ཀླུ་ཚང་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས།བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག སྤེལ་དུས། ༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་བ་༠༣ཚེས་༠༤ཉིན།\nཔར་སྐྲུན་གྱི་རིག་པ་ནི་རང་རེ་གངས་ཅན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་བའི་རླབས་ཆེ་ཞིང་གསར་གཏོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རིག་པ་ཞིག་ཡིན། མི་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་པར་སྐྲུན་གྱི་རིག་པས་མི་རིགས་དེའི་རིག་གནས་ཁུངས་བཙུན་མིན་དང་། རྒྱ་ཆེ་མིན། གཏིང་ཟབ་མིན། ལོ་རྒྱུས་རིང་ཐུང་། དར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་མིན། ཚད་ཅི་ཙམ་ལ་སླེབས་པ། མཁས་པ་ཇི་ཙམ་བྱོན་ཡོད་མེད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་དབུལ་ཕྱུག ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་བབ། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཕན་ནུས་ཐོན་མིན། དེ་བཞིན་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ལག་རྩལ་སོགས་ཀྱང་མཚོན་ཐུབ། པར་སྐྲུན་གྱི་སྲོལ་མ་བྱུང་བའི་གོང་རོལ་དུ་བོད་ལ་འགྱུར་རོ་འཚལ་གྱི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་དང་། བོད་ཀྱི་རང་རྩོམ་ཐམས་ཅད་སོར་མོའི་འདུ་བྱེད་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་ཀློག་པ་པོའི་འདྲེན་བྱེད་ཡུལ་དུ་བཤམས་པ་ཤ་སྟག་རེད། འོ་ན་བོད་ལ་པར་སྐྲུན་གྱི་རིག་པ་དེ་དུས་རབས་གང་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་དར་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ས་སྐྱ་བས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཤིང་པར་གྱི་སྲོལ་ཐོག་མར་དར་སྐད་ལས། དེ་གོང་དུ་དར་མ་མྱོང་མོད། འོན་ཀྱང་བརྐོས་ཀྱི་རིག་པ་ནི་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་ནས་བྱུང་བ་ད་ལྟའི་བར་དུ་རང་ཅག་ཐུན་མོང་གི་འདྲེན་བྱེད་ཡུལ་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཕ་བོང་ཁར་རྡོ་ཕ་བོང་གི་ངོས་ཀྱི་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཕྱག་ཡིག་ཡིན་པར་གྲཊ་པའི་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་དང་། སྤྱི་ལོ་764 ལོར་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་བློན་ཆེན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གིས་བོད་དམག་ཉིས་འབུམ་གྱི་དཔུང་དང་བཅས་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་དུ་དམག་དྲངས་ཏེ། རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ངང་བོད་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་རྗེས། གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་མདུན་དུ་འཛུགས་པ་གནང་བའི་རྡོ་རིང་སྟེ་ད་ལྟ་ཡོངས་གྲགས་ལ་《ཞོལ་རྡོ་རིང་》ཞེས་པ། ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དགུ་པའི་འགོ་ཙམ་ལ། ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་(སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་)གྱིས་སྲིད་དབང་སྐྱོང་བའི་རིང་ཀོང་རྗེ་དཀར་པོ་ལ་གནང་བའི་བཀའ་གཙིགས་ཞལ་བཞེས་ཀྱི་ཡི་གེ་བྲག་ལ་བརྐོས་པ། དེ་བཞིན་དུས་མཉམ་དུ་བཞེངས་པའི་ཞ་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་རིང་སྟེ་མྱང་ཏིང་འཛིན་བཟང་པོར་ཞལ་བཞེས་ཀྱི་ཡི་གེ་སྔ་རྟིང་གཉིས་སུ་གནང་བ། ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་དུས་སུ་བཞེངས་པར་གྲགས་པའི་ལྷོ་ཁའི་འཕྱོངས་རྒྱས་མུ་ར་རིར་བཞུགས་པའི་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་བང་སོའི་མདུན་གྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ། ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་རིང་ལ་རྣམ་འདྲེན་བཞི་པའི་རིང་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པ་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པར་སྨོན་པའི་བཀའ་གཙིགས་སུ་བཀོད་པའི་རྒྱལ་སྡེ་དཀར་ཆུང་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་རིང་། མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་རིང་སྟོད་ལུང་གི་མཚུར་ཕུ་དགོན་དུ་བཞེངས་པའི་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་ཞང་པོ་ཚེས་སྤོང་སྟག་བཟང་ཉ་སྟོས་སྟོད་པ་ལུང་ལྕང་བུར་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་འཁོད་པའི་རྡོ་རིང་། སྤྱི་ལོ་823 ལོར་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མདུན་དུ་བཞེངས་པའི་ཁྲང་ཆིང་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་རྡོ་རིང་། སྤྱི་ལོ་768 ལོར་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ཆོས་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་འགྲོ་བར་སྨན་པའི་ཤིས་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཞེངས་པའི་བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྡོ་རིང་སོགས་ལྟ་བུའོ། །\nསྐབས་དེར་ཡི་གེ་འདོན་སྤེལ་གྱི་ཆ་ལ་རྡོ་བརྐོས་ཀྱི་རིག་པ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། དེ་ལས་ཚེགས་ཆེ་བ་ལུགས་རྒྱག་གི་རིག་པའང་དར་ཡོད་པ་དཔེར་ན། སྤྱི་ལོ་779‒797བར་ཏེ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་རིང་ལ། བཙུན་མོ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་རྒྱལ་མོ་བཙན་ཞེས་བྱ་བས་སྦྱིན་བདག་བགྱིས་པ་དང་བཙུན་མོ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་རྒྱལ་མོ་བཙན་ཡུམ་སྲས་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་བའི་ཆེད་དུ་བསྐྲུན་ཞིང་ཡུམ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཡབ་སྲས་སྟངས་དཔྱལ་དང་བཅས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་། བླ་ན་མ་མཆིས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པའི་སྨོན་ལམ་ཞུ་བའི་ནང་དོན་འཁོད་པའི་བསམ་ཡས་དགོན་པའི་ལྕགས་རིའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གནས་པའི་དགེ་རྒྱས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་། ཡང་བཙན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རིང་ལུགས་སུ་བླུགས་ཏེ་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུའི་སྟོད་ཀྱི་བྲག་ཡེར་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་ཅོང་ཆེན་ཏེ། རྒྱལ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་གསུང་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་བསྡུ་བ་བཞིའི་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པར་སྤྲོས་ཤིང་། སྤྱོད་པ་རྣམ་དག་ཀྱང་འཚང་རྒྱ་བའི་བར་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་སྨོན་པའི་ཡི་གེ་བཀོད་པ་དེ་དང་། བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་རིང་ལ་བཙུན་མོ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་རྒྱལ་མོ་བཙན་རབ་ཏུ་བྱུང་རྗེས་(བཙུན་མིང་ལ་བྱང་ཆུབ་རྗེར་འབོད་)སྦྱིན་བདག་བགྱིས་ནས་ཁྲ་འབྲུག་དགོན་པར་བཞེངས་པའི་ལྷའི་རྔ་སྒྲས་བར་སྣང་ཁྱབ་པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་ལས་ལ་འཁོད་ཐུབ་པའི་ནང་དོན་འཁོད་པའི་ཅོང་ཆེན་སོགས་ལྟ་བུའོ། །\nདེ་ལྟར་གོང་གསལ་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེ་དང་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་ལ་གཅིག་ནས་མེས་མི་འཚིགས་པ་དང་། ཆུས་མི་རླན་པ། རུལ་སུང་དུའང་མི་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་དང་། གཉིས་སུ་ཆབ་སྲིད་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་བྱ་བ་རྣམས་རྡོ་ངོས་སམ་དྲིལ་བུར་བཀོད་ན་འཇིགས་པ་ཆེན་པོའི་དུས་ཟིང་གི་གཞན་དབང་དུ་འགྱུར་དཀའ་ཞིང་། དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཕྱི་རབས་སྐྱེ་བོའི་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བདེན་དཔང་དངོས་བཤམས་ཐུབ་པའི་དགེ་མཚན་ཡང་མཆིས་སྙམ།\nདེས་ན་བོད་བཙན་པོའི་རིང་ལ་བཟོ་བ་དག་གི་སོར་མོའི་འཕྲུལ་ལས་ཉེ་བར་འཁྲུངས་པའི་རྡོ་བརྐོས་ཀྱི་མི་གེ་དང་ལུགས་སུ་བླུགས་པའི་རིག་པ་དར་ཡོད་པ་ལ་དཔགས་ན། ཤིང་པར་གྱི་རིག་པ་ཡང་དར་ཡོད་ཤས་ཆེ་སེམས་པ་ལས། དེ་ནི་འདིའོ་ཞེས་བློ་དམན་བདག་ལྟ་བུར་ཁ་ཚོན་གཅོད་པའི་སྤོབས་པ་མ་མཆིས། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་རབ་བྱུང་གི་ཐོག་མ་བྱུང་། སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་སྡེ་བཙུགས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ལས་བོད་སྐད་དུ་སྒྱུར་འགོ་རྒྱ་ཆེར་བརྩམས། འགྱུར་རོ་འཚལ་ལ་གྲངས་དང་བམ་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཕྱེས་པའི་དཀར་ཆག་བསྒྲིགས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལག་བྲིས་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་འདེབས་ཀྱི་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་དཔར་མ་འདིའོ་ཞེས་རང་གི་མཐོང་ཐོས་དང་། གཞན་གྱི་བཤད་སྒྲོས་ཀྱང་མ་བྱུང་། ཁ་ཅིག་གིས་བསྟན་པ་བར་དར་དུ་འདོད། འོན་ཏེ་དེའི་སྐབས་གླང་དར་གྱིས་བསྟན་པ་བསྣུབས་ནས་ཕྱི་དར་གྱི་དབུ་མ་བརྙེས་པའི་བར་གྱི་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས་ཀྱི་རིང་ཟང་ཟིང་གི་དུས་མྱུ་ཚུད་འདུག་པས་ཤིང་པར་གྱི་བྱ་བ་དེ་བས་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །\nའོ་ན་བོད་དུ་ཤིང་པར་གྱི་དབུ་ནམ་ཞིག་ལ་ཚུགས་ཤེ་ན། དབྱངས་མོ་གསན་ལགས་ཀྱིས་“དཔལ་སྣར་ཐང་གི་བཀའ་བསྟན་གྱི་པར་གཞི་ཐོག་མ་ནི། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པར་བོད་བཙུན་འཇམ་དགག་པཀྴི་བྱ་བ་སོག་ཡུལ་དུ་བྱོན་ཏེ་ནང་པའི་ཆོས་སྤེལ། འབུལ་ནོར་མོད་པོ་འབྱོར་བའི་ཆ་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱིར་བོད་ཡུལ་དུ་ལོག་སྟེ་འདུལ་བ་ལུང་སོགས་རྒྱ་ཡིག་དང་གོ་བསྡུར་ཅིང་ཞུས། ཕྱིས་སུ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་བཀའ་བསྟན་གཉིས་ཀར་ཁ་གསབ་བགྱིས་ཐོག་པར་བརྐོས་གྲུབ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཡོངས་སུ་འདུ་བའི་བཀའ་བསྟན་ཆ་ཚང་ཞིག་ཏུ་གྱུར། (འདིའང་གསལ་པོར་བཤད་ན། རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཆུ་བྱི་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1312 ལོ་ནས་སོག་པོ་གོང་མ་ཅི་ཙང་ཨ་ཡུར་པར་པ་ཏ་བུ་ཡན་ཐུས་ལོ་དགུའི་རིང་སྲིད་དབང་སྐྱོང་སྐབས་སྣར་ཐང་དགེ་བཤེས་འཇམ་དགག་པཀྴི་བླ་མར་གདན་དྲངས། ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་བླ་མ་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྣག་ཚ་སྒམ་གང་དང་། ཤོག་བུ། སྨྱུ་གུ། སྨྱུག་གྲི་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་བསྐུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། བཅོམ་ལྡན་རིག་རལ་དང་། དབུས་པ་བློ་གསལ་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས། ལོ་ཙཱ་བ་བསོད་ནམས་འོད་ཟེར། རྒྱང་རོ་བྱང་ཆུབ་འབུམ་རྣམས་ཀྱིས་སྐབས་དེར་དབུས་གཙང་མངའ་རིས་བཅས་སུ་བཞུགས་པའི་བཀའ་བསྟན་འགྱུར་གྱི་མ་དཔེ་རྙེད་དོ་ཅོག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ཞུས་དག་དང་བཅས་གུང་བསྒྲིགས། ཆ་ཚང་ཞིག་བཞེངས་པ་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ཚོད་རེད།) ② སྣར་ཐང་པར་རྙིང་དུ་གྲགས་པ་དེའོ། །” ③ཞེས་པ་ལ་བརྟགས་ན། ཨ་ལགས་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་ནན་ཅིན་པར་མའི་མ་ཕྱིའི་སྐོར་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་དོགས་ཞུ་གནང་བ་སྟེ། “......སྤྱི་ལོ་1410 ལོ་ཏཱ་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཡུང་ལོས་ཁྲི་ལོ་བརྒྱད་པར། ནང་བློན་ཉུག་རུམ་པ་ཧོ་ཤིན་......སོགས་ཀྱིས་བོད་ནས་གདན་དྲངས་པའི་བཀའ་བསྟན་(འདི་ལ་རྒྱ་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་སུ། བཀའ་བསྟན་འདི་སྣར་ཐང་ནས་གདན་དྲངས་ཞེས་འཁོད་པ་ལྟར་ན་གོང་དུ་གསལ་བའི་སྣར་ཐང་དུ་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱས་རྗེས་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་གཉིས་ཀ་སྐབས་དེ་དུས་ནས་ནན་ཅིན་དུ་གདན་དྲངས་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག དེ་ལྟར་ཡིན་ཚེ་དེའི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་རྩེ་ཆོས་རྒྱལ་རབ་བརྟན་ཀུན་བཟང་འཕཊ་པས་བཀའ་བསྟན་གཉིས་ཀ་གསར་དུ་བཞེངས་སྐབས་ལ་དཔེ་བྱས་པའི་སྣར་ཐང་བཀའ་བསྟན་གཉིས་པོ་དེ་སྣར་ཐང་གི་བཀའ་བསྟན་གང་ཞིག་གཞིར་བྱས་པའི་སྐོར་སླར་ཡང་དཔྱད་དགོས་).....”ཞེས་གསུངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྣར་ཐང་གི་བཀའ་བསྟན་གང་ཞིག་ཅེས་པས་ཀྱང་ཚར་གཅིག་མིན་པ་ཤེས་ཐུབ། དེས་ན་ཚར་གཅིག་ལས་ལྷག་ན་ངེས་ཅན་དུ་པར་མ་ཡིན་དགོས་སམ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ་སྐབས་དེར་བྱུང་བ་ལ་སྣར་ཐང་པར་རྙིང་ཞེས་འབོད་པས། པར་རྙིང་ཡིན་ན་པར་ངེས་ཅན་དུ་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་《ཀྲུང་གོའི་ནང་བསྟན་》ཞེས་བྱ་བར། “.....ཡུང་ལོ་དང་བན་ལིས་ཀྱིས་སྲིད་དབང་སྐྱོང་བ་ན། པར་སློག་ལན་གཉིས་བརྒྱབ་པའི་《བཀའ་འགྱུར་》གྱི་ཕྱི་མོ་ནི། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བ་ཚེས་ཙམ་ན་འཇམ་དབྱངས་(འཇམ་དགག་)ཀྱིས་བརྐོས་ཤིང་དཔལ་སྣར་ཐང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་པར་དེའོ། ། དེའང་ཡོངས་གྲགས་ལ་སྣར་ཐང་པར་དུ་འབོད། ” ཅེས་པའི་གསུང་འདིས་སྐབས་དེའི་དུས་ཏེ་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པ་ནས་བཅུ་བཞི་པའི་འགོར་བྱུང་བར་ངེས་སྙམ། འོན་ཀྱང་ཤིང་པར་གྱི་དབུ་ནི་ཡོངས་གྲགས་ལ་ནན་ཅིན་དཔར་མར་འབོད་པའི་བཀའ་འགྱུར་བཞེངས་པ་ནས་དབུ་ཚུགས་པར་བཤད། དེ་ཡང་ཞིབ་ཏུ་བརྗོད་ན་བོད་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཤིང་རྟ་(སྤྱི་ལོ་1414)ལོར་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཡུང་ལོའི་གསེར་ཡིག་པ་བོད་དུ་འབྱོར་བ་ལས། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དངོས་སློབ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་ཆིབས་ཀྱི་ཁ་ལོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་བསྒྱུར་ཏེ་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་ལྷ་ཁང་དྲུག་བཞེངས་པ་དང་། པེ་ཅིང་དུ་ཧྥ་ཡོན་སི་(法源诗)བྱ་བའི་ཆོས་སྡེ་བཏབ་སྟེ་རྒྱུད་རིང་བཞུགས། རྣམ་དཀར་གྱི་མཛད་འཕྲིན་མཆོག་གི་བ་དན་རྣམ་པར་གཡོས་པས་གོང་མ་ཐུགས་མཉེས། གོང་མའི་ནང་བློན་ཉག་རུ་པ་ཧོ་ཤིན་( 侯湿)སོགས་ཀྱིས་བོད་ནས་གདན་དྲངས་འོངས་པའི་བཀའ་བསྟན་ཁུངས་བཙུན་པ་ཞིག་ཕྱི་མོར་བཅོལ་ཏེ་པར་དུ་བསྒྲུབས་པའི་བཀའ་འགྱུར་ནི་པར་བརྐོས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡིན། དུས་མཚུངས་སུ་ད་དུང་བསྟན་འགྱུར་ཡང་པོ་ཏི་ཁ་ཤས་བཞེངས་སྐད་ཀྱང་མཆིས། 《བཀའ་འགྱུར་》པར་ཕུད་(མཚལ་དཔར་)དང་པོ་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་དང་བསྟུན། མཚུར་ཕུ་ཀརྨ་པ་དང་། ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ལ་ཚར་རེ་སྐྱེས་སུ་བསྩལ། རྗེ་ལ་བསྩལ་བ་དེ་ད་ལྟར་ཡང་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་དུ་བཞུགས་པ་མཇལ་དུ་སྣང་། (འདི་ལ་ཡུང་ལོའི་དཔར་མའང་བྱ་)དེའང་ནན་ཅིན་ཟངས་དཔར་ཞེས་གྲགས་པ་དེའི་ཡི་གེ་གཟུགས་ལེགས་པ། ཆ་མཉམ་པ། ངོས་གཙང་བ་སོགས་དགེ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་དེ་སྐད་དུ་གྲགས་པར་སེམས་སོ། དུས་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དུའང་གླེགས་བམ་མང་ཆེ་བ་པར་སྐྲུན་གྱི་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ཐུབ་པ་བྱུང་ངོ་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྡུས་དོན་(རྒྱ་ཡིག་པར་མ་藏族史要)ཞེས་པར། “སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པར་ཚལ་བ་ཀིརྟི་མགོན་པོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ལན་བདུན་ཕེབས། རྒྱ་ནག་གི་པར་བརྐོན་གྱི་རིག་པ་བོད་ལ་སྤེལ། ” ཞེས་པ་ལ་བརྟགས་ནའང་བོད་ལ་པར་སྐྲུན་གྱི་རིག་པ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་མཇུག་ནས་བཅོ་ལྔ་པའི་འགོ་ཙམ་ལ་དར་ཁྱབ་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་ཕྱེད་སྔ་མ་ཙམ་ན་ཕག་གྲུ་སྡེ་སྲིད་ཁྲི་རབས་ལྔ་པ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་བ་དང་བསྐུལ་ཏེ་ས་སྐྱ་གོང་མའི་གསུང་འབུམ་རྣམས་ཐོག་མར་ཤིང་པར་དུ་བརྐོས་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་སྣེའུ་རྫོང་དཔོན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོས་མཐུན་རྐྱེན་བསྒྲུབས་ཏེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་བཀའ་འབུམ་ཆ་ཚང་ཤིང་པར་དུ་བརྐོས་པ་དེས་ཀྱང་ལམ་ཙམ་མཚོན་ནུས།\nཔར་སྐྲུན་གྱི་རིག་པ་དར་བའི་སྔ་ཕྱི་གང་གི་དུས་སུ་ཡང་། རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་པའི་བྲིས་དཔེ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ལྟ་བུར་གྱུར་འདུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་འཇིགས་མེད་དབང་པོའི་(དཀར་ཆག་དང་བཅའ་ཡིག་གི་རིམ་པ་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་། “......གསུང་གི་རྟེན་ལ། མཚལ་དང་སྣག་ཚའི་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་གཉིས། བསྟན་འགྱུར་ཆ་ཚང་གཅིག གསེར་གྱིས་བྲིས་པའི་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་དུས་འཁོར་ཀྱཻ་རྡོར་རྣམས་ཀྱི་རྩ་རྒྱུད་པོ་ཏི་གཅིག གསེར་གྱིས་བྲིས་པའི་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་དང་བཅས་པོ་ཏི་གཅིག དངུལ་གྱིས་བྲིས་པའི་བརྒྱད་སྟོང་བ་ཚར་བརྒྱད། ......”ཅེས་སོགས་ལྟ་བུ་རྒྱུ་གསེར་དངུལ་གྱིས་བཞེངས་པའི་གླེགས་བམ་མང་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་དང་། དུང་བྲིས་ཀྱི་བཀའ་ཆེམས་ཀ་བཀོལ་མ་སོགས་ད་ལྟའང་ལྷག་ལུས་སུ་དབུས་གཙང་དང་། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ། སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་། པེ་ཅིན་སོགས་སུ་བཞུགས་པ་དེ་ལྟར་ལགས་སོ། །\nགཞན་ཡང་རྡོ་བརྐོས་རིག་པ་བྱུང་བ་ནི་བཀའ་གཙིཊ་ཀྱི་རྡོ་རིང་དག་མཚན་གཞིར་བཀོད་ནས་གོང་དུ་སྨོས་ཟིན་པ་དང་། ལག་རྩལ་དེ་དག་རིམ་གྱིས་ཁྱབ་གདལ་དུ་སོང་སྟེ་རྡོ་ལེབ་ཆེ་གྲས་ཀྱི་ངོས་ལ་གཟུངས་རིཊ་དང་། བཀའ་འགྱུར་སོགས་བརྐོས་ཏེ་གསུང་གི་རྟེན་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་བོད་དབུས་ཁུལ་དང་། མཚོ་སྔོན། ཀན་སུའུ། ཟི་ཁྲོན་བཅས་ཞིང་ཆེན་གསུམ་གྱི་འདྲེས་མཚམས་སུ་གནས་པའི་དགོན་པ་སོཊ་ལ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་རྫ་ཆུ་རྫོང་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་དགའ་བདེ། འབལ་ཁོག་གི་གཏེར་སྟོན་ཆོས་སྒར། མགོ་ལོག་ཁོངས་ཀྱི་གནས་ལྕཊ་རི་འོད་འབར་ཏེ། དབུས་གཙང་གཉིས་པར་འབོད་པའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཏུའང་རྡོ་ལ་བཞེངས་པའི་བཀའ་བསྟན་མང་པོ་བཞུགས་པ་བདག་གི་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་དབུས་སུ་ཕེབས་དུས་དངོས་སུ་མཇལ་ཞེས་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ཐོས། དེ་དག་ནང་ནས་དགའ་བདེ་རྫོང་སྟོང་ཇུ་མདོ་ཁར་དགོན་དུ་བཞུགས་པའི་བཀའ་འགྱུར་ལ་རྡོ་ཆེ་ཆུང་འདྲ་མིན་ཅི་རིགས་ཆིག་འབུམ་གྱི་གྲངས་ལས་བརྒལ་ཞིང་། རྡོ་ཆེ་བ་ལ་སྒོ་གླེགས་ནང་བཞིན་དང་། ཆུང་བ་ལ་མདུན་ཅོག་གི་ངོས་ནང་བཞིན། སྲབ་མཐུག་གི་ཚད་ལ་སོར་གང་ཡས་མས། ངོས་སྙོམས་ཤིང་ཡི་གེའི་འབྲུ་གསལ་བ། གཟུགས་ལེགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་མོད་ཀྱང་། “རིག་གསར་”གྱི་ཆོམ་རྐུན་གྱིས་མིང་ཙམ་ལས་མ་ལྷག་པར་བྱས་སྐད།\nབསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་རང་རེ་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་དེ་དག་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་སྟེ་པར་གྱི་རིག་པ་དེ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཁྱབ་སྤེལ་བྱུང་ནས་པར་སྐྲུན་གྱི་སྡེ་མང་དག་ཅིག་བཙུགས་པ་རེད། སྤྱིར་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་གྲུར་པར་སྐྲུན་གྱི་སྡེ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་མང་དུ་འཕེལ་མོད་ཀྱང་། འདིར་ལོ་རྒྱུས་རིང་ཞིང་གྲགས་པའང་ཆེ་བའི་པར་ཁང་ཆེན་མོ་གསུམ་སྟེ། སྣར་ཐང་པར་ཁང་ཆེན་མོ་དང་། ཞོལ་པར་ཁང་ཆེན་མོ། སྡེ་དགེ་པར་ཁང་ཆེན་མོ་བཅས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་ཙམ་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཚུལ་དུ་ཞུ་བ་ལ།\n(དང་པོ་) སྣར་ཐང་དགོན་པ་ནི་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་བྱ་(སྤྱི་ལོ་1153)ལོར་གཏུམ་སྟོན་བློ་གྲོས་གྲགས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་པའོ། མཉྫུའི་གོང་མ་ཁང་ཞིའམ་བོད་སྐད་དུ་བདེ་སྐྱིད་རྒྱལ་པོའི་སྐབས་སུ། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལས་བསྐུལ་ཏེ་སྣར་ཐང་དུ་བཀའ་འགྱུར་གྱི་གསུང་པར་ཤེར་ཕྱོགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་པོ་ཏི་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་(ཡི་གེ་ལ་ལར་སུམ་ཅུར་བཤད། )པར་བརྐོས་གྲུབ་པ་བྱུང་བ་དེ་ལ་ལས་ཡུན་ལོ་བདུན་ཙམ་འགོར་བ་དང་། བཟོ་བོ་དང་མི་སེར་རྣམས་ངལ་དུབ་དུ་མ་མྱངས་ཤིང་། ལྷག་པར་དུ་གན་མཛོད་ཆེན་པོ་ཧ་ཅང་འཛད་ཆེ་བས་འཕྲོ་ཅན་དུ་ལུས། དེ་རྗེས་སྡེ་སྲིད་རིམ་བྱོན་འགས་འཕྲོ་ལུས་རྣམས་ལེགས་པར་སྐྱོང་བའི་བྱ་བ་ལ་གཞོལ་ཡང་མཐའ་མ་འཁྱོངས་པར་འཕྲོ་ལུས་སུ་སོང་ཞེས་གྲགས། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་ཕྱེད་ཙམ་ན་ཕོ་ལྷ་བ་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་(1689—1747)ཀྱིས་མཐུན་རྐྱེན་བསྒྲུབས་ཏེ་སྟོད་ཤེལ་དཀར་དུ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཤིང་པར་དུ་བརྐོ་བར་མཛད། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལྗོངས་ཡོངས་སུ་པར་བརྐོའི་རིག་བྱེད་འཛིན་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབུས་གཙང་སོ་སོའི་པར་བརྐོའི་རིག་པ་འཛིན་པར་རྐྱེན་སྦྱར་ནས་གསར་བུ་སློབ་པར་འོས་པ་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་ཁག་ནས་སྟོང་ཕྲག་གི་གྲངས་ཀྱིས་མི་དམན་པ་ཤེལ་དཀར་རྫོང་གི་འདབས་རོལ་པར་ཁང་གི་ལས་གྲྭར་འདུས། གཙོ་ཆེ་བའི་རིག་བྱེད་འཛིན་པ་དང་འགོ་བྱེད་མི་སྣ་ནི་མངའ་བདག་བྲག་པ་དང་། ཇུ་རིགས་ཐུ་ཁོ་ཤོའུ་ཆི་དཔོན་སློབ་གཉིས་དང་། ཨེ་དཔོན་ཚང་། ཡིག་རྒན་དབུ་མཛད་བསྟན་འཛིན་བག་དྲོ། པར་པ་དབུ་མཛད་བློ་བཟང་ཀུན་ཐུབ། དབུ་ཆུང་བརྒྱ་བྱིན་དང་། རྟ་མགྲིན། ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས། སྙེ་མོ་བ་པད་མ་ཚེ་རིང་། ཞུ་དག་པ་ཤེལ་དཀར་ཆོས་སྡེའི་བཙུན་པ་གཉིས་སོགས་ལས་གྲུབ། པར་བརྐོའི་ཤིང་རྒྱུའི་ཡོང་ཁུངས་ནི་མང་ཡུལ་སྐྱིད་གྲོང་དང་། གཉའ་ནང་། རོང་ཤར། མཁར་རྟ། གཏིང་སྐྱེས། ལྷོ་བྲག་བཅས་ཀྱི་ས་གནས་ནས་ཡིན་པ་དང་ཤིང་དེ་དག་ཤིང་ལུ་དང་། གས་འཆུས། འཛེར་རུལ་སོགས་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་སྟག་པང་ངོ་གྲངས་76000 (ལ་ལར་76409 བྲིས་འདུག་)སྐོར་དྲངས། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་(1290—1364)ཀྱིས་ཕྱི་མོ་ཞུས་པའི་བཀའ་འགྱུར་བྲིས་མ་ཞ་ལུ་གསེར་ཁང་དུ་བཞུགས་པ་བཞེས། པར་བརྐོའི་རིག་བྱེད་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་སྟངས་འཛིན་དུ་གང་དང་གང་ཡི་གེའི་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་། དག་མྱུར་ཐོན་པ་སོགས་གོ་རིམ་དུ་བྱས་ནས་བཟང་གོས་ཀྱི་གྱོན་པ་དང་། དངུལ་གྱི་དོང་ཙེ་ལ་སོགས་པ་ཟད་མི་ཤེས་པའི་མཚར་དགའ་བསྟབས། གང་དག་ལས་ལ་མི་བརྩོན་ཞིང་། ཡིག་གཟུགས་ཇི་བཞིན་མ་ཐོན་པ་རྣམས་ལ་དཔྱས་གདགས་པ་སོགས་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་དུ་མས་བསྐུལ་བ་ན། བཟོ་བོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སླད་ནས་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་རང་གི་ལས་ལ་འབད་པ་ལས་གླེང་མོ་དང་ཁ་བརྡར་ལ་གཡེངས་ནས་མི་སྡོད་པ་དང་། ཕལ་མོ་ཆེས་རང་ཉིད་ཀྱི་མདུན་དུ་ཟས་ཕྲན་བུ་ཚགས་ཏེ་ཟ་བ་ལས་གུང་ཚིགས་ཀྱང་དགུང་དྲོའི་ལས་བཤོལ་རྗེས་ཟ་བར་བྱེད་པ་མཆོག་ཏུ་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་དུས་འདའ་བར་བྱེད་ཅིང་། དེའི་སྔོན་དུ་ཟླ་འཁོར་རེ་ལ་པར་བརྐོའི་ཤིང་བྱང་ལྔའམ་དྲུག་གྲུབ་ན་མཆོག་དང་། བཞིའམ་གསུམ་གྲུབ་ན་འབྲིང་། ཕལ་མོ་ཆེས་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་མ་གྲུབ། ཡང་མཐས་ནི་རེ་རེའང་མ་གྲུབ་པ་དག་བྱུང་བར་གྲགས་མོད། སྐབས་འདིར་བཟོ་རིག་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱང་བ་དག་གིས་ནི་ཟླ་འཁོར་རེ་ལ་པར་བརྐོའི་ཤིང་བྱང་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ནས་རྩ་དྲུག་གི་བར་གྲུབ་པ་དང་། འབྲིང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཅུ་ཕྲག་ཕྱེད་གཉིས་ནས་བཅུ་དྲུག་གི་བར་གྲུབ་པ། འགའ་རེས་བཅུ་གཉིས་ནས་བརྒྱད་ཀྱི་བར་གྲུབ་པ། ཕལ་མོ་ཆེས་ནི་བདུན་ནས་ལྔའི་བར་གྲུབ། ཆེས་དམན་པའམ་ཡང་མཐའ་ནི་གསུམ་ལ་མཐའ་གཏུགས་པ་གྲུབ་པས་མཐར་《བཀའ་འགྱུར》་པོ་ཏི་བརྒྱ་དང་གཉིས་ཀྱི་པར་བརྐོའི་བྱ་བ་དེ་རབ་བྱུང་12ལྕགས་ཁྱི་ཟླ་8ཚེས་26ནས་ཆུ་བྱི་ཟླ་1ཚེས་26(སྤྱི་ལོ་1730--1732)བར་བཤོལ་ཟླ་གཅིག་དང་བཅས་ལས་ཡུན་ལོ་གཅིག་ཟླ་དྲུག་གི་ངེས་པ་ཁོ་ནའི་ནང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་སྦྲགས་པར་བརྐོའི་རིག་བྱེད་འཛིན་པའི་ལག་རྩལ་པ་འབོར་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་སྐབས་དེར་བསྐྱེད་བསྲིངས་བྱུང་བར་གྲགས། སྐབས་དེར་བཞེངས་པ་《བཀའ་འགྱུར་》པོད་102ཀྱི་ཤིང་པར་ལ་ངོ་གྲངས་50019དང་། དེའི་རྗེས་སླར་ཡང་ཕོ་ལྷ་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་ཀྱིས་མཐུན་རྐྱེན་བསྒྲུབས་ཏེ་《བསྟན་འགྱུར་》པོད་225པར་བརྐོའི་བྱ་བ་རབ་བྱུང་12པའི་ལྕགས་བྱ་ཟླ3པའི་ཚེས་27ནས་ཆུ་ཁྱི་ཟླ་10ཚེས་25(སྤྱི་ལོ་1741--1742)བར་ལས་ཡུན་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་བདུན་གྱི་ནང་བདེ་བླག་ངང་གྲུབ་ཅིང་། དེ་སྐབས་བརྐོས་པའི་《བསྟན་འགྱུར་》པོད་225ལ་པར་ཤིང་ངོ་གྲངས་76726ཡོད་པ་དང་། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་སྣར་ཐང་དགོན་པར་བསྩལ་བ་དེ་དང་། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་འགའི་གསུང་འབུམ་གྱི་པར་ཤིང་མི་ཉུང་བ་དང་། རབ་བྱུང་12པའི་མེ་སྟག་(སྤྱི་ལོ་1746)ལོར་ཝང་འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་རབས་མཛད་བརྒྱ་རྟོགས་བརྗོད་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་སྐུ་ཐང་ཤིང་པར་ངོ་གྲངས་31དང་། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་འཁྲུངས་རབས་ཀྱི་སྐུ་ཐང་ཤིང་པར་ངོ་གྲངས་15 ཐུབ་དབང་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་སྐུ་ཐང་ཤིང་པར་ངོ་གྲངས་7བཅས་གསར་དུ་བཞེངས། དེ་རྣམས་པར་ཕུད་དང་གསུང་པར་བཅས་སྔ་རྟིང་དུ་དཔལ་སྣར་ཐང་དུ་ཕུལ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་གྱ་ནོམ་པ་དང་རྨང་བརྟན་པོ་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་ནས་སྣར་ཐང་པར་ཁང་ཞེས་མཚན་སྙན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་པར་སྐྲུན་གྱི་སྡེ་དེ་ཐོག་མར་ཚུགས་སོ། འོན་ཏེ་བློ་ཕམ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་པར་ཤིང་དེ་དག་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་“རིག་གསར་”གྱི་སྐབས་སུ་དམིགས་མེད་དུ་སོང་ངོ་། །\n(གཉིས་པ) སྡེ་དགེ་པར་ཁང་ཆེན་མོ་ནི། རབ་བྱུང་12པའི་ས་བྱ་(སྤྱི་ལོ་1729)ལོར་སྡེ་དགེའི་ས་སྐྱོང་ཁྲི་ཐོག་ཞེ་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་གིས་བསྐུལ་བ་དང་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་ཕྱག་འདེབས་མཛད་པ་དང་། པར་ཁང་འདིའི་དངོས་མིང་ལ་“བོད་ཀྱི་རིག་གནས་གཏེར་མཛོད་སྡེ་དགེ་པར་ཁང་ཆོས་མཛོད་ཆེན་མོ་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་”ཞེས་བྱ་ཞིང་། པར་ཁང་དེ་བཏབ་རྗེས་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་མང་པོ་ནས་པར་བརྐོའི་རིག་བྱེད་འཛིན་པ་དང་གསར་བུ་དོན་གཉེར་ཅན་སློབ་པར་འོས་པ་1300 ལྷག་འདུས་ཏེ་ནང་རིག་པ་དང་། ཚད་མ་རིག་པ། གསོ་བ་རིག་པ། བཟོ་རིག་པ། སྒྲ་རིག་པ་ལ་སོགས་རིག་གནས་ཆེན་པོ་ལྔའི་པོ་ཏི་རྣམས་པར་དུ་བརྐོས། སྐབས་དེར་བརྐོས་པའི་ཤིང་པར་རྣམས་འབྲུ་དག་ལ། ཆད་ལྷག་མ་མཆིས་པ། སྡེབ་སྦྱོར་ལེགས་ཤིང་། ཡི་གེའི་གཟུགས་མཛེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་མ་ཟད་བྱ་བ་རྣམས་གོ་རིམ་ལྡན་པ། འཐུས་སྒོ་ཚང་བ། མཐུན་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་གྱ་ནོམ་པ་བྱུང་།\nདེ་ཡང་《བསྟན་འགྱུར་》གྱི་པར་བཞེངས་པ་ན། ཐོག་མར་བློན་ཆེན་ཕྱག་མཛོད་གུ་རུ་བཀྲ་ཤིས། བར་དུ་གཉེར་པ་ཨ་ཟློས། རྗེས་སུ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རབ་བརྟན་ཏེ་དེ་རྣམས་འགན་འཛིན་དུ་རིམ་པ་ལྟར་བསྐོ་བར་མཛད་དོ། ཇི་ལྟར་བརྐོས་པ་དེ་དག་བ།ཙོ་བོར་བཞུགས་པའི་ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་ཆེ་ཕྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུར་ལེན་བྱེད་པའི་གྲོགས་ལྡན་པ་ནི། དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་དང་། བློ་གྲོས་བརྟན་པ། དཔལ་ལྡན་རྒྱལ་མཚན། ངག་དབང་རིན་ཆེན་ཏེ་ཆོས་གྲོགས་བཞི་དང་། པར་གྱི་བཀྲམ་བསྡུ་དང་། བརྐོས་པ་མཁས་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་མཁན་གཟུངས་སྐྱབས་རྣམས་སོ། །\nཔར་ཁང་དེར་ད་ལྟའི་བར་(རིག་གསར་སྐབས་འཇིག་པ་ཕུད་)བཞུགས་པའི་གླེགས་བམ་གྱི་ཤིང་པར་གྲངས་210000ལས་ལྷག་ཅིང་། ཐང་པར་ཡང་མི་ཉུང་ཙམ་བཞུགས་པ་ཡི་གེ་འགར་སྣང་། གཞན་ཡང་པར་དུ་བཀོད་ཟིན་པའི་དཀའ་བསྟན་གྱི་གླེགས་བམ་དག་བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་སྡེ་ཚན་དུ་ཇི་ལྟར་དབྱེ་བ་མདོ་ཙམ་ཞུས་ན།\nརིགས་དང་པོའི་སྐོར་ལ། རྒྱལ་བ་ཉི་མའི་གཉེན་གྱི་བཀའ་བོད་སྐད་དུ་འགྱུར་བ་ལས། 1. འདུལ་བ། 2. ཤེར་ཕྱིན། 3. ཕལ་པ་ཆེ། 4. དཀོན་བརྩེགས། 5. མདོ་མང་། 6. མྱང་འདས། 7. རྒྱུད་ཀྱི་སྐོར་བཅས་སོ།\nརིགས་གཉིས་པའི་སྐོར་ལ། 《བསྟན་འགྱུར་》ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་བོད་སྐད་དུ་འགྱུར་རོ་འཚལ་ལས།1. བསྟོད་ཚོགས 2. བརྒྱུད་སྡེ། 3. ཤེར་ཕྱིན། 4. དབུ་མ། 5. མདོ་སྡེ། 6. སེམས་ཙམ། 7. མངོན་པ། . འདུལ་བ། 9. སྐྱེས་རབས། 10. དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། 11. སྤྲིངས་ཡིག 12. ཚད་མ། 13. སྒྲ་རིག 14. གསོ་བ། 15. བཟོ་རིག 16. སྣ་ཚོགས་བཅས་པོ་ཏིར་བྱས་ཏེ་དབྱེ་བའོ། །\nརིགས་གསུམ་པའི་སྐོར་ལ། བོད་དུ་དར་བའི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་མོ། རིགས་བཞི་པའི་སྐོར་ལ། གསུང་འབུམ་དང་། གདན་རབས། རྟོགས་བརྗོད། ཆོས་འབྱུང་། ཡི་གེ་དེབ་ཐེར། གནམ་རིག་སྐར་རྩིས། སུམ་རྟགས་དག་གསུམ། མངོན་བརྗོད། རོལ་མོ། མཛེས་རིས། བརྐོས། བཟོ་རྩལ། ཤིང་པར་ལ་སོགས་པའོ།\n(གསུམ་པ།) ཞོལ་པར་ཁང་ནི། རབ་བྱུང་15 ལྕགས་སྤྲེལ་(སྤྱི་ལོ་1920)ལོར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་(1876—1933 ) སྐུ་རིང་ལ། འབྲི་གུང་སྒོ་ལྕོག་སྤྲུལ་སྐུས་མཐུན་རྐྱེན་ཕུལ་ཏེ་དཔལ་སྣར་ཐང་དུ་བཞུགས་པའི་《བཀའ་འགྱུར་》ཤིང་པར་ཕྱི་མོར་བཅོལ་ཏེ་《བཀའ་འགྱུར་》གྱི་པར་ཆ་ཚང་གསར་བཞེངས་མཛད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་པོ་ཏ་ལའི་ནུབ་རྒྱུད་དུ་ཀ་བ་80བརྒལ་བའི་ས་ཁྱོན་ལ་ཁང་མིག་དུ་མ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་པར་ཁང་དངོས་གཞི་ཀ་རིང་8དང་། ཀ་ཐུང་72 ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལྡན་པའི་བྱམས་ཁང་ཀ་རིང་4་ལས་གྲུབ་པའི་“གངས་ཅན་ཕན་བདེའི་གཏེར་མཛོད་གླིང་”ཞེས་པའི་《བཀའ་འགྱུར་》 པར་ཁང་ཆེན་མོ་བཞེངས་སོ། པར་ཁང་དེ་ཉིད་དུ་(བཀའ་འགྱུར་》ཆ་ཚང་ལ་པོ་ཏི་100 བཞུགས། གཞན་ཡང་། པར་ཁང་དུ་བཞུགས་པའི་དཔེ་སྣ་རིང་ཐུང་གི་ཤིང་པར་ཤིན་ཏུ་མང་།\nགཞན་ཡང་། དབུས་གཙང་གཉིས་ཀྱི་ཁུལ་དུ་ལེ་ལག་ལྟ་བུའི་པར་ཁང་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཆིས་པ་ལས། རྩེའི་ཞོལ་པར་ཁང་དུ་བཞུགས་པའི་དཀར་ཆག་སོགས་ལ་གཞིགས་ན། པར་ཁང་དྲུག་ཅུར་ཉེ་བ་ཡོད་པ་དང་། མདོ་སྨད་ཀྱི་ཁུལ་ན་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དང་། སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་སོགས་སུ་བཞུགས་པའི་དཀར་ཆག་ཐོར་བུ་རེ་དང་། ད་ལྟ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པའི་མཁས་པ་དག་གི་གསུང་ཚད་ཁ་ཤས་ཐོས་པ་ལྟར་ན་བླ་བྲང་ན་པར་ཁང་བཙོ་ལྔ་(པར་ཁང་ཆེ་ཆུང་བསྡོམས་ན་ལྔ་བཅུར་ཉེ་བ་)དང་། དེ་བཞིན་བར་ཁམས་ནི་ཡུལ་གྲུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གྲུབ་མཐའ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་བཞུགས་པའི་དབང་གིས། དེ་བསྟུན་གྱི་པར་ཁང་ཡང་མང་བར་བཞུགས་པ་ནི་གོར་མ་ཆག་གོ།\nབོད་དུ་ཆོས་དང་གྲུབ་མཐའ་གང་གི་དགོན་པའམ་ཆོས་སྡེ་ཀུན་ལ་ཐུན་མོང་དུ་གཅིག་མཐུན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། དགོན་པ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཁོ་ན་ཙམ་སྤེལ་བར་བྱེད་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། གཅིག་སྡུད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཧ་ཅང་ཆེ་བར་མངོན་པའི་རིག་གནས་དང་ཚན་རིག་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་པའི་སྡེ་ཡང་ཡིན་པ་ད་ལྟ་ཐུན་མོང་གིས་ཁས་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཆོས་ལུགས་སྤེལ་བར་པར་སྐྲུན་གྱི་བྱ་བ་དང་བྲལ་མི་རུང་ལ། རིག་གནས་སྤེལ་བར་པར་སྐྲུན་གྱི་བྱ་བ་དང་དེ་བས་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། དེང་སྐབས་ཡོན་ཏན་པ་དུ་མ་ཚོགས་པའི་སློབ་གྲྭ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་ཆ་མཚོན་ན་དེ་ལ་སློབ་གྲྭ་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཉམས་མྱོང་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་ཡུལ་སློབ་གྲྭའི་དགེ་སློབ་ཀྱི་ཡོན་ཚད་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་གཅིག་པུ་སྟེ་《རིག་གཞུང་དུས་དེབ་》དང་། དེ་བཞིན་སློབ་དེབ། ཟུར་ལྟའི་ཡིག་ཆ་སོགས་པར་དུ་སྐྲུན་པ་ལ་ཆེད་གཉེར་གྱི་སྡེ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ལྟ་བུའོ། །\nཔར་གྱི་ཚད་ལ་སྒོ་ཚད་མ་དང་། མདའ་ཚད་མ། ཁྲུ་ཚད་མ་བཅས་གསུམ་དུ་དབྱེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་(རྒྱ་གར་ལུགས་ལྟར་)ཐམས་ཅད་སྒོ་ཚད་མ་དང་། བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་ཏེ་རྒྱ་གར་མཁས་པས་གསུངས་སོ་ཅོག་མདའ་ཚད་མ་དང་། བོད་རང་གི་མཁས་པའི་གསུང་ཁྲུ་ཚད་མ། བཀའ་ཡི་པོ་ཏི་ཆེ་བ་རྣམས་དབུ་ཅན་ཆེ་བ་དང་། རྒྱ་གཞུང་བསྟན་བཅོས་ཏེ་བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་རྣམས་དབུ་ཅན་འབྲིང་བ། བོད་གཞུང་རྣམས་དབུ་ཅན་ཆུང་ངུས་བྲི་དགོས་པ་སོགས་བོད་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་བཀས་བཅད་ལྟར་དང་། པར་སྐྲུན་གྱི་ལག་རྩལ་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་བ་དང་། བསྟན་ཚད་ཀྱི་རིམ་པའང་ཆེ་ཕྲ་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་སྣང་སྟེ། ཆེ་བའི་རིང་ཚད་ལ་ལིའི་རྨིད་110 ལྷག ཞེང་ཚད་ལ་ལིའི་རྨིད་70ལྷག སྲབ་མཐུག་གི་ཚད་ལ་ལིའི་རྨིད་3 ཙམ། འབྲིང་བའི་རིང་ཚད་ལ་ལིའི་རྨིད་66—77 ལྷག་བར། ཞེང་ཚད་ལ་ལིའི་རྨིད་11—18 བར། སྲབ་མཐུག་ལིའི་རྨིད་2 ཙམ། ཆུང་བའི་རིང་ཚད་ལ་ཁྲེ་ཙེ་གང་། ཞེང་ཚད་ལ་ཚུན་དོ་ཙམ་མོ། ཡི་གེ་བརྐོ་སྐབས་པར་ཤིང་གི་ངོས་གཉིས་ཀར་བརྐོ་ཞིང་། ངོ་རེའི་ཐིག་ཕྲེང་མང་ཉུང་གི་ཚད་ལ་གླེགས་བམ་ཕལ་ཆེ་བར་ཕྲེང་ལྔ་རེ་དང་། དྲུག་རེ། བདུན་རེ། བརྒྱད་རེ་ཅན་བཅས་ཡོད་ཀྱང་དྲུག་ཅན་རྒྱུགས་ཆེའོ། །\nཔར་ཤིང་ནི་རུལ་སུངས་དང་། འཛེར་བ་དང་། ཆག་གས། །འཆུས་ཀོང་སོགས་མིན་པའི་སྟག་པང་དགོས་ལ། དེ་དག་ཁྲོད་ནས་ཀྱང་སྟོན་མཇུག་གི་དུས་སུ་ཤིང་ལོ་ལྷུང་མ་ཐག་པའི་སྟག་ཤིང་དམར་པོ་རབ་ཡིན། སྟག་པང་བཟོ་སྐབས་སྟག་ཤིང་གི་སུལ་ལྟར་ཁ་གཤགས་ཤིང་མེའི་དུ་བ་ལ་བསྐམས་རྗེས་རིལ་མའི་ནང་ལ་དགུན་ཟླ་གསུམ་གྱི་ཡུན་ལ་བསྙལ། དེ་རྗེས་ཆུར་བཙོ་ཞིང་མེར་བསྐམས་ཏེ་ངོས་གཙང་ཞིང་སྙོམས་པར་བྱས་རྗེས་གཞི་ནས་ཡི་གེ་བརྐོའོ། བརྐོས་མ་ཐག་པའི་པར་ཤིང་མར་ཁུར་ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་སྦྱང་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་ནས་ཕྱིར་བཏོན་ཏེ་སྐེམ་ལ་རྩྭ་ཟུལ་པའི་ཁུ་བས་ལེགས་པར་བཀྲུ་ཞིང་སྐེམ་མོ།།\nགོང་གསལ་འདི་དག་ནི་ཤིང་པར་བསྐོ་བའི་བྱ་རིམ་ཡིན། ་དངོས་སུ་ཡི་གེ་ཤོག་སྟེང་དུ་འབེབས་སྐབས་ཐོག་མར་ཤོག་བུ་རླན་པར་བྱས་ཤིང་། དེ་ནས་པར་ཤིང་གི་ངོས་ལ་བཏིང་སྟེ་ཆ་སྙོམས་པར་གནོན་དགོས། དཔར་ཟིན་རྗེས་ཤོག་བུ་རེ་རེ་བཞིན་བསིལ་སྐེམ་བྱེད། བསྐམས་པ་རྣམས་ཁ་ཡིག་ལྟར་གྲངས་མ་ནོར་བར་ལེགས་པར་གླེགས་བམ་དུ་བསྒྲིགས། དེ་ལ་ཤོག་བུ་འདྲ་མཁན་དང་། སྣག་ཚ་སྡེབ་པ་པོ། པར་སྐྱེལ་བ་པོ། པར་པ། སྐེམ་མཁན། སྒྲིག་མཁན། པར་འཁྲུད་སོགས་ཆེད་གཉེར་གྱི་བཟོ་བོ་དགོས་པ་མ་ཟད་བྱ་བ་རྣམས་འཐུས་ཚང་ལ་གོ་རིམ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཀྱང་དགོས།\nགཞན་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་མཚལ་དཔར་དང་། གཞན་རྣམས་ཤིང་སྐོགས་ལས་བསྲེགས་པའི་སོལ་བྱེས་(སྣག་ཚ་)དཔར་བར་བྱའོ། ། གོང་དུ་མདོ་ཙམ་ཞུས་པ་འདི་དག་སྤྱིར་བཟོ་རིག་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཀྱང་། པར་གྱི་རིག་པར་ཡང་བྱ་རིམ་དེ་དག་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ཆར་གྱུར་པས་ཞར་བྱུང་དུ་སྨྲས་སོ། །\nཔར་སྐྲུན་གྱི་སྡེ་ཇེ་མང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་པར་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་ཇེ་མཁོར་སོང་བའི་དབང་གིས་དེ་ལ་དེ་མཚུངས་ཀྱི་སྒྲིག་དམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་པར་གྱི་སྤུས་ཀ་ལ་སླད་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བར་གཙང་སྙོམས་འགྲིག་གསུམ་དང་། དག་ལེ གས་མགྱོགས་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ། པར་སྐྲུན་གྱི་བྱ་བ་ཡོངས་རྫོཊ་ལ་དོ་དམ་པ་དང་། པར་དཔོན་དང་། ཡི་གེར་ཞུས་དག་པ། པར་བརྐོན་གྱི་ཆ་ལ་འགན་བཞེས་པ། པར་བརྐོན་གྱི་བཟོ་བོ་སྟེ་རང་རང་སོ་སོར་ལས་ཁུར་གསལ་ཞིང་འགན་ཁྲི་ལྗིད་པོ་རེ་ཡོད་པ་ནི་མདོ་སྨད་ཟི་ཁྲོན་མཛོད་དགེ་རྫོང་ཁོངས་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་གྱི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དངོས་སློབ་རོང་པ་ལྗགས་ནག་པའི་སྐྱེ་འཕྲེང་འཛིན་པ་ཀིརྟི་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་(རབ་བྱུང་14ས་བྱི་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1849ནས་རབ་བྱུང་15ཤིང་སྦྲུལ་ཏེ་སྤྱི་ལོ་1905)མཆོག་གི་པར་བརྐོན་བཅའ་ཡིག་ཏུ། པར་གྱི་ལམ་གྱི་སྐོར་ཡུལ་དུས་དང་བསྟུན་ཏེ་ཞིབ་མོར་བཀོད་པའི་རིམ་པ་ལ། དཔྱིད་ཆོས་ཆེན་མོའི་འགོ་ནས་བཟུང་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཅིག་གི་བར་དུ་བརྐོས་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་པར་ཤིང་རུལ་བ་གས་པོ། འཁྱོག་པོ། འཛེར་པ་ཅན་སོགས་མ་ཡིན་པའི་ངོས་གཙང་བ་འཐུག་སྲབ་མཉམ་པ་ལོ་གཅིག་ལ་འདངས་ངེས་ལས་ལྷག་པ་དགོས། ཤོག་དམར་ངོས་གཙང་བྲི་ཤོག་རུང་བ། པར་ཕུད་ཤོག་དཀར་རྩེར་སོན། ཞུ་དག་ལ་ཤོག་དཀར་བབ་བསྟུན་སྒྲིག་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཁག་འཇོག་མཁན་ཡོད་ན་རིན་སྤྲོད་ཆོག བྲི་བརྐོས་གང་བྱེད་དགོས་པ་དེའི་གྲངས་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཚགས་སུ་ཚུད་ངེས་བྱེད་ཅིང་། མཐར་ཕྱིན་ནས་འདིར་བཞུགས་པ་དང་གཞན་དུ་འཁྱེར་བ་སོགས་གང་ཡིན་ཀྱང་གོང་གི་བཀོད་པ་ལྟར་མ་གཏོགས་ལབ་གླེང་མི་བྱེད། མ་དཔེའི་ཞུ་དག་སྐབས་ཚིག་དོན་མ་ནོར་བ་གཙོ་ཆེ་བས། ཚིག་དོན་ལ་གོམས་འདྲིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡང་ལྟ་ཀློག་དང་དག་བསྡུར་དཔེ་ཁྲིད་ནན་ཏན་དང་། གལ་ཆེན་ལ་འདི་ཀ་ནས་ཀྱང་བལྟ་རྟོག་བྱེད། མ་དཔེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱོན་བྱུང་ན་ཞུ་དག་པའི་ངོས་ནས་ཐོག་མར་མ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཞིབ་ཏུ་བལྟ་ཞིང་། བྲི་བའི་ལས་ཀར་མི་གནོད་པར་འགྲུབ་དགོས། པར་གཅིག་གཟུགས་ལེགས་ཤིང་ཆ་མཉམ་པ་དག་ཆ་དང་ལྡན་པ་བྱེད་དགོས། མ་དཔེ་ནང་བཞིན་ཡིན་མིན་ལ་ཞུ་དག་པས་བལྟས་ནས་ལེན་དགོས་ཤིང་མ་དཔེ་ནང་བཞིན་མ་འོངས་པའི་སྐྱོན་བྱུང་ན་བྲིས་པ་རང་རང་གི་སྐྱོན་ཡིན། སྐྱོན་ངོས་མ་ཟིན་པར་བརྐོས་བཅུག་ན་ཞུ་དག་པའི་སྐྱོན་ཡིན། བྲིས་པ་ཞུ་དག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དག་ཡིག་སུམ་རྟགས་སོགས་ལ་ལས་གྲངས་ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱངས་ནས་ཡི་གེའི་རྣམ་བཞག་ཤེས་དགོས། པར་ཡིག་བཟང་ངན་ཐག་བཅད་ནས་མ་དཔེའི་ཞུ་དག་པས་བལྟ་ཞིང་། དེ་ནས་ཨང་གི་དང་བསྟུན་ནས་བརྐོར་འཇུག་བརྐོ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་གཏིང་ལ་འཕངས་ནས་ཟབ་པར་བརྐོ་བ་དང་། ཡིག་གཟུགས་ཕྲ་སྦོམ་ཚེག་འཇོག་ཚུལ་མཐའ་ལས་ཚུལ་ཚུན་ཆད་སླ་ཆོས་སུ་མ་སོང་བར་ལེགས་སྙོམས་དག་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ངག་འདོན་བྱེད་བཞིན་པར་རིག་པ་གཏད་ནས་བརྐོ་བ་མ་གཏོགས་ལོང་གཏམ་རྩེད་མོ་སོགས་གཡེང་བ་དང་ལེ་ལོའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་བྱེད། ལེགས་པར་བརྐོ་མི་རྐོ་དང་ལེགས་སྙོམས་དག་གསུམ་ཡོང་མི་ཡོང་ལ་བརྐོ་སྐབས་དེར་བལྟས་ནས་ངག་ནས་ཐོན་པ་དང་། པར་གྱི་ལེགས་ཉེས་བཤད་ཤེས་ཤིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་སྡང་བྲལ་བར་རང་ཚུགས་འཛིན་ཐུབ་པ་འགོ་པའི་ཁུར་ཡིན། བརྐོས་ཚར་ནས་ཨང་གི་བསྒྲིགས་པ་དང་། ཨང་གི་ཆད་མ་ཆད་བལྟ་བ་དང་། མི་རེ་རེ་ལ་ཨང་གི་མི་མཉམ་པ་བྱུང་ན། པར་ཤིང་རེ་རེ་ནས་ཨང་གི་བྲི་བ་དང་ཨང་གི་ཉམས་པ་བྱུང་ན་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་སླར་ཡང་བརྐོར་འཇུག་པ་དང་། སྔ་མའི་སྐྱོན་དང་ཕྱིས་མ་འདི་ལྟར་བྱེད་དགོས་ཞེས་ངག་ནས་ཐོན་པ་རྣམས་དོ་དམ་པའི་ཁུར་ཡིན། ལོ་རེར་པར་སྣ་ཐུང་གཅིག་བརྐོར་བཅུག་ནས་ཡིག་ཚུགས་འགྱུར་མ་འགྱུར་བལྟ་དགོས། ཨང་གྲངས་སུ་ཚུད་ན་སྣ་རིང་བཅུ་དྲུག་སྣ་ཐུང་གཅིག་དང་བཅུ་བདུན་བཅས་ཉི་ཤུའི་ཐད་ཀ་དང་། ཨང་གྲངས་སུ་མ་ཚུད་ན་ཉི་ཤུ་ངེས་པར་བརྐོ་དགོས། ཨང་གི་འོག་མ་ལས་གོང་མ་མང་ན་བཟང་བ་དང་། འོག་མ་མང་ན་ཚགས་སུ་མ་ཚུད་པ་ཡིན། གཞུང་ཆེ་བ་རེ་བརྐོ་སྐབས་ཨང་གི་དང་པོ་གསུམ་ལ་འདུ་དགོས། དྲུག་པ་མན་ཆད་ཨང་གི་མེད། ཞུ་དག་གི་དཔེ་པར་རྒྱུའི་གོ་རིམ་འདོན་ཚུལ་བདེ་བ་དང་གྲོས་མཐུན་བྱེད་དགོས།”ཞུ་དག་སོང་ནས་པར་ཕུད་ཤོག་སྣག་པར་བ་ཀུན་གྱི་ངོས་ནས་ཡོད་པ་བྱས་ཏེ་འབུལ་བ་མ་གཏོགས་མི་གསལ་བ་དང་སྣག་འཚབ་ལྟ་བུར་སོང་ན། པར་བས་ཤོག་སྣག་བསྒྲིགས་ནས་པར་དགོས། དོ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉིན་བཅུ་ལ་རེས་མོས་བྱས་ནས་རང་ཐད་ལ་བབས་སྐབས་ཉིན་རེའི་སྣག་ཐེབས་དང་གང་པར་བཟང་ངན་སོགས་ལ་བལྟས་ནས་ཚགས་འཛིན་བྱེད་དགོས། པར་རྒྱུའི་གོ་རིམ་སོགས་ཉིན་རེའི་དོ་དམ་པ་གང་ཡིན་ལ་འདྲི་བ་མ་གཏོགས་རང་རང་གིས་དབང་ཆོད་བྱས་མི་ཆོག་པར་བྱས་ན། པར་བས་ཤོག་སྣག་བསྒྲིགས་ཏེ་སླར་ཡང་པར་དགོས། ལེགས་སྙོམས་དག་གསུམ་མཉམ་པ་ལ་ཨང་གི་མི་མཉམ་པ་དང་། ཨང་གི་མཉམ་པ་ལ་ཡོན་དང་གནང་སྦྱིན་མི་མཉམ་པ་ཡོད་མི་ཆོག ལོ་རེར་རང་གི་གྲངས་ལས་ལྷག་པ་དང་སྟོན་ཕྱོགས་སུ་བརྐོ་མཁན་བྱུང་ན། ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཤིང་ཡོན་ཡང་དེ་བཞིན་ཡོད། གྲངས་མ་ལོང་ན་རང་གིས་བརྐོ་བའམ་གཞན་ལ་བརྐོར་བཅུག་ནས་གྲངས་ལོང་ངེས་བྱེད་དགོས། གལ་ཏེ་མ་ལོང་ཚེ་པར་ཤིང་ཅི་ཙམ་ཆག་པའི་ཚད་ཀྱི་ཡོན་གཞུང་ལ་སྤྲད་དགོས། བྲི་བརྐོས་ཀྱི་སྐྱོན་གང་བྱུང་གི་བརྡ་སྤྲོད་བཞིན་མ་ཉན་ན་རང་རང་གི་ཁུར་དང་། བརྡ་མ་སྤྱད་ན་དོ་དམ་པ་དང་ལས་བྱེད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཁུར་ཡིན། ཞུ་དག་པ་དང་བྲིས་པ་སོགས་ཀྱིས་ལས་ལེགས་པར་བྱེད་ཀྱང་། པར་བརྐོས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་། པར་བརྐོས་ལས་ལེགས་ཀྱང་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ལབ་གླེང་བྱེད་མི་ཆོག པར་བརྐོས་པ་རང་རང་གི་ལས་ཀའི་བཟང་ངན་དང་པོར་མི་སྨྲ་བར་དོ་དམ་པ་སོགས་ཀྱིས་ངོས་ཟིན་མི་ཟིན་བརྟགས་ནས་གཡོ་སྒྱུ་བྱེད་མི་ཆོག་ཅིང་། བྱས་ཚེ་རང་རང་གི་གཏམ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཚགས་འཛིན་བྱེད་དགོས། དོ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོན་ཡོན་མི་ཤེས་པར་ངག་བཀོད་དང་། ངག་ནས་མ་ཐོན་པར་ཆད་པ་གཅོད་པ་སོགས་བྱེད་མི་དགོས། པར་གྱི་སྐྱོན་ཡོད་རང་གིས་མི་ཤེས་ཀྱང་ནང་ཕན་ཚུན་བཤད་ནས་བཅོས་ཆོག་པ་དགོས། ལེགས་ཉེས་ཤེས་ཀྱང་མི་སྨྲ་ན་གཡོ་སྒྱུ་ཡིན་པས། པར་བརྐོས་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་ཉེས་འབྱེད་ཚུལ་འདི་ཡིན་ཞེས་བཤད་དགོས། པར་གསར་སློབ་མདའ་ཚད་མ་བརྐོ་བའི་གྲས་སུ་མ་ཆུད་བར། སྣ་ཐུང་ཅི་ཙམ་བརྐོས་ཀྱང་ཡོན་མེད་པ་ཤོག་སྣག་པར་ཤིང་རྣམས་ཁོ་རང་གིས་བསྒྲིག་དགོས། པར་བརྐོས་དགེ་རྒན་གྱིས་དགེ་ཕྲུག་གཅིག་ཨང་གི་དང་པོར་ཚུད་པ་བྱས་ན་བྱ་དགའ་སྦྱིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྲིས་པ་ཞུ་དག་པ་པར་བརྐོས་པ་སོགས་སུ་ཡིན་ཡང་རུང་ཉེ་རིང་དང་གཡོ་སྒྱུའི་དབང་གིས་མི་དྲང་བའི་བཀོད་པ་བྱས་ན་ཆད་པ་ཡོད། རང་རང་གི་ཁུར་དུ་བབས་པའི་ལས་ཀ་གང་ཡིན་ཡང ཁྲལ་ཆོས་སུ་མི་གོ་བར་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་གང་ལེགས་དང་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་སློབ་གཉེར་བྱས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྩིའོ”། ཞེས་འཁོད་པ་ལྟར་ཡིན་པ་བཅས་རྩོམ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ལས་པར་སྐྲུན་གྱི་སྐོར་བཤད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་འཐུས་པར་བྱས་སོ། །\n①རྩོམ་རིགས་(文献)ཞེས་པ་བོད་ལ་སྔར་མ་གྲགས། 文献ཞེས་པ་《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་》དུ་“ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་”ཞེས་བསྒྱུར་མོད་མི་འཐད། དེ་ལ་ཚད་ལྡན་ཡིན་མིན་ཅི་རིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་“ཡིག་ཚངས་”ཞེས་བསྒྱུར་བར་བཞེད་མོད། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། “ཡིག་ཚངས་”ཞེས་བ་སྔར་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་བློན་པོ་རྣམས་ལ་བྱ་དགའ་གནང་བའི་ཡིག་ལམ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་“རྩོམ་རིགས་”ཞེས་རྩོམ་གྱི་རིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཅོག་ལ་“རྩོམ་རིགས་”ཞེས་ཐ་སྙད་གསར་པ་ཞིག་བཏགས་ན་སྙམ་པས་《ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་88 ལོའི་དུས་དེབ་དང་པོར་》ཡང་ཁོ་བོའི་རྩོམ་ཞིག་ཏུ་དེ་ལྟར་དུ་ཞུས་ཡོད།


Wylie:Shing rta chen po rnam gnyis kyi gzhung dang rjes su mthun pa'i dbu ma'i lta khrid bdud rtsi'i snying po - gDams Ngag mDzod\nWylie:Shing rta chen po rnam gnyis kyi gzhung dang rjes su mthun pa'i dbu ma'i lta khrid bdud rtsi'i snying po\nVolumes List > Volume4> Text #42 (No Translation) (བོད་སྐད་) Scroll to Research Info Catalog Information for this text:\nམང་དུ་ཐོས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ་. ༄༅། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ༎. གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད།, པོད་ ༼ང་༽, 549-564. ཏེ་ལི་་་རྒྱ་གར་: ཞེ་ཆེན་དཔེ་མཛོད་ཁང་, ༡༩༩༩.\nmang du thos pa klu sgrub rgya mtsho. @#/_/shing rta chen po rnam gnyis kyi gzhung dang rjes su mthun pa'i dbu ma'i lta khrid bdud rtsi'i snying po zhes bya ba bzhugs so//. In gdams ngag rin po che'i mdzod, Volume4(ང་), 549-564. New Delhi: Shechen Publications, 1999. Enlarged reprint of the 1979 edition published by Dilgo Khyentse Rinpoche from prints from the dpal spungs xylographs.\n།ཅེས་པའང་འཇམ་པའི་དབྱངས་དངོས་དཔལ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྩལ་བའི་གསུང་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲིད་ཡིག་ལས་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་སྒོམ་རིམ་སྤྱིར་བཏང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཁོལ་དུ་ཕྱུངས་ཏེ་བསྡེབས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ༎ ༎ ༎\n/ces pa'ang 'jam pa'i dbyangs dngos dpal mang du thos pa klu sgrub rgya mtsho'i zhal snga nas stsal ba'i gsung ngag rin po che'i khrid yig las dbu ma'i lta ba'i sgom rim spyir btang ba'i tshul gyis khol du phyungs te bsdebs pa dge legs 'phel//_//_//\nLine 1: ༄༅། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ༎\n@#/_/shing rta chen po rnam gnyis kyi gzhung dang rjes su mthun pa'i dbu ma'i lta khrid bdud rtsi'i snying po zhes bya ba bzhugs so//\nLeft side print: ང་ ལྟ་ གཅིག་ ཁྲིད་\nnga lta gcig khrid\nRight side print: 549\nགཡོན་: ང་ ལྟ་ (གྲངས་ཀ་) ཁྲིད་\nLeft: nga lta (tibfolio#) khrid\nLeft: mtha' bral dbu ma\nText # in volume: 020\nText # in edition: 0074\nMaster text#: 0074\nBegin-End Pages (Western): 549-564\nEnd Tibetan page and line #: 8b7\nThe Instructions on the View of Madhyamika According to the Two Great Traditions Called "The Essence of the Nectar".\nམང་དུ་ཐོས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ་. ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོ་. གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད།, པོད་ ང་༽, ༥༤༩-༥༦༤. ཏེ་ལི་་་རྒྱ་གར་: ཞེ་ཆེན་དཔེ་མཛོད་ཁང་, ༡༩༩༩.\nmang du thos pa klu sgrub rgya mtsho. shing rta chen po rnam gnyis kyi gzhung dang rjes su mthun pa'i dbu ma'i lta khrid bdud rtsi'i snying po. In gdams ngag rin po che'i mdzod, Volume4(nga), 549-564. New Delhi: Shechen Publications, 1999. Enlarged reprint of the 1979 edition published by Dilgo Khyentse Rinpoche from prints from the dpal spungs xylographs.\nRetrieved from "http://dnz.tsadra.org/index.php?title=Wylie:Shing_rta_chen_po_rnam_gnyis_kyi_gzhung_dang_rjes_su_mthun_pa%27i_dbu_ma%27i_lta_khrid_bdud_rtsi%27i_snying_po&oldid=49560"\nMang du thos pa klu sgrub rgya mtsho


མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་སྒོ་བརྒྱབ་འདུག – བོད་ཀྱི་དུས་བབ།\nགཟའ་ཕུར་བའི་ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན། མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་འབའ་རྫོང་ཤིང་ཁྲི་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་དང་། ས་གནས་མང་ཚོགས་ཚོས་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གནང་གནང་སྟེ་ཉིན་དེའི་ཕྱི་དྲོར་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཤིང་ཁྲི་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་ ༥༠ ཙམ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་སྟབས། ཁ་སང་ས་གནས་མང་ཚོགས་ ༢༠༠༠ ལྷག་གིས་རྫོང་སྲིད་གཞུང་མདུན་དུ་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་དང་། འབའ་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་མ་ཚོས་སྐད་འབོད་རྒྱག་གཞིན་རྫོང་ཐོག་ཏུ་སྐྱོད་པའི་ལམ་བར་ནས་དམག་གིས་བཀག་ཡོད་པ་དང་། ད་ཆར་སློབ་མ་རྣམས་སོ་སོའི་ཁྱིམ་ལ་བཏང་སྟེ་སློབ་གྲྭ་སྒོ་བརྒྱབ་ཡོད་འདུག\nའདི་གར་གནས་ཚུལ་བཏང་འབྱོར་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ཕྱི་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གད་པ་སུམ་མདོའམ་འབའ་རྫོང་(ཐུན་ཏེ)ཤིང་ཁྲི་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་གྲངས་ ༡༥༠ ནས་ ༢༠༠ ཙམ་གྱིས་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༦ པ་ཙམ་དུ་དབུ་བཙུགས་ཏེ་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་སྒོ་འགྲམ་དུ་བསྐྱོད་དེ། བོད་ལ་རང་དབང་དགོས་པའི་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ངོ་རྒོལ་དེའི་ཁྲོད་ས་གནས་མང་ཚོགས་ཀྱང་ ༡༠༠༠ ཙམ་ཞིག་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་འདུག\nསྐབས་དེར་ས་གནས་དཔོིན་རིགས་ཚོས་ཞི་འཇམ་ཡོང་དགོས་ཚུལ་བཤད་དེ། དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཕྱིར་ས་གནས་སུ་ལོག་བཅུག་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱི་དྲོར་ཉེན་རྟོག་པས་དགེ་འདུན་པ་ ༥༠ ཙམ་འཛིན་བཟུང་བྱས་པར་བརྟེན། ཕྱི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་མང་ཚོགས་ ༢༠༠༠ ཙམ་རྫོང་སྲིད་གཞུང་མདུན་ལ་འཛོམས་ཏེ་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཚོ་ཀློད་གྲོལ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། བོད་ལ་རང་དབང་དགོས། སྐད་ཡིག་འདྲ་མཉམ། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས་ཞེས་སྐད་འབོད་གནང་འདུག\nཕྱི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༥ ཙམ་ལ་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཚོས་མང་ཚོགས་ལ་གཏམ་བཤད་བྱས་ཏེ། མང་ཚོགས་རྣམས་རང་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པ་དང་། གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང་། མང་ཚོགས་ངོས་ནས་གལ་ཏེ་ལུགས་མཐུན་གྱི་ཐག་གཅོད་མ་བྱས་ན་མུ་མཐུད་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཐ་ཚིག་བསྒྲགས་ཏེ་ད་ལྟ་འུར་ཟིང་གི་རྣམ་པ་ཆེས་ཛ་དྲག་ཆགས་ཡོད་འདུག\nཤིང་ཁྲི་དགོན་པའི་འདུན་པ་འཛིན་བཟུང་གི་དོན་རྐྱེན་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་འབའ་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་མ་ཚོས་སློབ་གྲྭའི་ནང་ནས་མགོ་བཙུགས་ཏེ། སྐད་ཡིག་འདྲ་མཉམ་དང་མི་རིགས་ལ་རང་དབང་དགོས་པའི་སྐད་འབོད་རྒྱག་བཞིན་རྫོང་ཐོག་ཏུ་སྐྱོད་པའི་ལམ་བར་རྫོང་གི་བཤས་རྭའི་མདུན་དུ་དམག་མིས་བཀག་སྟེ་རྫོང་ཐོག་ཏུ་བཏང་མེད་པ་དང་། ད་ལྟ་ཟི་ལིང་ནས་འབའ་རྫོང་ཕྱོགས་སུ་དམག་མིའི་རླངས་འཁོར་མང་པོ་འབྱོར་ཏེ། མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་མ་རྣམས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་བཅུག་ཡོད་པ་མ་ཟད། སློབ་གྲྭ་ཡང་སྒོ་བརྒྱབ་ཡོད་འདུག\nགད་པ་སུམ་མདོ་འམ་འབའ་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ནི་ ༡༩༧༦ ལོར་བཙུགས་ཤིང་། ད་ལྟ་སློབ་གྲྭ་དེར་བསྡོམས་སློབ་མ་ ༦༦༦ ཡོད་འདུག\nསློབ་གྲྭའི་སྒོ་རྒྱག་ཐུབ་ནའང་བསམ་བློའི་སྒོ་གཏན་ནས་རྒྱག་མི་ཐུབ། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ཀྲུང་ཧ་མོས་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཡིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། རྒྱ་མགོ་གཅོད་རྒྱུ་ལབ་ཀྱི་མི་འདུག\nདགོངས་དག དེང་སྐབས་སེམས་ཁམས་འཁྲུགས་ཏེ་ཡི་གེ་ཡང་ཅི་གཏགས་འདི་གཏགས་མི་འདུག བོད་མི་དྲུག་བརྒྱ་མ་རེད། བོད་མི་ཁྲི་དྲུག་བརྒྱ་གསད་ཚར་རྒྱུ་མ་རེད།ཅེས་པ་ཡིན།\nའབའ་སྲས་ཤོད་པ་བདེན། ད་ལྟ་ངེད་ནས་རྫོང་ཐོག་དང་རོང་འབྲོག་གི་ཁྱིམ་ཚང་བཅུ་དྲུག་ཙམ་གྱི་ནང་ཁ་པར་བརྒྱུད་འབྲེལ་བྱས་ཀྱང་། འབྲེལ་བ་གཏན་ནས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག རྒྱ་གཞུང་ཚང་གི་ཚང་མ་མུན་སྒམ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་མི་དྲུག་བརྒྱ་གསོད་ཚར་རྒྱུ་མ་རེད།\nཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེར་སེམས་འཚབ་ནས་འདུག་ཐབས་ཤིག་མི་འདུག དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ།། རྒྱལ་བསྟན་ལ་ཁའི་གྲིབ་སོའི་དུས་མཚམས་འདིར།།\nབཟང་གི. ད་ནི་ཉིན་རེ་བཞིན་དུས་ཡུན་ཅུང་ཙམ་རིང། ་གྲོང་སྡེ་སོ་སོའི་ནང་གི་སྤྱི་ཁང་ངམ་ཚོགས་ས་དག་ལ་འཛོམས་ཏེ། ་རིག་གསར་དང་མི་བཞི་ཤོག་ཁག་རོ་ལང་བརྒྱབ་མི་ཆོག ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་༡༡ པས་གཏན་ཕབ་ཁྲིམས་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་བཅས་མི་ཆོག. རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་གཏན་འབེབ་ནི་ལག་སྟར་དང་སྤྱི་དམངས་ཚང་མའི་ཁེ་ཕན་དུ་ཡིན. རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས།\nཞེས་ཡོངས་སུ་ལང་དགོས། འོན་ཀྱང་ཁྲོམ་གཞུང་ཆེ་ཁག་ལ་མ་ཕེབ་ན་བཞང་ངོ།། གཞན་སྡེ་བ་ཐམས་ཅད་ལྷན་དུ་འང་མ་འཛོམས་ན་བཟང་ངོ་སྙམས་སོ


ཕྱོགས་སྟོན་་་་ གཙོ་ངོས།» གཙོ་ངོས།» རྒྱལ་ནང་གསར་འགྱུར། »གཏམ་བཟང་། སྲིད་གཞུང་བྱ་བའི་སྙན་ཞུ་ལས་དམངས་ཕན་སྐོར་གྱི་གསར་འག\nརྩོམ་སྒྲིག་པ། ཁཱ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། སྤེལ་དུས། 2021/1/10 ལྟ་ཀློག (1082) རྩོམ་ཁུངས: ངེད་དྲ་བ། པར་འདེབ།\n1. ཁ་པར་སོགས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་བཞུར་ཚད་འཁྱམ་བཞུད་གྲོན་སོང་མེད་པར་བཟོས་ཏེ།སྒུལ་བསྐྱོད་དྲ་རྒྱའི་རྒྱུག་ཚད་ཀྱི་གྲོན་དངུལ་ལོ་འདིའི་ནང་ཉུང་མཐར་ཡང 30%ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ།\n4. ལོ་ཧྲིལ་པོའི་ཚོང་རའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོའི་དཔྱ་ཁྲལ་མ་ཡིན་པའི་ཁུར་པོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3000ཉུང་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཚུལ་མཐུན་མིན་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མེད་པར་བཟོ་བ་དང་།མཐོ་དྲགས་དག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ།\n5. རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཚན་རྩལ་ལ་བཏང་བའི་མ་དངུལ་དམངས་འཚོའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཁ་ཕྱོགས་ནས། སྨུག་རྡུལ་དག་སེལ་བྱེད་ཤུགས་དང་སྐྲན་ནད་སོགས་ནད་གཞི་ཚབས་ཆེན་འགོག་བཅོས་འགག་སྒྲོལ་ཆེར་བཏང་ནས།ཚན་རྩལ་གྱིས་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་སྔར་བས་ལེགས་པ་བསྐྲུན་རྒྱུ།\n7. ད་ལོར་སླར་ཡང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་འབོར་དབུལ་པོ་ཁྲི་ཚོ1000ཡན་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། མི་ཁྲི་ཚོ280ཡུལ་གཞན་དུ་དབུལ་སྐྱོར་གནས་སྤོ་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ།\n8. ད་ལོ་སླར་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མི་ཁྲི་ཚོ1300གཞིས་ཆགས་པར་བྱས་ཏེ། ཞིང་ལས་སྤོ་སྒྱུར་མི་འབོར་གྲོང་ཁྱེར་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།\n15. གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སློབ་མའི་སློབ་བྱོལ་ཚད་ཏན་ཏིག་སྒོས་དམའ་རུ་གཏོང་བ་དང་།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི“འཛིན་གྲྭའི་སློབ་མ་གྲངས་ཚད་བརྒལ་བ”དམ་འཛིན་སེལ་ཐབས་བྱས་ནས། སློབ་གྲྭ་འབྲིང་ཆུང་གི་སློབ་མའི་སློབ་གསེང་གི་སློབ་ཁྲིད་ཁུར་པོ་ལྕི་བའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་གང་ཐུབ་བྱ་རྒྱུ།\n17. གྲོང་མིའི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་ཁ་གསབ་ཚད་གཞི་དེ་སླར་ཡང་སྒོར40མང་དུ་གཏོང་བ་དང་། དེའི་ཕྱེད་ཀ་ནད་ཆེན་འགན་བཅོལ་ཐད་སྤྱོད་རྒྱུ།