ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་ལ་དཔྱད་པ། - ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།\n[ཟླ་ཚེས། 2020-11-01 10:25:59][རྩོམ་པ་པོ། གཡུང་དྲུང་སྐྱབས།][རྩོམ་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།][ཀློག་གྲངས། ]\nནང་དོན་གནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདིར་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་སྲིད་ཀྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་རབས་སྤྱི་དང་། ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད། སྒོས་སུ་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བྱུང་བའི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱའི་རུས་རྒྱུད་དང་གདུང་སྲས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཡིག་ཆ་ཁུངས་བཙུན་པ་མང་བོར་གཞི་བཅོལ་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད།\nབརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས། ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བཅོ་བརྒྱད། ལིག་མི་རྐྱ།\nསྤྱིར་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་ཧ་ཅང་རིང་བའི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་རྒྱས་པའི་གནའ་བོའི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་སྟེ། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ནང་དུ་དབུ་ཚུགས་པ་ནས། བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་བར་དུ་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁོངས་སྤྱི་དང་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་གྱི་ཆ་མང་བོར་སྲིད་ཀྱི་མངའ་བསྒྱུར་ཡོད་མོད། བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡར་ལུང་གི་རྗེ་བོར་མངའ་གསོལ་བ་ནས། ཡར་ལུང་ཚོ་ཁག་གི་སྲིད་ཤུགས་རིམ་གྱིས་རྒྱས་ཏེ། སྲིད་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོབ་མཐའ་བསྐྱེད་པ་ཡིས། ཞང་ཞུང་རྒྱབ་རབས་ཀྱི་སྲིད་དབང་དང་མངའ་ཐང་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་འགྱུར་བ་གང་མང་ཞིག་བཟོས་འདུག འོན་ཀྱང་། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་རྗེ་བོ་ལིག་མི་རྐྱ་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྗེ་བོར་བྱོན་པ་ཡིས། ཞང་ཞུང་གི་སྲིད་དབང་སྲ་བརྟན་དང་། རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན། ཆབ་ཁོངས་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་བྱས་འབྲས་མི་དམན་པ་བཞག་ཡོད་མོད། ཁྲི་སྲོང་བཙན་གྱིས་སྒྱུ་བཤམས་ནས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱ་བཀྲོངས་པས། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་སྲིད་ཤུགས་རིམ་གྱིས་ཉམས་རྒུད་དུ་གྱུར་བ་ལོ་རྒྱུས་དངོས་དང་མཐུན་འདུག དེ་བས། འདིར་བོན་དང་བན། རྒྱ་མི་རིགས་དག་གི་ཡིག་ཚང་ཁུངས་བཙུན་པ་མང་བོར་གཞི་བྱས་ཏེ། ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་རབས་སྤྱིས་སྲིད་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་དུས་ཡུན་དང་། ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྲིད་དབང་དང་མངའ་ཐང་། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བྱུང་བའི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱའི་རུས་རྒྱུད་དང་གདུང་སྲས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པར་འབུངས་ཡོད།\nསྤྱིར་རྗེ་བོ་བྱུང་ལུགས་ལ་གནམ་གྱི་འཐེན་དགུ་དང་དམུ་རྗེའི་རྒྱུད། བོད་ཀྱི་མི་བོ་གདུང་དྲུག་སོགས་མང་དུ་བྱུང་བར་སྣང་མོད། དོན་དངོས་ཀྱི་སྟེང་ནས་དེ་དག་ནི་ཆེས་ཐོག་མའི་དུས་ཀྱི་རུས་རྒྱུད་བརྩི་ཚུལ་ལམ་རིགས་རུས་མཆེད་ཁུངས་ཤིག་འདེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་ལས། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སུ་སྲིད་ཀྱི་འཁོར་ལོས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ལུང་རིག་ཅིག་འཚོལ་དཀའ་བར་བརྟེན། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དབུ་དངོས་དེ་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྗེ་བོ་ཐོག་མ་ཁྲི་ཝེར་ལ་རྗེ་གུ་ལང་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་ནས་ཚུགས་པའི་ལུང་འཇོག་པ་ལས་ཐབས་གཞན་དབེན། དེ་འདྲའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ད་སྔ་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་དག་ན་གསལ་བའི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་སྤྱི་ཙམ་སྤྲོས་ན། ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་དང་། “ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་ཀྱི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན” 1ཞེས་པ། ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་ཏུན་གཙུག་གི་རྒྱལ་རྒྱུད་བཅས་ཀྱི་ཁག་གསུམ་དུ་བགོས་ཏེ་བརྗོད་ན་གོ་རིམ་མི་འཆོལ་བར་ཁ་གསལ་ཞིག་བྱུང་བར་སེམས། དང་པོ་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ནི། 《ཏི་སེའི་དཀར་ཆག་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》ལས། “ཁྲི་ཝེར་ལ་རྗེ་གུ་ལང་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཞུང་ཞག་ཟིལ་གནོན་རྒྱལ་པོ་རླབས་ཆེན་ཁྱུང་གི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཧྲི་ཏོ་གྱེར་སྤུངས་རྒྱལ་པོ་ཀང་ཀ་ཤེལ་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གསུམ་ནི། གངས་རིན་པོའི་ཆེའི་མདུན་རྒྱང་རི་གཡུ་ལོ་ལྗོན་པའི་རྫོང་མཁར་དུ་ཆགས་སོ། ། དེ་ལྟར་དུའང་ཁྱུང་ལུང་རྒྱལ་བ་མཉེས་ཡུལ་དུ། སླས་ཀྲ་གུ་གེའི་རྒྱལ་པོ་རིན་ཆེན་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། རྒྱུང་ཡར་མུ་ཁོད་རྒྱལ་པོ་གཞའ་ཚོན་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཀྱི་ལེ་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་ཨུན་ཆེན་དུང་གི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གསུམ་མོ། ། ཞང་ཞུང་པུ་མར་ཧྲང་གི་ཡུལ་དུ། སྤུངས་རྒྱུང་གྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་བྱི་རུ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཉེ་ལོ་ཝེར་ཡ་རྒྱལ་པོ་ཕྲ་མེན་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གཉིས་སོ། ། ཞང་ཞུང་ཙི་ནའི་ཡུལ་དུ་སྟག་སྣ་གཟི་བརྗིད་རྒྱལ་པོ་ཟོམ་ཤང་ལྕགས་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཛོ་དམར་ཐིས་སྤུངས་རྒྱལ་པོ་མེ་དཔུང་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གཉིས་སོ། ། ཞང་ཞུང་ཏ་རོག་ཡུལ་དུ་བདུད་འདུལ་དབལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཉི་ཤེལ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ལི་ཝེར་གྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཟླ་ཤེལ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གཉིས་སོ། ། ཞང་ཞུང་རྟ་སྒོའི་ཡུལ་དུ་ཤེལ་རྒྱུང་ཧྲི་དོ་རྒྱལ་པོ་ཛོ་དམར་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ལིག་མིར་ནམ་མཁའི་རྒྱལ་པོ་བེེཌཱུར་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གཉིས་སོ། ། ཞང་ཞུང་ཁ་སྐྱོར་ཡུལ་དུ་མུ་ཝེར་ནོར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ག་ལྗང་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཞང་ཞུང་ཁ་ཡུག་ཡུལ་དུ་སད་ཧྲི་གྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཨུ་དཔལ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཞང་ཞུང་ལ་དྭགས་ཡུལ་དུ་ཉེ་ལོ་ཝེར་ཡ་རྒྱལ་པོ་གནམ་ལྕགས་དབལ་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཞང་ཞུང་རུ་ཐོག་ཡུལ་དུ་མུ་མར་ཐོག་རྒོད་རྒྱལ་པོ་ཨེན་ཌ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན” 2རྣམས་སོ། །\nཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་ཀྱི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་ནི《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས》ལས། “ཁྲི་ལྡེམ་ལྕགས་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། མུ་ཝེར་སྟག་སྣ་རྒྱལ་པོ། (འདི་བོད་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲིའི་དུས།) མུ་ཝེར་ཁྲི་འོད་གསལ། (གེ་ཁོས་ལས་སོ།) མུ་ཁུང་གནམ་རྗེ། མུ་ཝེར་སེང་གེ་འགྲམ། མུ་ལ་ཁྱུང་གི་རྒྱལ་པོ། (འདི་རྣམས་མེ་རི་དང་གེ་ཁོད་སོགས་ལས་སོ།) གཞན་ཡང་མུ་ཝེར་བཙད་པོ། ལིག་མི་སྐྱ། མུ་ལ་གུང་སང་རྗེ། གཤེན་རྒྱུང་ཡར་མུ་ཁོད་སོགས་ཞང་ཞུང་དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། གཞན་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ། ཤང་པའི་རྒྱལ་པོ། སེ་རིབ་རྒྱལ་པོ་སོགས་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་བྱུང་ངོ་” 3ཞེས་པ་དང་། མཇུག་ཏུ་ “བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་ཁྲི་སྲོང་གི་དུས་སུ། ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་སྐྱ་དང་། དང་རའི་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྒྱལ་དག་བོད་རྗེས་བཀྲོངས་ནས་ཞང་ཞུང་དབུས་ཤར་ཕལ་ཆེར་བོད་ཀྱིས་བསྡུས” 4ཞེས་པ། གཞན།《སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་སྤྱི་ཡི་འབྱུང་ཁུངས》ལས། “ཁྲི་མེན་བྱ་རུ་ཅན་ཞེས་པའི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ” 5ཞིག་གསལ་མོད་དུས་ཚོད་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དཀའ། རྒྱལ་པོ་འདི་དག་ནི་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དག་ན་གསལ་བའི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བར་སྟེ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཡས་མས་ཀྱི་རིང་ལ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་མཁན་གྱི་རྗེ་བོ་དག་ཡིན། ཡིན་ཡང་རྒྱལ་པོ་འདི་དག་རེ་རེའི་རྒྱལ་ས་དང་དུས་ནམ་ཚོད་ཞིག་ལ་རྗེ་བོར་མངའ་གསོལ་བ་དང་སྲིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་དག་ཏུ་མ་གསལ་བས་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་འཇོག་ཐབས་མེད་དོ། །\nཁྲི་སྲོང་བཙན་གྱིས་ལིག་མི་རྐྱ་བཀྲོངས་རྗེས། ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་སྲིད་དེ་ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་ཏུན་གཙུག་གིས་བཟུང་བས། ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་ཏུན་གཙུག་གི་གདུང་རྒྱུད་བྱུང་རབས་བཤད་པ་ལ། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ》ལས། 6\nཁྱུང་སྟག་སྒྲ་ཏུན་གཙུག་གི་གདུང་རྒྱུད་ལས་ཁྱུང་སྒོམ་མུ་ལངས་ཀྱི་སྲས་རྒྱུད་མང་དུ་འཕེལ་བར་གསལ་མོད། མུ་ལངས་རང་ནས་གདུང་རྒྱུད་བོད་ཡུལ་དུ་གཤེགས་ཏེ་ཞང་ཞུང་གི་སྲིད་བསྒྱུར་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཐད་ལ་བྱས་རྗེས་དེ་འདྲའི་མངོན་གསལ་དོད་པོ་རྙེད་མ་བྱུང་བས་འདིར་རྒྱས་བཀོད་མ་བྱས་སོ། །\n《ཏི་སེའི་དཀར་ཆག་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》ལས། “ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་བྱ་རུ་ཅན་བཅོ་བརྒྱད་འདི་རྣམས་ཀྱི་རིང་ལ། ཞང་ཞུང་ཁྲི་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་མགོ་ནོན་པ” 7ཞེས་པས། ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་མང་བོར་མངའ་བསྒྱུར་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་ཞང་ཞུང་ནི་འགྲན་པའི་ཟླ་བྲལ་བའི་སྒེར་ཚུགས་ཀྱི་སྟོབས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད། རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ལ“བྱ་རུ་ཅན”ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི། བོན་གྱི་བསམ་བློའི་ནང་དུ་ཁྱུང་ནི་བྱ་སྤྱིའི་རྒྱལ་པོ་དང་བྱ་ཁྱུའི་ཚོགས་སུ་དེ་ལ་འགྲན་པའི་ཟླ་མེད་པར་ངོས་འཛིན་པས། རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་དབང་ཆེ་བ་སྟོན་པའི་མཚན་རྟགས་སུ་གསེར་དང་ཤེལ། བྱི་རུ། དུང་ལ་སོགས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྭ་ཐུང་ཐུང་རེ་དབུ་ཞྭ་རྨོག་ཞུའི་དབྱིབས་འདྲ་བ་དེའི་གཡས་གཡོན་དུ་བརྒྱན་ཡོད་པ་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ་སྟེ། 《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ》ལས། “བྱ་རུ་ཞེས་པའི་གོ་གནས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་བྱུང་བའི་རྟགས་ཏེ་བྱ་ཁྱུང་གི་རྭ་ཡི་དབྱིབས་ལྟ་བུ་དབུ་རྒྱན་བཟོ་བའི་སྲོལ་འདུག་ཅིང་། གཞན་ཡང་མི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་རྟགས་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མཆོད་པའི་ཞིང་དང་བཀུར་བའི་གནས་ལ་ཡང་བརྒྱན་སྲོལ་ཡོད། མཆོད་རྟེན་རྩེ་ལ་བྱ་རུ་ཁྱུང་རུས་བརྒྱན་པ་དང་། ཡི་དམ་ཁྲོ་བོའི་འཁོར་འགའ་ལ་ཡང་དབུ་ལ་གནམ་ལྕགས་བྱ་རུ་ཁྱུང་རུ་འཁྲུངས” 8ཞེས་དང་། 《སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་》ལས། “དབུ་ལ་སྟག་ཞུ་གཡག་ཞུ་ལ། བྱ་རུ་རྒོད་ཕོད་བརྒྱན་པ་ནི། སྣང་སྲིད་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བའི་རྟགས། ཁྱུང་དང་བོན་ལ་ཁ་གནོན་མེད” 9ཅེས་འཁོད་ཡོད་པ་ཡིས་བྱ་རུས་བརྒྱན་པ་དང་མཚན་ལ་དེ་ལྟར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ཧ་ཅང་གསལ།\n“ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་” 10འདུས་པའི་འགོ གངས་རྒྱལ་ཏི་སེའི་མདུན། མཚོ་མ་པང་གི་འགྲམ་སོགས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་བ་ནས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དབུ་ཚུགས་པར་བརྗོད་འོས་ལ། བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཝེར་ལ་རྗེ་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་ཚེ་སྨད་ལ་སྟོན་པ་དང་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་པར་བྱོན་ཡོད་དེ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན》ལས། “སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཉིད་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་དུ། ། སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཝེར་སོགས་ལ་གསུངས། ། ” 11དང་། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་》ལས། “སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཙམ་ན། ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཝེར་ལ་རྗེ་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་བྱུང་” 12ཞེས་པ་ཡིས། བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་བོ་དེ་སྟོན་པའི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཙམ་ཡིན་པ་གསལ་བོར་ཤེས་ཐུབ། དེ་ན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་མཆོག་གི་འཁྲུངས་ལོ་དེ་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས། “སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་” 13སོགས་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་བཙུན་པ་མང་པོར་གཟིགས་རྗེས་བདེན་ཚིག་བཀོད་ཡོད་པ་ནི། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད》ལས། “གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་དེ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དབུས་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དུ་སྐུ་བལྟམས་ཤིང་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་བསྟན་པའི་དུས་དེ་ནས་བཟུང་། ད་ལྟ་ལྕགས་མོ་ལུག་གི་ལོ་(1991)འདིའི་བར་དུ་ལོ་གྲངས་སུམ་སྟོང་དགུ་བརྒྱད་དང་བརྒྱད་ཡོད་པ” 14ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་ཡིས། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་འཁྲུངས་ལོ་ནི་ཤིང་ཕོ་བྱི་བ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་(1917)ལོ་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད། དེ་ལྟར་ན་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དང་བོ་ཁྲི་ཝེར་ལ་རྗེ་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དེ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ནང་དུ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་གཡུ་ལོ་ལྗོན་པའི་རྫོང་མཁར་དུ་བྱོན་ཏེ་སྲིད་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བ་ལུང་དང་རིག་པས་གྲུབ་ཡོད། ཞང་ཞུང་ཁྲི་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་མགོ་གནོན་པའི་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་ལོ་ངོ་ཅི་ཙམ་རིང་ལ་སྲིད་ཀྱི་འཁོར་ལོས་མངའ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དེ་ལག་མཐིལ་ཏུ་འབུ་ཨ་རུ་ར་བཞག་པ་ལྟར་གསལ་ཁ་ཆོད་པ་ཞིག་བརྗོད་ཐབས་བྲལ་མོད། 《ཞང་བོད་ཀྱི་བསྟན་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་》ལས། “དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན། གོང་ས་ལྔ་བ་ཆེན་པོ་སོགས་མཁས་དབང་དེ་དག་གིས་མ་བགྲོས་གཅིག་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་བཞེད་ལམ་གསུང་བརྩམས་སོ་སོར་འཁོད་པ་ལྟར། སྔོན་བྱོན་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་བྱོན་པའི་རྗེས་སུ་བོད་རྗེ་དང་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་མུ་ཁྲི་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན” 15ཞེས་པ་དང་། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད་》ལས། “ཞང་ཞུང་གི་གྲགས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཁྲི་ཝེར་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དུ་གྲགས་པ་དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་གངས་ཏི་སེའི་མདུན། སྤོས་རི་ངད་ལྡན་གྱི་རྩ་བ། མཚོ་མུ་ལེ་ཁྱུད་ཀྱི་ཉེ་འགྲམ། ག་ལྗང་གཡུ་ལོ་རྫོང་མཁར་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་རྒྱལ་པོ་འདི་ནི་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་དངོས་སློབ་དང་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན” 16ཞེས་པ། 《གངས་ཏི་སེའི་དཀར་ཆག་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག་》ལས། “ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་བྱ་རུ་ཅན་བཅོ་བརྒྱད་འདི་རྣམས་ཀྱི་རིང་ལ། ཞང་ཞུང་ཁྲི་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་མགོ་གནོན་པ་དང་། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་ཤིང་། སྐུ་ཚེ་ཡང་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་དུ་བཞུགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་པའང་ཡོད་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟར་དུའང་བོད་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་པོ་གནམ་ནས་བསྐོས་པའི་ཁྲི་བདུན་དང་། ས་ལ་དབང་བའི་ལེགས་དྲུག་” 17ཞེས་རིམ་གྱིས་འཁོད་ཡོད་པ་ཡིས། ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་མཐའ་མ་མུ་མར་ཐོག་རྒོད་རྒྱལ་པོ་ཨེན་ཌ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དེ་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཡར་སྔོན་དང་མི་རིང་བའི་དུས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད་པར་བརྟེན། ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སྨད་ཙམ་ནས་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཞི་བའི་དཀྱིལ་ཙམ་སྟེ་ཕལ་ཆེར་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང་དང་རྒྱལ་པོ་རེས་ཆ་སྙོམས་མི་ལོ་བརྒྱད་བཅུ་ཡས་མས་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་འཁོར་ལོས་མངའ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ལུང་རིགས་དང་མི་འགལ་ལོ། །\nབྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དག་ཡུལ་དེར་བྱུང་ལུགས་དང་སྲིད་བསྒྱུར་ལུགས་ཀྱི་ཐད་དུ་《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ཉུང་བསྡུས་》ལས། “བྱོན་ཚུལ་ནི་སྐབས་འགར་གཉིས་གསུམ་ཙམ་མཉམ་སྡེབས་དང་། སྐབས་འགར་རེ་རེར་བྱོན་ནོ” 18ཞེས་པའི་གསུངས་སྟངས་འདི་ལ་དཔྱད་ན། རྒྱལ་ས་དང་མཚན་ཐ་དད་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱང་མི་འདྲ་བར་ཐ་དད་པ་དང་། བྱུང་དུས་ཀྱང་མཉམ་མི་མཉམ་ཅི་རིགས་སུ་བཞེད་པ་འདྲ་མོད། བདག་གི་འདོད་ཚུལ་ལ། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད་》ལས། “ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་གདུང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་རྒྱལ་རྒྱུད་མི་འདྲ་བ་དག་ཡིན་པ་དང་ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་གྱི་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་གི་མངའ་ཁོངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དབང་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་འཐད་མོད། བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་དབང་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་སྟབས། དེ་རྣམས་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང་ཞིང་ཞང་ཞུང་ཁག་བགོས་ཏེ་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་ཡོད་པ་ནི་མི་འཚམ་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོ་དེའི་རིགས་ལ་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ཡིན། རྒྱལ་པོ་སོ་སོའི་མཚན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་ཡུལ་ཁམས་དང་རྒྱལ་སའི་མིང་གིས་མཚན་པ་དེ་ནི་རྒྱལ་པོ་དེའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་ཁུངས་སམ་རྒྱལ་པོའི་བཞུགས་གནས་“རྒྱལ་པོའི་ཁབ”ཅེས་པ་དེ་གང་དུ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ངེས་སམ་སྙམ” 19ཞེས་པ་དེ་ཧ་ཅང་ནས་དོན་དངོས་དང་མཐུན་སྙམ།\nབལྟ་བདེ་བ་དང་ངེས་བདེ་བར་དམིགས་ཏེ་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྒྱལ་སའི་མིང་རྙིང་བ། དེང་སྐབས་མིང་དེར་ཅི་ལྟར་འབོད་བཞིན་པ་སོགས་རེའུ་མིག་ཏུ་བཀོད་པར། ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་དང་རྒྱལ་པོའི་མཚན། རྒྱལ་སའི་ས་མིང་རྙིང་པ། དེང་སྐབས་མིང་དེར་ཅི་ལྟར་འབོད་བཞིན་པ་སོགས་རེའུ་མིག་ཏུ་བཀོད་པར།\nལིག་མི་རྐྱ་ནི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བྱུང་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཀུན་ལ་སྲིད་ཀྱི་འཁོར་ལོས་མངའ་བསྒྱུར་ཞིང་། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཞི་བའི་རྗེས་ཀྱི་ཞང་རྒྱལ་རིམ་བྱུང་གི་ཁྲོད་དུ་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྲིད་དབང་སྲ་བརྟན་དང་། ཞང་ཞུང་གི་ཤེས་རིག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རྒྱུན་འཛིན་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རྗེ་བོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཤས་ཆེན་པོར་སྣང་མོད། རྗེ་བོ་འདིའི་རིགས་རུས་དང་གདུང་རྒྱུད་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་ད་སྔའི་བར་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་བཙུན་པ་ཞིག་དང་ཤོད་རྒྱུན་མུར་བརྒྱུས་པ་ཞིག་མེད་པ་ནི། སྲིད་པར་མངའ་བསྒྱུར་བའི་རྗེ་བོ་ཞིག་ལ་མཚོན་ཏེ་བརྗོད་ན་ཡིད་སྐྱོ་ཞིང་ངོ་གནོང་དགོས་པའི་བྱ་བཞག་ཅིག་ཡིན་པས། འདིར་རང་བློས་ལྕོགས་ཚོད་ཀྱིས་ཕྲན་ཙམ་བརྗོད་པར། སྤྱིར་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་ནི་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དང་བོ་ཁྲི་ཝེར་ལ་རྗེ་གུ་ལང་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་ནས་དབུ་ཚུགས་པའི་ལྟ་བ་འཛིན་དགོས་ལ། བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱིས་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ལ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལ་སྲིད་ཀྱི་འཁོར་ལོས་མངའ་བསྒྱུར་ཡོད་པར་བརྟེན། གདུང་རྒྱུད་འདེད་པའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་གཞིགས་ན། ལིག་མི་རྐྱའི་གདུང་རྒྱུད་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་དུ་གཏུགས་དགོས་པ་འདྲ་མོད། དེར་དཀའ་ཁག་ཅིག་ཡོད་པ་ནི། གཅིག་ནས་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱང་རུས་གང་ཞིག་ལ་གཏོགས་པ་དང་གདུང་སྲས་རྒྱལ་རྒྱུད་ཡིན་མིན་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བརྟེན། ལིག་མི་རྐྱའི་གདུང་རུས་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་གཏུགས་ཀྱང་གདུང་དང་རུས་ཁ་ཚོན་ཆོད་པ་ཞིག་བརྗོད་དཀའ་བ་དང་། གཉིས་ནས་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་དག་ཏུ་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་མཐའ་མ་སད་ཧྲི་གྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཨེན་ཌ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཉེ་སྔོན་དུ་རྒྱལ་རྒྱུད་མཇུག་སྒྲིལ་ཟིན་པ་ལྟར་སྣང་བས། ལིག་མི་རྐྱའི་གདུང་རུས་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་གཏུགས་པར་མི་འཐད་དོ། །\nགཞན་ཁྱུང་གི་རིགས་རུས་སམ་གདུང་རྒྱུད་དེ་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དང་སྲིད་དོན་སོགས་ཀྱི་ཐད་དུ་བྱས་རྗེས་ཆེ་ཤོས་དང་། སྤུར་རྒྱལ་རིམ་བྱོན་གྱི་གཤེན་པོའི་ཐོབ་གནས་འཛིན་མཁན་ཡང་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་པས་བསམ་གཞིགས་གཏད་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་མོད། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ》རུ་འཁོད་པའི “དམུ་ཁྱུང་རྒྱལ་གྱི་སྲས་ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་དུན་གཙུག་དང་། དབལ་གྱི་འགིར་ཏི། ཁྱུང་ཟ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གསུམ་ཡིན་ལ། ཁྱུང་བཟའ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་དེ་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ལིག་མིན་རྒྱལ་གྱི་ཁབས་སུ་བཞེས་” 20ཞེས་པ་ཡིས། ཞང་རྒྱལ་ལིག་མི་རྐྱ་ནི་ཁྱུང་པོ་ཚང་གི་མག་པའམ་ལིག་མི་རྐྱས་ཁྱུང་པོ་ཚང་གི་སྲས་མོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པས། ལིག་མི་རྐྱ་དང་ཁྱུང་པོ་ཚང་ནི་མག་ཞང་གི་འབྲེལ་བ་ལས་རུས་འབྲེལ་མེད་པ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཡང་“ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་དུན་གཙུག་གི་རྒྱལ་ས་ཡུན་རིང་བཟུང་ནས། དེའི་གདན་ས་ཁྱུང་པོ་སྟོང་རྒྱུང་རིང་མོའི་(མོས)བཟུང་བའོ། དེའི་ཚེ་སྨད་ལ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་སྟོད་ན། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་དཔོན་རྒྱུད་ལྡང་ལྟ་བྱ་བ་དང་། ཡུལ་སྨད་ན་ལྡང་མིག་བྱ་བ་གཉིས་པ་ངག་བརྒྱུད་ནས། ཚ་ཞང་གི་རྒྱལ་ས་བཟུང་བ་མི་རིགས་སོ། ཟེར་ནས་དམག་བྱས་ནས་སྟོང་རྒྱུང་རིང་མོ་ལ་བརྒྱབ” 21ཅེས་པ་ལས། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་དཔོན་རྒྱུད་ལྡང་ལྟ་བྱ་བ་དང་། ལྡང་མིག་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཚ་ཞང་གིས་རྒྱལ་ས་བཟུང་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པའི་ཚ་ཞང་ནི། ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་དུན་གཙུག་དང་སྟོང་རྒྱུང་རིང་མོ་གཉིས་སྟོན་གྱིན་ཡོད་པས། ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་རྒྱུད་དངོས་ནི་ལྡང་ལྟ་དང་ལྡང་མིག་རང་གཉིས་ཡིན་པ་ལས་ཁྱུང་པོ་ཚང་གི་རྒྱུད་པ་མིན་པ་གསལ་བོར་བཤད་ཡོད་པས། ཞང་རྒྱལ་མིག་མི་རྐྱའི་གདུང་རུས་ཁྱུང་ལ་གཏུགས་པའང་འཐད་ལྡན་དུ་མི་འགྲོ་བར་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གྲུབ་ཡོད།\nདེ་ན་ཞང་རྒྱལ་ལིག་མི་རྐྱའི་གདུང་རུས་ཀྱི་ཐད་ལ་བསམ་གཞིགས་གཏད་ཡུལ་གཅིག་ཡོད་པ་ནི། “སྙ་”ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཤས་ཙམ་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེས་ན། “སྙ་”ཞེས་པ་དེ་ཞང་ཞུང་གི་རུས་རྙིང་པ་ཞིག་ཡིན་ཁར་སྙ་ཡི་རུས་རྒྱུད་དེ་ཡིས། ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་རིག་གཉིས་ཀྱི་ཐད་ལ་བྱས་རྗེས་མི་དམན་པ་ བཞག་ཡོད་ལ། བོད་རྒྱལ་ཐོག་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡང་སྙ་ཡི་རུས་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས་པར་མངོན། བོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་སྙ་ལི་ཤུ་སྟག་རིང་དང་། 22ཐེའུ་རང་མང་སྙ་ཨུ་ཝེར། 23མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་བླ་མ་སྙ་ཆེན། 24 ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་ཞང་ཞུང་ཁྲི་སྙ་སྟག་སྒྲོན། 25མཐུ་རྩལ་ལྡན་པ་སུམ་པའི་བོན་པོ་ཁྲི་སྙ། སྙ་ཁྲི་བཙན་པོ། 26 རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་གཤེན་པོ་ཁྲི་སྙ་རྒྱལ་ཆུང་། 27 བོན་གྱི་འདུལ་བརྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུད་འཛིན་པ་སྙ་གྱེར་རྒྱུང་28སོགས“སྙ”ཡི་རིགས་རུས་སུ་གཏོགས་པའི་མཁས་གྲུབ་མང་པོ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་བྱོན་ཏེ་ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་རིག་གཉིས་ཀའི་ཐད་ལ་བྱས་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག་ཡོད། གཞན་བན་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་མང་པོར་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་བོན་ཡུལ་གྱི་ཐེའུ་རང་སྤུན་དགུའི་ཆུང་བ་མང་སྙ་ཨུ་བེ་ར་ཡི་སྤྲུལ་བར་ངོས་འཛིན་སྲོལ་ཡོད་དེ། 《རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་》ལས། “ ཡུལ་སྤུ་བོའི་ཡུལ་ནས་སྤུའི་མི་མོ་མོ་བཙུན་བྱ་བའི་རུས་ནས་ཐེ་བྲང་སྤུན་དགུ་སྐྱེས་པའི་ཆུང་དག་ཐེ་བྲང་མ་སྙ་ཨུ་བེ་ར་བྱ་བ། ལྕེས་གདོང་དཀྱི་འཁོར་ཁེབས་པ། ཕྱག་སོར་དྲ་བར་འབྲེལ་བ། ཤིན་ཏུ་གདུག་རྩུབ་དང་མཐུ་ནུས་ཆེ་བ་གཅིག་བྱུང་བས། འདི་ཐུ་དྲགས་བཤུགས་དགོས་ཟེར་ནས། སྤུ་བོའི་ཡུལ་གྱི་བན་བོན་ནུས་མཐུ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐེ་བྲང་སྐྱས་འདེབས་བྱས་ནས་བོད་དུ་བཤུགས” 29ཞེས་པ་དང་། དེ་མིན་བན་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་མང་ཤས་སུ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་ལ“ལྷ་ཐོ་དོ་སྙ་བཙན” དང་། ཁྲི་གཉན་བཟུང་བཙན་ལ“ཁྲི་སྙ་ཟུང་བཙན”། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ P.T 1287 ལས། སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ལ “སྟག་བུ་སྙ་གཟིགས” 30སོགས་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་པ་འདིའི་སྟེང་ནས་ཀྱང་“སྙ”ཞེས་པའི་མིང་འདི་རྗེ་བོའི་མཚན་ཟུར་དུ་བཀོལ་རྒྱུན་མང་བའང་ཤེས་ཐུབ་ལ། “སྙ”ཡི་མིང་དེ་ཞང་ཞུང་ངམ་སྤུ་བོའི་ཡུལ་ནས་བོད་ཡུལ་དུ་དར་བའི་མི་ཚད་དུས་རབས་དྲུག་པའི་ཡས་མས་སུ་བོད་ཡུལ་དུ་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་ཡོད་པའང་གསལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ།\nགཞན་《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་》ལས། “རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་བོན་ལ་བསྒྱུར། རྒྱལ་ཕྲན་སྙའི་རིག་(རིགས)ལིག་མིན་རྒྱ་ཅན་དང་རྐོང་གི་རྐོང་བཅུར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་སུ་བཤད་དོ་” 31ཞེས་པ་འདིས། རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ལས་ཞང་ཞུང་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལིག་སྙ་ཤུར་གྱི་རིགས་རུས“སྙ”ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་འདུག དེ་བས་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ནས་ཞང་ཞུང་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྙ་རིགས་ལིག་སྙ་ཤུར་གྱི་གདུང་རྒྱུད་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་རྒྱུད་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་དུ་སླེབས་པ་ཡིན་ན། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་གི་ཞང་རྒྱལ་ལིག་མི་རྐྱའི་རུས“སྙ”རུ་གཏོགས་པ་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཆོག་པ་ལས། གཞན་འོས་མཐུན་གྱི་ལུང་རིག་ཅིག་མ་རྙེད་པས་གནས་སྐབས་སུ་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་འཇོག་ཐབས་མེད་དོ།།\nཞང་རྒྱལ་ལིག་མི་རྐྱ་ནི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་ཁྲི་སྲོང་བཙན་དང་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང་བའི་ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཐད་ཀྱི་མི་སྣ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་སྣང་མོད། ད་སྔའི་བར་དུ་ཞང་རྒྱལ་ལིག་མི་རྐྱའི་དོན་དངོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་སྔོག་འདོན་བྱེད་མཁན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཞང་རྒྱལ་ལིག་མི་རྐྱའི་གདུང་སྲས་ཀྱི་ཐད་ལ་གཏམ་བརྗོད་སྤེལ་མཁན་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་དང་འདྲ་བས། འདིར་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་ལིག་མི་རྐྱའི་གདུང་སྲས་སྐོར་གྱི་གསང་རྒྱ་ཕྲ་མོ་རེ་གཏོར་བ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁ་སྐོང་ཕྲན་བུ་ཞིག་རེད་སྙམ། 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ལས། “ཞང་ཞུང་གི་ལིག་མི་རྒྱ་ཞེས། བོད་སྐད་དུ་གནམ་གྱི་རྒྱལ་པོ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱུང་ཟ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་བྱ་དམུ་ཁྱུང་རྒྱན་གྱི་སྲས་མོ་དེ་བསྐྱལ་ནས་གཉེན་བསྡེབ། དེ་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ལ། རྒྱ་གར་དུ་གཤེགས་པར་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཁྱུང་། དེ་བཞིན་དུ་བལ་ཁྱུང་མོན་ཁྱུང་། ལྷོ་ཁྱུང་། འདན་ཁྱུང་། དྲེ་ཁྱུང་། སྨར་ཁྱུང་སོགས་མང་དུ་འཕེལ” 32ཞེས་པའི་ཁུངས་དེ་ལས། ཁྱུང་ཟ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་དང་ལིག་མི་རྐྱ་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཁྱུང་དང་བལ་ཁྱུང་། མོན་ཁྱུང་། ལྷོ་ཁྱུང་། འདན་ཁྱུང་། དྲེ་ཁྱུང་། སྨར་ཁྱུང་བཅས་ཀྱི་སྲས་བདུན་ཡོད་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད། གཞན་ཡང་《རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ》ལས། “ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱའི་སྲས་མོ་ལིག་ཏིག་སྨན་སྤྱན་དྲངས” 33ཞེས་པ་དང་། 《ཉང་ཆོས་འབྱུང་》ལས། “ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ལིང་དམིག་བཀྲའི་སྲས་མོ་ལྷ་གཅིག་མིག་སྨན་གྱིས་ལྐོག་པའི་ཐུགས་དམ་བཞེངས” 34ཞེས་པ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་དགའ》ལས། “ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོའི་(པོ)མིག་སྐྱའི་སྲས་མོ་ཞང་ཞུང་བཟའ་ལི་ཐིག་སྨན” 35ཞེས་པའི་སྔ་རབས་མཁས་པའི་ལུང་རིགས་དེ་དག་ལས། ཞང་ཞུང་བཟའ་ལིག་ཏིག་སྨན་ནི་ཞང་རྒྱལ་ལིག་མི་རྐྱའི་སྲས་མོ་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཞང་རྒྱལ་ལིག་མི་རྐྱར་སྲས་བདུན་དང་སྲས་མོ་གཅིག་བཅས་གདུང་སྲས་བརྒྱད་ཡོད་པར་སྤོབས་པ་ཆེན་པོས་སྨྲས་ཀྱང་ཚད་མའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འགལ་བ་མེད་སྙམ།\nཞང་རྒྱལ་ལིག་མི་རྐྱ་བཀྲོངས་རྗེས་སྲས་རྒྱུད་དངོས་ཀྱིས་རྒྱལ་ས་མ་ཟིན་པར། རྒྱལ་ས་ཁྱུང་ཟ་མཚོ་རྒྱལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིང་པོ་ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་ཏུན་བཙུག་གིས་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་མང་བོ་ཁ་མཐུན་ལ། དེ་ལས་བློ་བསྐྱེད་གསར་པ་ཞིག་ཐོབ་པ་ནི། ལིག་མི་རྐྱའི་སྲས་དེ་དག་གི་མིང་ལ་རྒྱ་ཁྱུང་དང་བལ་ཁྱུང་། མོན་ཁྱུང་ཅེས་པ་ལྟར་མིང་གི་སྔོན་ལ་ཡུལ་མིང་ཞིག་བཞག་རྗེས་དེའི་འཕྲོར་མའི་རུས་བཞག་སྟེ་འབོད་དོན་ཀྱང་། ལིག་མི་རྐྱ་བཀྲོངས་རྗེས་སྲས་རྣམས་ཀྱང་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་ཚུགས་པར་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ། མོན་ཡུལ། ལྷོ་ཡུལ། འདན་ཡུལ། དྲེ་ཡུལ་སོགས་ཕྱོགས་སོ་སོར་བསྐྲད་པའམ་བཞུད་པའི་ཆ་ནས་ཡུལ་མིང་མི་ལ་འབོད་པ་ལས་མིང་དངོས་མིན་པའི་ཤས་ཧ་ཅང་ཆེ། ལྷག་པར་དུ་《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ལས། “རྒྱ་གར་དུ་གཤེགས་པར་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཁྱུང་། དེ་བཞིན་དུ་བལ་ཁྱུང་མོན་ཁྱུང་” 36ཞེས་པས་གཤེགས་ཡུལ་གྱི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་འབོད་པ་ལས་མིང་དངོས་མིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་འདུག དེ་ན་ལིག་མི་རྐྱའི་གདུང་སྲས་དེ་དག་གི་དངོས་མིང་ལ་ཅི་ལྟར་འབོད་པ་ད་སྔ་རྩད་ཁུངས་ལུང་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཆོད་དཀའ་མོད། ཞང་རྒྱལ་ལིག་མི་རྐྱ་བཀྲོངས་རྗེས་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་སྲིད་ལིག་མི་རྐྱའི་གདུང་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ཞང་བོ་ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་ཏུན་གཙུག་གི་བཟུང་ལ། དེ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་རིམ་གྱིས་ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་ཏུན་གཙུག་གི་གདུང་རྒྱུད་ཁྱུང་པོ་སྟོང་རྒྱུང་རིང་མོར་གཏད་པའི་དུས་སུ། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་དཔོན་རྒྱུད་སྟོད་ཕྱོགས་ནས་ལྡང་ལྟ་དང་སྨད་ཕྱོགས་ནས་ལྡང་མིག་ལྟ་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཚ་ཞང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་འཛིན་པ་ནི་མི་འོས་པར་སེམས་ཏེ། ཁྱུང་པོ་སྟོང་རྒྱུང་རིང་མོ་ལ་དམག་བརྒྱབ་པ་སྟེ།《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ་》རུ། “དེའི་གདན་ས་ཁྱུང་པོ་སྟོང་རྒྱུང་རིང་མོའི་(མོས)བཟུང་བའོ། དེའི་ཚེ་སྨད་ལ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་སྟོད་ན། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་དཔོན་རྒྱུད་ལྡང་ལྟ་བྱ་བ་དང་། ཡུལ་སྨད་ན་ལྡང་མིག་ལྟ་བྱ་བ་གཉིས་ངག་བརྒྱུད་ནས། ཚ་ཞང་གིས་རྒྱལ་ས་བཟུང་པར་མི་རིགས་སོ། ཟེར་ནས་དམག་བྱས་ནས་སྟོང་རྒྱུང་རིང་མོ་ལ་བརྒྱབ” 37ཅེས་པ་འདི་ཡིས། ལིག་མི་རྐྱའི་གདུང་སྲས་བདུན་པོའི་གྲས་སུ་ལྡང་ལྟ་དང་ལྡང་མིག་ལྟ་བྱ་བའི་སྲས་གཉིས་ཡོད་པ་ཁ་ཚོན་བཅད་དེ་བརྗོད་ཆོག་ཀྱང་། དེ་གཉིས་གང་གང་ཡིན་པ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་མོད། ཡུལ་སྟོད་ན་ལྡང་ལྟ་དང་ཡུལ་སྨད་ན་ལྡང་མིག་ལྟ་ཞེས་འཁོད་ཡོད་པས། མོན་གྱི་ཡུལ་དེ་ཞང་ཞུང་གི་སྨད་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་ལ་ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་དེ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་སྟོད་ཀྱི་ཆར་འདུག་པར་བརྟེན། ལིག་མི་རྐྱའི་གདུང་སྲས་ལྷོ་ཁྱུང་ཞེས་པ་དེ་ལྡང་ལྟ་བྱ་བ་དང་མོན་ཁྱུང་ཞེས་པ་དེ་ལྡང་མིག་ལྟ་བྱ་བ་དེ་ཨེ་ཡིན་སྙམ་པ་ནི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་ཆའི་ཐད་ཀྱི་ཚོད་བགམ་ཙམ་ལས། ལུང་རིག་རྣོ་ངར་ལྡན་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་པས་དཔྱད་པར་འཚལ།\nསྤྱིར་“གཤེན་པོ”ཞེས་པ་ཞང་སྐད་དེ་བོད་སྐད་ལྟར་ན“བླ་མའི”དོན་ཡིན། དེ་ན་སྐུ་གཤེན་ཞེས་པ་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་བླའམ་དབུ་བླའི་དོན་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་རྒྱལ་པོར་ལེགས་ཉེས་གང་རུང་གི་དོན་རྐྱེན་ཡོད་ཚེ་རིམ་གྲོ་བསྒྲུབ་པ་དང་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཚེ་བར་ཆད་དང་གེགས་རྐྱེན་ཅི་རིགས་དང་འཕྲད་ཚེ་འགལ་རྐྱེན་ཕྱིར་བཟློག་པ། རྒྱལ་པོར་ཆེས་ཐོག་མའི་མཚན་གསོལ་བ་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་གཉེར་གྱིན་ཡོད་དེ། 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད》ལས། “རྒྱལ་པོའི་རིམ་གྲོ་བྱེད་མཁན་གྱི་བོན་པོ་རྣམས་ལ་ཞེ་སའི་ཚིག་གིས་འབོད་པའི་ཚེ་སྐུ་གཤེན་དང་སྐུ་བོན་ཟེར” 38ཞེས་པ་དང་། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས་》ལས། “དང་བོ་མིང་གི་ཡིག་ཚང་གནང་བ་ནི། རྒྱལ་པོའི་སྐུ་འཚོ་བས་ན་སྐུ་གཤེན་དུ་མཚན་གསོལ”39ཞེས་པ་དག་གིས་གསལ། དེ་བས་ལིག་མི་རྐྱའི་སྐུ་གཤེན་བཤད་པ་ནི་སྐབས་དེའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་བབས་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། 《ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་》ལས། “ཞང་ཞུང་ལ་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་མང་ཡང་། སྤ་ཇི་ཁྲོམ་དཀར་པོ་བཞུགས་པའི་དུས་སུ། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱ་བཞུགས། ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་སྐུ་འཚོ་བའི་གཤེན་པོ་གུ་རུབ་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ་བཞུགས”40ཞེས་དང་། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་》ལས། “ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱ་བཀྲོངས་པས་ཞང་ཞུང་ཁྲི་ལྡེ་ནི་ཡར་ཆད། སུམ་པའི་སྟོང་སྡེ་ནི་མར་བུད། བོད་སིལ་བུར་སོང་བའི་དུས་ན། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཆེན་མ་ཁྱུང་བཟའ་མཚོ་རྒྱལ་མ་བྱ་བས་བོད་རྒྱལ་ལ་སེམས་ཀྱི་བརྣག་པ་སྐྱེས་ཏེ་གྱེར་སྤུངས་སྣང་བཞེར་ལད་པོ་སྤྱན་དྲངས་ནས་ཞུས་པ། སྐུ་གཤེན་ཆེན་པོ་ལགས” 41ཞེས་པ། 《ཡབ་སྲས་མཇལ་ཚུལ་དང་པོའི་ལོ་རྒྱུས》ལས། “ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྒྱའི་མངའ་མཛད་པའི་དུས་སུ། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་སློབ་དཔོན་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ་རྒྱལ་པོས་བླའི་མཆོད་གནས་སུ་བཏེགས”42ཞེས་པ། 《ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ་》ལས། “གྱེར་སྤུངས་སྣང་བཞེར་ལོད་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྔ། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་མེ་རི་སོགས་བསྒྲུབས་པས། མཐུ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན། དཀའ་བ་མང་པོ་སྤྱད། རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱའི་བླའི་མཆོད་གནས་སུ་བཞུགས”43ཞེས་པ་སོགས་ལས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱའི་སྐུ་འཚོ་བའི་གཤེན་པོ་ནི་གྱེར་སྤུངས་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད།\nསྣང་བཞེར་ལོད་པོའི་མཚན་ལ་མཚམས་རེར་གྱེར་སྤུངས་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ་དང་། སྐབས་རེར་གུ་རུབ་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ་ཞེས་བྲིས་ཡོད་མོད། གྱེར་སྤུངས་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ་ཞེས་པ་ལས“གྱེར་སྤུངས་”ནི་ཞང་སྐད་དེ་བོད་སྐད་ལྟར་ན“སྟོན་པ་དང་སློབ་དཔོན། བླ་མ”བཅས་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་སྟེ། 《ཞང་ཞུང་གི་མིང་ཚིག་དང་བོན་གྱི་ཐ་སྙད》ལས། “གྱེར་སྤུངས། བོན་གསུངས་པའི་སྟོན་པ་དང་སློབ་དཔོན།”44ཞེས་པས། གྱེར་སྤུངས་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ་ཞེས་པ་དེ་སྣང་བཞེར་ལོད་པོའི་ཆེ་བ་འདོན་པའི་འབོད་ཚུལ་ཏེ། བླ་ཆེན་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གུ་རུབ་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ་ཞེས་པ་ལས“གུ་རུབ”ཞེས་པ་ནི་རུས་ཏེ། 《ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ》ལས། “གྱེར་སྤུངས་སྣང་བཞེར་ལོད་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྔ། དང་པོ་གཙང་མ་མི་ལུས་ཐོབ་པ་ཡབ་དང་ཡུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི། གདུང་རུས་གུ་རུབ་ཡིན།”45ཞེས་པས། “གུ་རུབ”ནི་རུས་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་འདུག་པས། གུ་རུབ་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ་ཞེས་པ་ནི་སྣང་བཞེར་ལོད་པོའི་རུས་དང་མིང་གཉིས་ཀ་ལྷན་དུ་སྦྱར་བའི་འབོད་ལུགས་སུ་ཆགས་པས། གོང་གི་འབོད་ཚུལ་གཉིས་བྱུང་ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་སྣ་གཉིས་སུ་མི་གཏོགས་པ་མཁྱེན་པར་ཞུའོ།།\nཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དང་བོ་ཁྲི་ཝེར་ལ་རྗེ་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དེ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ནང་དུ་བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་དང་དུས་མཉམ་དུ། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་གཡུ་ལོ་ལྗོན་པའི་རྫོང་མཁར་དུ་བྱོན་ཏེ་སྲིད་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བ་ནས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དབུ་དངོས་སུ་ཚུགས་པར་བརྗོད་འོས་ལ། དེ་ནས་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་མཐའ་མ་མུ་མར་ཐོག་རྒོད་རྒྱལ་པོ་ཨེན་ཌ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་ཏེ་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེས་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཡས་མས་ཙམ་ལ་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཀུན་ལ་མངའ་བསྒྱུར་ཏེ། ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱི་ཐད་ལ་བྱས་འབྲས་མི་དམན་པ་བཞག ཕལ་ཆེར་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་དུས་མཉམ་དུ། ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་མཇུག་རྫོགས་འཕྲལ། ཞང་ཞུང་གི“ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རིམ་བྱོན་”གྱིས་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཞི་བ་ནས་སྤྱི་ལོའི་བདུན་པའི་བར་གྱི་མི་ལོ་སྟོང་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ། སྔར་བཞིན་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་སྲིད་བསྒྱུར། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་དུ་ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་རྗེ་བོ་ལིག་མི་རྐྱས་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་སྐབས་སུ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་བཙན་གྱིས་སྒྱུ་བཤམས་ཏེ། སྤྱི་ལོ་644 ལོར་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལི་མི་རྐྱ་དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་དྭང་རའི་གསེར་ཕུག་དང་དུང་ཕུག་ཞེས་པའི་གནས་སུ་སྐུ་བཀྲོངས་ལ། དེ་ནས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པའི་སྲིད་ཤུགས་རིམ་གྱིས་རྒུད་པར་ཕྱོགས་སོ། །\n1 སྤྱིར་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཡིག་ཆ་དག་ན་འདི་ལྟར་འབོད་སྲོལ་མེད་མོད། འདི་ནི་བདག་གིས་དམིགས་ཏེ་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལྟར་བཏགས་དོན་ནི་རྒྱལ་རབས་འདི་དག་ནི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བར་སྟེ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཡས་མས་ཀྱི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་མཁན་གྱི་རྗེ་བོ་དག་ཡིན་ལ། སྤྱིར་ཡར་ལུང་རྒྱལ་རྒྱུད་ལ་མཚོན་ན་བར་འདིའི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཡས་མས་ཀྱི་རིང་ལ་རྒྱལ་རབས་སོ་གསུམ་ཙམ་སོང་ཡོད་མོད། ཞང་ཞུང་ལ་རྒྱལ་རབས་བཅུ་གཅིག་ཙམ་ལས་མེད་པས། མ་མཐར་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་རེ་ལ་སྐུ་མ་འཚོས་ན་རྒྱལ་རབས་རེ་འཕེལ་རེ་ནུབ་ཀྱི་གནས་སུ་གྱར་འདུག་པས་དེ་ལྟར་བཏགས་པའོ།།\n2 གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། 《ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》 [M] ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པས་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི 2003ལོའི《ཞང་ཞུང་རིག་གནས་》དུས་དེབ། ཤོག་ངོས་32\n3 སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས།》 [M] དབུ་ཅན་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་624\n4 འདིར་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གཉིས་ཀྱི་དུས་སུ་ལིག་མི་རྐྱ་རེ་ཡོད་པར་བྱས་ཏེ་བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང་བསྟུན་པར་བྱས་ཡོད་མོད། བདག་གི་ལྟ་ཚུལ་ནི་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ལས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་ལིག་མི་རྐྱ་ཡོད་པར་མི་བཞེད་པ་དེའོ། །\n5 ཀུན་གྲོལ་གྲགས་པ། 《སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་སྤྱི་ཡི་འབྱུང་ཁུངས།》 དབུ་ཅན་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་426\n6 རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ།》 དབུ་མེད་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་7\n7 གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། 《ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》 [M] ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི 2003ལོའི《ཞང་ཞུང་རིག་གནས་》དུས་དེབ། ཤོག་ངོས་32\n8 སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་བོ།》 [M] རྒྱ་གར། ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 2005ལོ། ཤོག་ངོས་26\n9 བླ་ཆེན་དྲན་པ། 《སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་།》 [M] ཁོད་པོ་བློ་གྲོས་ཐོགས་མེད་དམ་གྱེར་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ1310ལོར་གཏེར་ནས་བཞེས་པའི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་139\n10 སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ།》 དབུ་ཅན་ཤིང་དཔར་སྣང་རིང་མ། ཤོག་ངོས7རུ་གསལ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞིན་ནི “ཤར་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་ཆུ་བོ་གྱིམ་ཤང་བྱེ་མ་གཡུང་དྲུང་ནས་ཤར་དུ་འགྲོ། བྱང་སེང་གེའི་ཁ་འབབས་ཆུ་བོ་སེང་ང་ཞང་ཞུང་རུ་ཐོག་ནས་བྱང་ཕྱོགས་གངས་ཅན་ནས་ཁ་གཉིས་སུ་གྱེས་ནས་ཤར་ནུབ་ཏུ་འགྲོ། ནུབ་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་ཆུ་གངྒ་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ནས་ནུབ་ཨོ་རྒྱན་དང་རྒྱ་གར་གྱི་བར་ནས་འགྲོ། ལྷོ་རྨ་བྱའི་ཁ་འབབ་ཆུ་བོ་ན་ར་ཛ་བྱ་རི་གཙུག་ལྡན་ནས་ལྷོ་རྒྱ་གར་བྷཾ་ག་ལའི་མཐའ་ནས་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ།”\n11 དཔལ་ཚུལ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན།》 [M] ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988ལོ། ཤོག་ངོས་ 107\n12 ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ།》 [M] ཁྲེང་ཏུའུ། ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1989ལོ། ཤོག་ངོས་40\n13 རྣམ་ཐར་རིང་བོ་མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད། འབྲིང་བ་མདོ་གཟེར་མིག བསྡུས་པ་མདོ་འདུས་བཅས་ཡིན།\n14 ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད།》 [M] པེ་ཅིན། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ། ཤོག་ངོས་69\n15 ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ཞང་བོད་ཀྱི་བསྟན་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ།》 [M] པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003ལོ། ཤོག་ངོས་ 142\n16 ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད།》 [M] པེ་ཅིན། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ། ཤོག་ངོས་82\n17 གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། 《ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》 [M] ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི 2003ལོའི《ཞང་ཞུང་རིག་གནས་》དུས་དེབ། ཤོག་ངོས་32\n18 སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ཉུང་བསྡུས།》 [M] དབུ་ཅན་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་624\n19 ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད།》 [M] པེ་ཅིན། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ། ཤོག་ངོས་85\n20 རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ།》 [M] དབུ་མེད་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་7\n21 རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ།》 [M] དབུ་མེད་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་6\n22 སྟོན་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་བཀའ། 《མདོ་འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའ་ཚད་མ།》 [M] དབུ་མེད་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་234\n23 ཁྱུང་བོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས།》 [M] དུས་རབས 14 བའི་ནང་གི་བརྩམས་ཆོས། དབུ་མེད་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་126\n24 སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་སྙིང་བོ། 《བོན་རིའི་དཀར་ཆགས།》 [M] དུས་རབས 14 བའི་ནང་གི་བརྩམས་ཆོས། དབུ་ཅན་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་32\n25 སྤ་བསྟན་རྒྱལ་བཟང་བོ། 《ཞང་ཞང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་བརྒྱུད་པའི་བླ་བའི་རྣམ་ཐར།》 [M] དབུ་མེད་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་19\n26 ཁྱུང་བོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས།》 [M] དུས་རབས 14 བའི་ནང་མཛད། དབུ་ཅན་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་113\n27 ཁྱུང་བོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས།》 [M] དུས་རབས 14 བའི་ནང་མཛད། དབུ་ཅན་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་145\n28ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ།》 [M] པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003ལོའི་ཟླ་6པའི་པར་གཞི། ཤོག་ངོས་83\n29མཁས་པ་ལྡེའུ། 《རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ།》 [M] ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987 ལོ། ཤོག་ངོས་226\n30《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ།》 [G] པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། 1980ལོ། ཤོག་ངོས་70\n31 ཁྱུང་བོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས།》 [M] དུས་རབས 14 བའི་ནང་མཛད། དབུ་མེད་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་38\n32 རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་།》 [M] དེབ་འདི་ནི་ཁྲོ་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་ཡིག་ཚང་ནས་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ་དུ་འབོད་པས་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ཡིག་རྙིང་ཞིག་ཡིན། རྗེས་སུ་ལི་ཤི་སྤྲུལ་སྐུ་གཤེན་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་པེ་ཅིན་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་ནས་བསྒྲིགས་ཏེ་ལྕགས་པར་ལ་བཏབ། ཤོག་ངོས་45\n33 མཁས་པ་ལྡེའུ། 《རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ།》 [M] ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987 ལོ། ཤོག་ངོས་276\n34 ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར། 《ཉང་ཆོས་འབྱུང་།》 [M] ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988ལོ། ཤོག་ངོས་252།\n35 དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་དགའ།》 [M] པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོ། ཤོག་ངོས་117\n36 རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་།》 [M] དེབ་འདི་ནི་ཁྲོ་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་ཡིག་ཚང་ནས་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ་དུ་འབོད་པས་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ཡིག་རྙིང་ཞིག་ཡིན། རྗེས་སུ་ལི་ཤི་སྤྲུལ་སྐུ་གཤེན་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་པེ་ཅིན་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་ནས་བསྒྲིགས་ཏེ་ལྕགས་པར་དུ་བཏབ། ཤོག་ངོས་45\n37 རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ།》 [M] དབུ་མེད་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་7\n38 དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།》 [Z] པེ་ཅིན། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུནཁང་། 2002ལོ། ཤོག་ངོས་239\n39 གྲགས་པ་རིན་ཆེན། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས།》 [M] རྒྱ་གར། ཐོབ་གསར་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། དབུ་ཅན་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་108\n40སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་བོ།》 [M] རྒྱ་གར། ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 2005ལོ། ཤོག་ངོས 123\n41 ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད།》 [M] པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985ལོ། ཤོག་ངོས་218\n42 རྩོམ་པ་པོ་མི་གསལ། 《ཡབ་སྲས་མཇལ་ཚུལ་དང་པོའི་ལོ་རྒྱུས།》 [M] དབུ་མེད་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་2—3\n43 གྱེར་སྤུངས་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ། 《ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ།》 [M] དབུ་མེད་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་29\n44 Samten G•Karmay 《A Lexicon of Zhangzhung and Bonpo Terms》 [Z] འཇར་པན། འཇར་པན་གྱི་རྒྱལ་སྐྱོང་མི་རིགས་རིག་པ་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་། “གྱེར་སྤུངས། བོན་གསུངས་པའི་སྟོན་པ་དང་སློབ་དཔོན།ateacher or master of studies who teaches Bon”ཞེས་ཤོག་ངོས་40\n45 གྱེར་སྤུངས་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ། 《ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ།》 [M] དབུ་མེད་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ། ཤོག་ངོས་26\n内容摘要：本篇主要运用苯教和佛教典籍、 以及其他民族的资料，论述了象雄王国的建立年代和象雄十八代“夏日尖”(pya ru can)王的历史，并探讨了公元前四世纪至公元七世纪出现在象雄历史上的几个朝代， 同时也对象雄国王罗木加的姓氏和后嗣等方面更深入地进行了研究和分析。\n关键词：象雄王朝 象雄十八代“夏日尖”王 罗木加王\nTitle: Study on Shang shung Kingdoms\nAbstract: Present article based on many authentic documents, studied generally on Shang shung kingdoms which were located in ancient Shang shung territory includes the eighteen kingdoms of Shang shung, and especially on the last Shang shung king called Lig mi rkya and his family lineage.\nKey words: Shang shung Kingdoms, the eighteen kingdoms of bya ru can, Lig mi rkya.\nགཡུང་དྲུང་སྐྱབས། འབུམ་རམས་པ། ཀན་ལྷོ་ཁུལ་རྒྱང་སྒྲོག་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་ཞུས་ཆེན་གཞོན་པ།


༡. གཙུག་གཡུའི་བཤད་པ། ཨོྃ་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག རིག་སྟོབས་དཔའ་འབྱོར་མངའ་ཐང་ལང་ཚོ་སོགས།།གཡང་གི་རྩི་ཞགས་ཀུན་ཆགས་གྲུ་དཀར་གཡུ།།དེ་རིང་མཛེས་མའི་རྒྱན་དུ་ཕུལ་བ་ལ།།ནོར་བདག་པོར་ཐོབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད།།གཉེན་བུ་རྒྱུད་སྐྱོང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད།།ངེད་བསམ་དོན་གྲུབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད།། བཀྲིས་དགེ་མཚན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་ཤོག་ཅེས་བུའི་ཕ་མས་མནའ་མའི་ཁྱིམ་དུ་སློང་ཆང་འབུལ་བ་དང་བུ་མོའི་མགོ་བོར་གཡུ་ཆུང་བཏགས་སྐབས་སྙན་པའི་ངག་ལ་ལེན་ནས་བཤད་པ་དེ་ལྟར་འཕུལ་ལོ།།\n༢.སྒོ་མོའི་བཤད་པ། ཨོྃ་སོ་སྟི་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག སྨྲ་བ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་པའི་དབྱངས།། དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོའི་གཙུག་ལག་བདེ་ཞིང་འཕེལ།། དཔལ་ལྡན་ཚངས་པ་སྡེ་བཞིས་བང་མཛོད་འཛིན།།གནམ་སྔོན་པོ་གཡུ་བཅལ་བཀྲམ་པའི་འོག། བར་གཡང་ཆགས་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་དབུས།།ས་གཡང་ཆགས་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་སྟེང་།། བཀྲ་ཤིས་པ་རྣམ་གསུམ་འཛོམས་ནས་ཡོད།། གནམ་སྔོན་པོར་བཀྲིས་ཉི་ཟླ་འཛོམས།། བར་ཡངས་པོར་གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་འཛོམས།། གནས་འདི་རུ་དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་འཛོམས།། འདི་འཛོམས་གསུམ་འཛོམས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ།། ང་ཞང་ཆེན་མི་སླེབས་ཅི་ལ་སྲིད།། ང་ཞང་ཆེན་ཞལ་ནས་གསུང་ཅིག་གྲགས།། གསུང་སྙན་མོ་ཚངས་པའི་རྒྱུད་མང་འདྲ།། མཁར་མི་འགྱུར་རྣམ་རྒྱལ་ཁང་བཟང་ལ།། སྒོ་མི་འགྱུར་ཕུན་ཚོགས་གཞུང་སྒོ་ཡོད།། སྒོ་འདི་ལ་བཤད་པ་རྒྱོབ་ཟེར་ན།། བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མོ་ཤར་ལ་བཏད།། ཤར་རྡོ་རྗེ་སེམས་པའི་བྱོན་ལམ་ཡིན།། སྒོའི་ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་ལྷ་ཁང་འདྲ།། སྒོའི་ནང་ནས་བལྟས་ན་ཀླུ་ཁང་འདྲ།། སྒོའི་སྟེང་དེ་ཚངས་པའི་ཕོ་བྲང་འདྲ།། ཆོས་དམ་ཆོས་གསུང་དུས་བཞུགས་ས་ཡིན།། སྒོའི་ཐོད་དེ་དཔག་བསམ་ཤིང་ལས་གྲུབ།། ཡིད་སེམས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་འཛོམས་པའི་རྟགས།། སྒོའི་སྨད་དེ་ཙན་དན་ཤིང་ལས་གྲུབ།། ཁྱིམ་རྒྱུད་པ་ཙན་དན་སྡོང་བོ་ལ།། ཤིང་སྦྱར་པའི་འདྲེས་ལྷད་མེད་པའི་རྟགས།། སྡེམ་གཉིས་པོ་ལྷ་ཤིང་ཤུག་པར་བཅོལ།། ལྷ་དཀར་ཕྱོགས་དགྱེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད།། ཨ་ཤིང་དེ་བྱང་ཆུབ་ལྗོན་ཤིང་ལ།། ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་ནས་ཡོད།། ཨ་ཐག་དེ་སྟོང་སྐུད་གསུམ་སྒྲིལ་ལ།། དར་ཚོན་སྣ་ལྔ་ཡི་མདུད་པ་ཡོད།། སྒོ་ལྕགས་དེ་སྔོན་པོ་གཡུ་ལ་བཅོལ།། གཡུ་ལ་དོ་ལོའི་འདྲེས་ལྷད་མེད།། ལྡེ་མིག་དེ་སེར་པོ་གསེར་ལ་བཅོལ།། གསེར་ལ་རག་གི་འདྲེས་ལྷད་མེད།། སྒོ་འདི་ལ་རིན་ཆེན་ཀུན་འཛོམས་པས།། གྲོགས་དགའ་ཉེ་ཀུན་ལ་བསུ་བ་དང་།། སྡང་དགྲ་བོ་ཐམས་ཅད་ཐར་ས་མེད།། སྒོ་འདི་ལ་ཐེམ་སྒོ་རྣམ་གསུམ་ཡོད།། སྒོ་སྟེང་བར་སྒོ་འོག་སྒོ་གསུམ།། བཀྲ་ཤིས་པའི་ཐེམ་སྒོ་གསུམ་ལས་གྲུབ།། སྒོ་སྟེང་སྒོ་ལྷ་དང་བླ་མའི་སྒོ།། ལྷ་དང་བླ་མའི་སྒོ་དེ་ཆོས་ཀྱིས་ཕྱེས།། ཆོས་བསྟན་པ་དར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད།། སྒོ་བར་སྒོ་འདྲེན་པ་དཔོན་པོའི་སྒོ།། གོང་དཔོན་པོའི་སྒོ་དེ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཕྱེས། ཡུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད།། སྒོ་འོག་སྒོ་ཞང་ཆེན་ང་ཡི་སྒོ།། ཞང་ཆེན་སྒོ་དེ་དར་གྱི་ཕྱེས།། དར་འཛོམས་པ་ཚོས་སྣ་ལྔ་ལྡན་འདིར།། མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔའི་སྐུ་མདོག་ཚང་ནས་ཡོད།། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་ཁྱད་ཆོས་ཚང་ནས་ཡོད།། དར་འདི་ཡི་སྣེ་ལ་དར་དཀར་ཡོད།། དར་དཀར་པོ་ཉི་མོ་བདེ་ལེགས་ཡོད།། དར་དཀར་པོ་ཉི་མོ་བདེ་ལེགས་འདི།། ལུག་གཡང་དཀར་བརྒྱ་ཡི་བལ་ལས་གྲུབ།། ལུག་གཡང་དཀར་མ་མོའི་ཁྱུ་ཚོགས་ཀྱིས།། དུས་བཞི་ཡི་རྩི་བཅུད་རབ་ངོམ་པས།། བལ་བཟང་བོ་འབྲེག་པའི་དུས་ལ་བབས།། བལ་འབྲེག་དུས་ལྷ་ཆེན་བརྒྱ་ཡིས་བྲེགས།། བལ་འཁེལ་དུས་ལྷ་མོ་བརྒྱ་ཡིས་འཁེལ།། བལ་འཐག་དུས་ཀླུ་མོ་བརྒྱ་ཡིས་བཏགས།། གཉན་ལྷ་ཀླུ་འཛོམས་པའི་དར་དཀར་ཡིན།། དར་འདི་ལ་ལྷ་དགུ་འཁྲུངས་ནས་ཡོད།། སྐུ་དང་པོ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་འཁྲུངས།། སྐུ་གཉིས་པ་སྙིང་རྗེའི་ལྷ་ཚོགས་འཁྲུངས།། སྐུ་གསུམ་པ་ཚངས་པ་དཀར་པོ་འཁྲུངས།། སྐུ་བཞི་པ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་འཁྲུངས།། སྐུ་ལྔ་པ་སྒྲོལ་མ་དཀར་མོ་འཁྲུངས།། སྐུ་དྲུག་པ་རིག་པའི་ལྷ་མོ་འཁྲུངས།། སྐུ་བདུན་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་འཁྲུངས།། སྐུ་བརྒྱད་པ་རྟ་མགྲིན་དམར་པོ་འཁྲུངས།། སྐུ་དགུ་པ་གླིང་རྗེ་གེ་སར་འཁྲུངས།། འདི་ལྷ་དགུ་འཛོམས་པའི་ལྷ་དར་ཡིན།། ངའི་ལྷ་དར་ཉི་མ་བདེ་ལེགས་འདི།། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་འཁྱེར་སོང་ན།། ལྷ་བླ་མ་མཇལ་བའི་མཇལ་དར་ཡིན།། སྨད་རྒྱ་ནག་ཡུལ་དུ་འཁྱེར་སོང་ན།། གོང་དཔོན་པོ་མཇལ་བའི་མཇལ་དར་ཡིན།། དུས་དེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་དགའ་སྟོན་ལ།། དར་འདི་གོ་ཡར་ལ་ཕྱར་ཟེར་ན།། སྒོ་འདི་ལ་མི་ཕྱེ་རང་དབང་མེད།། ཀྭི་ཀྭི་བསོ་བསོ་ལྷ་རྒྱལ་ལོ།། ཞེས་སྙན་པའི་དབྱངས་སུ་བཀུག་ནས་ཕུལ་བའི་བཤད་པ་འདི་མནའ་མའི་ཁྱིམ་གྱི་སྒོར་ཞང་ཆེན་གྱིས་ལུས་ལ་ཚ་རུ་ཕྱུ་པ།། མགོ་ལ་ཝ་ཞྭ་དང་།། ཞབས་ལ་ཀོ་ལྷམ་གྱིས་བརྒྱན་པ།། མགུལ་ལ་གཡུ་བྱུར་གྱི་ཕྲེང་བས་རབ་ཏུ་བཅིངས།། ལག་ཏུ་མཇལ་དར་ཐོགས་ནས་འགྱིང་ཉམས་ངང་ཕུལ་བའི་སྒོ་ཡི་བཤད་པ་དང་མནའ་མའི་ཡབ་ཆེན་གྱིས་བུའི་སྒོར་ཕུལ་བའི་བཤད་པའོ།།\n༣. གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་ལ་ཕུལ་བའི་བཤད་པ། ཨོྃ་སོ་སྟི་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག ནོར་བུ་དགའ་འཁྱིལ་འཁྲུངས་པའི་རྒྱ་ཅོག་སྟེང་།། འབོ་ལ་བཟང་བོ་གསེར་གྱི་ཁྲ་རྒྱན་བཞུགས།། འབོ་འདི་བསྐྲུན་པའི་བསྐྲུན་རབ་བརྗོད་དགོས་ན།། བཟོ་བོ་མཁས་པ་བི་ཤྭ་ཀ་རྨས་བསྐྲུན།། འབོ་འདི་ལ་ཕྱི་ནང་ཟུར་གུག་བཞི།། ཕྱི་ལ་ཟུར་བཞིས་རྒྱན་པ་འདི།། ཕྱི་དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་ལ་ཟུར་པ་ཡིན།། ནང་གུག་བཞིས་བརྒྱན་པ་འདི།། ནང་ཕྱི་གཡང་འགུག་པའི་གུག་བཞི་ཡིན།། འདིའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་གྲོ་བཟང་འདི།། ལྷ་འཛམ་ལྷའི་མཛོད་ལས་བླངས་པ་ཡིན།།དེའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་བྱང་ཚྭ་འདི།། བྱ་བ་ཚགས་སུ་ཚུད་པའི་ཚྭ།། ཟས་ཀྱི་བྲོ་བཅུད་འཕེལ་བའི་ཚྭ།། གཡས་སུ་ཕྱེ་མར་གངས་རི་སྤུངས་པ་འདི།། གནས་ཁང་མགོ་འཕང་གངས་ལས་མཐོ་བའི་རྟགས།། དེའི་སྟེང་དུ་བཙུགས་པའི་མདའ་དར་འདི།། ལྷོ་རོང་སྨྱུག་མའི་མདའ་དང་གཅིག། རིན་ཆེན་ལྕགས་ཀྱི་མདེའུ་དང་གཉིས།། ཐང་དཀར་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་དང་གསུམ།། ཀྭི་ཀྭི་བསོ་བསོ་ལྷ་རྒྱལ་ལོ།།ཞེས་པ་འདི་རྒྱ་ཅོག་རྐང་བཞིའི་སྟེང་དུ་བཙུགས་པའི་གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་ལ་དར་བསྒྲོན་པའི་དུས་སུ་སྙན་པའི་དབྱངས་སུ་ལེན་པའོ།།\n༤. སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ལ་དར་བསྒྲོན་པ། ཨོྃ་སོ་སྟི་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག དགུང་ཨ་སྔོན་མཐོན་པོར་སྐར་མ་བཟང་།། བར་གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་བཟང་།། དམའ་ས་གཞི་ཡངས་པོར་ཉི་མ་དྲོ།། དེ་འཛོམས་གསུམ་འཛོམས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ།། སྐྱབས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་འབུལ།། སྐྱབས་དང་པོ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་མཆོད།། སྐྱབས་གཉིས་པ་དམ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་མཆོད།། སྐྱབས་གསུམ་པ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མཆོད།། ངའི་ལག་ཏུ་འཁྱེར་བའི་མཇལ་དར་འདི།། དཀོན་མཆོག་རྣམ་གསུམ་དགྱེས་པའི་ལྷ་དར་ཡིན།། ཞེས་དབྱངས་རྟ་དང་འགྲོགས་ནས་མཇལ་དར་ མཆོག་གསུམ་སྐུ་ལ་བསྒྲོན་ནོ།།\n༥. སྐས་ཀ་ལ་དར་ཕུལ་བ། ཨོྃ་སོ་སྟི་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག ཞང་ཆེན་ང་ཡིས་སྒྲོམ་སྐས་མ་འཛེགས་གོང་།། སྒྲོམ་སྐད་འདི་ལ་བཤད་པ་ཕྲན་ཙམ་ཞུ།། སྒྲོམ་སྐས་གཡས་འདི་ཙན་དན་སྡོང་བོས་གྲུབ།། སྒྲོམ་སྐད་གཡོན་འདི་ལྷ་ཤིང་ཤུག་པས་གྲུབ།། སྒྲོམ་སྐས་འདི་ལ་གཡུ་བྱུར་མུ་ཏིག་སོགས།། རིན་ཐང་ཅན་གྱི་ནོར་བུས་བརྒྱན་ནས་ཡོད།། ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་དབང་ཐང་མ་རྫོགས་ན།། རིན་ཆེན་ནོར་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྐས་འཛེགས་འདི།། འཛེགས་པའི་སྐལ་བ་ཐོབ་པ་དཀའ་མོ་ཡིན།། རིན་ཆེན་སྐས་འཛེགས་འཛེགས་ནས་བསྐྱོད་ཟེར་ན།། སྟེང་ཕྱོགས་ལྷ་ཡི་ཞིང་དུ་འབྱོར་རྒྱུ་ཡིན།། ལྷ་ཆེན་ཚངས་པ་དཀར་པོ་མཇལ་རྒྱུ་ཡིན།། ཀྭི་ཀྭི་བསོ་བསོ་ལྷ་རྒྱལ་ལོ།། ཞེས་པ་སྙན་པོའི་གདངས་ལ་བཀུག་ནས་དཀར་གཙང་མཇལ་དར་སྐས་སྐ་ལ་ཕུལ་ནས་སྟེང་དུ་བསྐྱོད་པར་བྱའོ།།\n༦. དར་ལྕོག་ལ་དར་ཕུལ་བ། ཨོྃ་སོ་སྟི་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག བཀྲ་ཤིས་མི་འགྱུར་བཀྲ་ཤིས་ཤོག། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས།། ངའི་ལག་ཏུ་བཟུང་བའི་དར་ལྕོག་འདི།། གཏམ་ལོ་རྒྱུས་སྙན་མོ་བརྗོད་དགོས་ན།། དར་འདི་ནི་དང་ཐོག་གླིང་ནས་བྱུང་།། གླིང་གེ་སར་དམག་ལ་ཕེབས་པའི་དུས།། དཔལ་བློ་སྟོབས་ངོམས་ནས་དགྲ་མགོ་བཏུལ།། སྡང་དགྲ་མགོ་བཏུལ་བའི་དཔའ་དར་ལ།། གཉེན་དཔའ་བོའི་ཐོག་ཁར་དར་འདི་བཙུགས།། དུས་འདི་ནས་དར་འདི་དར་ལེ་ཡིན།། དེང་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཞིང་ས་འདིར།། ཆོས་བསྟན་པ་དར་བའི་དར་ལྕོག་ཡིན་།། དར་འདི་ཀོ་དགུང་ལ་འཕྱར་ཟེར་ན།། བདུད་ནག་པོ་འཇོམས་པའི་ཁ་སྣོན་དང་།། ཆོས་བསྟན་པ་དར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད།། དར་འདི་ལ་ཡལ་ག་ལྔ་ལྡན་འཁྲུངས།། འདི་ཡལ་ག་ལྔ་ལྡན་རེ་རེའི་སྟེང་།། དར་ཚོས་སྣ་མི་གཅིག་རེ་རེ་འཁྲུངས།། དེས་མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔའི་སྐུ་མདོག་མཚོན།། དར་འདི་མེ་ལོང་སེར་པོས་བསྒྲུབས།། བོད་གངས་ཅན་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་མཚོན།། དར་མཐའ་བཞི་དམར་པོས་བརྒྱན་པ་འདི།། དགུང་ཉི་མས་གླིང་བཞི་བསྐོར་བ་བཞིན།། ཆོས་བསྟན་པས་འཛམ་གླིང་ཁྱབ་པའི་རྟགས།། དར་འདི་ཀོ་ཡར་ལ་ཚུགས་ཟེར་ན།། ཚོགས་བསོད་ནམས་རླུང་རྟ་ཀུན་ནས་དར།། ཡིད་བསམ་དོན་ཇི་བཞིན་འགྲུབ་པར་གྱུར།། ཀྭི་ཀྭི་བསོ་བསོ་ལྷ་གསོལ་ལོ།།\n༧. མདའ་དར་གྱི་བཤད་པ། ཨོྃ་སོ་སྟི་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག ངའི་ལག་ཏུ་འཁྱེར་བའི་མདའ་དར་འདི།། འཁྲུངས་ལོ་རྒྱུས་ཅུང་ཞིག་བརྗོད་དགོས་ན།། མདའ་འདི་ནི་འཁྲུངས་པ་ལ་ནི་ཙ་རིའི་རོང་ནས་འཁྲུངས།། བཅད་པ་ལ་ནི་སྤུ་གྲི་ངར་མས་བཅད།། བསྐྲུན་པ་ལ་ནི་བི་ཤྭ་ཀ་རྨས་བསྐྲུན།། མདའ་ལ་མདའ་སྒྲོ་བསྒྲོན་པ་དེ།། ཐང་དཀར་བརྒྱ་ཡི་དཀྱིལ་ནས་བདམས་པ་ཡིན།། ཐང་སྨུག་བརྒྱ་ཡི་དཀྱིལ་ནས་སྒྲིག་པ་ཡིན།། མདའ་ལ་རྩེ་ལྔ་བསྒྲོན་པ་དེ།། རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་ཚང་ནས་ཡོད།། མདའ་སྟོང་མར་གྱིས་བཀང་བ་དེ།། འབྱུང་བཞི་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་རྟགས།། མདའ་ལ་གཡུ་བྱུར་བསྒྲོན་པ་དེ།། མཛེས་མ་དམན་གྱི་ཆ་ལུགས་ཡིན།། མདའ་ལ་མེ་ལོང་བསྒྲོན་པ་དེ། སྤར་ཁ་བརྒྱད་དང་སྨེ་བ་དགུ།། ལོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་ཚང་ནས་ཡོད།། མདའ་ལ་དར་ཚོན་བསྒྲོན་པ་དེ།། མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔའི་སྐུ་མདོག་ཚང་ནས་ཡོད།། མདའ་རྟིང་ལྕགས་ལ་བཅོལ་བ་འདི།། མགར་བ་བརྒྱ་ཡིས་ཐོ་བ་རེ་གཞུས།། མདའ་མོ་རྣོ་ངར་ཆེ་བ་དེ་ནས་བྱུང་།། ལྷ་ཡི་སྲས་མོ་འདྲ་བའི་བུ་མོ་ཡིས།། སྤྱི་བོའི་སྟེང་དུ་དེ་རིང་བཙུགས་པ་ཡིན།། ཞེས་པ་འདི་ནི་ལྷ་ཡི་སྲས་མོ་མི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་པའི་ཚུལ་ལྟ་བུའི་མཚར་སྡུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཛེས་ལྡན་བུ་མོ་དེ་གཞན་ཡུལ་འགྲིམ་པར་ཕ་མ་གཉིས་དང་ཁ་བྲལ་མ་ཕོད་པའམ་གཏན་གྲོགས་ཞལ་མཇལ་ཐུབ་པར་དགའ་བས་མྱོས་སམ་ཡང་ན་མི་ཚོགས་མང་པོས་རང་ཉིད་ལ་ཅེར་འདུག་པ་ལ་ངོ་ཚ་འམ་ཅི་གང་ཡིན་མི་ཤེས་མོད་བུ་མོའི་ཞལ་རས་ལས་ཅུང་དམར་བའི་མདངས་ཤིག་མངོན་བཞིན་ཞལ་རས་ཅུང་ཐུར་དུ་གུག་ནས་བཞུགས་བཞིན་ཞང་ཆེན་གྱིས་སྒམ་བརླིང་ངང་མདའ་བཤད་དེ་ཚངས་པའི་ངག་ལ་བཀུར་ནས་མི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་མདའ་དར་བུ་མོའི་སྤྱི་བོར་བརྒྱན་ནས་བུ་གཞན་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་སོ།།\n༨. བུ་མོའི་བཞོན་རྟའི་བཤད་པ། ཨོྃ་སོ་སྟི་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག རྟ་འདི་རྟ་ངོ་མ་ཤེས་ན། གྱི་ལིང་གི་གནམ་རྟ་དཀར་པོ་ཡིན།། ཨ་ཅེ་རྒྱ་བཟའི་ཆིབས་རྟ་ཡིན། སྟེང་ལྷ་ནས་གནང་བའི་ལྷ་རྟ་ངང་པ་འདི་ལ་ལ་འགྲོ་བའི་ལ་རྟ་འདི་ལ་ཞུ།། འོག་ཀླུ་ནས་གནང་བའི་ཀླུ་རྟ་སྔོན་མོ་འདི་ཆུ་ལ་འགྲོ་བའི་ཆུ་རྟ་འདི་ལ་ཞུ།། བར་བཙན་ནས་གནང་བའི་བཙན་རྟ་རྐྱང་པོ་འདི་ཐང་ལ་འགྲོ་བའི་ཐང་རྟ་འདི་ལ་ཞུ།། སྔོན་དུས་ལྷ་རྗེ་ཀོང་ཇོས་འཆིབ།། མཁའ་འགྲོ་གཡང་ཆགས་ཀྱི་རྟ་ཞིག་ཡིན།། ད་ལྟ་རིགས་བཟང་བུ་མོས་འཆིབ།། མཁའ་འགྲོ་གཡང་ཆགས་ཀྱི་བག（གནའ་མ）རྟ་འདི་ལ་ཞུ།། ཞེས་པ་འདི་ནི་རྟ་པའི་རྟ་དཔོན་གྱིས་བུ་མོ་རྟ་ཐོག་ཏུ་བསྐྱོན་སྐབས་ཕུལ་ལོ།།\n༩. ཐོ་དཀར་གྱི་བཤད་པ། ཨོྃ་སོ་སྟི་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག ཕུན་ཚོགས་དུ་བ་ལྗང་ཆུང་སྣ་ལྔའི་ཁྲོད།། ལེགས་ཚོགས་འདུས་པའི་ཐོ་དཀར་འཁྲུངས་ནས་བྱུང་།། ཐོ་ཐོ་དཀར་པོ་སྟེང་ཕྱོགས་ལྷ་ཡི་ཐོ།། ལྷ་ཚངས་པ་དཀར་པོའི་ཐོ་རྟེན་ཡིན།། ཕོ་ལྷ་དང་མོ་ལྷ་དགྲ་ལྷ་ཡིན།། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་འཛུགས་པའི་ཐོ།། དུས་དེ་རིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཉིན།། བཀྲིས་པའི་དར་དཀར་འདི་ལ་ཕུལ།།\n༡༠.ཐོ་ནག་གི་བཤད་པ། ཨོྃ་སོ་སྟི་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག གཡོན་ནག་ནག་པོའི་འདྲེ་ཐོ་འདི།། འདྲེ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་འདྲེ་ཐོ་ཡིན།། ཁྱོད་འདྲེ་ཐོ་མ་ཆགས་འདྲེ་ཐོ་ཆགས།། འདྲེ་ཐོ་ནག་པོ་བྱ་རོག་གཟུགས་ཤིག་ཆགས།། ཁྱོད་ཐོ་པོའི་མགོ་ལ་བལྟས་ན།། བདུད་ལྷ་སྦྱིན་ནག་པོའི་མགོ་བོ་འདྲ།། བདུད་ནག་པོའི་མགོ་བོ་མ་བཅད་ན།། བོད་བསྟན་པ་དར་བར་གནོད་ལེ་ཡིན།། ཁྱེད་ཐོ་བོའི་སྐེད་པར་བལྟས་ན། བདུད་ཐེའུ་རང་ནག་པོའི་སྐེད་པ་འདྲ།། ཁྱོད་ཀྱི་སྐེད་པ་ང་ཡིས་མ་བཅད་ན།། ཕོ་གེ་སར་དམག་ལ་བར་ཆད་ཡོང་།། ཁྱེད་ཐོ་བོའི་རྩ་བར་བལྟས་པ་ན།། བདུད་ཀླུ་བདུད་ནག་པོའི་རྩ་བ་འདྲ།། ཁྱོད་རྩ་བ་ང་ཡིས་མ་བཀོག་ན།། ནོར་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བར་གནོད་ལེ་ཡིན།། དུས་དེ་རིང་འདྲེ་ཐོ་ནག་པོ་ཁྱོད།། གནས་འདི་རུ་སྡོད་པའི་སྐལ་བ་མེད།། ཅེས་ཐོ་བོའི་བཤད་པ་འདི་ཉིད་མནའ་མ་ཁྱིམ་དུ་འབྱོར་སྐབས། ཁྱིམ་གྱི་སྒོའི་གཡས་སུ་ཐོ་དཀར་བཙུགས་ཡོད་པ་ལ་དར་འབུལ་བ་དང་སྒོའི་གཡོན་དུ་ཐོ་པོ་ནག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རྟེན་འབྲེལ་མི་བཟང་བར་མཐོང་ནས་རྒྱང་རིང་དུ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་གོ།\n༡༡.ཡབ་ལ་དར་ཕུལ་བ། ཨོྃ་སོ་སྟི་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག ཡབ་ཆེན་ཁྱོད་དང་རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོ་འདྲ།། རི་བོ་ལྟ་བུའི་བརྟན་གཅིག་དགོས།། རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་ཟབ་གཅིག་དགོས།། གཙང་ཆུ་ལྟ་བུའི་གཞུང་གཅིག་དགོས།། རི་རྒྱལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ངང་ལ་ཞུགས།།\n༡༢. ཡུམ་ལ་དར་ཕུལ་བ། ཨོྃ་སོ་སྟི་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག ཡུམ་ཆེན་ཁྱོད་དང་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་འདྲ།། ཆུ་ལ་རྦ་རླབས་མེད་པའི་ངང་ལ་ཞུགས།། བཀྲ་ཤིས་པའི་དར་དཀར་ལེགས་སུ་ཕུལ།།\n༡༣. བུ་ལ་དར་ཕུལ་བ། ཨོྃ་སོ་སྟི་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག རིག་བཟང་གཞོན་ནུར་ལྡན་པའི་ཡ་རབས་ཅན།། དཔལ་རྩལ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་གཞོན་ནུ་འདི།། དགྲ་སྒོ་འདུལ་ཞིང་གཉེན་སྒོ་སྐྱོང་མཁན་ཡིན།། དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་ཞུས་ན་འདི་ལ་ཞུས།། བུ་ཡི་དཔུང་པ་གཡས་པའི་སྟེང་དགྲ་ལྷ་གནས།། ནོར་གྱི་དབུ་འཕང་གངས་ལས་མཐོ།། བུ་ཡི་དཔུང་པ་གཡོན་པའི་སྟེང་ཀླུ་རྒྱལ་གནས།། ནོར་གྱི་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བ་ཡིན།། དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོངས་ཁྱེད་ལ་དར་ཞིག་འབུལ།། ཞེས་མི་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་བློ་རིག་ཉིང་ཁུའི་བཅུད།། རྒྱ་ཆེ་དོན་ཟབ་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་པའི་གཏེར།། ང་ཚོ་ཕྱི་རབས་ཀུན་ལ་བཞག་པ་ལ།། ལས་དམན་ང་ཚོའི་སྐབས་སུ་ཉམས་གྱུར་དུས།། རང་རིགས་ངོ་ཚའི་གནས་སུ་མཐོང་ནས་ནི།། རང་ནུས་ཡོད་རྒུས་གཟུགས་ཀྱི་རི་མོར་བཀོད།། འཇིག་རྟེན་བསྐལ་ཐར་གནས་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག ཅེས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་གནས་དེ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་གཉེན་བཤད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་འདུག་ཀྱང་། དུས་ཀྱི་དཀྱོག་མཚམས་འདིར་སླེབས་དུས་རླུང་ནག་ཁྲོད་ཀྱི་མར་མེ་དང་རི་རྩེའི་དར་ལྕོག་བཞིན་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ལ་ཉེ་བས་ཅུང་ཆ་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འགོད་འདོད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཚང་བ་ཞིག་སྨྲ་ཤེས་པའི་རྒན་པོ་ནི་མ་འཕྲད། འོན་ཀྱང་ཉམས་མྱོང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒན་པོ་དག་གི་ངག་དང་ཟུར་ལྟའི་དུས་དེབ་འགའ་མཉམ་བསྡུ་བྱས་ནས་ཚན་པ་མ་སྟོང་ཙམ་ཞིག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པ་དགེའོ།།


བོད་མིའི་སྐད་ཡིག་སྐོར་གྱི་བསམ་གཞིགས། | ཤམ་བྷ་ལའི་ཕོ་ཉ།\nབོད་རིག་པའི་ཡུལ་སྲོལ་དང་གོམས་གཤིས་དཔལ་འབྱོར་སོགས་སྣ་གང་ཐད་ཞིག་ནས་སྣུམ་ཟད་ཀྱི་མར་མེ་བཞིན་དུ་དབྲི་གང་ཐུབ་བྱེད།དེ་བས་བོད་མི་རིགས་ལ་ཤ་ཞེན་དང་བརྩེ་སེམས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་འཕོ་འགྱུར་དང་ཕྱི་གླིང་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་པའི་གཞོན་རབས་པ་ཚོའི་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་ཙམ་ལ་གཞིགས་ནའང༌། ལ་རྒྱ་དེ་ཁ་བཤད་ཙམ་དང་སྔོན་ཐོན་ཟེར་བ་དེ་ཁུ་ཚུར་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བའི་གནམ་ས་གོ་ལྡོག་པའི་ཡ་མ་བརླའི་བསམ་བློ་དེས་ང་ཚོ་ལ་ཕན་གནོད་གཉིས་ལས་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་མང༌། ཕྲན་ནི་གཞུང་མང་དཀྲོལ་བའི་སློབ་སྟོན་པ་ཞིག་མིན་ལ་དམ་ཆོས་འཁྲི་ཤིང་སློག་པའི་ཀླད་ཞོ་ཕྲ་བའི་དུས་རབས་ཀྱི་འཇོར་ཐོག་མཁན་པོ་ཞིག་ཀྱང་མིན། དེའི་ཕྱིར་མི་རིགས་ཤིག་གི་མདུན་ལམ་ལ་རྟག་ཏུ་སེམས་ཁྲལ་རབ་དང་རིམ་པ་ཡིག་ཐོག་ནས་སྤེལ་བའི་གསར་སྐྱེས་སྨྱུག་རྩེན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཆོག གཞན་ཡང་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་རང་གི་སྐད་ཡིག་རིག་གནས།ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས།སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་བཅས་ལ་རྗེས་ལུས་དང་རྨོངས་དད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཟུང་ནས་གད་སྙིགས་ལྟར་དོར་བྱ་དང༌། མི་རིགས་གཞན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཡོད་ཚད་བླང་བྱ་རེད་སྙམ་པའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་རུལ་མ་འདིས། སེམས་ཀྱི་རི་ལ་སྐྱོ་ཤས་ཀྱི་ན་བུན་སྨུག་པོའི་ལྡ་ལྡི་ཞིག་མི་འབྲི་ཀ་མེད་བྱུང༌། དེ་ལྟར་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་དགའ་སྐྱོ་འདྲེས་མའི་ཤུགས་རིང་ཞིག་ནར་གྱིས་སོན་པ་དང་ཆབས་ཅིགཇི་སྐད་དུ“སྐད་རིགས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ན་བཟང་མོད་ཀྱི། རང་གི་ཕ་སྐད་བརྗེད་ན་ངོ་ཚ་ཡིན”། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་བོད་རང་གི་སྐད་ཡིག་གཉིས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལག་བསྟར་དུ་ཕྱིན་མིན་སྐོར་གྱི་སྒོ་ནས་གླེང་བསླང་བ་ལ་གསུམ། །\n༡ . སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་དགེ་མཚན་བརྗོད་པ། ༢ སློབ་གྲྭ་ཆེ་འབྲིང་ཁག་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་བོད་ཀྱི་སློབ་མ་ཚོས་བོད་རང་གི་སྐད་ཡིག་ལ་དམའ་འབེབ་ཇི་ལྟར་བཏང་བ་དང་དེ་ལྟར་མི་རིགས་པའི་སྐོར་བཤད་པ། ༣སྤྱི་ཚོགས་སུ་བོད་ཡིག་ཉིད་བཀོལ་སྤྱོད་མི་ཐུབ་པའི་བཀག་རྡོ་དེ་གཞོམ་དགོས་པར་བསྟན་པ། དེ་ལས་དང་བོ་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་དགེ་མཚན་བརྗོད་ན། སྐྱེས་བུ་གང་རུང་ཞིག་སྲོག་དང་ལྡན་ན་གཡོ་འགུལ་བྱེད་ནུས་པ་དང་དེ་ལས་ལྡོག་ན་གཡོ་འགུལ་སོགས་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་བཞིན་མི་རིགས་ཤིག་ཕུགས་བསམ་བརྟན་འཇགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་དགོས་ན། ཐོག་མར་མི་རིགས་དེའི་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་གནས་པ་གོང་འཕེལ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ལག་བསྟར་རྒྱུན་འཁྱོངས་མཐར་ཆགས་སུ་ཕྱིན་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་མི་རིགས་དེའི་སྐད་ཡིག་གཉིས་འཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་ན་མི་རིགས་དེའང་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་སྲིད་པ་གདོན་མི་ཟའོ། །དེའི་ཚུལ་སི་ཏ་ལེན་གྱིས།鉊མི་རིགས་ཤིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཡུན་རིང་གནས་དགོས་ན། དེའི་སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ལྡོག་ནས་མི་རིགས་ཤིག་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་དགོས་ན། སྔོན་ལ་མི་རིགས་དེའི་སྐད་ཡིག་མེད་པར་བཟོས་ན་མི་རིགས་དེ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་མེད་པར་འགྱུར་འགྲོ鉋་ཞེས་བསྟན་པ་བཞིན་མངོན་སུམ་ཚད་གྲུབ་ཀྱིས་བདེན་དབང་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ཕྱིར་ཐོན་མི་མཆོག་གིས་མི་རིགས་རང་གི་སྐད་གདངས་ལ་གཞིགས ( གཞན་དུ་ཡི་གེ་གཟུགས་ལ་ངོས་འཛིན་མཁན་ཡང་ཡོད)ནས་བོད་ཡིག་གསར་དུ་བཏོད་པའི་མུ་བརྒྱུད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་བོད་ཡིག་གིས་མ་འདངས་པ་མེད་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཕོངས་ཕྱིར་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་མ་ཐུབ་པའི་གནད་ཀ་འདི་ལ་ཐུག་ཡོད་སྙམ།སྤྱིར་བོད་ཡིག་ནི་རླེབས་ཆེ་ལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱའི་ཡིག་རིགས་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་ཡི་གེ་དང་ཐ་སྙད་གཉིས་ཀས་མི་འདང་བས་དངོས་པོ་གསར་ཞིག་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་དེ་དང་དེའི་གཟུགས་དབྱིབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡི་གེ་དང་ཐ་སྙད་གསར་བ་རེ་ཡང་བཟོ་དགོས་པར་སྣང༌།དེའི་ཕྱིར་བོད་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་འདི་ཉིད་ལག་ལེན་དང་སྦྱོང་བརྡལ་དུ་མ་སོང་ན་གཉན་དྲག་ཆེ་བའི་ནག་བྲིས་གསར་བ་ཞིག་མཛོད་དུ་གླེབས་ནས་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་ལྕགས་ཟྭ་བཏབ་པ་དང་མཚུངས་པའི་དགེ་མཚན་གྱི་རིག་རྩལ་དེ་ཉིད་ཕྱིར་མངོན་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད།ད་དུང་བོད་ཡིག་གིས་བཀོལ་སྤྱོད་བཏང་བའི་རྒྱའི་གདངས་དེ་ཉིད་རང་སོར་ཡོད་པ“ཀྲུང་དབྱང”ལྟ་བུའི་མིང་ཚིག་རྣམས་བཅོས་བསྒྱུར་ལེགས་པོའི་ངང་ནས། སྒྲ་གཟུགས་གཉིས་ཀྱང་བོད་ཡིག་གི་ཚུལ་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་འོས་འཚམས་རེ་བཟོ་ཐུབ་ན། བོད་ཡིག་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ཚན་རིག་གི་ཞིང་ཁམས་སུ་འགྲིམས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་བཟང་བོ་ཞིག་དར་སྤེལ་དང་མགྱོགས་མྱུར་ངང鉊བོད་རིག་པ鉋ཞེས་ཀུན་གྱིས་མཐོང་ཆེན་དང་བརྩི་བཀུར་བརྩི་འཇོག་བྱེད་ངེས་པ་འདི་ཡང་དེ་དང་དེའི་ཕན་ནུས་རེད་སྙམ།\n༢ . སློབ་གྲྭ་ཆེ་འབྲིང་ཁག་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་བོད་ཀྱི་སློབ་མ་ཚོས་བོད་རང་གི་སྐད་ཡིག་ལ་དམའ་འབེབས་ཇི་ལྟར་བཏང་བ་དང་དེ་ལྟར་མི་རིགས་པའི་སྐོར་གླེང་བ། ཐོག་མར་གོང་ཞུས་ལྟར་དངོས་ཡོད་འཚོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་བོད་ཡིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་ཐུན་མིན་གྱི་རིན་ཐང་དེ་ཙམ་ལས་མ་བྱུང་བས་བོད་ཕལ་ཆེ་བས་བོད་ཡིག་འདི་ཉིད་མཁོ་མེད་ནུས་མེད་ཀྱི་འཆལ་གཏམ་རྫོབ་པོ་ཞིག་ག་ས་གང་ན་སྒྲོག་ཀྱིན་འདུག དུས་རབས་ཀྱི་ཁོམ་ལོང་སྣ་ཚོགས་རང་གིས་རང་ལ་སྦྱིན་པའི་མི་ཚེ་དེ་གནག་ཕྱུགས་ཀྱི་ལྩི་འདམ་ལས་གཟན་པའི་གཞི་རིམ་མང་ཚོགས་ཀྱིས“ལོ་མང་བོར་ཡུལ་མི་དང་སློབ་མ་གཉིས་ཀས་དཀའ་སྡུག་ཡོད་ཚད་རྒྱབ་ཏུ་བསྐྱུར་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་ནའང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་པ་ཕར་ཞོག་ཐ་ན་རང་གི་རྟུག་པ་ཙམ་དོར་ས་མི་རྙེད་པས་དང་ཐོག་ཉིད་ནས་རྒྱ་ཡིག་རྒྱ་སྐད་ལ་མ་སྦྱངས་ན་ཕན་ཐོག་ངེས་ཤིག་མི་འདུག”ཟེར་བ་ལྟར་རྒྱ་ཡིག་རྒྱ་སྐད་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་སྐྱེད་ཀ་ཡིན་ཡང་རྟུག་པ་ཙམ་འདོར་ས་མ་རྙེད་པས་བོད་ཡིག་ཉིད་མེད་པར་སྒྲུབ་ག་ལ་རུང༌། དེ་དང་ལོག་འགལ་གྱི་ལྟ་བ་འདི་གས་གཞོན་ནུ་སྐོར་ཞིག་གི་ཡིད་ཀྱི་ཞིང་སར་རྔོས་མའི་སོན་རྩ་ཞིག་གི་རེ་བ་བཟུང་དང་འཛིན་བཞིན་པ་ནི་ང་ཚོ་ལ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་ཚོད་དུ་གདའ། དེ་ལྟའི་བསམ་བློ་གོང་འོག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཁྲོད་ཁོང་ཚོས་ཀྱང་སྐད་ཆ་མཚར་ཆེ་བ་རེ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཏེན་སི་ལ་བལྟས། ཏེན་དཔའ་ལ་ཉན་སོགས་ར་མགོ་ལུག་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཆ་འདི་དག་བདེན་རློམ་གྱི་གདེངས་ཚད་བཟུང་ནས་ཁོ་ཚོའི་བྱིས་པ་ཚོར་ཆུ་སྣ་གར་ཁྲིད་ཀྱི་སློབ་སྟོན་ཞུ་བཞིན་ཡོད།\nའདི་ཐམསགཅད་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གཉིས་བཀོལ་སྤྱོད་དང་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་མ་སོང་བས་ལན་ནམ་ཁོ་ཚོའི་སྐད་ཆ་ཕུང་སུམ་པ་དེའི་ཕྱག་རྗེས་ཡིན། ངོ་མ་བཤད་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ལྟོ་གོས་ཙམ་ཡང་འཚོལ་རྙེད་མ་བྱུང་བས་བོད་ཡིག་ཉིད་ཡིབ་རུལ་དུ་鉊བཏང་ག་ལ་རུང༌། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་གཉིས་གཅིག་ཀྱང་ཤོད་མི་ཐུབ་པ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ལྟོ་གོས་ཙམ་ཡང་མི་འཚོལ་བར་མགོ་བོ་རུམ་དུ་བཅུག་ནས་ཉལ་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། དེའི་ཕྱིར་གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་གྲྭ་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཁ་ཤས་ན་ཡུལ་སྲོལ་དང་གོམས་གཤིས་ལ་བལྟས་ན་བོད་ལྟར་སྣང་གི་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་ལ་ཁོ་ཚོས་བཤད་ཚད་རྒྱ་སྐད་དེ་ཁོ་ན་གཙིགས་འཛིན་བྱེད་ཅིང་དེ་ཡང་མཛེས་ཆོས་ཤིག་ཏུ་བརྩི་གིན་ཡོད། སླད་མེད་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དེ་མཐོང་ཆེན་དང་བརྩི་འཇོག་བྱེད་པའི་ས་ཁུལ་ནི་དབུས་གཙང་དང་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཆ་མ་གཏོགས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་དུངས་པ་ཚོས་སྐད་ཆ་ཕུང་སུམ་པ་ཞིག་གིས་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང༌། སྐད་ཡིག་ལ་དག་ཆ་ཡོད་པ་ཚོས་གཞན་གྱི་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་འགྲམ་ཆུ་ལྡིང་བཞིན་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ཆོས་ལུགས་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་སོགས་ལ་སྣ་གང་ཐད་ནས་རྡོག་བརྫི་བྱེད་གང་ཐུབབྱེད།\n༣ སྤྱི་ཚོགས་སུ་བོད་ཡིག་ཉིད་བཀོལ་སྤྱོད་མི་ཐུབ་པའི་དཀག་རྡོ་དེ་གཞོམ་དགོས་པར་བསྟན་པ་ལ། བོད་ཡིག་འདི་ཉིད་དགོན་པ་དང་སློབ་ཆུང་རེ་འགའ། གསར་འགྱུར་སོགས་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལ་དར་རྒྱས་དང་བཀོལ་སྦྱོད་བྱེད་པར་མངོན། དེ་ལས鉋གཞན་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་བོའི་ཐོག་བོད་ཡིག་ཉིད་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་མེད་པ་དང་དེ་མི་ཕྱིན་པའི་གནོད་སྐྱོན་དེ་དག་ཐེར་དང་གཙང་སེལ་བྱེད་དགོས། གཙོ་བོ་གནད་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་འདི་གང་ལ་ཐུག་ཡོད་སྙམ་ན། རིམ་བཞིན་འགྱུར་ལྡོག་གི་རྣམ་འགྱུར་མངོན་པའི་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་དུས་རབས་ངེས་ཅན་ཞིག་དང་འགྲོགས་འདྲིས་དམ་ཟབ་ཏུ་མ་ཕྱིན་པས་ལན་སྙམ། གལ་ཏེ་ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོང་གིས་འདི་ཉིད་བཅོས་བསྒྱུར་དང་ཁ་ཕྱོགས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་བོད་ཡིག་འདི་ཉིད་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཁྱབ་བརྡལ་དུའང་མི་འགྲོ་ལ་རྗེས་ལུས་ཀྱི་རང་རྟགས་ཤིག་ཀྱང་མངོན་ཡོད་སྙམ། དེའི་ཕྱིར་བོད་ཡིག་འདི་ཉིད་དར་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས་ན་ཐོག་མར་རང་སྐད་དེ་རྒྱུན་འཛིན་དང༌། རང་གི་ལྟ་བ་དེ་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ན།鉊རྡོ་གནམ་ལ་ཕྱར་ན་གསེར་ལྷང་ལ་འབུད鉋ཅེས་པའི་དཔེ་ལྟར་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཐད་ཀྱི་དགེ་མཚན་མངོན་གསལ་དང་སྐད་ཡིག་དཔལ་འབྱོར་སོགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་ནས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་གྲུ་འདི་སྔོན་ཐོན་མི་རིགས་དག་གི་གྲལ་དུ་བགྲོད་ཐུབ་པར་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཟབ། བདག་སྐད་ཡིག་སྣ་མང་འདྲེན་པའི་བདེན་དཔང་བྱེད་པ་ལ་རྔོ་མི་ཐོག་ནའང༌། ཡིན་ལུགས་བདེན་གསལ་གྱི་རྒྱང་ཤེལ་བཟུང་ནས་བོད་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་གནས་བབ་ལ་གཞིགས་པའི་བསམ་བློ་བ་ཞིག་གིས་གཉིད་མི་ཁུགས་པའི་གནའ་གཏམ་དེ་ཡིག་ཐོག་ནས་སྒྲོན་པ་ཉིད།། ༢༠༠༣ལོའི<<ཤར་དུང་རི>>སྤྱིའི་དེབ་གྲངས༡༦ལས་བདམས།


Terdzo-NGA-042 - Rinchen Terdzö\nyid bzhin nor bu'i dril sgrub sid+d+hi pha la\nVolume4(ང) / Pages 843-862 / Folios 1a1 to 10b6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume4> Text #42 (Scroll to Bottom)\nDrikung Chungtsang, 1st. yid bzhin nor bu'i dril sgrub sid+d+hi pha la. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bzhi pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 4) by 'jam mgon kong sprul, 843-862. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nces pa rnams dkon mchog tshe brtan gyis bskul bar 'bri ban karma b+ha dras bris pa'o/_sarba mang+ga laM//\n༄༅། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་དྲིལ་སྒྲུབ་སིདྡྷི་ཕ་ལ་བཞུགས།། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ མ་ཧཱ་གུ་རུ་ཧྲཱིཿཧཱུྃ༔ རང་ལུས་ཐ་མལ་སྟོང་རའི་དབུས༔ རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོ་དྲུག་ཏུ་གསལ༔ གཙུག་ཏོར་ནོར་བུ་པད་འདབ་བཞིའི༔ ལྟེ་བར་མཉམ་མེད་སྐྱོབ་པ་ནི༔ ཚོན་གང་ཆོས་གོས་གསུམ་ལྡན་ཞིང༔ བཀའ་རྟགས་སྒོམ་ཞྭ་དང་བཅས་པ༔ ཕྱག་གཉིས་ཐུགས་ཀར་རྡོར་དྲིལ་བསྣོལ༔ པད་བཞིར་ཐིག་ལེ་ཁ་དོག་བཞི༔ འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྐོར་བར་བསམ༔ ཐུགས་ཀར་ཟླ་སྟེང་སྔགས་འཁོར་བཅས༔ དུང་ཕྲེང་བཞིན་དུ་བསྐོར་བར་བསྒོམ༔ ཨོཾ་ཨཱཿབཛྲ་གུ་རུ་རཏྣ་ཤྲཱི་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཧཱུྃ༔ གསང་སྔགས་འབུམ་བདུན་ཉེར་གཅིག་བཟླ༔ སྔགས་འཁོར་དག་ལས་འོད་འཕྲོས་པས༔ བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཚོགས་ལ་ཕོག༔ ཐུགས་རྗེ་བྱིན་རླབས་ཚུར་ལ་བསྡུས༔ རང་སེམས་བླ་མའི་སྐུ་ལ་ཐིམ༔ གཙོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་དངོས༔ ཁ་དོག་སྣ་ལྔའི་ཐིག་ལེར་བསྒོམ༔ བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་དཀར་པོའི་དབུས༔ འཇམ་དཔལ་སྐུ་མདོག་ཤེལ་ལྟར་དཀར༔ ཕྱག་གཉིས་རལ་གྲི་པོ་ཏི་བསྣམས༔ རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཞུགས་པ་ལས༔ ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་སུམ་ཅུ་གཉིས༔ འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྐོར་བར་བསམ༔ ཟླ་སྟེང་སྔགས་འཁོར་གསལ་བྱས་ལ༔ ཨོཾ་དྷཱིཿམཉྫུ་ཤྲཱི་པྲ་ཛྙཱ་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཧཱུྃ༔ གསང་སྔགས་འབུམ་བདུན་ཉེར་གཅིག་བཟླ༔ སྔགས་འཁོར་དེ་ལས་འོད་འཕྲོས་པས༔ ངག་གི་གྲུབ་བརྙེས་རྣམས་ལ་ཕོག༔ ཐུགས་རྗེ་བྱིན་རླབས་ཚུར་ལ་བསྡུས༔ རང་སེམས་འཇམ་དཔལ་སྐུ་ལ་བསྟིམ༔ འཁོར་ཡང་གཙོ་བོའི་སྐུ་ལ་བསྟིམ༔ ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་བྱིའུ་སྒོང་ཙམ༔ ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོ་དམར་པོའི་དབུས༔ ཀུ་རུ་ཀུལླེ་སྐུ་མདོག་དམར༔ ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་མདའ་གཞུ་བསྣམས༔ གར་སྟབས་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པར་བསམ༔ ཐིག་ལེ་དམར་པོ་བཅུ་དྲུག་ནི༔ འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྐོར་བར་བསམ༔ ཟླ་སྟེང་སྔགས་འཁོར་གསལ་བྱས་ལ༔ ཨོཾ་ཧྲཱིཿཀུ་རུ་ཀུལླེ་ཝ་ཤཾ་ཀུ་རུ་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཧཱུྃ༔ གསང་སྔགས་འབུམ་བདུན་ཉེར་གཅིག་བཟླ༔ སྔགས་འཁོར་དེ་ལས་འོད་འཕྲོས་པས༔ བརྟན་གཡོ་སྣོད་བཅུད་ཀུན་ལ་ཕོག༔ ཚེ་བཅུད་བསྡུས་པ་བསོད་ནམས་ཀུན༔ ཀུ་རུ་ཀུལླེའི་སྐུ་ལ་བསྟིམ༔ འཁོར་ཡང་གཙོ་མོ་ལ་ཐིམ་པས༔ ཐིག་ལེ་དམར་པོ་བྱིའུ་སྒོང་ཙམ༔ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་རུ༔ ཡི་དམ་བདེ་མཆོག་ལྷན་སྐྱེས་ལ༔ ཐིག་ལེ་སྔོན་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར༔ ཉི་སྟེང་སྔགས་འཁོར་གསལ་བྱས་ལ༔ ཨོཾ་ཧྲཱིཿཧ་ཧ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཛྙཱ་ན་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཧཱུྃ༔ གསང་སྔགས་འབུམ་བདུན་ཉེར་གཅིག་བཟླ༔ སྔགས་འཁོར་དེ་ལས་འོད་འཕྲོས་པས༔ ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཕོག༔ དངོས་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་ཚུར་ལ་བསྡུས༔ དེ་ཡང་རང་གི་ལུས་ལ་བསྟིམ༔ འཁོར་རྣམས་གཙོ་བོའི་སྐུ་ལ་བསྡུ༔ ཐིག་ལེ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ལ༔ དམར་བའི་མདངས་ལྡན་བྱིའུ་སྒོང་ཙམ༔ སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་རུ༔ རྣམ་སྲས་གསེར་མདོག་ཕྱག་གཉིས་ནི༔ རིན་ཆེན་ནེའུ་ལེ་སེམས་སྐྱིལ་བཞུགས༔ ཐིག་ལེ་སེར་པོ་དྲུག་ཅུ་གཉིས༔ འཁོར་གྱི་ཚུལ་བསྐོར་ཐུགས་ཀ་རུ༔ རིན་ཆེན་ལ་གནས་སྔགས་འཁོར་བསམ༔ ཨོཾ་བཻ་ཤྲ་མ་ཎ་ཡེ་ཤུ་བྷཾ་མངྒ་ལ་མ་ཎི་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཧཱུྃ༔ གསང་སྔགས་འབུམ་བདུན་ཉེར་གཅིག་བཟླ༔ སྔགས་འཁོར་དག་ལས་འོད་འཕྲོས་པས༔ ནོར་ལྷ་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ལ་ཕོག༔ ཟས་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཚུར་དྲངས་ཏེ༔ རྣམ་སྲས་སྐུ་ལ་གཉིས་མེད་བསྟིམ༔ འཁོར་ཡང་གཙོ་བོའི་སྐུ་ལ་བསྟིམ༔ ཐིག་ལེ་སེར་པོ་བྱིའུ་སྒོང་ཙམ༔ གསང་གནས་བདེ་སྐྱོང་འཁོར་ལོ་རུ༔ འདི་ཉིད་སྔགས་བདག་མགོན་པོ་ནི༔ མཐིང་ནག་ཁྲོ་ཚུལ་གཡང་གཞི་འཕྱར༔ མདུན་དུ་གནམ་ལྕགས་ཕ་ཝང་སྟེ༔ བྱད་མ་གནོད་བྱེད་གང་དམིགས་བསམ༔ སྡེ་བརྒྱད་འཇིགས་བྱེད་ཀུན་གྱི་དངོས༔ མཚོན་ཆ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ནི༔ འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྐོར་བར་བསམ༔ ཨོཾ་རཀྴ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་སརྦ་བིགྷྣཱན་ཤ་ཏྲཱུཾ་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ༔ གསང་སྔགས་འབུམ་བདུན་ཉེར་གཅིག་བཟླ༔ སྔགས་འཁོར་དག་ལས་འོད་འཕྲོས་པས༔ སྡེ་བརྒྱད་དྲེགས་བྱེད་རྣམས་ལ་ཕོག༔ ནུས་མཐུ་དྲག་རྩལ་ཚུར་བསྡུས་ཏེ༔ མཚོན་ཆ་རྣམས་ལ་ཐིམ་པ་དང༔ སྔགས་འཁོར་ལས་ནི་སླར་འོད་འཕྲོས༔ ཕྱི་རོལ་འབྱུང་བཞིའི་ནད་ཀུན་དང༔ རང་ལུས་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་སོགས༔ བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའི་ནད་རྣམས་ཀུན༔ གཡང་གཞི་ལ་བསྟིམ་དགྲ་ལ་བརྡེག༔ ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བརླག་པར་བསམ༔ ཐ་མར་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་ཀུན༔ མགོན་པོ་ཉིད་བསྡུས་དེ་རང་ཡང༔ ཐིག་ལེ་ནག་པོ་ལྕགས་སྒོང་འདྲ༔ ྀཨཚ༔ ཞལ་གདམས་ནི༔ ཐིག་ལེ་རང་རང་ལུས་མདོག་མཚུངས༔ མཚམས་སུ་དབྱེར་མེད་རྩོལ་བྲལ་བཞག༔ རྗེས་སུ་ཐིག་ལེ་སྙིང་གར་ཐིམ༔ ལྷུན་གྲུབ་སྤྲོས་བྲལ་ངོ་བོ་བཟུང༔ དགེ་རྩ་བསྔོ་བའི་ཆོས་ལ་འབད༔ ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རྒྱུན་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གཞུང་ཞལ་གདམས་དང་བཅས་པ་འདི་ལ་སྔོན་ཆད་ཡི་གེ་མ་མཆིས་སོ། །མངྒ་ལཾ། ཡི་གེའི་འདུ་བྱེད་ཁོ་བོ་རཏྣ་ལཀྵྨཱི་ལགས་སོ།། ༈ ཡིད་བཞིན་ནོར་མཆོག་གི་རྫོགས་རིམ་ངོ་སྤྲོད་བཞུགས་སོ། །བྱ་ལོ་ཟླ་བ་དང་པོའི་དུས་སུ་དཔལ་བདེ་ཆེན་ཡངས་པ་ཅན་དུ། ཡིད་བཞིན་ནོར་མཆོག་གི་ཁྲིད་ཀྱི་དུས་རྫོགས་རིམ་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཁྱབ་གསལ་བརྗོད་བྲལ་ཡེ་དབྱིངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་བྱའོ༔ ཞེས་པའི་དོན་གཞུང་འདི་ལས་སྤྲོས་ཏེ། རྗེ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེས། གཞི་ལ་ཡོད་པ་ལམ་དུ་སྒོམ་པ། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཉིད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ། མཐའ་བྲལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འདིས་འཁོར་འདས་ལ་མ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། སྐུ་གཅིག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་སྐུ༔ ཞེས་པས་ཡ་ཀི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནས། མནར་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སེམས་ཅན་ཡན་ཆད་ལ་ཕྲི་བསྣན་མེད་པར་ཁྱབ་ཅིང་། སུས་ཀྱང་མ་བྱས་རང་བྱུང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནས། ལམ་གྱི་ཉམས་སྣ་ཚོགས། རིགས་དྲུག་གི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་འགག་མེད་དུ་འཆར་ནུས་པ་འདི། འཆར་དུས་ཉིད་ནས་སྟོང་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་ཀུན་ཁྱབ་རང་གསལ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་བློ་ཡི་ཡུལ་ལས་འདས། ཚིག་དང་བྲལ། ཡིད་ཀྱིས་དཔྱད་དུ་མེད། དཔེ་དང་མཚོན་པ་ལས་འདས། རྟོགས་རུང་མ་རྟོགས་རུང་ཡེ་གནས་བརྗོད་བྲལ་ཆེན་པོར་བཞུགས་པ་ཡིན། ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི། གཞི་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་ཡིན་ཐོག་ཏུ་བཞག་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡེ་དབྱིངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་བྱའོ༔ ཞེས་པས། ཡེ་ནས་གནས་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དེ་ཡང་གསལ་སྟོང་། གྲགས་སྟོང་། ཚོར་སྟོང་། མྱང་སྟོང་། རིག་སྟོང་ཆེན་པོར་ཡེ་གནས་ཀྱི་དོན་ལ། མ་བཅོས་རང་བབས་ཆེན་པོར་གཅེར་ཡན་དུ་བསྐྱངས་པས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་གདོད་མའི་རང་ཞལ་རང་ཐོག་ཏུ་མཇལ་བ་དག་འབྱུང་སྟེ། རིག་པ་ཐ་མལ་གྱི་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཐང་ལྷོད་མེད་པ་ཞིག་གལ་ཆེ་བ་ནི་བརྒྱན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཉམས་ལེན་ལ་བརྩོན་པས། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཉིད་ཅེས་དང་། ཡེ་དབྱིངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའང་ཡིན་ཏེ། ཡེ་གདོད་མའི་ཤེས་པ་རང་ཚུགས་ཐུབ། རང་ལུས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྩལ་རྫོགས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་འབྲས་བུའི་བཙན་ས་ཟིན་ནས་ཤུགས་འབྱུང་ཐུགས་རྗེའི་སྤྲུལ་པ་ཚད་མ་མཆིས་པས་སྲིད་མཐའི་བར་འགྲོ་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་ནི་འབྲས་བུའི་དུས་ཀྱི་བརྒྱན་པའོཿ ཞེས་པའོ༔ ཞེས་གསུངས་སོ། །མངྒ་ལཾ། ཤུ་བྷམ། །ྀཨཚ། ༈ ཡིད་བཞིན་ནོར་མཆོག་གི་ཞལ་གདམས་རྒྱུན་གྱི་ཉམས་ལེན་ཁྲིགས་ཆགས་སུ་བྲིས་པ་བཞུགས་སོ། །སྙིགས་དུས་ཀྱི་འདྲེན་མཆོག་རཏྣ་སམྤནྣ་དྷརྨ་རཱ་ཛ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་ཡིད་བཞིན་ནོར་མཆོག་གི་ཞལ་གདམས་རྒྱུན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྟར་ཁྲིགས་ཆགས་སུ་བྲི་བར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་ནི། ཐོ་རང་མི་ཚིག་གིས་བར་མ་ཆོད་པའི་གཉིད་སད་འཕྲལ་དུ་ལུས་གནད་རྐང་པ་རེའུ་མིག་ཏུ་བསྣོལ། ལག་པ་ཐབ་མགལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་བྱས། སྟེང་རླུང་ཅུང་ཟད་དྲངས་འོག་ཏུ་མནན་ཞིང་འོག་རླུང་ཅུང་ཟད་འཐེན་པ་དང་ཁ་སྦྱར། ལུས་གནད་ཅུང་ཟད་སྦྱར་བས་སྤྲུགས། རྗེས་རླུང་རོ་ལན་གསུམ་འབུད། དེ་རྗེས་ལུས་གནད་དེ་ལས་ཅུང་ཟད་དགྱེ་བའི་ངང་ནས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་སེམས་བསྐྱེད། ༈ གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ནི། རང་ལུས་ཕྱི་དབྱིབས་ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་བསམས་ལ། ནང་སྟོང་རར་བསམ་པའི་ནང་དུ་དབུས་སུ་རྩ་དབུ་མ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཡར་སྣེ་གཙུག་ཏོར་ནོར་བུ་དང་། མར་སྣེ་གསང་གནས་སུ་སླེབ་པ། གཡས་སུ་རྐྱང་མ་དཀར་པོ་དང་། གཡོན་དུ་རོ་མ་དམར་པོ་གཉིས་ཡར་མར་སྣེ་དབུ་མ་དང་མཚུངས་པ། གསུམ་ཀ་སྦོམ་པ་མདའ་སྨྱུག་ཙམ་ནས་ཕྲ་བ་རྟ་རྔ་ཙམ་པ། ཡར་འོད་ཀྱི་སྐུད་པ་འཐེན་པ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་པའི་གསང་གནས་སུ་ཆོས་འབྱུང་དམར་ནག །ལྟེ་བར་གྲུ་བཞི་སེར་པོ། སྙིང་གར་ཟུར་བརྒྱད་སྔོན་པོ། མགྲིན་པར་ཟླ་གམ་དམར་པོ། ཀླད་པ་དུང་ཁང་ཟླུམ་པོ་དཀར་པོ། གཙུག་ཏོར་བུམ་པར་ཆུ་ཤེལ་ལྟ་བུ་གྲུ་གསུམ་པ། གཙུག་ཏོར་ནོར་བུ་འཇའ་འོད་འཁྱིལ་པའི་གུར་ཁང་རྣམས་སུ་མས་ཡར་གནས་རྣམས་གསལ་བཏབ། ཡས་མར་རིམ་པ་བཞིན་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་གསལ་གདབ་པ་ནི། དང་པོ་སྲོག་བླའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ནི། གཙུག་ཏོར་ནོར་བུའི་ནང་དུ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་འདབ་མ་བཞི་པའི་ལྟེ་བར། བླ་མ་རིགས་ཀུན་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྐུ་མདོག་སྔོན་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ཐུགས་ཀར་བསྣོལ་ཐབས་སུ་འཛིན་པ། དར་དང་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པ། ཞབས་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་ཤིང་སྐུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཉམས་དང་ལྡན་པ། འདབ་མ་རྣམས་ལ་མདུན་དུ་གྲུབ་ཆེན་ཏིལླི་པ་སྐུ་མདོག་སྔོན་པོ་དམར་བའི་མདངས་ལྡན་ཕྱག་གཉིས་ཀྱི་གཡས་མཆོག་སྦྱིན་དང་། གཡོན་ཀ་པཱ་ལ་བདུད་རྩིས་གང་བ་འཛིན་པ་རས་དཀར་གྱི་ཨང་རག་དང་། སྒོམ་ཐག་བསྣམས་པ། དབུ་སྐྲ་རལ་པའི་ཐོར་ཚུགས་ཅན་བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་འབུམ་སྐྲ་གསེབ་ཏུ་འཆང་བ། ཞབས་ཕྱེད་སྐྱིལ་གྱིས་བཞུགས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ལ་མངའ་བརྙེས་པར་བསམ། གཡས་སུ་མཁས་པ་ནཱ་རོ་པ་སྐུ་མདོག་སྨུག་ནག་མདངས་དང་ལྡན་པ། ཕྱག་གཉིས་གཡས་སྐྱབས་སྦྱིན། གཡོན་ཀ་པཱ་ལ་བདུད་རྩིས་གང་བ་འཛིན་པ། རས་དཀར་གྱི་ཨང་རག་དང་སྒོམ་ཐག་བསྣམས་པ། དབུ་སྐྲ་རལ་པའི་ཐོར་ཚུགས་ཅན་བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་འབུམ་སྐྲ་གསེབ་ཏུ་འཆང་བ། ཞབས་ཕྱེད་སྐྱིལ་གྱིས་བཞུགས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ལ་མངའ་བརྙེས་པར་བསམ། རྒྱབ་ཏུ་མངའ་བདག་མར་པ་ལོ་ཙཱ་སྐུ་མདོག་དཀར་ལ་དམར་བའི་མདངས་དང་ལྡན་པ། སྔགས་འཆང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ཆ་བྱད་ཅན། ཕྱག་གཡས་ཌཱ་མ་རུ་འཁྲོལ་ཞིང་། གཡོན་ཀ་པཱ་ལ་བདུད་རྩིས་གང་བ་འཛིན་པ། ཐུགས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ལ་མངའ་བརྙེས་པར་བསམ། གཡོན་གྱི་འདབ་མ་ལ་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ་སྐུ་མདོག་སྔོ་སངས་རས་དཀར་གྱི་ན་བཟའ་གསོལ་བ། ཕྱག་གཡས་ཆོས་འཆད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། གཡོན་ཀ་པཱ་ལ་བདུད་རྩིས་གང་བ་འཛིན་པ་ཞབས་ཕྱེད་སྐྱིལ་ཅན། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ལ་མངའ་བརྙེས་པར་བསམ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ལས་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོས། འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཐམས་ཅད་འོད་ཟེར་ཚུར་བསྡུས་ཏེ་གཙོ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུའི་བར་དང་ཕྱི་ནང་མེད་པར་འོད་ཕུང་དུ་བསམ་ཞིང་། མོས་གུས་གདུང་བ་དང་བཅས་པས་གཞུང་ལྟར་གསོལ་བ་གདབ། སྔགས་བཟླ་བའི་ཚེ་སྐུ་གསལ་བ་དང་བཅས་པས་སྲོག་ཐུར་གྱི་རླུང་ཐུན་རེ་དང་སྦྲགས་ལ། ཨོཾ་གུ་རུ་སརྦ་བུདྡྷ་བཛྲ་དྷྲྀཀ྄་ས་པ་རི་ཝཱ་ར་ཛྙཱ་ན་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཨཱཿཧཱུྃ། ཞེས་རླུང་ཐུབ་ཚད་གཅིག་གི་བར་སྔགས་ཡིད་ཀྱིས་བཟླ། མཐར་གཙོ་འཁོར་ཐམས་ཅད་འོད་ཀྱི་གོང་བུར་བསམ་ཞིང་ཁྱབ་གསལ་བརྗོད་བྲལ་ཡེ་དབྱིངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་བྱའོ།། ༈ གཉིས་པ་མ་རིག་འཇོམས་བྱེད་ནི། རང་གི་སྤྱི་བོའི་ཐད་གཙུག་ཏོར་བུམ་པའི་ནང་དུ་པདྨ་དཀར་པོ་འདབ་མ་བཞི་པའི་ལྟེ་བར་འཇམ་དཔལ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་གཡས་རལ་གྲི་དང་གཡོན་ཐུགས་ཀར་པདྨའི་ཡུ་བ་འཛིན་པ་སྙན་གྱི་ཐད་ཀར་ཁ་བྱེ་བའི་སྟེང་དུ་པུསྟི་བསྣམས་པ། རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ། འདབ་མ་བཞི་ལ་དབྱངས་ཅན་མ་དཀར་མོ་ཙོག་པུས་པི་ཝང་སྦྲེང་བ་བཞིས་སྒྲ་སྙན་གྱིས་རྒྱུན་དུ་མཆོད་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དར་དང་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པ། གཙོ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་མ་འདས་པའི་ས་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་། ངག་གི་དངོས་གྲུབ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་འོད་ཟེར་དཀར་པོའི་རྣམ་པར་གྱུར་ནས་གཙོ་འཁོར་བར་དང་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་འོད་ཕུང་གི་རྣམ་པར་བསམ་ཞིང་འདོད་པའི་དོན་ལ་གསོལ་བ་གདབ། སྐུ་གསལ་བས། ཧྲཱིཿཝཱ་གཱི་ཤྭ་རི་མུཾ༔ པྲཛྙཱ་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཧཱུྃ། ཞེས་སྲོག་རྩོལ་དང་བཅས་གོང་བཞིན། མཐར་སླར་རྫོགས་རིམ་དང་ཁྱབ་གསལ་སོགས་གོང་ལྟར་བྱའོ།། ༈ གསུམ་པ་ཚེ་སྒྲུབ་བདུད་རྩི་ཟླ་ཟེར་ནི། སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་པདྨ་དཀར་པོ་འདབ་མ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་པའི་ལྟེ་བར་ཚེ་དཔག་མེད་སྐུ་མདོག་དམར་པོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ཚེ་བུམ་དང་ཀ་པཱ་ལ་བདུད་རྩིས་གང་བ་འཛིན་པ། ཞབས་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པའི་པང་ལ། ཡུམ་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོ་དཀར་མོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་གཡས་ཨུཏྤལ་དང་། གཡོན་ཤེལ་གྱི་བུམ་པ་བདུད་རྩིས་གང་བ་འཛིན་པས་ཡབ་ལ་འཁྱུད་པ། ཡུམ་གྱི་ཞབས་པདྨོའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འཁྲིལ་བ། འདབ་མ་རྣམས་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉ་གང་བ་རེ་རེའི་ལྟེ་བརཿཊཱྀ་དང་ཏཱཾ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ། གཙོ་འཁོར་རྣམས་ལས་འོད་ཟེར་ཟླ་ཟེར་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲོས། བླ་མ་ཡི་དམ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་དང་ལྷ་མིའི་འཆི་མེད་རིག་འཛིན་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་བདུད་རྩི་ཟླ་ཟེར་གྱི་རྣམ་པར་སྤྱན་དྲངས། གཙོ་འཁོར་གྱི་བར་དང་ཕྱི་ནང་འོད་ཕུང་གི་རྣམ་པར་བསམ། འདོད་པའི་དོན་ལ་གསོལ་བ་གདབ། སྐུ་རྣམས་གསལ་བས། ཨོཾ་ཨ་པ་ར་མི་ཏ༔ཏཱ་ར་དེ་ཝཱི་མ་མ་ཨཱ་ཡུཿཔུཥྚིཾ་ཀུ་རུ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་སྲོག་རྩོལ་དང་བསྟུན། མཐར་རྫོགས་རིམ་རགས་པ་སོགས་གོང་ལྟར་བྱ། ༈ བཞི་པ་དབང་སྡུད་ཞགས་དམར་གྱི་གདམས་པ་ནི། མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོའི་དབུས། པདྨ་དམར་པོ་འདབ་མ་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྟེ་བར་ལྷ་མོ་ཀུ་རུ་ཀུལླེ་མ་དམར་མོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་མདའ་གཞུ་འཛིན་པ་ལིང་ངེ་ཕྱོགས་བཅུར་མདའ་འཕེན་པའི་ཚུལ་རུས་པ་དང་རཏྣས་བརྒྱན་པ། འདབ་མ་རྣམས་ལ་ཞགས་པ་དམར་པོ་ཧྲཱིཿས་མཚན་པ་གཙོ་འཁོར་རྣམས་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། སྲིད་པ་གསུམ་ན་གནས་པའི་འགྲོ་བ་ཕོ་མོ་དང་། དེ་དག་གི་འདོད་དགུ་དང་ཡོན་ཏན་ལྔ་སོགས་གང་འདོད་བཀུག་སྟེ། བསྟིམ་ཞིང་གཙོ་འཁོར་གྱི་བར་དང་ཕྱི་ནང་མེད་པར་འོད་ཕུང་གི་རྣམ་པར་བསམ། འདོད་པའི་དོན་ལ་གསོལ་བ་གདབ་ལྷར་གསལ་བས། ཨོཾ་ཀུ་རུ་ཀུལླེ་ཧྲཱིཿསརྦ་ཝ་ཤཾ་ཀུ་རུ་ཧོཿ ཞེས་སྲོག་རྩོལ་དང་སྦྱར་མཐར་རྫོགས་རིམ་རགས་པ་སོགས་གོང་ལྟར་བྱའོ།། ༈ ལྔ་པ་ཡི་དམ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་སྙིང་ནི། སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ཀྱི་ལྟེ་བར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་སྐུ་མདོག་སྔོན་པོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས། གཡས་ན་རིན་པོ་ཆེ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་། གཡོན་ན་ཀ་པཱ་ལ་བདུད་རྩིས་གང་བ་འཛིན་པས་ཡུམ་ལ་འཁྱུད་པ། ཞབས་གཡས་བརྐྱང་གཡོན་བསྐུམ་པས་འཇིགས་དུས་མནན་པ། དེའི་པང་ན་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སྐུ་མདོག་དམར་མོ། གཡས་རྡོ་རྗེ་དང་གཡོན་ཐོད་པ་རིན་ཆེན་ཙིཏྟ་འབར་བས་བརྒྱན་པ་བསྣམས་པ། ཞབས་གཡོན་བརྐྱང་ཞིང་གཡས་བསྐུམ་པས་ཡབ་ལ་འཁྲིལ་བ། ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀའང་རུས་པ་དང་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པ། ཐོད་པ་སྐམ་རློན་དང་སྟག་ཤམ་གྱི་རྒྱན་སོགས་སྤྱི་ལྟར། ཡབ་ཀྱི་དབུ་སྐྲ་ཕྱེད་བཅིང་དང་། ཡུམ་གྱི་དབུ་སྐྲ་སིལ་བུར་གྲོལ་བའི་སྤྱི་བོའི་ཐད་ཀྱི་གསེབ་ཏུ་ནོར་བུ་དབང་རྒྱལ་རེ་རེས་མཚན་པ། འདབ་མ་རྣམས་ལ་ཐོད་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཙིཏྟ་འབར་བས་མཚན་པ། རེ་རེའི་དབུས་སུ་ཧཱུྃ་དང་བཾ་མཐིང་དམར་གྱིས་བརྒྱན་པ། གཙོ་འཁོར་རྣམས་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་ཡི་དམ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཕོག །ཐུགས་རྗེ་དང་བྱིན་རླབས་བསྡུས་ཏེ་འོད་ཟེར་སྔོ་དམར་གྱི་རྣམ་པར་སྤྱན་དྲངས། གཙོ་འཁོར་གྱི་བར་དང་ཕྱི་ནང་མེད་པར་འོད་ཕུང་གི་རྣམ་པར་བསམ། འདོད་པའི་དོན་ལ་གསོལ་བ་གདབ། ལྷར་གསལ་བས། ཨོཾ་ཤྲཱི་ཙཀྲ་སཾ་བྷ་ར་བུདྡྷ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཙིཏྟ་མ་ཎི་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཧཱུཾ། ཞེས་སྲོག་རྩོལ་དང་སྦྱར་མཐར་རྫོགས་རིམ་རགས་པ་སོགས་གོང་ལྟར་བྱ། ༈ དྲུག་པ་ནོར་སྒྲུབ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ནི། ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་དབུས་པདྨ་དམར་པོ་འདབ་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པའི་ལྟེ་བར་གེ་སར་གྱི་སྟེང་དུ་གསེར་གྱི་དགའ་བ་འཁྱིལ་བའི་དབུས་སུ་རྣམ་སྲས་སྐུ་མདོག་དམར་སེར་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་གཡས་ནོར་བུ་བཻ་ཌཱུརྻ་འབར་བ་དང་། གཡོན་ལྕགས་ཀྱུ་འཛིན་པ། སྐུ་ལ་རུས་པ་དང་རཏྣས་བརྒྱན་པ། ཞབས་ཕྱེད་སྐྱིལ་གྱིས་འགྱིང་བ་དང་བཅས་པ། འདབ་མ་རྣམས་ལ་ནོར་བུ་འབར་བ་རེ་རེའི་ལྟེ་བར་བཻ་གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་གྱིས་བརྒྱན་པ། གཙོ་འཁོར་རྣམས་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ཟས་ནོར་ཕྱྭ་གཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཕོག །དེ་ཐམས་ཅད་རང་དབང་མེད་པར་བཀུག་སྟེ་ཆར་བཞིན་བབས་ཤིང་གཙོ་འཁོར་གྱི་བར་དང་ཁོར་ཡུག་ཐམས་ཅད་འོད་ཕུང་གིས་གང་། འདོད་པའི་དོན་ལ་གསོལ་བ་གདབ། སྐུ་གསལ་བས། ཨོཾ་བཻ་ཤྲ་མ་ཎ་ཡེ་སརྦྦ་སྭསྟི་མངྒ་ལ་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཧཱུྃ། ཞེས་རླུང་དང་སྦྱར་མཐར་རྫོགས་རིམ་རགས་པ་སོགས་གོང་ལྟར་བྱའོ།། ༈ བདུན་པ་བཀའ་སྲུང་གཡང་གཞི་ཁྲོ་ཆུ་ཐལ་རྡེབ་ནི། གསང་གནས་བདེ་སྐྱོང་གི་འཁོར་ལོའི་དབུས། ཁྲོ་ལས་གྲུབ་པའི་བྲག་ཚ་ལ་རྩུབ་པ་འཁོར་ཡུག་ཏུ་ཡང་བསྐོར་བ། དེའི་དབུས་སུ་མགོན་པོ་སྒྲོལ་བྱེད་དུར་ཕག་ནག་པོའི་གདོང་པ་ཅན་ཕྱག་གཉིས་གཡང་གཞི་རང་སྔགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ནམ་མཁའ་ལ་ཕྱར་བ། དེ་ལས་ནད་དང་མཚོན་ཆ་ཁྲོ་ཆུའི་ཚྭ་ཚྭ་འཕྲོ་བ་བསྣམས་པ། སྐུ་དང་ཡན་ལག་ཀླུ་གདོལ་པས་བརྒྱན་པ། མདུན་དུ་ཁྲོ་ཆུའི་ཕ་བང་གི་སྟེང་དུ་གཤིན་རྗེ་ཨ་བ་གླང་མགོ་ཅན་གཡོན་ལྕགས་ཀྱུ་དང་གཡས་ཐོད་དབྱུག་གདེངས་པ། གཡོན་ཕྱོགས་སུ་ཤན་པ་རའི་མགོ་ཅན། གཡོན་སྐམ་པ་དང་གཡས་གསལ་ཤིང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱད་མ་གང་ཡིན་པ་བཀུག་པའི་དུས་སུ་ཨ་ཝ་གླང་མགོས་ལྕགས་ཀྱུས་སྙིང་ནས་བཟུང་། དབྱུག་པས་རྒྱབ་ནས་དེད་ཅིང་བཀུག །ཤན་པ་ར་མགོས་སྐམ་པ་དང་གསལ་ཤིང་གིས་རྐང་པ་གཉིས་བརྒྱངས། ཨ་ཝ་གླང་མགོས་སླར་ལྕགས་ཀྱུས་ལག་པ་གཉིས་བརྒྱངས་པ་ལ། དམིགས་བྱ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོས་པས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཆོས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་དགྲ་སྒོས་དགྲ་བྱད་མ་བན་བོན་ཐམས་ཅད་བཀུག་སྟེ་བསྟིམ། དགུག་གཞུག་བྱ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་སྲུང་རྣམས་ཁོ་རང་གི་བདུད་དུ་བབས་ཏེ་ལས་བྱེད་པར་བསམ། སྔགས་བཟླ་བའི་ཚེ་གཡང་གཞི་ལས་ནད་དང་མཚོན་ཆའི་ཆར་པ་དང་ཁྲོ་ཆུའི་ཚྭ་ཚྭ་མེ་དཔུང་ལྟ་བུ་ཐོག་ལྟར་ལྷུང་བ་དམིགས་བྱ་ལ་ཕོག་པས་གཞོབ་ཏུ་ཐུལ་ཚིག་པར་བསམ། དབུས་སུ་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་ཕྱོགས་བཞིར་ཡང་བསྒོམས་ལ། ཕྱོགས་བཞི་ནས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཆོས་སྐྱོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནུས་པ་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྡུས་ཏེ་གཙོ་འཁོར་རྣམས་ལ་བསྟིམ་ཞིང་མེ་དཔུང་གི་རྣམ་པ་སྐར་མདའ་འཁྲུགས་པ་ལྟར་བསམ། ལྷར་གསལ་བས། ཨོཾ་བཛྲ་རཀྴ་ཧ་ལ་ནག་པོ་ཀཱ་ལ་རཱུ་པ་ས་མ་ཡ་དགྲ་བགེགས་མཱ་ར་ཡ་རྦད། ཅེས་སྲོག་ཐུར་སྦྱར་རྗེས་སུ་གཡང་གཞི་བརྡབས་པས་དགྲ་བོ་ཐལ་བར་བརླག་པར་བསམས་ལ་ཐལ་མོ་བརྡབ། དེའི་ཤ་ཁྲག་རྣམས་གཏོར་མར་བསམ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃཿགསུམ་གྱིས་བྱིན་བརླབས་ལ་གོང་གི་སྔགས་ཧ་ལ་ནག་པོའི་མཐར། ཡ་རཾ་ཛྭ་ལ་ཨེ་ཡ་མ་ཨ་ཝ་རཀྴ་སརྦ་བིགྷྣཱན་གནོད་བྱེད་དགྲ་བགེགས་ཤ་ལ་མ་ཝ་རུ༔ རཀྴ་ར་མ་གྷོ༔ རཀྴ་རུ་རཀྴ༔ ཏེ་ཙོ་ཨ་ཨེ་ཧུར་ཐུམ་སྙིང་ལ་མཱ་ར་ཡ་རྦད༔ ཏྲི་དུ་རཱ་ཙ་ཕཊ་ཨེ་བཾ་ལཾ་བཾ་རིལ་རྦད༔ ས་པ་རི་ཝཱ་ར་ཁཱ་ཧིཿ བཏགས་པ་གསུམ་གྱིས་འབུལ། འདོད་པའི་དོན་ལ་གསོལ་བ་གདབ། མཐར་ཕྱོགས་བཞིའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་གཙོ་བོ་ལ་ཐིམ། གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱང་བྲག་རིར་ཐིམ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཁྲོ་ཆུར་ཞུ་སྟེ་དབུས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ལ་ཐིམ། འཁོར་རྣམས་ཀྱང་ཁྲོ་ཆུར་ཞུ་སྟེ་གཙོ་བོ་ལ་ཐིམ། གཙོ་བོ་ཡང་ཁྲོ་ཆུའི་རང་བཞིན་མེ་འོད་ཚ་ལ་རྩུབ་པ་ཚྭ་ཚྭ་འཕྲོ་བཞིན་པ་དམར་ཧྲི་ལི་ལི་བསྒོམ་མོ། ༈ །གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ནི། གཙུག་ཏོར་ནོར་བུའི་འོད་ཕུང་ཁ་དོག་ལྔ་རྩ་གསུམ་དང་བཅས་པ་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་པ་ཆར་བབས་པ་འོད་ཕུང་དཀར་པོ་དང་འདྲེས། དེ་ཡང་སྔར་བཞིན་མར་བབས་པ་སྤྱི་བོའི་འོད་ཕུང་དང་འདྲེས། དེ་ཡང་སྔར་བཞིན་མགྲིན་པའི་འོད་ཕུང་སྟེ། དེ་རྗེས་གསང་གནས་ཀྱི་མེ་འོད་རྩ་གསུམ་དང་བཅས་པ་ལྟེ་བའི་འོད་ཕུང་ལ་ཡར་ཐིམ། དེ་ཡང་གོང་བཞིན་སྙིང་གའི་འོད་ཕུང་དང་འདྲེས་སྟབས་ཅིག་ཏུ་མགྲིན་པའི་འོད་ཕུང་ཡང་གོང་ལྟར་མར་བབས་མཉམ་དུ་སྙིང་གར་བསྲེ། དེ་ནས་དམིགས་པ་མ་གསལ་གྱི་བར་སྲོག་ཐུར་གྱི་རླུང་འཛིན་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། རང་ལུས་ནང་འོད་ཕུང་ལ་ཕྱི་དབྱིབས་ཐུབ་པའི་སྐུར་གསལ་བ་ལ་དམིགས། དེ་ནས་དེར་འཛིན་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་འཇའ་འོད་ཀྱི་ཡིད་ལུས་སུ་རོ་གཅིག་པར་བལྟས་ཏེ་ཁྱབ་གསལ་བརྗོད་བྲལ་ཡེ་དབྱིངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་བྱ། དེ་ནས་ནི་མེད་དགག་གི་འཇོམས་ལྟ་མི་དགོས་ཏེ་འཇའ་ཚོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་བཞག་པས་ངོ་བོའི་རང་ཞལ་མཐོང་བ་ལ་གེགས་མེད་ཅིང་མྱུར་ཁྱད་འཇའ་ལུས་སུ་འཆར་རོ། །ཐུན་མཚམས་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་ཚོགས་དྲུག་གི་སྣང་ཆའི་སྒོ་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་འཇའ་ཚོན་དུ་བྱས་ཏེ། གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འཇའ་ལུས་སྣང་སྟོང་། སྒྲ་ནི་འཇའ་འོད་སྟོང་པའི་རང་སྒྲ །དྲི་ནི་འཇའ་ཚོན་རང་སྟོང་གི་དྲི། རོ་ནི་འཇའ་མཚུངས་འཛིན་མེད་ཀྱི་རོ། རེག་བྱ་ཡང་མཛེས་དབང་པོའི་གཞུ་ཚོན་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱ་སྟེ་བསྒོམས་པས་དེ་ལྟར་མྱུར་དུ་འཆར་རོ། །རྟགས་ཚད་ནི། དང་པོ་རྣམས་སུ་སྒྲིབ་པ་དག་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་བཞིའི་རྟགས་འབྱུང་ཞིང་། རྗེས་རྣམས་སུ་ཉིན་མཚན་གྱི་སྣང་ཆ་གང་ལའང་ཉམས་རྟོགས་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་དུས་འདའ་སྟེ། དེའི་ཚེ་མཐོ་དམན་གྱི་ཉམས་ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་རྩེ་གཉིས་ཀྱི་བློ་སྤངས་ཏེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་གནད་དུ་གང་འཕྲོད་བགྱིས་པས་ས་ལམ་གྱི་རྩིས་གདབ་མི་འཚལ་བར་སྒྱུ་ལུས་འདི་ཉིད་མངོན་སུམ་འཇའ་ལུས་སུ་སངས་རྒྱས་པའོ། ༈ །དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཕོ་ཉའི་ལམ་མདོར་བསྡུས་པ་ཀུནྡ་ལུས་རྒྱས་བདེ་བ་དང་། འཕོ་བ་སྐར་མདའ་བསམ་མེད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་གང་མེད་དགག་སྤང་བའི་འཇའ་ཚོན་གྱི་ངང་ལ་བཞག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལུས་གནད་རྐང་པ་གོང་ལྟར་ལ། ལག་པ་གཉིས་གྲུ་མོ་པུས་མོའི་ཁར་བསླངས་ནས་དཔྲལ་བར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། དམིགས་པ་ནི། རང་ལུས་ཐ་མལ་ཁང་སྟོང་གི་དབུས་སུ། ཐིག་ལེ་བྱང་སེམས་དཀར་ལ་དམར་བའི་མདངས་དང་ལྡན་པ་ཆེ་ཆུང་བྱ་ཆེན་གྱི་སྒོ་ང་ཙམ་དུ་གསལ་གདབ། སྲོག་ཐུར་གྱི་རླུང་ཁ་སྦྱོར་ཏེ་མནན་པས་བསྣུན་ཞིང་། དེ་ཉིད་ལ་རྟེན་ཐིག་ལེ་ལས་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བབས་ལུས་ནང་ཁེངས་ཞིང་ལུས་མདོག་དུང་དཀར་སྲིན་མེད་ལྟར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྡིག་སྒྲིབ་བསྟིམ། ཐམས་ཅད་དྲེག་པ་སྣུམ་གྱིས་སྦགས་པ་ལྟ་བུར་གོས་པ་ཀུན་ནང་གི་བྱང་སེམས་རླུང་གིས་བསྐུལ་བ་ལས་དྲོད་སྐྱེས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་དྲེག་ནག་ཉིལ་ཕུད། ལུས་ལ་བདེ་སྟོང་གི་ཉམས་མྱོང་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་ཏེ། བདེ་ཕྲིལ་ཕྲིལ་བདེ་ཆམ་ཆམ་སོང་བའི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ངང་ནས་ལུས་ཀུན་བཀྲུ་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་ལན་གསུམ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འབད་པ་དང་གནས་སྐབས་སུ་ལུས་ལ་དྲི་མ་མི་ཆགས་ཤིང་ཡང་རྩལ་ཆེ་བ་དང་། གཟི་འོད་འབར་ཞིང་སྟོབས་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་། མཐར་ཐུག་ཀུནྡ་ལུས་ལ་རྒྱས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་འཆར་བ་སླ་ཞིང་མཚུངས་མེད་འཇའ་ལུས་གྲུབ་པར་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ། ༈ །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྦྱང་བ་དང་། ལས་ལ་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། རང་ལུས་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལས། རྩ་དབུ་མ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཕྲ་སྦོམ་སྦ་ལྕག་ཙམ་པ་རིང་ཐུང་འདོམ་གང་གི་ཚད་ལྡན་ནང་སྲུབས་ཡངས་པ་དང་བཅས་པ། མས་འཐིལ་རང་གྲུབ་ཀྱིས་བཅད་པ་སྟོང་སྦུབས་ཀྱི་སྣ་ཡང་ཚིགས་ཀྱིས་བཅད་པ་ལྟ་བུའི་དབུས་སུ་བུག་པ་ཅུང་ཟད་དང་བཅས་པ། དེའི་མ་གདན་གྱི་ནང་དུ་རང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་བྱེའུའི་སྒོ་ང་ཙམ་སྐར་ཆེན་ཤར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་བསམ། སྟེང་རླུང་མནན་ཅིང་རྒྱབ་རླུང་འཐེན་ནས་སླར་རླུང་མིག་སེམས་གསུམ་གྱེན་དུ་གཏད་པ་དེ་ཉིད་བུག་པ་ལས་བརྒྱུད། ནང་དུ་འདྲིལ་ཞིང་སྦུད་པ་ལས་ཐིག་ལེ་སྦར་ཏེ་སྟེང་གི་བུག་པ་ལ་ཐུག་པ་དེ་ཡང་རླུང་གིས་ཆེར་སྦར་བས་སྟེང་དུ་བུད་ལ་ཁད་དུ་བསམ། ཡང་རླུང་ཕྱིར་དབྱུང་བའི་ཚེ་ཐིག་ལེ་མར་བབ་པར་བསམ། དེ་ལ་གོམས་པས་སྤྱི་བོ་ཟ་ཞིང་ན་བ་དང་ཤུ་ཐོར་འབྲུམ་བུ་སོགས་འབྱུང་། དེ་ལྟར་བྱུང་ཚེ་བརྩོན་པ་ཅུང་ཟད་དོར། དེ་ནི་སྦྱང་བའོ། །གཉིས་པ་ལས་ལ་སྦྱར་བ་ལ་གཉིས། དང་པོ་རྟེན་ཅན་ནི། དམིགས་པ་གཞན་རྣམས་གོང་དང་འདྲ་བ་ལས། དབུ་མའི་ཡར་སྣེ་ཟང་ཐལ་དུ་བྱས། རླུང་དང་སྦྱར་ནས་ཐིག་ལེ་ཡར་འགྲོ་བ་དང་སྟབས་ཅིག་ཏུ་དབུ་མ་ཡང་བསྡོགས་ནས་མཉམ་དུ་འདྲེས་པ་སྐར་མདའ་འཕངས་པ་ལྟར་སྒྲོལ་མ་སོགས་འདོད་པའི་ལྷའི་ཐུགས་ཀར་འཕང་ངོ་། །གཉིས་པ་རྟེན་མེད་ནི། གཞན་རྣམས་གོང་དང་འདྲ་བ་ལ་ལྷའི་ཐུགས་ཀར་མི་འཕང་ལ་དབྱིངས་རིག་བསྲེ་བའོ། །དེ་གཉིས་གང་ལ་ཕྱི་མིག་མི་བལྟ་བ་གནད་དུ་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་ཟབ་ཆོས་ཡིད་བཞིན་ནོར་མཆོག་གི་ཞལ་གདམས་རྒྱུན་གྱི་ཉམས་ལེན་སླར་ཁྲིགས་ཆགས་བྱས་པ་འདི་ལ་ཆོས་འདི་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བདེ་བའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་བསྡུས་དམིགས་དབང་གི་སྐབས་ཀྱང་ཁྱེར་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཁྲིགས་ཆགས་བཀླག་ཆོག་ཏུ་བྱས་ཤིང་། དེ་མཐར་ཀུནྡ་ལུས་རྒྱས་བདེ་བ། འཕོ་བ་སྐར་མདའ་བསམ་མེད་གཉིས་ཀྱང་ཟབ་ཆོས་འདིའི་ཕོ་ཉའི་ལམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འདོགས་པས་བྲེང་ཆགས་སུ་བསྒྲིགས་པ་ཡིན་གྱི་ཚུལ་འདི་རྣམས་གཞུང་ཆུང་སོ་སོར་ཞལ་གདམས་སོགས་རང་རང་གི་གཞུང་སོར་བཞག་སྟེ་ཁྲིགས་སུ་བསྒྲིགས་པ་མ་གཏོགས། རང་བཟོ་དང་ཕྲི་བསྣོན་འབད་སྦྱར་སོགས་རས་གཅོད་གཟུ་ལུམ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པའང་འབྲི་ཁུང་སྐྱུ་རའི་གདུང་ལས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཐོག་ཏུ་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མེ་བྱ་སྨིན་དྲུག་ཟླ་བའི་དཀར་ཕྱོགས་ལ་བྱེ་རི་སྟག་རྣམ་རྫོང་ཁར། དོན་གཉེར་འགའ་ཞིག་ལ་ཆོས་འདིའི་ཟབ་ཁྲིད་བགྱིས་ཚེ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དཀར་པོས་བགྱིས་པ་ཁོ་ནའོ།། ༈ ཡིད་བཞིན་ནོར་མཆོག་གི་འདོད་གསོལ་བཞུགས། ཡིད་བཞིན་ནོར་མཆོག་གི་རྒྱུན་ཁྱེར་གྱི་འདོད་གསོལ་སྐབས་སྲོག་ཟླར། བདག་སོགས་མཁའ་མཉམ་འགྲོ་ཀུན་མ་ལུས་པའི། །སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་བར་གཅོད་ཀུན་ཞི་ཞིང་། །དབང་བཞིའི་ཆུ་བོས་སྨིན་ཅིང་རབ་གྲོལ་ནས། །བྱིན་རླབས་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཀུན་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་དང་། འཇམ་དཔལ་ལ། བདག་སོགས༴ སྒྲིབ་གཉིས༴ བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཆོས་ཀུན་དོན་རྟོགས་ནས། །བློ་གྲོས་སྤོབས་པ་མི་ཟད་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །ཚེ་ལྷར། བདག་སོགས༴ སྒྲིབ་གཉིས༴ བདུད་བཞིའི་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་གྱུར་ཏེ། །གཞོམ་མེད་ཚེ་མཆོག་རྡོ་རྗེའི་སྐུར་འགྲུབ་ཤོག །དབང་སྡུད་ལ། བདག་སོགས༴ སྒྲིབ་གཉིས༴ མོས་བཞིས་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ནོར་སྐྱེ་དགུ་ཀུན། །མ་ལུས་བདག་གི་དབང་དུ་འགྱུར་བར་ཤོག །ཡི་དམ་ལ། བདག་གི༴ སྒྲིབ་གཉིས༴ རིམ་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་རྫོགས་ཤིང་། །དངོས་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་འབད་མེད་ཐོབ་པར་ཤོག །ནོར་ལྷ་ལ། བདག་སོགས༴ སྒྲིབ་གཉིས༴ དབུལ་ཕོངས་བཀྲེས་པའི་འཇིགས་པ་ལས་གྲོལ་ཏེ། །མི་ཟད་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག །བཀའ་སྲུང་ལ། བདག་སོགས༴ སྒྲིབ་གཉིས༴ ཞིང་བཅུ་བྱད་མ་དགྲ་གདོན་བར་གཅོད་ཀུན། །དྲག་པོའི་ལས་ཀྱིས་གཏན་ནས་བརླག་པར་མཛོད། ཅེས་པ་རྣམས་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་གྱིས་བསྐུལ་བར་འབྲི་བན་ཀརྨ་བྷ་དྲས་བྲིས་པའོ། སརྦ་མངྒ་ལཾ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-NGA-042&oldid=128708"