Terdzo-SHA-031 - Rinchen Terdzö\nDpal chen yang dag zab tig\nRTZ Volume 27\nYang dag he ru ka\nsnyan brgyud yang dag zab tig gi smin grol 'bogs pa'i lag len bde chen gsang ba'i bcud 'dus\nin cycle དཔལ་ཆེན་ཡང་དག་ཟབ་ཏིག་ (Dpal chen yang dag zab tig)\nVolume 27 (ཤ) / Pages 675-691 / Folios 1a1 to 9a6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 27 > Text #32 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. snyan brgyud yang dag zab tig gi smin grol 'bogs pa'i lag len bde chen gsang ba'i bcud 'dus. In Rin chen gter mdzod chen mo pod nyer bdun pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 27) by 'jam mgon kong sprul, 675-691. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nrim pa gnyis phrin las dang bcas pa'i snying po bsdus shing khyer bde bas ngo mtshar u dum+ba ra'i dpal yon 'dzin pa'i smin grol 'bogs tshul chu 'babs su bkod pa 'di'ang 'chi med bstan gnyis g.yung drung gling pas rdzong shod bde gshegs 'dus pa'i pho brang chen por bkod pa dge legs 'phel\ngter mdzod mkhyen brtse'i snyan brgyud yang dag\n༄༅། །སྙན་བརྒྱུད་ཡང་དག་ཟབ་ཏིག་གི་སྨིན་གྲོལ་འབོགས་པའི་ལག་ལེན་བདེ་ཆེན་གསང་བའི་བཅུད་འདུས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་གུ་རུ་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀཱ་ཡ། སྲིད་ཞིའི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བདེ་ཆེན་གསང་བ་གཅིག་གྲུབ་ཀྱིས། །ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་སར་སྦྱོར་བ། །ལྷ་སྔགས་འཁོར་ལོའི་མགོན་བཅས་མཆོད། །སྙན་བརྒྱུད་དཔལ་ཆེན་ཡང་དག་ཟབ་ཏིག་གི་དབང་བསྐུར་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ། དང་པོ་སྦྱོར་བ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གཤོམ་ནི། སྟེགས་བུར་དཀྱིལ་འཁོར་རས་བྲིས་སམ། མཎྜལ་ཚོམ་བུ་སྔོན་པོ་གཅིག་བཀོད་པའི་ཁྲིའུར་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་འབྲུས་བཀང་བའི་ནང་དུ་ཐོད་སྐུ་ཚད་ལྡན་ན་བཟའ་མཐིང་གས་བཀླུབས་པ་བསླངས་ཏེ་བཀོད། གཡས་སུ་བུམ་པ་སོ་ལྔའི་བཅུད་ལྡན་མགུལ་ཆིངས་མཐིང་ག །གཡོན་དུ་སྨན་གྱི་ཕོ་བྲང་། མདུན་དུ་མར་མེ་གསལ་བ་དང་། གསང་དབང་ཐོད་ཆང་། རིག་ཙཀ །རྒྱབ་ཏུ་ཚེ་འབྲང་གི་གཡས་གཡོན་དུ་ཐོད་པར་ཚེ་ཆང་དང་ཚེ་རིལ་རྣམས་དང་། སྨན་གཏོར་རཀྟ། ཕྱི་མཆོད་རྣམས་སྤྱི་འགྲེ །ལས་བུམ། ཚོགས་དང་གཏོར་འབུལ་སོགས་དགོས་པའི་ཡོ་བྱད་གཞན་ཡང་ཚོགས་པར་བྱའོ། །དབང་དོན་སྒྲུབ་མཆོད་ནི། གསོལ་འདེབས་སོགས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གཏེར་གཞུང་གི་སྐྱབས་སེམས་ནས་ཐར་ཆགས་སུ་གཏང་ཞིང་། བདག་མདུན་དབྱེར་མེད་དུ་བསྐྱེད། བཟླས་པའི་དབུར་མདུན་རྟེན་གོ་སར་ཛཔ྄་ཁང་དབྱེ་བ་སྤྱི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཆོག །དམིགས་པའི་འཕྲོ་འདུ་བཅས་འབྲུ་བརྒྱད་ཅི་ནུས་བྱ། བུམ་བཟླས་ཀྱང་སྤྲོ་ན་སྤྱི་ལྟར་གྲུབ་ནས། སྔར་ཛཔ྄་ཁང་མ་ཕྱེས་ན་སླར་དབྱེ་ལ། སྨན་ཕྱེ་མར་སྒྲུབ་པའི་དགོངས་པ་གསལ་བཏབ་ལ་བཟླས་པ་གང་ལྕོགས། སྨན་སྲུང་སྤྱན་འདྲེན། དབབ་བསྐྱིལ་དམིགས་བཟླས་བཅས་བྱ། དེ་ནས་བདག་དང་ཚེ་འབྲང་གཉིས་ཀར་དམིགས་ལ། ཚེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒོམ་བཟླས་ཚེ་འགུགས་ཀྱི་བར་དུ་བཏང་ལ་ཚེ་བཅུད་བསྡུ། མཆོད་བསྟོད་འབུལ། སྲུང་མའི་གཏོར་བསྔོས་བྱ། སྤྲོ་ན་སྐབས་འདིར་ཉམས་ཆག་སྐོང་བའི་ཆོ་ག་ལྟར། བརྗོད་མེད་དོན་བཤགས། ཡིག་བརྒྱ། ལྟ་བའི་ཀློང་བཤགས། མར་མེའི་སྐོང་བ་ཛཔ྄་དབྱངས་བཅས་བྱས་ན་ལེགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར། དབང་རྐྱང་ཙམ་ལ་མ་འགྲུབ་ཀྱང་ཆོག །གང་ལྟར་ཚོགས་བྱིན་རླབས་ནས་བསྒྲལ་བསྟབ་ཡན་གཏང་། སྨན་གྱི་དབང་བསྐུར་བླང་། རིག་པའི་མེ་ཏོག་དོར་ལ་གནང་བ་ནོད། ལས་བུམ་དབྱིངས་ཕྱུག་མ་བསྐྱེད་བཟླས་ཀྱིས་བྱིན་བརླབ་བོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་དབང་གི་ཆོ་ག་ནི། སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཁྲུས། བགེགས་བསྐྲད། སྲུང་འཁོར། སེམས་བསྐྱེད་གསལ་གདབ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། ཆོས་བཤད་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་པར། དེའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་རིགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱ་མཚོའི་ཁྱབ་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད། བདེ་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་མཐུ་རྩལ་མྱུར་བའི་དོན་དུ་འབར་བ་ཆེན་པོ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དཔལ་ཡང་དག་གྲུབ་པ་གཅིག་པུ་ལ། རྒྱུད་ལུང་གི་ཚོགས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བར་བཞུགས་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པའི་རིག་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་མན་ངག་གི་བཀའ་སྲོལ་དུ་མར་བཀྲལ་པ་ལས། འགའ་ཞིག་ཡང་དག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཆོག་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨཱཀ་ར་དང་། གནུབས་ཀྱི་དགེ་སློང་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོས་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་སྤེལ་པ་ལ། ཟླ་གམ་གཅིག་དང་དགུ་དང་ཉེར་གཅིག་དང་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་སོགས་བཀའ་སྲོལ་མང་དུ་བྱོན་ཅིང་། གསང་སྔགས་གསར་མའི་ཕྱོགས་སུ་གྲགས་པའི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག །དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མཚན་དང་སྐུའི་རྣམ་པ་གདུལ་བྱའི་མོས་བློ་དང་འཚམ་པར་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པ་ཙམ་ལས། ངོ་བོ་དཔལ་མཁའ་འགྲོ་སྒྱུ་མ་ཡང་དག་བདེ་བ་མཆོག་ཁོ་ནའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་སྐབས་སུ་བབས་པ་འདི་ནི་གཞུང་ཉིད་ལས། རྒྱུད་དང་ལུང་དང་མན་ངག་ལས༔ དཔལ་ཆེན་ཡང་དག་སྒྲུབ་པའི་ཐབས༔ བདེན་གཉིས་ཚུལ་དུ་གང་བསྟན་པ༔ སྙིང་པོའི་སྙིང་པོ་འདི་ཡིན་ནོ༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ལས་བཤད་པའི་ཡང་དག་སྒྲུབ་ཐབས་ཇི་སྙེད་པའི་སྙིང་པོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བ་འདི་ནི། ཡང་དག་གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་ཡེ་ཤེས་དང་དབྱེར་མེད་པ་མཁས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་རྗེ། སྤྲུལ་པའི་གཏེར་ཆེན་༧པདྨ་འོད་གསལ་མདོ་སྔགས་གླིང་པ་ལ་བཀའ་གཏེར་ཆོས་སྒོ་རབ་འབྱམས་ཀྱི་བཀའ་བབས་ཆེན་པོ་བདུན་བཞུགས་པའི་ནང་ཚན། ཟབ་མོ་སྙན་དུ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་སྐོར་ལས་བྱོན་པ་སྟེ། དེའང་མདོ་ཁམས་ཡོན་ཏན་གནས་ལྔ་གཅིག་འདུས་རྫོང་ཤོད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོར་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ་དག་པའི་སྣང་བ་འབྱམས་ཀླས་པའི་ངང་། དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བསིལ་བའི་ཚལ་རང་བྱུང་མཆོད་རྟེན་བདེ་བྱེད་བརྩེགས་པའི་དྲུང་དུ་བཀའ་བབས་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དགུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་། རྒྱུད་དང་སྒྲུབ་སྡེའི་གདམས་པའི་སྙིང་པོ་རྣམས་ཀུན་འདུས་རིག་འཛིན་པདྨ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྐུའི་རྣམ་རོལ་གཅིག་ཉིད་དུ་མར་འཆར་བས་སོ་སོར་བསྩལ་པ་ལས། འདིར་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཧཱུྃ་མཛད་ཀྱི་དགོངས་པ་བདེ་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིག་འཛིན་པདྨཱཀ་རས་རྗེས་སུ་གདམས་ཏེ་སྙན་བརྒྱུད་དུ་བསྩལ་པ་དཔལ་ཆེན་ཡང་དག་ཟབ་ཏིག་གི་སྨིན་བྱེད་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ནས་མཎྜལ་འབུལ་དུ་གཞུག །སློབ་དཔོན་དཔལ་ཆེན་ཡང་དག་ཧེ་རུ་ཀ་དངོས་སུ་གསལ་བ་ལ་མོས་གུས་དྲག་པོས་ཐལ་མོ་མེ་ཏོག་དང་བཅས་ཏེ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། ཧོ༔ བདེ་ཆེན་དགྱེས་པར་རོལ་པ་ཡི༔ རྡོ་རྗེ་ཁྲག་འཐུང་བདག་ལ་དགོངས༔ དབྱིངས་རིག་དབྱེར་མེད་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ འཇུག་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་མཛད་གསོལ༔ ལན་གསུམ། དཔལ་ཆེན་ཡང་དག་ཧེ་རུ་ཀ་རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་རྩ་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཆོས་སྲུང་དང་བཅས་པ་མཁའ་ཁྱབ་ཏུ་བཞུགས་པ་ལ། བདག་སོགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེང་ནས་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་རྩེ་གཅིག་གུས་པ་ཆེན་པོས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་འདུན་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས། ཨ༔ སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས༔ སོགས་ལས་བྱང་ལྟར་ལན་གསུམ། ཕ་མར་གྱུར་པའི་མཁའ་མཉམ་གྱི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་གོ་འཕང་མཆོག་ལ་དགོད་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་སྨིན་བྱེད་ཟབ་མོའི་སྒོར་ཞུགས་ཤིང་ལམ་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། ཧཱུྃ༔ དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱིངས་མ་རྟོགས་པའི༔ སོགས་ལན་གསུམ། རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ། ཞིང་མཆོག་དམ་པ་དེ་དག་གི་སྤྱན་སྔར་ཚོགས་གཉིས་གསག་ཅིང་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱང་བ་དང་། དགེ་རྩ་ཡོངས་སུ་སྤེལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རྒྱུན་བཤགས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་དཔལ། །སོགས་གསུམ། དབང་གི་གཞི་དགོད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་པའི་བྱིན་རླབས་དབབ་པའི་སླད་དུ་ཁྱེད་རང་རྣམས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གཅུན་ལ་དམིགས་པ་འདི་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྒོམས་ཤིག །ཨོཾ་རུ་ལུ་རུ་ལུ་ཧཱུྃ་བྷྱོ་ཧཱུྃ༔ ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་སྣོད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡུམ་ལྔའི་མཁའ་ཀློང་འཁྱིལ་བའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོའི་དབུས་སུ་པདྨ་ཉི་ཟླ་དྲེགས་པ་ལྷ་ཆེན་ཕོ་མོའི་གདན་ལ། བཅུད་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱེད་རང་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་ཁྲག་འཐུང་མཐིང་སྔོན་ནམ་མཁའི་མདངས་ཅན། ཞལ་གསུམ་གཡས་ཞལ་དཀར་ལ་གཡོན་ཞལ་དམར་བ། ཕྱག་དྲུག་གི་གཡས་གསུམ་རྡོ་རྗེ་ཁ་ཊྭཱཾ་རྔེའུ་ཆུང་། གཡོན་གསུམ་དྲིལ་བུ་བྷན་དམར་རྒྱུ་ཞགས་འཛིན་པ། གར་དགུའི་ཉམས་ཅན་དཔལ་དང་དུར་ཁྲོད་ཆས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། ཞབས་བཞི་འདོར་ཐབས་སུ་བགྲད་ཅིང་ཡུམ་བཛྲ་ཀྲོ་དྷཱི་རྡོ་རྗེ་དང་དུང་ཁྲག་བསྣམས་པས་འཁྲིལ་བ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྫོགས་པའི་སྐུར་གསལ་ཐོབ་ཅིག །སློབ་དཔོན་དཔལ་ཆེན་པོར་གསལ་བའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་འཕྲོས་པས་བསྒོམས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་། རྩ་གསུམ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་དཔལ་ཆེན་བཛྲ་ཧེ་རུ་ཀའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རྣམ་པར་ཁ་ཆར་བུ་ཡུག་འཚུབས་པ་ལྟར་བྱོན་ནས་ཁྱེད་རང་རྣམས་ལ་ཐིམ་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མོས་འདུན་དྲག་ཏུ་མཛོད་ཅིག །སྤོས་རོལ་དང་རུ་ལུའི་སྔགས་མཐར། ཛྙཱ་ན་བཛྲ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཱཿ བཏགས་པ་བརྗོད་ལ་དབབ། ཡེ་ཤེས་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྒྱུན་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་བརྟན་པར་བྱས་པར་མོས་ཤིག །ཏིཥྛ་བཛྲ། ཞེས་རྒྱ་གྲམ་མགོར་བཞག །དབང་དངོས་གཞི་ལ་བུམ་པ་གསང་བ་ཤེར་ཡེ་བཞི་པ་ཡོངས་རྫོགས་བཅས་ལྔ་དང་། མཐའ་རྟེན་གྱི་དབང་རྣམས་སུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་བུམ་དབང་གི་སླད་དུ་དམིགས་པ་འདི་ལྟར་དུ་མཛོད། སློབ་དཔོན་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འཕྲོས་པའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བས་དབང་གི་ལྷ་ནམ་མཁའ་གང་བར་སད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་པས། བུམ་པ་དཔལ་ཆེན་ཧེ་རུ་ཀའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོས་དབང་བསྐུར་བས། ཁྱེད་རང་གི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལྷ་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་གནས་གྱུར། ཅིར་སྣང་ལྷའི་འཁོར་ལོར་འཆར་བར་གྱུར་པའི་མོས་པ་མཛོད། རྣམ་བུམ་གྱིས་དབང་བསྐུར་ལ། ཨོཾ༔ སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་བུམ་པའི་དབང༔ དཔལ་ཆེན་ཁྲག་འཐུང་ཕྱག་རྒྱའི་ཚོགས༔ གཉིས་སུ་མེད་པའི་དབང་བསྐུར་བས༔ ཅིར་སྣང་ལྷ་སྐུར་རང་ཤར་ཤོག༔ སྔགས་མཐར། ཀ་ལཱ་ཤ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ༔ དེས་ཕྱི་མཚན་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བུམ་པའི་དབང་བསྐུར་པ་ཐོབ། ལུས་རྩའི་སྒྲིབ་པ་དག །བསྐྱེད་རིམ་དབྱིབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་། ཞི་བའི་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་རིག་འཛིན་འགྲུབ། འབྲས་བུ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གསང་བའི་དབང་གི་སླད་དུ། བླ་མ་དཔལ་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བདེ་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་པདྨ་བྷཉྫའི་བཅུད་དུ་བསྐྱིལ་བ། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་མགྲིན་པར་མྱངས་པས་སྲོག་རྩོལ་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་སྔགས་སུ་གནས་གྱུར། སྒྲ་གྲགས་ཐམས་ཅད་མི་ཤིགས་ནཱ་དའི་རང་སྒྲར་འཆར་བར་གྱུར་པའི་མོས་པ་མཛོད། ཐོད་པའི་བདུད་རྩི་སྦྱིན་ལ། ཨཱ༔ རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཧེ་རུ་ཀ༔ དབྱིངས་ཡུམ་ཀྲོ་ཏཱི་ཤྭ་རཱིར་སྦྱོར༔ ཟུང་འཇུག་བྱང་སེམས་བདུད་རྩི་ཡིས༔ ལས་རླུང་སྔགས་སུ་སྨིན་པར་ཤོག༔ བོ་དྷི་ཙིཏྟ་མ་ཧཱ་སུ་ཁ་ཧཱུྃ༔ དེས་ནང་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་པ་ཐོབ། ངག་རླུང་གི་སྒྲིབ་པ་དག །བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་། རྒྱས་པའི་ལས་དང་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་འགྲུབ། འབྲས་བུ་གསུང་རྡོ་རྗེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གི་སླད་དུ། རྣམ་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་བཅས་ཕྱག་རྒྱའི་གཟུགས་སུ་ཤར་བ་རིགས་ཅན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པའི་ཕོ་ཉ་གཞོན་ནུ་མ་གཏད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་གྱིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་ཁ་སྦྱོར་གསུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་གྱུར། རྟོག་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོར་འཆར་བར་མོས་ཤིག །རིག་ཙཀ་གཏད་ལ། ཧཱུྃ༔ འདི་ནི་རྣམ་ཐར་གསུམ་ལྡན་པ༔ བདེ་ཆེན་ཆོས་ཀུན་འབྱུང་བའི་གནས༔ བརྟུལ་ཞུགས་རོལ་པའི་དབང་བསྐུར་བས༔ ཐིག་ལེ་དགའ་བཞིར་རྫོགས་པར་ཤོག༔ ཛྙཱ་ན་མུ་དྲ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ དེས་གསང་བ་བྷ་གའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་པ་ཐོབ། ཡིད་ཐིག་ལེའི་སྒྲིབ་པ་དག །གཞན་ལུས་ཕོ་ཉའི་མྱུར་ལམ་བསྟེན་པ་ལ་དབང་། དབང་གི་ལས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་རིག་འཛིན་འགྲུབ། འབྲས་བུ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སྐུ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཚིག་དང་བརྡའི་དབང་གི་སླད་དུ། དབྱིངས་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་མཚོན་པའི་ཀོང་བུ་ཟླུམ་པོར། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་གསལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མཚོན་པའི་མར་མེས་དབང་བསྐུར་བའི་བརྡ་ལ་བརྟེན་ནས། དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ཀ་དག་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་མཉམ་པར་བཞག་པས། སྣང་སྲིད་ཡེ་ཤེས་གཞིར་བཞེངས་སུ་གནས་གྱུར། འཁོར་འདས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པའི་རྩལ་ཆེན་རྫོགས་པར་མོས་ཤིག །མར་མེ་སྦར་བ་སྙིང་གར་བཞག་ལ། ཨ༔ མ་འཁྲུལ་དབྱིངས་ཀྱི་ཀོང་བུ་རུ༔ རིག་པ་རང་སྣང་མར་མེ་སྦར༔ གསལ་ལ་མི་རྟོག་དབང་བསྐུར་བས༔ གདོད་མའི་གནས་ལུགས་མངོན་གྱུར་ཤོག༔ ཛྙཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཨ་ཨ་ཨ༔ དེས་སྣང་སྲིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བཞི་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས། ཆ་མཉམ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག །འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་དོན་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་། དྲག་པོའི་ལས་དང་ལྷུན་གྲུབ་རིག་འཛིན་འགྲུབ། འབྲས་བུ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཆེན་པོའི་དབང་གི་སླད་དུ། དཔལ་ཆེན་པོའི་རྡོ་རྗེའི་གསང་བ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཐོད་པའི་སྐུ་བརྙན་གྱི་དབང་བསྐུར་བས། སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་དགོངས་པ་མངོན་དུ་གྱུར། ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབང་དང་བྱིན་རླབས་རྩལ་རྫོགས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་མོས་པ་མཛོད། ཐོད་སྐུ་གནས་ལྔར་བཞག་ལ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ སྣང་ཆ་དཔལ་ཆེན་ལྷ་ཡི་སྐུ༔ སྟོང་པ་ཟབ་གསལ་གཉིས་མེད་གསུང༔ ཟུང་འཇུག་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཐུགས༔ ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་རྫོགས་ཤོག༔ ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ དེས་གསང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡོངས་རྫོགས་བྷཉྫའི་ཕོ་བྲང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་པ་ཐོབ། ཕྲ་བའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་མ་ལུས་པ་སྦྱངས། ཡོན་ཏན་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ཕྲིན་ལས་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་གི་དངོས་གཞི་ལེགས་པར་གྲུབ་ནས་མཐའ་རྟེན་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་སྒྲུབ་པའི་དབང་རྣམ་པ་གཉིས་སྦྱིན་པ་ལ། ཐོག་མར་བདུད་རྩི་སྨན་གྱི་དབང་ལ་འདུན་པ་འདི་ལྟར་དུ་མཛོད། སྨན་གྱི་ཕོ་བྲང་དཔལ་ཆེན་ཧེ་རུ་ཀ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པར་གསལ་བའི་སྐུའི་གནས་གསུམ་ནས་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱུན་དཀར་དམར་མཐིང་གསུམ་བྱུང་། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་གནས་གསུམ་དུ་ཐིམ་པས་དཔལ་ཆེན་པོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་དབྱིག་མ་ལུས་པ་ཐོབ་པར་མོས་ཤིག །སྨན་གྱི་ཕོ་བྲང་གནས་གསུམ་དུ་བཞག་ལ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་བདུད་རྩི་ལྔ༔ མ་བཅོས་མ་བསླད་ཧེ་རུ་ཀའི༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་དབྱིག༔ དེང་འདིར་བསྩལ་ཞིང་བརྟན་པར་མཛོད༔ རུ་ལུའི་མཐར། ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཀ་ཙིཏྟ་བཛྲ་ཨ་མྲྀཏ་སིདྡྷི་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ ཧཱུྃ་གི་གླུ་དབྱངས་དང་བཅས་རྒྱ་བཀྲོལ། ལྷ་རྣམས་འོད་ཟེར་གྱི་རྣམ་པས་རང་ལ་བསྟིམ། སྨན་བདུད་རྩིའི་རྒྱ་མཚོར་འཁྱིལ་པ་སྔགས་ཙམ་གྱིས་ཕུད་ལྷ་ལ་མཆོད། ཨོཾ་བཛྲ་ཨ་མྲྀཏ་ཨ་ལ་ལ་ཧོ༔ ཞེས་རང་གིས་མྱོང་ཞིང་སློབ་མ་ལ་སྦྱིན། དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་གཞུང་ཉིད་ལས། མཐོང་ཚོར་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན༔ ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་དག༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ༔ ཧེ་རུ་ཀ་དང་དབྱེར་མེད་འགྱུར༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལགས་སོ། །གཉིས་པ་བཀྲ་ཤིས་ཚེའི་དབང་བསྐུར་ཞུ་བའི་ཡོན་དུ་མཎྜལ་ཕུལ། གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། ཨོཾ༔ སྔོན་གྱི་ཐུགས་དམ་ཆེན་པོ་ཡིས༔ སྒྲུབ་མཆོག་བདག་ལ་བརྩེར་དགོངས་ནས༔ འཆི་མེད་ཚེ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི༔ དངོས་གྲུབ་མ་ལུས་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ གསུམ། ཚེ་དབང་འདི་ཉིད་སྒེར་དུ་བསྐུར་ན་སྐབས་འདིར་རྒྱུད་སྦྱོང་བ་དང་བྱིན་དབབ་པ་ལ་སོགས་སྤྱི་ལྟར་བྱ། སྐབས་འདིར་གོང་གི་རྗེས་འབྲེལ་ཙམ་དུ་ཚེ་འབྲང་གི་དབང་ལ་འཇུག་ཀྱང་ཆོག་རུང་། ཅུང་ཟད་སྤྲོ་ན། ཁྱེད་རང་རྣམས་དཔལ་ཆེན་ཡང་དག་ཚེའི་བདག་པོ་སྐུ་མདོག་དམར་པོ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ། ཕྱག་གཡས་ཀྱི་དང་པོས་པདྨ་དམར་པོ་བསྣམས་པའི་ཐུགས་ཀར་ཚེ་རྟེན་ཉི་ཟླའི་གྭའུར་དྭངས་སྲོག་ཧཱུྃ་དམར་ནྲྀ་ཡིག་གིས་མཚན་པ་གསལ་ཐོབ། སློབ་དཔོན་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཚེའི་བདག་པོར་གསལ་བའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཆར་ཀའི་མདངས་ཅན་ལྕགས་ཀྱུའི་དབྱིབས་ཅན་དང་ཕོ་ཉ་མགྱོགས་མའི་ཚོགས་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་ལྟ་བུ་སྤྲོས་པས། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་བླ་ཚེ་ཆད་ཉམས་ཡར་བ་ཐམས་ཅད་དང་། འཁོར་འདས་བརྟན་གཡོའི་བཅུད་དང་དྭངས་མ་ཐམས་ཅད་འཆི་མེད་བདུད་རྩིའི་རྣམ་པར་བཀུག །ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གའི་ཚེ་རྟེན་དང་མདུན་གྱི་སྒྲུབ་རྫས་རྣམས་ལ་སིབ་སིབ་ཐིམ་པར་མོས་ཤིག །ཅེས་བྱས་ལ་གཏེར་གཞུང་ལྟར་ཚེ་འགུགས་བཏང་། ཚེ་འབྲང་ཐོགས་ལ། ཚེ་འབྲང་དཔལ་ཆེན་པོར་གསལ་བ་སྤྱི་བོར་བྱོན། ཐུགས་ཀ་ནས་འཕྲོས་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་ཚེ་བཅུད་ཕྱག་གཡོན་པའི་ཐོད་ཞལ་དུ་བསྡུས་ཏེ་འཁྱིལ་བ་ལས་འཕེལ་ཞིང་ལུད། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བོ་ནས་ཞུགས། ལུས་ཀྱི་ནང་གང་། ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱངས། ཚེ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་མོས་ཤིག །ཨོཾ༔ དབྱིངས་ཉིད་གཞོན་ནུ་བུམ་སྐུའི་ཀློང༔ རིག་པ་མི་འགྱུར་ཚེ་ཡི་བདག༔ དཔལ་ཆེན་བདེ་གཤེགས་ཧེ་རུ་ཀས༔ འགྱུར་མེད་སྐུ་ཡི་དབང་བསྐུར་སྩོལ༔ ཚེ་སྔགས་མཐར། ཀཱ་ཡ་ཨཱ་ཡུརྫྙཱ་ན་སིདྡྷི་ཨོཾ༔ ཞེས་སྤྱི་བོར་བཞག །སྐུ་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་འཆི་མེད་ཚེའི་དབང་མཆོག་ལྷ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །ཚེ་ཆང་བདུད་རྩི་མྱངས་པས་རྩ་ཁམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྭངས་མས་ཁྱབ། རླུང་བཅུ་དབུ་མར་ཐིམ། མི་ཤིགས་པ་རྡོ་རྗེའི་སྲོག་ཏུ་གྲུབ་པར་མོས་ཤིག །ཐོད་པའི་བདུད་རྩི་མགྲིན་པར་བཞག་ཅིང་སྦྱིན་ལ། ཨཱ༔ དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཀ་པཱ་ལར༔ རིག་པ་བྱང་སེམས་བདུད་རྩིར་འཁྱིལ༔ དཔལ་ཆེན་པདྨ་ཧེ་རུ་ཀས༔ འགག་མེད་གསུང་གི་དབང་བསྐུར་སྩོལ༔ ཚེ་སྔགས་མཐར། ཝཱ་ཀ་ཨཱ་ཡུརྫྙཱ་ན་སིདྡྷི་ཨཱ༔ གསུང་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་འཆི་མེད་ཚེའི་དབང་མཆོག་ལྷ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །ཚེའི་རིལ་བུ་དཔལ་ཆེན་ཚེའི་བདག་པོའི་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འཁོར་འདས་སྟོང་སྲོག་མི་ཤིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཞུགས། སྙིང་གའི་དྭངས་སྲོག་ལ་ཐིམ། འོད་ཟེར་གྱིས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་གཟུང་འཛིན་འཆི་འཕོའི་རྟོག་པ་སྦྱངས། མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་པར་མོས་ཤིག །ཚེ་རིལ་སྙིང་གར་གཏུགས། ཁར་སྦྱིན་ལ། ཧཱུྃ༔ མི་ཤིགས་ཐིག་ལེ་དབྱིངས་ཀྱི་ངང༔ རིག་པ་དྭངས་མའི་བཅུད་དུ་འདྲིལ༔ དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཧེ་རུ་ཀས༔ འཕོ་མེད་ཐུགས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་སྩོལ༔ ཚེ་སྔགས་མཐར། ཙིཏྟ་ཨཱ་ཡུརྫྙཱ་ན་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་འཆི་མེད་ཚེའི་དབང་མཆོག་ལྷ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་བརྗོད། དེ་ལྟར་འཆི་མེད་ཚེའི་དབང་བསྐུར་པས་ལུས་ཀྱི་ནང་ཐམས་ཅད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཚེ་དཔལ་བཅུད་ཀྱི་དྭངས་མས་གང་བའི་སྙིང་པོའི་ཡང་བཅུད་ཐམས་ཅད་སྙིང་གའི་ཚེ་རྟེན་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེར་ཐིམ་པས་བཀྲག་མདངས་འོད་དུ་འབར། ཉི་ཟླའི་གྭའུ་ཁ་བསྒྲིགས་པ་ལ་དྭངས་མའི་འོད་ལྔ་རྡོ་རྗེའི་མདུད་པས་བསྣོལ་མར་བཅིངས་པར་མོས་ཤིག །ཨ༔ འགག་པ་མེད་པ་རིག་པའི་ཚེ༔ སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ༔ ཟུང་འཇུག་འདུས་མ་བྱས་པའི་སྲོག༔ ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོར་རྒྱས་གདབ་བོ༔ སྔགས་མཐར། ཛྙཱ་ན་གརྦྷ་ཨ་ཨ༔ ཞེས་རྒྱས་གདབ། ཡེ་དྷར་དང་ཤིས་བརྗོད་རྒྱས་པར་བྱ་ཞིང་མེ་ཏོག་འཐོར། དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་དཔལ་ཆེན་ཡང་དག་ཟབ་ཏིག་གི་སྨིན་བྱེད་རྗེས་འབྲེལ་བཅས་ཚང་བར་གྲུབ་པ་ལགས། དེའི་གྲོལ་བྱེད་ཁྲིད་ཀྱི་རིམ་པ་ཟབ་མོ་ཞུ་བའི་ཡོན་དུ་མཎྜལ་ཕུལ། དེའང་གཞུང་ཉིད་ལས། བླ་མེད་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ནི༔ སོགས་ནས། ཅན་ལ་སྟོན༔ ཅེས་དཔལ་ཆེན་ཡང་དག་གི་གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་སུའང་དབང་བཞིའི་ལམ་གྱི་རྐང་ཚང་བའི་ཁྲིད་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ཉུང་བས། ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་དཀོན་པའི་ཐུགས་ཁྲིད་འདི་ཉིད་གང་ལ་འཆད་པའི་སྣོད་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། བསྟན་བྱའི་ཁྲིད་ཚུལ་དངོས་ལ། སྔོན་འགྲོ །དངོས་གཞི། རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན། སྔོན་འགྲོ་ལ་རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་སྔོན་དུ་སོང་ནས། ཐུན་མོང་བློ་ལྡོག་རྣམ་བཞིས་རྒྱུད་སྦྱང་། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་གཞི་བཏིང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གཅིག་བརྒྱུད་མས་བྱིན་རླབས་འབེབ་པར་བསྟན། དངོས་གཞི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་ལས། ལྟ་བ་ཡང་དག་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་བློ་འདས་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ། སྒོམ་པ་དབྱིབས་ཀྱི་རིམ་པས་སྤྲུལ་སྐུ །སྔགས་ཀྱི་རིམ་པས་ལོངས་སྐུ །ཆོས་ཀྱི་རིམ་པས་ཆོས་སྐུར་རྫོགས་པར་བྱེད། སྤྱོད་པ་ཡིད་རིག་དང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་སྒོམ་གྱི་བོགས་འདོན་པར་བསྟན། རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ལམ་ལྔ་རིམ་པར་བགྲོད་ཅིང་མཐར་ཐུག་མཆོག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་དུ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་རྩ་བ་རྡོ་རྗེའི་གསུང་འདི་ལྟར་ལགས། དབང་ཐོབ་དམ་ཚིག་རྣམ་པར་དག༔ སོགས་ནས། ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་ཚེ་འདིར་འགྲུབ༔ ཅེས་པའི་བར་འཆད་ནུས་ན་ལེགས་པར་བཤད། མི་ནུས་ན་གོ་བརྡ་འཕྲོད་ངེས་དལ་བར་བཀླགས་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་རྒྱུད་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བར་མཛོད་ཅིག །དེ་རྣམས་ཀྱིས་དཔལ་ཆེན་ཡང་དག་ཟབ་ཏིག་གི་དབང་ཁྲིད་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ལགས་པས་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ལ་དམ་ཚིག་ཁས་བླང་ཕྱིན་དབང་གི་རྗེས་རིམ་སྤྱི་ལྟར་བྱ། སློབ་དཔོན་གྱིས་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི། ཚོགས་ལ་རོལ་ཞིང་ལྷག་མ། གཏོར་སྐྱོང་། བྲོ་བརྡུང་རྣམས་སོང་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཏང་རག་མཆོད་བསྟོད། ནོངས་བཤགས། བསྡུ་ལྡང་བསྔོ་སྨོན་ཤིས་བརྗོད་ཀྱི་བར་ལས་བྱང་གཞུང་ལྟར་བྱས་པས་འགྲུབ་བོ། །ཅིར་སྣང་དཔལ་ཆེན་ཕྱག་རྒྱར་རྣམ་པར་དག །དུས་སྦྱོར་རྒྱུ་བ་འབྲུ་བརྒྱད་གསེར་ཕྲེང་རྫོགས། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བདེ་ཆེན་ཐིག་ལེར་སྨིན། ཁམས་གསུམ་འཁྲུལ་པ་དབྱིངས་སུ་རུ་ལྡོག་ཤོག །རིམ་པ་གཉིས་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་ཤིང་ཁྱེར་བདེ་བས་ངོ་མཚར་ཨུ་དུམྦ་རའི་དཔལ་ཡོན་འཛིན་པའི་སྨིན་གྲོལ་འབོགས་ཚུལ་ཆུ་འབབས་སུ་བཀོད་པ་འདིའང་འཆི་མེད་བསྟན་གཉིས་གཡུང་དྲུང་གླིང་པས་རྫོང་ཤོད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོར་བཀོད་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-SHA-031&oldid=116241"\nThis page was last edited on 30 December 2017, at 01:11.


གླིང་སྒྲུང་གི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་གཞུང་བཅོས་སྒྲིག་སྐོར་གླེང་བ། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\nམདུན་ཤོག > གླིང་སྒྲུང་། > གེ་སར་ཞིབ་འཇུག\n2018-04-12 11:31:32 ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན།དཔལ་མགོན། ཀློག་གྲངས།\n【ནང་དོན་གནད་བསྡུས།】 གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་ནས་འཛམ་གླིང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་གཞན་གྱིས་ཕུལ་བྱུང་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་དག་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། གློག་བཪྙན་དུ་ཕབ་ནས་སྔ་ལས་གྲུབ་འབྲས་རླབས་ཆེན་ལོན་གྱིན་ཡོད་པར་གཞིགས་ནས། ང་ཚོས་གཞན་ལ་ཡར་ལྟ་དང་མིག་དཔེར་བཟུང་ནས་རང་གི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཁྱད་འཕགས་ཅན་ཏེ། 《གླིང་སྒྲུང》ལྟ་བུ་དག་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་གློག་བཪྙན་གྱི་འཁྲབ་གཞུང་བཅོས་སྒྲིག་གི་རེ་བའམ་ཆ་རྐྱེན་ཏེ། བརྗོད་དོན་ནམ་བསམ་བློའི་དགོངས་དོན་དང་། གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ། ཐུན་མིན་གྱི་མི་སྣའི་སྣང་བཪྙན་བཅས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཁྱད་ཆོས་དང་རང་བཞིན་ཕལ་ཆེར་ལྡན་ཡོད་པས། དེའི་བཅོས་སྒྲིག་གི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཞིབ་འཇུག་ངང་སོ་སོ་ནས་གླེང་ཁུལ་བྱས་པ་ཡིན།\n【བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།】 འཁྲབ་གཞུང་བཅོས་སྒྲིག བསམ་བློའི་དགོངས་པ། གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ། ཐུན་མིན་གྱི་མི་སྣའི་གཤིས་ཀ\nགློག་བཪྙན་ནི་རྩོམ་རིག་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གཞན་དག་ལ་མཚོན་ན་གསར་དར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད་། སྒྱུ་རྩལ་གཞན་དག་གི་ལེགས་པའི་ཆ་དང་བཅུད་རྣམས་ཚད་མཐོའི་སྡུད་ལེན་བགྱིས་ཡོད་པའི་སྣ་འཛོམས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་ཡིན་ལ། གློག་བཪྙན་དང་བཪྙན་འཕྲིན་སྒྱུ་རྩལ་གང་ཡིན་རུང་ཆེས་ཐོག་མའི་གཞི་འཛིན་སའམ་རྨང་གཞི་ནི་འཁྲབ་གཞུང་ཡིན་ལ། འཁྲབ་གཞུང་ནི་སྣ་འཛོམས་སྒྱུ་རྩལ་འདིའི་ནང་གི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། འདིས་དུས་ཡུན་རིང་བོར་གློག་བཪྙན་འཕེས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ནས་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་དང་གར་སྟེགས་སྒྱུ་རྩལ་ལས་ཉིང་བཅུད་བླངས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཐ་ན་ཐད་ཀ་ནས་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པའང་ཧ་ཅང་མང་མང་རེད། སྒྱུ་རྩལ་འདི་དར་ནས་ད་སྔའི་བར་ལོ་སྐོར་བརྒྱ་ཙམ་ལས་འདས་མེད་ནའང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་མཐོན་པོ་ཞིག་ཏུ་བསླེབས་ཡོད་པ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་རྩལ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་བསམ་བློ་དང་རིག་གནས། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས། ལོ་རྒྱས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར། རང་བྱུང་ཡུལ་ཁམས། འཚོ་བའི་རོལ་སྟངས་སོགས་མི་ཡུལ་ལ་མིག་གི་དགའ་སྟོན་དུ་བཀྲམ་སྟོན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།\nསྤྱིར་འཛམ་གླིང་གི་གློག་བཪྙན་བཟོ་གྲྭའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ན། གློག་བཪྙན་གྱི་འཁྲབ་གཞུང་གི་ཡོངས་ཁུངས་ལ་གསུམ་དུ་དབྱེར་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་ཆེད་ལས་ཀྱི་འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་པ་པོས་གསར་རྩོམ་ལས་ཐོན་པ་དང་། གཉིས་ནི་ཆེད་དུ་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་གང་རུང་ཞིག་གདན་དྲངས་ནས་གསར་རྩོམ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ། གསུམ་ནི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་དག་ལས་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་བཅས་ལས། བརྩམས་ཆོས་བཅོས་སྒྲིག་ལས་ཐོན་པའི་བསྡུར་ཚད་ཀྱིས་མང་ཤོས་ཟིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་གི་གློག་བཪྙན་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ནའང་། གཅིག་ནས་གློག་བཪྙན་བཅོས་སྒྲིག་གི་ལོ་རྒྱུས་རིང་བ་དང་། གཉིས་ནས་གློག་བཪྙན་བཅོས་སྒྲིག་གི་གྲངས་ཚད་མང་བ། གསུམ་ནས་གློག་བཪྙན་བཅོས་སྒྲིག་གི་སྤུས་ཚད་ལེགས་པ་སོགས་ལས། "བཅོས་སྒྲིག"（改编）ནི་གློག་བཪྙན་འཁྲབ་གཞུང་གི་འབྱུང་ཁུངས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། བརྩམས་ཆོས་ལས་རིང་དུ་བརྒལ་བའི་འཁྲབ་གཞུང་བཅོས་སྒྲིག་གིས་གློག་བཪྙན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད་པར་རྟོགས་ཐུབ། རང་རྒྱལ་ལ་མཚོན་ནའང་དེ་ལས་མ་འདས་པ་དུས་ཡུན་རིང་བོའི་གློག་བཪྙན་བཅོས་སྒྲིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད། ཡིན་ཡང་ནང་ལོགས་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ན་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་འདི་ད་དུང་རྒྱང་ཐག་རིང་ཙམ་དུ་འདུག དཔེར་ན་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ན་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཆེར་དར་ཡོད་ནའང་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་འདི་ད་དུང་འགོ་རྩོམ་པའི་དུས་སྐབས་ཙམ་ལས།འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་འདིར་ཐོན་ཡོད་ཅེས་མཛུབ་ས་མེད་པས། སྒྱུ་རྩལ་འདི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཏུ་ཐོན་དགོས་ན། འཛམ་གླིང་གི་གློག་བཪྙན་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་རང་མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བཅོས་སྒྲིག་གི་ལམ་བུར་ཞུགས་དགོས་པ་ལྡོག་མེད་རེད། དེས་ན"བཅོས་སྒྲིག"ཟེར་བ་ནི་གློག་བཪྙན་གྱི་བསམ་གཞིག（电影思维）བྱེད་སྟངས་བེད་སྤྱད་དེ། དེའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་བརྩི་སྲུང་གི་ཆ་རྐྱེན་འོག་ནས། གར་སྟེགས་སམ་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་དེ་བསྐྱར་དུ་གློག་བཪྙན་ནམ་བཪྙན་འཕྲིན་འཁྲབ་གཞུང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྣང་བཪྙན་རྣམ་པར་བཅོས་སྒྲིག་གིས་གསར་རྩོམ་མཛད་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་དང་། སྤྱིར་འཁྲབ་གཞུང་གསར་རྩོམ་ནི་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གསར་རྩོམ་ཆོས་ཉིད་གཞིར་བཟུང་ནས་རྩོམ་རིག་གི་རྣམ་པའི་ལམ་ནས་རྩོམ་པ་ཞིག་ཡིན་པས། འདིར་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པར་མ་ཟད་རྩོམ་རིག་གི་རྣམ་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་གློག་བཪྙན་དང་རྩོམ་རིག་ཚང་མས་བྱེ་བྲག་པའི་སྣང་བཪྙན་བརྒྱུད་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་མཚོན་པ་དང་། གློག་བཪྙན་ནི་སྣ་འཛོམས་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་ཡིན་པས་ཆ་ནས་རྩོམ་རིག་གི་ལེགས་ཆ་སྡུད་ལེན་བྱས་ཤིང་། གློག་བཪྙན་དང་རྩོམ་རིག་ཚང་མ་དུས་ཚོད་སྒྱུ་རྩལ（时间艺术）ཡིན་པ་སོགས་འདྲ་བས་ཡིན། ཏག་ཏག་མཐུན་པའི་ཆ་འདི་ནི་རྩོམ་རིག་སྣང་བཪྙན་དེ་བཪྙན་ཡོལ་སྣང་བཪྙན（银幕形象）དུ་ཕབ་སྒྱུར་བྱེད་ཐུབ་པའི་རྨང་གཞི་ཡིན་ཞེས་ཚང་མས་སྤྱི་མཐུན་དུ་འདོད། རྨང་གཞི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་ཡུན་རིང་བོའི་འཁྲབ་གཞུང་བཅོས་སྒྲིག་གི་ལག་ལེན་ལས་བཅོས་སྒྲིག་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད་ལ། ལྟ་བ་དེ་དག་གཙོ་བོ་བཅོས་སྒྲིག་གི་སྐབས་སུ་མ་རྩོམ་ལ་བློ་དཀར་ཚད་དང་བཟོ་བཅོས་བྱེད་ཚད་ཀྱི་སྟེང་ནས་བྱུང་བ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་གློག་བཪྙན་མཁས་པ་ཞ་ཡན（夏衍）ལྟར་ན། བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་དང་བསྟུན་ནས་མ་རྩོམ་ལ་བློ་དཀར་ཚད་དང་བཟོ་བཅོས་ཀྱི་ཚད་མི་འདྲ་ཞིང་། གལ་ཏེ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཡུལ་གྱི་མ་རྩོམ་དེ་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་གྱི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས་ཡིན་ན་ངེས་པར་དུ་མ་རྩོམ་ལ་བློ་ཆེས་ཆེར་དཀར་དགོས་པ་དང་བཟོ་བཅོས་ཀྱི་ཚད་ཧ་ཅང་ཆུང་། གལ་ཏེ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཡུལ་དེ་ལྷ་སྒྲུང་དང་ངག་རྒྱུན་སོགས་དམངས་ཁྲོད་བརྩམས་ཆོས་ཡིན་ན། བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་ལ་བཟོ་བཅོས་ཀྱི་ཐད་ནས་རང་དབང་སྔར་ལས་ཆེ་ཟེར། དེ་བས་རང་རྒྱལ་གྱིས་སྤྱིར་བཏང་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་མ་རྩོམ་གང་དེའི་བསམ་བློའི་དགོངས་པ་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་བློ་ཆེས་ཆེར་དཀར་བའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས་འཁྲབ་གཞུང་གསར་རྩོམ་བྱས་པ་ཡིན། གཙོ་བོ་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་དེ་གློག་བཪྙན་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ནམ་རང་བཞིན་ཅི་ཞིག་འཛོམས་ཡོད་མེད་ཀྱིས་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ་མིན་དང་། ཡང་ན་དཀའ་སླ་ཡི་རང་བཞིན་ཐག་གཅོད་པ་ཞིག་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་དུ་གློག་བཪྙན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ན། རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པ་ལ་སྤྱིར་བཏང་དུ་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ནམ་རང་བཞིན་འཛོམས་དགོས་ཏེ། གཅིག་ནས་བརྩམས་ཆོས་དེ་ལ་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་ནམ་བསམ་བློའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྒྱ་ཆེ་བའི་ལྟ་མཁན་རྣམ་པར་སློབ་གསོའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་དང་། གཉིས་ནས་བརྩམས་ཆོས་དེར་ཅུང་ཆ་ཚང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་བྱུང་རིམ（འགལ་བ། འཐབ་རྩོད། མཇུག་འབྲས།）སོགས་འཛོམས་པ། གསུམ་ནས་དཔེ་མཚོན་དང་ཐུན་མིན་གྱི་མི་སྣའི་གཤིས་ཀ་དང་ལྡན་པའི་མི་སྣ་ཁ་ཤས（ཉུང་མཐའ་ཡང་གཅིག་དགོས）ཡོད་པ་བཅས་ཡིན། ཆ་རྐྱེན་འདིར་གཞིགས་ན་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་རི་ལྟར་སྤུངས་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ན། གློག་བཪྙན་འཁྲབ་གཞུང་གི་རྒྱུ་ཆ་གང་མང་ཞིག་སྦས་ཡོད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། གནད་འགག་ནི་ང་ཚོ་ད་དུང་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གསར་རྩོམ་ལམ་བུར་དངོས་སུ་ཞུགས་མེད་པ་ལས་བཅོས་སྒྲིག་ཏུ་རུང་བའི་བརྩམས་ཆོས་མེད་པ་མིན། དཔེར་ན། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ལས་ཐོན་པའི《གླིང་སྒྲུང》ལྟ་བུར་མཚོན་ན་བསམ་བློ་དང་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་གློག་བཪྙན་བཅོས་སྒྲིག་གི་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་། སྤྱིར་བཏང་གི་འཁྲབ་གཞུང་བཅོས་སྒྲིག་གི་རེ་བའམ་མ་མཐའི་ཆ་རྐྱེན་དེ་དག་དངོས་སུ་འཛོམས་ཡོད་པས། གློག་བཪྙན་དུ་ཕབ་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་སམ་རང་བཞིན་ལྷག་ཏུ་ལྡན་ཡོད། འདིར《གླིང་སྒྲུང》གི་གློག་བཪྙན་འཁྲབ་གཞུང་བཅོས་སྒྲིག་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་དེའི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་སོགས་རེ་རེ་ནས་གླེང་ཁུལ་བྱ།\nལར་གློག་བཪྙན་དང་རྩོམ་རིག་གཉིས་ནི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་སྒྱུ་རྩལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ལགས། སོ་སོས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་བྱེད་དང་མཚོན་ཐབས་མི་འདྲ་བའི་སྟེང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་མཚོན་པ་ཡིན་ནའང་། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་སྒྱུ་རྩལ་འདི་གཉིས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་གཏད་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་ཀའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་ཚོགས་པའམ་སྤྱི་ཚོགས། ཐ་ན་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་བས་ང་ཚོས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་སྒྱུ་རྩལ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་གྱི་མཐུན་པའི་ཆ་རྣམས་རྨང་གཞིར་བཟུང་ནས། རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གང་ཞིག་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་སྐབས། ཆེས་ཐོག་མར་བསམ་བློ་འཁོར་དགོས་པ་ནི་བརྩམས་ཆོས་གང་དེ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཅི་ཡིན་པ་དང་། དེར་དོན་སྙིང་ཡོད་མེད། དེས་ལྟ་མཁན་རྣམ་པར་ཕན་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཐོན་ཐུབ་པ་བཅས་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟར། ཆེས་ཐོག་མར་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཡུལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་གང་དེའི་བརྗོད་བྱ་དང་བསམ་བློའི་དགོངས་པ། དེའི་དོན་སྙིང་སོགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་གཞིག་རྣལ་མ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་བས་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཁྱད་འཕགས་བརྩམས་ཆོས་ཏེ། 《གླིང་སྒྲུང》ནི་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པ་ལ་ཐོག་མར་འདིའི་ཐད་ནས་ཁྱད་ཆོས་དང་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་འཛོམས་ཡོད་པ་སྟེ། སྒྲུང་རིང་འདི་ནི་བོད་རིགས་ངལ་བརྩོན་མི་དམངས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ལས་ཐོན་པའི་དཔའ་བོའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྙན་རྩོམ་ཆེས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། འདི་ནི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་སིལ་བུར་ཐོར་རྗེས་ཀྱི་དུས་རབས་དགུ་བའི་སྨད་དང་བཅུ་གཅིག་པའི་སྟོད་ལ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་འཁྲུངས་པའི་གླིང་གེ་སར་གྱི་རྨད་བྱུང་མཛད་འཕྲིན་དང་རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་དགོངས་པ། འཐབ་འཛིང་གི་སྙིང་སྟོབས། ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་བློ་གྲོས་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དོན་དངོས་བརྗོད་བྱར་བཟུང་ནས། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་འདས་སོང་གི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། དམག་དོན། རིག་གནས་སོགས་དང་སྐབས་དེའི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དང་འཚོ་བའི་སྤྱོད་སྟངས། ཆོས་ལུགས་དད་མོས། བསམ་བློའི་ཤེས་རྟོགས། སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ། མཛེས་སྤྱོད་རིག་པ། རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ། ཕུགས་བསམ་རེ་འདུན། དགའ་སྡང་ཆགས་ཞེན་སོགས་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་མཚོན་ཡོད་པ་དང་སྦྲགས། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཞིའི་བཙན་འཛུལ་པ་རྣམས་ལ་དཔའ་ངར་ཞུམ་མེད་ཀྱིས་འཐབ་འཛིང་བྱས་ཏེ་མེས་རྒྱལ་གྱི་མངའ་ཁོངས་སྲུང་སྐྱོབ་མཛད་པ་དང་། སྐབས་དེའི་ཁ་ཐོར་དང་འཁྲུག་རྩོད་ཀྱི་འཐོར་རླུང་དྲག་པོའི་ཁྲོད་དུ་ཞི་བདེ་དང་སྤྱི་མཐུན་ལ་རེ་སྙེག་དང་བཅས་དཔའ་ཉམས་རིང་ལུགས་དང་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་ལ་སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་བསྟོད་གླུ་བླངས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། འདི་འདྲའི་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་དང་དཔའ་ཉམས་རིང་ལུགས། ཞི་བདེ་དང་སྤྱི་མཐུན་ལ་རེ་སྙེག་བྱེད་པའི་བསམ་བློའི་དགོངས་པ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་འདི། གནའ་སྔ་མོ་ནས་བོད་རིགས་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་མ་ཟད། སློབ་གསོའི་དོན་སྙིང་ལ་དུས་རབས་ཀྱི་ཚད་བཀག་མེད་པ་བསྐལ་བའི་བར་དུ་བཀྲག་མདངས་འཚེར་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་བས་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ན་འདིའི་བརྗོད་དོན་ནམ་བསམ་བློའི་དགོངས་པ། སློབ་གསོའི་དོན་སྙིང་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པས། རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་འཁྲབ་གཞུང་བཅོས་སྒྲིག་གི་ཐབས་ཤེས་ཏེ། མ་རྩོམ་གྱི་བརྗོད་དོན་ནམ་བསམ་བློའི་རང་བཞིན་ལ་ཆེས་ཆེར་བློ་དཀར་བའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས། གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མ་འགལ་བར་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ནས་གློག་བཪྙན་དུ་ཕབ་ན་ཧ་ཅང་ལེགས་སྙམ། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྤྱིར་སྒྲུང་རིང་འདི་ནི་དམངས་ཁྲོད་བརྩམས་ཆོས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བཟོ་བཅོས་དང་བློ་དཀར་ཚད་ཀྱི་ཐད་ནས་རང་དབང་ཅུང་ཆེ་ནའང་། འདི་ནི་བོད་རིགས་དམངས་ཁྲོད་དུ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བར་མ་ཟད་། འདིའི་ནང་དོན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལ་དེ་ཡིས་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་དང་སྨོན་འདུན། ཀུན་སྤྱོད་དང་སེམས་གཤིས། དགའ་སྡང་དང་སྙེག་བྱ་སོགས་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་མཚོན་ཏེ། བོད་རིགས་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཉམས་པ་མེད་པར་མི་རབས་མང་བོར་མི་དམངས་ཀྱི་སེམས་ཁོང་ནས་ཡི་རངས་དང་ལེགས་སོ་བཀུགས་ཤིང་། དེ་དག་གི་ཡིད་ཀྱི་མཚོ་མོ་རྟག་ཏུ་བསྐྱོམས་ཤིང་ཀུན་ལ་ཞི་བདེ་དང་སྤྱི་མཐུན་ལ་འབད་འབངས་དང་། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་འཛད་དུ་མེད་པ་ཞིག་བསྩལ་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་གཞན་པར་རྒྱ་ཆེར་དར་ཡོད་པས་གང་བྱུང་དུ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་ན། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཀློག་པ་པོ་ཡིས་གུ་ཡངས་བྱེད་མི་སྲིད། "བཅོས་སྒྲིག"གི་སྤྱིར་བཏང་རྩ་དོན་ལྟར་ན། "བཅོས་སྒྲིག་"ནི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བསྐྱར་དཔར་མིན་པ། དེ་ནི་སྔ་ལས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཟེར་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་སྒྲུང་རིང་འདིའི་བརྗོད་དོན་ནམ་བསམ་བློའི་དགོངས་པ་སོགས་ཆེས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། བློ་ཆེས་ཆེར་དཀར་བའི་སྒོ་ནས་བཅོས་སྒྲིག་མཛད་ན། སྔར་ལས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཚད་མཐོན་པོར་ཞིག་ཏུ་བསྐྱལ་ཐུབ་པར་སྙམ།\nགཉིས་པ། གཏམ་རྒྱུད་དང་བྱུང་རིམ（འགལ་བ། འཐབ་རྩོད། མཇུག་འབྲས།）སོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཅོས་སྒྲིག་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་རང་བཞིན་ལྡན་པ།\nསྤྱིར་གློག་བཪྙན་དང་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གང་ཡིན་རུང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ནི་ཪྙོག་འཛིང་ལྡན་པའམ། འགལ་བ་དང་འཐབ་རྩོད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡང་སྐོར་བསྐྱར་སྐོར་བྱས་ནས། ད་གཟོད་རྩོམ་པ་པོའམ་འཁྲབ་ཁྲིད་པའི་བསམ་བློའི་དགོངས་པའམ་བརྗོད་བྱའི་སྙིང་བོ་དེ་འབུར་དུ་འདོན་དགོས་པ་ནི་སྤྱི་འགྲོས་ཤིག་ཡིན། སྤྱི་འགྲོས་འདི་ཡི་རྨང་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་དེ་གློག་བཪྙན་གྱི་འཁྲབ་གཞུང་སྒྱུ་རྩལ་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ་པའི་གཞི་རྩའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་འདི་གཉིས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། གཅིག་ནི་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་དང་གཅིག་ནི་ཉན་གཟིགས་སྒྱུ་རྩལ་（视听艺术）ཡིན་པས། སོ་སོར་སྒྱུ་རྩལ་རང་ངོས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་དང་མི་འདྲ་བ། བྱུང་རིམ་དེ་འདྲའི་ཪྙོག་འཛིང་ཅན་མིན་པ་དང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁུངས་སྣེ་སོགས་ཅུང་སྟབས་བདེ་དང་ཁ་གསལ་ཡིན་དགོས་པ་དེ་དག་ནི་གློག་བཪྙན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཏུ་ངེས་པས། འཁྲབ་གཞུང་བཅོས་སྒྲིག་གི་སྐབས་སུ་གཙོ་བོ་འདིའི་སྟེང་ནས་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་གཏོད་དགོས་པ་དང་གསར་གཏོད་ཀྱི་ཆ་ཞིག་ཀྱང་ཐོན་དགོས་པ་ཡིན། ང་ཚོའི《གླིང་སྒྲུང》ལ་སྤྱིར་གཏམ་རྒྱུད་དང་བྱུང་རིམ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་ནའང་། སྒྲུང་བ་མི་འདྲ་བ་དང་བསྟུན་ནས་སྒྲུང་དཔེ་ལ་ལའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ཅུང་མི་འདྲ་བའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ཆེ་ཕྱོགས་ནས་སྒྲུང་དཔེ་རེ་རེ་ཕན་ཚུན་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ལྟར་དུ་སྣང་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། གེ་སར་རྒྱལ་བོ་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་སྒྲུང་དཔེ་《ལྷ་གླིང་གབ་རྩེ་དགུ་སྐོར》ནས《འཁྲུངས་གླིང་མེ་ཏོག་ར་བ》དང《རྒྱལ་རབས་བཅུ་གསུམ》《ཟིབ་ལིང་རྟ་རྫོང》《རྟ་རྒྱུག་རྒྱལ་འཇོག》《འཛམ་གླིང་སྤྱི་གསང》《བདུད་འདུལ》《ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེལ》སོགས་ནས《ཁམས་གསུམ་བདེ་བཀོད》བར་དུ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ཆ་ནས་ཕལ་ཆེར་འབྲེལ་ཆགས་ནས་ཡོད་པ་དང་། ཆུང་ཕྱོགས་ནས་སྒྲུང་དཔེ་རེ་རེར་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ཆ་ཚང་རེ་ཡོད་པ་དང་། དཔེར་ན། 《ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེལ》ལ་མཚོན་ན་ཧོར་གུར་དཀར་རྒྱལ་བོ་ཡིས་རང་གི་བཙུན་མོ་འདས་རྗེས་བྱ་བཞི་ཕྱོགས་བཞིར་མངགས་ནས་རང་ལ་བཙུམ་མོ་འཚོལ་དུ་བཏང་སྟེ། གླིང་གེ་སར་བདུད་འདུལ་དུ་ཕེབས་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་གླིང་ཡུལ་ལ་དམག་དྲངས་པ་ནས། མཐར་གླིང་གེ་སར་གྱིས་ཧོར་གུར་དཀར་གུར་སེར་གུར་ནག་སྤུན་གསུམ་ཆམ་ལ་ཕབ་ཅིང་ཤན་པ་རྨེ་རི་རྩེ་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ། ཧོར་གྱི་རྒྱལ་བོར་བསྐོས་ནས་འབྲུག་མོ་ཁྲིད་དེ་ཕྱིར་གླིང་ཡུལ་དུ་ལོག་པའི་བར། བྱུང་རིམ་ཅུང་ཆ་ཚང་གི་སྒོ་ནས་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུན་སྤྲོས་ནས་ཡོད་པ་དང་། གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལས་ཧོར་གླིང་བར་གྱི་འགལ་བ་དང་འཐབ་རྩོད། རྒྱལ་བོ་བར་གྱི་འགལ་བ་དང་འཐབ་རྩོད། ཧོར་གླིང་ནང་ཁུལ་གྱི་འགལ་བ་དང་འཐབ་རྩོད་སོགས་མི་སྣའི་བར་གྱི་ཁ་བརྡ་དང་བྱ་སྤྱོད། ཁོར་ཡུལ་ཞིབ་འབྲི་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་མངོན་གསལ་དུ་མཚོན་ཡོད། མདོར་ན་མགོ་ནས་མཇུག་བར་བདེན་དགེ་མཛེས་གསུམ་དང་རྫུན་སྡིག་དམེ་གསུམ་བར་གྱི་འགལ་བའི་འཐབ་རྩོད་དེ་སྐུད་པ་བཞིན་དུ་བརྒྱུས་ཡོད་པས། འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ་པའི་གཞི་རྩའི་ཆ་རྐྱེན་ནམ་རང་བཞིན་ཕལ་ཆེར་ལྡན་ཡོད། སྤྱིར་གློག་བཪྙན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ན། འཁྲབ་གཞུང་བཅོས་སྒྲིག་ལས་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཆེས་འཚམས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ནི་སྒྲུང་འབྲིང་ཡིན་པ་དང་དེ་ནས་སྒྲུང་ཐུང་ཡིན། ཆེས་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་དཀའ་བ་ནི་སྒྲུང་རིང་ཡིན་ཟེར། དེ་ནི་སྒྲུང་འབྲིང་གི་རིང་ཐུང་དང་དེའི་བྱུང་རིམ་དང་མི་སྣ་མང་ཉུང་སོགས་ནི་གློག་བཪྙན་གྱི་ཤོང་ཚད་དང་མཐུན་པ་ཡིན། སྒྲུང་རིང་ནི་རིང་ཚད་དང་བྱུང་རིམ་ཪྙོག་དྲ་ཆེ་ཞིང་། མི་སྣ་མང་བ་སོགས་ཀྱིས་གློག་བཪྙན་གྱི་ཤོང་ཚད་ལས་རིང་དུ་བརྒལ་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་གློག་བཪྙན་ལ་ཡུལ་དུས་ཀྱི་ཚད་བཀག་རང་བཞིན་ཆེ་བས་ཡིན། དེ་བས་ང་ཚོའི《གླིང་སྒྲུང》ལ་མཚོན་ནའང་དུས་ཚོད་གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གློག་བཪྙན་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བསྡུས་ནས་བཀྲམ་པ་ནི་ལས་སླ་མོ་ཞིག་མིན་པས།དེ་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་ན། དེ་ལ་འཕྲི་སྣོན་དང་བཟོ་བཅོས་གང་རུང་བྱེད་དགོས་པ་ནི་གཟུར་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། འཛམ་གླིང་གི་གློག་བཪྙན་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ནའང་སྒྲུང་གང་ཞིག་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ན། དེ་ལ་འཕྲི་སྣོན་དང་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པ་ནི་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་། རང་རྒྱལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་བཞི་ལ་མཚོན་ནའང་ཚང་མ་གློག་བཪྙན་དུ་ཕབ་ཡོད་རུང་། ད་སྔར་སྒྲུང་ཧྲིལ་བོ་ཆ་ཚང་གི་སྒོ་ནས་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་ཞིག་མེད་ལ། སྒྲུང་རིང་གང་དེའི་ནང་གི་ལེའུ་ག་གེ་མོ་དང་ཡང་ན་ཆེས་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་གཅིག་དང་གཉིས་ལྟེ་བར་བཟུང་སྟེ། མ་རྩོམ་གྱི་བརྗོད་དོན་ནམ་བསམ་བློའི་དགོངས་དོན་ལ་བློ་ཆེས་ཆེར་དཀར་བའི་འོག་ནས། གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་སོགས་དེ་འདྲའི་གལ་འགངས་མི་ཆེ་བ་རྣམས་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ལྟར། འཕྲི་སྣོན་དང་བཟོ་བཅོས་གང་རུང་བརྒྱབ་ནས་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོའི་《གླིང་སྒྲུང》འདིའང་དེ་དང་འདྲ་བ་སྒྲུང་དཔེ་ག་གེ་མོའམ་ཡང་ན་གེ་སར་ལྟ་བུ་མི་སྣ་གཙོ་བོ་འགའ་རེ་ལྟེ་བར་བཟུང་ནས་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པ་མ་གཏོགས། སྒྲུང་དཔེ་རྣམས་ཧྲིལ་བོ་ཆ་ཚང་གི་སྒོ་ནས་གློག་བཪྙན་དུ་ཕབ་ཐུབ་རྒྱུ་ལྷག་ཏུ་དཀའ་སྙམ། དེ་བས་སྤྱིར《གླིང་སྒྲུང》གི་གཏམ་རྒྱུད་དང་བྱུང་རིམ་སོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་ཐུབ་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆ་མཐུན་རང་བཞིན་ཆེ་ནའང་། བཅོས་སྒྲིག་གི་སྐབས་སུ་དེའི་བྱུང་རིམ་དང་སྤྱི་ཁོག་གྲུབ་ཚུལ་སོགས་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆ་ལ་འཕྲི་སྣོན་དང་བཟོ་བཅོས་ཚད་དང་རན་པ་ཞིག་བརྒྱབ་ནས། གློག་བཪྙན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལྟར་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ན། ད་གཟོད་རང་རྒྱལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་བཞི་ཡི་གློག་བཪྙན་བཅོས་སྒྲིག་ལྟར་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཚད་མཐོན་པོ་ཞིག་ཏུ་བསྐྱལ་ཐུབ་པར་འདོད།\nསྤྱིར་གློག་བཪྙན་དང་རྩོམ་རིག་གང་ཡིན་རུང་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་མི་སྣའི་སེམས་ཁམས་དང་གཤིས་ཀ་སོགས་བཞེངས་སྐྲུན་བྱེད་པ་ལྟེ་བར་འཛིན་ཞིང་། དཔེ་མཚོན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དང་དུས་རབས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་གང་ལས་བྱུང་བའི་དཔེ་མཚོན་གྱི་མི་སྣའི་སྣང་བཪྙན་བཞེངས་སྐྲུན་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས། དངོས་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དགེ་མཚན་གྱིས་ཕྱུག་པའི་ཞབས་འདེགས་གང་ཞིག་སྒྲུབ་རྒྱུ་ནི་ཚང་མའི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ཡིན། ཡིན་ཡང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་སྒྱུ་རྩལ་རེ་རེའི་རྣམ་པ་དང་ཆོས་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ་སོའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་ཐབས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། མི་སྣའི་ནང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་མཚོན་པར་ཟློས་གར་སྒྱུ་རྩལ་ལ་མཚོན་ན་གཙོ་བོ་སྨྲ་བརྗོད་དང་ཁ་བཤད་ཀྱི་ལམ་ནས་མཚོན་པ་དང་། རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ལྟ་བུ་ནི་གཙོ་བོ་མིང་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་དང་ཀུན་རྟོག་གི་འཆར་སྒོ་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོན་པ། གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་ནི་དེ་དང་མི་འདྲ་བ་གཙོ་བོ་མི་སྣའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པའི་ཉམས་དང་འགྱུར་བའི་ཚུལ་དངོས་གཟུགས་བཪྙན་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་མཐོང་ཐོས་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ལམ་ནས་མངོན་སུམ་ཇི་བཞིན་དུ་སྣང་བར་བཀོད་པ་ནི་འདིའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པས། རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ལ་ལ་ནི་ཀུན་རྟོག་དང་སྤྱི་མཚན་གྱི་རང་བཞིན་ཆེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་རིམ་དང་མི་སྣའི་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ། དེ་བས་གློག་བཪྙན་གྱི་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པར་དཀའ་ཁག་ཆེ། ང་ཚོའི《གླིང་སྒྲུང》ལྟ་བུར་མཚོན་ན་སྤྱིར་རྩོམ་རིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཀུན་རྟོག་གི་འཆར་སྒོ་དང་སྤྱི་མཚན་གྱི་ལམ་ནས་མི་སྣའི་སྣང་བཪྙན་སོགས་རོལ་མྱོང་བྱེད་དགོས་ནའང་། འདིའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་བྱུང་རིམ་གྱི་ཆ་མ་ཟད་མི་སྣའི་འགུལ་སྐྱོད་དང་གཤིས་ཀ་སོགས་གང་ཐད་ནས་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས། མཐོང་ཐོས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ལམ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་ཐུབ་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སམ་རང་བཞིན་ཧ་ཅང་ཆེ། དཔེར་ན། སྤྱིར《གླིང་སྒྲུང》ལས་མི་སྣའི་སྣང་བཪྙན་སྟོང་ཕྲག་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་གསར་བཞེངས་མཛད་ཡོད་ནའང་། དེའི་ཁྲོད་ནས་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་མི་སྣ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་མཆིས་པ་དེ་དག་ལས་ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་དགྲ་ཡ་ཡིན་ཡང་རུང་། སྐྱེས་པ་ཡིན་ནའང་ཆོག སྐྱེས་མ་ཡིན་ཡང་རུང་། རྒན་དར་གཞོན་གསུམ་སོགས་མི་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་གསོན་ཉམས་ལྡན་ཞིང་འགྲེང་ཚུགས་ཡོད་པ་དང་། ཉམས་འགྱུར་ལྡན་ལ་རང་གཤིས་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞིབ་འབྲི་མཛད་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། 《ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེལ》ལས་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་བོ་ཡི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལས་ཁོང་ནི་མཐུ་སྟོབས་ནུས་ཤུགས་མངའ་བ་སོགས་ལྷའི་ཡོན་ཏན་འཛོམས་པར་མ་ཟད། བློ་སེམས་དཀར་ཞིང་ཤེས་རབ་རྣོ་བ། དཔའ་ངར་ཆེ་ཞིང་བརྟུལ་ཕོད་ལྡན་པ། ཆོས་ལ་དད་ཅིང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་སོགས་ཤ་ཁྲག་རུས་གསུམ་ལས་གྲུབ་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་ལྡན་པའི་སྣང་བཪྙན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཡོད་པ་དང། བཙུན་མོ་འབྲུག་མོ་ནི་མཛངས་མའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་ལ། བློ་གྲོས་ཤེས་རབ་ཆེ་བ། ཡིད་གཞུངས་ཤིང་ཞི་ཞིང་དུལ་བ། བག་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་པ་དཀར་བ། མཛའ་གཅུགས་བརྩེ་དུང་གི་སླད་དུ་བློ་སེམས་འགྱུར་མེད་ངང་བརྩོན་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དཔའ་ངར་ཞུམ་མེད་སྒོས་འཐབ་འཛིང་ཕོད་པའི་སྐྱེས་མའི་སྣང་བཪྙན་གསར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་ལ། ཨ་ཁུ་ཁྲོ་ཐུང་ནི་ཝ་མོ་བཞིན་དུ་གཡོ་ཟོལ་ཆེ་ལ་སྡར་མའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ། གྱོད་དང་ཁ་མཆུའི་སྣ་འདྲེན། ཕྱི་བཤིག་གི་སྟ་རེ་དང་ནང་བཤིག་གི་སྟེའུ་ལྟ་བུར་བཞེངས་ཡོད་པ་དང་། ཧོར་གུར་དཀར་རྒྱལ་བོར་མཚོན་ན་ཁོང་ནི་རྒྱུ་འབྲས་མི་བརྩི་བ་དང་ངོ་བསྟོད་དང་བཀུར་བསྟི་ལ་སྲེད་པ། ལྷག་བསམ་དང་སྙིང་རྗེ་མི་མངའ་བར་འདོད་སྲེད་དང་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་སྣང་བཪྙན་གསོན་པོར་བཞེངས་ཡོད་པ་སོགས་གང་ཡིན་ཡང་གསོན་ཉམས་ལྡན་ལ་འགྲེང་ཚུགས་ལྡན་པས། གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྟར་མི་སྣའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པའི་ཉམས་འགྱུར་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་དངོས་ཡོད་གཟུགས་བཪྙན་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་མཐོང་ཐོས་ཡུལ་དུ་མངོན་སུམ་ཇི་བཞིན་སྣང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་མི་སྣའི་ཆ་བྱད་ཞིབ་འབྲི་དང་ཁོར་ཡུག་གི་བཀོད་པ་ཞིབ་འབྲི་སོགས་ནི་གློག་བཪྙན་གྱི་རེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པའི་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་དུས་ཐད་ཀ་ནས་བླངས་ཆོག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། མི་སྣའི་བར་གྱི་ཁ་བརྡ་ཡིན་ནའང་དབྱངས་རྟའི་ལམ་ནས་གྱེར་ནས་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། སྤྱིའི་བརྗོད་དོན་དང་མི་འགལ་བའི་འོག་ནས་ཅུང་ཉུང་འཕྲི་ཡི་སྒོ་ནས་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བླངས་ཏེ་བཀྲམ་རྒྱུ་ན། སྔར་ལས་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་ཇེ་མཐོར་གཏོང་ཐུབ་ངེས། དེ་བས"བཅོས་སྒྲིག"ནི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བསྐྱར་དཔར་མིན་ཟེར་བའི་རྩ་དོན་གཞིར་བཟུང་ནས། གློག་བཪྙན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ལྟར་མི་སྣའི་གྲངས་ཚད་ཀྱི་ཐད་ནས་འོས་འཚམ་གྱིས་འཕྲི་སྣོན་དང་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་སྟེ། འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ན་ཧ་ཅང་ལེགས་པར་འདོད།\nཕྱི་གླིང་གི་གློག་བཪྙན་ལོ་རྒྱུས་ཡིན་ནའང་འདྲ་རང་རྒྱལ་གྱི་གློག་བཪྙན་ལོ་རྒྱུས་སོགས་གང་ཡིན་རུང་འཁྲབ་གཞུང་བཅོས་སྒྲིག་གི་ལོ་རྒྱུས་རིང་བར་མ་ཟད། དེའི་གྲངས་ཚད་དང་སྤུས་ཀ་གང་ཐད་ནས་ཆེད་ལས་འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་པ་པོའི་གསར་རྩོམ་ལས་རིང་དུ་བརྒལ་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། འཁྲབ་གཞུང་བཅོས་སྒྲིག་ནི་གློག་བཪྙན་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ནས་ངེས་པར་བརྒྱུད་དགོས་པ་ཞིག་དང་། དེས་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་གོ་རིམ་ཁྲོད་ནས་གོ་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་བཟུང་ཡོད་པར་རྟོགས་ཐུབ། འཛམ་གླིང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིང་བོར་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་ནས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས་དག་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་བླངས་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཕུལ་བྱུང་གི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་རྣམས་ཁྱེར་ནས་གློག་བཪྙན་དུ་ཕབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་ལ་གཞིགས་ན། ང་ཚོས་རང་རྒྱལ་དང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་དག་གློག་བཪྙན་དུ་ཕབ་མི་ཐུབ་ནའང་། རང་མི་རིགས་ཀྱི་རི་བོའི་གཏོས་དང་མཉམ་པའི་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱད་འཕགས་བརྩམས་ཆོས་དག་རང་དགར་བསྐྱུར་མི་ཉན་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་གློག་བཪྙན་དུ་ཕབ་ཐུབ་དགོས། ང་ཚོའང་མི་རིགས་གཞན་དག་དང་འདྲ་བ་རང་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་རོལ་སྟངས་དང་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་སྟངས། ས་ཁམས་ཁོར་ཡུག རིག་གནས་རྒྱབ་ལྗོངས། བསམ་བློ་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་ཐུན་མིན་གྱི་མི་རིགས་སེམས་ཁམས་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས། མཛེས་རྟོག་ལྟ་བ་སོགས་ཡོད་པས་དེ་དག་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་སྔར་ལས་ཁྱབ་སྤེལ་དང་འགྲེམ་སྟོན་བྱེད་དགོས་ན། ངེས་པར་དུ་རང་གི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་གློག་བཪྙན་དུ་ཕབ་དགོས། སྤྱིར་ང་ཚོ་བོད་ལ་མཚོན་ན་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་འདི་དར་མེད་ནའང《ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་མ་ཎི་རྡོ་འབུམ》ནས་བཟུང་སྒྱུ་རྩལ་འདིའི་ལམ་བུར་དངོས་སུ་ཞུགས་འགོ་བརྩམས་ཟིན་པས། བརྗོད་བྱ་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྤྱིར་བཏང་གི་འཚོ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ཕྲ་མོ་ཞིག་གི་ལམ་ནས་འདུག་དགོས་དོན་མེད་པར། རང་གི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་དག་གིས་འཚོ་བའི་རྒྱ་ཆེས་ཆེ་ས་ནས་མཚོན་ཡོད་པ་དག གློག་བརྙན་སྒྱུ་རྩལ་འདིའི་རྣམ་པར་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ན་གྲུབ་འབྲས་སྔར་ལས་འཐོབ་ངེས། སྤྱིར་གློག་བཪྙན་ནི"སྒྲོག་སྨྱན"ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། ང་ཚོའི《གླིང་སྒྲུང》ལྟ་བུས་དུས་སྐབས་དེའི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་ཐུན་མིན་རིག་གནས་དང་བསམ་བློ་སོགས། ཡོད་ཚད་ཀུན་ནས་རྒྱ་ཆེར་མཚོན་ཡོད་པ་དེ་གློག་བཪྙན་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་མཛད་ནས་འགྲེམ་སྟོན་བྱས་ན། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་འདས་སོང་གི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། དམག་དོན། རིག་གནས་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་སྔར་ལས་རྒྱུས་ལོན་དང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མིན་གྱི་རྩམ་དྲི་སྔར་ལས་ཇེ་འཐུལ་དང་སྦྲགས། དེའི་བསམ་བློའི་རིན་ཐང་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་སོགས་སྔར་ལས་ཇེ་མཐོར་དང་སྔར་ལས་འཛམ་གླིང་ལ་ཁྱབ་སྲིད་པས། གློག་བཪྙན་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པར་གལ་འགངས་ཆེ་བར་མ་ཟད་དོན་སྙིང་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེ།\nམདོར་ན་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་ལས་ཐོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྙན་རྩོམ་རིང་མོ་སྟེ། 《གླིང་སྒྲུང》ནི་རྩོམ་རིག་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དེའི་བརྗོད་དོན་དང་བསམ་བློའི་དགོངས་པ། སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་འཛམ་གླིང་གི་རྩོམ་རིག་གཞན་དག་ལས་ཆེས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད། དེ་བས་དེང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་ལ"བསམ་པ་ཡར་སེམས་དང་སྐུད་པ་ཡར་འཁེལ"ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན། མིག་དཔེར་བཟུང་སྟེ་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ནས་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྙེག་དགོས་ལ། ང་ཚོའི《གླིང་སྒྲུང》འདིར་མཚོན་ན་སྤྱིར་བཏང་གི་འཁྲབ་གཞུང་བཅོས་སྒྲིག་གི་རེ་བའམ་ཆ་རྐྱེན་ལྟར། རྒྱ་ཆེ་བའི་བསམ་བློའི་དགོངས་པ་དང་ཆ་ཚང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ། གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་མི་སྣའི་གཤིས་ཀ་དང་འགྲེང་ཚུགས་ཐུབ་པའི་མི་སྣའི་སྣང་བཪྙན་བཞེངས་སྐྲུན་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཁྱད་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛོམས་ཡོད་ཅིང་ཚུལ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་དུ་སྣང་བས། འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཡོད་ལ། མ་མཐར་ཡང་གློག་བཪྙན་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ་པར་སྨོས་ཅི་དགོས། ཡིན་ནའང་ཆེས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཕབ་སྐྲུན་ཐུབ་མིན། ད་དུང་གློག་བཪྙན་ནི་སྣ་འཛོམས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཕྱོགས་མང་བོ་ཞིག་ནས་ཆུ་ཚད་དང་ཁྱད་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཐོན་དགོས། གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་ལ་མཚོན་ན་རྨང་གཞིའམ་རྩ་བའི་གཞི་འཛིན་ས་ནི་འཁྲབ་གཞུང་ཡིན་པས། ང་ཚོས་ཆེས་ཐོག་མར《གླིང་སྒྲུང》གཞིར་བཟུང་ནས་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བཅོས་སྒྲིག་མཛད་ནས་མ་འོངས་གློག་བཪྙན་གྱི་ཐོག་མའི་རྨང་གཞི་ལེགས་པོ་ཞིག་འཁྱོངས་དགོས་ཤིང་། དེའི་རྨང་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་གློག་བཪྙན་འཐུས་ཚང་ཞིག་ད་གཟོད་ཕབ་སྐྲུན་བྱེད་ཐུབ་ངེས། དེ་ལྟར་ང་ཚོས་རང་གི་རིག་གནས་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་འཚོ་བ་དག་སྔར་ལས་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་བས་ང་ཚོ་རྗེས་རབས་པ་ལ་མཚོན་ན་གློག་བཪྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འབད་འབངས་ཀྱིས། རང་མི་རིགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས་དག་ཡང་བསྐྱར་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་ནས་གསར་སྐྲུན་དང་འགྲེམ་སྟོན་གྱིས་སྔར་ལས་རིན་ཐང་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས་པ་ནི་གལ་ཆེའི་ནང་གི་དོན་ཆེན་དང་། དུས་རབས་ཀྱིས་ང་ཚོར་གནང་བའི་གཟུར་མེད་ཀྱི་འོས་འགན་དང་འགན་འཁྲི་ཡིན་ནོ།།\n༢. རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན།《རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་གནད་བསྡུས》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༨ལོའི་པར་གཞི།\n༤. འབའ་སྟོད་པདྨ་དབང་རྒྱལ་དང་བཅུད་རྫ་གཡང་མོ་སྐྱིད།《བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་སྤྱི་བཤད་བློ་གསལ་འདྲེན་པའི་སྐྱ་རེངས》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༥ལོའི་པར་གཞི།\n༥. རྒྱ་ཡེ་བཀྲ་བྷོ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་པ།《བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྐལ་བཟང་མིག་སྒྲོན》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༢ལོའི་པར་གཞི།\nའཛམ་གླིང་བུ་མོའི་རྣ་རྒྱན་དུ་གྱུར་པའི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ནི་རང་རེའི་ཁ་བའི་ལྗོངས་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རིག་གནས་བང་མཛོད་ནང་གི་ཏོག་ལྟ་བུར་གྱུར་འདུག་པ་ཀུན་གྱིས་ཤེས་གསལ་ལྟར། རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ་འདི་ནི་གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང\nགླིང་གི་རྒྱལ་མཚན་ཐོགས་པའི་མི་བཞི་ནི་སོ་སོར་སྐྱ་ལོ་སྟོན་པ་རྒྱལ་མཚན། འདན་མ་གུ་རུ་རྒྱལ་མཚན། དཀར་རུ་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན། ནག་རུ་ཐར་བ་རྒྱལ་མཚན་བཅས་ཡིན།\nདཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་གླིང་སྒྲུང་ཁྲོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཉེན་སྲོལ་འདུ་ཤེས་དང་གཉེན་འབྲེལ་འབྲེལ་བ། དེ་མིན་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐས་གཉེན་སྲོལ་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་སོགས་དཔྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་བབས་དང་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས། ད


Terdzo-WI-049 - Rinchen Terdzö\nbka' brgyad rang byung rang shar las gnod sbyin nor lha yongs rdzogs kyi dbang dang rjes gnang gi cho ga rat+na'i rgyan phreng\nVolume 50 (ཝི) / Pages 743-754 / Folios 1a1 to 6b4\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 50 > Text #49 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. bka' brgyad rang byung rang shar las gnod sbyin nor lha yongs rdzogs kyi dbang dang rjes gnang gi cho ga rat+na'i rgyan phreng. In Rin chen gter mdzod chen mo pod lnga bcu pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 50) by 'jam mgon kong sprul, 743-754. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nces pa'ang rin po che gter gyi mdzod cha shas nas yongs su gang ba'i cha rkyen dang blo dman la phan pa nyi tshe ba 'byung ba'i sgo mthong nas/_rig 'dzin gyi gzugs brnyan blo gros mtha' yas pa'i sdes rdzong sar bkra shis lha rtse'i chos grwar bgyis pa dge legs 'phel\n༄༅། །བཀའ་བརྒྱད་རང་བྱུང་རང་ཤར་ལས། གནོད་སྦྱིན་ནོར་ལྷ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དབང་དང་རྗེས་གནང་གི་ཆོ་ག་རཏྣའི་རྒྱན་ཕྲེང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། ན་མོ་གུ་རུ་ཨཱརྻ་ཛམྦྷ་ལ་ཡ། རྒྱལ་ཀུན་ཡོན་ཏན་རང་གཟུགས་ནི། །ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གནོད་སྦྱིན་ཚུལ། །འགྲོ་ཀུན་ཕོངས་པ་སེལ་མཛད་དེར། །བཏུད་ནས་རཏྣའི་རྒྱན་ཕྲེང་སྦྱིན། །འདིའི་སྒོ་ནས་སློབ་མ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། དབང་བསྐུར་ཡོངས་རྫོགས་བྱ་བ་དང་། རྗེས་གནང་ཙམ་སྦྱིན་པ་འོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྦྱོར་བ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གཤོམ། དངོས་གཞི་སྒྲུབ་མཆོད། རྗེས་དབང་གི་ལས་ལ་སྦྱོར་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཙང་ཞིང་དགེ་བའི་གནས་སུ་རྒྱུ་སྐར་རྒྱལ་ལ་བབས་པའི་ཚེ་སྟེགས་བུའི་གུང་དུ་བདག་བསྐྱེད་མཆོད་གཏོར་བཤམ། སྟེགས་དབུས་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོ་རྫོགས་གཞུང་མཐུན་བྲིས་པའམ། མེ་ཏོག་སེར་པོའི་ཚོམ་བུ་ལྷ་གྲངས་བཀོད་པའི་དབུས་སུ་བུམ་པ་བཅུད་ལྡན་ཆས་སུ་བཅུག་པ། གཡས་སུ་གཏོར་མ་རིན་ཆེན་འབར་བ་ལ་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་གྱིས་བརྒྱན་པ། གཡོན་དུ་ཐོད་པ་མཚན་ལྡན་ཆང་དང་མངར་གསུམ་སྦྱར་བས་བཀང་བ། རྒྱབ་ངོས་ཆུ་སྦྱིན་གྱི་སྣོད་ཟངས་གཞོང་དུ་ཛཾ་ནག་གི་སྐུ་དང་ཆུ་གཙང་གི་བྱ་མ་བུམ། མདུན་དུ་སྨན་རཀ་གཏོར་གསུམ། ཕྱི་མཆོད་ཕྲེང་ཚར་དུ་བཤམ། ཉེར་མཁོའི་ཡོ་བྱད་སྤྱི་ལྟར་ཚོགས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་སྒྲུབ་མཆོད་ནི། ཐོག་མར་བདག་བསྐྱེད་བཀའ་བརྒྱད་རང་ཤར་གྱི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སམ་ཏིང་འཛིན་གོམས་པས་སྔགས་སྒྲུབ་ཙམ་གཏང་ཡང་ཆོག །མི་འགྲུབ་ན་ཉང་ལུགས་ཕྱག་རྒྱ་རྐྱང་སྒྲུབ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཆོག་སྟེ། གང་ལྟར་སྐྱབས་སེམས་སམ་རྒྱུན་བཤགས་ནས་བརྩམ། བསྐྱེད་བཟླས་རྫོགས་པར་བྱ། དེ་ནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཏེར་གཞུང་ལྟར་གཏོར་མཆོད་བྱིན་བརླབ། ལྷ་བསྐྱེད་ནས་མཆོད་པའི་བར་བཏང་ནས་བཟླས་དམིགས་སྤྲོ་བསྡུ་སྤྱི་འགྲོ་བཅས་བཟླས་པ་ཅི་འགྲུབ་བྱ། མཐར་ཤམ་བུ་བཏགས་པའང་ཉེར་གཅིག་ཙམ་བཟླས་ལ་བསྟོད་པ་འདོན། བུམ་བསྐྱེད་ལས་བྱང་བསྐྱར་ནས་འདོན་གྲུབ་ན་ལེགས་ཤིང་བསྐྱེད་ཚིག་ཁ་བསྒྱུར་བྱ། མི་ལྕོགས་ན་སྤྱི་ལྟར་གསལ་བཏབ། གཟུངས་ཐག་འཐེན་ལ་བཟླས་པའི་མཐར་མཆོད་བསྟོད་འོད་ཞུ་བྱ། སྤྲོ་ན་དངོས་གྲུབ་བསྐུལ་ཚིག་བརྗོད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་བླང་། སློབ་མ་གཞུག་པར་གསོལ་བ་གདབ། ལས་བུམ་འཁྱིལ་པས་བྱིན་བརླབ་བོ། །གསུམ་པ་རྗེས་དབང་གི་ལས་སྦྱོར་ནི། སློབ་མ་རྣམས་ཁྲུས་ནས་དབྱུང་། བགེགས་གཏོར་བཏང་ལ་བགེགས་བསྐྲད་ཅིང་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོས་བཅིང་། སེམས་བསྐྱེད་གསལ་གདབ་སོགས་བྱས་ལ། དེའང་གངས་ཅན་སྐྱེ་དགུའི་སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཀུན་ལས་བཀའ་དྲིན་ཆེས་ཆེར་ལྷག་པའི་རྒྱལ་བ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས། ཕྱི་རབས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་དགོངས་ཏེ་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་བསམ་ལས་འདས་པ་སྐལ་ལྡན་རྗེ་འབངས་རྣམས་ལ་བསྩལ་པ་ལས། འགྲོ་བ་སེར་སྣའི་ཉེས་པས་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་འཕགས་པ་རྨུགས་འཛིན་ཆུའི་དབང་པོའི་རྒྱུད་དང་མན་ངག་གི་བཀའ་སྲོལ་མཐའ་ཡས་པའང་གནང་ནས་ཟབ་མོའི་གཏེར་རྒྱས་བཏབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཚན་གནོད་སྦྱིན་ནོར་ལྷ་ཡོངས་རྫོགས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་འདི་ནི། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་ཉི་ཟླ་འོད་འབར་གྱིས་ཟང་ཟང་ལྷ་བྲག་ནས་བོད་ཁམས་སྐྱོབ་བྱེད་བློན་པོ་ལྟ་བུའི་གཏེར་ཆེན་སྤྱན་དྲངས་པའི། ཤར་དུང་མཛོད་དཀར་པོའི་ཆོས་སྡེ་དྲག་པོ་བཀའ་བརྒྱད་རང་བྱུང་རང་ཤར་གྱི་ཆ་ལག་ཏུ་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་འདྲིལ་བའི་སྨིན་བྱེད་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ནས་མཎྜལ་འབུལ་དུ་གཞུག །གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། ཧོ༔ རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ༔ བདག་ལ་གནོད་སྦྱིན་ནོར་ལྷ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི༔ དབང་བསྐུར་རྗེས་གནང་དམ་པ་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ ཐུགས་རྗེ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་གཟུང་དུ་གསོལ༔ ལན་གསུམ། རྒྱུད་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། བླ་མ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཚོགས་རྩ་གསུམ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་སྤྱན་སྔར་བདག་གཞན་སྒོ་གསུམ་འཇུག་པ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ཏེ་རྒྱུན་བཤགས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཚུལ་བཞིན་བྱ་བའི་འདུན་པས་དོན་རེ་རེ་བཞིན་གསལ་ཐོབས་ལ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་དཔལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྒྱུན་བཤགས་ལན་གསུམ། དེ་ནས་དབང་གི་གཞི་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཁྱེད་རང་རྣམས་ནོར་ལྷ་ཡོངས་རྫོགས་དམ་ཚིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་བཞིན་གསལ་འདེབས་པར་ཞུ། ཨ་མྲྀཏས་བུམ་ཆུས་བསང་། ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཤཱུནྱ་ཏཱ་སོགས་བརྗོད། གཉིས་བསྡུས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པའི་ངང་ལས། སྣོད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་དབུས་སུ་ནོར་བུའི་གཞལ་མེད་ཁང་རྒྱན་དང་བཀོད་པ་ཚད་མེད་པ། དེའི་ནང་དུ་བཅུད་རྣམ་པར་དག་པ་པདྨ་ཉི་ཟླ་གཏེར་གྱི་བུམ་པའི་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཧཱུྃ་མཐིང་ནག་ལས་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུས་དོན་གཉིས་བྱས། ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཁྱེད་རང་མགོན་པོ་ཛམྦྷ་ལ་ནམ་མཁའི་མདོག་ཅན་ཐོད་ཁྲག་དང་ནེའུ་ལེ་བསྣམས་པ། གཅེར་བུ་རལ་པའི་ཅོད་པན་སྦྲུལ་གྱིས་བརྒྱན་ཅིང་བཞེངས་སྟབས་ཀྱིས་བཞུགས་པ། ཕྱོགས་བཞིར་པད་ཟླའི་གདན་ལ་ཤར་དུ་ཛཾ་ལ་དཀར་པོ་གཡས་བགྲང་ཕྲེང་། ལྷོར་ཛཾ་ལ་སེར་པོ་གཡས་ཤིང་ཏོག །ནུབ་ཏུ་ཛཾ་ལ་དམར་པོ་གཡས་ནོར་བུ། བྱང་དུ་ཛཾ་ལ་ལྗང་གུ་གཡས་རྒྱལ་མཚན། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་གཡོན་པས་ནེའུ་ལེ་བསྣམས་ཤིང་དར་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་དང་གནོད་སྦྱིན་སྒེག་པའི་ཉམས་ཅན། འཁོར་དུ་ནོར་ལྷ་ཕོ་མོ་བཀའ་སྡོད་ལས་མཁན་དུ་མས་བསྐོར་བ་གནོད་སྦྱིན་ནོར་ལྷ་ཡོངས་རྫོགས་འདུས་པར་གསལ་བའི་གནས་གསུམ་འབྲུ་གསུམ་གྱིས་མཚན་པ་དང་། བླ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཀྱང་འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕྲོས་པས། འོག་མིན་གྱི་གནས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས་རང་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་པ་ཆར་བབས་པ་ལྟར་བྱོན་ནས་སིབ་སིབ་ཐིམ་པར་མོས་ཤིག །དྲི་ཞིམ་པོའི་སྤོས་བཏུལ། རོལ་མོ་དབྱངས་བཅས་ལས་བྱང་གི་སྤྱན་འདྲེན་སྔགས་བཅས་བརྗོད་ལ་ཡེ་ཤེས་དབབ། ཏིཥྛ་བཛྲས་བརྟན་པར་བྱ། བུམ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་བུམ་བཅུད་གནོད་སྦྱིན་ནོར་ལྷ་ཡོངས་རྫོགས་སུ་གསལ་བའི་སྐུ་ལས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་བབས། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བོ་ནས་ཞུགས། དུག་ལྔ་དང་སེར་སྣའི་ཉེས་པ་བཀྲུས། ཕུང་ལྔ་གནས་གྱུར་ཏེ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་མངོན་དུ་བྱས་པར་མོས་ཤིག །ཛཾ༔ བུམ་པ་སྐྱེ་མེད་རྣམ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ༔ ལོངས་སྤྱོད་ཞི་ཁྲོ་སྒྲུབ་ཆེན་བཀའ་བརྒྱད་ལྷ༔ སྤྲུལ་སྐུ་འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་དོན་མཛད་པའི༔ གནོད་སྦྱིན་ནོར་ལྷ་ཡོངས་རྫོགས་དབང་བསྐུར་རོ༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཛམྦྷ་ལ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ བཛྲའི་མལ་དུ། བུདྡྷ། རཏྣ། པདྨ། ཀརྨ། རྣམས་སྦྱར་ལ་བུམ་པ་མགོ་བོའི་གནས་ལྔར་བཞག་ཅིང་བུམ་ཆུ་སྦྱིན། དེས་སྐུའི་དབང་ཐོབ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་། མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བྱུང་བདེ་སྐྱོང་གི་སྣོད་དུ་ཁམས་གསུམ་ཙིཏྟའི་དྭངས་བཅུད་བསྡུས་པའི་བྱང་སེམས་དམར་པོའི་རྒྱུན་མགྲིན་པར་མྱངས་པ་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་གྱུར་པར་མོས་ཤིག །ཐོད་པའི་བདུད་རྩི་ལག་ཏུ་གཏད་ཅིང་ཁར་སྦྱིན་ལ། ཛཾ༔ ཁམས་གསུམ་སྙིང་ཁྲག་མ་ལུས་འདུས་པའི་བཅུད༔ བདུད་རྩི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་དམར་ལ་དྭངས༔ ཁམས་གསུམ་ལོངས་སྤྱོད་དབང་དུ་སྡུད་པའི་རྫས༔ བུ་ལ་བྱིན་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར༔ ཨོཾ་ཛམྦྷ་ལ་ཛ་ལེནྡྲ་ཡ་བཱ་སུ་དྷཱ་རི་ཎཱི་བྷོ་དྷི་ཙིཏྟ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ དེས་གསུང་གི་དབང་ཐོབ། གྲགས་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ལ་དབང་། ཚངས་དབྱངས་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པའི་གསུང་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཏོར་མའི་ངོ་བོ་གནོད་སྦྱིན་ནོར་ལྷ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར། རྣམ་པ་སྲིད་གསུམ་བརྟན་གཡོའི་དྭངས་མའི་དབྱིག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དགོས་འདོད་ཀྱི་ཆར་རྒྱུན་འབེབ་པ་འདི་ཉིད་བྱིན་པས་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པར་མོས་ཤིག །གཏོར་མ་ལག་ཏུ་གཏད། གཏོར་ཟན་མྱང་དུ་གཞུག་ལ། ཛཾ༔ ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་འབར་བ་འདི༔ ཁམས་གསུམ་སྲིད་གསུམ་ཀུན་གྱི་ནོར་བསྡུས་པས༔ ལོངས་སྤྱོད་འདོད་དགུའི་ཆར་འབེབ་དབང་གི་རྒྱལ༔ སྐལ་ལྡན་བུ་ལ་བྱིན་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་ཤོག༔ ཨོཾ་ཛཾ་བྷ་ལ་ཛ་ལེནྡྲ་ཡ་བཱ་སུ་དྷཱ་རི་ཎཱི་བ་ལིཾ་ཏ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ དེས་ཐུགས་ཀྱི་དབང་ཐོབ། རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་། ཟབ་གསལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཐུགས་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟངས་གཞོང་སྐུ་གཟུགས་བཅས་སློབ་མ་ལ་ཞལ་ཕྱོགས་པར་བཞག །ཆུ་བུམ་ཉེར་བསྡོགས་བྱས་ལ། མཐའ་རྟེན་དུ་ཆུ་སྦྱིན་འབུལ་བའི་རྗེས་སུ་གནང་བ་སྦྱིན་པ་ཡིན་པས་དམིགས་པ་འདི་བཞིན་དུ་མཛོད། ཟངས་གཞོང་རིན་པོ་ཆེའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་པདྨ་ཉི་ཟླ་གཏེར་གྱི་བུམ་པའི་ཁྲི་ལ། ཧཱུྃ་ལས་མགོན་པོ་ཛམྦྷ་ལ་མཐིང་ནག་ཐོད་ཁྲག་དང་ནེའུ་ལེ་བསྣམས་པ། ཕྱོགས་བཞིར་ནོར་བདག་རིགས་བཞི། དེ་རྒྱབ་ནོར་ལྷ་ཕོ་བརྒྱད་མོ་བརྒྱད། ཨ་པར་ཙི་ཏ། ལས་མཁན་ཏྲིའུ། སྒོ་སྲུང་བཞི། གནོད་སྦྱིན་བྱེ་བའི་འཁོར་དང་བཅས་པར་གསལ་བའི་གནས་གསུམ་འབྲུ་གསུམ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། རང་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས། ཨེ་ཧྱེ་ཧི། ས་མ་ཡ་ཧྲཱིཾ་ཧྲཱིཾཿཛཿཛཿ ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོཿ དམ་ཚིག་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་བྱང་སེམས་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆུའི་རྒྱུན་ཕུལ་བས་མཉེས་ཤིང་ཚིམས་པར་གྱུར། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། ལན་གསུམ་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཆུ་སྦྲེང་དུ་གཞུག་ལ། སྙིང་པོ་བརྒྱ་རྩ་སོགས་བརྗོད། མཐར་གཏོར་ཟླུམ་མམ་རིལ་བུ་སྐུ་གཟུགས་མདུན་དུ་ཕུལ་ལ་འབྲུ་གསུམ་གྱིས་བརླབ། སྙིང་པོ་ལ། ཨི་དཾ་བ་ལིཾ་ཏ་ཁ་ཁ་ཁཱ་ཧི་བཏགས་པ་ལན་གསུམ་གྱིས་ཕུལ། ཨརྒྷཾ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད། ནོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རིན་ཆེན་གཏེར་མངའ་སོགས་ཀྱིས་བསྟོད། ཡིག་བརྒྱས་བཟོད་གསོལ་བྱ། སྙིང་པོའི་མཐར། སརྦ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ་ཨཱ༔ ཞེས་བཏགས་པ་བརྗོད་ལ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཆུ་ཐིགས་རེ་སྦྱིན་ཅིང་མྱང་དུ་གཞུག །ནོར་ལྷ་ཡེ་ཤེས་པ་བཛྲ་མུ༔ ཞེས་པས་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སམ་རྟེན་ལ་གཤེགས། དམ་ཚིག་པ་རང་རང་གི་སྙིང་ཁར་ཐིམ་པར་མོས་ཤིག །ཤིས་པ་བརྗོད། དེས་བྱང་གཏེར་ནོར་ལྷ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་གྲུབ་པ་ལགས་པས་སོགས་བརྗོད་ལ་དམ་ཚིག་གཟུང་བ་སོགས་རྗེས་སྤྱི་ལྟར་བྱ། ༈ གཉིས་པ་རྗེས་གནང་ཁོ་ན་བྱེད་ན་གཤོམ་གྱི་སྐབས་དཀྱིལ་འཁོར་ཚོམ་བུ་དང་མཆོད་གཏོར་ཙམ་ལས་བཅའ་གཞི་གཞན་ཅིའང་མི་དགོས་ཤིང་། བདག་བསྐྱེད་ཕྱག་རྒྱ་རྐྱང་སྒྲུབ་ཙམ་དང་མདུན་བསྐྱེད་བཟླས་པ་བསྟོད་པ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ནོད་པ་ཙམ་བྱ། རྗེས་གནང་དངོས་ལ་ཁྲུས་ནས་རྒྱུན་བཤགས་ཡན་སྔར་ལྟར་ལ། དབང་བཤད་སྐབས། སྨིན་བྱེད་དོར་ནས། རྗེས་གནང་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཞེས་དང་། གསོལ་གདབ་ཚིག་རྐང་གསུམ་པར། དབང་སྐུར་དོར་ནས། རྗེས་སུ་གནང་བ་དམ་པ་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ ཞེས་སྒྱུར། རྒྱུན་བཤགས་འཕྲོས། དེ་ནས་ཐོག་མར་སྐུའི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ལ་དམིགས་པ་འདི་བཞིན་དུ་མཛོད། བསང་སྦྱང་ནས་ལྷ་བསྐྱེད་གོང་ལྟར་ལ། གནས་གསུམ་འབྲུ་གསུམ་གྱིས་མཚན་པ་དང་། ཐུགས་སྲོག་ཛཾ་ནག་པོས་མཚན་པ། དེ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། བླ་མ་བདེ་གཤེགས་ཡོངས་རྫོགས་སུ་གསལ་བའི་ཐུགས་ཀར་ཕོག་པས་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ། བླ་མའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕྲོས། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཛཾ་ལྷ་རིགས་ལྔའི་རྣམ་པར་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་ཁྱེད་རང་རྣམས་ལ་ཐིམ་པས་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མོས་པ་མཛོད། སྤོས་རོལ་དང་། སྙིང་པོའི་མཐར། ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཱཿ བཏགས་པ་བརྗོད། དེས་སྐུའི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཐོབ། ལུས་ལྷ་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གསུང་གི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ལ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཟེར་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷའི་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ། ཐུགས་ཀའི་སྔགས་ཕྲེང་ལས་སྔགས་ཕྲེང་གཉིས་པ་མཆེད། ཞལ་ནས་ཐོན། ཁྱེད་རང་ལྷར་གསལ་བའི་ཞལ་དུ་ཞུགས། ཐུགས་ཀའི་ས་བོན་གྱི་མཐར་འཁོད་པའི་མོས་པ་དང་བཅས་ཏེ་སྔགས་འདིའི་རྗེས་ཟློས། བྱས་ལ་བསྙེན་སྔགས་ལན་གསུམ་རྗེས་ཟློས་བྱར་གཞུག །མེ་ཏོག་འབུལ་སྟེར་སྤྲོ་ན་སྤྱི་ལྟར་བྱ་ཆོག །དེས་གསུང་གི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཐོབ། ངག་སྙིང་པོ་བཟླ་བ་ལ་དབང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཐུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ལ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཟེར་གྱིས་མདུན་བསྐྱེད་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ། དེ་དག་སོ་སོའི་རང་རྟགས་ཕྱག་མཚན་ནེའུ་ལེ་རྣམས་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། ལྕང་ལོ་ཅན་དུ་ཛཾ་ལ་རིགས་ལྔའི་ཐུགས་ཀར་ཕོག་པས་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་བྱིན་རླབས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱག་མཚན་དང་འོད་ཟེར་གྱི་རྣམ་པ་ཆར་བབས་པ་ལྟར་བྱོན་ནས་ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་པར་མོས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་མཛོད། དེས་ཐུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཐོབ། སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱེད་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལྷའི་གསང་བ་གསུམ་དུ་གྱུར་ནས་མགོན་པོ་ཛམྦྷ་ལའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་གྱུར་པའི་མོས་པ་མཛོད་ཅིག །ཤིས་པ་བརྗོད། དམ་ཚིག་ཁས་བླང་སོགས་རྗེས་སྤྱི་དང་མཐུན། དབང་རྒྱུན་ཙམ་ལ་སྔ་མ་དང་སྦྲེལ་ནས་བྱེད་ན་རྒྱུན་བཤགས་ཡན་ཚར་གཅིག་གིས་ཆོག་པས། ཐུགས་གཏོར་དབང་གྲུབ་མཚམས་སླར་ཡང་རྗེས་གནང་ཞུ་བའི་ཡོན་དུ་མཎྜལ་འབུལ་དུ་གཞུག །དེ་ནས་ཐོག་མར་སྐུའི་རྗེས་སུ་གནང་བ་སོགས་སྦྲེལ། ཆུ་སྦྱིན་རྗེས་གནང་གཤམ་དུ་བྱས་པས་གྲུབ་བོ། །རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་མཆོད་ཁ་གསོས་ལ་མཆོད་བསྟོད་བྱ། དངོས་གྲུབ་བླང་། ནོངས་བཤགས་བཟོད་གསོལ་སྤྱི་འགྲེ། རྟེན་ལ་བརྟན་བཞུགས། བསྔོ་སྨོན། ཤིས་བརྗོད་བཅས་གཏེར་གཞུང་ལྟར་བྱའོ། །གཞུང་ལས། འདི་རང་གི་བུའམ་སྙིང་འདྲ་གཅིག་ལ་བྱིན༔ གཞན་ལ་བྱིན་ན་རང་གི་ཟས་ནོར་ལ་གནོད་པས་མི་སྦྱིན་གསུངས༔ འདི་ཞུ་དུས་འབུལ་བ་རེ་ཤིན་ཏུ་དགོས་པར་གསུངས་སོ༔ འདི་ཤིན་ཏུ་དམ་པར་ཆོངས་ཤིག་གསུངས་སོ༔ འདིའི་སྒྲུབ་པ་དང༔ དབང་དང་ལས་སྦྱོར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད༔ སྐར་མ་རྒྱལ་སྨད་ཁོ་ན་ལ་བྱའོ༔ དེས་གྲུབ་པའོ༔ རང་སྒྲུབ་པ་པོས་དབང་འདི༔ ལོ་རེ་ལ་ལན་གསུམ་བཞི་རེ་རང་གིས་རང་ལ་བསྐུར་བར་བྱའོ༔ དེས་ནི་བསོད་ནམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ༔ ཞེས་གསུངས་པའང་ཡིད་ལ་གཅགས་པར་བྱའོ། །སེར་སྣའི་ཉེས་པས་བཅིངས་པའི་དབུལ་ཕོངས་འགྲོ། །རེ་བའི་ཤིང་རྟ་རཏྣའི་ཆར་པས་བཀང་། །ཐུགས་རྗེའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་སྒྲོག་ལས་བཀྲོལ། །བདེ་གཤེགས་རིན་ཆེན་མང་དངོས་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་རིན་པོ་ཆེ་གཏེར་གྱི་མཛོད་ཆ་ཤས་ནས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་ཆ་རྐྱེན་དང་བློ་དམན་ལ་ཕན་པ་ཉི་ཚེ་བ་འབྱུང་བའི་སྒོ་མཐོང་ནས། རིག་འཛིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་པའི་སྡེས་རྫོང་སར་བཀྲ་ཤིས་ལྷ་རྩེའི་ཆོས་གྲྭར་བགྱིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-WI-049&oldid=114702"


བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་དགོས་ན་རེ་བ་ཇི་ལྟར་ཞུ་དགོས། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2019-10-14 14:51:15 མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་དྲ་བ། ཀློག་གྲངས།\nཆ་རྐྱེན་གང་དག་ལྡན་ན་ད་གཟོད་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ངེས་ཟེར་ན། དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་མཁན་(ཡུལ་དེ་གའི་སྲིད་གཞུང་སྡེ་ཁག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པའི་མ་མཐའི་འཚོ་བའི་འགན་སྲུང་ཚད་གཞིར་འཛིན་པ་)རང་བདག་ལ་ནུས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའམ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་འགྲོ་གྲོན་རྩིས་སྤྲོད་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་པ། རང་བདག་གི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོང་ལ་དགོས་ངེས་རོགས་རམ་སྐོར་གྱི་དོན་མཐུན་ར་སྤྲོད་ཡོད་པའི་རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་དམངས་ཡིན་པ་བཅས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཆ་རྐྱེན་དག་འཛོམས་ན་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་ལ་རེ་བ་ཞུས་ཆོག\nརྩོམ་དབང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཤམ་གྱི་རྣམ་པ་དག་གི་བརྩམས་ཆོས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་ཐོབ་ངེས་ཡིན། 1.ཡི་གེའི་བརྩམས་ཆོས།2. གཏམ་བཤད་བརྩམས་ཆོས།3. གླུ་དབྱངས། ཟློས་གར། གཞས་མ་གཏམ། ཞབས་བྲོ། རྩལ་རྩེད་སྒྱུ་རྩལ་བཅས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས།4. མཛེས་རྩལ་དང་བཟོ་སྐྲུན་བརྩམས་ཆོས།5. པར་རིགས་བརྩམས་ཆོས


ཡོངས་འཛིན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཙལ་འབྲས་ཕལ་ཆེར 143 ཡོད།\nགཤིས་རྒྱུད་ནི་མི་ཞིག་གིས་དོན་དངོས་ལ་འཆིང་བའི་བརྟན་བརླིང་གི་རྣམ་འགྱུར་དང་དེ་མཐུན་གྱི་གོམས་སྲོལ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་མིའི་རང་གཤིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆེས་གལ་ཆེན་དང་ཆེས་མངོན་གསལ་གྱི་སེམས་ཁམས་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན་ལ། མི་རེ་ལ་གཤིས་ཀའི་ཁྱད་ཆོས་རེ་ཡོད་པ་ལས། འགའ་ཞིག་ནི་ཧུར་ཐག་ཅན་དང་། འགའ་རེ་ནི་སྒྱུད་ལུག་ཅན་ཡིན་ལ། ཁྱད་ཆོས་འདི་དག་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་མི་ཞིག་གི་གཤིས་རྒྱུད་ཆ་ཚང་ཞིག་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་།\nགོམས་གཤིས་རྒྱུད་གཅིག་ལས་དུས་སྐབས་གཅིག་མཐུན་དང་གནས་ས་མི་མཐུན་པ་ནས་བྱུང་བའི་བྱ་ལས་གཉིས་དེ་གོམས་གཤིས་རྒྱུད་ཅིག་ཤོས་སུ་དུས་མཉམ་མིན། དུས་མཉམ་རང་བཞིན་དེ་ཟུར་བལྟའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགུལ་སྐྱོད་རྣམ་པར་འབྲེལ་བ་ མདོར་བསྟན་པ། རྨད་བྱུང་དངོས་ལུགས་སུ་བར་སྟོང་དང་དུས་ཚོད་ནི་བལྟོས་མེད་དང་ཕན་ཚུན་ཁེར་ཚུགས་ཡིན་ཞིང་། གོམས་གཤིས་རྒྱུད་གང་རུང་གཉིས་བར་གྱི་གནས་ཚད་འབྲེལ་བ་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པའི་བརྗེ་འགྱུར་ནི་ཀ་ལི་ལེ་བརྗེ་འགྱུར་\n1. ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བསྡུས་མིང་། 2. གཤིས་རྒྱུད་དམ་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཏེ། (དཔེར་ན) གཤིས་རྒྱུད་དུལ་བ་ལ་ཀུན་གཞི་དུལ་བ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། 2.སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།1. ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བསྡུས་མིང་། 2. གཤིས་རྒྱུད་དམ་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཏེ། (དཔེར་ན) གཤིས་རྒྱུད་དུལ་བ་ལ་ཀུན་གཞི་དུལ་བ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། 3. (ཨཱལཱཡཿ་སྟེ) འདུ་བའི་གནས་དང་བཟེད་སྣོད།\nགཤིས་རྒྱུད་གྱང་ངེ་གྱོང་ངེའམ། ལས་ཀ་བྱེད་མི་འདོད་པའི་གཤིས་རྒྱུད། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག懒洋洋的，无精打采 དབྱིན་ཡིགBe in the blues རྒྱས་འགྲེལ། 1.བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།གཤིས་རྒྱུད་གྱང་ངེ་གྱོང་ངེའམ། ལས་ཀ་བྱེད་མི་འདོད་པའི་གཤིས་རྒྱུད།\nཁུ་པའི་མི་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་ཆེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། དེ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་གཤིས་རྒྱུད་དང་ཆོས་ལུགས། ཡོད། ལུས་བོངས་ཆེ་ཞིང་སྙོམས་པ། སྟོབས་ཆེ་ལ་གཤིས་རྒྱུད་དགོད་བྲོ་དང་སྣང་སྐྱིད་ཡིན་པ། སྤྲོ་སེམས་དང་དགའ་སྐྱིད།\nཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་བཅས་མངོན་པ་མ་ཟད། རིམ་བཞིན་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་གཤིས་རྒྱུད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། ཀུན་སྤྱོད་ཤེས་རྟོགས་ནི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་གཤིས་རྒྱུད་ཆགས་པའི་གཞི་རྩའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེས་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བློ་རིག་དང་བརྩེ་དུང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ།\nགཤིས་རྒྱུད་དང་གཤིས་ཀ སྤྱོད་ལམ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང་ལྡན། 1895ལོ་ཧྥ་རིན་སིའིÉཏེར་ཁེ་མི་ཡི《སྤྱི་ཚོགས་རིག་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་ལམ་སྲོལ》པར་དུ་སྐྲུན་པ་ལས་ཀུན་སྤྱོད་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པའི་ཁོངས་གཏོགས་ གཤིས་རྒྱུད་དང་གཤིས་ཀ སྤྱོད་ལམ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང་ལྡན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 道德社会学 ཁོངས་གཏོགས། སྤྱི་ཚོགས་རིག་པའི་ཡན་ལག་རིག་ཚན།\nམདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་ཡུལ་ལྷ་སྡེ་རུ་སྐུ་འཁྲུངས། སྐུ་ན་ཕྲ་བའི་དུས་ནས་གཤིས་རྒྱུད་དྲང་ཞིང་བློ་རིག་བཀྲ་བས་དགོན་གསར་གཤོང་མོ་ཆེ་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས། དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་པ་ཆུ་ལུག(སྤྱི་ལོ1943)ལོར། མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་ཡུལ་ལྷ་སྡེ་ཏུ་སྐུ་འཁྲུངས། སྐུ་ན་ཕྲ་བའི་དུས་ནས་གཤིས་རྒྱུད་དྲང་ཞིང་བློ་རིག་བཀྲ་བས་དགོན་གསར་གཤོང་མོ་ཆེ་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས།\nགསར་གཏོད་བཅས་ཀྱི་ནུས་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ནས་ང་ཚོར་མཛེས་སྡུག་གི་ཕུགས་བསམ་དང་། མཛེས་པའི་བསམ་ཚུལ། མཛེས་པའི་གཤིས་རྒྱུད། མཛེས་པའི་གཤིས་རྒྱུད། མཛེས་པའི་བྱང་ཚད་བཅས་ལྡན་པར་བྱ་དགོས། ལོ་རྒྱུས། མཛེས་དཔྱོད་སློབ་གསོ་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་འདི་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་པར་པའོ་མུའུ་ཅ་ཐུང་གིས་མཛེས་རྩལ་རིག་པའི་རིག་གཞུང་\nདམངས་ཁྲོད་དུ་བཤད་སྲོལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ས་མིང་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་གླིང་དཀར་གཤིས་ཞེས་པ་ནི་གླིང་དཀར་པོའི་རྒྱུད་དང་། གཤིས་ཞེས་པ་ནི་གཤིས་རྒྱུད་བཟང་བའི་དོན་ཡིན་ཟེར་རོ།། ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་བཤད་སྲོལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ས་མིང་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་གླིང་དཀར་གཤིས་ཞེས་པ་ནི་གླིང་དཀར་པོའི་རྒྱུད་དང་། གཤིས་ཞེས་པ་ནི་གཤིས་རྒྱུད་བཟང་བའི་དོན་ཡིན་ཟེར་བ་དང་།


སྤུ་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་དར་མ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་བར་རྒྱལ་རབས་ཞེ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་རུས་རྒྱུད་གཅིག་གིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་སྟབས་འདིར་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཞེས་ཟུར་དུ་མ་ཕྱེས་པར་ཐམས་ཅད་ལ་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་གདུང་རབས་ཞེས་བཀོད་ན་མི་འགྲིག་པ་མེད་པར་མ་ཟད། ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་རྒྱལ་རབས་སུ་ཆོས་བོན་གཉིས་ཀ་དར་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱལ་པོ་རྣམས་བོན་གྱི་སྐུ་གཤེན་ལ་བརྟེན་པའི་སྲོལ་ཡང་སྔར་བཞིན་དར་ཡོད་པ་བཅས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཁོ་ན་དར་བའི་དུས་རབས་ཤིག་ལ་སླེབས་པ་མིན་མོད། ཡིན་ནའང་སྔར་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་དུ་དར་བས་བོད་ཆོས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་གྱུར་པའི་བཞེད་སྲོལ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཞེས་དུས་རབས་ཡན་གར་པ་ཞིག་ཏུ་དབྱེ་ནས་འཆད་པར་རིགས་སོ།\n1. སྤུ་རྒྱལ་སོ་གསུམ་པ་སྟེ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་དང་པོ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནི། ཡབ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་དང༌། ཡུམ་འབྲི་བཟའ་ཐོད་དཀར་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་617པའི་མེ་གླང་ལོར་མལ་གྲོ་རྒྱ་མ་ནང་གི་ཕོ་བྲང་བྱམས་པ་མི་འགྱུར་གླིང་དུ་སྐུ་བལྟམས།\nདགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལོན་པའི་སྤྱི་ལོ་629པའི་ས་གླང་ལོར་ཡབ་གཤེགས་པ་དང་རྒྱལ་སྲིད་ལ་འཁོད། སྔ་རྗེས་སུ་མི་ཉག་རུ་ཡོང་བཟའ་དང༌། ཞང་ཞུང་བཟའ་ལི་ཐིག་སྨན། མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་བཅས་བོད་ཀྱི་སྲས་མོ་གསུམ་ཁབ་ཏུ་བཞེས། སྐུ་གཤེན་ཞང་ཞུང་ར་རིང་གིས་མཛད། མྱང་མང་པོ་རྗེ་ཞང་སྣང་དང༌། ཁྱུང་པོ་སྤུང་སད་ཟུ་ཙེ། དབའ་དབྱི་ཚབ། མགར་སྟོང་བཙན་སོགས་ཀྱིས་བློན་པོ་མཛད ། སྤྱི་ལོ་632པའི་ཆུ་འབྲུག་ལོར་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་བོད་དུ་བཙུན་མོར་བསུས་ཤིང་ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་སྤྱན་དྲངས། སྤྱི་ལོ་633པའི་ཆུ་སྦྲུལ་ལོར་ཐུ་མི་སམ་བྷོ་ཊ་ལ་སོགས་པ་གཞོན་ནུ་རིག་པ་ཅན་ཁག་གཅིག་རྒྱ་གར་དུ་སློབ་སྦྱོང་ལ་མངགས། སྤྱི་ལོ་634པ་ཤིང་རྟ་ལོར་རྒྱ་བོད་སྐྱེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བརྒྱུད་ནས་བྱུང་བའི་དམག་འཁྲུག་གི་འགོ་གཟིགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་དམག་དཔོན་གནང་ཞིང༌། རྒྱལ་སྲིད་གཅུང་གུང་རི་གུང་བཙན་ལ་སྐྱོང་དུ་བཅུག སྤྱི་ལོ་638པའི་ས་ཁྱི་ལོར་སླར་ཡང་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས། སྤྱི་ལོ་641པའི་ལྕགས་གླང་ལོར་བློན་པོ་མགར་སྟོང་བཙན་གྱིས་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་བསུས། སྤྱིལོ་644པ་ཤིང་འབྲུག་ལོར་རྒྱལ་པོ་ལིག་སྙ་ཤུབ་བརླགས་ཏེ་ཞང་ཞུང་ཐམས་ཅད་འབངས་སུ་བཀུག སྤྱི་ལོ་650པ་ལྕགས་ཁྱི་ལོར་སྐུ་གཤེགས། ཡར་ཀླུང་འཕྱོང་པོའི་ནང་དུ་བང་སོ་ལྷ་ཁང་ལྔ་ཡོད་པ་ཞིག་བཞེངས་པའི་རེ་མིག་དབུས་མའི་ནང་བཞུགས་སུ་གསོལ།\n2. སྤུ་རྒྱལ་སོ་བཞི་པ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་གཉིས་པ་རྒྱལ་པོ་གུང་རི་གུང་བཙན་ནི། ཡབ་རྒྱལ་པོ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་དང༌། ཡུམ་འབྲི་བཟའ་ཐོད་དཀར་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་621པ་ལྕགས་སྦྲུལ་ལོར་སྐུ་བལྟམས། དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་སོན་པའི་ཤིང་རྟ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་634ལོར་གཅེན་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དམག་ལ་ཕེབས་པའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས། སྐུ་གཤེན་ཞང་ཞུང་ཁྱུང་སྐར་གྱིས་མཛད། འ་ཞ་བཟའ་མོང་རྗེ་ཁྲི་དཀར་ཁབ་ཏུ་བཞེས། མྱང་མང་པོ་རྗེ་ཞང་སྣང་དང༌། སྣུབས་བཙན་ཏོ་རེ་གཉིས་ཀྱིས་བློན་པོ་བྱས། སྲས་མང་སྲོང་མང་བཙན་སྐུ་བལྟམས་པའི་ས་ཁྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་638ལོར་དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ཕེབས་པ་དང་ནང་གི་འགལ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་སྐུ་གཤེགས་སོ། བང་སོ་དོན་མཁར་མདའ་རུ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་གཡོན་དུ་བརྩིགས་སོ།\n3. སྤུ་རྒྱལ་སོ་ལྔ་པ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་གསུམ་པ་རྒྱལ་པོ་མོང་སྲོང་མང་བཙན་ནི། ཡབ་རྒྱལ་པོ་གུང་རི་གུང་བཙན་དང༌། ཡུམ་འ་ཞ་བཟའ་མོང་རྗེ་ཁྲི་དཀར་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་638པ་ས་ཁྱི་ལོར་སྐུ་བལྟམས། སྤྱིལོ་650པའི་ལྕགས་ཁྱི་ལོར་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལོན་པ་དང་རྒྱལ་སྲིད་ལ་འཁོད། སྐུ་གཤེན་ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲས་མཛད། འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་ལོད་ཁབ་ཏུ་བཞེས། མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་སྲུང་དང༌། མཆིམས་མང་གཉེར་གྱིས་བློན་པོ་མཛད། སྤྱི་ལོ་659པ་ས་ལུག་ལོར་བཙན་པོ་མང་སྲོང་མང་བཙན་སྦྲགས་ཀྱི་ཤར་ན་བཞུགས་ཤིང༌། བློན་ཆེན་མགར་སྟོང་བཙན་གྱིས་བོད་དམག་ཆིག་སྟོང་ཙམ་ཁྲིད་ནས་འ་ཞའི་ཡུལ་དུ་སླེབས། དེང་སང་ཨ་མདོ་རྡོ་སྦིས་ཀྱི་སྟོང་རུ་མཚོ་ནག་ཏུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་དེར་དམག་འཁྲུག་བྱས་པས། བོད་དམག་ཆིག་སྟོང་གིས་ཐང་དམག་བརྒྱད་ཁྲི་ཕམ་དུ་བཅུག་སྟེ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ། སྤྱི་ལོ་662པ་ཆུ་ཁྱི་ལོར་བློན་པོ་མགར་སྟོང་བཙན་གྱིས་གྲུ་གུའི་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས། སྤྱི་ལོ་667པའི་མེ་ཡོས་ལོར་བཙན་པོ་འོར་མང་དུ་གཤེགས་ཏེ། བློན་པོ་མགར་སྟོང་བཙན་འབྲས་ནད་ཀྱི་འདས། སྤྱི་ལོ་676པ་མེ་བྱི་ལོར་མང་སྲོང་མང་བཙན་སྐུ་གཤེགས། བང་སོ་གུང་རི་གུང་བཙན་གྱི་གཡོན་དུ་བརྩིགས་སོ། །\n4. སྤུ་རྒྱལ་སོ་དྲུག་པ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་བཞི་པ་འདུས་སྲོང་མང་རྗེའམ་རླུང་ནམ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ནི། ཡབ་མང་སྲོང་མང་བཙན་དང༌། ཡུམ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་ལོད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་676པ་མེ་བྱི་ལོར་འཁྲུངས། ལོ་ངོ་བཞི་ལ་ཐོན་པའི་ས་ཡོས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་679པའི་ལོར་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལ་འཁོད། སྐུ་གཤེན་སྤེ་ནེ་གུ་ཡིས་མཛད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་གཙོ་བོ་མ་ཡུམ་ཁྲི་མ་ལོད་ཀྱིས་བསྐྱངས། མགར་བཙན་སྙ་ལྡོམ་བུ་དང༌། དབས་ཏ་ར་ཁོང་ལོད་གཉིས་ཀྱིས་བློན་པོ་མཛད། ལྗང་མོ་ཁྲི་བཙུན་དང༌། མཆིམས་བཟའ་བཙན་མོ་ཏོག་གཉིས་ཁབ་ཏུ་བཞེས། ལྗང་མོ་ཁྲི་བཙུན་ལ་སྲས་ཆེ་བ་ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་འཁྲུངས།\nམཆིམས་བཟའ་ལ་སྲས་ཆུང་བ་མེས་ཨག་ཚོམ་འཁྲུངས། སྤྱི་ལོ་703པ་ཆུ་ཡོས་ལོར་བཙན་པོ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་འཇང་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས་ཏེ་འཇང་པ་རྣམས་ཆམ་ལ་ཕབ། སྤྱི་ལོ་704པ་ཤིང་འབྲུག་ལོར་འཇང་ཡུལ་དུ་སྐུ་གཤེགས། བང་སོ་ཡབ་ཀྱི་བང་སོའི་གཡོན་དུ་བརྩིགས་སོ། རྒྱལ་པོ་འདིའི་སྐབས་སུ་རྩལ་པོ་ཆེའི་བློན་འབངས་བདུན་བྱུང་བ་ནི། 1 རྔོག་རིང་ལ་ནག་པོས་གླང་པོ་ཆེ་ཐེག2རྔོག་གླིང་ཁམས་ཀྱིས་གཡག་བྲུས་པོ་ཆེ་ཐེག3གནོན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མདའ་སྟོང་ཁ་མས་བྱ་ཁྲ་རྐེད་པ་བཅད། 4སྦས་རྒོད་གདོང་ཅན་གྱིས་མིག་རྒྱང་གསུམ་ལ་མདའ་རྒྱང་རེས་སླེབས། 5མགོས་གཡག་ཆུང་གིས་ཤ་བའི་བླུད་བུ་བྱེ་མས་བཀང་སྟེ་ཀླད་ལ་སྐོར།6ཅོག་རོ་འབྲོང་གཤེར་གྱིས་འབྲོང་ཐུར་དུ་རྒྱུག་པ་གྱེན་དུ་འཐེན་ནུས།7གནོན་ཁྲི་བདུན་གཡུ་བྱིན་གྱིས་རྟ་བཟང་པོ་གཡང་ལ་མཆོངས་པ་གྱེན་ལ་འདྲེན་ནུས་པ་བཅས་སོ།\n5. སྤུ་རྒྱལ་སོ་བདུན་པ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ལྔ་པ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེའུ་གཙུག་བརྟན་ནམ་མེས་ཨོག་ཚོམ་ནི། ཡབ་རྒྱལ་པོ་འདུས་སྲོང་མང་རྗེ་དང༌། ཡུམ་མཆིམས་བཟའ་བཙན་མོ་མེ་ཏོག་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་698པའི་ས་ཁྱི་ལོར་ཕོ་བྲང་ལྡན་དཀར་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། སྤྱི་ལོ་705པ་ཤིང་སྦྲུལ་ལོར་རྒྱལ་པོའི་གསེར་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ། སྐུ་གཞོན་ནུའི་སྐབས་དེར་ཆབ་སྲིད་གཙོ་བོ་ཕྱི་མོ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད་ཀྱིས་བསྐྱངས། སྤྱི་ལོ་712པ་ཆུ་བྱི་ལོར་རྒྱ་བཟའ་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས། དེ་རྗེས་སྣ་ནམ་བཟའ་ཁབ་ཏུ་བཞེས། སྦས་སྐྱེས་བཟང་སྟོང་བཙན་དང༌། མཆིམས་རྒྱལ་གཟིགས་ཤུ་ཏིང༌། འབྲོ་ཆུ་བཟང་འོར་མ་བཅས་ཀྱིས་བློན་པོ་བྱས། ཆབ་སྲིད་མཐའ་བཞིར་བསྐྱེད། སྤྱི་ལོ་739པ་ས་ཡོས་ལོར་རྒྱ་བཟའ་གྲོངས། སྤྱི་ལོ་742པ་ཆུ་རྟ་ལོར་སྲས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ ་བཙན་འཁྲུངས། སྤྱི་ལོ་755པ་ཤིང་ལུག་ལོར་ཡར་འབྲོག་སྦྲ་ཚལ་དུ་བློན་པོ་འབལ་ལྡོང་ཙབ་དང་ལང་མྱེས་གཟིགས་གཉིས་ཀྱིས་ལྐོག་ཏུ་བཀྲོངས་ཞེས་གྲགས། བང་སོ་མུ་ར་རི་ཞེས་པ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་གཡོན་དུ་བརྩིགས།\n6. སྤུ་རྒྱལ་སོ་བརྒྱད་པ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་དྲུག་པ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ནི། ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེའུ་གཙུག་བརྟན་དང༌། ཡུམ་སྣ་ནམ་བཟའ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་742པའི་ཆུ་རྟ་ལོར་སྐུ་བལྟམས། སྤྱི་ལོ་755པའི་ཤིང་ལུག་ལོར་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལ་འཁོད། སྣང་བཞེར་ཟླ་བརྩན་དང༌། ཞང་མཆིམས་རྒྱལ་གཟིམས་ཤུ་ཐེང༌། བློན་སྐྱེས་བཟང་རྒྱལ་ཀོང༌། ཞང་སྟོང་རྩན། སྦྲང་རྒྱལ་སྒྲ་ལེགས་གཟིགས། དབས་བཙན་བཞེར་མདོ་ལོད། བློན་ཁྲི་སྒྲ་སྟག་ཚབ། སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བློན་པོ་བྱས། མཆིམས་བཟའ་ལྷ་མོ་བཙན་དང༌། མཁར་ཆེན་བཟའ་མཚོ་རྒྱལ། འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་རྒྱལ་མོ་བཙན། ཚེ་སྤོང་བཟའ་མེ་ཏོག་སྒྲོན། ཕོ་ཡོངས་བཟའ་རྒྱལ་མོ་བཙུན་བཅས་བཙུན་མོ་ལྔ་ཁབ་ཏུ་བཞེས། སྤྱི་ལོ་761པའི་ལྕགས་གླང་ལོར་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྨང་བཏིང༌། སྤྱི་ལོ་763པ་ཆུ་ཡོས་ལོར་སློབ་དཔོན་པད་མ་འབྱུང་གནས་བོད་དུ་ཕེབས། བོད་དམག་གིས་ཐང་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ས་ཞི་ཨན་དུ་སླེབས། ཏེ་ཙང་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཅུང་དུ་བྲོས། དགུང་ལོ་སོ་དགུ་པ་ལྕགས་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་780ལོར་སྲས་ཆེ་བ་མུ་ནེ་བཙན་པོ་རྒྱལ་སར་བཀོད་ནས་བཙན་པོ་འདི་ཉིད་སྒོམ་སྒྲུབ་སོགས་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་མཛད་པ་གཙོ་བོར་གནང་སྟེ་བཞུགས། དགུང་ལོ་ང་ལྔ་པའི་མེ་བྱི་སྤྱི་ལོ་796ལོའི་ལོ་གསར་མཚན་མོར་རྟ་རྒྱུགས་པས་ཆིབས་ཀྱིས་བསྐྱུར་ནས་འདས། དེབ་ཐེར་འགའ་ཞིག་ཏུ་མཚན་མོ་ལྐོག་མདའ་ཕོག་ནས་བཀྲོངས་ཡང་ཟེར། བང་སོ་མུ་ར་རི་ལ་ཡབ་ཀྱི་བང་སོའི་རྒྱབ་ངོས་ཀྱི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བརྩིགས།\n7. སྤུ་རྒྱལ་སོ་དགུ་པ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་བདུན་པ་མུ་ནེ་བཙན་པོ་ ནི། ཡབ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དང༌། ཡུམ་ཕོ་ཡོངས་བཟའ་སྣ་ནམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་762པའི་ཆུ་སྟག་ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། རུ་ཡོང་བཟའ་མདོ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བཞེས། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་པའི་ལྕགས་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་780ལོར་ཡབ་ཀྱིས་དམ་ཆོས་སྒོམ་སྒྲུབ་གནང་སྟབས་རྗེ་འདི་ཉིད་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཁྲི་ལ་འཁོད། སྐབས་དེའི་རིང་ལ་བོད་འབངས་རྣམས་དབུལ་ཕྱུག་ལན་གསུམ་སྙོམས་པར་བྱས། དགུང་ལོ་སོ་དགུ་པའི་མེ་གླང་སྤྱི་ལོ་797ལོར་ཡབ་འདས་ནས་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་བདུན་ལ་སོན་སྐབས་ཚེ་སྤོང་བཟའ་མེ་ཏོག་སྒྲོན་གྱིས་ཟས་དུག་སྦྱར་ནས་བཀྲོངས་སོ།\n8. སྤུ་རྒྱལ་བཞི་བཅུ་པ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་བརྒྱད་པ་མུ་ཏིག་བཙན་པོ་ནི། ཡབ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དང༌། ཡུམ་ཚེ་སྤོང་བཟའ་མེ་ཏོག་སྒྲོན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་763པའི་ཆུ་ཡོས་ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་པར་གཅེན་མུ་ནེ་བཙན་པོ་རྒྱལ་སར་འཁོད། ལོ་དེར་ཞང་གི་བུ་དབུ་རིང་བསད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལོ་དགུའི་རིང་ཞང་སྟོད་དུ་ཡུལ་ཕུད་པའི་ཆད་པ་བཅད། དགུང་ལོ་སོ་ལྔ་པའི་སྤྱི་ལོ་797པའི མེ་གླང་ལོར་གཅེན་པོ་སྐུ་གཤེགས་པ་དང་མུ་ཏིག་བཙན་པོ་རྒྱལ་སར་འཁོད། སྐབས་དེར་དམག་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེ་བས་ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ལ་དཔུང་འཇུག་བྱས། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་དྷརྨ་པ་ལ་བོད་དུ་ཁྲིད་དེ་བཟང་བཙོན་བྱས་ཟེར་བའང་གྲགས། དགུང་ལོ་ཞེ་གཉིས་པའི་ཤིང་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་804ལོར་ཕོ་ཡོངས་བཟའ་འམ་སྣ་ནམ་པས་ཇུས་ངན་བཏོན་ནས་བཀྲོངས་སོ།\n9. སྤུ་རྒྱལ་ཞེ་གཅིག་པ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་དགུ་པ་མུ་རུག་བཙན་པོའམ་ཁྲི་ལྡེའུ་སྲོང་བཙན་ནི། ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དང༌། ཡུམ་མཆིམས་བཟའ་ལྷ་མོ་བཙན་ གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་776པའི་མེ་འབྲུག་ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། མཚན་གཞན་སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་ཡང་ཟེར། དགུང་ལོ་ལྔ་པར་གཅེན་མུ་ནེ་བཙན་པོ་རྒྱལ་སར་འཁོད། ཉེར་གཉིས་པ་ལ་མུ་ཏིག་བཙན་པོ་རྒྱལ་སར་བཞུགས། དགུང་ལོ་ཉེར་དགུ་པའི་ཤིང་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་804 ལོར་གཅེན་མུ་ཏིག་བཙན་པོ་སྐུ་གཤེགས་པ་དང་འདི་ཉིད་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས་སྲིད་བསྐྱངས། འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལེགས་དང༌། མཆིམས་རྒྱལ་བཟའ་ལེགས་མོ་བཙན། ཅོག་རོ་བཟའ་བརྩན་རྒྱལ་རྣམས་ཁབ་ཏུ་བཞེས། བཙུན་མོ་ཆེ་བ་ལ་སྲས་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་དང༌། གཙང་མ། དར་མ་གསུམ་དང༌། བཙུན་མོ་ཆུང་བ་ལ་ལྷ་རྗེ་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་གཉིས་བཅས་ལྔ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཞི་བཅུ་པ་སྤྱི་ལོ་815པའི་ཤིང་ལུག་ལོར་སྐུ་གཤེགས། བང་སོ་འཕྲུལ་རྒྱལ་གྱི་མདུན་དུ་བརྩིགས་པ་དང༌། བང་སོའི་མིང་ལ་རྒྱལ་ཆེན་འཕྲུལ་གྱི་རི་བོ་ཞེས་ཟེར།\n10. སྤུ་རྒྱལ་ཞེ་གཉིས་པ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་བཅུ་པ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེའུ་བཙན་ནམ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་ནི། ཡབ་ཁྲི་ལྡེའུ་སྲོང་བཙན་དང༌། ཡུམ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལེགས་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་806པའི་མེ་ཁྱི་ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཅུ་པའི་ཤིང་ལུག་སྤྱི་ལོ་815ལོར་རྒྱལ་སར་འཁོད། ཅོག་རོ་བཟའ་དཔལ་གྱི་ངང་ཚུལ། མཆིམས་བཟའ་ཁྱུང་དཀར་མ་དང༌། སྣ་ནམ་བཟའ་ཨ་རྗེ་ཕོ་ལེགས། ཚེ་སྤོང་བཟའ་ལྷུན་གྱི་བུ་མོ། ལྷ་ལུང་མེ་ཏོག་མ་བཅས་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ཀྱང་སྲས་མ་བྱུང་བར་གྲགས། དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་གླང་སྤྱི་ལོ་821ལོར་ཐང་དང་འདུམ་བྱས་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུ་རྡོ་རིང་བཙུགས། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པའི་ཆུ་སྟག་སྤྱི་ལོ་822ལོར་བོད་དུ་རྡོ་རིང་བཙུགས། དེའི་ཕྱི་ལོར་རྡོ་རིང་ལ་ཡི་གེ་བྲིས། རྒྱལ་པོ་འདིའི་རིང་ལ་དབུས་སུ་ནང་པའི་གྲྭ་བཙུན་སུམ་སྟོང་ཙམ་བྱུང་། གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ལ་འཚོ་བ་བླ་ནས་སྦྱར་ཞེས་པ་གྲྭ་བཙུན་རེ་རེ་ལ་ཡོན་བདག་མི་ཚང་བདུན་རེ་གནང་ནས་བཀུར་བསྟི་ཞུ་སྲོལ་གཏོད། དགུང་ལོ་སོ་གཅིག་པའི་མེ་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་836 ལོར་མལ་གྲོ་ཞམ་པའི་ཕོ་བྲང་ན་རྒུན་ཆང་མྱོས་པར་བཞེས་ཏེ་གསེར་ཁྲི་ལ་གཟིམས་པའི་ཚེ། དབས་སྟག་རྣ་ཅན་དང༌། ཅོག་རོ་ལྷ་ལོད། ལེགས་སྡུག་བཙན་གསུམ་གྱིས་དབུ་ལྟག་ཏུ་བསྐོར་ནས་བཀྲོངས།\n11. སྤུ་རྒྱལ་ཞེ་གསུམ་པ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་བཅུ་གཅིག་པ་གླང་དར་མ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་ནི། ཡབ་ཁྲི་ལྡེའུ་སྲོང་བཙན་དང༌། ཡུམ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལེགས་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་815པའི་ཤིང་ལུག་ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། སྤྱི་ལོ་836པའི་མེ་འབྲུག་ལོར་གཅེན་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་འདས་པ་དང་རྒྱལ་སྲིད་ལ་བསྐོས། བཙུན་མོ་ཆེ་བ་སྣ་ནམ་བཟའ་དང༌། ཆུང་བ་ཚེ་སྤོང་བཟའ་བཙུན་མོ་འཕན་གཉིས་ཁབ་ཏུ་བཞེས། དེ་ནས་ལོ་ངོ་ལྔའི་རིང་སྔར་སྲོལ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་བྱས། ལོ་ངོ་དྲུག་པ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་དང་། དམག་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ལ་འཚོ་བ་བླ་ནས་སྦྱོར་བའི་སྲིད་ཇུས་དེ་མེད་པར་བཟོས་ཤིང་། དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་བ་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱ་དགོས་རྒྱུ་དང་། ཡོན་བདག་དེ་དག་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཀྱི་ཞབས་ཞུས་ཆེད་དུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་རྒྱུ་གཏན་འབེབས་གནང་སྟབས། དབུས་ཀྱི་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ཚོང་དང་། སོ་ནམ། རི་དྭགས་རྔོན་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་ལ་མ་ཞུགས་ཐབས་མེད་ཆགས་པས་ནང་ཆོས་ལ་དད་མཁན་རྣམས་མ་དགའ་བར་གྱུར། སྲིད་ཇུས་དེ་སྤེལ་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་ཕྱིན་པའི་ལྕགས་བྱ་སྤྱི་ལོ་841ལོར་རྒྱལ་པོ་ཕོ་བྲང་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྐྱོ་སངས་ལ་ཕེབས་སྐབས། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཞེས་པའི་གྲྭ་བཙུན་ཞིག་གིས་ལྐོག་མདའ་བརྒྱབས་ཏེ་བཀྲོངས་སོ།


མར་ཁོ པོ་ལོ་དང་། « ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར »དུ་འཁོད་པའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་བཤད་པ། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nདུས་རབས་བཅུ་གསུམ་ནས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་མཇུག་བར་དུ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་བོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་རྟོག་བཟོ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བོད་དང་བོད་མི་ལས་འཕྲོས་ཏེ་དངོས་ཡོད་ལས་བརྒལ་བའི་རྟོག་སྒྲུང་དང་། གློག་བརྙན་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཐོན་ཡོད། འདི་དག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་སྟེར་མཁན་ནི་བོད་ལ་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་དང་། ལྗོངས་རྒྱུ་བ། མྱུལ་ཞིབ་པ་སོགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་ཡུལ་སྐོར་ཟིན་བྲིས་ཀྱི་དེབ་དེ་དག་ཡིན་པ་བསྙོན་དུ་མེད།\nམར་ཁོ པོ་ལོ(Marco Polo 1254 – 1324)ནི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཏུ་འབྱོར་བའི་ནུབ་ཕྱོགས་པ་སྔ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཡིན་ལ། བོད་ཅེས་པའི་མིང་འདི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་དུ་ཐོག་མར་འགོད་མཁན་གྱི་གྲས་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་མར་ཁོ པོ་ལོའི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི «ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»དུ་བོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་གནས་ཚུལ་སྐོར་ཞིག་བྲིས་ཡོད་པ་དེས་ནུབ་ཕྱོགས་པ་དག་ལ་འཕྲུལ་སྣང་སློང་བའི་འགོ་བརྩམས་ཡོད། དེས་ན་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་དུ་མར་ཁོ པོ་ལོའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གླེང་སྟེ། «ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ནས«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»དུ་བོད་ཀྱི་སྐོར་ཞིག་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་དག་བོད་ཡིག་ཏུ་ཆ་ཚང་བསྒྱུར་ཏེ་མཐར་དེབ་ཐེར་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་གནས་ཚུལ་འགའ་ཞིག་གླེང་རྒྱུ་ཡིན།\nལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ན། མར་ཁོ པོ་ལོ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༢༥༤ལོའི་ཟླ་༩པའི་ཚེས་༢༥ཉིན་དེང་སང་ཨི་ཊ་ལིའི་བྱང་ཤར་དུ་ཁེལ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་བི་ནིའུ་ཟིར(Venise)སྐྱེས། ཁོང་གི་ཕ་ཉི་ཁོ་ལོ པོ་ལོ (Niccolo Polo) ནི་ལག་ཤེས་པ་དང་ཚོང་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་སྐུ་དྲག་གི་རྒྱུད་དུ་སྐྱེས་པའི་བུད་མེད་ཅིག་དང་མཉམ་དུ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས། དེ་ནས་ཟླ་གསུམ་ལས་མ་འགོར་བར། ཉི་ཁོ་ལོ པོ་ལོ་དང་ཁོང་གི་སྤུན་མ་ཊེའོ པོ་ལོ (Matteo Polo) གཉིས་ཨེ་ཤེ་ཡར་ཚོང་ལས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འགྲུལ་བཞུད་དུ་སྐྱོད་འགོ་ཚུགས། སྐབས་དེར་ཁོང་གི་བུ་ཨ་མའི་མངལ་དུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་། མར་ཁོ པོ་ལོ་འཇིག་རྟེན་དུ་སླེབས་དུས། ད་དུང་ཁོང་གི་ཕ་ཉི་ཁོ་ལོ པོ་ལོ་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་མེད་སྟབས། མར་ཁོ པོ་ལོ་ནི་ཨ་མ་དང་སྤོ་བོ་གཉིས་ཀྱི་བྱམས་བརྩེའི་འོག་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་།\nཉི་ཁོ་ལོ པོ་ལོ་དང་ཁོང་གི་སྤུན་གཉིས་ཀྱིས་དཀའ་བ་སྤྱད་དེ་ཏུར་ཀི་རྒྱལ་ཁབ་དང་། གྷུ་རི་སི། མཚོ་ནག་པོ(la mer Noire )སོགས་བརྒྱུད་དེ་ཇིང་གུར་རྒྱལ་པོའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཀྱིས་བདག་གིར་བཞེས་པའི་ཆེན་པོ་ཧོར(Pays de la Horde d’or)གྱི་ཡུལ་ལ་འབྱོར། སྤྱི་ལོ་༡༢༦༦ལོར་ཇིང་གུར་རྒྱལ་པོའི་ཚ་བོ་ཀུབ་ལའི་ཁན (1215-1294)ལ་མཇལ། དུས་སྐབས་དེ་ནི་ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱིས་ས་སྐྱའི་བླ་མ་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ(1235-1280)ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་། ཧོར་གོང་མའི་དབུ་བླར་མ་བཀུར་བའི་ལོ་ལྔའི་སྔོན་དང་། རྒྱལ་ས་ཧྲང་ཏུའུ་ནས་ཏཱ་ཏུའུ་ཞེས་པ་པེ་ཅིན་དུ་མ་སྤོས་པའི་ལོ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན། ཡོན་རྒྱལ་རབས་བཙུགས་ནས་ལོ་ལྔ་འགོར་བའི་རྗེས་ཡིན། པོ་ལོ་སྤུན་གཉིས་ཀྱིས་ཡོན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གོང་མ་ཀུབ་ལིའི་ཁན་ལ་མཇལ་རྗེས། གོང་མས་ཁོང་གཉིས་ཡོན་གོང་མ་དང་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན (Pape)གཉིས་བར་གྱི་ཕོ་ཉར་བརྐོས་ཏེ། ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་ལ་ཕྱག་ཡིག་ཅིག་སྩལ་ཏེ་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་དགོས་པའི་བཀའ་ཕབ། དེ་བས། པོ་ལོ་སྤུན་གཉིས་ཀྱིས་ཡོན་གོང་མའི་ཕྱག་ཡིག་བསྣམས་ནས་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་དགོས་བྱུང་འདུག ཕྱག་ཡིག་ནང་དུ་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་གྱིས་རོམ་ནས་མཁས་པ་བརྒྱ་ཡོན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བཏང་ནས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དག་ལ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་། ལ་ཏིན་ཡི་གེ། གཞན་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་བསླབ་དགོས་ཚུལ་སོགས་འཁོད་ཡོད་པར་བཤད།\nཔོ་ལོ་སྤུན་གཉིས་ལོ་བཅུ་བཞི་འགོར་ནས་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་སྐབས། ཉི་ཁོ་ལོ པོ་ལོས་གཅེས་པའི་བཟའ་ཟླ་ཚེ་ལས་འདས་ཤིང་། རང་ཉིད་ལ་མར་ཁོ པོ་ལོ་འབོད་པའི་ལོ་ན་བཅུ་བཞིར་སོན་པའི་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས། དེར་མ་ཟད། ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ ཁུ་ལེ་མང་བཞི་པའང(Pope Clément IV ?-1268)སྐུ་གཤེགས་ཟིན་པའི་གནས་ཚུལ་རྟོགས། དེ་བས་ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱི་ཕྱག་ཡིག་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་གྱི་ཕྱག་ཏུ་རེ་ཞིག་ཕུལ་མ་ཐུབ། འོན་ཀྱང་། ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་ཞིག་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་བླ་ཆེན་གསར་པ་བསྐོ་བཞག་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། ལོ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡེ་ཤུའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་འོས་ཤོག་འཕངས་ཏེ་བླ་ཆེན་པོབ གྷུ་རེ་གྷོ་རུ་བཅུ་པ(Pope Gregory X 1210-1276)འོས་འདེམས་བྱུང་། བླ་ཆེན་འདིས་པོ་ལོ་གཉིས་བརྒྱུད་དེ་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསན་རྗེས། སོག་པོ་དག་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་སུ་འཇུག་དགོས་པ་དང་། ཁོ་ཚོ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་མནའ་གྲོགས་སུ་འགྱུར་ན་སྙམ་པའི་ཐུགས་དགོངས་འཁྲུངས། དེར་བརྟེན་ཁོང་གིས་པོ་ལོ་སྤུན་གཉིས་དང་མཉམ་དུ་ཆོས་བཤད་བྱེད་པོ་གཉིས་བཏང་། སྐབས་དེར་ཉི་ཁོ་ལོ པོ་ལོས་རང་གི་བུ་མར་ཁོ་ པོ་ལོ་རང་ཡུལ་དུ་བསྐྱུར་འདོད་མ་བྱུང་བས་ཁོང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཁྲིད།\nསྤྱི་ལོ་༡༢༧༢ལོར་ཁོང་ཚོ་བི་ནིའུ་ཟི་ནས་རྡོག་ཐོན་གྱིས་ཏུར་ཀི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚོ་ངོགས་འགྲུམ་འགྲུལ་ས་ཚིགས་ཨ་ཡ་སི(Ayas)ལ་སླེབས་སྐབས། ཤར་ཕྱོགས་སུ་དམག་འཁྲུག་གི་མེ་ལྕེ་འཕྱུར་བཞིན་ཡོད་པའི་བཤད་ཡམས་ཤིག་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། ཆོས་བཤད་བྱེད་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་དེ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་དོར་དགོས་བྱུང་། དེ་ལྟར་ནའང་། པོ་ལོ་ཕ་བུ་ཚོས་བླ་ཆེན་པོབ གྷུ་རེ་གྷོ་རུ་བཅུ་པའི་བཀའ་དགོངས་དང་དུ་བླངས་ཏེ་ཏུར་ཀི་རྒྱལ་ཁབ་ནས་དེང་སང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཨི་ཛི་རལ་དང་། ཨི་རག ཨབ་རྒན། སྤ་མིར། ལི་ཡུལ་སོགས་བརྒྱུད་དེ་སྤྱི་ལོ་༡༢༧༥ལོར་རྒྱལ་ས་ཏཱ་ཏུའུར་འབྱོར་བར། ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱིས་སྣེ་ལེན་བཟང་པོ་གནང་། དེ་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ཁོང་ཚོ་ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་བསྡད་ཅིང་། མར་ཁོ པོ་ལོ་ནི་ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱི་ཕོ་ཉར་གྱུར། དེར་བརྟེན་ཁོང་པར་ཟིག་དང་། ཨུ་རུ་སི། ཁོ་རེ་ཡ། འབར་མ། ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ། ཁམ་པོ་ཊི། བེ་ཋི་ནམ། ཉི་ཧོང་། རྒྱ་གར། བོད་སོགས་སུ་འགྲུལ་བཞུད་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཕྱག་ལས་གནང་།\nཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱི་དབང་བསྒྱུར་མཇུག་སྒྲིལ་ལ་ཉེ་སྐབས། པོ་ལོ་གསུམ་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་ཆོག་པའི་གོང་མའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། དེ་བས། སྤྱི་ལོ་༡༢༩༡ལོར་ཁོང་ཚོས་ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱི་ཚ་བོ་དང་སྐབས་དེར་པར་ཟིག་གི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པའི་ཨར་གྷན(Argoun 1258-1291)ལ་མོ་ལོ་བཅུ་བདུན་ལ་སོན་པའི་བཙུན་མོ་ཁེས་ཁ་ཆིན(Ku kachin 1274-1296)བག་མར་བརྫངས། ཁོང་ཚོ་ལྷོ་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོ་ནས་གྲུ་ལ་བསྡད་དེ་བེ་ཋི་ནམ་དང་། ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ། རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་སོགས་བསྐོར་ནས་འབྱོར་སྐབས་རྒྱལ་པོ་ཨར་གྷན་གཤེགས་ཟིན་ནའང་། བཙུན་མོ་ཁེས་ཁ་ཆིན་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཆེ་བ་དང་མཉམ་དུ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས། དེ་ནས་མར་ཁོ པོ་ལོ་ཕ་བུ་ཚོ་པར་ཟིག་ནས་ཟླ་ཤས་བསྡད་རྗེས། ཨི་རན་དང་། རྒུ་རིག་སོགས་བརྒྱུད་དེ་སྤྱི་ལོ་༡༢༩༥ལོར་རང་ཡུལ་དུ་འབྱོར་འདུག་མོད། ཁོང་ཚོ་ཕ་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་ནས་ཁྱོན་བསྡོམས་དུས་རབས་གཅིག་གི་བཞི་ཆ་གཅིག་འགོར་ཡོད་པས། བི་ནིའུ་ཟིའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་མཚོན་ན་ཁོང་ཚོ་ནི་ངག་རྒྱུན་ཁྲོད་ཀྱི་མི་སྣར་གྱུར་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ་༡༢༩༦ལོར་བི་ནིའུ་ཟི་དང་རྗི་ནུ་སི(Gênes)གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་དམག་འཁྲུག་ལངས་པས། མར་ཁོ པོ་ལོ་སྒྱོགས་རྡོ་འཕེན་མཁན་གྱི་དམག་མི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། སྟབས་མ་ལེགས་པར་ཁོང་ལོ་གསུམ་ལ་བཙོན་དུ་ཚུད། བཙོན་ཁང་དུ་སྔར་གྱི་འགྲུལ་བཞུད་རིང་མོ་དག་ལ་བསམ་གཞིགས་དང་། ཕྱིར་དྲན། སྨོན་པ་སོགས་བྱས་མཐར། ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་འགྲིམས་སྐབས་ཀྱི་བྱུང་བ་དག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཡོད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་སྟེ། སྤྱི་ལོ་༡༢༩༨ལོར་བཙོན་གྲོགས་རྩོམ་པ་པོ་རོལ་སི་ཊིས་ཆིས་ལོ དྷུ པེ་སུ་ལ( Rustichello de Pise ?- 1324)གསུངས་ཏེ་ཁོང་གིས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ།\nསྤྱི་ལོ་༡༢༩༩ལོར་བི་ནིའུ་ཟི་དང་རྗི་ནུ་སི་གཉིས་ཀྱིས་ཞི་འགྲིག་ཆིངས་ཡིག་བཞག་པས། བཙོན་པ་རྣམས་གློད་གྲོལ་བཏང་། མར་ཁོ པོ་ལོ་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་སྟེ་སྒྲ་ནཱ་ཌ བྷ་ཊོར(Donato Badoer)དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་བུ་མོ་གསུམ་སྐྱེས། བི་ནིའུ་ཟི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། མུ་མཐུད་དུ་ཚོང་ལས་གཉེར། ཁོང་ནི་འབྱོར་ཕྱུག་ལྡན་ལ་སྤྱང་གྲུང་ལྡན་པའི་ཚོང་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད། སྤྱི་ལོ་༡༣༢༢ལོར་ཁོང་གི་སྐུ་བསྙུངས་པར་བརྟེན་ནས་ཁ་ཆེམས་ཡི་གེ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་ཊུ་ཁ་ཞེས་པའི་གསེར་ཊཾ(Ducats)ཁྲི་གཅིག་ཡོད་ཚུལ་འཁོད་ཡོད་པས། གསེར་སྒོར་གྱི་གྲངས་ཀར་བལྟས་ན་ཁོང་ནི་བི་ནིའུ་ཟིའི་ཚོང་པ་ཕྱུག་ཤོས་ཀྱི་གྲས་སུ་ཚུད་མེད་པ་རེད།\nམར་ཁོ པོ་ལོའི་གཤེགས་ལོའི་ཐད་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཡོངས་གྲགས་སུ་སྤྱི་ལོ་༡༣༢༣ ལོའི་ཟླ་༡པའི་ཚེས་༩ཉིན་སྐུ་གཤེགས་པར་བཤད། ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་སྔར་ཕ་རྒན་དུར་འཇུག་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཟང ལོ་རན་རྫོ(L’église San Lorenzo)རུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ལྷ་ཁང་དེ་ཞིག་གསོ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པའི་དབང་གིས་མར་ཁོ པོ་ལོའི་དུར་སྒམ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཅིང་། དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་ཁོང་གི་ཚེ་མཇུག་གི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སའི་ས་ཁུལ་ལའང་མེ་སྐྱོན་ཤོར་བས། དེང་སང་མར་ཁོ པོ་ལོ་བཞུགས་ཡུལ་གྱི་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་ཡང་སྟོན་རྒྱུ་མེད། འོན་ཀྱང་། ཁོང་གི་འཛད་དུ་མེད་པའི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ནི«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»ཡིན་ལ། ཁོང་བྱོན་ནས་ལོ་བདུན་བརྒྱའི་རྗེས་སུའང་། ཁ་སྟབས་སྐྱོ་བའི་ཕྲན་ལྟ་བུས་ཀྱང་དོ་སྣང་བྱེད་བཞིན་པ་ལགས་སོ། །\nསྤྱི་ལོ་༡༢༩༨ལོར་ཨི་ཊ་ལིའི་རྩོམ་པ་པོ་རོལ་སི་ཊིས་ཆིས་ལོ དྷུ པེ་སུས་མར་ཁོ པོ་ལོས་ཁོང་དང་ཁོང་གི་ཕ་རྒན་སོགས་ཤར་ཕྱོགས་ཨེ་ཤེ་ཡར་ཇི་ལྟར་འགྲུལ་བཞུད་བགྱིས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞུས་པ་ཁག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ཅིང་། ཐོག་མར་དེབ་མིང་ལ«འཛམ་གླིང་གི་ཟིན་བྲིས»ཅེས་བཏགས་མོད། རིམ་བཞིན་རྩོམ་སྒྲིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»རམ་ཡང་ན«མར་ཁོ པོ་ལོའི་འགྲུལ་བཞུད»ཅེས་བཏགས་ཡོད། དེབ་ཐེར་འདིའི་མ་ཡིག་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་ཨི་ཊ་ལའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གཉུག་མར་སྡོད་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་སྤྱོད་པའི་ཧྥ་རན་སི་དང་བི་ནིའུ་ཌན་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་དེ་ཡིན་མོད། ཡི་གེ་དེ་ནི་ཡིག་ཐོག་ནས་སྤྱོད་པ་ལས་ངག་ཐོག་ནས་སྤྱོད་པ་ཞིག་མིན་པར་བཤད།\nདེང་སང«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»གྱི་མ་ཡིག་མཇལ་རྒྱུ་མེད་ནའང་། དེབ་ཐེར་འདི་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ནས་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་ཏེ་༡༣༠༢ནས་༡༣༡༣ལོར་ལ་ཏིན་གྱི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༣༠༧ལོར་དེབ་ཐེར་འདིའི་ལེའུ་གཅིག་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་མཐར་སྤྱི་ལོ་༡༣༥༠ལོར་ལེའུ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བསྒྱུར་འདུག སྤྱི་ལོ་༡༥༥༩ལོར་ཨི་ཊ་ལིའི་སྐད་དུའང་བསྒྱུར་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་དེབ་ཐེར་འདི་ལ་བར་འཇུག་རི་མོ་ཡོད་པའི་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་འདུག ཕྲན་གྱི་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»ནི་སྤྱི་ལོ་༡༨༨༨ལོར་ཧྥ་རན་སིའི་གནའ་རྗས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པ་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཨུ་གཞེན མུ་ལེས(Eugène Muller 1834-1918) རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་འགྱུར་དེ་ཡིན། འགྱུར་འདི་ནི་སྔར་གྱི་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་ཡིག་རྙིང་པ་ནས་གསར་པར་བཅོས་པ་ཞིག་རེད།\n«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»ལ་དེབ་ཐེར་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ། གསུམ་པ་ཞེས་བགོས་ཏེ་ལེའུ་༡༩༢ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། དེབ་ཐེར་འདི་ལ་ཚན་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ། གསུམ་པ་ཞེས་བགོས་ཏེ་ལེའུ་༢༠༠བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་འདུག གཞན་ཡང་། དེབ་འདི་ཚན་པ་བཞི་རུ་བགོས་ཏེ་དོན་ཚན་༢༣༥ ཅན་གྱི་འགྱུར་ཡང་མཇལ་བྱུང་། ཕྲན་གྱིས་ཧྥ་རན་སིའི་འགྱུར་རྙིང་པ་དང་གསར་པའི་ལེའུ་རེ་ཟུང་གི་ཁ་བྱང་ལ་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་མོད། འོན་ཀྱང་འགྱུར་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ཅིག་མ་རེད། དེས་ན་སྐད་རིགས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་པའི་འགྱུར་ཡོངས་ལ་གཤིབ་བསྡུར་བྱེད་མཁན་ཞིག་བྱུང་ཚེ། དགོད་བྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་འཕྲད་ངེས་པ་ནི་དོགས་པ་རྩ་བྲལ་རེད།\nལོ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་ཕྲན་གྱིས་དྲྭ་རྒྱ་ཞིག་ཏུ«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»དུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་གཞོན་སྐྱེས་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་ཞིག་གསལ་བ་མཐོང་འཕྲལ་དེའི་ནང་དོན་ཁག་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་མོད། གནས་ཚུལ་འདི་ཨུ་གཞེན མུ་ལེས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་ཧྥ་འགྱུར་དེའི་ལེའུ་གང་དུ་ཡོད་མེད་བརྩད་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་མ་རྙེད་པར་གྱུར། དེ་བས་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༠ལོར་ཧྥ་རན་སིའི་ཤར་ཕྱོགས་རིག་པ་བ་ཨང་ཝས ཀོག་དྷེས(Henri Cordier1849-1925)རྩོམ་སྒྲིག་གནང་ཞིང་། སི་ཀོཊ་པའི་ཤར་ཕྱོགས་རིག་པ་བ་ཨང་ཝས གཡུས་ལིས་(Henry Yule1820-1889 )བསྒྱུར་པའི་ཨིན་འགྱུར་ལ་བལྟ་སྐབས་རྙེད་བྱུང་། འོན་ཀྱང་སྔར་ཕྲན་གྱིས་རྙེད་པའི་འགྱུར་དང་ཆ་མི་མཚུངས་པ་ཞིག་རེད། དེས་ན«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»དུ་གསལ་བའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་གོང་དུ་གླེང་བའི་ཧྥ་འགྱུར་དང་ཨིན་འགྱུར་ལ་གཤིབ་བསྡུར་གྱིས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ན་འདབ་གཤོག་གཉིས་ལྡན་ནམ་གསུམ་ལྡན་དག་གིས་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཁག་ལ་གཟིགས་ནས་དག་བཅོས་གནང་བའི་རེ་བ་ཡོད།\n«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར »དུ་བོད་ཀྱི་སྐོར་ནི་དེབ་ཐེར་གཉིས་པའི་ཚན་པ་༤༤མཇུག་ཏུ་ཐིག་ཕྲེང་གཉིས་དང་། དེ་ནས་ཚན་པ་༤༥དང་༤༦གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འཁོད་འདུག ཚན་པ་༤༤ནི་འདི་ལྟར།\nཟླ་གསུམ་པར་ཡུལ་སྐོར་ཉིན་ལྔ་བྱས་རྗེས། ཁྱོད་ཐུ་བྷོད(Tebet)ཅེས་པའི་མངའ་རིས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་པ་དང་། མངའ་རིས་དེ་ནི་ཡིད་སྐྱོ་བ་ཞིག་ལ་གཏོར་བརླག་ཐེབས་འདུག ད་ནི་ང་ཚོས་མངའ་རིས་འདི་གླེང་བར་བྱའོ། །\nངས་བཤད་པ་ལྟར་ཉིན་ལམ་ལྔ་གོམ་བགྲོད་བྱས་རྗེས། ཁྱོད་གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་པའི་མངའ་རིས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་པ་དང་། དེ་ནི་མོང་ཀོ་ཧན་གྱི་དམག་འཐབ་ཁྲོད་བྱུང་བ་རེད། ཡུལ་དེ་ན་གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། གྲོང་གསེབ་བཅས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ཚང་མར་བཤིག་རལ་དང་གཏོར་བརླག་ཐེབས་ཡོད།\nམངའ་རིས་དེ་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྦ་སྨྱུག་མང་པོ་མཐོང་ཐུབ། དེར་སྦོམ་ཚད་ལ་ཐལ་ལྕག་གསུམ་དང་། མཐོ་ཚད་ལ་གོམ་པ་བཅོ་ལྔ། ཚིགས་རྐང་རེ་རེའི་བར་ཐག་ལ་ཧ་ལམ་ཐལ་ལྕག་གསུམ་ཅན་ཡང་ཡོད། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད། ས་སྲོད་ཀྱི་དུས་སུ་ཚོང་བ་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་པའི་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྦ་སྨྱུག་བཏུས་ནས་མེ་ཁ་གསོ་བའི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོ་ཚོས་སྦ་སྨྱུག་མེ་ལ་སྒྲོན་སྐབས་འབར་སྒྲ་ཧ་ཅང་ཆེ་རུ་གྱུར་ནས་སེང་གེ་དང་། དོམ་དང་། རི་དྭགས་གཞན་དག་ཚང་མར་འཇིགས་སྣང་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་མེ་ཡི་ཉེ་སར་བཅར་མི་ཐུབ་པར་མགྱོགས་པོར་བྲོས་འགྲོ་བས་རེད། དེར་བརྟེན། ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མེ་གཏོང་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་ལ་རི་དྭགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་མི་ཐེབས་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་ཐུབ། དོན་དམ་པར་གཅན་གཟན་གྱི་སྐྱེ་འཕེལ་འབོར་ཆེན་གྱི་དབང་གིས་མངའ་རིས་འདི་ཡང་བསྐྱར་བཙན་བཟུང་བྱེད་པར་བཀག་འགོག་བྱས་པ་རེད། དོན་དངོས་སུ་སྦ་སྨྱུག་འདི་དག་གི་རོགས་སྐྱོར་མེད་ཚེ། ཐ་ན་ས་ཆ་དེའི་ཐོག་སྐྱོད་མཁན་ཡང་མེད། སྦ་སྨྱུག་མེ་ལ་སྒྲོན་པའི་འབར་སྒྲས་གཅན་གཟན་དག་འདྲོགས་ཏེ་ཐག་རིང་དུ་གཡོལ་བར་བྱེད།\nངས་ཁྱོད་ལ་སྦ་སྨྱུག་ལ་དེ་འདྲའི་འགད་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཚང་ཚིང་འཁྲིགས་པའི་སྦ་སྨྱུག་ཁྲོད་ནས་སྔོ་ལྗང་ཅན་གྱི་སྦ་སྨྱུག་བཅད་དེ་དེ་དག་མཉམ་དུ་སྤུངས་ནས་མེ་ལ་སྒྲོན་ནས་ཅུང་ཙམ་འགོར་ཚེ། སྦ་སྨྱུག་གི་གཞུང་རྟ་སིལ་བུར་གས་པའི་སྒྲ་འབྱུང་ཞིང་། ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲ་ཆེན་པོ་དེ་རྒྱང་གྲགས་སྟོང་གི་མཚམས་སུའང་ཐོས་ཐུབ། དྲང་མོར་བཤད་ན། སྒྲ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་གོམས་ལོབས་སུ་སོང་མེད་པའི་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་གློ་བུར་ཐོལ་རྒྱག་ཏུ་ཐོས་ཚེ། དངངས་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་སྲིད། འོན་ཀྱང་། གོམས་ལོབས་སུ་སོང་བའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་དེར་དོ་སྣང་རྩ་བ་ནས་མི་བྱེད། དེར་བརྟེན་གོམས་ལོབས་སུ་སོང་མེད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྣ་ཅོག་ནང་ལ་སྲིང་བལ་རྫོངས་བ་དང་། རང་གི་ལྭ་བས་མགོ་དང་གདོང་བཀབ་ནས་སྒྲ་དེ་གོམས་རག་བར་དུ་ལྷན་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཏེ་སྡོད། རྟ་ཡང་དེ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དེ་སྔར་ཐོས་མྱོང་མེད་པ་ཞིག་གིས་གསར་དུ་ཐོས་ཚེ། རྟ་ཡིས་མཐུར་མདའ་དང་གློ་ཐག་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་འདི་འདྲ་བྱས་ཏེ་རང་གི་ཕྱུགས་ཟོག་མེད་པར་གྱུར། དེར་བརྟེན་རྟ་པ་དོགས་ཟོན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འདང་བརྩེ་དང་བཅས་བཞོན་རྟ་བོར་མི་འགྲོ་ཆེད་རྟ་ཡི་རྐང་ལག་དམ་པོར་བསྡམས་ཤིང་། དེ་ནས་མགོ་དང་མིག་དང་རྣ་བའང་གཅུད་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཁོང་ཚོས་ཕྱུགས་ཟོག་རྣམས་སྐྱོབ་ཐུབ། འོན་ཀྱང་། རྟ་ཡིས་ཀྱང་སྒྲ་དེ་ཐེངས་འགའ་ཐོས་རྗེས་འདྲོགས་མི་ལངས། ངས་ཁྱོད་ལ་དྲང་མོར་བཤད། ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲ་དེ་ཐེངས་དང་པོར་ཐོས་ཚེ། འདི་ལས་སྐྱི་གཡའ་བ་མེད། གང་ལྟར་ཡང་། སེང་གེ་དང་། དོམ་དང་། གཅན་གཟན་གཞན་དག་གིས་སྐབས་འགར་གནོད་འཚེ་གཏོང་། དེ་ནི་ཁོ་ཚོ་གཅན་གཟན་རྒྱུ་བའི་ཡུལ་ལུང་དུ་མི་གྲངས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།\nཁྱོད་ཀྱིས་རྟར་ཞོན་ནས་ཉིན་ལམ་ཉི་ཤུར་དེངས་ཀྱང་མི་འཚོ་སྡོད་བྱེད་སའི་གནས་མི་རྙེད། དེ་བས་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་རང་གི་ལམ་རྒྱགས་མི་འཁྱེར་ཐབས་མེད་ཡིན། དེར་མ་ཟད་ལམ་བར་དུ་གཅན་གཟན་གྱི་ཚོགས་དང་གཅན་གཟན་གྱི་འཇིགས་པར་མི་ཐུག་ཀ་མེད་ཡིན། དེ་རྗེས་ཁྱོད་གྲོང་རྡལ་དང་གྲོང་གསེབ་མང་པོ་ཡོད་པའི་མངའ་རིས་ཤིག་ཏུ་སླེབས། ཡུལ་ལུང་འདི་དག་གི་མི་རྣམས་ལ་གཉེན་སྒྲིག་གི་ཐད་ནས་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་ཡོད། ངས་ཁྱོད་ལ་ད་ལྟ་ནས་བཤད།\nམངའ་རིས་འདིའི་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་དང་འདོད་པ་སྤྱད་མྱོང་མེད་པའི་ན་ཆུང་བུ་མོ་ཞིག་ཆུང་མར་གཏན་ནས་མི་ལེན། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་ཚོས་བཤད་རྒྱུར། སྐྱེས་པ་ཞིག་དང་འགྲོགས་མྱོང་མེད་པའི་ན་ཆུང་བུ་མོ་དག་ལ་རིན་ཐང་ཅི་ཡང་མེད་པས་རེད། ཁོང་ཚོའི་གོམས་སྲོལ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཡུལ་ཕྱོགས་འདི་བརྒྱུད་དེ་འགྲོ་བའི་ཚེ། གྲོང་ཚོའི་ནང་གི་རྒན་མོ་རྣམས་ཀྱིས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་གཉེན་བསྒྲིགས་མྱོང་མེད་པའི་བུ་མོའམ་ཡང་ན་ཁོ་མོ་ཚོའི་གཉེན་ཚན་འགྲོ་བའི་ན་ཆུང་བུ་མོ་དག་འཁྲིད་དེ་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་སར་འགྲོ་ཞིང་། ཁོང་ཚོར་ན་ཆུང་མ་དག་གདམ་གསེས་བྱེད་དུ་འཇུག་ལ། ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ན་ཆུང་མ་རེ་བདམས་ནས་འདོད་པ་སྤྱོད། དེ་རྗེས་ན་ཆུང་བུ་མོ་ཚོ་ཕྱིར་ཁོ་མོ་ཚོར་ཁྲིད་ཡོང་མཁན་གྱི་རྒན་མོ་དེའི་གམ་དུ་ཡོང་ངེས། རྒྱུ་མཚན་ནི་ན་ཆུང་མ་དག་ངོ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱི་མི་དང་འགྲོགས་ནས་ཁོ་ཚོའི་ཁྱིམ་དང་འབྲལ་མི་ཆོག འདི་ལྟར་ལྗོངས་རྒྱུ་བྱེད་མཁན་ཞིག་གྲོང་ཚོ་ཞིག་གམ་ཡང་ན་ཁང་ཁྱིམ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཚེ། ཕལ་ཆེར་བུ་མོ་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ལ་མཁོ་འདོན་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད། གལ་ཏེ་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་གྲོང་ཁྱིམ་ཞིག་ཏུ་ཞག་སྡོད་བྱས་ཚེ་ན་ཆུང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་བརྩེ་བ་འཚོལ་ངེས།\nཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་ན་ཆུང་བུ་མོར་མཛུབ་དཀྲིས་ཤིག་གམ་ཡང་ན་གཞན་པའི་རྩེད་ཆས་ཀྱི་དྲན་རྟེན་ཞིག་སྟེར་དགོས། དོན་དངོས་སུ་ན་ཆུང་མས་གཉེན་སྒྲིག་སྐབས་རང་གི་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་དྲན་རྟེན་ངོམ་གྱི་ཡོད། དོན་དངོས་སུ་དེ་ནི་རང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཁོ་ཚོས་གོམས་སྲོལ་དེར་བརྩི་སྲུང་བྱེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ངས་བཤད་པ་ལྟར་ན་ཆུང་བུ་མོ་ཚོས་དྲན་རྟེན་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་ལག་སོན་འབྱུང་བ་བྱ་དགོས་ཤིང་། དེ་ནས་གཞི་ནས་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ། དྲན་རྟེན་ཆེས་མང་བ་རྣམས་ནི་སྔར་སྐྱེས་པ་མང་པོ་དགའ་མྱོང་བ་དང་གཉེན་སྒྲིག་གི་དུས་སུ་སྐྱེས་པ་མང་པོས་ཆེས་བརྩི་བཀུར་དང་འགྲོགས་འདོད་བྱེད་ས་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་ཚོས་ན་ཆུང་མ་འདི་རིགས་ལ་ཆེས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་འགུགས་ཤུགས་ཡོད་ཟེར། འོན་ཀྱང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་རྗེས་སྐྱེས་པ་ཚོས་རང་གི་ཆུང་མ་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་མི་གཞན་གྱིས་ཆུང་མར་ལས་འབྲེལ་བྱས་ཚེ་ཧ་ཅང་ངོ་ཚ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་བརྩི། ཁྱོད་ཚོས་ཐོས་པ་ལྟར་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱིས་གཉེན་སྒྲིག་མ་བྱས་གོང་གང་འདོད་དུ་ལུས་འབྲེལ་བྱེད་ཆོག་མོད། འོན་ཀྱང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་རྗེས་བློ་སེམས་རྩེ་གཅིག་བྱེད་དགོས་པས། གང་འདོད་ཀྱིས་བྱ་བ་སྒྲུབ་མི་ཆོག\nམི་དམངས་ནི་འདྲ་སྐུར་ཕྱག་མཆོད་བྱེད་མཁན་དང་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཅིང་། འཕྲོག་བཅོམ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཏོང་བའི་ནག་ཉེས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ཁོང་ཚོ་ནི་དོན་དངོས་སུ་འཇིག་རྟེན་སྟེང་གི་ཇག་པ་ཆེ་ཤོས་དེ་རེད་སྙམ། ཁོང་ཚོས་ཕྱུགས་ཟོག་དང་ཞིང་ཁའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད།\nངས་ད་དུང་ཁྱེད་ལ་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། མངའ་རིས་འདིར་གླ་རྩི་ཡོད་པའི་རི་དྭགས་མང་པོ་ཡོད། རི་དྭགས་དེའི་མིང་ལ་རྒྱ་སྐད(Langue tartare )དུ་གྷོས་དྷུ་རེས(Gudderi)ཞེས་འབོད། མི་ངན་དེ་དག་ལ་ཆེ་ཞིང་བརྗིད་པའི་ཁྱི་མང་པོ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ནི་གླ་རྩི་ཡོད་པའི་རི་དྭགས་དག་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ། དེ་བས་ཁོང་ཚོར་དྲི་ཞིམ་ལྡན་པའི་གླ་རྩི་མང་པོ་ཐོབ། ཁོང་ཚོར་ཆེན་པོ་ཁན་གྱི་ཤོག་སྒོར་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་དངུལ་ལོའི་དོད་དུ་ཚྭ་སྤྱོད་པར་བྱེད། ཁོང་ཚོས་ལྭ་བ་ཐེབས་ཆག་གྱོན། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོ་ཚོའི་གྱོན་གོས་ནི་གཅན་གཟན་གྱི་པགས་པ་དང་། རྩྭ་རས་དང་བག་རས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། ཁོང་ཚོར་རང་ལ་སྐད་ཡིག་ཡོད་པས་ཁོང་ཚོར་ཐུ་བྷོད་ཅེས་འབོད། ཐུ་བྷོད་ནི་ཞིང་ཆེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག ངས་ཁྱོད་ཚོར་མངའ་རིས་འདིའི་གནས་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །\nམངའ་རིས་འདིའི་མིང་ལ་ཐུ་བྷོད་ཟེར། རྒྱ་ཁྱོན་ཧ་ཅང་ཆེ། ངས་ཁྱོད་ཚོར་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར། མངའ་རིས་འདིའི་མི་ལ་ཡི་གེ་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོ་ནི་འདྲ་སྐུར་ཕྱག་མཆོད་བྱེད་མཁན་ཡིན། ཁོང་ཚོ་མན་ཛི( Manzi)དང་དེ་མིན་གྱི་མངའ་ཁུལ་གཞན་དག་གི་ས་མཚམས་སུ་ཡོད་ཅིང་། རྐུ་འཕྲོག་ལ་ཧ་ཅང་མཁས།\nདོན་དངོས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་། དེའི་ནང་དུ་རྒྱལ་ཕྲན་བརྒྱད་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ཡང་མང་པོ་ཞིག་འདུས། དེའི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་སུ་མཚོ་དང་མཚེའུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་གི་ནང་ནས་གསེར་བྱེ་མང་པོ་རྙེད་ཐུབ། སྐྱེས་སྟོབས་མགྱོགས་པའི་ཤིང་ཚ་ཡང་མང་པོ་སྐྱེ། བྱུ་རུ་ནི་ཡུལ་འདིར་བྲིན་རྒྱུག་ཆེ་ཞིང་རིན་གོང་མཐོ་བོ་བྱས་ཏེ་བཙོང་། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་འདིའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བྱུ་རུ་ནི་བུད་མེད་དང་འབག་སྐུ་སོགས་ཀྱི་སྐེ་རྒྱན་དུ་བྱེད་པར་དགའ་མོས་ཡོད་པས་རེད། དེར་མ་ཟད་བལ་དང་དེ་མིན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་དང་། བྲོ་རྗས་མང་པོ་ཐོན་ཞིང་། འདི་དག་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་རྩ་བ་ནས་མཐོང་དུ་མེད།\nམི་འདི་དག་གི་ཁྲོད་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་གི་བཞི་ཆ་གཅིག་ཙམ་ཟིན་པའི་ལྷ་བ་མོ་བ་དང་སྐར་རྩིས་པ་རྙེད་ཐུབ། ཁོ་ཚོས་གདོན་འདྲེ་ལྟ་བུའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན། མི་རྣམས་ཀྱིས་མཐུ་རྩལ་དེ་མཐོང་བའམ་ཐོས་རྗེས་ཧང་སངས་པར་བྱེད། དེ་བས་ངས་དེབ་འདིའི་ནང་དུ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་གླེང་བར་མི་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཆ་འདི་དག་ཐོས་ན། ཁོང་ཚོར་ཡ་མཚན་སྐྱེ་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན།\nཐུ་བྷོད་ཀྱི་མི་དག་ནི་ལྭ་བ་ཐེབས་ཆག་ཡོད། ཁོང་ཚོར་བོང་བུ་ལྟར་ཆེ་བའི་ཁྱི་དང་། ཁོང་ཚོ་རི་དྭགས་འཛིན་པར་ཤིན་ཏུ་མཁས། [ལྷག་པར་དུ་བྷ་ཡ་མི་ནེ(Beyamini)ཞེས་པའི་འབྲོང་དང་། ཤེད་ཤུགས་ལྡན་ཞིང་གཏུམ་དྲག་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་སོགས་འཛིན་པར] དེ་བཞིན་དུ་ཁྱིའི་རིགས་ཀྱང་མང་དུ་ཡོད་ལ། འཕུར་རྩལ་མྱུར་ཞིང་ལྡེམ་མྱུར་ཆེ་བའི་བྱ་རྒོད་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་བྲག་གི་ཁོང་གསེང་དུ་ཡོད།\nངས་ཁྱོད་ཚོར་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་སྐོར་ནས་སྐད་ཆ་ཡོད་ཚད་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ཟིན། ང་ཚོས་བརྗོད་གཞི་འདི་བསྐྱུར་ཏེ་མིང་ལ་ཁན་ཏུའུ(Caindu)འབོད་པའི་མངའ་རིས་གཞན་ཞིག་གླེང་བར་བྱ། སྐབས་འདིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐུ་བྷོད་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ས་ཆ་རྣམས་ཆེན་པོ་ཁན(Grand Kaan)གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་དེབ་འདིར་གླེང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་དང་། མངའ་རིས་དང་ཡུལ་ལུང་ཚང་མ་ཆེན་པོ་ཁན་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་དང་། ཐ་ན་ངས་དེབ་འདིའི་སྟོད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་། མངའ་རིས་ཡུལ་ལུང་ཚང་མ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད། གནམ་གྱི་བུ་ཨ་གྷོང་( Argon)གི་སྲས་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཁན་གྱི་མངའ་ཞབས་སུ་ཡོད། ( ? ? ?)\nདེར་བརྟེན། ཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། མངའ་རིས་འདི་ནས་མདུན་དུ་བསྐྱོད་ཚེ། དེབ་འདིའི་ནང་བཤད་པའི་མངའ་རིས་ཚང་མས་ཆེན་པོ་ཁན་གྱི་བཀའ་བརྩི་དགོས། དོན་དག་འདི་དམིགས་བསལ་གྱིས་གླེང་མེད་ནའང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་དོན་དངོས་སུ་དེ་འདྲ་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས།\nད་ནི་གནས་ཚུལ་འདི་མཇུག་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ། ངས་ཁྱོད་ཚོར་ཀང་ཏུའུ(Caind)ཞེས་པའི་མངའ་རིས་ཤིག་གླེང་འདོད་དོ། །\nབཞི། མར་ཁོ པོ་ལོའི་དེབ་ཐེར་དུ་འཁོད་པའི་བོད་ཀྱི་ན་ཆུང་མ།\nགཤམ་གྱི་འགྱུར་འདི་ནི་ཕྲན་གྱིས་༢༠༡༥ལོར་དྲྭ་རྒྱ་འདི་ནས ( https://www.french.hku.hk/marco-polo ) མཐོང་སྟེ་འཕྲལ་དུ་བོད་ཡིག་ཏུ་དོན་བསྒྱུར་བགྱིས་ཏེ་དྲྭ་ཐོག་ཏུ་སྤེལ་ཡོད། ཧྥ་རན་སིའི་དྲྭ་རྒྱ་འདིའི་སྟེང་ན་གནས་ཚུལ་འདི་མར་ཁོ པོ་ལོའི«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»ལས་དྲངས་ཚུལ་ཞིག་བཤད་ཡོད་པ་ལས་འགྱུར་འདི་ངོ་སྤྲོད་བྱས་མི་འདུག ད་ཐེངས་དཔྱད་གཞིའི་ཚུལ་དུ་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་དུ་བཅུག་ཡོད།\nབོད་མི་ཚོར་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཡོད་པ་ནི། ལུང་པ་འདིའི་ཤ་དར་ཁྲག་དར་གྱི་གཞོན་ནུ་ཚོ་ཆགས་སྲེད་སྤྱད་མ་མྱོང་བའི་ན་ཆུང་བུ་མོ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་འགྲོགས་སྲོལ་མེད་ཅིང་། ནམ་ཡང་གཞོན་ནུ་ཞིག་གི་མཉམ་དུ་ཉལ་མྱོང་མེད་པའི་ན་ཆུང་མ་རྣམས་གང་གི་གྲལ་དུའང་མི་བརྩི། ཁོ་ཚོས་བཤད་ན། ན་ཆུང་མ་དེ་དག་ལ་ལྷ་ཡིས་མགོན་སྐྱོབ་གནང་གི་མེད་སྟབས། གཞོན་ནུ་ཚོས་ན་ཆུང་མ་དེ་དག་ལ་གཡོལ་བའམ་ཡང་ན་འཛེམ་དོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་། གཞོན་ནུ་ཚོས་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མས་གྲོགས་དན་བྱེད་མཁན་གྱི་ན་ཆུང་མ་དག་ལ་བརྩེ་བ་སྤྲོད་པ་དང་དགའ་བོ་བྱེད་པ་རེད། དེ་ལྟ་ནའང་། ཁོ་ཚོར་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་འོངས་པའི་ཕྱི་མི་འགྲུལ་པ་དག་ཡུལ་ཕྱོགས་འདི་བརྒྱུད་དེ་འགྲོ་བའི་ཚེ། འགྲུལ་པ་རྣམས་གྲོང་ཚོའམ་ཡང་ན་སྡེ་བའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གུར་ཕུབ་ནས་སྡོད་དགོས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་གྲོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣེ་ལེན་མི་བྱེད་ཅིང་། ཁོ་ཚོས་སྣེ་ལེན་ལ་དགའ་བོ་མི་བྱེད། ཡིན་ནའང་། གྲོང་ཚོའི་ནང་གི་བུད་མེད་རྒན་པ་གཙོས་པའི་མོ་ཧྲེང་རྣམས་ཀྱིས་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་རན་པའི་རང་གི་བུ་མོ་ན་ཆུང་ཚོ་གྲོང་ཚོའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འཁྲིད་ཡོང་ཞིང་། སྐབས་རེར་ན་ཆུང་མ་ཉི་ཤུ་དང་། མཚམས་རེར་ན་ཆུང་མ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཡོད་པའི་དུས་ཀྱང་ཡོད། ཅི་སྟེ་ན་ཆུང་བུ་མོ་ཚོ་ཁྲིད་ཡོང་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་མི་འགྲུལ་པ་ཚོར་རང་ཉིད་ཀྱི་བུ་མོ་གདམ་གསེས་བྱེད་པར་ཞུ་བ་བྱེད་ཅིང་། འགྲུལ་པ་ཚོས་ཀྱང་གང་འདོད་ལྟར་ན་ཆུང་མ་རེ་གདམ་གསེས་བྱེད་པ་རེད། དེ་བས་ན་ཆུང་མ་དེ་དག་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བ་དང་། གཞན་པ་དག་སེམས་སྡུག་ངང་རང་ཁྱིམ་དུ་ལོག འོན་ཀྱང་། འགྲུལ་པ་དག་གིས་ན་ཆུང་བུ་མོ་དེ་དག་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བམ་ཡང་ན་ལུང་པ་གཞན་དུ་ཁྲིད་མི་ཆོག་པ་རེད།\nཕྱི་ནས་འོང་བའི་འགྲུལ་པ་ཚོས་ན་ཆུང་མ་ཚོའི་འདོད་པ་བསྐངས་རྗེས་ལམ་དུ་ཆས་སྐབས། ཁོ་ཚོས་ན་ཆུང་མ་ཚོར་མཛུབ་དཀྲིས་དང་། རྣ་ལུང་སོགས་སྤྲོད་དགོས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད། དེ་ནས་ན་ཆུང་མ་ཚོས་འགྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲད་པའི་རྒྱན་ཆ་སོགས་བཏགས་ནས་རང་ཁྱིམ་དུ་ལོག་སྟེ་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་པ་རེད། སུ་ལ་རྒྱན་ཆ་མང་ན་དེ་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་པར་མ་ཟད། རྒྱན་ཆ་མང་པའི་ན་ཆུང་མ་དེས་ཀྱང་གྲོང་པའི་གཞོན་ནུ་ཚོར་རང་ལ་རྒྱན་ཆ་དང་དགའ་རོགས་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་རྩལ་དུ་སྟོན་པ་དང་། ཁོ་ཚོའི་ཕ་མ་དག་གི་སེམས་དགའ་ཞིང་། གྲོང་པའི་གཞོན་ནུ་ཚོས་ཀྱང་ན་ཆུང་མ་དེ་དག་དང་མཉམ་དུ་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་པར་འབད་བརྩོན་བསྟེན་ལ། ན་ཆུང་མ་དེ་དག་ལ་ལྷ་ཡིས་མགོན་སྐྱབས་གནང་གི་ཡོད་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱང་བྱེད་པ་རེད། མདོར་ན་ན་ཆུང་མ་དེ་དག་གིས་རང་སོ་སོའི་ཁྱོ་གར་རང་ཉིད་ཆགས་སྲེད་སྤྱད་མ་མྱོང་བའི་བུ་མོ་ཞིག་མིན་ཚུལ་སྟོན་ནའང་། རྒྱན་ཆ་མང་པོ་མ་རག་པའི་ན་ཆུང་མ་རྣམས་ལ་མཐོང་ཆུང་དང་འཛེམས་དོགས་བྱེད་དོ། ། གང་ལྟར་ན་ཆུང་མ་དེ་དག་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་སྐབས། ཁོ་ཚོས་ཕྱི་མི་ཚོས་སྤྲད་པའི་རྒྱན་ཆ་སོགས་འདོགས་པ་དང་། སུ་ཞིག་ཕྱི་མི་ཞིག་དང་འགྲོགས་པར་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་སྦྲུམ་མར་གྱུར་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་། ཕྲུ་གུ་དེའི་ཕ་ནི་འགྲུལ་པ་ཆེ་གེ་མོ་དེ་མིན་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱོ་ག་ཡིན་ལ། ཕྲུ་གུ་དེར་ཁྱིམ་ཚང་གི་རྒྱུ་ནོར་ཡོད་ཚད་ཀྱང་དབང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཁོ་ཚོ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཚར་རྗེས། ཁྱིམ་ཚང་གི་བདག་མོར་གྱུར་པའི་བོད་ཀྱི་ན་ཆུང་མ་དེ་དག་ལ་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རེག་མི་ཆོག་པ་རེད།\nལྔ། མར་ཁོ པོ་ལོའི་འགྲུལ་བཞུད་དང་འབྲེལ་བའི་དོགས་སློང་།\nམར་ཁོ པོ་ལོས «ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»དུ་གསུངས་པའི་བོད་ཡུལ་ནི་ད་ལྟའི་དུས་སུ་རྒྱ་ནག་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སི་ཁྲོན(Szechwan)དང་ཡུན་ནན(Yunnan)ཞིང་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཡིན། ལར་ནས་ཁན་ཏུའུ(Caindu)ནི་དར་རྩེ་མདོ་རེད་ཅེས་སྨྲ། གང་ལྟར། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་དུ་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་མངའ་འོག་ཏུ་ཡོད། མར་ཁོ་པོ་ལོ་བོད་དུ་འགྲུལ་བཞུད་དུ་ཞུགས་སྐབས་ནི་ཧོར་གོང་མ་་མོང་ཀོ་ཧན(1209-1259)སྐུ་གཤེགས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རྗེས་དང་། ཁོང་གི་ནུ་བོ་ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱིས་ཧོར་གོང་མའི་རྒྱལ་ཚབ་བཞེས་ནས་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལྷག་རྗེས་ཙམ་རེད་སྙམ།\nའོན་ཀྱང་། ཉེ་ཆར་མར་ཁོ པོ་ལོའི་དེབ་ཐེར་དུ་འབྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ལ་དོགས་པ་བྱེད་མཁན་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། ཨིན་ཇི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བཞུགས་པའི་རྒྱ་ནག་ལོ་རྒྱུས་དང་མར་ཁོ པོ་ལོ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཧྥ་རན་སིས་སི བོ་ཊིས(Frances Wood)མར་ཁོ པོ་ལོའི་དེབ་ཐེར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བགྱིས་ཏེ«མར་ཁོ པོ་ལོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་བསྐྱོད་མྱོང་ངམ»ཞེས་པའི་དེབ་བརྩམས་ཤིང་། དེའི་ནང་དུ་དོན་དངོས་སུ་མར་ཁོ པོ་ལོ་པར་ཟིག་ཏུ་བསྐྱོད་ཡོད་པ་ལས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིན་མྱོང་མེད། ཁོང་གིས་པར་ཟིག་ཏུ་འབྱོར་བའི་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་རྒྱ་ནག་གི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཞིབ་འབྲི་བྱས་ཡོད་པར་བརྗོད་ཡོད།\nལྟ་ཚུལ་འདི་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དང་མེད་མཁན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོ་བྱུང་མོད། མར་ཁོ པོ་ལོ་ཤར་ཕྱོགས་ཨེ་ཤེ་ཡར་ཕྱིན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་དང་སོག་པོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་མར་ཁོ པོ་ལོའི་སྐོར་འཁོད་མེད་པ་དང་། ཁོང་གིས་བཤད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ས་མིང་དང་ཡུལ་མིང་མང་པོ་ཞིག་པར་ཟིག་གི་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ལྟར་བྲིས་པ་ལས་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་གདངས་ལྟར་བྲིས་མེད་ཚུལ་བཤད་ཅིང་། རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་ལུང་སྐོར་ཞིག་ཕན་ཚུན་འཁྲུགས་ཡོད་སྐོར་དང་། ཡུལ་ལུང་སྐོར་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་མིན་པར་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ལམ་ནས་བརྗོད་ཡོད་པར་བཤད་འདུག གཞན་ཡང་ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱིས་སོག་སྐད་དང་རྒྱ་སྐད་མི་ཤེས་པའི་ཕྱི་གླིང་བ་ཞིག་ཁོང་གི་ཕོ་ཉར་བརྐོ་མི་སྲིད་པ་དང་། གལ་སྲིད་བརྐོས་ཡོད་ནའང་ཁོང་གིས་འབར་མ་དང་ ཁམ་པོ་ཊི། བེ་ཋི་ནམ། ཉི་ཧོང་། རྒྱ་གར་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མི་གླེང་བའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དོགས་པ་བྱེད་མཁན་ཡོད། མདོར་བསྡུས་ན། གལ་ཏེ་མར་ཁོ པོ་ལོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཡོད་ཚེ། རྒྱ་ནག་གི་ཇ་དང་། ལྕགས་རི་རིང་པོ། རྒྱ་མོ་རྐང་ཏོ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ངེས་པར་དུ་བརྗོད་དགོས་མོད། དེ་དག་གླེང་མེད་པ་སོགས་ལ་བརྟགས་ན། མར་ཁོ པོ་ལོས་ཤར་ཕྱོགས་ཨེ་ཤེ་ཡའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་དར་གོས་ཚོང་ལམ་སྟེང་གི་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་སྐོར་ཞིག་གི་ངག་ནས་ཐོས་ཏེ་ཕྱིས་སུ་གཞན་ལ་བཤད་དེ་དེབ་ཐེར་དུ་བཀོད་པའི་འདོད་ཚུལ་འཛིན་མཁན་ཡོད།\nའོན་ཀྱང་། དོན་དངོས་སུ་མར་ཁོ པོ་ལོ་ཤར་ཕྱོགས་ཨེ་ཤེ་ཡར་ཕྱིན་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར། ཁོང་དང་ཁོང་གི་དེབ་ཐེར་གྱིས་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་བཞག་ཡོད་དེ། ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་གསར་རྙེད་བྱུང་མཁན་ཁེག་སི་ཊོ་ཧྷུབ འཁོ་ལོམ་འབོག(Christophe Colomb 1451-1506)འགྲུལ་བཞུད་ལ་ཞུགས་འདོད་པའི་་འགོག་མེད་ཀྱི་ཚོར་བ་དེ«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»བཀླགས་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཁོང་དང་ཁོང་གི«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»ལས་འཕྲོས་ཏེ་གློག་བརྙན་དང་། རྟོག་སྒྲུང་། རྩོམ་ཡིག་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་པས། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མར་ཁོ པོ་ལོ་གོ་ཐོས་བྱུང་མེད་མཁན་དཀོན་པོ་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་་སྙན་གྲགས་མུ་མཐུད་དུ་འཕེལ་བཞིན་ཡོད།\n2020 ལོའི་ཟླ 10 ཚེས 20 ཉིན།\n2020 ལོའི་ཟླ 11 ཚེས 27 ཉིན། 19:40\n2020 ལོའི་ཟླ 10 ཚེས 29 ཉིན། 10:50\n2020 ལོའི་ཟླ 10 ཚེས 24 ཉིན། 19:51\n2020 ལོའི་ཟླ 10 ཚེས 23 ཉིན། 00:36\nལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བའི་«བལ་པོའི་ལམ་ཡིག»བཀླགས་པའི་བརྗེད་བྱང་། ཚངས་དབང་དགེ་འདུན་བསྟན་པ། (164,076℃)


LibreOffice Help – 7.2/text/smath — Tibetan @ TDF Weblate - LibreOffice: If you are familiar with the $[officename] Math language, you …\nགལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་$[officename] སྤྱི་འགྲོས་སྐད་བརྡ་རྒྱུས་མངའ་ཅུང་ཡོད་ན་ སྤྱི་འགྲོས་ཤིག་ཐད་ཀར་ནང་བཅུག་བྱེད་ ཡི་གེ་ལས་སྣོན་ཡིག་ཚགས་ནང་སྤྱི་འགྲོས་གསལ་བཤད་འབྲི་འཇུག་བྱས་པ་ དཔེར་ན་"a sup2+bsup2= c sup 2"སྤྱི་འགྲོས་གསལ་བཤད་དང་ལྟོས་བཅས་ཚལ་ཐོ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་འདེམས་པ་ལ་གཞིགས་ཏེ་ $[officename] ཡི་གེ་དེ་དག་རང་འགུག་གྱི་རྣམ་གཞག་ཅན་གྱི་སྤྱི་འགྲོས་ཤིག་ལ་བསྒྱུར།\n348/3180 · 318\nhelp.text Status Bar གནས་སྟངས་ཚང་\nhelp.text <link href="text/smath/main0202.xhp" name="Status Bar">Status Bar</link> <link href="text/smath/main0202.xhp" name="གནས་སྟངས་ཚང་">གནས་སྟངས་ཚང་</link>\nhelp.text The status bar displays information about the active document. གནས་སྟངས་ཚང་གིས་བྱ་ཡུལ་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཆ་འཕྲིན་མངོན་གྱི་ཡོད།\nhelp.text Tools Bar གཙོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཚང་\nhelp.text <link href="text/smath/main0203.xhp" name="Tools Bar">Tools Bar</link> <link href="text/smath/main0203.xhp" name="གཙོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཚང་">གཙོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཚང་</link>\nhelp.text The Tools bar contains frequently used functions. ཡོ་བྱད་ཚང་དེའི་ནང་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱིས་བྱེད་ནུས་ཚང་ཡོད།\nhelp.text <link href="text/smath/02/03010000.xhp" name="Formula Cursor">Formula Cursor</link> <link href="text/smath/02/03010000.xhp" name=" སྤྱི་འགྲོས་འོད་རྟགས་"> སྤྱི་འགྲོས་འོད་རྟགས་</link>\nhelp.text $[officename] Math Features $[officename] སྤྱི་འགྲོས་བྱེད་ནུས་\nhelp.text <variable id="main0503"><link href="text/smath/main0503.xhp" name="$[officename] Math Features">$[officename] Math Features</link></variable> <variable id="main0503"><link href="text/smath/main0503.xhp" name="$[officename] སྤྱི་འགྲོས་བྱེད་ནུས་">$[officename] སྤྱི་འགྲོས་བྱེད་ནུས་</link></variable>\nhelp.text This section contains an overview of some of the important functions and capabilities that $[officename] Math offers. ངོ་ཚོས་གནས་དེ་ཁྱེད་ལ་$[officename] སྤྱི་འགྲོས་སྐོར་གྱི་གལ་ཆེའི་བྱེད་ནུས་འགའ་ཞིག་དེ་བཞིན་ནུས་པའི་ངོ་སྤྲོད་རགས་བསྡུ་ཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།\nhelp.text $[officename] Math provides numerous operators, functions and formatting assistants to help you create formulas. These are all listed inaselection window, in which you can click the required element with the mouse to insert the object into your work. There is an exhaustive <link href="text/smath/01/03091500.xhp" name="reference">reference</link> list and numerous <link href="text/smath/01/03090900.xhp" name="samples">samples</link> contained in the Help. $[officename] སྤྱི་འགྲོས་དེས་ཁྱེད་ཀྱིས་གསར་འཛུགས་བྱེད་སྐབས་ཁྱེད་ལ་འབོར་ཆེ་བ་གྱི་རྩིས་རྒྱག་རྟགས་དང་རྟེན་གྲངས་རྣམ་གཞག་གི་རོགས་རམ་མཁོ་འདོན་བྱེད་ཅིང་བྱེད་ནུས་དེ་ག་འདེམས་་པའི་སྒེའུ་ཁུང་ནང་བར་སྒྲིག་གསལ་སེར་ཡོད་པས་ ཁྱེད་ཀྱིས་ཙིག་རྟགས་གཅིག་དུ་སྤྱད་ནས། དེ་ཚོ་བསྒར་འཛུད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ལ་གཞན་ཡང་རོགས་རམ་ཡིག་ཆའི་ནང་ད་དུང་ཞིབ་གསལ་གྱི་<link href="text/smath/01/03091500.xhp" name="འདྲེན་སྤྱོད་">འདྲེན་སྤྱོད་</link>དང་འབོར་ཆེན་གྱི་<link href="text/smath/01/03090900.xhp" name="དཔེ་གཞི་">དཔེ་གཞི་</link>འདོན་རྒྱུ་མཁོ་འདོན་བྱེད།\nhelp.text CreatingaFormula སྤྱི་འགྲོས་ཤིག་གསར་འཛུགས་བྱེད་\nhelp.text As with charts and images, formulas are created as objects withinadocument. Insertingaformula intoadocument automatically starts $[officename] Math. You can create, edit and format the formula usingalarge selection of predefined symbols and functions. རིས་མཚོན་དང་བཪྙན་རིས་མཚོན་ན་ གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་སྤྱི་འགྲོས་དེ་ནས་སྤྱི་འགྲོས་བསྒར་འཛུད་བྱས་ན་$[officename] སྤྱི་འགྲོས་རང་འགུལ་གྱི་སྒུལ་སློང་བྱེད་ ཁྱེད་ཀྱི་འབོར་ཆེ་བ་གྱི་སྔོན་མཚན་འཇོག་རྟགས་དང་རྟེན་གྲངས་གསར་འཛུགས་ རྩོམ་སྒྲིག་དང་རྣམ་གཞག་ཅན་ སྤྱི་འགྲོས་བེད་སྤྱད་ཆོག\nhelp.text TypingaFormula Directly སྤྱི་འགྲོས་ཤིག་གསར་འཛུགས་བྱེད་\nhelp.text If you are familiar with the $[officename] Math language, you can also typeaformula directly into the document. For example, type this formula intoatext document: "a sup2+bsup2= c sup 2". Select this text and choose <emph>Insert - Object - Formula</emph>. The text will be converted intoaformatted formula. གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་$[officename] སྤྱི་འགྲོས་སྐད་བརྡ་རྒྱུས་མངའ་ཅུང་ཡོད་ན་ སྤྱི་འགྲོས་ཤིག་ཐད་ཀར་ནང་བཅུག་བྱེད་ ཡི་གེ་ལས་སྣོན་ཡིག་ཚགས་ནང་སྤྱི་འགྲོས་གསལ་བཤད་འབྲི་འཇུག་བྱས་པ་ དཔེར་ན་"a sup2+bsup2= c sup 2"སྤྱི་འགྲོས་གསལ་བཤད་དང་ལྟོས་བཅས་ཚལ་ཐོ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་འདེམས་པ་ལ་གཞིགས་ཏེ་ $[officename] ཡི་གེ་དེ་དག་རང་འགུག་གྱི་རྣམ་གཞག་ཅན་གྱི་སྤྱི་འགྲོས་ཤིག་ལ་བསྒྱུར།\nhelp.text Formulas cannot be calculated in $[officename] Math because it isaformula editor (for writing and showing formulas) and notacalculation program. Use spreadsheets to calculate formulas, or for simple calculations use the text document calculation function. $[officename] སྤྱི་འགྲོས་རྩིས་རྒྱག་སྤྱི་འགྲོས་ཐོབ་སྤྱོད་ཐབས་མེད་དེ་ནི་ སྤྱི་འགྲོས་རྩོམ་སྒྲིག་ཆས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས་ རྩིས་རྒྱག་བྱ་རིམ་ཞིགམིན་ གློག་རྡུལ་རེའུ་མིག་བེད་སྤྱད་ནས་སྤྱི་འགྲོས་རྩིས་རྒྱག་བྱས་ཆོག་སྟབས་བདེའི་རྩིས་རྒྱག་མཚོན་ན་ ཡི་གེ་ལས་སྣོན་ཡིག་ཚགས་ནང་གི་རྩིས་རྒྱག་བྱེད་ནུས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ལེགས་གྲུབ་བྱས་པ་ཡིན།\nhelp.text CreatingaFormula in the Commands Window "བཀའ་ཚིག་"སྒེའུ་ཁུང་ནང་སྤྱི་འགྲོས་ཤིག་གསར་འཛུགས་བྱེད་\nhelp.text <ahelp hid="HID_SMA_COMMAND_WIN_EDIT">Use the $[officename] Math Commands window to enter and edit formulas. As you make entries in the Commands window, you see the results in the document.</ahelp> To maintain an overview when creating long and complicated formulas, use the Formula Cursor on the Tools bar. When this function is activated, the cursor location within the Commands window is also shown in the text window. <ahelp hid="HID_SMA_COMMAND_WIN_EDIT">$[officename] སྤྱི་འགྲོས་ཀྱི་"བཀའ་ཚིག་"སྒེའུ་ཁུང་ནང་ནང་བཅུག་དང་རྩོམ་སྒྲིག་སྤྱི་འགྲོས་བེད་སྤྱོད་དགོས་ན། "བཀའ་ཚིག་"སྒེའུ་ཁུང་ནང་ནང་དོན་ནང་བཅུག་བྱེད་ དེའི་མཐའ་འབྲས་དེ་ཡིག་ཚགས་ནང་མངོན་པ་བྱེད།</ahelp> རིང་པ་ཪྙོག་འཛིན་ཆེ་བའི་སྤྱི་འགྲོས་གསར་འཛུགས་སྐབས་སྔ་བར་ཕྱིར་གསུམ་དུ་ སྤྱི་འགྲོས་ཡོངས་རྫོགས་མཐོང་ཐུབ་པ་དགོས་ན་"ཡོ་བྱད་"ཚང་ཉོག་ "སྤྱི་འགྲོས་འོད་རྟགས་"བེད་སྤྱོད་དགོས། བྱེད་ནུས་དེ་གསོལ་སློང་བྱེད་སྐབས་ འོད་རྟགས་"བཀའ་ཚིག་"སྒེའུ་ཁུང་གིགནས་སར་ཡོད་ཀྱང་ཡི་གེའི་སྒེའུ་ཁུང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་མངོན་གྱི་ཡོད།\nhelp.text Individual Symbols རྟགས་རྐྱང་པ་\nhelp.text You can create your own symbols and import characters from other fonts. You can add new symbols to the basic catalog of $[officename] Math symbols, or create your own special catalogs. Numerous special characters are also available. ཁྱེད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིས་རྟགས་གསར་གཏོད་དམ་ཕྱི་ངོས་ཡིག་རྟགས་ཚོགས་པའི་ཡིག་རྟགས་ཉེར་སྤྱོད་བྱས་ན་ཆོག $[officename] སྤྱི་འགྲོས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཡིག་རྟགས་ཚོགས་པའི་ནང་སྤྱོད་མཁོ་ཡོད་པའི་རྟགས་གསར་པ་གང་རུང་སྣོན་ཆོག་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་སྤྱོད་ཡིག་རྟགས་ཚིགས་ཚི་སྒྲིག་བྱས་ན་འང་རུང་ འབོར་ཆེན་དམིགས་བསང་ཡིག་རྟགས་(དཔེར་ན་ གུག་རྟགས་ཆེ་བ་ཕྱིད་)ཁྱེད་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེ་གྱུར་མཁོ་འདོན་བྱེད།\nhelp.text Formulas in Context གཡས་མཐེབ་ཚལ་ཐོ་ནང་གི་སྤྱི་འགྲོས་\nbo/helpcontent2/source/text/smath.po, string 53