སྤེལ་དུས 2020-10-23 ཡོང་ཁུངས། བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་དེབ། རྩོམ་པ་པོ། སྒྲོལ་མ་ཚེ་རིང་། ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས།\nགནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདིར་རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཇིའི་ཡིག་རིགས་ནང་དུ་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་གཞིར་བཟུང་ནས་དུས་རབས་གསུམ་པ་ནས་བཅུ་པ་བར་བོད་ཀྱི་གླ་རྩིའི་ཚོང་དོན་ལ་དཔྱད་རྗེས་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་གླ་རྩིའི་ཚོང་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཚོང་ལས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། གནའ་བོའི་ཚོང་འབྲེལ་དེ་དག་གིས་ཀྲུང་གོའི་དེང་གི་བརྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་ཅེས་པའི་ཕུགས་ཀྱི་ཇུས་ཆེན་བསྐྲུན་རྒྱུར་ནུས་པ་ལེགས་པོ་ཐོན་ཚུལ་གྱི་དགོངས་ཚུལ་བསྟན་འདུག\nགནད་ཚིག གླ་རྩི། གནའ་བོའི་དར་ལམ། ཚོང་ལམ།[ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།] F125 [ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།] A [རྩོམ་གི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག] 1005-5746(2019)01-166-15\nསྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་གསུམ་པ་ནས་བཟུང་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་ནི་དར་ལམ་བརྒྱུད་དེ་ཏ་ཟིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཁ་ཆེའི་ལུང་པ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོང་རའི་ནང་དུ་དྲངས་པ་དེ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ནང་ཡོངས་གྲགས་སུ་གསལ་པོར་བཀོད་འདུག བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་དེ་དག་ནི་ཏ་ཟིག་སོགས་ཨ་རབ་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱས་སྤྲོས་དངོས་རྫས་ཤིག་དང་། བསུང་རྫས་རྩེ་གྲ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད་པའང་ར་སྤྲོད་བྱུང་འདུག དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་དེ་གནའ་བོའི་དར་ལམ་བརྒྱུད་དེ་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོང་རའི་ནང་དུའང་ཆེས་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་ནང་འདྲེན་གྱི་དངོས་རྫས་གྲས་ཤིག་ཡིན་ཡང་། མིག་སྔར་ལག་ཏུ་སོན་པའི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་བོད་ནས་གླ་རྩི་ཕྱིར་འཚོང་བྱས་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྙེད་དཀའ།\nསྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་གསུམ་པ་ཙམ་ནས་བཟུང་། བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་ནི་གནའ་བོའི་དར་ལམ་བརྒྱུད་དེ་ཏ་ཟིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་ཆེས་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་སྨན་མཆོག་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་རྒྱས་སྤྲོས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་དངོས་རྫས་དང་བསུང་རྫས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཏུ་རྩིས་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ཏུ་གསལ། ཁྱད་པར་དུ་དབྱི་སི་ལན་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གིས་བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་ཐོན་སའི་ས་གནས་དང་། གླ་རྩིའི་བཟང་ངན་དབྱེ་འབྱེད། གླ་རྩི་ཉར་ཚགས་བྱེད་སྟངས། གླ་རྩི་སྡེབ་ཚོང་བྱེད་ས་བཅས་གསལ་པོར་བཀོད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དག་གིས་མིག་གི་དགའ་སྟོན་དུ་གྱུར་ལགས་པས། གཤམ་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་བོད་ཀྱི་གླ་རྩིའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །\nབོད་རང་གི་མཁས་པ་སྔ་མའི་བརྩམས་ཆོས་ནང་དུ་གླ་རྩིའི་སྐོར་བཀོད་པ་ནི་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་སྨན་གཞུང་ཁག་ཙམ་ལས་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་གཞན་པའི་ནང་དུ་ཧ་ཅང་དཀོན། སྨན་གཞུང་ལས་བྱུང་བའི་གླ་རྩིའི་སྐོར་དེ་དག་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཁ་ཐོར་ཞིང་ཞིབ་རྒྱས་མེད་པས་དེའི་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱ་བའི་ནང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་སྨན་དཔྱད་ཤོག་དྲིལ་ལས་གླ་རྩི་དང་དོམ་མཁྲིས་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྨན་སྣ་ཉེར་ལྔ་བཀོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེའི་ནང་དོམ་མཁྲིས་རྨ་ཁར་བཏབ་ན་ཁྲག་གཅོད་པ་དང་། གླ་རྩིས་གཉན་ཚད་གཅོག་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བསྟན་ཡོད་དེ། སྨན་དཔྱད་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་ཤོག་དྲིལ་རིང་པོ་S.t.756ཡིག་ཕྲེང་80ནས་81པ་ལས། ཏོ། །རྨ་ཁ་སྐམས་ཤྀང་སྐྲངས་ན་རྨ་ཁར་འམ་བྲང་ལྤགས་སམ་ཕགས་སློན་གྱིས་གཡོག་ཅིང་གནན། རྩིས་གནན། གླ་རྩི་དང་དོམ་མཁྲིས་ཁོང་དུ་གཐང་།ཞེས་དང་། P.t.1057ཡིག་ཕྲེང་108ནས་109པ་ལས། གཅིག་ཁ་འཚོས་ཤིག །ངར་ཐུག་བགྱིས་པའྀ། ནང་དུ་གླ་རྩི། སྲ ང་གཅིག་མད། ། ཅེས་པར་གཞིགས་ན། སྔ་མོ་ཞིག་ནས་བོད་མི་ཚོས་གླ་རྩི་གསོ་བྱེད་སྨན་གྱི་ནང་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད། གཞན་ཡང་། གསོ་རིག་འབུམ་བཞི་ལས་ཀྱང་། གླ་རྩི་མཁྲིས་པར་སྐྱེར་པ་བ་ཤ་ཁ། །གླ་རྩིས་དུག་སྲིན་མཁལ་མཆིན་གཉན་ནད་སེལ། །གདོན་དང་གཉེན་ལ་གླ་རྩི་གུ་གུམ་ནག །གླ་རྩི་བྱི་ཏང་ཀའི་ཕྱེ་མ་བསྟེན། །མཁལ་བྱེར་གླ་རྩི་ལྕམ་པ་སུག་སྨེལ་མནན། །ཞེས་པ་སོགས་གླ་རྩིས་ནད་གཞི་གང་དག་ལ་ཕན་ཚུལ་བསྟན་ཡོད་ལ། དེའི་ཕྱིས་ཀྱི་རྒྱུད་བཞི་དང་རྒྱུད་བཞིའི་འགྲེ ལ་པ་མཐའ་དག་གི་ནང་དུའང་དེ་དང་འདྲ་བར་གླ་རྩིའི་ནུས་པ་བཤད་ཡོད།\nགླ་རྩི་ནི་རི་དྭགས་གླ་བ་ཕོ་མོ་གཉིས་ལས་ཕོ་གླའི་ལྟེ་བ་དང་སྐྱེ་འཕེལ་དབང་པོའི་བར་དུ་བྱུང་བའི་གཤེར་རྨེན་གྱི་ཟག་རྫས་ཤིག་སྟེ། བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་གླ་བ་ལ་དབྱེ་ན་གངས་གླ་དང་། ནགས་གླ། ཚེར་གླ་བཅས་གསུམ་དུ་ཡོད་ལ། གླ་བའི་སོ་ལ་བསྟེན་ནས་ཁ་འཇམ་དང་། སོ་ཟུག སོ་བཞི་བཅས་ན་སོའི་རིམ་པ་དབྱེ་སྟངས་ཀྱང་མཆིས། གླ་རྩིའི་དམིགས་བསལ་གྱི་དྲི་མ་དེས་མོ་གླ་དྲུས་རྩ་ལངས་པའི་དུས་སུ་ངང་གིས་ཕོ་གླ་གང་དུ་ཡོད་མེད་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། སྤྱིར་གླ་རྩིའི་རྩི་སྐོགས་རིང་ཐུང་ལ་ལི་སྨི4ནས་7བར་དང་། མཐུག་སྲབ་ལ་ལི་སྨི་2ཙམ། ཞེང་ལ་ལི་སྨི་3ནས་5ཙམ་ཡོད། གླ་རྩིའི་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་ལ་ཁེ་15ནས་45ཙམ་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་ཁེ་6ནས་20ཡས་མས་ཀྱི་གླ་རྩི་སྙི་ལ་སྐྱེར་ཁའི་མདོག་གི་ཟག་རྫས་འདྲེས་ཡོད་ཅིང་། དེའི་རོ་ནི་ཁ་ཏིག་ཆེ་ཞིང་བསྐ་བ་དང་ཅུང་གར་པོ་ཡོད། གླ་རྩིའི་ཁུ་བ་ནི་རྩེ་སྐོགས་ལྗིད་ཚད་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་ཐིག་ལེའི་འོག་གི་གྲངས་ཆུང་ལྔ་ཙམ་ལས་མེད་ནའང་དེའི་དྲི་ངད་ཆེ་བས་ཕྱོགས་སུ་ཁྱབ་པའི་ནུས་པ་ལྡན། གླ་རྩི་སྐམ་པོའི་སྐབས་སུ་དྲི་བསུང་དེ་ཙམ་མེད་ཀྱང་རེ་ཞིག་བུལ་ཆུའི་ནང་དུ་སྦང་མ་ཐག་ཏུ་དྲི་བསུང་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་འཐུལ་ངེས་ལ། གླ་རྩིའི་གྲུབ་ཆའི་ནང་དུ་གླ་རྩིའི་ཁུ་བ་ལས་རྫས་རིགས་གཞན་བཅུ་ཕྲགགནས་པར་བཤད། ཕྱི་གླིང་པས་ཀྲུང་གོའི་གླ་བའི་རིགས་ལ་ཁག་གསུམ་དུ་ཕྱེ་འདུག་སྟེ། གླ་ཁྲ་ནི་འབྲི་ཆུ་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ལ་གནས་པ་དང་། ནུབ་ཆཱང་གི་གླ་བ་ནི་ཀན་སུའུ་ས་ཁུལ་དུ་གནས། ཞི་པུ་ལི་ཡའི་གླ་བ་ནི་ཧྲན་ཞི་སོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཕྱི་ཚོང་བྱེད་པ་དང་། དེའུ་དམར་གྱི་ཤེལ་གོང་ཤེལ་ཕྲེང་ལས། རིགས་ལ་བརྟག་པ་ནི་གླ་ནག་དང་གླ་སྐྱ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་བར་ལྟར་ན། བོད་ཀྱི་རིགས་གཞུང་དུ་གླ་བ་རིགས་གཉིས་མ་གཏོགས་དབྱེ་མེད་པ་འདྲ་ཡང་། ཞིབ་ཏུ་རྔོན་པ་ཉམས་མྱོང་ཅན་དག་ལ་རྩད་གཅོད་བྱེད་དུས་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དམངས་ཁྲོད་དུ་གླ་བ་རིགས་གསུམ་ཙམ་དུ་དབྱེ་སྲོལ་འདུག\nདུས་རབས་གསུམ་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་དབྱི་ལང་གིས་འཛད་སྤྱོད་བྱས་པའི་གླ་རྩི་ནི་ཀྲུང་གོ་དང་དབྱི་ལང་ངམ་ཏ་ཟིག་བར་གྱི་ཚོང་དོན་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་ཤིག་སྟེ། དབྱི་ལང་གི་ས་ཆ་སྤྱི་དང་ཕ་མིར་ས་མཐོའི་ཡུལ་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ་གླ་རྩིའི་ཐོན་ཁུངས་གང་ཡང་མེད་སྟབས། ངེས་པར་དུ་ཀྲུང་གོ་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ཤར་དཀྱིལ་གྱི་མི་རིགས་དག་དང་དེའི་སྐོ ར་གྱི་ཚོང་འབྲེལ་མེད། གླ་རྩི་ནི་ཀྲུང་གོ་ནས་ཐོན་ཞིང་། མ་མཐའ་ཡང་སྤུ་རྒྱལ་ནས་ལི་ཡུལ་དང་སུའུ་ལེ་བརྒྱུད་དེ་ཐོན་ཞེས་འབྱུང་། དེར་བརྟེན་ཏ་ཟིག་གི་གཤེན་ཆོས་ནང་དུ་གླ་རྩི་གཙང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་གླ་རྩི་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་བྱུང་འདུགསྲོལ་དེའི་ཁུངས་འདེད་ནས་དཔྱད་ན་དུས་རབས་གསུམ་པའི་ནང་གི་མུའུ་ནེ་ཆོས་ལུགས་ལ་ཐུག་འདུག་ཅེས་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་ཐོག་མར་གླ་རྩིའི་སྐོར་གསལ་ས་ནི་གནའ་བོའི་རོ་མ་ཤར་པའི་གྲྭ་པ་ཁོ་སི་མཱ་ཡིང་ཏི་ཁུ་ཕོ་ལད་སི་ཐེས་སྤྱི་ལོ་545ལོར་བྲིས་པའི་དཔེ་ཆ་དེ་ཡིན། སྟེས་དབང་གིས་གླ་རྩིའི་སྐོར་འབྲི་མཁན་ནི་དུས་རབས་དྲུག་པའི་དུས་འགོ་ཙམ་ལ་བྱུང་བའི་ཨ་རབ་ཀྱི་གནའ་བོའི་སྙན་ངག་མཁས་པ་ཡི་མོ་ལེའུ་ཀད་སི་ཞེས་པ་དེ་རེད། འདིར་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། དུས་རབས་དྲུག་པའི་སྐབས་སུ་ཏ་ཟིག་གི་ཕོ་བྲང་ནང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་སྐུ་བཅར་དག་གིས་བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ནི་གཤམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དག་གིས་ར་སྤྲོད་བྱ་ཐུབ་སྟེ། སྤྱི་ལོ་590ལོ་ནས་628ལོ་བར་དུ་བྱུང་བའི་ཏ་ཟིག་གི་སྲ་ཧྲན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་གཉིས་པ་དང་སྐུ་བཅར་ཞེས་པའི་དེབ་ནང་དུ། རྒྱལ་རབས་གོང་མ་གཉིས་པ་ཁུ་སི་ལོ་ཨེ་སི་དང་སྐུ་བཅར་ཧོ་སཱ་ཨེ་ཀྲུག་ཁེ་བར་གྱི་གཏམ་གླེང་ཁྲོད་དུ་བོད་ཀྱི་གླ་རྩིའི་སྐོར་གསལ་དོན་དུ། ཁུ་སི་ལོ་ཨེ་སི་ཡིས་གང་ནི་ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དྲི་ཞིམ་སྤོས་རྫས་རེད་ཅེས་དྲིས་པར། སྐུ་བཅར་ཧོ་སཱ་ཨེ་ཀྲུག་ཁེས་ཤ་མོང་མངར་མོ་དང་སྤོས་ཆུ་བསྲེས་པའི་ཏུལ་སི་དང་། སྤོས་རྫས་འབྲུག་མཆིལ་གྱིས་བདུག་པའི་མུ་མེན་མེ་ཏོག གླ་རྩིས་བདུག་པའི་ཀུ་མུད་དང་ག་བུར་བསྲེས་པའི་དྲི་ཞིམ་རྒྱ་སྲན་རེད་ཅེས་ལན་ཕུལ། མཚམས་འདིར་བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་ཞེས་གསལ་ཁ་མ་ཐོན་རུང་དེབ་དེའི་ཅུང་མི་རིང་བའི་མཚམས་སུ་སླར་ཡང་གོང་མ་གཉིས་པ་ཁུ་སི་ལོ་ཨེ་སི་ཡིས་མུ་མཐུད་དེ་འདྲི་རྒྱུར། ནམ་མཁའི་དྲི་བསུང་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་པ་ལ། སྐུ་བཅར་ཧོ་སཱ་ཨེ་ཀྲུག་ཁེས་དེ་ནི་ཁུ་སི་ལོ་ཨེ་སིའི་བདུད་རྩི་དང་། ཏ་ཟིག་གི་རྒྱ་སེའི་མེ་ཏོག སད་མཱ་ཨེ་ཧན་གྱི་ཏུལ་སི། ཐ་པུ་ལ་སེ་ཐན་གྱི་ཚ་ལུ་མ། སད་ཁའོ་མའུ་ཡི་གུར་གུམ། ཤི་ཨེ་ཝན་གྱི་ཀུ་མུད། རྒྱ་གར་གྱི་སྤོས་རྫས་འབྲུག་མཆིལ་ནས་ཚེར་ལྡུམ་མེ་ཏོག་སོགས་སྤོས་རྫས་བསྟུད་མ། སྤུ་རྒྱལ་གྱི་གླ་རྩི་དང་ཞིས་ཤི་ཨེའི་སྤོས་ཤེལ། འདི་ནི་བདེ་བ་ཅན་པ་དག་གིས་བར་སྣང་ནས་བསྣམས་པའི་དྲི་ཞིམ་རེད་ཅེས་ལན་ཕུལ་བའི་ནང་དུ། སྤུ་རྒྱལ་ལམ་བོད་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་གླ་རྩི་དེ་སྤོས་རྫས་རྩེ་གྲའི་གྲས་སུ་བཞག་པས་མ་ཚད། ཡུལ་གྲུ་གཞན་དག་གི་གླ་རྩི་མ་ཡིན་པར་བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་ཞེས་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་བརྗོད་པར་གཞིགས་ན། དུས་རབས་དྲུག་པའི་ནང་དུ་ཏ་ཟིག་གི་སྲ་ཧྲན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་བློན་དག་གིས་བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དཔག་ནུས།\nགཞན་ཡང་སྤྱི་ལོ་946ལོར་བརྩམས་པའི་གསེར་གྱི་རྩྭ་ཐང་ཞེས་པའི་དེབ་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་གླ་རྩིའི་སྐོར་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་བ་མ་ཟད། གླ་རྩི་འབྱུང་སའི་ཡུལ་དང་ཉར་ཚགས་བྱེད་སྟངས། བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་དང་ཡུལ་གཞན་གྱི་གླ་རྩིའི་དབར་གྱི་ཁྱད་པར་བཅས་འཁོད་ཡོད་པ་ནི་དགའ་འོས་པའི་གནས་ཤིག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཡིག་རྙིང་ནང་དུ་གླ་རྩིའི་སྐོར་གསལ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་མ་ཟད། གླ་རྩིའི་ཚོང་ལམ་བྲིན་པོ་དེ་འདྲ་ཞིག་མཆིས་པའང་ང་ཚོའི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས། ཨ་རབ་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་མཱ་སའུ་ཏི་ཡིས་བརྩམས་པའི་གསེར་གྱི་རྩྭ་ཐང་ཞེས་པའི་དེབ་ལས། བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་ལ་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ནི་རྩོད་མེད་ཀྱི་གནད་ཅིག་རེད་ཅེས་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། བོད་ཀྱི་གླ་བས་ཤིང་སྤོས་སམ་གཞན་པའི་སྐྱེ་དངོས་དག་ཟ་ཞིང་། རྒྱ་ཡུལ་གྱི་གླ་བས་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་གླ་བ་ནང་བཞིན་ཤིང་སྤོས་ཀྱི་རིགས་དག་མི་ཟ་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་པ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་མི་དག་གིས་གླ་རྩིའི་རྩི་སྙི་རྩི་སྐོགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་བླང་པ་དང་། གླ་རྩིའི་རང་བྱུང་གི་རྣམ་པ་སོར་ཉར་ཅི་ཐུབ་བྱས་ལ། རྒྱ་རིགས་དག་གིས་ཆེད་མངགས་གླ་རྩི་རྩི་སྙི་རྩི་སྐོ གས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་བཏོན་ཏེ་གཡོ་སྒྱུས་དེར་ཁྲག་བསླད་པའམ་རྫས་གཞན་བསྲེས་ཏེ་བསླད་བཅོས་བྱེད། འདིར་གསལ་བཤད་ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ནི། རྒྱའི་གླ་རྩི་ནི་རྒྱ་མཚོ་བརྒྱུད་དེ་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱས་པས། རྒྱ་མཚོའི་བརླན་བཤེར་དང་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་དབང་གིས་དེའི་སྤུས་ཀ་ལའང་སྐྱོན་ངེས་ཅན་ཐེབས་སྲིད། གལ་སྲིད་རྒྱ་རིགས་དག་གིས་གླ་རྩིར་བསླད་བཅོས་བྱེད་པའི་ངན་སྤྱོད་དོར་ཏེ། གླ་རྩི་ཁ་དམ་པོར་བཀག་པའི་ཤེལ་དམ་སོགས་སུ་བླུག་སྟེ་ཏ་ཟིག་དང་དབྱི་རག་སོགས་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་འདྲེན་ན། དེའི་སྤུས་ཚད་ཀྱང་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་གླ་རྩི་དང་མཉམ་ངེས་ཞེས་འབྱུང་། དུམ་མཚམས་འདི་བརྒྱུད་དེ་ང་ཚོས་གང་ཤེས་ཐུབ་ཅེ་ན། བོད་པས་གླ་རྩི་ཉར་ཚགས་བྱེད་པའི་ལག་རྩལ་མཐོན་པོར་སླེབས་ཡོད་པ་དང་། གླ་རྩིའི་ནང་དུ་ཁྲག་སོགས་ལྷད་མ་བསྲེས་པས་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་གདེང་འཇོག་ཆེན་པོ་ཡོད་པའང་རྟོགས་ནུས། དེ་ཡང་ཤེལ་གོང་ཤེལ་ཕྲེང་ལས་ཀྱང་། འདི་ཡང་དྲིའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དྲི་མ་ཡལ་བར་པར་བུར་བཅུག་ལ་ཁ་སྦྲ་ཚིལ་གྱིས་བཀག་ནས་ཉར་ཚགས་བྱེད་དགོས་པར་བཤད་ཅེས་གླ་རྩི་ཉར་ཚགས་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་བསྟན་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ས་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གིས་གླ་བའི་གཟན་པ་ཤིང་སྤོས་སོགས་བཟས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གླ་རྩིའི་དྲི་བསུང་ཡང་གླ་རྩི་གཞན་ལས་ཀུན་ཏུ་འཕགས་ཚུལ་ཡང་བསྟན་འདུག གང་ལྟར་བོད་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་གླ་རྩི་དེ་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་ཚོང་འདྲེན་བྱས་ནས་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་སོང་བ་མ་ཟད།བོད་པ་རང་ཉིད་མ་ཟད་ཁ་ཆེ་བས་ཀྱང་བོད་མིའི་གླ་རྩི་ཉར་ཚགས་བྱེད་སྟངས་དང་། གླ་བའི་གཟན་པ་གང་ཡིན། དེ་མཚུངས་སུ་ཡུལ་གྲུ་གཞན་གྱི་གླ་རྩི་དང་བསྡུར་ན་ཁྱད་ཆོས་གང་དག་ཡོད་པ་སོགས་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།\nམཱ་སའུ་ཏི་ཡིས་བྲིས་པའི་གསེར་གྱི་རྩྭ་ཐང་ཞེས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ནང་དུ་གླ་རྩིའི་དྲི་བསུང་བཟང་ཤོས་དང་སྤུས་ཀ་ཡག་ཤོས་ནི་གླ་བ་ནར་སོན་པའི་གླ་རྩི་དེའོ། །གླ་བའི་གཟུགས་དབྱིབས་དང་རྣམ་པ། ཁ་མདོག་དང་རྭ་ཅོ་གང་ཅིའི་ཐད་ལ་ཤ་བ་དང་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་མེད་རུང་། ཁྱད་པར་ཆེ་ཤོས་ནི་མཆེ་བའི་ཐོག་ཏུ་ཡོད་དེ། གླ་བའི་མཆེ་བ་ནི་གླང་ཆེན་དང་མཚུངས་ལ། གླ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡ་མཆུ་ལ་རིང་ཐུང་མཐོ་གང་ཙམ་གྱི་མཆེ་བ་དཀར་པོ་གཉིས་རེ་སྐྱེས་ནས་ཕྱིར་བརྐྱངས་ཏེ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟར། དེའི་ནང་གླ་བའི་གླ་རྩི་བཟང་ཤོས་དེ་ནར་སོན་པའི་གླ་བའི་གླ་རྩི་ཡིན་པ་དང་། གླ་བའི་ཕྱིའི་གཟུགས་དབྱིབས་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་སོགས་བརྗོད་དེ་གླ་བར་རྒྱུས་མངའ་ཆེན་པོ་ལྡན་ཚུལ་བརྗོད་མོད། རྩོམ་པ་པོ་ཁོ་རང་གིས་དངོས་སུ་རི་དྭགས་གླ་བ་མོ་མཐོང་མྱོང་མེད་པ་དང་། ཡང་ན་ཏ་ཟིག་སོགས་སུ་ཕྱིར་འཚོང་བྱེད་པའི་གླ་རྩི་ནི་ཕོ་གླ་རྐྱང་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་སྟབས། གོང་གི་ཚིག་ནང་དུ་གླ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆེ་བ་དཀར་པོ་གཉིས་རེ་ཡོད་ཅེས་པའི་ནོར་འཁྲུལ་ཤོར་ཞིང་། གླ་བ་ཕོ་མོ་གཉིས་ལས། ཕོ་གླ་རྐྱང་པ་ལས་མོ་གླ་ལ་ནི་ཕྱིར་བརྐྱངས་པའི་མཆེ་བ་དཀར་པོ་དེ་གཉིས་མེད་ཅིང་།བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལ། ཤ་ཡུ་མོར་རྭ་ཅོ་མ་དར་རེད། །དེ་དར་ན་ནོར་བུའི་རིགས་ཅན་ཡིན། །གླ་མོ་གླར་གླ་མཆེ་མ་དར་རེད། །དེ་དར་ན་ནོར་བུ་རིགས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་བརྩམས་ཆོས་དེ་ཉིད་ལས། བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རི་དྭགས་བརྔོན་ཐབས་དང་གླ་བའི་ལྟེ་བ་ནས་གླ་རྩི་ལེན་སྟངས་བཅས་ཀྱང་ཞིབ་ཕྲའི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད་དེ། སྤུ་རྒྱལ་དུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྐོ་མོག་དང་དོང་རྙི། ཡང་ན་རྒྱ་རྙི་སྤྱད་དེ་གླ་བ་འཛིན་བཟུང་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ན་མདའ་འཕངས་ནས་བསད་འཕྲལ། ལྟེ་བའི་ཁྲག་མ་སྐམ་ཚེ་གླ་བའི་ལྟེ་བ་ནས་གླ་རྩི་བཅད་དེ་ལེན། གལ་སྲིད་གླ་བ་ནར་མ་སོན་པ་དང་གླ་རྩི་མ་སྨིན་པ་ཡིན་ན། རྩི་སྐོགས་བརྒྱུད་དེ་སྣོམ་མི་བཟོད་ལ་སྐྱུག་བྲོ་བའི་དྲི་ངན་ཞིག་ཁ་ངེས་ཞེས་འབྱུང་། འདིར་གླ་བའི་གླ་རྩི་སྨིན་དང་མ་སྨིན་ན་ཚོད་ལ་རག་ལས་པ་དང་། བོད་མིས་དེ་སྔོན་གླ་བ་འཛིན་བཟུང་བྱེད་པར་ལྐོ་མོག་དང་། དོང་རྙི། མདའ་སོགས་བེད་སྤྱད་དེ་བརྔོན་བྱེད་ཚུལ་འང་ཞིབ་ཏུ་བརྗོད་ཚུལ་བཅས་ལ་ལྟོས་ན་མི་རིགས་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་གླ་རྩིའི་ཚོང་འབྲེལ་ཡུན་རིང་བྱས་ཏེ་དེའི་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་ཡང་ཁྱབ་གདལ་དུ་ཕྱིན་ནས་ཕན་ཚུན་རྒྱུས་ལོན་ཟབ་པོ་ཡོད་པར་དཔོག་ནུས།\nགཞན་ཡང་མཱ་སའུ་ཏིའི་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ནང་གླ་རྩི་གླ་བའི་ལུས་ཕུང་ཐོག་ཏུ་སྨིན་ནས་ན་ཟུག་སྟེར་བས། ཉི་མས་བསྲེགས་པའི་རྡོའི་ཐོག་ཏུ་གླ་བས་གླ་རྩི་རྡབ་རྡེག་བཏང་རྐྱེན་ཁྲག་ཤུལ་ལམ་གླ་རྩིའི་ཕྱེ་མ་བྲག་རྡོའི་ངོས་སམ་དེའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཟག་པ་དག བོད་ཀྱི་རྔོན་པ་ཚོས་འཚོལ་བཏུས་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པའི་སྐོར་ཡང་འཁོད། དེ་ཉིད་ལས། ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་གླ་རྩི་ནི་རྩི་སྐོགས་ཀྱི་ནང་དུ་སྨིན་ཞིང་ལྟེ་བའི་ཐོག་ཏུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གླ་རྩིའི་གྲུབ་རྫས་མཐའ་དག་གླ་བའི་ལུས་ཕུང་རང་སྟེང་དུ་ངང་གིས་སྐྱེས་ཤིང་སྨིན་ལ། ཁྲག་དང་འདྲེས་པའི་གླ་རྩི་དེ་གླ་བའི་ལྟེ་བ་གཡས་གཡོན་བར་དུ་སྐྱེས་བར་ངེས། རྩི་སྙི་གྲུབ་པའམ་སྨིན་པའི་ཚེ་གླ་བ་ལ་ན་ཟུག་དང་ཟ་འཕྲུག་ལངས་པས། དེ་ཉིད་མ་བཟོད་པར་ཉི་མས་བསྲེགས་པའི་བྲག་རྡོ་དང་སྡོང་པོའི་སྟེང་དུ་བརྡར་རྐྱེན་གླ་རྩི་ལས་འབྱར་བག་གི་གཤེར་གཟུགས་ཕྱིར་བཏོན་སྟབས་བྲག་རྡོའི་སྟེང་དུ་ཟགས། འདི་ནི་ཤ་རྨེན་ཞིག་དང་རྣག་འབུར་ཞིག་ཕྱིར་བཏོན་པ་དང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས། གལ་སྲིད་ལྟེ་བའི་མཚམས་སུ་བསགས་པའི་འབྱར་བག་ཅན་གྱི་གཤེར་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་བཏོན་རྗེས། རྨ་ཁར་ད་གཟོད་རྨ་ཤུན་ཆགས། དེའི་རྗེས་སུ། ཡང་བསྐྱར་ཁྲག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་གྲུབ་རྫས་དེ་དག་ཐེངས་དང་པོ་ནང་བཞིན་དེའི་ནང་དུ་འཛུལ་ངེས་ཞེས་སོགས་གསུངས། དེའི་ཐད་ནས་རྩོམ་པ་པོ་ཁོང་གླ་རྩིར་ཆ་རྒྱུས་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་ང་ཚོས་རྟོགས་ནུས། རྩོམ་པ་པོས་གླ་རྩི་རྩེ་གྲ་དེ་ནར་སོན་པའི་གླ་རྩི་ཡིན་པ་དང་། གླ་རྩི་སྨིན་དུས་གླ་བ་ལ་ན་ཟུག་དང་ཟ་འཕྲུག་སྟེར་བ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པ་ལ་གཞིགས་ན། སྐབས་དེ་དུས་ཁ་ཆེའི་ཚོང་པ་དང་འགྲུལ་བཞུད་པ་དག་ལ་གླ་རྩིའི་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད་པའང་གདོན་མི་ཟའོ། །དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་བའི་གླ་རྩིའི་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་ནི། གླ་རྩི་རྩེ་གྲ་ནི་གླ་རྩི་སྦྲུལ་མགོ་མ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། གླ་རྩིར་རྩི་བསྡུའི་ཁ་ལའང་རྩི་ཁ་གཅིག་ཅན་དང་། ཡང་ན་གཉིས་སམ་གསུམ་སོགས་ཡོད་སྐད། གླ་རྩི་མང་ཤོས་ནི་རྩི་ཁ་གཅིག་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྩི་ཁ་གཉིས་སམ་གསུམ་ཅན་ནི་གླ་རྩིའི་ནང་གི་མཆོག་དང་། གླ་རྩི་སྦྲུལ་མགོ་མ་ཞེས་པ་ནི་གླ་རྩིས་སྦྲུལ་གྱི་མགོ་བོ་རྩི་ཁའི་ནང་དུ་བཞིབས་ནས་ལུས་ཕུང་མ་ཆད་ཀྱི་བར་དུ་སར་དྲུད་ཅེས་བཤད་པ་དེས་གླ་རྩིའི་མངོན་བརྗོད་དུ་སྦྲུལ་སྐྲག་བྱེད་ཅེས་པ་དེའང་ར་སྤྲོད་ཐུབ། འདི་ནི་གླ་རྩིའི་ནང་གི་རྩེ་གྲ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ཉིད་ལས། དེས་ན་སྤུ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བྲག་རི་དང་རི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་གླ་བའི་བགྲོད་ལམ་འཚོལ་བའི་སྐབས་སུ་བྲག་རྡོའི་སྟེང་དུ་ཁྲག་སྐམ་དེ་དག་བཙལ་ནས་འཐུ་ཞིང་། ཁྲག་སྐམ་དེ་དག་ནི་རི་དྭགས་ཀྱི་ལུས་ཕུང་ཡོངས་སུ་འཚར་སྐྱེས་གྲུབ་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སྨིན་པ་དང་། ཉི་མ་དང་གནམ་གཤིས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་སྟབས། གླ་རྩི་འདིའི་རིགས་ནི་གླ་རྩིའི་ནང་དུ་ཆེས་རྩེ་གྲའི་གྲས་ཡིན་པ་ཤེས་ཤིང་དེ་དག་བསྡུ་རུབ་བྱས་ཏེ་སྔར་བརྔོན་བྱས་ནས་ལག་ཏུ་སོན་པའི་གླ་རྩིའི་ནང་དུ་བསྲེས། གླ་རྩི་འདིའི་རིགས་ནི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང་ཕན་ཚུན་ལེགས་སྐྱེས་སུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ན་མ་གཏོགས། ཚོང་པ་དག་གིས་གླ་རྩི་རྩེ་གྲ་འདིའི་རིགས་ཕྱི་འདྲེན་བྱས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཞེས་འབྱུང་། འདིའི་ནང་དུ་ང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ནི། ཨ་རབ་ཀྱི་ཡུལ་བསྐོར་བ་འདི་དག་གིས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་གླ་བ་འཚོ་སྡོད་བྱ་ཡུལ་བྲག་རི་དང་རི་ཚོགས་སུ་ཡིན་པ་དང་། བྲག་རྡོའི་སྟེང་དུ་གླ་བས་ན་ཟུག་དང་ཟ་འཕྲུག་སེལ་ཕྱིར་རྡོར་རྡབ་རྡེག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱར་བག་ཅན་གྱི་གཤེར་གཟུགས་ཕྱིར་བཏོན་ནས་རྡོའི་སྟེང་དུ་འབྱར་བ་དང་། རྡོའི་སྟེང་གི་ཁྲག་སྐམ་དེ་དག་བསྡུ་རུབ་བྱས་ནས་སྔར་གྱི་གླ་རྩིའི་ནང་དུ་བསྲེས་པར་གཞིགས་ན། ཏ་ཟིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཨེ་ཤི་ཡ་དཀྱིལ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཁག་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཆགས་པ་མ་ཟད། སྤུ་རྒྱལ་དང་ཏ་ཟིག་བར་དུ་ཚོང་ལམ་བྲིན་པོ་ཞིག་མངའ་བ་ཡང་དངོས་སྟོབས་རིག་པས་གྲུབ་བོ། །\nལར་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་འཕེལ་རིམ་ནང་དུའང་གླ་རྩི་བརྟག་ཐབས་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡོད་ངེས་ཀྱང་ད་ལམ་དངོས་སུ་ཡིག་ངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན། དེའུ་དམར་གྱི་ཤེལ་གོང་ཤེལ་ཕྲེང་ལས་ཀྱང་། རིགས་ལ་བརྟག་པ་ནི་གླ་ནག་དང་གླ་སྐྱ་གཉིས་ལས་གླ་ནག་གི་གླ་རྩི་བཟང་བ་དང་། གླ་སྐྱའི་རྩི་ནི་དཀྱུས་མ་ཡིན། ཡུལ་ལ་བརྟག་པ་ནི་སྐམ་ཤས་ཆེ་ལ་ཤིང་ཕུར་མོང་མང་བ། རྩྭ་ངན་པ་སྐྱེ་སའི་གླ་རྩི་བཟང་། དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ནི་ངན་པ་ཡིན། དབྱིབས་ལ་བརྟག་པ་ནི་རྩི་རིལ་གཅིག་རྡོག་ཏུ་དྲིལ་བ་བཟང་མཆོག་ཡིན། རྩི་འབྲུམ་རིལ་བུ་མང་བ་འབྲིང་། རྩི་འབྲུམ་ཡང་སྲ་མཁྲེགས་ཅན་ཕྱི་ལ་ནག་རྩི་སྣུམ་འོད་ཆགས་པ་བཟང་། རྩི་ཉོབ་ཕྱེ་མ་ངན་པའོ། །ཁ་དོག་ལ་བརྟག་པ་ནི་སེར་པོ་རབ་དང་། དམར་ཁམ་འབྲིང་། ནག་པོ་ཐ་མའོ། ཞེས་འབྱུང་། ཏ་ཟིག་བ་རྣམས་ལ་གནའ་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་གླ་རྩི་བཟང་ངན་ཤན་འབྱེད་བྱེད་པའི་ཤེས་བྱ་མངའ་སྟེ། སྨན་རྫས་བང་མཛོད་ཅེས་པའི་དེབ་ལས། གླ་རྩི་བཟང་ངན་དབྱེ་བ་འབྱེད་པར་གླ་རྩི་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལག་མཐིལ་དུ་བཞག་ནས་དེའི་ཐོག་མཆིལ་མ་ཏིལ་ཙམ་བཏབ་སྟེ་གླ་རྩི་ཁ་ཕྱེ་བའམ་ཡང་ན་ཆུ་ནང་ཐིམས་སོང་ན་བཟང་བ་དང་། ཁ་མ་ཕྱེ་བར་གོང་བུར་གྱུར་ན་སྤུས་ཀ་ངན་པའི་རྟགས་སུ་འདོད། ཡང་ཡ་ལི་སེ་ཏོ་ཌེ་ཡིས་གླ་རྩི་བཟང་པོ་བརྟག་ཞིབ་གྲུབ་རྗེས་གཤེར་གཟུགས་ལྡན་པའི་སྣོད་དུ་བཞག་ནས་དུས་ཚོད་གཅིག་འགོར་རྗེས་དེའི་ལྗིད་ཚད་མཐོ་རུ་འགྲོ་ངེས་ཞེས་བཤད། གཞན་ཡང་གླ་རྩི་བཟང་ངན་འབྱེད་པའི་ཐབས་ཤིག་ནི་སྣོད་ཅིག་མེའི་ཐོག་བསྲེགས་ཏེ། དེའི་ཐོག་ཏུ་གླ་རྩིའི་ཕྱེ་མ་ཁ་ཤས་བཀྲམ་སྟེ་དྲི་བསུང་འཐུལ་ན་བཟང་པོ་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་ན་ངན་པར་བཤད། ད་དུང་ཐབས་ཤེས་གཞན་ཞིག་ནི་ཐོག་མར་ཁབ་ཅིག་སྒོག་པ་ཞིག་ལ་བསྣུན་ཏེ། དེ་ནས་གླ་རྩིའི་ཐོག་བསྣུན་ནས་སྣར་བསྣམས་དུས། སྒོག་པའི་དྲི་མ་ཤུགས་ཆེ་ན་རྫུན་མ་དང༌། གླ་རྩིའི་དྲི་བསུང་ཤུགས་ཆེ་ན་སྤུས་ཀ་ལེགས་པར་འདོད་དོ། །ཏ་ཟིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་གླ་རྩིར་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཚད། གླ་རྩིའི་སྤུས་ཀ་ལེགས་ཉེས་དབྱེ་བ་འབྱེད་པའི་ཤེས་བྱ་དང་ཐབས་ཤེས་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཁྱབ་གདལ་ཕྱིན་ཡོད་པ་ནི་ཡིག་ཚང་ཁག་གིས་ར་སྤྲོད་བྱེད་ནུས། གླ་རྩི་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་དེ་དག་སྤུ་རྒྱལ་ཡུལ་ནས་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བར་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ། གང་ཡིན་ཟེར་ན། གཅིག་ནས་མིག་སྔར་ཡང་འབྲི་ཆུ་རྒྱུད་ཀྱི་གླ་རྩིར་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བའི་མི་རབས་རྒན་པ་དག་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་ཚེ། གླ་རྩི་བརྟག་ཐབས་ཐད་ལ་ལག་མཐིལ་སྟེང་དུ་ཆུ་དང་བསྲེས་ནས་གོང་བུ་ཅན་དང་ཁྲག་དང་གཞན་པའི་རྫས་ཡོད་མིན་བརྟག་པ་དང་། རྩི་ཁབ་བརྒྱབ་སྟེ་དྲི་མ་བསྣམས་ནས་བརྟག་པ་དང་བསྲེགས་ནས་བརྟག་པ་སོགས་ཀྱི་བརྟག་ཐབས་བྱེད་ཚུལ་དང་། གཉིས་ནས་ཡུལ་གྲུ་དེ་དག་གིས་གླ་རྩི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆེད་དུ་སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་གླ་རྩིར་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་པ། གསུམ་ནས་བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་འབྱུང་བའི་གནས་དང་གླ་བ་བརྔོན་བྱེད་ཐབས་སོགས་ཀྱང་གསལ་པོར་འཁོད་པར་གཞིགས་ན། གླ་རྩི་དང་ཐོག་གང་དུ་འབྱུང་བའི་གནས་དེ་ན་གླ་རྩི་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཡོད་དོ་ཅོག་དར་ཡོད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མི་དགོས་པའི་གནས་ཤིག་ལགས་པས། གླ་རྩི་སྨན་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཐབས་དང་དེའི་ཤན་འབྱེད་མན་ངག་དར་སའི་ཡུལ་གཙོ་བོ་བོད་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནས་ཕྱིའི་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་དར་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་ནུས། གཞན་ཡང་དབྱིན་ཇིའི་ཏ་ཟིག་ཞིབ་འཇུག་གི་ཆེད་མཁས་རོབ་ནེ་ཐེ་ཡིས་གླ་རྩི་ནི་ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྤོས་རྫས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཨ་རབ་དང་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་སྨན་གཞུང་ནང་དུ་གོ་བསྡུར་བྱས་ནས་དཔྱད་དུས། མི་རིགས་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཚོང་ལས་སྤེལ་རེས་བྱེད་པའི་བྱ་བའི་ནང་གླ་རྩི་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་ཡང་བརྗེ་སྤེལ་བྱས་ཡོད་པ་རྟོགས་ནུས།ཞེས་བཤད་པར་གཞིགས་ན། མི་རིགས་འདི་གཉིས་ཀྱིས་གླ་རྩིའི་ཚོང་ལས་བརྒྱུད་ནས་གསོ་བ་རིག་པ་དང་གཞན་པའི་རིག་པའི་དཔལ་ཡོན་བརྗེ་སྤེལ་བྱེད་པའི་འབྲེལ་བ་གཏིང་ཟབ་ཅིག་བྱུང་ཡོད་པའང་ཤེས་ཐུབ། དེ་མིན་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་ལ་ལུམས་ཆེན་གསུམ་གྱི་སྨན་པ་གདན་དྲངས་རྗེས། ཏ་ཟིག་གི་སྨན་པ་ག་ལེ་ནུ་ཞེས་པ་རྒྱལ་པོའི་བླ་སྨན་དུ་བསྐོས་པའང་མི་རིགས་འདི་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་འདྲིས་ཆེ་བའི་རྟགས་སམ་ཡང་ན་མི་རིགས་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བ་རིང་མོ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་ཡང་ཡིན་སྲིད།\nསྙིང་པོར་འདྲིལ་ནས་བཤད་ན། སྐབས་དེར་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་དང་ཨེ་ཤི་ཡ་དཀྱིལ་མ་དང་ནུབ་མ་སོགས་ཀྱི་གླ་རྩིའི་ཚོང་ལས་ནི་རྒྱུན་ལྡན་ངང་ནས་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། པ་ཀི་ཏའི་གླ་རྩི་ནི་ཐད་ཀར་སྤུར་རྒྱལ་ནས་དྲངས་ཏེ། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་དེའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་འདྲེན་ཚོང་བྱེད་བཞིན་མཆིས། འཛམ་གླིང་ཡུལ་ཁམས་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་དེབ་ལས། པ་ཀི་ཏ་རི་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་ཞེན་བྱེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་དང་ཚོང་པ་དག་རྒྱུན་དུ་བསྐྱོད་པའི་ས་ཞིག་ཡིན་ལ། ཡུལ་དེར་གསེར་དང་། དངུལ། སེ་འབྲུ་རྡོ་སོགས་གཏེར་ཁ་སྣ་ཚོགས་མཆིས། ཡུལ་དེའི་གླ་རྩི་ནི་སྤུ་རྒྱལ་ནས་འདྲེན་གྱི་ཡོད། ཅེས་འབྱུང་། གླ་རྩི་ལ་གཉན་ཚད་འཇོམས་པ་དང་། དུག་སེལ། ཟུག་གཟེར་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་ལྡན་པ་དང་།གཤེན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཆོད་འབུལ།མཁའ་དབུགས་གཙང་སེལ། དྲི་བསུང་ཆེར་སྐྱེད། རོ་ཙ་རྒྱས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕན་ནུས་ཡོད་ལ། ཕན་ནུས་དེ་དག་ཀྱང་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ནང་དུ་བསྟན་པའི་གླ་རྩིས་གཉན་ཚད་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ཅེས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཐོད་ཐུབ། སྤྱིར་གླ་རྩི་ནི་ཏ་ཟིག་གི་ཕོ་བྲང་ནང་དང་མི་དྲག་ཚོས་དགའ་པོ་བྱེད་པའི་དར་གོས་ཕུད་པའི་ཀྲུང་གོ་ནས་ཏ་ཟིག་ལ་འདྲེན་པའི་དངོས་རྫས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཨ་རིའི་ཡིང་ཏི་ཨན་ནའི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་པེ་ཁེ་ཝེ་སིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་ཚོང་དོན་དངོས་རྫས་ལ་གཞིགས་ན། དུས་རབས་བར་མའི་ཨ་རབ་དང་ཏ་ཟིག་བ་དག་གིས་སྔར་ནས་ཤེས་ཤིང་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བ་ནི་གླ་རྩི་ཁོ་ན་རེད།ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་དོན་ལའང་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །\nསྤུ་རྒྱལ་གྱི་གླ་རྩི་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བཞུར་རྒྱུན་ཁྲོད་དུ་ཏ་ཟིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཨ་རབ་དང་དབྱི་ལང་སོགས་ཀྱི་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོང་རའི་ནང་དུ་ཕྱིར་འཚོང་བྱེད་པའི་ཚོང་ལས་ཁྲོད་གོ་གནས་ངེས་ཅན་ཞིག་བཟུང་ཡོད། སྔར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་དག་གི་དཔྱད་འབྲས་ལ་ཕྱི་བལྟས་བྱས་ན། ཧྲང་ཧེ་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་པ་ཁྲང་ཞ་ཆིང་ལགས་ཀྱིས་གནའ་བོའི་དར་ལམ་ལ་ཁག་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བརྗོད་པའི་ནང་། ཀྲང་ཆན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མཁས་དབང་དག་གིས་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་གནས་བརྗེ་སྤེལ་བྱེད་པར་ད་དུང་འགྲོ་ལམ་བཞི་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་མེད་ལ། འགྲོ་ལམ་དེ་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་དང་ཁམས་བོད་མཐོ་སྒང་བརྒྱུད་པའི་གླ་རྩིའི་ཚོང་ལམ་རེད།ཅེས་བཤད་ཡོད། སྐད་ཆ་དེ་ལས་གླ་རྩིའི་ཚོང་ལམ་དེ་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ཡིན་པ་དང་། ཀྲང་ཆན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མཁས་དབང་དག་གིས་དེ་ལ་ཆ་རྒྱུས་མེད་ཁར། ཀྲང་ཆན་གོང་དུ་འགྲོ་ལམ་ཞིག་ཡོད་པའང་ཤུགས་སུ་བསྟན་ནུས། ད་དུང་ཁོང་གིས་གླ་རྩིའི་ཚོང་ལམ་དེ་འགྲོ་ལམ་ཁག་ལྔར་བགོས་ཡོད་པ་སྟེ། དང་པོ་ནི་གོར་མོ། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ། ཨ་མདོ། འདམ་གཞུང་། ལྷ་ས། གཞིས་ཀ་རྩེ་སོགས་ནས་བརྒྱུད་པའི་འགྲོ་ལམ་དེ་ཡིན་ལ། འགྲོ་ལམ་འདིའི་ལྷོ་ཕྱོགས་སམ་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་རྒྱ་གར་དང་འབྲེལ། ནུབ་བྱང་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་རུ་ཐོག་ནས་དར་ལམ་དང་པོ་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཨེ་ཤི་ཡ་དཀྱིལ་མ་དང་ས་དཀྱིལ་རྒྱ་མཚོའི་མཚོ་འགྲམ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དག་ལ་བགྲོད་ཐུབ། ཡང་མངའ་རིས་ཀྱི་སྤུ་ཧྲེང་བརྒྱུད་ནས་རྒྱ་གར་དུའང་འབྱོར་ཐུབ། འགྲོ་ལམ་གཉིས་པ་ནི་དཀར་མཛེས་ནས་ཆབ་མདོ། སྟེ ང་ཆེན། སོག་རྫོང༌། ནག་ཆུ། ལྷ་ས། དེ་ནས་གཞིས་ཀ་རྩེ་ནས་བརྒྱུད་པའི་འགྲོ་ལམ་དེ་ཡིན། འགྲོ་ལམ་གསུམ་པ་ནི་དཀར་མཛེས་ནས་ཆབ་མདོ། དཔའ་ཤོད། སྤོ་བོ། ཀོང་པོ་ཉིང་ཁྲི། དགའ་ལྡན་དགོན་པ། ལྷ་ས། དེ་ནས་གཞིས་ཀ་རྩེ་བརྒྱུད་པའི་འགྲོ་ལམ་དེ་ཡིན། འགྲོ་ལམ་གསུམ་པ་ནི་གཞིས་ཀ་རྩེ་ནས་རྒྱལ་རྩེ། གྲོ ་མོ་སོགས་བརྒྱུད་དེ་བལ་པོ་དང་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་ཐུབ་པ་དང་། འགྲོ་ལམ་བཞི་པ་ནི་བལ་པོའི་མི་དང་རྒྱ་གར་གྱི་མི་འགའ་ཞིག་གངས་ཏི་སིར་གནས་མཇལ་དུ་ཡོང་སྐབས་ཚོང་འབྲེལ་བྱེད་པའི་ལམ་འགག་དེ་ཡིན། ལམ་ཐིག་དེས་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་དང་མཚོ་ནག་བར་གྱི་འགྲོ་ལམ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཕྱིན་ན་བལ་པོ་དང་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་ཐུབ། འགྲོ་ལམ་ལྔ་པ་ནི་གཞིས་ཀ་རྩེ་ནས་ཤིང་ཅང་གི་ཡེ་ཁྲན་སར་དར་ལམ་དང་པོ་དང་འབྲེལ་ཞེས་འབྱུང་བར་གཞིགས་ན། གནའ་བོའི་དར་ལམ་དང་བོད་ཀྱི་གླ་རྩིའི་ཚོང་ལམ་བར་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་གཏན་འཁེལ་ལ། གླ་རྩི་དེའང་གནའ་བོའི་དར་ལམ་དང་པོ་བརྒྱུད་དེ་ཏ་ཟིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་ཕྱིར་ཚོང་བྱེད་མྱོང་བའང་དཔག་ནུས་ཤིང་། དེ་མིན་འགྲོ་ལམ་ཁ་ཤས་ནི་ཀྲང་ཆན་གྱི་གོང་རོལ་དུ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་གནས་ཡོད་པའང་ཤུགས་ལ་རྟོ གས་ཐུབ།\nགང་ལགས་ཤེ་ན། ཨ་ལི་མཱ་ཛ་ཧ་རིས་བལྟས་ན་ཏ་ཟིག་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་ཚོང་ལས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ནུས་པ་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་བ་དེ་ནི་དབྱི་སི་ལན་གྱི་དུས་རབས་སུ་གཞི་ནས་འགོ་བརྩམས་པ་ཞིག་མིན་ལ། དེ་ནི་དབྱི་སི་ལན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་དྲུ་གུ་ནུབ་མ་དང་ཡན་ཏའི་དུས་སྐབས་ཙམ་དང་། ཡང་ན་དེ་ལས་སྔ་བ་ཀུ་ཤ་ན་རྒྱལ་རབས་དང་རོའུ་ཏྲི་ཆེ་བས་སྲིད་བསྐྱངས་པའི་སྐབས་ནས་ཏ་ཟིག་བ་དག་གིས་འགྲོ་ལམ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བརྒྱུད་དེ་སྤུ་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་། འགྲོ་ལམ་དེ་གཉིས་ལས། གཅིག་ནི་སྤུ་རྒྱལ་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཀ་ཤི་མིར་བརྒྱུད་པའི་ལམ་བུ་དེ་དང་། གཞན་དེ་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་བྱང་བརྒྱུད་ཀྱི་ཐག་ལམ་གཞོང་སའི་ལམ་བུ་དེའོ། །ཡིན་ནའང་སྐབས་དེའི་དུས་སུ་ལི་ཡུལ་དང་སུའུ་ལེ་བརྒལ་དགོས་སྟབས། དར་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་གླ་རྩི་ཕྱིར་ཚོང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་འབྱུང་བ་ལ་ཀུ་ཤ་ན་རྒྱལ་རབས་དང་རོའུ་ཏྲི་ཆེ་བས་སྲིད་བསྐྱངས་པའི་སྐབས་ནས་ཏ་ཟིག་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན་ཧ་ཅང་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན།སྲིད་དབང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྔ་པོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་དང་ཏ་ཟིག་དབར་གྱི་གླ་རྩིའི་ཚོང་གི་འབྲེལ་བ་དེ་སྤྱི་ལོ་གོང་མའི་སྔ་རོལ་ཙམ་དུ་བྱུང་ཡོད་པའང་ར་སྤྲོད་བྱ་ནུས་སོ། །དེ་དང་ཆབས་ཅིག་གླ་རྩིའི་ཚོང་ལས་དེ་སྔ་ནས་བྱུང་ཡོད་ཅིང་གནའ་བོའི་དར་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་མུ་མཐུད་དེ་ཚོང་འབྲེལ་གོང་འཕེལ་བྱུང་ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། གླ་རྩི་དང་དར་ལམ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་དེའང་གསེད་བཀྲོལ་བྱས་པར་སྣང་ལ། གླ་རྩིའི་ཚོང་ལས་ལེགས་ཉེས་དེའང་དར་ལམ་གྱི་བདག་དབང་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་ནུས་པ་ཞིག་ལགས། གཞན་ཡང་། བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཡང་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་གྱི་རིང་ལ་བོད་དང་ཏ་ཟིག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བའི་ཐད། རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ལས། ནུབ་ཕྱོགས་སྟག་གཟིག་གི་སོ་མཚམས། སྟག་ཤ་དུང་གི་སྒོ་མོ་ཅན་ལ་གཏུགས་ཞེས་གསལ་བ་ཇི་བཞིན། མི་རིགས་འདི་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྐབས་དེའི་དུས་སུ་ཡང་ཟམ་མ་ཆད་པར་གནས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།\nགཞན་ཡང་ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཀྲང་ཡོན་གྱིས་ནུབ་བྱང་གི་མཚམས་སུ་ཨེ་ཤི་ཡ་དཀྱིལ་མ་དང་ཨེ་ཤི་ཡ་ནུབ་མའི་ཏ་ཟིག་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དེ་ཁག་གསུམ་དུ་ཕྱེ་འདུག་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་ནས་ཀ་ཤི་མིར་ས་ཆ་བརྒྱུད་དེ་ནུབ་ཏུ་བསྐྱོད་ནས་གྷན་དྷ་རའི་ཡུལ་དང་། ཀ་བྷེ་ཁ། ཀྱེ་ཀའི་ཡུལ་སོགས་སུ་སླེབས་ཐུབ། གཉིས་པ་ནི་སེང་གེ་ཁ་འབབ་ཀ་ཤི་མིར་སླེབས་རྗེས་རྒྱ་གར་གཙང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ནུབ་བྱང་མཚམས་སུ་བསྐྱོད་དེ། པ་ཀི་ཏ་རི་སོགས་སུ་སླེབས། གསུམ་པ་ནི་དེང་སང་མངའ་རིས་ཀྱི་ནུབ་བྱང་མཚམས་ནས་ལི་ཡུལ་བརྒྱུད་དེ། ཕ་མིར་ས་མཐོ་བརྒལ་ཏེ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ན་ཨེ་ཤི་ཡ་དཀྱིལ་མར་སླེབས་ཞེས་གསལ། འགྲོ་ལམ་གསུམ་པ་དེ་ནི་གནའ་བོའི་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་ཤར་ནུབ་རིག་པའི་དཔལ་ཡོན་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་མ་ལམ་དུ་གྲགས་པའི་གནའ་བོའི་དར་ལམདང་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པ་བཅས་བགྲོ ད་ལམ་ཁག་གསུམ་དུ་བསྟན་འདུག\nགང་ལྟར་འགྲོ་ལམ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། གཉིས་སུ་བསྟན་པ། ཡང་ན་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ཅི་རིགས་མཆིས་རུང་། དེ་དག་ལ་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་ལི་ཡུལ་དུ་གནའ་བོའི་དར་ལམ་དང་འབྲེལ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཏ་ཟིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཁག་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་ནི་གོང་དུ་འཆད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་གྱིས་གཅིག་མཚུངས་སུ་བཞེད། དེར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་དེའང་གནའ་བོའི་འགྲོ་ལམ་འདི་བརྒྱུད་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ཚོང་བྱེད་པ་ནི་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་ཆོག་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་། ཡིན་ནའང་དབྱི་ལང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ལུང་དག་གི་སྐད་རིགས་ལ་བྱང་ཆ་མེད་སྟབས། ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་ཡིག་གཙོ་བོ་རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཇིའི་ཐོག་ཏུ་མངའ་བའི་རྒྱུ་ཆ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེད་དགོས་པ་དེའང་ཞིབ་འཇུག་གི་མི་འདང་ས་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་གླ་རྩིའི་ཚོང་ལས་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་འགོ་ཚུགས་ཡོད་པ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་རུང་། ད་ཕན་ལག་ཏུ་སོན་པའི་རྒྱུ་ཆར་བལྟས་ན་ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་གསུམ་པ་ནས་འགོ་ཚུགས་ཡོད་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད།\nམདོར་ན། བོད་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་གླ་རྩི་དེ་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་གསུམ་པ་ཙམ་ནས་བཟུང་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏ་ཟིག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོའི་ནང་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་འགོ་བརྩམས་ཡོད། དེར་བརྟེན། གླ་རྩི་དེ་ཏ་ཟིག་སོགས་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ནང་དུ་ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བ་དག་གིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བཞེད་ནས་ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་ཡང་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་ནས་ཡོད། གཞན་ཡང་གླ་རྩི་སྤོས་རྫས་སུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཐབས་དང་། དེའི་སྤུས་ཀ་བཟང་ངན་འབྱེད་པའི་མན་ངག་གམ་ཐབས་ཤེས། ཇི་ལྟར་བརྔོན་བྱེད་ཚུལ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་དཔྱད་ན། གླ་རྩི་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་བྱ་འདི་དག་ནི་སྤུ་རྒྱལ་ལམ་བོད་ཡུལ་ནས་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་དར་འཕེལ་བྱུང་ཡོད་པའང་ངམ་གྱིས་ཤེས་ནུས་ལ། དེ་མིན་ཏ་ཟིག་གི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་པའི་ཟས་སུ་བཞེས་པའི་ཟས་མཆོག་གམ་དྲི་མཆོག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་བ་མ་ཟད། ཏ་ཟིག་བ་དག་གིས་ཡུལ་ལུང་གཞན་པའི་གླ་རྩི་ལས་བོད་ཀྱི་གླ་རྩིར་དགའ་མོས་ཆེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོ ང་གིས་བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་རག་ཐབས་བྱེད་པའང་གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་དག་ལས་ཤེས་ཐུབ། གླ་རྩིའི་ཚོང་ལས་ཤུགས་ཆེར་ཕྱིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཚོང་ལས་གཞན་པ་ཡང་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱིས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད། མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་ན། གླ་རྩི་ནི་ཨེ་ཤི་ཡའི་དུས་རབས་བར་མའི་སྐབས་ཀྱི་སྤོས་རྫས་ནང་དུ་ཆེས་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་དང་ཆེས་དགོས་མཁོ་ཆེ་བའི་དངོས་རྫས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་སྟབས། གོང་རིམ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གླ་རྩི་ཐོབ་པར་བྱ་རྒྱུ་ནི་འབྲུག་མཆིལ་བདུག་པ་དང་། ཏུལ་སི། གར་བུ། ཚེར་ལྡུམ་མེ་ཏོག་སོགས་ལས་དཀོན་ནོ། །ཞེས་པའི་ཤོད་རྒྱུན་ཡང་བྱུང་ཡོད། གླ་རྩིའི་བཀོལ་སྤྱོད་ཐད་ཀྱང་ཨ་རབ་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དང་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་གཉིས་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ནས་དཔྱད་ན་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་མཆིས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལས་རྟོགས་ཐུབ། གཞན་རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་རིགས་ནང་དུ་དེའི་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པའི་ཕྱིར་ན། གླ་རྩིའི་ཚོང་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་གསང་བ་མང་པོ་ཞིག་རིམ་བཞིན་ཁ་ཇེ་གསལ་དང་། འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནི་གདོན་མི་ཟའོ།།\n ལུའོ་པིང་ཧྥེན། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས།[G] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2002ལོའི་ཟླ་བ་དགུ་པ། ཤ137\n ལུའོ་པིང་ཧྥེན། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས།[G] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2002ལོའི་ཟླ་བ་དགུ་པ། ཤ183\n དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས། གསོ་རིག་འབུམ་བཞི།[M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2005ལོའི་ཟླ་བ་དྲུག་པ། ཤ191\n དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས། གསོ་རིག་འབུམ་བཞི།[M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2005ལོའི་ཟླ་བ་དྲུག་པ། ཤ195\n དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས། གསོ་རིག་འབུམ་བཞི།[M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2005ལོའི་ཟླ་བ་དྲུག་པ། ཤ216\n དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས། གསོ་རིག་འབུམ་བཞི།[M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2005ལོའི་ཟླ་བ་དྲུག་པ། ཤ256\n དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས། གསོ་རིག་འབུམ་བཞི།[M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2005ལོའི་ཟླ་བ་དྲུག་པ། ཤ269\n ཨ་ལི་མཱ་ཛ་ཧ་རིས་བརྩམས། ཀན་ཧྲིན་གྱིས་བསྒྱུར། དར་ལམ——ཀྲུང་གོ་དང་ཏ་ཟིག་བར་གྱི་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།[M]ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014་ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོ། ཤ526\n ཨ་ལི་མཱ་ཛ་ཧ་རིས་བརྩམས། ཀན་ཧྲིན་གྱིས་བསྒྱུར། དར་ལམ——ཀྲུང་གོ་དང་ཏ་ཟིག་བར་གྱི་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།[M] ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014་ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོ། ཤ528\n དེའུ་དམར་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས། ཤེལ་གོང་ཤེལ་ཕྲེང་།[M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013ལོའི་ཟླ་བ་གསུམ་པ། པར་ཐེངས་གཉིས་པ། ཤ153\n རྒྱ་ཡིག་གི་ནང་དུ་疏勒ཞེས་པ་ནི་དེང་སང་ཤིང་ཅང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁ་ཧྲི་གྲོ ང་ཁྱེ ར་སུའུ་ལེ་གྲོ ང་བརྡལ་ལ་གོ་དགོས།\n ཨ་ལི་མཱ་ཛ་ཧ་རིས་བརྩམས། ཀན་ཧྲིན་གྱིས་བསྒྱུར། དར་ལམ——ཀྲུང་གོ་དང་ཏ་ཟིག་བར་གྱི་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།[M] ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོ། ཤ527\n རྒྱ་ཡིག་ནང་དུ་撒马尔罕ཞེས་པའི་ས་ཆ་དེར་གོ་དགོས། ཨེ་ཤི་ཡའི་ཆེས་གནའ་བོའི་གྲོ ང་ཁྱེ ར་ཞིག་སྟེ ། དེ་ནི་དར་ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་ལྟེ ་བའི་གྲོ ང་ཁྱེ ར་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རྒྱ་ནག་དང་། ཏ་ཟིག རྒྱ་གར་བཅས་མངའ་ཐང་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་ནས་ཡོད།\n མཱ་སའུ་ཏིས་བརྩམས། ཀན་ཧྲིན་གྱིས་བསྒྱུར། གསེར་གྱི་རྩྭ་ཐང་། སྟོ ད་ཆ།[M] མཚོ་སྔོན་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013ལོའི་ཟླ་བ་བདུན་པ། ཤ190 གཞན་ཡང་། དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་ནས་དུས་རབས་བཅུ་པའི་དུས་འགོ་ཙམ་དུ་ཨ་རབ་ཀྱི་ཡི་མིང་གིས་རྩོམ་འབྲི་བྱས་ཤིང་། འཇར་པན་གྱི་ཐན་པན་ལང་ཛིས་བསྒྱུར་ཞིང་མཆན་བཏབ། ཧང་ཀྲའོ་ཡིས་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར། ཀྲུང་གོ་རྒྱ་གར་གྱི་མཐོང་ཐོས་ཟིན་བྲིས། དེབ་གཉིས་པ། ཀྲུང་ཧྭ་དཔེ་ཆ་ཅུས། 1983ལོ། ཤོག་གྲངས་25ཡི་ཐོག་ཏུ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པའི་སད་མཱ་ཨེ་ཧན་གྱི་ཚོང་པ་ཞིག་གི་འགྲེ ལ་བརྗོད་ཅིག་འཁོད་འདུག\n དེའུ་དམར་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས། ཤེལ་གོང་ཤེལ་ཕྲེང་།[M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013ལོའི་ཟླ་བ་གསུམ་པ། པར་ཐེངས་གཉིས་པ། ཤ154\n མཱ་སའུ་ཏིས་བརྩམས། ཀན་ཧྲིན་གྱིས་བསྒྱུར། གསེར་གྱི་རྩྭ་ཐང་། སྟོ ད་ཆ།[M] མཚོ་སྔོན་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013ལོའི་ཟླ་བ་བདུན་པ། ཤ190\nམཆེ་བ་དཀར་པོ་དེ་གཉིས་ལ་ཡུལ་སྐད་དུ་གླ་མཆེ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཆུང་དུས་ཕ་ཡུལ་གྱི་ཨ་ཕྱི་རྒན་མོ་དག་གིས་སྐེ་ལ་གླ་མཆེ་རེ་བཏགས་ཏེ། ཟ་མ་ཟས་ཚར་རྗེས་གླ་མཆེའི་རྩེ་རྣོ་མོ་དེ་སོ་ཐུར་གྱི་ཚབ་ཏུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའམ་ཤིང་འབྲས་སྟར་ག་སོགས་བརྐོ་བྱེད་བྱེད་པ་མང་པོར་མཐོང་མྱོང་།\n མཱ་སའུ་ཏིས་བརྩམས། ཀན་ཧྲིན་གྱིས་བསྒྱུར། གསེར་གྱི་རྩྭ་ཐང་། སྟོ ད་ཆ།[M] མཚོ་སྔོན་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013ལོའི་ཟླ་བ་བདུན་པ། ཤ191\n ཤེལ་གོང་ཤེལ་ཕྲེང་ལས། གླ ་ནག་ནི་ནགས་ནང་དུ་གནས་པའི་གླ་བ་སྔོ་ནག་གཟུགས་ཆུང་ལ། ཐང་ཤིང་ངམ་གི་རྩེ་སྟོད་ལ་ཉེ་བར་འཛེག་ཐར་བ། དེ་ལ་རྩི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ་དྲི་མངར་ཞིང་ཁྱབ་ཆེ་བ། རྩི་ཁའི་སྤུ་དམར་སེར་སྤུ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ། ཤི་བའི་ཤ་ཡང་རྩིའི་དྲི་མས་ཁྱབ་པས་ཟ་མི་བཏུབ་པ་འབྱུང་བར་བཤད་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་བཟང་ཞེས་འབྱུང་།\n ཝང་ཡེ་ཏན། ཏ་ཟིག་དང་ཁྲོམ་དང་ཀྲུང་གོའི་གླ་རྩི།[J] པེ་ཅིན་སློབ་ཆེན་གྱི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ། སྤྱི་ལོ་1993ལོའི་དེབ་གྲངས་གཉིས་པ།\n རྩི་ཁབ་ཅེས་པ་ནི་ཆེད་དུ་གླ་རྩི་བརྟག་བྱེད་ཀྱི་ཁབ་ཅིག་སྟེ ། དེ་སྤྱི་བཏང་གི་ཁབ་དང་མི་འདྲ་བ་ཁབ་ཀྱི་རྩེ་མོའི་མཚངས་སུ་ཀོང་ཀོང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་སྟོང་ཆ་ཞིག་མངའ་ལ། དེ་གླ་རྩིའི་ཐོག་ཏུ་བསྣུར་ཏེ་ཕྱིར་འཐེན་དུས་གླ་རྩིའི་རྩི་སྙི་ཆུང་ཆུང་གི་ཆ་ཤས་ཁ་ཤས་ལྷན་དུ་དྲངས་ནུས་ཏེ་རྩིའི་སྤུས་ཀ་བཟང་ངན་བརྟག་པའི་རྫས་སུ་གྱུར་པས་ནམ་རྒྱུན་དམངས་ཁྲོད་ངག་རྒྱུན་དུ་ཁབ་འདི་ལ་རྩེ་ཁབ་ཅེས་བྱ་བ་དང་། རྩི་ཁབ་གླ་རྩིའི་ཐོག་ཏུ་བསྣུར་པའི་བྱ་བ་དེར་རྩི་ཁབ་རྒྱེབ་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ།།\n Anna Akasoy and Ronit Yoeli-Tlalim, ‘along the musk routes: Transmissions between Tibet and the Islamic World’, AsianMedicine: Tradition and Modernity,3(2007): pp. 217-40.\n ཝང་ཊི་ལད་དང་ཀྲུའུ་ཤི་ཅོན་གྱིས་བསྒྱུར། འཛམ་གླིང་ཡུལ་ཁམས་ལོ་རྒྱུས།[M] ཤིང་ཅང་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་ཨེ་ཤི་ཡ་དཀྱིལ་མ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་། སྤྱི་ལོ་1983ལོ།\n ཐང་ཧྲུའུ་གསར་མ། ཤོག་དྲིལ་221 ཏ་ཟིག་རྒྱལ་ཁབ་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཀྱང་གསལ།\n Bechwith, christopher 1. Tibet and the early medieval flourishes in Eurasia: A preliminary Note on the Economic history of theTibetan Empire. Central Asiatic Journal, 21 (1977), PP89-104.\n ཁྲང་ཞ་ཆིང་། གླ་རྩིའི་བརྒྱུད་ལམ་ཐོག་གི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས།[M] ཀྲེ ་ཅང་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988ལོའི་ཟླ་བ་དྲུག་པ། ཤ201\n ཁྲ ང་ཞ་ཆིང་། གླ་རྩིའི་བརྒྱུད་ལམ་ཐོག་གི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས།[M] ཀྲེ ་ཅང་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988ལོའི་ཟླ་བ་དྲུག་པ། ཤ204ནས་ཤ214བར། གླ་རྩི་ཚོང་ལམ་གྱི་ལམ་འགག་ལྔ་ཞིབ་ཕྲའི་སྒོ་ནས་བསྟན་འདུག ཞིབ་ཚགས་མཁྱེན་འདོད་ཡོད་ཚེ་དེར་གཟིགས་རོགས་གནང་།\n ཨ་ལི་མཱ་ཛ་ཧ་རིས་བརྩམས། ཀན་ཧྲིན་གྱིས་བསྒྱུར། དར་ལམ——ཀྲུང་གོ་དང་ཏ་ཟིག་བར་གྱི་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།[M] ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014་ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོ། ཤ529 འདིར་གསལ་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ནི། 西突厥ལ་བོད་སྐད་དྲུ་གུ་ནུབ་མ་ཟེར། 嚈哒དེ་ཐད་ཀར་དུ་ཡན་ཏ་ཞེས་སྒྲ་སྒྱུར་བྱེད་པ་ལས་བོད་མིང་ད་སྔ་མཐོང་མ་བྱུང་། ཕྱི་གླིང་བས་དེར་ཞུང་ནུའུ་དཀར་པོ་白匈奴ཟེར་སྐད། དང་ཐོག་དེ་ཡང་དེང་གི་ཤིན་ཅང་རྒྱུད་ཀྱི་ཐག་ལམ་གཞོང་ས་塔里木盆地གནས།大月氏དེར་རོའུ་ཏྲི་ཆེ་བ་ཟེར། འོན་ཀྱང་དེང་གི་རྒྱའི་སྐད་བརྡ་རིག་པ་བའི་ཆེད་མཁས་འགས་ཡུའེ་ཏྲི་ཆེ་བ་ཟེར་དགོས་ཟེར། དེ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་174ལོའི་ཡས་མས་ཙམ་བར་དེང་གི་ཤིན་ཅང་དང་ཀན་སུའུ་བྱང་རྒྱུད་སོགས་སུ་གནས། རོ་ཏྲི་དེར་ནང་གསེས་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཡོད་པ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་174ལོའི་ཡས་མས་ཙམ་ལ་ཞུང་ནུའུ་པས་དམག་བརྒྱབ་པས། རོ་ཏྲི་ཆེ་བ་ནུབ་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་ཕྱིས་贵霜帝国བཙུགས་པ་དང་།（ལ་ལས་འདི་ལ་ཀུ་ཤ་ན་རྒྱལ་རབས་ཞེས་ཟེར་བར་བཤད།）རོའུ་ཏྲི་ཆུང་བས་ཞུང་ནུའུ་ལ་མགོ་བཏགས་པའམ། དེ་དང་ཉེ་བར་བསྡད་པས་ཕྱིས་བོད་ནང་དུ་ཐིམ་པ་དང་། བོད་གྲུབ་པ། རྒྱ་སྐད་དུ་吐火罗དང་བོད་པས་ཐོད་དཀར་དུ་འབོད་（གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསྒྱུར་འདུག ལ་ལས་ཐོ་གར་ཞེས་ཟེར་དགོས་ཟེར།）པ་དེ་གྲུབ་པ་སོགས་བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་མང་། གང་ལྟར་རྒྱའི་ཧན་རྒྱལ་རབས་ནུབ་མའི་གོང་མ་ཧན་ཝུའུ་ཏིས་བྱང་གི་ཞུང་ནུའུ་ལ་རྒོལ་ཆེད་ནུབ་ཀྱི་རོའུ་ཏྲི་ཆེ་བ་大月氏ལ་འབྲེལ་བ་འཛུགས་འདོད་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་139ལོར་བློན་པོ་ཀྲང་ཆན་བྱ་བ་ནུབ་ལྗོངས་སུ་མངགས་པ་དང་། ཀྲང་ཆན་གྱིས་དཀའ་སྡུག་གང་མང་བརྒྱབ་ནས་ཤིན་ཅང་ནས་ནུབ་ཏུ་རུ་བ་སྤོས་ཟིན་པའི་大月氏དག་ལ་འབྲེལ་བ་བཙུགས་པས། ཕྱིས་ཀྲང་ཆན་རྒྱ་ནང་ནས་大月氏བར་བརྒྱུད་པའི་ལམ་བུ་དེ་དར་གོས་ཚོང་ལམ་丝绸之路དུ་གྱུར་འགོ་ཚུགས།\n ཀུ་ཤ་ན་རྒྱལ་རབས་ནི་སྤྱི་ལོ་55་ལོར་འགོ་བཙུགས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་425ལོར་མཇུག་སྒྲིལ། སྤྱི་ལོ་127ནས་230དབར་ནི་རྒྱལ་རབས་འདིའི་ཆེས་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ལྡན་པའི་དུས་སྐབས་ཡིན།\n སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ། རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་།[M] སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985ལོར། ཤ204\n ཀྲང་ཡོན། གནའ་བོའི་བོད་དང་ཏ་ཟིག་གི་རིག་པའི་དཔལ་ཡོན།[M] ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2005ལོར། ཤ275\n ཨ་ལི་མཱ་ཛ་ཧ་རིས་བརྩམས། ཀན་ཧྲིན་གྱིས་བསྒྱུར། དར་ལམ—ཀྲུང་གོ་དང་ཏ་ཟིག་བར་གྱི་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོ། ཤ534


གསལ་བཤད་རྟ་ཐོག་མ། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nཨ་ཁ། བོང་རྫི་ལགས་ལ་ལག་འཁྱེར་འབུམ་རམས་པ་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། བསམ་བློ་འབུམ་རམས་པ་མི་འདུག ཁོས་བཤད་ན་ངས་ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་གི་ཕྱེད་ཀ་བརྐུས་འདུག་ཟེར། སྐད་ཆ་འདི་ངས་མཐོང་གི་རེད་སྙམ་པ་ཞིག་དྲན་མེད་པ་འདྲ། དེ་ལྟར་དྲན་ན་ཁོས་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་བཤད་མི་སྲིད། ངས་ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་བརྐུས་མེད་ལ། དེ་འདྲའི་བྱ་བ་ནམ་ཡང་ལས་མི་སྲིད། ངས་རྩོམ་ཡིག་དེ་འབྲི་སྐབས་བོང་རྫིས་མཐོང་ངེས་རེད་སྙམ་ནས་ཁོང་གི་སྐད་ཆ་གཉིས་ལུང་ཁུངས་དང་བཅས་ཏེ་དྲངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། བོང་རྫི་ལགས་ལ་ངས་ཁོའི་རྩོམ་ཡིག་ཕྱེད་ཀ་བརྐུས་པའི་བདེན་དཔང་ཅིས་ཀྱང་དགོས། དེ་མིན་མི་དཀར་པོ་ལ་ཞྭ་ནག་པོ་གཡོག་གི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་གནས་ཚུལ་འདི་ཤེས་ལྡན་པ་ཚོས་གཟིགས་ན་མཁྱེན་ངེས་རེད། དེ་ནས་ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་མཆོག་གིས་སྐུ་ཞབས་ཚངས་དབང་བསྟན་པ་ལགས་ལ་གནང་བའི་ཕྱག་འཕྲིན་འདི་བཙན་པོ་དྲ་བར་སྤེལ་བ་ཡག་བྱུང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སྔར་བདག་གིས་མཐོང་མ་སོང་། སྙན་བཟང་གིས་ཕུལ།\nབཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཁྱེད་ཀྱིས་བྲིས་པའི་གསལ་བཤད་ཅིག་ཏུ། ངས་ཁྱེད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་ཕྱེད་ཀ་བརྐུས་འདུག་ཟེར། འདིའི་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་རོགས།\nའོན་ཀྱང་། བོང་རྫིས‘‘གང་འགྲིག་མི་འདུག། འདི་རུ་གསལ་བོར་བཤད་ཡོད།’’ཅེས་བཤད་དེ་ཁ་སང་གི་ཚིག་དུམ་དེ་བསྐུར་འདུག དྲང་མོར་བཤད་ན་ཁོང་ལ་རྒྱུ་མཚན་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད་སྙམ། ཡིན་ནའང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་མི་ལ་འཁྱོག་བཤད་དང་རྫུན་གཏམ་བཤད་པ་འདི་ཡ་རབས་མ་རེད། འདི་མ་རབས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད།\nཁ་སང་ཁོས་བྲིས་པའི་ཚིག་དུམ་དེ་དག་གི་ནང་ན་བདག་ནི‘‘རིག་གཞུང་གི་ཁྲམ་པ’’དང་། ངས‘‘རིག་གཞུང་གི་འགྲོ་སྟངས་ཤེས་ཀྱིན་མེད་པ།’’ ‘‘རིག་གཞུང་ལ་བསམ་བཞིན་དུ་རྡོག་རལ་བཏང་བ།’’སོགས་བྲིས་འདུག འདི་དག་ལ་གསལ་བཤད་ཅི་ཡང་མེད། འོན་ཀྱང་། ‘‘རྩོམ་གྱི་ཕྱེད་ཀ་ཕྲན་གྱིས་༢༠༠༩ལོ་ལ་བྲིས་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་སྐོར་གྱི་ཟིན་ཐོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱར་བཤུ་བྱས་པ་ཤཞིག་རེད།’’ཅེས་པ་དང་། ‘‘མི་འདིས་ང་ནི་དེ་དོགས་སློང་བྱེད་མཁན་ཐོག་དང་པོ་ཡིན་པ་གླེང་མི་འདུག’’ དེ་ནས‘‘རྩོམ་གྱི་ཕྱེད་ཀའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ངས་བྲིས་བ་དག་བསྐྱར་ཟློས་བྱས་འདུག’’ཅེས་པའི་སྐད་ཆ་འདི་དག་ལ་གསལ་བཤད་ཅིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གསལ་བཤད་འདི་བོང་རྫི་ལ་དམིགས་པ་གཏད་དེ་བྲི་རྒྱུ་མིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་ངས་གནས་ལུགས་ག་ཚོད་བཤད་ནའང་ཁོང་གིས་མི་ཉན་པས་སོ། ། དེས་ན་གསལ་བཤད་འདི་ཀློག་པ་པོ་རེ་ཟུང་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཀློག་པ་པོ་རེ་ཟུང་གིས་གོང་གི་བོང་རྫིའི་སྐད་ཆ་དེ་དག་ལ་བལྟས་ནས‘‘སྙན་བཟང་གིས་དོན་དངོས་སུ་ག་རེ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ།’’པ་བྱུང་མཁན་ཡོད་སྲིད་པས། གསལ་བཤད་ཐུང་ཐུང་འདི་འབྲི་བཞིན་ཡོད།\nཕྲན་གྱི‘‘འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་དང་དེའི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་གླེང་བ།’’ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེར་ཚན་པ་བཞི་ཡོད། དེ་དག་ནི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་དགེ་ཆོས་ཡིན་པ་བསྟན་མེད་ཅེས་པ་དང་། གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ། དེ་ནས་ལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར་ཞ་ཌིན་ལགས་ཀྱི་ཁྱོ་ག་དང་བུ་མོ། བཅས་ཡིན། བོང་རྫིས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད »ཅེས་པ་འདི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་དང་། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར། དེ་བཞིན་དུ་ལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར་ཞ་ཌིན་ལགས་ཀྱི་ཁྱོ་ག་དང་བུ་མོ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་བྲིས་མེད་པས། ཁོས་བདག་གི་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ཕྱེད་ཀ་ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་དེ་ལས་བསྐྱར་བཤུ་བྱས་པ་ཡིན་ཟེར་ན་འདི་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ཕལ་ཆེར་ངས་བལྟས་ན་ཁོང་གིས་བཤད་འདོད་པ་ངོ་མ་ནི‘‘རྩོམ་པ་པོ་ནི་དགེ་ཆོས་ཡིན་པ་བསྟན་མེད།’’ཅེས་པའི་ཚན་པ་དེ་རེད་སྙམ། ཚན་པ་དེའི་ནང་གི་དོན་དག་རེ་ཟུང་སྔར་བོང་རྫིས་བཤད་ཡོད་པ་བདེན་པ་རེད། ཕྲན་གྱིས་ཀྱང‘‘ད་ཕན་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པའི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་སྐོར་ལ་དོགས་པ་སླེབས་མཁན་བྱུང་ཡོད་ནའང་།’’ལྟ་བུ་བྲིས་ཡོད་ལ། རྩོམ་ཡིག་དེའི་སྔོན་གླེང་དུའང‘ ‘འདིར་དགོས་དབང་གིས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་སུ་ཡིན་མ་ཞུས་གོང་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང་རྩོམ་པ་པོ་དགེ་ཆོས་ཡིན་པ་བསྟན་མེད་ཚུལ་དང་། རྩོམ་ཡིག་དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་སོགས་ཀྱང་རིམ་པ་དང་བཅས་ཏེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།’’ཞེས‘‘དགོས་དབང’’གི་ཚིག་འདི་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།\nཕྲན་གྱིས་ཚན་པ་དེའི་ནང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ནང་རྩོམ་པ་པོ་ནི་དགེ་ཆོས་ཡིན་པ་བསྟན་མེད་ཚུལ་བཤད་སྐབས། རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང་གི་ཚིག་འགའ་དྲངས་ཡོད། དཔེར་ན། ངས‘‘འཛམ་བུ་གླིང་འདི་གཡོ་བའི་དོན་ནི། ཁྱེད་བོད་མི་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་ཟེར་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག’’ཅེས་པ་དང་། ‘‘འཛམ་གླིང་རིལ་མོ་ལ་གནས་པའི་མི་ཐམས་ཅད་ཤ་མདོག་དབྱིབས་མི་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་། མི་རྒྱུད་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་ཞིང་། ཡིན་ནའང་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་ར་སྤྲོད་བཏང་ཆོག་རྒྱུ་ལས་ཁྱེད་བོད་མི་ནས་ཟླ་བ་གཟའི་འཛིན་པ་ཟེར་བ་དང་།’’གཉིས་དྲངས་ཡོད། ཁོང་གིས་རྩོམ་དེའི་ནང་ལུང་སྔ་མ་དེ་དྲངས་ཡོད་མོད། ཕྱི་མ་དེ་དྲངས་མི་འདུག དེ་ནས་ངས«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»དང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དུ་འབྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་རེ་ཟུང་ལ་གཤིབ་བསྡུར་བྱེད་སྐབས་ཁུངས་ལུངས་རྒྱུ་མཚན་ཤོག་གྲངས་དང་བཅས་པ་བཤད་ཡོད། ཁོང་གིས་ཤོག་གྲངས་སོགས་གླེང་མེད་པ་རེད། ད་དུང་གནས་ཚུལ་གཞན་འདི་ཡོད་དེ། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ནང་འཁོ་ལོམ་འབོག་གཙོས་པའི་ཕྱི་གླིང་གི་མི་མང་པོ་ཞིག་བོད་དུ་འབྱོར་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་དེས་དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་དགེ་ཆོས་མིན་པ་ཁོང་ལ་དོགས་པ་བྱུང་འདུག བདག་ཀྱང་ཕྱི་གླིང་པ་དེ་དག་གི་སྐོར་ལ་གསལ་ཆ་ཡོད་སྟབས་དེ་ལྟར་དོགས་པ་སྐྱེས་པས། ཕྱི་གླིང་པ་དེ་དག་གི་འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས་རྒྱལ་ཁོངས་གང་ཡིན་དང་བཅས་པ་གསལ་ཁ་བཏོད་ནས་བྲིས་པ་ཡིན། བོང་རྗིས་གོང་གི་དོན་ཚན་འདི་གསུམ་ལ་བསྙད་དེ་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ན་ནི་ངས་གསལ་བཤད་འདི་ལྟར་བགྱིས་པ་ཡིན་ལ། གལ་སྲིད་དེ་ལྟར་མིན་ན་ནི་ངས་ཁོང་གིས་ག་རེ་གླེང་གིན་ཡོད་པ་ཤེས་མ་སོང་།\nཕྲན་གྱིས‘‘འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་དང་དེའི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་གླེང་བ།’’ཞེས་པའི་ནང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མིན་པའི་དོགས་སློང་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དེ་བོང་རྫི་ཡིན་ཚུལ་བཤད་མེད་པ་དེས་ཁོ་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་འདུག་ཀྱང་། ངས་དེ་ལྟར་མ་བྲིས་པ་ལེགས་འདུག དོན་དངོས་སུ་བཤད་ན་དོགས་སློང་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དེ་ཁོང་མིན་པ་རེད། ཡང་ཅིག་བཤད་ན། ངས་དེ་ལྟར་མ་བྲིས་པ་དེ་བོང་རྫི་ལ་མ་དགའ་བ་དེ་འདྲ་མིན། ངས་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང‘‘སྐུ་ཞབས་རྡོ་སྦིས་བློ་བཟང་ཡོན་ཏན’’ཞེས‘‘སྐུ་ཞབས’’སྤྱད་ཡོད་ལ། ད་དུང‘‘གསུངས’’ལྟ་བའི་ཞེ་ཚིག་ཀྱང་སྦྱར་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཁོང་གིས་ང་མི་དཀར་པོ་ལ་ཞྭ་ནག་པོ་གཡོགས་ཟིན་པས། ངེས་པར་དུ་ཁོས་ང་ལ་དགོངས་དག་ཞུ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་མི་འདི་རིགས་ནི‘‘ཁྲམ་པ’’ངོ་མ་དེ་ཡིན་ནོ། །\nདེ་ནས་མཇུག་ཏུ་བརྗོད་གཞི་འདི་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཚིག་གཅིག་བཤད་འདོད་བྱུང་། བོང་རྫིས་དུས་རྟག་ཏུ་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་མཆོག་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་འདྲ་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་མོད། ངས་ནི་ཁོང་གིས་ད་དུང་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་མཁྱེན་ཡོན་གྱི་ཟབ་ཚད་རྟོགས་མི་འདུག་སྙམ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་དྲན་བཞིན་ཡོད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་མགོར་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་དཀའ་བ་ཁྱད་དུ་བསད་དེ་ལ་ལུང་མང་པོ་ཉུལ་ནས་ལྗགས་རྩོམ་གྱ་ནོམ་པ་ཞིག་སྩལ་པ་རེད། སྐབས་རེར་གྲོགས་མེད་ཁེར་རྐྱང་དང་ཁ་སྟབས་སྐྱོ་ཐག་ཆོད་པའི་ངང་བཞུགས་ཏེ་ལྗགས་རྩོམ་ངོ་མཚར་བ་མང་པོ་བྲིས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། དགེ་ཆོས་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མིན་སྟབས་ལྗགས་རྩོམ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ན་མ་དག་པ་རེ་ཟུང་ཡོད་པ་ཆོས་ཉིད་རེད།\nཅིས་ཀྱང་ངེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། སྔོན་ཆད་དང་ད་ལྟ་བསྡུར་ནས་བསམ་བློ་ཞིག་གཏོང་དགོས་པ་རེད། དགེ་ཆོས་ཀྱིས‘‘འཇིག་རྟེན་རིལ་མོའམ་ཟླུམ་པོ’’འབྲི་སྐབས་གློག་ཀླད་སྤྱད་ནས་བྲིས་ཡོད་པ་མ་རེད་མོད། བོང་རྗིས‘‘དགེ་ཆོས་ཀྱི་མགོ་ལེབ་ལེབ་ཀྱི་སྟེང་ནས་སའི་གོ་ལ་རིལ་རིལ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ།’’འབྲི་སྐབས་གློག་ཀླད་བེད་སྤྱད་བཏང་ནས་བྲིས་པ་རེད། འདི་ཤེས་པར་གྱིས། འདི་ཤེས་ན་ཨ་མའི་བུ་ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།\n2017 ལོའི་ཟླ3ཚེས 12 ཉིན།\n2017 ལོའི་ཟླ3ཚེས 25 ཉིན། at 11:11\n2017 ལོའི་ཟླ3ཚེས 20 ཉིན། at 07:21\n2017 ལོའི་ཟླ3ཚེས 20 ཉིན། at 22:14\nསྤྱིར་བཏང་ངས་གོང་དུ་བྲིས་པའི་གསལ་བཤད་འདི་གསལ་བཤད་མཐའ་མ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད་མོད། བསྟན་པ་ཡར་འཕེལ་ཟེར་བའི་མི་དེར་ཚིག་འགའ་བཤད་འདོད་བྱུང་། ཡིན་ནའང་དེ་རིང་བྲེལ་བ་ཞིག་གིས་བཙིར་བསྡད་ཡོད་པས་ལན་རིང་པོ་འབྲི་ཁོམ་མེད།\nཐོག་མར་བཤད་འདོད་པ་ནི་བསྟན་པ་ཡར་འཕེལ་ཟེར་བའི་མི་འདི་བོང་རྫི་ཡིན་པ་འདྲ། ཁོས‘‘ག’’ཡི་རྗེས་ལ་ཤད་བཞག་འདུག་ལ། བོང་རྫིས་ཀྱང་མ་ཤེས་པར་དེ་ལྟར་འཇོག་གིན་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་མཆན་འདི་མདང་དགོང་ཡུ་རོབ་ཀྱི་དགོང་མོའི་དུས་ཚོད་བཅུ་གཅིག་དང་བཅུ་གཉིས་ཙམ་ལ་བྲིས་འདུག ཁ་སང་དེ་རིང་བོང་རྫི་ཡུ་རོབ་ཏུ་ཡོད་པ་རེད། བཙན་པོ་དྲ་བའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བརྟག་དཔྱད་ཅིག་གནང་རོགས། མཆན་འདེབས་མཁན་འདི་ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་འཇར་མན་དུ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་མི་འདི་བོང་རྫི་རེད། བོང་རྫི་འཇར་མན་དུ་ཡོད་པ་རེད། ངས་འདི་དག་བཤད་དགོས་དོན་ནི་གལ་སྲིད་མི་འདི་དངོས་གནས་བོང་རྫི་ཡིན་ན་ཁོ་མིང་རྫུན་མའི་འོག་ཏུ་གབ་ནས་ང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།\nགང་ལྟར། ཁྱད་པར་མི་འདུག བསྟན་པ་ཡར་འཕེལ་ཟེར་བ་འདིས‘‘སྙན་བཟང་གིས་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་འདི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཏང་བ་ཐམས་ཅད།བློ་བཟང་ཡོན་ཏན་གྱིས་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷན་པ་རྒྱབ་པ་ཙམ་རེད།འདི་ལ་ལྟོས།’’ཞེས་བཤད་འདུག་མོད། འོན་ཀྱང་ལྷན་པ་ཇི་ལྟར་བརྒྱབ་ཡོད་ལུགས་ཡོད་སྟངས་སོགས་བཤད་མེད་པ་རེད། སྐད་ཆ་འདི་ལྟ་བུར་མིས་ཆ་འཇོག་བྱེད་མི་སྲིད། དེང་སང་གི་མི་ལ་རྒྱུ་མཚན་དང་གནས་ལུགས་དགོས་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ན་ཤོད་དང་། ངས་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གཙབ་ཤ་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བསྐོར་བྱེད། འདི་དོན་ཚན་གཅིག་ཡིན།\nདེ་ནས་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་བཤད་ན་བསྟན་པ་ཡར་འཕེལ་ཟེར་བ་འདི་བོང་རྫི་ཡིན་ན་ཁོང་གི་སྐད་ཆ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། ཉིན་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་ཁོས་ངས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ཕྱེད་ཀ་ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ལས་བསྐྱར་བཤུ་བྱས་འདུག་ཚུལ་བསྒྲགས་པ་རེད། མདང་དགོང་ཁོས་སྐད་ཆ་གཞན་ཞིག་བཤད་པ་རེད། གང་ལྟར་དེ་རིང་འདི་དག་གི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་རིང་པོ་བཤད་འདོད་མེད།\n‘‘སྙན་བཟང་གིས་དེ་ལྟར་བྱས་མི་འདུག།༼༢༽ སྙན་བཟང་གིས་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ། ༼ཀ༽ ‘‘ཁྱེད་བོད་མི་རྣམས་ལ”ཞེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། ༼ཁ༽ གསེར་ཐང་དང་འདི་གཉིས་ཀྱི་མི་ནག་འཕྲོག་པའི་གྲངས་ཀ་བསྡུར་པ།༼ ག༽ འཁོ་ལོམ་འབོག་དང་། ལྦ་ཤིང་ཐོན་སོགས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ཀྱི་གུང་སྒྲིག་ནས་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མིན་པར་སྒྲུབ་པ། ༼ང༽ ཡོ་རོབ་ཀྱི་མི་འགའ་ཤས་བོད་དུ་སླེབས་པའི་ལོ་ཚིགས་དང་གུང་སྒྲིག་ནས་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་བཅས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས། སྙན་བཟང་གིས་རང་གི་ཡིན་ཁུལ་གྱིས་ཚིག་བརྗེ་ནས་བྲིས་པ་དེའོ།’’\nངས་འདི་དག་གི་སྐོར་ལ་ལན་བཏབ་ཟིན་མོད། དེ་རིང་ཡང་བསྐྱར་བཤད་རྒྱུ་ཡིན། བོང་རྫིས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མིན་ལུགས་མིན་སྟངས་སོགས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དང«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»ལས་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་རེད། ངས་ཀྱང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མིན་ལུགས་མིན་སྟངས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་དག«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དང«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»ལས་དྲངས་པ་རེད། དེ་བས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་འདྲ་པོ་ཡོད་པ་ཆོས་ཉིད་རེད།\n“ «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཅེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་མཁན་ནི་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཚན་རིག བོད་བཅས་ལ་ཐུགས་རྒྱུས་ཟབ་པའི་ཕྱི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་བོད་མི་ཞིག་མིན་པ་གསལ་པོ་རེད། དཔེར་ན། ‘‘འཛམ་བུ་གླིང་འདི་གཡོ་བའི་དོན་ནི། ཁྱེད་བོད་མི་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་ཟེར་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག’’ ཅེས་པ་དང་། ‘‘འཛམ་གླིང་རིལ་མོ་ལ་གནས་པའི་མི་ཐམས་ཅད་ཤ་མདོག་དབྱིབས་མི་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་། མི་རྒྱུད་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་ཞིང་། ཡིན་ནའང་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་ར་སྤྲོད་བཏང་ཆོག་རྒྱུ་ལས་ཁྱེད་བོད་མི་ནས་ཟླ་བ་གཟའི་འཛིན་པ་ཟེར་བ་དང་།’’ ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲེང་འདི་གཉིས་ཀྱི་ནང་འབྱུང་བའི‘‘ཁྱེད་བོད་མི་རྣམས’’དང‘‘ཁྱེད་བོད་མི་ནས’’ཞེས་པ་ལྟ་བུས་རྩོམ་འདི་འབྲི་མཁན་ནི་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་མེད། དེ་བས་རྩོམ་འདི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མི་རྙེད་ལ། ལྷག་པར་དུ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་རྩོམ་གཤིས་དང་«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་གཤིས་གཉིས་ཀྱང་གཅིག་མཚུངས་ཤིག་མ་ཡིན།”\n“ཐོག་མར་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽ཅེས་པའི་རྩོམ་ཐུང་འདི་ལས་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་གཡོ་བའི་དོན་ནི། ཁྱེད་བོད་མི་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་ཟེར་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག་ཅེས་རྩོམ་པ་པོ་ཉིད་ནི་བོད་པ་ཤིག་མ་ཡིན་པ་གསལ་བོ་བཤད་འདུག བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཞིག་གིས་ཁྱེད་བོད་མི་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་ན་མི་འོས་པ་དང༌། ཀློག་མཁན་རྣམས་ལ་རྩོམ་པ་པོ་ཉིད་བོད་མི་མ་ཡིན་པ་ཤིག་གི་སྣང་པ་ཏན་ཏན་སྟེར་པ་ཟད༌། ལྷག་པར་ཁྱེད་ཅག་གིས་འདོད་པའི་རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་མཁས་བ་སྔར་མེད་ཅིག་གི་དེ་འདྲ་གསུང་མི་སྲིད་སྙམ།”\n“དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ་རྩོམ་སྒྲིག་པས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་ཉིད་དུ་འདུག་པར་གསུངས་ཡོད་མོད། ཕྲན་གྱིས«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»དང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དུ་འབྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་རེ་ཟུང་ལ་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་སྐབས་དེབ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་དང་ལྟ་ཚུལ་རེ་ཟུང་མི་མཐུན། འདིར་དཔེ་མཚོན་གཅིག་དྲངས་ན། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དུ‘‘ཕྱི་གླིང་བའི་མི་ནག་འཕྲོག་པ་ནི་ས་ཡ་གཉིས’’ ཞེས་པ་དང་། «གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»དུ‘‘ཨ་ཕི་རི་ཀིའི་ཡུལ་གཅིག་པུ་ནས་ཀྱང་མི་ལྟར་བཟུང་བ་ཐེར་འབུམ་ལྷག་ཙམ་དང་། རྒྱ་མཚོར་གཡུགས་པ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལོངས།’’ ཞེས་གསུངས་པའི་གྲངས་ཀ་གཉིས་མི་མཐུན་ལ། ད་དུང«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»དང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»གཉིས་ཞིབ་ཏུ་བསྡུར་བ་ཡིན་ན་མི་མཐུན་པའི་ཆ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་རེ་རེ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་དགོས་པ་མ་མཆིས་ཀྱང་། གང་ལྟར་གནས་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུར་བརྟགས་ན་རྩོམ་ཡིག་འདི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་མི་སྲིད་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་གིས་རྩོམ་ཡིག་འདི་ལ་གཟིགས་ཡོད་མེད་ལའང་དོགས་པ་ཞིག་སྐྱེས་བྱུང་། གལ་སྲིད་དགེ་ཆོས་ལ་རྩོམ་ཡིག་འདི་རག་ཡོད་ཚེ། ཁོང་གིས‘‘འཇིག་རྟེན་ཟླུམ་པོའམ་རིལ་མོ’’དང«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»བརྩམས་རྗེས་ཐོབ་པ་ཞིག་རེད་སྙམ་མོད། ད་དུང་ཕྲན་ལ«མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གི་གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ»དུ་བཞུགས་པའི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་མ་ཡིག་མ་ཐོབ་པས་དེའི་སྐོར་རེ་ཞིག་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཐབས་བྲལ།”\n“ ཡང་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་དུ༽ཕྱི་གླིང་བའི་མི་ནག་འཕྲོག་པ་ནི་ས་ཡ་གཉིས་ཞེས་གྲངས་ཀ་ཞིག་གསལ་བོ་གསུངས་ཡོད་པ་དང༌། དགེ་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་གི་མཇུག་རྩོམ་ཏུ༌།༼ཨ་ཕི་རི་ཀའི་ཡུལ་གཅིག་པུ་ནས་ཀྱང་མི་ལྟར་བཟུང་བ་ཐེར་འབུམ་ལྷག་ཙམ་དང༌། རྒྱ་མཚོར་གཡུགས་པ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལོངས༽ཞེས་གྲངས་ཀ་ཞིག་གསུང་ཡོད་པ་དེ་ལས། གྲངས་ཀ་གཉིས་རྩ་བ་ནས་མི་འདྲ་བ་གསུང་བ་དེས་ཀྱང་རྩོམ་འདི་གཉིས་མི་གཅིག་གིས་གསུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཐག་ཆོད།”\n“དེ་ནས་ང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་གཞན་ཞིག་ནི། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ནང་འཁོ་ལོམ་འབོག་(Christophe Colomb 1451-1506)གིས་བྱང་ཨ་རི་རྙེད་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་སོང་ཚུལ་དང་། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱང་ཨ་རི་དེ་ཨིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་འོག་ཏུ་ཡོད་ནའང་། འཇོར་རྗེ ཝ་ཤིན་ཊོན(George Washington-1732- 1799)ཞེས་པའི་དམག་དཔོན་དེས་དབུ་ཁྲིད་དེ་ཨ་རི་ལ་རང་བཙན་ལ་ཐོབ་ནས་ལོ་བརྒྱ་དང་ཞེ་དྲུག་འགོར་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ། ད་དུང་ཡུ་རོབ་ཀྱི་ ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ཨོ་སྒྲི་ར་ཁོ་སྡུ་ཕོ་སྒྲི་ནན(Odoric de Pordenone 1286–1331)ཟེར་བ་དེ་བོད་དུ་སྤྱི་ལོ་༡༣༣༢ལོར་སླེབས་ཚུལ་བྲིས་ཡོད་ཅིང་། ཇཱན་གྷུ་བྷར་(Jean Grueber ?-?) དང་བྷེལ་རྗམ་གྱི་ཨ་བྷར་ཊི་སྒྲོལ་བལ་(Albert d’Orville1621-1662)ཟེར་བ་གཉིས་ལྷ་ས་རུ་ཐོན་ནས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ལྔ་བདུན་སོང་བ། ཨིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྨན་པ་ཐའོ་མཱ མ་ནན་(Thomas Manning 1772 – 1840)ལྷ་ས་ལ་སླེབས་ནས༡༨༡༡ལོ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག དེ་ནས་འཇོར་རྗེ བྷོ་གལ་(George Bogle 1746-1781)གཙང་དུ་སླེབས་ནས་ལོ་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་ཞེ་བཞི་སོང་བ་སོགས་བྲིས་ཡོད། འདི་དག་གི་ལོ་ཚིགས་གཞིར་བཞག་ན«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»འདི་བརྩམས་པའི་ཕལ་ཆེར་༡༩༢༢ལོར་འཁེལ་ཞིང་། དོན་དངོས་སུའང་རྩོམ་པ་པོས་ལོ་དེར་རྩོམ་ཡིག་དེ་བྲིས་འདུག འོན་ཀྱང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོས་བོད་དུ་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་འདི་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་སྐབས་གནས་ཚུལ་རེ་ཟུང་གི་ཐད་ལ་ནོར་འཁྲུལ་ཅུང་ཟད་མཆིས་མོད། བརྗོད་གཞི་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བྲིས་ཡོད་པས་དེ་ལ་གཟིགས་པར་བྱའོ།།”\n“དེ་ལས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་འདི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་པ་ནི། ཆེད་རྩོམ་འདིའི་ནང་གླིང་ཕྲན་རྣམས་དང༌། རྒྱབ་ཁབ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་གླེང་བའི་སྐབས་སུ་གསལ་བོ་བཀོད་འདུག དཔེར་ན་བྱང་ཨ་རིའི་གླིང་གི་སྐོར་གླེང༌སྐབས༼འཁོ་ལོམ་འབོག་དེས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་དང་སུམ་བཅུ་སོང་ཟེར༽དེ་ན་ལོ་ཚིགས་ཀྱི་གོང་ཞིག་སྒྲིག་ན་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་པ་ཐག་ཆོད། རྩོམ་དེའི་ནང་འཁོ་ལོམ་འབོག་དེས་བྱང་ཨ་རི་རྙེད་ནས་ལོ་སུམ་བརྒྱ་དང་སུམ་བཅུ་སོང་བ་ཡིན་ན། འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་འདི་བརྩམས་པའི་ལོ་ནི་༡༩༢༢ལོ་ཡིན་དགོས་ཤིང༌། ཡོངས་གྲགས་སུ་འཁོ་ལོམ་འབོག་གིས་བྱང་ཨ་རི་ནི་༡༤༩༢་ལོ་རྙེད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད། ཡང་ཤོག་གྲངས་༢༩༦སྟེང་ཨེན་ལན་སྟེ་དེང་དུས་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐོར་རྗོད་སྐབས་ཨ་རིའི་རང་བཙན་གྱི་དམག་འཁྲུག་དང༌། ཐོག་མར་ཆར་བྱང་ཨ་རི་འདི་དབྱིན་ཇིའི་མངའ་འོག་ཡིན་ཚུལ་དང༌། དེ་ནས་དམག་དཔོན་ཆེན་མོ་ལྦ་ཤིང་ཐོན་(George Washington-1732- 1799) གྱིས་དབུ་ཁྲིད་ཏེ་ཨ་རི་ལ་རང་བཙན་ཐོན་པ་ཡིན་ཚུལ་དང༌། ༼ཨ་རི་ལ་རང་བཙན་ཐོན་ནས་ད་ཕན༽ཞེས་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་འདི་བརྩམས་པའི་ལོ་ནི་ལོ་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་ཅེས་ལོ་ཚིགས་༡༩༢༢ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད།”\n“བོད་དུ་ནུབ་ཀྱི་མཁས་པ་དང༌། ཡེ་ཤུ་ཆོས་སྤེལ་མཁན་པ། ཚོང་དོན་པ། དམག་དཔོན་སོགས་སླེབས་པའི་ལོ་ཚིགས་བཀོད་འདུག་པ་དང༌།་དེ་དག་གིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆེད་རྩོམ་འདི་༡༩༢༢ཡས་མས་ཤིག་ལ་བརྩམས་པ་གསལ་བོ་བཀོད་འདུག༌།་་དཔེར་ན་ཤོག་གྲངས་༣༠༥་ནང་དུ་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་ཡོ་རོབ་པའི་མི་ཐོག་མ་ནི་བླ་མ་ཨོ་རྡོག་ཨིག་ Franciscan Odoric ཕྱི་ལོ་༡༣༣༢ཙམ་ལ་བོད་དུ་སླེབས་པ་དང༌། མུ་མཐུད་དུ༌ཡེ་ཤུ་ཆོས་སྤེལ་བ་གུར་སྦེད་ John Grueber ཟེར་བ་དང༌། སྡེའུ་སྦེར Albert d’Orville ཟེར་བ་གཉིས་ལྷ་ས་རུ་ཐོན་ནས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ལྔ་བདུན་ཞེས་བརྩམས་པའི་ལོ་ནི་༡༩༡༩ཞེས་༡༩༢༢ལས་ཀྱང་ཉུང་བར་བྱས་འདུག རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡེ་ཤུ་ཆོས་སྤེལ་བ་དེ་གཉིས་༡༦༦༡ལོར་པེ་ཅིན་ནས་ཆས་ཏེ་ཟི་ལིང་བརྒྱུད་ཕྱི་ལོ་ལྷ་ས་རུ་འབྱོར་བ་དང༌། དེ་དུས་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བཙུགས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་མ་གཏོགས་མ་འགོར་བར་བཤད་ཅིང༌། དབྱིན་ཇི་བ་མ་ནིང་ལྷ་ས་ལ་བྱོན་ནས༡༨༡༡ལོ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག་ཅེས་དང་། ”\nགོང་དུ་གླེང་བ་བཞིན། ངེད་གཉིས་ཀྱིས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མིན་ལུགས་མིན་སྟངས་སོགས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དང«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»ལས་དྲངས་པ་ཡིན་པས། སྒྲུབ་བྱེད་གཅིག་པ་ཆགས་པ་རེད། དེ་མིན་ངས་ནི་བོང་རྫིའི་ཚིག་རྐང་གཅིག་ཀྱང་བརྐུས་མེད་ཅེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། མི་སུས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ལ་བལྟས་ནའང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ལགས་མིན་པ་མཁྱེན་ངེས་རེད། དེ་མིན་བོང་རྫིས་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གནད་དོན་ཡ་མཚར་བ་ཞིག་རྙེད་པ་མ་རེད། དངོས་གནས་ཁོ་བརྗོད་གཞི་འདིའི་སྐོར་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་རྙེད་དགོས་པ་རེད། ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་པ་ངོ་མ་དེ་ཡང་འདི་རེད། འོན་ཀྱང་། ཁོས་དེ་ལྕོགས་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁོས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་དགེ་ཆོས་མ་རེད་ཅེས་བཤད་དེ་དགེ་ཆོས་གཙོས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད།\nགྲོགས་པོ་སྐོར་ཞིག་གིས་བོང་རྫི་ལ་ཁ་ཡ་མ་བྱེད་ཅེས་དང་། བོང་རྫི་ལ་གནས་ལུགས་འགྲོ་མི་སྲིད་ཅེས་གསུངས་སོང་ལ། ངས་ཀྱང་ཁ་ཡ་བྱེད་འདོད་མེད་མོད། ང་ཚོས་མི་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུར་གནས་ལུགས་དང་རྒྱུ་མཚན་མ་བཤད་ན་མི་འདི་ལྟ་བུས་ང་ཚོར་ཅི་ཡང་གླེང་རྒྱུ་མེད་པར་འདོད་དེ་སྐྱག་ལངས་ལ་ཤོར་གྱི་མེད་དམ་སྙམ། དེ་བས་ཚེགས་ལ་མ་འཛེམས་པར་སྐད་ཆ་འདི་དག་བྲིས་པ་ཡིན།\nདགོངས་དག སྐད་ཆ་རིང་པོ་ཆགས་སོང་། མཁྱེན་ལྡན་ཚོས་གནས་ཚུལ་འདི་མཁྱེན་པའི་རེ་བ་ཡོད། བོང་རྫིས་ངས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ཕྱེད་ཀ་ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ལས་བསྐྱར་བཤུ་བྱས་འདུག་ཚུལ་བསྒྲགས་པ་རེད། བསྐྱར་བཤུ་བྱས་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གོང་གི་དོན་ཚན་འདི་དག་རེད། འོན་ཀྱང་དོན་ཚན་འདི་དག་ངས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད། བདེན་མིན་གཟིགས་རོགས། ཁ་བྲོ། བཀྲ་ཤིས།\n2017 ལོའི་ཟླ3ཚེས 19 ཉིན། at 19:06\nཉིན་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་བོང་རྫིས་ངས་བྲིས་པའི‘‘«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དང་དེའི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་གླེང་བ།’’ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ཕྱེད་ཀ་ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ལས་བསྐྱར་བཤུ་བྱས་འདུག་ཚུལ་བསྒྲགས་སོང་། ངས་གསལ་བཤད་ཅིག་བྲིས་ཡོད་མོད། སྐད་ཆ་དེ་ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་།\nདེ་བས་འདིར་ཡང་བསྐྱར་གསལ་བཤད་ཅིག་ཞུ་འདོད་བྱུང་། ངས་བོང་རྫིའི་རྩོམ་ཡིག་གི་ཕྱེད་ཀ་བརྐུས་པ་ཕར་ཞོག ཚིག་དུམ་གཅིག་ཀྱང་བརྐུས་མེད། ངས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཡིན་པ་བསྟན་མེད་ཚུལ་བཤད་སྐབས། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དང«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»ལས་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། བོང་རྫིའི་རྩོམ་ཡིག་ལས་ཚིག་རྐང་གཅིག་ཀྱང་བཤུས་མེད། ངས་བྲིས་པའི‘‘རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང་དགེ་ཆོས་ཡིན་པ་བསྟན་མེད’’ཅེས་པའི་ནང་གི་དོན་དག་རེ་ཟུང་སྔར་བོང་རྫིས་བཤད་པ་བདེན་པ་རེད། དོན་དག་དེ་དག་བོང་རྫིས་གསར་དུ་རྙེད་པ་ཞིག་ཀྱང་མ་རེད། སྐད་ཆ་དེ་དག«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དང«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»དུ་འབྱུང་བའི་ཚིག་ཏག་ཏག་རེད། བོང་རྫིས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་ཚིག་དུམ་འགའ་ཚུར་དྲངས་ཏེ«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དུ་རྩོམ་པ་པོ་བོད་མི་མ་རེད་ཅེས་བྲིས་འདུག «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དགེ་ཆོས་ཀྱི་སྔོན་ལ་བྲིས་ཡོད་ཚུལ་བསྟན་འདུག་ཅེས་བཤད་པ་རེད། སྐད་ཆ་དེ་དག་ཁོང་གིས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་གྲུབ་དོན་མ་རེད། སྤྱིར་བཏང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»བཀླགས་མྱོང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ངེད་གཉིས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་གཅིག་མཚུངས་སུ་གྱུར་དགོས་དོན་གསལ་པོར་མཁྱེན་ངེས་རེད།\nའོན་ཀྱང་། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་ཏེ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དེ་བོང་རྫི་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་གྱི་ཡོད། ངས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དེ་བོང་རྫི་རེད་ཅེས་བྲིས་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོས་ང་ནག་པོ་བཟོ་ཐབས་ལ་འབད་པ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ན་ནི་བྱེད་སྟངས་འདི་ཡག་པོ་མ་རེད། ཡང་ཅིག་བཤད་ན། ཁོས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་འདོད་པའི་བརྗོད་གཞི་ཞིག ཡང་ན་ཤེས་འདོད་པའི་བརྗོད་གཞི་ཞིག ད་དུང་ཁོང་གིས་རྔོ་མ་ཐོགས་པའི་བརྗོད་གཞི་ཞིག་ངས་ཐོག་མར་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོས་ང་མ་ཉེས་ཁ་གཡོག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ན་ནི་དྲང་བདེན་མ་རེད། སྤྱིར་བཏང་རང་གིས་མ་ཤེས་པ་ཞིག་མི་གཞན་ཞིག་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཞུ་དགོས་པ་རེད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་བྱས་པར་དེ་ལ་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་པ་འདི་ཡ་རབས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཞིག་མིན་པ་ཤེས་པར་གྱིས།\nམཐར། བོང་རྫིས་ངས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ཕྱེད་ཀ་ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ལས་བསྐྱར་བཤུ་བྱས་འདུག་ཚུལ་བསྒྲགས་པ་རེད། དེས་ན་དོན་གང་ཞིག་བརྐུས་འདུག ཚིག་གང་ཞིག་བརྐུས་འདུག ཚིག་རྐང་འདི་དང་གན་བརྐུས་འདུག་ཅེས་ཁུངས་ལུངས་དང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བཤད་གནང་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་འདུག དེ་མིན་གཞན་གྱིས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་གི་ཕྱེད་ཀ་ངའི་རྩོམ་ཡིག་རེད་ཅེས་དོན་མེད་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ན་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་མ་མཐོང་། སྐད་ཆ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེན་རེད་ལ། ལས་སླ་པོར་གླེང་རྐྱང་ཞིག་ཀྱང་མ་རེད། དེ་བས། ངས་སྐད་ཆ་འདི་སེམས་ལ་ཉར་འདུག་ངེས་ཡིན།\n2017 ལོའི་ཟླ3ཚེས 20 ཉིན། at 07:12\n“དེང་སང་གི་བོད་མི་འགའ་ལ་དངོས་གནས་ངོ་ཚ་ཟེར་པ་དང་བག་ཡོད་ཟེར་པ་ཞིག་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མི་འདུག། སྙན་བཟང་གིས་ང་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྲིས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ལ་ལྟོས་དང་། མི་འདི་ཚོས་རིག་གཞུང་གི་འགྲོ་ཚུལ་སོགས་རྩ་བ་ཉིད་ནས་ཤེས་ཀྱིན་མི་འདུག། ༼༡༽ རིག་གཞུང་གི་འགྲོ་སྟངས་ལྟར་ན། འདི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་ཐོག་དང་པོར་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ལབ་མཁན་ང་རེད། དེ་བས་ནམ་ཡང་འདིའི་སྐོར་གླེང་དུས། བློ་བཟང་ཡོན་ཏན་གྱིས་བཤད་པ་ལྟར་དང་། ཡང་ན་ངའི་ཟིན་ཐོ་མིང་བཀོད་ནས་བཤད་དགོས་བ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། རང་གིས་ཤེས་ཚུལ་དང་རྟོགས་ཚུལ་ནམ་ཡང་བྱེད་ཆོག་གིན་མ་རེད། ལྷག་པར་ཏུ་ངས་དྲངས་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མེད་ན་བརྩི་སྲུང་དང་ངོས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་རེད། སྙན་བཟང་གིས་དེ་ལྟར་བྱས་མི་འདུག།༼༢༽ སྙན་བཟང་གིས་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ། ༼ཀ༽ ‘‘ཁྱེད་བོད་མི་རྣམས་ལ”ཞེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། ༼ཁ༽ གསེར་ཐང་དང་འདི་གཉིས་ཀྱི་མི་ནག་འཕྲོག་པའི་གྲངས་ཀ་བསྡུར་པ།༼ ག༽ འཁོ་ལོམ་འབོག་དང་། ལྦ་ཤིང་ཐོན་སོགས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ཀྱི་གུང་སྒྲིག་ནས་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མིན་པར་སྒྲུབ་པ། ༼ང༽ ཡོ་རོབ་ཀྱི་མི་འགའ་ཤས་བོད་དུ་སླེབས་པའི་ལོ་ཚིགས་དང་གུང་སྒྲིག་ནས་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་བཅས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས། སྙན་བཟང་གིས་རང་གི་ཡིན་ཁུལ་གྱིས་ཚིག་བརྗེ་ནས་བྲིས་པ་དེའོ། ༼༣༽ འདིའི་མིང་དུ་དབྱིན་ཇིའི་plagiarism་ཟེར་ཞིང་། དེ་ནི་གཞན་གྱིས་ཚིག་དང་དོན་བརྐུས་ནས་རང་གིས་ཡིན་ཚུལ་གྱིས་རྐུན་མ་བྱས་པ་དེ་རེད། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འདི་འདྲ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ལམ་སེང་རིག་གཞུང་གི་རིག་གཞུང་གི་ཁྲམ་པར་བརྩིས་ནས་ཐག་གཅོད་ནན་མོ་བྱེད་ཡོང་གིན་རེད་མོད། བོད་མི་ཁ་ཅིག་གིས་ད་དུང་ངོ་ཚ་མེད་པར་ཚུར་ལབ་ཡོང་གིན་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་རེད།”\n2017 ལོའི་ཟླ3ཚེས 18 ཉིན། at 11:53\nགཅན་ཚ་དང་རེབ་གོང་ན་གསར་བརྗེ་བ་དང་རིག་གཞུང་གི་ཁྲམ་པ་མང་ཟེར་བ་ཅིས་མ་བདེན་ནམ། གསར་བརྗེ་བ་ནི་དཔེར་ན། ཞོགས་དུང་ལྟ་བུ་རེད། བོད་ཀྱི་ཆོས་མི་དགོས་འདོར་དགོས་ཟེར་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། དེའི་རྗེས་འཇུག་པ་མར་ཁུ་རྒྱལ་མཚན་རེད། བསང་ཁྲི་བཤིག་པ་རེད། ད་དུང་ཞོགས་དུང་གིས་ཡིན་མདོག་མདོག་གིས་བསང་ཁྲི་བཤིག་རྗེས་ཀྱི་ཁ་བརྡ་ཞེས་པ་ལས་འདི་ལྟར་བཤད་ཡོད། བསང་ཁྲི་བཤིག་ན་སེམས་ཀྱི་བསང་ཁྲི་བཤིག་དགོས་ཟེར། འདིའི་ཡན་གྱི་སྐད་ཆ་འཇིག་པོ་དང་ཚོན་པོ་ཞིག་གང་ན་ཡོད་པ་རེད་དམ། ཁྱོད་ཚོས་ཤོད་དང་། ཉེ་ལམ་ཡང་སྙན་བཟང་གཡུང་དྲུང་གིས་ཁུངས་ལུང་གསལ་བོ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་ལོ་ངོ་དུ་མར་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཉམས་ཞིབ་ཧ་ལས་པ་གནང་ནས་འཛམ་གླིང་ན་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་དག་གི་དྲ་བ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ལ་གསལ་བཤད་གནང་ཡོང་བ་དང་། སྐད་ཆ་བཤད་ཡོང་དུས། ད་སོ་མ་གཉིད་ལས་སད་པ་ལྟར་བྱས་ནས་ཁྲམ་རྟགས་སྟོན་གྱིན་འདུག འདིའི་ཡན་གྱི་ངོ་ཚ་ཞིག་གང་དུའང་མེད། ཤེས་ན་སོམས། ཡང་དགུ་རོང་སྤུན་གྲོལ་ཟེར་བའི་རྩ་མི་ཚང་བ་ཅི་བཤད་འདི་བཤད་མེད་པ་ཞིག་གིས་བོང་རྫི་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་མ་ཐུབ་པར་སྙན་བཟང་གཡུང་དྲུང་དང་ཚངས་དབང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཁུལ་གྱིས་བོང་རྫི་ཕམ་སོང་། ཚངས་དབང་རྒྱལ་ལོ་ཟེར་གྱིན་འདུག འདི་འདྲའི་སྐད་ཆ་བཤད་སྟངས་དང་སེམས་ཀྱི་དྲན་སྟངས་ནི་བྱིས་པ་དག་དང་སེམས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཅིག་ལས་ཅི་ཡང་མ་རེད། གཞན། གཅན་ཚའི་མདོ་རྩ་མེད་པ་དང་གསར་བརྗེ་བ། ཁྲམ་རྟགས་སྟོན་མཁན་འདི་ཚོ་ལ་རིག་གཞུང་བཤད་རྒྱུ་མི་འདུག ཅིག་ཡོད་པ་ནི་གཞན་གྱི་རྩོམ་བརྐུས། རང་གི་ཡིན་ཁུལ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད།\n2017 ལོའི་ཟླ3ཚེས 17 ཉིན། at 18:11\nགཞན་རྩོམ་བརྐུ་བའི་ཁྲམ་པ་དག ད་མཁས་རྟགས་མ་སྟོན་དང་། མཚམས་བཞག་ན་རེད། ཨ་ཁུ་བོང་རྫི་བོད་ལ་མི་ཟད་པའི་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་རེད། དོན་ཞོགས་གཉིས་ཀྱི་གད་སྙིགས་དག་ལ་བལྟས་ནས་སྨྱོ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཁོང་ལྟ་བུ་དཀའ་མོ་རེད། ད་རུང་འཛམ་གླིང་གི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་སོགས་སུ་ཨ་ཁུ་བོང་རྫི་མ་གཏོགས་རིག་གཞུང་གི་དཔྱད་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཁྲམ་པ་ཁྱོད་ཚོ་ཡིན་ནམ། ཡ་མཚར་བ་ལ། ཡིད་སྐྱོ་བ་ལ།\n2017 ལོའི་ཟླ3ཚེས 17 ཉིན། at 18:02\n2017 ལོའི་ཟླ3ཚེས 13 ཉིན། at 12:27\nའདི་དངོས་གནས་རེད།. འབུམ་རམས་པའི་ལག་འཁྱེར་དེ་ཡང་ནོ་མི་ཧན་གྱི་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་གཞན་མིའི་གཡོག་ལས་དང་ལག་འཁྱེར་ཙམ་དུ་དམིགས་ཏེ་བྱས་པ་ཞིག་རེད།. དེ་ཙམ་གྱིས་མཁས་ན་བོད་ན་མཁས་པ་ས་སྟེང་ཁེངས་ཡོད་ལ། ནུབ་བྱང་ཚང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ཆེད་རྩོམ་དག་ཀྱང་ཁོང་གི་དེ་ལས་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་བཟང་།\nཁོང་གིས་དབྱིན་ཇིའི་གཡོག་ལས་བྱས་པ་རེད།. བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཡོ་བཙོང་བྱས་ཏེ། ལག་འཁྱེར་གྱི་མིང་ཙམ་བླངས་པ་རེད་ལ། བོང་རྫི་ངོ་མ་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་རེད།


Khri srong lde'u btsan - Rinchen Terdzö\nPainting by Pema Namdol Thaye Courtesy of Padma Studios\nchos rgyal khri srong lde'u btsan\n[[|Jamyang Khyentse WangchukJamyang Khyentse WangpoJigme LingpaJatang Kuchok Ngaki DorjeJangdak Tashi TopgyalNgawang Lobzang GyatsoDrugu YangwangGuru Chökyi WangchukNgari Paṇchen Pema WangyalNyangral Nyima ÖzerGyalse LhajeRigdzin Tukyi Dorje]]\npad+ma 'byung gnas · Bai ro tsa na\nKhri srong lde'u btsan on the LIB\nKhri srong lde'u btsan on the DNZ\nKhri srong lde'u btsan on the BNW\nName in Gyatsa: ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ (khri srong lde'u btsan)\nPage #s for bio of this person: 368 to 373\nFolio #s for bio of this person: 14a3 to 17a5\n།འདིར་ཁྲི་སྲོང་རྣམ་འཕྲུལ་དབང་པོའི་སྡེས། ཐུགས་སྲས་མི་རྗེ་འབངས་རིགས་ཉེར་ལྔ་ཞེས་གསུངས་པའི། མི་རྗེ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ནི། འཇམ་དཔལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། ས་འོད་བཟང་པོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར། རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནས་རྒྱལ་རབས་བཞི་པ་མེས་ཨག་ཚོམ་དང་རྒྱ་མོ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་ཕྱི་མའི་སྲས་སུ་ཆུ་ཕོ་རྟ་ལོའི་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་ཚེས་བརྒྱད་སྐར་མ་རྒྱལ་ལ་སྐུ་བལྟམས། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་གྱི་བར་དུ་རྒྱལ་ཐབས་གཙོ་བོར་མཛད། དེ་ནས་དམ་པའི་རིགས་སད་དེ་ཐོག་མར་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་བཞེངས་པར་བཞེད་པས་ཆོས་བློན་འགོས་དང་བགྲོས་ཏེ་གཡོའི་ཚུལ་གྱིས་ལས་ཐབས་ཀྱི་གདམས་ཁ་བསྐུར་བ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་པར་གྲོས་འཆམ་ནས་ས་འདུལ་གྱི་ཆེད་བོད་ཀྱི་ཐུབ་དབང་གཉིས་པ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་གདན་དྲངས་ནའང་དགོས་པའི་དབང་གིས་ས་གཞི་མ་ཐུལ་བ་ལྟར་མཛད་ནས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་སྤྱན་དྲངས། བོད་ཁམས་ཀྱི་ནག་ཕྱོགས་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་ཕྱག་རྒྱ་གཉན་པོའི་ཟིལ་འོག་ཏུ་མནན། ཅི་བགྱིའི་འབངས་སུ་རྩིས་ལ་ཕབ། རྡོ་རྗེ་ཕུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གཞི་ལས་སུ་རུང་བར་གནང་། ནམ་མཁར་རྡོ་རྗེའི་གར་མཛད་པའི་གྲིབ་མ་གར་བྱུང་སར་རྩིགས་རྨང་བཏིང་། ཉིན་པར་མི་དང་མཚན་མོ་མི་མ་ཡིན་གྱིས་ལས་བྱས་པས་ལུགས་གསུམ་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ལོ་ལྔའི་ཁོང་དུ་གེགས་མེད་དུ་འབྱོངས། རབ་ཏུ་གནས་པའི་མེ་ཏོག་འཐོར་ཅིང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་བསྟན། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་ལོ་ཙཱ་བ་བཻ་རོ། །སྐ་ཅོག་ཟུང་གདན་དྲངས་ནས་སྒྲ་བསྒྱུར་སློབ་ཏུ་བཅུག་པས་ཚེགས་མེད་པར་མཁྱེན། སྦ་ཡེ་ཤེས་དབང་པོ་སོགས་སད་མི་མི་བདུན་རབ་ཏུ་བྱུང་བཅོལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྲོལ་དང་པོར་གཏོད། རྒྱལ་པོ་མདོ་བཅུ་སོགས་མདོ་རྒྱུད་ཅི་རིགས་པའང་བསྒྱུར། བཻ་རོ་དང་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་སོགས་རྒྱ་གར་དུ་བཏང་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེས་བླངས། ཁྱད་པར་སྐ་ཅོག་རྨ་གསུམ་ཕོ་ཉར་བཏང་ནས་པཎ་ཆེན་བི་མ་ལ་སྤྱན་དྲངས། ལོ་ཆེན་བཻ་རོ་རྒྱལ་མོ་ཚ་རོང་དུ་ཕེབ་པའང་སླར་བྱོན། དེ་ལྟ་བུའི་མཁན་སློབ་བི་མ་ལ་སོགས་པཎ་ཆེན་བརྒྱ་རྩ་ཞལ་འཛོམ། བཻ་རོ་སྐ་ཅོག་སོགས་ཞུས་ཆེན་དང་སྒྱུར་བྱེད་དང་མཆན་བུའི་ལོ་ཙཱ་བ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་མཚམས་སྦྱར་ཏེ་སྡེ་སྣོད་རྒྱུད་སྡེ། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་བཅས་བསྒྱུར་བཤད་འཆད་ཉན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབས་པས་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་དང་ཕྱག་རྗེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཀའ་མའི་ལོ་རྒྱུས་སྦ་བཞེད་སོགས་སུ་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ལ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རིམ་པ་སྟེ་དབང་བསྐུར་མཛད། མན་ངག་ལྟ་བའི་ཕྲེང་བ་བཤད། ཆོས་དང་དྲག་སྔགས་ཀྱི་དཔེ་མང་པོ་རྗེ་ལ་སྦས། ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཐུན་མོང་གི་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མངའ་བདག་རྗེ་འབངས་སོགས་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་བླ་རྫོགས་ཐུགས་གསུམ་དང་། སྒྲུབ་སྡེ་བརྒྱད་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གིས་མཚོན་རྩ་གསུམ་ཆོས་སྲུང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་གདམས་ངག་ལས་ཚོགས་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་བཀའ་བསྩལ་ཅིང་ཕལ་ཆེར་མཆོད་ཡོན་གཉིས་ཀྱིས་བཀའ་བགྲོས་ཏེ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་དགོངས་ནས་ཟབ་གཏེར་དུ་རྒྱས་བཏབ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུའི་བྲག་དམར་ཀེའུ་ཚང་གི་ཕུག་པར་བཀའ་བརྒྱད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་དབང་བསྐུར་གསན་པ་ན། མངའ་བདག་གི་མེ་ཏོག་དབུས་སུ་བབས་པས། གསང་མཚན་ཚངས་པ་ལྷའི་མེ་ཏོག་རྩལ་དུ་གནང་། ཆེ་མཆོག་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་བཀའ་བབས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མི་གཡོ་བར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་སྐྱེས། མཁན་པོ་བོ་དྷི་སཏྭ་ལས་མདོ་ཕྱོགས་གསན་པས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རྟོགས་པ་འཁྲུངས་ནས་བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ་ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། འབུམ་གྱི་ཊཱིཀ་སོགས་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་མཛད། སྤྲུལ་པའི་དམག་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་བཏང་སྟེ་རྒྱ་གར་མཆོད་རྟེན་པདྨ་ཅན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་ལེན་པ་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཞེངས་པར་མཛད་དེ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདི་ནི་བསིལ་ལྡན་ཁ་བའི་ལྗོངས་འདིར་རྒྱལ་བསྟན་ཉིན་བྱེད་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་གཅིག་པུ་པར་གྱུར་པ་དེའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཇམ་པའི་དབྱངས་མི་རྗེའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་རོལ་པ་དེའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་ཕྲིན་ལས་མཐའ་ཡས་པས་བོད་ཁམས་ལ་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་ཟླ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཞིང་ཁམས་གཞན་དུ་གཤེགས་པའི་དུས་སྔ་ཕྱི་མི་འདྲ་བ་མང་ནའང་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ་ལྟར་ན་ལྔ་བཅུ་རྩ་དགུ་ལ་གཤེགས་པར་གསུངས། གང་ལྟར་ཡང་དག་པའི་སྐྱེ་སྲིད་བརྒྱུད་མར་བཟུང་ནས་འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐུ་སྤྲུལ་ཉང་། གསུང་སྤྲུལ་ཆོས་དབང་སྟེ་གཏེར་ཁ་གོང་འོག་གཉིས་དང་། ཐུགས་སྤྲུལ་མངའ་རིའི་པཎ་ཆེན་པདྨ་དབང་རྒྱལ། ཡོན་ཏན་སྤྲུལ་པ་གནས་གསར་བ་མདོ་སྔགས་གླིང་པ་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་ཕྱུག་དང་། དཔལ་བཀྲ་ཤིས་སྟོབས་རྒྱལ། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་རྡོ་རྗེ་ཐོགས་མེད་རྣམས་ཡོངས་གྲགས་དང་། གཞན་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་རེ་རེ་ལའང་བདུན་རེ་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བར་གསུངས། མདོར་ན་གཏེར་འབྱིན་གྱི་གང་ཟག་ཕལ་མོ་ཆེ་མངའ་བདག་ཡབ་སྲས་དང་ལོ་ཆེན་བཻ་རོའི་སྤྲུལ་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་རྣམ་ཐར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་སྣང་ངོ་། །ཆོས་རྒྱལ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྲས་ལ་བཞེད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་འདུག་ཀྱང་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ན། ཆེ་བ་མུ་ཁྲི་བཙད་པོའམ་མུ་ནེ་བཙན་པོ། འབྲིང་པོ་མུ་རུམ་བཙད་པོའམ་ལྷ་སྲས་དམ་འཛིན་རོལ་པ་ཡེ་ཤེས་རྩལ། ཆུང་བ་མུ་ཏིག་བཙད་པོའམ་སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་གསུམ་དུ་ངེས་ཤིང་གསུམ་ཀའང་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའི་ཐུགས་སྲས་སུ་གྱུར་པ་ལས། མུ་ནེའི་རྣམ་འཕྲུལ་འབྲི་གུང་ཆོས་རྒྱལ་རིན་ཆེན་ཕུན་ཚོགས་དང་ཕྱིས་སུ་ཡོངས་དགེ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཡིན་པར་གསུངས། མུ་རུམ་ནི་ལྷ་སྲས་ལོ་ཙཱ་བ་ཞེས་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་མཐར་འོད་དུ་ཡལ་སྐད། གང་ལྟར་ཡང་དེའི་རྣམ་འཕྲུལ་རིག་འཛིན་སངས་རྒྱས་གླིང་པ། ལྷ་བཙུན་སྔོན་མོ། ཞིག་གླིང་འོད་གསལ་སྒྱུ་མ། མཆོག་གྱུར་བདེ་ཆེན་གླིང་པའི་བར་མང་དུ་བྱོན། མུ་ཏིག་བཙད་པོའི་རྣམ་འཕྲུལ་གུ་རུ་ཇོ་ཙེ་སོགས་ཡིན་ལ། མུ་ཏིག་གི་སྲས་ལྔ་བྱུང་བའི་ནང་ནས་རལ་པ་ཅན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱང་ཞིང་གསུང་རབ་རྣམས་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱིས་དག་ཐེར་མཛད། འོན་ཅང་རྡོའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་སོགས་དམ་པའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད། རྒྱལ་སྲས་ལྷ་རྗེའམ་སྔགས་འཆང་མཆོག་གྲུབ་རྒྱལ་པོར་གྲགས་པ་ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོ་གཙུག་ལག་འཛིན་གྱི་རྣམ་འཕྲུལ་དུ་ཨོ་རྒྱན་ཆེན་པོས་ལུང་བསྟན། བཀའ་འདུས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་གཏད་པ་སོགས་ཐུགས་སྲས་ཀྱི་དྭངས་མར་གྱུར། འདི་ཉིད་འགའ་ཞིག་གིས་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་གི་སྐྱེ་བ་དེ་མ་ཐག་པར་ཡང་བཤད། སྐུ་ན་ཕྲ་མོ་ནས་གཤེགས་མོད། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའི་ཐུགས་རྗེ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། སྤྲུལ་པའི་གཏེར་སྟོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་སངས་རྒྱས་བླ་མ། རྒྱ་ལོ་ཙཱ་བ་རྡོ་རྗེ་བཟང་པོ། མང་ཡུལ་ཉི་མ་སེང་གེ་སོགས་ནས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡར་རྗེ་ཨོ་རྒྱན་གླིང་པ་ནས་ཆོས་རྗེ་གླིང་པ་ཡན་སྐྱེ་བ་བཅུ་གཉིས་བར་གཏེར་སྟོན་རྐྱང་པའི་སྐྱེ་བ་བཞེས་ནས། བཅུ་གསུམ་པ་གར་དབང་འཆི་མེད་རྡོ་རྗེ་ལ་བཞེད་པ་དང་། རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་གླིང་པ་ལ་བཞེད་པ་པའང་ཡོད་མོད། རྡོ་རྗེའི་ལུང་གིས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི་གངས་ཅན་མཁས་གྲུབ་ཡོངས་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་བཀའ་བབས་བདུན་གྱི་མངའ་བདག་རྗེ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་པདྨ་མདོ་སྔགས་གླིང་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ\n/'dir khri srong rnam 'phrul dbang po'i sdes/_thugs sras mi rje 'bangs rigs nyer lnga zhes gsungs pa'i/_mi rje khri srong lde'u btsan ni/_'jam dpal rtsa ba'i rgyud las/_sa 'od bzang po zhes lung bstan pa ltar/_rje srong btsan sgam po nas rgyal rabs bzhi pa mes ag tshom dang rgya mo bza' kong jo phyi ma'i sras su chu pho rta lo'i dpyid zla ra ba'i tshes brgyad skar ma rgyal la sku bltams/_dgung lo bcu bdun gyi bar du rgyal thabs gtso bor mdzad/_de nas dam pa'i rigs sad de thog mar gtsug lag khang chen po bzhengs par bzhed pas chos blon 'gos dang bgros te g.yo'i tshul gyis las thabs kyi gdams kha bskur ba na/_thams cad kyis gtsug lag khang brtsigs par gros 'cham nas sa 'dul gyi ched bod kyi thub dbang gnyis pa mkhan chen zhi ba 'tsho gdan drangs na'ang dgos pa'i dbang gis sa gzhi ma thul ba ltar mdzad nas lung bstan pa ltar slob dpon chen po spyan drangs/_bod khams kyi nag phyogs gdug pa can rnams phyag rgya gnyan po'i zil 'og tu mnan/_ci bgyi'i 'bangs su rtsis la phab/_rdo rje phur pa'i dkyil 'khor la brten nas sa gzhi las su rung bar gnang /_nam mkhar rdo rje'i gar mdzad pa'i grib ma gar byung sar rtsigs rmang bting /_nyin par mi dang mtshan mo mi ma yin gyis las byas pas lugs gsum mi 'gyur lhun gyis grub pa'i gtsug lag khang rten dang brten par bcas pa lo lnga'i khong du gegs med du 'byongs/_rab tu gnas pa'i me tog 'thor cing rdzu 'phrul gyi mthu chen po bstan/_slob dpon chen pos lung bstan pa ltar lo tsA ba bai ro/_/ska cog zung gdan drangs nas sgra bsgyur slob tu bcug pas tshegs med par mkhyen/_sba ye shes dbang po sogs sad mi mi bdun rab tu byung bcol nas sangs rgyas kyi bstan pa'i srol dang por gtod/_rgyal po mdo bcu sogs mdo rgyud ci rigs pa'ang bsgyur/_bai ro dang nam mkha'i snying po sogs rgya gar du btang nas chos kyi skyes blangs/_khyad par ska cog rma gsum pho nyar btang nas paN chen bi ma la spyan drangs/_lo chen bai ro rgyal mo tsha rong du pheb pa'ang slar byon/_de lta bu'i mkhan slob bi ma la sogs paN chen brgya rtsa zhal 'dzom/_bai ro ska cog sogs zhus chen dang sgyur byed dang mchan bu'i lo tsA ba brgya rtsa brgyad mtshams sbyar te sde snod rgyud sde/_dgongs 'grel gyi bstan bcos bcas bsgyur bshad 'chad nyan gyis gtan la phabs pas bod du sangs rgyas kyi bstan pa yongs su rdzogs par mdzad pa'i bka' drin dang phyag rjes bsam gyis mi khyab/_bye brag tu bka' ma'i lo rgyus sba bzhed sogs su rgyal blon rnams la dpal gsang ba 'dus pa'i rim pa ste dbang bskur mdzad/_man ngag lta ba'i phreng ba bshad/_chos dang drag sngags kyi dpe mang po rje la sbas/_zhes pa tsam las mi 'byung ba ni thun mong gi gdul bya'i snang ngor de ltar yin mod/_thun mong ma yin pa mnga' bdag rje 'bangs sogs skal ldan rnams la bla rdzogs thugs gsum dang /_sgrub sde brgyad spyi bye brag gis mtshon rtsa gsum chos srung rab 'byams kyi rgyud dang gdams ngag las tshogs sogs mtha' yas pa bka' bstsal cing phal cher mchod yon gnyis kyis bka' bgros te ma 'ongs pa'i dus la dgongs nas zab gter du rgyas btab/_bye brag tu bsam yas mchims phu'i brag dmar ke'u tshang gi phug par bka' brgyad bde gshegs 'dus pa'i dkyil 'khor chen por dbang bskur gsan pa na/_mnga' bdag gi me tog dbus su babs pas/_gsang mtshan tshangs pa lha'i me tog rtsal du gnang /_che mchog bde gshegs 'dus pa'i bka' babs te/_ting nge 'dzin las mi g.yo bar lhun grub kyi dgongs pa skyes/_mkhan po bo d+hi satwa las mdo phyogs gsan pas sher phyin gyi rtogs pa 'khrungs nas bka' yang dag pa'i tshad ma zhes pa'i bstan bcos dang /_'bum gyi TIka sogs bstan bcos mang po mdzad/_sprul pa'i dmag bye ba phrag bcu gnyis btang ste rgya gar mchod rten pad+ma can nas de bzhin gshegs pa'i ring bsrel len pa dang /_gtsug lag khang brgya rtsa brgyad bzhengs par mdzad de/_chos kyi rgyal po 'di ni bsil ldan kha ba'i ljongs 'dir rgyal bstan nyin byed 'dren pa'i shing rta gcig pu par gyur pa de'o/_/de lta bu'i 'jam pa'i dbyangs mi rje'i tshul du rnam par rol pa de'i thugs bskyed dang phrin las mtha' yas pas bod khams la bka' drin mtshungs zla med pa de nyid zhing khams gzhan du gshegs pa'i dus snga phyi mi 'dra ba mang na'ang rnam thar chen mo ltar na lnga bcu rtsa dgu la gshegs par gsungs/_gang ltar yang dag pa'i skye srid brgyud mar bzung nas 'bras bu mthar phyin pa'i sku sprul nyang /_gsung sprul chos dbang ste gter kha gong 'og gnyis dang /_thugs sprul mnga' ri'i paN chen pad+ma dbang rgyal/_yon tan sprul pa gnas gsar ba mdo sngags gling pa mkhyen brtse'i dbang phyug dang /_dpal bkra shis stobs rgyal/_phrin las kyi sprul pa rgyal dbang lnga pa rdo rje thogs med rnams yongs grags dang /_gzhan yang sku gsung thugs yon tan phrin las re re la'ang bdun re sogs mtha' yas pa 'byung bar gsungs/_mdor na gter 'byin gyi gang zag phal mo che mnga' bdag yab sras dang lo chen bai ro'i sprul par zhal gyis bzhes pas rnam thar bsam gyis mi khyab pa'i bdag nyid can du snang ngo /_/chos rgyal 'di nyid kyi sras la bzhed srol mi 'dra ba mang du 'dug kyang yongs grags ltar na/_che ba mu khri btsad po'am mu ne btsan po/_'bring po mu rum btsad po'am lha sras dam 'dzin rol pa ye shes rtsal/_chung ba mu tig btsad po'am sad na legs mjing yon gsum du nges shing gsum ka'ang slob dpon chen po'i thugs sras su gyur pa las/_mu ne'i rnam 'phrul 'bri gung chos rgyal rin chen phun tshogs dang phyis su yongs dge mi 'gyur rdo rje sogs yin par gsungs/_mu rum ni lha sras lo tsA ba zhes mkhas grub gnyis ldan mthar 'od du yal skad/_gang ltar yang de'i rnam 'phrul rig 'dzin sangs rgyas gling pa/_lha btsun sngon mo/_zhig gling 'od gsal sgyu ma/_mchog gyur bde chen gling pa'i bar mang du byon/_mu tig btsad po'i rnam 'phrul gu ru jo tse sogs yin la/_mu tig gi sras lnga byung ba'i nang nas ral pa can gyis chos kyi rgyal srid bskyang zhing gsung rab rnams skad gsar bcad kyis dag ther mdzad/_'on cang rdo'i lha khang bzhengs pa sogs dam pa'i chos shin tu dar zhing rgyas par mdzad/_rgyal sras lha rje'am sngags 'chang mchog grub rgyal por grags pa za hor rgyal po gtsug lag 'dzin gyi rnam 'phrul du o rgyan chen pos lung bstan/_bka' 'dus chos kyi rgya mtsho gtad pa sogs thugs sras kyi dwangs mar gyur/_'di nyid 'ga' zhig gis chos rgyal khri srong gi skye ba de ma thag par yang bshad/_sku na phra mo nas gshegs mod/_slob dpon chen po'i thugs rje rmad du byung ba la brten nas/_sprul pa'i gter ston thams cad kyi thog ma sangs rgyas bla ma/_rgya lo tsA ba rdo rje bzang po/_mang yul nyi ma seng ge sogs nas gtso bor gyur pa yar rje o rgyan gling pa nas chos rje gling pa yan skye ba bcu gnyis bar gter ston rkyang pa'i skye ba bzhes nas/_bcu gsum pa gar dbang 'chi med rdo rje la bzhed pa dang /_rig 'dzin 'jigs med gling pa la bzhed pa pa'ang yod mod/_rdo rje'i lung gis gsal bar bstan pa ni gangs can mkhas grub yongs kyi gtsug rgyan bka' babs bdun gyi mnga' bdag rje bla ma rin po che pad+ma mdo sngags gling pa nyid du nges pa'o\nཆོས་རྒྱལ་ཚངས་པ་ལྷའི་མེ་ཏོག་གི་བླ་སྒྲུབ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱས་པའི་བརྒྱུད་འདེབས་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་དགའ་སྟོན་ (Vol. 11, Text 32)\nའཇམ་པའི་དབྱངས་དངོས་ཆོས་རྒྱལ་ཚངས་པ་ལྷའི་མེ་ཏོག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱས་པ་ (Vol. 11, Text 33)\nའཇམ་པའི་དབྱངས་དངོས་ཆོས་རྒྱལ་ཚངས་པ་ལྷའི་མེ་ཏོག་གི་བྱིན་རླབས་དབང་གི་ཆོ་ག་བདུད་རྩིའི་སྤྲིན་ཆེན་ (Vol. 11, Text 34)\nའཇམ་པའི་དབྱངས་དངོས་ཆོས་རྒྱལ་ཚངས་པ་ལྷའི་མེ་ཏོག་གི་བྱིན་རླབས་དབང་གི་ཆོ་ག་བདུད་རྩིའི་སྤྲིན་ཆེན་གྱི་མཚམས་སྦྱོར་ (Vol. 11, Text 35)\nབཀའ་བརྒྱད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཆུང་བའི་མདངས་སྐོང་ (Vol. 14, Text 22)\nསློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་མཛད་པའི་མ་ཎིའི་ལས་ཚོགས་ (Vol. 21, Text 34)\nདཔལ་རྟ་མགྲིན་བདེ་གཤེགས་ནུས་མཐུ་དྲིལ་བའི་དྲག་སྔགས་གཅོད་བྱེད་སྤུ་གྲིའི་མན་ངག་གསལ་བྱེད་སྒྲོན་མེ་ (Vol. 25, Text 37)\nཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་ལས་མངོན་ཤེས་མཁའ་འགྲོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ (Vol. 42, Text 60)\nབྱང་གཏེར་ཐུགས་སྒྲུབ་ལས། ལས་ཀྱི་བྱ་ཁྱུང་ནག་པོའི་ཆོས་སྐོར་ (Vol. 46, Text 24)\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Khri_srong_lde%27u_btsan&oldid=118708"\nThis page was last edited on 29 March 2018, at 00:50.