Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Apokalis 8\nBali -le 'bla 'fluba -yrɩvɛ 'sɔravlizan cɛɛn\n1 Zɩ Bali -le 'bla 'fluba -yrɩvɛ 'sɔravlizan cɛɛn bɛ, ɛn laji -tɔ flɩɩ. E 'mɔn fɔɔnɔn. E bɔa 'lɛri -bu -a.\n2 "Bɛ -sru ɛn Bali -le 'pasianɔn nɛn laji bɛ, an o 'sɔravli 'yɩ 'o 'tɔdɩ Bali 'lɛ. Bali 'bei 'sɔravli "nɔn -wlɛ.\n3 Ɛn Bali -le 'pasianɔn nɛn laji bɛ -a pee -ta -tɔlɛ Bali -pan "davɛ "srɔn. Fɛ -tʋ a -yrɔ, e ya 'e drɛdɩ -siga -a. Fɛ zɩɛ -a -ji nɛn o -laziglɔ 'tɛ 'ble Bali lɛ. Bali -laziglɔ "kaga "nɔn -yrɛ, 'nan -e 'e baa Bali -le minnun -le Bali trʋ 'badɩ -a. -A pɛɛnɔn zɩɛ, yaa 'tɛ blɩ Bali -pan "davɛ nɛn 'e drɛdɩ -siga -a, ɛn e ya 'e -trɔadɩ Bali -le mingɔnnɛn pɛin 'lɛ bɛ -a da. 4 -A -koei wluan -yrɔ, te e -ko Bali va zia 'o 'vale Bali -le minnun -le Bali trʋ 'badɩ -a. 5 "Bɛ -sru ɛn Bali -le 'pasiazan zɩɛ e fɛ nɛn o -laziglɔ 'tɛ 'ble -ji bɛ -a 'si, ɛn e 'tɛ nɛn Bali -pan "davɛ da bɛ -a -sɛn -ji. -A -nan nɛn yaa tuʋ 'trɛda. Zɩ yaa tuʋ bɛ, ɛn laa -paan 'wɩdɩ 'sia, te laa 'e 'wlei -wlei -fɔa, te 'trɛ 'nyɔɔnman.\n-Te 'bei -tʋ wɩɩ bɛ 'wɩ a -a -sru\n6 Bali -le 'pasianɔn nɛn 'bei 'sɔravli "a -wlɔ "bɛ, 'o 'man wʋʋ 'nan -e 'o 'fɛn.\n7 -A tɛdɛ -a fɛɛn, ɛn lalo 'lee 'tɛ nyin -srandɩ 'sia 'trɛda. O ya 'e baadɩ nyɛn -a. -Te o 'trɛ cɛɛn 'e cin man yaaga bɛ, -a 'fʋɩ 'tʋ nɛn yaa 'tɛ blɩ "fo 'o 'vale 'e 'ta yibanun 'lee 'e 'ta lunun pɛɛnɔn 'a.\n8 -A "flizan -a fɛɛn, ɛn pɔn -dan tʋ nɛn e drɛ 'tɛ 'a "fo "bɛ, e -kʋ -tɛlɛ jemie -va. -Te o jemie cɛɛn 'e cin man yaaga bɛ, -a 'fʋɩ 'tʋ nɛn yaa drɛ nyɛn -a "fo. 9 -Winun pɛɛnɔn nɛn jemie -va bɛ, -te o cɛɛn 'e cin man yaaga bɛ, -a 'pa 'tʋ nɛn yaa -nan -nyan "fo. 'Wɩ zɩɛ -yɛɛ drɛ -klʋ -dandannun pɛɛnɔn nɛn jemie da bɛ -wee vɛ -a "nyian.\n10 -A yaagazan -a fɛɛn, ɛn mlɛn crɛn -dan tʋ 'si laji 'e -tria te 'e -ble "le 'nan srɔan -le 'wɩ 'zʋ. 'Yi ba pɛɛnɔn nɛn 'trɛda bɛ 'lee 'yi ku pɛɛnɔn nɛn 'trɛda bɛ, -te waa cɛɛn 'e cin man yaaga bɛ, -a 'fʋɩ 'tʋ -va nɛn e -tɛ. 11 Mlɛn crɛn zɩɛ -a 'tɔ nɛn 'yile nyrannyran. Kɔɔ 'yi pɛɛnɔn zɩɛ yaa lila nyrannyran, ɛn minnun nɛn waa mlin bɛ o kaa.\n12 -A sinjɛnzan -a fɛɛn, 'nun tɔɔn ɛn yidɛ 'le 'bidɩ -ta "tra. Kɔɔ yidɛ 'le 'bidɩ -le 'plɛblɛ cɛɛn 'e cin man yaaga, ɛn -a 'fʋɩ 'tʋ 'si "va. 'Wɩ 'tʋwli zɩɛ, -yɛɛ drɛ mlɛn 'lee mlɛn crɛnnun pɛɛnɔn lɛ. Zɩ 'wɩ zɩɛ e drɛ bɛ, klun -le tiidii 'pa "da ɛn yidɛa drɛ "le klun "ta -tɔala.\n13 'An yiɛ 'tɔ ɛn an kɔɛbo 'yɩ te 'e -cia 'wɩdɩ -a laji 'plɛblɛ. Yaa ve 'nan: «'Trɛdanɔn, 'wɩ "ta bɔa 'ka man! 'Trɛdanɔn, 'wɩ "ta bɔa 'ka man! 'Wɩ "ta bɔa 'ka man, kɔɔ Bali -le 'pasianɔn yaaga "ta -daa 'wee 'beinun 'fɛnlɛ.»


Biblu’n nun ndɛ: Salomɔn, famiɛn ngwlɛlɛfuɛ’n - Zoova i lalofuɛ’m be ɛntɛnɛti adrɛsi nga sran ngba si i’n\nKƐ SALOMƆN yó famiɛn’n nn ɔ te yo gbanflɛn kan. Kɛ m’ɔ klo Zoova ti’n, ɔ fali afɔtuɛ kpa nga i si Davidi mɛnnin i’n su. Zoova klo Salomɔn sa. I sɔ ti’n, le kun kɔnguɛ ɔ seli Salomɔn lafilɛ nun kɛ: ‘?Salomɔn, ngue like yɛ a klo kɛ n fa man wɔ?’\nSalomɔn tɛli i su kɛ: ‘Zoova min Ɲanmiɛn, n te yo bakan, n siman mɛn sie. I sɔ ti’n man min ngwlɛlɛ nga n ko fa n ko sie ɔ nvle’n i kɛ ɔ nin i fata’n sa.’\nLike nga Salomɔn srɛli’n, ɔ yoli Zoova i fɛ. I ti’n Zoova waan: ‘Kɛ mɔ w’a usaman nguan tɛnndɛn, annzɛ aɲanbeun, mɔ ngwlɛlɛ yɛ a usali ti’n, i ti ń wá mán wɔ ngwlɛlɛ nga sran fi nin a ɲɛnmɛn i’n annzɛ kusu sran fi su ɲɛnmɛn i le’n. Yɛ like nga w’a usaman’n, ń fá úka su, aɲanbeun nin aɲrunɲan.’\nKɛ ɔ yoli sɔ’n, w’a cɛman kpɛkun bla nɲɔn be fali ndɛ kekle kun bali Salomɔn ja su. Kun waan: ‘Nannan, e nin bla nga e la sua kunngba nun. N wuli ba yasua kun, i le nsan su’n, i kusu wa wuli ba yasua kun. I sin’n, le kun kɔnguɛ i wa liɛ’n wuli. Kpɛkun kɛ mɔ ń láfi’n, ɔ fɛli i wa fuɛn’n fa lɛ i min klun kpɛkun ɔ fali min wa liɛ’n. Nglɛmun kɛ ń jáso ń nían ɔn, ba fuɛn’n yɛ. N niɛnnin i siin, n wunnin kɛ nán min wa’n niɔn.’\nBla kun’n waan: ‘Ato ɔ! Min wa liɛ’n yɛ i ɲin o su ɔ, yɛ i liɛ’n yɛ ɔ wuli ɔ.’ Yɛ bla klikli’n waan: ‘Cɛcɛ, ɔ wa liɛ’n yɛ ɔ wuli ɔ, min liɛ’n yɛ i ɲin o su ɔ.’ Kɛ bla’m be sili akplowa kɛ nga sa. ?Salomɔn yó i sɛ?\nƆ sunmannin sran kɛ be blɛ i tokofi, kpɛkun kɛ be fa blɛli i’n, i waan: ‘Amun kpɛ ba nga i ɲin o su nun nɲɔn, naan amun man bla kun sin kun, bla kun sin kun.’\nBla nga i liɛ yɛle ba’n kpannin kɛ: ‘Cɛcɛ! Yaci, nán be kun ba’n. Amun fa mɛn i.’ Sanngɛ bla kun’n liɛ’n, i waan: ‘Nán amun fa man e wie fi. Maan be kpɛ i nun!’\nYɛ famiɛn mɛn i nɛn’n su ɔ. I waan: ‘Nán amun kun ba’n, amun fa man bla klikli’n. I yɛ ɔ ti ba’n i nin’n niɔn.’ Salomɔn si kɛ bla nga ɔ ti ba’n i nin’n, ɔ klo i wa’n dan, ɔ maan i ti’n kɛ ɔ ko yo naan ba’n w’a wuman’n ti, i klun ufue su i waan be fa man bla kunfuɛ’n. Kɛ nvlefuɛ’m be tili wafa nga Salomɔn fa kpɛli ndɛ sɔ nun’n, ɔ yoli be fɛ afin be wunnin kɛ b’a ɲan famiɛn ngwlɛlɛfuɛ kun.\nBlɛ nga Salomɔn dili famiɛn’n, Ɲanmiɛn yrali nvlefuɛ’m be su, be asiɛ’n yoli like ye kpa. Be ɲannin aliɛ kpa kɛ ble nin ɔrzu nin figie mun sa, ɔ nin aliɛ wie mun ekun. Be wlali tralɛ kpakpa mun, kpɛkun be lali sua kpakpa’m be nun. Ninnge kpakpa nga be ɲannin be’n, be boboli be kwlaa be su.\n1 Famiɛn Mun 3:3-28; 5:9-14.\n?Ngue sa yɛ Zoova usali Salomɔn ɔn, yɛ wafa sɛ yɛ Salomɔn tɛli i su ɔ?\n?Kɛ mɔ Zoova i klun jɔli Salomɔn i srɛlɛ’n su’n ti’n, ngue yɛ Zoova yoli ɔ?\n?Ngue ndɛ kekle yɛ bla nɲɔn be fa ɔli Salomɔn ja su ɔ?\n?Kɛ nga amun fa wun i desɛn’n su lɛ sa’n, wafa sɛ yɛ Salomɔn siesieli ndɛ’n niɔn?\n?Salomɔn i famiɛn dilɛ blɛ’n yoli wafa sɛ, yɛ ngue ti ɔ?\nKanngan 1 Famiɛn Mun 3:3-28 nun.\n?Kɛ nga Salomɔn fa tu i klun kɛnnin i 1 Famiɛn Mun 3:7 nun sa’n, ngue yɛ Salomɔn i ajalɛ’n kwla kle be nga be le junman Ɲanmiɛn i anuannzɛ’n nun ɔn? (Jue. 119:105; Nya. 3:5, 6)\n?Wafa sɛ yɛ Salomɔn i srɛlɛ’n, ɔ ti ninnge nga ɔ fata kɛ e srɛ be ti’n, i su ajalɛ kpa ɔ? (1 Fam. 3:9, 11; Nya. 30:8, 9; 1 Zan 5:14)\n?Wafa sɛ yɛ jɔlɛ nga Salomɔn dili mannin bla nɲɔn mun’n, ɔ kwla uka e naan y’a lafi Zezi Klist m’ɔ ti Salomɔn Dan’n, i famiɛn dilɛ’n nga ɔ́ bá e ɲrun lɔ’n su ɔ? (1 Fam. 3:28; Eza. 9:5, 6; 11:2-4)\nKanngan 1 Famiɛn Mun 5:23-29 nun.\n?Kɛ Salomɔn srɛli Zoova kɛ ɔ mɛn i ngwlɛlɛ’n, wafa sɛ yɛ Zoova tɛli i su ɔ? (1 Fam. 5:23)\n?Kɛ e wun wafa nga sran’m be miannin be ɲin naan b’a ko tie Salomɔn i ngwlɛlɛ’n, wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ e bu Ɲanmiɛn Ndɛ’n i nun like suanlɛ’n niɔn? (1 Fam. 5:23, 29; Zan 17:3; 2 Tim. 3:16)


Ɲanmiɛn yia sran mun kɛ be wa di like | Wafa nga Zezi nantili’n\nBE WUN ASE KANLƐ’N I SU AFƆTUƐ\nBE NGA BE YIALI BE’N BE ƝINFU B’A ƆMAN\nZezi yoli bian ng’ɔ wlawlali’n i juejue, yɛ ɔ te o Farizifuɛ’n i awlo lɔ. Zezi wunnin kɛ be nga be yiali be kɛ be wa di like’n, be trantrannin tranwlɛ kpakpa’m be nun. I sɔ’n ti’n, ɔ kannin ndɛ kun ɲanndra nun kleli be naan be wun i wlɛ kɛ be wun ase kanlɛ’n ti cinnjin.\nZezi seli kɛ: “Sɛ sran kun yia wɔ aja kun bo’n, nán tran tranwlɛ kpafuɛ’n nun. Atrɛkpa’n, ɔ yiali sran kun m’ɔ le ɲrun tra wɔ’n wie. Kɛ ɔ ko yo sɔ’n, sran ng’ɔ yiali amun sran nɲɔn’n, ɔ́ bá wá sé wɔ kɛ: ‘Jaso ɔ bia’n su man bian nga.’ Kpɛkun kɛ á kó trán siɛn lɔ’n, á wún ɲannzuɛn.”—Liki 14:8, 9.\nZezi seli ekun kɛ: “Kɛ be yia wɔ’n, tran siɛn lɔ. I liɛ’n, sɛ sran ng’ɔ yiali wɔ’n ba’n, ɔ́ sé wɔ kɛ: ‘Janvuɛ, ko tran be ɲrun lɔ.’ Ɔ maan á ɲán ɲrun be nga be yiali be’n, be kwlaa be ɲrun.” Sran ng’ɔ yo sɔ’n, ɔ kle kɛ i ɲin yi sran. Sanngɛ nɛ́n i ngba-ɔ. Afin Zezi guali su kɛ: “Sran kwlaa ng’ɔ yo i wun dandan’n, bé kɛ́n i ase, yɛ sran ng’ɔ kɛn i wun ase’n, bé mɛ́n i su.” (Liki 14:10, 11) I lɛ nun’n, Zezi su wlɛ i ndɛ tiefuɛ’m be fanngan kɛ be kan be wun ase.\nI sin’n, Zezi kannin ndɛ kun kleli Farizifuɛ’n ng’ɔ yiɛli i’n. Ɔ kleli i sran wafa ng’ɔ fata kɛ ɔ yia be naan Ɲanmiɛn i klun w’a jɔ i wun’n. Ɔ seli i kɛ: “Sɛ ɔ waan á yía sran kɛ ɔ wa di like wia nun annzɛ nnɔsua’n, nán yia ɔ janvuɛ, annzɛ ɔ niaan, annzɛ ɔ osufuɛ, annzɛ ɔ mantanfuɛ nga be ti sikafuɛ’n. Sɛ a yo sɔ’n, bé yía wɔ wie. Kpɛkun ɔ ti kɛ b’a yi b’a man wɔ sa. Sanngɛ sɛ á dí cɛn’n, yia yalɛfuɛ mun nin be nga be sa annzɛ be ja yo be ya’n nin bubuwafuɛ mun, yɛ aɲinsifuɛ mun. Sɛ a yo sɔ’n, á dí aklunjuɛ. Afin be liɛ’n, be leman wie naan b’a yo i wunsu b’a man wɔ. Sanngɛ sran kpa’m be cɛnlɛ blɛ’n nun yɛ bé yí ɔ liɛ’n bé mán wɔ-ɔ.”—Liki 14:12-14.\nSɛ e yia e janvuɛ annzɛ e osufuɛ annzɛ e mantanfuɛ mun kɛ be wa di like’n, i sɔ’n timan tɛ. Zezi kusu w’a seman kɛ nán e yia be. Sanngɛ i waan e yia be nga be leman wie’n, naan sɛ e yo sɔ’n Ɲanmiɛn yrá e su. Be nun wie mun yɛle yalɛfuɛ mun nin bubuwafuɛ mun nin aɲinsifuɛ mun. Zezi seli sran ng’ɔ yiɛli i’n kɛ: “Sran kpa’m be cɛnlɛ blɛ’n nun yɛ bé yí ɔ liɛ’n bé mán wɔ-ɔ.” Kɛ Zezi seli sɔ’n, sran kun mɔ be yiɛli i wie’n guali su kɛ: “Sran ng’ɔ di like Ɲanmiɛn i Famiɛn diwlɛ’n nun lɔ’n, i liɛ su ti ye.” (Liki 14:15) Bian sɔ’n wunnin i wlɛ kɛ nán sran ngba yɛ be kwla yiɛ i Ɲanmiɛn i Famiɛn diwlɛ’n nun lɔ-ɔ. Sanngɛ Zezi kleli kɛ sran ngba wunmɛn i wlɛ sɔ.\nZezi seli kɛ: “Bian kun tɔnnin aliɛ kpanngban kpa. Kpɛkun ɔ yiali sran kpanngban. [...] Ɔ sunmɛnnin i sran’n kɛ ɔ ko se be ng’ɔ yiali be’n, be kɛ: ‘Amun bla. Afin b’a wie yo.’ Sanngɛ be kwlaa be waan be su kwlá kɔman. Be nun klikli’n seli i kɛ: ‘N toli fie kun, ɔ fata kɛ n wɔ n ko nian. Yaci, n su kwlá kɔman wie.’ Uflɛ seli kɛ: ‘N toli nannin blu, n su ko nian be. Yaci, n su kwlá kɔman wie.’ Kun ekun seli kɛ: ‘N jali bla ɔ nin-a cɛman. I sɔ’n ti’n, n su kwlá kɔman wie.’”—Liki 14:16-20.\nBe nga be yiali be mɔ b’a ɔman’n, be ndɛ yoman fɛ. Afin sɛ ɔ wie fie-o annzɛ nannin-o, be dun mmua be niɛn i kwlaa naan b’a to. Ɔ maan sɛ sran sɔ’m be dun mmua toli’n, ɔ timan cinnjin kɛ be ko nian be ekun. Sran’n i nsan su nga Zezi kɛnnin i ndɛ’n i liɛ’n, nán blɛ li yɛ ɔ su siesie i wun naan ɔ́ já bla-ɔ. Sanngɛ w’a ja bla w’a wie. Ɔ maan nɛ́n i sɔ ti yɛ ɔ kwlá kɔman-ɔn. Junman difuɛ’n ko kɛnnin i kwlaa sɔ’n kleli i min’n. I min’n fali ya dan kpa naan w’a se i kɛ:\n“Kɔ klɔ’n nun akpɔ nin i nun atin’m be su ndɛndɛ, naan flɛ yalɛfuɛ mun nin be nga be sa annzɛ be ja yo be ya’n, ɔ nin bubuwafuɛ mun naan be bla.” Junman difuɛ’n niannin su yoli i sɛsɛsɛ, sanngɛ tranwlɛ wie ekun te o lɛ. Yɛ junman difuɛ’n i min’n seli i kɛ: “Kɔ atin dandan mun nin atin kanngan’m be su. Mian be naan be bla, maan min sua’n yi. Afin ń kán klé wɔ kɛ, be nga n yiali be i klikli’n nun’n, be nun wie fi su diman min aliɛ nga wie.”—Liki 14:21-24.\nNdɛ sɔ’n kle kɛ Ɲanmiɛn Zoova seli Zezi kɛ ɔ yiayia sran wie mun naan be ko di famiɛn ɲanmiɛn su lɔ. Sran akpasua klikli nga be yiali be’n, yɛle Zuifu mun. Yɛ Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn mun yɛ be dun mmua be nun-ɔn. Kɛ Zezi dí Ɲanmiɛn junman’n, be nun sunman b’a sɔmɛn i nun klanman. Sanngɛ be wa yiali sran uflɛ wie mun ekun. Be yɛ be ti sran akpasua nɲɔn su’n niɔn. Sran sɔ mun yɛle Zuifu nga sran’m be buman be wie’n, ɔ nin be nga be timan Zuifu mɔ siɛn’n be su su Ɲanmiɛn kɛ be sa wie’n. I sin’n, be wa yiali sran akpasua nsan su’n. Be yɛle be nga Zuifu’m be bu i kɛ be ti fiɛn Ɲanmiɛn ɲrun’n.—Sa Nga Be Yoli’n 10:28-48.\nBe nga Farizifuɛ’n yiali be’n, be nun kun seli kɛ: “Sran ng’ɔ di like Ɲanmiɛn i Famiɛn diwlɛ’n nun lɔ’n, i liɛ su ti ye.” Ndɛ sɔ’n kle kɛ Zezi i ndɛ’n ti nanwlɛ.\n?Ndɛ benin yɛ Zezi kannin naan sran’m be wun i wlɛ kɛ be wun ase kanlɛ’n ti cinnjin-ɔn?\n?Sɛ sran kun waan ɔ́ yía sran naan Ɲanmiɛn i klun jɔ i wun’n, wan mun yɛ ɔ fata kɛ ɔ yia be-ɔ? ?Ngue yɛ Ɲanmiɛn yó mán sran sɔ’n niɔn?\n?Ngue ti yɛ Zezi fali sunnzun ase sɔ’n niɔn?


Matie 17 YRENT - Yi 'shɛɛdʋ, "bɛ -sru ɛn Zozi 'kʋ pɔn - Bible Search\nMatie 16 Matie 18\n1Yi 'shɛɛdʋ, "bɛ -sru ɛn Zozi 'kʋ pɔn loulou "tʋ da 'o 'vale Piɛri 'lee Zaji 'lee 'e "bʋɩ Zan -a. 2Zozi 'kɔlɛ lila o yiɛ man. -A yra 'bidɩ 'sia "le yidɛ 'le 'wɩ 'zʋ, ɛn -yee sɔ drɛ 'fuvu 'yrɩyrɩ. 3Ɛn o Moizi 'lee Eli 'yɩ -a "srɔn, te o -sɛɛ "wo 'o 'vale Zozi 'a.\n4-A -nan nɛn Piɛri -a 'vɩ Zozi lɛ 'nan: «Minsan, e drɛ 'wɩ "yi "a ɛn -kaa ta 'gʋ. -Te 'i wɩɩ "man "bɛ, an segle pannɛn yaaga -tɔa. -A -tʋ -kɔan 'yie vɛ, -a -tʋ -kɔan Moizi -le vɛ, ɛn -a -tʋ -kɔan Eli -le vɛ -a.»\n5E -fʋ 'wɩ zɩɛ -a tin 'banan, ɛn "lolu -koei "nɛn e ya 'fuvu 'yrɩyrɩ bɛ, e -trɔa o da. -A -nan nɛn wei -tʋ wɩɩ "lolu -koei zɩɛ -a va. Yaa 'vɩ 'nan: «Min 'labɛ, e ya 'an 'pɩ nɛn maan ye "yi "bɛ -a. E ya 'an 'bli 'pa "da "nɛn -a. 'Ka "trɔɛn "tɔ -a wei lɛ!»\n6Zɩ -a -srunɔn wei zɩɛ -a 'man bɛ, "klan -sɛn o ji, o tɛɛla 'o 'kɔlɛnɛn, ɛn 'o yra blula. 7'Pian Zozi pli o man, e klɛ o man, ɛn e -wlɛ 'nan: «Te 'ka "klan dɩ! 'Ka 'wluan lou!» 8-A -nan nɛn 'o 'wulo wluan lou, ɛn o Zozi 'yɩ 'e 'saza.\n9Zɩ o ya 'sinan pɔn da -e 'o -sɔɔn "ji "bɛ, ɛn e 'wɩ 'pla 'e -srunɔn lɛ. Yaa 'vɩ -wlɛ 'nan: «'Wɩ nɛn ka "sia -a -nan yɩnan 'gʋɛ, te 'ka -nan sɛɛ wʋ min lɛ dɩ, -trilii -e 'an 'bɔ Blamin -pɩ 'an 'wluan -kanɔn 'va.»\n10-A -nan nɛn -a -srunɔn 'wɩ laabʋ -yrɔ. Waa laabʋ 'nan: «-Mɛ "le "wɛan nɛn 'fluba 'ci vɩnɔn "o 'nan, Eli 'bɛ -taa 'e 'flin 'vaa -e min 'sizan 'wɩ 'ji 'e 'ta?»\n11Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «-Wee tin a 'nɔnnɔn. Eli 'bɛ -taa 'e 'flin, -e 'e fɛnun pɛɛnɔn -tɔɔla 'e "pa 'ji. 12'Pian maan ve 'cɛɛ 'nan, Eli -ta 'va, ɛn wa'a 'silɛa min -a dɩ. 'Wɩ nɛn o cɩ "va "bɛ, waa drɛ -yrɛ. 'Wɩ 'tʋwli zɩɛ -yɛɛ bɔa 'an 'bɔ Blamin -pɩ man, 'an yra ye -wlɔ.» 13-A -nan nɛn -a -srunɔn -a -ci 'man 'nan, min -batize drɛzan Zan -le 'wɩ nɛn yaa 'vɩ.\nZozi -yʋ -wlidɩ 'si 'nɛn 'tʋ -sru\n14Minnun nɛn o cɩ Zozi 'pɛnnan bɛ, Zozi 'lee 'e -srunɔn yaaga 'bɔ o man, ɛn min -tʋ -ta 'e "po "sran Zozi 'wlu, ɛn e 'nan -yrɛ 'nan: 15«Minsan, 'an 'pɩ nyrinda 'e 'sɛn 'i da! -Tʋwli "cɛ a "man, ɛn e ya 'e yra yɩnan -yrɔ "wlidɩ. Tʋ -mie man bɛ, yaa -tɛa 'tɛ 'va, ɛn tʋ -mie man bɛ yaa -tɛa 'yi 'va. 16An -ta -a 'i -srunɔn lɛ, wa'a -kɔlalɛ -a 'belidɩ -a dɩ.»\n17Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «-Naagʋnɔn, 'cee yi -tɛradɩ Bali da "ka "dɩ, ɛn ka 'wɩ 'wlidɩ "dra. 'An "koe -nyaan 'ka man 'e "tun. Tʋ wɛa nɛn maan dra "nyian 'ka 'va? 'Ka 'ta 'nɛn 'bɔ 'a 'gʋ!» 18Ɛn Zozi 'a 'vɩ 'yʋ -wlidɩ zɩɛ -yrɛ 'nan: «'I 'si 'nɛn 'gʋɛ -a -sru.» E 'si -a -sru ɛn 'nɛn zɩɛ e beli 'nun.\n19"Bɛ -sru, zɩ Zozi 'lee 'e -srunɔn 'fʋ 'o 'saza bɛ, ɛn waa laabʋ -yrɔ 'nan: «-Mɛ "le "wɛan nɛn kʋ'a -kɔlalɛ -yʋ -wlidɩ zɩɛ -a -pindɩ -a dɩ?»\n20Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «'Cee yi -tɛradɩ Bali da a "wɛnnɔn, -yee "wɛan ka'a -kɔlalɛ -a drɛdɩ -a dɩ. Maan ve 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, -te 'cee yi -tɛradɩ Bali da a "wɛnnɔn "le fei fɛ 'wlɛ "wɛnnɛn -tʋ -le 'wɩ 'zʋ bɛ, kaa ve pɔn 'labɛ -yrɛ 'nan: ‹'I 'sʋra fɛ 'gʋɛ -a -nan 'i 'trɔa -miɛn›, yaa dra. 'Wɩ 'tʋ 'ka 'kɔan, te ka'a 'kɔlaman -a drɛdɩ -a dɩ. 21['Pian -yʋ -wlidɩ zɩɛ, min fɛ "sɔan, e Bali trʋ "baa 'vaa ɛn e -kɔlaman -a -pindɩ -a min -sru.»]\nZozi 'e 'kanan 'lee 'e wluannan -kanɔn 'va wɩ 'vɩ "nyian\n22Yi -tʋ da te Zozi 'lee 'e -srunɔn a ciɩnan Galile 'lɛglɔn 'ji, ɛn Zozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «'An 'bɔ Blamin -pɩ bɛ, o "ta -daa 'an -nɔnlɛ minnun lɛ, 23-e 'waan 'tɛ. -A yi yaagazan da -e 'an 'wluan -kanɔn 'va.» 'Wɩ zɩɛ yaa -srunɔn 'ta drɛ 'trɔdrɔ 'kpa.\nZozi 'lee Piɛri 'sukɔlɛ -pan 'wʋ\n24Lɛ -tʋdʋ pɛɛnɔn man bɛ Zuif 'nɔn nɛn -klɔnmɔnnun -a bɛ, o "lala -nɔan Bali -pan 'kɔn 'le vɛ -a. -Yee "wɛan yi -tʋ da, zɩ Zozi 'lee 'e -srunɔn 'bɔla Kapanamo bɛ, minnun nɛn o "lala zɩɛ -a "sia bɛ, o pli Piɛri man, ɛn waa laabʋ -yrɔ 'nan: «"Lala nɛn minnun -a -nɔan Bali -pan 'kɔn 'le vɛ -a bɛ, 'ka 'san "e -nɔan?»\n25Piɛri "e 'nan: «-Inyan, yaa -nɔan.»\n"Bɛ -sru ɛn e wla 'kuin. -A -nan nɛn Zozi 'fɔ 'e 'flin, e 'wɩ 'gʋɛ -a laabʋ -yrɔ. Yaa laabʋ -yrɔ 'nan: «Simɔn, 'i 'ci "nrɔn 'wɩ 'gʋɛ -a da. Mingɔnnɛnnun nɛn 'trɛ 'gʋɛ -a da bɛ, -tɩnun lɔ nɛn o 'sukɔlɛ "sia? 'O 'bɔ 'le "kɔnnɛn 'nɔn 'lɔ nɛn waa "sia, -baa min peenun lɔ nɛn waa "sia?»\n26Ɛn e 'nan Zozi lɛ 'nan: «Min peenun lɔ nɛn waa "sia.»\nZozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «'Wɩ 'kpa nɛn, wa'a sia 'o 'bɔ 'le "kɔnnɛn 'nɔn 'lɔ dɩ. 27'Pian -te kʋa drɛ ɛn 'wɩ 'nan o man bɛ, e 'ka "yi "dɩ. -Yee "wɛan 'i 'kʋ 'yi man, 'i -kopa -fɔla 'yia. Pɔ tɛdɛ nɛn e -kopa zɩɛ -a "siala bɛ 'i -tɛ. 'I yiɛ 'tɔ -a 'le! 'Lein 'wlɛ nɛn -nan bɛ, 'i 'si -e 'i -nɔn -wlɛ 'mɛn vɛ 'lee 'yie vɛ -a.»


Liké kwlaa nga an kan klé Nyanmien ke o yô bo an lafi i su ke oh yôh'n, oh yôh man amun.\nI so'n ti, nde nga swran ti'n ye man o lafi Nyanmien suo, ye nde nga bé ti'n yele Christ nde bo bé kan'n.\n Nyanmien su bo é lafi'n ti, é sii wéiin kpa ke ya nyan liké nga é wla ô su'n, o man é sii kpa ke liké nga é wunmen'n wô le. Laafue'm bé Nyanmien su bo bé lafi'n ti ye o bôô bé dunman kpa nion. Nyanmien su bo e lafi'n ti ye é si ke i nuan nun nde'n ye o fa yii men nion, o man o fa liké nga bé wunmen'n ye o fa yii liké nga é wun bé ye nion. Nyanmien su bo abel lafi'n ti ye i liké nga o fa solii'n i kpa tra Caïn lie nion. I su b'o lafi'n ti, Nyanmien bobo sé ke o ti swran kpa, afin o soo liké nga o fa menniin'n nun. O wuli, sannge Nyanmien su b'o lafi'n ti, o te idyo. Nyanmien su bo Hénoch lafi'n ti ye o fe oo i wun lo bo wa wuman nion. Ba wu'en kun afin Nyanmien meen i su. Bé klee ke Nyanmien klun dyo i wun nan wa men i su. Afin se bé lafi'e i su'n, i klun dyo'a bé wun mlonmlon. O man swran nga i waan oh feh i wun mantan Nyanmien'n, mon o lafi su ke o ô le, ye bé nga bé kunndee'n, oh yih i wun klé bé.\n Ye Jésus séé bé ke: Anh lafi Nyanmien su. Nanwle, swran ng'o lafi Nyanmien su'n o kwla sé ôka nga ke o tu i bô wa kô to dyénvié'n nun. Se i awlen'n ti'a nnyonnyon b'o lafi nde ng'o kannin'n su ke oh yôh'n, Nyanmien wa yô i so'n men. I so'n ti, nh kanh klé amun ke, liké kwlaa nga an sre'n, anh lafi su ke amuan nyen, o wa fa man amun.\n2 Corinthefue 5:7\nÉ wunmen, sannge i su bo é lafi'n ti, é ko é nyrun.\n1 Corinthefue 2:5\nN ken i so'n klé amun nan amuan fa'a amun wla a gua'a swran'm bé ngwlele bo bé si'n su, sannge amuan fa gue Nyanmien Kpli'n su'n ti.\n Se ngwlele'n wa ti'a amun nun wié kpa'n, mon o kan klé Nyanmien bo i sa ti'a tankaan'n, b'o fa liké man swran'n kwlaa, o idyo'e i sin'n. O man swran so'n oh wunh sa wle. Sannge ke oh kanh kléé'n, mon o lafi i su. Nanh mon o sié i nyin nnyonnyon, afin swran ng'o lafi'e i su kpa'n, o ti ke dyénvié'n bo aunngban'n kpe su, b'o man o kédyé ko wa ko wa'n sa. I sofue'n, nanh mon o bu ke é Min Nyanmien'n menh i liké. O ti swran bo i akunndan'n ti nnyonnyon. I sa'n kwlaa nun o katyikatyi.\n?An wunmen? Nanh swran i Nyanmien su b'o lafi'n ngunmin ti ye o bu i swran kpaa, sannge sa kpa ng'o yô bé'n bé ô nun wié.\nLé kun bé bo é Min'n sunmaan bé'n bé sé i ke: Man é awlen, man é lafi o su kpa.


Biblu’n nun ndɛ: Abraamu ti Ɲanmiɛn i janvuɛ - Zoova i lalofuɛ’m be ɛntɛnɛti adrɛsi nga sran ngba si i’n\nKƐ NZUE dan’n kpɛli’n, lika kun nga sran’m be ko trannin nun’n yɛle Iri. Ɔ wa yoli klɔ dan kpa kun ɔ nin i nun sua nglanmannglanman mun. Sanngɛ Iri lɔ sran’m be sɔ amuɛn kɛ nga be fa yoli i Babɛli lɔ laa’n sa. Iri nin Babɛli lɔfuɛ’m be timan kɛ Nowe nin i wa Sɛmu mɔ be suli Zoova’n sa.\nKɛ nzue dan’n kpɛli’n m’ɔ dili afuɛ ya nsan afuɛ ablenun’n (350) yɛ Ɲanmiɛn i sran kpa Nowe wuli ɔ. Nowe wuli ɔ dili afuɛ nɲɔn naan b’a wu sran nga amun wun i desɛn’n su lɛ’n. Ɔ ti Ɲanmiɛn i awlɛn su sran. Be flɛ i Abraamu. Ɔ nin i awlobofuɛ’m be trannin Iri klɔ sɔ’n su.\nCɛn kun Zoova seli Abraamu kɛ: ‘Jaso Iri nin ɔ osufuɛ’m be afiɛn, naan kɔ mɛn nga ń wá klé wɔ’n nun.’ ?Abraamu i ɲin wá yí Ɲanmiɛn naan ɔ́ káci i sin sí Iri lɔ ninnge kpakpa mun? Ɛɛn, ɔ yoli sɔ. Kɛ mɔɔ Abraamu i ɲin yili Ɲanmiɛn titi ti’n, be wa flɛli i Ɲanmiɛn i janvuɛ.\nKɛ Abraamu tú Iri klɔ’n su’n, i osufuɛ’m be nun wie’m be nin i ɔli. I si Tera ɔ nin i aosua Lɔtu, ɔ nin Abraamu i yi Sara be ɔli wie. Kɛ be ɔli lele’n, be juli klɔ nga be flɛ i Aran’n i su. Lɛ yɛ Tera wuli ɔ. Iri klɔ’n w’a ka mmua kpa.\nKɛ i osu cɛli kan’n, Abraamu nin i awlobofuɛ’m be jasoli Aran be ɔli Kanaan klɔ’n su lɔ. Zoova seli i lɔ kɛ: ‘Ń fá mɛn nga ḿ mán ɔ mma mun.’ Tannin sua’m be nun yɛ Abraamu trannin Kanaan lɔ ɔ.\nƝanmiɛn ukali Abraamu ɔ maan i nnɛn’m be wa trɛli, i kanga’m be liɛ’n be diman be yalɛ. Sanngɛ ɔ nin Sara b’a wuman ba fi.\nKɛ Abraamu ɲannin afuɛ ablangwlan nin ngwlan’n (99), Zoova seli i kɛ: ‘Ń yó maan ɔ osu’n trɛ lele trátrá su.’ ?Sanngɛ, kɛ mɔɔ Abraamu nin Sara b’a yo oke siɛn’n mɔɔ be ba wulɛ’n w’a sin’n niɔn, wafa sɛ yɛ i sɔ’n kwlá yó ye ɔ?\nBo Bolɛ 11:27-32; 12:1-7; 17:1-8, 15-17; 18:9-19.\n?Sran’n i wafa benin mun yɛ be trannin Iri klɔ’n su ɔ?\n?Wan yɛle sran nga ɔ o desɛn’n su lɛ’n? ?Yɛ blɛ onin nun yɛ be wuli i ɔ? ?Yɛ ninfan yɛ ɔ tran laa ɔ?\n?Ngue yɛ Zoova seli Abraamu kɛ ɔ yo ɔ?\n?Ngue ti yɛ be flɛli Abraamu kɛ Ɲanmiɛn i janvuɛ’n niɔn?\n?Kɛ Abraamu jasoli Iri lɔ’n, ɔ nin wan yɛ be ɔli ɔ?\n?Kɛ Abraamu juli Kanaan asiɛ’n su’n, Zoova seli i sɛ?\n?Kɛ Abraamu ɲannin afuɛ ablangwlan nin ngwlan’n (99) nda benin yɛ Zoova tali i ɔ?\nKanngan Bo Bolɛ 11:27-32 nun.\n?Wafa sɛ yɛ Abraamu nin Lɔtu be ti osufuɛ ɔ? (Bob. 11:27)\n?Kannzɛ bɔbɔ e kwla se kɛ Tera fɛli i awlobofuɛ mun ɔli Kanaan asa liɛ’n su lɔ’n, sanngɛ wafa sɛ yɛ e si kɛ Abraamu yɛ ɔ yoli yɛ maan be ɔli ɔ? ?Yɛ ngue ti yɛ ɔ yoli sɔ ɔ? (Bob. 11:31; Yol. 7:2-4)\nKanngan Bo Bolɛ 12:1-7 nun.\n?Kɛ Abraamu juli Kanaan asiɛ’n su’n, wafa sɛ yɛ Zoova trɛli aenguɛ nga ɔ nin Abraamu be trali’n i nun ɔn? (Bob. 12:7)\nKanngan Bo Bolɛ 17:1-8, 15-17 nun.\n?Kɛ Abraamu ɲannin afuɛ ablangwlan nin ngwlan’n (99), wafa sɛ yɛ i dunman’n kacili ɔ, yɛ ngue ti ɔ? (Bob. 17:5)\n?Muae benin yɛ Zoova boli mannin Sara ɔ? (Bob. 17:15, 16)\nKanngan Bo Bolɛ 18:9-19 nun.\n?Bo Bolɛ 18:19 nun’n, siɛ’m be junman benin yɛ be yili i nglo ɔ? (Mml. 6:6, 7; Efɛ. 6:4)\n?Sara i ayeliɛ benin yɛ ɔ kle kɛ e kwlá faman like fi e fiɛmɛn i Zoova wun ɔn? (Bob. 18:12, 15; Jue. 44:23)


Jue 30—Min Si, min Ɲanmiɛn nin min janvuɛ | Klistfuɛ Jue\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bassa (Cameroun) Belize Kriol Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Cebuano Chichewa Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Digor Douala Efik Espagnol Ewé Fidjien Fon Français Ga Goun Grec Guarani Hiligaynon Hongrois Iban Icibemba Iloko Islandais Italien Karen (S'gaw) Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Letton Lhukonzo Lingala Lituanien Luganda Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Mambwe-Lungu Mapudungun Myama Ndau Ndébélé Ngangela Nias Norvégien Nyanja Nzema Néerlandais Oromo Ossète Otètèla Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persan Pidgin (Cameroon) Polonais Ponape Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Roumain Russe Samoan Sena Serbe Serbe (Romain) Shona Silozi Singhalais Suédois Swahili Tagalog Tahitien Tatar Thaï Tigrinya Tok Pisin Tshiluba Turc Twi Télougou Ukrainien Wawle Wolaitsa Yoruba\nMin Si, min Ɲanmiɛn nin min janvuɛ\n(Ebre Mun 6:10)\n1. Mɛn’n kwla yo kekle min su.\nI ti min wla kwla bo min wun dan.\nSanngɛ cɛn kwlaa ń sé kɛ,\n“Min nguan’n ɔ timan ngbɛn.”\nAfin Zoova di’a ndɛ kwlɛ,\nKlolɛ nga n kloe’n, ɔ timan ngbɛn.\nTiti ɔ mantan min kpa.\nE nin Zoova, yɛ e wo ɔ.\nZoova a ti min lika nianfuɛ\nɔ nin min sasafuɛ kpa.\nNanwlɛ, Zoova ti min Siɛ kpa,\n2. Nán gbanflɛn yɛle min kun,\nOke blɛ’n yɛ w’a to min siɛn’n yɛ.\nSanngɛ Ɲanmiɛn sulɛ’n ti’n,\nN lafi ndɛ weiin su.\n(Nian Jue. 71:17, 18 nun wie.)\nMin Si, min Ɲanmiɛn nin min janvuɛ (Jue 30)


Zezi yiali Matie m’ɔ ti lapo defuɛ’n | Wafa nga Zezi nantili’n\nMATIE 9:9-13 MARKI 2:13-17 LIKI 5:27-32\nZEZI YIALI MATIE M’Ɔ TI LAPO DEFUƐ’N KƐ Ɔ SU I SU\nKLISI FƐLI I WUN MANTANNIN SA TƐ YOFUƐ MUN NAAN Ɔ́ ÚKA BE\nKɛ Zezi yoli bubuwafuɛ’n i juejue’n, ɔ kali Kapɛɛnaɔmun lɛ Galile Jenvie’n wun lɔ. Sran kpanngban be bɛli i wun lɛ ekun, kpɛkun ɔ kleli be like. Kɛ ɔ́ nánti sín’n, ɔ wunnin Matie mɔ be flɛ i ekun kɛ Levi’n. Ɔ ti lapo suwlɛ lɛ. Zezi yiɛli i, ɔ seli i kɛ: “Bla! Su n su.” (Matie 9:9) Nanwlɛ, yialɛ sɔ’n leman wunsu!\nKɛ Piɛli nin Andre nin Zaki nin Zan be sa’n, kɔlɛ Matie tili Zezi i abonuan sa mun nin i like ng’ɔ kleli be lika sɔ’n nun’n, be su ndɛ’n wie. I kusu suli i su ndɛndɛ kɛ be sa. Kɛ ɔ́ klɛ́ i fluwa’n, ɔ kɛnnin i bɔbɔ wun ndɛ seli kɛ: “Yɛ ɔ [i bɔbɔ Matie] jaso suli [Zezi] su-ɔ.” (Matie 9:9) Kɛ Matie yacili i lapo delɛ junman’n i dilɛ kɛ ngalɛ’n sa. Kpɛkun ɔ kacili Zezi i sɔnnzɔnfuɛ.\nMatie kunndɛli kɛ ɔ́ klé Zezi kɛ ɔ si ye. Ɔ maan ɔ tɔnnin aliɛ dan kpa kun yɛ ɔ yiali Zezi nin i sɔnnzɔnfuɛ mun. Kpɛkun ɔ yiali i wiengu lapo defuɛ mun wie. Lapo defuɛ’m be di junman be man Rɔmunfuɛ mun. Afin be yɛ be sie Zuifu mun-ɔn. Zuifu’m be kusu be kloman Rɔmunfuɛ mun kaan sa. Junman nga lapo defuɛ’m be di’n, i wie yɛle kɛ be de alie nga be jran alie jranwlɛ lɔ’n, be ti lapo. Be nga be fa ɲɔnngɔnmɛn annzɛ aflunmun’m be sin akpɔ dandan’m be su’n, be de be lapo. Asa ekun’n, be de aata difuɛ dandan nga be ko tu trɔ’n, be lapo wie. ?Wafa sɛ yɛ Zuifu’m be bu lapo defuɛ mun-ɔn? Nanwlɛ, be kpɔ be tɛ kpa. Afin be di be ndrunmun. Yɛle kɛ be uka lapo sika’n su. Asa kusu’n, Matie yiali sran wie mɔ sran kpanngban bu be ‘sa tɛ yofuɛ’n,’ be wie.—Liki 7:37-39.\nKɛ Farizifuɛ mɔ be bu be wun kpa tra sran onga mun’n, be wunnin kɛ Zezi nin sran sɔ’m be su di like’n, be buli i fɔ. Ɔ maan, be usɛli i sɔnnzɔnfuɛ mun kɛ: “?Nzu ti yɛ amun like klefuɛ’n nin lapo defuɛ nin sa tɛ yofuɛ’m be di like likawlɛ-ɔ?” (Matie 9:11) Zezi tili ndɛ nga be kannin’n. Ɔ maan ɔ tɛli be su kɛ: “Be nga be ti juejue’n be mianman ayre yofuɛ wun, sanngɛ be nga be kpinndinman’n, be yɛ be miɛn i wun-ɔn. Ɔ maan amun wɔ ko suan ndɛ ng’ɔ o yɛ’n naan amun wun i wlɛ. Ndɛ sɔ’n yɛle kɛ: ‘N kunndɛ kɛ sran’m be si aunnvuɛ, nán tɛ yilɛ’n yɛ n kunndɛ-ɔ.’ Afin m’an baman sɛsɛfuɛ’m be flɛlɛ. Sanngɛ sa tɛ yofuɛ mun yɛ n bali be flɛlɛ-ɔ.” (Matie 9:12, 13; Oze 6:6) Farizifuɛ’m be flɛli Zezi kɛ ‘like klefuɛ.’ Sanngɛ nán kɛ be bu i kɛ ɔ ti i sɔfuɛ sakpa-ɔ. Kusu nn Zezi kwla kle be sa kpa yolɛ.\nSa nga ti yɛ Matie yiali lapo defuɛ nin sa tɛ yofuɛ mun’n, yɛle kɛ ɔ kunndɛ kɛ Zezi kle be like. Afin sran sɔ’m “be nun sunman be kacili i sɔnnzɔnfuɛ.” (Marki 2:15) Zezi kunndɛli kɛ ɔ́ úka be naan be nin Ɲanmiɛn be siesie be afiɛn. W’a yoman kɛ Farizifuɛ mɔ be ti wun tufuɛ’n, be sa. Yɛle kɛ w’a buman sran fi fɔ. Sanngɛ ɔ sili sran’m be aunnvuɛ, yɛ ɔ yoli be ye. Wafa kunngba nga dɔɔtrɔfuɛ kun uka tukpacifuɛ mun naan be yo juejue’n, i wafa kunngba’n Zezi ukali be nga be nin Ɲanmiɛn be afiɛn w’a saci’n naan be nin i be siesie be afiɛn.\nZezi sili lapo defuɛ nin sa tɛ yofuɛ’m be aunnvuɛ. W’a buman be fɔ. Sanngɛ ɔ yoli be cɛcɛ kɛ nga ɔ fa yoli tukpacifuɛ mun’n sa. I wie yɛle kokowefuɛ nga cɛn kun Zezi yoli i juejue’n i liɛ’n. Ɔ fɛli i sa kɛnnin i yɛ ɔ seli i kɛ: “Ɔ ti min klun su! Yo juejue.” (Matie 8:3) I sɔ kusu yɛ ɔ fata kɛ e yo-ɔ. Yɛle kɛ ɔ fata kɛ e si be nga be sa w’a mian’n be aunnvuɛ yɛ e yo be ye. Ng’ɔ ti cinnjin kpa’n, yɛle kɛ ɔ fata kɛ e uka be naan be nin Ɲanmiɛn be afiɛn mantan kpa.\n?Kɛ Zezi yía Matie’n, nn junman benin yɛ Matie di-ɔ?\n?Ngue ti yɛ Zuifu’m be kpɔ lapo defuɛ mun-ɔn?\n?Ngue ti yɛ Zezi fɛli i wun mantannin sa tɛ yofuɛ mun-ɔn?


Biblu’n nun ndɛ: Wia’n jrannin i osu’n nun - Zoova i lalofuɛ’m be ɛntɛnɛti adrɛsi nga sran ngba si i’n\nAMUN nian Zozie. Ɔ su se kɛ: ‘Wia, jran diin!’ Kpɛkun wia’n jrannin. Wia’n kɛli i osu nun lɛ ɲanmiɛn ble’n i afiɛn sa lele cɛn ba kun. Zoova yɛ maan ɔ yoli sɔ ɔ. Sanngɛ amun maan e wun sa nga ti yɛ Zozie kunndɛli kɛ nán wia’n yaci bolɛ’n.\nI nun mɔ Kanaan mɛn nun lɔ famiɛn tɛfuɛ nnun’n be nin Gabaɔnfuɛ’m be boli alɛ kunlɛ’n bo’n, yɛ Gabaɔnfuɛ’m be sunmannin sran Zozie sin kɛ ɔ bla ɔ wa uka be ɔ. Be ko seli i kɛ: ‘Bla ndɛndɛ bla wa uka ye, bla wa de ye! Famiɛn nga be tran oka’m be su lɔ’n be nin ɔ sran’m b’a ba kunlɛ.’\nZozie w’a sisimɛn i bo kaan sa. Yɛ trɛlɛ, ɔ fɛ i sonja’m be kwlaa yɛ be ɔli ɔ. Be nantili kɔnguɛ wunmuan sɔ’n nun. Kɛ be juli Gabaɔn lɔ’n, famiɛn nnun be sonja’m be klun titili be, ɔ maan be boli wanndilɛ bo. Zoova kusu yoli maan nzraama dandan nga kɛ nzue tɔ’n be gua’n, be guali be su. Ɔ maan sran nga nzraama sɔ’m be kunnin be’n, be sɔnnin tra be nga Zozie i sonja’m be kunnin be’n.\nZozie wun i kɛ sɛnzɛ su wa tɔ naan ɔ ka kaan lika’n su wa wla aosin. Ɔ maan famiɛn tɛtɛ nnun be sonja’m be nun sunman bé ɲán wanndiwlɛ. I sɔ ti Zozie srɛli Zoova kɛ: ‘Wia, jran diin!’ Kpɛkun kɛ mɔ wia’n kɛli i osu nun ti’n, Izraɛlifuɛ’m be kusu be ɲannin atin be kunnin alɛ’n lele be kwlali famiɛn nnun mun.\nKanaan mɛn nun famiɛn tɛtɛ nga be kpɔ Ɲanmiɛn i nvlefuɛ’m be sɔnnin. Lele nin i kɛ Zozie fá wíe be mɛn’n nun famiɛn ablasan nin kun’n (31) be kún’n, ɔ dili afuɛ kɔe nsiɛn (6). Kɛ i sɔ’n wieli’n, Zozie fɛ i ɲin’n sieli i Kanaan mɛn’n i cɛcɛlɛ’n su. Akpasua nga be nin a ɲanman tranwlɛ’n, ɔ cɛcɛli asiɛ’n nun mannin be.\nƆ cɛli lele i sin’n naan Zozie wa wu. Kɛ ɔ́ wú’n, nn ɔ le afuɛ ya afuɛ blu (110). I nun mɔ Zozie nin i wiengu’m be ɲin te o su’n, nvlefuɛ’m be ɲin yili Zoova. Sanngɛ kɛ sran kpa sɔ’m be wieli wu’n, nvlefuɛ’m be sali be sin be yoli sa tɛtɛ mun ekun, ɔ maan be wa wunnin be ɲrun. I blɛ sɔ’n nun’n, be bo flɛ Ɲanmiɛn kɛ ɔ de be.\nZozie 10:6-15; 12:7-24; 14:1-5; Jɔlɛ Difuɛ Mun 2:8-13.\n?Desɛn’n su’n, ngue ndɛ yɛ Zozie su kan ɔn, yɛ ngue ti ɔ?\n?Wafa sɛ yɛ Zoova ukali Zozie nin i alɛ kunfuɛ mun ɔn?\n?Izraɛlifuɛ’m be kpɔfuɛ’m be famiɛn nɲɛ yɛ Zozie kwlali be ɔ, yɛ i sɔ’n dili afuɛ nɲɛ?\n?Ngue ti yɛ Zozie kpɛkpɛli Kanaan asiɛ’n nun ɔn?\n?Kɛ Zozie wú’n, nn ɔ le afuɛ nɲɛ? ?Yɛ kɛ ɔ yoli sɔ’n, i sin’n ngue yɛ ɔ juli nvle’n su ɔ?\nKanngan Zozie 10:6-15 nun.\n?Kɛ mɔ e si kɛ Zoova jrannin wia’n nin anglo ba’n mannin Izraɛli’n niɔn, wafa sɛ yɛ i sɔ’n yo maan e lafi i su kpa ɔ? (Zoz. 10:8, 10, 12, 13; Jue. 18:3; Nya. 18:10)\nKanngan Zozie 12:7-24 nun.\n?Nanwlɛ, wan yɛ ɔ yoli maan be kwlali Kanaan famiɛn ablasan nin kun (31) mun ɔn? ?Yɛ ngue ti yɛ i sɔ’n ti cinnjin man e andɛ ɔ? (Zoz. 12:7; 24:11-13; Mml. 31:8; Lik 21:9, 25-28)\nKanngan Zozie 14:1-5 nun.\n?Wafa sɛ yɛ be kpɛkpɛli Kanaan asiɛ’n nun mannin Izraɛli akpasua mun ɔn? ?Yɛ ngue yɛ i sɔ’n kle i asiɛ’n i cɛcɛlɛ nun Mɛn Klanman’n nun lɔ ɔ? (Zoz. 14:2; Eza. 65:21; Eze. 47:21-23; 1 Kor. 14:33)\nKanngan Jɔlɛ Difuɛ Mun 2:8-13 nun.\n?Kɛ nga Zozie fa yoli i Izraɛli lɔ’n sa’n, wan yɛ andɛ’n ɔ jran be nga be jasoli Ɲanmiɛn wun’n be ayeliɛ’n i ɲrun kekle ɔ? (Jɔl. 2:8, 10, 11; Mat. 24:45-47; 2 Tɛs. 2:3-6; Tit 1:7-9; Ngl. 1:1; 2:1, 2)


Ke Christ katyii swran bo Nyanmien bôé sannzan é ti'n, o fe i wun kpoo é ti sannzan nga Nyanmien bôô é mmla'n bo ya fa'a su'n ti, afin bé klee ke: «Swran kwlaa nga bé bô i komin'n, wuun Nyanmien bôlii sannzan.»\n Kannze sa so'n kwlaa to é su'n, Jésus b'o klôô yé'n ti, é tra safunyren. Afin n si kpa ke klôle nga Nyanmien fa klô é b'o man Jésus-Christ yi i nglô klé yé'n, liké fi man i nyin kwla tu'a é su. Se wié ô, nguan ô, ange mun ô, mmusu mun ô, baé ô, ble nga nun ninngé mun ô, tyen wié ninngé mun ô, nglô lo nin asie'n su wa ninngé mun ô, liké fi nu'an le b'o man i nyin kwla tu é suo. Ke n sé ke awlabôe'n wô n su dan, ye min awlen'n kpe n klun'n, Christfue bo n ti'n ti, n di nanwle, Nyanmien Wawe'n kusu man n si n klun lo wéiin ke m bua'a atô.\n Min nde'n i atabô'n ye: Man é Min'n tin amun swran wunmuan bo amun nin i amuan katyi nin i kwlale b'o le'a wunsu'n ti. Ke o kô yô nan amuan kwla dyran mmusu'm bé si Satan b'o kpe amun gble'n i nyrun'n, anh fa Nyanmien i ale ninngé'n kwlaa wla amun wun. Afin nanh é nin klo swran ye é kuon, sannge é nin mmusu mun, nin aôsin tuun nga é ô nun ye'n i min'n i kpenngben mun, ye mmusu tete'm bo bé ô nglô lo'n ye é kuon. I so'n ti, anh fa Nyanmien i ale ninngé'n kwlaa, nanh se lika'n yô te'n, amuan kwla kpli amun ti, ye ke an kwla bé kwlaa'n, amunh dyranh kéklé. O man anh tanndan amun wun anh dyran kéklé. Anh fa nanwle'n yô ke kplô sa, anh fa tyi amun bô. Anh yô sa ng'o ti i nuan su'n, mon o yô ke liké kôklôkô bo an fa kata amun wué'n su'n sa. Man amun awlen bo an tre kan dyasin fe'n yô ke amun ngbabua sa. Sa kwlaa ng'o to amun su'n, man Christ su bo an lafi'n o yô ke amun nyren sa, nan Klunwifue'n i ta'n b'o so i nuan tô'n, i kwlaa'n wié su. Man déle bo Nyanmien dé amun'n o yô ke kpôngbô klé sa, anh fa wla amun ti. Anh fa Nyanmien nde'n b'o ti i Wawe'n i kaka'n b'o fa man amun'n.


Matie 18 YRENT - Tʋ zɩɛ -a man nɛn, Zozi -srunɔn pli - Bible Search\n1Tʋ zɩɛ -a man nɛn, Zozi -srunɔn pli "man, ɛn waa laabʋ -yrɔ 'nan: «-Tɩɛ cɩ min -dan a Bali -le mingɔnnɛn trɛda?»\n2Zozi 'nɛn "wɛnnɛn 'tɔ laabʋ, yaa -tɔ o yei. 3Ɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «Maan ve 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, -te ka'a lilɛa -e 'ka 'fli drɛ "le nannannun -le 'wɩ 'zʋ dɩɛ, ka'a 'ko Bali -le mingɔnnɛn trɛda dɩ. 4'Pian min nɛn 'e 'fli drɛ "wɛnnɔn bɛ, Bali -le mingɔnnɛn trɛda, e ya min -dan a.\n5Ɛn min oo min nɛn e min nɛn "le 'nɛn "wɛnnɛn 'zʋ -gʋ -a 'kun tɩglɩ 'mɛn "wɛan bɛ, te 'an 'bɔ nɛn yaan 'kun tɩglɩ.»\n6«Minnun nɛn o yi -tɛala 'an da "le nannannun -le 'wɩ 'zʋ bɛ, min oo min nɛn yaa drɛ ɛn -a -tʋwli "cɛ 'si 'an -sru "bɛ, -a "yi mlin -e 'o 'kɔlɛbu -dan -fɔ -a 'klan -e 'o -fɔ jemie -va.\n7'Wɩ -taa "bɔlɛ 'trɛdanɔn 'gʋɛ o man, kɔɔ -wɛɛ dra -e 'mɛn minnun 'o 'si 'an -sru. 'Wɩnun nɛn waa -maan 'lɔɔ -e min 'e 'si 'an -sru "bɛ, o ya 'trɛda "kaga. 'Pian min nɛn yaa drɛ ɛn 'mɛn min -tʋ 'si 'an -sru "bɛ, 'wɩ -taa "bɔlɛ -a san man. 8-Yee "wɛan maan ve 'cɛɛ 'nan, -te 'i 'pɛ, -te 'bɛ "cɛɛ dɩ 'i 'cɛin 'bɛ -maan i 'wɩ 'wlidɩ "dra bɛ, 'i 'cɛn -e 'i tuʋ -kɔɔbli. Kɔɔ -te i -kʋ Bali va 'i 'pɛ ponɛn 'a, -te 'bɛ "cɛɛ dɩ 'i cɛin ponɛn 'a 'i man bɛ, -a "yi mlin 'i 'pɛ "fli 'lee 'i 'cɛin "fli 'o 'fʋ 'i man -e 'wei 'tuʋ 'tɛ 'va bɛ, -a da. 9Ɛn -te 'i yiɛ 'bɛ -maan 'i 'wɩ 'wlidɩ "dra bɛ, 'i 'si "ji, -e 'i tuʋ -kɔɔbli. Kɔɔ -te i -kʋ Bali va yiɛ 'tʋwli "a bɛ, 'bɛ "yi mlin 'i yiɛ "fli 'o 'fʋ "ji, -e 'wei 'tuʋ 'tɛ 'va bɛ -a da.\n10'Ka drɛ "yi! Minnun nɛn o yi -tɛala 'an da "le nannannun -le 'wɩ 'zʋ bɛ, te 'ka o drɛ 'ka 'pɛla koda dɩ! Kɔɔ maan ve 'cɛɛ 'nan, Bali -le 'pasianɔn nɛn o yiɛ -tɔa "minnun zɩɛ o va bɛ o ya bodrun funnin 'o 'tɔdɩ 'an "tɩ "nɛn laji bɛ -a 'lɛ. 'Wɩ nɛn e bɔa "minnun zɩɛ o man bɛ -e 'o -nan 'sinan 'pa -yrɛ.»\n-Te min 'wɩ 'wlidɩ drɛ bɛ, waa dra 'kɔ?\n11[«'An 'bɔ Blamin -pɩ an -ta 'nan -e 'an minnun nɛn o 'san bɛ o 'si 'wɩ 'ji.]\n12'Ka 'ci "nrɔn 'wɩ 'gʋɛ -a da! Min -tʋ -le 'bla a -yaa tʋ, ɛn -a -tʋ 'san "va. Yaa dra 'kɔ? Maan ve 'cɛɛ 'nan, 'bla -fuba 'sɔrasiɛn 'wlɛ 'sɔrasiɛn bɛ e 'o "tʋe zɩɛ, -e 'e 'kʋ 'bla -tʋ nɛn e 'san bɛ -a -wɛɛ. 13-Te yaa 'yɩ bɛ, -a ci "nranman. Ci "nran zɩɛ e -ciala 'bla -fuba 'sɔrasiɛn 'wlɛ 'sɔrasiɛn nɛn wa'a 'sanlɛ dɩɛ, -wee ci "nran nɛn waa -nɔan min lɛ bɛ -a da. 14'Ka "tɩ "nɛn laji bɛ, 'wɩ 'tʋwli zɩɛ -a 'bɔ nɛn yaa dra. -A ci 'sɔ "cɛɛ 'nan, minnun nɛn o yi -tɛala 'an da "le nannannun -le 'wɩ 'zʋ bɛ, o -tʋwli "cɛ 'e 'san "va "dɩ.\n15-Te 'i bɔɛzan -tʋ nɛn e ya 'an -sruzan 'a "le 'yie 'wɩ 'zʋ 'nan e 'wɩ 'wlidɩ drɛ 'yiɛ bɛ, 'i 'kʋ "va -e 'ka 'nan wɩ vɩ 'ka "fli yei. -Te yei wei 'man bɛ, te yiɛ drɛ ɛn 'ka yei "sɛn 'e cin va. 16'Pian -te e 'ka "va 'nan 'yei wei maan "dɩɛ, 'i min -tʋ 'pa 'i 'va, -te 'bɛ "cɛɛ dɩ 'i min "fli 'pa 'i 'va, -e 'ka 'kʋ 'wɩ zɩɛ -a -pɛ 'pa 'e cin man o yiɛ man. 17-Te e 'ka "vale 'e 'o 'wei maan "dɩɛ, 'i 'wɩ zɩɛ -a 'pla -leglizinɔn lɛ. Ɛn -te e 'ka "vale 'e -leglizinɔn wei maan "dɩɛ, 'i "bʋɩ zɩɛ -a 'sia 'siɛn "le min nɛn e 'ka Bali -le 'nɛnnun va dɩɛ, -yee 'wɩ 'zʋ.\n18Maan ve 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, fɛ oo fɛ nɛn kaa ve "man "cɛjɛ 'trɛ 'gʋɛ -a da bɛ, te o -cɛjɛ 'vɩ "man laji. Ɛn fɛ oo fɛ nɛn kaa "kuan 'ka 'pɛ "fli "a 'trɛ 'gʋɛ -a da bɛ, te waa 'kun o -pɛ "fli "a laji.\n19Ɛn maan ve "nyian 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, -te ka ya min "fli ɛn 'ka 'ci drɛ -tʋwli, ka 'wɩ 'tʋ laabʋ 'an "tɩ "nɛn laji bɛ -yrɔ "bɛ, yaa -nɔan 'cɛɛ. 20Kɔɔ -te min "fli, min yaa 'o cin yɩ 'nan -e 'waan 'tɔ drɛ -dan bɛ, an ya o yei.»\n-Mɛ "le "wɛan nɛn Zozizan 'e bɔɛzan man wɩ "cɛa?\n21Ɛn Piɛri -a laabʋ -yrɔ 'nan: «Minsan, min nɛn e ya 'i -sruzan 'a "le 'mɛn 'wɩ 'zʋ bɛ, -te e 'wɩ 'wlidɩ drɛ 'mɛn bɛ, maan "cɛa -yrɛ 'e 'pa -a wɛa? 'An 'cɛ -yrɛ -trilii 'e 'pa -a 'sɔravli?»\n22Zozi "e -yrɛ 'nan: «Yi'a dra 'e 'pa 'sɔravli "cɛ "dɩ, 'pian 'i drɛ -trilii -fuba 'sɔravli 'pa 'sɔravli.\n23Fɛ -le "wɛan nɛn an 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ bɛ, -nyrɛn 'gʋ: Bali -le mingɔnnɛn -blɩdɩ min da bɛ, e ya "le 'nan mingɔnnɛn -tʋ 'bɛ 'vɩ 'e 'wlunɔn lɛ 'nan, 'yee fiɛnnun nɛn o da bɛ, 'o 'ta -e 'e "nrɔn! 24Zɩ yaa "nrɔndɩ 'sia bɛ, ɛn o -ta min -tʋ -a -yrɛ. 'Bɛ 'ta fiɛn bɔa -mlinyɔn (1.000.000) "kaga. 25Min zɩɛ fɛ -tʋ 'ka -yrɔ -e 'e -yee "lala 'bɔ bɔla dɩ. -A -nan nɛn mingɔnnɛn zɩɛ e 'nan, 'o min 'bɔ 'tan, 'o -a nan 'lee 'yee 'nɛnnɛnnun -tan. Ɛn "nyian bɛ, o -a yɩfɛ pɛɛnɔn 'tan -e 'o 'yee "lala -mie bɔla.\n26Min zɩɛ e "po -sɔɔn mingɔnnɛn bɛ -a 'wlu, ɛn e -yrɛ 'nan: ‹'An 'san, 'i yra 'si! 'I tʋ -kɔɔn 'mɛn "nyian! An 'yie "lala -wɛɛ "man -blɛblɛ -e 'an pɛɛnɔn bɔla 'yiɛ.› 27-A nyrinda -sɛn mingɔnnɛn zɩɛ -a da, ɛn e fiɛn pɛɛnɔn 'bɔ 'cɛ -yrɛ, ɛn e 'si "man.\n28"Yɛɛ -kʋ bɛ, min -tʋ nɛn o 'nyranman -tʋwli "paa 'e cin va bɛ yaa 'yɩ. -Yee "lala "wɛnnɛn a 'bɛ 'lɔ fiɛn -ji. Yaa -blɔ man sɔ 'kun, ɛn e 'nan -yrɛ 'nan: ‹'Mɛn "lala nɛn 'i 'lɔ bɛ, 'i -nɔn 'mɛn!›\n29Min zɩɛ e "po -sɔɔn "wlu, ɛn e toba -fɔdɩ 'sia, -yrɛ. E 'nan: ‹'I yra 'si! 'I tʋ -kɔɔn 'mɛn! An 'yie "lala -wɛɛ "man -blɛblɛ -e 'an pɛɛnɔn bɔla 'yiɛ.›\n30'Pian ya'a 'wɩlɛ "man "fo "dɩ. E -kʋ -a -fɔlɛ -pʋ 'kuin. Min zɩɛ, e 'cɛn -yee "lala -nɔndɩ man 'vaa ɛn 'e bɔla.\n31-A bɔɛnun -mienun nɛn o 'nyranman "paa waa 'e cin va bɛ, waa -nan 'yɩ. 'Wɩ zɩɛ e o 'kan ɛn o -kʋ -a 'sinan 'palɛ mingɔnnɛn lɛ.\n32-A -nan nɛn mingɔnnɛn 'e 'suzan zɩɛ -a laabʋ "nyian, ɛn e 'nan -yrɛ 'nan: ‹'An 'suzan, i ya 'tɛɛ -wlidɩ! I toba -fɔ 'mɛn -yee "wɛan fiɛn nɛn 'i da bɛ, maan pɛɛnɔn 'cɛ 'yiɛ. 33'I bɔɛzan nyrinda "sia paan "le 'mɛin nyrinda 'si bɛ -yee 'wɩ -zʋ!› 34'Bli 'fɔ mingɔnnɛn zɩɛ -a ji -wlidɩ, ɛn yaa -nɔn minnun lɛ 'nan 'o 'kʋ 'tɛ 'pa "da -pʋ 'kuin. E cɛɛn -yee "lala -nɔndɩ man 'vaa ɛn 'e bɔla.\n35-A -tʋwli "nɛn "nyian 'cee vɛ -a. -Te ka'a cin man wɩ 'cɛlɛ 'ka 'ci 'fɩdaa 'a dɩɛ, 'an "tɩ "nɛn laji bɛ 'wɩ 'tʋwli zɩɛ -nyrɛn yaa dra 'cɛɛ.»


Biblu’n nun ndɛ: Saili m’ɔ ti Izraɛli famiɛn klikli’n - Zoova i lalofuɛ’m be ɛntɛnɛti adrɛsi nga sran ngba si i’n\nAMUN wun desɛn’n su kɛ Samiɛli su gua bian’n i ti su ngo’n? Laa nun kɛ bé síe sran kun famiɛn’n, kɛ be yo i sɔ ɔ. Kɛ be guɛ i ti su ngo’n, yɛ ɔ kle kɛ b’a sie i famiɛn ɔn. Zoova yɛ ɔ seli Samiɛli kɛ ɔ gua Saili i ti su ngo ɔ. Ngo sɔ’n ti i liɛ ngunmin, ɔ bɔn fannin kpa.\nSaili w’a bumɛn i wun sran kpa naan se kɛ bé kwlá síe i famiɛn. Ɔ seli Samiɛli kɛ: ‘N fin Bɛnzamɛn i akpasua’n su. Yɛ kusu Bɛnzamɛn i akpasua’n yɛ ɔ ti Izraɛli i akpasua’m be nun kaan’n niɔn. ?Ɔ yo sɛ ti yɛ a se kɛ ḿ má yó famiɛn ɔn?’ Saili bumɛn i wun kɛ ɔ ti sran dan annzɛ kusu ɔ tumɛn i wun, i ti yɛ Zoova klo i sa’n niɔn. I sɔ’n ti yɛ maan Zoova fɛli i kɛ ɔ yo famiɛn’n niɔn.\nSanngɛ nán kɛ Saili ti yalɛfuɛ annzɛ sran m’ɔ leman ɲrun ti ɔ. Saili i osufuɛ’m be ti aɲanbeunfuɛ, kpɛkun i bɔbɔ ba’n ti gbanflɛn klanman, sran jajraja kpa. I ti’n tra Izraɛlifuɛ’m be kwlaa be su. Saili kunngba’n ɔ kwla wanndi kpa, kpɛkun ɔ le wunmiɛn kpa. Kɛ Zoova fɛli i kɛ ɔ yo famiɛn’n, ɔ yoli nvlefuɛ’m be fɛ kpa. Be kwlaa be kpannin be seli kɛ: ‘Maan wie wla fi famiɛn’n su o!’\nIzraɛlifuɛ’m be kpɔfuɛ’m be jin be ba su. Be te kle Izraɛlifuɛ’m be ɲrɛnnɛn kpa. Kɛ be sieli Saili famiɛn cɛ’n, yɛ Amɔnfuɛ’m be fali alɛ wlali be sin ɔn. Sanngɛ Saili yiayiali alɛ kunfuɛ kaka kpa, kpɛkun be kwlali Amɔnfuɛ mun. Ɔ maan ɔ yo nvlefuɛ’m be fɛ kpa kɛ Saili yo be famiɛn.\nKɛ afuɛ’m bé sín’n, Saili maan Izraɛlifuɛ’m be kwlali be kpɔfuɛ mun alɛ kpanngban kpa nun. Saili i wa kun suan Zonatan, ɔ ti sran yakpa. I kusu ukali Izraɛlifuɛ mun maan be kwlali alɛ sunman nun wie. Izraɛlifuɛ’m be kpɔfuɛ tɛ kpa’n yɛle Filistifuɛ mun. Le kun be nun sran akpiakpi’m be bali kɛ be nin Izraɛlifuɛ’m bé wá kún.\nSamiɛli seli Saili kɛ ɔ minndɛ lele maan ɔ bla ɔ wa to i naan b’a yi tɛ b’a man Zoova. Sanngɛ Saili minndɛ Samiɛli ɔ, Samiɛli baman. Srɛ kunnin i afin ɔ bu i kɛ Filistifuɛ’m bé wá bó alɛ kunlɛ’n i bo, i ti’n w’a minndɛman Samiɛli, ɔ maan i bɔbɔ yili tɛ’n. Kɛ Samiɛli bali’n, ɔ ijɔli Saili kɛ i ɲin w’a yiman Zoova. I sɔ’n ti’n, Samiɛli waan: ‘Zoova w’a fa sran uflɛ kɛ ɔ sie Izraɛli nvle’n.’\nI sin’n, Saili yoli ɲin kekle ekun. Ɔ maan Samiɛli seli i kɛ: ‘Aɲinyiɛ’n flunman tra bua’m be lui’n. Kɛ mɔ a yili Zoova i ndɛ’n i blo’n, i ti i kusu ɔ́ wá yí wɔ blo wie.’\nNdɛ nga man e afɔtuɛ kpa kun. Ɔ kle e kɛ Zoova i ndɛ’n su falɛ cɛn kwlakwla’n ti like cinnjin kpa. Ɔ kle ekun kɛ sran nga laa i ayeliɛ’n ti kpa kɛ Saili i ayeliɛ’n sa’n, ɔ kwla kaci yo ayeliɛ tɛ. E kunndɛman kɛ é káci i sɔfuɛ. ?Nɛ́n i ɔ?\n1 Samiɛl ndɛ tre 9 lele 11;13:5-14; 14:47-52; 15:1-35;2 Samiɛl 1:23.\n?Ngue yɛ Samiɛli su yo i desɛn’n su wa ɔ? ?Yɛ ngue ti ɔ?\n?Ngue ti yɛ Zoova klo Saili ɔ? ?Yɛ, sran’n i wafa benin yɛle Saili?\n?Be flɛ Saili i wa yasua’n sɛ? ?Yɛ ngue yɛ i wa sɔ’n yoli ɔ?\n?Ngue ti yɛ Saili w’a minndɛman Samiɛli mɔ i bɔbɔ yili tɛ’n niɔn?\n?Afɔtuɛ benin yɛ Saili i ndɛ’n man e ɔ?\nKanngan 1 Samiɛl 9:15-21 nin 10:17-27 nun.\n?Kɛ sran wie’m be kannin Saili i wun ndɛ tɛ’n, wafa sɛ yɛ i ayeliɛ wɛtɛɛ’n ukɛli i maan w’a yoman nzaje sa ɔ? (1 Sam. 9:21; 10:21, 22, 27; Nya. 17:27)\nKanngan 1 Samiɛl 13:5-14 nun.\n?Sa tɛ onin yɛ Saili yoli i Gilgali lɔ ɔ? (1 Sam. 10:8; 13:8, 9, 13)\nKanngan 1 Samiɛl 15:1-35 nun.\n?Amalɛki famiɛn Agagi i su ndɛ nun’n, ngue sa tɛ kpa yɛ Saili yoli ɔ? (1 Sam. 15:2, 3, 8, 9, 22)\n?Wafa sɛ yɛ Saili waan ɔ́ sí i sa nga ɔ yoli’n i su akplowa naan ɔ́ kpálo afɔtuɛ’n niɔn? (1 Sam. 15:24)\n?Kɛ bé mán e afɔtuɛ’n, ndɛ benin yɛ e kwla fa tu e wun fɔ nun andɛ ɔ? (1 Sam. 15:19-21; Jue. 141:5; Nya. 9:8, 9; 11:2)


Efɛzifuɛ Mun 3 | Online Bible | New World Translation\nEfɛzifuɛ Mun 3:1-21\nBe nga be timan Zuifu’n be liɛ o Ɲanmiɛn i ndɛ m’ɔ ti fiawa’n i nun wie (1-13)\nBe nga be timan Zuifu’n be nin Klisi bé dí aja (6)\nLike nga Ɲanmiɛn buli i akunndan w’a cɛ kpa’n (11)\nPɔlu srɛli Ɲanmiɛn mannin Efɛzifuɛ mun naan be si ngwlɛlɛ (14-21)\n3 I sɔ’n ti’n, min Pɔlu, Klisi Zezi i liɛ mɔ n ti’n ti’n, ɔ nin amun mɔ amun timan Zuifu’n amun ukalɛ ti’n n ti bisuafuɛ. 2 N si kpa kɛ junman nga be mannin min kɛ n di’n, amun tili i su ndɛ. Yɛle kɛ n uka amun naan amun ɲan Ɲanmiɛn i aklunye dan’n i su mmlusuɛ. 3 Kɛ nga n dun mmua n klɛli i su ndɛ kan sa’n, Ɲanmiɛn yili i ndɛ m’ɔ ti fiawa’n i nglo kleli min. 4 Ɔ maan kɛ amún wá kánngan ndɛ nga nun’n, amún wún kɛ n si Klisi i su ndɛ m’ɔ ti fiawa’n i kpa. 5 Siɛn’n, Ɲanmiɛn w’a yi ndɛ sɔ m’ɔ ti nvialiɛ nun ndɛ’n i nglo w’a kle Ɲanmiɛn i sran nga be ti akoto nin i nuan ijɔfuɛ’n. Sanngɛ laa’n, sran fi siman ndɛ sɔ’n nun. 6 Ndɛ sɔ’n yɛle kɛ be nga be timan Zuifu mɔ be nin Klisi Zezi be o nun’n, be nin i bé dí aja, yɛ bé káci sran wunmuan. Jasin fɛ’n ti’n, bé ɲán like nga Ɲanmiɛn waan ɔ́ fá mán e’n wie. 7 Ɲanmiɛn i wawɛ m’ɔ fa mannin min’n, ɔ nin i aklunye dan m’ɔ yili i nglo min lika’n be ti’n, be sieli min kɛ n uka amun naan amun wun i sɔ’n i wlɛ. 8 Ɲanmiɛn yili i aklunye dan’n i nglo min mɔ n ti Ɲanmiɛn i sran’m be kwlaa be nun kaan kpafuɛ’n, min lika. Ɔ yoli sɔ naan n bo Klisi i aɲanbeun’n mɔ be kwlá simɛn i nuan’n i su jasin fɛ’n n kle be nga be timan Zuifu’n. 9 Asa ekun’n, ɔ yoli sɔ naan n kle sran’m be kɛ Ɲanmiɛn m’ɔ yili like kwlaa’n, ɔ su yi ndɛ ng’ɔ fa fiɛli i sran’m be wun laa’n i nglo, yɛ ɔ su yo naan ɔ kpɛn su. 10 Ɔ yoli sɔ naan andɛ’n, asɔnun’n ti’n, awa mun nin kwlafuɛ nga be o ɲanmiɛn su lɔ’n be si Ɲanmiɛn i ngwlɛlɛ’n m’ɔ ti fanunfanun’n. 11 I sɔ’n nin like nga Ɲanmiɛn buli i akunndan e Min Klisi Zezi i lika w’a cɛ kpa’n, be kɔ likawlɛ. 12 I fanngan nun ti’n, kɛ é kán ndɛ’n e klun titiman e. Asa kusu’n, i su mɔ e lafi’n ti’n e kwla fa e wun e mɛntɛn i. 13 Ɔ maan ń srɛ́ amun kɛ nán maan ɲrɛnnɛn mɔ amun dunman nun ti’n n wun i’n, ɔ bubu amun sa sin. Afin i sɔ’n ti’n amún ɲán ɲrun. 14 I sɔ’n ti’n, ń kóto Siɛ’n i bo. 15 I ti yɛ ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n su osuosu’n kwlaa o lɛ-ɔ.* 16 Ń srɛ́ kpa kɛ i aɲrunɲan dan’n ti’n, ɔ fɛ i wawɛ’n tin amun kpa naan amun jran kekle 17 naan i su mɔ amun lafi’n ti’n, Klisi tran amun awlɛn’n nun klolɛ su. Maan amun yo kɛ waka mɔ i bo olui’n w’a tra ase kpa’n sa, yɛ amun jran kekle kpa 18 naan amun nin Ɲanmiɛn i sran’m be kwlaa amun wun i wlɛ kpa kɛ ndɛ nanwlɛ’n ti tɛtrɛ, ɔ ti tɛnndɛn, ɔ ti nglonglo, yɛ i bo ti kploun, 19 naan Klisi i klolɛ’n m’ɔ tra sa kwlaa nga klɔ sran’m be kwla si i’n amun wun i wlɛ, kɛ ɔ ko yo naan ninnge kpakpa nga Ɲanmiɛn man’n, amun a ɲan be kpanngban kpa’n ti. 20 Ɲanmiɛn m’ɔ kwla like kwlaa yo’n, i tinmin m’ɔ fa di junman e nun’n ti’n, ɔ kwla man e like kwlaa nga e srɛ i’n annzɛ e kunndɛ’n tratra su. 21 I sɔ’n ti’n, maan asɔnun’n nin Klisi Zezi be dunman nun’n be mɛnmɛn i blɛ kwlaa nun, yɛ maan be yo sɔ tititi. Maan ɔ yo sɔ.\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “be kwlaa be dunman’n fin i.”\nEfɛzifuɛ Mun 3


Anh bu laa bo ke Nyanmien man an wuun asé'n, nyrennen dan kpa nga an wunniin'n bo an dyran kéklé'n i akunndan.\nSe o niaan kun yô o sa'n, fle i aamien kan kléé. Se o wun i wle'n, wuun w'a nyon o niaan.\nSannge se man kwla oman ityra'n, fluwa nga nun nde'n man ah sih sa nga an yôéh Nyanmien i awlô'n nun'n. Awlô so'n yele Anannganman Nyanmien i Asonun'n. Se nanwle'n ti sua'n, wuun Asonun'n ti i kuatren nin i kôfiadya.\nAmunh sih nde ng'o ti nanwle'n, ye nde nanwle so'n ti amunh nyanh amunh ti.\n I so'n ti, se ah fah liké wié kô man Nyanmien'n, bo a dyu i sowle le, nan o wla kpen su ke o wun nde ô o niaan wié klun'n, yatyi liké so'n le, anh kô siésié amun afien ka, i sin bla'a fo o liké so'n man.\nSwran ng'o di min nnen'n b'o non min mmôdya'n, o le anannganman nguan, ye nh tyeenh men'n i awiélie,\n?Nanh Marie wa b'o ti adyuin difue b'o ti Jacques, nin Joses, nin Jude, nin Simon bé niaan bian nion? ?I niaan bla'm bé nu'an é nun wa? O man ba lafi'e i su.\nMan amun nin swran'n kwlaa amun nuan se amun wun, man amun nzuen'n fa Nyanmien lie'n, afin se o ti'e i tio, swran fi su wu'an é Min'n.\nI so'n ti, ke o yô nan amuan yô dyuédyué'n, anh kan sa nga an yôli'n klé amun wiéngu, anh sre Nyanmien man amun wun ke o man amun dyasô. Se swran kpa kun sre liké Nyanmien sa nun b'o dyran su kpa'n, i srele so'n yô sa yé dan.\nMan wu'an bé nga Nyanmien sunmaan bé'n bé wié fi san é Min'n i niaan bian Jacques tye ye n wuin ékuon.\nAfe kunngba nga an wun ke o ô n su'n, o ô amun su wié, ye an si ke afe kunngba'n te ô n su.\nN klô ke an si ke afe nga amun, nin Laodicéefue, nin bé nga bé si'a min'n bé ti o ô n su'n, o ti dan.\nJésus sé i ke: Min ye n ti atin nin nanwle nin nguan nion. Swran nga wa si'an min nun'n, o dyu'a é Si wun lo.\nSe an fa ya'n, nanh an yô sa te. Nanh an fa ya so'n lélé man wia'n to su.\nN niaan kpa mun, anh bu nde nga akunndan! Man swran'n kwlakwla bé sié bé su bé tié nde nga bé kan'n kpa, nanh man swran fi kan nde ndende, nanh man bé fa ya ndende.\n Jésus sé i ke: Nanwle, swran nga ba wu'e ékun'n, o su kwla yô'a men nga Nyanmien sié'n i nunfue mlonmlon. Nicodème kusu sé i ke: ?Se swran kun yô kpenngben'n oh yôh se ye béh kwlah wui ékuon? ?O kwla se i sin i nin klun nan ba wui ékun? Ye Jésus sé i ke: Nanwle, se swran i awulie'n fi'an nzué nin Nyanmien Wawe'n, o su kwla yô'a men nga Nyanmien sié'n i nunfue.\n N niaan kpa mun, anh bu nde nga akunndan! Man swran'n kwlakwla bé sié bé su bé tié nde nga bé kan'n kpa, nanh man swran fi kan nde ndende, nanh man bé fa ya ndende. Afin se swran fa ya'n, o kwla yô'a sa ng'o ti kpa'n Nyanmien nyrun.\nM mma mun, amun ti n su wun nyrennen kpa ékun ke bla bo wa kôtô awulie sa, lélé béh wunh Christ nzuen'n kwlakwlakwla amun nun.\nN kusu, nh kanh klé o ke, bé fle o Pierre (bo i bô yele yebue). Yebue tanda'n su ye m ma kplan min asonun nion, ye wié'n su kwla satyimen.\n Se o niaan kun yô o sa'n, fle i aamien kan kléé. Se o wun i wle'n, wuun w'a nyon o niaan. Sannge se o wu'en i wle'n, fa swran kun annze nnyon uko o su, afin san swran nnyon annze nsan bé nde'n ye bé bu i nanwleo. Se o fa'a bé nde'n su'n, ken i asonunfue'm bé nyrun, se o faman'n, bu i ke swran b'o nu'an amun nun, ke guabô sika défue sa. Nanwle, liké kwlaa nga an kô tanniin asie'n su wa'n, béh tanniinh nyanmien su lo, ye liké kwlaa nga an kô men i wun atin asie'n su wa'n, béh menh i wun atin nyanmien su lo.\n Nyanmien man o sié liké'n kwlaa ye o fe siéé Asonun'n sukpen. Asonunfue'n kwlaa bé ti i wunnen, i bobo ye o ti i ti nion. I b'o ô lika'n kwlaa'n, o ô Asonun'n nun.\n afin yasua ye o sié blaa, ke Christ kusu ti Asonun'n i sukpen'n sa. I ye o ti Asonun'n b'o ti i wunnen'n i Ti Défueo. Ke asonunfue'm bé bu Christ swran'n, man mmla'm bé bu bé wun'm bé swran so sa'n kwlaa nun.\nSwran kaka nga bé lafii Christ su'n, bé bô yôô kun, bé akunndan'n ti kun. Bé nun wié fi sé'a ke i ninngé'm bé ti i ngunmin lie, sannge liké ng'o ti swran kun lie'n, o ti bé kwlaa bé lie.\nAniaan mun, é Min Jésus-Christ ti nh sreh amun, man amun nuan se, nanh an bubu amun wun nun, sannge man amun akunndan'n nin amun nen'n yô kun.\nLiké kwlaa nga an klô ke swran yô man amun'n, anh yô i kunngba so'n man bé, i ye o ti Moïse mmla nin Nyanmien nuan idyofue'm bé nde nion.\nAn tii i ke n séli amun ke: N su ko, sannge mh bah amun wun wa ékun. Se an klô min'n, wuun ke n su ko é Si si'n, amun klun dyoh, afin é Si'n le nyrun tra min.\nAn si ke bé kléé é nyrennen, bé yôô é finfin Philippes lo. Ke é dyuu amun wun lo'n, é fee dan kpa ékun, sannge Nyanmien man é tra é awlen é ken i dyasin fe'n klé amun.\n1 Corinthefue 13:4\nSwran b'o klô swran'n o tre i awlen swran wun, swran b'o klô swran'n, o yô aklunyé, i nyin blô'a swran liké su, swran b'o klô swran'n, o di'a tutré, o tu'e i wun,\nSwran nyinma wu'an Nyanmien'n, sannge ke o fin tyen ng'o yii men'n, liké kwlaa ng'o yô bé bo bé wun bé'n, o man bé wun i wle wéiin ke Nyanmien ô le, ye o kwla sa'n kwlaa yô. I so'n ti, bé le'a nde fi.


Bu nguan’n i like cinnjin—Wafa nga Ɲanmiɛn bu nguan’n, mmoja, nin kuɛ tulɛ’n | Biblu’n Kle\nNDƐ TRE BLU NIN NSAN\n?Wafa sɛ yɛ Ɲanmiɛn bu nguan’n niɔn?\n?Ɲanmiɛn bu kuɛ tulɛ’n i sɛ?\n?Wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ nguan’n ti like cinnjin ɔn?\n1. ?Wan yɛ ɔ yili ninnge kwlaa nga be o nguan nun’n niɔn?\nƝANMIƐN nuan ijɔfuɛ Zeremi seli kɛ: ‘Zoova ti Ɲanmiɛn sakpa. Ɔ ti Ɲanmiɛn kun m’ɔ lafiman.’ (Zeremi 10:10) I kpa bɔbɔ’n, Ɲanmiɛn Zoova’n ɔ ti like kwlaa nga be le nguan’n be Yifuɛ. Anzi mɔ be o ɲanmiɛn su lɔ’n be seli i kɛ: ‘Wɔ yɛ a yili like’n kwlaa ɔ, a klo kɛ á yí be ti yɛ a yili be ɔ, yɛ ɔ ti yɛ be o lɛ ɔ.’ (Sa Nglo Yilɛ 4:11) Ɲanmiɛn manmanlɛ jue kun nun’n, Famiɛn Davidi seli kɛ: ‘Nguan’n i bo’n, ɔ wun lɔ yɛ ɔ wɔ ɔ.’ (Jue Mun 36:10) Ɔ maan, nguan’n ti like kun mɔ Ɲanmiɛn fa mannin e ɔ.\n2. ?Ngue like yɛ Ɲanmiɛn yo fa nian e lika ɔ?\n2 Zoova nian e lika wie kusu. (Sa Nga Be Yoli’n 17:28) I yɛ ɔ man e aliɛ nga e di’n, ɔ nin nzue nga e nɔn’n, ɔ nin aunmuan mɔ i ti yɛ e lo wunmiɛn’n, ɔ nin asiɛ mɔ e tran su’n niɔn. (Kanngan Sa Nga Be Yoli’n 14:15-17 nun.) Zoova yoli i sɔ naan mɛn dilɛ’n w’a yo fɛ. Sanngɛ, kɛ ɔ ko yo naan e mɛn dilɛ’n w’a yo e fɛ kpa’n, ɔ fata kɛ e suan Ɲanmiɛn i mmla mun naan e nian be su e nanti.—Ezai 48:17, 18.\nMAAN E BU NGUAN’N I LIKE CINNJIN\n3. ?Ɲanmiɛn buli Abɛli i kunlɛ’n i sɛ?\n3 Ɲanmiɛn klo kɛ e bu e bɔbɔ e nguan’n nin sran uflɛ’m be liɛ’n i like cinnjin kpa. Adam nin Ɛvu be blɛ su’n, be wa Kaɛn fɛli i sinma yasua Abɛli i wun ya dan kpa. Zoova wlali Kaɛn su nun kɛ i ya m’ɔ fali’n ti ɔ kwla yo sa tɛ kpa. Sanngɛ Kaɛn buli i su nun waka. Ɔ ‘tɔli i nian bian Abɛli su ɔ kunnin i.’ (Bo Bolɛ 4:3-8) Kaɛn i niaan m’ɔ kunnin i’n ti, Zoova tuli i fɔ.—Bo Bolɛ 4:9-11.\n4. ?Moizi Mmla nun’n, wafa sɛ yɛ Ɲanmiɛn yili nguan’n i cinnjin m’ɔ ti’n i nglo ɔ?\n4 Kɛ ɔ dili afuɛ kɔe 2.400, Zoova mannin Izraɛlifuɛ’m be mmla naan b’a kwla su i kɛ nga ɔ klo’n sa. Kɛ mɔ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Moizi ja su yɛ Ɲanmiɛn sinnin naan w’a fa mmla sɔ’n w’a man Izraɛlifuɛ mun’n ti’n, ɔ ju wie’n be flɛ i kɛ Moizi Mmla’n. Moizi Mmla’n i nun kun se kɛ: “Nán kun sran.” (Mmla’n 5:17) I sɔ’n kleli Izraɛlifuɛ’m be kɛ Ɲanmiɛn i ɲrun’n, sran’m be nguan’n ti like cinnjin kpa, naan ɔ fata kɛ be kusu be wiengu’m be nguan’n, ɔ yo be ɲrun like cinnjin kpa wie.\n5. ?Wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ e bu kuɛ tulɛ’n niɔn?\n5 ?Yɛ ba nga ɔ te o i nin klun’n, i nguan liɛ’n nin? I yo, Moizi Mmla’n kle kɛ ba m’ɔ te o i nin klun’n i kunlɛ’n ti like tɛ. Nanwlɛ, nguan sɔ’n bɔbɔ ti Zoova i ɲrun like cinnjin kpa wie. (Kanngan Ezipt Lɔ Tulɛ 21:22, 23 * nin Zeremi 1:5 nun.) I sɔ’n kle kɛ kuɛ tulɛ’n ti tɛ.\n6. ?Ngue ti yɛ ɔ fataman kɛ e kpɔ sran ɔn?\n6 Sɛ e bu nguan’n i like cinnjin’n, é bú e wiengu mun kɛ ɔ nin i fata sa’n wie kusu. Biblu’n se kɛ: ‘Sran kwlaa ng’ɔ kpɔ i niaan’n, nn ɔ ti sran kunfuɛ, yɛ an si kɛ sran kunfuɛ’n ɔ leman anannganman nguan.’ (1 Zan 3:15) Sɛ e kunndɛ kɛ é ɲán anannganman nguan’n, ɔ fata kɛ e nunnun sran kpɔlɛ’n i osu’n e awlɛn’n nun. Afin sran kpɔlɛ’n yɛ ɔ yo maan be yo be wiengu abɔlɛ sa kekleekle mun ɔn. (1 Zan 3:11, 12) Ɔ ti cinnjin kpa kɛ e suan e wiengu klolɛ.\n7. ?Ayeliɛ benin mun yɛ be kle kɛ sran kun buman nguan’n i like cinnjin ɔn?\n7 ?E bɔbɔ e nguan’n i like cinnjin bulɛ’n ti ɔ sɛ? Sran’m be kunndɛman kɛ bé wú, sanngɛ aklunjuɛ dilɛ’n i kunndɛlɛ’n ti sran wie’m be kɔ wie’n i nuan. Wie’m be nɔn siklɛti, annzɛ be gua asra, annzɛ kusu be kpisa taa nɲa, annzɛ kusu be nɔn drɔgi. Ninnge sɔ’m be saci sran’n i wunnɛn’n, kpɛkun wie liɛ’n, be kun i bɔbɔ. Sran nga ninnge sɔ’m be kɛn i nuan’n, ɔ bumɛn i kɛ nguan’n ti Ɲanmiɛn liɛ klonglo. Afin ayeliɛ sɔ’m be ti fiɛn Ɲanmiɛn ɲrun. (Kanngan Rɔmfuɛ Mun 6:19; 12:1 nin 2 Korɛntfuɛ Mun 7:1 nun.) Kɛ ɔ ko yo naan Ɲanmiɛn klun w’a jɔ wafa nga e su i’n i su’n, ɔ fata kɛ e wla ayeliɛ sɔ’m be ase. Kannzɛ bɔɔ i sɔ’n i yolɛ kwla yo kekle’n, sanngɛ Zoova kwla suan e bo kɛ nga ɔ nin i fata’n sa. Kpɛkun e ɲin mɔ e mian naan y’a kle kɛ nguan m’ɔ mannin e’n ti e cinnjin’n, i ɲin kpaman su.\n8. ?Ngue ti yɛ ɔ fataman kɛ e ɲin kpa nguan’n i sasalɛ’n su ɔ?\n8 Sɛ e bu nguan’n i like cinnjin’n, e ɲin su kpaman i sasalɛ’n su. E su faman e nguan’n e tratraman e sa bɛ nun. Kpɛkun aklunjuɛ dilɛ ti’n e su faman e nguan’n e siemɛn i wie’n nuan, annzɛ e wun mɔ e kunndɛ kɛ ɔ sanndi e’n ti. E su cisanman loto nun annzɛ e fuman moto sinnzin su. Kpɛkun e su faman e wun wlɛmɛn i be wun kpinngbinlɛ wafa mɔ sa kekleekle yolɛ o nun’n, annzɛ m’ɔ kwla kpɛ e nguan i sin’n i nun. (Nyanndra Mun 4:17) Laa nun’n, Mmla nga Ɲanmiɛn mannin Izraɛlifuɛ mun’n waan: ‘Sɛ amun kplan sua uflɛ’n [mɔ i ti su’n ti gbagblagba’n], amun kplan talɛ kaan kun i ti su aunmuan fawlɛ’n i nuan su tɛɛn maan ɔ sin yiɛ i. W’a yoman sɔ’n, sɛ sran wie flo lɔ tɔ ɔ wu’n, kpɛkun bé sé kɛ wɔ yɛ a kunnin i ɔ.’ (Mmla’n 22:8) Kɛ nga mmla sɔ’n i nun akunndan’n fa kle’n sa’n, sɛ like kɛ asikalie sa ɔ sua’n nun’n niɛn i lika naan sran fi w’a seliman su w’a tɔman, naan like yaya w’a yomɛn i. Sɛ a le loto kusu’n, nian sɛ i nun ninnge’m be ti siesiewa kpa o. Nán yaci ɔ sua’n annzɛ ɔ loto’n annzɛ ɔ moto’n lɛ maan i nun like wie ti’n, ɔ kpɛ ndɛ man ɔ bɔbɔ annzɛ ɔ wiengu.\n9. ?Sɛ e bu nguan’n i like cinnjin’n, wafa sɛ yɛ é yó nnɛn mun ɔn?\n9 ?Yɛ nnɛn’m be nguan’n nin? Be nguan’n ti Ɲanmiɛn liɛ klonglo wie. Ɲanmiɛn mannin e atin kɛ e kun nnɛn mun e di, e fa be kplo’n annzɛ be ndrɛ’n e kpa e wun wlawlalɛ like, annzɛ e fa e sasa e wun. (Bo Bolɛ 3:21; 9:2, 3; Ezipt Lɔ Tulɛ 21:28) Sanngɛ sɛ e yo nnɛn’m be abɔlɛ’n, annzɛ sɛ e kun be ngbɛnngbɛn e fa yiyi e ɲin su’n, i sɔ’n ti tɛ. Kpɛkun, i sɔ’n kle kɛ e buman nguan’n m’ɔ ti Ɲanmiɛn liɛ klonglo’n i like fi.—Nyanndra Mun 12:10.\nMAAN E BU MMOJA’N I LIKE CINNJIN\n10. ?Wafa sɛ yɛ Ɲanmiɛn kleli kɛ nguan’n nin mmoja’n be kɔ likawlɛ ɔ?\n10 Kɛ Kaɛn kunnin i niaan bian’n, i sin Zoova seli Kaɛn kɛ: ‘Abɛli i mmoja mɔ a guɛli i ase’n ɔ ti kɛ sran yɛ ɔ su flɛ min kɛ n tu i klunngbɔ sa.’ (Bo Bolɛ 4:10) Kɛ Ɲanmiɛn kán Abɛli i mmoja’n i ndɛ’n, Abɛli i nguan’n yɛ ɔ kɛn i ndɛ ɔ. Kaɛn kunnin Abɛli. I sɔ ti’n, ɔ fata kɛ be tu i fɔ. Ɔ ti kɛ Abɛli i mmoja’n annzɛ i nguan’n ɔ kpan flɛ Zoova kɛ ɔ tu i klunngbɔ sa. Nowe blɛ su’n, like nga ɔ o nguan’n nin mmoja’n be afiɛn’n i ɲin fiteli ekun. Kwlaa naan nzue dan’n w’a tɔ’n, waka mma mun nin nɲanɲa mun, ɔ nin ninnge nga be ti kɛ awie nin ngatɛ mma sa’n, be ngunmin yɛ sran’m be di ɔ. Sanngɛ kɛ nzue dan’n tɔli’n, i sin Zoova seli Nowe nin i mma mun kɛ: ‘Asiɛ’n su nnɛn nin anunman mun an di be kwlaa.’ Sanngɛ, Ɲanmiɛn mannin be mmla nga ɔ o yɛ’n: ‘Sanngɛ nán an di nnɛn nin i mmoja’n afin i nun yɛ i nguan’n wo ɔ.’ (Bo Bolɛ 1:29; 9:2-4) Nanwlɛ, Zoova kle weiin kɛ nguan’n nin mmoja nga ɔ o nnɛn nin sran’m be nun’n, be kɔ likawlɛ.\n11. ?Kɛ ɔ fin Nowe blɛ su’n, like benin yɛ Ɲanmiɛn waan nán be fa mmoja’n be yo ɔ?\n11 Kɛ e diman mmoja’n, e kle kɛ e ɲrun’n, ɔ ti like nanndoliɛ. Mmla nga Zoova mannin Izraɛlifuɛ mun’n i nun’n, ɔ seli kɛ: ‘Sɛ sran wie kɔ koniɛn naan ɔ ko ɲan nnɛn annzɛ kusu anunman wie mɔ be kwla di i nnɛn’n, ɔ guɛ i mmoja’n i ase naan ɔ bo fa kata su. I sɔ’n ti yɛ n waan nán Izraɛlifuɛ’m be di mmoja’n niɔn.’ (Saun Yolɛ 17:13, 14) Ɲanmiɛn i mmla m’ɔ tannin nnɛn mmoja dilɛ’n, m’ɔ fa mannin Nowe afuɛ 800 kwlaa naan w’a man mmla ngalɛ’n, kɛ é sé yɛ’n be te di su. Akunndan nga Zoova bu’n ɔ ti weiin: I sufuɛ’m be kwla di nnɛn mun, sanngɛ be kwlá diman be mmoja’n. Ɔ fata kɛ be gua mmoja’n i ase. Yɛle kɛ be fa nnɛn’n i nguan’n wla Ɲanmiɛn sa nun.\n12. ?Mmla benin yɛ Klistfuɛ klikli’m be blɛ su’n Ɲanmiɛn wawɛ’n mannin mɔ e te di su andɛ ɔ?\n12 Klistfuɛ’m be di mmla kunngba’n su. Akoto mun nin Klistfuɛ uflɛ mɔ Klistfuɛ klikli’m be blɛ su’n be ti Klistfuɛ’m be ɲrun dinfuɛ’n be yiali naan b’a kle mmla nga ɔ fata kɛ Klistfuɛ’m be kwlaa be di su asɔnun’n nun’n. Ndɛ nga be kannin’n yɛ: ‘Ɲanmiɛn wawɛ’n bu i kɛ ɔ ti kpa kɛ nán maan e fa ndɛ fi uka ng’ɔ ti cinnjin’n su man amun, yɛ e kusu e buli sɔ, yɛle kɛ nán an di amuɛn su, nán amun di mmoja nin nnɛn ng’ɔ wu i sa su’n [mɔ i mmoja’n ka i nnɛn’n nun’n], yɛ nán an kunndɛ bla m’ɔ timan amun yi annzɛ bian m’ɔ timan amun wun’n.’ (Sa Nga Be Yoli’n 15:28, 29; 21:25) I sɔ ti’n, ‘nán e di mmoja.’ Ɲanmiɛn ɲrun’n, mmoja mɔ e diman’n, ɔ ti cinnjin kɛ amuɛn mɔ e sɔman’n ɔ nin bla nin bian kunndɛlɛ sukusuku mɔ e yoman’n sa.\n?Sɛ dɔɔtrɔ’m be tannin ɔ nzan nɔnlɛ’n, á fá wie wlá ɔ kplo’n nun?\n13. Like ti yɛ mmla m’ɔ kle kɛ nán e di mmoja’n ɔ kan e kplo nun mmoja wlalɛ’n, yiyi nun.\n13 ?Mmla m’ɔ kle kɛ nán e di mmoja’n, ɔ kan e kplo nun mmoja wlalɛ’n wie? Ɛɛn. E fa sunnzun ase kun e nian. Wie liɛ’n, dɔɔtrɔ kun w’a tannin ɔ nzan nɔnlɛ. ?Sanngɛ yoo, i sɔ’n kle kɛ sɛ nzan’n i nɔnlɛ yɛ a kwlá nɔnman’n, sanngɛ a kwla fa wla ɔ kplo’n nun? Ɔ timan sɔ mlɔnmlɔn! I kunngba’n, mmoja mɔ e diman’n, yɛle kɛ kannzɛ ɔ yo sɛ o, ɔ wluman e wunnɛn’n nun mlɔnmlɔn. Mmla m’ɔ kle kɛ nán e di mmoja’n i bo’n yɛle kɛ e su yaciman sran fi lɛ naan ɔ wla e kplo’n nun mmoja.\n14, 15. ?Sɛ dɔɔtrɔ’m be se kɛ ɔ fata kɛ be wla Klistfuɛ kun nun mmoja’n, ɔ́ yó i sɛ? ?Yɛ ngue ti yɛ ɔ́ yó sɔ ɔ?\n14 ?Yɛ sɛ like yaya wie yo Klistfuɛ kun annzɛ sɛ ɔ fata kɛ be kpaci i nun naan i nun kpacilɛ sɔ’n su yoman blɛblɛ’n nin? Wie nun ɔn, dɔɔtrɔ’m be kwla se kɛ, sɛ b’a wlɛmɛn i nun mmoja’n ɔ́ wú. Nanwlɛ, nán wie’n yɛ Klistfuɛ’n kunndɛ ɔ. Ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ sɛ́sɛ́ i nguan’n m’ɔ ti like nanndoliɛ kun mɔ Ɲanmiɛn mɛnnin i’n, ɔ maan ɔ́ kplín su kɛ be fa ayre uflɛ mɔ mmoja ndɛ nunman nun’n be yo i. I sɔ ti’n, sɛ ayre uflɛ wie o lɛ mɔ be faman mmoja be yoman’n, ɔ́ kúnndɛ i lifuɛ’n dɔɔtrɔ’m be sa nun.\n15 ?Klistfuɛ kun kúnndɛ kɛ ɔ́ fɔ́n Ɲanmiɛn mmla’n naan w’a ka nguan nun kan mɛn’n nga nun? Zezi seli kɛ: ‘Sran ng’ɔ klo kɛ ɔ́ sɛ́sɛ́ i wun’n [i nguan’n], ɔ́ kpɛ́ i nguan’n sin, sanngɛ sran ng’ɔ kpɛ i nguan’n sin min ti’n, ɔ́ ɲɛ́n i ekun.’ (Matie 16:25) E kunndɛman kɛ wie’n kun e. Sanngɛ, sɛ dɔ nga su’n, e nguan’n i sasalɛ ti e fɔn Ɲanmiɛn i mmla’n, ɔ cɛman naan anannganman nguan’n w’a fi e sa. Ɔ maan nga ɔ ti ngwlɛlɛ like’n, yɛle kɛ e fa e wla’n guɛ i Ɲanmiɛn i mmla seiin’n su naan e lafi su kpa kɛ sɛ bɔɔ e wu’n, e Nguan Manfuɛ’n i wla’n su fiman e su. Ɔ́ cɛ́n e, kpɛkun nguan m’ɔ ti like cinnjin kpa m’ɔ fa cɛli e’n, ɔ́ mán e wie ekun.—Zan 5:28, 29; Ebre Mun 11:6.\n16. ?Ngue like yɛ Ɲanmiɛn sufuɛ kpa’m be jran su kpa kɛ bé yó ɔ?\n16 Andɛ’n, Ɲanmiɛn sufuɛ kpa’m be jran su kpa kɛ mmoja’n i su ndɛ’n nun’n, bé fá atin nga Ɲanmiɛn kle be’n i su. Be su diman mmoja’n i wafa’n wie fi le. Be su faman mmoja yoman be wun ayre kusu. * Be si weiin kpa kɛ mmoja’n i Yifuɛ’n ɔ si like nga ɔ ti kpa man be’n. ?Kɛ a bu i sɔ wie ɔ?\nLIKE KUNNGBA NGA Ɔ FATA KƐ BE FA MMOJA’N BE YO’N\n17. ?Laa nun Izraɛli lɔ’n, like kunngba lekeleke nga Ɲanmiɛn Zoova kɛ be fa mmoja’n be yo’n yɛle benin?\n17 Moizi Mmla’n fa e ɲin sie i like kunngba lekeleke nga ɔ fata kɛ be fa mmoja’n be yo’n i su. Laa nun kɛ Izraɛlifuɛ’m bé sú Zoova’n, ɔ seli be kɛ: ‘Like kwlaa ng’ɔ lo wunmiɛn’n, i mmoja’n nun yɛ i nguan’n wo ɔ. I sɔ’n ti yɛ maan m mannin amun atin kɛ mmoja yɛ amun fa be se min yaci min suwlɛ’n su naan m’an kplin amun ngbata’n su’n niɔn. Mmoja’n yɛ maan sɛ be kpata ɔ be kplin su ɔ.’ (Saun Yolɛ 17:11) Kɛ Izraɛlifuɛ’m be fɔn’n, be kwla fa nnɛn kun yi tɛ naan b’a yaci be sa tɛ’n b’a cɛ be. Be fa nnɛn’n mmoja’n i bue be guɛ i Ɲanmiɛn suwlɛ’n su tannin sua’n nun lɔ. I sin’n, Ɲanmiɛn i sua’n nun yɛ be wa yoli i sɔ’n niɔn. Like kunngba lekeleke nga ɔ fata kɛ be fa mmoja’n be yo’n, yɛle tɛ sɔ’m be yilɛ’n.\n18. ?Zezi i mmoja nga be guɛli i ase’n ti’n, mmlusuɛ nin suyralɛ benin mun yɛ e kwla ɲan be ɔ?\n18 Klistfuɛ kpa’m be diman Moizi Mmla’n su kun. Ɔ maan, be faman nnɛn yiman tɛ kun, kpɛkun be faman nnɛn mmoja guaman tɛ yiwlɛ su manman Ɲanmiɛn kun. (Ebre Mun 10:1) Sanngɛ, mmoja nga laa Izraɛlifuɛ’m be blɛ su be fa guɛli i Ɲanmiɛn suwlɛ’n su’n, ɔ ti nanndoliɛ tɛ mɔ Ɲanmiɛn Wa Zezi Klist yili’n, i nzɔliɛ. Kɛ nga e wunnin i fluwa nga i ndɛ tre 5 nun’n sa’n, kɛ Zezi yacili i wun lɛ kɛ be guɛ i mmoja’n i ase’n, ɔ fɛli i nguan mɔ fɔ nunman nun’n yili e ti tɛ. I sin’n, ɔ fuli ɲanmiɛn su lɔ, kpɛkun ɔ fɛli i nguan mɔ fɔ nunman nun m’ɔ fa yili tɛ’n kleli Ɲanmiɛn naan ɔ́ fá kpɔ́ Adam i osu’n nunfuɛ’m be ti. Ɔ yoli sɔ kpɛ kunngba cɛ, ɔ su yoman sɔ kun. (Ebre Mun 9:11, 12) Ɲanmiɛn kwla jrɛn i sɔ liɛ’n su ɔ yaci sa tɛ nga e yo be’n ɔ cɛ e, kpɛkun i sɔ’n tikeli anannganman nguan’n i atin’n mannin e. (Matie 20:28; Zan 3:16) Like ngunmin kun sɔ mɔ be fali mmoja’n be yoli’n, ɔ yoli cinnjin dan! (1 Piɛr 1:18, 19) Zezi i mmoja nga be guɛli i ase’n i sulafilɛ’n i kunngba cɛ yɛ maan e kwla fite nun ɔn.\n?Wafa sɛ yɛ a kwla kle kɛ a bu nguan’n nin mmoja’n be like cinnjin ɔn?\n19. ?Kɛ ɔ ko yo naan ‘sran ng’ɔ mlin’n, w’a yo i bɔbɔ i ndɛ’n,’ ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo ɔ?\n19 Nguan mɔ Ɲanmiɛn Zoova mannin e’n ti’n, e kwla lɛ i ase dan! ?Ɔ maan, ɔ nin i fataman kɛ i sɔ’n wla e fanngan kɛ e bo i jasin fɛ’n e kle e wiengu mun naan be lafi Zezi i tɛ m’ɔ yili’n su naan b’a kwla ɲan anannganman nguan’n? Sran’m be nguan m’ɔ ti e cinnjin kɛ ɔ ti Ɲanmiɛn i cinnjin sa wie’n, ɔ́ wlá e fanngan maan é tú e klun é yó i sɔ’n juejue su. (Kanngan Ezekiɛl 3:17-21 nun.) Sɛ e wla e wun ase e di junman sɔ’n, é kwlá íjɔ kɛ akoto Pɔlu sa. Ɔ seli kɛ: ‘Ń kán klé amun kpa kɛ amun nun sran ng’ɔ mlin’n, i bɔbɔ ndɛ ɔ, min ndɛ nunman nun. Afin n kannin Ɲanmiɛn i klun sa’n kwlaa kleli amun, m’an fiaman wie fi su amun wun.’ (Sa Nga Be Yoli’n 20:26, 27) Ninnge’m be nun kpafuɛ nga e kwla yo naan y’a kle kɛ nguan’n nin mmoja’n be ti e cinnjin tra like kwlaa’n, yɛle kɛ e kan Ɲanmiɛn nin ninnge nga i waan ɔ́ yó be’n be ndɛ e kle sran mun.\nSƐ E BU NGUAN’N I LIKE CINNJIN’N\ne su tuman kuɛ.\né wlá ayeliɛ tɛtɛ’m be ase.\né núnnún sran kpɔlɛ’n i osu’n e awlɛn’n nun mlɔnmlɔnmlɔn.\n^ ndɛ kpɔlɛ 5 Kannzɛ wafa nga Biblu’n wie’m be kaci ndɛ mma sɔ’n maan be kwla bu i kɛ sɛ niɛn’n wu’n, yɛ be kun sran’n sie i osu’n, sanngɛ Biblu’n i su like suanfuɛ’m be waan wafa nga be klɛli ndɛ’n i Ebre nun’n, “ɔ kle weiin kɛ nán sa ng’ɔ ɲan bla’n i ngunmin’n i ndɛ yɛ be kan ɔn.”\n^ ndɛ kpɔlɛ 16 Sɛ a kunndɛ kɛ á sí ayre nga be fa sin mmoja’n i osu’n, nian fluwa Comment le sang peut-il vous sauver la vie ? mɔ Zoova i Lalofuɛ’m be yili’n, i ndɛ treDes substituts de qualité nun.\nƝanmiɛn yɛ ɔ mannin e nguan ɔn.—Jue Mun 36:10; Sa Nglo Yilɛ 4:11.\nKuɛ tulɛ’n ti tɛ, afin ba ng’ɔ o i nin klun’n, i nguan’n ti Ɲanmiɛn i cinnjin.—Ezipt Lɔ Tulɛ 21:22, 23; Jue Mun 127:3.\nKɛ e yoman like nga ɔ kwla kpɛ e nguan’n i sin’n, mɔ e diman mmoja’n, e kle kɛ e bu nguan’n i like cinnjin.—Mmla’n 5:17; Sa Nga Be Yoli’n 15:28, 29.


Rɔmɛn 9 YRENT - 'Wɩ nɛn an "ta -a ve 'gʋɛ, Crizi -a - Bible Search\nRɔmɛn 8 Rɔmɛn 10\nIzraɛl 'nɔn -mienun Bali -le "yi "fɔla 'o "trɔɛn -sru\n1'Wɩ nɛn an "ta -a ve 'gʋɛ, Crizi -a -tɔa 'nan 'wɩ tɩglɩ nɛn. 'Wlu "cɛɛ maan -sɛan "dɩ. Bali lei 'saun -a -tɔa "nyian 'nan 'wɩ 'kpa nɛn, ɛn 'mɛn 'ci "nrɔndɩ 'ka tin tɛa 'an da "fo "dɩ. 2-Te 'an 'ci nrɔn 'an "bʋɩ Izraɛl 'nɔn da bɛ, an 'ta dra -trɔdrɔ, ɛn 'wɩ "naan 'an man. 3-Yee "wɛan "te 'mɛn 'sidɩ Crizi man -kɔlaman paan -a drɛdɩ -a -e 'an "bʋɩ Izraɛl 'nɔn 'o 'si 'wɩ 'ji bɛ, "te maan wɛɛ 'nan Bali 'e 'an 'si Crizi man -kɔɔbli.\n4'Ka 'ci "nrɔn 'wɩ nɛn Bali -a drɛ Izraɛl 'nɔn lɛ bɛ -a da! Bali o drɛ 'yee 'nɛnnun -a. Ɛn e 'tɔ -dan nɔn -wlɛ. Ɛn e -tɔ 'e wei da -wlɛ 'nan, -si a 'e 'lɛ 'sʋdɩ -wlɛ -e 'o -pli 'e man. Ɛn e 'yee -pei -tɔ wɩnun -nɔn -wlɛ. Ɛn zɩ kɔ 'wee 'pan bɛ, yaa 'vɩ -wlɛ. Ɛn e -tɔ 'e wei da -wlɛ 'nan, 'e o "sia 'wɩ 'ji. 5Ɛn o tranun nɛn 'li bɛ, -wɛɛ cɩ Bali -le min -dandannun -a. Ɛn "nyian bɛ Crizi nɛn min 'sizan 'wɩ 'ji -a bɛ, o va nɛn waa -ya blamin -a. Bali nɛn e ya fɛ pɛɛnɔn da bɛ, 'tɔ -dan 'e 'kɔn -yee vɛ -a 'wɩ nɛn yaa drɛ zɩɛ -a man 'li 'trilii. Amɛn!\n-Tɩnun 'bɛ cɩ Bali -le minnun tɩglɩ 'a?\n6'Wɩ nɛn Bali -tɔ "da Izraɛl 'nɔn lɛ zɩɛ -a "nɛn "fʋ 'e "tun? -Cɛjɛ -a "nɛn 'ka 'fo 'e "tun "dɩ. -A -cin 'e 'kɔn 'ka 'ji 'nan, Izraɛl 'nɔn pɛɛnɔn "cɛɛ cɩ Bali -le minnun -a dɩ. 7O ya Abraam kludanɔn 'a. 'Bɛ a zɩ, 'pian o pɛɛnɔn "cɛɛ cɩ Abraam -le 'nɛnnun nɛn Bali -a 'vɩ bɛ waa dɩ. Kɔɔ Bali -a 'vɩ Abraam lɛ 'nan: «'I 'pɩ Izak 'bɛ -taa 'i kludanɔn 'yalɛ.» 8'Wɩ zɩɛ yaa -kɔɔnman -cɛɛ 'nan, 'nɛnnun nɛn Abraam o -ya 'e 'pɔn -ji bɛ, o pɛɛnɔn "cɛɛ cɩ Bali -le 'nɛnnun -a dɩ. 'Pian 'nɛnnun nɛn e o -ya 'wɩ nɛn Bali -a 'vɩ bɛ -a da bɛ, -wɛɛ cɩ 'o "nrɔndɩ "le Abraam kludanɔn 'le 'wɩ 'zʋ. 9Kɔɔ 'wɩ nɛn Bali -a 'vɩ Abraam lɛ bɛ, -nyrɛn 'gʋ. E 'nan: «Lɛ pee, tʋ 'bɔ 'lein 'gʋɛ -a man bɛ, "mɛn vɩnan 'an 'ta bɛ, te 'i nan Sara 'nɛn 'klɔnmɔn -ya.»\n10Ɛn "nyian bɛ, 'wɩ nɛn e drɛ Rebeka -le vɛ -a bɛ, 'ka 'ci "nrɔn "da. 'O 'vale 'kʋ tra Izak -a 'o 'pɔn 'si. 11-12Tʋ nɛn te wa'a tian 'nɛnnun 'bɔ yra yɩlɛ dɩɛ, ɛn Bali -a 'vɩ Rebeka lɛ 'nan: «'Nɛn ceje 'bɛ -taa "drɛlɛ 'e -suannɛn 'suzan 'a.» Tʋ nɛn Bali 'wɩ zɩɛ -a ve Rebeka lɛ bɛ, te 'nɛnnun 'bɔ 'ka tian 'wɩ 'wlidɩ "tʋwli "drɛlɛ dɩ, ɛn wa'a tian 'wɩ "yi "tʋwli "drɛlɛ dɩ. 'Wɩ zɩɛ yaa -kɔɔnman -cɛɛ 'nan, Bali 'ka min sia "va 'yee vɛ -a 'e drɛ wɩnun man dɩ. 'Pian Bali min "sia "va "le zɩ e cɩ "va "bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. 13'Wɩ 'kpa nɛn, 'wɩ zɩɛ -yɛɛ dra. Kɔɔ e ya 'crɛn -tɛdɩ 'nan: «An Zago 'yɩ "yi, ɛn an 'nan Ezo man.»\n14'Wɩ nɛn an "sia -a vɩnan zɩɛ, -a -ci nɛn 'nan Bali 'ka 'wɩ 'dra 'e 'nɔan da dʋʋ? -Cɛjɛ, -njɛɛ dɩ. 15'Pian 'wɩ nɛn Bali -a 'vɩ Moizi lɛ bɛ, 'ka 'ci "nrɔn "da "tʋ. Yaa 'vɩ -yrɛ 'nan:\n«Min nɛn an cɩ "vale 'an nyrinda "sia bɛ,\n-a san nɛn maan nyrinda "sia.\nƐn min nɛn an cɩ "vale 'an "paa "va "bɛ,\n-a san va nɛn an "paa.»\n16-Yee "wɛan Bali -le min nyrinda 'sidɩ 'lee -yee 'padɩ min va bɛ, ya'a 'sia min 'bɔ 'va dɩ. Ɛn e 'ka 'nan min -a -wɛɛman 'e 'bɔ 'le 'plɛblɛ 'a dɩ. 'Pian e "sia Bali 'bɔ nɛn min nyrinda -sɛan "da "bɛ -a va.\n17Ɛn "nyian bɛ, 'ka 'ci "nrɔn 'wɩ nɛn Bali -a 'vɩ Ezipti mingɔnnɛn nɛn waa laabo Faraɔn bɛ -yrɛ "bɛ -a da. Kɔɔ e ya 'e 'crɛn -tɛdɩ 'nan:\n«Mɛin drɛ mingɔnnɛn -a,\n'nan 'yie "wɛan\n-e minnun 'o 'mɛn 'plɛblɛ 'ci yɩ,\n-e 'waan 'tɔ fuilaman\n'trɛda 'lɛglɔn pɛɛnɔn 'ji.»\n18'Wɩnun zɩɛ -wɛɛ -kɔɔnman 'nan, min nɛn Bali -a "vale 'e nyrinda "sia bɛ, -a san nɛn yaa nyrinda "sia. Ɛn min nɛn Bali -a "vale 'e 'bli da -tɔa 'plɛblɛ -e 'e vɩlɛ 'e 'wɩ 'ci man dɩɛ, -a san lɛ nɛn yaa dra.\n19-A -mienan blamin -kɔlaman -a laabʋdɩ -a 'nan: «-Te 'bɛ -a zɩɛ, -mɛ "le "wɛan nɛn Bali 'wɩ "nɛn -kɔɔnman min lɛ "mɛn? Kɔɔ min -tʋ 'ka 'kɔlaman -sa -fɔdɩ -a Bali 'nɛan dɩ.» 20E ya "le 'an laabʋ 'nan: «-Tɩ nɛn blamin -a, ɛn e -sa -fɔa Bali 'nɛan?» Kɔɔ blamin a Bali -pɛ drɛ fɛ "tun "a. Ɛn -pɛ drɛ fɛ 'ka 'kɔlaman -e 'e 'wɩ 'tɔ 'e drɛzan man dɩ. 21-Kaa -tɔa 'wein 'nan, -pɔ nɛn -pɔ -tɔzan cɩ "vale 'e -tɔa "bɛ, -a 'bɔ nɛn yaa -tɔa. Yaa -mie -tɔa "bɛ, wɛɛ bɔala 'ji min "fli yaa cin yɩnan, ɛn yaa -mie -tɔa "bɛ, 'o ya fɛnun tre -ji vɛ -a. Zɩ blamin cɩ Bali lɔ zɩɛ.\n22-Yee "wɛan, -te Bali a "va 'nan 'e 'yee nyran -blɩdɩ -ci -kɔɔnman -e minnun 'o 'yee 'plɛblɛ 'ci yɩ bɛ, -a -nɔan da nɛn. 'Pian minnun 'bɔ nɛn o cɩ paan "le 'nan Bali 'e nyran -blɩ o va -e 'e o -nan -nyan zɩɛ, Bali 'e 'man -sran o va. 23Bali 'wɩ zɩɛ -a drɛ min peenun nɛn e ya "vale 'e o nyrinda "sia bɛ -wee "wɛan. Minnun zɩɛ e 'o 'si "va 'e 'cɛn 'nan -e 'o 'yee -dan ci yɩ.\n24-Kaa 'bɔ Zozinɔn nɛn, ɛn -kaa ya 'lɛglɔn 'tʋdʋ -ji 'nɔn 'a. Bali 'ka min laabʋlɛ Zuif 'nɔn 'saza 'va dɩ. 25'Wɩ zɩɛ Bali 'lewei vɩzan -tʋ a 'li waa laabo Oze, yaa 'vɩ -a -nan 'mɔn. Kɔɔ yaa crɛn -tɛ Bali -le 'fluba 'ji 'nan:\n«Minnun nɛn o 'ka 'e 'cɛn 'mɛn minnun -a dɩɛ,\nan -taa "o laabʋlɛ 'mɛn minnun.\nƐn 'lɛglɔn nɛn\nma'an yɩlɛ "yi 'e 'cɛn dɩɛ,\nan -taa -a laabʋlɛ 'an 'ci 'sɔ 'lɛglɔn.\n26Ɛn "nyian bɛ, minnun nɛn\nmaan 'vɩ -wlɛ 'nan,\nka 'ka 'mɛn minnun -a dɩɛ,\n'o 'tɔ -taa "kɔnlɛ Bali nɛn\n-a yiɛ -a "man "bɛ,\n27'Pian Izraɛl 'nɔn 'bɔ 'le vɛ -a bɛ, Bali 'lewei vɩzan -tʋ nɛn 'li waa laabo Ezai bɛ e 'wɩ 'tʋ 'vɩ -a -nan 'mɔn. Kɔɔ yaa crɛn -tɛ Bali -le 'fluba 'ji 'nan:\n«-Te Izraɛl 'nɔn a "kaga\n"le 'nan jemie man nyrɛn -le 'wɩ 'zʋ oo,\no va min "nɛn\n"wɛnnɛn "cɛ "nɛn\nBali -a "sia 'wɩ 'ji.\n28'Wɩ nɛn Minsan -a 'vɩ 'nan\n'e dra 'trɛda bɛ,\nyaa 'lɛ sɔɔman "fo,\nɛn yaa dra tada.»\n29Ɛn Ezai -a 'vɩ "nyian 'e 'cɛn 'nan:\n«"Te 'e 'kɔn 'nan\n'plɛblɛ pɛɛnɔn 'san Bali 'ka -kaa klu "wɛnnɛn 'tʋɩlɛ 'trɛda dɩɛ,\n"te -kaa -nan -nyan "le 'fla nɛn\nwaa laabo Sodɔm bɛ -yee 'wɩ 'zʋ,\nɛn "te -kaa -nan -nyan "le 'fla nɛn\nwaa laabo Gomɔr bɛ -yee 'wɩ 'zʋ.»\nYi -tɛradɩ Zozi Crizi da man nɛn Bali min "siala 'e 'lɛ min tɩglɩ 'a\n30'Wɩ nɛn an "sia -a vɩnan zɩɛ, -a 'le 'srannan "nɛn 'nɔn? -Nyrɛn 'nan, minnun nɛn o 'ka Izraɛl 'nɔn 'a dɩ, ɛn o 'ka -a -wɛɛnan 'nan, 'o -kɔan "min tɩglɩ 'a Bali 'lɛ dɩɛ, Bali o "siala min tɩglɩ 'a 'e 'lɛ -wee yi -tɛradɩ 'e da man. 31'Pian Izraɛl 'nɔn 'bɔ nɛn waa wɛɛ 'kpa tɩglɩ 'nan, 'ta wʋladɩ -pei -tɔ wɩnun da 'o 'bɔ 'le 'plɛblɛ 'a nɛn 'o -kɔan "min tɩglɩ 'a Bali 'lɛ bɛ, wa'a bɔlɛ -ji dɩ. 32-Mɛ "le "wɛan nɛn Izraɛl 'nɔn 'ka bɔlɛ -ji dɩ? Fɛ -le "wɛan nɛn wa'a bɔlɛ -ji dɩɛ, -yɛɛ cɩ 'nan, -wee -kɔndɩ "min tɩglɩ 'a Bali 'lɛ bɛ, wa'a -wɛɛlɛ 'nan 'e 'si 'wee yi -tɛradɩ Bali da va dɩ. 'Pian waa wɛɛ 'nan, 'o -kɔan "min tɩglɩ 'a Bali 'lɛ 'ta wʋladɩ -pei -tɔ wɩnun da 'o 'bɔ 'le 'plɛblɛ 'a. -Yee "wɛan o srɔɛn -wi -kɔlɛ nɛn e min -tiala bɛ -a man. -Kɔlɛ zɩɛ Crizi nɛn. 33'Wɩ zɩɛ e ya 'e 'crɛn -tɛdɩ Bali -le 'fluba 'ji 'e 'cɛn. Kɔɔ e ya 'e 'crɛn -tɛdɩ 'nan:\nan -kɔlɛ -tʋ 'pla Zeruzalɛm.\n-Kɔlɛ zɩɛ minnun srɔɛn -wia "man,\nɛn e minnun -tiala.\nMin oo min nɛn\ne yi -tɛra -kɔlɛ zɩɛ -a da bɛ,


Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Apokalis 1\n'Wɩnun nɛn Zozi -a -nan kɔɔn Zan lɛ bɛ -nyrɛn 'gʋ\n1 'Wɩnun nɛn Bali -a ta 'bɔla Zozi Crizi lɛ bɛ -nyrɛn 'gʋ. 'Wɩnun zɩɛ Bali -a ta bɔla -yrɛ 'nan -e 'wɩ nɛn e -taa "drɛlɛ bɛ, Zozi 'e -kɔɔn 'e 'sunɔn lɛ. -Yee "wɛan nɛn Zozi 'yee 'pasianɔn nɛn laji bɛ -a -tʋ 'pa 'sia 'e 'suzan Zan -va, ɛn yaa -a -nan kɔɔn -yrɛ.\n2 'Wɩ pɛɛnɔn nɛn Bali -a ta 'bɔla Zozi lɛ, ɛn Zozi -a -nan kɔɔn Zan lɛ bɛ, -a 'bɔ nɛn Zan -a 'sinan 'pa 'fluba 'gʋɛ -a -ji. 3 Min nɛn e 'fluba 'gʋɛ -a ta ve bɛ, Bali -le -fɛa a "man. Ɛn minnun nɛn 'o "trɔɛn -tɔa -a -ji wɩ lɛ, waa "paala 'o 'ji te o 'ta wʋla "da "bɛ, Bali -le -fɛa a o man. Minnun zɩɛ 'o 'ci 'e "nran, kɔɔ 'wɩnun nɛn Zozi -a -nan kɔɔn bɛ -a drɛdɩ tʋ 'bɔ 'kogo.\nZan Zozinɔn 'tɔ 'bʋ\n4 'An 'bɔ Zan, mɛɛn 'fluba 'gʋɛ -a crɛn -tɛ 'ka -leglizi 'sɔravli "nɛn Azi 'lɛglɔn 'ji bɛ, 'cɛɛ. Bali a -nan tʋ pɛɛnɔn man, e ya -nan 'li 'e 'cɛn, ɛn e -taa.\n'E 'yee "yi 'lee 'yee -fʋdɩ -trɔɔ -nɔn 'cɛɛ. Ɛn "nyian bɛ, lei 'sɔravli "nɛn Bali -le mingɔnnɛn pɛin 'lɛ bɛ, Bali lei 'saun nɛn. 'O 'wee "yi 'lee 'wee -fʋdɩ -trɔɔ -nɔn 'cɛɛ. 5 Ɛn "nyian bɛ, Zozi Crizi 'e 'yee "yi 'lee 'yee -fʋdɩ -trɔɔ -nɔn 'cɛɛ. -Yɛɛ cɩ 'wɩ zɩɛ -a -nan yɩzan -a, ya'a 'wɩ ve 'wlu 'a dɩ. Ɛn -yɛɛ cɩ min nɛn Bali -a wluan -kanɔn 'va 'e tɛdɛ bɛ -a, ɛn -yɛɛ mingɔnnɛnnun pɛɛnɔn nɛn 'trɛda bɛ o "paala.\nZozi Crizi -kaa ye "yi. E wɩɩ "man ɛn minnun -a -tɛ, 'nan -e -a nyɛn 'e -kaa 'sʋ 'wɩ 'wlidɩ 'lɔ. 6 E -kaa drɛ Bali -le mingɔnnɛn trɛda 'nɔn 'a. E -kaa drɛ Bali -pannɔn 'a, 'nan -e -kaa 'e "tɩ Bali 'su. 'Tɔ -dan 'e 'kɔn Zozi 'le vɛ -a, ɛn 'plɛblɛ 'e 'kɔn 'yee vɛ -a 'li 'trilii. Amɛn!\n7 'Ka drɛ "yi! Zozi Crizi -taa "nyian 'e 'pee. E -taala "lolu -koei "da, ɛn minnun pɛɛnɔn -a ye. Minnun 'bɔ nɛn o -tin 'wʋ -a 'sɛan da oo, "o "ye "nyian. Yi zɩɛ -a da bɛ, 'lɛglɔn pɛɛnɔn 'ji minnun -wuɔdɩ "siala "klan -dan 'lɔ. 'Wɩ tɩglɩ nɛn, Amɛn!\n8 Minsan Bali "e 'nan, 'yɛɛ cɩ 'wɩ pɛɛnɔn pou sianan "a, ɛn 'yɛɛ cɩ 'wɩ pɛɛnɔn 'le 'srannan "a. 'E ya -nan tʋ pɛɛnɔn man, 'e ya -nan 'li 'e 'cɛn, ɛn 'e -taa. 'Yɛɛ cɩ 'plɛblɛ pɛɛnɔn 'san Bali -a.\nZozi 'e 'fli kɔɔn Zan lɛ\n9 'An 'bɔ Zan nɛn 'ka "bʋɩ Zozizan 'tʋ -a bɛ, an ya 'an yra yɩnan "le 'cee 'wɩ 'zʋ. An ya Bali -le mingɔnnɛn trɛdavɛ -a "le 'cee 'wɩ 'zʋ. Zozi "paa 'an 'va, -yee "wɛan nɛn an -pɔan "sɔa 'wɩnun -ji "le 'cee 'wɩ 'zʋ. An -tɔ Bali -le 'wɩ -sru, ɛn an -tɔ 'wɩnun nɛn Zozi -a -ci 'si 'mɛn bɛ -a da, -yee "wɛan nɛn minnun 'an 'kun, ɛn o -kʋ 'maan 'yi yei 'trɛ nɛn waa laabo Patmo bɛ -a da. 10 -Kaa san -le yi da nɛn Bali lei -sɛn 'an da, ɛn an wei -tʋ 'man 'an koda. E wɩɩ 'plɛblɛ "le 'bei 'le 'wɩ 'zʋ. 11 Wei zɩɛ e 'nan: «'Wɩnun nɛn yia -nan ye bɛ, 'i crɛn -tɛ 'fluba da, -e 'i 'pa 'sia -leglizi 'sɔravli 'gʋɛ -wlɛ. Efɛz -leglizi a -tʋ, ɛn Simiri -leglizi a -tʋ, ɛn Pɛrgami -leglizi a -tʋ, ɛn Tiatire -leglizi a -tʋ, ɛn Sardo -leglizi a -tʋ, ɛn Filadɛfi -leglizi a -tʋ, ɛn Laodize -leglizi a -tʋ, o lɛ nɛn 'i 'fluba zɩɛ -a 'pa 'sia.»\n12 -A -nan nɛn 'an 'man lila 'nan -e 'an min nɛn e cɩ 'wɩ tin 'banan 'mɛn bɛ -a yɩ. Zɩ 'an 'man lila bɛ, an -kannɛn -tɔra "davɛ 'yɩ 'sɔravli. O ya 'o drɛdɩ -siga -a. 13 -Kannɛn -tɔra "davɛ zɩɛ o yei "bɛ, an fɛ -tʋ 'yɩ. E ya "le Blamin -pɩ -le 'wɩ 'zʋ. Sɔ -gblɔ nɛn 'e wʋdɩ "da, ɛn -tiɛn 'kɔlɛ nɛn 'e drɛdɩ -siga -a bɛ, -a 'bɔ nɛn yaa -tɔ 'e kugu da. 14 -A -wulo "jɛ "a 'fuvu "le 'nanwlɛ luʋ "le 'wɩ 'zʋ. E ya 'fuvu 'yrɩyrɩ. Ɛn -a yiɛ "bia "le 'tɛ 'le 'wɩ 'zʋ. 15 Ɛn -a cɛin "fli "nɛn 'e 'wlu bɛ, o "bia "le -bulalɛ nɛn waa 'wʋ 'tɛ 'a ɛn e 'man bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. Ɛn -a wei -klunman "le 'yi -dan 'bɛ cɩ -sɛnnan -klo -ji. 16 Ɛn mlɛn crɛn 'sɔravli "a -a -pɛ "yi 'lɔ. Sɛn nɛn -a 'lɛ a "man ɛn -a 'lɛ a -pɛ "fli "da bɛ, e ya -a 'le. Ɛn -a yra "bia "le yidɛ 'bɛ cɩ 'binan 'plɛblɛ 'kpa.\n17 Zɩ an min zɩɛ -a 'yɩ bɛ, ɛn an -tria "wlu. An 'sʋra "ji "le min -kadɩ -le 'wɩ 'zʋ. -A -nan nɛn 'e 'pɛ "yi 'pla 'an da, ɛn e 'mɛn 'nan: «Te "klan 'e 'i 'tɛ dɩ! Mɛɛn cɩ 'wɩ pɛɛnɔn pou sianan "a, ɛn mɛɛn cɩ 'wɩ pɛɛnɔn 'le 'srannan "a. 18 Mɛɛn 'belidɩ -nɔan "min lɛ. An -ka ɛn an fuʋ, 'bɛ nɛn 'gʋɛ 'an yiɛ a "man 'li 'trilii. 'Plɛblɛ a 'an 'lɔ -e 'an minnun wluan -kanɔn 'va. Ɛn 'plɛblɛ a 'an 'lɔ -e 'an minnun 'si -yremo fla.\n19 -Yee "wɛan 'wɩnun nɛn yia 'yɩ bɛ, 'i crɛn -tɛ. -A -mienun a drɛnan 'va, ɛn -a -mienun -taa "drɛlɛ. 20 I mlɛn crɛn 'sɔravli 'yɩ 'an 'pɛ "yi 'lɔ, ɛn i -kannɛn -trɔa "davɛ nɛn -siga -a bɛ -a 'yɩ 'sɔravli. 'Wɩnun zɩɛ -a -ci nɛn 'gʋ, mlɛn crɛn 'sɔravli "bɛ, -wɛɛ cɩ Bali -le 'pasianɔn nɛn laji bɛ, o 'sɔravli "nɛn 'o yiɛ -tɔa -leglizi 'sɔravli 'bɔ 'va bɛ waa. Ɛn -kannɛn -trɔa "davɛ 'sɔravli "bɛ -leglizi 'sɔravli 'bɔ nɛn.»


Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Rɔmɛn 1\n'Fluba nɛn Pɔl -a crɛn -tɛ Rɔm 'nɔn lɛ\n1 'An 'bɔ Pɔl bɛ, an ya Zozi Crizi 'suzan 'a. Bali 'an laabʋ 'nan 'an drɛ Zozi 'le 'pasiazan -a. Ɛn yaan 'si "va 'nan 'an 'yee 'wɩ 'nɔnnɔn vɩ minnun lɛ. 2 'Wɩ 'nɔnnɔn 'bɔ zɩɛ Bali ciɩla 'e 'lewei vɩnɔn 'va, ɛn waa 'vɩ -a -nan 'mɔn. E ya 'e 'crɛn -tɛdɩ Bali -le 'fluba 'ji. 3 'Wɩ 'nɔnnɔn zɩɛ -a -pɩ -le 'wɩ nɛn. Waa -ya blamin -a, mingɔnnɛn David nɛn 'li bɛ -a kluda. 4 'Pian Bali lei 'saun 'le 'plɛblɛ -a -ci kɔɔn minnun lɛ 'nan Bali -pɩ nɛn. Yaa -ci kɔɔn -a wluandɩ -a -kanɔn 'va. -Yɛɛ cɩ -kaa san Zozi Crizi -a.\n5 Bali ciɩla "va ɛn e "yi drɛ 'mɛn. Yaan drɛ Zozi 'le 'pasiazan -tʋ -a, 'nan -e 'an -yee 'wɩ 'nɔnnɔn vɩ minnun pɛɛnɔn nɛn o 'ka Zuif 'nɔn 'a dɩɛ -wlɛ. Yaa drɛ zɩɛ 'nan -e 'o yi -tɛra Zozi da, te o 'ta wʋla -a wei da. 6 Ka drɛ minnun zɩɛ o va 'nɔn 'a, kɔɔ Bali 'ka laabʋ 'nan -e 'ka 'kɔn Zozi Crizi -le vɛ -a.\n7 Ka pɛɛnɔn 'bɔ nɛn ka cɩ Rɔm ɛn Bali 'ka ye "yi "bɛ, e 'ka laabʋ 'nan 'ka 'kɔn 'yee vɛ -a. 'Ka lɛ nɛn an cɩ 'fluba 'gʋɛ -a crɛn -tɛnan.\n8 Maan pou "siala 'mɛn Bali muo "fɔdɩ -a. An ciɩla Zozi Crizi -va -e 'an muo "fɔ 'cee "wɛan, kɔɔ minnun 'cee yi -tɛradɩ Zozi da -sɩ -fɔa fɛ pɛɛnɔn 'nan. 9 An Bali "sua 'mɛn ci "nrɔndɩ pɛɛnɔn 'a -a -pɩ -le 'wɩ 'nɔnnɔn vɩdɩ -a minnun lɛ. Bali zɩɛ yaa -tɔa 'nan, 'wɩ nɛn an "ta -a ve 'gʋɛ 'wɩ 'kpa nɛn. -Nyrɛn 'nan, 'ka 'cin a 'an 'ji tʋ pɛɛnɔn man, 10 te an ya -a trʋ 'banan. Ɛn maan laabo -yrɔ 'nan -te e ya -a ci 'sɔ 'a bɛ, 'an 'wulo -da yɩ -e 'an 'lʋ 'ka 'va nun.\n11 'Ka dra 'an -tɛa 'kpa tɩglɩ "le 'an 'ka yɩ. "Yi "nɛn Bali lei 'saun -a -nɔn 'mɛn bɛ, an ya "vale 'an "paa -a 'ka 'va 'nan -e 'ka 'man 'e 'tɔ 'plɛblɛ Bali -le 'wɩ 'ji. 12 Maan ve 'pian 'nan, -e -kaa pɛɛnɔn 'man 'e 'tɔ 'plɛblɛ -cee yi -tɛradɩ Zozi da nɛn e ya -tʋwli "bɛ -yee "wɛan. 13 'An "bʋɩ Zozinɔn, 'ka -tɔ 'nan, maan man wɛɛ 'e 'pa -a "kaga 'nan 'an "lo 'ka 'va. 'Pian -e 'e bɔ cɛɛgʋ yi -a bɛ, -si 'ka tian 'lɛ 'sʋlɛ 'mɛn dɩ. An ya "vale 'an "lo 'nan -e 'an minnun drɛ Zozi 'le vɛ -a, "le zɩ maan drɛ 'lɛglɔn 'peenun -ji bɛ -yee 'wɩ 'zʋ.\n14 E ya 'an da fiɛn -a 'nan 'an Zozi 'le 'wɩ 'nɔnnɔn vɩ min -tʋdʋ pɛɛnɔn lɛ. -Te o ya Grɛk 'nɔn 'a oo, ɛn -te o "sia 'lɛglɔn 'pee -ji oo, ɛn -te o ya 'fluba 'tɔnɔn 'a oo, ɛn -te o 'ka 'fluba 'tɔnɔn 'a dɩ oo, e ya 'an da fiɛn -a 'nan 'an vɩ -wlɛ. 15 -Yee "wɛan -a -cin a 'an 'bɔ "le 'ji 'kpa tɩglɩ 'nan 'an Zozi 'le 'wɩ 'nɔnnɔn ve kaa nɛn ka cɩ Rɔm bɛ 'cɛɛ.\n16 Zozi Crizi -le 'wɩ 'nɔnnɔn vɩdɩ bɛ, -a 'yra 'ka 'an 'tɛa dɩ. Kɔɔ -yɛɛ cɩ Bali -le 'plɛblɛ 'a, ɛn min oo min nɛn e yi -tɛra "da "bɛ, Bali -a "sia 'wɩ 'ji. Zuif 'nɔn 'va nɛn e 'bɔla 'e tɛdɛ, ɛn "bɛ -sru e drɛ minnun pɛɛnɔn 'le vɛ -a. 17 Zɩ Bali minnun "siala 'e 'lɛ min tɩglɩ 'a bɛ, Zozi Crizi -le 'wɩ 'nɔnnɔn 'bɔ 'bɛ -ci "sia min lɛ. Kɔɔ -yɛɛ vɩ 'nan yi -tɛradɩ Zozi da -tʋwli "man nɛn Bali min "siala min tɩglɩ 'a 'e 'lɛ. E pou "siala yi -tɛradɩ Zozi da -a, ɛn e 'le -sɛanla yi -tɛradɩ Zozi da -a. 'Wɩ zɩɛ e ya 'e 'crɛn -tɛdɩ 'e 'cɛn Bali -le 'fluba 'ji. Kɔɔ e ya 'e 'crɛn -tɛdɩ 'nan:\n18 -A -ci a 'e 'sidɩ 'wein 'nan, Bali -le nyran -blɩdɩ a 'e 'pladɩ blamin man. Wa'a Bali bɔa dɩ, ɛn o 'wɩ 'wlidɩ 'tɔ 'tʋdʋ pɛɛnɔn dra. 'Wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ -a nɛn o -si -tɔa Bali -le 'wɩ tɩglɩ 'lɔ. 19 -A -nɔan da nɛn ɛn Bali -le nyran -blɩdɩ a 'e 'pladɩ o man. Kɔɔ 'wɩ nɛn blamin -kɔlaman -a -tɔdɩ -a Bali da bɛ, e ya 'wein -wee vɛ -a. Bali 'bɔ 'bɛ drɛ zɩ. 20 Fɛ nɛn maan ve zɩɛ -yɛɛ cɩ 'nan, min 'ka 'kɔlaman Bali 'bɔ yɩdɩ -a dɩ, 'pian 'e 'fli kɔɔn minnun lɛ 'e 'pɛ drɛ fɛnun -a. E 'trɛ drɛ, ɛn e la drɛ. 'Wɩ zɩɛ -a drɛdɩ -a -kɔɔnman blamin lɛ 'nan, Bali -le 'plɛblɛ 'leda "ka "dɩ, ɛn -yɛɛ cɩ Bali -a fɛ pɛɛnɔn da. -Yee "wɛan blamin 'ka 'kɔlaman 'yee tin 'nɔnnɔn -wɛɛdɩ -a Bali 'lɛ dɩ.\n21 Minnun -a -tɔa 'nan Bali a, 'pian wa'a 'wɩlɛ "man -e 'o 'tɔ -dan -nɔn -yrɛ "le zɩ e cɩ "le blamin 'e drɛ Bali lɛ bɛ -yee 'wɩ 'zʋ dɩ. Ɛn wa'a 'wɩlɛ "man -e 'o muo "fɔ dɩ. 'Pian -wee ci "nrɔndɩ pɛɛnɔn a fɛnun nɛn -a -ci "ka "dɩɛ -a da. Ɛn 'wɩ nɛn Bali cɩ "vale 'o drɛ bɛ, wa'a -kɔlalɛ -a -tɔdɩ -a dɩ, te o -ko -wladɩ -a klun va. 22 'O 'fli "siala 'wɩ 'tɔnɔn 'a, 'pian te -blʋ nɛn waa "taan. 23 Bali nɛn e ya -nan 'li 'trilii, ɛn e ya "le blamin 'e bɔ bɛ, wa'a 'bɛ bɔlɛ dɩ. 'Pian blamin nɛn 'bɛ -kaa "bɛ, 'bɛ min yibanun bɛ wɛɛ bɔa. Ɛn "nyian bɛ o "lomannun 'lee -wi 'tɔ 'tʋdʋ pɛɛnɔn yiba drɛ 'wee Bali -a, te waa bɔa.\n24 'Wɩnun zɩɛ -a drɛdɩ -le "wɛan, Bali 'e 'pɛ 'si o -sru 'nan -e 'o 'wɩ nɛn e min "tri -tɔa Bali 'lɛ bɛ -a drɛ. 'O 'bɔ 'ci 'sɔ wɩnun -wlidɩ "nɛn. -Yɛɛ -maan 'wɩ nɛn e 'ka "le blamin 'e drɛ dɩɛ waa dra 'o cin va. 25 Ɛn "nyian bɛ o Bali -pɛ drɛ fɛnun bɔa ɛn o o "sua, 'pian Bali nɛn e fɛnun pɛɛnɔn drɛ bɛ, wɛɛ dra 'o 'pɛla koda. 'Wɩ zɩɛ -yɛɛ -kɔɔnman 'nan, o Bali -le 'wɩ tɩglɩ 'ta fɔɔ 'o 'bɔ 'le 'wlu wɩnun drɛdɩ -a. 'Pian -a -cin 'e 'kɔn 'ka 'ji 'nan, Bali nɛn e fɛnun pɛɛnɔn drɛ bɛ, 'tɔ -dan a -yee vɛ -a 'li 'trilii. Amɛn!\n26 Minnun a 'wɩnun zɩɛ -a drɛnan -le "wɛan bɛ, Bali o -nɔn 'o 'bɔ 'ci 'sɔ wɩnun -wlidɩ "drɛdɩ lɛ. -A -mie nɛn "le lɩmɔn 'lee lɩmɔn -le nyinnandɩ lɩ 'lee -kɔnnɛn -a -le 'wɩ 'zʋ. 27 -A -tʋwli "nɛn "nyian -klɔnmɔnnun -a dra. Lɩmɔn 'lee -klɔnmɔn nɛn o nyianla lɩ 'lee -kɔnnɛn -a bɛ wɛɛ 'tʋɩ. Ɛn -klɔnmɔn 'lee -klɔnmɔn 'o cin -wɛɛdɩ 'yɩ "yi, te o nyianla. 'Wɩ nɛn e 'ka "le blamin 'e drɛ dɩɛ, -klɔnmɔn 'lee -klɔnmɔn -a dra 'o cin va. 'O 'bɔ 'ci 'sɔ wɩnun -wlidɩ "nɛn, o 'ta 'wʋla -a -sru "bɛ, -a "nɛn "wɩ 'bɛ bɔa o man zɩɛ.\n28 Wa'a 'wɩlɛ "man -e Bali nɛn 'e drɛ o tazan -a dɩ. -Yee "wɛan Bali o -nɔn 'wee klin "wɩ drɛdɩ lɛ. Ɛn 'wɩ nɛn e 'ka "le blamin 'e drɛ dɩɛ waa dra 'o cin va. 29 O 'wɩ 'wlidɩ 'tɔ 'tʋdʋ pɛɛnɔn dra. O ya min -wlidɩnun -a. O ya "vale fɛ pɛɛnɔn 'e 'kɔn 'wee vɛ -a. O ci a nyrannyrandɩ. O 'bli bo min lɔ fɛ man. O min -tɛa. O 'wɩ 'blɩdɩ ye "yi. O -dawli drɛdɩ ye "yi. Waa -wɛɛman 'nan 'wɩ 'e bɔ 'o bɔɛzan -tʋ man. O 'wɩ "paa min da. 30 O "we "min man -wlidɩ. O "naan Bali man. O 'wɩ dra min va -blʋ pɛ -ji. 'O 'fli "siala -dandan. 'O 'fli 'tɔ vɩdɩ ye "yi. O 'wɩ 'wlidɩ -wɛɛman te waa dra. O yiɛ 'ka "naan 'o 'mangulinun man dɩ. 31 'O 'bɔ 'wulo -ji wɩ da nɛn o 'ta wo. 'Wɩ nɛn waa ve min lɛ 'nan 'o dra bɛ, wa'a 'ta 'wʋla "da "dɩ. Wa'a min ye "yi "dɩ. Ɛn min nyrinda 'ka 'sɛan o da dɩ. 32 Bali -a 'vɩ 'nan, minnun nɛn o 'wɩnun zɩɛ -a dra bɛ, -a 'le 'srannan "nɛn -kadɩ -a. 'Wɩ nɛn Bali -a 'vɩ bɛ, minnun zɩɛ waa -tɔa, 'pian te waa dra. Ɛn "nyian bɛ, minnun nɛn o 'wɩ dra "le -wee 'wɩ 'zʋ bɛ, o o 'tɔ "yi "ve.


?Nguan’n i sin kpɛlɛ’n i su ndɛ benin yɛ Biblu’n kan-ɔn?\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Aamenin Aflikanin Aiti lɔ Kleɔlu liɛ'n Alabanin Aleman Amariki Angle Arabu Arabu (Liban) Ausa Azeri Baskii Basku Bilgari Bisilama Blɔfuɛ Dangme Danois Ebre Fiji Féroïen Fɔn Fɛnlandi Ga Gali Glɛki Gunnun Hindi (Roman) Hmong (White) Iban Ikrɛnin Iligainɔn Iloko Isibɛnba Isilandi Isoko Itali Itali bobo aniɛn'n Kanada Katalan Kazaki Kazaki (Arabu) Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kiniaruanda Kirgizi Kiribati Kirundi Kisɔnge Kleɔlu Reiniɔn Klowati Kore aniɛn'n Kosa Kuaniama Kyangonde Lari Lingala Lio Litianin Luganda Malagasi Malayalamun Malti Malɛ Manbue-Lungu Miama More Mɔngoli Mɛkisiki bobo aniɛn'n Ndebele (Zɛnbabue) Ndɔnga Nepali Nzɛma Nɔɔvɛzi Nɛɛlandi Oromo Osɛti Pangasinan Papiamiɛnto (Kurasao) Papiamɛnto (Aruba) Polɔɲin Portugais Pɔɔtigali Pɛɛsi Risi Risi bobo aniɛn'n Rumanin Sango Savakano Sebuano Seisɛli Kleɔlu Sepedi Sinala Sisewa (Malawi) Situnbuka Sitɔnga Sitɔnga (Malawi) Slovaki Slovenin Sona Suaili Suaili (Kɔngo) Suati Sunda Suɛdi Sɛɛbi (Rɔmun) Sɛɛbi (Siriliki) Tagalɔgu Tai Tataa Tchèque Telugu Tetun Dili Tiglɛnya Tiriki Tisɔnga Tivu Tizɔtzili Tizɛltali Tswana Tui Urobo Urundu Valencian Viɛtinamun Vɛnda Wawle Yoruba Zapɔn Zulu Zɔɔzi sinua (Sangai) sinua (Sisuanin) sinua Kantɔnɛ sinua Kantɔnɛ (Nga i kanlɛ timan kekle'n) sinua Mandarɛn (Lalafuɛ liɛ'n) sinua Mandarɛn (Nga i kanlɛ timan kekle'n) Ɔngli Ɛndi Ɛndonezi Ɛsipaɲɔlu Ɛsipaɲɔlu bobo aniɛn'n Ɛsitonin\nBiblu’n kɛnmɛn i sɔ yolɛ’n i ndɛ trele. * Sanngɛ, nguan nin wie’n be su ndɛ ng’ɔ kan’n ɔ kwla tike e ɲin. Ɲanmiɛn tannin e sran kunlɛ. Sanngɛ sɛ sran kun la wie bɛ su naan e si kɛ i liɛ w’a wie’n, Biblu’n kleman kɛ saan fii be kunndɛ ayre be yo i naan w’a ka nguan nun.\nBiblu’n se kɛ Ɲanmiɛn yɛ ɔ mannin e nguan-ɔn. Ɔ se ekun kɛ “nguan’n i bo’n, [Ɲanmiɛn] i wun lɔ yɛ ɔ wo-ɔ.” (Jue Mun 36:10; Sa Nga Be Yoli’n 17:28) Nguan’n ti cinnjin kpa Ɲanmiɛn ɲrun. I sɔ’n ti, ɔ se kɛ nán e kun sran yɛ nán e kun e bɔbɔ e wun. (Ezipt Lɔ Tulɛ 20:13; 1 Zan 3:15) Asa ekun’n, ɔ se kɛ maan e nian e wun su naan y’a kpɛman e bɔbɔ annzɛ sran uflɛ i nguan’n i sin. (Mmla’n 22:8) Nanwlɛ, Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ e bu nguan’n i like dan.\n?Yɛ sɛ e si kpa kɛ sran’n i liɛ w’a wie’n nin?\nBiblu’n seman kɛ sɛ sran kun su wa wu’n, sran le atin be kpɛ sran sɔ’n i nguan’n i sin. Sa ng’ɔ juli Famiɛn Saili su’n, ɔ kle sɔ kpa. Kɛ ɔ ɔli alɛ kunlɛ’n, mɔ be wɔli i cua’n, ɔ seli i alɛ ninnge’n suafuɛ’n kɛ ɔ kun i. (1 Samiɛl 31:3, 4) Sanngɛ, i alɛ ninnge suafuɛ’n w’a kplinman su. Gbanflɛn kun wa kan kleli Famiɛn Davidi kɛ, Saili seli i kɛ ɔ kun i naan ɔ kunnin i. Davidi bu nguan’n kɛ Ɲanmiɛn fa bu i’n sa. Ɔ maan, kɛ ɔ tili ndɛ sɔ’n, ɔ buli gbanflɛn sɔ’n i fɔ.—2 Samiɛl 1:6-16.\n?Sɛ e si kpa kɛ sran’n i liɛ w’a wie naan ɔ su wa wu’n, ɔ fata kɛ san fii be yo like kwlakwla nga be kwla yo’n naan ɔ ka nguan nun?\nKɛ sran kun la wie bɛ su’n, naan e si kɛ i kwlaa yoli-o, ɔ́ wú’n, Biblu’n seman kɛ san fii be yo like kwlaa nga be kwla yo’n naan ɔ ka nguan nun. Biblu’n se kɛ sa tɛ’n ti yɛ e wu-ɔ, naan wie’n ti e kpɔfuɛ dan kpafuɛ’n. (Rɔmunfuɛ Mun 5:12; 1 Korɛntifuɛ Mun 15:26) Sanngɛ, ɔ fataman kɛ e sro wie’n. Afin, Ɲanmiɛn se kɛ ɔ́ cɛ́n be nga be wuli’n. (Zan 6:39, 40) Sran ng’ɔ bu nguan’n i like dan’n, ɔ kunndɛ ayre ng’ɔ ti kpa’n fa yo i sran nga i wunnɛn yo i ya’n. Sanngɛ nɛ́n i sɔ’n ti yɛ sɛ i sran’n i liɛ w’a wie’n, ɔ́ sé kɛ san fii be yo i ayre naan ɔ ka nguan nun-ɔn.\n?Be nga be kunnin be bɔbɔ be wun’n, Ɲanmiɛn kwla yaci cɛ be?\nƐɛn. Biblu’n seman kɛ be nga be kun be bɔbɔ be wun’n, Ɲanmiɛn yaci cɛman be. Be wun kunlɛ’n, ti sa tɛ dan kpa. * Sran wie’m be kunnin be wun afin be ti nun sanngannin, annzɛ be wla boli be wun dan. Wie’m be kusu be wun kunlɛ’n ɔ o be osu nun, ɔ ti kɛ tukpacɛ sa. Ɲanmiɛn si i kwlaa sɔ’n. (Jue Mun 103:13, 14) Ɔ fa Biblu’n nun ndɛ’n fɔnvɔ be nga be wla w’a bo be wun’n. Asa ekun’n, Biblu’n se kɛ ‘be nga be yoli sa kpa-o, be nga b’a yoman sa kpa-o, bé cɛ́n.’ (Sa Nga Be Yoli’n 24:15) I sɔ’n kle kɛ be nga be yoli sa tɛ dan kpa bɔbɔ’n, e kwla lafi su kɛ Ɲanmiɛn cɛ́n be. Be nga be kunnin be wun’n, be o be nun wie.\n?Yɛ nnɛn’m be li?\nNnɛn’m be liɛ’n nin klɔ sran’m be liɛ’n timan kun. Ɲanmiɛn seli kɛ ɔ́ mán sran’m be nguan m’ɔ leman awieliɛ’n. W’a seman kɛ ɔ́ mán nnɛn’m be nguan sɔ’n wie. (Rɔmunfuɛ Mun 6:23; 2 Piɛli 2:12) Sanngɛ Biblu’n se kɛ nán maan e yo nnɛn’m be tɛtɛ. Ɲanmiɛn fali nnɛn mun mannin sran mun kɛ be sie be. (Bo Bolɛ 9:3) Ɔ maan Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ, e nian nnɛn’m be lika kpa yɛ e si be aunnvuɛ. I sɔ’n ti, sɛ sran kun le nnɛn kun naan sa wie ti i nnɛn sɔ’n su fɛ kpa’n, i fuɛ’n kwla se kɛ ɔ́ kpɛ́ i nnɛn’n i nguan’n i sin.—Nyanndra Mun 12:10.\n^ ndɛ kpɔlɛ 3 Sɛ sran kun tɔ tukpacɛ kekle kpa, annzɛ like wie yoli i naan ɔ su fɛ kpa’n, wie liɛ’n dɔɔtrɔ’m be yo maan ɔ wu ndɛndɛ naan w’a fɛman kun. Blɔfuɛ nun’n, be flɛ i sɔ’n kɛ etanazi (Merriam-Webster Learner’s Dictionary) Wie liɛ kusu’n, dɔɔtrɔ’n bɔbɔ uka tukpacifuɛ’n naan ɔ kun i wun.\n^ ndɛ kpɔlɛ 10 Be kwlaa nga be kunnin be wun mɔ Biblu’n kan be ndɛ’n, b’a yoman Ɲanmiɛn i klun sa.—2 Samiɛl 17:23; 1 Famiɛn Mun 16:18; Matie 27:3-5.\nƝrɛnnɛn wunlɛ Nguan nin Wie’n Kosan mɔ biblu’n tɛ be su’n\nƐɛn! Ninnge nsan mɔ be kwla uka ɔ naan w’a kwla jran tukpacɛ’n i ɲrun kekle’n.\n?Kɛ sran kun tɔ tukpacɛ m’ɔ timan nguan liɛ’n, wafa sɛ yɛ i osufuɛ’m be kwla niɛn i lika naan i wla w’a gua ase-ɔ? ?Ngue yɛ sran m’ɔ nian tukpacifuɛ’n i lika’n, ɔ kwla yo naan w’a trɛ i awlɛn-ɔn?\nFa man sran Fa man sran ?Nguan’n i sin kpɛlɛ’n i su ndɛ benin yɛ Biblu’n kan-ɔn?


‘Ń kúnndɛ be nga be mlin’n’ (Ezekiɛl 34:16)\nSa ɔ sin Zoova wun\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Aboua Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Basque Bassa (Cameroun) Bengali Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Cuban Sign Language Damara Dangme Danois Douala Edo Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Galician Gokana Goun Grec Groenlandais Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hongrois Hébreu Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Kachin Kana Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kwangali Kwanyama Lamba Langue des signes allemande Langue des signes américaine Langue des signes australienne Langue des signes chilienne Langue des signes colombienne Langue des signes coréenne Langue des signes espagnole Langue des signes finnoise Langue des signes française Langue des signes indonésienne Langue des signes italienne Langue des signes japonaise Langue des signes mexicaine Langue des signes polonaise Langue des signes péruvienne Langue des signes québécoise Langue des signes russe Langue des signes sud-africaine Langue des signes tchèque Langue des signes vénézuélienne Langue des signes zimbabwéenne Lenje Letton Lifu Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mambwe-Lungu Marathi Marshall Maya Mixe Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Okpe Oromo Ossète Otètèla Ourdou Ouzbek Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Roumain Russe Samoan Sango Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovak Sign Language Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tamoul Tatar Tchèque Thaï Tigrinya Tiv Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Valencian Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (de l’isthme) Zoulou\n‘Ń kúnndɛ be nga be mlin’n’\nMaan e fa bua kun mɔ w’a mlin’n i sunnzun ase. Kɛ ɔ́ dídí kɔ́’n, kpɛkun blɛblɛblɛ ɔ fali atin uflɛ. Siɛn’n, i kankanfuɛ’n nin o, i bua onga mun o, ɔ wunman be nun wie fi kun. Kusu’n, lika’n su san. Asa ekun’n, lika sɔ’n nun’n, be diman nnɛn wlɛfuɛ’m be yalɛ. Kpɛkun Ɲanmiɛn sa, bua’n w’a ti i kankanfuɛ’n i nɛn’n. Kɛ i kankanfuɛ’n wunnin i’n, ɔ wanndili ko fɛli i. Ɔ mɛnnin i su fa sieli i wue’n nun. Yɛ ɔ nin i be sali be sin ɔn.\nKPƐ sunman’n, Zoova fɛ i wun sunnzun bua kankanfuɛ m’ɔ kunndɛ i bua mɔ w’a mlin’n. Kɛ ɔ́ kɛ́n i sufuɛ’m be ndɛ’n, ɔ se kɛ: “M bɔbɔ yɛ ń wá nían be lika a, ń nían be su.”—Ezekiɛl 34:11, 12.\n“Ń yó min bua’m be tafuɛ, ń sásá be”\n?Wan mun yɛ be ti Zoova i kuku’n nun bua mun ɔn? Be nga be klo i mɔ be su i’n mun ɔn. Biblu’n waan: “An bla wa maan e koto, maan e koto e ja bue’n su, maan e koto e utu e nyin ase Anannganman b’ɔ yili ye’n i bo. Afin i yɛ ɔ ti e Nyanmiɛn nin-ɔn. E ti kɛ i kuku nun nnɛn mun sa, i yɛ ɔ kankan ye-ɔ.” (Jue Mun 95:6, 7) Wafa nga bua’m be su be kankanfuɛ’n i su’n i kunngba’n, Zoova i sufuɛ’m be wun blibli be kɛ be su i su. ?I sɔ’n kle kɛ be fɔnman le? Cɛcɛ. Wie liɛ’n, Zoova i sufuɛ’m be kaci kɛ “nnɛn nga b’a bo b’a sanndi,” annzɛ “bua’m bɔ b’a mlin’n” sa. (Ezekiɛl 34:12; Matie 15:24; 1 Piɛr 2:25) Kannzɛ ɔ ti sɔ’n, Zoova i wla fiman be su. Ɔ lafi su kpa kɛ cɛn wie lele’n, bé sá be sin.\n?A bu i kɛ Zoova te yo ɔ Kankanfuɛ? ?Ngue yɛ Zoova yo i andɛ m’ɔ kle kɛ ɔ ti kɛ bua Kankanfuɛ sa ɔ? Fa ɔ ɲin sie i sa nsan nga’m be su\nƆ uka e maan e su i kpa. Zoova waan: “Ń fá be ń kɔ́ didiwlɛ kpa nun [...]. Lɛ yɛ bé dé wunmiɛn fɔun” ɔn. (Ezekiɛl 34:14) Zoova i sulɛ’n nun’n, sɛ é kwlá sé’n, ɔ man e aliɛ fanunfanun blɛ ng’ɔ ti i nuan su’n i su. Atrɛkpa’n, ɔ wla kpɛn e fluwa’m be nun ndɛ kun, annzɛ nzra nun ijɔlɛ kun, annzɛ e video kun m’ɔ wlali ɔ fanngan kpa’n su. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, a wunnin i wlɛ kɛ Zoova nian ɔ lika kpa. ?Nɛ́n i ɔ?\nƆ sasa e, yɛ ɔ suan e bo. Zoova ta e nda kɛ: “Ń fá be sá be sin. Nnɛn nga be boli be kannin’n ń cící be kannin’n su, yɛ nga be wunnɛn yo be ya’n ḿ mán be wunmiɛn.” (Ezekiɛl 34:16) Be nga be akunndan’n w’a sanngan’n, annzɛ be wla w’a bo be wun’n, Zoova man be wunmiɛn. Sɛ é kwlá sé’n, ɔ cici be kannin’n su. I wie yɛle kɛ, sɛ be wiengu Klistfuɛ kun yo be sa’n, Zoova yo maan sa sɔ’n sɔn be nun. Be nga be bu i kɛ be nunman sran nun kun’n, ɔ cici be wla. Yɛ be nga b’a mlin’n, ɔ fa be sa be sin.\nI yɛ ɔ nian e lika ɔ. Zoova se kɛ: “Lika kwlaa nga be ɔli lɛ’n, ń kó kúnndɛ be [...] ń kúnndɛ nnɛn nga be mlin’n.” (Ezekiɛl 34:12, 16) Zoova seman kɛ sran nga w’a mlin’n, i liɛ w’a wie mlɔnmlɔn. Kɛ i bua’m be nun kun mlin’n, ɔ si sɔ. Ɔ kunndɛ i, yɛ kɛ ɔ wun i’n, i klun jɔ. (Matie 18:12-14) I bɔbɔ seli kɛ: “Ń yó min bua’m be tafuɛ, ń sásá be.” (Ezekiɛl 34:15) A ti i bua sɔ’m be nun kun.\nZoova seman kɛ sran nga w’a mlin’n, i liɛ w’a wie mlɔnmlɔn. Ɔ kunndɛ i, yɛ kɛ ɔ wun i’n, i klun jɔ.\n“Fɛ nga e di i laa’n, yo maan e di i ekun”\nZoova su kunndɛ ɔ naan a sa wɔ sin i wun ekun. ?Ngue ti ɔ? Afin ɔ kunndɛ kɛ a di aklunjuɛ. Ɔ tali nda kɛ ɔ́ mɛ́n i sufuɛ’m be “muae like.” Naan muae like sɔ’n, ɔ́ yó kɛ nzue m’ɔ tɔ i tɔlɛ blɛ’n nun’n sa. (Ezekiɛl 34:26) Nán ndɛ ngbɛn yɛ Zoova kannin ɔn. Ɔ bɔbɔ a sieli i sɔ’n i nzɔliɛ.\nKɛ a sili Zoova’n, ninnge nga a wunnin be’n, maan ɔ wla kpɛn be su. ?Kɛ be kleli ɔ Ɲanmiɛn i dunman’n, ɔ nin i klun sa’n, wafa nga i sɔ’n yoli ɔ fɛ’n, ɔ wla te kpɛn su? ?I nun nga a te kɔ aɲia’m be bo, mɔ a nin ɔ niaan Klistfuɛ’m be tran fɛfɛfɛ’n, aklunjuɛ nga a dili’n, ɔ wla te kpɛn su? ?I nun mɔ a te bo jasin fɛ’n, kɛ sran kun sie i su kpa’n, w’a dimɛn i su aklunjuɛ?\nA kwla di aklunjuɛ sɔ’n ekun. Laa’n, Zoova i sufuɛ wie’m be srɛli i kɛ: “Cuɛn e bla ɔ wun Anannganman, maan e mantan wɔ. Fɛ nga e di i laa’n, yo maan e di i ekun.” (Ngwlɛ Yilɛ 5:21) Zoova tɛli be srɛlɛ sɔ’n su. Ɔ yoli maan be sali be sin i wun, yɛ be klun jɔli dan. (Neemi 8:17) Zoova wá yó i kunngba sɔ’n wie mán ɔ.\nSanngɛ nanwlɛ, kɛ sran kun sɛ́ i sin Zoova wun’n, ɔ timan pɔpɔ. Maan e nian ninnge wie mɔ be kwla tanndan ɔ ɲrun’n, ɔ nin like nga a kwla yo naan w’a ɲan be trawlɛ’n.\nNian video nga be flɛ i Toute la communauté des frères. I liɛ’n, ɔ wla kpɛ́n aklunjuɛ nga a nin Zoova i sufuɛ’m be dili’n su.\nFluwa mɔ Anuannzɛ’n i ɲrun dinfuɛ’m be klɛli’n\nAKPASUA 1 ‘Ń kúnndɛ be nga be mlin’n’\nAKPASUA 2 Ngokɔɛ’n—“Nyrɛnnɛn wafa-wafa’n kwlaa\nAKPASUA 3 Kɛ be lo e ngasi’n—‘Kɛ e wiengu Klistfuɛ kun yo e sa’n’\nAKPASUA 4 Kɛ e klun akunndan’n bu e fɔ’n—‘Yo min sanwun kpa’\nAKPASUA 5 ‘Sa ɔ sin ɔ Tafuɛ m’ɔ ti ɔ Sunianfuɛ’n i sin’\nNga be klɛli'n Nga be kanngan nun mannzin kanngan'm be su'n i falɛ wafa'n Sa ɔ sin Zoova wun


Mmla kléfue'm bo bé fin Jérusalem'n bé waan Béelzébul (*f7*) a fe. Mmusu'm bé wléngbi'n i dunman nun ye o fuan asie usu muon.\nSe swran b'o suan liké'n yô ke swran b'o klé i liké'n sa'n, i so'n ti kpa, ye se swran b'o su swran'n yô ke i min'n sa'n, i so'n ti kpa. Se bé flee awlô kpen'n ke Béelzébul'n, (*f7*) bé wa fle i awlôfue'm bé kusu so kpe blu.\n?Se n fuan asie usu mun Béelzébul dunman nun'n, wuun wan dunman nun ye amun mma'm bé kusu bé fuan béo? I so'n ti, bé ye bé wa di amun nde nion.\n Sannge bé wié'm bé waan: Béelzébul (*f7*) b'o sié mmusu'm bé kwlaa'n, i dunman nun ye o fuan asie usu muon. Jésus kan nianle ti, swran wié'm bé sé i ke, o yi nyanmien su lo atre kun klé bé. Ke o wuun bé akunndan'n, o sé bé ke: Se famien kun i swran b'o sié bé'n bé bu bé wun nun'n, i men so'n satyi, ye awlô nga bé bu nun'n o satyi. ?I so'n ti, se Satan (*f6*) i minnien'm bé bu bé wun nun'n, oh yôh se ye i men'n kwlah yô kpaa? Afin amun waan, Béelzébul dunman nun ye n fuan asie usu muon. ?Se n fuan asie usu mun Béelzébul dunman nun'n, wuun wan dunman nun ye amun mma'm bé kusu bé fuan béo? I so'n ti, bé bobo ye bé nin amunh kaanh.\n?I so'n ti, se Satan (*f6*) i minnien'm bé bu bé wun nun'n, oh yôh se ye i men'n kwlah yô kpaa? Afin amun waan, Béelzébul dunman nun ye n fuan asie usu muon.\n I sin o see i sin awlô lo, nan swran kpanngban kpa ba yia le ékun, o man bé kwla di'a liké bobo. Ke Jésus ôsufue'm bé tii i so'n, bé bee i fale, afin bé waan: I ti a satyi. Mmla kléfue'm bo bé fin Jérusalem'n bé waan Béelzébul (*f7*) a fe. Mmusu'm bé wléngbi'n i dunman nun ye o fuan asie usu muon. Jésus flee bé, nan wa bu bé nyanndra ke: ?O yô se ye Satan (*f6*) kwla fuen i bobo wuon? Se famien kun i swran b'o sié bé'n bé bu bé wun nun'n, i famien so'n su kwla tyeman. Ye se awlô kun nunfue'm bé bu bé wun nun'n, awlô so'n su kwla tyeman. I kunngba nion, se Satan dyaô i bobo wun nun bule nun'n, wuun wa bu i bobo wun nun, o su kwla sié tyeman, i lie'n wiéh. Swran fi kwla wlu'a swran wunmienfue kun i awlô lo ke oh fenh i bô ninngé'n se wa du'an mmua tyi'a swran wunmienfue so'n, sannge se o dun mmua tyii'n, o kwla fen. Nanwle, sa te kwlaa nga swran kô yô'n o nin Nyanmien dunman satyile kwlaa nga bé kô satyi'n oh yatyih tye bé. Sannge swran ng'o satyi Nyanmien Wawe'n i dunman'n, o su yatyi tye'e i lé, i sa te'n keh i wun tititi. Sa ti bo Jésus kaan so'n yele ke bé waan: Asie usu kun a fe.\nSannge Pharisifue'm (*f4*) bé waan: Mmusu'm bé wléngbi'n i dunman nun ye o fuan asie usu muon.\nSa nglô yile 21:20\nkun ti sardonyx, kun ti sardoine, kun ti chrysolithe, kun ti béryl, kun ti topaze, kun ti chrysoprase, kun ti hyacinthe, ye kun ti améthyste.\n?Se n fuan asie usu mun Béelzébul dunman nun'n, wuun wan dunman nun ye amun mma'm bé kusu bé fuan béo? I so'n ti, bé bobo ye bé nin amunh kaanh.\nKe bé siéé Tibère César famien'n i afue blu-nin-nnun su, bo Ponce Pilate ti Judée nvlé i sukpen'n, Hérode sié Galilée nvlé'n, i niaan bian Philippe sié Iturée nin Trachonite nvlé'n, Lysanias sié Abilène nvlé'n,\nSa nglô yile 16:16\nLiké nsan so'n bé yia famien mun lika nga hébreu nun bé fle i Harmaguédon'n nun lo.\nJésus sé i ke: «Klô o Min Nyanmien'n kpa, fo o wla'n kwlaa gue i su, man wo akunndan'n kwlaa tren i su.»\n Lé kun ékun Jésus wluu Nyanmien sua kun nun. Bian kun ô le i sa'n ti uwa. Bé nga bé ô le'n, ke o yô nan ba kwla sanman Jésus'n ti, bé niennien se oh yôh bian so'n dyuédyué sabbat b'o ti bé tyen te'n nun ô. Jésus séé bian'n bo i sa'n ti uwa'n ke: Dyaô dyran bé afien le. I sin o usa bé ke: ?Sabbat tyen bé kwla yô swran yé, annze bé yô swran te, bé dé swran, annze bé kun swran? Sannge ba uké'a bé nuan. Bé kétéle bo ba kéké'n yôô i ya lélé o bô i wla, ye o niaan bé ya su, nan wa sé bian'n ke: Tinnge o sa'n nun. O tinngee i sa'n nun nan wa yô kpa ke laa'n sa. Kpekuun Pharisifue'm (*f4*) bé fitéli, nan bé nin Hérode i minnien'm ba kô tyityi ke bé kunnde liké nga béh yôh béh fah kun Jésus'n.\n Ke bé dyuu Jéricho lo bo Jésus nin i sonnzonfue mun o nin swran kpanngban bé fin le béh koh'n, Timée wa yasua Bartimée anyansifue'n b'o sresre liké'n, o ti atin nuan le. Ke o tii ke Jésus b'o fin Nazareth'n ye o su sin'n, o kpan séé ke: Jésus, David Anunman, si min aunnvue yô n yé! Bé nun sunman kpa bé idyolii ke o muen i nuan, sannge o kpan kéklé kpa tra laa lie'n ke: David Anunman, si min aunnvue! Jésus dyrannin nan wa sé ke: Anh flee mon o bla. Bé flee anyansifue'n, bé sé i ke: Guo o wla asé, dyaô, o su fle o. O tô i trale dan'n guee i lo, o dyaô waka, o baa Jésus wun le. Jésus use i ke: ?Nzu ye o waan n yô man oo? Anyansifue'n sé i ke: Baba, yô man n wun asé. Jésus sé i ke: Ko, Nyanmien su bo a lafi'n ti, w'a yô dyuédyué Kpekuun wa wun asé nan wa su Jésus su.\nnin Philippe, nin Barthélemy, nin Thomas, nin Matthieu guabô sika défue'n, nin Jacques Alphée wa'n, ye Thadée,\nSa nga bé yôli'n 2:9\nAfin é wié fin Parthes, Mèdes, Élam, Mésopotamie, Judée, Cappadoce, Pont, Asie,\nSa nga bé yôli'n 6:5\nNde so'n yôô swran'n kwlaa bé fe. Bé kpaa Étienne b'o lafi Jésus su kpa bo Nyanmien Wawe'n siéé'n, nin Philippe, nin Prochore, nin Nicanor, nin Timon, nin Parménas, ye Nicolas b'o fin Antioche b'o katyii Juif'n.\nSa nglô yile 1:11\nO sé ke: Liké nga a wun bé'n, kle bé fluwa kun nun, fa kô man asonun nsô bo bé ô Éphèse, nin Smyrne, nin Pergame, nin Thyatire, nin Sardes, nin Philadelphie, nin Laodicée'n.\nJésus flee bé, nan wa bu bé nyanndra ke: ?O yô se ye Satan (*f6*) kwla fuen i bobo wuon?