ནི། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》ལས། “ཐེག་རིམ་ལ་སོགས་པའང་ཞང་ཞུང་ནས་རྒྱ་གར་ཡུལ་དང་། དེ་ནས་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ནས་བོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དབུ་ལ་དང་པོ་ཞང་ཞུང་གི་སྐད། དེ་ནས་རྒྱ་གར་སྐད། དེ་ནས་བྲུ་ཤའི་སྐད། དེ་ནས་བོད་སྐད་བྱུང་བའི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་སེམས་སོ།།”⑧ཞེས་པ་ལས་ཀྱང་ཞང་ཞུང་གིས་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་དེ་ཕྱི་ལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲུ་ཤའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་ཐོན་རིག་གནས་ནང་ལ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་གཉིས་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།《ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་རྩ་བ》ལས། “འདུས་པ་གཤེད་སྐོར་ལ་སོགས་གནུབས་ཆེན་པོས།། རྒྱ་བལ་བྲུ་ཤའི་སློབ་དཔོན་བཞི་ལས་བླངས།།”⑨ཞེས་པ་ལྟར། རྒྱལ་བོ་ཁྲི་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐབས་སུ། གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་གནུབས་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མདོ་དགོངས་པ་འདུས་པ་སོགས་ཨ་ནུ་ལུང་གི་མདོ་བཞི་དང་། དེའི་ལམ་རིམ་འདུས་པ་མདོའི་དབང་བཤད་མན་ངག་དང་བཅས་པ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཕྱག་རྒྱ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཤེད་སྐོར་ལ་སོགས་གདམས་ངག་མཐའ་ཡས་པ་ནི་རྒྱ་གར་ཁྲག་འཐུང་ནག་པོ་དང་། ཆོས་རྒྱལ་སྐྱོང་། བལ་པོ་བ་སུ་དྷ་ར། བྲུ་ཤའི་སློབ་དཔོན་ཆེ་བཙན་སྐྱེས་སོགས་ལས་བླངས་ཏེ་བོད་དུ་སྤེལ་བ་ཡིན་པས་སྐབས་དེར་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དུའང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་དར་རྒྱས་སུ་སོང་ནས་རྨང་གཞི་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མེད་ཚེ། མདོ་དགོངས་པ་འདུས་པ་སོགས་ཨ་ནུ་ལུང་གི་མདོ་བཞི་དང་།ལམ་རིམ་འདུས་པ་མདོའི་དབང་བཤད་མན་ངག་དང་བཅས་པ་སོགས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་སློབ་མི་ཐུབ་ལ། ཡིན་ཡང་འདིར་ཆོས་ལུགས་དར་སྔ་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་དང་བལ་པོའི་མཁས་པ་དེ་དག་དང་ཤེས་བྱའི་ཆུ་ཚད་དོ་མཉམ་གྱི་ཚད་དུ་སླེབས་ཡོད་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་གནུབས་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུའི་མཁས་ཆེན་གྱིས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་པ་སོགས་ཀྱི་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དུ་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་གི་སྐབས་ནས་བཟུང་ཆོས་ལུགས་དར་ཏེ་རྨང་གཞིའི་མཐུག་པོ་ཞིག་ཆགས་པར་བརྟེན་ནས་ད་གཟོད་རིམ་བཞིན་མཁས་ཆེན་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།ཡང་《རྒྱ་བོད་མིང་མཛོད་》ལས། “བྲུ་ཤ་ནི་དོན་གཉིས་ལ་འཇུག་སྟེ། ༡ བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་གནའ་བོའི་ཡུལ་མིང་ཞིག（1.祝夏，西藏西部古地名。）༢ བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དུ་བོན་ཆོས་དར་བའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཡིན། （2.本教的一支，系由祝夏传入。）”⑩ཞེས་པ་ལྟར་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དུ་བོན་ཆོས་དར་ཡོད་པས་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཞང་ཞུང་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། གཞན་ཡང་རྒྱལ་རིགས་བྲུ་ཡི་གདུང་རྒྱུད་འཛིན་མཁན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བོན་བསྟན་སྤེལ་མཁན་བྲུ་ཤ་གནམ་གསས་སྤྱི་བརྟོལ་དང་། གྲི་གུམ་བཙན་པོ་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་གཤེན་བྲུ་ཤ་གནམ་གསས་ལྟ་བུའི་མིང་གི་ནང་དུའང་གནམ་གསས་ཡོད་པ་དང་། བྲུ་ཤ་གནམ་གསས་སྤྱི་བརྟོལ་གྱི་ཚ་བོ་མཚོ་བཙན་སྐྱེས་དང་ཁྲི་རལ་སྐབས་ཀྱི་གནུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་བྲུ་ཤ་ཆེ་བཙན་སྐྱེས་ལྟ་བུའི་མིང་གི་ནང་དུ་བཙན་སྐྱེས་ཟེར་པ་འདི་དག་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་བོན་པོ་མིའི་མིང་དུ་འབོད་པའང་ཡོད། གང་ལྟར་བྲུ་ཤ་ནི་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཀྱང་ཞང་ཞུང་གི་རིག་གནས་ར་བའི་ནང་དུ་འདུས་ཡོད་པས་སྤུར་རྒྱལ་རིག་གནས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།\nའདིར་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་ནས་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་བར་དུ་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་དུས་སྐབས་ཟེར་ཏེ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་བོན་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་པ་མ་ཟད། སྐུ་གཤེན་ནམ་སྐུ་སྲུང་བྱེད་མཁན་ཞང་ཞུང་ནས་གདན་དྲངས་པའི་མཚེ་མི་རྒྱལ་དང་། ཙོ་མི་ཕྱག་གར་གཉིས་ཀྱིས་བྱས་པ་དང་། བོད་རྒྱལ་གཉིས་པ་མུ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་དབུ་རུར་བོན་གྱི་འདུ་གནས་བཅུ་གསུམ་དང་། གཡོན་རུར་བོན་གྱི་འདུ་གནས་བདུན། གཡས་རུར་བོན་གྱི་འདུ་གནས་བརྒྱད། རུ་ལག་བོན་གྱི་འདུ་གནས་དགུ་བཅས་བོད་དུ་བོན་གྱི་འདུ་གནས་སོ་བདུན་བཙུགས་ཏེ་ཞང་ཞུང་ནས་བོན་པོ་གདན་དྲངས་ཏེ་བོན་བསྟན་དར་སྤེལ་བཏང་ཚུལ་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ཁག་ཏུ་གསལ་བས། སྐབས་རེར་བོན་ཆོས་ཆེས་ཆེར་དར་བའི་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་ནས་ཀྱང་བོན་པོ་གང་མང་གདན་དྲངས་ཏེ་བོད་དུ་བོན་བསྟན་དར་རྒྱས་བཏང་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ། “དེ་ལྟར་དུས་དང་། ལས་དང་། རྐྱེན་གསུམ་ཀ་དུས་གསུམ་དུ་འཛོམས་པས་རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་ལ་དོགས་པ་མེད་པར་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་བསྣུབ་པར་དྲན་པ་ལ། བྲུ་ཤ་གནམ་སྲས་ན་རེ། རྒྱལ་པོ་ལགས། གྲོས་འདི་བཤོལ་པར་ཞུ། ཅིས་ཀྱང་མཛད་ན་བོན་བཤོས་ཀྱི་ལྷ་བོན་སྒོ་བཞི་དང་། དེ་བཏོན་པའི་སྐུ་བཤེན་གཅིག་བཞག་འཚལ། དེ་ལྟར་མ་མཛད་ན་ལྷ་རྒོད་ལྕམ་དྲལ་རུ་འཐུར་བས་རྒྱལ་པོ་རང་སྐུ་མི་རྟག་ཉེན་མཆིའོ།།”⑾ཞེས་བཙན་པོའི་སྐུ་གཤེན་དུ་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་གྱི་བོན་བསྟན་ལ་མཁས་པའི་བོན་པོ་གནམ་སྲས་སོགས་གདན་དྲངས་ཡོད་པ་ལས་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་གྱི་བོན་མཁས་གང་མང་བོད་དུ་གདན་དྲངས་ནས་བོད་དང་བྲུ་ཤའི་བར་དུ་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ། ཡང《དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་》ལས། “གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་དུར་མཆོད་བོད་ཀྱི་བོན་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་མ་ཤེས་སྟབས། ཁ་ཆེ་དང་། བྲུ་ཤ ཞང་ཞུང་བཅས་ནས་བོན་པོ་མི་གསུམ་གདན་དྲངས་པས། གཅིག་གིས་གེ་གོད་ཁྱུང་དང་མེ་ལྷ་བསྒྲུབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྔ་བཞོན་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏར་བ་ལེན་པ། བྱ་སྒྲོས་ལྕགས་གཅོད་པ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་བཏོན། གཅིག་གིས་ཇུ་ཏིག་དང་། ལྷ་བཀའ་དང་། སོག་དམར་ལ་སོགས་པ་མོ་བཏབ་ནས་ལེགས་ཉེས་གཏན་ལ་ཕབ། གཅིག་གིས་གཤིན་པོ་དུར་བ་དང་། གྲི་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཤེས། དེ་གསུམ་མ་བྱུང་གོང་དུ་བོན་ལ་ལྟ་བ་འདི་ཡིན་བྱ་བ་མེད།”⑿ཅེས་དང་། 《ཀིརྟི་རྣམ་ཐར་གསེར་ཕྲེང་གླེགས་བམ་གསུམ་པ་》ལས། “རྒྱལ་པོ་ལྡེ་འཕྲུལ་གནམ་གཞུང་བཙན་དང་། བཙུན་མོ་ས་སྙན་མའི་སྲས་སེ་སྣོལ་གནམ་ལྡེ་བཙན་བྱ་བ་འཁྲུངས། སྐུ་མཛེས་ཐུགས་རྒྱུད་འཇམ་པ་སོགས་ཕལ་ཆེར་ཡབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་མཚུངས་པས་འབངས་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གུས། བློན་འབངས་རྣམས་ལ་བཀར་བཏགས་ཏེ་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་སོགས་ཀྱི་ལས་དང་། ཞིང་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཕན་ཚུན་མཛའ་མཐུན་གྱི་ཁྲིམས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ། བྲུ་ཤའི་རྒྱལ་པོ་ལ་དཔུང་གིས་སྐྲག་པར་མཛད་ནས་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས།།”⒀ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཡར་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་རིང་ནས་བཟུང་བོད་དང་བྲུ་ཤའི་འབྲེལ་ལམ་ཟབ་ཚུལ་རྟོགས་ནུས།\nདུས་རབས་བདུན་པ་ནས་བཟུང་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ནང་ཁུལ་བདེ་ལ་བཀོད་རྗེས། སྔོན་ཡབ་མེས་ཀྱི་རིང་ལ་མངའ་འབངས་སུ་ཡོད་པ་ཕྱིས་སུ་ངོ་ལོག་པའི་དྭགས་ཀོང་མྱང་གསུམ་ཡང་བསྐྱར་བཙན་པོའི་ཆབ་འོག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་། རིམ་གྱིས་རང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཕྱི་རུ་བསྐྱེད་དེ་སྤྱི་ལོ་641ཙམ་ལ་བལ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཡུ་སྣ་ཀུག་ཏི་བྱ་བ་བཀུམས་ནས་ན་རིར་བ་རྒྱལ་པོར་བཅུག་ནས་སྲིད་དབང་རང་ལ་གཏོགས་པར་བྱས། སྤྱི་ལོ་644ཙམ་ལ་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལི་སྙ་ཤུར་བྱ་བའི་ཆབ་སྲིད་བརླགས་ཏེ་འབངས་སུ་བཀུག་ནས་བོད་ཡུལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྨང་བཏིང་། སྤྱི་ལོ་665ནས་བཟུང་བློན་པོ་མགར་དང་ཁོའི་བུ་བཞི་ཡིས་གྲུ་གུ་དང་འཇང་། རྒྱའི་ས་མཚམས་མང་པོར་དམག་དྲངས་པ་ནི། 《ཐང་ཡིག་རྙིང་མ》ལས། “ཁྲི་འབྲིང་སྤུན་མཆེད་ཀྱིས་དམག་གི་བྱ་བ་གཉེར་བ་ནས་བཟུང་། ཁྲི་འབྲིང་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སྲིད་ཀྱི་ལས་ལ་བྲེལ་ཞིང་། ཁོང་གི་མཆེད་ཟླ་རྣམས་ཕྱོགས་ཀྱི་དམག་དཔོན་ལ་བསྐོས། བཙན་བྲོད་ཀྱིས་ཀྲུང་གོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཤར་ཕྱོགས་ས་ཆ་བདག་ཏུ་གཉེར་ཏེ། ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་ཐང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་མཚམས་ཀྱི་གེགས་སུ་གྱུར། ཁྲི་འབྲིང་སྤུན་མཆེད་རྣམས་དེས་ཤིང་མཛངས་དཀྱེལ་ཆེ་བས་བྷོད་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇིགས་པ་ཡིན།”⒁ཞེས་པས་ཀྱང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དགུང་བློན་ཏེ། མགར་སྟོང་བཙན་ཕ་བུས་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཕྱི་ལ་བསྐྱེད་ནས་ཉེ་མཚེས་མི་རིགས་རྣམས་ལ་མི་བདེ་བ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ་པ་དང་། 《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས》(དང་པོ)ལས། “ཞན་ཧེང་ཁྲི་ལོ་དང་པོ། སྤྱི་ལོ་670ལོའི་དབྱར་ཟླ་བཞི་པར།‘ནུབ་ཡུལ་’⒂གྱི་ཀྲོའུ་བཅོ་བརྒྱད་བོད་ལ་ཤོར་བ་དང་།བོད་ཀྱིས་ཡང་ཡུས་ཐེན་དང་བསྡོངས་ནས་ཆིའུ་ཚིའི་‘པོ་ཧོན་མཁར་’⒃ལ་དམག་དྲངས་པས་པོ་ཧོན་མཁར་བོད་ལ་ཤོར།དེར་ཐང་གིས་ཆིའུ་ཚི་དང་། ཡུན་ཐེན། ཡན་ཆི། ཧྲུའུ་ལེ་བཅས་‘དམག་སྡེ་བཞི་’⒄ཡི་སྒྲིག་གཞི་མེད་པར་བཟོས།”⒅ཞེས་པས་གོང་གི་ཚིག་འདི་དང་ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་“རྟའྀ་ལོའབཙན་པོ：འོ་དང་ན་བཞུགས་ཤྀང་། ཇྀ་མ་ཁོལ་དུ：རྒྱ་མང་པོ་བཏུངས་ཕར：ལོ གཆིག་”⒆ཅེས་པ་གཉིས་ནི་ནང་དོན་ཧ་ཅང་གཅིག་མཚུངས་རེད། ཇྀ་མ་ཁོལ་ནི་ད་ལྟའི་ཤིན་ཅང་ཡུ་གུར་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཆེ་མོ་(且末)ཡིན་པར་སྙམ། གང་ལྟར་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་དཔུང་ཤུགས་ནུབ་ལྗོངས་ཀྱི་འུ་ཐེན་(于阗)དང་། ཤུ་ལིག (疏勒)ཆིའུ་ཚི་（龟兹）བཅས་སུ་སླེབས་ནས་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དབང་སྒྱུར་ཡོད་པ་ནི། ཐང་ཁའེ་ཡོན་ཁྲི་ལོའི་ལོ་འགོར། རྒྱའི་ཧ་ཤང་ཤེས་རབ་འཕེལ་(慧超)ཕ་སྨིར་མཐོ་གཤོངས་བརྒྱུད་དེ་ཚུང་ལིན་གྲོང་བརྡལ་དུ་འབྱོར་སྐབས“此即旧日王裴星国境，为王背叛，走投吐蕃”⒇ཞེས་དུས་དེར་ས་ཁུལ་དེ་བོད་ཀྱི་དབང་འོག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། འདིར་འཁོད་ “དེ་སྔ་”ཞེས་པས་ཡུལ་འདི་བོད་ཀྱི་བདག་ཏུ་བཟུང་ནས་ཡུན་རིང་ཞིག་འགོར་བ་བསྟན་པས། ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་བདུན་པའི་འགོ་ཙམ་ལ་བོད་ཀྱིས་དམག་དོན་འགུལ་སྐྱོད་སྤེལ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། ཁ་བརྒྱད་ནི་ཁྲོམ་ཁ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལ་བྱ་སྟེ། 《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་》ལས། “ཁ་བརྒྱད་ཁེ་བརྒྱད་ནི། སྟོད་ན་ཁྲོམ་ཁ་ཆེན་པོ་གསུམ་སྟེ། དྲུ་ཞའི་རྒྱལ་ཁམས་དང་། དྲུ་གུ་དང་།བལ་པོའོ། སྨད་ཀྱི་ཁྲོམ་ཁ་གསུམ་ལ། གར་ལོག རོང་རོང་། ལྡན་མའོ། དབུས་ཀྱི་ཁྲོམ་ཁ་གཉིས་ནི་སྟོང་སྟོང་གཉིས་སོ་”﹙21﹚ཞེས་པས་སྲོང་བཙན་གྱི་དུས་སུ་ཁྲོམ་ཁ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་། སྤྱིར་བཏང་ཁྲོམ་དང་འབྲེལ་བའི་ས་གནས་འདི་དག་ཚང་མ་བོད་ས་གནས་རང་དུ་མེད་པར་བོད་དང་འདབས་འབྲེལ་བའི་བོད་གཏོགས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་ཡོད། བོད་ཀྱིས་ས་ཁུལ་གསར་བ་འདི་དག་དབང་དུ་བསྡུས་རྗེས། དབང་སྒྱུར་གྱི་དགོས་པར་དམིགས་ནས་དམག་དོན་གཙོར་བྱས་ཏེ་བཙུགས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་ཁྲོམ་གྱི་ལམ་ལུགས་འདི་གཏན་འཇགས་སུ་གྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས་སྲིད་འཛིན་གྱི་ངོ་བོར་འཕེལ་བ་རེད་སྙམ། བོད་རྒྱལ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་མེས་ཨག་ཚོམ་གྱི་རིང་ལ། བོད་ཀྱིས་ནུབ་ལྗོངས་ས་ཆར་དམག་དོན་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་ལས་བྲུ་ཤ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་ཚུལ་ནི། 《ཐང་བོད་དང་ནུབ་བྱང་གི་མི་རིགས་སོ་སོའི་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་》ལས། “དེའང་བོད་དམག་ནུབ་ལྗོངས་སུ་སྐྱོད་སྐབས། ཐོག་མར་མཚོ་སྔོན་པོའི་ཕྱོགས་ནས་ནུབ་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་ཚྭ་འདམ་གཞོང་ས་བརྒྱུད་ཅིང་།ཤིང་ཤན་ནས་ཐོན་ཏེ་ཨན་ཞི་སྡེ་བཞི་ལ་བསླེབས་པའི་‘འ་ཞའི་ལམ་’དེ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་མོད། ཕྱིས་ཐང་གིས་བོད་ཀྱི་ས་ནས་ཨན་ཞི་སྡེ་བཞི་སླར་བླངས་པས། བོད་དམག་ནུབ་ལྗོངས་སུ་དཔུང་བསྐྱོད་བྱེད་པར་འགོག་རྒོལ་ཐེབས།” ﹙22﹚ཞེས་པ་ལ་བལྟས་ན་བོད་ཀྱིས་སའི་གནས་བབ་དང་གནམ་གཤིས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་སྟོད་དུ་དམག་འདྲེན་ཚེ་བར་ལམ་དེ་‘བྲུ་ཤའི་ལམ་’འདི་འདེམས་དགོས་པས་བྲུ་ཤ་དང་བོད་བར་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་དགོས་པ་དཔོག་ཐུབ། ཡང《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས》(དང་པོ)ལས། “ཁའེ་ཡོན་ཁྲི་ལོ་བཅུ་པ། སྤྱི་ལོ་722ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན།བོད་དམག་གིས་བྲུ་ཤ་ཆུང་བའི་རྒྱལ་པོ་མོ་ཅིན་མང་བསྐོར། དེར་མོ་ཅིན་མང་གིས་‘པེ་ཐིང་’ ﹙23﹚ཅེ་ཏུའུ་ཧྲིའི་གོ་ཐོབ་ཅན་ཀྲང་སུང་ལ། བྲུ་ཤ་ནི་ཐང་གི་སྒོ་མོ་ལྟ་བུ་ལགས་ན། བྲུ་ཤ་ཤོར་ཚེ་ནུབ་ཡུལ་ཧྲིལ་པོ་བོད་ལ་འཆོར་བར་འགྱུར་” ﹙24﹚ཞེས་བཤད་པའི་ཚིག་འདི་ལས་ཐང་ལ་འཕྲིན་ཡིག་བསྐུར་ཏེ་བསྐྱལ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞུས་པས་བོད་བཙན་པོར་ཕྱིར་རྒོལ་དགོས་ན་ནུབ་ཡུལ་དུ་རྒྱ་ནག་ཐང་ལྟ་བུས་མ་གཏོགས་རྒོལ་ལན་སློག་མི་ཐུབ་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ལས་རྒྱལ་ཕྲན་ནམ་ཚོ་སྡེ་དེ་དག་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཐང་གཉིས་ཀྱི་ཆབ་འབངས་སུ་ངེས་མེད་རེས་འགྱུར་གྱིས་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ། གཞན་ཡང་《ཐང་ཡིག་རྙིང་མའི་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་གླེགས་བམ་》ལས། “སྤྱི་ལོ737ལོར། （ཁེ་ཡོན་ཁྲི་ལོ་ཉེར་ལྔ་བ）བྲུ་ཤ་དབང་དུ་བསྡུས་” ﹙25﹚པར་བཤད་ཅིང་། 《ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཚང་》དུ། “གླང་གྀ་ལོ་ལ། བཙན་པོ：ཕོ་བྲང：དྲོན་གྱྀ་མང་སྟེ：ལུང་ན་བཞུགས། བློན་སྐྱེས：བཟང་ལྡོང་ཙབ：གྱྀས།བྲུ་ཤ་ཡུལ་དུ་དྲངས། དགུན་ཕོ་བྲང་བྲག་མར་ན་བཞུག་སྟེ།བྲུ་ཞའྀ：རྒྱལ：པོ：ཕབ་སྟེ：ཕྱག་འཚལད། རྒྱའྀ：ཕོ་ཉ：འྭང་འདོ་ཤི：པྱག་འཙལད། ནས། རྒྱས：ཆབ：སྲྀད་བཤྀག་པར་ལོ་གཅིག” ﹙26﹚ཅེས་བཀོད་པ་ལྟར་ལོ་འདིར་བོད་ཀྱིས་བྲུ་ཤར་དམག་དྲངས་ནས་ཕབ་པར་བསྙད་དེ་རྒྱས་ཆབ་སྲིད་བཤིགས་པ་སྟེ། སྔོན་རི་བོ་ཁྲི་ལིང་དུ་རྡོ་རིང་བསླངས་ནས་མཇལ་དུམ་བྱས་པ་དང་འགལ་ཏེ་བོད་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས་པས་སླར་ཡང་རྒྱ་བོད་བར་དམག་འཁྲུག་ལངས་པ་སོགས་ཀྱིས་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་ནི་བོད་དབུས་དང་ས་ཁད་རིང་ཞིང་དམག་འཐབ་ཀྱི་འགག་སྒོ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གནས་ཕྱིར།སྔ་རྗེས་སུ་ཐང་ལ་ཤོར་བའི་སྣང་ཚུལ་བྱུང་ཡང་། སྤྱི་ལོ་737ལོར་ཡང་བསྐྱར་འབངས་རྣལ་མར་བཀུགས་ཏེ་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་གྱིས་ཐུགས་རྗེས་ཡུན་རིང་བསྐྱངས་པ་མཚོན་པ་དང་། 《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས》(དང་པོ)ལས། “ཐེན་པོ་ཁྲི་ལོ་དྲུག་པ། སྤྱི་ལོ་747ལོར་བོད་ཀྱིས་སྲས་མོ་བྲུ་ཤ་ཆུང་བའི་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོར་བརྫངས་ཏེ་རྒྱལ་ཁམས་དེ་དང་དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཚང་མས་བོད་ལ་སྐྱབས་བཅོལ། ཐང་ལ་སྐྱེས་འབུལ་མཚམས་བཞག ཅེ་ཏུའུ་ཧྲི་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱིས་དམག་དྲངས་ཀྱང་འདུལ་མ་ཐུབ་པས་གོང་མས་ཀའོ་ཞན་ཀྲི་རུ་འདེགས་ཅེ་ཏུའུ་ཧྲིར་བཀས་བསྐོས་ཤིང་རྟ་དམག་ཁྲི་གཅིག་དང་བཅས་འཐབ་ཏུ་བཏང་། ཨན་ཞི་ནས་ཉིན་བརྒྱ་ལྷག་ལ་བསྐྱོད་མཐར་ཐེ་ལེ་མན་ཁྲོན་ཞེས་པར་སླེབས། དམག་དཔུང་ལམ་ཁག་གསུམ་དུ་བགོས་ཏེ་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཉིན་བོད་ཀྱི་‘ལེན་ཡུན་མཁར་’ ﹙27﹚གྱི་འདབས་སུ་འཛོམས། དེར་བོད་དམག་ཁྲིར་ཉེ་བ་ཡོད་པར།ཐང་དམག་གློ་བུར་དུ་སླེབ་སྲིད་པ་བློ་ཡུལ་དུའང་འཁོར་མེད་པས་དངངས་འཚུབ་ཆེན་པོ་བྱུང་། ཟླ་བརྒྱད་པར་ཀའོ་ཞན་ཀྲིས་བྲུ་ཤ་ཆུང་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་བོད་ཀྱི་སྲས་མོ་གཉིས་བཟུང་ནས་ཕྱིར་ལོག ཟླ་དགུ་པར་ལེན་ཡུན་མཁར་ལ་སླེབས་ཏེ་པེན་ལིང་ཁྲེང་དང་ལྷན་དུ་བསྐྱོད། ཟླ་མཇུག་ཏུ་པོ་སྨི་ཁྲོན་ཞེས་པར་སླེབས་ཤིང་བང་ཆེན་མངགས་ནས་གནས་ཚུལ་གོང་མར་ཞུས།” ﹙28﹚ཞེས་པ་འདི་དང་ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི“ཕགྀ་ལོ་ལ་བབ་སྟེ། དབྱར་བཙན་ཕོ་ན་མར་ན་བཞུགས། གོག་ཡུལ་དུ་རྒྱའི་བྱིམ་པོ་བྱུང་སྟེ། བྲུ་ཤ་དང་གོག་སྟོརད་”bཅེས་བཀོད་པ་ལྟར། ལོ་དེར་ཀེ་ཧྲུའུ་ཧན་གྱི་སོ་དམག་གིས་གོག་ཡུལ་ལམ་ཁོ་ཀྲོའུ་ཡི་ཁོངས་སུ་སྟོན་ཐོག་སྡུད་མཁན་གྱི་བོད་དམག་ཕམ་པ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་རྒྱར་ཤོར་བ་བཀོད་པ་དང་མཐུན་པ་རེད། ཡང་《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས》（དང་པོ）ལས།“ཐེན་པོ་ཁྲི་ལོ་བརྒྱད་པ་སྤྱི་ལོ་749ལོའི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་ལྔའི་ཉིན། ‘ཐུའུ་ཧུའོ་ལོ་’ ﹙29﹚རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་‘ཡེ་ཧུའུ་’ ﹙30﹚ཧྲི་ལི་ཏ་ཅ་ལོ་ཡིས་ཕོ་ཉ་མངགས་ཏེ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་དོན།‘ཆེ་ཧྲི་’ ﹙31﹚རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་བོད་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ཞིང་། བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་སྲུང་བའི་ཐང་གི་དམག་དཔུང་བསྐོར་ཏེ་དམག་འབྲུ་འདྲེན་ལམ་བཅད། བློན་པོ་ཕྲན་གྱིས་སྡང་དགྲ་འདུལ་བར་འདོད་པས་ཨན་ཞིའི་དམག་གཏོང་རྒྱུ་མཁྱེན། སང་ལོའི་ཟླ་དང་པོར་བྲུ་ཤ་ཆུང་བར་འཛོམ་རྒྱུ་དང་ཟླ་དྲུག་པར་བྲུ་ཤ་ཆེ་བར་བསླེབ་པར་བྱ་རྒྱུ་འཚལ་ཞུས། གོང་མས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཞལ་གྱིས་བཞེས།” ﹙32﹚ དེར་བརྟེན། ཡུལ་གྲུ་འདི་དག་ནི་རྒྱ་བོད་གང་ལ་མཚོན་ནའང་ཧ་ཅང་དགོས་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་མཚམས་རེར་རྒྱ་ཡིས་འཛིན་པ་དང་མཚམས་རེར་བོད་ཀྱིས་འཛིན་པའི་སྣང་ཚུལ་ཡོད་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་མེས་ཨག་ཚོམ་གྱི་རིང་། བྷོད་ཀྱིས་བྲུ་ཤ་དང་ཨན་ཞི་སྡེ་བཞི་བཅས་ལ་དབང་སྒྱུར་སྲ་བརྟན་གནང་བ་དང་བོད་བཙན་པོའི་དམག་དོན་ཐད་བྱས་རྗེས་མི་དམན་པ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བྲུ་ཤ་ནི་བོད་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་གྲས་སུ་གྱུར་ཡོད་ནི། 《བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ་》ལས། སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ལྷ་ཀླུ་གཞི་བདག་རྣམས་གསོལ་མཆོད་མཛད་སྐབས། “སྟོད་དུ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དམག་གིས་བཀང་།། བར་དུ་དབུས་གཙང་རུ་བཞི་དམག་གིས་བཀང་།། སྨད་དུ་མདོ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དམག་གིས་བཀང་།།” ﹙33﹚ཞེས་པ་ལས་སྐབས་དེ་དུས་ནས་བཟུང་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་སོ་སོར་དབྱེ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ནི་པུ་རངས། ཟངས་དཀར། མང་ཡུལ་(ལ་དྭགས）གསུམ་སྐོར་གཅིག ལི། བྲུ་ཤ སྦལ་ཏི་གསུམ་སྐོར་གཅིགཞང་ཞུང་། ཁྲི་སྡེ་སྟོད། ཁྲི་སྡེ་སྨད་གསུམ་སྐོར་གཅིག་བཅས་ལ་སྟོད་ཀྱི་གླིང་དགུའམ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཡང་ཟེར། གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་རིང་ཆོས་མི་བསྣུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེ་བློན་མནས་བསྒགས་པའི་བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེ་དང་པོ་ལས། “བྲུ་ཤ་ཡུལ་དང་།ཞང་ཞུང་ཡུལ་དང་། མདོ་སྨད་དང་” ﹙34﹚ཞེས་བྲུ་ཤ་དང་ཞང་ཞུང་མདོ་སྨད་དག་མཐུན་པར་བགྲངས་པ་འདིས། བྲུ་ཤ་ནི་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཙམ་མིན་པར་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་གྲུབ་ཆར་དངོས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ། མདོར་ན། བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནས་ལྷ་སྲས་དར་མའི་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་མ་དེ་རྒྱའི་ཡིག་རྙིང་དང་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་བཅས་སུ་ཡི་གེར་ཕབ་ཡོད་པས་དོན་དངོས་ཡིན་ལ། སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་རྩེ་མོར་སོན་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན་པར་བརྟེན། བོད་བཙན་པོས་རིམ་བཞིན་མངའ་ཁོངས་མཐའ་བཞིར་བསྐྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཡང་ན་རྒྱལ་ཕྲན། ཚོ་སྡེ་མང་པོ་དབང་དུ་བསྡུས་པ་ནི་བཤད་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟར་རང་གི་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་དུས་རིམ་ནང་། རྒྱ་ནག་ཐང་ནི་བོད་ཀྱི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་པའི་དཔུང་ཆེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་དམག་འཁྲུག་གི་ཡོ་ལང་ནང་འདབས་འབྲེལ་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དང་ཚོ་སྡེ་མང་པོ་རང་རང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་འཁོར་མང་པོར་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་ལ། བྲུ་ཤ་ནི་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་གིས་དབང་སྒྱུར་གནང་བའི་ལོ་གྲངས་རྒྱ་ནག་ཐང་ལས་མང་བར་མ་ཟད། དམག་དཔུང་གནས་དེར་བཅའ་སྡོད་བྱས་ཏེ་ས་དེའི་དམག་དམངས་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་བ་རོལ་བས་རིག་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་སིམ་འདྲེས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པའང་ཤེས་ཐུབ།\nབསྟན་པ་སྔ་དར་སྐབས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དབྱེ་སྟངས་ཆེས་ཆེར་མི་འདྲ་སྟེ། བསྟན་པ་སྔ་དར་སྐབས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ནི། པུ་རངས། ཟངས་དཀར། མང་ཡུལ་（ལ་དྭགས་）གསུམ་སྐོར་གཅིག ལི། བྲུ་ཤ སྦལ་ཏི་གསུམ་སྐོར་གཅིག ཞང་ཞུང་། ཁྲི་སྡེ་སྟོད། ཁྲི་སྡེ་སྨད་གསུམ་སྐོར་གཅིག་བཅས་ལ་སྟོད་ཀྱི་གླིང་དགུའམ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཡང་ཟེར། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ནི་གུ་གེ་ལ་སྐོར་གཅིག མར་ཡུལ་ལ་དྭགས་ལ་སྐོར་གཅིག ཟངས་དཀར་སྒོ་གསུམ་ལ་སྐོར་གཅིག་བཅས་སུ་བགྲངས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་》ལས། “དཔལ་འཁོར་སྲས་གཉིས། གཅེན་ཉི་མ་མགོན་ཞེས་པ་དེ། རྒྱལ་པོ་ཀུན་གྱི་གཉེན་རྒྱུད་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་གྱི ། སྲས་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་དང་སྟོད་ཀྱི་མགོན་གསུམ་གྱི་གདུང་རབས་མཛད་ཚུལ་ནི་དཔལ་མགོན་ལ་མང་ཡུལ་གཏད། བཀྲ་ཤིས་མགོན་ལ་སྤུ་རངས་གཏད། གཙུག་ལྡེ་ལ་ཞང་ཞུང་གཏད་པས་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དེ་ཚོ་ལགས།” ﹙35﹚ཞེས་དང་། མངའ་བདག་དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱི་སྲས་ཆུང་བ་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གྱིས་པུ་ཧྲངས་ཀྱི་ཡུལ་དཔོན་དགེ་བཤེས་བཙན་（བཀྲ་ཤིས་བཙན་）གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་མངའ་རིས་སྟོད་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྟེན་གཞི་བཟང་པོ་ཞིག་རྙེད་རྗེས། སྲིད་དབང་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཁྲིམས་ལུགས་དང་བཙན་མཁར་ཕོ་བྲང་། སོགས་ཅུང་ཟད་ཆ་ཚང་བའི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་བཙུགས་ཏེ། སྲས་སྟོད་ཀྱི་མགོན་གསུམ་ལ་མངའ་རིས་བགོ་སྐབས། ཆེ་བ་རིག་པ་མགོན་ལ་མར་ཡུལ་བྲུ་ཤའི་བར་གྱི་སའི་ཁྱོན་ལ་དབང་སྒྱུར། དེ་ཡང་བྲུ་ཤ་ཆེ་བ་སྦལ་ཏི་ནི་《ཐང་གི་ལམ་སྲོལ་》ལས། “བྲུ་ཤ་ཆེ་བ་ནི་བྲུ་ཤ་ཆུང་བའི་ཤར་ལྷོའི་ངོས་ཀྱི་ལམ་ཐག་ལེ་དབར་སུམ་བརྒྱ་ཡོད་པའི་ས་ཆར་ཡོད་” ﹙36﹚ཅེས་པ་བཞིན། སྦལ་ཏི་བ་ནི་ཤ་ལ་ནག་པོའི་རི་རྒྱུད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་ནུབ་མཚམས་སུ་གནས་ཤིང་། བྱང་ཤར་ཕྱོགས་ཏེ་རང་རྒྱལ་གྱི་ཤིན་ཅང་དང་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁ་གཏད་ན་ཤ་ལ་ནག་པོའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་བཀག་ཡོད་ཅིང་། ཤར་ལྷོ་ནི་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ལྷོ་ནུབ་ཀསྨིར་དང་འབྲེལ། ནུབ་ཁུལ་ནི་པ་ཀི་སི་ཐན་དང་ནུབ་བྱང་གི་བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་（ཇུར་ཅི་ཐུ་）དང་འབྲེལ། སྟོད་མངའ་རིས་ཀྱི་གངས་དཀར་ཏི་སེའི་འདབས་ཀྱི་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་ནས་ཐོན་པའི་རྒྱ་གར་ཆུ་བོ་དེ་ཉིད་ལ་དྭགས་རྒྱུད་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོགས་ནས་སྦལ་ཏིའི་ཡུལ་དུ་འབབ་ཅིང་། མཐར་ཨ་རབ་རྒྱ་མཚོར་འདྲེས། པ་ཀི་སི་ཐན་ན་ཨིནྡྲ་སུར་གྲགས་པའི་རྒྱ་གར་ཆུ་བོ་ལ་སྦལ་ཏི་བས་སེང་གེ་ཁ་འབབ་ཏུ་འབོད་པ་དང་ཀུན་ནས་མཐུན་ཞིང་། ཆུ་བོ་འདི་ཉིད་བོད་ལྗོངས་དང་ལ་དྭགས། སྦལ་ཏི་མི་དམངས་ཀྱི་སྦྲེལ་ཐག་ལྟ་བུར་གྱུར་འདུག ལ་དྭགས་དང་སྦལ་ཏི་གཉིས་ས་ཁོངས་དང་མུ་འབྲེལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་མ་ཟད། བར་ཐག་ཀྱང་ཅུང་ཉེ་པོ་ཡོད་པས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་སྦལ་ཏི་ནི་ལ་དྭགས་དང་འགྲོ་འོང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་པར་སྦལ་ཏི་དང་ལ་དྭགས་སྦྱར་ནས་གླེང་བ་མང་སྟེ། སྦལ་ཏི་ལ་“བོད་ཆུང་བ་”（litte Tibet）དང་། ལ་དྭགས་ལ་“བོད་ཆེན་པོ་”（big Tibet）ཞེས་སུ་འབོད། དེ་མིན་སྦལ་ཏི་བས་ལ་དྭགས་ལ་“མར་ཡུལ་”ཞེས་འབོད་ཅིང་། དོན་དུ་དེ་ནི་ལ་དྭགས་པ་རང་གིས་འབོད་སྟངས་ཤིག་ཀྱང་རེད། སྦལ་ཏི་དང་ལ་དྭགས་གཉིས་ཀས་དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་ལ་ལྷ་ཡུལ་དུ་འབོད་ལ། དེ་ནི་རང་གི་མེས་པོའི་རྒྱལ་ཁམས་དང་མི་རིགས་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་དུང་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་སྙམ།《སོག་པོའི་གནའ་རབས་དམག་འཐབ་ལོ་རྒྱུས་》ལས། “སྤྱི་ལོ་1225ལོའི་དཔྱིད་ཀར་སོག་དམག་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ཕྱིར་འཐེན་བྱས།” ﹙37﹚ཞེས་བཀོད་པ་ལྟར་ན་སོག་དམག་གིས་བྲུ་ཤ་དབང་དུ་བསྡུ་བའི་ལོ་ཚིགས་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་1225ལོའི་ཡར་སྔོན་ཡིན་དགོས་པར་མ་ཟད། བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དེ་ཇིང་གིར་རྒྱལ་པོའི་བུ་འབྲིང་བ་ཆ་ག་ཐའམ་ཚ་ཧི་ཐེའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཚུད་པ་ནས་བཟུང་རིམ་བཞིན་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་དང་ལེན་བྱས་པ་སྟེ།སྐབས་དེར་གཅིག་ནས་ཨ་ལ་པོའི་ཆོས་སྤེལ་མི་སྣས་རྒྱ་གར་དང་ལི་ཡུལ་སོགས་བྲུ་ཤའི་མཐའ་སྐོར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་མང་པོར་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་བའི་སྒང་ཡིན་པ་དང་། སོག་པོའི་མོང་གོལ་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དར་ཆ་མཐོ་རུ་བསྒྲེངས་ནས་དྲག་པོའི་དཔུང་གིས་རྒོལ་བ་བྱས་པ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མས་བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་ཁ་ཆེ་ལ་བསྒྱུར་བ་རེད། འོན་ཀྱང་སྤྱིར་བོད་རིགས་ཡིན་པ་དང་སྒོས་སུ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་གི་བོད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྐང་དང་མ་བྲལ་བས་དུས་ད་ལྟ་ཡང་བོད་པ་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་གང་མང་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཡོད་དེ། ལུའུ་ཧྲེ་ལིན་གྱིས་མཛད་པའི《་པ་ཅི་སི་ཐན་》ལས། “ཉེ་རབས་ཀྱི་སྦལ་ཏིའི་ཡུལ་དུ་སྡེ་བ་200ལྷག་ཡོད་པ་དེར་དུད་ཁྱིམ་ཁྲི་20ལྷག་འདུས་སྡོད་བྱས་པའི་ནང་དུ་མང་ཤོས་ཤིག་བོད་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ཡིན་པ་མ་ཟད། སྐད་ཆའང་བོད་སྐད་རེད། ལྷ་ཁང་གི་སྒོ་ལ་གཡུང་དྲུང་གི་རི་མོ་བརྐོ་བ་དང་དམངས་ཁྲོད་དུ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་བཤད་པ་” ﹙38﹚ཞེས་དང་། ལོ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་བརྩི་ཚུལ། ལ་གཞས། རྟ་རྩལ་སྤོ་ལོ་དང་མདའ་རྩལ། རྡོ་བརྩིགས་ཁང་པ་ལས་པ་སོགས་བོད་དང་གཅིག་འདྲ་ཡིན་ལ། སྐད་ཆའི་ནང་དུ་གཉེན་སྒྲིག་གི་ཆོ་ག་སྤེལ་སྐབས་གོ་རེ་བསྲེགས་པ་ལ་གོར་སྐྱ་ཞེས་འབོད་པ་དང་། ཕོ་མོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཉེན་སྒྲིག་པར་ཐོག་མར་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ལ་བར་བ་ཞེས་འབོད་པ་སོགས་ཨ་མདོའི་ཁ་སྐད་དང་མཐུན་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད།\nབྲུ་ཤ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་གནའ་སྔ་མོའི་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དར་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཁམས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཡང་བསྐྱར་བྲུ་ཤ་ཆབ་འབངས་སུ་བཀུག་ལ། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་དབང་སྒྱུར་བའི་ལོ་ཟླའི་ཁྲོད་དུ་རྒྱ་བོད་སྟག་གཟིག་གསུམ་གྱིས་གཡུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་དུས་རིམ་ནང་བྲུ་ཤ་ནི་ཡུལ་ལུང་དུམ་བུ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་གྱེས་ཤིང་། དེ་རེ་རེའི་ས་ཁོངས་ཀྱང་ཆེ་ཆུང་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཡང་། བོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ནས་ནུབ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་དབང་དུ་བཅུག་པའི་སྐབས་དེར་བོད་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་བོད་རྣལ་མར་གྱུར་ནས་ལོ་ངོ་གང་མང་སོང་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁག་ཏུ་གསལ། བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་སུའང་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་མངའ་བདག་འོད་སྲུང་གི་བུ་རབས་ཚ་བརྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་བཟུང་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་གླིང་རྗེ་གེ་སར་གྱིས་གྲུ་གུའི་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས་ནས་མ་རུང་དགྲ་བགེགས་བཅོམ་པའི་དྲང་བདེན་གྱི་གཡུལ་འགྱེད་དེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་ཐེབས་ཡོད། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པ་ནས་བཟུང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཚོས་ག་ས་གང་དུ་དབྱི་སི་ལན་གྱི་ཆོས་ཁང་（清真寺）བཙུགས་ནས་རིམ་བཞིན་ཁ་ཆེའམ་ཨེམ་སི་ལན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྨང་བཏིང་སྟེ་ཁ་ཆེ་ལ་བསྒྱུར་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་གནས་པ་འདི་རེད། གང་ལྟར་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྐྱར་བྲུ་ཤ་ཕབ་ནས་བོད་བཙན་པོའི་དམག་དཔུང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གནས་དེར་མཐའ་མཚམས་བརྟན་སྲུང་གི་ཆེད་དུ་བཅའ་སྡོད་བྱས་ཏེ་ས་དེའི་དམག་དམངས་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་བ་རོལ་བས། བོད་དང་ས་དེར་འདུས་སྡོད་བྱེད་པའི་བོད་མིའི་རིགས་རྒྱུད་བར་རིག་གནས་སིམ་འདྲེས་ཆེན་པོ་གཅིག་ཐོག་གཉིས་བརྩེགས་བྱུང་ཏེ་མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་བའི་བོད་རིགས་ཤིག་ཆགས་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་འདི་རེད། དེ་བས་རང་རེ་རྣམས་ཀྱིས་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགོ་ཁུངས་བཙལ་བ་དང་། བན་ཁའི་ཆོས་འབྱུང་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཇུག་བཙལ་ན་ད་གཟོད་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡང་དག་ཅིག་ཡོང་ཐུབ། དེ་མ་གཏོགས་རང་གི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་གྱི་དབང་དུ་ཤོར་ནས་རང་གི་གྲུབ་མཐའི་ཆེ་བ་གཅིག་པུ་བརྗོད་དེ་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་བ་གལ་ཆེན་དུ་མི་རྩི་ཞིང་ཐ་ན་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དུ་མ་བཀོད་ཚེ།བོད་ཀྱིས་ནུབ་ལྗོངས་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་རང་གི་མེས་པོ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་རླབས་པོ་ཆེ་འདི་འདྲའང་བོད་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དུ་མི་སྣང་བར་ཉེ་མཚེས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཡིག་ཚང་ནས་བཙལ་དགོས་པའི་གནས་ཚུའ་ཡིད་ཕངས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ད་དུང་བྱུང་དང་འབྱུང་ངེས་རེད།\n①ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》[M]པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1985ལོའི་ཟླ9པར་དཔར། p.140-141.\n③དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》[M] ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན་ཏེ་བཀྲམས། 2002ལོའི་ཟླ་4པར་དཔར། p. 1505.\n⑤འཇམ་དབྱངས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བསྒྱུར་པའི་《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས(གཉིས་པ)ཐང་གི་ལམ་སྲོལ་གནད་བསྡུས་སོགས་སུ་འཁོད་པའི་བོད་ཀྱི་སྐོར》 2013ལོ། p.337.\n⑧ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》[M]པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1985ལོའི་ཟླ་9པར་དཔར། p.155 .\n⑨ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། 《ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ》[M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 2002ལོའི་ཟླ་3པར་དཔར། p. 257.\n⑩ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་དཔྱོད་ཙུའུ་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་《རྒྱ་བོད་མིང་མཛོད》[M] ཀན་སུའུ་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1979ལོའི་ཟླ་10པར་དཔར། p.603.\n⑾ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》[M]པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1985ལོའི་ཟླ་9པར་དཔར། p.186.\n⑿ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་། 《དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང》[M] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 2000ལོའི་ཟླ་11པར་དཔར། p.19.\n⒀རེ་མདོ་སེངྒེས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་པའི《རོང་ཆེན་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་རྣམ་ཐར་གསེར་ཕྲེང》[M] འཕགས་ཡུལ་ཀིརྟི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས། 2002ལོའི་ཟླ་3པར་དཔར། p. 139.\n⒁དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་ཁྲིན་ཆིན་དབྱིན་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་《ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས》[M] 1984ལོ། p.147.\n⒂ནུབ་ཡུལ་ཞེས་པ་ནི་ཡུས་མོན་ས་སྒོ་དང་དབྱང་ཀོན་ས་སྒོའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་རྒྱ་ཆེན་པོར་གོ དེ་ཡང་སྒྲ་ཡངས་འཇུག་ཏུ་གླིང་ཆེན་ཨེ་ཤ་ཡའི་དཀྱིལ་རྒྱུད་དང་ནུབ་རྒྱུད། རྒྱ་གར་ཕྱེད་གླིང་། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་བྱང་མ། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་ཁག་ཅིག་བཅས་འདུས་པ་དང་། སྒྲ་དོག་འཇུག་ཏུ་ད་ལྟའི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཏུང་ཧོང་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་ཤིན་ཅང་ཧྲིལ་པོ་ཙམ་ལ་གོ\n⒄དམག་སྡེ་བཞི་ནི་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཨན་ཞིའི་ཏུའུ་ཧུའུ་ཧྥུ་（ཨན་ཞིའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་）མངའ་འོག་གི་དམག་སྡེ་གལ་ཆེན་བཞི་སྟེ་ཆིའུ་ཚི་དང་། ཧྲུའུ་ལེ། ཡུན་ཐེན། སུའེ་ཡེ་བཅས་ཡིན། སྐབས་འགར་སུའེ་ཡེའི་ཚབ་ཏུ་ཡན་ཆི་རྩི།\n⒅འཇམ་དབྱངས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བསྒྱུར་པའི་《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས(དང་པོ)སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས》 2013ལོ། p.20.\n⒆གཉའ་ཀོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན།《བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས》[M]ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1995ལོའི་ཟླ་8པར་དཔར། p.63\n﹙21﹚མཁས་པ་ལྡེའུ། 《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ》[M] བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1987ལོའི་ཟླ་6པར་དཔར། p.264.\n﹙23﹚པེ་ཐིང་ཞེས་པ་ནི་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ས་སྲུང་དམག་སྡེའི་མིང་སྟེ། སྲིད་གཞུང་པེ་ཐིང་ཏུའུ་ཧུའུ་ཧྥུ་（སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་）ཡིན། མངའ་ཁོངས་སུ་དབྱི་ཀྲོའུ་（伊州）དང་། ཞི་ཀྲོའུ། （西州）ཐིང་ཀྲོའུ་（庭州）གསུམ་དང་དམག་སྡེ་དང་དམག་མཁར་ཁག་ཡོད།\n﹙24﹚འཇམ་དབྱངས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བསྒྱུར་པའི་《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས（དང་པོ）སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས》 2013ལོ། p.86.\n﹙25﹚དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་ཁྲིན་ཆིན་དབྱིན་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་《ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས》[M] 1984 ལོ། p. 329.\n﹙26﹚གཉའ་ཀོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན།《བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས》[M]ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1995ལོའི་ཟླ་8པར་དཔར། .p.95.\n﹙29﹚གཉའ་ཀོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན། 《བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས》[M]ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1995ལོའི་ཟླ་8པར་དཔར། p.98.\n﹙33﹚འཇམ་དབྱངས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བསྒྱུར་པའི《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས（དང་པོ）སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས 》 2013ལོ། p.125.\n﹙34﹚སེར་གཙུག་ནང་བསྟན་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་པའི་《བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ》[M]ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 2010ལོའི་ཟླ་12པར་དཔར། p.140\n﹙35﹚གཉའ་ཀོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན། 《བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཀུན་ནས་འཁྲོལ་བར་བྱས་པ་རབ་གསལ་མེ་ལོང》[M] ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 2001ལོའི་ཟླ་10པར་དཔར། p.129.\n﹙36﹚མཁས་པ་ལྡེའུ། 《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ》[M] བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1987ལོའི་ཟླ་6པར་དཔར། p.380.\n﹙37﹚འཇམ་དབྱངས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བསྒྱུར་པའི་《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས（གཉིས་པ）ཐང་གི་ལམ་སྲོལ་གནད་བསྡུས་སོགས་སུ་འཁོད་པའི་བོད་ཀྱི་སྐོར》 2013ལོ། p.337.\nརྩོམ་འདིར་སྟོང་རྒྱུང་རིང་མོས་རྒྱལ་ས་ཤོར་བས་ཁྱུང་གི་རུས་རྒྱུད་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ནས་ཕྱོགས་སུ་འཐོར་ཞིང་། ཁྱུང་པོ་མུ་ལངས་སོགས་དབུས་གཙང་དང་རྐོང་པོ་བཅས་བརྒྱུད་ནས་བྲོས་བྱོལ་ཕེབས། ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་བོ་མདོ་སྟོད་གྱིམ་ཤོད་ཡུལ་དུ་བྱོན་ཏེ་གནས་དེར་གཞིས་ཆགས་ཚུལ་བཅས་གཙོ་གནད\nཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མང་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའམ་རིམ་གྲོ་ལ་འཇུག་པར་མ་ཟད། ཆོ་ག་དེ་སྤེལ་བའི་གང་ཟག་བོན་པོ་ལའང་འཇུག\nསྤྱིར་རང་མོས་སྙན་ངག་ལ་མཚན་ཉིད་འདི་དང་མཚན་གཞི་གན་ཞེས་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་བཤད་དཀའ་ནའང་། ཚིག་གི་ངོ་གདོང་ཙམ་ནས་གླེང་ན། རང་མོས་ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་བོད་འགྱུར་གྱི་ཐ་སྙད་ཅིག་ལ་གོ་དགོས།\nདཔྱད་རྩོམ་འདིར་དཔྱད་བསྡུར་རིག་པའི་ལམ་ནས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་སྒྲུང་གཏམ་སྤྱི་ཡི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་། རྗོད་བྱེད་ཚིག བཏགས་པའི་ཁ་བྱང་། མི་སྣའི་སྣང་བརྙན་འབྲི་བཞེངས་སོགས་ལ《ཅཱན་ཨེར》གྱི་ཤན་ཞུགས་ཚུལ་དང་། ཤན་ཞུགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་ཡོད་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤན་ཞུགས་མངོན་པར་གསལ་བ


Ron Silliman Disbands the PEN15 School Of Poetry | VOWEL MOVERS\nRon Silliman Disbands the PEN15 School Of Poetry\npoetry:adiagram\nso, like, where’s courtney love on this list?\nThe “20 women poets” who have had the most profound influence on my writing, in alphabetical order –\nPam Rosenthal / Molly Weatherford\nMMMMMMMM Hannah Weiner\nMMMMMMMM C.D. Wright\n← We hope this wedding has an open bar\nYou Have No Chance of Getting Laid at AWP Next Year… →\ni’ve always disliked poems about my workshop-mates vaginas. am i alone here?\nMay 21, 2009 8:22 am\nསྤྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁམས་སྡེ་དགེ་འཇོ་མདའ་རྫོང་ཐང་ཕུག་ཆས། རོང་གསུམ་ཤང༌། རོང་གསུམ་གྲོང་ཚོ་ནས་གྲོང་མི་བཅུ་གཅིག་འཛིན་བྱས་འདུག དེའི་ནང་ནས་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་དང༌། ཆོས་བཟང་ཞུ་བ་གཉིས་ནག་ཉེས་ཆེ་བར་བརྩིས་ཏེ་ཆབ་མདོ་གྲོང་བརྡལ་ལ་འཁྲིད་ཡོད་པ་ རེད་ཟེར་བ་ལས་ད་ལྟའི་ཆར་ཁ་གསལ་ཞིག་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་མི་འདུག ལྷག་མ་བརྒྱད་པོ་འཇོ་མདའ་རང་དུ་བཙོན་འཇུག་བྱས་འདུག གོང་གསལ་བོད་མི་དེ་དག་འཛིན་བཟུང་བྱས་དོན་ནི། རོང་གསུམ་གྲོང་ཚོ་སྤྱི་མགྲིན་ནས། ས་བྱི་དང་ས་གླང་ཞི་བའི་འོས་ལངས་ནང་ཞུགས་པའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཚོར་རྒྱ་གཞུང་ གིས་གནར་གཅོད་འདྲ་མིན་གཏོང་བར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་མཚོན་ཆེད། འདི་ལོར་ཞིང་ཁ་འདེབས་ཀྱི་མིན་ཟེར་ནས་གྲོང་མི་ཚོ་རི་ལ་འབུ་རྐོ་མཁན་འགྲོ་བར་ ས་གནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་ས་ཞིང་རྨོས་འདེབས་དགོས་པའི་བཙན་བཀའ་ཕབ་ཀྱང་མ་ཉན་པས་ གླེང་རྙོག་ཡོད་བཞིན་པའི་མུར། ཁུལ་དེའི་གནས་རི་ཨ་མྱེས་རྫོང་ཞེས་པའི་རི་གཤམ་ནས་རྒྱ་མིས་བྱེ་མ་དབོར་ནས་ འཚོང་འགྲེམ་བྱེད་པར། གྲོང་མི་ཚོས་འདི་ནས་བྱེ་མ་དབོར་ན་ལུང་པར་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཡོང་ཚུལ་འགྲེལ་བརྗོད་ ཀྱིས་ཉིན་མང་རིང་བཀག་ཀྱང༌། དོན་ཕན་མ་བྱུང་ཐོག་གོ་སྐབས་དེར་བཟུང་ནས་གྲོང་ཚོའི་མི་ ༡༤ འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་རེད་འདུག གོང་གསལ་མི་བཅུ་ ༡༤ དེ་དག་གི་མིང༌།\n༡༡༽ ཆོས་བཟང༌། བཅས་ཡིན་འདུག གོང་གསལ་འཛིན་བཟུང་ཟིན་པའི་གྲོང་མི་དེ་དག་གིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་རྒྱ་སྒོར་ ༢༠༠༠ རེ་སྤྲོད་ན་གློད་རེ་ཡོད་ལུགས་གོ་རྒྱུ་ཡོད་ནའང་གྲོང་མི་ཚོ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ གནས་བབ་སྐྱོ་བས་གློད་ཐབས་སྙེད་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། མུ་མཐུད་ཞིང་ཁ་རྨོ་རོགས་མ་བྱས་པར་རྒྱ་གཞུང་འུ་ཐུག་ནས་གཞུང་གི་འཕྲུལ་འཁོར་ གྱིས་རྨོ་རྩིས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག\nགནས་ཚུལ་འབུལ་མཁན་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཆབ་སྲིད་སྡེ་ཚན་དགེ་སྤྱི་བེ་རི་འཇིགས་མེད་ནས། ༢༠༠༩།༥།༢༡། ལ།


Goethestrasse 3, 60313 Frankfurt\nProphylaxe vor Coronavirus\nTuina und Akupressur\nBei der Ohrakupunktur handelt es sich um eine Sonderform der Akupunktur – eine sogenannte Reflexzonentherapie. Auf der Ohrmuschel wird der gesamte Körper in Form eines Embryos in Kopflage projiziert, auf der sich eine fast vollständige Abbildung der Körperpunkte widerspiegeln.\nDurch gezielte Reize an bestimmten Stellen der Ohren, können die Beschwerden im gesamten Körper behoben werden. Mit Hilfe von Nadeln oder Samenkörnern, die mit kleinen Pflaster angeklebt werden, werden anschließend mit einem konstanten, sanften Druck die jeweiligen Organe stimuliert. Der Zugang der Punkte ist sehr einfach und die Technik und Wirkung für den Patienten sehr gut nachvollziehbar.\nDie Wirkung dieser Akupunkturvariante konnte vor allem bei folgenden Anwendungsgebieten nachgewiesen werden: Kopfschmerzen, Heuschnupfen, Magen-Darm Beschwerden, Rückenschmerzen, Raucherentwöhnung, Angstreduzierung.\nཏདྱ་ཐཱ། ཨོཾ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ། མཧཱ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ། བྷཻ་ཥ་ཛྱེ། རཱ་ཛཱ་ས་མུངྒ་ཏེ་སཱཧཱ།\n༄༅། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ལ་སྙོམས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས། །མཚན་ཙམ་ཐོས་པས་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ། །དུག་གསུམ་ནད་སེལ་སངས་རྒྱས་སྨན་གྱི་བླ། །བཻཌཱུརྱ་ཡི་འོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །\nཨོཾ་ན་མོ་བྷ་ག་ཝ་ཏེ། བྷཻ་ཥ་ཛྱེེ་གུ་རུ་བཻཌཱུརྱ་པྲ་བྷ་རཱ་ཛཱ་ཡ། ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ཡ། ཨརྷ་ཏེ་སཾམྱཀ་སཾ་བུདྡྷཱ་ཡ། ཏདྱ་ཐཱ། ཨོཾ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ། མཧཱ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ། བྷཻ་ཥ་ཛྱེ། རཱ་ཛཱ་ས་མུངྒ་ཏེ་སཱཧཱ།\n༈ ཏདྱ་ཐཱ། ཨོཾ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ། མཧཱ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ། བྷཻ་ཥ་ཛྱེ། རཱ་ཛཱ་ས་མུངྒ་ཏེ་སཱཧཱ།\nསེམས་ཅན་ནད་པ་ཇི་སྙེད་པ། །མྱུར་དུ་ནད་ལས་ཐར་གྱུར་ནས། །འགྲོ་བའི་ནད་རྣམས་མ་ལུས་པ། །རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཤོག །\nCoronavirus: Prävention und TCM


ཡོངས་འཛིན་བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གླེང་བ། | རྫ་ཆུའི་རླབས་སྒྲ།\n2018 ལོའི་ཟླ 12 ཚེས3ཉིན། 523 1\nཁ་སང་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ཡོངས་འཛིན་བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་དྲ་ལམ་ལ་ཤར་གཏོང་བྱས་པ་ནས་བགྲོ་གླེང་ཅུང་ཟད་ཤུགས་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་བྱུང་ཡོད། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་སྐད་ཡིག་དང་མི་རིགས། དུས་རབས་བཅས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་སོགས་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་ལ་གཏིང་ཟབ་པ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་གདེང་འཇོག་དང་དགའ་འབོད་གནང་སོང་། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཆབ་སྲིད་རང་དབང་གི་ངོས་ནས་བལྟས་ཤིང་དེ་འབྲེལ་གྱི་སྡོམ་བརྒྱབ། ལུང་བསྟན་གནང་། དོགས་པ་བ་བཅས་བྱས་སོང་།\n བར་སྐབས་འདིར་དྲན་པར་འཁོར་བ་ནི། བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་གྱི་སྐུ་ཚབ་ལ་ཕེབས་པ་འགས་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་ནས་༸ཀུན་གཟིགས་པན་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བཅར་སྐབས། རིན་པོ་ཆེས་”ཁྱོད་རང་ཚོ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས་ཕྱག་ལས་ག་རེ་གནང་ནའང་བབ་གཟིགས་གནང་དགོས། འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཡོད་ཚད་ལ་དགག་པ་མ་རྒྱག ཧི་མ་ལའི་ཕར་ཕྱོགས་ནས་བསམ་མི་ཐུབ་པ་མང་པོ་ཞིག་འདི་ན་ལས་བཞིན་ཡོད།” ཅེས་གསུངས་པ་དེ་རེད། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ནི་བོད་ཀྱི་གཤོག་པ་ཟུང་ཡིན་ལ། གཤོག་པ་གང་ལའང་རྨས་ཕོག་མི་རུང་། ཡིན་ནའང་། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་མཁྱེན་ཁུལ་དང་གང་ཞིག་རྟོགས་ཁུལ་གྱིས་ལུང་བསྟན་གནང་རྐྱང་དང་། སྡོམ་ཚིག་གཡུག་རྐྱང་། ད་དུང་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་རྒྱུགས་པ་ལེབ་རྡུང་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་དེ་སྐྱི་གཡའ་ལ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་མ་ཟད་འབྲས་བུ་གནག་པོའང་རེད།\n ཡོངས་འཛིན་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ནི་ཅིག་ཅིག་ཅིག་ཚང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་ལ་དམིགས་ཨེ་ཡོད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དང་། གང་ཞིག་Google གྷོ་གྷལ་ལས་བཙལ་ཐུབ་ལ་ཡོངས་འཛིན་ལས་མི་ཐུབ་ཟེར་བ་སོགས་ལའང་སྙིང་པོ་ཅི་ཡང་མེད། དེ་ཡང་སྒྲུང་ཞིག་གིས་མཚོན་པར་འོས་ཏེ། སྔོན་ཆད་རྒྱ་ནག་གི་དབང་འོག་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་དར་སྤེལ་གྱི་དགོས་མཁོར་དམིགས་ནས་དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་བསྒྲིགས་ཤིང་། དགོས་དབང་བབ་བསྟུན་གྱིས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་ཚིག་དག་ལ་ཆོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ་ལ། བོད་ཕྱི་ཕྱོགས་ནས་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་དང་ཀུན་ནས་འདྲ་པོ་ཡོད། ཡིན་ནའང་། དག་ཆར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་སྐབས་སུ་རེ་ས་དེ་ལས་མེད་རྐྱེན་དཔར་སློག་བསྐྱར་སློག་མང་པོ་བྱས་པ་བཞིན། ཡོངས་འཛིན་ཡང་འུ་ཚོས་བསྐྱར་བཤུ་དཔར་བཤུ་ཡི་མགོ་རྩོམ་པར་ལོ་མང་འགོར་རྒྱུ་མ་རེད།\n ལོ་ཤས་གོང་དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་བསྐྱར་བསྒྲིགས་ཀྱིས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་དགོས་སར་དེ་ལུགས་འགྲེལ་བཤད་གནངས་པ་རེད། འདི་འགྱུར་བ་རེད། བསླབ་བྱ་རེད། ཉམས་མྱོང་རེད། ཡིན་ནའང་། ལོང་བར་གྱུར་པ་དག་ལ་བདེན་པ་གཅེར་བུར་འགྲེང་ཡང་ལྟ་བའི་མིག་ཟུང་ག་ལ་ལྡན། འདི་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཆོས་ཉིད་རེད་པཱ།\n ཡང་གཅིག་བཤད་ན། Google གྷོ་གྷལ་གྱི་བང་མཛོད་ནང་དུ་བོད་ཡིག་འབྲུ་རྡོག་གཅིག་མེད་ལ། ཡོངས་འཛིན་གྱི་བང་མཛོད་ནང་དུ་གང་ཅི་ཡོད་རིལ་གྱིས་བོད་ཡིག་ཡིན། Google ནང་ནས་འཚོལ་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་དེ་ཚང་མ་གྷོ་གྷལ་བརྒྱུད་དེ་འཚོལ་བ་ཙམ་ལས། གྷོ་གྷལ་རང་གི་ཡིག་ཆའི་བང་མཛོད་ལས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་མིན། དེ་བཞིན་ཡོངས་འཛིན་གྱི་འཚོལ་བཤེར་བརྒྱུད་ལྟ་མི་འདོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་འཛིན་བརྒྱུད་ནས་དེ་དག་མངོན་པ་ལས་ཡོངས་འཛིན་རང་གི་བང་མཛོད་ནང་ལ་ཉར་ནས་བསམ་བཞིན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ངོ་བོར་མི་འདུག གནད་ཀ་འདི་དག་མ་ཤེས་པར་དགག་རྐྱང་དང་ལུང་བསྟན་རྒྱག་རྐྱང་བྱེད་པ་ནི་ཅོལ་ཆུང་གི་ལས་འབའ་ཞིག་མ་རེད་དམ།\n འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ཅེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་རེད་ཅེས་དྲི་བ་སྐོར་འཕེན་ཞིག་བྱས་ན། གསར་འགོད་པ་ཚོས་དྲ་ལམ་གསར་འགོད་པ་རེད་ཟེར་སྲིད་ལ། ཞིབ་འཇུག་པ་དག་གིས་ཞིབ་འཇུག་གི་རྒྱུ་ཆ་རེད། སློབ་མ་ཚོས་དགེ་རྒན་རེད། ཡུལ་སྐོར་བ་ཚོས་གནས་ཡིག་རེད་ཅེས་ལན་འདེབས་སྲིད་པ་ཡིན། དེ་དག་ནི་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གིས་མི་རྣམས་ལ་གང་ལ་གང་འདོད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་སྤྲད་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་ལག་ལེན་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་རེད། དེ་དག་ཚང་མ་ཐ་སྙད་གཅིག་གིས་སྟོན་དགོས་ན་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་པ་འདིས་སྟོན་པར་འོས་པས། ངས་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ཅེས་པ་ནི་ཡོངས་འཛིན་ནོ་ཞེས་ངོས་འཛིན་པར་འདོད། འདི་ལ་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་བཤད་སྟངས་ཅུང་འདྲེས་པས་གོ་དཀའ་ཚོད་ཀྱང། ངའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་རིལ་གྱིས་བཀླགས་ན་ངེས་པའི་གོ་བ་ཞིག་ཐོབ་ཐུབ། ཡང་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ཅིག་གླེང་བ་ལ་དེ་ཇི་ལྟར་བཟོས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ལ་ངེས་རྟོགས་ཅུང་ཡོད་དགོས་པ་ཡིན།དེ་ནི་དྲ་རྒྱ་ཞིག་བཟོས་པ་དང་དེབ་འགའ་རེ་དཔར་སྐྲུན་བྱེད་པ་ཙམ་མིན་པར། རྣམ་དཔྱོད་ཟབ་མོ་དང་། ལག་རྩལ་ངེས་ཅན།དཔལ་འབྱོར་ཕོན་ཆེན་བཅས་སུམ་སྦྲེལ་གྱི་གྲུབ་དོན་ཞིག་ཡིན། མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ལ་མཐའ་མེད་པ་བཞིན་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལའང་མཐའ་མེད་པས་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གི་ཚད་འདི་ཞེས་སྡོམ་ཚིག་འགོད་འོས་པ་ཞིག་མིན།\nཡིན་ནའང་། འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་རེ་རེར་ཁ་གཡང་ངམ་རྨི་ལམ་རེ་ཡོད་པ་ཡིན། འཛམ་གླིང་གི་གྲགས་ཆེན་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་Google གྷོ་གྷལ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། “འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་ཡོངས་རྫོགས་མཁོ་སྒྲུབ་དང་གནས་ཚུལ་དེ་ཡོངས་ཁྱབ་རང་བཞིན་དུ་བེད་སྤྱོད་བདེ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་”ཞེས་བསྒྲགས་ཡོད་ལ། དེང་སྐབས་ཁ་གཡང་འདི་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ཅེས་པའི་ཚད་གཞི་ལྟ་བུར་ཡང་གྱུར་ཡོད། བྱེ་བྲག་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ཅིག་བཟོ་བ་ལ་ཐུན་མོང་སྤྱི་ཁོག་གི་ལག་རྩལ་དང་། མ་ལག་རྩ་གནད་ཀྱི་ལག་རྩལ་དགོས་ཤིང་། འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གི་འཇོན་ཐང་ངམ་ཁྱད་ཆོས་རིལ་གྱིས་མ་ལག་རྩ་གནད་ཀྱི་ལག་རྩལ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ལས་མངོན་དགོས་པ་ཡིན། ཤེས་ཡོན་དང་ལག་རྩལ། དཔལ་འབྱོར་སུམ་སྒྲིལ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་དེ་མ་འཛོམས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་མང་པོ་ཞིག་གསོན་མ་ཐུབ་པ། གསོན་རུང་གནས་མ་ཐུབ་པ། གནས་རུང་དར་རྒྱས་འབྱུང་མ་ཐུབ་པར་ཤི་མ་གསོན་གྱི་ངང་ཚུལ་དུ་ཡོད། ད་ལྟའི་འཛམ་གླིང་ནི་གློག་རྡུལ་འཇིག་རྟེན་དང་དྲ་ཐོག་གི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། གློག་རྡུལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་མི་རིགས་ཤིག་དང་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཡུན་རིང་བོར་གསོན་པ་ལ་ངེས་པར་དྲ་ལམ་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་དང་དྲ་ལམ་རིག་མཛོད་དགོས་པ་ཡིན། ནུབ་ཕྱོགས་ལ་མཚོན་ན་མི་ཚང་གཅིག་གི་སྐྱེ་རྒྱུད་མཆེད་ཁོངས་རིག་མཛོད་དང་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་བརྒྱུད་ནས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་རེ་འདེད་ཐུབ། བོད་ལ་མཚོན་ན་ལོ་ཉིས་བརྒྱའི་རིང་གི་མཁས་གྲུབ་རིམ་བྱོན་གྱི་མིང་མཛོད་ཙམ་འཚོལ་སའི་རིག་མཛོད་དང་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གང་ཡང་བྱོན་མེད། འདི་ལ་རྗེས་ལུས་ཟེར་ཞིང་འདི་ཁ་བསྐང་བ་ལ་ད་གཟོད་དྲིན་ཆེན་ཞེས་འབོད་རིགས།\nམངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། སེམས་མི་འགོང་བ་ཉིད་དང་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་བོད་ཀྱི་ནང་བའི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ནང་དུ་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་པ་དོན་དག་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། སེམས་མི་འགོང་བ་ཞེས་སློབ་མར་རིག་པའི་གནས་ལུགས་ཅི་འདོད་དུ་འཇོ་ལ་སྐྱོ་ཤས་མེད་པ་སྟེེ་སྡུག་རུས་མིན་པའི་གུས་རྟག་གི་བརྩོན་འགྲུས་སྟོན་གྱིན་ཡོད་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་ཞེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་སོགས་ཁོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནས་མཐའ་དག་ཡོད། དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ་ཞེས་ཤེས་འཆལ་གྱི་ཕྱོགས་བོར་བ་སྟེ་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་པ་ངོས་བཟུང་ཡོད།\n སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས། “རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པ་མིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་གཞན་ནང་བླ་མ་དང༌། སློབ་དཔོན།མཁན་པོ་བཅས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཡོད་ཀྱང༌། ཡོངས་འཛིན་ཟེར་བའི་བརྡ་ཆད་མ་མཐོང༌། ཡོངས་ཞེས་པ་སྤྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་ཡང༌། ཐམས་ཅད་ཅེས་བརྗོད་དུས་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པའི་དོན་དེ་མི་སླེབས། ཡོངས་ཞེས་བརྗོད་དུས་གཅིག་ཀྱང་མ་ལྷག་པའི་དོན་ཡིན། འཛིན་པ་ཞེས་པ་ནི་ལག་པས་བཟུང་བ་ལྟ་བུས་མར་ཟགས་ཏུ་མ་བཅུག་པར་ཡར་བཏེགས་པ་ལ་གོ དབྱིན་སྐད་ལ་ཨཔ་ཧོལཌིup-holdཟེར་བ་དེ་རེད། དེས་ན་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བྱའི་སློབ་མའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་བཟུང་ཐུབ་མཁན་དང་བཏེགས་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ལ་གོ་ཞིང༌། ཡོངས་འཛིན་ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་ཧ་ལས་པའི་ཁྱབ་ཆེན་པོ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོ་རེད། “ ཅེས་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦ ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་གཞི་རིམ་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་དགེ་རྒན་གྱི་ཟབ་སྦྱོང་ཐེངས་གཉིས་པར་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད།\nདགེ་རྒན་རྡོ་ལྷས་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་པའི་ཁ་བྱང་ཐད་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སྐབས། གློག་རྡུལ་དུས་རབས་འདིར་མི་རྣམས་ཀྱིས་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། མི་ཤེས་ན་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ལ་དྲིས་ཆོག ཅེས་དགེ་རྒན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་སྐོར་དང་། འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གིས་དྲ་མིག་ཡོངས་རྫོགས་བསྡུ་ལེན་ནམ་བཟུང་ནས་དྲ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་གང་འདོད་ཅི་འདོད་དུ་སྟོན་གྱིན་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་པ་འདི་དོན་ལ་གནས་བར་གླེང་བ་མ་ཟད། ཡོངས་འཛིན་དྲ་ངོས་སུ་བཀོད་པའི་ཡོངས་འཛིན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལའང་ ”ཡོངས་འཛིན་ནི་ལམ་སྟོན་གྱི་བླ་མ་དང་གནད་བཀྲོལ་གྱི་དགེ་རྒན་ལ་གོ་བ་ལྟར། གཅིག་ནས་བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ནི་རྨོངས་ཀུན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་དགེ་རྒན་ཞིག་དང་མཚུངས་པར་ང་ཚོའི་འཚོ་བ་དང་སློབ་སྦྱོང་། ལས་ཀའི་ཁྲོད་འཕྲད་པའི་དྲི་བ་གང་མང་ཞིག་ལ་ལན་ལྡོན་པར་བྱེད་ཅིང་། དྲ་གྲོགས་རྣམས་ཀྱི་འཚོལ་བཤེར་དགོས་མཁོ་སྐོང་བར་བྱེད་པས་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་བཏགས།གཉིས་ནས་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་པའི་མིང་དེ་སོ་སོར་ཕྲལ་ནས་བཤད་ན། ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དོན་སྟོན་པ་སྟེ། འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ནི་མཐར་གཏུག་ན“དྲ་རྒྱའི་འབུ་སྡོམ”གྱིས་ཆ་འཕྲིན་གྱི་ཆུ་གཏེར་ཆེན་པོའི་ཀླུང་དུ་དྲ་དམངས་རྣམས་ཀྱི་ཉེར་མཁོའི་ཆ་འཕྲིན་རེ་རེ་བཞིན་བཟུང་སྟེ་ང་ཚོར་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་དོན་བསྡུས་ནས་བཏགས་པའོ། །” ཞེས་འགྲེལ་་ཡོད།\nངས་འདི་ལྟར་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་པའི་ཁ་བྱང་འདི་འགྲེལ་རིམ་གསུམ་ལ་གཏུགས་ནས་ཅུང་རྒྱས་པར་གླེང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཁ་བྱང་ཙམ་ལའང་ལྐུགས་པར་གྱུར་པ་དག་གིས་ལུང་བསྟན་གནང་མཚམས་འཇོག་རོགས་ཞེས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞིག་དང་། འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ཅེས་པ་ནི་ཡོངས་འཛིན་ནོ་ཞེས་བཤད་འདོད་པ་དེ་ཡིན། ཡང་། “མི་ཤེས་ན་རྒན་ལ་དྲིས། མི་རིག་ན་སྒང་ལ་བུད་”ཅེས་པའི་གཏམ་དཔེ་ཞིག་ཡོད་པ་བཞིན། ད་ནས་བཟུང་འུ་ཚོས་མི་ཤེས་ན་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ལ་འདྲི་རྒྱུ་བྱ་ཅེས་གྲོས་ཁ་ཡང་འདོན་པ་ཡིན། ད་དུང་ཡོངས་འཛིན་གྱི་ལས་རྟགས་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་འདི་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་གྱི་རྣམ་པར་བྲིས་པ་དང་། ཁ་པར་སོགས་སུ་ཕབ་ལེན་གྱི་APPལས་རྟགས་ལ་ཡོངས་འཛིན་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཡི་གེ་ཡ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་མཆོག་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཕྱག་གི་རལ་གྲིའི་སྟེང་གི་མེ་ལྕེའི་རྣམ་པར་དང་གཞི་ལྡན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་མདོག་ལི་ཁྲིས་མཚོན་པའི་རྣམ་པར་བྲིས་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཆེས་ཟབ་སར་འཛུལ་བའི་ཚུལ་དེ་དག བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བཙོས་བཞག་པའི་མཁས་རྒན་དག་ལས་བོད་སྐད་འཁྱོང་མི་འཁྱོང་བཤད་མཁན་གྱི་སྤྱི་འཐུས་དང་ཕྱི་དྲིལ་དྲུང་ཆེ་ཚོས་ཤེས་ནི་ཞིག་ག་ལ་ཡིན་སྙམ་ན་ཁྱེད་ཅག་ལ་སྐྱོ་ལྷང་ལྷང་གི་སྙིང་རྗེ་ཞིག་ངང་གིས་ཤོར་སོང་།\n ཡང་google གྷོ་གྷལ་ནི་Googol ཡི་དག་ཆ་ཅུང་ཟད་བཅོས་ཏེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་བ་ཞིག་རེད་ལ། Googol ཡི་ནང་དོན་ནི་ཨང་ཀི་གཅིག་གི་རྗེས་ལ། ཀླད་ཀོར་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཡོང་བའི་གྲངས་གནས་ཤིག་གི་མིང་རེད། (འདི་ལ་གཟིགས།https://en.wikipedia.org/wiki/Googol)\n百度པེ་ཏོའུ་ནི། སུང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་辛弃疾ཀྱི་རྩོམ་众里寻她千百度，蓦然回首，那人却在灯火阑珊处 འདིའི་ཚིག་སྣེ་ཞིག་བཅད་དེ་བཏགས་པ་རེད། བོད་སྐད་ཏ་མ་ཏིག་བཤད་མཁན་གྱི་ཁྱོད་ཅག་ཕྱི་མ་འདི་གཉིས་ལ་ཆེས་རྒྱུས་ཡོད་ཡིན་པས་མ་བཀོད་ཀྱང་འོས་མོད། དོན་དག་གཅིག་ལ་སྐད་ཡིག་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་རང་རང་གི་ཆེད་མཁས་མི་སྣས་མིང་བཏགས་པ་ཞིག་རེད། འདི་གསུམ་བསྡུར་དཔྱད་ཅིག་བྱས་ནའང་ད་རེས་བོད་ཀྱི་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གི་གཙོ་གནད་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་ཡིད་རབ་འཕྲོག་པར་འགྱུར་བས་ཆེད་དུ་བཀོད་པ་ཡིན།\nཡོངས་འཛིན་དང་Google གྷོ་གྷལ་ད་དུང་百度པེ་ཏུའུ། འདི་གསུམ་ནི་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གསུམ་ཡིན་ལ། ད་ལྟའི་བོད་པ་ཚོས་འདི་གསུམ་ག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གིན་ཡོད། གཤམ་ནས་འདི་གསུམ་གཤིབ་བསྡུར་ཐུང་ངུ་ཞིག་བྱེད།\n Google གྷོ་གྷལ་ནི། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༤ ཉིན་གསར་ཏུ་བྱུང་བའི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་གྲགས་ཆེ་བའི་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ཅིག་ཡིན། འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་འདིས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་བུའི་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འགན་ཐེག་ཡོད་པ་མ་ཟད། མི་རེ་རེའི་འཚོ་བ་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་ཡོད། དཔེར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་རྒུན་ཆང་འཐུང་མ་ཤེས་པར་མགོ་བོ་ན་ནའང་དེའི་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཡོད་ལ། འཕྲུལ་རྟའི་འཛེར་མ་ཞིག་སྤྲོད་མ་ཤེས་ནའང་ཡིག་ལམ་བརྙན་ལམ་གཉིས་ནས་ར་སྤྲོད་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེ་ལ་ནོར་འཁྲུལ་ཉུང་བ། བློ་གཏད་རིགས་པའི་ཆ་ནས་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་འོས་སུ་གྱུར་ཡོད།\n པེ་ཏུའུ་ནི། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་དང་པོའི་ནང་གསར་ཏུ་ཐོན་ཞིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ཅིག་ཡིན། པེ་ཏུའུ་ནི་ཆེས་རུལ་སུངས་ཀྱི་མ་ལག་གྲགས་ཆེ་བ་དེ་ཡང་ཡིན། ཆབ་སྲིད་ཐད་ལྟ་ཞིབ་ཧ་ཅང་གཟབ་ནན་ཅན་དང་ཚོང་ལོག་དང་ཆགས་སྲེད་ཀྱི་རིགས་སོགས་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་གཞིའི་རིགས་ལ་གུ་ཡང་དང་རྒྱབ་ལངས་བྱེད་མཁན་གྱི་མ་ལག་ཅིག་ཡིན། པེ་ཏུའུ་འགྲོ་སོང་སྲིད་གཞུང་དང་ཡོང་སྒོ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ལས་ཡོང་གི་ཡོད་ཕྱིར། སྲིད་གཞུང་གི་བཀའ་གསུང་ཅི་སྒྲུབ་དང་། ཁྱབ་བསྒྲགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་འགན་འཁུར་མེད་པར་དངུལ་འབབ་ལ་ལྟོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར།ཚོང་ལོག་གི་བརྡ་ཁྱབ་སྤེལ་སའི་སྡིངས་ཆ་འཛོར་ཤོས་དེ་ཡང་ཆགས་ཡོད། ད་དུང་གཞོན་སྐྱེས་ཀྱི་བློ་ཁ་འགུག་ཕྱིར་ཆགས་སྲེད་རིགས་ཀྱི་བརྙན་དང་རོལ་དབྱངས། རྩེད་མོ་སོགས་ཉར་འཇོག་གི་བང་མཛོད་ཅིག་ཡིན། དེའི་ཕྱིར། ཉི་ཧོང་ནང་དུ་པེ་ཏུའུ་ཡན་ལག་ཕྱིར་འཕུད་བྱས་ཡོད་ལ། འགྲོ་བ་མིའི་ཁེ་དབང་ལ་བརྩི་བཀུར་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་གང་དུའང་ཡན་ལག་འཛུགས་ཐུབ་མེད།\n ༢༠༠༢ ལོར་པེ་ཏུའུ་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་Google རྒྱ་ནག་ནང་ནས་ཕྱི་འབུད་བྱས་ཡོད། ༢༠༡༠ ལོར་རྒྱ་ནག་ནང་གསར་དུ་ཐོན་པའི་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ 即刻搜索 ལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་དུང་ཕྱུར་༢༠ ལྷག་གི་འགྲོ་སོང་བཏང་ནའང་པེ་ཏུའུ་ཡི་གནོད་ཤུགས་འོག་ལོ་གསུམ་ལས་སྡོད་མ་ཐུབ་པར་སྒོ་རྒྱག་གཏན་འཁེལ་བ་མ་ཟད། དེའི་འགྲོ་སོང་ཕྱེད་ཀ་ད་ལྟ་པེ་ཏུའུ་ལ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་འཁྱར་གྱིན་ཡོད།\nད་ལྟའི་བར་ཏུ་པེ་ཏུའུ་ལ་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་པའི་མི་ཁྲི་བདུན་ཅུ་ལྷག་གི་གསང་བ་ཕྱིར་ཤོར་བཅུག་ཡོད་ལ། བརྒྱུད་ལམ་གཞན་གྱི་རྩོམ་དང་བརྙན་གྱི་བདག་དབང་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པར་རྩོམ་པ་པོ་韩寒 སོགས་ཀྱིས་དགག་རྒྱག་གི་རྩོམ་ཡིག་མང་དུ་སྤེལ་ཡོད།\n ༢༠༡༣།༡༡།༡༣ ཉིན་ནས་优酷;土豆集团;搜狐视频; 腾讯视频; སོགས་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་དྲ་ལམ་མ་ལག་བཅུ་ལྷག་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་གཞན་གྱི་བརྙན་མིག་དང་བདག་དབང་བརྐུ་འཁྱེར་སྐོར་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་། དེ་དག་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་གསུམ་གྱི་སྐྱིན་ཚབ་འཇལ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་གཏུག་བཤེར་གྱོད་གཞིའི་གྲངས་ཀ་བརྒྱ་ལྷག་བྱུང་། imge net ཚང་གིས་ཀྱང་༢༠༡༥ ལོར་པེ་ཏུའུ་འདྲ་པར་གྱི་སྤུས་ཚད་སོགས་ཀྱི་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཞུགས་སྐབས་སྒྲིག་འགལ་བྱས་རྐྱེན་༢༠༡༦ ནས་བཟུང་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཞུགས་མི་ཆོག་པར་བྱས་ཡོད།\n ལྷག་པར་ ༢༠༡༦།༥།༡། ཉིན་ནས་བཟུང་པེ་ཏུའུ་ནང་ཞུགས་པ་ལ་དངོས་མིང་དང་། དངུལ་ཁང་ཨང་སོགས་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་མང་དུ་བྱས་ཕྱིར། དྲ་ཞུགས་པ་དག་གིས་རང་རང་གི་གསང་བ་ཤོར་བར་སེམས་ཁྲལ་དང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།\n ཡོངས་འཛིན་ནི་༢༠༡༦།༨།༢༢ ཉིན་གསར་ཏུ་ཐོན་པའི་བོད་ཡིག་གི་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ཅིག་ཡིན། མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་བོད་སྐད་ཡིག་བྱ་བའི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་མགོ་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ཚེ་ལོས་དབུ་ཁྲིད་པའི་འོག་ལས་ཁུངས་གསུམ་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ཅིག་ཡིན། འདི་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལས་དོན་གྱི་ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་བཅུ་གཉིས་པའི་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གྱིན་ཡོད་ཕྱིར། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཁུལ་རིམ་པ་ནས་ཀྱང་མ་རྩ་གང་འཚམ་གཏོང་གིན་ཡོད་ཚོད་གདའ། ཡིན་ནའང་།འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་ལས་གཞིའི་ཁྱབ་ཁོངས་ན་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་ནི། མི་རིགས་དང་སྐད་ཡིག་གི་ཕྱིར་ཏུ་ཡོད་ཚད་བློས་བཏང་བའི་མི་སྣ་འགའ་ཤས་ཀྱི་དཀའ་སྤྱད་དང་སྡུག་རུས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་རེད། འདིའི་མ་ལག་རྩ་གནད་ཀྱི་འགན་འཁུར་བ་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་རྡོ་ལྷ་ལགས་སུ་བཅར་འདྲི་སྐབས། ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་གཟའ་སྤེན་པ་དང་ཉི་མ།རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དུས་ཆེན་གུང་གསེང་སོགས་ཀྱང་མ་བཏང་བར་ཉིན་རེར་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཉིས་ཡན་གྱི་དུས་ཚོད་བཏང་ནས།འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ཅིག་ལ་ཚང་དགོས་པ་དང་མཁོ་བའི་ལས་རིགས་ཅི་ཡོད་ཁ་གསབ་ཀྱི་ལྷག་ལས་བྱས་པ་འཆར་གཞིའི་ལས་ཀ་ལས་བརྒལ་བའི་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གིན་འདུག སྤྱིར་ན་ལྷག་བསམ་དང་དཀའ་ལས་ཙམ་ལས་ཀའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་དུ་མི་འགྲོ་ནའང་། ང་ཚོའི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མངོན་པའི་གྲུབ་འབྲས་འདི་སུ་ཞིག་གི་རྔུལ་ཆུ་ལས་བྱུང་བར་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཞིག་དགོས་པའང་ཇི་འདྲའི་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད།\n འདི་ནི་བོད་མི་རིགས་དང་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཐོལ་བརྒལ་ཞིག་དང་ལེགས་འགྲུབ་ཅིག་ཡིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་བོད་ནང་ལ་བོད་ཡིག་གི་དྲ་རྒྱ་རིགས་༢༥༠ ལྷག་གྲངས་ལེན་རྩིས་བཤེར་བྱེད་ཐུབ་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ད་ལྟའི་བར་ཏུ་དེ་དག་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གཅིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་ལྟ་ཉུལ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། བོད་ཡིག་གི་མིང་མཚམས་རང་འབྱེད་དང་། ཚེག་ཁྱིམ་བསྡོམས་རྩིས། དོན་གཅིག་པ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཨང་རྟགས་ཅན་གྱི་ཡིག་གཟུགས་ཏུ་མ་འཁོད་པ་དག་ཀྱང་རང་འགུལ་རང་བསྒྱུར་གྱིས་མྱུར་གཟིགས་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད།\n བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། མཚོ་སྔོན་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་བཅས་སུ་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་བཙུགས་ནས་ལོ་བཅུ་ལྷག་རེ་བརྒལ་ཡོད། ཡིན་ནའང་།ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་འབྲས་དང་། ལག་རྩལ། རིག་རྩལ་བཅས་པ་ད་ལྟའི་བར་དྲ་ལམ་ནས་མངོན་ཐུབ་མེད་མོད་ཡོངས་འཛིན་བརྒྱུད་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་བྱས་ཏེ་བོད་ཡིག་གི་བང་མཛོད་ཉར་བའི་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་འདི་གྲུབ་པར་བྱས་པ་རེད། ད་ལྟའི་དུས་རབས་ནི་དྲ་ལམ་གྱི་དུས་རབས་ཡིན་ལ། སྐད་ཡིག་དང་མི་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་དྲ་ལམ་ནས་མངོན་གྱུར་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་འཆི་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གི་དབང་གིས་འདི་ནི་ལེགས་འགྲུབ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་ཅེས་མགྲིན་པ་འདེགས་པར་འདོད།\n ལྷག་པར་ཡོངས་འཛིན་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་དབུ་འབྱེད་སྐབས་དབུ་འཛིན་ཚེ་ལོ་ལགས་ཀྱིས་”ཕྱིས་སུ་ཡོངས་འཛིན་འཚོལ་བཤེར་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་སྟེ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་རིག་གནས་མ་ལུས་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་ཞིང་བསྡོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉེ་བར་འཇུག་བདེ་བའི་སྡིངས་ཆ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་བསྒྱུར་ངེས་ཡིན་”ཞེས་ཡོངས་འཛིན་གྱི་མ་འོངས་པའིི་རྨི་ལམ་དང་ཆོད་སེམས་བསྒྲགས་ཡོད།\n1) ཡོངས་འཛིན་ནང་བོད་ཡིག་ལ་འབྲེལ་ཡོད་འཚོལ་བཤེར་ཡོད་ལ་ Google ནང་མེད། དཔེར་ན། ཡོངས་འཛིན་ནང་གངས་རི་བཙལ་ན། གངས་རི་དང་འབྲེལ་ཡོད་གངས་རི་དཀར་པོ། གངས་རིན་པོ་ཆེ། གངས་ས་བསྐོར་བ་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་འཚོལ་བཤེར་བརྒྱུད་ནས་བཙལ་ཐུབ། དེ་ནི་Google ནང་good བཙལ་ན་ related searches. འབྲེལ་ཡོད་འཚོལ་བཤེར་ནང་good meaning, good thoughts, སོགས་ཤར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན།\n2) ཡོངས་འཛིན་ལ་བོད་ཡིག་གི་མིང་བརྡ་དོན་གཅིག་པ་འཚོལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད། Google ལ་མེད། དཔེར་ན། ཡོངས་འཛིན་ནང་གངས་རི་བཙལ་ན། གངས་རི་དང་དོན་གཅིག་པའི་ཀེ་ལ་ཤ་དང་། ཁ་བའི་རི། ས་འཛིན་དཀར་པོ་སོགས་གངས་རི་དང་དོན་གཅིག་པ་དག་ཀྱང་འཚོལ་བཤེར་གདམ་ང་ཅན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡི་གེ་དམར་པོའི་རྣམ་པར་འཆར་ཡོང་། ད་དུང་རིགས་གཅིག་པའི་སྡེ་ཚན་ཡང་འཚོལ་བཤེར་ཐུབ་པ་ཡིན།\n3) ཡོངས་འཛིན་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གིས་བོད་ཡིག་ནོར་བ་དག་བཅོས་བྱེད་ཐུབ། Google གྱིས་མི་ཐུབ། དཔེར་ན།ཡོངས་འཛིན་ནང་གངས་རི་བཙལ་ཕྱིར་ཡིག་ནོར་གྱིས་གང་རི་བྲིས་ཏེ་བཙལ་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་བཙལ་འདོད་པ་ནི་”གངས་རི་”ཡིན་ནམ། བཙལ་འབྲས་ནི། “གངས་རི་” ཡིན་མོད། ཁྱེད་ཀྱིས་སྔར་བཞིན་”གང་རི་”འཚོལ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ཞེས་མངོན།\n4) ཡོངས་འཛིན་ལ་བོད་ཡིག་གི་མིང་བརྡའི་ལོ་ཙཱ་ཡོད་ལ། Google ནང་མེད། དཔེར་ན། ཡོངས་འཛིན་ནང་གངས་རི་བཙལ་ན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 雪山དབྱིན་ཡིག snow mountain ཞེས་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱིས་ཤར་ཡོང་།\n5) ཡོངས་འཛིན་ལ་བོད་ཡིག་གི་མིང་བརྡ་འཚོལ་བཤེར་རིགས་སྟོབས་ཡོད་ལ། Google. ལ་མེད། དཔེར་ན། ཡོངས་འཛིན་ནང་གངས་རི་བཙལ་ན། དེའི་རྒྱས་འགྲེལ་དང་། དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། བརྡ་འབྲེལ་སྡོམ་རྩིས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བཙལ་ཐུབ།དང་པོ། རྒྱས་འགྲེལ་སྐབས་སུ་དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་དང་། བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ལས་ལུང་དྲངས་ཏེ་གངས་རིའི་དོན་འགྲེལ་ཡོད། གཉིས་པ། དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཞེས་པའི་ནང་དེབ་དེ་གཉིས་གང་དུ་དཔར་དང་ག་དུས་དཔར། སུས་དཔར་བ་སོགས་ཀྱང་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད། གསུམ་པ། བརྡ་འབྲེལ་སྡོམ་རྩིས་ཞེས་པར། ཀློག་གྲངས། རྩོམ་སྒྲིག་ཁ་གྲངས་།དག་བཅོས་ཀྱི་ཟླ་ཚེས། སུས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པ་བཅས་ཞིབ་པར་འཁོད་ཡོད། འཚོལ་བྱ་དེ་ཁུངས་ལྡན། གསལ་པོ། སྟབས་བདེ་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་གློག་རྩིས་རིགས་ལམ་ལ་དྲངས་ནས་བསྟན་པར་ད་གཟོད་འཚོལ་བཤེར་རིགས་སྟོབས་ཞེས་བརྡ་སྦྱོར་འོས།\n6) ཡོངས་འཛིན་ལ་བོད་ཡིག་གི་རིག་མཛོད་ཡོད་ལ། Google. ལ་མེེད། རིག་མཛོད་ནང་རིག་གནས། ལོ་རྒྱུས། སློབ་གསོ།ལུས་རྩལ། ལག་རྩལ། སྒྱུ་རྩལ། འཚོ་བ། མི་སྣ། ས་ཁམས། སྤྱི་ཚོགས། ཚན་རིག་བཅས་སྡེ་ཚན་གྲངས་མང་ཞིང་། དེ་རེ་རེ་བཞིན་གོང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྔ་བའི་ནང་གི་འཚོལ་བཤེར་རིགས་སྟོབས་དེའི་སྒོ་ནས་ཉར་ཚགས་གནང་འདུག\n7) ཡོངས་འཛིན་ལ་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་ཚང་ཡོད་ལ། Google ལ་མེད། ཡིག་ཚང་ནང་དུའང་། སྡེ་ཚན་ལོ་རྒྱུས་ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང་སྡེ་ཚན་མང་དག་གིས་དབྱེ་ཞིབ་ཞིབ་བཤེར་ཚད་ལྡན་གྱི་རྣམ་པར་མངོན།\n༨) ཡོངས་འཛིན་ལ་བོད་ཡིག་གི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ཡོད་ལ། Google ལ་མེད། འདི་ནི་དྲ་ཞུགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་དོགས་གནས་འདྲི་ས་དང་ལན་འདེབས་བྱེད་ས་ཞིག་ཡིན། ཁྱད་ཆོས་ཐ་མ་འདི་གསུམ་ནི་དྲ་དམངས་དང་དྲ་བདག་ཐུན་མོང་གི་འཇོན་ཐང་ངོམས་སའི་གར་སྟེགས་ཤ་སྟག་ཡིན།\n༩) ཡོངས་འཛིན་ནང་ལ་ཏིང་ཡི་གེའི་སྟེང་ནས་བོད་ཡིག་གཏག་ནའང་ནང་དོན་དེ་མངོན་ཐུབ་པ་ལས་ཁྱོད་ཀྱི་ཁ་པར་དང་གློག་ཀླད་ནང་བོད་ཡིག་ཡོད་མེད་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་མངོན་ཐུབ། གྷོ་གྷལ་ནང་བོད་ཡིག་དང་བོད་ཡིག་གཏག་ཐབས་མེད་ན་དེའི་ནང་བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་མི་ཐུབ།\n༡༠) ཡོངས་འཛིན་ནང་སྔར་གྱི་བོད་ཡིག་རྙིང་པ་པཎྡིཏ་དང་དོན་ཡོད་ལྟ་བུའི་ནང་གི་དྲ་རྒྱ་དག་ཀྱང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཨང་རྟགས་ཅན་གྱི་ཡིག་གཟུགས་ལ་བསྒྱུར་ནས་འཆར་ཐུབ་ལ། གྷོ་གྷལ་ནང་ཡིག་གཟུགས་དེ་མེད་ན་འཆར་མི་ཐུབ།\n འུ་ཚོས་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་དགོས་ས་དངོས་ནི། ཡོངས་འཛིན་གྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་གནོད་སྐྱེལ་བར་དོགས་པ་ཟ་རྒྱུ་དེ་མིན་པར། ཡོངས་འཛིན་གྱི་རླབས་ཆེ་བའི་འཕྲིན་ལས་འདི་ལ་བར་ཆད་མི་ཡོང་བར་དོགས་ཟོན་བྱེད་ཐབས་ཅི་ཡོད་དང་།མཐའ་མེད་པའི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཆ་འཕྲིན་གྱི་དུས་རབས་ལ་ཟབ་ཞུགས་ཐུབ་རྒྱུ་དེ་རེད།\n ད་ལྟ་ནི་ཡོངས་འཛིན་རིལ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་མིན་པར། ཡོངས་འཛིན་ས་ཁྲ་དང་ཡོངས་འཛིན་ཡིག་སྒྱུར་སོགས་སྡེ་ཚན་མང་པོ་ཞིག་ཁ་སྣོན་བྱེད་དགོས་པར་ལྷག་ཡོད། ཡོངས་འཛིན་ལ་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་སུམ་སྟོང་ལྷག་ཡོད་པ་ཚང་མ་མུ་མཐུད་ནས་ཁ་བསབ་དང་ཡར་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས་པས་ཡོངས་འཛིན་གྱི་མ་འོངས་པ་འོད་སྟོང་དང་ཀྱག་ཀྱོག་གི་སྣེ་གཉིས་སུ་བརྐྱངས་ཡོད་པ་ཡིན།\nདེ་ལྟར་ཡོངས་འཛིན་ཡར་རྒྱས་དང་ཡོངས་འཛིན་གྱི་སྐུ་ཚེ་རིང་དུ་གནས་རྒྱུ་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་རིང་པོར་གནས་པ་དང་སྒོ་ཀུན་ནས་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་། ཡོངས་འཛིན་རིང་དུ་གནས་པ་ལ་ངེས་པར་དགོས་པ་ནི་མ་རྩ་རེད། ཁྲིམས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་རེད། པེ་ཏུའུ་ལ་དེང་སྐབས་ལས་མི་20000ལྷག་ཡོད་ལ། གྷོ་གྷལ་ལ་ལས་མི་47756 ཡོད། ཡོངས་འཛིན་ལའང་ལོ་ལྔའི་རྗེས་སུ་ལས་བཟོ་བ་༢༠༠ཙམ་དགོས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱིན་འདུག\nཡོངས་འཛིན་གྱིས་རྒྱལ་དོན་ཆ་འཕྲིན་སྒྲོག་སྤེལ་མ་ཐུབ་ན་མ་རྩ་ནར་གཏོང་མི་བྱེད་པ་དེ་འུ་ཚོས་ཚོད་དཔག་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ཡོངས་འཛིན་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་མ་རྩ་མ་བཏང་ན་མ་རྩ་འཚོལ་ཐབས་གཞན་ཅི་ཞིག་འདུག དེ་འུ་ཚོས་མི་ཤེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་རིན་རེད། བོད་ཡིག་ནང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་མ་རྩ་འབོར་ཆེན་ཞིག་གསོག་འཇོག་མི་ཐུབ་པའང་འུ་ཚོས་ཤེས་གསལ་རེད། ཡིན་ནའང་། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཁེ་ལས་སྡེ་ཚན་དང་དགོན་པ། ཚོགས་སྡེ་ཁག་བཅས་ཀྱི་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཡོད་དོ་ཅོག་ཡོངས་འཛིན་ལ་བསྐུར་བར་འབད་བརྩོན་བྱས་ན། དེས་ཀྱང་མ་རྩ་གང་ལ་གང་འཚམ་གསོག་འཇོག་བྱེད་ཐུབ་ངེས་རེད། པེ་ཏུའུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནའང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ལས་མ་རྩ་འབོར་ཆེན་བསྐྲུན་གྱིན་ཡོད་ཕྱིར་གོང་གསལ་གྱི་སྐྱུག་བྲོ་བའི་དོན་རྐྱེན་དེ་ལྟར་འབྱུང་གིན་ཡོད།\nདེ་ལས་གཞན། ཡོངས་འཛིན་ནང་དེབ་སྐྱེལ་ཐུབ་པ་དག་གིས་དེབ་སྐྱེལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་པའི་གནས་གང་ཅི་ཡོད་མ་ལུས་ཡོངས་འཛིན་གྱི་བང་མཛོད་ནང་འབུལ་ཐབས་ཞུ་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན། དེ་ཡང་འུ་ཚོས་ཡོངས་འཛིན་ལ་རོགས་འདེགས་བྱས་པ་ཞིག་རེད་སྙམ། ཕྱི་ཕྱོགས་ནས་ཡོངས་འཛིན་ལ་རོགས་འདེགས་བྱེད་དཀའ་ལ་བྱེད་པའི་ལམ་ཁའང་ཡོད་མི་སྲིད། ཡིན་ནའང་། དཔར་རྩ་ཉར་འཇོག་དང་དཔར་སློག་གི་ལམ་ཁ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་པ་རེད། གང་ལྟར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་དེ་སྙིང་ལ་ཉར་ནས་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་རྒྱུས་གཏམ་མི་བཤད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་རེད།\n ཡོངས་འཛིན་བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་གསར་སྤེལ་མཁན། ཡོངས་འཛིན་བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་གྱི་ལས་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་དོ་དམ་གྱི་འགན་བཞེས་མཁན་དགེ་རྒན་ཚེ་ལོ་ལགས་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བྱེད་པར་འདོད།\nཁོང་ ༡༩༨༣ ལོར་མཚོ་ལྷོ་མི་རིགས་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་ནས་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་མཚོ་ལྷོ་མང་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ནས་ལོ་གཉིས་རིང་དགེ་རྒན་གྱི་ཕྱག་ལས་གནང་། དེ་རྗེས་མཚོ་སྔོན་སློབ་གསོ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ནས་དངོས་ལུགས་ཀྱི་ཆེད་ལས་སྐོར་ལ་ལོ་གསུམ་རིང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་དེ་རུ་ལོ་གཅིག་ལ་དགེ་རྒན་གནང་། དེ་ནས་མི་སྒེར་གྱི་ལས་ཀའི་དབང་གིས་མང་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ནང་དུ་ལས་གནས་སྤར་ནས་ལོ་གཉིས་རིང་བཞུགས།\nསྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ལོའི་ཟླ་ ༨ པའི་ནང་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཅུའུ་ཡི་དྲུང་ཡིག་གི་འགན་ཁུར། སྐབས་དེར་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་གདན་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཆ་ཚང་བ་དང་སྤུས་གཙང་ཞིག་མེད་པ་ལ་ཐུགས་བསམ་བཞེས་ནས་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱིས་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་དཔར་བསྐྲུན་གནང་བ་དེ་མདོ་སྨད་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་མོ་སོགས་ཀྱི་ཁུངས་གཏུགས་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།\n སྤྱི་ལོ་༡༩༩༧ ནས་༢༠༠༡ བར་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའི་ཕྱག་ལས་གནང་། བར་སྐབས་དེར་མཚོ་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་འཇང་དགུན་ཆོས་ཐོག་མ་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་དགོན་པ་སོ་མ་རུ་འཚོགས་པར་སྣེ་འཁྲིད་མཛད། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༡ ལོར་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་བོད་སྐད་ཡིག་བྱ་བའི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནང་ཕེབས་ནས་ད་ལྟ་ཀྲུའུ་རིན་གྱི་ཕྱག་ལས་གནང་གིན་ཡོད། བར་སྐབས་དེ་རུ་ཧོང་ཀོང་ཅིན་དཔའ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་གཞི་རིམ་གཞོན་སྐྱེས་ལོ་ ༡༥ནས༣༠ བར་གྱི་བོད་ཡིག་ཡིག་རྨོངས་སེལ་ཐབས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་ཐད་ནུས་པ་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་ཀྱིས་ལོ་དྲུག་ལྷག་སྤེལ་གནང་མཛད། དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་གནའ་དཔེ་ཡིག་རྙིང་གི་དཀར་ཆག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱི་ལས་གཞི་ཞིག་བླངས་ནས་ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་དེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་། རིག་གསར་རྗེས་ནས་ས་མིང་དང་ལམ་མིང་གསར་བཏགས་བྱས་པ་གང་མང་ཞིག་དང་ལྷན་ས་གནས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་བཅས་པ་ཤུལ་མེད་རྩ་སྟོང་ལ་འགྲོ་བཞིན་པར་བསམས་ནས། ས་མིང་དང་ལམ་མིང་ལས་ས་གནས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་མངོན་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་གྱིས་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་ས་མིང་རིག་གནས་བརྡ་འགྲེལ་ཞེས་པ་ཁྱོན་བསྡོམས་ལོ་ལྔའི་རིང་ཉམས་ཞིབ་དང་བསྐྱར་ཞིབ་རིམ་པ་བརྒྱུད་ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔར་སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་བསྐྲུན་གནང་།\n ཁོང་གིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བྱ་བ་གོང་སྤེལ་དང་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བུ་གསར་པ་ཞིག་འཚོལ་སྙེག་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། སྒོས་སུ་དུས་རབས21པ་སྟེ་འཛམ་གླིང་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་དུས་རབས་འདིར། བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ཅན་དུ་གཏོང་བ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་འགྲོས་དང་མཉམ་པར་བྱེད་པའི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་དགོངས་ནས། 2007ལོར་མཚོ་སྔོན་པོ་བོད་ཡིག་དྲ་བ་དང་། མཚོ་སྔོན་པོ་རྒྱ་ཡིག་དྲ་བ། མཚོ་སྔོན་པོ་རྒྱ་ཡིག་ཟིན་བྲིས། མཚོ་སྔོན་པོ་བོད་ཡིག་ཟིན་བྲིས། མཚོ་སྔོན་པོའི་རླབས་སྒྲ་བཅས་སྡེ་ཚན་ཆེན་པོ་དུ་མའི་གྲུབ་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་དྲ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཙུགས་པའི་ཁར། 2013ལོར་འཛམ་གླིང་གི་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་མེད་པའི་སྟོང་ཆ་དང་བོད་ཡིག་དྲ་དམངས་རྣམས་ཀྱི་བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་གྱི་མཁོ་འདོད་སྐོང་བར་དམིགས་ནས། བློ་སྤོབས་ཆེན་པོ་དང་སྤྱན་རྒྱ་ཡངས་པོས་ཡོངས་འཛིན་འཚོལ་བཤེར་གྱི་འདོན་སྤེལ་དཔུང་སྡེའི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་འདོན་སྤེལ་གྱི་ལས་གཞི་ཆེན་མོ་སྤེལ་བས། མཚོ་ལྷོ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་དང་སྐྲུན་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། འདི་ལྟར་ཡོངས་འཛིན་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གསར་འཛུགས་ཐད་ལ་བྱས་རྗེས་བླ་མེད་འཇོག་མཁན་གྱི་དགེ་རྒན་ཚེ་ལོ་དང་། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་རྡོ་ལྷ་ལྟ་བུ་རེ་ཟུང་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པར་འདོད་མོད། ཡིག་ཚོགས་ཧ་ཅང་མང་བར་དོགས་ནས་གནས་སྐབས་རིང་ངོ་སྤྲོད་བྱས་མེད། མཐར་རྩོམ་ཡིག་འདི་འབྲི་བར་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲོད་མཁན་དང་རྒྱུ་ཆ་མཁོ་སྤྲོད་མཁན། ཡིག་སྒྱུར་དང་ཞུས་དག་རོགས་རམ་གནང་མཁན་གྱི་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོ་དག་ལའང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ།\nསྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༦ ཉིན་ཤེད་བུའམ་བོན་རྒྱ་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་ཕེ་རེ་སིར་རྫོགས་པར་བྲིས།\n1 མིག་གསུམ་པ། ཡོངས་འཛིན་བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གླེང་བ།


Terdzo-HI-007 - Rinchen Terdzö\nrdzogs chen yang ti nag po gser gyi 'bru gcig pa'i dbang bskur gyi zur 'debs 'jug bde'i lam ston\nVolume 59 (ཧི) / Pages 275-290 / Folios 1a1 to 8b4\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 59 > Text #7 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. rdzogs chen yang ti nag po gser gyi 'bru gcig pa'i dbang bskur gyi zur 'debs 'jug bde'i lam ston. In Rin chen gter mdzod chen mo pod nga dgu pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 59) by 'jam mgon kong sprul, 275-290. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nces rang 'dra'i blo rmongs shin tu 'jug pa bde ba'i gnas la'ang rnam par 'khyams par mthong nas/_smin byed khral sprad lan gcig po de'ang chad lhag gis skyon du ma gyur pa zhig byung na legs pa'i cha rkyen du pad+ma gar dbang blo gros mtha' yas pa'i sdes rdzong shod bde gshegs 'dus pa'i pho brang chen por bgyis pa dge legs 'phel/_sarba dA mang+ga laM\n༄༅། །རྫོགས་ཆེན་ཡང་ཏི་ནག་པོ་གསེར་གྱི་འབྲུ་གཅིག་པའི་དབང་བསྐུར་གྱི་ཟུར་འདེབས་འཇུག་བདེའི་ལམ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ཤྲཱི་མཱཾ་གུ་རུ་ན་མཱ་མི། རྫོགས་ཆེན་ཡང་ཏི་ནག་པོ་གསེར་གྱི་འབྲུ་གཅིག་པའི་དབང་རྫོགས་པར་བསྐུར་བ་ལ་གཉིས། སྟ་གོན་དང་། དངོས་གཞིའོ། །དང་པོ་ནི། སྟེགས་བུ་ཁེབས་ལྡན་གྱི་སྟེང་དུ་མཎྜལ་ལ་འབྲུའི་ཚོམ་བུ་ལྷ་གྲངས་སམ་གཙོ་འཁོར་དགུ་བཀོད་པའི་སྟེང་དུ་རྐང་གསུམ་ལ་བུམ་པ་སོ་ལྔའི་བཅུད་ལྡན་མགུལ་ཆིངས་སྔོན་པོ་ཁ་རྒྱན་དང་བཅས་པ་བཞག །ཞི་ཁྲོ་རིགས་བརྒྱའི་སྐུ་ཙཀ་ཚང་བ་ཁ་རྒྱན་གསེབ་བམ་མདུན་དུ་བཞུགས། སྔགས་བྱང་། ཕུར་བུ། དབུ་རྒྱན། རྡོར་དྲིལ་ལས་བུམ་སོགས་དབང་རྫས་རྣམས་ཀྱང་གཡས་གཡོན་གང་བདེར་བཀོད། སྨན་རཀ་གཏོར་གསུམ། ཆུ་གཉིས་ཉེར་སྤྱོད་སྤྱི་ལྟར་བཤམ། དཀར་བགེགས་གཉིས། སོ་ཤིང་དཔུང་སྐུད་ཀུ་ཤ་ཟན་ཆངས་རྣམས་སློབ་མའི་གྲངས་མཉམ། ཞི་དྲག་དང་ཏིལ་སྦྱོང་གི་ཆས། བགེགས་ གཏོར་ཁྲུས་སྣོད་བཅས་འོག་ཏུ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པར་བྱ། དེ་ནས་བརྒྱུད་འདེབས་སོགས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། རང་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་གཞིའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ང་རྒྱལ་ལ་གནས་པས། དཀར་གཏོར་གསེར་སྐྱེམས་བྱིན་རླབས་འབུལ་ཚིག་སྤྱི་མཐུན་བྱས་པས་ས་སློང་གི་ས་བཅད་ཚང་། བགེགས་གཏོར་ཡང་དེ་ལྟར་བྱས་ལ་ཕྱིར་དོར། ལས་བྱང་ལྟར་བཀའ་བསྒོ་སྔགས་བཅས་དང་། ཧ་ཧཱ་ཧི་ཧཱི་ཧེ་ཧཻ་ཧོ་ཧཽ་ཨཱ་རལླི་ཧོ་ཧྲཱིཾ་ཧྲཱིཾ་ཕེཾ་ཕེཾ༔ ཞེས་པས་བསྐྲད། མཚམས་གཅོད་དང་མེ་མཚམས་བརྗོད། སྐྱབས་སེམས་ཚོགས་གསོག་མཆོད་རླབས་རྣམས་དང་། ལྷ་བསྐྱེད་གཏེར་གཞུང་རྐྱང་པ་ལ་ཁ་སབ་བོར་བའི། མ་བསྐྱེད་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་འོ༔ ཞེས་པ་ཡན་གྱིས་གསལ་གདབ། སྤྱན་འདྲེན་ནས་བཤགས་པའི་བར་དུ་གཏང་། བཟླས་པ་ཅུང་ཟད་དང་གཞི་བསྟོད་བྱས་པས་བདག་བསྐྱེད་གྲུབ། དེ་ནས་ལྷ་དང་དབང་རྫས་སྟ་གོན་ལ། མཆོད་ཁ་གསོས་ཏེ་བྱིན་བརླབ། མངོན་རྟོགས་གསལ་གདབ་བཅས་ཞིབ་ཏུ་བརྗོད་ལ་ཚོམ་བུ་བུམ་པ་དབང་རྫས་རྣམས་ལ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་བྱ། སྤྱན་འདྲེན་ཕྱིན་སྔར་ལྟར་ལ་དབང་རྫས་རེ་རེ་བཞིན་བསྙེན་པ་བརྒྱ་རྩ་བཟླ་བར་གསུངས་པས་བུམ་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སོ་སོར་དམིགས་ཏེ་བོ་དྷི་ཙིཏྟ་བརྒྱ་རྩ་རེའམ། ལོངས་སྐབས་ཆུང་ན་སྤྱིར་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་བཟླས་ལ་གཞི་བསྟོད་བྱ། ལས་བུམ་དུ་རྡོར་སེམས་བསྐྱེད་བཟླས་འོད་ཞུ་དང་དཔུང་སྐུད་ཀྱང་ལས་སྔགས་གང་རུང་གིས་མདུད་པ་བཏབ་ལ་གཞག །བཅས་རྣམས་ཡོལ་བས་བསྒྲིབ་བོ། །དེ་ནས་སློབ་མ་སྟ་གོན་ནི། ཐོག་མར་སློབ་མ་རྣམས་སྒོའི་རྒྱབ་ཏུ་འཚོགས། སྒྲུབ་ཁང་གི་སྒོ་བཅད། ལས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཟན་ཆངས་རེ་རེ་བཀྲམ། ལུས་དྲུད་བྱས་པས་ཐོག་མེད་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་ཐིམ་པར་བསམ་ཞིང་ཡིག་བརྒྱ་ལན་གསུམ་བརྗོད་དུ་གཞུག །དེ་ཉིད་ཆངས་བུ་བྱས་པ་ཟངས་གཞོང་དུ་གླུད་གཟུགས་བཞག་པ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས། ལས་བུམ་གྱི་ཆུ་དང་། ཇི་ལྟར་བལྟམས་པས་ཡིག་བརྒྱ་བརྗོད་ལ་ཐམས་ཅད་ནས་གླུད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཁྲུས་བྱ། དེ་ནས་སྦྱོང་ཆས་རྣམས་བཤམས་ལ། སམྦྷ་ར་ལན་གསུམ་གྱིས་ཞི་བ། སུམྦྷ་ནི་གསུམ་གྱིས་ཞི་དྲག་ཕྱེད་མས་སྦྱང་། ཏིལ་ལ་རླུང་འབུད་དུ་གཞུག་ལ། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གར་པཾ་ནག་པོ་ལ་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་འུབ་ཀྱིས་འདུས་ཏེ་སྡིག་པའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ། ལྟེ་བར་རཾ་ལས་གཏུམ་མོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ལྕེ་འབར་བས་དེད་དེ་སྣ་བུག་གཡས་ནས་ཐོན། མདུན་གྱི་ཏིལ་ལ་ཐིམ། དེའང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོར་བསྲེགས་ཤིང་སྦྱངས་ཏེ་དག་པར་གྱུར་པར་མོས་ཤིག །ཏིལ་གཡས་གཡོན་དུ་ལན་གསུམ་བསྐོར་ཞིང་མེ་ཆུར་དོར་བ་ལན་གསུམ་གྱི་རྗེས་མེ་ཆུ་རྒྱབ་ཏུ་དོར། དེ་ནས་གླུད་གཏོར་ལ་ཆབ་བྲན་ཏེ་སྔགས་དྲུག་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་གིས་བྱིན་བརླབ། བགེགས་འགུགས་པ་དང་བསྔོ་བའི་ཚིག་བླ་མ་དགོངས་འདུས་ལས་འབྱུང་བ། ཧཱུྃ། ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བཞི་སོགས། ཉོན་ཅིག་བགེགས་དང་སོགས་ལྟ་བུས་བྱས་ན་སྐབས་སུ་བབས་ཤིང་། སྤྱི་འགྲོ་མཚོན་བྱེད་སྔགས་ཙམ་གྱིས་བྱས་ཀྱང་ཆོག །གླུད་གཏོར་ཕྱིར་བོར་ལ་དྲག་སྔགས་ཡུངས་ཐུན་གུ་གུལ་དུད་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྐྲད། དེ་ནས་ལས་སློབ་སྒོ་དྲུང་དུ་འཁོད་ནས། དེ་ལ་ཐོག་མར་ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཁང་གཉན་པོའི་སྒོ་སྲུང་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུ་བ་གསོལ་བའི་མོས་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས་གྱིས། ཀྱེ་ཀྱེ༔ ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་སོགས་ཞུ་ཞིང་ལན་གདབ། ལས་སློབ་ཀྱིས་དྲི་ལན་བྱས་ཏེ་སྔགས་ཀྱིས་སྒོ་ཕྱེས་ལ་དལ་བུས་ནང་དུ་འཇུག་པའི་སྐབས། སློབ་དཔོན་གྱིས། ན་མོ་དེང་གི་གནས་མཆོག་སོགས་དང་ཧཱུྃ་བཞི་པའི་དྲག་སྔགས་བརྗོད་ལ་ཡུངས་ཐུན་འཐོར། གུ་གུལ་ཤ་ཆེན་བསྲེག་རོལ་མོའི་སྒྲ་བཅས་བགེགས་བསྐྲད་ལ་གཞུང་ལྟར་སྲུང་འཁོར་བསྒོམ། དེ་ནས་ལས་སློབ་ནས་ཕྱག་བྱས་ཏེ་གྲལ་དུ་གཞུག་པར་ཞུ། བླ་མས་གནང་བ་བསྩལ་ལ་སློབ་མ་ཕོ་གཡས། མོ་གཡོན་གྲལ་གྱི་རིམ་པར་འཁོད། མེ་ཏོག་བཀྱེ་བསྡུ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་གསལ་གདབ། ཆོས་བཤད་ཅི་ལྟར་འོས་པས་ཐོག་དྲངས་ཏེ། དེ་ལ་འདིར་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུའི་རྩེ་རྒྱལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ། མན་ངག་སྡེའི་མཐར་ཐུག་ཞག་བདུན་གྱིས་གདོད་མའི་ས་ལ་སྐྱེལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཏི་ནག་པོ་གསེར་གྱི་འབྲུ་གཅིག་པའི་སྨིན་བྱེད་ཟབ་མོ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྟ་གོན་དང་དངོས་གཞི་གཉིས་ལས། ཐོག་མར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སློབ་མ་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཞུ་བའི་ཡོན་དུ་དམིགས་ཏེ་མཎྜལ་འབུལ་བ་ཞུ། ཞེས་འབུལ་དུ་གཞུག །བླ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོར་དངོས་སུ་བཞུགས་པ་ལ་མི་ཕྱེད་དད་པའི་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་ཐལ་མོ་མེ་ཏོག་དང་བཅས་ཏེ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། ཧེ་རུ་ཀ་དང་སོགས་གསུམ། བླ་མས། འདིར་འཚོགས་པའི་གྲལ་རྣམས་སོགས་ནས། སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན༔ སོགས་གཞུང་གསལ་དོན་རྒྱས་པར་འཆད་ནུས་ན་དེ་ལྟར་བྱ། མི་ནུས་པའམ་མི་སྤྲོ་ན། སྔ་མའི་འཕྲོས་སུ། འོན་ཀྱང་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་ཅིང་འཆི་བའི་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ཡུན་རིང་མི་སྡོད་པར་མྱུར་དུ་འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་བབས་པར་འགྱུར་ལ། འཆི་བའི་ཚེ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྣང་ཐམས་ཅད་ཤུལ་དུ་ལུས། དེའང་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་ལྟར་སྣང་བདེ་བ་ཡུད་ཙམ་ལ་སྤྱད་པར་འགྱུར་ཡང་སླར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡུན་རིང་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དགེ་བས་ཐར་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་ཅིང་གཏན་གྱི་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་པ་ཡིན། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་བཟོད་དཀའ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དོས་དྲགས་ཡུན་རིང་དུ་མྱོང་བར་བྱེད། སྤྱིར་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གནས་རིས་མཐོ་དམན་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་ཤིང་། ཐར་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པའི་གཏན་བདེའི་གོ་འཕང་མཆོག་ལ་འཁོད་པར་འགྱུར་བས། འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་ཤས་དང་ངེས་འབྱུང་ཚད་མེད་པ་སྐྱེད་ཅིང་། ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་སྙིང་ནས་སྤྲོ་བའི་འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོས་འཇུག་ལྡོག་གོ་མ་ལོག་པ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རང་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ། འཇག་མིག་གི་སྲིན་བུ་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །དེའང་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེས་པའི་གདོད་མའི་གཞི་ལས་གཞི་སྣང་གི་རྩལ་ཤར་བའི་ཚེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་རང་སྣང་དུ་ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་དེ་གྲོལ་གཞིའི་དབྱིངས་སུ་སངས་རྒྱས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རང་རྩལ་གཞན་དུ་ལོག་པར་རྟོག་སྟེ་གཞི་ཐོག་ནས་འཁྲུལ་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཀྱང་། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་ཆ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་རྟོག་གིས་བསླད་པ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་ཡེ་གཞིའི་དབྱིངས་ལས་གང་དུའང་གཡོས་པ་མེད་པས། གདམས་ངག་ཟབ་མོའི་གནད་ཀྱིས་ཟིན་ན་གློ་བུར་འཁྲུལ་པ་སེལ་བའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཉིད་ལ་རང་སར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ལམ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་དགོས། གློ་བུར་གྱི་འཁྲུལ་པ་ཞེས་པའང་མ་རིག་པས་རྒྱུ་བྱས། ཉོན་མོངས་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པས་གནས་ལུགས་གྱི་རང་ངོ་བསྒྲིབས་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་སྐྱེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཐབས་ལ་རྟག་ཏུ་འབད་པ་གལ་ཆེ་ཞིང་། ད་ལན་གྱི་སྐབས་འདིར་ཡང་སྟོབས་བཞི་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་སྡིག་པ་སྦྱོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བོར་བླ་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྐད་ཅིག་གིས་གསལ་བ་ལ་དད་གུས་དྲག་པོས་ཡིག་བརྒྱ་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཟླས་པས། སྐུ་ལས་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་ཆུ་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པར་བྱུང་སྟེ་ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་ཉེས་ལྟུང་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ལ་དག་ཅིང་བྱང་བར་གྱུར་པར་མོས་ལ་ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་ཟློས་ཤིག །ཅེས་བྱས་ལ་ལན་བདུན་སོགས་བཟླས་པའི་མཐར། ཐལ་མོ་སྦྱོར་ལ་བཤགས་པའི་རྗེས་ཟློས་ལན་གསུམ་བྱར་གཞུག །ཧོ༔ ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སོགས། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་སྡིག་སྒྲིབ་དག་པའི་གནང་བ་བསྩལ་ཏེ་འོད་དུ་ཞུ་ནས་རང་རང་ལ་ཐིམ་པར་མོས་ཤིག །དེ་ལ་སྡིག་སྒྲིབ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བཤགས་ཤིང་བསྡོམས་ན་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་རེས་ཀྱང་སྡིག་པའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འཇོམས་ཤིང་མྱུར་དུ་དག་ཚངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་དཀར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་གཞིའི་བཞུགས་ཚུལ་དང་རང་བཞིན་མཐུན་པས་བཏང་སྙོམས་མེད་པར་བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་རེ་བསགས་པས་ཀྱང་ཚོགས་ཆེན་རིམ་གྱིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས་བླང་དོར་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག །ཅེས་པ་ཙམ་མམ་དོན་བཀྲོལ་ལ་རྒྱས་པར་བཤད། དེ་ནས་མཚམས་སྦྱོར་གསོལ་འདེབས་རྣམས་གཞུང་གསལ་དང་སྤྱི་མཐུན་བྱས་ལ། སྐྱབས་འགྲོ། སེམས་བསྐྱེད། རིགས་ལྔའི་སྡོམ་གཟུང་རྣམས་ལན་གསུམ་གསུམ་རྗེས་ཟློས་བྱར་གཞུག །ཧཱུྃ༔ རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོ་སོགས་ཀྱིས་ལས་བུམ་ནས་ཁྱོར་ཆུ་སྦྱིན། མིག་དར་མེ་ཏོག་༼དངོས་སྟ་མི་སྦྲེལ་དུས།༽་་་སྐབས་འདིར་མི་གཏད་དབང་དངོས་གཞིའི་མགོར་སྦྱར་ན་སྟབས་བདེ། སྤྱི་བོར་འཁོར་ལོ་དཀར་པོ་སོགས་གནས་གསུམ་བྱིན་རླབས་དང་གོ་བགོ །སོ་ཤིང་ལྟས་བརྟག །དཔུང་སྐུད་སྲུང་བ། ཀུ་ཤའི་མལ་སྟན་སྦྱིན་ཅིང་རྗེས་གདམས་པ་གཞུང་གསལ་ལྟར་སོང་ནས། དེས་སྔོན་འགྲོ་སྟ་གོན་གྱི་ཆོས་རྣམས་གྲུབ་པ་ལགས་པས་དགེ་རྩ་གཞན་དོན་དུ་བསྔོ་བས་རྒྱས་འདེབས་པར་ཞུ། ཞེས་བསྔོ་སྨོན་བྱས་ལ་གྱེས། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྟ་གོན་གྱི་ལྷ་ལ་མཆོད་བསྟོད་བྱས་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་པ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་བཏེགས། ཡིག་བརྒྱས་ནོངས་པ་བཤགས། བདག་བསྐྱེད་འོད་གསལ་དུ་ཞུགས་ཤིང་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པས་བསྔོ་སྨོན་ཤིས་བརྗོད་བྱའོ།། །། ࿊ གཉིས་པ་དངོས་གཞིའི་ཐོག་མར། སྟེགས་བུ་ལ་རས་བྲིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོད་ན་བཀྲམ། མེད་ན་ཚོམ་བུ་སྔར་བཞིན་བཀོད་པའི་དབུས་སུ་སྔར་སྟ་གོན་བྱས་པའི་བུམ་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན། ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་དབུ་རྒྱན། རྡོ་རྗེ། དྲིལ་བུ། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་ཙཀླི། ཐོད་པ་མཚན་ལྡན་ཆང་དང་ཆོས་སྨན་སྦྱར་བས་བཀང་བ། མེ་ལོང་གསལ་བ། ཤེལ་རྡོ། མར་མེ། རླུང་གཡབ་རྣམས་བཀོད། ཕྱི་ནང་མཆོད་པ་དང་། འབྱོར་ན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྒྱན་རྣམས་ཀྱང་བཀྲམ་ལ་བག་དྲོ་བར་བྱ། མཆོད་གཏོར་ཚོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པར་གསག་གོ །དེ་ནས་བརྒྱུད་པའི་གསོལ་འདེབས་བྱ། ཞི་ཁྲོ་དོན་གྱི་ཕྲིན་ལས་གཞུང་བསྲང་། སྤྱན་འདྲེན་གྱི་སྐབས་སྟ་གོན་གྱི་ལྷ་ཡང་བསྟིམ། བདག་མདུན་སོགས་གཉིས་འཛིན་གྱི་མཚན་རྟོག་ལས་འདས་པའི་སྣང་སྲིད་གཞིར་བཞེངས་ཡེ་རྫོགས་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བཏབ་ལ་བཟླས་པ་དང་། སྲུང་མའི་གཏོར་འབུལ། ཚོགས་མཆོད་བྱ། གདོད་ནས་དག་མཉམ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པ་དོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའམ། གོ་རྟོགས་དམན་ན་རིག་པའི་མེ་ཏོག་དོར་ཞིང་། སློབ་མ་གཞུག་པར་གནང་བ་ནོད་དོ། །དེ་ནས་སློབ་མ་རྣམས་འདུས་ཏེ་ཁྲུས་ནས་དབྱུང་། བགེགས་གཏོར་བཏང་། བཀའ་བསྒོ་ཞིང་བགེགས་བསྐྲད་སྲུང་འཁོར་བསྒོམ། སེམས་བསྐྱེད་གསལ་བཏབ་ལ། ཆོས་བཤད་གང་འོས་ལས་ཁྱད་པར། དེའང་གདུལ་བྱའི་དབང་པོ་དམན་མཆོག་གི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་རེ་ཞིག་འདུལ་བྱེད་གཉེན་པོ་ཐེག་པའང་རིམ་པ་དགུར་བྱུང་བ་ལས། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་ཅིང་བགྲོད་རྩོལ་གྱི་ལམ་ལས་འདས་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་སྡེ་ལས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ལམ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོས་འཕགས་པ་གསང་སྐོར་བླ་ན་མེད་པ་ལ། ཀུན་བཟང་དགོངས་པ་མ་བསྒྲིབས་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཨ་ཏི་སྙིང་ཐིག །རྩོལ་མེད་འབྲས་བུའི་ཐེག་པའི་སྤྱི་གནད་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྤྱི་ཏི། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་ཡང་བཅུད་སྙིང་པོར་ཕྱུང་པ་ཡང་ཏི་བཅས་གསུམ་དུ་གྲགས་པ་ལས། འདིར་ཕྱི་མ་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡིན། དེ་ལས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྱུར་འགོ་བཅོ་ལྔས་མཚོན་གདམས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་བཞུགས་པ་ལས་སྐབས་སུ་བབས་པ་འདི་ནི་ཡང་ཏི་ནག་པོ་གསེར་གྱི་འབྲུ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀུན་དངོས་ཨོ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བ་ཚལ་དུ་རྩོལ་མེད་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་བཞུགས་པའི་ཚེ། སྲོད་ལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། ནམ་གུང་རྡོ་རྗེ་འཆང་། ཐོ་རངས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། ནམ་ལངས་དཔལ་ཐོག་མའི་མགོན་པོ་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔས་བསྐོར་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱོན་ནས་གདམས་ངག་གི་ཡི་གེ་བཞུགས་པའི་གྭའུ་རྣམས་རིམ་གྱིས་གནང་བ། དེ་དག་གི་དོན་ཧ་ཅང་ཟབ་དྲགས་པས་སུ་ལའང་མ་གནང་བར་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་གསུམ་སོང་བ་ན། མ་འོངས་དུས་ཤིན་ཏུ་སྙིགས་མའི་སེམས་ཅན་ཚེ་ཐུང་ཞིང་ལེ་ལོ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཚད་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེས་དགོངས་ཏེ་མངའ་བདག་ཡབ་སྲས་དང་ཇོ་མོ་མཚོ་རྒྱལ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་གདམས། མཚོ་རྒྱལ་གྱིས་སྒམ་པོ་གདར་གྱི་རི་བོའི་རྒྱབ་ངོས་མཚོ་མཎྜལ་ནག་པོར་གཏེར་དུ་སྦས་པ་ཕྱིས་དུས་ལ་བབས་པའི་ཚེ་ཉང་བན་ཏིང་འཛིན་བཟང་པོའི་རྣམ་འཕྲུལ་འགྲོ་མགོན་དུང་མཚོ་རས་པས་སྤྱན་དྲངས་པ་སྟེ། ཆོས་འདིའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡང་གུ་རུ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལས། ཆོས་འདི་རྣམས་རྩ་བའི་གནད་ཚིག་དམ་པ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་བཅུད་ཕྱུང་བ་ཡིན༔ རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང༔ རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གསང་བའི་མཛོད་ཕུགས༔ དགའ་རབ་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་མཛོད་ཀྱི་ནོར་བུ༔ པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཐུགས་བཅུད༔ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ཁྲག༔ ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་དང་སྐད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ༔ ཆོས་འདི་རྒྱ་གར་བས་ཐོབ་ན་རྒྱ་གར་བ་འཚེངས༔ རྒྱ་ནག་པས་ཐོབ་ན་རྒྱ་ནག་པ་འཚེངས༔ བོད་ཀྱིས་ཐོབ་ན་བོད་འཚེངས༔ སུས་ཐོབ་འཚེངས་པའི་ནོར་བུ་ཡིན་ཏེ༔ ཆོས་འདི་ལས་ངན་འདག་པའི་ཁྲུས་ཆུ༔ སྡིག་སྒྲིབ་གཞར་བའི་སྤུ་གྲི༔ ཐར་ལམ་འཁྲིད་པའི་ལམ་མཁན༔ བར་དོ་བགྲོད་པའི་སྐྱེལ་མ༔ ཞིང་ཁམས་བལྟ་བའི་མེ་ལོང༔ ཆོས་འདི་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བཅུ་སྟེ༔ ཆོས་གཞན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལ་སྨོན་ལམ་བཏབ་དགོས་པ་ཡིན༔ འདི་ལ་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་དུ་མཇལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས༔ ཆོས་གཞན་དབང་བསྐུར་ནས་ལྷ་ཡིད་སྨོན་བྱས་ནས་སྒོམ་པ་ཡིན༔ འདི་ལ་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས༔ ཆོས་གཞན་གོམས་འདྲིས་ལ་རེ་བ་ཡིན༔ འདི་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས༔ ཆོས་གཞན་ལ་ལྷ་ཡིད་ཀྱིས་སྒོམ་པ་ཡིན༔ འདི་ལ་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས༔ ཆོས་གཞན་རང་ལུས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ཟེར་ནས་ཡིད་སྨོན་བྱེད༔ འདིར་རང་ལུས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས༔ ཆོས་གཞན་དུག་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིན་ཟེར་ཀྱང་ངོ་མི་ཤེས༔ འདིར་ཡེ་ཤེས་ལྔར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས༔ ཆོས་གཞན་བར་དོ་ཡོད་ཟེར་ཡང་ཁ་བཤད་ཙམ་ལས་སྟོན་མི་ནུས༔ འདིར་བར་དོ་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་དུ་གཏན་ལ་འབེབ་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས༔ ཆོས་གཞན་ལོ་དང་ཟླ་བར་བསྒོམ་དགོས༔ འདི་ཞག་བདུན་ལ་ངོ་འཕྲོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས༔ ཆོས་གཞན་ལ་ཉིན་མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད༔ འདི་ལ་ཉིན་མཚན་མེད་པར་འོད་གསལ་འཁོར་ཡུག་ཏུ་འཆར་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས༔ ཆོས་གཞན་རང་ལུས་ཤ་ཁྲག་ཏུ་རིག༔ འདིར་འོད་ལུས་སུ་མཐོང་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས༔ དེ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ༔ ཞེས་དང་། ཨེ་མ༔ གདམས་ངག་མཐོང་གྲོལ་ཡང་ཏི་ནག་པོ་ཞེས༔ ཟུར་ཙམ་ཐོས་པས་བསྐལ་པའི་སྒྲིབ་པ་འདག༔ ཉམས་སུ་བླངས་ན་འོད་ཕུང་མངོན་འཚང་རྒྱ༔ གོ་བ་ཙམ་ཡང་བདེ་ཆེན་ས་ལ་བགྲོད༔ ཨོ་རྒྱན་ཐུགས་སྲོག་སྙིང་གི་ཏི་ཀ་འདི༔ རིག་འཛིན་སྙིང་པོ་བླ་མེད་གནད་ཀྱི་དོན༔ ཟག་མེད་ཕུང་པོ་བདེ་ཆེན་ཡེ་སངས་རྒྱ༔ འདི་འདྲའི་ཟབ་ཏིག་བདག་འདྲ་པདྨའི་ལུགས༔ འདི་ཉིད་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ༔ རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ངེས་པའི་སྐལ་པ་ཅན༔ ཞེས་སོགས་བསྔགས་པ་དོན་དང་ལྡན་པའི་སྨིན་བྱེད་ཟབ་མོ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྔོན་འགྲོ་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་སོང་གྲུབ་ནས། ད་ལམ་དངོས་གཞིའི་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་པས་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞུ་བའི་ཡོན་དུ་དམིགས་ཏེ་མཎྜལ་ཕུལ། ཅེས་པས་མཚམས་སྦྱོར་ལ་མཎྜལ་འབུལ་དུ་གཞུག །མཚམས་སྦྱོར་སྤྱི་འགྲེ་བཅས། ཨུ་དུམྦ་ར་སོགས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་དང་། ཨོཾ་བཛྲ་ཙཀྵུར་སོགས་ཀྱིས་མིག་དར་སྦྱིན།་་་གཏེར་གཞུང་སྟ་གོན་སྐབས་ཡོད། གསོལ་འདེབས། ཧེ་རུ་ཀ་དང་གཉིས་མེད་པའི༔སོགས་སྟ་གོན་སྐབས་ལྟར་ལ་མཇུག་གི་ཚིག་རྐང་གཅིག་ལ། དབང་བསྐུར་གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ༔ ཞེས་བསྒྱུར། དེ་ནས་རྒྱུད་དག་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ་སྐྱབས་སེམས་སྡོམ་གཟུང་རྣམས་དེ་ལྟར་ལན་གསུམ་གསུམ་བྱར་གཞུག །དེ་ནས། ད་ནི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་དབང་བསྐུར་བ་ནི༔ སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་སོགས་ནས་དམ་ཆུ་བླུད་ཅིང་དམ་ཚིག་བསྒྲག །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་གྱི་རྩ་བ་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ཡང་ལམ་གྱི་སྲོག་རྩ་ནི་དམ་ཚིག་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་དམ་ཚིག་ལས་འགལ་ཞིང་ཉམས་པར་གྱུར་ན་མནར་མེད་པའི་དམྱལ་བར་ལྷུངས་ཏེ་ཐར་པའི་དུས་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དམ་ཚིག་མ་ཉམས་ཤིང་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྲུངས་ན་ཚེ་གཅིག་གིས་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དམ་ཚིག་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཉམས་པ་མེད་པར་བསྲུང་བ་ལ་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག །ཅེས་གདམ། སྤྲོ་ན་དམ་ཚིག་གི་རྣམ་དབྱེ་རྒྱས་པར་བཤད། ཧཱུྃ༔ རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སོགས་ཀྱིས་དམ་བསྒག །ཡེ་ཤེས་པ་གཟབ་སྟེ་དབབ། སྙིང་པོའི་མཐར། བཛྲ་ཛྙཱ་ན་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཱཿ བཏགས་པ་དྲག་ཏུ་བརྗོད། བསྐོར་བ་དངོས་སུ་མ་འགྲིགས་ན་ཡིད་ཀྱིས་བྱས་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དྲངས་ཏེ་ཡོལ་བ་བསལ། མེ་ཏོག་དོར་ལ་ཅོད་པན་རེ་ཞིག་བཞག །མིག་དབྱེ་བར་ཞུ་ཞིང་དབྱེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁ་དོག་བརྟགས་ལ་ལུང་བསྟན། མེ་ཏོག་གང་དུ་ཕོག་པའི་རིགས་དང་མཐུན་པར་མིང་གདགས། ཕྱག་ཤིང་གིས་མཚོན་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་བརྡ་དོན་ངོ་སྤྲད། ཅོད་པན་སླར་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ། ཨོཾ་པྲ་ཏི་གྲྀཧྞ་སོགས་དང་སྤྲོ་བསྐྱེད་བརྗོད། དེ་རྣམས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱི་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཆོས་རྒྱས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞུགས་ནས་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་བ་ཞུ་བའི་ཡོན་དུ་མཎྜལ་འབུལ་འཚལ། ཞེས་ཕུལ་ལ་གསོལ་གདབ་ལན་གསུམ་བྱ། དེ་ནས་བུམ་པ་སོགས་རིགས་པའི་དབང་ལྔ་བསྐུར། ལྷ་དབང་གི་ཐོག་མར། ཧཱུྃ༔ ཡིད་ཆོས་རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་པས༔ སོགས་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ཤློ་ཀ་གཅིག་འོག་ནས་ཡར་བླང་། དེ་ནས་རྣམ་སྣང་ཡབ་ཡུམ་ནས་གཟུང་། དབང་ཕྱུག་ཉེར་བརྒྱད་ཚང་བའི་བར་གྱིས་བུམ་དབང་རྫོགས་ནས། དབང་གོང་མ་གུད་སྦས་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་ནས་གསང་བ་མཆོག་གི་དབང་ཆེན་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་ལ་འཇུག་པ་ཞུ་བའི་ཡོན་དུ་མཎྜལ་ཕུལ། དྲིས་ལན་ནས་བརྩམ་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སྒོ་དབྱེ་བ་དང་། བུམ་པ། བདུད་རྩི། མེ་ལོང་། ཚིག་དབང་། བརྡ་ལམ་ཕྱེ་བའི་དབང་བཅས་མཐར་ཆགས་སུ་བསྐུར་ནས། དོན་དམ་སྤྲོས་མེད་བརྡའི་དབང་ཤེལ་རྡོ། རྔའམ་དྲིལ་བུ། མར་མེ། མེ་ལོང་། རླུང་གཡབ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་དབང་རྣམས་རྩ་ཚིག་དང་སྦྱར་བའི་བརྡ་བཤད་ངོ་སྤྲོད་རྒྱས་པ་ལྷ་རྗེ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པ་ལྟར་བཏང་ལ་ཤིས་བརྗོད་ཡན་གྲུབ་པར་བྱ། གཏེར་གཞུང་ལྟར། དེ་ལྟར་ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སོགས་ནས། རྫོགས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ༔ བར་དང་། བརྡ་བཤད་ལྷན་ཐབས་འཕྲོས། དེ་ལྟར་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་སོགས་ནས། སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་འཚལ་ལོ། །ཡན་ཚང་བར་བརྗོད་པས་དབང་བསྐུར་རྫོགས་པར་གྲུབ་ནས། མཚམས་སྦྱོར་སྤྱི་འགྲེ་བཅས་དམ་ཚིག་བསྒྲག་གཟུང་། གཏང་རག་མཎྜལ། ལུས་འབུལ། དགེ་བསྔོ་བྱས་ལ་སློབ་མ་གྱེས། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚོགས་ལ་རོལ་པ་ནས། བཀྲ་ཤིས་བརྗོད་པའི་བར་ཕྲིན་ལས་དང་གསང་བ་སྤྱིའི་འགྲོས་ལྟར་རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་མཐའ་རྒྱས་སུ་བྱའོ།། །།འདི་ནི་དངོས་སྟ་བར་མཚམས་དབྱེ་ཞིང་། དངོས་གཞིའི་སྐབས་ད་ལྟའི་དབང་བསྐུར་སྤྱིའི་འགྲོས་དང་བསྟུན་པའི་ལུགས་སུ་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། ࿊ མགྱོགས་ཆེད་ལྟ་བུར་དངོས་སྟ་སྦྲེལ་མར་བྱེད་ན་དབང་རྫས་ཚང་བ་དང་པོ་ནས་བཀོད། འདོན་འགྲིག་སྒྲུབ་ཚུལ་སྤྱི་ཁོག་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལས་དབང་གི་སྐབས་མིག་དར་མེ་ཏོག་དཀྱུས་ལྟར་གཏད། ཀུ་ཤ་སྦྱིན་པའི་འཕྲོས་སུ། དངོས་གཞིའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་གསལ་གདབ་ལ་འཇུག་པས་ཆོག་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་མཚོར། །རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ཉམ་ཉེས་པའི། །འགྲོ་རྣམས་འཁྲུལ་པའི་མཚང་བརྡིབས་ཏེ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་རང་གྲོལ་ཤོག །ཅེས་རང་འདྲའི་བློ་རྨོངས་ཤིན་ཏུ་འཇུག་པ་བདེ་བའི་གནས་ལའང་རྣམ་པར་འཁྱམས་པར་མཐོང་ནས། སྨིན་བྱེད་ཁྲལ་སྤྲད་ལན་གཅིག་པོ་དེའང་ཆད་ལྷག་གིས་སྐྱོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ལེགས་པའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་པདྨ་གར་དབང་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་པའི་སྡེས་རྫོང་ཤོད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོར་བགྱིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ། སརྦ་དཱ་མངྒ་ལཾ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-HI-007&oldid=126150"


ལོ་བཅུའི་རིང་གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ཁག་ལེགས་པར་སྤྲད་རྗེས། གཞི་རིམ་གོང་མ་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཅིག་དང་བཅུ་གཉིས་སྐབས་ཚོང་ལས་རིག་པ་དང་རྣམ་གྲངས་རིག་པ་གཉིས་ཚོང་ལས་སྡེ་ཚན་གྱི་བསླབ་གཞིའི་སྡེ་ཚན་དུ་དངོས་སུ་བསླབ་འགོ་བརྩམས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཚོང་ལས་རིག་པ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་སྐབས་ཚོང་ལས་ (ཉོ་ཚོང་དང་བཟོ་གྲྭ་) ཀྱི་རྣམ་བཞག་དང་ལག་ལེན་ལེགས་པོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང། ཚོང་ལས་དང་སྤྱི་ཚོགས་དབར་འབྲེལ་བ་ཇི་ཡོད་ཤེས་པར་བྱ་དགོས། ཚོང་ལས་ནི་འཕྲུལ་ཆས་དང་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས། མིའི་རྩོལ་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཁོར་ཡུག་ལ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡང་གཏོང་བའི་བྱ་ལས་ཤིག་ཡིན། ཚོང་ལས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ངོས་འཛིན་པར་ཚོང་ལས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་དང་བཀོད་བྱུས་ཀྱི་རིམ་པར་སློབ་སྦྱོང་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་དེ་དག་ཁོར་ཡུག་དང་ཕན་ཚུན་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་ཡོད་པའི་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་བྱ་དགོས། ཚོང་ལས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་བསྟུན་གོ་ལ་གཅིག་འགྱུར་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་དང། བརྡ་འཕྲིན་འཕྲུལ་ལས་ནི་ཚོང་ལས་ནང་མེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེང་སྐབས་གློག་ཀླད་དང་དྲ་རྒྱར་བརྟེན་ནས་ཚོང་ལས་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ཤུགས་ཆེར་དར་ཡོད་པས། ཚོང་ལས་རིག་པའི་བསླབ་གཞིའི་ནང་དོན་ལའང་དེ་དག་ངེས་པར་འཇོག་དགོས།\nཚོང་ལས་རིག་པའི་བསླབ་གཞིའི་ནང་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་རྟོག་ཞིབ་དང། འཛིན་སྐྱོང། གདེང་འཇོག་བཅས་བྱས་ནས་དེས་ཚོང་ལས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་བཟོ་མིན་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པར་བྱ་དགོས། ཚོང་ལས་རིག་པའི་བསླབ་གཞིའི་ནང་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད། ཁྲིམས་ལུགས། དཔལ་འབྱོར་བཅས་ཀྱིས་ཚོང་ལས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་ཞིག་ཐེབས་པའི་སྐོར་བཀོད་དེ། ཚོང་ལས་རིག་པ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པའི་ངེས་ཤེས་རྙེད་པ་བྱ་དགོས།\nཚོང་ལས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་དང། ལག་ལེན། ཉོ་ཚོང། བཟོ་གྲྭ་བཅས་ལ་དོ་སྣང་སླེབས་པ་བྱ་རྒྱུ།\nཚོང་ལས་ཁང་གི་བཀོད་སྒྲིག་དང། འཛིན་སྐྱོང། ཚོང་འབྲེལ་སོགས་ཚོང་ལས་རིག་པའི་རྨང་གཞིའི་རྣམ་བཞག་ཁག་ལ་རྒྱུས་མངའ་ལོན་པ་བྱ་རྒྱུ།\nཆབ་འབངས་དང། འཛད་སྤྱོད་པ། བཟོ་ལས་པ། སྦྱིན་བདག་སོགས་ཚོང་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་འདྲ་བའི་ལས་འགན་ཁག་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ།\nདང་པོ། ཚོང་ལས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཤེས་བྱ། Foundations of Business\n༡༽ ཚོང་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དགོས་དམིགས། Nature and Purpose of Business\nཚོང་ལས་ཀྱི་གོ་དོན་དང་ཁྱད་ཆོས། Concept and characteristics of business\nཚོང་ལས་དང་། ཆེད་ལས། ལས་ཀ་བཅས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས། Business, profession and employment – distinctive features\nསྤྱི་ཚོགས་དང་དཔལ་འབྱོར་ཚོང་ལས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་། ཚོང་ཁེ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ། Objectives of business – economic and social, role of profit in business\nཚོང་ལས་བྱ་འགུལ་རིགས་བཟོ་གྲྭ་དང་ཚོང་ལས་གཉིས་སུ་དགར་བ། Classification of business activities: Industry and Commerce\nབཟོ་གྲྭ་ལ་དབྱེ་ན། མ་རྒྱུ་མཁོ་སྒྲུབ་བཟོ་གྲྭ་དང་། བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་བཟོ་གྲྭ། ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་བཟོ་གྲྭ་བཅས་ཡོད་པ། Industry – types: primary, secondary, tertiary\nཚོང་ལས་དང་ཚོང་ལས་གཞོགས་འདེགས་ལས་རིགས། Commerce: Trade and Auxiliaries\nཚོང་ལས་ལ་འཕྲད་ངེས་པའི་དཀའ་ཉེན་གྱི་རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་རྐྱེན། Business risks – nature and causes.\n༢༽ ཚོང་ལས་སྡེ་ཁག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི། Forms of Business Organisations\nཁེར་ཚོང་གཉེར་བའི་གོ་དོན་དང་། ཁྱད་ཆོས། དགེ་མཚན། ཞན་ཆ། Sole Proprietorship: meaning, features, merits and limitations\nམཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ཚོང་ལས་གཉེར་བའི་ཁྱད་ཆོས་དང་། རྣམ་དབྱེ། དེབ་སྐྱེལ། དགེ་མཚན། ཞན་ཆ། མཉམ་འབྲེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་རྣམ་གྲངས། Partnership: features, types, registration, merits, limitations, types of partners\nཧིན་དྷུའི་ཁྱིམ་བརྒྱུད་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་ངང་ཚོང་ལས་གཉེར་བའི་ཁྱད་ཆོས་དང། དགེ་མཚན། ཞན་ཆ་སྙིང་བསྡུས། Joint Hindu Family Business : features, merits and limitations\nམཉམ་འབྲེལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་། དབྱེ་བ། དགེ་མཚན། ཞན་ཆ། Cooperative Societies: features , types, merits and limitations\nགཞུང་གཉེར་ཀམ་པ་ནི་དང་སྒེར་གཉེར་ཀམ་པ་ནིའི་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་དང། དགེ་མཚན། ཞན་ཆ། Private Company, Public Company – features, merits and limitations;\nཚོང་ལས་སྡེ་ཁག་གདམ་ང་ཅན། Choice of form of business organizations\nཚོང་ལས་ཐོག་མར་གཉེར་སྐབས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཆ་རྐྱེན་ཁག། Startingabusiness – Basic factors\n༣༽ གཞུང་གི་ཁེ་ལས་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཁེ་ལས། Public & Global Enterprises\nགཞུང་གཉེར་ཁེ་ལས། Public Sector\nགཞུང་གཉེར་ཁེ་ལས་ཁག་གི་སྒྲོམ་གཞི་དང་། ཁྱད་ཆོས། དགེ་མཚན། ཞན་ཆ། Forms of public sector enterprises ; features, merits and limitations\nགཞུང་གཉེར་ཁེ་ལས་ཚན་པའི་བྱེད་ལས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན། Changing role of public sector\nརྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཁེ་ལས་དང་དེའི་ཁྱད་ཆོས། Global Enterprises: features\nམཉམ་འབྲེལ་ཁེ་ལས་ཚན་པ་ཁག་དང་དེའི་ཁྱད་ཆོས་མདོར་བསྡུས། Statutory Corporation\n༤༽ ཚོང་ལས་གཉེར་བའི་ལས་རིགས། Business Services\nདངུལ་ཁང་དང་། ཉེན་སྲུང་འགན་ལེན། སྐྱེལ་འདྲེན། དོས་ཁང་། འབྲེལ་མཐུད་སོགས་ཚོང་ལས་གཉེར་བའི་ལས་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་རྣམ་གྲངས། Nature and types of Business services – Banking, Insurance, Transportation, Ware housing, Communication\nདངུལ་ཁང་གི་རྣམ་གྲངས། ཚོང་ལས་དངུལ་ཁང་གི་བྱེད་ལས། དྲ་ལམ་བརྒྱུད་དངུལ་ཁང་ལས་གཉེར་བྱེད་སྟངས། Banking – types of Banks, Functions of Commercial banks, E- banking\nཉེན་སྲུང་འགན་ལེན་གྱི་རྩ་འཛིན་དང་རྣམ་དབྱེ། Insurance – principles, types: life, fire and marine\nདོས་ཁང་གི་རྣམ་དབྱེ་དང་བྱེད་ལས། Warehousing: types and functions\nསྦྲག་ཏར་ཁང་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ། Postal and Telecom services\n༥༽ གསར་དུ་དར་བའི་ཚོང་ལས་གཉེར་ཐབས། Emerging Modes of Business\nདྲ་ཐོག་ཚོང་ལས་གཉེར་བའི་ཁྱབ་ཚད་དང་ཁེ་ཕན། དགོས་ངེས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས། དྲ་ཐོག་ཚོང་ལས་གཉེར་སྟངས་དང་། རིན་འབབ་སྤྲོད་ལེན་བྱེད་ཐབས། ཚོང་ལས་བདེ་འཇགས། Scope and benefits, Resources required for successful, e-business implementation, On-line transactions, payment mechanism, security and safety of business transactions\nཚོང་ལས་ཕྱིར་གཏོང་བྱེད་པའི་གོ་དོན་དང་། དགོས་མཁོ། ཁྱབ་ཚད། Outsourcing- concept, need and scope.\nསྤྱི་ཚོགས་འགན་འཁྲིའི་གོ་དོན། Concept of social responsibility\nསྤྱི་ཚོགས་འགན་འཁྲིའི་གནད་དོན། Case for social responsibility\nཚོས་ལས་བདག་པོ་དང་། མ་འཇོག་གནང་མཁན། ལས་མི། འཛད་སྤྱོད་པ། གཞུང། སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ལ་ཕྱོགས་པའི་འགན་འཁྲི། Responsibility towards owners, investors, employees, consumers, government and community\nཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཚོང་ལས། Environmental protection and business\nཚོང་ལས་གཉེར་བར་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་དང་གྲུབ་ཆ། Business ethics: concept and elements\nགཉིས་པ། གོ་སྒྲིག མ་དངུལ། ཚོང་། Organisation, Finance and Trade\n༧༽ ཀམ་པ་ནིའི་སྒྲོམ་གཞི། Formation ofaCompany\nཀམ་པ་ནི་འཛུགས་པའི་བརྒྱུད་རིམ། སྐུལ་སློང་། མཉམ་སྡེབ། ཚོང་གཉེར་འགོ་འཛུགས། Stages in the formation ofacompany: Promotion, Incorporation, and Commencement of business\n༨༽ ཚོང་ལས་མ་དངུལ་གྱིི་ཡོང་ཁུངས། Sources of Business Finance\nཚོང་ལས་མ་དངུལ་གྱི་ངོ་བོ་དང་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན། Nature and significance of business finance\nཚོང་བདག་གི་མ་དངུལ་དང་གཡར་དངུལ། Owner’s funds and borrowed funds\nམ་དངུལ་བསྡུ་རུབ་བྱ་ཁུངས་ཁག Sources of raising Finance\n༩༽ ཚོང་ལས་ཆུང་ངུའི་རིགས། Small Business\nགྲོང་གསེབ་ལ་བཙུགས་པའི་བཟོ་གྲྭ་ཆུང་ངུའི་རིགས། Small Scale Industry: Tiny Sector; cottage and rural industry\nརྒྱ་གར་གྲོང་གསེབ་དུ་གཉེར་བའི་ཚོང་ལས་ཆུང་ངུའི་རིགས་ཀྱི་བྱེད་ལས། Role of small business in rural India\nརྒྱ་གར་ནང་ཚོང་ལས་ཆུང་ངུའི་རིགས་ལ་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ། Problems of small business in India\nགྲོོང་གསེབ་དང་། མཐའ་འཁོབ། རི་ཁུལ་བཅས་སུ་གཉེར་བའི་བཟོ་གྲྭ་ལ་དམིགས་བསལ་ལྟ་སྐྱོང་དང་ སྲིད་གཞུང་གི་རོགས་རམ། Government Assistance and Special Schemes for Industries in rural, backward and hilly areas\n༡༠༽ རྒྱལ་ནང་གི་ཚོང་། Internal Trade\nསྡེབ་ཚོང་དང་། སིལ་ཚོང། Wholesale and retail trade\nསྡེབ་ཚོང་རྒྱག་མཁན་དང་སིལ་ཚོང་རྒྱག་མཁན་གྱི་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས། Services ofawholesaler andaretailer\nསིལ་ཚོང་གི་དབྱེ་བ། Types of Retail Trade\nཁྲོམ་ས་ངེས་མེད་དུ་སིལ་ཚོང་རྒྱག་མཁན་དང་གཏན་འཇགས་ཚོང་ཁང་དུ་སིལ་ཚོང་རྒྱག་མཁན། Itinerant retailers and fixed shops\nསྡེ་ཚན་ཚོང་ཁང་དང་། སྣ་འདུས་ཁྲོམ་ར། དགུ་ཚིགས་ཚོང་ཁང་། བཟོ་ཚོང་ཁང། སྦྲག་ཐོག་ཉོ་ཚོང། མཛད་སྤྱོད་མཁན་དང་མཉམ་གཉེར་བྱེད་པའི་ཚོང་ཁང། Departmental store, super market, malls, chain store, mail order business, consumer’s cooperative store\nརང་འགུལ་འཕྲུལ་ཆས་སྤྱོད་པའི་ཉོ་ཚོང་། Automatic Vending Machine\nརྒྱལ་ནང་ཚོང་ལས་ཡར་སྐུལ་བྱེད་པའི་ཚོང་ལས་དང་བཟོ་ལས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་ལས། བོད་མིའི་ཚོང་ལས་བདེ་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་ལས། Role of Chamber of Commerce and Industry in promotion of internal trade\n༡༡༽ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་། International Business\nརྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། དེའི་གལ་ཆེན་དང་རྙོག་འཛིང་རང་བཞིན། Nature, Importance and complexities involved in International Business\nརྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ལས་ནང་ཞུགས་སྟངས། ཕྱིར་ཚོང་དང་ནང་འདྲེན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་དང་ཡིག་ཆ། རྒྱལ་ཕྱིའི་ཚོང་ལས་མཐོར་འདེགས། WTO དང་ UNCTAD, འཛམ་གླིང་དངུལ་ཁང་། IMF སོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ལས་སྡེ་ཁག་དང་གྲོས་ཆོད། Ways of entering into international Business. Export-Import Procedures and documentation. Foreign Trade Promotion. Organizational support and incentives; Trade Institutions and Agreement: WTO, UNCTAD, World Bank, IMF\nདང་པོ། དོ་དམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་བྱེད་ལས། Principles and Functions of Management\n༡) དོ་དམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན། Nature and significance of Management\nདོ་དམ་གྱི་གོ་དོན་དང་། དམིགས་ཡུལ། གལ་གནད། Management – concept, objectives, importance\nཚན་རིག་དང་། སྒྱུ་རྩལ། ཆེད་ལས་བཅས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་དོ་དམ། Management as Science, Art, Profession\nདོ་དམ་གྱི་ཚད་རིམ། Levels of management\nའཆར་འགོད་བྱེད་སྟངས་དང། གོ་སྒྲིག་བྱེད་སྟངས། ལས་བྱེད་པ་བཀོལ་སྟངས། ལམ་སྟོན་བྱེད་སྟངས། སྟངས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་བཅས་དོ་དམ་གྱི་བྱེད་ལས་ཁག Management functions – planning, organizing, staffing, directing and controlling\nམཉམ་ལས་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་གལ་གནད། Coordination – characteristics and importance\n༢) དོ་དམ་གྱི་རྣམ་གཞག Principles of Management\nདོ་དམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ། གོ་དོན་དང་། ངོ་བོ། གལ་གནད། Principles of Management – concept, nature and significance\nཧྥ་ཡལ་ལུགས་ཀྱི་དོ་དམ་རྣམ་གཞག Fayol’s principles of management\nཊེ་ལར་ལུགས་ཀྱི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དོ་དམ་རྣམ་གཞག Taylor’s Scientific Management – principles and techniques\n༣) དོ་དམ་དང་ཚོང་ལས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག Management and Business Environment\nཚོང་ལས་ཁོར་ཡུག་གི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན། Business Environment – importance\nདཔལ་འབྱོར་དང་། སྤྱི་ཚོགས། ཚན་རིག་ལག་རྩལ། ཆབ་སྲིད། ཁྲིམས་ལུགས་སོགས་ཚོང་ལས་ཁོར་ཡུག་གི་གྲུབ་ཆ་ཁག Dimensions of Business Environment – Economic, Social, Technological, Political and Legal\nརྒྱ་གར་ནང་གི་དཔལ་འབྱོར་ཁོར་ཡུག སྲིད་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་འགྱུར་བ་ལས་ཚོས་ལས་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན། བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཁོར་ཡུག་དང་དེར་\nསྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་སྟངས། དེ་བཞིན་དང་བླངས་དཔྱ་ཁྲལ་སྐོར། Economic Environment in India; Impact of Government policy changes on business and industry, Economic Environment of Tibet; Impact of Government policy, Green-book\n༤) འཆར་འགོད། Planning\nའཆར་འགོད་ཀྱི་གོ་དོན་དང་། ཁྱད་ཆོས། གལ་གནད། ཞན་ཆ། Concept, features, importance, limitations\nའཆར་འགོད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ། Planning process\nའཆར་གཞིའི་གནང་གསེས་ཁག་ནི། དམིགས་ཡུལ། ཇུས་གཞི། སྲིད་ཇུས། བརྒྱུད་རིམ། ཐབས་ལམ། སྒྲིག་གཞི། སྔོན་རྩིས། ལས་འཆར། Types of Plans – Objectives, Strategy, Policy, Procedure, Method, Rule, Budget, Programme.\n༥) གོ་སྒྲིག Organising\nགོ་སྒྲིག་གི་གོ་དོན་དང་གལ་གནད། Concept and importance\nགོ་སྒྲིག་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་རིམ་པ། Steps in the process of organising\nཚོགས་པའི་སྒྲོམ་གཞི། Structure of Organization\nསྒྲིག་གཞི་ངེས་ཅན་གྱི་ཚོགས་པ་དང་སྒྲིག་གཞི་ངེས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་པ། Formal and informal organization\nའགན་དབང་སྤྲོད་ལེན་གྱི་གོ་དོན་དང་། གྲུབ་ཆ། གལ་གནད། Delegation: concept, elements and importance\nའགན་དབང་ཆ་བགོས་ཀྱི་གོ་དོན་དང་གལ་གནད། Decentralization: concept and importance\n༦) ལས་བྱེད་བཀོལ་སྟངས། Staffing\nལས་བྱེད་བཀོལ་སྟངས་ཀྱི་གོ་དོན་དང་གལ་གནད། Concept and importance of staffing\nལས་བྱེད་བཀོལ་སྟངས་དེ་མིའི་ཐོན་ཁུངས་དོ་དམ་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་འཛིན་པ། Staffing asapart of Human Resource Management\nལས་བྱེད་བཀོལ་སྟངས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ། Staffing process\nལས་བྱེད་བསྡུ་བའི་གོ་དོན་དང་ཡོང་ཁུངས། Recruitment – meaning and sources\nལས་བྱེད་བསྡུ་སྟངས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ། Selection – process\nལས་བྱེད་ལ་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་པ་དང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་གོ་དོན་དང་གལ་གནད། དེ་བཞིན་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་པའི་ཐབས་ལམ། Training and Development – Concept and importance. Methods of training\n༧) ལམ་སྟོན། Directing\nལམ་སྟོན་གྱི་གོ་དོན་དང་གལ་གནད། Concept and importance\nལམ་སྟོན་གྱི་གྲུབ་ཆ། Elements of Directing\nསྤྱིའི་བཀོད་འདོམས་དང་ལྟ་རྟོག་གི་གོ་དོན་དང་བྱེད་ལས། Supervision – concept and role\nཀུན་སློང་གི་གོ་དོན་དང་། མཱ་ས་ལོ་ལུགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དངུལ་དང་དངུལ་མིན་པའི་དགོས་མཁོའི་རིམ་པ། Motivation – concept, Maslow’s hierarchy of needs; Financial and non-financial incentives\nའགོ་ཁྲིད་ཀྱི་གོ་དོན་དང་། འགོ་ཁྲིད་ཚད་ལྡན་ཞིག་ལ་ཚང་དགོས་པའི་ཡོན་ཏན། Leadership – concept ; qualities ofagood leader\nའབྲེལ་ལམ་གྱི་གོ་དོན། སྒྲིག་གཞི་ངེས་ཅན་ལྡན་པའི་འབྲེལ་ལམ་དང་སྒྲིག་གཞི་ངེས་མེད་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ། འབྲེལ་ལམ་ནུས་ལྡན་ཡོང་བའི་འགལ་རྐྱེན་ཁག Communication – concept , formal and informal communication; barriers to effective communication\n༨) སྟངས་འཛིན། Controlling\nསྟངས་འཛིན་གྱི་གོ་དོན་དང་གལ་གནད། Concept and importance\nའཆར་འགོད་དང་སྟངས་འཛིན་གྱི་འབྲེལ་བ། Relationship between planning and controlling\nསྟངས་འཛིན་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ། Steps in the process of control\nདངུལ་རྩིས་སོགས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཐབས། Techniques of controlling : budgetary control\nགཉིས་པ། ཚོང་ལས་མ་དངུལ་དང་ཁྲོམ་རར་འགྲེམས་ཚོང་། Business Finance and Marketing\n༩) མ་དངུལ་དོ་དམ། Financial Management\nམ་དངུལ་དོ་དམ་གྱི་གོ་དོན་དང་། གལ་གནད། དམིགས་ཡུལ། Concept, importance, objectives of financial management\nདངུལ་རྩིས་ཐག་གཅོད་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཁག Financial decisions : factors affecting\nདངུལ་རྩིས་འཆར་འགོད་ཀྱི་གོ་དོན་དང་གལ་གནད། Financial planning – concept and importance\nམ་རྩའི་སྒྲོམ་གཞིའི་གོ་དོན་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཁག Capital Structure – concept and factors affecting\nགཏན་འཇགས་དང་འཁོར་རྒྱུག་མ་རྩའི་གོ་དོན་དང་དེར་དགོས་ངེས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན། Fixed and Working Capital – concept and factors affecting its requirements\n༡༠) མ་དངུལ་གྱི་ཁྲོམ་ར། Financial Markets\nམ་དངུལ་གྱི་ཁྲོམ་རའི་གོ་དོན། Concept of Financial Market:\nམ་རྩའི་ཁྲོམ་ར་དང་དེའི་དབྱེ་བ། Capital market and types\nརྒྱུ་ཆ་ཉོ་ཚོང་གི་བྱེད་ལས་དང་བརྒྱུད་རིམ། Stock Exchange – functions, Trading Procedure\nརྒྱ་གར་གྱི་འགན་ལེན་དང་བརྗེ་ཚོང་གི་བྱེད་ལས་དང་དམིགས་ཡུལ། Securities and Exchange Board of India (SEBI) – Objectives and Functions\n༡༡) ཁྲོམ་རར་འགྲེམས་ཚོང་གི་དོ་དམ་རྣམ་གཞག Marketing Management\nཁྲོམ་རར་འགྲེམས་ཚོང་གི་གོ་དོན་དང་བྱེད་ལས། Marketing – meaning, functions and role\nཁྲོམ་རར་འགྲེམས་ཚོང་དོ་དམ་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ། Marketing management philosophies\nཁྲོམ་རར་འགྲེམས་ཚོང་གི་གྲུབ་ཆ། Marketing mix – elements\nཐོན་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། དབྱེ་བ། ཚོང་རྟགས། ཚོང་བྱང་། ཐུམ་བུ། Product – nature, classification, branding, labeling and packaging\nགོང་ཚད་གཏན་འབེབས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན། Price – Factors determining fixation of price\nའགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་པའི་གྲུབ་ཆ་དང་། བརྒྱུད་ལམ། དེའི་དབྱེ་བ་དང་། བྱེད་ལས། བརྒྱུད་ལམ་གྱི་གདམ་ག Physical distribution: Elements; Channels of distribution : types, function, choice of channels\nཚོང་སྐུལ་བྱེད་པའི་གྲུབ་ཆ། ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་དང་། ཞན་ཆ། Promotion -Elements of promotion mix; Advertising – role, limitations, objections against advertising\nསྒེར་ཚོང་གི་གོ་དོན་དང་གལ་གནད། Personal selling – concept, importance\nཚོང་སྐུལ་བྱེད་པའི་དགེ་སྐྱོན་དང་ཐབས་ལམ། Sales promotion – merits, limitations, methods\nཡོངས་བསྒྲགས་ཀྱི་གོ་དོན་དང་བྱེད་ལས། Publicity – concept and role\n༡༢) འཛད་སྤྱོད་པའི་ཁེ་ཕན་སྲུང་སྐྱོབ། Consumer Protection\nའཛད་སྤྱོད་པའི་ཁེ་ཕན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་གལ་གནད། Importance of consumer protection\nའཛད་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་ཐང་། Consumer rights\nའཛད་སྤྱོད་པའི་འགན་ཁུར། Consumer responsibilities\nའཛད་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐབས། (འཛད་སྤྱོད་པར་གོ་རྟོགས་སྤེལ་བ་དང་། འཛད་སྤྱོད་པར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་དོན་གཞིར་བཟུང་ཁྲིམས་སྲོལ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱེད་པ།) Ways and means of consumer protection – Consumer awareness and legal redressal with reference to Consumer Protection Act.\nའཛད་སྤྱོད་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་དང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་བྱེད་ལས། Role of consumer organizations and NGOs