Bodhisattvayogācāracatuḥśatakaṭīkā of Candrakīrti\nThe Four Hundred Treatise\nbstan bcos bzhi brgya pa zhes bya ba'i tshig le'ur byas pa\nbyang chub sems dpa'i rnal 'byor spyod pa bzhi brgya pa'i rgya cher 'grel pa\nWere someone subject to the ruler of the three worlds, himself not subject to an agent of death, to sleep relaxedly, what else could be more wrong than that?\nདེ་ལས་མ་རུངས་གཞན་ཅི་ཡོད། ། 1.1\nདེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོ་བཞིས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མི་རྟག་པའོ། །གང་དག་མི་རྟག་པ་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་དག་ནི་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་གཙང་བའོ། །གང་དག་མི་གཙང་བ་དེ་དག་ནི་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་འོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ང་དང་ངའི་འབྱུང་བར་མི་འོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བདག་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བས་གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྔ་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་དྲུག་པས་ཉོན་མོངས་པ་དཔྱད་དོ། །བདུན་པས་ནི་ཡུལ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཡུལ་དཔྱད་དོ། །ཡུལ་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་ཤིང་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་དོན་དམ་པ་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཉན་པར་འདོད་པའི་སློབ་མའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །\nདེ་འདི་ད་ལྟའི་སྙན་དངགས་མཁན་གྱིས་རྣམ་གཉིས་བྱས། །བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་དེ་ནི་ད་ལྟའི་སྙན་དངགས་མཁན་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོང་གིས་ཇི་ལྟར་བཀོད་པ་ཕྱེ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ཏེ། གཅིག་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་བརྒྱ་པ་ཉིད་དུའོ། །གཞན་ནི་རྩོད་པ་བརྒྱ་པ་ཉིད་དུའོ། །ད་ནི་བདག་གིས་གཅིག་ཏུ་དེ་རྣམས་དབྱེ་བར་བྱ། །ད་ནི་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་དེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་བདག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་དང་བཀོད་པ་སྔ་མ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མཐའ་དག་བླངས་པས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ན་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་འདི་ནི།\nའདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་ནི་སིངྒ་ལའི་གླིང་དུ་འཁྲུངས་པ་སིངྒ་ལའི་གླིང་གི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཞིག་སྟེ་མཐར་རྒྱལ་ཚབ་བོར་ནས་དེ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་ལྟར་འོངས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཉེ་གནས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་འདིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་བྱས་ནས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེའི་གཞུང་ལུགས་སོ་སོར་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་བབ་ཅོལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་འདི་ནི། །\nདང་པོའི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོག་པ་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྒྱ་པ་ཡིན་ལ། འཛིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འཆོས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་ཏེ། བཞི་ཡང་དེ་དག་ཡིན་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་ཡང་ཡིན་ནོ། །\nགང་ལ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མངའ་བདག །རང་ཉིད་འཆི་བདག་བྱེད་པོ་མེད། །\nཡོད་དེས་རྣལ་བཞིན་གཉིད་ལོག་ན། །དེ་ལས་མ་རུངས་གཞན་ཅི་ཡོད། ། 1 །\nསངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་འདི་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གདོན་མི་ཟ་བ་ཁོ་ནར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྩོམ་པར་སྟོན་པ་ལ་མཆོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས།\nཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་བཅོས་དབུ་མའི་རྩ་བ་ལས་ཐོག་མར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་བརྗོད་པར་མཛད་ལ། བསྟན་བཅོས་འདི་ཡང་བསྟན་བཅོས་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལོགས་སུ་བསྟོད་པ་བརྗོད་པ་ཉེ་བར་མ་བཀོད་དོ་ཞེའོ། །འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དག་རེ་རེ་ལ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་འབངས་ཀྱིས་སྦྱར་བའི་དཔེ་རྣམས་འདོན་པ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །\nBeing alive does not avert death and one should not trust in just that\nOne is born in order to die; one is dependent and liable to rebirth. It appears that death is obligatory and life is not.\nགསོན་པ་བྱ་བ་མིན་ལྟར་རོ། ། 1.2\nདེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྒྱུར་བྱས་ནས་གདགས་པའི་གང་ཟག་ནི་སྐྱེ་བའི་གནས་དེ་དང་དེར་འཇིག་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇིག་པས་འཇིག་རྟེན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྟེ། །རང་གི་དོན་ལ་ཥན་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་པོ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གམ། གང་ཀླུའི་འཇིག་རྟེན་དང་། མི་དང་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་འཆི་བདག་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་བྱ་བ་ལ་མངའ་བཙན་པའི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་འདིའི་མངའ་བདག་གོ། །\nདེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཕམ་པར་མཛད་པ་ལ་འཆི་བདག་གི་བསྙེངས་པ་མི་མངའ་ཞིང་། དེས་བསྟན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་འོད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྦྱང་བར་བྱས་ཤིང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྒ་ཤི་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཆི་བདག་གི་འཇིགས་པ་མེད་མོད་ཀྱི། གང་ཞིག་འཕགས་པའི་ལམ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ཤིང་། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འདི་ཉིད་དུ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་འཆིང་བ་ལས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བ་དེ་ནི་འཆི་བདག་དོན་པོ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་གང་ལ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ཡང་བདག་པོ་རང་ཉིད་འཆི་བདག་གི་རྒྱལ་པོ་གཞན་གྱིས་རབ་ཏུ་མ་སྦྱར་བ་དང་། གཞན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆད་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པ། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་གཞན་དག་གིས་སླར་བཟློག་ཏུ་མེད་པ། རལ་གྲི་རྣོན་པོ་གདེངས་པ་ལྟར་སྲོག་གཅོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡོད་པ། གསོན་པ་དེ་ལ་རག་ལས་པ་དེས་འཆི་ལྟས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ལྟར་རམ་སྐྲའམ་གོས་ལ་མེ་ཤོར་བ་ལྟར་བྱས་ཏེ་བག་ཡོད་པར་སྤྱོད་པས་དེ་ཕྱིར་བཅོ་བ་དག་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། བྱ་བ་བྱས་པ་ལྟར་འཆོས་ཤིང་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པར་རྣལ་མ་བཞིན་གཉིད་ལོག་ན་ནི། དེ་ལས་མ་རུངས་གཞན་ཅི་ཡོད་དེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གང་ཟག་བག་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་མ་རུངས་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འཆི་བདག་གི་ཆད་པའི་དཀྱིལ་ན་གནས་བཞིན་དུ་རྣལ་མ་བཞིན་དུ་གཉིད་ལོག་ཅིང་དེའི་ཕྱིར་བཅོ་བའི་ཆོ་གར་འཕགས་པའི་ལམ་མ་བསྐྱེད་པ་ལ་གུས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་མ་རུངས་པ་ཡིན་ནོ། །\nདེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཆད་པ་དྲུག་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཆི་བདག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གནས་པས་ནི་གོར་མ་ཆག་པར་བག་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། མར་མེ་འདེགས་པས་རབ་ཏུ་བཀྱོན་པར་བྱས་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་གྲོང་དུ་བསྡད་པའི་མི་བཞིན་ནོ། །\nརྒྱལ་པོས་རི་མོ་ཆེར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་བློན་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་མར་མེ་འཛིན་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་རྒྱལ་པོ་སླས་དང་འཁོར་དང་བཅས་པ་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་སྤྱན་དྲངས་ནས་རི་མོ་ཆེར་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་དང་། སེམས་མགུ་བར་མ་བྱས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་ཅི་ནས་བློན་པོ་གསོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ལོག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ལ་དེས་ཀྱང་རང་གི་རྒུད་པ་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་གུས་པ་དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པར་གྲག་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བག་ཡོད་པ་ལ་གནས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཆི་བདག་གི་རྒྱལ་པོ་གནོད་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །\nཡང་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ལམ་བཟང་པོ་ནོར་ནས་འབྲོག་དགོན་པ་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བག་མེད་པས་འཇིགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གྲོང་ཞིག་ཏུ་ཡིད་བརྟན་པར་བྱས་ཏེ་བཅོམ་ཞིང་ཤི་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་གྲོང་འཆི་བདག་གི་ཆད་པ་ཉེ་བར་བག་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་སྡོད་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་འཆི་བདག་གིས་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །\nབག་ཡོད་བདུད་རྩིའི་གནས་ཏེ་བག་མེད་པ། །འཆི་བའི་གནས་སུ་ཞེས་བཤད་དོ། །\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མངའ་བདག་འཆི་བདག་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་དེ་བས་ཆེས་སྔར་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་པོ་བྱ་བ་གསོན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་ལས་ན་དེའི་བར་དུ་འཆི་བདག་ལ་མི་འཇིགས་ཏེ། སྐྱེས་པ་ཙམ་ལ་འཆི་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །\nབཤད་པར་བྱ་སྟེ། གསོན་པ་ལ་ནི་འཆི་བདག་གི་འཇིགས་པ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འཆི་བའི་དོན་དུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །\nའཆི་བར་བྱ་ཕྱིར་སྐྱེས་གྱུར་ཅིང་། །གཞན་དབང་འགྲོ་བའི་ངང་ཅན་ལ། །\nའཆི་བ་བྱ་བ་ལྟར་སྣང་སྟེ། །གསོན་པ་བྱ་བ་མིན་ལྟར་རོ། །2།\nརྒ་ཤི་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་འཆི་བའི་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། འཆི་བའི་ཆེད་དུ་དང་པོ་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་ན། འཆི་བར་བྱ་ཕྱིར་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །འཆི་བདག་དང་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་རྒུད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་དབང་མེད་ཅིང་འཆི་བའི་ལམ་ན་གནས་པའོ། །རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་གཤེད་མ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་འཆི་བདག་གི་ཐད་དུ་བཀྲི་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འགྲོ་བའི་ངང་ཅན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གསད་པར་བྱ་བའི་མགོ་བོ་གཅོད་པ་ལྟར་མཐར་ཡང་འཆི་བས་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་རྣམས་སུ་དེའི་དོན་ཁོ་ནར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་དེ་ལ་འཆི་བ་བྱ་བ་ལྟར་མཐོང་གི་གསོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་ཞུགས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་ཡང་གསོན་པ་ལ་རེ་བས་བདག་ཉིད་བསླུ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བའོ། །འདིར་མིའི་དཔའ་བོའི་ཐོག་མའི་མཚན་མོ་ནི།\nཞེས་བཤད་དེ། ཞག་བགྲངས་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་ཉ་དང་། རྔ་མོ་ལ་ཞོན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་མོ་དང་། གཤེད་བྱེད་མོ་བསླང་བ་བཞིན་ནོ། །\nདཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་གཏུམ་པོ་མ་རུངས་པ་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བགྲངས་པའི་ཞག་ལ་འོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངགས་པའི་ཕོ་ཉའི་བྱ་བ་ནི་འོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་འདུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྐྱེས་པའི་བྱ་བ་ཡང་འཆི་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གསོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་གསོན་པ་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །\nཡང་དཔེར་ན་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་མོ་ཞིག་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ་ཁྱིམ་སྒོ་ན་འདུག་པའི་རྔ་མོ་ལ་འགོམ་པར་ཞུགས་པ་དང་། རྔ་མོ་དེས་འདི་ནི་རྐྱེན་བུ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་ཤེས་ཏེ་ལངས་ནས་ཆས་ཤིང་། དེ་ཡང་དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་འཆི་བའི་གཞན་གྱི་དབང་སྟེ། འཆི་བ་ལ་རག་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །\nཡང་ཇི་ལྟར་གཞན་གསད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཤེད་བྱེད་བསླང་བ་དང་། གཞན་གསོད་པར་མ་ནུས་པས་སློང་བ་པོ་དེ་ཉིད་བསད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་གནས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་འཆི་བ་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གསོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གསོན་པ་ནི་སློང་བ་པོ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །\nRefuting lack of fear through thinking one will live long\nYou see the past as short and the future in the opposite way. You consider equals as if unequal! That clearly is likeacry of fear!\nགསལ་བར་འཇིགས་པའི་འོ་དོད་འདྲ། ། 1.3\nའདིར་འཆི་བ་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་གསོན་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེང་སང་ན་མི་རྣམས་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པ་ཡིན་ལ། བདག་གི་དང་པོ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ནི་འདས་ལ། བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི་མ་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་ཏེ་ཕྱིས་འཆི་བདག་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་དུས་རིང་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གསོན་པའི་རེ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །\nཁྱོད་ཀྱིས་འདས་དུས་ཐུང་ངུ་ལྟར། །མཐོང་ཞིང་མ་འོངས་གཞན་དུ་ན། །\nཁྱོད་མཉམ་མི་མཉམ་ལྟར་སེམས་དེ། །གསལ་བར་འཇིགས་པའི་འོ་དོད་འདྲ། །3།\nཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་ལས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆེས་ཉུང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བཟུང་ནས་ཡིད་བག་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་འདས་པའི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འོངས་པ་དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟར་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་འོངས་པའི་དུས་ཐུང་བའམ་རིང་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་ཡང་ཐུང་བའམ་རིང་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཐུང་བ་དང་རིང་བ་ཉིད་ནི་མ་འོངས་པའི་ཐུང་བ་དང་རིང་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཐུང་བ་དང་རིང་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་མི་ནུས་པས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་དག་མཉམ་པར་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ། གང་འདས་པ་ཁོ་ན་ཐུང་གི་མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་མཉམ་པར་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་པ་དེ་ནི་གསལ་བར་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིགས་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་རིང་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལས་ཡིད་བརྟན་པར་མི་རིགས་ཏེ། འདིས་འཆི་བདག་གི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་གྱུར་པར་རིགས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་བྲམ་ཟེ་དང་། འཇིགས་ནས་བསྟན་པའི་ང་རོ་འདོན་པ་བཞིན་ནོ། །གྲོང་གི་ཁང་མིག་འགའ་ཞིག་ཏུ་དོན་མཐུན་བྱེད་པ་རྡལ་གཅིག་གིས་མཚན་མོ་བསྡད་ནས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་སུ་བཤང་བ་བཏང་སྟེ་ནང་བར་སྔ་བ་ཉིད་དུ་དོང་བར་གྱུར་ཏོ། །\nདེ་དག་གི་ནང་ནས་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་གཉིད་ཀྱིས་བོར་བ་ལ་ཁང་པ་དེ་སྐྱོང་བ་ཞིག་གིས་འོངས་ཏེ་བླངས་ནས་བླུན་པོ་སྨད་པའི་གནས་དག་ཇི་སྲིད་མ་བསྣུན་གྱི་བར་དུ་ལ་མར་བཤང་བ་སོལ་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ནས་དེ་དག་རང་རང་གིས་བཤང་བ་བཏང་བ་སེལ་གྱི། གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པར་གྲག་སྟེ། བྲམ་ཟེ་དེ་དག་ནི་མི་གཙང་བ་ཡང་བདག་གིར་འཛིན་པར་ཞུགས་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་བྲམ་ཟེ་དེ་དག་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཐབས་ཀྱིས་བཤང་བ་སེལ་དུ་བཅུག་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་དག་བཤང་བ་མི་གཙང་བར་མཚུངས་ཀྱང་འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་མཉམ་པར་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ཐུང་བ་དང་རིང་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅད་དུ་མེད་པར་མཉམ་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐུང་བ་ཟད་ལ་རིང་བ་ལུས་སོ་སྙམ་དུ་མི་མཉམ་པར་མཐོང་ངོ་། །\nཡང་དཔེར་ན་ལམ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པར་ཞུགས་པ་ཞིག་རྐུན་པོའི་ཚོགས་ཉེ་བར་གནས་པས་འཇིགས་བཞིན་དུ་ཡང་མི་འཇིགས་པ་སྐད་དུ་སྨྲས་ཤིང་། དེས་འཇིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་སོང་ངོ་། །མང་པོ་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་འཆི་བའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་པར་སྨྲ་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་དབུགས་ཕྱུང་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །\nNot fearing death because it is common to all is inappropriate\nBecause it is common to others also, you have no fear of death. Does the affliction (bādha) of someone else cause [you] pain by way of envy?\nསྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་འགྱུར་རམ། ། 1.4\nགཞན་དག་ལ་འང་སྤྱི་ཐུན་ཕྱིར། །ཁྱོད་ལ་འཆི་བའི་འཇིགས་མེད་ན། །\nགཅིག་ལ་གནོད་གང་དེ་ཕྲག་དོག །སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་འགྱུར་རམ། །4།\nགལ་ཏེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གནོད་པས་གཞན་ལ་མི་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། མི་བཟོད་པའི་རྟེན་ཕྲག་དོག་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོམས་ཤིང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་ལྷགས་པ་ལས་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་ཡིད་བརྟན་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མེས་བསྲེགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གཞན་ལ་ཕྲག་དོག་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བསྲེག་བྱ་འཇོམས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གང་ཕྲག་དོག་མེད་པར་འཇོམས་པ། ཡུལ་ཡང་དག་པར་ལྷགས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཡང་ཡིན་པས་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཡིད་བརྟན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ཕྲག་དོག་གིས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བླ་ལྷག་སྲིད་ཀྱི། ཕྲག་དོག་གི་དངོས་པོ་ཡུལ་ཡང་དག་པར་ལྷགས་པས་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྲག་པའི་གནས་སུ་མཁས་པའི་སྐྲག་པ་ཉིད་རིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། གྲོང་པའི་དཔྱ་དབུལ་བ་དང་ཆོམ་རྐུན་གྱི་དེད་དཔོན་གསད་བྱ་བཞིན་ནོ། །\nཇི་ལྟར་གྲོང་པ་རྣམས་དཔྱ་དབུལ་བའི་དུས་སུ་ཐོག་མར་གང་གཟུང་བ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ལ། ཐམས་ཅད་གཟུང་བའི་ཚེ་ན་ནི་མ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྲག་དོག་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །\nཡང་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོས་ཆོམ་རྐུན་གྱི་དེད་དཔོན་གསད་པར་བྱ་བ་གསད་པར་བྱ་དགོས་ཞེས་བཀའ་ལུང་སྩལ་པ་དང་། དེ་ཡང་ཕྲག་དོག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ལ། ཐམས་ཅད་ལ་བཀའ་སྩལ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་གསད་པ་དེ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འཆི་བ་ལ་མི་འཇིགས་ཤིང་། འགའ་ཞིག་འཆི་བས་འགའ་ཞིག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །\nNot fearing death because of treatments for sickness and aging is inappropriate\nIllness can be cured; old age can be treated. Consequently, you may not fear them. Because there is no cure for the final punishment, clearly you must fear it more!\nཁྱོད་ཆེས་གསལ་བར་དེ་ལ་འཇིགས། ། 1.5\nནད་བཅོ་རྒ་བ་གསོ་བྱ་དེས། །དེ་དག་ལ་ཁྱོད་མི་འཇིགས་མོད། །\nཆད་པ་ཕྱི་མ་བཅོར་མེད་པས། །ཁྱོད་ཆེས་གསལ་བར་དེ་ལ་འཇིགས། །5།\nནད་བཅོས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒ་བ་གསོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱོད་མི་འཇིགས་ལ་རག་མོད། འཆི་བ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་བཟློག་པ་པོ་མི་སྲིད་པས་ཁྱོད་ལ་དེ་ལ་འཇིགས་པ་ཡོད་པར་ཆེས་གསལ་ལོ། །ཆད་པ་ཕྱི་མ་དེ་ནི་བཅོས་སུ་མེད་པ་ཞིག་སྟེ། སྲོག་མཐར་བྱེད་པའི་འཆི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་བཅོས་སུ་མེད་པ་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིགས་པར་བྱ་དགོས་པས་རྒ་བ་དང་ན་བའི་བཅོས་ཀ་ཙམ་ལ་རེ་བའི་སྒོ་ནས་ཁྱོད་བདག་ཉིད་སླུ་བར་མི་རིགས་ཏེ། བློན་པོ་རེངས་པ་བཞིན་དང་། ཁྲུས་མཁན་དང་རྒྱལ་པོའི་ན་བཟའ་བཞིན་ནོ། །\nདཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་བློན་པོ་རེངས་ཤིང་། དེས་དེ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དམག་མངགས་པ་དང་དེས་དེ་འབུལ་གྱིས་བཅོས་པར་གྱུར་ལ། དེ་ནས་གཞན་བཏང་བ་དང་། དེ་ཡང་ཁོ་ན་ལྟར་བཅོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རང་ཉིད་གཤེགས་པ་དང་། དེས་བཅོས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་དག་ཤེས་པར་བྱའོ། །\nཡང་ཇི་ལྟར་ཁྲུས་མཁན་ཞིག་ཁྱིམ་ཁོལ་གྱི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་གོས་དག་ཆུད་གསན་ནས་ཐབས་ཀྱིས་བསྟུན་པར་བྱེད་ཀྱི། གང་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་ན་བཟའ་ཆུད་གསན་པ་དེའི་ཚེ་ན་སླར་བསྟུན་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ན་བཟའ་བརླག་པ་དང་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་དག་རྒྱལ་པོ་མཐར་འགྲོ་ཞོན་ཆད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ན་བཟའ་ཆུད་གསན་ནས་སླར་བསྐྱལ་བར་མི་ནུས་པས།\nའཆི་བདག་ནི་དེ་ལྟར་ཞུ་བས་བཅོས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མ་རིག་པའི་དགྲ་བོ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་འབྱུང་བ་ཅན་དང་འདྲ་བར་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལ་ཡིད་དབྱུང་བར་བྱའོ། །\nNot fearing death because the time of one’s death is uncertain is extremely inappropriate\nDeath is common to all [of us], like cattle about to be slaughtered. Also, when you see others die, why do you not fear the Lord of Death?\nཁྱོད་ལ་འཆི་བདག་འཇིགས་ཅིས་མེད། ། 1.6\nཅི་སྟེ་ངེས་པར་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་མཐུས་ངེས་པར་ལྡོག་ཏུ་མེད་པ་འདི་ནི་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་ད་ལྟར་ངེས་པར་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར།\nཁྱོད་ལ་འཆི་བདག་འཇིགས་ཅིས་མེད། །6།\nགལ་ཏེ་འཆི་བ་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་སྣང་བར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་འཆི་བར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བྱིངས་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་མ་ཞིག་ནི་ཤི་ཟིན་ཞིང་འཆི་བཞིན་པར་རྟོགས་སོ། །དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཆི་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་ཐུན་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །\nདཔེར་ན་གསད་པར་བྱ་བའི་ཕྱུགས་རྣམས་ཀྱི་འཆི་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། གཅིག་གིས་ཅིག་ཤོས་འཆི་བ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །\nདེ་བཞིན་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་པས་རྒྱུ་གང་གིས་ཁྱོད་ལ་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་མི་སྲིད་དེ། དེ་མ་དམིགས་པ་དང་དེ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པ་ཞིག་ན། གཉིས་པོ་འདི་ནི་ཁྱོད་ལ་མི་སྲིད་དེ། འཆི་བདག་གདོལ་པ་གསོན་པའི་ལམ་བཀག་ནས་མདུན་ན་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་བག་མེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། བག་མེད་པས་ཕྱུགས་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ་བསྲོགས་པའི་ཕྱུགས་བཞིན་ནོ། །\nཇི་ལྟར་བཤའ་རིའི་ཕྱུགས་རྣམས་འཆི་བར་མཚུངས་བཞིན་དུ། གང་གི་ཚེ་ཤན་པས་ཕྱུགས་གཅིག་གསད་པའི་ཕྱིར་ཁྲིད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་དག་སོ་གསོད་པར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ་བསྲོགས་པའི་ཕྱུགས་ལྟར་འཆི་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་གཅིག་འཆི་བ་དེའི་ཚེ་བྱིས་པ་གཞན་རྣམས་རྣལ་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །\nIf you think, 'I am eternal', because the time [of your death] is uncertain, [then you forget that] at some time the Lord of Death will harm you any moment.\nཁྱོད་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། ། 1.7\nགང་དག་གལ་ཏེ་འཆི་བ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་མོད་ཀྱིས། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་དུས་མ་ངེས་པས་དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་འཇིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྟོན་བརྒྱའམ་སྟོང་ན་འཆིའོ་ཞེས་ངེས་པར་མི་ཟིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གུས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།\nཁྱོད་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། །7།\nའདིར་དུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ན་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་མེད་པས་བདག་ཐེར་ཟུག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འཆི་བའི་དུས་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་པར་བྱ་དགོས་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆེར་བླུན་པ་ཉིད་དེ། འདིར་དེང་ངམ་དེང་སོང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དུས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཁྱོད་ལ་འཆི་བདག་ཉེ་བར་ལྷགས་ནས་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནས་རང་ཉམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསོན་པའི་དུས་རིང་བར་རེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དོར་ནས། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་ལ་བག་ཡོད་པར་བྱ་བར་རིགས་ཏེ། སྲིན་པོ་བ་གའི་ཟ་རེས་ལ་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །\nཇི་ལྟར་གང་ཟག་གི་ཡུལ་ལ། སྲིན་པོ་བ་གའི་བཟའ་བའི་ཆེད་དུ་གང་ལ་རེས་འོང་བ་དེ་ཉིད་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །\nIf you look towards future advantages (artha), though [your] life is not exhausted, what wise person would say that you are kind [to yourself] when you put your life at stake!\nརྣམ་དཔྱོད་ལྡན་ཞེས་སུ་ཞིག་སྨྲ། ། 1.8\nའདིར་འཆི་བ་ངེས་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དཔའ་བོ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་སྙན་པ་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་ལེན་ཞིང་། གཡུལ་ངོ་མཚོན་ཆ་རྣོན་པོ་བབས་པས་ཉམ་ང་བར་གྱུར་པར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་རྣམས་ནི། རང་གི་བརྟན་པའི་གདེང་གིས་གཞན་གནོད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ནི་སྔར་མ་ཁོ་ན་ལ་མི་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དཔའ་བོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།\nལྡན་ཞེས་མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ། ། 8 །\nའདིར་ཁྱོད་སྲེད་པས་ཚེ་འདིའི་མ་འོངས་པའི་དོན་རྣམས་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ལྟའི། གང་གི་ཆེད་དུ་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དོན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་གསོན་པ་དེ་ཟད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རང་གི་སྲོག་འཚོང་བར་བྱ་བས་མ་འོངས་པའི་དོན་རྣམས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་བདག་འཚོང་བ་ཁྱོད་ལ་བདག་གི་རིག་གོ་ཞེས་མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་སྟེ། སུ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། རྨོངས་པ་ཁོ་ན་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་སྲོག་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ན་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའི། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོང་པའི་བུ་དང་། ཕས་བཙོངས་པའི་བུ་བཞིན་ནོ། །\nཚོང་པའི་བུ་ཞིག་ལ་ཆགས་འབྲེལ་མང་བ་ལ། དེས་ཀྱང་ཕར་ཆགས་པ་ཁོ་ནར་བལྟས་ཀྱི་ཚུར་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཆགས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དགོད་སྐྱོ་བྱས་ནས་དེ་ཕོངས་པར་གྱུར་ཏོ། །\nཡང་བྲམ་ཟེ་ཞིག་ལ་བུ་གསུམ་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དེས་མུ་གེའི་དུས་སུ་ཁྱིམ་ཐབ་ལ་ཡུའུ་བུ་གཅིག་བཙོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་རྒྱལ་བུ་ཞིག་གིས་ཐོས་པར་གྱུར་ཅིང་། དེས་འོངས་ནས་བསླངས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཕས་བུ་ཐུ་བོ་བཟུང་ལ། མས་ཐ་ཆུངས་བཟུང་ངོ་། །དེ་ནས་འབྲིང་པོས་རྒྱལ་བུ་ལ། །ཐུ་བོ་ཕ་ཡིས་བཙོང་བྱ་མིན། །ཐ་ཆུངས་མ་ཡིས་མ་ཡིན་པས། །འབྲིང་པོ་བཙོངས་པར་གྱུར་སྙམ་གྱིས། །རྒྱལ་བུ་ཁོ་བོ་བཀྲི་བར་མཛོད། །ཅེས་སྨྲས་སོ། །\nHaving placed yourself in pawn, why do you commit evil (pāpa) actions? Of course, like the wise, you are completely without attachment to yourself!\nབདག་ལ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བར་ཟད། ། 1.9\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ནོར་གྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ་སྨད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་རང་གི་སྲོག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་དག་ལ་ཡང་སྤྱད་པར་འོས་སོ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།\nའདིར་ཇི་ལྟར་ཆང་ལ་དགའ་བ་ཁ་ཅིག་ཆང་ཁོང་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་བར་ཡང་གཏར་བཅུག་ནས་མྱོས་པར་གྱུར་པའི་ཁུ་བ་ཁོ་ན་འཐུང་གི། བདག་ཉིད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཀྲེན་པ་ལས་གྱུར་པའམ། གཞན་གྱི་དབང་ལས་གྱུར་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་པའི་ཡུལ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལ་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ལ་རྩིས་མེད་པར་བྱས་ཏེ་དེར་བདག་ཉིད་གཏར་བཞག་ནས་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར། འདི་ནི་ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པས་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པས་སྡིག་པ་མི་བྱ་སྟེ། སྨད་འཚོང་མས་གཡོན་ཅན་བཙོངས་པ་དང་། ཆང་གིས་མྱོས་པ་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ། །\nགཡོན་ཅན་ཁ་ཅིག་གིས་སྨད་འཚོང་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་འཇོ་བྱས་པར་གྱུར་ལ། དེར་སྔར་བསགས་པའི་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ཟད་པས་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མ་བྱིན་པར་གྱུར་ཏོ། །ནམ་ཞིག་ན་དེ་ལས་དེའི་བུ་གཉིས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ལ། དེ་དང་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཞིག་ན་ཚོང་དཔོན་འགྲོན་པོ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེས་གཡོན་ཅན་ལ། ཡུ་བུ་གཉིས་ལ་བུ་གཞན་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱིས། བགོད་སྐྱོའི་ཕྱིར་ཚོང་པ་གཞན་དག་འགྲོན་པོའི་ལག་ཏུ་བྱིས་པ་གཉིས་བཙོང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚོང་པ་རང་གི་ཡུལ་དུ་ཆས་པ་དང་། སྨད་འཚོང་མས་གཡོན་ཅན་ལ་ངས་སོང་སྟེ་ཚོང་པ་འགྲོན་པོའི་ཁྱིམ་དུ་གཏེའུ་མར་བསྡད་ཀྱི་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱིས་པ་གཉིས་པ་ལོང་ལ་ཆུང་ཤོས་ལ་ཁྲུས་གྱིས་ལ་ཟར་ཆུག་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། གཡོན་ཅན་གྱིས་ང་འགྲོན་པོའི་ཁྱིམ་དུ་གཏེའུ་མར་བསྡད་ཀྱི་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱིས་པ་གཉིས་ཁུག་ལ་ཐ་ཆུངས་ཁྲུས་བྱེད་དུ་ཆུག་ཅིག་ཟར་ཆུག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་ཏེ། དེས་བྱིས་པ་གཉིས་ཁྲིད་ནས་ས་ཕྱོགས་ལྐུག་པ་ཞིག་ཏུ་བསྡད་པས་ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ་ཚོང་པ་འགྲོན་པོས་གཡོན་ཅན་དེ་བཅིངས་ནས་རང་གི་ཡུལ་དུ་སོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རང་གིས་རང་གཏར་བཞག་ནས་སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་དེ། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །\nཡང་མི་ནོར་མེད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆང་ཁང་དུ་ཕྱིན་ཏེ། རིན་སྦྱིན་པར་བྱ་ཡིས་ཞེས་ཏེ་ཆང་མང་པོ་འཐུངས་ལ། དེ་ཡང་ཡོད་པར་མ་གྱུར་པ་དང་། དེས་དེ་བཟུང་ནས་ཅོ་དྲིས་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་ཞིག་རིང་དུ་གསོན་དུ་རེ་བས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་རང་གིས་རང་བཙོངས་ནས་སྡིག་པའི་ལས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པས་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཆེད་དུ་བདག་ཉིད་གཏར་འཇོག་པ་དེ་ལ་སླར་བརྩད་པར་བྱ་སྟེ།\nWhat one calls the life of someone is nothing other thanamoment of consciousness (vijñāna). An [ordinary] person, of course, is ignorant of this; consequently, self-knowledge is rare.\nདེས་ན་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་དཀོན། ། 1.10\nསུ་ལ་འང་གསོན་པ་ཞེས་བྱ་བ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལས་གཞན་མེད། །\nསྐྱེ་བོས་དེ་ངེས་མི་རིག་པ། །དེས་ན་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་དཀོན། ། 10 །\nདམིགས་པ་ལས་མྱུར་དུ་འཕོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་རྟོགས་པར་ཧ་ཅང་ཡང་མི་དཀའ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡི་གེ་ཨ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ཆེས་སྐྱེན་པར་བརྗོད་པ་ན། ཡིག་འབྲུ་རེ་རེ་ཞིང་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་རྟོགས་ལ། དུས་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ལས་ཀྱང་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་འགྲིབ་པའི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ལ་བྱ་ལ། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་འདའ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཅིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ལ་གེགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེས་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་སུ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་ལས་ལྷག་པའི་གསོན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་པ་ན་ཁ་ཅིག་དག་ཡུན་རིང་དུ་གསོན་པ་རེ་བས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་ཡུལ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པའི་བྱ་བ་ཁས་བླངས་ནས་ཡུལ་ཉེ་བར་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །\nགལ་ཏེ་མི་རིགས་ན་འཇིག་རྟེན་ཅི་སྟེ་སྤྱོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་བྱེ་བྲག་ཆེས་མང་པོས་ཐ་དད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་འདིའོ། །དེ་ཉིད་བདག་གོ་ཞེས་འདྲ་བས་བློ་ཕྲོགས་པས་གཅིག་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྐྱེ་བོ་སྐད་ཅིག་མར་མ་ངེས་ཤིང་གསལ་བར་མི་རིགས་པས་སྤྱོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་བདག་གི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་རྙེད་པར་དཀའོ། །གང་ཞིག་བདག་གི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་སྡིག་པའི་ལས་ལ་མི་འཇུག་པར་སྤྲོས་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་སྡིག་པའི་བྱ་བ་ལ་གཞོལ་བར་འཇིག་རྟེན་ན་བདག་ཤེས་པ་དཀོན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་བདག་གི་རང་བཞིན་སོ་སོར་བརྟག་པ་ལ་རྟག་ཏུ་ཆེས་གུས་པས་འབད་པར་ནུས་སོ། །\nཆུ་ཀླུང་དུ་ལྷུང་བའི་གོས་ཚོལ་བ་བཞིན་དང་། ལྷའི་བུ་འགྲོ་མགྱོགས་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གོས་ཆུ་ཀླུང་དུ་ལྷུང་བ་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་བཞིན་དུ་ཡང་ས་དེ་ཉིད་དུ་ཚོལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་མི་ཤེས་པ་ཡང་ན་ཚོད་འདས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་ཉིད་བྱིས་པ་ཁོ་ནར་བལྟའོ། །\nཡང་དཔེར་ན་ལྷའི་བུ་འགྲོ་མགྱོགས་དག་གི་འགྲོས་ནི་ས་བླ་བའམ་བར་སྣང་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷ་ཡང་རུང་སྟེ་སུས་ཀྱང་ཐུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པའི་གསོན་པ་ལས་ཆེས་ཆུང་བའི་དུས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །\nAttachment to continuation is inappropriate because liking to live long and not wanting to be old are contradictory\nYou like long life but you dislike old age. Alas! Your conduct would seem good [only] toaperson like [you]!\nའདྲ་ལ་དམ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། ། 1.11\nའདིར་སྨྲས་པ། གསོན་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ཚེ་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nཁྱོད་ཉིད་གསོན་པ་ལ་དགའ་ཞིང་། །རྒན་ཉིད་ལ་ཁྱོད་མི་དགའ་ན། །\nཨེ་མ་ཁྱོད་སྤྱོད་སྐྱེ་བོ་ནི། །འདྲ་ལ་དམ་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར། ། 11 །\nའདི་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཁྱོད་ཉམས་པ་མེད་པར་ཡུན་རིང་དུ་གསོན་པ་ལ་དགའ་བ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཚེ་རིང་པོ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ། གཉེར་མ་དང་མགོ་སྐྱ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒན་པོ་ཉིད་ལ་ནི་དགའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཀྱེ་མ་ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་ལོག་འདི་ནི་དམ་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཁྱོད་དང་འདྲ་བའི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ན་ལ་དམ་པ་ལྟར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒ་བ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་1བས་རྒྱུན་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱ་སྟེ།\nསྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ཞུགས་པའི་རྒན་པོ་ལ་གཞོན་ནུས་བཞད་གད་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །མི་རྒན་པོ་འགའ་ཞིག་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ཞུགས་པ་ལ་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཀྱིས་རྒད་པོ་ཁྱོད་གཟུགས་ངན་ནོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱེད་ཅིང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་དུ་གསོན་པར་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་རྨོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ལ་དམ་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རིག་པས་གཞན་འཆི་བ་ན་གཞན་དག་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་སྐྱོ་བ་དང་ལྡན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །\n1 DC སྡང་\nGrieving only at others’ deaths while overlooking the disadvantages of not being free from fear of death oneself is inappropriate\nWhy do you mourn because of [your] son, and so forth, when you should be distressed over your own [imminent] death? Isn't the mourner, himself under attack, to be criticized?\nཅི་ལྟ་བུར་ན་སྨད་མི་འགྱུར། ། 1.12\nཁྱོད་རང་འཆི་ལ་མྱ་ངན་ན། །བུ་སོགས་རྣམས་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་ཡིན། །\nརང་ཉིད་སྤྱོ་བྱ་སྨྲ་པོ་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྨད་མི་འགྱུར། ། 12 །\nའཆི་བ་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། །བདག་ཉིད་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེས་ནི་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་ཁོ་ན་ལ་མྱ་ངན་བྱ་བར་འོས་པ་ན། བུ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་མྱ་ངན་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །རང་ཉིད་འཆི་བདག་ལས་འདས་པས་ནི་གཞན་ལ་འཆི་བདག་བབས་པ་ལ་སེམས་ནད་བྱ་བར་རིགས་ན། གང་ཞིག་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱོ་བར་བྱ་བར་གྱུར་ཅིང་གཞན་དག་ལ་དེ་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྨད་པར་འོས་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། ཁྱོད་བདག་ཉིད་ཀྱི་མྱ་ངན་བྱ་བར་འོས་པ་ཉིད་ལས་མི་ལྟོས་པར་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཁོ་ན་ལ་ངས་མྱ་ངན་བྱ་བར་འོས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ན་རྒྱུ་གང་གིས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་ཡང་འཆི་བདག་བབས་པ་ངེས་པར་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དབྱུང་བར་བྱའི། མྱ་ངན་ལྷུར་ལེན་པས་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྒྱུན་ཆད་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། བྲམ་ཟེའི་བྲན་རྟགས་མཚན་བཏབ་པ་བཞིན་ནོ། །\nཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེའི་འབངས་རྨ་བྱའི་མདོངས་སྒྲོས་མགོ་ལ་མདོངས་རིས་བཏབ་པ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཁོ་ན་བྲན་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཀྱི། བདག་ཉིད་ལ་ནི་ང་འབངས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པར་བྱས་ནས་བུ་ལ་སོགས་པ་དུས་བྱས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །\nIt is not wrong when someone - without being requested - voluntarily has become [your] son [and] then - without asking [your permission] - dies.\nརིགས་པར་མི་འགྱུར་མ་ཡིན་ནོ། ། 1.13\nཅི་སྟེ་ཡང་བདག་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་བྱ་བར་འོས་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་མ་དྲིས་པར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདི་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།\nགང་ཚེ་འགའ་ཞིག་མ་བཅོལ་བར། །རང་ཉིད་བུར་གྱུར་དེ་ཡི་ཚེ། །\nདེ་འགྲོ་དྲི་བ་མ་བྱས་པ། །རིགས་པར་མི་འགྱུར་མ་ཡིན་ནོ། ། 13 །\nཁྱོད་ཀྱི་མྱ་ངན་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་འདིར་འོང་བར་གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་རང་ཉིད་བུ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ང་རྒྱལ་དུ་སྤྱོད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་འདོད་པ་དེའི་སྐལ་བ་མ་བགོས་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་འོངས་པའི་མ་དྲིས་པར་འགྲོ་བ་ལ་ནི་མི་རིགས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དེ། རིགས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་མྱ་ངན་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། གློ་བུར་དུ་འོངས་པའི་བུད་མེད་དེ་བཞིན་ནོ། །\nབུད་མེད་ཞིག་གློ་བུར་འོངས་ནས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ན་གནས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཆུང་མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ལ། གང་ནས་འོངས་པ་ཡང་མི་ཤེས་སོ། །དུས་ཕྱིས་དེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སླར་ཡང་སོང་བར་གྱུར་ལ། དེ་དེའི་རྒྱུས་མྱ་ངན་བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་གྱིས་དེ་གང་ནས་འོངས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་སམ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སོ། །སྨྲས་པ། གང་ནས་འོངས་པ་ཇི་ལྟར་མི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་འགྲོ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ཅི་སྟེ་བྱེད་ཅེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བླུན་པོ་རྣམས་གང་ཞིག་གང་ནས་འོངས་པའམ་གར་འགྲོ་གཏོལ་མེད་བཞིན་དུ་བུ་ཤི་བ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །\nIt is because of ignorance (moha) that you did not notice [your] son's general appearance (ākāra). Growing older indicates precisely that he is going to die.\nརྒས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། ། 1.14\nརྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཟད། ༎ 14ab ༎\nདེའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པས་བསྟན་པའི་འགྲོ་བ་མ་རྟོགས་པས་ནི་རང་གི་མི་ཤེས་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱའི་བུ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་གིས་ན་མཛའ་བཤེས་རྣམས་ལ་སྐལ་བགོས་པ། དེའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ།\nརྒ་བས་སྟོན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། ༎ 14cd ༎\nདེ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བས་འཁོགས་བཞིན་པ་ན་བྱེས་འགྲོན་ཡུན་རིང་པོ་འཇིག་པར་རྟོགས་པར་བྱས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་བསྒྲིམ་པར་བྱ་བར་ནུས་ཏེ། བུ་གཅིག་པ་ཁུར་ལ་ཆས་པ་བཞིན་ནོ། །\nབུ་གཅིག་པ་འགའ་ཞིག་གི་བུ་ཁུར་གྱི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཆས་ལ། དེའི་ཕ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་ཤིང་འགྲོ་བར་ཞུགས་པ་ལ་ཆོ་ངེས་འདེབས་པར་བརྩམས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཡང་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་འབད་པ་བྱེད་ལ། བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་ཕྲད་ན་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །\nInappropriateness of being very attached to one’s son\nA son does not love [his father] in the same wayafather loves him. [Because of attachment] the people of this world sink lower; because of this, even heaven is difficult to reach [- much more so liberation]!\nདེ་ཕྱིར་མཐོ་རིས་ཀྱང་རྙེད་དཀའ། ། 1.15\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་རྒ་བས་འདིའི་འགྲོ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུ་ལ་ཆེར་ཆགས་པ་ཉིད་ཕའི་མྱ་ངན་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nདེ་ལྟར་དེ་ལ་སྐྱེ་མ་ཡིན། ༎ 15ab ༎\nབུ་ལ་ཕ་ལྟར་ཕ་ལ་བུ་དགའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བུ་ཚ་རྣམས་ནི་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་བསྐྱེད་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལྷོད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གི་བུ་ལ་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔར་མ་མཐོང་བར་གཞན་ལྟར་ཕ་ཅིག་ཅར་ཡལ་བར་དོར་ནས་རང་དགར་སྤྱོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྲེད་པས་བུ་ལ་སོགས་པ་འོག་མ་དག་ཏུ་ལྷུང་བ་དེ་ལྟར་སྲེད་པས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གོང་དུ་ཕ་ལ་འཛེག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་སྲེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལས་འཕེན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པས་ཁྲིད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆུ་ལྟར་ཐུར་དུ་འབབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།\nདེ་ཕྱིར་མཐོ་རིས་ཀྱང་རྙེད་དཀའ། ༎ 15cd ༎\nསྲེད་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ནི་གྱེན་ལ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། རེ་ཞིག་མཐོ་རིས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་ན། ཐར་པ་ནི་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེའི་ཕྱིར་བླ་མ་ལ་གུས་པའི་ཆགས་པ་ལྷུར་བླང་བར་བྱའོ། །བུ་ལ་སོགས་པ་ཕ་ལ་ཉེས་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ངན་འགྲོར་གཞོལ་བས་མྱ་ངན་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི་དུས་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །\nཤིང་ཀུན་ཆུད་ཟོས་པ་དང་། དྲིལ་བུའི་སྐད་བཞིན་ནོ། །\nཚོང་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུང་ནས་ཤིང་ཀུན་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དྲངས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བརླག་པ་ན་ཐམས་ཅད་བརླག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དྲིལ་བུའི་སྐད་རིམ་གྱིས་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཆུད་གཟོན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བཤིག་པས་མཐོ་རིས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་ན། ཐར་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།\nWhen there is disagreement, there is nothing called love. Affection is produced, then, merely like trade!\nའདྲ་བ་འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་ཟད། ། 1.16\nགཞན་ཡང་མྱ་ངན་གྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་འདི་ལ་རེ་ཞིག་འདི་ཉིད་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ཁྱོད་ཀྱི་ཆགས་པས་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་བུ་ལའམ། འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་ཡིན་གྲང་། །\nའགའ་ཡང་སྡུག་ཅེས་བྱ་ཡོད་མིན། ༎ 16ab ༎\nགང་གི་ཚེ་གང་ཞིག་གང་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་དེ་ལ་སྡུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་ལ་ཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྲིད་དོ། །ཅི་སྟེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་འགྱུར་ལ་རག་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་།\nའདྲ་བ་འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ༎ 16cd ༎\nའབའ་ཞིག་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་ངའི་ངོར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆགས་པ་བསྐྱེད་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལ་ལན་དུ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ན་ལག་རྗེ་ལུག་རྗེ་དག་གིས་ཚོང་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི་ཆགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བུའི་མྱ་ངན་གྱིས་ཅི་བྱ། བུ་ཤི་བ་ལས་ལངས་པའི་རྒྱལ་པོའི་མྱ་ངན་བསལ་བ་བཞིན་ནོ། །\nརྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་བུ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པ་ཞིག་ཡོད་ལ་དེ་དུས་བྱས་པར་གྱུར་པ་དང་། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རེངས་སོ་ཞེས་སྙན་དུ་ཞུས་ཤིང་གསན་ནས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་བཀྱོན་པས་འཁྲུགས་ཏེ། དེ་གསད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཤིའོ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། །དེ་ལས་དགྱེས་ཤིང་ཀུན་ནས་དགའ་བའི་རྔ་བོ་ཆེ་ཡང་བརྡུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྡུག་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །\nThe pain produced by separation is removed quickly from people's hearts. See the impermanence of love, which is shown by [this quick] removal of pain!\nམཚོན་པའི་མི་བརྟན་པ་ཉིད་ལྟོས། ། 1.17\nའདིར་སྨྲས་པ། ཆགས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བུ་ལ་ཕའི་ཆགས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nམཚོན་པའི་མི་བརྟན་པ་ཉིད་ལྟོས། ༎ 17 ༎\nཆགས་པ་ལ་ནི་བརྟན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུན་མི་རིང་བ་ཁོ་ནར་བྲལ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བུ་ཤི་བས་བསྐྱེད་པའི་མྱ་ངན་ཆེན་པོ་ཡང་བྱ་བ་དང་འཇིགས་པའི་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཡུན་མི་རིང་བ་ཉིད་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ནས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆགས་པའི་འཆིང་བ་ལྷོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྡོག་པ་ནི་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ལ་ཡང་བརྟན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་བསྐྱེད་པའི་མྱ་ངན་གྱིས་བདག་ཉིད་གདུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། དགའ་ཅན་ཆུར་ལྷུང་བའི་བུའི་ལས་བཞིན་ནོ། །\nརྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ཆུའི་སྟེང་ནས་འགྲོ་བ་ན་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲུ་བཟུང་བ་དང་། དེའི་བློན་པོ་དགའ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་ལྷ་བསྐྱང་བར་མཛད་འཚལ་ལོ་ཞེས་བུ་རྣམས་རྒྱལ་པོ་ལ་བཅོལ་ནས་ཆུ་ཀླུང་དུ་མཆོངས་ལ། ང་ཁྱེར་ལ་རྒྱལ་པོ་ཐོང་ཤིག་ཅེས་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་ཡང་བཏབ་སྟེ། དེ་ཡང་བཏང་བར་གྱུར་ཏོ། །\nབུ་རྣམས་དེ་ཤི་བ་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཁོ་ན་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འགྱེད་པར་མཛད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཕ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིང་ཕ་ཤི་བ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུར་བཏགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ཡང་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །\nGrieving overadead person in front of other people is inappropriate\nWhen you have injured yourself, well aware that [beating your breast and so forth] is in vain, it is hypocritical of you. Moreover, it is unreasonable of you!\nདེ་ཡང་བདག་ལ་མི་རིགས་སོ། ། 1.18\nའདིར་གལ་ཏེ་ཡང་ཆགས་པའི་འཆིང་བ་ལྷོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དང་བྲལ་བས་བསྐྱེད་པའི་མྱ་ངན་གྱིས་བདག་ཉིད་གཟིར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པས་དེའི་འཇུག་པ་དང་བསྟུན་ཏེ། ལུས་སྐྱུར་བ་དང་། རང་གི་ལུས་ལ་རྡེག་པ་དང་། སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་ཉིད་གཟིར་བར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་སྨྲའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nདེ་ཡང་བདག་ལ་མི་རིགས་སོ། ༎ 18 ༎\nའདིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པས་བྱས་པའི་གནོད་པས་གཟིར་བར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་བདག་གཟིར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ཕྱིར་འཆོས་འཇུག་པ་འདིས་གཟིར་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་ན་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་མི་རུང་ངོ་། །ཕྱིར་འཆོས་ནི་རང་གི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལྷུར་བྱས་ཏེ་གཞན་ངོ་མཚར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ནི་བདག་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བདག་ཉིད་སྐྱོ་བར་མི་བྱའོ། །བླུན་པོ་གཡོན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟེན་པའི་ལམ་འདི་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རང་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་བྱ་དགོས་པས་མྱ་ངན་ལ་སྐབས་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །\nལྕེབ་པ་སྟོན་པ་མོ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བུད་མེད་འགའ་ཞིག་བུད་མེད་ལ་ལ་ཞིག་ལ་ལྕེབ་པ་བསླབ་པར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ་བདག་ཉིད་གསོད་པར་བྱེད་ཅིང་སློབ་དཔོན་ཉིད་དུ་སྙེམས་པར་བྱེད་ལ། གང་ཞིག་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་འཆི་བ་ཉིད་དུ་ཡང་ཤེས་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་གྱིས་ཉེན་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་རྡེག་པར་བྱེད་དོ། །\nGrieving foradead relative to ensureaclose relationship with surviving relatives is inappropriate\nAs suffering increases, the people of this world revolve [in the cycle of birth and death]. What is the use of [your] increasing suffering among people who suffer already?\nསྡུག་བསྔལ་འགེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ། 1.19\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཟིར་བ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྡུག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ནི་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་གཟིར་བའི་ཆ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤང་དུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nསྡུག་བསྔལ་འགེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ༎ 19 ༎\nའཇིག་རྟེན་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཁྲིད་པ་ན། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མི་འདའ་ལ། དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒོ་ནས་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་ལ། སྐྱེ་བོ་གཞན་སྲེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་འདི་འགྲོ་བ་གཞན་དེ་དང་དེར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བུ་དང་བུ་མོ་དང་། ཉེ་དུའི་དངོས་པོར་གྱུར་ནས་སླར་འགྲོ་བ་ན་ཕ་དང་མ་དང་ཉེ་དུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལ་རྨ་ལ་བ་ཚྭ་བཏབ་པ་ལྟར་བདག་ཉིད་དང་བྲལ་བས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགེད་པ་ལྟར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཕྱན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་འདི་ལ་སླར་ཡང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་བསྒོས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་དགོས་པ་ཅི་ཡོད། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བོ་འདི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རྣམ་པར་འགེད་པ་རིགས་པ་ཞིག་ན། འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་འགེད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །\nདེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་བཅས་པ་སུ་ཞིག་དོན་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཕྲད་པར་བྱས་ནས་དེ་ལོག་པས་མྱ་ངན་བྱེད་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འཁོར་བ་དང་འབྲེལ་བས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པ་རིག་པར་བྱས་ནས་གཞན་དག་སྡུག་བསྔལ་ལས་བཟློག་པར་འདོད་པའི་མཁས་པས་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཁོ་ན་དོར་བར་བྱའི། མྱ་ངན་གྱི་ཁང་པར་ཞུགས་ནས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་ནི་མི་བྱའོ། །སྤུན་གཉིས་ཕ་དང་མའི་འཆི་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །\nསྤུན་གཉིས་ལས་གཅིག་གི་གན་དུ་མ་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ལ་གཞན་གྱི་གན་དུ་ཕ་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་གཉིས་ཆར་ཡང་ཕན་ཚུན་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྲད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་གཅིག་གིས་མཐོང་ནས་ཀྱི་ཧུད་ཨ་ཟ་ཞེས་ངུ་ལ་གཉིས་པ་ཤོས་ཀྱང་ཀྱི་ཧུད་ཨོ་པོ་ཞེས་ངུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་འགེད་པར་བྱེད་དོ། །\nAttachment to being with relatives and so forth is inappropriate\nIf one likes being together [with others], why does one not like separation? Doesn't experience show that union and separation go together?\nལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བར་སྣང་མིན་ནམ། ། 1.20\nའདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བྲལ་བ་མི་དགའ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུ་བ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།\nལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བར་སྣང་མིན་ནམ། ༎ 20 ༎\nགང་གི་ཚེ་ཁྱོད་དམ་གཞན་གྱི་ཡང་རུང་སྟེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་དང་འདུ་བ་དགའ་བ་ཡིན་པ་དེའི་དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་དགའ་བ་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན། རྒྱུད་གང་ཁོ་ན་ལ་འདུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བའི་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་པས་འདུ་བ་དང་བྲལ་བ་གཉི་ག་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པར་སྣང་ངོ་དེའི་ཕྱིར་འདུ་བ་འདོད་པས་བྲལ་བ་ལ་དགའ་བ་ཡང་བྱ་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་མཐའ་ངན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་གཉི་ག་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བྱའོ། །\nབཀྲ་ཤིས་མ་དང་རྣ་ནག་མ་འཇུག་པ་དང་། ཁ་ཟས་དུག་དང་བཅས་པ་དང་མཆིལ་བའི་ཟས་བཞིན་ནོ། །\nཁ་ཅིག་གིས་ང་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཡོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ལྷ་མཉེས་པར་བྱས་པ་དང་། དེས་དམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་པའི་ཁྱིམ་དུ་མཚན་མོ་བཀྲ་ཤིས་མ་དང་དེའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་རྣ་ནག་མོ་ཡང་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེས་བཀྲ་ཤིས་མ་ལ་འདི་སུ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་རྣ་ནག་མོའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ་བདག་གིས་འདིའི་ཕྱིར་དམ་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་སྨྲས་པ་གང་ན་ང་ཡོད་པ་དེར་འདི་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་དོ་ཞེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ན་འདུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་དག་སྡུག་པ་རྣམས་དང་འགྲོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཁོ་ན་མངོན་པར་འདོད་ཀྱི་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་དེ་ནི་ཡིད་སྨོན་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །\nཁ་ཟས་དུག་དང་བཅས་པ་ཟ་བ་ལ་མཐར་གདོན་མི་ཟ་བར་འཆི་བའམ་འཆི་བ་ལ་ཐུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདུ་བའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་མཆིལ་པའི་ཟས་བཟའ་བར་འདོད་པ་དེ་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མཆིལ་པས་ཕུག་སྟེ་དྲངས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །\nAttachment to lasting friendships is inappropriate\nThe past has no beginning and the future has no end. Why are you concerned about being together and not about separation, even though it is long?\nརིང་པོར་གྱུར་ཀྱང་བྲལ་བ་མིན། ། 1.21\nའདིར་གལ་ཏེ་བྲལ་བ་མཐར་ངེས་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐོག་མར་འགྲོགས་པ་ཡུན་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་བརྩིས་སུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །\nརིང་པོར་གྱུར་ཀྱང་བྲལ་བ་མིན། ༎ 21 ༎\nའཁོར་བ་འདི་ནི་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གི་འདས་པའི་དུས་ལ་ཐོག་མ་མི་སྲིད་ཅིང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་ཐ་མ་མེད་ལ། དེ་ཡང་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན། །དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བའི་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་འདིར་ལྷུང་བའི་དོན་དང་འགྲོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པས་བསྡུས་པའི་བྲལ་བ་རིང་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་མཐོང་ཞིང་། རིང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་འདུ་བ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་རིང་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་འདི་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུ་བ་མཐོང་བ་ཡོད་ན་བྲལ་བ་མཐོང་བས་ནི་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་བ་དང་ལྡན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །\nམི་འགའ་ཞིག་ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་བར་གྱུར་ལ། བྱེས་ལ་གནས་པ་དེའི་ཆུང་མ་གཞན་གྱིས་བདག་གིར་བྱས་སོ། །འོངས་ཏེ་གྲོང་དེའི་འདབས་ན་གནས་པས་ཐོས་པར་གྱུར་ཅིང་། ཐོས་ནས་ཀྱང་གཡོན་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་སོང་སྟེ་དུས་དེར་སྐྱེས་པའི་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་གྱི། དུས་སྔར་བྱུང་བའི་བྲལ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་དུ་རྩོད་པར་ཡང་ཞུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དོན་དག་ལ་མྱ་ངན་མི་བྱེད་པར་དེའི་དུས་ཀྱི་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་དེ་དང་དེ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །\nAttachment to the seasons’ marvels is inappropriate\nśatruvad yānti te kālā niyamena kṣaṇādayaḥ |\nsarvathā tena te rāgaḥ śatrubhūteṣu teṣu mā ||\nTime, begining withamoment (kṣana), certainly passes by like an enemy. Consequently, you should never have attachment (rāga) for what is, in fact, an enemy.\nརྣམ་ཀུན་ཁྱོད་འདོད་ཆགས་མི་བྱ། ། 1.22\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བྲལ་བ་རིང་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དུས་ཚིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སེམས་ཁྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྩིས་གདབ་མེད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།\nརྣམ་ཀུན་ཁྱོད་འདོད་ཆགས་མི་བྱ། ༎ 22 ༎\nགང་གི་ཕྱིར་འདི་ན་དགུན་དང་དགུན་ཆུང་དང་དཔྱིད་ལ་སོགས་པའི་དུས་རྣམས་སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་གྱི་རིམ་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བས་དགྲ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་གསོན་པའི་སྐད་ཅིག་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་ངེས་པར་གནས་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་དུས་དེ་དག་ལ་ཁྱོད་ཆགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། མཛའ་བཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གནས་པའི་དགྲ་བོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལྟར་བག་ཡོད་པར་སྤྱོད་པས་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ།\nཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་དུས་རྣམས་འགྲོ་བ་ན་ལས་མི་ནུས་པ་དང་རྗེ་དཔོན་དག་གིས་བརྙས་པའི་ཉེས་པ་ལས་བྲན་མོ་རྒན་མོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་མོར་འབྱུང་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དེ་དེ་དག་ལ་མྱ་ངན་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཡང་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་དུས་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ།\nཚ་བའི་དུས་ན་ཚད་པས་གནོད་པ་ན་དགུན་ཆུང་མངོན་པར་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་གཞན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གང་ནས་ཀྱང་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་དག་མངོན་སུམ་དུ་གནས་པ་ལྟར་རྗེས་སུ་སེམས་ཤིང་ཡིད་སྐྱོ་བར་གྱུར་པས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱད་པར་རིགས་སོ། །\nviprayogabhayād gehān na nirgaccha[s]i [durmate]1 |\n+ + +2 nāma kartavyaṃ kuryād daṇḍena3 ko budhaḥ ||\n1 Jain reads: nirgacchami [durmmate] |\n2 Jain reads: [vivicya]\n3 Jain reads: kuryyāddaṇḍena\nFool! From fear of separation, you do not leave home. What wise person would do what necessarily has to be done by [The Lord of Death's] rod?\nབྱ་དགོས་ཆད་པས་བྱེད་པར་འགྱུར། ། 1.23\nདེ་ཡང་ཅིའི་རིགས་ཤེ་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བོར་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་གནས་པར་རོ། །\nགལ་ཏེ་འདི་རིགས་པར་བདེན་མོད་ཀྱི་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉེན་འདུན་གྱི་སྐྱེ་བོ་དང་བྲལ་བ་ནི་དཀའ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པར་ནུས། དེའི་ཕྱིར་དེས་བྱས་པའི་སྐྲག་པ་ལས་ཁོ་བོས་ནགས་སུ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་ཡང་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།\nབྱ་དགོས་ཆད་པས་བྱེད་པར་འགྱུར། ༎ 23 ༎\nབློ་གྲོས་ངན་པ་ཁྱོད་གཉེན་གྱི་སྐྱེ་བོ་དང་བྲལ་བ་ནི་དཀའོ་སྙམ་སྟེ། དེའི་འཇིགས་པས་ཁྱིམ་ནས་མི་འབྱུང་ན། དེ་ནི་ནམ་དུ་ཡང་རུང་སྟེ་འཆི་བདག་གི་དབང་གིས་གདོན་མི་ཟ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱ་དགོས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དཀའ་ཐུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་བྱས་པར། འཆི་བདག་གི་ཆད་པ་འགའ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཅན་སུ་ཞིག་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་ཐབས་སྔོན་དུ་གཏང་སྟེ་བདག་དང་བདག་གི་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་བྱའོ། །\nདཔེར་ན་གྲོང་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་ཕྱིས་ངེས་པར་དབུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐའ་དག་འབུལ་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་མི་མཁས་པ་རྣམས་ངེས་པར་གཏང་བར་བྱ་དགོས་པའི་གཉེན་གྱི་སྐྱེ་བོ་འཆི་བདག་གིས་གཏོང་དུ་འཇུག་གི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་གཏོང་ངོ་། །\nAlthough you think, 'After I have done this [namely, fulfilledahouseholder's duties], I certainly will go to the forest', what is the value of having done something that once done should be rejected anyhow?\nདེ་བྱས་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། ། 1.24\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་རྩ་ལག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གཏང་བར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུ་བསྐྱེད་དེ། ལང་ཚོ་རྫོགས་པ་ན་བག་མ་བླངས་པ་དེ་ལ་ཁྱིམ་གྱི་ཁུར་བསྐུར་ནས་བགྱི་ཚལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ་ངེས་པར་འགྲོ་བར་བྱའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nདེ་བྱས་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། ༎ 24 ༎\nགལ་ཏེ་བདག་གིས་གདོན་མི་ཟ་བར་ནགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བྱ་བའི་འཕྲོ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པས་དེ་བྱས་ལ་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། གལ་ཏེ་དེ་འདི་གང་བྱེད་པ་དང་། གང་གི་དོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་གཉི་ག་བྱས་ནས་ཀྱང་གལ་ཏེ་སླར་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་བྱས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་བས་ན་འདི་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དུས་འདའ་བར་མི་རིགས་པས་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ།\nམི་གཙང་བའི་ནང་དུ་ལྷུང་བའི་ཤིང་ཐོག་ཨ་མྲ་བླངས་ཏེ་འདོར་བ་དང་། འགྲོན་པོ་རྡོ་བདར་བ་བཞིན་ནོ། །\nཡང་ཇི་ལྟར་འགྲོན་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་འགྲོ་བ་བོར་ནས་རྡོ་བདར་བར་བརྩམས་སོ། །དེ་ལ་ཅི་བྱེད་ཅེས་དྲིས་པ་དང་། དེ་ཉིད་བདར་བར་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིང་། དོན་མཐུན་སོང་བ་ན་དེ་རྡོ་དེ་ལྷམ་པར་མ་སྦྱངས་པར་ཚུལ་མ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བར་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་འགྲོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་བྱ་བ་དག་ཤེས་པར་བྱའོ། །\nniyamād vidyate yasya martyo 'ham iti bhāvanā |\ntasya saṅgaparityāgān mṛtyor api [bhayaṃ ku]taḥ ||\nHow can he who by necessity reflects, 'I am going to die', fear the Lord of Death, since he has completely forsaken [all] attachment (saṅga)?\nའཆི་བདག་ལ་ཡང་ག་ལ་འཇིགས། ། 1.25\nའདིར་གལ་ཏེ་ཡང་དོན་དུ་ན་ནགས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་ལས་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྨྲའོ། །\nའཆི་བདག་ལ་ཡང་ག་ལ་འཇིགས། ༎ 25 ༎\nའདིར་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་གང་ལ་ལ་ཞིག་ལ། ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་བདག་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ངེས་པར་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི། འདུ་འཛི་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་སྲོག་ལ་ཡང་སྲེད་པའི་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་འཆི་བདག་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ནགས་སུ་འགྲོ་བའམ་བུ་དང་བྲལ་བ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར།\nདེའི་ཕྱིར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། དུག་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོར་གདུབ་འཇུག་པ་དང་། ཁ་ཟས་དུག་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་བཞིན་ནོ། །\nཇི་ལྟར་དུག་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལག་པ་ལ་སོར་གདུབ་འཇུག་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་གཞོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་འཇུག་གོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ཁ་ཟས་དུག་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བས་དགེ་ཤིས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་ངེས་པར་ལེགས་པར་འགྱུར་རོ། །\nAlthough the body may be regarded as an enemy, nevertheless, it must be cared for. A virtuous person who lives foralong time makes much merit (puṇya) from it.\nདེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བྱེད། ། 2.1\nདེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བྱེད། ༎ 1 ༎\nགང་གི་ཕྱིར་ལུས་ལ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ལས་གྱུར་པ་ཁམས་མ་སྙོམས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་དང་ཕྱི་རོལ་ལས་གྱུར་པ་དབྱིག་པ་དང་བོང་བ་དང། མཚོན་དང། གྲང་བ་དང། ཚ་བ་དང། ཤ་སྦྲང་དང། སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་དང། སྡིག་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པས་རེག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། གླགས་སུ་བསྣུན་པའི་ཕྱིར་དང་བརྟེན་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན་འཕགས་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སོ་སོར་རྟོག་པར་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ནི་དགྲ་ལྟར་མཐོང་ངོ་། །\nགལ་ཏེ་འོ་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་དེ་བསྐྱང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགྲའི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །\nདགོས་པ་དེ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་ལུས་འདི་ཡོད་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ན་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ལུས་མེད་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །\nརྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། ཐལ་མ་ཐག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་སེམས་སྐྱོ་ཞིང། ལུས་དོན་མ་ཡིན་པ་འདྲེན་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་དེ་ལ་བརྙས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་བརྙས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར།\nཇི་ལྟར་ང་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་ལ་ང་ལ་གྲོགས་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་རྐུན་པོ་འཆིང་བ་གཅིག་གིས་སྦྲེལ་པ། བཙོན་དུ་གྱུར་ཀྱང་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ལུས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་ལ་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིར།\nWhen people's pain is produced from the body and pleasure from something else, why do you value the body, which is the vessel for all pain?\nཁོག་པ་ལ་ཁྱོད་ཅི་སྟེ་གུས། ། 2.2\nསྨྲས་པ་གལ་ཏེ་ལུས་བསང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྙིང་ཉེ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།\nཁོག་པ་ལ་ཁྱོད་ཅི་སྟེ་གུས། ༎2༎\nའདི་ལྟར་གང་གི་ལུས་ལ་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ལུས་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི། གཞན་ལས་མ་ཡིན་ལ། ལུས་ལ་བདེ་བ་གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་འབྱུང་བ་དེ་ནི་གཞན་ཁོ་ན་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི་ལུས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་འདི་ལ་གུས་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གསོན་པ་དང། དགེ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བར་རན་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཙའ་བར་བྱའོ། །\nམི་དགོན་པར་ཞུགས་པ་འགའ་ཞིག་གི་མདུན་ན་ཤ་ཟ་མོ་ཞིག་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་གཟུགས་བཟང་བར་སྟོན་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་བདག་ཉིད་གྱ་ཞིང་མགོན་མེད་པར་སྟོན་ཞིང་གནས་པར་གྱུར་པ་དང་དེ་དེས་ཤིང་རྟ་ལ་བསྐྱོན་ནོ། །དེ་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་དེ་འགྲོ་བའི་མདུན་ན་ཤ་ཟ་མཆོག་ཏུ་མི་སྡུག་པ་ཞིག་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེས་དེ་རལ་གྲི་རྣོན་པོས་དཀྱིལ་དུ་བཅད་པ་དང། དེ་ནས་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏོ། །དེས་དེ་གཉིས་ཀྱང་བཅད་པས་བཞིར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་ཉིས་འགྱུར་དུ་འཕེལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་མི་དེའི་གནའ་བཤེས་ལྷ་ཞིག་གིས་ནམ་མཁའ་ལས་བུད་མེད་གང་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་པ་འདི་ཉིད་གསད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་བསད་ན་ཤ་ཟ་མོ་ཐམས་ཅད་བསད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཚིག་སྨྲས་སོ། །དེས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པར་བལྟས་པས་ལུས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་བཏང་སྟེ། ལུས་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱ་སྟེ། དེ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །\nWhen pleasure does not predominate for people, as pain does, do you consider much pain to be minute?\nཆུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་བྱེད་དམ། ། 2.3\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལུས་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་ཕྱིར་བཅོར་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་བདེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཟས་དང་སྐོམ་དང་མལ་ཆ་དང་སྟན་དང་བཞོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ལྷགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་ཆུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། བདེ་བ་ཕལ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་གཅིག་ཏུ་འཇིགས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་འཇིགས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར།\nཆུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་བྱེད་དམ། ༎3༎\nལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ན་དྲག་པ་དང་ཆེར་འབྱུང་གི། བདེ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་གདིང་བ་འཇམ་པོ་བཏིང་བའི་མལ་ཆ་ལ་ཉལ་ལམ་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟེན་པ་ན་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་བདེ་བས་ཕན་གདགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་མཆུ་ཁབ་རྩེ་ལྟར་རྣོ་བས་ཕུག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། བདེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་རྩིས་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་སྡང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་བདེ་བ་ཕུལ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་བདེ་བས་ནི། གང་ལ་ཆགས་པས་རུས་པ་ཡང་འགས་ཤིང་སྙིང་ཡང་འདྲལ་བར་འགྱུར་བ་བུ་ཕངས་པར་ཤི་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་འདྲ་བའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དེའི་བཅུ་དྲུག་གི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་བདེ་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆུང་ངུས་ནི་ཆེན་པོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་ལ་བདེ་བ་ཆེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངོ་ཞེས་གང་འདོད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །\nཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་ལྷགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་ལུས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་ཆུང་བ་ཉིད་ལས་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། སྒྲ་སྒྲོགས་སི་ཏ་འཕྲོག་པ་བཞིན་ནོ། །\nཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོས་སི་ཏ་འཕྲོག་པར་བྱས་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་བདེ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་བོའི་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་འཁོར་བ་ལ་ཡང་བདེ་བར་སེམས་སོ། །\nPeople are inclined towards pleasure, but those who are happy are difficult to find. Consequently, it seems thataperson in this [condition of] destruction pursues pain.\nསྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་སྙེགས་པ་འདྲ། ། 2.4\nབདེར་འགྱུར་དག་ཀྱང་རྙེད་དཀའ་སྟེ། ༎ 4ab ༎\nབདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འབྲོས་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་རོ་གཅིག་པའི་ལུས་ལ་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འདི་ལ་བདེ་བ་ཐག་རིང་བར་འགྱུར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བའི་རེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་ལ།\nསྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་སྙེགས་པ་འདྲ། ༎ 4cd ༎\nསྐྱེས་བུའི་གྲིབ་མ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལས་བྲོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ། རང་བཞིན་ནི་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །\nའགའ་ཞིག་གླང་པོ་ཆེ་མྱོས་ཚབས་ཆེ་བ་ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་ཁྲོན་པར་གབ་པར་བྱེད་ཅིང་ཁྲོན་པའི་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་ནས་བདག་ཐར་བར་སེམས་ཏེ། དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་མྱོས་པས་རྗེས་སུ་བསྡམས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་གཏི་མུག་གིས་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །\nYou can have pain at will, but how can you have pleasure at will? Why do you value what is scarce, and why do you not fear what is plentiful?\nམོད་ལ་ཅི་སྟེ་ཁྱོད་མི་འཇིགས། ། 2.5\nའདོད་པས་བདེ་བ་ག་ལ་ཡིན། ༎ 5ab ༎\nསྡུག་བསྔལ་ནི་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་དང། མི་ཉེ་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་བཞིན་པ་ན་དེ་རྙེད་ཀྱི། བདེ་བ་ནི་འདོད་པས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་དེ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉིན་མཚན་ལ་གྲང་བ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་འཇིགས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་དགེ་བའི་ལས་ལས་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ཤས་ཙམ་ལ་རེ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ལས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆེས་འཇུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།\nམོད་ལ་ཅི་སྟེ་ཁྱོད་མི་འཇིགས། ༎ 5cd ༎\nའདིར་སྡུག་བསྔལ་གང་གི་ཚེ་དང། ཅི་འདྲ་བ་དང། ཇི་ཙམ་ཞིག་རང་དབང་དུ་འདོད་པས་རྙེད་པ་དེ་ལྟར་ནི་བདེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་པས་མི་ཐོབ་ན།་འཇིག་རྟེན་ནི་ཆགས་པས་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་བདེ་བ་ལ་གུས་ཀྱི། བླུན་པས་རྙེད་པར་སླ་ཞིང་རང་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་བདེ་བ་དཀོན་ཡང་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ལྟར་ཡིད་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མོད་པ་ལ་ཅི་སྟེ་ཡིད་མི་འབྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་དང་འཚམ་པའི་ནན་ཏན་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་མི་དགེ་བ་སྤང་བར་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རང་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདག་གི་བ་ཡིན་གྱི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་འབུགས་པ་བཞིན་ནོ། །\nA body that experiences pleasure [soon] becomesavessel for pain. These two - valuing the body and valuing an enemy - are seen to be the same!\nདེ་དག་གཉིས་ནི་མཚུངས་པར་སྣང་། ། 2.6\nཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡང་སྐྱོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་བཏང་བར་རིགས་སོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དེའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར།\nསྡུག་བསྔལ་སྣོད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། ༎ 6ab ༎\nབདེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན། རྟག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་ཆུང་ངུས་རེག་ཀྱང་འབར་བར་གྱུར་པའི་མེ་ལྕེས་ལོ་མ་སར་པ་དག་ལྟར་རོད་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་སྲོན་པའི་ཕ་དང་མ་རྣམས་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པས། །\nདེ་དག་གཉིས་ནི་མཚུངས་པར་སྣང། ༎ 6cd ༎\nསྡུག་བསྔལ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལུས་དང་དགྲ་བོ་ལ་བྱེ་བྲག་འགའ་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་བརྟེན་པ་ན་དེ་དག་ཀྱང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྡུད་པར་གཉིས་ཆར་ཡང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།\nཇི་ལྟར་མི་འགའ་ཞིག་སོ་གའི་དུས་ཀྱི་ཉི་མའི་གུང་ལ་ཤིང་རྟའི་སྟེང་དུ་བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་འདོད་རྒྱལ་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་དེ་སྙིང་རྗེས་ཕྱིས་ཇི་ལྟར་མལ་ཆ་ལ་འདུག་པ་ན་ཡུངས་ཀར་གྱི་འབྲུ་གཅིག་གིས་རེག་པས་ཀྱང་གཉིད་མི་རྙེད་པ་དེ་ལྟར་བདེ་བའི་འཚོག་ཆས་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དག་གིས་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་རོ། །\nśarīraṃ sucireṇāpi sukhasya svaṃ na jāyate |\npareṇābhibhavo nāma svabhāvasya na yujyate ||\nEven overavery long period of time, the body does not become the master of pleasure. It is unreasonable to say that its own-nature (svabhāva) [that is, pain] is overcome by something else.\nབྱ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། 2.7\nབྱ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ༎7༎\nལུས་ནི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡུལ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་ཉེ་བར་བསྟེན་ཀྱང་བདེ་བའི་བདག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྲ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞ་ཉེ་དང་རོ་ཉེ་དང་གསེར་དང་དངུལ་རྣམས་མེ་དང་ཕྲད་པས་ཞུ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྲ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཞུ་བ་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བ་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བས་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་དེ།\nagryāṇāṃ mānasaṃ duḥkham itareṣāṃ śarīrajam |\nduḥkhadvayena loko'yam ahany ahani hanyate ||\nFor the elite pain is mental (mānasa); for others, it is physical. Day by day, both types of pain afflict this world.\nཉིན་རེ་ཉིན་རེ་འཇོམས་པར་བྱེད། ། 2.8\nའདི་སྙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་ཚོར་བ་ནི་དོན་མ་ཡིན་པའི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཁ་ཅིག་དག་ནི་སྐྱེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་འཆི་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་སྣང་ལ་སེམས་ཅན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་གཞི་ཆེན་པོ་ལ་རེ་བ་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གཡེངས་པས་ཚོར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།\nཉིན་རེ་ཉིན་རེ་འཇོམས་པར་བྱེད། ༎ 8 ༎\nསྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་དང་ཡིད་ཀྱིའོ། །དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་གང་དག་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཞིང་རིགས་དང་ལྡན་ལ་འདོད་པ་རླབས་ཆེ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་གཞི་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར། ཕྲག་དོག་ཕལ་ཆེ་བས་འདོད་པ་མི་རྙེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པ་མེད་ལ། ཡང་སེམས་ཅན་ཐ་ཤལ་རིགས་དམའ་ཞིང་བཟའ་བ་དང། མལ་ཆ་དང་གནས་དང་གོས་དམན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སུ་ལ་ཡང་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱིས་ཉིན་རེ་ཉིན་རེ་ཞིང་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བར་གྱུར་པ་ནི་འདིར་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།\nརྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆོགས་ཤིག་ཅེས་འགའ་ཞིག་གླང་པོ་ཆེ་གདུལ་དཀའ་བ་ལ་བསྐྱོན་ལ་དེས་ཀྱང་གླང་པོ་ཆེ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མགུ་ནས་རི་མོར་བྱས་སོ། །མི་དེའི་བྱ་དགའ་མཐོང་ནས་གླང་པོ་ཆེའི་དབང་བྱེད་པའི་མི་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་འཇིགས་པས་དེ་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་མི་གཉིས་པ་དམན་པ་ཞིག་རྒྱལ་པོ་དེས་ཆོགས་ཤིག་ཅེས་གླང་པོ་ཆེ་དེ་ལ་བསྐྱོན་པ་དང་དེས་མ་ནུས་པར་གྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོས་དེ་ལུས་ཀྱི་ཆད་པ་དང་སྦྱར་ལ། དབང་བྱེད་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་དགའ་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་གཅིག་ལ་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། གཉིས་པ་ལ་ལུས་ཀྱིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནི་ཁྱད་དུ་བསད་པ་ལས་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ལ། དམན་པ་རྣམས་ལ་ནི་བརྡེགས་པ་ལས་ལུས་ཀྱིའོ། །\nkalpanāyāḥ sukhaṃ vaśyaṃ vaśyā duḥkhasya1 kalpanā |\nato'sti kiñ cit sarvatra2 na duḥkhād balavattaram3 ||\n1 Jain reads: vaśyādduḥkhasya\n2 Jain reads: sarvvatra\n3 Jain reads: duḥkhādvalamantaram\nPleasure is under the control of conception (kalpanā). The conception [of pleasure] is under the control of pain. Consequently, there is nothing at all that has greater power than pain.\nཤིན་ཏུ་སྟོབས་ལྡན་ཅི་ཡང་མེད། ། 2.9\nའདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ནི་ཡོད་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་མི་ཤེས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདེ་བ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར།\nཤིན་ཏུ་སྟོབས་ལྡན་ཅི་ཡང་མེད། ༎9༎\nགང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་འདི་བདག་ནི་གཏོང་བ་པོའོ། །བདག་ནི་ཕྱུག་པོའོ། །བདག་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དག་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་འདི་ལ་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་འབྱུང་ལ། བདེ་བ་འབྱོར་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་དོགས་པ་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུན་ཆད་པའི་རྟོག་པས་ཕྱིས་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་དག་ནི་རྟོག་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བ་རྟོག་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པའི་མཐུ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ནི་བདེ་བ་ལྟར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ཆར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་སྐྱེས་པས་འཇོམས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་པོའི་ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་འདི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ན་བདེ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བཏང་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བདེ་བའི་རྟོག་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ཆེར་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།\nཆེན་ཆུན་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་བུ་ཤི་བ་ཞིག་ཡིན་ལ།་གཉིས་པ་ནི་བུ་དང་བཅས་པ་ཞིག་གོ། །དེ་ལ་གང་བུ་ཤི་བ་དེ་ཆུན་མའི་བུ་བཀུར་ཞིང་བརྒྱན་པ་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་ངུ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་ཤི་ཟིན་པ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ངུ་ཞེས་དྲིས་པ་དང། དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་མོ་དེ་ལ་མི་ངུའི། །འོན་ཀྱང་གང་ཆུན་མའི་བུ་གསོན་པ་འདི་ལ་ཁོ་མོ་ངུའོ། །དེ་དུས་ཕྱིས་ཆུན་མའི་བུ་ན་བ་ན་གྲོང་གཞན་ཞིག་ཏུ་སོང་ངོ་། །ཉི་མ་ཁ་ཅིག་ལོན་ནས་གྲོང་དེའི་འདབས་སུ་བསྙེན་པ་དང། དེ་ནས་རོ་གཅིག་སྟོན་པར་གྱུར་ཏོ། །དེས་འདི་ལྟར་ཆུན་མའི་བུ་དེ་ཤིའོ་སྙམ་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ལ། སྡིག་པས་ཡན་ལག་གི་ཆ་བརྡུངས་པ་དང།་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དུག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཆེས་སྟོབས་ཆེ་བ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །\nkālo yathā yathā yāti duḥkhavṛddhis tathā tathā |\ntasmāt ka[l]evarasyāsya paravad dṛśyate1 sukham ||\n1 Jain reads: kaḍevarasyāsya paravadṛśyate\nPain increases as time passes. Consequently, pleasure is experienced as something foreign to the body.\nགཞན་པོ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་འགྱུར། ། 2.10\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ཡང་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལུས་ཀྱི་བདག་གི་བ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་ནི་མང་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nགཞན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་འགྱུར། ༎ 10 ༎\nལུས་གང་གི་བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུ་དང་དར་ལ་བབ་པ་དང། རྒན་པོ་ཉིད་དག་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དུས་འཕེལ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་མཐོང་གི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་ལུས་ཀྱི་རྒྱབ་ནས་རྒྱབ་ནས་འབྱེར་ལ། སྡུག་བསྔལ་ནི་མདུན་ནས་མདུན་ནས་ཉེ་བར་འདུ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ལུས་འདིའི་བདག་གི་བ་ཡིན་པར་སྣང་ལ། བདེ་བ་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ།\nཇི་ལྟར་ལམ་རིང་པོར་འགྲོ་བ་ལ་ཉིན་རེ་ཉིན་རེ་ཞིང་ངལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལམ་རྒྱགས་ཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་དྲག་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་འཚོ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་ཅིང་འཆི་བ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །\nvyādhayo'nye ca dṛśyante yāvanto duḥkhahetavaḥ |\ntāvanto na tu dṛśyante narāṇāṃ sukhahetavaḥ ||\nThe causes of people's pleasure are not experienced to the same extent as are illnesses and other causes of pain.\nབདེ་བའི་རྒྱུ་དག་སྣང་མ་ཡིན། ། 2.11\nའདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡང་ལུས་འདི་ལ་སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུས་བཅོར་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་ལུས་ལ་སྐྱོ་བར་མི་བྱའོ། ། བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nབདེ་བའི་རྒྱུ་དག་སྣང་མ་ཡིན། ༎ 11 ༎\nའདི་ན་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ལས་གྱུར་པ་ཁམས་མ་སྙོམས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནད་རྣམས་དང། གཞན་གྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རེག་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཅན་རྣམས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དག་ནི་ལུས་འདི་ལ་མི་སྣང་ངོ་། །\nགང་གི་ཕྱིར་ལུས་ལ་བདེ་བའི་རྒྱུ་དག་ཉུང་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དག་མང་བ་དེའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཐབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའི་བུ་མོས་ང་ལས་ནུ་བཞིན་ནོ། །\nགང་དག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཐབ་ལས་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ལ། མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ཀྱི། ཐོབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དག་མང་ལ། བདེ་བའི་རྒྱུ་དག་ནི་ཉུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའི་བུ་མོ་འཕྲོགས་པས་ང་ལས་ནུ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དག་དུ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། བདེ་བའི་རྒྱུ་དག་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཉིས་ཆར་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །\nsukhasya varddhamānasya yathā dṛṣṭo viparyayaḥ |\nduḥkhasya varddhamānasya tathā nāsti viparyayaḥ ||\nWhile pleasure, when it increases, is seen to change [into pain], pain does not likewise change [into pleasure] when it increases.\nབཟློག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། 2.12\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི། འདི་ལ་འཕེལ་བར་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་འཕེལ་བ་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nབཟློག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ༎ 12 ༎\nབདེ་བ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འཕེལ་བཞིན་པ་དེ་ལས་བཟློག་པར་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བདེ་བ་འཕེལ་བཞིན་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་བཟློག་པ་ཡོད་ཀྱི། སྡུག་བསྔལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདེ་བ་ནི་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ན་ཡུན་རིང་པོས་སྨད་པ་དང་མནོག་ཆུང་བར་འགྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ནི་ཆེས་ལྷག་པར་གདུང་བས་རྩུབ་ཅིང། ལུས་དང་སེམས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །\nOne sees the change of pleasure [into pain] simultaneously with [the changing of] its conditions (pratyaya), but there is no change of pain [into pleasure] simultaneously with [the changing of] its conditions.\nབཟློག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། 2.13\nབཟློག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ༎ 13 ༎\nབདེ་བའི་རྒྱུ་དྲོ་བ་དང་བསིལ་བའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བསྟེན་པ་ན་མཐར་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་ནི་ཡུན་རིང་པོས་བསྟེན་པ་ན་ཞེ་སྡང་དྲག་པོས་མིག་དམར་པོར་གྱུར་པའི་མི་སྲུན་པ་རྣམས་ལྟར་ཆེས་བསྲིང་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ཡང་དག་པར་མནན་པའི་ཕྱིར་ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་བདེ་བ་མེད་དེ།\nརྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ལ་བཙོན་ར་ཉམས་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དེར་ཐོག་མར་ཞུགས་པ་གང་ཞིག་རང་འདོད་ཀྱིས་སྤྱོད་ལམ་བཞི་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་གནས་པ་ནི་དེ་བདེ་བ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་བདེ་བའི་རྐྱེན་དེ་ཡོད་ཀྱང་ཕྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ཁོ་ན་བཟློག་པར་འགྱུར་གྱི། སྡུག་བསྔལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །\nWhen you are in the process of dying, time has passed, is passing, and will pass. It is entirely unreasonable to say that dying is pleasant!\nརྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རིགས་མ་ཡིན། ། 2.14\nགལ་ཏེ་བདེ་བ་མེད་ན་ནི། །ལྷ་སྦྱིན་བདེ་བ་དང་ལྡན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བརྗོད་པ་འདི་ནི་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡོད་དོ། །\nརྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་རིགས་མ་ཡིན། ༎ 14 ༎\nསྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་དང་སྐད་ཅིག་ལ་འཆི་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དུས་གསུམ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པས་འཆི་བཞིན་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་དུས་སོང་ཞིང་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་དུས་གསུམ་ལ་ཁྱབ་པའི་འཆི་བས་འཆི་བཞིན་པ་ན་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པ་ལས་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རུང་སྟེ།\nབྲན་ངན་པ་ན་ལེ་ཤམ་ཟ་བ་དང། ཆང་འཐུང་བ་བཞིན་ནོ། །\nའབངས་གཞོན་ནུ་ཞིག་གིས་ཁྱིམ་བདག་འགའ་ཞིག་གི་མཆིལ་ལྷམ་བརླག་གོ། །དེ་ནས་ནི་ཁྲིའུ་འོ། །དེ་ནས་ནི་རྟའོ། །དེ་འཁམས་ནས་དེ་ན་ལེ་ཤམ་གྱི་མཛོད་དུ་བཅུག་གོ། །དེར་བཅུག་ནས་ཀྱང་ན་ལེ་ཤམ་ཟ་བ་དང། ཆང་འཐུང་བ་ལ་གོམས་པར་བྱས་སོ། །དེས་དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་དེ་སྟོང་ཕྲག་དང་ཕྲལ་ལོ། །དེ་ནས་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་ངོ་། །དེ་ནས་དེ་ལ་དེས་གང་ཁྱོད་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་ཀྱང་ངས་སླར་བསྐྱངས་བཞིན་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པ། ཁྱོད་ནི་བྱས་པ་ཆུད་གཟོན་པ་དང་བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང། དེས་གང་ཁྱོད་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཉེས་པ་བྱས་ཀྱང་ང་ལ་ཡིད་རྟོན་པར་འགྱུར་བ་ཁྱོད་ཉིད་བྱས་པ་ཆུད་གསོན་ཅིང་བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཆི་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་བདེའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །\nHunger, and so forth, constantly torment embodied beings. It is entirely unreasonable to say that being tormented is pleasant!\nརྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རིགས་མ་ཡིན། ། 2.15\nརྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་རིགས་མ་ཡིན། ༎ 15 ༎\nསྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལུས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་བཀྲེས་པ་དང། སྐོམ་པ་དང། གྲང་བ་དང། ཚ་བ་དང། ནད་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས། བར་མཚམས་མེད་པར་འཁོར་མོར་གནོད་པ་ཇི་ལྟར་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ།\nམནའ་མ་ཁ་ཅིག་གིས་ཁྱིམ་གྱི་དབང་དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་སྒྱུག་མོས་དེ་དང་དེ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བ་དང་དེ་ནས་གང་སྔར་ཆས་བདར་ལྷུར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ཞིག་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་དག་ལ་མཆོག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཡང་བཀྲེས་པ་དང། སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཅོ་བའི་རྒྱུར་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་ཚོལ་བས་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། བདེ་བའི་བློ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ཡིན་ནོ། །\nSince each element (bhūta) lacks the power, [the body] arises [only] asacombination [of them]. It is entirely unreasonable to say that pleasure exists in these conflicting [elements].\nརྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རིགས་སོ། ། 2.16\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་བདེ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བ་ནི་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nརྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རིགས་སོ། ༎ 16 ༎\nའདིར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ནི་ལུས་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ལ། ལུས་དེ་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཚོགས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡང་རེ་རེ་ལ་ལུས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པས་འཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ནུར་ནུར་པོའི་གནས་སྐབས་ན་ས་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འབྱུང་བ་གསུམ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ནུར་ནུར་པོའི་འོག་ཏུ་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། སའི་ཁམས་ཀྱིས་ནི་བཟུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆུའི་ཁམས་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གོང་བུའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཆུའི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ན་གོང་བུའི་ངོ་བོར་འགྱུར་གྱི་བྱེ་མ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ནས་འཐོར་བའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མེའི་ཁམས་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི།་དེའི་ཚེ་ནུར་ནུར་པོ་འདྲུལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མེའི་ཁམས་ཀྱིས་སྐམ་པས་ན་དེ་འདྲུལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རླུང་གི་ཁམས་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་ནུར་ནུར་པོ་དེ་འཕེལ་བ་དང། རྒྱས་པ་དང་ཡངས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་རེ་མེད་པར་གཞན་རྣམས་ལ་ལུས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་འཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་གནོད་པར་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སའི་ཁམས་ནི་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་འགྲོས་སྡུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ལ། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱང་སའི་ཁམས་རྣམ་པར་འཐོར་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ནོ། །ཆུའི་ཁམས་ནི་མེའི་ཁམས་ལ་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། མེའི་ཁམས་ཀྱང་ཆུའི་ཁམས་བསྐམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདི་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ལ། འགལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ལུས་གཅིག་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པས་ལུས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁོ་ན་ཞིག་སྟེ།\nཐག་པ་གཅིག་གིས་བཅིངས་པའི་སྲོག་ཆགས་དྲུག་དང། ཆུང་མ་བཞིས་བསྡུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །\nཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་འགལ་ཞིང་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཐག་པ་གཅིག་ལ་བཏགས་པ་རྟ་དང། ཅེ་སྤྱང་དང། སྦྲུལ་དང། འདབ་ཆགས་དང། རི་དྭགས་དང། ཆུ་སྲིན་བྱིས་པ་གསོད་རྣམས་ལ་ཚོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་འགལ་བས་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་མེད་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །འདིར་བཤད་པ།\nཇི་ལྟར་ཆུང་མ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་བཞི་ལས་དེར་གཅིག་ནི་རྟག་ཏུ་ཁེངས་པ་ཞིག་གོ། །གཞན་ཞིག་ནི་རྟག་ཏུ་ངུ་བ་ཞིག་གོ། །གཞན་ནི་རྟག་ཏུ་ཁྲོ་བ་ཞིག་གོ། །བཞི་པ་ནི་རྟག་ཏུ་སྨྱོ་བ་ཞིག་སྟེ། དེ་དག་བདག་པོས་སྦྱར་བ་ལས་ལུས་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ལ་འཕྲོད་པར་མི་ནུས་ཤིང། ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པས་རིམ་གྲོ་ཡང་དག་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་ཁམས་བཞི་ལ་བདེ་བ་ག་ལ་ཡོད།\nSince there is no permanent remedy for the cold, and so forth, it is entirely unreasonable to say that the process of being ravaged [by cold, heat, and so forth] is pleasant!\nརྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རིགས་མ་ཡིན། ། 2.17\nའདིར་སྨྲས་པ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འགལ་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་ཕྱིར་བཅོ་བ་ཡོད་དེ་དེ་ལས་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། །\nརྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རིགས་མ་ཡིན། ༎ 17 ༎\nའདིར་སྐྱེས་བུ་འདི་གྲང་བའི་ཚེ་གྲང་བའི་འཇིགས་པ་ལས་འབྲོས་པ་ན་དེའི་གཉེན་པོ། དྲོ་བའི་ནུས་པ་ཅན་བགོ་བ་དང་གདིང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྟེན་ལ། ཚ་བའི་ཚེ་ནི་གཉེན་པོ་བསིལ་བའི་ནུས་པ་ཅན་ཙན་དན་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ་དང།་པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་རོ། །གང་ཞིག་གྲང་བ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པ་དེ་ནི་འཇིགས་པ་དེས་བཅོམ་བཞིན་པ་ན་དེའི་འཇིགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་ཀུན་ནས་བརྟེན་གྱི། བདེ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡང་བདེ་བ་དག་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་ལ་བདེ་བའི་བློར་འགྱུར་ཏ་རེ།\nཇི་ལྟར་ཞགས་པ་དང་དབྱུག་པ་ཅན་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་བདས་པའི་རྐུན་པོའི་ཚོགས་བདག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་དང། དེར་རྒྱུག་པ་ན་བདེ་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཙེས་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་ལ། རྒྱུག་པ་ན་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ།\nThere is nothing on earth called activity that does not involve exertion. It is entirely unreasonable to say that working is pleasant!\nརྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རིགས་སོ། ། 2.18\nགང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་ལྷ་སྦྱིན་བདེ་བར་ཉལ་ལོ། །འདུག་གོ། །འགྲེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདིར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ན་བདེ་བའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་ལས་བདེ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nརྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་མི་རིགས་སོ། ༎ 18 ༎\nས་སྟེང་ན་འབད་པ་མེད་པར་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ལ། གང་གི་ཚེ་འདི་ཉམ་ཆུང་བར་འགྱུར་ཞིང་འབད་རྩོལ་མེད་ལ་རང་གི་ལག་པ་ཡང་འདེགས་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་འདེགས་ཤིང།་གང་གི་ཚེ་ན་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཉལ་བ་དང་བརྐྱང་བ་དང་བསྐུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་ཤེས་པ་དེས་ན་དེ་རྣམས་བདེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཉིན་རེ་ཞིང་ལངས་ཤིང་ལངས་ཏེ་ལུས་འཚོ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ལས་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་བྱེད་ཀྱི། བདེ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལས་བྱེད་པ་བདེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།\nཇི་ལྟར་བརྡ་སྤྲོད་པ་དང། གཏན་ཚིགས་དང། ནོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་དང། འཕོང་དང་ས་འཛིན་བསླབ་པའི་ཕྱིར་མཁན་པོ་ལྔ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་རྟག་ཏུ་སྡུག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་གཅིག་གིས་བཏང་ན་ནི་གཉིས་པས་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་རྐུན་པོ་གཤེད་མ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྡུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ།\nOne should protect oneself constantly from evil in this world and in the next. It is entirely unreasonable to say that havingabad rebirth (durgati) is pleasant!\nརྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རིགས་མ་ཡིན། ། 2.19\nགང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་པོའི་དོན་གྱི་བདེ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་དེ་དང་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nརྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རིགས་མ་ཡིན། ༎ 19 ༎\nགང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་བརྐམ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དབང་པོའི་དོན་གྱི་བདེ་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པའི་ལས་དག་བྱེད་ཅིང། འདི་དང་འཕོས་པར་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གསོད་པ་དང། བཅིང་བ་དང། བསྡམ་པ་དང། བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ་མཁས་པ་བདག་བདེ་བར་འདོད་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་སྡིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྟག་ཏུ་བདག་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལ་ངན་འགྲོ་ཡོད་བཞིན་དུ་འགའ་ཡང་བདེའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། མ་ཚོར་བར་འཇུག་པའི་དགྲ་བཞིན་ནོ། །\nཇི་ལྟར་འདི་ནི་སུ་ཞིག་གམ་གང་ན་ཞེས་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པར་འཇུག་པའི་དགྲ་ལས་རྟག་ཏུ་འཇིགས་པ་འབྱུང་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་གང་དུའམ་ནམ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་མི་ཤེས་པས་སྡིག་པ་དང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །\nThe pleasure that people have in riding, and so forth, is not permanent. How can there be an increase [of pain] in the end when one does not engage in [riding, etc.] in the first place?\nདེ་ལ་མཐར་འཕེལ་ག་ལ་ཡོད། ། 2.20\n1 DC གཞོན་.\nའདིར་སྐྱེས་བུ་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་ནས་རྟ་དང་གླང་པོ་དང་ཤིང་རྟའི་བཞོན་པ་དག་ལ་ཞོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ན་བདེ་བ་མེད་ན་ནི་དེ་དག་དེ་ལ་མི་ཞོན་པ་ཞིག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nདེ་ལ་མཐར་འཕེལ་ག་ལ་ཡོད། ༎ 20 ༎\nབཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་ཡོད་ན་ནི་མཐར་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་ལ་མཐར་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་པ་དེ་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྡུག་བསྔལ་རྩོམ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དང་པོ་ཁོ་ནར་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཕྲ་བའི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་ཕྱིས་དེ་འཕེལ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་ཐ་མར་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ནར་འབྱུང་གི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། བཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།\nཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་ཞིག་ཐ་མའི་ཁུར་སྐྱ་ཕྱེད་འཕྲོ་བཀྲེས་པ་སེལ་བའི་རྒྱུར་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་མཁས་པ་རྣམས་བཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ། བཞོན་པ་དང། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་དག་ལ་ཕྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་སེམས་སོ། །འདིར་བཤད་པ།\nIn the same way that some are pleased when vomiting intoagolden vessel, some think that relieving pain is pleasant!\nབདེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་བྱེད། ། 2.21\nའདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ནི་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་དེ་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་འཆོས་པ་མི་བྱེད་པ་ཞིག་ན་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nབདེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་བྱེད། ༎ 21 ༎\nཇི་ལྟར་ཕྱུག་པོ་འགའ་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ཕྱིར་འཆོས་པར་བྱེད་པ་ན་གསེར་གྱི་སྣོད་དུ་སྐྱུག་ཅིང། དེར་སྐྱུགས་པ་ན་བྲན་མོ་སའི་གྱོ་མོར་སྐྱུགས་པ་མཐོང་ནས་བདག་ཉིད་དབང་ཐང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་དགའ་ཞིང་མངོན་པར་རློམ་པ་བསྐྱེད་ནས་བདག་ནི་ཕྱུག་པོའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། གསེར་གྱི་སྣོད་དམ་གྱོ་མོར་སྐྱུག་པར་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་བདེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།\nཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་རྟ་སྦངས་སྣུན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཆགས་པས་སྣུན་པ་ཟེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། མི་མཁས་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་སོ། །\nWere the arising [of much pain] to cease by beginning [alittle pain], even so, what pleasure is there in beginning pain? Therefore, consider what the Sage said: 'Arising and ceasing are suffering'.\nསྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་སྙམ། ། 2.22\nའདིར་སྨྲས་པ། དཔེར་ན་ཁུ་རུ་ཕྲག་པ་གཅིག་ནས་ཕྲག་པ་གཉིས་པར་ཁུར་སྤོ་ཞིང་དེས་འདི་ལ་བདེ་བའི་བློར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེར་བདེ་བར་མ་གྱུར་ན་ནི་དེར་མི་སྤོ་བ་ཞིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nསྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་སྙམ། ༎ 22 ༎\nབདེ་བ་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཡུལ་ཧ་ཅང་བསྟེན་པས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ཅན་ནི། དེ་ལྡོག་པའི་སྲེད་པས་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་རྩོམ་ལ། དེར་ཡང་འདི་ལ་མཐར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བས་རྩོམ་པའི་དུས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་སྐྱེས་པར་རྟོགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་སྔར་གྱི་གཡེར་པོ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་རྩོམ་པ་ན། སྔར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་པའི་སྒྲ་ནི་འཕེལ་བའི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ངག་གི་དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་སྐྱེས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འཇིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །\nསྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་གནས་སྐབས་གཉི་གར་ཡང་བདེ་བ་མི་སྲིད་པར་བཤད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་རྩོམ་ལའང་བདེ་ཅི་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་རྩོམ་པ་ནི་བདེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འང་གི་སྒྲ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགག་པ་ན་ཡང་བདེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ཞིག་ཁོ་ན་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་གཉི་གར་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །བདེ་བར་རྟོག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཚད་མར་བྱས་ནས་འགྱུར་རོ། །འདིས་ཁུ་རུ་པའི་དཔེ་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀā་ཏཡāའི་བུ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་སྐྱེའོ། །འགག་པ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་འགག་གོ་ཞེས་གསུངས་པར་སེམས་སོ། །\nསྤའི་ཤུན་པའི་འཆིང་བས་བསྡམས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྤའི་ཤུན་པས་བཀྱིགས་པ་ཆར་དང་ཉི་མ་དག་གིས་འཇོམས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་བཅོ་བ་བསྡུས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་རྩོམ་པས་སྡུག་བསྔལ་སྔ་མ་ལྡོག་གོ། །\nAn ordinary person (pṛthagjana) does not recognize that pain is camouflaged by pleasure. [In other words] there is no pleasure at all that can overshadow pain.\nབདེ་བ་ཞེས་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། ། 2.23\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བས་བྱིབས་པས་མི་མངོན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nབདེ་བ་ཞེས་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། ༎ 23 ༎\nརྒྱུ་ཅིས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དེ་མི་མཐོང། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེས་གཡོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་རིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ན་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་སྡུག་བསྔལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བས་སྡུག་བསྔལ་བསྒྲིབས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ།\nཁྲོན་པའི་ཕྱེད་དུ་ལྷུང་བ་སྦྲང་རྩི་མྱངས་པས་རྟོན་པ་དང། གླང་པོ་ཆེའི་རོར་ཞུགས་པའི་བྱ་རོག་ཆུ་བོ་ཆེན་པོས་བདས་པ་བཞིན་ནོ། །\nཇི་ལྟར་འབྲོག་ཏུ་གླང་པོ་ཆེས་བདས་པས་ཁྲོན་པ་རྙིང་པར་ལྷུང་ཞིང་ལམ་ཕྱེད་དུ་རྩྭ་དūར་བའི་རྩ་བ་བྱི་བས་ཟ་བཞིན་པ་ལ་འཇུས་པས་ཐོགས་པ་འོག་ནས་སྦྲུལ་ཆེན་པོ་ཨ་རྫ་ཀ་རས་བསྙགས་པ་ངོས་ནས་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོས་བསྙེགས་པ། སྟེང་ནས་སྦྲང་རྩིའི་ཐིགས་པ་བབས་པ་མྱངས་པས་རྟོན་པ་ཞིག་བདག་ཉིད་བདེ་བར་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་འཁོར་བའི་དགོན་པར་འཆི་བའི་གླང་ཆེན་གྱིས་བདས་པས་རྒ་བའི་ཁྲོན་པར་ལྷུང་ཞིང་མིའི་ལམ་ཕྱེད་དུ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྩྭ་དཱུར་བའི་རྩ་བ་ལ་འཇུས་པས་ཐོགས་པ། འོག་ནས་ངན་སོང་གི་སྦྲུལ་ཆེན་པོ་ཨརྫ་ཀ་རས་བསྙགས་པ། ངོས་ནས་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ལྟོ་འཕྱེས་མངོན་པར་བསྙགས་པ། ཚེའི་རྩྭ་དūར་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བྱི་བས་ཟ་བཞིན་པ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ། འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྦྲང་རྩིའི་ཐིགས་པ་ལྷུང་བ་རོ་མྱངས་པས་སེམས་རྟོན་པ་ཡང་བདག་ཉིད་བདེ་བར་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །\nཡང་ཇི་ལྟར་བྱ་རོག་ཞིག་གླང་པོ་ཆེའི་ཐེད་དུ་ཞུགས་པ་དང། ལྷས་ཆར་ཕབ་པས་ཐེད་དེ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོས་གཡེངས་ཤིང། དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་ཤི་བར་གྱུར་ལ། མནོག་ཆུང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་ཆེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡུལ་གྱི་བདེ་བའི་རོ་མྱང་བའི་ཐེད་དུ་ཞུགས་ཤིང། དེའི་ཉེས་དམིགས་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །\nAn ordinary person should be instructed: 'You are not free of attachment to pleasure'. Consequently, the Tathāgatas said that ignorance (moha) is worst of all.\nགཏི་མུག་ཀུན་གྱི་ཐ་མར་གསུངས། ། 2.24\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་འདིར་ཉེ་བར་བསྟན་པས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཉི་ཚན་དྲོའོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nགཏི་མུག་ཀུན་གྱི་ཐ་མར་གསུངས། ༎ 24 ༎\nའདིར་བསྟན་པར་མི་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་གཏི་མུག་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་རྟོག་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ཉིད་ལ་གནས་བཞིན་དུ་ཡང་དེ་ཉིད་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། ཆེ་ཞེ་འདི་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། གང་འདི་མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །\nགླ་བྲན་ཁ་ཅིག་གིས་གླ་བླངས་ཏེ་ལས་ཕྱེད་བྱས་ནས་བོར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་མས་གང་འཛིན་པ་དེ་ལེགས་པར་འཛིན་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། དེས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་བོང་མཇུག་ནས་བཟུང་ལ། དེས་བརྡེགས་སུ་ཟིན་ཀྱང། ཐམས་ཅད་ལ་ལེགས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་མི་གཏོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡིད་བྱུང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྐྱེ་བོ་གཏི་མུག་གིས་གཟུང་བ་ལ་སློབ་པར་མཛད་དོ། །\nanityasya dhruvā pīḍā pīḍā yasya na tat sukham |\ntasmād anityaṃ yat sarvaṃ duḥkhaṃ tad iti jāyate ||\nWhat is impermanent has constant pain; what has pain is not pleasant. Therefore, all that is impermanent is called suffering.\nཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱར་འགྱུར། ། 2.25\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ལུས་མི་རྟག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ལ་བདེ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱར་འགྱུར། ༎ 25 ༎\nགདོན་མི་ཟ་བར་མི་རྟག་པས་གནོད་པར་བྱ་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་ནི་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། གང་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་བདེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཅུང་ཟད་མི་རྟག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།\nRefuting satisfaction through completely enjoying the objects one craves\nEven overavery long period of time, there is no end to [the craving for] objects. [Your] exertion in regard to [indulging] your body will have no effect, likeabad physician['s exertion].\nངལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་འབྱུང་། ། 3.1\nད་ནི་གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བའི་ཐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རོས་ཚིམ་པས་བདེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་རྣམས་ཉེ་བར་བསྟེན་པར་བྱའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nངལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་འབྱུང་། ༎ 1 ༎\nཡུལ་གྱི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་བརྐམ་པའི་ཡིད་ཅན་གང་ཞིག། །ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱས་ལ། བར་དུ་ནོར་བསག་ཅིང་ཐ་མར་ཆོས་བསྟེན་ནོ་ཞེས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་རྣམས་ཚད་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་ན་ནི། ན་ཚོད་དང་པོར་འདི་རྣམས་ཟད་པར་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་སྲིད་པ་ཞིག་ན། དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཉེ་བར་བསྟེན་པས་ཀྱང་འདི་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་ན་ནི་གང་ཞིག་འདི་རྣམས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་བྱེད་པར་འདོད་པས། དེའི་ངལ་བ་ནི་སྨན་པ་ངན་པ་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ནད་བཅོ་བ་དག་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་གསོ་དཔྱད་ཀྱི། འབད་པ་མཐར་མ་ཕྱིན་པས་ཚེགས་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །\nཇི་ལྟར་གཟིག་ལྤགས་གཡོགས་པའི་སྤྲེའུ་རྟག་ཏུ་སྤྲེའུ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང་སྐྱོ་བར་བྱ་བ་དེ་ལ་དུས་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ཡང་འདི་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་མུ་ཐུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ།\nRather than becoming free from desire, it increases in proportion to use of the things one craves\nJust as the craving (tṛṣṇā) for dirt cannot be stopped inacertain [earthworm] that is addicted, the desire for sensual pleasure also increases in people who are addicted.\nའདོད་རེ་འཕེལ་བའང་དེ་བཞིན་ནོ། ། 3.2\nའདིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཆུ་དག་གིས་ངོམས་པ་ལ་སྐོམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་པ་དག་གིས་ཚིམ་པ་ལ་འདོད་པ་དག་ལ་སྲེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nའདོད་རེ་འཕེལ་བའང་དེ་བཞིན་ནོ། ༎2༎\nཇི་ལྟར་ས་ཟ་བ་བསྟེན་པ་ལས་སའི་སྲེད་པ་འཕེལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་འདོད་པ་དག་བསྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འདོད་པའི་རེ་བ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་འདོད་པའི་སྲིད་པ་མཐར་དབྱུང་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ལྟར་འདོད་པ་དག་ཉེ་བར་བསྟེན་པས་ནི་ཇི་ལྟར་གོང་དུ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལས་ཆ་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་དང་། ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་མཁས་པ་འཐོབ་ཅིང་།་རིགས་མཚུངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གསོས་བཏབ་པའི་འདོད་ཆགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་ཉེ་བར་འཕེལ་བའི་ཤུགས་ཅན་འདོད་པའི་སྲེད་པའི་ཆུ་ཀླུང་གིས་གཡེངས་པའི་མི་ལ་ཚིམ་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ།\nགཉིད་ལ་སོགས་པའི་འཕེལ་བ་བཞིན་དང་། སྐོམ་པས་ཉེན་པའི་རི་དྭགས་བཞིན་ནོ། །\nཇི་ལྟར་གཉིད་དང་ལེ་ལོ་དང་འཁྲིག་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འཕེལ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་རི་དྭགས་སྐོམ་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ས་སྐམ་པོ་ཆེས་རྩུབ་པ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་ཉི་མའི་གུང་གི་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གདུངས་ཤིང་། ཆུ་ལྟར་གྱུར་པ་སྨིག་རྒྱུའི་ཀླུང་ལྟ་བུ་ཅན་མཐོང་ནས་ཆུར་འདུ་ཤེས་ཤིང་རབ་ཏུ་རྒྱུག་ལ། སྐོམ་པ་སེལ་བ་ཡང་མི་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་དག་མ་ཤེས་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་དག་ཡུལ་རྣམས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པ་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཚིམ་པ་ཡོད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ།\nIt is inappropriate to consider the body clean\nThere is not the slightest difference found in sexual intercourse among all women. As beauty is enjoyable for someone else also, what use is the best woman to you?\nཁྱོད་ལ་མོ་མཆོག་གིས་ཅི་བྱེད། ། 3.3\nའདིར་སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་ཉེ་བར་བསྟན་པ་འདིས་སྐྱེ་བོ་བུད་མེད་ཐུན་མོང་བ་ལས་བཟློག་པར་ནུས་ཀྱི། གང་དག་གཟུགས་བཟང་ཞིང་རེག་པ་དང་ལྡན་པ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱ་བ། སྙིང་དང་མིག་ཏུ་སྡུག་པ། སྙིང་ནས་ཆགས་པའི་མིག་རས་ཀྱིས་བལྟས་པ་དག་གིས་མེ་དང་ཕྲད་པས་མར་སར་ལྟར་ཆགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་དག་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཅན་དེ་དག་ལས་བདག་གིས་ཡིད་བཟློག་པར་ཇི་ལྟར་ནུས། དེ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།\nཁྱོད་ལ་མོ་མཆོག་གིས་ཅི་བྱེད། ༎3༎\nརྟགས་པ་འདི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་ཁོ་ནས་ཡུལ་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ཤིང་། བདག་ཉིད་དམའ་བར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ། འདི་ནི་འཐད་པ་འདིས་ཡུལ་དམའ་བར་བྱས་ཏེ་དེ་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཁོ་ན་བསྟོད་པར་རིགས་སོ། །\nརེ་ཞིག་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་གཙང་བའི་ཕྱོགས། དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། རང་གི་ངང་གིས་དྲི་ང་ཞིང་། རྟག་ཏུ་འཛག་པ་མི་གཙང་བའི་ལུས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་གཙང་བའི་སྟོར་ཁུང་དུ་གྱུར་པ། བཤང་ཁང་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་བླུགས་པའི་མི་གཙང་བ་ནོད་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་བཤང་དོང་ལྟར་མུན་ནག་གི་མི་གཙང་བ་དྲི་ཚབས་ཆེར་ང་བའི་སྲིན་བུའི་ཚོགས་འཁྲིག་ཆགས་པ། བཤང་ཕུང་ཅུང་ཟད་རད་ཅིང་གས་པ་ལྟར་ནང་མྱགས་ཤིང་། མྱགས་པ་དེས་བདས་པའི་པགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱི་གཏུམས་པ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཐོབ་ཅིང་བཅོར་མེད་པ།\nལུས་ཀྱི་སྦུབས་ཀྱི་རྨ་ཐ་ཆད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ། དེའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྣམ་ངས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་གཉིས་མེད་པ་དེ་ལ་རང་གི་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་མ་གཏོགས་པར་འཁྲིག་པའི་རེག་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་མི་སྲིད་ལ། དེ་དག་གི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ལྟ་བའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མིག་དང་ལྡན་པ་གཟུགས་དེ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཐུང་མོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། ཐ་ན་ཁྱི་དང་བྱ་རོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། དངོས་པོ་ཐུན་མོང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསྐྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། བུད་མེད་ཀྱི་ཁོག་པ་ལ་བརྐམ་པ་ཁྱོད་ལ་ད་ལྟ་བུད་མེད་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ། ཅི་ཞིག་བསྐྱེད་པ་སྨྲོས་ཤིག་ཤིག། །དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་མཆོག་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོར་བར་བྱ་སྟེ།\nབུད་མེད་གཟུགས་ངན་པ་དང་། གཞན་གྱི་བུད་མེད་ཀྱི་བློས་མུན་ཁུང་དུ་རང་གི་ཆུང་མ་དང་དུས་བཏབ་སྟེ་ཕྲད་པ་བཞིན་ནོ། །\nབུད་མེད་གཟུགས་ངན་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཁྱིམ་ཐབ་ཀྱིས་ཁྱོད་གཟུགས་ངན་ནོ་ཞེས་སྤྱོས་ལ། དེས་ཀྱང་རྗེ་བོ་ལ་གཟུགས་ངན་ནམ་གཟུགས་བཟང་ཡང་རུང་སྟེ་འཁྲིག་པ་བསྟེན་པ་ལ་འདིར་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཞུས་ཀྱང་དེས་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེས་སྣོད་སྣ་ཚོགས་དག་ཏུ་སྲན་ཚོད་བཞག་ནས་ཟས་ཀྱི་དུས་སུ་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་དྲངས་པ་དང་། དེས་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ་འདི་ནི་སྲན་ཚོད་དེ། འོན་ཀྱང་སྣོད་ལྟ་བར་འོས་པ་དག་ཏུ་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །\nདེས་འཁྲིག་པ་ལ་ཡང་ངེས་པར་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཡང་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གཞན་གྱི་བུད་མེད་མཐོང་ནས་ནམ་ཞིག་ན་འདི་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྐམ་པར་གྱུར་ལ། དེར་གྲོགས་བཤེས་ཞིག་གིས་གང་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཅི་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་རིགས་ཀྱི་མནའ་མ་ཞིག་གོ་ཞེས་དེ་ལ་མུན་ཁུང་དུ་རང་གི་ཆུང་མ་དང་སྤྲད་པ་དང་། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་བུད་མེད་ནི་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །\nWhoever loves her imagines that he is satisfied by her. Fool! Why are you attracted, since you share this even with dogs, and so forth.\nབློ་གྲོས་ངན་པ་ཁྱོད་ཅི་ཆགས། ། 3.4\nབློ་གྲོས་ངན་པ་ཁྱོད་ཅིས་ཆགས། ༎4༎\nགང་ཞིག་གཟུགས་ངན་ཡང་གང་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བར་འགྱུར་བ་དེས་དེ་བདག་ཉིད་འཚེངས་པར་སེམས་སོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པར་འོས་པ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་འདོད་པར་བྱ་བར་འོས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། ཆགས་པ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ཁྱི་དང་བོང་བུ་དང་རྔ་མོ་དང་ཕག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་། རང་རང་གི་མོ་དག་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ཐུན་མོང་བ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་མཁས་པས་རྒྱུ་གང་གིས་ཀྱང་དེར་འདོད་ཆགས་པར་མི་བྱ་སྟེ།\nགནོད་སྦྱིན་གཉིས་རང་གི་ཆུང་མ་ལ་སྡུག་པ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བར་གྱུར་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱང་རྩོད་པ་ན་གང་གི་ཆུང་མ་བལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་དགེ་སློང་གི་གན་དུ་སོན་པ་དང་། དེས་གང་ཞིག་གང་སྡུག་པར་གྱུར་པ་དེའི་དེ་ནི་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །འདིར་གལ་ཏེ།\nThe woman whose every limb is beautiful to you previously was common to all. It is not at all surprising if you obtain her!\nཇི་ལྟར་ཡང་ནི་འགྱུར་བ་མིན། ། 3.5\nའདིར་སྨྲས་པ། བུ་མོ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཡིད་འཕྲོག་པ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། སུ་ཞིག་དེ་རྙེད་པ་ངོ་མཚར་བ་ལྟར་རྩི་བ་ན་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་མི་བྱེད་ཅེའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nཇི་ལྟར་ཡང་ནི་འགྱུར་བ་མིན། ༎5༎\nབུ་མོ་རྣམས་ནི་ཁྱོའི་དོན་དུ་ཡིན་ལ། ཁྱོ་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ལ་སྲིད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་འདི་འདི་ལས་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་ཐུན་མོང་བ་རྙེད་པ་ལ་ངོ་མཚར་ཅི་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ལམ་པོ་ཆེ་ན་ཡོད་པའི་ཟོང་དང་འདྲ་བ་རྙེད་པས་ཡ་མཚན་པར་མི་རིགས་ཏེ།\nབད་སའི་རྒྱལ་པོ་འཆར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་བུད་མེད་ཐུན་མོང་བ་དབང་པོས་བྱིན་རྙེད་ནས་ངོ་མཚར་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བུད་མེད་གཞོན་ནུ་མར་གནས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིལ་གྱིས་ཐུན་མོང་བར་འགྱུར་ལ། ཕྱིས་གཅིག་ཁོ་ནའི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །\nWhen one experiences love forawoman endowed with virtuous qualites and the reverse for the opposite, as there is no constancy [with regard to these qualities], which - former or latter - is true?\nཅིག་ཤོས་ལས་ནི་གང་ཞིག་བདེན། ། 3.6\nའདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཆགས་པར་མི་རིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nཅིག་ཤོས་ལས་ནི་གང་ཞིག་བདེན། ༎6༎\nགལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཤིང་། བཟློག་པ་ལ་ཞེ་སྡང་ན། འོ་ན་དེའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་འཆོལ་བའི་ཕྱིར། བུད་མེད་མཆོག་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་དག་ཀྱང་ངེས་པས་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཡང་རིམ་གྱིས་གཉིས་ཆར་ཡང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གཉིས་ངེས་པར་མི་གནས་པས་དེ་དག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས། རྣམ་པར་གནས་པ་མེད་པ་ཀོ། །སྔ་མ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ལྟ་གང་ཞིག་བདེན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་བདེན་ན་ནི། དེ་ཉིད་ལ་སྐྱོན་མཐོང་བས་དེ་མི་བདེན་པ་ཡིན་ནམ། ཅི་སྟེ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་བདེན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཡོན་ཏན་མཐོང་བས་དེ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་རུང་ཞིག་ལ་ཡང་བདེན་པའི་དོན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉི་ག་ཡང་མི་འཇུག་པར་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་འདིའི་འདོད་ཆགས་མི་རིགས་ཏེ།\nའཆག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། བཤང་ཁང་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །\nཇི་ལྟར་ཁ་ཟས་ལེགས་པར་འདུས་བྱས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ན་དགའ་བར་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་འཆག་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ་འཆག་ཁང་དུ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་མི་དགའ་བ་དང་། ཡང་ཇི་ལྟར་བཟློག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གྲོགས་བཤེས་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་བཤང་ཁང་བལྟ་བར་འདོད་ཅིང་། གང་གི་ཚེ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །\nA fool's desire does not arise solely forawoman endowed with virtuous qualities. How can people who act without reason be stopped by reason?\nལྡོག་པ་རྒྱུ་ལས་ག་ལ་ཞིག ། 3.7\nའདིར་སྨྲས་པ། ཡོན་ཏན་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པས་འདོད་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nལྡོག་པ་རྒྱུ་ལས་ག་ལ་ཞིག། ༎7༎\nའདིར་སེམས་ཅན་གང་དག་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ངོ་ཚ་དང་། ཁྲེལ་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་གི་འདོད་ཆགས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། དེ་དག་གི་འདོད་ཆགས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྟེ། ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་མེ་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པར་མངོན་པར་འབྱུང་སྟེ། གཏི་མུག་ཕལ་ཆེ་བས་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་ན་ནི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་ཡོད་པར་བྱ་བར་ནུས་ཀྱི། བླུན་པོ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནི་རྒྱུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་ཡོད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །རྒྱུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འཇུག་ན་ནི་གཟུགས་མི་གཙང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་དག་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །\nབྲམ་ཟེའི་མ་ནིང་འགའ་ཞིག་དེ་ལྟར་མ་བྱེད་པར་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་དུ་དོང་ཤིག་ཅེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ངུ་བར་ཞུགས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་དྲིས་པ། ཅི་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ངུའམ། དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་འབྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་ངུའི། འོན་ཀྱང་གང་ཁྱེད་ཅག་གི་བདེ་བ་འདི་མི་ཚོར་བ་དེ་ལྟར་ཁོ་བོ་ངུའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་དྲིས་པ། ལས་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད། དེས་ངུ་བ་ཁོ་ནར་གྱུར་གྱི། སྨྲ་བར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ངུ་བ་ལས་བཟློག་པ་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བླུན་པས་གང་དག་གི་འདོད་ཆགས་ཡོན་ཏན་གྱིས་མ་བྱས་པ་དེ་དག་ནི་གསོ་དཀའོ། །\nShe is yours as long as she does not know anyone else. A woman must be protected constantly from the occurrence [of someone else], as if fromabad illness.\nརྟག་ཏུ་རྐྱེན་ལས་བསྲུང་བར་བྱ། ། 3.8\nའདིར་སྨྲས་པ། བུད་མེད་ནི་སྐྱེས་པ་ཤི་ཡང་ཕྱི་བཞིན་ལྕེབ་ཀྱི། སྐྱེས་པ་ནི་བུད་མེད་ལ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆགས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་བུད་མེད་དག་ཇི་ལྟར་མི་བསྟེན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nརྟག་ཏུ་རྐྱེན་ལས་བསྲུང་བར་བྱ།་༎ 8 ༎\nབུད་མེད་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་དང་བྲལ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་གཞན་གྱིས་རོ་མ་མྱངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཁྱོ་ལ་སྙིང་ཉེ་ཞིང་ཁྱོ་དང་མཐུན་གྱི། གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་རོ་མྱངས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་འདི་གཅིག་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ནད་ངན་པ་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་པའི་བུད་མེད་རྣམས་ལ་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། འཁྲུག་པའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གྱུར་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཟབ་ཅིང་ངེས་པར་དཀའ་བའི་བྱུང་ཚུལ་ཟོལ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་བུད་མེད་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་སྐྱེས་པ་མཐོང་བར་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འགའ་ཡང་གང་ལ་ཡང་མི་ཆགས་པས་མཁས་པས་བུད་མེད་རྣམས་ལ་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ།\nསྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་བྲམ་ཟེ་མོ་འགའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། དེས་བདག་པོ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཞིག་བདག་གི་གན་དུ་འོང་གིས། བདག་ནི་དེ་ལ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ལ་བརྡ་སྤྲད་ཀྱིས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་སྐད་སྨྲས་ནས་གནས་པ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཞུགས་ཤིང་ལོག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་། རྗེ་བོ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དེ་འོངས་སོ་ཞེས་ཀྱང་མི་སྨྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བུད་མེད་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཞིག་སྟེ། དེ་དག་ལ་སུ་ཞིག་ཡིད་རྟོན་པར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ།\nAn old man does not desire what he did asayoung man. Don't those who are liberated greatly regret that [sensual pleasure]?\nདེ་ལ་ཤིན་ཏུ་གདུང་མི་འགྱུར། ། 3.9\nའདིར་སྨྲས་པ། ལང་ཚོ་ལ་བབ་པས་ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་འདོད་པ་ཉེ་བར་བསྟེན་པར་བསྟན་ལ། ཉེ་བར་བསྟེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གནས་པ་རྣམས་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་དང་བཅས་པ་སུ་དག་ཁྱི་ལྟར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ལ་གཞན་ཡང་དེར་འཛུད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་ལ་དོན་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཚད་མར་བྱེད་པར་འགྱུར། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆང་འཐུངས་པས་སྨྱོས་པ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་བྲལ་བ་བག་མེད་པ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་བཅོམ་པ། བུད་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བོའི་བསྒོ་བ་བཞིན་བྱེད་པ་འདི་དར་མའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་གང་སྤྱད་ཅིང་།\nདེ་ནི་རྒན་པོ་མི་འདོད་ན། ༎ 9ab ༎\nདེ་ལ་ཤིན་ཏུ་གདུང་མི་འགྱུར། ༎ 9cd ༎\nགང་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་ཞིང་སྐད་ཅིག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོག་པའི་སྤྱོད་པ་ཡང་། ཡོངས་སུ་དགའ་བའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་དེར་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་གྲོལ་ཞིང་། རབ་ཏུ་དང་ལ་རིང་པོ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངལ་དང་སྨད་པ་དང་དཀའ་བ་རྣམས་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ངམ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར། དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྙོགས་པའི་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་འདྲེས་པ་ཞིག་གོ། །\nརིགས་ཀྱི་མནའ་མ་འགའ་ཞིག་དུས་སྟོན་ལ་བབ་པ་ན་དགའ་སྟོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ་རིངས་པ་རིངས་པར་ཁྱིམ་ནས་འབྱུང་བར་གྱུར་པས་བེའུ་ཡང་ཕྱིར་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། དེས་དེ་གྱོས་པོའི་སྐེ་ལ་བཏགས་སོ། །དེ་ལ་འདི་ཅི་བྱེད་ཅེས་དྲིས་པ་དང་མཐོང་སྟེ།་དེ་ཏེ་པོར་ངོ་ཚ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་རེ་ཞིག་འདོད་པ་དེ་རྣམས་མི་བཟད་པ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་ནས་ལང་ཚོའི་ཚེ་གང་བྱས་པ་དེ་ལ་རྒན་པོ་མི་དགའ་ན། གང་དག་གིས་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་པ་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ཆེས་གདུང་བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྨོས་ཅི་དགོས། འདི་ནི་ཆེས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །\nSomeone who lacks attachment has no pleasure [in sexual intercourse], andasensible person does not have it. What kind of pleasure is there for someone who constantly turns the mind away [from desire]?\nདེ་ཡི་བདེ་བ་ཅི་འདྲ་ཞིག ། 3.10\nའདིར་སྨྲས་པ།་བདེ་བ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་མཆོག་ཡིན་ཏེ།་གང་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་བུད་མེད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་བུད་མེད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nདེ་ཡི་བདེ་བ་ཅི་འདྲ་ཞིག། ༎ 10 ༎\nའདིར་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཆགས་པ་མེད་ལ། གང་གི་ཚེ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཆགས་པས་ཆགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དངོས་པོ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། འདོད་ཆགས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དངོས་པོར་བྱས་ནས་འཇུག་པས་གཏི་མུག་མེད་པར་མི་འབྱུང་ངོ་། །གང་གཏི་མུག་གིས་ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་རིག་ཅིང་། རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བློ་ཕྲོགས་པ། འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་མི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་བྱས་པའི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སེམས་གཏད་དེ། དེ་ལས་གཞན་དུ་སེམས་གཡེངས་པས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་འགའ་ཡང་མི་ཤེས་ཏེ། མི་ཤེས་པ་དེས་ནི་བདེ་བ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མེད་ན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པ་འདི་ལ་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་བུད་མེད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།\nབྱིས་པ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་འདོད་པ་དང་། ཐ་ག་པ་བཞིན་ནོ། །\nབྱིས་པ་འགའ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་མཐོང་ལ། དེ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཆེར་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་བྲན་མོ་ཞིག་བྱ་དགས་ཡང་དག་པར་བསྐངས་ནས་བདག་དང་ལྷ་ལྷན་ཅིག་སྤྲོད་པར་ནུས་སམ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ་ནུས་སོ། དེ་ནས་དེས་དོན་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དེ་ལ་ཞུས་པ་དང་། དེས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་པས་ཏེ། འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་ཡང་བཙུན་མོའི་རྒྱུ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེའི་དོན་འདི་ནུས་པར་འགྱུར་གྱིས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བྲན་མོ་དེས་དོན་དེ་བྱིས་པ་དེ་ལ་གླེངས་པས་དེས་བུད་མེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལོ་ཁྱུད་ཀོར་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་དྲི་དང་། བདུག་སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། ཏམ་པོ་ལ་དང་། ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པ་བཙལ་བར་གྱུར་ལ། བཙུན་མོ་རྒྱུ་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ན་བྱིས་པས་སང་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དང་བདག་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རང་གི་བར་ཁང་ལེགས་པར་འདུས་བྱས་སོ། །དེའི་ཉིན་མོ་བྱིས་པ་དེའི་མཁན་པོ་དག་གི་བ་ལང་བརླག་པས་དེ་དེའི་དོན་དུ་མངགས་སོ། །དེ་སོང་བ་དང་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་བྱིས་པ་དེའི་ཁང་པར་ཕྱིན་ཏེ། སླར་ལོག་སྟེ་སོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་ལོ་ཁྱུད་ཀོར་དུ་ཡིད་ཕྱིར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མཆོག་མངོན་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཡིད་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་མི་རྣམས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ག་ལ་ཡོད།\nཡང་ཐ་ག་པ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དང་འཛོལ་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྨྱོས་པར་གྱུར་ནས། ཀྭའི་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྷ་མཐོང་ངམ། ཀྭའི་འོངས་སམ། ཀྭའི་ང་འདྲིའམ་ཞེས་རེ་རེ་ལ་འདྲི་བར་གྱུར་ཏོ། །\nYou cannot have sexual intercourse constantly [day and night] in accordance with your fondness [for sensual pleasure]. To say 'She is mine; she is not someone else's' - what is the use of this possessiveness?\nཡོངས་འཛིན་འདི་ཀོ་ཅི་ཞིག་ཡིན། ། 3.11\nགཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པས་འབྱུང་ལ།་བུད་མེད་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་དེའི་དོན་དུ་ཁྱོད་བུད་མེད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ན། ཅིའི་ཕྱིར།\nམོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད། ༎ 11ab ༎\nཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལོངས་སྤྱོད་པའི་གུས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་རིམ་པར་འཕེལ་བས་ཉིན་མཚན་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཕེལ་བ་དེ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་ཅི་སྟེ་མི་འཕེལ། དེའི་ཕྱིར་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིད་ཙམ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་དུབ་པའི་ཆགས་པ་ཅན་རྣམས་ཆགས་བྲལ་ལྟར་བུད་མེད་དག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་གུས་པ་ལྟར་བུད་མེད་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་ནུས་པ་འདི་དག་གི། །\nཡོངས་འཛིན་འདི་ཀོ་ཅི་ཞིག་ཡིན། ༎ 11cd ༎\nལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཆུང་མ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བྱེད་ན་ཡང་སེར་སྣ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རང་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེས་བུས་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་ནི་མི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་གཡེངས་པ་ལ་སྐྱོ་བ་བཟོད་ཀྱི། གང་ཞིག་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ་གཞན་དག་ལ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཏི་མུག་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་སྟེ།\nབྲམ་ཟེ་མེ་དྲོད་ཉམས་པས་ཟན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་བུད་མེད་མང་པོ་ཅན་ལ་གཏམ་བྱ་བ་དང་། ལོང་བས་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །\nབྲམ་ཟེ་འགའ་ཞིག་མེ་དྲོད་ཞན་པས་ཟ་བར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་ཁ་ཟས་མང་ཞིང་གྱ་ནོམ་པ་གྲུབ་པར་གྱུར་ལ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་གང་ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་འདོད་ཅིང་། ཆེར་ལེན་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དང་།\nཡང་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཕོ་བྲང་འཁོར་གྱི་ནང་ན་བུད་མེད་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཡོད་པ་ལ།་རྒྱལ་པོ་དེ་དེ་དག་དང་བྱ་བ་ཡང་མི་བྱེད་ཅིང་། གཞན་ལ་ཡང་མི་སྟེར་བར་གྱུར་ཏོ། །ནམ་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ཅི་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱེད་དམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེས་དེ་དག་གཏང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་བྱས་པ་ལས་བཏང་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །\nསྐྱེས་བུ་ལོང་བ་ཞིག་མིག་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བུད་མེད་དག་ལ་གུས་པ་དང་ལྡན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུད་མེད་འདི་དག་ནི་བདག་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ།\nIf desire [in itself] were pleasure, women would be unnecessary. In no way is [true] pleasure seen as something that should be rejected.\nཇི་ལྟར་ཡང་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། ། 3.12\nའདིར་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་བདེ་བ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ནི་བུད་མེད་དང་སྦྱོར་བ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་དགོས་པའི་དོན་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་བུད་མེད་དག་འདོད་པར་བྱའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nཇི་ལྟར་ཡང་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། ༎ 12 ༎\nགལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་བདེ་བ་ཡིན་ན་ནི། །འདིར་བུད་མེད་དག་གིས་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་དོར་བར་བྱ་བར་མི་འདོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ནི་དུག་ལྟར་འགལ་ཟླའི་དུག་བུད་མེད་ཀྱིས་སླར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ།\nརིགས་ཀྱི་བུ་མཆོག་ཏུ་བཀྲེན་པ་འགའ་ཞིག་བྲུ་བ་ཚ་བས་གནོད་པར་གྱུར་ཏེ། མཚན་མོ་ཁྱིམ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞུགས་ལ། དེས་དེར་སྣོད་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཐལ་བ་མཐོང་ཞིང་། གཞན་དུ་ཆུ་མཐོང་ངོ་། །དེས་ཕྱེར་འདུ་ཤེས་ནས་ཐལ་བ་དེ་སྦྲུས་ཏེ་ཟོས་ཤིང་། བྲུ་བ་ཚ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་ཐལ་བའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོ་བར་གྱུར་ནས་ཟས་ཡོད་ཀྱང་བོར་ནས་ཕྱིར་བྱུང་ངོ་། །ཁྱིམ་བདག་གིས་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་དྲིས་ལ། དེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་དེས་རྫས་མང་པོ་ལ་བཀོད་ལ། རྨག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་བདེ་བ་ཡིན་ན་འདི་དོར་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ། །\nEven in sexual intercourse withawoman, pleasure arises from something else [namely, imagination]. What sensible person would maintain that the cause is justafemale companion?\nབླུན་པོ་མིན་པ་སུ་ཞིག་འཛིན། ། 3.13\nའདིར་སྨྲས་པ། སྦྱོར་བས་བདེ་བ་འབྱུང་ལ། དེའི་རྒྱུ་ནི་བུད་མེད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་བུད་མེད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nབླུན་པོ་མིན་པ་སུ་ཞིག་འཛིན། ༎ 13 ༎\nའདིར་སྐྱེས་བུ་རྣམས་བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུད་མེད་དང་སྦྱོར་བ་ཙམ་དེར་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཡང་བསླབ་པ་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་དག་འདོད་པ་པོ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་བུད་མེད་དག་གིས་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ལ།་དེ་དག་ལ་མཛའ་མོ་བདེ་བའི་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བུད་མེད་དང་སྦྱོར་བ་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འདོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་འདོད་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་མེས་ཚིག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟར་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཁོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་དབང་པོ་གཉིས་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་འབྱུང་བ་ན། རྐྱེན་དུ་མ་ཉེ་བ་ལས་བྱུང་སྟེ། སྦྱོར་བའི་བདེ་བ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལོག་པས་བསྐྱེད་པ་དེའི་རྒྱུ་བུད་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བླུན་པོ་མ་ཡིན་པ་སུ་ཞིག་སྟེ་མཁས་པ་སུ་ཞིག་འཛིན་པར་འགྱུར། བླུན་པོ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །\nབྱིས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་རང་གི་ཁྱིམ་ཐབས་ཀྱིས་ཁྲུས་བྱ་ཡིས་ཆུ་འོན་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ལ། དེས་ཀྱང་བླངས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ལེན་པ་དང་། ཆུ་སྲོ་བ་དང་། མཉེ་བ་དང་། སྣུམ་གྱི་དྲིལ་ཕྱིས་ཀྱིས་རིམ་གྲོ་དག་བྱེད་དུ་བཅུག་ཅིང་། དེས་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་མཉེ་བ་ཙམ་ཞིག་བྱས་ལ། དེ་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མགུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ངལ་བ་ལ་རྩིས་མེད་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་བུད་མེད་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་རློམ་མོ། །འདིར་བཤད་པ།\nA leper, while scratching, does not see the danger of desire, because he is blinded by passion. Those who are free of passion see impassioned people as possessed of pain, like the leper.\nཆགས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལྡན་པར་སྣང་། ། 3.14\nའདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དུ་མས་འདོད་པ་སྨད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ཅན་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོད་པ་དག་བསྟེན། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་དག་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ངེས་པར་འདོད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་པར།\nལྡོངས་པས་འདོད་པའི་སྐྱོན་མི་མཐོང་། ༎ 14ab ༎\nཇི་ལྟར་གཡན་པ་ཚབས་ཆེན་པོས་ཐེབས་པའི་མཛེ་པོ་འཕྲུག་པ་ན། དེ་དང་ཉེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཡན་པའི་སྐྱོན་ཏེ། མེ་དབལ་གྱི་ཉེས་པ་དང་པགས་པ་ཤུས་པ་དང་།་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་འཛག་པའི་ཉེས་པ་མི་མཐོང་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཕྲུག་པར་བྱེད་ཀྱི། དེ་ལས་མི་ལྡོག་ལ། དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཅན་ཡང་འདོད་པའི་གཡན་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་འདོད་པ་དག་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་མཐོང་ཞིང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོད་པའི་བདེ་བ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི། དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འདོད་པ་དག་ལ་མི་གཙང་བའི་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། །\nཆགས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལྡན་པར་སྣང་། ༎ 14cd ༎\nWhatever happens inafamine to the protectorless who are pained by hunger [for example, humiliation] - that is the course for all impassioned men when united with women.\nསེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་གཡོ་བ་ཡིན། ། 3.15\nའདིར་སྨྲས་པ། འདོད་པ་དག་ལ་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་དེར་འདོད་ཆགས་ལས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དུ་མར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nཆགས་ཅན་ཀུན་གྱིས་གཡོ་བ་ཡིན། ༎ 15 ༎\nཇི་ལྟར་མུ་གེ་ཆེ་བའི་དུས་ན་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མངོན་པར་བཅོམ་ཞིང་དབུལ་བ། གཉེན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་སུ་ཟད་ཅིང་མགོན་མེད་པ་ལ་ཟས་རྙེད་པར་དཀའ་བ། ནོར་ཅན་དག་ལ་ཆེས་ཕོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་། ངག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྱུག་པོ་ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དག་གིས་ལན་བརྒྱར་བརྙས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་དག་བདག་ཅག་ལ་ཕྱིས་ཅུང་ཟད་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སླར་རེ་བ་རྣམས་ལ་བརྙས་པའི་གནས་དེ་མི་གཏོང་བ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་གཡོ་བ་ཅི་འདྲ་བ་མཐོང་བ་དེ་འདྲ་བའི་གཡོ་བ་ནི་ཆགས་པ་ཅན་བུད་མེད་དང་སྦྱོར་བ་མངོན་པར་འདོད་པ། སྐྱེ་བོ་ན་ཆུང་དང་བ་ལྷུར་བྱེད་པ། །དེའི་རྐྱེན་ཅན་མགོར་རྟིང་པས་བརྡེག་པ་དང་། མཆིལ་ཐོར་དང་། ཐལ་ལྕག་བཏབ་པའི་བརྙས་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྲོན་ཞིང་། ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་བ་འདོད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རེ་བས་ལྡོངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་དང་ཕྲད་ན་ཆགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དེ།\nBecause of pride, some develop attachment even toaprivy! Some show attachment to certain women, and some show jealousy.\nའགའ་ཞིག་འགའ་ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད། ། 3.16\nའདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་བདེ་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པས་བུད་མེད་དག་ལ་འཛིན་པ་འབྱུང་ལ། དེའི་ཆེད་དུ་གཞན་དག་ལ་ཕྲག་དོག་པ་དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nའགའ་ཞིག་འགའ་ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད། ༎ 16 ༎\nཕྱུག་པོ་དབང་འབྱོར་པ་འགའ་ཞིག་དྲེགས་པས་བཤང་ཁང་རྟུག་པའི་སྣོད་ལ་ཡང་ཆགས་པར་འགྱུར་ལ།དེའི་ཆེད་དུ་གཞན་དག་ལ་ཕྲག་ཀྱང་དོག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་བུད་མེད་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་དང་། ཕྲག་དོག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བཤང་ཁང་ལ་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་བུད་མེད་དག་ལ་འདོད་ཆགས་པའི་ཕྱིར་དང་ཕྲག་དོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།\nརྒྱལ་པོ་སྐམ་པོ་རྩེ་མོ་དབང་ཕྱུག་གི་དྲེགས་པས་དྲེགས་པ་འགའ་ཞིག་ཁྱོད་དང་ངའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་ཕྲག་དོག་གི་སེར་སྣས་བྲན་མོ་ལ་བཏུང་བའི་དོན་དུ་ཆུ་ཡང་མ་གནང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། དྲེགས་པས་ཡོན་ཏན་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །\nIt is reasonable that confusion (moha) and anger should occur toward something that is impure, but it is entirely unreasonable that desire should occur [towards something impure]!\nའབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། 3.17\nའདིར་སྨྲས་པ། བཙོག་པར་རྟོག་པ་ན་གང་ལ་བདེ་བ་ཡོད་པ་དེ་དེ་ལ་ཆགས་པར་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nའབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ༎ 17 ༎\nའགའ་ཞིག་ལ་མི་གཙང་བ་རྫིས་པས་གཏི་མུག་དང་ཁྲོ་བ་དག་འབྱུང་བར་རིགས་ཏེ། དེ་མུན་པས་བསྒྲིབས་པས་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ལ་གཏི་མུག་འབྱུང་བ་སྲིད་ཅིང་། དྲི་ང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གནོད་པ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་འབྱུང་བ་ཡང་སྲིད་ཀྱི། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བ་ནི་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་ལ་ཡང་ཕྱིར་བཅོ་བས་བཀག་པའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་དང་དྲི་ང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྲོ་བ་ཡང་འབྱུང་བར་རིགས་ཀྱི། འདོད་ཆགས་འབྱུང་བར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།་།དེ་ལ་གང་བདེ་བ་ཡོད་པས་ཆགས་པར་རིགས་སོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་མ་ཡིན་ནོ། །\nའགའ་ཞིག་གིས་མཚན་མོར་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཙང་བ་མནན་པར་གྱུར་ལ། དེས་དེ་མཐོང་ནས་དེ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ཅིང་། ཕྱིས་ཆགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་མནན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་མུན་པས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་ཁྱོད་ཅི་སྟེ་འཁྲུགས། །སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་གང་དུ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཅི་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱེད། དེ་ལྟར་ན་ལུས་མི་གཙང་བ་ལ་ཁྲོ་བ་དང་གཏི་མུག་གཉིས་འབྱུང་བར་རིགས་ཀྱི། འདོད་ཆགས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ།\nIf, except for human beings, one criticizes an impure vessel, why doesn't one consider criticizing that [human body] in which impurities occur?\nདེ་ནི་སྨད་པར་ཅིས་མི་སེམས། ། 3.18\nའདིར་སྨྲས་པ། ལུས་ནི་མི་གཙང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་སྐྱོན་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བཞིན་ལས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་གཙང་ཞེས། །བུད་མེད་རྣམས་ནི་ཀུན་ལས་གཙང་། །ཞེས་སྨྲའོ། །\nདེ་ནི་སྨད་པར་ཅིས་མི་སེམས། ༎ 18 ༎\nལུས་མི་གཙང་བ་ལས་བྱུང་ནས་སུན་ཕྱུང་བའི་སྣོད་རྣམས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་སྐྱོན་དུ་བརྩི་བར་འགྱུར་ན། གང་ལས་བར་མེད་པར་མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་འཐོན་པ་དེ་གཙང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །\nཕྱུག་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཆོལ་ཟངས་འཛིན་པའི་བུད་མེད་མཆོག་ཏུ་མཛེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ། དེ་སྐྱེས་བུ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་བསྟེན་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ནམ་ཞིག་དེ་ཆོལ་ཟངས་ཀྱིས་སྐྱུགས་པ་བླངས་ནས་ཕྱིར་བྱུང་བ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ལ། དེ་རྣམས་སྐྱོན་དུ་བགྲང་ཞིང་སྣ་བུག་བཀབ་ནས་དོང་བར་གྱུར་ཏེ། མི་གཙང་བ་དེ་ནི་ལུས་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་རང་གི་ལུས་ལ་གནས་པའི་མི་གཙང་བ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་ཞིང་། ལུས་ལས་ལྷུང་བ་མི་གཙང་བར་རློམ་མོ། །འདིར་བཤད་པ།\nWhat intelligent person says that that [a human body], on which one sees the destruction of all pure things [once they come into contact with it], is pure?\nབློ་ལྡན་མི་ནི་སུ་ཞིག་སྨྲ། ། 3.19\nའདིར་སྨྲས་པ། གང་ལས་དེར་སྐྱེས་བུ་གཙང་བར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་བུད་མེད་འགོང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nབློ་ལྡན་མི་ནི་གང་ཞིག་སྨྲ། ༎ 19 ༎\nམེ་ཏོག་དང་། དྲི་དང་། གོས་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་ལུས་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གཙང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། གང་ལ་རེག་པས་ཨ་ཀ་རུ་དང་། གླ་རྩི་དང་། གུར་ཀུམ་དང་། ཙནདན་དང་། གོས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཙང་བ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་མ་དམིགས་པ་དེ་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འཐད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་དེ་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པའི་ལུས་ལ་ཡང་མི་གཙང་བ་ཉིད་མཚུངས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། །\nདཔེར་ན་གང་གāའི་ཆུ་རྒྱ་མཚོར་ཕྱིན་པ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་བཞིན་ལན་ཚྭ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་བཟའ་བ་དང་བགོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྫས་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལུས་དང་ཕྲད་པ་ལས་ལུས་ལྟར་མི་གཙང་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ།\nSomeone who was insideafilthy enclosure [namely, the womb] and could not live apart from it, [like] and unclean worm [feeding on filth], develops pride only out of ignorance.\nརྨོངས་ལས་དྲེགས་པ་སྐྱེ་བར་ཟད། ། 3.20\nའདིར་སྨྲས་པ། འདི་ན་གང་ཞིག་གཙང་བ་ཉིད་དུ་དྲེགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལུས་གཙང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དྲེགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ལུས་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nརྨོངས་པས་དྲེགས་པ་སྐྱེ་བར་ཟད། ༎ 20 ༎\nཕྱུག་ཕྲུག་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་འཕྱན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་གཟུང་ནས་བཤང་བའི་ཁྲོན་པར་བསྐྱུར་རོ། །དེ་དེར་བཤང་བ་དེས་སྲོག་བཙས་ཏེ་ནམ་ཞིག་ཆར་ཆེན་པོ་བབ་པས་བཤང་བའི་ཁྲོན་པའི་ངོས་ཞིག་པར་གྱུར་ཅིང་། དེ་ནས་དེ་བྱུང་བར་གྱུར་ལ། །གཉེན་གྱི་སྐྱེ་བོས་ཁྲིད་ནས་ཁྱིམ་དུ་བཅུག་སྟེ། སྨན་པ་མཁས་པ་བཀུག་ནས་ཉི་མ་ཁ་ཅིག་གི་སྔ་མ་ཁོའི་སྟོབས་དང་ཁ་དོག་གི་ཚོགས་ལ་བཀོད་དེ། དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ལུས་བཀྲུས་ཤིང་ཉེ་བར་བྱུགས་ཏེ། ལམ་པོ་ཆེའི་དཀྱིལ་དུ་སོན་པ་ལ་མི་དབུལ་པོ་ཞིག་གིས་འདོད་རྒྱལ་དུ་གོས་ཡུགས་ཀྱིས་རེག་པ་དང་། དེས་དྲེགས་པས་སྦོས་ཏེ་སྨད་པའི་གནས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱི་གོས་ཐ་མལ་པ་འདིས་བདག་མི་གཙང་བར་བྱས་སོ་ཞེས་འདི་ལ་སྤྱོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་མི་གཙང་བས་ལྟོ་བ་བཀང་བ་ཡང་ཟླ་བ་དགུ་འམ་ཟླ་བ་བཅུར་མའི་མངལ་དུ་མི་གཙང་བས་གནས་པར་བྱས་ནས་མི་གཙང་བའི་སྒོ་ནས་བྱུང་སྟེ་མི་གཙང་བའི་སྲིན་བུར་གྱུར་ནས་རྨོངས་པས་སླར་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། གཙང་སྦྲ་དང་། གཟུགས་དང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དྲེགས་པ་བསྐྱེད་དོ། །\nNo method [such as washing] will purify the body inside. You may make an effort [to purify] the inside, but in this way you won't purify the outside.\nདེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ལ་མ་ཡིན། ། 3.21\nགལ་ཏེ་ལུས་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི། མི་གཙང་བ་སྤོང་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ཡང་བྱེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nདེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ལ་མ་ཡིན། ༎ 21 ༎\nཆུའི་བསང་གཏོར་དང་། ཁྲུས་དང་། བྱུག་པ་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱིས་བསང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་པོར་བསྟེན་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ནང་བཀྲུ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ནང་ནས་འཛག་པའི་མི་གཙང་བས་སུན་དབྱུང་བའི་ལུས་ལ་གཙང་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། གཞན་ཡང་གནས་གང་དག་གི་ནང་ནས་མི་གཙང་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་འདི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རེ་བ་འཆའ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་ས་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད་དེ།\nགྲོང་བའི་མཛའ་བཤེས་འཆག་ཁང་གི་སླར་བསྐོས་པ་མཐོང་བ་དང་། ཅེ་སྤྱང་གི་པ་ལ་ཤའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །\nགྲོང་པ་འགའ་ཞིག་གི་མཛའ་བཤེས་ཞིག་རྒྱལ་པོས་འཆག་ཁང་གི་སླར་བྱས་ལ། མཛའ་བཤེས་དེས་དེ་ནམ་ཞིག་ན་སྐྱང་ནུལ་དང་བདུག་སྤོས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་འཆག་ཁང་ལ་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པ་མཐོང་བས། དེ་ལ་དེས་བགད་ནས་འདི་ནམ་གཙང་བར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་དུ་མི་མཁས་པ་རྣམས་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དྲི་ཞིམ་པོ་དག་གིས་ཁོང་ནས་ལུས་ལ་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པ་འདོད་པ་ཡང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཞད་གད་དུ་བྱེད་དོ། །\nཡང་ཅེ་སྤྱང་གཉིས་ཤིང་པ་ལ་ཤའི་འོག་ན་གནས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལ་གཅིག་ནི་མེ་ཏོག་ལྷུང་བར་གྱུར་པ་ལ་གནས་ནས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གོར་མ་ཆག་པར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སྟེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སོན་པར་གྱུར་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི་པ་ལ་ཤའི་མེ་ཏོག་ལྷུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤ་མ་ཡིན་གྱི། གང་པ་ལ་ཤ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་ཤ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་གང་ལུས་ལ་བྱུང་བ་དེ་ནི་མི་གཙང་གི་གང་གནས་པ་དེ་ནི་གཙང་ངོ་སྙམ་དུ་རློམ་མོ། །\nIf containing urine were not the same for all, as in the case of the leper['s skin lesions], all people would avoid someone containing urine just as [they avoid]aleper.\nདེ་ལྟར་མི་ཀུན་གྱིས་སྤོང་འགྱུར། ། 3.22\nགང་གི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་གཅིན་ཅན་ཡིན་ཡང་དྲང་སྲོང་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་དག་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nདེ་ལྟར་མི་ཀུན་གྱིས་སྤོང་འགྱུར། ༎ 22 ༎\nགལ་ཏེ་ཆུ་དྲི་ང་བ་འཛག་པ་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུ་སེར་ཟགས་པ་མྱགས་པས་ལུས་རྣམ་པར་མྱགས་ཤིང་། བརྙོགས་ལ་རུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མཛེ་ཅན་གཙང་སྦྲ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མི་གཙང་བ་ཟག་པའི་ལུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཐུན་མོང་ཉིད་ཡིན་ན་གང་གིས་གང་སྤོང་བར་བྱེད། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཐུན་མོང་བ་ནི་དེའི་རྒྱུས་སྨོད་པ་ན་མཛེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཅིན་ཅན་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཛེ་ཡང་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་གཅིན་ཅན་མི་སྤང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཛེ་ཅན་ཡང་མི་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མཛེ་ཅན་ནི་སྤོང་གི། གཅིན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཅིན་ཅན་ཡང་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་ན་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ།\nགང་གི་ཕྱིར་འབྲུ་མར་གྱི་སྣོད་དུ་སྦྲང་མ་ལྟར་ལ་ལ་དག་དེར་བྱིང་གི། ལ་ལ་དག་ནི་ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་འབར་བ་ལ་སྦྲང་བུ་དག་བཞིན་དུ་དེའི་སྐྱོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མཐོང་བ་མི་མཐུན་པས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ།\nརྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཆར་འབབ་པར་འགྱུར་ལ། གང་ཞིག་ཆུ་དེས་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྨྱོན་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེས་རང་གི་དོན་དུ་ཁྲོན་པ་གཡོགས་ལ་ཆར་དེ་ཡང་འབབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཡུལ་མི་དེ་ཆུ་དེས་བྱ་བ་བྱས་ནས་སྨྱོ་བར་གྱུར་ཀྱང་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་རྣལ་མར་གནས་ལ་རྒྱལ་པོ་སྨྱོ་བར་སེམས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་དོན་དེ་མཁྱེན་ནས་ང་ལ་སྨྱོན་པའོ་ཞེས་བཏགས་ཏེ། བཞད་གད་དུ་བྱེད་པའམ་བརླག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་གིས་སྙམ་སྟེ་ཆུ་དེ་ཉིད་སྤྱད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་གཅིག་ཁོ་ན་གཅིན་ཅན་ཡིན་ན་ནི་དེ་མཛེ་ཅན་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་གཅིན་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ལས་གང་དུ་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ།\nཡང་ཡུལ་ལ་ལར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་སྐེ་ལྦ་བས་ཆགས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་གཟུགས་ངན་པར་གྱུར་ལ། དེར་གཞན་མཛེས་པ་ཞེས་སོན་པ་དང་། འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་གཟུགས་ངན་ཞིང་། ཡན་ལག་མ་ཚང་བ་ཞིག་གོ་ཞེས་དེ་དག་གིས་དེ་སྤངས་སོ། །\npratināsikayā tuṣṭiḥ syād dhīnāṅgasya kasya cit |\nrāgo 'śucipratīkāre puṣpādāv iṣyate tathā ||\nSomeone who lacksapart [of the body] may be satisfied withasubstitute foranose. Similarly,adesire for flowers, and so forth, is consideredaremedy for [the body's] impurity.\nསོགས་པ་འདོད་ཆགས་དེ་བཞིན་འདོད། ། 3.23\nའདིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པར་གྱུར་ཏེ་བུད་མེད་ན་ཆུང་འཚོག་ཆས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དགའ་བས་ཉེ་བར་ལོངས་མི་སྤྱོད་པ་དེ་གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་མཆོག་ཏུ་བསླུས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དྲི་ཞིམ་པོའི་ངད་ཀྱིས་བསྒོས་པས་དེའི་མི་གཙང་བ་དེ་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཙང་བ་བསྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nསྩོགས་ལ་འདོད་ཆགས་དེ་བཞིན་འདོད། ༎ 23 ༎\nཇི་ལྟར་སྣ་རྡུམ་འགའ་ཞིག་བཅོས་མའི་སྣ་བསྲེལ་བ་ན་བདག་ཉིད་ཡན་ལག་ཚང་བར་རློམ་ཞིང་མགུ་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལུས་ཀྱི་སྣ་བརྙན་གང་གིས་ངོ་ཚ་བར་བྱ་དགོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་པ་དག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བརྐམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡང་རྨོངས་པས་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བ་ན་མི་གཙང་བའི་ཕྱིར་འཆོས་པ་མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་པོ་དང་། དྲི་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཕྱིར་བཟློག་པ་དེས་བདག་དང་གཞན་གཙང་བར་སེམས་སོ། །མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དག་བསྲེལ་ཡང་སྒོག་པ་ལ་བྱ་བ་ལྟར་འདི་ལ་དྲི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གཏིང་ཚུགས་སུ་བསྒོ་བར་ནི་མི་ནུས་ཏེ།\nཡང་ཇི་ལྟར་སྣ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་གསེར་གྱི་སྣ་བརྙན་བྱས་ནས་དེ་མཐོང་སྟེ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བཅོ་བ་བྱས་ནས་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །\nśuci nāma na tad yuktam vairāgyaṃ yatra jāyate |\nna ca so 'sti kva cid bhāvo niyamād1 rāgakāraṇaṃ ||\n1 Jain reads: niyayād\nIt is unreasonable to call that [human body] - in which detachment (vairāgya) may develop - pure. There is no thing that is necessarily the cause of desire.\nདངོས་དེ་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། ། 3.24\nའདིར་སྨྲས་པ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་དེ་དག་གིས་སྐྱེ་བོ་འདོད་པ་དག་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nདངོས་དེའང་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། ༎ 24 ༎\nདངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མཐོང་བ་མ་ཉམས་པ་རྣམས་ནི་མི་གཙང་བ་ཟག་པས་མི་སྡུག་པར་མཐོང་བའི་ལུས་ལ་ལྟ་བ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བཤད་པའི་ཚོགས་ལྟར་ལུས་གཙང་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་དེ་དག་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གང་ཞིག་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ། གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་ཉིད་བསྙད་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གཙང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གཙང་བ་ཉིད་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་མི་རུང་སྟེ།\nཚོང་པ་འགའ་ཞིག་བུ་མོ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་འགྲོན་ལ་སོང་ལ། དེ་ཡང་དུས་གཞན་ཞིག་ན་འོངས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་བུ་མོ་དེ་ཡང་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ་ན་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་བུ་མོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་སྐྱེས་ལ།་གང་གི་ཚེ་གཞན་ལས་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་མོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐོས་པ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བཞིན་དུ། གང་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ལ། གང་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་མི་གཙང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ།\nདེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ལུས་མི་གཙང་བ་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཅིང་བདག་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །\nanityam aśubhaṃ duḥkham anātmeti catuṣṭayam |\nekasminn eva sarvāṇi sambhavanti samāsataḥ ||\nIn brief, the tetrad 'impermanent, impure, suffering, and selfless (anātman)' exists in one and the same [human body].\nགཅིག་ཉིད་ལ་ནི་སྲིད་པར་འགྱུར། ། 3.25\nའདི་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་སྲིད་དམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nགཅིག་ཉིད་ལ་ནི་སྲིད་པར་འགྱུར། ༎ 25 ༎\nགང་འདུས་བྱས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་མི་གཙང་བ་སྟེ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་མི་གཙང་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ཡང་བདག་མེད་པ་སྟེ། རང་དབང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུ་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཞི་ཆར་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་ནི་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱིས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ལ་སེམས་ཡང་དག་པར་སྤྲོ་བར་འོས་ཏེ།\nསྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཤ་ཟ་མོ་ཞིག་ཆུང་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་ལ། དེ་ལ་ཆུང་མ་ལྟར་ཉེ་བར་སྤྱོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ན་དེས་དེའི་རང་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་ཉིད་དང་། བསྒོ་བ་བཞིན་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་འདི་ནི་བདག་གི་ཆུང་མ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་ཤ་ཟ་མོའོ་སྙམ་དུ་འཇིགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་འདུས་བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །\nཞེས་བྱ་བའོ། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། མི་གཙང་བ་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ༎ ༎\nahaṃ mameti vā darpaḥ sataḥ kasya bhaved bhave |\nyasmāt sarve 'pi sāmānyā viṣayāh sarvadehinām ||\nWhat wise person would have pride in thinking, "I" and "mine", since all objects [in the cycle of] existence (bhava) are common to all embodied beings?\nཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། ། 4.1\nའདིར་སྨྲས་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གསུམ་གྱི་སྤོང་བའི་ཐབས་བཤད་ཟིན་གྱིས། ད་ནི་བཞི་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། ༎ 1 ༎\nངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཀླགས་ཏེ། གནས་པས་དེ་གཉིས་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་ཕལ་ཆེར་རྒྱལ་པོ་ཁོ་ན་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ང་ནི་མངའ་བདག་གོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ལ་བསྟོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ལས་སྐྱེ་ལ། བདག་གིར་འཛིན་པ་ནི་ཡུལ་འདི་དག་ནི་བདག་གིའོ་ཞེས་བདག་གིར་བྱས་པའི་དོན་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ལས་སྐྱེའོ། །དྲེགས་པ་ནི་དྲེགས་ཆོས་ཉིད་དེ་རྒྱགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྲིད་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་རག་ལས་པ། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་བརྒྱུད་པས་འགྲོ་བ་ལྔར་ཡོངས་སུ་འཕྱེན་པའི་འཁོར་བ་སྟེ། དེ་ན་གནས་པའི་མཁས་པ་སུ་ལ་ཡང་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དག་གིས་དྲེགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་པོ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་བདག་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་ལ་ཡུལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་གིའོ་སྙམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འདིའི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་དྲེགས་པ་རིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ནི་བྱིས་པ་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཞིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ནགས་ཚལ་དང་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་བ་རྣམས་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་དྲེགས་པར་མི་རིགས་ཏེ།\nརྒྱལ་པོའི་ཟློས་གར་མཁན་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཟློས་གར་མཁན་ཡུད་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ཞིང། ཡུད་ཙམ་གྱིས་བློན་པོ་དང་བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་དང། བྲན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཡང་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་ལྔའི་ལྟད་སར་ཟློས་གར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འགྱུར་ཏེ།\ngaṇadāsasya te darpaḥ ṣaḍbhāgena bhṛtasya kaḥ |\njāyate 'dhikṛte kāryam āyattaṃ1 yatra tatra vā ||\n1 Jain reads: kāryyamāyattaṃ\nSupported by one-sixth [of the harvest, and so forth] of the subject masses, what pride do you have? On every occasion [your] work depends upon [your] being appointed [by the people].\nདབང་དུ་བྱས་ལ་རག་ལས་འགྱུར། ། 4.2\nའདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དེ་དབང་དུ་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དྲེགས་པ་རིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nདབང་དུ་བྱས་ལ་རག་ལས་འགྱུར། ༎2༎\nབསྐལ་པ་དང་པོའི་འཇིག་རྟེན་མ་བྱིན་པར་ལེན་པར་གྱུར་པ་ན། འདི་བདག་ཅག་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་སྟེ། ཞིང་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་འབྲུའི་དྲུག་ཆའི་གླས་གླས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྲུང་བའི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེ་དགུ་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བསྙད་དོ། །དེ་ནས་བཟུང་ནས་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་དྲུག་ཆའི་གླས་སྐྱེ་དགུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དྲུག་ཆས་བསྟབས་པའི་རྒྱལ་པོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ནི་ང་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་བྱས་ཏེ་དྲེགས་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །རྗེ་དཔོན་གྱིས་བྲན་ལས་འགའ་ཞིག་ལ་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་རྗེ་དཔོན་གྱི་ལས་ཅུང་ཟད་ཅིག་དེ་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འབངས་དེས་བདག་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་རྗེ་དཔོན་ལ་དྲེགས་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཅིག་ལ་རག་ལས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འདིས་རང་དབང་སྒྲུབ་པར་མི་འོས་ན། ཀྱེ་ས་བདག་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་རག་ལས་པ་ཅི་སྨོས།\nདཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆས་པ་དང་རང་གིས་བསྐོས་པའི་ས་མཁན་གདོལ་པ་ཞིག་གིས་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་འདས་པར་བྱས་པར་གྱུར་ལ། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་བཅས་པར་དེ་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེས་དེའི་རྒྱུས་རྒྱལ་པོ་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་བདག་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་རྒྱགས་པར་བྱ་བར་མི་བཟོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་སྐྱེ་དགུ་ང་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་རྒྱགས་པར་མི་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ།\nJust as the subjects, after they have received what he has received [from them], think of the king as the donor, similarly, after he has given what should be given, the king proudly thinks, 'I am the donor'.\nབདག་ནི་གཏོང་བ་པོ་སྙམ་རློམ། ། 4.3\nའདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་རྗེ་བོ་དང་གཏོང་བ་པོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྒྱལ་པོ་ལ་དྲེགས་པ་རིགས་པ་ཉིད་དེ། ནོར་དང་ཆ་རྐྱེན་རྣམས་གཏོང་བ་དང་སྡུད་པ་དག་ལ་དབང་འབྱོར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nབདག་ནི་གཏོང་བ་པོ་སྙམ་རློམ། ༎3༎\nཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་གསོ་བྱའི་ཚོགས་རང་གི་ཞ་འབྲིང་ལས་འབྱུང་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཐོབ་པར་བྱ་བ་སྦྱིན་བྱ་ལོ་ཕོགས་སམ་ཟླ་ཕོགས་ཐོབ་ནས། བདག་ཉིད་ལ་དམའ་བའི་སེམས་དང། རྒྱལ་པོ་ལ་མཐོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་རྗེ་བོ་ནི་གཏོང་བ་པོ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་ཡང་གསོ་བྱའི་ཚོགས་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་གླ་རྔན་བྱིན་ནས་བདག་ནི་གཏོང་བ་པོའོ་སྙམ་དུ་རློམ་མོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གསོ་བྱའི་ཚོགས་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ནོར་འཐོབ་བྱ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་སེམས་འཕང་དམའ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། རྒྱལ་པོ་ལ་དྲེགས་པ་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱིན་ཏེ་དྲེགས་པ་བྱ་བར་མི་འོས་ཏེ།\nཇི་ལྟར་ཁོལ་པོ་གླ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་དགོས་ལ་འདིར་གཏོང་བ་པོས་དྲེགས་པར་བྱ་བར་མི་འོས་ཤིང། ཁོལ་པོས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་ནོར་སྡུད་པའམ་གཏོང་བ་ན་དྲེགས་པ་བྱ་བར་མི་འོས་སོ། །འདིར་འགྱུར་ཏེ།\nOthers [namely, the wise] consider you, on the contrary, to be inapainful position. What produces pleasure for you, living on the labor of others?\nདགའ་བ་གང་གིས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། ། 4.4\nདེར་སྨྲས་པ། འདོད་དགུར་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ངར་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས་རྒྱགས་པར་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nདགའ་བ་གང་གིས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། ༎4༎\nབུད་མེད་ཆང་དང་རྒྱན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བ་ལྟར་ཡུལ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་ནི་དབང་པོ་ཐུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་བཤད་དེ། དབང་པོ་མ་ཐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་འདི་རྒུད་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཡིན་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་ན་ནི་མ་རིག་པས་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཉེ་བར་བསྟེན་པར་སྨྲ་ན། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་བསྲུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བར་མཚམས་མེད་པར་གཞན་གྱི་ལས་བྱེད་ཅིང། དེའི་འབྲས་བུས་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དགའ་བ་གོ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ།\nThe king is the protector of the people, but it seems that the king must be protected [by them]. Why be proud because of one and not the other?\nཅི་སྟེ་གཞན་གྱི་དྲེགས་བྲལ་མིན། ། 4.5\nའདིར་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསྲུང་བ་པོ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བསྲུང་བ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་ནི་ཚུལ་ལུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་ན་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་བརླག་པར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།\nཅི་སྟེ་གཞན་གྱི་དྲེགས་བྲལ་མིན། ༎5༎\nགལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསྲུང་བ་བདག་ལ་རག་ལས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་རྒྱགས་པར་འགྱུར་ན། བདག་བསྲུང་བ་འཇིག་རྟེན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་བསྲུང་བྱར་རྟོགས་ཏེ་རྒྱགས་པ་དང་བྲལ་བར་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་གྱིས་མ་བསྲུངས་པའི་རྒྱལ་པོས་ནི་འཇིག་རྟེན་བསྐྱང་བར་མི་ནུས་ཏེ།\nསྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆུང་མ་ལ་བདག་གིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ། ཁྱོད་ནི་ཚེགས་མེད་པར་ཁྱིམ་ན་བདེ་བར་འདུག་གོ་ཞེས་སྨྲས་པར་གྱུར་ལ། དེས་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཁྱིམ་གྱི་ཞལ་ཏ་གྱིས་དང་དེ་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱིས་ཞེས་སྨྲས་པ། དེས་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པར་གྱུར་ཅིང། དེ་སྐྱོ་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོ་ཤུག་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བསྲུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོས་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་བསྲུངས་ལ། སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེང་གེས་ནགས་ཡིན་ལ། ནགས་ཚལ་གྱིས་སེང་གེ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ།\nIt is difficult to find among all the castes (jāti) those who are pleased with their own work. If you incur [one-sixth of their] demerit (apuṇya), it will be hard for you to haveagood rebirth (sugati).\nདེས་ན་ཁྱོད་ལ་འགྲོ་བཟང་དཀོན། ། 4.6\nའདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་བུ་ལྟར་སོ་སོར་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཡིན། རིགས་ལ་བརྟེན་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དྲུག་ཆའི་འཕྲོག་པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱོར་བ་ཅན་འདིའི་རྒྱགས་པ་ནི་རིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nདེས་ན་ཁྱོད་ལ་འགྲོ་བཟང་དཀོན། ༎6༎\nདེང་སང་ན་སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་དག་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པས་རིགས་ལ་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ལས་དག་ལ་དགའ་བ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང། ཕལ་ཆེར་མི་བརྟན་པར་སྣང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དྲུག་ཆའི་འཕྲོག་པ་པོ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པའི་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རིགས་ལ་བརྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས། ལྷོད་པར་འགྱུར་ཞིང་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཕལ་ཆེ་བས་ཁྱོད་ལ་འགྲོ་བ་བཟང་པོ་དཀོན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་རང་གི་སྡིག་པ་རྣམས་ཁོ་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་བདེ་འགྲོ་མི་སྲིད་ན། ཀྱེ་སྐྱེ་འགྲོ་མཐའ་དག་གི་སྡིག་པས་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེའི་ཕྱིར་བློ་འཆལ་པ་རྣམས་ཕུང་བར་འགྱུར་ཏེ།\nཇི་ལྟར་མཛེ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ནད་ཕྱིར་བཅོ་བའི་རྒྱུ་སྨན་དག་མི་བསྟེན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འོ་མ་དང་ཉ་ཟ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་མང་པོ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རིགས་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཡང་བདག་ཉིད་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། བག་མེད་པའི་གནས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འགྱུར་ཏེ།\nOne who acts [only] after being exhorted by others is called the [greatest] fool on earth! There is no one else equal to you in being dependent upon others.\nའགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། 4.7\nའདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་དང་རང་དབང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འདིའི་ང་རྒྱལ་རིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nའགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ༎7༎\nགང་ཞིག་ཕ་རོལ་པོས་བསྐུལ་བ་བྱས་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱེད་པའམ་རྟོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། རང་དབང་གིས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བླུན་པོ་ཞེས་བྱའོ། འདི་ན་རྒྱལ་པོ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གྲོགས་དུ་མས་བསྐུལ་བ་ན་མི་བརྟན་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་ཞིང། ཕལ་ཆེར་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ་བརྟེན་ཏོ། །འདི་ནི་བྱ་བའམ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཅི་བྱེད་པ་དེ་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ཉིད་ན་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ལ་རག་ལས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱལ་པོ་ཁོ་ན་མཆོག་ཏུ་བླུན་ཞིང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་ང་རྒྱལ་མི་རིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།\nཇི་ལྟར་ཁྱི་དང་སྤྲེའུ་བཟུང་བ་དང་བཏང་བ་ལ་གཞན་གྱི་བསྒོ་བ་ཉན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཡང་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་མ་རྟའི་མིག་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ།\nHe thinks, 'Protection depends upon me', and receives wages from the people; and he himself commits evil. Who equals him in lacking mercy (kṛpā)?\nདེ་མཚུངས་བརྩེ་མེད་སུ་ཞིག་ཡོད། ། 4.8\nའདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྲུང་བ་རྒྱལ་པོ་ལ་རག་ལས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ང་རྒྱལ་རིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nདེ་མཚུངས་བརྩེ་མེད་སུ་ཞིག་ཡིན། ༎ 8 ༎\nགལ་ཏེ་བསྲུང་བ་ང་ལ་རག་ལས་སོ་སྙམ་དུ་བྱས་ནས་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ལས་གླ་ལེན་ན་ནི། དེས་དམ་པའི་ཚུལ་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཤིང་སྐྱེ་བོ་ཕོངས་པ་སོ་སོར་བསྐྱང་བ་ལྷུར་བླང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེས་ཁས་བླངས་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་གླ་རྔན་སྟེར་བར་མི་ནུས་པ་དག་དང། སྡིག་ཏོ་ཅན་དག་ལ་བསད་པ་དང་བཅིང་བ་དང་བརྡེག་པ་དང། བསྡིགས་པ་དང་བསྐྲད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང། སྲོག་དང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་འཕྲོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྲི་བ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྲེལ་མེད་པ་འདིས་བསྲུང་བའི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་ལས་གླ་ལེན་ཞིང། བསྲུང་བའི་འབྲས་བུའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་སྡིག་ཏོའི་ལས་བྱེད་པས་བརྩེ་བ་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལས་གཞན་སུ་ཞིག་ཡོད། སྡིག་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཁོ་ན་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པ་སྟེ།\nཤན་པ་འགའ་ཞིག་རུས་པ་བརྡུངས་པ་ན་མིག་གི་ནང་དུ་རུས་པའི་འཛེར་མ་ཞིག་ཞུགས་ཏེ། དེ་སྨན་པའི་གན་དུ་སོང་བར་གྱུར་ལ། སྨན་པ་དེས་བསྐུ་བྱུག་གིས་ནད་ཞི་བར་བྱས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་ནི་མ་ཕྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་དེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང། སྨན་པ་དེ་ཡང་མིག་འཁྲུག་པ་ཞི་བར་བྱེད་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་མི་འབྱིན་ལ། ནད་པ་དེ་ལ་ནོར་མང་པོ་ཡང་གཅོད་དོ། །སྨན་པ་དེ་གྲོང་གཞན་ཞིག་ཏུ་སོང་བ་དང། སྨན་པ་དེའི་བུས་མིག་གི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །སྨན་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་ནོར་མང་པོ་ཡང་གཅོད་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ།\nIf people who do evil are not the object of [your] mercy, then all foolish ordinary people will not be the object of [your] protection.\nཐམས་ཅད་བསྲུང་བྱར་མི་འགྱུར་རོ། ། 4.9\nའདིར་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོས་སྡིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དག་ལ་བརྩེ་བ་མི་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྡིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དག་ལ་ཆད་པ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་འདི་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་སྡིག་ཏོའི་བདག་ཉིད་ཅན་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་ཚར་གཅད་པར་བྱ་དགོས་སོ། ། བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nཐམས་ཅད་བསྲུང་བྱར་མི་འགྱུར་རོ། ༎9༎\nགལ་ཏེ་འདི་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བརྩེ་བའི་སྣོད་མ་ཡིན་ན། ད་ནི་གང་ཞིག་བརྩེ་བའི་སྣོད་དུ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བརྩེ་བའི་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིས་བསྲུང་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱིས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །བརྩེ་བ་ཅན་དག་ནི་གང་ལས་དེ་དག་གིས་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་འགྱུར་བ་གང་དག་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་བརྩེ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་དོན་མ་ཡིན་པ་འགོག་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་ནི་བརྩེ་བས་དེ་སྒྲུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདི་བརྩེ་བ་མེད་པར་དེའི་འབྲས་བུ་སྲུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། མི་བསྲུང་བར་གླ་ལེན་ན་ཡང་གསལ་བར་ཆོམ་རྐུན་དུ་མ་གྲགས་པའི་ཆོམ་རྐུན་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ན་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །\nགལ་ཏེ་རྒྱལ་པོས་སྡིག་པའི་ལས་ཅན་དག་ལ་བརྩེ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། ཐམས་ཅད་དོན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་དང་ནོར་ཡང་བསྲུང་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་བསྲུང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ། སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྗེས་སུ་བརྩེ་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ།\nWhere do we not find reasons for making ourselves happy? Reasons, such as scriptural authority (āgama), however, do not destroy demerit.\nབསོད་ནམས་མིན་པའང་འཇིག་ཡོད་མིན། ། 4.10\nའདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་དགུ་བསྐྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཆད་པས་གཅོད་པ་ན་རྒྱལ་པོ་ལ་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དམ་པ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nབསོད་ནམས་མིན་ལའང་འཇིག་ཡོད་མིན། ༎ 10 ༎\nབདག་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ན་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉ་པ་དང་ཕག་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པའི་ལས་ལ་དགའ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱང། སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་རིགས་བརྒྱུད་ལས་འོངས་པ་ཞིག་སྟེ། འདི་ནི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོས་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་འདི་སྙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཅག་ཡོངས་སུ་མགུ་བའི་རྒྱུ་དག་ཏུ་འགྱུར་ལ། དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་འཇིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་སྡིག་པ་ཕལ་ཆེ་བར་བལྟ་ཞིང་ངན་འགྲོ་དག་ཏུ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཐོང་བ་ན་དེའི་སྙིང་མྱ་ངན་གྱི་མེས་བཅོམ་ཞིང་རྣམ་པ་བརྒྱར་ཆེར་འགས་པར་འགྱུར་ལ།\nདེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་དྲི་མ་ཅན་དག་གིས་བདག་ཉིད་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་དགེ་ལེགས་སུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕན་པའི་བསམ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་ལ་མི་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་ས་ལ་སྤྱོད་པ་བརྩེ་བ་དང་བྲལ་བ་མ་རུངས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་གཞན་དག་ལ་སྲིན་པོ་དག་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེར་མངོན་པར་མཐོ་བའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། ཆད་པས་ལུགས་བྱེད་པ་པོ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་ལུང་གིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་གནོད་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་ལ། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གཞན་ལ་གནོད་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གཤེད་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལུང་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཉེ་བར་འཇལ་བ་དང། མངོན་སུམ་དག་གིས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པས་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་སྡིག་པའི་ལས་དག་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །\nསྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་མ་ཞུ་བར་ངས་ཞུའོ་སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་དགའ་བས་བདག་བཟའ་འམ་ཞེས་བྲམ་ཟེ་དག་ལ་དྲིས་པ་དང། དེ་དག་གིས་ཟོ་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་ཤིང་དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་འཐུང་ཞིང་གཉིད་ལོག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དྲིས་པ་དེ་དག་གིས་གནང་ལ། དེས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ཏོ། །སྨན་པས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་བྱས་པར་གྱུར། དེས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་མ་དྲིས་པར་ནི་ཅི་ཡང་མ་བྱས་སོ་ཞེའོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདི་གཞན་དག་ལ་དྲིས་ནས་བདག་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་འཕྲོད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ནད་དཀྱིལ་ཆེན་པོས་ཟིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱང། བདག་ཉིད་དགའ་བར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དག་གིས་བདག་ཉིད་དགའ་བར་བྱས་ནས་སྡིག་པའི་ལས་དག་བྱེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱས་ཀྱང། སྡིག་པ་བྱེད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །འདིར་བཤད་པ།\nIf this so called protection isavalid norm for the king, then why isn't itavalid norm for those who create afflictions [for example, blacksmiths who make weapons for wages]?\nཅི་སྟེ་ཆོས་སུ་འགྱུར་མ་ཡིན། ། 4.11\nའདིར་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་དུ་ས་བདག་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་གྱིས་དགོས་པ་མེད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nཅི་སྟེ་ཆོས་སུ་འགྱུར་མ་ཡིན། ༎ 11 ༎\nཁ་ཆེ་བའི་སྒོ་བར་བྱེད་པ་དང། གོ་མཚོན་རྡུང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །\nཇི་ལྟར་ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་གྲོང་ཁྱེར་སྲུང་བར་བྱེད་པའི་ལས་འོབས་ལ་སོགས་པ་དག་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་གིས་ཡུལ་མི་བསྲུང་བར་ཡང་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དེས་བསོད་ནམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །\nཡང་དཔེར་ན་གོ་མཚོན་རྡུང་བ་རྣམས་མི་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་མཚོན་དག་རྡུང་བར་བྱེད་མོད་ཀྱི། དེ་རྣམས་ལ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ།\nThe people depend upon the king, but the king is denounced. Similarly,awise person [denounces] the craving for existence (bhavatṛṣṇā), the mother of all people.\nསྲིད་པ་ཡི་ནི་སྲིད་པ་བཞིན། ། 4.12\nའདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ་རག་ལས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ།\nསྲིད་པ་ཡི་ནི་སྲེད་པ་བཞིན། ༎ 12 ༎\nགལ་ཏེ་ཡང་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བྱའོ་ཅོག་བྱ་བ་ལ་རྒྱལ་པོ་ལ་རག་ལས་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ནི་ངན་པར་བརྩི་བ་ཞིག་ཁོ་ནའོ། །དཔེར་ན་སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལ། སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་འཁོར་བར་འགྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམ་པ་གཟིགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྨད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་ཡང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕར་གྱུར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ནི་ལས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་དང་ངན་འགྲོའི་འབྲས་བུ་མང་པོ་ཅན་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་སྨད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།\nཇི་ལྟར་འབྲོག་དགོན་པར་དོན་མཐུན་གྱི་ཚོགས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཆ་རྐྱེན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚོང་པ་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ནི་རིན་ཐང་ཆེས་ཆེ་བས་སྟེར་བའི་ཕྱིར་སྨད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་སྨད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་ཡང་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པས་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ས་བདག་ལ་རག་ལས་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ས་བདག་ནི་སྨད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ།\nA wise man does not obtainakingdom; and sinceafool has no mercy, even though he isaprotector,amerciless king has no dharma.\nབརྩེ་བ་མེད་ལ་ཆོས་མི་གནས། ། 4.13\nṛṣīṇāṃ ceṣṭitaṃ sarvaṃ1 kurvīta na vicakṣaṇaḥ |\nhīnamadhyaviśiṣṭatvaṃ yasmāt teṣv api vidyate ||\n1 Jain reads: sarvva\nA clear-sighted person should not undertake every act of the sages, since inferior, middling, and superior types are found even among them.\nདམན་འབྲིང་ཁྱད་འཕགས་ཡོད་ཕྱིར་རོ། ། 4.14\nputravat pālito lokaḥ purataḥ pārthivaiḥ śubhaiḥ |\nmṛgāraṇyīkṛtaḥ so 'dya kalidharmasamāśritaiḥ ||\nPreviously, society (loka) was protected likeason by virtuous kings. Now it is made intoahunting ground by those who rely on the law of an age of discord (kalidharma).\nདེང་སང་རི་དྭགས་དགོན་པར་བྱས། ། 4.15\nchidraprahāriṇaḥ pāpaṃ yadi rājño na vidyate |\nanyeṣām api caurāṇāṃ tat prāg eva na vidyate ||\nIfaking who attacks [his enemies'] vulnerable points has incurred no evil, that is even more the case for others, such as thieves!\nདང་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། ། 4.16\nsarvasvasya1 parityāgo madyādiṣu na pūjitaḥ |\nātmano 'pi parityāgaḥ kiṃ manye pūjito raṇe ||\n1 Jain reads: sarvvasvasya\nGiving up all of one's possessions for liquor, and so forth, is not respectable. I wonder why giving oneself up in battle should be considered respectable.\nམཆོད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ་ཅི། ། 4.17\nO king, you are the lord of the people, yet you have no lord. Who would be happy to beamaster unable to master himself?\nམ་བཏང་སུ་ཞིག་དགའ་བར་འགྱུར། ། 4.18\nThere is nothing of value to be had from notoriety, even foraking who has died. Without virtues will you and an outcaste (śvapaca) not have great notoriety?\nགྲགས་པ་ཆེན་པོ་ཅི་སྟེ་མེད། ། 4.19\nSince merit produces sovereignty over all, it cannot be said that this [person, regardless of his caste] is not the [proper] recipient (āśraya) of sovereignty.\nབརྗོད་པ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། 4.20\nAll methods of livelihood among the people are called caste. Consequently, no [innate] distinction due to caste is found among all living beings.\nརིགས་ལས་དབྱེ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། ། 4.21\nSince the past is far gone and women's minds are fickle, there is no one [certain of direct descent] from the class called royal class (kṣatriya).\nརིགས་ལས་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ། 4.22\n+ + + + + + + + + + + + + (ka)rmaṇā |\nvipro'pi karmaṇā1 śūdraḥ kena manye na jāyate ||\n1 Jain reads: karmmanā\nIf evenaperson of the lower classes (śūdra) becomesamember of the royal class through his actions, I wonder whyaperson of the lower classes does not becomeabrahmin priest (vipra) also through his actions.\nགང་གིས་འགྱུར་བ་མིན་པར་སེམས། ། 4.23\npāpasyaiśvaryavad1 rājan samvibhāgo na vidyate |\nvidvān nāma parasyārthe kaḥ kuryād āyatīvadham2 ||\n1 Jain reads: pāpasyaiśvaryyavad\n2 Jain reads: kuryyādāyatovadhaṃ\nO, king, you cannot share evil as [you share your] sovereignty. Indeed, what intelligent person would destroy [his own] future for the sake of someone else?\nསུ་ཞིག་ཕྱི་མར་འཇོམས་པར་བྱེད། ། 4.24\ndṛṣṭvā samān viśiṣṭāṃś ca parāṃś chaktisamanvitān |\naiśvaryajanito mānaḥ satāṃ hṛdi na tiṣṭhati ||\nAfter they have seen others who are endowed with equal or superior power, the pride produced by sovereignty will not remain in wise men's hearts.\nདམ་པའི་སྙིང་ལ་མི་གནས་སོ། ། 4.25\nna ceṣṭā kila buddhānām asti kā cid akāraṇā |\nniḥśvāso 'pi hitāyaiva prāṇināṃ saṃpravartate1 ||\n1 Jain reads: saṃpravarttatte\nIt is said that there is no act of the Buddhas that lacksareason. Even their breathing arises only for the sake of living beings.\nསྨན་སླད་ཁོ་ནར་ཡང་དག་འབྱུང་། ། 5.1\nJust as the phrase 'Lord of Death' terrifies all people, the phrase 'All-Knowing One' (sarvajña) terrifies even the Lord of Death!\nའཆི་བདག་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་བསྐྱེད། ། 5.2\nNot answering fourteen questions is no suitable proof for lack of omniscience\nThe Sage has power over what should be done and what should not be done, and what should be said and what should not be said. Therefore, what reason is there for saying that the All-Knowing One is not omniscient?\nམིན་ཞེས་བྱ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། ། 5.3\nSince, if one does not understand the intention, the merit, and so forth, in such [actions] as going is not perceived, one must realize that mind is the chief (mūla) of all actions.\nཡིད་ནི་དོན་པོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། 5.4\n1 DCQ པ་\nsaṃkalpād bodhisattvānāṃ śubhaṃ vā yadi vāśubham |\nsarvaṃ kalyāṇatām eti teṣāṃ vaśyaṃ yato manaḥ ||