བཀོད་པ 48 – Genesis 48 – The Life of Yeshu\nSeptember 27, 2020 January 11, 2021 Bro Brian.\n48:1 དུས་ཚོད་འགའ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡོ་སེབ་ལ་ཁོང་གི་ཕ་ན་བའི་གནས་ཚུལ་འབྱོར་རོ། ཁོས་རང་གི་བུ་མ་ནསེ་སཱེ་དང་ཨེཕ་ར་ཡིམ་གཉིས་འཁྲིད་ནས་ཡ་ཀོབ་ལ་འཕྲད་དུ་ཕྱིན་ནོ།\n48:2 ཁྱེད་ཀྱི་བུ་ཡོ་སེབ་ཁྱེད་ལ་འཕྲདཕྱིར་སླེབས་འདུག་ཅེས་མི་ཞིག་གིས་ལབ་པ་དང་། ཁོང་ཤུགས་བྱས་ནས་ཉལ་ཁྲིའི་ཁར་གཙོག་བུར་བསྡད་དོ།\n48:3 ཡ་ཀོབ་ཀྱིས་ཡོ་སེབ་ལ་སྨྲས་པ། ཀ་ནན་ཡུལ་དུ་ལུཛ་བྱ་བའི་ས་གནས་དེར་ངས་ཀུན་དབང་དཀོན་མཆོག་མཇལ་ནས་ཁོང་གིས་ང་ལ་བྱིན་རླབས་གནང་ངོ་།\n48:4 ཁོང་གིས་ང་ལ་གསུངས་པ། ངས་ཁྱོད་ལ་བུ་ཕྲུག་མང་པོ་སྤྲད་ནས་དེ་ཚོའི་རིགས་བརྒྱུད་ནས་མི་རིགས་མང་པོ་བྱུང་བར་འགྱུར། ངས་ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་བརྒྱུད་རྣམས་ལ་ཡུལ་འདི་རྟག་ཏུ་དབང་བའི་ཕྱིར་སྤྲད་པར་བྱའོ།\n48:5 ཡ་ཀོབ་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ནས་སྨྲས་པ། ང་འདིར་སླེབས་པའི་སྔོན་དུ་ཨི་ཇིབ་དུ་སྐྱེས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་འདི་གཉིས་ཡང་ངའི་ཡིན། རུ་བྷེན་དང་སིམ་ཨོན་ལྟར་ཨེཕ་ར་ཡིམ་དང་མ་ནསེ་སཱེ་ཡང་ངའི་བུ་ཡིན་ནོ།\n48:6 གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་བུ་གཞན་རྣམས་སྐྱེས་ན། དེ་ཚོ་ངའི་བུ་ཡིན་པ་རྩིས་བར་མི་འགྱུར། དེ་ཚོས་ཐོབ་པའི་ས་ཞིང་གི་ཐོབ་སྐལ་ནི་ཨེཕ་ར་ཡིམ་དང་མ་ན་སཱེའི་གྱི་ཡུལ་ཁོར་ནས་བྱུང་བར་འགྱུར།\n48:7 ཁྱོད་ཀྱི་ཨ་མ་ར་ཧེལ་གྱི་རྐྱེན་གྱི་ངས་འདི་ཚོ་ཚང་མ་གཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཡུལ་མེ་སོ་པོ་ཊ་མི་ཡ་ནས་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཚེ། ཨེཕ་རད་བྱ་བའི་སར་མ་སླེབས་པའི་སྔོན་དུ་ཀ་ནན་ཡུལ་གྱི་ལམ་དུ་ར་ཧེལ་གྲོངས་ནས། ཨེཕ་རད་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་གྱི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་དུར་སར་སྦས་པ་ཡིན། ཨེཕ་རད་ལ་དེང་སང་བྷེད་ལེ་ཧེམ་ཞེས་པའོ།\n48:8 ཡ་ཀོབ་ཀྱིས་ཡོ་སེབ་ཀྱི་བུ་དེ་ཚོ་མཐོང་བ་དང་། བུ་འདི་ཚོ་སུ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་།\n48:9 ཡོ་སེབ་ཀྱིས། ང་ཨི་ཇིབ་ནང་ཡོད་སྐབས་དཀོན་མཆོག་གིས་ང་ལ་གནང་བའི་བུ་རྣམས་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ཡ་ཀོབ་ཀྱིས། དེ་ཚོ་ངའི་རྩར་འཁྲིད་ཤོག་དང་ངས་ཁོང་ཚོར་བྱིན་རླབས་སྟེར་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་སོ།\n48:10 ཡ་ཀོབ་རྒས་པོ་ཡིན་པས་རྐྱེན་གྱིས་ཁོང་གི་མིག་གི་ཡང་ཡག་པོ་མཐོང་མི་ཐུབ་པས། ཡོ་སེབ་ཀྱིས་རང་གི་བུ་རྣམས་ཁོང་གི་རྩར་འཁྲིད་ཡོང་བ་དང་། ཁོང་གིས་རེ་རེ་ལ་འཁྱུད་དེ་ཁ་སྐྱེལ་ལོ།\n48:11 ཡ་ཀོབ་ཀྱིས་ཡོ་སེབ་ལ། ང་ཁྱོད་དང་འཕྲད་ཡོང་བསམ་པའི་རེ་བ་མེད་པས། འོན་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གི་ང་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་འཇུག་གནང་བྱུང་།\n48:13 ཡོ་སེབ་ཀྱིས་རང་གི་བུ་ཨེཕ་ར་ཡིམ་ལ་ཕ་ཡ་ཀོབ་ཀྱི་གཡོན་དང། མ་ནསེ་སཱེ་ལ་གཡས་སུ་བཞག་གོ།\nAnd Joseph took them both, Ephraim in his right hand toward Israel’s left hand, and Manasseh in his left hand toward Israel’s right hand, and brought them near him.\n48:14 བུ་ཨེཕ་ར་ཡིམ་ནི་མ་ནསེ་སཱེ་ལས་གཞོན་ནའང་ཡ་ཀོབ་ཀྱིས་ལག་པ་གཡས་པ་རྒྱ་གྲམ་ལྟར་བརྐྱངས་ཏེ་ཨེཕ་ར་ཡིམ་གྱི་མགོ་ལ་བཞག་པ་དང་། ལག་པ་གཡོན་པ་བུ་རྒན་པ་མ་ན་སཱེའི་མགོ་ལ་བཞག་གོ།\n48:15 དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཡོ་སེབ་ལ། འདི་ལྟར་བྱིན་རླབས་གནང་བ། ངའི་པོ་པོ་ཨབ་ར་ཧམ་དང་ཕ་ཨི་སཱག་གིས། ཞབས་ཏོག་བྱེད་པའི་དཀོན་མཆོག་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས། བུ་འདི་ཚོར་བྱིན་རླབས་གནང་བར་ཤོག། དེ་རིང་གི་བར་དུ་ང་ལ་དབུ་འཁྲིད་གནང་བའི་དཀོན་མཆོག་གིས། ཁོང་ཚོ་ལ་བྱིན་རླབས་གནང་བར་ཤོག།\n48:16 ང་ལ་དཀའ་ངལ་རྣམས་ལས་སྐྱབས་མཁན་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཕོ་ཉས། ཁོང་ཚོར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པར་མཛོད། ངའི་མིང་དང་ངའི་པོ་པོ་ཨབ་ར་ཧམ་གྱི་མིང་དང་ངའི་ཕ་ཨི་སཱག་གི་མིང། བུ་འདི་ཚོའི་རྒྱུད་ནས་དུས་རྟག་དུ་གནས་པར་ཤོག། ཁོང་ཚོར་ཕྲུ་གུ་མང་པོ་བྱུང་བར་ཤོག། དེ་ཚོའི་རིགས་བརྒྱུད་མང་པོ་འཕེལ་བར་ཤོག།\n48:17 ཕ་ཡིས་ལག་པ་གཡས་པ་དེ་ཨེཕ་ར་ཡིམ་གྱི་མགོ་ལ་བཞག་པ་ཡོ་སེབ་ཀྱིས་མཐོང་ནས་མི་དགའ་བར། ཕ་ཡི་ལག་པ་གཡས་པ་དེ་བཟུང་ནས་མ་ནསེ་སཱེའི་མགོའི་སྟེང་དུ་བཞག་གོ།\n48:18 ཕ་ལ་འདི་འདྲ་མ་གནང་ཞིག མ་ནསེ་སཱེ་སྔོན་སྐྱེ་ཡིན་པས་ཁོའི་མགོའི་སྟེང་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་ལག་པ་གཡས་པ་བཞོག་རོགས་གནང་ཞེས་སྨྲས་སོ།\n48:19 ཕ་ཡིས་མ་ཉན་པར་ཁོ་ལ། ངས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ངའི་བུ། ངས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། མ་ནསེ་སཱེའི་མི་བརྒྱུད་རྣམས་ཀྱང་མི་རིགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོང་། འོན་ཀྱང་ཁོའི་སྤུན་ཆུང་བ་ནི་ཁོ་ལས་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། ཁོའི་རིགས་བརྒྱུད་རྣམས་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་རྣམས་འགྱུར་ཡོང་ཞེས་སྨྲས་སོ།\n48:20 དེར་བརྟེན་ཉིན་དེར་ཡ་ཀོབ་ཀྱིས་དེ་ཚོ་ལ་བྱིན་རླབས་གནང་ནས་སྨྲས་པ། ཨིསི་རཱཨེལ་པ་ཚོས་བྱིན་གྱི་རླབས་པའི་སྐབས་སུ། དཀོན་མཆོག་གིས་ཁྱོད་ཚོ་ལ་ཨེཕ་ར་ཡིམ་དང་མ་ནསེ་སཱེ་ལྟར་འབྱུང་བར་ཤོག་ཅེས་སྨྲས་ཡོང་། འདི་ལྟར་ཡ་ཀོབ་ཀྱིས་ཨེཕ་ར་ཡིམ་ལ་མ་ན་སཱེའི་མདུན་ དུ་བཞག་གོ།\n48:21 དེ་ནས་ཡ་ཀོབ་ཀྱིས་ཡོ་སེབ་ལ་སྨྲས་པ། ལྟོས་ཤིག། ད་ང་ནི་ཤི་རན་པས། དཀོན་མཆོག་ཁྱོད་དང་མཉམ་དུ་བཞུགས་ནས་ཁྱོད་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་འཁྲིད་པར་འགྱུར།\n48:22 ཤེ་ཀེམ་ཡུལ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཨ་ཇོ་རྣམས་ལ་མ་སྤྲད་པར་ངས་ཁྱོད་ལ་སྤྲོད་བཞིན་ཡོད། ས་ལུད་འཛོམས་པའི་ས་ཞིང་དེ་ངས་རང་གི་རལ་གྲི་དང་གཞུ་ཡི་སྟོབས་ཀྱིས་ཨ་མོར་པའི་ལག་ནས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ༎


རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནུབ་རྒྱུད་ཁུལ་གྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡིག་རྙིང་གི་ཞིབ་འཇུག་གནས་བབ་གླེང་བ། ཤ་བོ་མཁའ་བྱམས། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nནང་དོན་གནད་བསྡུས། རྩོམ་འདིར་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནུབ་རྒྱུད་ཁུལ་དུ་ཡིག་རྙིང་གྲངས་མང་པོ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་ཁག་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་ཚུལ་དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་རིམ་པ་གཉིས་སུ་བགོས་ཏེ་ངོ་སྤྲོད་དང་། དེ་བཞིན་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་ལྟ་དགོངས། ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་ལྷག་པའི་གནད་དོན་བཅས་མདོར་བསྡུས་སུ་བསྟན་ཡོད།\nརྩོམ་འདིའི་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནུབ་རྒྱུད་ཁུལ་ཅེས་སྤྱི་མིང་ཞིག་བཏགས་པ་ལས་གཙོ་བོ་བོད་བཙན་པོའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་གི་ས་ཆ་གཙོ་བྱས་ཉེ་འབྲེལ་གྱི་སའི་ཁོངས་གཏོགས་སམ་མངའ་རིས་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ལ་དྭགས་དང་སྤལ་ཏི་ཟངས་དཀར་སོགས་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཡིན་ལ།དེང་གི་རྒྱལ་ཁོངས་ལྟར་ཕྱེས་ན་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གཙོ་བྱས། རྒྱ་གར། དེ་བཞིན་ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་གྱི་བྱང་ཤར་རམ་རང་རྒྱལ་གྱི་སྟོད་མངའ་རིས་དང་ཞིན་ཅང་ཁ་ཧྲི་སོགས་དང་འདབས་འབྲེལ་བའི་སའི་ཆ་ལ་གོ་དགོས(པར་དང་པོར་གཟིགས)།\nས་འདི་དག་ཏུ་བོད་ཡིག་གི་མཚན་བྱང་ཙམ་མ་ཟད། རྒྱ་གར། པར་ཟིག སོག་དག རྒྱ་ནག་སོགས་ཀྱི་ཡི་གེ་མི་འདྲ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བ་ཡོད་ལ། ཡིག་རིགས་མི་འདྲ་མང་དག་ཅིག་མཉམ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་དུས་རབས་མི་འདྲ་བའི་ནང་ས་གནས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་བདག་པོར་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་ཙམ་མ་ཟད་ས་འདི་མི་རིགས་དང་རིག་གནས་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ལམ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བྱེད་བྱས་ཡོད། འདིར་སྐབས་སུ་བབས་པ་ད་དྲག་དང་མ་ལ་ཡ་བཏགས།གི་གུ་ཕྱིར་ལོག་སོགས་བརྡ་རྙིང་བའི་ཁྱད་ཆོས་མ་ཉམས་པའི་མཚན་བྱང་ཁག་ཅིག་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་ཚུལ་དུས་ཀྱི་རིམ་པ་སྔ་ཕྱི་རིམ་པ་གཉིས་སུ་བགོས་ནས་ངོ་སྤྲོད་དང་། འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ།དེ་བཞིན་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་ལྷག་པའི་གནད་དོན་གསུམ་གླེང་ཡོད་ལ། རྡོ་བརྐོས་ཁག་གི་གནས་ཡུལ་ཕལ་ཆེ་བ་གོང་གི་ས་ཁྲར་འཁོད་ཡོད།\nའདིའི་ཕྱོགས་སུ་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀ་ཐོག་མར་འཇུག་མཁན་ནི་འཇར་མན་གྱི་ཝེ་གུ་ནེ་（G.Vigne）་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་སྤྱི་ལོ་1836དང་སྤྱི་ལོ་1838ལོར་སྔ་ཕྱིར་《བངྒ་ལའི་ཨེ་ཤ་ཡིའི་སྤྱི་ཚོགས་དུས་དེབ་》སྟེང་དུ་སྐར་རྡོའི་ས་ཐི་པ་རའི་རྡོ་སྐུ་དང་དེའི་མཚན་བྱང་ཀ་བ་ངོ་བཤུས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱི་ཐེངས་གཉིས་བཀོད་ཡོད་པ་དང་ཕྱི་མར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པ་བ་ཆོ་མས་ཡིག་བསྒྱུར་གནང་ཡོད།1 ཡིན་ཡང་ས་ཁུལ་འདིའི་གནའ་དཔྱད་ཀྱི་དབུ་ཁྱུད་འབྲི་མཁན་དང་བྱས་རྗེས་ཆེས་འབུར་དུ་འཇོག་མཁན་ནི་འཇར་མན་པ་ཧྥུ་རན་ཁི་(1870-1930)ཡིན།\nཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ་1896～1909བར་ལ་དྭགས་ས་ཁུལ་ནས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་བ་བྱས་ཤིང་། སྐབས་དེ་དུས་དང་བསྟུན་ནས་བོད་ཡིག་བོད་སྐད་སོགས་ལ་བྱང་བ་ཙམ་མ་ཟད། གནའ་དཔྱད་བསྔོགས་ཞིབ་དང་ཡིག་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་གི་ལས་ལ་ཞུགས་ནས་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་ཐོན་ཡོད་ཅིང་། ཕྱིས་སུ་འཇར་མན་སྤིར་ལན་སློད་གྲྭ་ཆེན་མོར་དགེ་རྒན་བྱས། ཁོང་ཆོས་སྤེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་ཆ་ནས་ཉེ་འཁོར་གྱི་ལས་རོགས་རྣམས་ཡེ་ཤུའི་དད་མོས་མཁན་ལ་བསྒྱུར་བར་གདེངས་འཇོག་ཡག་པོ་མེད་མོད། སྤྱི་ལོ་1906ལོར་ལ་དྭགས་དང་སྤལ་ཏིའི་རྡོ་བརྐོས་མཚན་བྱང་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ནས་ཉེ་རབས་བར་གྱི་རྡོ་དང་བྲག་གི་མཚན་བྱང་89བསྡུ་རུབ་ཀྱིས་འཇར་མན་ཡི་གེའི་སྟེང་ནས་《བོད་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་རྡོ་དང་བྲག་ལ་བརྐོས་པའི་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡི་གེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཐོག་མ་》བྱ་བ་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་ཡོད་ཅིང་། 2（པར་གཉིས་པར་གཟིགས）དེའི་ནང་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་ཡར་སྔོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་ཁག་35ཙམ་བསྡུ་རབས་གནང་ཡོད་ལ། དེ་དག་ལས་མང་ཆེ་ཤོས་རྡོ་དང་བྲག་ངོས་སུ་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་མཁན་གྱི་མིའི་མཚན་བྱང་འཁོད་པ་ཙམ་ཡིན་མོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ཁག་དྲུག་ཀྱང་བསྡུ་རབས་གནང་ཡོད།\nཡིན་ཡང་གོང་གི་དེབ་གཉིས་ནས་ལག་བྲིས་ཡིན་པ་དང་གཉིས་ནས་འཇར་མན་ཡི་གེའི་ངོ་སྤྲོད་ཡིན་པ་ཀློག་པ་པོ་མང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ་མི་བདེ་བར་གཞིགས་ནས་རྒྱ་གར་བ་（P.S.Jina）ཅེ་ན་ཡིས་སྤྱི་ལོ་2013ལོར་དེབ་སྔ་མ་ཡང་བསྐྱར་དབྱིན་ཡིག་སྟེང་བསྒྱུར་སྒྲིག་གནང་འདུག་ཅིང་། ཁ་བྱང་ལ་《ཧི་མ་ལ་ཡ་ལ་དྭགས་ཀྱི་རྡོ་དང་བྲག་ངོར་འཁོད་པའི་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡི་གེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཐོག་མ་》ཞེས་ཁ་བྱང་ཅུང་ཟད་བཟོ་བཅོས་བྱས་འདུག3 སྤྱི་ལོ་1907ལོར་《བོད་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་རྡོ་དང་བྲག་ལ་བརྐོས་པའི་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡི་གེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཐེངས་གཉིས་པ་》མཛད་ཡོད་ལ། དེར་རྡོ་བརྐོས་མཛན་བྱང་ཁག་55བསྡུས་འདུག་པ་དང་། དེར་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་ཡར་སྔོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་ཁག་11ཙམ་བསྡུ་རབས་གནང་ཡོད།4 གལ་ཆེ་བ་ཁག་ལ་ཆེད་རྩོམ་བྲིས་ཡོད་པ་བོད་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གནའ་དཔྱད་ཅེས་པའི་མུ་འབྲེལ་རྩོམ་ཡིག་གིས་གཙོ་བྱས་བསྟུད་མར་《རྒྱ་གར་རིག་དངོས་》སྟེང་བཀོད་ཡོད།5\nསྤྱི་ལོ་1904ལོར་རྡུ་ཁན（J.Duncan）བྱ་བ་ལ་དྭགས་ངོགས་སུ་རྟོག་ཞིབ་ཏུ་ཕེབས་པ་དང་སྔ་ས་ནས་དེ་གར་འབྱོར་ཟིན་པའི་ཧྥུ་རན་ཁི་ཡི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་བ་ལི་མཁར་གྱི་བྲག་བརྐོས་ཁག་ལ་རྟོག་ཞིབ་གནང་ཞིང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་ཕྱག་རོགས་ལ་དྭགས་པ་ཡེ་ཤེས་རིག་འཛིན་གྱིས་མཁར་དེའི་བྲག་ངོས་སུ་བརྐོས་པའི་ཡིག་རྙིང་ཁག་བཞི་ངོ་བཤུ་བྱས་པ་དང་ཧྥུ་རན་ཁུ་ཡིས་ནང་དོན་དབྱིན་བསྒྱུར་གྱིས་ཁོང་གི་སྤྱི་ལོ་1906ལོའི་《དབྱར་ཁར་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡ་མྱུལ་བ་》བྱ་བའི་དེབ་དང་ཧྥུ་རན་ཁུའི་དེབ་ནང་འཁོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་མུར་ཁོང་སྤལ་ཏིའི་ཕྱོགས་སུ་སོང་བའི་ལམ་ཁ་ནས་མཐོང་བའི་སྐར་རྡོའི་མནྜལ་རྡོ་སྐུར་རྟོག་ཞིབ་དང་མཚན་བྱང་ངོ་བཤུས། དེ་བཞིན་བོད་ཡིག་མ་ཤེས་པར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་གནས་ཚུལ་ཧྥུ་རན་ཁི་ལ་ཞུས་པ་བརྒྱུད་ཁ་ལ་རྩེ་ས་ཆ་ནས་བོད་ཡིག་ཤེས་པ་ཞིག་ཐད་ཀར་མངགས་ནས་མཚན་བྱང་གསུམ་བསྐྱར་བཤུས་དང་ཡིག་བསྒྱུར་གནང་བ་ཡང་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་དེབ་དུ་བཅུག་འདུག6\nཔར་གསུམཔ །མངའ་རིས་རུ་ཐོག་ས་ཆའི་རྡོ་བརྐོས་ཡིག་རྙིང་། པར་བ་John Vincent Bellezzaཡིན།\n1909ལོར་ཧྥུ་རན་ཁིར་རྒྱ་གར་སྲིད་གཞུང་གི་བཀའ་བཀོད་འོག་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནུབ་རྒྱུད་ལ་གནའ་དཔྱད་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་རིང་གླང་ཆེན་གཙང་པོའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་རང་རེའི་གུ་གེའི་ཏི་ཡ་དང་ཐག་ཉེ་བར་རྒྱ་གར་ཁུ་ནུ་ས་ཁུལ་གྱི་རོང་ཆུང་སྤུ་འམ་དཀོར་གྲོང་ཚོ་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་ནས་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་དམ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་བཙུགས་པའི་རྡོ་རིང་རྙེད་པ་སྤྱི་ལོ་1914ལོའི་《རྒྱ་གར་བོད་ཁུལ་གྱི་རིག་དངོས་》ཞེས་པའི་དེབ་དུ་འཁོད་ཡོད་ལ།7 སྐབས་འདི་ཤེད་ཞིག་ལ་ཨེ་ཤ་ཡ་ཤར་མ་དང་ནུབ་ལྗོངས་ཀྱི་གནའ་དཔྱད་རྟོག་ཞིབ་པ་སི་ཏན་(M.A.Stein)གྱིས་ཀྱང་དེང་གི་ཕ་གི་སི་ཐན་དར་གོ་ཐི（Darkot）འི་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་མཚན་བྱང་རྙེད་པ་ཧྥུ་རན་ཁིས་འགྲེལ་བརྗོད་བརྒྱུད་ 1928ལོའི་《ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་དཀྱིལ་》ཞེས་པའི་དེབ་དུ་བཅུག་ཡོད།8\nསྤྱི་ལོ་1930ནས་1935བར་དབྱི་ཏ་ལིས་ཐུའུ་ཆིས་ཡང་ཐེངས་བཞི་ཙམ་ལ་ཕྱོགས་འདིའི་རྒྱུད་དུ་རྟོག་ཞིབ་ལ་ཕེབས་ཡོད་མོད། གཙོ་བོ་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་སྐབས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་དེའི་ལྡེབས་རིས། ལྡེབས་རིས་ཀྱི་མཚན་བྱང་སོགས་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ཡོད་ལ། རྡོ་བརྐོས་སྐོར་འཁོད་པ་སྤུའམ་དཀོར་གྱི་རྡོ་རིང་ཡིན།9\nགོང་གི་སྐབས་འདི་སྤྱིའི་ཆ་ནས་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ནུབ་རྒྱུད་བོད་ཁུལ་གྱི་གནའ་དཔྱད་ལས་ཀ་དབུ་བརྩམས་པ་དང་རྨང་གདིངས་བའི་དུས་སྐབས་ཡིན་ལ། སྤྱི་ལོ་1940ལོའི་ཕྱིས་ཙམ་ནས་དབྱིན་ཇིའི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་མ་ལག་ཐོར་བ་དང་རྒྱ་གར་དང་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གཉིས་ཁེར་ཚུགས་བྱུང་བ་བརྒྱུད་ལ་དྭགས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ཆབ་སྲིད་རྙོག་དྲའི་ནང་ཚུད་དེ་རིམ་པར་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྒོ་བཀག་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་བྱས་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀ་ལོ་མང་པོར་ཆད་ནས་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་ནང་ཡང་བསྐྱར་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྒོ་ཕྱེས་པ་ཞིག་དང་། བར་གྱི་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ལ་དེང་གི་རིག་གཞུང་ཞིབ་མཇུག་གི་ལས་ཀ་ཡང་མཚམས་འཇོག་བྱུང་འདུག\nརྩོམ་འདི་རྒྱ་གར་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ལ་དྭགས་ཕྱོགས་ཡང་བསྐྱར་ཕྱི་ལོག་ཏུ་སྒོ་ཕྱེ་བ་ནས་ཡིག་རྙིང་སྐོར་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་དང་པོར་མཐོང་།1987ལོར་རྒྱ་ནག་པ་ཁྲིན་ཅན་གྱིས་གོང་དུ་བསྟན་པའི་རྡིན་ཝི་རྡི་ཡི་ལ་དྭགས་བྲག་བརྐོས་སྐོར་གྱི་རྩོམ་དེ་ཡིག་བསྒྱུར་གྱིས་《རྒྱལ་ཕྱིའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་མཇུག་བསྒྱུར་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་》སུ་འཁོད་ཡོད།11 1988ལོར་ཉི་ཧོང་བ་ཐ་ཁུའུ་ཆིས་（T.Takeuchi）ཀྱིས་ལ་དྭགས་ཨལ་ཅི་དང་ཁ་ལ་རྩེ་ས་ཆར་ཞིབ་ཏུ་རྟོག་ཞིབ་བརྒྱུད་མཚན་བྱང་84ཙམ་གྱི་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་ཡིག་རིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་བསྡུ་རུབ་དང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད་མོད། རྩོམ་སྒྲིག་པའི་འགོར་འགྱངས་ཀྱིས་རྩོམ་ཡིག་ཕྱིས་ཀྱི་སྤྱི་ལོ་2013ལོར་དངོས་སུ་བཏོན་ཡོད་ལ། ཨལ་ཅི་དང་ཁ་ལ་རྩེ་ས་ཆའི་རྡོ་བརྐོས་མཚན་བྱང་ཁ་ཚང་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།12\nསྤྱི་ལོ1990ལོར་ཇིས་ཁོ་མེ་ལ（O. Giacomella）་ནས་ཨལ་ཅི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་མཆོད་རྟེན་རི་མོའི་མཚན་བྱང་ཁག་40་ལྷག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དང་ཡིག་བསྒྱུར་གནང་ཡོད་ལ།13 ལོ་འདིར་རྡིན་ཝི་རྡི་ནས་ལ་དྭགས་བ་ལི་མཁར་གྱི་ཡིག་རྙིང་ཁག་དེ་སྔའི་ཧྥུ་རན་ཁུ་ཡི་ཞིབ་འཇུག་རྨང་གཞི་བྱས་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་གསར་བ་གནང་ཡོད།14 སྤྱི་ལོ་1981ནས་ཅེ་ཐི་མར་（K.Jattmar）གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་དང་དང་འཇར་མན་རྟོག་ཞིབ་རུ་ཁག་གིས་ཕ་ཀི་སི་ཐན་བྱང་རྒྱུད་ལ་ལོ་མང་པོར་གནའ་དཔྱད་རྟོག་ཞིབ་བྱས་ཏེ་རྟོག་ཞིབ་སྙན་ཞུ་དེབ་ལྔ་སྤྱི་ལོ་1989ནས་2001རིམ་པར་དཔེ་སྐྲུན་གནང་ཡོད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་1990ལོར་ཅེ་ཐི་མར་ནས་སྤལ་ཏིའི་ཞི་སྒར་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་ཡིག་རྡོ་བརྐོས་ཀྱི་པར་རིས་ཤིག་བཏང་ཡོད་པ་མ་ཟད།15 1993ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་《ཕ་ཀི་སི་ཐན་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་རིག་དངོས་》དེབ་ཕྲེང་གསུམ་པར་ཅེ་ཐི་མར་(K.Jettmar)གྱིས་སྤལ་ཏིའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དང་། བོད་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།དེ་བཞིན་བོད་འབྲེལ་གནའ་ཤུལ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་བསྡུས་སུ་གསུངས་ཡོད་པ་མ་ཟད། གལ་གུད་ཆུ་བོའི་འགྲམ་གྱི་འཕན་ཡུལ་ས་ཆའི་མཆོད་རྟེན་འགྲམ་དུ་འཁོད་པའི་མཚན་བྱང་ཁག་བཅུ་གཅིག་བསྡུ་རུབ་ཀྱིས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད།16\nསྤྱི་ལོ་1994དང་1995ལོར་ཁུ་ནུ་སྤུ་འམ་དཀོར་ས་ཆའི་རྡོ་རིང་ལ་ཐ་ཁུར་(Thakur)དང་རས་ཆར་རྡི་སིང་(Rechardson)གིས་ཆེད་རྩོམ་སྤེལ་ཡོད་ལ།རྩོམ་པ་པོ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་རྡོ་རིང་བཙུགས་པའི་ལོའི་སྒང་དུ་ཡོད།17 སྤྱི་ལོ་1996ལོར་སྟོབས་ལྡན་དང་རྡོ་རྗེ་(Tobdan&C.Dorje)གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པའི་《ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནུབ་བརྒྱུད་བརྒལ་སའི་ལ་ཧུར།ཟངས་དཀར།ལ་དྭགས་ས་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་》ཞེས་པར་ས་ཁུལ་འདི་དག་གི་དམངས་གླུ་དང་རྡོ་བརྐོས།དེ་བཞིན་ས་གནས་ཡིག་ཚགས་སོགས་གྲངས་120བསྡུ་རབས་གནང་ནས་དབྱིན་བསྒྱུར་དང་ཚིག་འགྲེལ་གནང་ཡོད་ལ། དུས་རབས་བདུན་པ་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་དུ་འདུ་བའི་ཡིག་རྙིང་ཁག་ཧྥུ་རན་ཁི་ཡི་དེབ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན།18\nཔར་བཞི་བ། པར་བ་John Vincent Bellezzaཡིན།\nསྤྱི་ལོ་1998ལོར་རྒྱ་གར་བ་ཅིས་ན་（P. S. jina）ཡིས་《ཧི་མ་ལ་ཡ་ལ་དྭགས་ཀྱི་བོད་ཡིག་བྲིས་མ་དང་རྡོ་བརྐོས་མཚན་བྱང་》ཅེས་པར་རྡོ་དང་བྲག་བརྐོས།དེ་བཞིན་ཨལ་ལྕི་ལྷ་ཁང་སོགས་ཀྱི་ལྡེབས་རིས་མཚན་བྱང་སོགས་49ཙམ་རང་རང་གི་ས་གནས་ལྟར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དང་འགྲེལ་བཤད་གནང་ཡོད།19 1999ལོར་ཝོ་ར(R.Vohra)ཡིས་ལ་དྭགས་ཐང་རྩེ་ས་ཆའི་ཡིག་རྙིང་ཁག་གཅིག་ལ་རྟོག་ཞིབ་དང་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད་པ་དང་།20 སྤྱི་ལོ་2007ལོར་རྡིན་ཝི་རྡི་ནས་《དུས་རབས་བདུན་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀ་ར་ཀོ་རུམ་ས་ཁུལ་གྱི་བོད་ཡིག་མཚན་བྱང་》ཅེས་པའི་རྩོམ་ནང་སྤུ་རངས་རྡོ་རིང་ཐེ་བའི་ས་གནས་ཁག་དྲུག་གི་ཡིག་རྙིང་དང་མཚན་བྱང་གི་ཞིབ་འཇུག་གནས་ཚུལ་དང་ལོ་ཚིགས་ཀྱི་གནད་དོན་སོགས་ངོ་སྤྲོད་གནང་འདུག་ཅིང་།21 སྤྱི་ལོ་2008ལོར་སྟོབས་ལྡན་གྱིས་བརྩམས་པའི་《ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནུབ་རྒྱུད་བརྒལ་སའི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་》སུ་སྤུ་འམ་དཀོར་གྱི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་ཡང་བསྐྱར་ངོ་བཤུས་དང་ཡིག་བསྒྱུར་། ས་གནས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་སོགས་བསྡུ་སྒྲིག་གནང་འདུག22\nསྤྱི་ལོ་2010ལོར་འཇར་མན་གྱི་འབུམས་རམས་པ་བྷི་རོ་ནུའུ་（Q. Debers,L. Bruneau）ཡི་འབུམ་རམས་དཔྱད་རྩོམ་《ཡིག་འགོད་ལོ་རྒྱུས་མ་བྱུང་སྔོན་ནས་ལོ་རྒྱུས་དུས་རབས་བར་སྟེ་ཟངས་ཆས་དུས་སྐབས་ནས་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་བར་གྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ》ར་ཡང་ཨལ་ལྕི་མཁར་གོག་གཡས་གཡོན་གྱི་མཚན་བྱང་གསར་བ་ཁ་ཤས་ཚུད་འདུག་ལ།23 ལོ་འདིར་ཀྲུང་གོའི་རིག་གནས་རྟོག་ཞིབ་ཚོགས་པ་ཞིག་སྐར་རྡོ་ས་ཆར་ཕེབས་ནས་ས་དེ་གའི་རིག་གནས་པ་ཧ་སན་བྷེ་རྡིའི་ (M. Y. Hussainabadi)ཉར་བའི་རྡོ་བརྐོས་མཚན་བྱང་ཅན་ཞིག་དང་མནྜལ་རྡོ་བརྐོས་མཚན་བྱང་ཁག་དང་པོ་བཅས་ཁྲིན་ཆིན་དབྱིན་དང་མཉམ་དུ་《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་》རྒྱ་ཡིག་མར་བཏང་ཡོད་ཅིང་།24 རྡོ་བརྐོས་འདི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རིག་དངོས་ལ་བཞག་སྟེ་ཕྱིས་ཀྱི་རྒན་པ་སངས་དབང་འདུས་དང་ཆབ་འགག་རྟ་མགྲིན་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་པའི་རྡོ་བརྐོས་སྐོར་གྱི་ཆེད་དེབ་དུ་ཡང་བསྡུས་ཡོད།25\nསྤྱི་ལོ་2011ཨེ་ལོ་ཟ་དར་ （A. Alexander）དང་བན་ཆ་ཁུ་（Van Schaik）གཉིས་ནས་གླེ་ས་ཆའི་མི་ཚང་ཞིག་གི་སྒོ་རྭའི་ནང་དུ་བཞུགས་ཅིང་དེ་སྔ་ཧྥུ་རན་ཁི་ཡིས་དོ་སྣང་བྱུང་ཞིང་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་རྡོ་དང་མཚན་བྱང་སྐོར་ལ་དཔྱད་རྩོམ་གལ་ཆེན་ཞིག་བཏོན་ཡོད་ལ།ཞོར་ནས་ལ་དྭགས་རྒྱུད་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་མཚན་བྱང་ཁག་གི་ལོ་ཚིགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཡང་གླེང་སློང་བྱས་ཡོད།26\nསྤྱི་ལོ་2013ལོར་ཨ་རི་བ་མོ་ཁུ་ནས་དེང་གི་ཨ་ཧྥུ་ཀན་ནི་སི་ཐན་ཝ་ཁན་དོག་ལམ་（Wakhan Corridor）སར་ཧ་རྡི་ནས་སྔ་ཕྱིར་རྙེད་པའི་མཚན་བྱང་ཁག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ལ་ཆེད་རྩོམ་གཉིས་སྤེལ་ཡོད་ཅིང་།27 སྤྱི་ལོ་2015ལོར་ལྡེ་ཝིར་དང་བྷི་རོ་ནུའུ་（Q. Devers,L. Bruneau）གཉིས་ཀྱི་《ལ་དྭགས་ནུབ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་གནའ་དཔྱད་རྟོག་ཞིབ་》ནང་ནུབ་རའི་ཇོ་མོ་ལུང་དུ་མཚན་བྱང་ཁག་གཉིས་དང་། ཁུ་ཧྲུ་ཝར་ཐང་དུ་ཁག་བཅུ་བཞི། ལོ་པན་མཚོ་རུ་ཁག་གསུམ། ཕ་ན་མུག་ཏུ་ཁག་གཉིས་བཅས་གསར་རྙེད་བྱུང་འདུག་ཅིང་། ཕལ་ཆེ་བ་བར་གུ་གེ་ཕྱིར་ལོག་ད་དྲག མ་ལ་ཡ་བཏགས་བཞག་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཚང་བར་བྲིས་འདུག་མོད་པར་དང་མཚན་བྱང་དངོས་ཕབ་བཤུ་བྱས་པའི་ཆེད་རྩོམ་བཏང་མི་འདུག28\nསྤྱི་ལོ་ 2015ནས་2016་བར་ལ་རྩོམ་པ་པོས་ཀྱང་《བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་དེབ་》དང་《བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག》 དེ་བཞིན་དེང་གི་དྲ་བའི་སྟེང་《ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཡབ་སྲང་རིང་བཙུགས་པའི་རོང་ཆུང་སྤུའམ་དཀོར་གྱི་རྡོ་རིང་》དང་《རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནུབ་བརྒྱུད་ཁུལ་དུ་གནས་པའི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡིག་རྙིང་》། དེ་བཞིན་《སྐར་རྡོའི་མཚན་བྱང་སྐོར་གླེང་བ་》ཅེས་རྒྱུ་ཆ་མང་དག་ཅིག་པར་རིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ངོ་སྤྲོད་བགྱིས་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་རྡོ་རྡོ་ལགས་ནས་ཀྱང་《ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཡབ་སྲས་སྐུ་དུས་བཞེངས་པའི་སྤུའམ་དཀོར་གྱི་རྡོ་རིང་རགས་ཙམ་གླེང་བ》ཞེས་པའི་ཆེད་རྩོམ་སྤེལ་ནས་དཀོར་གྱི་རྡོ་རིང་བསླངས་པའི་ལོ་ཚིགས་ལ་དཔྱད་པ་གནང་འདུག29 ལོ་འདིར་ལན་དེ་ཝིར་སོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《ཁ་རུལ་ས་ཆའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་སྟེ་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཨལ་ལྕི་གསར་བ་》ཞེས་པའི་རྩོམ་དུ།ལ་དྭགས་ཀྱི་ནུབ་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ས་ཁུལ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ལུང་གསུམ་གྱི་འདུས་མདོ་ནས་བོད་ཡིག་མཚན་བྱང་འཁོད་པའི་རྡོ་བརྐོས་ཁག་བདུན་རྙེད་ཡོད་ཅིང་། ཁག་གཅིག་ནང་དོན་གལ་ཆེ་ལ་ལོ་ཚིགས་ཁ་གསལ་བས་ལ་དྭགས་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས་འདྲ་བའི་རྡོ་བརྐོས་ཀྱི་ལོ་ཚོགས་གཏན་འཁེལ་བར་དངོས་དཔང་གསར་བ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་ཡོད།30\nལོ་མཇུག་ཏུ་ཨ་རི་མ་མོ་ཁུས་《ཝ་ཁན་ས་ཆའི་བོད་པ་སྟེ་རྡོ་བརྐོས་མཚན་བྱང་གི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བའི་སྐོར་》ཞེས་པའི་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་མཚན་བྱང་གསར་བ་ཁག་གསུམ་ངོ་སྤྲོད་བརྒྱུད་དེའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་ས་དེ་རྒྱའི་ཐང་ཡིག་དང་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཡིག་རྙིང་དུ་བྱུང་བའི་གོག་ས་ཆའི་ཡན་ལག ཐང་གི་དམག་དཔོན་ཀོ་ཞན་ཀྲི་ཡིས་བོད་ལ་དམག་རྒྱབ་སའི་ལན་ཡིན་མཁར་རྙིང་དུ་འཁེལ་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད་ལ།31 རྩོམ་འདིའི་འགྱུར་ཡིག་《གསར་དུ་རྙེད་པའི་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་བོད་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡིག་རྙིང་དང་རི་མོའི་སྐོར་གླེང་བ་》ཞེས་པ་སྤྱི་ལོ་2017ལོའི་ཟླ་གཉིས་པའི་ནང་དྲ་བར་བཏང་ཡོད།32\nཔར་ལྔ་བ། ཞིན་ཅང་ས་ཁུལ་གྱི་ཡིག་རྙིང་རྡོ་བརྐོས། དྲ་ངོས་ནས་བླངས།\nམདོར་ན། ད་སྔའི་ཡན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནུབ་རྒྱུད་ཁུལ་གྱི་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་གྱི་རྡོ་བརྐོས་མཚན་བྱང་ཁག་ཉི་ཤུར་ཉེ་བ་དང་། ས་གནས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་མཚན་བྱང་རིང་ཐུང་མང་པོ་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་ཡོད་པས་རེ་རེ་བཞིན་བགྲངས་ན་ཉུང་མཐར་ཡང་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་ངེས་ཡིན་ལ། ཞིབ་མཇུག་གི་གྲངས་ཀ་ནས་བལྟས་ཚེ་དཔྱད་རྩོམ་སུམ་ཅུ་དང་། ཆེད་དེབ་ལྔ། དེ་བཞིན་དེབ་ནང་ཐོར་རེ་བཀོད་པ་ཡང་བཞི་ལྔ་ཙམ་འདུག\nབོད་ཀྱི་གནའ་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་གམ་ཡིག་རྙིང་ཞིབ་མཇུག་གི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་རང་རེའི་བོད་ཀྱི་ནུབ་མཐའ་འདི་ནས་མགོ་བཙུགས་པ་མ་ཟད། ཧྥུ་རན་ཁི་ཡི་《བོད་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་རྡོ་དང་བྲག་ལ་བརྐོས་པའི་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡི་གེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཐོག་མ་》དང་《གཉིས་པ》《རྒྱ་གར་བོད་ཁུལ་གྱི་རིག་དངོས་》གསུམ་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་དཔྱད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆེད་དེབ་ཐོག་མའི་གྲས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། ལྷག་པར་རྩོམ་འདིར་དམིགས་སུ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་དུས་རབས་ངེས་ཅན་གྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡིག་རྙིང་ཡིན་གྱི། གལ་སྲིད་ལྡེབས་རིས་ཀྱི་མཚན་བྱང་ཡང་བསྡུ་དགོས་བྱུང་ཚེ་རྒྱུ་ཆ་འདི་ལས་མི་ཚད་ལ། ལྷག་པར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནུབ་རྒྱུད་ཕྱོགས་སུ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ནུབ་གླིང་བ་མང་ཆེ་ཤོས་གཙོ་བོ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ་རྒྱུས་སུ་གཞོལ་ཆེ་བས་མཛུགས་སྐྲུན་གྱི་བཟོ་བཀོད་དང་ལྡེབས་རིས། དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་བྱང་ཁག་གི་འགྲེལ་བཤད་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེ་ལ། སྤྱི་ཏིའི་ཏ་པོ་གཙུག་ལག་ཁང་གཅིག་པོ་ལ་མཚོན་ཡང་དེབ་ཁ་ཤས་ཐོན་ཡོད་པ་དང་། ལ་དྭགས་གླེ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཨལ་ལྕི་ལ་མཚོན་ཡང་དེ་བཞིན་ཡིན།\nཔར་དྲུག་པ། པར་བ་ Quentin Deversཡིན།\nགཞན་ད་ལྟ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་དུ་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ནས་བལྟས་ཚེ། རྒྱ་གར་ས་ཁོངས་ཀྱི་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་རྒྱུད་དམ་ཁུ་ནུ་སྤྱི་ཏིའི་ཁུལ་གྱི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ནི་སེང་གེའི་ཁ་འབབ་དང་སྤལ་ཏི་བརྒྱུད་དང་འདྲ་མོད། དུས་རབས་སྔ་མོའི་རིང་གི་རྡོ་བརྐོས་ཆེར་མི་འདུག་ཅིང་། ད་ལྟ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཡང་སྤུ་རམ་དཀོར་གྱི་རྡོ་རིང་གཅིག་པོ་ཡིན་ལ། འདི་ལས་བལྟས་ཚེ་སེང་གེའི་ཁ་འབབ་རྒྱུད་དམ་སྤལ་ཏའི་ཕྱོགས་དང་རྡོ་བརྐོས་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཁྱད་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་མ་ཟད། ལག་རྩལ་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་རྡོ་ངོས་སུ་རྩུབ་བརྡར་གྱིས་བརྐོས་པའི་རི་མོ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག་ན་སྔ་མོའི་ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་གཞིའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་བ་འདྲ་ཨེ་ཡོད་བསམ་ལ། གཞན་རྡོ་བརྐོས་འདི་དག་གི་ཞིབ་ཕྲའི་དུས་ཚོད་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པ་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན་སྤལ་ཏི་སྐར་རྡོའི་རྡོ་ནར་ཡི་གེ་ཅན་དང་མནྜལ་བྲག་བརྐོས་མཚན་བྱང་གཉིས་རྒྱལ་ནང་དུ་ཁྲིན་ཆིན་དབྱིན་ནས་མགོ་བཟུང་སྟེ་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་བཞག་ཡོད་མོད། ལ་དྭགས་ཤེལ་མཁར་གཤམ་གྱི་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔའི་མཚན་བྱང་དང་ཤེལ་སྨན་ལའི་རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་མཚན་བྱང་། དེ་བཞིན་ལོ་འདི་གར་གསར་དུ་རྙེད་པའི་ཁ་རུལ་ས་ཆའི་རྡོ་བརྐོས་མཚན་བྱང་（པར་དྲུག་པར་གཟིགས།）སོགས་ཀྱི་རི་མོ་དང་བརྡའི་ཆ་རྣམས་བསྡུར་བ་བྱས་ཚེ་དུས་ཚོད་ཅུང་ཙམ་ཕྱི་སྣུར་བྱ་དགོས་པ་དང་བོད་ཡུལ་དབུས་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དུས་མཉམ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡོད་པར་མཐོང་མོད་གཞན་དུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གོང་གི་མཚན་བྱང་ཉུང་ཤས་ལ་ལྷ་བཙན་པོའི་སྐུ་ཡོན་དུ་བསྔ་བའི་ནང་དོན་ཐོན་ཡོད་པ་ལས་མང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཟུར་དུ་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་པ་པོའི་མཚན་བརྐོས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དམིགས་ཡུལ་ཡང་བསྔོ་སྨོན་ཕུལ་བའི་ལས་ཞིག་ཏུ་བརྩི་རུང་ལ། ལུགས་སྲོལ་འདིའི་ཁུངས་དེད་ན་སྔ་མོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཁུའུ་ཧྲན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་དུ་འདེད་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དེང་གི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་བྱང་རྒྱུད་ན་རིགས་འདྲ་བའི་དཔེ་མཚོན་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་བརྒལ་བ་མ་ཟད།ཡིག་རིགས་ཡང་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ཙམ་ཡོད།33\nགཞན་ལ་དྭགས་པའི་ནང་ས་གནས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་དེབ་ཁ་ཤས་པར་སྐྲུན་ཡོད་པ་མཐོང་མོད། དེ་དག་ལས་འཇམ་དབྱངས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་2008ལོར་པར་སྐྲུན་གནང་བའི་《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་རྙིང་པ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆེད་བརྗོད་དང་།བཀའ་ཤོག་ཀུན་བཏུས་ཆེད་ཀྱི་གློག་ཀླད་》དུ་དུས་རབས་ཕྱིས་ཀྱི་གསུང་རབས་བྲིས་མའི་མཛད་བྱང་དང་རྡོ་བརྐོས་མཚན་བྱང་རེ་གཉིས་བསྡུས་ཡོད་ལ། བཀྲ་ཤིས་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་ལ་དྭགས་པ་ཞིག་གིས་དེང་སང་རྡོ་བརྐོས་ཕྱོགས་ལ་དོ་སྣང་དང་ཞིབ་མཇུག་གི་ལས་སུ་འཇུག་བཞིན་པ་གོང་དུ་བསྟན་པའི་《ཁ་རུལ་ས་ཆའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་སྟེ་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཨལ་ལྕི་གསར་བ་》ཞེས་པའི་རྩོམ་པ་པོའི་གྲས་སུ་ཚུད་པས་རྟོག་པ་མ་ཟད། ཡིག་རྙིང་ཡང་དང་པོ་ཁོང་གིས་ཐོག་མར་དོ་སྣང་བྱུང་ཡོད།གཞན་ད་ལྟའི་རྒྱུ་ཆ་ཁག་གི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཡིག་རྙིང་ཁ་ཅིག་ངོ་སྤྲོད་ཙམ་ལས་མ་གཞི་ཡིག་རྙིང་དངོས་ཕྱི་ལོག་ཏུ་བཏོན་མེད་ལ། ཧྥུ་རན་ཁིའི་སྤྱི་ལོ་1905ལོའི་དེབ་དུ་མཚན་བྱང་ཁག་ལག་བྲིས་དེབ་གཟུགས་དང་། 2013ལོར་བཏོན་པའི་ཐ་ཁུའུ་ཆིས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ལ་པར་རིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཕབ་བཤུ་ཚད་ལྡན་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་རྩོམ་ཡིག་དང་དེབ་གཞན་ཕལ་ཆེ་བར་ཡིག་རྙིང་གི་རྒྱུ་ཆ་དབྱིན་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་ལ་ཕབ་པ་རྐྱང་མ་ཟད་གུ་གེ་ཕྱིར་ལོག་ཡིན་མིན་དང་ཏིང་ཀྱོག་དང་ཤད་ཀྱི་ཁྱད་སོགས་ཕྱེ་མེད་པའི་མི་འདང་ས་ཡོད་ལ། ཡིན་ཡང་དེབ་གོང་མའི་ཡིག་རྙིང་མང་པོ་ཞིག་གཅིག་ནས་མི་གཞན་མངགས་ནས་བཤུས་པ་དང་གཉིས་ནས་བསྡུ་སྒྲིག་དུས་ཚོད་སྔ་བའི་ཆ་ནས་བཤུ་ནོར་དང་ཕྱིས་ཀྱི་མཚན་བྱང་མང་པོ་ཚུད་མེད་པའི་ཆ་དང་།34 རྩོམ་ཡིག་ཕྱི་མ་པར་རིས་ཟུང་འབྲེལ་ལམ་བཤུ་སྟངས་ཚད་ལྡན་ཡིན་མོད་གནས་བྱེ་བྲག་པའི་མཚན་བྱང་བསྡུས་པ་ཙམ་ཡིན་ན། ས་གནས་འདི་དག་གི་བརྒྱུད་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་འཇུག་ཡང་བསྐྱར་བྱས་ནས་པར་རིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་དེབ་ཞིག་བཟོ་བ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་ལ།དེ་མིན་རིགས་འདྲ་བའི་རྡོ་བརྐོས་རང་རེའི་ཞིན་ཅང་དུ་ཁག་གཅིག་35（པར་ལྔ་བར་གཟིགས）དང་མངའ་རིས་རུ་ཐོག་ས་ཆར་ཁག་གཉིས་36རྙེད་ཡོད་ན（པར་གསུམ་པ་དང་བཞི་བར་གཟིགས）། ས་ཁུལ་འདིའི་རྒྱུད་དུ་མུ་མཐུད་དུ་རྟོག་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་མཐོང་།\n※གསལ་བཤད། རྩོམ་འདི་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་དེབ་སྤྱི་ལོ་2017ལོའི་དེབ་4བའི་སྟེང་བཀོད་ཡོད་ལ། ནང་དོན་ལ་འཕྲི་སྣོན་གྱི་ཞོར་དུ་དབྱིན་ཡིག་གི་དཔྱད་གཞིའི་ཞབས་མཆན་འགོད་སྟངས་ཅུང་ཚད་ལྡན་དུ་བཅོས་ཡོད།གཞན་འདིར་བྱུང་བའི་ས་མིང་ཕལ་ཆེ་བ་སྒྲ་གདངས་ལྟར་ཕབ་པས་མ་དག་པའི་ཆ་མང་དུ་ཡོང་ངེས་ཡིན་ལ། དེའི་ཐད་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣས་རོགས་རམ་གནང་བའི་རེ་བ་ཡོད།\n1  Godfrey Thomas Vigne.1836: “Iskardo Inscription,” Journal of the Asiatic Society of Bengal 5,p.348.\n⎯.1838:“Tibetan Inscription from Iskardo,” Journal of the Asiatic Society of Bengal 7,p 39.\n2 August Hermann Francke. 1906: First Collection of Tibetan Historical Inscriptions on Rock and Stone from Western Tibet. Erste Sammlung tibetischer historischer Inschriften auf Felsen und Steinen in West Tibet (Leh, 1906).\n3 August Hermann Francke and Prem Singh Jina.2003: First Collection of Tibetan Historical Inscriptions on Rock and Stone from Ladakh Himalaya, Delhi, Sri Satguru Publications.\n4 August Hermann Francke. 1907: Second Collection of Tibetan Historical Inscriptions on Rock and Stone from Western Tibet, zweite Sammlung tibetischer historischer Inschriften auf Felsen und Steinen in West Tibet (Leh, 1907).\n5 August Hermann Francke .1905: "Archaeological notes on Balu-mkhar in Western Tibet", Indian Antiquary [Bombay] 34, p. 203-210.\n⎯.1905: "The rock inscriptions at Mulbe", Indian Antiquary [Bombay] 34, p. 72-81.\n⎯.1906: "Archaeology in Western Tibet. Khalatse. (I-Inscriptions at Khalatse, II-Inscriptions at Saspola)", Indian Antiquary [Bombay] 35, p. 237/325-241/333.\n⎯.1907: "Archaeology in Western Tibet (III-Inscriptions at Basgo and Nyemo, IV-Inscriptions at Daru, V-The Rock inscriptions at Sheh, ppendix: The Age of the Buddhist Stone Images of Ladakh)", Indian Antiquary [Bombay] 36, p. 85-98.རྒྱ་གར་རིག་དངོས་ཞེས་པའི་དུས་དེབ་ཁག་ཤ་བོ་རྟ་མགྲིན་ནས་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ།\n6 Jane E. Duncan. 1906:A Summer Ride through Western Tibet ,London: Collins, pp.297-303.གསལ་བཤད། སྐར་རྡོའི་གྲོང་དུ་གནས་པའི་བྲག་བརྐོས་འདི་ལ་དེ་སྔ་སྤལ་ཏིའི་སལ་ཏི་ཇིན་(Sadjun Baltistan)དང་ས་ཐི་པ་ར་(Satepara)བྲིས་པ་ཡང་འདུག་མོད། ཕ་ཀི་སི་ཐན་རིག་དངོས་ཚན་ཁག་གིས་མནྜལ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་བཅོས་པ་ཡིན།\n7 August Hermann Francke . 1914:Antiquities of Indian Tibet 1 (Calcutta:Superintendent Government Printing India.\n8 August Hermann Francke . 1928: “A Tibetan Inscription on the Darkot Pass,”in Marc Aurel Stein, Innermost Asia ,Oxford: Clarendon Press, Appendix L, 1050-51.\n9 Giuseppe Tucci. 1989:Indo-Tibetica 2, Aditya Prakashan, New Delhi,p.22, 68.\n10 Philip Denwood.1980b: “Temple and Rock Inscriptions of Alchi”, in D.L. Snellgrove &T. Skorupski, eds., The Cultural Heritage of Ladakh, vol. 2,Zangskar and the cave temples of Ladakh, Aris & Phillips,Warminster (England), pp. 117-164.\n11 [英]邓伍德著 陈楠译.拉达克刻石录[C].国外藏学研究译文集（第二辑），西藏人民出版社，1987年。\n12 Takeuchi Tsuguhito .2013b:“Old Tibetan Rock Inscriptions Near Alchi”, Journal of the Research Institute, no. 49, Kobe, Kobe City University of Foreign Studies, pp. 29-69.\n13 Giacomella Orofino.1990: “A Note on Some Tibetan Petroglyphs of the Ladakh Area”, East and West, 40:1-4, pp. 173-200.\n14 Philip Denwood and Howaed Neil. 1990: "Inscriptions at Balukhar and Char Zampa and Archaeological Observations on the Fort of Balukhar and its Environs", in: T. SKORUPSKI(éd.), Indo-Tibetan Studies: papers in honour and appreciation of Professor David L.Snellgrove's contribution to Indo-Tibetan studies, Tring, Institute of Buddhist Studies, Buddhica Britannica, p. 81-88.\n15 Karl Jettmar.1990: "Exploration in Baltistan", in: M. TADDEI / P. CALLIERI (éd.), South Asian archaeology 1987 : proceedings of the ninth International Conference of the Association of South Asian Archaeologists in Western Europe (Venise), Serie orientale Roma 66, Rome, Istituto italiano per il Medio ed Estremo Oriente, p. 801-813.\n16 Jettmar, Karl. and Klaus S.1993: “Ein Tibetisches Heiligtum in Punyal”,in K. Jettmar, ed., Antiquities of Northern Pakistan: Reports and Studies, vol. 2, Mainz, Philipp von Zabern, pp. 123-140.\n17 Laxman S. Thakur. 1994:“A Tibetan Inscription by lHa Bla-ma Ye-shes-‘od from dKor (sPu) Rediscovered,” Journal of the Royal Asiatic Society Series3, 4/3: 369-75.Hugh Richardson. 1995:“The Tibetan InscriptionAttributed to Ye-shes-‘od:aNote,” Journal of the Royal Asiatic Society Series 3, 5/3:403-4.\n18 Tobdan&C.Dorje.1996:Historical Documents from Western Trans-himalaya Kahul,Zangkar and Ladakh,Delhi:Book India Publication Co.\n19 Prem Singh Jina.1998: Tibetan Manuscripts and Inscriptions of Ladakh Himalaya, Bibliotheca Indo-Buddhica,series no 189, Delhi:Sri Satguru Publications.\n20 Rohit Vohra. 1999: "Tamgas and Inscriptions from Tangtse in Ladakh," in: H. EIMER / M. HAHN / M.SCHETELICH / P. WYZLIC (éd.), Studia Tibetica et Mongolica (Festschrift Manfred Taube)Redigenda curaverunt, Swisttal-Odendorf, Indica et Tibetica Verlag, p. 279-303\n21 Philip Denwood.2007: "The Tibetans in the Western Himalayas and Karakoram, Seventh-Eleventh Centuries:Rock Art and Incriptions", Journal of Inner Asian Art and Archaeology [Turhout] 2, p. 49-58\n22 Tobdan.2008:Cultural History of Western Trans-Himalatas Bashahar Kinnaur, New Delhi:Aryan Books Internatioal, 2008.P75-77;202.\n23 Bruneau Laurianne. 2010: “Le Ladakh (état de Jammu et Cachemire, Inde) de l’Âge du Bronze à l’introduction du Bouddhisme : une étude de l’art rupestre, vols. 1, 2, 3. Répertoire des pétroglyphes du Ladakh”. Ph.D. dissertation, Université Paris I-Panthéon-Sorbonne.\n24 陈庆英 马丽华 穆罕默德·尤素夫·侯赛因阿巴迪.巴基斯坦斯卡杜县发现的吐蕃王朝时期的藏文碑刻[J].中国藏学，2010（4）.\n25 པ་སངས་དབང་འདུས། སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱི་མ་ཡིག་དག་བཤེར་དང་དེའི་ཚིགས་འགྲེལ་དངས་སང་གངས་ཆུ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2011 ཆབ་འགག་རྟ་མགྲིན། བོད་ཡིག་རྡོ་རིང་ཞིང་འཇུག བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2012པ་སངས་དབང་འདུས་ཀྱི་རྡོ་ནར་སྟེང་གི་ཡིག་རྙིང་ལས་བསྡུས་མེད་ལ། རྒན་ཆབ་འགག་གིས་ཁག་གཉིས་པོ་བསྡུས་ཡོད།\n26 André A lexander and Sam Van Schaik.2011.“The Stone of Leh:The Rediscovery and Recovery of an Early Tibetan Monument”,Journal of the Royal Asiatic Society, Vol.21(4), pp.421-439.\n27 Mock, John, 2013a： "A Tibetan Toponym from Afghanistan, "Revue d'Etudes Tibétaines no. 27, Oct. pp. 5-9.\n⎯.2013b： “Darkot Revisited: New Information onaTibetan Inscriptionand mchod-rten, ” Revue d'Etudes Tibétaines no. 27, Oct. p.11-19.\n28 Quentin Devers, Laurianne Bruneau et Martin Vernier. 2015:“ An archaeological survey of the Nubra Region (Ladakh, Jammu and Kashmir, India), ”Études mongoles et sibériennes, centrasiatiques et tibétaines [Online], 46 .\n29 རྡོ་རྡོ།ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཡབ་སྲང་སྐུ་དུས་བཞེངས་པའི་སྤུའམ་དཀོར་གྱི་རྡོ་རིང་རགས་ཙམ་གླེང་བ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་རིག་དེབ།2016（3）\n30 Quentin Devers,Nils Martin, Kacho Mumtaz Ali Khan, Tashi Ldawa.2016: “The Petroglyphs of Kharool: The New Alchi of Ladakh，”http://www.tibetarchaeology.com/october-2016.\n31 John Mock.2016: “Tibetans in Wakhan: New Information on Inscriptions and Rock Art”, Revued’Etudes Tibétaines, no. 36, October, pp. 121-141.\n33 Harald Hauptmann. 2007:Pre-Islamic Heritage in the Northern Areas of Pakistan. In Karakoram: Hidden Treasures in the Northern Areas of Pakistan, 2nd ed, edited by Stephano Bianca. Turin, Italy: Umberto Allemandi & Co.\n34 Luciano Petech.1977:The Kingdom of Ladakh: C. 950-1842 A.D., Serie Orientale Roma ; 51 (Roma: Istituto italiano per il Medio ed Estremo Oriente).P3.\n36 www.tibetarchaeology.com/june-2016/མཚན་བྱང་གཅིག་ནི། སྤྱྀ་ཏི་སྡེ་མྱང་རྨང་ལ་རྣང་གིས་བྲྀས། མཚན་བྱང་གཞན་ཞིག་ནི་ཁྱུང་ཕོ་མ་སླེབས་གྱིས་བྲྀས་ཞེས་བྱུང་འདུག\n2018 ལོའི་ཟླ2ཚེས4ཉིན།\n2018 ལོའི་ཟླ2ཚེས 8 ཉིན། 12:56\n2018 ལོའི་ཟླ2ཚེས 8 ཉིན། 12:48\n2018 ལོའི་ཟླ2ཚེས 8 ཉིན། 07:32\nནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོར་གང་དུ་འགྲོ་ན་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་དང་འགྲོ་གྲོན་དངུལ་ཡོད་པ། ས་གནས་འབྲེལ་ཡོད་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་ཐོབ་བཅས་ཁེ་བཟང་མང་པོ་རེག་གི་ཡོད་པས། མཛོད་སྦུགས་ཀྱི་གསང་རྒྱ་བཏབ་པའང་ཁོང་ཅག་ལ་ལྟ་བཤུ་བྱེད་སྐལ་རེག་གི་རེད།\nབོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མཆེད་མཁས་པ་Christian Luczanits དང་John Brayདང་ Quentin Devers ལྟ་བུའི་དམིགས་བསལ་ནུབ་བོད་ཕྱོགས་ལ་ཆེད་མཁས་པ་དག་གིས་དཔྱད་འབྲས་ལེགས་པོ་འདུག་ལ། དུས་ཚོད་དང་ལས་འཆར་མང་པོ་ངེའི་ཕྱོགས་སུ་ལོ་མང་བཏང་འདུག་ལ།\nQuentin Devers ལགས་ཀྱིས་སློབ་སྟོན་འོག་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཞིག་གིས་འདིའི་སྐོར་ས་གནས་གར་ཡོད་སོགས་ནས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བྱུང་།\nདཀར་གྱིལ་ལམ་ཀར་གྷལ་ཕྱོགས་ཁ་རུལ་༼མཁར་ཤུལ་ཡང་ཟེར། དཀར་གྱིལ་དུ་ཡོད་པའི་central Asian museum འགན་འཛིན་ལགས་ནས་༢༠༡༧ ལོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལ་དྭགས་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་གསུངས།༽ གྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེ་དེར་ཕྲན་ཡང་༢༠༡༡ ལོའི་སྟོན་ཁར་མཇལ་མྱོང་བ་དང་། དེའི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་རྡོ་བརྐོས་ལ་གསལ་བ་བཞིན་མངའ་བདག་ལྡེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ནས་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་འབྲི་བཞིན་པ་དང་།\nཁོན་ཌིན་སྒྲེ་བར་སོགས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་ཁུལ་ཡོངས་ལ་ས་གསལ་རྡོ་གསལ་བྱེད་མཁན་བོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཆེད་མཁས་རྐྱང་དང་། དམིགས་བསལ་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་དོལ་པོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་རེད་འདུག་ལ། བདག་གི་ལ་དྭགས་གཤམ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཇོ་བྷག་དར་སྐྱབས་དང་སྟོད་ཀྱི་རྒྱ་བ་ཇོ། མངའ་བདག་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་བཅས་ལ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་ཁུལ་བར་ཡང་ཁོང་ཅག་གིས་ཡིག་རིགས་གཞན་ལས་ཁ་སྐོང་དང་། དམིགས་བསལ་དུད་དྲག་ལ་སོང་བའི་ལྡེབས་རིས་ལས་ཝན་ལའི་ཇོ་བྷག་དར་སྐྱབས་ཀྱི་བྲིས་སྐུ་ཡག་པོ་དཔེ་མེད་ཅིག་ཀྱང་མཁོ་སྤྲོད་གནང་བྱུང་བ་སྐབས་དེའི་གཏམ་བཤད་ལ་ཕན་པོ་བྱུང་།


Terdzo-THI-048 - Rinchen Terdzö\nbla ma dgongs pa 'dus pa las:_zhwa chos rin chen pad spungs\nVolume 40 (ཐི) / Pages 969-978 / Folios 1a1 to 5b3\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 40 > Text #49 (Scroll to Bottom)\nsangs rgyas gling pa. bla ma dgongs pa 'dus pa las zhwa chos rin chen pad spungs. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bzhi bcu pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 40) by 'jam mgon kong sprul, 969-978. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nTreasure colophon: zhwa chos rin chen pad spungs 'di:_pad+mas phyi rabs don du mdzad:_brda rtags bstod 'bum nang du ltos:_mtsho rgyal bdag gis them la btab:_gsang rgya rin chen gter du sbas:_las can gcig dang 'phrad par shog:_sa ma ya:_sbas rgya:_gtad rgya:_gter rgya:_g+hu h+ya:_\nRevealer colophon: bdag 'dra sangs rgyas gling pas pu ri phug mo che nas bton pa'o/_/dge'o//\n༁ྃ༔ བླ་མ་དགོངས་པ་འདུས་པ་ལས༔ ཞྭ་ཆོས་རིན་ཆེན་པད་སྤུངས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ༔ རང་གཞན་སྤྱི་ལ་གཅེས་པའི་ཆོས་དྲུག༔ ྈྈྈྈྈྈྈ ན་མོ་གུ་རུ་དྷེ་ཝ་དྷཱ་ཀི་ནཱི་ཧཱུྃ༔ ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ནས་གཟུགས་སྐུ་ཡི༔ སྤྲུལ་པ་དུ་མས་འགྲོ་བ་འདྲེན༔ མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་མཐུའི་དཔལ་འབར་བ༔ སྐུ་གསུམ་བླ་མ་མཆོག་ལ་འདུད༔ བསྟན་པའི་རྗེས་འཇུག་སྐལ་ལྡན་རྣམས༔ འབྲལ་མེད་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བརྩོན༔ དེ་ཡི་རྟེན་འབྲེལ་ཆོས་དག་ལས༔ འདི་ལྟར་འབད་པ་ཤིན་ཏུ་གནད༔ ཞྭ་ཡི་རྒྱུ་དང་བཟོ་ལུགས་དང༔ ནང་རྫོང་གཞུག་དང་རབ་གནས་བྱ༔ གོན་པའི་དུས་དང་ཆེ་བ་དང༔ རྟེན་འབྲེལ་དགོས་ཆེད་ཁ་བསྒྱུར་རོ༔ དེ་ལྟར་སྤྱི་དོན་དགུ་དག་ལས༔ ཐོག་མར་རྒྱུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ༔ རབ་ནི་དར་ཟབ་ཤེ་འུ་ལ༔ འབྲིང་པོ་རས་ཕྲུག་སྣམ་བུ་སྟེ༔ ཐ་མ་གང་འབྱོར་རྒྱུ་ལ་བྱ༔ འཛོམ་ན་ཕྱི་ནང་བང་རིམ་གསུམ༔ ཕྱིང་པ་ལ་སོགས་རྒྱངས་ཤིང་བཏང༔ བཟོ་ལུགས་ལ་ཡང་རྣམ་གསུམ་སྟེ༔ རབ་ཀྱིས་པཎ་ཞུའི་ལུགས་སུ་བྱ༔ འབྲིང་པོས་འདབ་ལྡན་རིགས་ལྔ་ལ༔ ཐ་མ་དག་གིས་ཅུག་ཞྭ་འོ༔ དང་པོ་པཎ་ཞུའི་བཟོ་ལུགས་ནི༔ མགོ་ཕོར་དིང་དང་འདབ་མ་སྟེ༔ མགོ་ཕོར་མཐོ་སྐོར་ཟླུམ་ཕྱེད་ཚད༔ ཟླུམ་པོའི་ཕྱེད་དཀྱིལ་སོར་བཞི་བསྲིང༔ དེ་ཡང་ཚེས་གསུམ་ཟླ་ལྟར་བྱ༔ དེ་འོག་རི་ལ་རྩེ་སོར་བཞི༔ མཐོ་གསུམ་འོན་ཀྱང་མགོ་ལ་ཚད༔ འདབ་མ་གཡས་གཡོན་དབུས་དང་གསུམ༔ དབུས་མ་གཡས་གཡོན་དཀྱིལ་དུ་སླེབ༔ གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་ལས༔ མཐོ་རེ་རྩེ་ཞེང་འདུན་ཐང་བསྐྱེད༔ དབུས་མའི་རྩ་བ་འདྲ་བ་ལས༔ རྩེ་ཞེང་ཚད་ལ་ཕྱེད་ཀྱིས་བསྐྱེད༔ རིང་ཐུང་ཀུན་ལ་མཐོ་དོ་སྟེ༔ གྱེན་དུ་བསྐྱིལ་ན་ཅུང་ཞིག་བསྟུང༔ ཐུར་དུ་འབེབ་པ་རིང་དུ་བསྲིང༔ དེ་སོགས་གང་འཐད་རིགས་པས་དཔྱད༔ ལྷུ་སྤྲད་སྲུབས་རྣམས་དམ་པར་སྦྲེལ༔ མཐའ་ལྕིབས་སྒྲོག་གུ་ལ་སོགས་པ༔ རྒྱན་རྣམས་ཀུན་གྱིས་མཛེས་པར་བརྒྱན༔ འདབ་ལྡན་རིགས་ལྔའི་བཟོ་ལུགས་ནི༔ མགོ་བོར་མཐོ་གང་ཟླུམ་སྐོར་གྱི༔ གསུམ་ཆ་གཅིག་བོར་རི་ལ་ནི༔ ཆག་གང་སྨད་ལ་མཐོ་གསུམ་སྟེ༔ སྟོད་ལ་མགོ་ཕོར་འདབ་དང་མཉམ༔ ཅུང་ཞིག་འབུར་བ་ངོ་སྒོ་བྱ༔ ངོ་སྒོའི་སྟོད་ལ་མཐོ་གང་བྱ༔ སྨད་ལ་ཆག་གང་དབྱིབས་སོག་ཁ༔ འདབ་མ་རྒྱབ་པད་འདྲ་བ་ལ༔ གཡས་གཡོན་ཕྱེད་ཚལ་ཕྱེད་པའི་དབྱིབས༔ དེ་གསུམ་བར་དུ་པད་ཆུང་རེ༔ ཡང་ན་པད་ཆུང་སྦས་ན་མཛེས༔ པདྨ་མི་བཞེད་ཟླུམ་པོར་བྱ༔ པདྨའི་རྩེ་གསུམ་མཐོ་དམན་མེད༔ མཐོ་རེ་དམའ་སར་དཔུང་པ་གཞོལ༔ ཟླུམ་པོ་རྒྱབ་མ་གཤོག་རྩེ་མཐོ༔ སྨད་ནི་མ་ལ་ཚད་བྱ་སྟེ༔ མདོར་ན་སྟོད་ལྡིར་སྨད་ཞུམ་པ༔ པདྨ་ཁ་འབུས་ལྟ་བུའི་ཚུལ༔ མཛེས་ཤིང་བག་དྲོ་རིགས་པས་དཔྱད༔ རྩེ་ལ་རྒོད་འཕྲུ་དར་སྣ་དང༔ ཉི་ཟླ་མེ་ལོང་རཏྣ་སོགས༔ མཐའ་ལྕུག་སྐུད་རིས་མུ་ཏིག་ཚེམ༔ དབྱིབས་ལེགས་བཀོད་པ་ཕུན་ཚོགས་བྱ༔ ཅུག་ཞྭའི་ལུགས་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ༔ མགོ་ཕོར་པཎ་ཞུའི་ལུགས་དང་མཐུན༔ དེ་ལ་འདབ་མ་མཐོ་དོ་གདགས༔ ངོ་སྒོ་མཐོ་གང་ཞེང་སོར་གཉིས༔ ཅུང་ཞིག་བསྡུས་ལ་མཐའ་ལྕུག་བསྒྲིལ༔ གང་འོས་རྒྱན་ཡང་གདགས་པར་བྱ༔ དེ་ནི་ཅུག་ཞྭའི་བཟོ་ལུགས་སོ༔ དེ་ལྟར་བཟོས་པའི་ཞྭ་ཡི་ནང༔ མཐིང་ཤོག་དར་སྔོན་གང་འཛོམ་ལ༔ རིན་ཆེན་དྲི་བཟང་སྨན་སོགས་ཀྱིས༔ བྱིན་རླབས་ཙཀྲའི་དཔེའུ་རིས་ནི༔ སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་ལེགས་བྲིས་ཏེ༔ སྐུ་གདུང་རིང་བསྲེལ་ལ་སོགས་པ༔ བྱིན་རླབས་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་པར༔ དར་སྣས་དྲིལ་ཏེ་རྩེ་མོར་གཞུག༔ གཞན་ཡང་གཟུངས་སྔགས་གང་འཐད་དང༔ བླ་མའི་སྐུ་བྲིས་གཞུག་པར་བྱ༔ ཞྭ་དེ་རབ་གནས་བྱས་ལ་གོན༔ རབ་གནས་དག་ནི་འདི་ལྟར་རོ༔ ཡར་ཚེས་གཟའ་སྐར་དགེ་བའི་དུས༔ ཡིད་དང་མཐུན་པའི་གནས་ཁང་དུ༔ རྩ་གསུམ་དཀྱིལ་འཁོར་གཞུང་ལྟར་རམ༔ ཡང་ན་འབྲུ་ཡི་ཚོམ་བུ་བཀོད༔ ཕྱི་ནང་གསང་མཆོད་གཏོར་ཚོགས་བཤམ༔ དལ་དབུས་ཁྲི་སྟེང་ཞྭ་བཞག་ལ༔ གུ་གུལ་དུད་བཏང་བགེགས་བསྐྲད་ནས༔ སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པ༔ ཕྲིན་ལས་གང་འཐད་རང་གཞུང་བསྲང༔ བདག་བསྐྱེད་ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ༔ བཟླས་པ་ཅི་འགྲུབ་བྱས་པའི་རྗེས༔ ཤཱུ་ཛྙཱ་ཏཱ་ཡི་སྔགས་བརྗོད་དེ༔ སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཞྭ་དེ་ཉིད༔ གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་གྱུར་པའི་ནང༔ ཙཀྲ་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས༔ དབུས་སུ་པདྨ་ཡབ་ཡུམ་དང༔ ཕྱོགས་མཚམས་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་བསྐྱེད༔ དེ་ལྟར་གསལ་བའི་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི༔ གནས་གསུམ་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་ལས༔ འོད་འཕྲོས་ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་རྣམས༔ དགྱེས་མཆོད་རྒྱུད་བསྐུལ་དགུག་གཞུག་བསྲེ༔ ཁྱད་པར་རྩ་བརྒྱུད་བླ་མ་རྣམས༔ སྤྱན་དྲངས་ཡང་ཡང་བསྟིམ་བྱ་ཞིང༔ ཙཀྲའི་སྔགས་རྣམས་ཅི་མང་བཟླ༔ སྔགས་ཀྱི་སྤྲོ་བསྡུ་ལ་སོགས་དང༔ རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོས་རབ་གནས་བྱ༔ ཤིས་པ་བརྗོད་པའི་ཆོ་ག་ཡང༔ རྒྱས་པར་གཞན་ནས་འབྱུང་ལྟར་འབད༔ དེ་ནས་ཕྱི་ནང་ལྷ་རྣམས་ལ༔ མཆོད་བསྟོད་གཏོར་མ་འབུལ་ནས་ནི༔ འདོད་པའི་དོན་ལ་གསོལ་བ་གདབ༔ ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས༔ ཙཀྲ་ལ་བསྟིམ་རྒྱས་གདབ་སྟེ༔ ཙཀྲ་ཞྭ་དང་བཅས་པ་ནི༔ རང་མོས་རྩ་བའི་བླ་མར་བསམ༔ རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་སྤྱི་མཐུན་བྱ༔ དེ་ལྟར་ལྡན་པའི་ཞྭ་རྣམས་ཀྱང༔ གོན་པའི་བྱེ་བྲག་དུས་འདི་ལྟར༔ པཎ་ཞུ་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་ཞྭ༔ འདུས་ཚོགས་ཆེན་པོའི་དུས་སུ་གོན༔ འདབ་ལྡན་རིགས་ལྔ་བྱིན་རླབས་ཞྭ༔ དབང་བསྐུར་ཆོས་འཆད་དུས་སུ་གོན༔ ཅུག་ཞྭ་རྟེན་འབྲེལ་ཞྭ་འུ་སྟེ༔ ནམ་དུ་ཡང་ནི་གོན་པར་བྱ༔ གཞན་ཡང་ཞྭ་རིགས་གསུམ་པོ་དེ༔ བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་ཅི་བཞིན་པར༔ དུས་དང་གནས་སྐབས་ཤེས་པར་བྱ༔ མདོར་ན་བླ་མའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས༔ རྒྱུན་དུ་མི་འབྲལ་འགྲོགས་པར་བྱའོ༔ པཎ་ཞུ་གོན་པའི་ཆེ་བ་ནི༔ ལྷ་འདྲེ་མི་གསུམ་ཟིལ་གྱིས་གནོན༔ ཕ་རོལ་གཞན་རྒྱུད་དབང་དུ་འགྱུར༔ བདུད་དང་བར་ཆད་འདྲེ་ངན་ཐུལ༔ ཀུན་གྱིས་བཀུར་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང༔ བག་དྲོ་བྱིན་ཆགས་རང་སྣང་འགྱུར༔ ཐམས་ཅད་བཀའ་ཉན་བྲན་དུ་འགྱུར༔ དེ་སོགས་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད༔ འདབ་ལྡན་རིགས་ལྔའི་ཆེ་བ་ཡང༔ ལན་གཅིག་སྤྱི་བོར་བཞག་པས་ཀྱང༔ གཞི་རྫོགས་དབང་ཉིད་ཐོབ་དང་མཚུངས༔ སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བའི་དལ་དུ་འགྱུར༔ འདི་གོན་གཞན་ལ་དབང་བསྐུར་རམ༔ བྱིན་རླབས་ལ་སོགས་གང་བྱེད་ཀྱང༔ རང་གཞན་ཀུན་ལ་གཟི་བྱིན་སྐྱེད༔ དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས༔ འབྱུང་འགྱུར་འདི་ལ་ཡིད་གཉིས་མེད༔ ཅུག་ཞྭ་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ༔ གང་གིས་མཐོང་རྣམས་དང་བ་འདྲེན༔ མོས་ནས་བཀུར་སྟི་ཕུ་དུད་བྱེད༔ རང་ཡང་རྒྱུད་དུལ་ཉམས་ལེན་འཕེལ༔ གནས་སྐབས་རྐྱེན་དང་བར་ཆད་སེལ༔ ཉོན་མོངས་རྟོག་པ་ངང་གིས་འགག༔ ཚེ་འདིའི་ཞེན་ཆགས་འཛིན་པ་འཇིག༔ དགྲ་རྐུན་ཆོམ་པོས་འཇིགས་མི་བྱེད༔ རྒྱུད་དལ་ཞི་དུལ་ལྷུན་ཆགས་ཤིང༔ སེམས་བསྐྱེད་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་འབྱུང༔ ཚུལ་དུ་མཐུན་པའི་ཞྭ་དེ་ཉིད༔ གང་གིས་མཐོང་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས༔ ངན་སོང་འཁོར་བའི་གནས་ལས་སྐྱོབ༔ པད་འབྱུང་ང་དང་འཕྲད་མཚུངས་ཤིང༔ ང་དང་ཡོན་ཏན་སྐལ་པ་མཉམ༔ འདི་མཐོང་ང་ཉིད་དྲན་ནས་ནི༔ རབ་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་ཕུ་དུད་བྱེད༔ འབྲིང་པོས་དག་སྣང་མོས་གུས་འབུལ༔ ཐ་མས་ཀྱང་ནི་རྗེས་ཡི་རང༔ མ་དག་སྐྱེ་བོས་གཤེ་གྱུར་ཀྱང༔ འབྲེལ་པས་འཁོར་བ་མཐའ་ཅན་འགྱུར༔ ཞྭ་འདི་མཐོང་ཐོས་རེག་པ་རྣམས༔ འབྲེལ་ཚད་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར༔ འདི་ལ་དད་ཅིང་བརྩོན་པར་བྱ༔ སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱང༔ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་བྱུང་ཕྱིར༔ འདི་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་རྒྱུ་འབྲས་བཀོད༔ ཞྭ་ནི་བླ་མ་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ༔ དད་པས་ཕྱག་འཚལ་རབ་ཏུ་བླང༔ གོན་ཅིང་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ༔ གདུང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་གསོལ་བ་གདབ༔ གཅེས་སྤྲས་བྱ་ཞིང་གཙུག་ཏུ་བཀུར༔ ཚེ་དང་དཔལ་འབྱོར་བསོད་ནམས་དང༔ སྟོབས་དང་གཟི་བརྗིད་སྙན་གྲགས་སོགས༔ ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡང༔ ཞྭ་ལ་ཡོད་པས་ཤིན་ཏུ་གཟབ༔ དཔོན་དང་མཆེད་གྲོགས་གོང་མ་སོགས༔ བཀུར་བར་འོས་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱི༔ རྟེན་འབྲེལ་ཞྭ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར༔ གུས་པས་བཀུར་སྟི་ཕུ་དུད་བྱ༔ ཕ་རོལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང༔ སྣང་སྲིད་དབང་དུ་སྡུད་པ་ཡང༔ རྟེན་འབྲེལ་ཞྭ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར༔ བག་དྲོ་བརྗིད་ལྷུན་ཆགས་པར་བྱེད༔ དགོས་ཆེད་རྣམ་པ་མང་ན་ཡང༔ རང་གཞན་གནས་སྐབས་གསུམ་གྱི་དོན༔ རང་ཉིད་བཙུན་པར་བྱ་བ་དང༔ གཞན་ཡིད་དང་བ་འདྲེན་ཕྱིར་དང༔ གནས་སྐབས་རྐྱེན་ལས་སྐྱོབ་ལ་སོགས༔ དགོས་ཆེད་དུ་མ་ལྡན་པ་འོ༔ ཞྭ་ཡི་ཁ་སྒྱུར་རིམ་པ་རྣམས༔ ཞི་རྒྱས་དབང་དང་མངོན་སྤྱོད་དེ༔ ཕྲིན་ལས་ཡོངས་ལ་སྤྱོད་དང་ལྔ༔ ཞི་བའི་རིགས་ཀྱི་ལས་སྤྱོད་ཚེ༔ ཞྭ་ནི་དཀར་གསལ་མདངས་ལྡན་གོན༔ ལྷ་ཡང་བཛྲ་ཐོད་ཕྲེང་བསྐྱེད༔ རྒྱས་པའི་ལས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ༔ སེར་པོ་བརྗིད་ལྷུན་ཆགས་པ་གོན༔ ལྷ་ཡང་རཏྣ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ༔ དབང་གི་ལས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ༔ དམར་པོ་འོད་སྣུམ་ཆགས་པ་གོན༔ ལྷ་ཡང་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་བསྒོམ༔ དྲག་པོའི་ལས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ༔ ཞྭ་ཡང་མཐིང་ནག་རྔམ་པ་གོན༔ ལྷ་ཡང་ཀརྨ་ཐོད་ཕྲེང་བསྒོམ༔ སྣ་ཚོགས་ཕྲིན་ལས་གང་བསྒྲུབ་དུས༔ ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱས་གོན༔ བྷུདྡྷ་ཐོད་ཕྲེང་ལྷ་ཚོགས་བསྐྱེད༔ ཞི་བའི་ཞྭ་ལ་སྤྱི་བོ་བསྲིང༔ རྒྱས་པ་དག་ལ་འདབ་མ་བསྐྱེད༔ དབང་ལ་རྒྱན་རྣམས་མཆོག་ཏུ་གཟབ༔ དྲག་པོ་རྩེ་རྣམས་རྣོ་བར་བྱ༔ ཀུན་ལ་ཤམ་བུ་རིང་བར་བྱ༔ ཞི་རྒྱས་གཉིས་ལ་པཎ་ཞུ་མཆོག༔ དབང་དྲག་འདབ་ལྡན་རིགས་ལྔ་སྟེ༔ ཅུག་ཞྭ་ལས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཞྭ༔ གང་ཡང་ཆག་ཚད་ལྡན་པ་དང༔ བཟོ་སོགས་རྒྱུ་རྣམས་གཟབ་པ་གནད༔ ཀུན་ལ་གཟབ་པར་མི་བྱ་ཡང༔ ཞྭ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཟབ་པར་གཅེས༔ འདི་དོན་རྟེན་འབྲེལ་མ་འཆུགས་ན༔ ཕྲིན་ལས་ཐོགས་མེད་གང་ཡང་འགྲུབ༔ དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རབས་རྣལ་འབྱོར་རྣམས༔ དེ་ལྟར་དོན་རྣམས་ཤེས་བྱ་ཞིང༔ འབད་པ་དོན་ཡོད་བརྩོན་པར་བྱ༔ ས་མ་ཡ༔ གཞན་ཡང་ཞྭ་ཡི་རིགས་རྣམས་ཀྱི༔ གཙུག་ཏུ་ཙཀྲ་བཞུགས་བྱས་ཏེ༔ རབ་གནས་ལྡན་པ་སུས་གོན་པ༔ སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་བྱིན་གྱིས་རློབ༔ གནོད་བྱེད་གདོན་གྱིས་མཐོང་མི་འགྱུར༔ ཕ་རོལ་གཞན་རྐྱེན་བར་ཆད་ཟློག༔ ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་སུས་མཐོང་ཡང༔ ངན་སོང་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་སྒོ་གཅོད༔ སྨིན་གྲོལ་དོན་འབྲས་ཆེན་པོ་འགྲུབ༔ དེ་ལྟར་ལྡན་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ༔ ས་མ་ཡ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ ཞྭ་ཆོས་རིན་ཆེན་པད་སྤུངས་འདི༔ པདྨས་ཕྱི་རབས་དོན་དུ་མཛད༔ བརྡ་རྟགས་བསྟོད་འབུམ་ནང་དུ་ལྟོས༔ མཚོ་རྒྱལ་བདག་གིས་ཐེམ་ལ་བཏབ༔ གསང་རྒྱ་རིན་ཆེན་གཏེར་དུ་སྦས༔ ལས་ཅན་གཅིག་དང་འཕྲད་པར་ཤོག༔ ས་མ་ཡ༔ སྦས་རྒྱ༔ གཏད་རྒྱ༔ གཏེར་རྒྱ༔ གྷུ་ཧྱ༔ བདག་འདྲ་སངས་རྒྱས་གླིང་པས་པུ་རི་ཕུག་མོ་ཆེ་ནས་བཏོན་པའོ། །དགེའོ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-THI-048&oldid=116779"\nThis page was last edited on 30 December 2017, at 05:19.


ས་སྐྱ་༧གོང་མ་ཁྲི་ཆེན་མཆོག་བོད་ལུཊ་ལྟར་དགུང་གྲངས་ ༧༧ ལ་ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་གཙི་ཞུས། - བོད་ཀྱི་དུས་བབ།\nས་སྐྱ་༧གོང་མ་ཁྲི་ཆེན་མཆོག་བོད་ལུཊ་ལྟར་དགུང་གྲངས་ ༧༧ ལ་ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་གཙི་ཞུས།\nHH the Sakya Gongma Trichen Rinpoche cutting Birthday Cakes.\nདེ་རིང་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༧ ཉིན་དཔལ་ས་སྐྱ་༧གོང་མ་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་མཆོག་དགུང་གྲངས་ ༧༧ ལ་ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་དུས་ཆེན་ཡིན་པ་ལྟར། དེ་རིང་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ ཙམ་སྟེང་ལྡི་ར་རྡུན་ཁུལ་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་དཔལ་ས་སྐྱའི་ཆོས་སྒར་གྱི་བླ་མ་དང་དགེ་འདུན་པ་སོགས་འདུས་སྤྱི་ཡོངས་ནས་༧ས་སྐྱ་གོང་མ་ཁྲི་ཆེན་མཆོག་ལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་ཏེ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་གཙི་ཞུས་གནང་སོང་།\nབརྟན་བཞུགས་སྐབས་ས་སྐྱ་༧གོང་མ་ཁྲི་ཆེན་མཆོག་གིས། དེ་རིང་ངའི་སྐྱེས་སྐར་ཉིན་བརྟན་བཞུགས་ཟབ་རྒྱས་གནང་བ་དང་ལྷག་པར་དུ་ཕྱོགས་མཐའ་གྲྭ་ཚང་ཁག་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གནང་མཁན་མང་པོ་བྱུང་། ལྷག་དོན་དུ་ཐའེ་ཝན་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་ཚོགས་ནས་དགོན་པ་མང་པོར་ཚེ་སྦྱོར་གསུངས་བ་དང་སྨོན་ལམ་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁུར་ཆེན་པོ་བླངས་བར་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མར་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ང་སྒེར་ངོས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རིང་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ལ་ངའི་ཕྱི་རྩིས་དང་བོད་རྩིས་ཀྱི་སྐྱེས་སྐར་གཉིས་ཉིན་གཅིག་ལ་འཁེལ་འདུག ང་རང་སྐྱེས་པ་ནས་བཟུང་ད་བར་དུས་གཉིས་མཉམ་པོར་འཁེལ་བ་བྱུང་མྱོང་ཡོད་པ་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག བོད་ནང་ཕྱི་རྩིས་མེད་པ་དང་རྒྱ་གར་ནང་བསླེབས་པ་ནས་ངས་དྲན་གསོ་བྱས་ན་ཕལ་ཆེ་བྱུང་མྱོང་མེད། ནམ་རྒྱུན་ཡིན་ན་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགྲོ་ཡི་རེད་དེ། ད་རེས་དུས་གཅིག་ལ་འཁེལ་ཡོད་སྟབས། སྐྱེས་སྐར་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་འདི་བྱས་ན་ཡག་པོ་འདུག་བསམ་ནས་བྱས་པ་ཡིན།\nསྤྱིར་བཏང་ད་ལྟ་ང་ལོ་ཆེན་པོར་བསླེབས་ཚར་བ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྤྱི་རྩིས་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༥ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༧ ཉིན་སྐྱེས་པ་རེད། བོད་རྩིས་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཤིང་བྱའི་ལོའི་བོད་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྐྱེས་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་རྩིས་སྟངས་བྱས་ན་ལོ་ ༧༧ བསླེབས་པ་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རྩིས་སྟངས་བྱས་ན་ལོ་༧༦ ཟིན་པ་རེད། གང་ལྟར་ད་ལྟ་བར་དུ་འཚོ་ཐུབ་པ་ནི་གཙོ་བོ་བླ་མ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དྲིན་དང་ལྷག་པར་དུ་སྐྱབས་གནས་དགེ་འདུན་འདུས་ཚོགས་ནས་ཐུགས་སྨོན་གནང་ནས་ཕྱིན་པ་རེད། ད་རེས་ཡིན་ཡང་ཉིན་གསུམ་རིང་བརྟན་བཞུགས་སྒྲུབ་སྦྱངས་གནང་སྟེ་དེ་རིང་བརྟན་བཞུགས་ཟབ་རྒྱས་གནང་བ་ཡིན་སྟབས། ངས་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་ང་རང་འདི་ཙམ་རིང་སྡོད་ཀྱི་ཡིན་ལབ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ཀྱང་། ཆོས་ཐམས་ཅན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་གནས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་སྟབས། གཙོ་བོ་བླ་མ་རྣམ་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་དགེ་འདུན་པས་ཐུགས་སྨོན་གནང་བའི་ཐུགས་རྗེ་བྱིན་རླབས་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུན་རིང་པོར་འཚོ་ཐུབ་པའི་དགེ་མཚན་གཏན་གཏན་ཡོང་གི་ཡོད་པར་ང་རང་ལ་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཅེས་གསུངས།\nSakya Losel Choe Dzong celebrating HH the Sakya Gongma Trichen’s 77th Birthday. Photo Source Tibet\nཡང་ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་ཨོ་གླིང་རྒྱལ་ས་ཁན་བྷི་རཱའི་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ས་སྐྱ་བློ་གསལ་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས། དྲ་ལམ་ས་སྐྱ་གོང་མ་ཁྲི་ཆེན་མཆོག་གི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་གཙི་ཞུས་གནང་ཡོད་པ་དང་། མཛད་རིམ་ཐོག་༧གོང་མ་ཁྲི་ཆེན་མཆོག་གི་རྒྱ་ནག་གི་དབང་སྒྱུར་སྔོན་དང་དེའི་རྗེས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་མཛད་རིམ་ཚུད་པའི་བརྙན་ཞིག་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་ཡོད་ཅིང་། ཨོ་གླིང་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཀརྨ་སེངྒ་ལགས་ཀྱི་གཙོས་དཔལ་ས་སྐྱའི་བླ་ཆེན་ཁག་ཅིག་དང་དད་ལྡན་སློབ་མ་ཁག་ཅིག་བཅས་ནས་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད། དེ་བཞིན། ཐའེ་ཝན་དང་འབྲུག་སོགས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་༧གོང་མ་ཁྲི་ཆེན་མཆོག་གི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་གཙི་དང་འབྲེལ་བའི་ཤིས་ཚིག་དང་གླུ་གཞས་གསར་གཏོང་བ་སོགས་རྣམ་པ་འདྲ་མིན་གྱི་ཐོག་ནས་སྲུང་གཙི་གནང་གི་འདུག\nདཔལ་ས་སྐྱ་༧གོང་མ་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི་བོད་རབ་བྱུང་ཤིང་བྱའི་ལོའི་བོད་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ དང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༧ ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༧ ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ལོར་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ས་སྐྱའི་ཁྲི་རབས་ ༤༡ བར་བསྐོ་བཞག་མཛད་པ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༣ བར་ལོ་ངོ་ ༦༦ རིང་དཔལ་ས་སྐྱ་པའི་ཁྲི་འཛིན་མཛད་གནང་ཡོད་པ་རེད།\nངས་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་ང་རང་འདི་ཙམ་རིང་སྡོད་ཀྱི་ཡིན་ལབ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ཀྱང་། ཆོས་ཐམས་ཅན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་གནས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་སྟབས། གཙོ་བོ་བླ་མ་རྣམ་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་དགེ་འདུན་པས་ཐུགས་སྨོན་གནང་བའི་ཐུགས་རྗེ་བྱིན་རླབས་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུན་རིང་པོར་འཚོ་ཐུབ་པའི་དགེ་མཚན་གཏན་གཏན་ཡོང་གི་ཡོད་པར་ང་རང་ལ་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་ཡོད།


དྲ་ཐོག་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ན། ལམ་ཁ་བཅུ་འདི་སེམས་ལ་ཉེ་བར་ཞོག - རེབ་གོང་ཤེས་རིག་གླིང་།\nཁྱེད་ཀྱི་གནས་ཡུལ་ནི། མདུན་ཤོག > རྒྱུན་ཤེས།\nསྤེལ་དུས། 2013-10-21 19:21:15 ཁུངས། ངེད་དྲ་བ། རྩོམ་པ་པོ། ཤེས་རིག་གླིང་། རྡེབ་ཚད།\nཉེ་ཆར། ངས་གཞུང་གི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་དང་ཚོགས་པ་སྒེར་བ་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན། གསར་འགོད་པའི་ལས་རིགས་གཉེར་མཁན་ཁག་ཅིག་ལ་ཉིན་རེར་དྲ་ཐོག་ཏུ་དུས་ཚོད་ཇི་ཙམ་གཏོང་གི་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་དྲི་བ་བཏང་བ་ཡིན། ང་ལ་རག་པའི་ལན་ནི། ཆ་སྙོམས་བྱས་ན་མི་རེས་ཉིན་རེར་དྲ་ཐོག་ཏུ་དུས་ཚོད་བཅུ་གཉིས་ལྷག་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དེ་རེད། འདིས་ཅི་ཞིག་སྟོན་ནམ་ཞེ་ན། བོད་རིགས་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་ཡང་དྲ་ཐོག་ཏུ་མི་ཚེ་སྐྱེལ་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་ལ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་རེད། ཉིན་རེའི་དུས་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་དྲ་ཐོག་ཏུ་གཏོང་བ་འདིས་མི་ཚེའི་ལས་དོན་མང་པོ་ཞིག་དྲ་ཐོག་ཏུ་སྒྲུབ་བཞིན་པ་སྟོན། ཇི་ཙམ་དྲ་ཐོག་ཏུ་ལས་ཀ་མང་བ་བྱས་ན། དེ་ཙམ་དྲ་ཐོག་ནི་མི་ཚེའི་གྲུབ་ཆ་ཞིག་ཆགས་བཞིན་པ་དེ་རེད། འོ་ན། དྲ་ཐོག་ནས་མི་ཚེའི་ལས་དོན་མང་པོ་ཞིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། དྲ་ཐོག་ནས་བདེ་འཇགས་དང་ཉེན་སྲུང་གལ་མི་ཆེའམ། ངེད་ཀྱི་བསམ་པར། དྲ་ཐོག་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་གི་ཡིན་ན། གཤམ་གྱི་ལས་ཁ་བཅུ་འདི་སེམས་ལ་ཉེ་བར་འཇོག་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་འདོད།\n༡) ནང་དང་ལས་ཀ་གཉིས་ཀར། ཁྱེད་ཀྱི་བེ་ཧྥེ་དྲ་ལམ་དེ་ཉེན་སྲུང་ཡོད་པ་བྱོས།\nསྐུད་མེད་དྲ་ལམ་གྱི་ཆེད་དུ་ཉེན་སྲུང་གི་ལྡེ་མིག་བརྟན་པོ་བཟོ་རྒྱུ་མ་བརྗེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྐུད་ཡོད་དྲ་ལམ་དང་མི་འདྲ་པར། བ་ཧྥེ་(Wifi)ཡིས་རླུང་འཕྲིན་གྱི་འོད་རླབས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་རྐྱེན། དེ་ཡི་བརྡ་རྟགས་དེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཁྱིམ་དང་ལས་ཁུངས་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ནས་བརྒལ་ཏེ་འགྲོ་ཐུབ། གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱི་སྐུད་ལམ་གྱི་དྲ་ལམ་དེ་བདེ་འཇགས་མིན་ཚེ། གཞན་གྱིས་ཁྱེད་ཀྱི་བ་ཧྥེ་ཡི་བརྡ་རྟགས་ཡོད་ས་གང་རུང་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་དྲ་ཐོག་ཏུ་ཅི་ཞིག་ལས་བཞིན་པར་ལྐོག་ལྟ་བྱེད་ཐུབ་པ་མ་ཟད་ད་དུང་ཁྱེད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ནས་གནས་ཚུལ་ཡང་བརྐུ་ཐུབ། ཉེན་སྲུང་མེད་པའི་སྐུད་མེད་དྲ་ལམ་སྒོ་འབྱེད་པ་ནི། ཁྱེད་ཀྱིས་རང་གི་ཁང་པའི་སྒེ་ཕྱེས་ནས་གཞན་ལ་ནང་གི་ཅ་ལག་བརྐུ་བཅུག་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། དེར་བརྟེན། སྐུད་མེད་དྲ་ལམ་ལ་གསང་ཚིག་བརྟན་པོ་བཟོ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ།\nགལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ལ་དྲ་འབུའི་གཏོར་རྒོལ་ཐེབས་ཡོད་ཚེ། དྲ་ཐོག་གི་ཉེན་སྲུང་གི་ཆེད་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་གྲ་སྒྲིག་དང་གཟབ་ནན་བྱས་བ་ཚང་མ་འཕྲོ་བརླག་ལྟ་བུ་རེད། དེར་བརྟེན། བདུན་གཅིག་གི་ནང་ལ་ཉུང་མཐར་ཡང་ཐེངས་རེར་སོ་སོའི་གློག་ཀླད་གཙང་བཟོ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་པའི་དྲ་འབུ་གཙང་བཟོའི་མཉེན་ཆས་རིགས་ལ་ཡང་དྲ་འབུས་གཏོར་སྐྱོན་ཐེབས་སྲིད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ང་ཚོར་རག་པའི་དྲ་འབུ་མང་པོ་ཞིག་ནི་ཆེད་དུ་ང་ཚོ་གཏོར་བཅོམ་གཏོང་བར་དམིགས་ནས་བཟོས་བ་ཤ་སྟག་རེད། དེར་བརྟེན། དྲ་འབུ་ཚང་མར་དྲ་འབུ་གཙང་བཟོའི་མཉེན་ཆས་ཡོད་ན་ཡང་གཙང་བཟོ་བྱེད་ཁག་པོ་རེད། གལ་སྲིད། ཁྱེད་ནས་སོ་སོའི་གློག་ཀླད་ལ་ནམ་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བའི་རྟགས་མཚན་མངོན་པའམ་ཡང་ན་དྲ་འབུ་སླེབས་ཡོད་པ་ཤེས་ཚེ། དེ་གཙང་བཟོ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་དང་མགྱོགས་ཤོས་ནི། གློག་ཀླད་ཀྱི་བཀོལ་སྤྱོད་མ་ལག་(Operating system) བསྐྱར་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན།\nང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སོ་སོའི་དྲ་ཐོག་གི་གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་སོགས་ཀྱི་སླད་དུ། གསང་ཚིག་མགོ་རྙོག་པོ་དང་བརྟན་པོ་བཟོ་བར་ལེ་ལོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ། གསང་ཚིག་ཧ་ཅང་ལས་སླ་བོ་དང་སེམས་ལ་དྲན་ཆོག་ཆོག་དེ་འདྲ་བཟོ་གི་ཡོད། གསང་ཚིག་ལས་སླ་བོ་དང་དྲན་ཆོག་ཆོག་དེ་འདྲ་བཟོས་ན། དེ་མི་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཚོད་དཔག་བྱེད་སླ་བ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ། ང་ཚོས་གསང་ཚིག་དེ་བོད་དང་བོད་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་འབྲེལ་བའི་ལོ་དང་ཟླ་བ། དུས་དྲན་སོགས་ཀྱི་མིང་བཀོལ་ནས་བཟོ་གིཡོད་པ་མ་ཟད་། ད་དུང་། སོ་སོའི་སྐྱེས་ཡུལ་དང་སྐྱེས་ཚེས། ཕ་མའི་མིང་། དགོན་པ་དང་སློབ་གྲྭ་སོགས་ཀྱི་མིང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད། འདིས་ཅི་ཞིག་སྟོན་གྱི་ཡོད་ཅེ་ན། ང་ཚོས་དྲ་ཐོག་གི་སོ་སོའི་བདེ་འཇགས་ལ་དོ་གལ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་དེ་སྟོན། ད་ནི་སྔོན་ཆད་དང་འདྲ་གི་མ་རེད། གནས་སྟངས་མང་པོ་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། ཇི་ཙམ་ང་ཚོས་ཉེན་སྲུང་མེད་པར་དྲ་ཐོག་གི་གློག་འཕྲིན་དང་འཕྲིན་ཐུང་གླེང་མོལ།(དཔེར་ན། གནམ་ཀླད་(Skype)དང་ཁེ་ཁེ(QQ)།སོགས) སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་བ།(དཔེར་ན། ངོ་དེབ་(Facebook)དང་རིན་རིན་(Renren)ཟེར་བ་སོགས) ཟིན་བྲིས་(འཕྲུལ་སྒྲ་དང་བེས་པོ་ལ་སོགས) སོགས་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་བ་བྱས་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོ་ཉེན་ཁའི་གཡང་ལ་འདེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་བཞིན། མི་མང་པོའི་གློག་འཕྲིན་ལ་གཞན་གྱིས་ལྐོག་ལྟ་དང་ཡིག་ཆ་རྐུ་འཁྱེར། གསང་བ་ཕྱི་འཁྱེར་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འབྱུང་གིན་ཡོད་ཅིང་། འདི་དག་ཀུན་གྱི་འབྱུང་རྩ་ནི་གསང་ཚིག་བརྟན་པོ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན། གསང་ཚིག་མགོ་རྙོག་པོ་བཟོ་རྒྱུ་ནི་དཀའ་མོ་མིན། འདི་རུ་ང་ཚོས་ཁྱོད་ལ་གསང་ཚིག་བརྟན་པོ་དང་མགོ་རྙོག་པོ། རིང་པོ་བཅས་བཟོ་བའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་སྤྲོད། འདི་ནི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཡིན། གསང་ཚིག་དེའི་ཚིག་གྲུབ་ལྟེ་བ་ནི་I am suchafool that I keep forgetting my book at the Library! འདི་ཡིན། ཚིག་གྲུབ་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བློ་ལ་ངེས་ཡང་སླ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཚིག་གྲུབ་འདིའི་མིང་ཚིག་རེ་རེའི་ཚིག་འགོ་མ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་དེ་ཡང་འགའ་རེ་ཡིག་ཆེན་བཟོས་ནས་ད་གཟོད་གསང་ཚིག་ཡག་པོ་ཞིག་བཟོས། གསང་ཚིག་དེ་ནི་IasaftIkfmb@tLཡིན། གསང་ཚིག་འདི་ནི་གཞན་ལ་མཚོན་ལ་ཧ་ཅང་མགོ་རྙོག་པོ་དང་རིང་པོ་བཅས་ཡིན་པ་མ་ཟད་ལས་སླ་བོར་རྐུ་འཁྱེར་བྱེད་ཧ་ཅང་དཀའ། ལྷག་པར་དུ། བརྗོད་རྒྱུ་ཞིག་ལ་གསང་ཚིག་དེ་སུ་གང་ལ་ཡང་མ་སྟོན། ཁྱེད་ཀྱི་གསང་ཚིག་དེ་ཁྱེད་རང་གཅིག་པོའི་ཆེད་དུ་མིན་པར། དེ་ཁྱེད་དང་དྲ་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་མང་པོའི་བདེ་འཇགས་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད།\n༤) བཤེར་ཆས་ཉེན་སྲུང་བྱོས།(HTTPS) ཁྱེད་ཀྱི་དྲ་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་གཙང་བཟོ་བྱོས།\nཁྱེད་ནས་བཤེར་ཆས་ཁ་ཕྱེས་ཐེངས་རེར། ངེས་པར་དུ་དྲ་འབྲེལ་གྱི་འགོར་https://དེ་སྣོན་རོགས། དྲ་ཚིགས་གྲགས་ཅན་རྗེ་མེལ་དང་ངོ་དེབ་སོགས་ཀྱིས་HTTPSདེ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་ན་ཡང་། གཞན་གྱི་འཇབ་རྒོལ་མ་ཡོང་བའི་སླད་དུ། རྗེ་མེལ་ལྟ་བུ་སྒོ་འབྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ gmail.com ལྟ་བུ་མ་བཏགས་པར་ https://gmail.com ཧྲིལ་བོ་བཏགས་ན་ཉེན་སྲུང་གི་ནུས་བ་ཆེ། HTTPS ཡིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉུལ་སའི་དྲ་ཚིགས་དང་དྲ་ཐོག་གི་ལས་ཀ། ད་དུང་ཁྱེད་རང་ནང་འཛུལ་བྱེད་སའི་གློག་འཕྲིན་སོགས་ཚང་མ་གསང་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ནི། གཞན་གྱིས་ཁྱེད་ཀྱིས་དྲ་ཚིགས་གང་བསྔོགས་གི་ཡོད་པ་དང་གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་གང་ལ་འཛུལ་གི་ཡོད་པ་སོགས་བལྟ་མི་ཐུབ།\nསེམས་ལ་ཉར་རྒྱུ་ཞིག་ལ། ཁྱེད་ནས་སྒེར་གྱི་གློག་ཀླད་དང་སྤྱི་སྤྱོད་གློག་ཀླད་སོགས་གང་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བཏང་རུང་དེའི་རྟག་དུ་ཁྱེད་རང་གི་བཤེར་ཆས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་གསུབ། གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱིས་གྷོ་རྒལ་ཁི་རོམ་(Google Chrome)གི་བཤེར་ཆས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་ཚེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ Incognito window ཟེར་བ་དེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཆོག ཁྱེད་ཀྱིས་བཤེར་ཆས་ཁ་བརྒྱབ་པའི་རྗེས་སུ་ Incognito window ཡིས་ཁྱེད་ཀྱི་བཤེར་ཆས་ཀྱི་འཚོལ་ཞིབ་ལོ་རྒྱུས་དེ་དྲ་ཐོག་ལ་མི་ཉར། ལྦ་མེ་(Fire Fox)བཤེར་ཆས་ལ་གདམ་ཀ་ཡོད་ཅིང་དེ་ལ་ Private Browsingཟེར། ཡིན་ན་ཡང་། སེམས་ལ་ཉར་་དགོས་བ་ཞིག་ལ། བཤེར་ཆས་འདི་ཡིས་ཁྱེད་ཀྱི་དྲ་ཚིགས་གང་ལ་ཉུལ་དང་མ་ལག་གང་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བཏང་མིན་སོགས་ཀྱི་རྐང་རྗེས་མི་འཇོག་ན་ཡང་། ཁྱེད་ལ་དྲ་རྒྱའི་མཐུན་རྐྱེན་སྤྲོད་མཁན་དང་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་། ཁྱོད་ལ་ལྐོག་ལྟ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཁྱེད་ཀྱིས་དྲ་ཚིགས་གང་ལ་ཉུལ་གི་ཡོད་པ་ཤེས་གི་རེད། ད་དུང་། ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་ལ། གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱི་གློག་ཀླད་དུ་དྲ་འབུ་འཛུལ་ཡོད་ཚེ། ཁྱེད་ཀྱིས་མཐེབ་གཞོང་ཐོག་ཅི་ཞིག་བྲིས་བ་དང་ཐ་ན་ཁྱེད་ཀྱི་མིང་དང་གསང་ཚིག་བཅས་ཀྱང་བརྐུ་ལ་ཤོར་སྲིད། དེར་བརྟེན། ནམ་རྒྱུན་ཁྱེད་ཀྱི་གསང་ཚིག་དེ་བཤེར་ཆས་ཁོངས་སུ་ཉར་ཚགས་མ་བྱེད། ལྷག་པར་དུ། གློག་འཕྲིན་སོགས་ལ་ནང་འཛུལ་བྱེད་དུས་གསང་ཚིག་དྲན་པའི་གདམ་ཀ་དེ་ལ་གཡོལ་རོགས།\nདྲ་ཐོག་ཏུ་སྒེར་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་ཉེན་སྲུང་གལ་ཆེན་པའི་བགྲོ་གླེང་མང་ནས་མང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ལྷན་དུ། ཚོང་ལས་ཁང་དང་དངུལ་ཁང་སོགས་ལ་དྲ་ཐོག་ནས་འཇབ་རྒོལ་མང་པོ་བྱུང་བའི་རྗེས་འབྲས་ལྟ་བུར། དྲ་ཐོག་གི་ཞབས་ཞུའི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ར་སྤྲོད་རིམ་པ་གཉིས་(2-Step Verification)བརྒྱུད་དགོས་བའི་བྱེད་ལས་དེ་བྱུང་། གྷོ་རྒལ་(Google)ནི་ར་སྤྲོད་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་དེ་འགོ་འཛུགས་མཁན་ཐོག་མའི་གྲས་ཡིན་ལ་ཁོང་ཚོས་ང་ཚོའི་གསང་ཚིག་གི་སྒང་ལ་ར་སྤྲོད་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་གི་ཡོད། ར་སྤྲོད་རིམ་པ་གཉིས་དེ་ནི། ཁྱེད་ཀྱིས་སོ་སོའི་གློག་འཕྲིན་ཁ་ཕྱེས་ཐེངས་རེར། ཁྱེད་ཀྱི་ལག་འཁྱེར་ཁ་པར་ཐོག་ཨང་ཚབ་ཞིག་འབྱོར་གི་རེད། དེ་ཡང་། ལྷག་པར་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱུན་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་མེད་པའི་གློག་ཀླད་གཞན་པའི་སྟེང་ནས་གློག་འཕྲིན་ཁ་ཕྱེས་ཚེ་དེ་ལྟར་འབྱུང་གི་རེད། གལ་སྲིད། མི་ཞིག་གིས་ཁྱེད་ཀྱི་གསང་ཚིག་ལ་གཏོར་བཅོམ་བཏང་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་གློག་འཕྲིན་ཁོངས་སུ་སིམ་འཛུལ་བྱེད་པར་བརྩམ་ཚེ། ཁྱེད་ཀྱི་ལག་འཁྱེར་ཁ་པར་སྟེང་ལ་ཨང་ཚབ་དེ་འབྱོར་གི་རེད་ལ། ཨང་ཚབ་དེ་མེད་པར་གཞན་སུ་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱི་གློག་འཕྲིན་ཁ་ཕྱེས་ཐུབ་གི་མ་རེད། གློག་འཕྲིན་ཞབས་ཞུ་གྲགས་ཆེ་བའི་རིགས་སྟེ་རྗེ་མེལ་(Gmail)དང་ཡ་ཧོའོ(Yahoo)། ཧོ་ཁྲི་མེལ།(Hotmail) སྒྲི་རོབ་སྤོ་ཁུ་སུ(dropbox)་སོགས་ཀྱིས་བྱེད་ཐབས་འདི་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད།\nཉེ་བའི་ལོ་འགའི་སྔོན་ནས། འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་འཐོར་བའི་བོད་མི་ཚོས་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་དང་ཟིན་བྲིས་སོགས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་འགོ་ཚུགས་ཡོད། སྔོན་ཆད་དང་མི་འདྲ་བར། ང་ཚོས་རང་གི་ནང་མི་དང་གྲོགས་པོ་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར། སྔོན་ཆད་ངོ་མི་ཤེས་བའི་བོད་མི་མང་པོར་སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་བརྒྱུད་ནས་གྲོགས་སྒྲིག་ཐུབ་གི་ཡོད། སྡིངས་ཆ་འདི་ཡིས་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་བགྲོ་གླེང་དང་རྩོད་པ་བཅས་ཀྱི་གླེང་སྟེགས་བསྐྲུན་ཡོད་པ་མ་ཟད་སོ་སོའི་ཉེ་འཁོར་ལ་འབྱུང་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཤེས་རྟོགས་ཀྱང་ལས་སླ་རུ་བཏང་ཡོད། འབྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་འདི་དག་ང་ཚོ་སྐྱེ་བོ་སྒེར་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་གལ་ཆེ་བ་ཆགས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ། དེས་ང་ཚོ་དང་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འཁྱེར་ཡོང་བའི་ཉེན་ཁ་ཡང་ཚད་མཐོ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན། སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་བའི་རིགས་སྟེ་ངོ་དེབ་ལྟ་བུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ན། དུས་རྟག་པར་བདེ་སྲུང་(Security)དང་སྒེར་སྲུང་གི་གདམ་ཀ་(Privacy options)དེ་དག་ངེས་པར་དུ་བེད་སྤྱོད་ཐོངས། ལྷག་པར་དུ། སོ་སོར་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་ཉེར་སྤྱོད་རིགས་ངོ་དེབ་སྟེང་ལ་ནང་འཇུག་མ་བྱེད། སེམས་ལ་དྲན་རྒྱུ་ཞིག་ལ། ངོ་དེབ་སྟེང་ལ་ཡང་ར་སྤྲོད་རིམ་པ་གཉིས་ཅན་གྱིས་བྱེད་ཐབས་དེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཆོག་གི་རེད།\nདྲ་ཐོག་ཏུ་གློག་འཕྲིན་ཞབས་ཞུ་མང་པོ་ཡོད་ཙང་། ང་ཚོར་ཡག་ཤོས་དེ་གདམས་པའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་འཚོལ་བའི་སྐབས་སུ། ང་ཚོས་བལྟ་ས་གཙོ་བོ་ཞིག་གིས་གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་དེ་ཡིས་སྤྲོད་པའི་ཉེན་སྲུང་གི་ནུས་བ་དེ་ཡིན། དེར་བརྟེན། གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་གདེམས་དུས་སེམས་ལ་ངེས་དགོས་བའི་གནད་དོན་གཉིས་ནི། དང་པོ། གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་དེས་HTTPS མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་གི་ཡོད་མེད་བལྟོས། གཉིས་པ། གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་དེ་ལ་རིམ་པ་གཉིས་ཅན་གྱི་ར་སྤྲོད་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་དེ་ཡོད་མེད་བལྟོས། གནད་དོན་འདི་གཉིས་སེམས་ལ་ངེས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ།\nང་ཚོས་སྤྱིར་བཏང་གི་གློག་འཕྲིན་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་གླེང་ཚར་བ་རེད། ད་ནི། ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་གློག་འཕྲིན་བརྒྱུད་ཡིག་ཆ་བགོ་འགྲེམས་བྱེད་སྟངས་སྐོར་ལ་རོབ་ཙམ་གླེང། ང་ཚོས་ཟླ་བ་མང་པོའི་སྔོན་ལ། ཟུར་སྣོན་དང་ཁ་བྲལ་ཟེར་བ་ཞིག་གོ་མྱོང་མི་འདུག་གམ། གང་ཞིག་སྟབས་བདེ་བྱེད་པ་དེས་མཚམས་རེར་ང་ཚོ་ཉེན་ཁའི་གནས་སུ་སྐྱེལ་གི་ཡོད། མི་སྒེར་དང་ཚོང་ལས་ཁང་། སྲིད་གཞུང་བཅས་ཀྱིས་དྲ་འབུ་ཡོད་པའི་གློག་འཕྲིན་བརྒྱུད་ཁྱེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྐུ་འཁྱེར་བྱེད་པ་དང་གཞན་ལ་བཙོང་བ་བཅས་བྱེད་པ་མ་ཟད་། བྱེད་སྟངས་དེས་ཁྱེད་རང་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་ཁྱེད་དང་དྲ་འབྲེལ་ཡོད་མཁན་ཚང་མ་ཡང་བརྡབ་གསིག་ཆེན་པོ་གཏོང་གི་རེད། དྲ་འབུ་ཡོད་པའི་ཟུར་སྣོན་རིགས་ཁ་འབྱེད་པ་དང་དེ་ལ་བལྟ་བ་དེས་ཁྱོད་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཁྱེར་ནས་ཡོང་སྲིད་། ༡) དེ་ཡིས་ཁྱེད་ཀྱི་མིང་དང་གསང་ཚིག་སོགས་ཁྱེད་ཀྱིས་གློག་ཀླད་སྟེང་བྲིས་བ་ཚང་མ་རྐུན་འཁྱེར་ཐུབ། ༢) དེ་ཁྱེད་ཀྱི་པར་ཆས་དང་སྐུད་མེད་ཁ་པར་གྱི་ཁོངས་སུ་འཛུལ་ནས་རྒྱབ་ནས་ཁྱོད་ལ་ལྐོག་ལྟ་དང་ལྐོག་ཉན་བྱེད་ཐུབ། ༣) དེ་ལྐོག་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་གློག་ཀླད་དུ་འཛུལ་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་བསྣོག་ཐུབ། གང་ལྟར། ཇི་སྲིད་ང་ཚོས་ཡིག་ཆ་བགོ་བའི་གོམས་གཤིས་སྡུག་པོ་དེ་བརྗེ་བོ་མ་བརྒྱབ་པར་དུ། ང་ཚོར་རྟག་ཏུ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྲིད་པ་མ་ཟད་མི་ཚེ་གང་བོར་འགྱོད་པ་སྐྱེས་བའི་གནད་དོན་ཡང་འབྱུང་སྲིད་། རྒྱུ་མཚན། དེ་རིང་སང་ཉིན་གྱི་ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་ཆ་ཤས་མང་པོ་ཞིག་དྲ་ཐོག་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད།\nཟུར་སྣོན་བརྒྱུད་ཡིག་ཆ་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ང་ཚོས་ཉེན་སྲུང་ལྡན་པའི་ལམ་ཁ་གཞན་པ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང། གལ་སྲིད་ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེ་མེལ་གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་ཚེ། རྗེ་མེལ་ལ་ Drive (སྔོན་ཆད་འདིའི་མིང་ལ GoogleDocཟེར) ཟེར་བའི་པར་གཞི་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རོགས། གཞན་www.dropbox.comདང www.ge.tt སོགས་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་ཡིག་ཆ་བགོ་བཤའ་བྱས་ནས་ཧ་ཅང་བདེ་འཇགས་དང་ཉེན་སྲུང་ཡག་པོ་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། འདི་དག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་འགོ་ཚུགས།\nང་ཚོར་ཡོད་པའི་གོམས་གཤིས་ངན་པ་གཞན་ཞིག་ནི། སོ་སོའི་གློག་འཕྲིན་ཡིག་ཟམ་ལ་འབྱོར་བའི་འབྲེལ་ཐག་ཡོད་ཚད་ལ་བསྣུན་པ་དེ་རེད། འབྲེལ་ཐག་ཤེས་མ་ཤེས་གཉིས་ལ་བསྣུན་པ་ལ་བརྟེ་ནས་གཞན་གྱིས་ལས་སླ་བོའི་སྒོ་ནས་ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་བརྐུ་འཁྱེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་ཁྱོད་ནས་གཞན་ལ་འབྲེལ་ཐག་ཞིག་ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས་ཚེ། འབྲེལ་ཐག་དེ་ཁ་གཏོར་ནས་གཏོང་རོགས། ( དཔེར་ན https: //youku. com/ འདི་ལྟར) གལ་སྲིད་ཁྱོད་ལ་འབྲེལ་ཐག་ཞིག་འབྱོར་ཚེ། འབྲེལ་ཐག་དེ་གཏོང་མཁན་ངོ་ཤེས་དེ་འདྲ་ཡིན་རུང་། དེར་བསྣུན་རྐྱང་མ་བྱས་པར་འབྲེལ་ཐག་དེ་དངོས་མ་ཡིན་མིན་ལ་བརྟག་དཔྱད་གཏོང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། བརྟག་དཔྱད་གཏོང་སྟངས་ཡག་ཤོས་ནི། འབྲེལ་ཐག་དེའི་སྟེང་ལ་མ་བསྣུན་པར། ཁྱོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཀྱི་ཙི་ཙིའི་མདའ་རྩེ་དེ་ག་ལེར་འབྲེལ་ཐག་དེའི་སྟེང་ལ་ཞོག་དང་། བཤེར་ཆས་ཀྱི་གཤམ་ངོས་སུ་འབྲེལ་ཐག་དེ་བསྐྱར་དུ་ཤར་གི་རེད། གལ་སྲིད་དངོས་མ་ཡིན་ན། འབྲེལ་ཐག་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་ཤར་གི་རེད། གཞན། དྲ་འབུ་ཡོད་པའི་འབྲེལ་ཐག་སྒོ་འབྱེད་པ་ནི་ཟུར་སྣོན་ཁ་ཕྱེས་བ་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད། དྲ་འབུ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་ཐག་དེ་འདྲས་ཁྱེད་རང་དྲ་ངོས་གསར་བ་ཞིག་ཏུ་འཁྲིད་སྲིད་པ་མ་ཟད་ཁྱེད་ཀྱི་གསང་ཚིག་སོགས་ནང་འཇུག་ཡང་བྱེད་འཇུག་སྲིད། བྱེད་ཐབས་འདི་བཀོལ་ནས་མི་མང་པོའི་གསང་ཚིག་སོགས་རྐུན་མར་ཤོར་གྱི་ཡོད། ད་དུང་། དྲ་འབུ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་ཐག་སྒང་ན་བསྣུན་པ་དེས་ཁྱེད་ཀྱི་གློག་ཀླད་སྟེང་ལ་དྲ་འབུ་འབོར་ཆེན་འཁྱེར་ཡོང་སྲིད་པ་མ་ཟད་དེ་ཡིས་ཁྱོད་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཚང་མ་ལྐོག་ལྟ་བྱེད་གི་རེད། ཟུར་སྣོན་ནང་བཞིན། འབྲེལ་ཐག་གང་བྱུང་ལ་མི་བསྣུན་པ་དང་འབྲེལ་ཐག་གང་བྱུང་གཞན་ལ་མི་གཏོང་བའི་གོམས་གཤིས་དེ་འཇགས་པར་བྱེད་པ་ལ། འབྲེལ་ཐག་གཏོང་དུས་འབྲེལ་ཐག་ཁ་གཏོར་ནས་གཏོང་རོགས། འབྲེལ་ཐག་འབྱོར་ན་དེ་ལ་ངེས་པར་དུ་བརྟག་དཔྱད་གཏོང་རོགས།\n༡༠) ཡིད་རྟོན་འཕེར་བའི་དྲ་བ་ནས་མཉེན་ཆས་ཕབ་ལེན་བྱོས། དུས་རྟག་དུ་མཉེན་ཆས་རིགས་གསར་སྣོན་བྱོས།\nང་ཚོས་སོ་སོའི་ལས་ཀའི་ཆེད་དུའམ་ཡང་ན་སོ་སོ་སྐྱིད་པའི་སླད་དུ། ང་ཚོས་དྲ་ཐོག་ནས་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་ཡོད་པར་མཐོང་བ་མང་པོ་ཞིག་ཕབ་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ང་ཚོས་མཉེན་ཆས་ཤིག་ཡིན་ན་དེ་གང་ནས་ཕབ་ལེན་བྱེད་དང་དེ་བརྟན་པོ་ཅི་ཙམ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་དེ་ཙམ་གཏོང་གི་མེད། དྲ་འབུ་ཡོད་པའི་མཉེན་ཆས་རིགས་ཀྱིསང་ཚོའི་གློག་ཀླད་ཀྱི་མ་ལག་ཧྲིལ་བོར་དལ་བར་གཏོང་སྲིད་ལ་ང་ཚོའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བརྐུ་འཁྱེར་ཡང་བྱེད་སྲིད། འདི་ཡིས་མཚམས་རེར། འཇབ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་ང་ཚོའི་གློག་ཀླད་བརྒྱུད་གཞན་གྱི་གནས་ཚུལ་བརྐུ་བའི་ཟམ་པ་ལྟ་བུའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་བསྐྲུན་སྲིད། དེར་བརྟེན། མཉེན་ཆས་ངོ་ཤེས་མི་ཤེས་གཉིས་ཀ་ཕབ་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་བ་མ་ཟད། གལ་སྲིད་ངེས་པར་དུ་ཕབ་ལེན་བྱེད་དགོས་ཚེ། མཉེན་ཆས་དེའི་ཁུངས་ཨ་མའམ་དྲ་ཚིགས་ངོ་མ་དེ་ནས་ཕབ་ལེན་བྱེད་དགོས། ལྷག་པར་དུ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཕབ་ལེན་ཟིན་པའི་མཉེན་ཆས་ཡག་པོའི་རིགས་དེ་ཚོ་ཡང་དུས་ནས་དུས་སུ་གསར་སྣོན་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ།\nགོང་ངོས : བསེ་རག་ཞེས་པ་ནི་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་གནོད་པ་ཇི་འདྲ་སྐྱེལ་བ་རེད།


གླུ་གཞས་ནི་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་པའི་རྩོམ་རིག་གི་མངོན་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། སྒྲུང་གླུ་ལེན་སྐབས་མི་གཅིག་གམ་མི་མང་པོས་མཉམ་དུ་ལེན་སྲོལ་གང་རུང་ཡོད་ལ་རོལ་ཆ་དཀྲོལ་བ་དང་མི་དཀྲོལ་བའི་སྲོལ་གཉིས་ཀ་ཡོད། བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་གནའ་དུས་ཡི་གེ་མེད་སྐབས་ནས་གླུ་གཞས་ཐོག་ནས་རང་རང་གི་འཚོ་བ་དང་བསམ་པའི་བརྩེ་དུང༌། ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་ཉམས་མྱོང་བརྒྱུད་སྤེལ་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཡོད།\n1. གླིང་སྒྲུང༌། དེ་ནི་གནའ་བོའི་གླིང་དང་ཧོར་སོགས་ཚོ་བ་ཁག་བར་དམག་འཁྲུག་ལངས་པའི་སྐོར་བཀོད་དེ་བོད་སིལ་བུར་ཐོར་རྗེས་ཀྱི་ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱ་བཞི་བརྒྱའི་རིང་བོད་ཟང་ཟིང་དུ་གྱུར་ནས་མི་དམངས་ལ་དཀའ་ངལ་བྱུང་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། གླིང་སྒྲུང་གི་མགོ་ནས་མཇུག་བར་སྒྲུང་གླུ་སྤེལ་མ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་དང༌། གླུ་དེ་ཚོ་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་ཧ་ཅང་གཏོང་དགའ་པོ་དང་ཉན་སྤྲོ་པོ་བྱེད་པ་མ་ཟད། གླུ་དེ་ཚོའི་ནང་བོད་རིགས་ཀྱི་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་གཏམ་དཔེ་དང༌། དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་མང་པོ་ཞིག་འདུས་ཡོད་པ་དེ་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་མིང་མཛོད་ཅིག་རེད་ཅེས་ལབ་ཆོག\n3. མགུར་གླུ། ཏུན་ཧོང་གི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ནང་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་སྐབས་སུ་མགུར་གླུའི་སྐོར་བཀོད་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་ནས་སྐབས་དེ་དུས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མགུར་གླུ་ཁྱབ་ཡོད་པ་ཤེས་ནུས། ཕྱིས་སུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་དུ་དར་རྗེས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཚོས་མགུར་གླུའི་ཐོག་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་སྟབས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གླུ་མ་གཏམ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་འདིར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པར་གྱུར། ཁྱད་པར་དུ་མར་པ་ལོ་ཙཱ་གུ་དང་མི་ལ་རས་པ་སོགས་ཀྱི་རྗེས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དགེ་སློབ་ཁྲོད་མགུར་གླུ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང༌།\n4. བསྟོད་པ་དང་བཤད་པ། ང་ཚོས་《རྦ་བཞེད་》ནང༌། བཙནཔོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ (815-857 ལོ་ ) གྱིས་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་གྲུབ་རྗེས་ཀྱི་རབ་གནས་ཐོག་གནང་བའི་བསྟོད་བཤད་དེ་མཐོང་ཐུབ། དམངས་ཁྲོད་དུའང་བཤད་པ་ཧ་ཅང་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། མི་གཅིག་ཁོ་ནའམ་མི་མང་པོས་མཉམ་དུ་འཆར་ཅན་གྱི་བཤད་པ་འགའ་ཕུལ་བ་ཕུད་སྤྱིར་ན་རང་དགར་གསར་གཏོད་ཀྱིས་འབུལ་གྱི་ཡོད། བསྟོད་པ་ཡང་སྐབས་དེ་དུས་བྱུང་བའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་གླུ་སྤེལ་མའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་རེད། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས་བཤད་ཀྱང་འཚོ་བའི་ཕྱོགས་གང་དང་འབྲེལ་བས་ནང་དོན་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད། བསྟོད་པ་ནི་རྩ་བའི་ཆ་ནས་བསྟོད་ཚིག་ཀློག་གིན་དུ་གླུ་ལེན་པའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་མ་ལོངས་ལོ་ཟླའི་ནང་དར་རྒྱས་ཕུན་ཚོགས་དང་བྱ་བ་ལམ་ལྷོངས་ཡོང་རྒྱུའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་བ་ཞིག་རེད།\n6. བླ་མ་མ་ཎི་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་སོགས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རིགས་མི་འདྲ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ས་བོན་ཁྲོད་ཆགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེར་ཐུན་མོང་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་སྟངས་རིགས་གཉིས་ཡོད། བླ་མ་མ་ཎི་ནི་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་སྔོན་ལ་བྱུང་བ་དང༌། ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་ལ། ནང་དོན་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཟབ་མོ་མངོན་གྱི་ཡོད།\n7. འབྲས་དཀར་ནི་ལོ་གསར་སྐབས་དང་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཉིན་མོར་སྒོ་རྩར་ཡོང་ནས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་བསྟོད་པ་འབུལ་བའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་པར་ཟེར། ཁོ་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་ཧ་ཅང་དམའ་པོ་ཡིན་པ་དང༌། རྩ་བའི་ཆ་ནས་ལག་པར་འབྲས་རྒྱུག་དང༌། ཕྲག་ཏུ་གདོང་འབག ཨམ་ཕྲག་ཏུ་ཤིང་ཕོར་བཅས་བཅངས་ནས་སློང་མོའི་འཁྲབ་སྟོན་ཞུ་གི་ཡོད།\n8. སྒྲ་སྙན་ཞབས་བྲོ། སྒྲ་སྙན་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་བོད་རིགས་ཀྱི་རོལ་ཆའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་ཞིང༌། དེར་རྒྱུས་སྐུད་བརྒྱད་བྱས་པ་དང༌། བཅུ་དྲུག་བྱས་པ། ཉི་ཤུ་བྱས་པ། དྲུག་བྱས་པ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་ནང་ནས་རྒྱུས་སྐུད་དྲུག་བྱས་པ་མང་ཤོས་དང་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་རེད། ས་ཁུལ་སོ་སོའི་སྒྲ་སྙན་ཞབས་བྲོའི་ནང་དོན་རྩ་བའི་ཆ་ནས་གཅིག་པ་ཡིན་རུང་སྒྲ་སྙན་གཏོང་སྟངས་ཐད་ཁྱད་པར་ཡོད།


The Twenty-Fourth Ganden Tripa, Jampa Gyatso - The Treasury of Lives: A Biographical Encyclopedia of Tibet, Inner Asia and the Himalayan Region\nབྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་ཉེར་བཞི་པ་ཡིན་ཞིང་། ཕྱི་ལོ་༡༥༧༥ ནས་༡༥༨༢ བར་ཁྲི་པ་མཛད། དེའི་གོང་དུ་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་དང་། དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་། སྟག་རྩེ་རིན་ཆེན་སྒང་དགོན་པ་སོགས་ཀྱི་མཁན་པོ་གནང་། ཁོང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་གནང་སྐབས་གདན་སའི་སློབ་གཉེར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་གནང་མཛད། དེ་བཞིན་རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་གོས་སྐུ་དྲས་དྲུབ་མ་ཆེ་ལེགས་ཤིག་གསར་བཞེངས་མཛད།\nདགའ་ལྡན་ཁྲི་པ ༢༤ བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།\nb.1516 - d.1590\nTwenty-Fourth Ganden Tripa of Ganden\nམིང་གི་རྣམ་གྲངས།: བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།; ཆོས་རྗེ་མངོན་དགའ་བ།; དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན ༢༤ བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།; དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ ༢༤ བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།; ཁྲི་ཆེན ༢༤།; མངོན་དགའ་བ་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།; ཞོགས་པ་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།\nWylie: dga' ldan khri pa 24 byams pa rgya mtsho\nGrags pa'byungs gnas and Blo bzang mkhas grub. 1992.Gangs can mkhas sgrub rim byon ming mdzod.Kan su'u mi rigs dpe skrun khang, pp. 1367-1368\nGrong khyer lha sa srid gros lo rgyus rig gnas dpyad yig rgyu cha rtsom ’bri au yon lhan khang. 1964.Dga’ ldan dgon pa dang brag yer pa’i lo rgyus, grong khyer lha sa’i lo rgyus rig gnas deb 02.Bod ljongs shin hwa par ’debs bzo grwa khang, p. 63.\nSde srid sangs rgyas rgya mtsho. 1989 (1698).Dga' ldan chos 'byung baiDU r+ya ser po. Beijing: Krung go bod kyi shes rig dpe skrun khang, p. 85.