?Ɲanmiɛn si ɔ aunnvuɛ?\nSasafuɛ Tranwlɛ'n | No. 3 2018\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Biak Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Cambodgien Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chichewa Chin (Hakha) Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuuk Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Digor Douala Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Gallois Garifuna Goun Grec Groenlandais Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indian Sign Language Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kabye Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Langue des signes allemande Langue des signes américaine Langue des signes argentine Langue des signes brésilienne Langue des signes chilienne Langue des signes colombienne Langue des signes coréenne Langue des signes espagnole Langue des signes hongroise Langue des signes italienne Langue des signes mexicaine Langue des signes polonaise Langue des signes québécoise Langue des signes russe Langue des signes vénézuélienne Langue des signes équatorienne Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Marshall Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mizo Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngangela Nias Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Otètèla Ourdou Ouzbek Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin salomonien Polonais Ponape Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romany (Serbia) Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sango Saramaccan Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tamoul Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\n?Ɲanmiɛn si aunnvuɛ?\nLIKE NGA NINNGE NGA ƝANMIƐN YILI BE’N BE KLE E’N\nFluwa kun seli kɛ sran ng’ɔ si aunnvuɛ’n, ɔ “bu sa ng’ɔ o i wiengu’m be su’n i akunndan. Kpɛkun, wafa nga be wun yo be’n, ɔ wun i wlɛ.” Be flɛ dɔɔtrɔ bian kun kɛ Riki Ansɔnun. Ɔ seli kɛ “e nin aunnvuɛ silɛ’n fin e nin klun.”\nBU NDƐ NGA I AKUNNDAN: ?Ngue ti yɛ klɔ sran’m be ngunmin cɛ yɛ be kwla si aunnvuɛ-ɔ? Biblu’n se kɛ Ɲanmiɛn yili klɔ sran kɛ i bɔbɔ sa. (Bo Bolɛ 1:26) Kɛ mɔ Ɲanmiɛn yili e kɛ i bɔbɔ sa’n ti’n, e kwla yi i nzuɛn’n i nglo, yɛ e kwla nian like ng’ɔ yo’n su e yo wie. Ɔ maan, kɛ e si e wiengu’m be aunnvuɛ mɔ e ti be wun ɲanman nun’n, e yi i nglo kɛ Ɲanmiɛn Zoova ti aunnvuɛ sifuɛ.—Nyanndra Mun 14:31.\nLIKE NGA BIBLU’N KLE E’N\nƝanmiɛn si e aunnvuɛ. Yɛ ɔ kunndɛman kɛ e fɛ. Izraɛlifuɛ’m be su ndɛ’n kle sɔ weiin. Laa’n, be yoli kanga Ezipti lɔ. I sin’n, be wunnin be ɲrun lele afuɛ 40 aawlɛ flɛnnɛn’n nun. Biblu’n se kɛ: “Be ɲrɛnnɛn sɔ’n, ɔ kacili [Ɲanmiɛn] i bɔbɔ liɛ wie.” (Ezai 63:9) Nán be su sa’n i silɛ ngbɛn yɛ Zoova si i-ɔ. Sanngɛ, kɛ bé wún ɲrɛnnɛn’n, ɔ ti kɛ i bɔbɔ yɛ ɔ su wun ɲrɛnnɛn sɔ’n sa. Ɔ seli kɛ: “N si afɛ ng’ɔ o be su’n.” (Ezipt Lɔ Tulɛ 3:7) Ɔ seli ekun kɛ: “Sran ng’ɔ kan amun’n, wuun w’a fɛ i sa w’a wɔ min nyin su.” (Zakari 2:12) Kɛ be kle e yalɛ’n mɔ é fɛ́’n, i awlɛn kpɔtɔ i klun.\nƆ ju wie’n, e klun akunndan’n bu e fɔ. Ɔ maan e kwla bu i kɛ e nin aunnvuɛ silɛ fataman. Sanngɛ Biblu’n se kɛ: “Nyanmiɛn ti dan tra e klun akunndan’n, yɛ ɔ si sa’n kwlaa-a.” (1 Zan 3:19, 20) Ɲanmiɛn si e tra e bɔbɔ. Sa kwlaa nga be o e su’n, nin akunndan nga e bu’n, ɔ nin wafa nga e wun fa yo e’n, ɔ wun i wlɛ weiin. Yɛ ɔ si e aunnvuɛ.\nE si kɛ Ɲanmiɛn de be nga afɛ o be su’n. I sɔ’n ti’n, maan e lo e wun e mɛn i naan ɔ fɔnvɔ e, ɔ kle e ngwlɛlɛ naan ɔ uka e.\n“Sɛ amun flɛ Anannganman’n, ɔ́ tɛ́ amun su. Sɛ amun kpan flɛ i’n, ɔ́ sé amun kɛ: ‘Min yɛ!’”—EZAI 58:9.\n“‘Amun wun akunndan nga m bu’n, m bɔbɔ min yɛ n si i-ɔ. Akunndan kpa yɛ m bu i amun wun-ɔn, nán akunndan tɛ-ɔ. N kunndɛ kɛ amun nyrun atin’n yo weiin. I blɛ sɔ nun’n, sɛ amun srɛ min’n, ń yáci amun nun amún kɔ́. Sɛ amun flɛ min’n, naan an srɛ min’n, ń tí amun srɛlɛ’n.’”—ZEREMI 29:11, 12.\n“Sɔ min nyinmuɛn nzue’n ɔ sɛ’n nun nian. Sɛ m buaman ato ɔ, a sunnzunnin min nyinmuɛn sɔ’n a niannin.”—JUE MUN 56:9.\nE NDƐ LO ƝANMIƐN, YƐ Ɔ SI E AUNNVUƐ\n?Sɛ e si kɛ Ɲanmiɛn si e aunnvuɛ’n, wafa sɛ yɛ i sɔ’n kwla uka e naan y’a jran e su sa’m be ɲrun kekle-ɔ? Be flɛ bla kun kɛ Maria. Ɔ seli kɛ:\n“Kansɛli’n kleli min wa yasua’n m’ɔ le afuɛ 18 i yalɛ lele afuɛ nɲɔn naan w’a wu. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, min wla boli min wun dan. Ɔ maan, n fali Zoova i wun ya. Afin w’a yoman like fi w’a manman min wa’n.\nKɛ afuɛ nsiɛn sinnin’n, cɛn kun’n n kannin min klun ndɛ n kleli min janvuɛ kpa kun. N seli kɛ Zoova kloman min sa. Ɔ sieli i su min nuan bo. Kɛ n ijɔli lele mɔ n wunman ndɛ fi n kɛnmɛn i kun’n, ɔ boli ndɛ ng’ɔ o 1 Zan 3:19, 20 nun’n su kleli min. Ɔ se kɛ: ‘Nyanmiɛn ti dan tra e klun akunndan’n, yɛ ɔ si sa’n kwlaa-a.’ Yɛ ɔ yiyili nun kleli min kɛ Zoova wun afɛ ng’ɔ o e su’n.\n“Ɔ nin i sɔ ngba’n, min ya’n w’a wieman. I sin’n, n ma kanngannin Jue Mun 94:19 nun. Ɔ se kɛ: ‘Blɛ bɔ min akunndan’n sanngan sa sunman ti’n, a fɔnvɔ min ɔ maan n nyan aklunjuɛ.’ Ɔ yoli min kɛ min ti yɛ be klɛli ndɛ mma sɔ’n sa. Kɛ n ma srɛli Zoova’n, min wla’n guali ase dan. Afin n si kɛ ɔ wun sa ng’ɔ o min su’n i wlɛ, naan ɔ ti min srɛlɛ’n.”\nZoova wun sa ng’ɔ o e su’n i wlɛ, yɛ ɔ si e aunnvuɛ dan. Nanwlɛ, i sɔ’n gua e awlɛn su nzue dan. ?Sanngɛ ngue ti yɛ sran’m be te wun be ɲrun dan sɔ-ɔ? ?Sa tɛ mɔ e yo’n, i su sa yɛ Ɲanmiɛn fa yi e su-ɔ? ?Cɛn wie lele’n, Ɲanmiɛn yó maan e su afɛ’n, ɔ́ wíe? Ndɛ akpasua nga i sin liɛ’m be nun’n, é wá wún kosan sɔ’m be su tɛlɛ’n.\n?Ɲanmiɛn fa ɲrɛnnɛn yi e su naan ɔ́ fá tú e fɔ?\n?Ɲanmiɛn fa ɲrɛnnɛn’n nin tukpacɛ’n fa tu sran’m be fɔ sakpa?\n“?Naan Ɲanmiɛn ɔli nin ti-ɔ?”\n?Ɲanmiɛn fɛ i ɲin sie ɔ su?\n?Wan ti yɛ e wun ɲrɛnnɛn-ɔn?\nƆ ka kan Ɲanmiɛn núnnún ɲrɛnnɛn kwlaa\nWafa nga Ɲanmiɛn kle kɛ e ndɛ lo i’n\n?Kɛ e wun e ɲrun’n, wafa sɛ yɛ i sɔ’n yo Ɲanmiɛn-ɔn?\nNga be klɛli'n Nga be kanngan nun mannzin kanngan'm be su'n i falɛ wafa'n SASAFUƐ TRANWLƐ'N No. 3 2018 | ?Ɔ ndɛ lo Ɲanmiɛn?\nNo. 3 2018 | ?Ɔ ndɛ lo Ɲanmiɛn?\nSASAFUƐ TRANWLƐ'N No. 3 2018 | ?Ɔ ndɛ lo Ɲanmiɛn?


Biblu’n nun ndɛ: Zezi man sran kaka’m be aliɛ - Zoova i lalofuɛ’m be ɛntɛnɛti adrɛsi nga sran ngba si i’n\nƝRƐNNƐN sa kun w’a tɔ. Yɛle kɛ b’a kun Zan Batɛmu Yofuɛ’n icra’n. Famiɛn i yi Erɔdiasi kloman Zan i sa. Ɔ maan ɔ yoli lele ɔ ɲannin famiɛn i sa nun atin kɛ be kpɛ Zan i ti’n be blɛ i.\nKɛ Zezi tili i sɔ’n, i wla boli i wun. Ɔ cuɛnnin i wun kan naan i kunngba w’a ko tran lika kun. Sanngɛ, sran’m be suli i su. Kɛ ɔ wunnin sran kpanngban sɔ mun’n, be yoli i annvɔ. Ɔ maan ɔ kannin Ɲanmiɛn i Sielɛ Blɛ’n i ndɛ kleli be, yɛ ɔ yoli wie’m be juejue.\nKɛ lika’n jɔli’n, i sɔnnzɔnfuɛ’m be seli i kɛ: ‘Wa’n ti blo, yɛ kusu lika’n w’a dun mmua jɔ. I sɔ’n ti, man sran’m be atin maan be wɔ klɔ’m be su be ko to aliɛ.’\nZezi tɛli su kɛ: ‘Nán maan be wɔ, amun bɔbɔ an man be like.’ Zezi kpɛli i wun Filipu wun lɔ, ɔ usɛli i kɛ: ‘?Nin yɛ é ɲán like é tó mán minniɛn nga mun bé dí ɔ?’\nFilipu seli kɛ: ‘Sɛ e fa denie ya nɲɔn to kpaun e kpɛkpɛ nun bɔɔ kannganngan’n, ɔ su juman be ngba.’ Andre kpannin seli kɛ: ‘Gbanflɛn kan nga, ɔ le kpaun nnun nin kpatra nɲɔn. ?Sanngɛ sran wlawla nga, ɔ́ jú be nin?’\nZezi seli kɛ: ‘An se be maan be kwlaa be gua ase.’ Kpɛkun ɔ lali Ɲanmiɛn ase, yɛ ɔ bubuli kpaun nun ɔn. Kpɛkun, i sɔnnzɔnfuɛ’m be fali kpaun nin jue’m be fa cɛcɛli sran’m be kwlaa. Be nun yasua kaklaakla’m be ti sran akpi nnun (5.000), yɛ bla mun nin ba kanngan’m be ti sran akpiakpi mun. Be kwlaa be dili like’n lele be ku yili. Kɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m be tiannin nga ɔ kali lɛ’n i nuan’n, ɔ ju gbogbo lele blu nin nɲɔn (12)!\nKɛ ɔ yoli’n, ɔ seli i sɔnnzɔnfuɛ mun kɛ be fa alie naan be kpɛ Galile fɛtɛ’n. Kɔnguɛ’n, aunmuan dan kun mɛnnin i wun su, kpɛkun nzue’n keje alie’n kɔ wa kɔ wa. Srɛ kunnin i sɔnnzɔnfuɛ mun kpa. I sin’n, kɔnguɛ afiɛn’n, be wun kɛ sran kun su nanti nzue’n su ɔ́ bá be wun lɔ. Srɛ m’ɔ kun be’n ti be kpankpannin, afin like nga be wun i lɛ’n be wunmɛn i wlɛ kpa.\nZezi seli kɛ: ‘Nán srɛ kun amun, min ɔn.’ Sanngɛ b’a faman su. Ɔ maan Piɛli seli kɛ: ‘Nannan, sɛ ɔ ti wɔ’n, flɛ min maan m bla ɔ wun lɔ nzue’n su lɔ.’ Yɛ Zezi seli kɛ: ‘Bla!’ Yɛ, Piɛli fin alie nun fiteli, yɛ ɔ́ nánti nzue’n su ɔ! Sanngɛ srɛ wa kunnin i, ɔ maan ɔ su mlɔn, naan Zezi w’a de i.\nI sin’n, Zezi mannin sran kpanngban be aliɛ ekun. Ngalɛ nun’n, ɔ fali kpaun nso cɛ ɔ nin jue kanngan wie mun. Be kwlaa be ku yili ekun. ?Kɛ Zezi nian sran’m be lika sa’n, ɔ yoman ɲɛnmɛn? Kɛ Ɲanmiɛn maan ɔ́ wá káci famiɛn’n, e su kokoman like fi su kun!\nMatie 14:1-32; 15:29-38; Zan 6:1-21.\n?Ngue ɲrɛnnɛn sa yɛ ɔ tɔli Zan Batɛmu yofuɛ’n i su ɔ, yɛ sa sɔ’n yoli Zezi sɛ?\n?Wafa sɛ yɛ Zezi mannin sran kpanngban nga be suli i su’n be aliɛ ɔ, yɛ aliɛ onga’n i gbogbo nɲɛ yɛ be isali ɔ?\n?Ngue ti yɛ srɛ kunnin Zezi i sɔnnzɔnfuɛ mun kɔnguɛ’n niɔn, yɛ ngue sa yɛ ɔ juli Piɛli su ɔ?\n?Wafa sɛ yɛ Zezi mannin sran kpanngban be aliɛ ekun ɔn?\n?Kɛ Ɲanmiɛn maan Zezi wá dí famiɛn’n asiɛ’n su’n, ngue ti yɛ mɛn’n ɔ́ yó ɲɛnmɛn ɔn?\nKanngan Matie 14:1-32 nun.\n?Piɛli i sran’n i wafa benin yɛ Matie 14:23-32 ɔ yi i nglo ɔ?\n?Wafa sɛ yɛ Biblu’n kle kɛ Piɛli i ɲin w’a ti naan i awlɛn’n timan fufu kun ɔn? (Matie 14:27-30; Zan 18:10; 21:7; Sa Nga Be Yoli’n 2:14, 37-40; 1 Piɛr 5:6, 10)\nKanngan Matie 15:29-38 nun.\n?Wafa sɛ yɛ Zezi kle kɛ ɔ yoman ninnge nga i Si Zoova fa mɛn i’n, i finfin ɔn? (Mat. 15:37; Zan 6:12; Kol. 3:15)\nKanngan Zan 6:1-21 nun.\n?E siefuɛ’m be ɲin yilɛ nun’n, wafa sɛ yɛ andɛ Klistfuɛ’m be kwla fa Zezi i ajalɛ’n? su ɔ (Zan 6:15; Mat. 22:21; Rɔm. 12:2; 13:1-4)


Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Zan 21\nZozi 'e 'fli kɔɔn 'e -srunɔn 'sɔravli "lɛ\n1 "Bɛ -sru ɛn Zozi 'e 'fli kɔɔn 'e -srunɔn lɛ "nyian 'yi nɛn waa laabo Tiberia bɛ -a man. Zɩ 'e 'fli kɔɔn -wlɛ "bɛ, -a -nan wɩ nɛn 'gʋ. 2 Yi -tʋ da te -a -srunɔn a 'o cin yɩdɩ. Simɔn Piɛri, 'lee Toma nɛn waa laabo "nyian "flɛn bɛ, 'lee Natanaɛl nɛn 'e "sia 'fla nɛn waa laabo Kanan bɛ -a da Galile 'lɛglɔn 'ji bɛ, 'lee Zebede -pɩnun 'lee Zozi -srunɔn "fli "pee 'bɛ cɩ. 3 Ɛn Simɔn Piɛri -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «An "ta -ko pɔ -tɛlɛ.» O 'nan -yrɛ 'nan: «'Kʋ 'bɔ "nyian, "kʋ -koo 'i -sru.» O -kʋ, ɛn o -fɔ -klʋ -ji. -Pei zɩɛ -a man bɛ, wa'a pɔ -tɛlɛ 'mlɔnmlɔn dɩ.\n4 Tʋ "ɛ vɩnan 'e 'cɛn bodrun, te Zozi a 'e 'tɔdɩ 'yi 'plo da. 'Pian Zozi -srunɔn 'ka -a -tɔlɛ "le Zozi nɛn dɩ.\n5 Ɛn Zozi -a laabʋ -wlɔ 'nan: «-Gobonun, ka pɔ "tiɛnnɛn 'yɩ?»\nO 'nan -yrɛ 'nan: «-Cɛjɛ, kʋ'a -vɛ -tɛlɛ dɩ.»\n6 Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «'Ka 'cee "se 'wɛɛn -klʋ 'bɔ -pɛ "yi "da zia, pɔ -sɛan "ji.» Waa drɛla "da, ɛn pɔ "kaga "sɛn -wee "se "ji, -yee "wɛan wa'a -kɔlalɛ "nyian "se zɩɛ -a -klandɩ -a dɩ.\n7 -A -nan nɛn Zozi -sruzan 'tʋ nɛn Zozi -a ye "yi "bɛ, e 'nan Piɛri lɛ 'nan: «Minsan nɛn!» Zɩ Simɔn Piɛri -a 'man 'nan Minsan nɛn bɛ, ɛn e 'yee sɔ nɛn yaa wo sɔ ta lou "bɛ -a 'sia, yaa 'wʋ 'e man, ɛn e -fɔ 'yi 'va 'nan -e 'e 'kʋ 'yi 'plo man. E sɔ zɩɛ -a 'sʋ 'e man 'nyranman 'padɩ -le "wɛan.\n8 Zozi -srunɔn -mienun bɛ, "o "ta 'wʋla 'klʋ -ji, te o -taa "se "nɛn 'e fadɩ pɔ -a bɛ -a -klandɩ -a 'o -sru. Fɛnan nɛn o 'si bɛ, -a -nan bɔa -mɛnliɛ -fuba 'soolu. 9 Zɩ o sɔɔnla 'klʋ -ji bɛ, ɛn o 'tɛ 'yɩ 'e 'sɔndɩ, te pɔ a "da 'e 'padɩ, ɛn 'kpɔun a -a "srɔn.\n10 Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «Pɔ nɛn kaa -tɛ bɛ, 'ka 'ta -a -mie -a.»\n11 Simɔn Piɛri -fɔ -klʋ -ji, ɛn e "se "nɛn 'e fadɩ pɔ -dandan -a bɛ -a klan 'yi 'plo man. Pɔ a "se 'bɔ 'ji "kaga, -a -yaa tʋ -fuba 'soolu 'wlɛ yaaga bɔa, 'pian ya'a 'fʋɩ bʋlɛ dɩ.\n12 Ɛn Zozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «'Ka 'ta fɛnun -blɩ!» -A -srunɔn 'bɔ 'tʋ 'ka -kɔlalɛ -a laabʋdɩ -a -yrɔ 'nan -tɩ nɛn dɩ. Kɔɔ o pɛɛnɔn -a -tɔ 'nan Minsan 'bɔ nɛn. 13 Zozi pli o "srɔn, e 'kpɔun 'sia, yaa pli o man, ɛn e pɔ 'sia, yaa pli o man.\n14 Zozi 'fli -kɔɔndɩ 'e -srunɔn lɛ te 'e wluan -kanɔn 'va bɛ, -a 'pa yaagazan nɛn zɩɛ.\nZozi 'wɩ tin 'ba Piɛri lɛ\n15 Zɩ o cɛɛn fɛnun -blɩdɩ man bɛ, ɛn Zozi -a laabʋ Simɔn Piɛri -lɔ 'nan: «Zan -pɩ Simɔn, yian ye "yi e "mlian 'i bɔɛnun 'gʋɛ -wee 'an yɩdɩ "yi "da?»\nSimɔn "e -yrɛ 'nan: «-Inyan, Minsan, yia -tɔa 'nan mɛin ye "yi.»\nƐn Zozi "e -yrɛ 'nan: «'I yiɛ 'tɔ 'mɛn 'bla 'nɛnnun va!»\n16 Zozi -a 'pa "flizan laabʋ -yrɔ. E 'nan: «Zan -pɩ Simɔn, yian ye "yi?»\nPiɛri "e -yrɛ 'nan: «-Inyan, Minsan, yia -tɔa 'nan mɛin ye "yi.»\nƐn Zozi "e -yrɛ 'nan: «'I yiɛ 'tɔ 'mɛn 'blanun va!»\n17 Zozi -a 'pa yaagazan laabʋ "nyian -yrɔ. E 'nan: «Zan -pɩ Simɔn, yian ye "yi?»\nƐn Piɛri ta drɛ 'trɔdrɔ, kɔɔ e 'wɩ -tʋwli laabʋ -yrɔ 'e cin -sru 'e 'pa -a yaaga. Ɛn Piɛri -a 'vɩ -yrɛ 'nan: «Minsan, i 'wɩ pɛɛnɔn tɔa. Yia -tɔa 'nan mɛin ye "yi.»\nƐn Zozi -a 'vɩ -yrɛ 'nan: «'I yiɛ 'tɔ 'mɛn 'blanun va! 18 Maan ve yiɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan: Tʋ nɛn te i ya "wɛnnɔn bɛ, yiɛ 'i -tiɛn -tɔa 'i 'bɔ 'a -e 'i 'kʋ fɛnan nɛn i cɩ "va "bɛ -a -nan. 'Pian tʋ nɛn i dra ceje bɛ, min pee 'bɛ 'i -yrɩman -e 'e 'kʋ 'yia fɛnan nɛn i 'ka "va "dɩɛ -a -nan.»\n19 Zɩ Piɛri -taa "kalɛ -e 'e Bali 'tɔ drɛ -dan bɛ, -a da -kɔnnɛn "nɛn Zozi -a -fɔ. E cɛɛn 'wɩ zɩɛ -a vɩdɩ man, ɛn e 'nan Piɛri lɛ 'nan: «'I -sɔɔnla 'an -sru!»\n20 Piɛri 'e 'man 'lila, ɛn 'e yiɛ 'tɔ 'o -sru, te e Zozi -sruzan nɛn Zozi -a ye "yi 'kpa bɛ -a ye. -A -sruzan zɩɛ, -yɛɛ tɛɛn yi -tʋ da Zozi 'pɛ -ji, te o ya fɛnun -blɩnan, ɛn yaa laabʋ -yrɔ 'nan: «Minsan, -tɩɛ "ta 'i -nɔan 'i 'nanmannɔn lɛ?» 21 Zɩ Piɛri -a 'yɩ bɛ, ɛn yaa laabʋ Zozi 'lɔ 'nan: «Minsan, min 'labɛ "nun, -mɛ "wɩ 'bɛ bɔa -yee "man?»\n22 Ɛn Zozi -a 'vɩ -yrɛ 'nan: «-Te an ya "va 'nan 'e 'fʋ -trilii -e 'an 'tadɩ 'e bɔ bɛ, 'yie 'wɩ 'tʋ 'ka 'ji dɩ. 'I 'bɔ, 'i -sɔɔnla 'an -sru.»\n23 "Wɩ zɩɛ e fuila "man "bʋɩnun yei 'nan Zozi -sruzan zɩɛ, ya'a 'li 'kaa 'mlɔnmlɔn dɩ. 'Pian Zozi 'ka -a vɩlɛ Piɛri lɛ 'nan ya'a 'kaa dɩ. Zozi "e 'vɩ 'nan: «-Te an ya "va 'nan 'e 'fʋ -nan -trilii -e 'an 'tadɩ 'e bɔ bɛ, 'yie 'wɩ 'tʋ 'ka 'ji dɩ.»\n24 Zozi -sruzan zɩɛ, -yɛɛ cɩ 'wɩnun 'gʋɛ -a -nan yɩzan -a, ɛn -yɛɛ crɛn -tɛ. Kʋa -tɔa 'nan 'wɩnun nɛn yaa 'vɩ bɛ 'wɩ 'kpa nɛn.\n25 Zozi 'wɩ "kaga "pee drɛ "nyian. -Te waa pɛɛnɔn 'crɛn -tɛ paan bɛ, 'an 'ci "nrɔnman 'nan -a 'flubanun 'bɔ 'ka 'sɔa 'trɛ 'gʋɛ -a da "fo "dɩ.


?Ngue yɛ é yó naan e ɲin w’a ti ɔ?\n“É yó sran lele bé kwlá fá ye súnnzun wafa nga Krist ti’n i kwlaa.”—EFƐ. 4:13.\nJUE: 69, 70\n?Ɲanmiɛn nuan ndɛ’n mɔ Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n si i’n, i su mmlusuɛ benin yɛ ɔ ɲɛn i ɔ?\n?Ngue yɛ Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, ɔ yo naan fɔuun w’a tran asɔnun’n nun titi ɔ?\n?Wafa sɛ yɛ aniaan nga be ɲin w’a ti’n, be kwla uka e naan e ɲin w’a ti wie ɔ?\n1, 2. ?Ngue yɛ sran nga b’a yo i batɛmu’n, ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ yó ɔ? An fa sunnzun ase kun be yiyi nun.\nBLA kun w’a ɔ gua dilɛ. Wienun ɔn, ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ tó oflɛ, annzɛ amanngo, annzɛ waka mma uflɛ. ?Ngue yɛ ɔ́ yó ɔ? Ɔ́ kúnndɛ waka mma ng’ɔ w’a tin kpa’n, m’ɔ w’a blo klanman’n, m’ɔ bɔn fannin’n. Kannzɛ waka mma sɔ’n i gua’n ti sɛ ɔ ti sɛ’n, saan ɔ́ kúnndɛ tó. Afin, ɔ wun kɛ w’a tin kpa.\n2 Kɛ sran kun ko si Ɲanmiɛn mɔ be ko yo i batɛmu’n, ɔ kaman like kan ng’ɔ sili i’n su. Sanngɛ, ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ yó Klistfuɛ mɔ i ɲin w’a ti, mɔ be kwla lafi i su’n. Kɛ be se kɛ Klistfuɛ kun i ɲin w’a ti’n, nán kɛ i ti’n w’a bo je’n ti ɔ. Sanngɛ, yɛle sran m’ɔ si Ɲanmiɛn kpa’n, m’ɔ nin i be afiɛn’n mantan kpa titi’n. I sɔ yɛ Pɔlu wlɛli i niaan Klistfuɛ nga be o Efɛzi lɔ’n, be fanngan kɛ be yo ɔ. Ɔ seli kɛ: “É yó sran lele e kwlaa é yó kun Nyanmiɛn Wa’n i su bɔ e lafi’n nin i silɛ bɔ e si i kpa’n ti, yɛ é yó sran lele bé kwlá fá ye súnnzun wafa nga Krist ti’n i kwlaa.”—Efɛ. 4:13.\n3. ?Sa benin yɛ ɔ o laa Efɛzi lɔ asɔnun’n nun, mɔ e wun i Zoova i Lalofuɛ’m be asɔnun’n nun wie ɔ?\n3 Kɛ Pɔlu klɛ́ i niaan nga be o Efɛzi lɔ’n be fluwa’n, nn be takali lɔ asɔnun’n w’a cɛ kan. Ɔ maan Klistfuɛ nga be o lɔ’n, be nun sunman be ɲin w’a ti. Sanngɛ, be nun wie’m be ɲin nin a timan. Ɔ maan, ɔ fata kɛ be mian be ɲin be suan Ɲanmiɛn ndɛ’n, naan be nin Ɲanmiɛn be afiɛn’n mantan kpa. Andɛ kusu’n, aniaan kpanngban be su Zoova w’a cɛ, yɛ be ɲin w’a ti kpa. Sanngɛ, aniaan wie’m be ɲin nin a timan. Be nun wie yɛle sran kpanngban nga afuɛ kwlaa be yo be batɛmu’n. Ɔ fata kɛ i sɔfuɛ’m be mian be ɲin naan be yo sran. ?Yɛ ɔ li? ?A o be nun wie? ?Annzɛ a o be nga be ɲin w’a ti’n be nun?—Kol. 2:6, 7.\nLIKE NGA BE FA SIE KLISTFUƐ KUN I NZƆLIƐ KƐ W’A YO SRAN’N\n4, 5. (a) ?Ngue nun yɛ Klistfuɛ nga be ɲin w’a ti’n, be timan kun ɔn? (b) ?Ngue yɛ Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, ɔ yo ɔ? (An nian foto ng’ɔ o kan like suanlɛ’n bo i bo lɛ’n.)\n4 Kɛ e kɔ gua bo mɔ e niannian waka mma nga b’a blo’n, e wun kɛ be ti fanunfanun. Sanngɛ i kwlaa m’ɔ yoli o, ninnge wie mun yɛ e fa sie waka mma nga b’a blo’n be nzɔliɛ ɔ. Kɛ Klistfuɛ nga be ɲin w’a ti’n, be ti sɔ wie ɔ. Yɛle kɛ, be finwlɛ’n, ɔ nin lika nga be tali be’n, ɔ timan kun. Asa ekun’n, be afuɛ’n timan kun. Yɛ ɔ le sran kun i like ng’ɔ klo i’n annzɛ ɔ klomɛn i ɔ. Sanngɛ, Klistfuɛ sɔ’m be ngba be yi nzuɛn wie’m be nglo. Ɔ maan, e wun kɛ be ɲin w’a ti. ?Nzuɛn sɔ’m be nun wie mun yɛle benin?\n5 Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, ɔ “nanti [Zezi] i ajalɛ liɛ’n su.” (1 Piɛ. 2:21) Zezi seli kɛ ɔ ti cinnjin kɛ e klo Zoova kpa. Yɛ maan e fa e wla’n kwlaa guɛ i su, maan e akunndan’n kwlaa trɛn i su. Kpɛkun, maan e klo e wiengu kɛ e fa klo e bɔbɔ e wun’n sa. (Mat. 22:37-39) Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, ɔ nanti ndɛ sɔ mɔ Zezi kannin’n su. Like ng’ɔ ti i cinnjin’n yɛle kɛ, maan ɔ nin Zoova be afiɛn’n mantan kpa, yɛ maan ɔ klo i wiengu.\nAniaan nga be ɲin w’a ti’n, be ti wun ase kanfuɛ kɛ Klist sa. Ɔ maan, be uka gbanflɛn mun naan be di junman asɔnun’n nun. (An nian ndɛ kpɔlɛ 6 nun.)\n6, 7. (a) ?Nzuɛn benin wie mun yɛ be fa sie Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, i nzɔliɛ ɔ? (b) ?Kosan benin mun yɛ e kwla fa usa e wun ɔn?\n6 Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, i nzuɛn’n ti kpa. I wie yɛle kɛ, ɔ klo Ɲanmiɛn nin sran. (Gal. 5:22, 23) Ɔ ti wɛtɛɛfuɛ, ɔ niɛn i wun su, yɛ ɔ trɛ i awlɛn. I sɔ’n ti’n, kɛ sa kekle’m be tɔ i su’n, i wla bomɛn i wun. Kɛ ɔ́ súan Biblu’n nun like awlo lɔ’n, ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ wún Ɲanmiɛn mmla’m be wlɛ kpa. I liɛ’n, ɔ́ sí sa tɛ’n nin sa kpa’n be ngbaciɛ’n. Naan ɔ́ nían su fá ajalɛ ng’ɔ ti kpa’n. Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, ɔ ti wun ase kanfuɛ. Afin, ɔ wun i wlɛ kɛ Zoova i mmla’n nin i atin ng’ɔ kle e’n, be ti kpa trɛ i liɛ’n leleele. * Asa ekun’n, ɔ tu i klun bo jasin fɛ’n. Yɛ ɔ yo like kwlaa ng’ɔ kwla yo naan aniaan’m be afiɛn’n w’a sɛ titi’n.\n7 Sɛ e su Zoova w’a cɛ o, annzɛ ɔ nin a cɛman o, maan e tinuntinun e usa e wun kɛ: ‘?Ngue yɛ n kwla yo naan m’an nanti Zezi i ajalɛ’n su kpa ɔ? ?Ngue yɛ n si i yo m’ɔ fata kɛ n yo i kpa ekun tra laa’n niɔn?’\n‘BE NGA B’A YO SRAN’N, ALIƐ’N TI BE LIƐ’\n8. ?Wafa sɛ yɛ Zezi kleli kɛ ɔ wun Ɲanmiɛn Ndɛ’n i wlɛ ɔ?\n8 Zezi Klist wun Ɲanmiɛn Ndɛ’n i wlɛ kpa. I nun m’ɔ le afuɛ blu nin nɲɔn (12) bɔbɔ’n, ɔ kleli kɛ ɔ si Ɲanmiɛn Ndɛ’n. Cɛn kun’n, ɔ ɔli Ɲanmiɛn i sua’n nun lɔ. Kpɛkun, ɔ nin like klefuɛ’m be kokoli yalɛ. “Be kwlaa nga be tili i ndɛ’n, i ngwlɛlɛ’n nin sa b’ɔ tɛ be su’n, ɔ boli be nuan.” (Lik 2:46, 47) I sin’n, kɛ ɔ́ bó jasin fɛ’n, ɔ fa Ɲanmiɛn Ndɛ’n tɛli i kpɔfuɛ’m be su weiwein. Ɔ maan, b’a wunman ndɛ fi b’a kanman.—Mat. 22:41-46.\n9. (a) ?Klistfuɛ ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ yó sran’n, Biblu’n nun like suanlɛ’n i wun ajalɛ benin yɛ ɔ fa ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ e suan Biblu’n nun like ɔ?\n9 Klistfuɛ ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ yó sran’n, ɔ fata kɛ ɔ nian Zezi i ajalɛ’n su. Kpɛkun, ɔ fata kɛ ɔ wun Ɲanmiɛn Ndɛ’n i wlɛ kpa. I sɔfuɛ’n bo i ɲin ase suan Biblu’n nun like. Ndɛ nga be ti kekle’n, ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ wún be wlɛ. Ɔ si kɛ be nga b’a yo sran’n, “aliɛ’n ti be liɛ.” (Ebr. 5:14) Klistfuɛ ng’ɔ w’a yo sran’n, ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ sí Ɲanmiɛn Wa’n i kpa. (Efɛ. 4:13) I sɔ’n ti, maan e usa e wun kosan yɛ mun: ‘?N kanngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun cɛn kwlakwla? ?N sieli cɛn kun mɔ n fa suan Biblu’n nun like ɔ? ?E nin min awlofuɛ mun e su Ɲanmiɛn awlo lɔ le mɔcuɛ kwlaa? Kɛ é súan Biblu’n nun like’n, maan e fa e ɲin e sie i Ɲanmiɛn mmla’m be su. I liɛ’n, é sí Ɲanmiɛn i akunndan liɛ’n. Yɛ maan e nanti i mmla’m be su. Sɛ e yo sɔ’n, e nin Ɲanmiɛn e afiɛn’n mántan kpa.\n10. ?Wafa sɛ yɛ Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, ɔ bu Ɲanmiɛn i mmla nin i afɔtuɛ mun ɔn?\n10 Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, ɔ si Ɲanmiɛn Ndɛ’n. Sanngɛ, ɔ klo Ɲanmiɛn i mmla nin i afɔtuɛ mun wie. Like ng’ɔ kle sɔ’n, yɛle kɛ ɔ yomɛn i bɔbɔ i klun sa. Ɲanmiɛn liɛ’n yɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ yó i titi ɔ. Asa ekun’n, ɔ miɛn i ɲin wlɛ i nzuɛn tɛ’n i ase. Kpɛkun, ɔ “fa nzuɛn uflɛ b’ɔ fa Nyanmiɛn liɛ’n.” (An kanngan Efɛzfuɛ Mun 4:22-24 nun.) Ɲanmiɛn Ndɛ nga sran’m be klɛli’n, Ɲanmiɛn bɔbɔ yɛ ɔ fɛli i kwlaa mannin sran mun yɛ be klɛli ɔ. I sɔ’n ti, kɛ Klistfuɛ kun bo i ɲin ase suan Biblu’n nun like’n, Ɲanmiɛn fɛ i wawɛ’n mɛn i. Ɔ maan, ɔ wun like ng’ɔ suan’n i wlɛ, yɛ ɔ klo Ɲanmiɛn nin sran. Kpɛkun, ɔ nin Ɲanmiɛn be afiɛn’n mantan kpa ekun.\n11. ?Sran benin mun yɛ Zezi wa trannin be afiɛn asiɛ’n su wa ɔ?\n11 Fɔ nunman Zezi nun. Sanngɛ, ɔ wa trannin sran mɔ fɔ o be nun’n, be afiɛn. Fɔ’n o i si nin i nin mɔ be tɛli i’n, ɔ nin i niaan’m be nun wie. I sɔnnzɔnfuɛ ng’ɔ nin be mantannin kpa bɔbɔ’n, fɔ’n o be nun. Ɔ maan, be tuli be wun cɛn kunngun, yɛ be buli be ngunmin be wun akunndan. I wie yɛle kɛ cɛn kun nnɔsua nun’n, akplowa kun tɔli i sɔnnzɔnfuɛ’m be afiɛn. Be kunndɛli kɛ bé “wún be nun sran nga bé bú i sran trá be kwlaa’n.” I sin yɛ sran’m be trali Zezi be kunnin i ɔ. (Lik 22:24) Sanngɛ, Zezi lafili su kɛ cɛn wie lele’n, bé ɲin tí naan be bo’n yó kun. Nnɔsua kunngba sɔ’n nun’n, Zezi srɛli Ɲanmiɛn mannin be naan be bo yo kun. Ɔ seli Ɲanmiɛn kɛ: “?Min Si, ń srɛ́ wɔ kɛ be kaci sran wunmuan, yɛ be nin ye e yo sran wunmuan kɛ min nin wɔ e ti sran wunmuan’n sa [...] naan be kaci sran wunmuan kɛ min nin wɔ e ti sran wunmuan’n sa.”—Zan 17:21, 22.\n12, 13. (a) ?Ngue yɛ e mɔ e ti Klistfuɛ’n, e kunndɛ ɔ? (b) ?Ngue yɛ aniaan kun yoli naan ɔ nin aniaan’m be bo w’a yo kun ɔn?\n12 Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, ɔ kunndɛ kɛ aniaan’m be bo yo kun asɔnun’n nun. (An kanngan Efɛzfuɛ Mun 4:1-6, 15, 16 nun.) E mɔ e ti Klistfuɛ’n, e kunndɛ kɛ e bo yo kun naan e di junman likawlɛ. I sɔ’n ti’n, ɔ fata kɛ e tinuntinun e yo wun ase kanfuɛ. Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, kɛ i wiengu’m be yo i sa’n, ɔ yo like kwlaa ng’ɔ kwla yo naan fɔuun w’a tran asɔnun’n nun titi’n. ?Kɛ e wiengu’m be yo sa ng’ɔ timan su’n, ngue yɛ e yo ɔ? ?Kɛ be yo e sa’n, ngue yɛ e yo ɔ? ?E nin aniaan m’ɔ yoli e sa’n e tannin nvlɛ? ?Annzɛ kusu, e siesie e afiɛn ndɛndɛ? Nanwlɛ, Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, ɔ yoman ndɛnnganfuɛ. Sanngɛ, ɔ yo afiɛn siesiefuɛ.\n13 Be flɛ aniaan kun kɛ Uwe. Laa’n, ɔ fa ya ndɛndɛ. I sɔ’n ti, ɔ fali Biblu’n nin fluwa kun mɔ be fa suan Biblu’n nun like’n (Étude perspicace des Écritures). Kpɛkun, ɔ suannin Famiɛn Davidi i su ndɛ’n. ?Ngue ti yɛ Famiɛn Davidi i su ndɛ yɛ ɔ kunndɛli kɛ ɔ́ súan ɔn? Uwe tɛli su kɛ: “Davidi wunnin kɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ wie’m be yoli i tɛ. I wie yɛle kɛ Famiɛn Saili kunndɛli kɛ ɔ́ kún i. Sran wie’m be kunndɛli kɛ bé fínfín i yɛbuɛ. Davidi i yi’n bɔbɔ yoli i finfin. (1 Sam. 19:9-11; 30:1-6; 2 Sam. 6:14-22) Ɔ nin i sɔ ngba’n, Davidi kloli Zoova titi. Yɛ ɔ yacili sa cɛli. I sɔ wie yɛ n kunndɛ kɛ ń yó ɔ. Like nga n suannin’n ti’n, n faman aniaan’m be fɔnlɛ’n n yoman ndɛ kun. N fa sieman min klun kun. Sanngɛ, n yo like kwlaa nga n kwla yo naan e bo w’a yo kun asɔnun’n nun’n.” I sɔ’n wie yɛ ɔ fata kɛ e yo ɔ. ?Nɛ́n i ɔ?\nMAAN E TRA BE NGA BE YO ƝANMIƐN I KLUN SA’N BE JANVUƐ\n14. ?Wan mun yɛ Zezi fa be yoli i janvuɛ ɔ?\n14 Zezi nin sran’m be trannin klanman. Yasua mun o, bla mun o, gbanflɛn nin talua mun o, kpɛnngbɛn nin ba kanngan mun o, Zezi i wun yoli be kwlakwla be fɛ. Sanngɛ, Zezi w’a faman sran ngba w’a yomɛn i janvuɛ. Ɔ seli i akoto’m be kɛ: “Sɛ an fa min ndɛ’n su’n, an ti n janvuɛ.” (Zan 15:14) Be nga be suli i su titi mɔ be tuli be klun be suli Zoova’n, be yɛ ɔ fali be yoli i janvuɛ ɔ. E kusu’n, maan e tra be nga be klo Zoova mɔ be tu be klun be su i’n be janvuɛ. ?Ngue ti yɛ i sɔ’n ti cinnjin ɔn?\n15. ?Sɛ Klistfuɛ gbanflɛn nin talua’m be tra aniaan nga be ɲin w’a ti’n be janvuɛ’n, wafa sɛ yɛ i bo’n gúa mán be ɔ?\n15 Klolɛ mɔ e niaan’m be klo e’n ti’n, be uka e lele e yo sran. ?Gbanflɛn nin talua mun, amun su bu like nga cɛn wie lele amún yó’n i akunndan? Sɛ ɔ ti sɔ’n, amun tra aniaan nga be ɲin w’a ti mɔ be nin aniaan’m be tran klanman’n, be janvuɛ. Atrɛkpa’n, sa wie’m be tɔli be su laa. Yɛ be jrannin kekle naan b’a kwla su Zoova titi. Like cinnjin kpafuɛ ng’ɔ fata kɛ sran kun yo’n, aniaan sɔ’m be kwla fa amun ɲin sie su. Sɛ amun nin be san nun’n, amún fá ajalɛ ng’ɔ ti kpa’n. Kpɛkun, amun yó sran.—An kanngan Ebre Mun 5:14 nun.\n16. ?Wafa sɛ yɛ aniaan nga be ɲin w’a ti’n, be ukali aniaan talua kun ɔn?\n16 Be flɛ aniaan talua kun kɛ Ɛlga. I waan kɛ ɔ́ wá wíe i suklu’n di’n, be seli be kɛ be kan like nga be kunndɛ kɛ cɛn wie lele bé yó’n i ndɛ. I wiengu suklu ba sunman be seli kɛ bé kɔ́ Inivɛsite. I liɛ’n, bé kwlá dí junman nga be tua be kalɛ kpa’n. Sanngɛ Ɛlga ko usali aniaan nga be ɲin w’a ti’n be ngwlɛlɛ afɛ. Ɔ seli kɛ: “Be nun sunman be kpɛnngbɛn tra min. Yɛ be ukali min kpa. Be wlali min fanngan kɛ n yo blɛ kwlaa nun Ɲanmiɛn junman difuɛ. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, n yoli atin bofuɛ afuɛ nnun. Andɛ’n, kɛ n wun kɛ n fali min ɲin sieli i Zoova i junman’n su min talua nun’n, ɔ yo min fɛ dan. Nanwlɛ, ɔ yoman min nsisɔ kaan sa.”\n17, 18. ?Sɛ e waan é tú e klun é sú Zoova’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo ɔ?\n17 Sɛ e nian Zezi i ajalɛ’n su’n, é yó sran lele é fɛ́ i nzuɛn’n. E nin Zoova e afiɛn’n mántan kpa. Kpɛkun, é tú e klun é sú i kpa trá laa’n. Be nga b’a yo sran’n, be yɛ tu be klun be su Zoova kpa ɔ. Zezi seli i sɔnnzɔnfuɛ mun kɛ: “An yo kɛ kannin sa sran’m be nyrun, maan be wun amun nyoliɛ kpa’n naan be man-man amun Si b’ɔ o nyanmiɛn su lɔ’n.”—Mat. 5:16.\n18 Like suanlɛ nga kleli e kɛ, Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, ɔ yo aniaan’m be ye kpa. Klistfuɛ nga i ɲin w’a ti’n, ɔ kle kɛ ɔ ti akunndanfuɛ. ?Ngue yɛ é yó naan e klun akunndan’n w’a uka e naan y’a fa ajalɛ kpa ɔ? ?Ngue yɛ é yó naan y’a saciman e wiengu’m be akunndan’n niɔn? Like suanlɛ ng’ɔ́ bá lɛ’n, wá tɛ́ kosan sɔ’m be su.\n^ ndɛ kpɔlɛ 6 Wie liɛ’n, aniaan nga be ɲin w’a ti’n, be kwla se be kɛ be yaci asɔnun’n nun junman wie’m be dilɛ. Naan be kle gbanflɛn’m be junman sɔ’m be dilɛ.


?Zezi i cɛnlɛ’n i su ndɛ mɔ i sɔnnzɔnfuɛ’m be klɛli’n, ɔ ti nanwlɛ?\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Bikol Boulou Bulgare Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Garifuna Goun Grec Groenlandais Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kabye Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lamba Lhukonzo Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mazateco (Huautla) Mixe Mizo Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Nias Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Oromo Ossète Otètèla Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Rarotongan Roumain Runyankore Russe Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tamoul Tatar Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamien Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N | ?NGUE TI YƐ ZEZI WUNNIN ƝRƐNNƐN M’Ɔ WULI Ɔ?\n?Ɔ yoli sɔ sakpasakpa?\nAfuɛ 33 nun’n, be tɔnnin Zezi m’ɔ fin Nazarɛti’n i suɛn. Be boli i lele, kpɛkun be boboli i waka’n su naan w’a wu. Sanngɛ, Ɲanmiɛn cɛnnin i. Kɛ ɔ dili cɛn ba 40, ɔ sɛli i sin ɲanmiɛn su.\nZezi i sɔnnzɔnfuɛ Matie, nin Marki, nin Liki, ɔ nin Zan be kannin sa sɔ’m be ndɛ. Yɛ ɔ o Biblu’n i bue nga laa be klɛli i Glɛki nun’n i nun. Sran sunman be flɛ i kɛ aenguɛ uflɛ mɔ Ɲanmiɛn nin sran’m be trali’n. ?Sanngɛ, sa nga be kannin be ndɛ’n, be yoli sɔ sakpa? Kosan sɔ’n ti cinnjin kpa. Afin, sɛ w’a yoman sɔ sakpa’n, nn Klistfuɛ’m be lafi ato ndɛ su. Yɛ anannganman nguan mɔ be lafi su kɛ bé ɲɛ́n i’n, ɔ ti ngbɛn. (1 Korɛntfuɛ Mun 15:14) Sɛ kusu ɔ yoli sɔ sakpa’n, be kwla lafi su kɛ cɛn wie lele’n, be liɛ’n yó ye. Yɛ a kwla lafi su sɔ wie.\nLIKE NG’Ɔ KLE KƐ Ɔ YOLI SƆ SAKPA’N\nZezi Klist i jasin fɛ’n mɔ i sɔnnzɔnfuɛ’m be klɛli’n, ɔ timan ngua dilɛ ndɛ. Afin, be kannin sa’m be ndɛ weinwein. I wie yɛle kɛ, be boli klɔ nin lika wie’m be dunman. Andɛ bɔbɔ’n, lika nin klɔ sɔ’m be nun wie’m be te o lɛ. Yɛ sran’m be kwla kɔ lɔ. Asa ekun’n, be kannin sran wie’m be ndɛ. Fluwa sifuɛ nga be suan sa nga be juli laa’n be su like’n, be kan sran sɔ’m be ndɛ wie.—Lik 3:1, 2, 23.\nKlistuɛ klikli’m be blɛ su fluwa sifuɛ wie’m be kannin Zezi i ndɛ. * Wafa nga Rɔmufuɛ’m be kun sa tɛ yofuɛ mun laa’n, ɔ kle kɛ Zezi i wie’n i su ndɛ nga i sɔnnzɔnfuɛ’m be klɛli’n, ɔ ti nanwlɛ. Asa ekun’n, Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m b’a fiaman sa nga be bɔbɔ be yoli be’n, i wie fi su. (Matie 26:56; Lik 22:24-26; Zan 18:10, 11) I kwlaa sɔ’n kle kɛ Zezi Klist i jasin fɛ’n mɔ Matie, nin Marki, nin Liki, nin Zan be klɛli’n, ɔ ti nanwlɛ.\nLIKE NG’Ɔ KLE KƐ ƝANMIƐN CƐNNIN I’N\nKɛ be se kɛ Zezi bali asiɛ’n su wa naan be kunnin i’n, sran sunman be simɛn i su akplowa. Sanngɛ, be nun wie’m be lafiman su kɛ Ɲanmiɛn cɛnnin i. Kɛ i akoto’m be tili i kɛ Ɲanmiɛn cɛnnin i’n, b’a kaman lɛ b’a lafiman su. (Lik 24:11) Sanngɛ, kɛ be nin be wiengu wie’m be wunnin Zezi lika fanunfanun nun’n, yɛ be lafili su ɔ. Cɛn kun liɛ’n, sran 500 tra su mɔ be o likawlɛ’n be wunnin i.—1 Korɛntfuɛ Mun 15:6.\nZezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be kan kleli sran kwlakwla kɛ Ɲanmiɛn cɛnnin i. Be nga be kunnin i bɔbɔ’n, be kan kleli be wie. I lɛ’n nun’n, be yoli yakpafuɛ. Afin, be kwla wla be bisua. Annzɛ be kwla kun be. (Sa Nga Be Yoli’n 4:1-3, 10, 19, 20; 5:27-32) ?Sɛ b’a wunman kɛ Ɲanmiɛn cɛnnin Zezi’n, ngue ti yɛ bé kɛ́n i ndɛ juejue su sɔ ɔ? Andɛ nin andɛ’n, sran kpanngban be ti Klistfuɛ asiɛ wunman’n su. I sɔ’n kle kɛ Ɲanmiɛn cɛnnin Zezi sakpa.\nZezi i wie’n nin i cɛnlɛ’n i su ndɛ mɔ Matie, nin Marki, nin Liki, nin Zan be klɛli’n, ɔ ti nanwlɛ. Sɛ ɔ waan á wún i wlɛ’n, kanngan nun nian. Asa ekun’n, á wún like nga ti yɛ sa sɔ’m be juli’n i wlɛ. Ndɛ akpasua ng’ɔ́ bá lɛ’n wá yíyí nun kpa.\n^ ndɛ kpɔlɛ 7 Be flɛ bian kun kɛ Tasiti. Be wuli i afuɛ 55 nun. Ɔ seli kɛ: ‘Klist mɔ i dunman yɛ ɔ o Klistfuɛ’m be su’n, e siefuɛ nga be flɛ i Pɔnsu Pilati’n kleli i ɲrɛnnɛn dan Famiɛn Tibɛr blɛ su.’ Be flɛ bian kun ekun kɛ Sietɔnun. Kun ekun suan Zozɛfu, yɛ ɔ ti Zuifu. Yɛ be flɛ kun ekun kɛ Plini le Zeni. Ɔ sieli Bitini akpasua’n.\n?Ngue ti yɛ lalafuɛ nun fluwa sifuɛ’m be dan lika b’a kɛnmɛn i ndɛ ɔ?\nZezi i dunman’n w’a fu. Kpɛkun, asiɛ wunmuan’n su’n, sran kpanngban kpa be se kɛ be ti i sɔnnzɔnfuɛ. ?Yɛ ngue ti yɛ Biblu’n kunngba cɛ, yɛ ɔ se kɛ Zezi bali asiɛ’n su wa naan be kunnin i, naan Ɲanmiɛn cɛnnin i ɔ? Yɛle kɛ, be klɛli Zezi i jasin fɛ’n w’a di afuɛ kɔe 2.000. Fluwa nga sran wie’m be klɛli be blɛ sɔ’n nun’n, be wunman be nun sunman be osu. (1 Piɛr 1:24, 25) Asa ekun’n, sran kpanngban b’a kloman Zezi sa. Ɔ maan, b’a kunndɛman kɛ bé kɛ́n i wun ndɛ fɛ naan sran’m be lafi i su.\nPiɛli m’ɔ ti Zezi i akoto’m be nun kun’n, ɔ seli kɛ: “I le nsan su, Nyanmiɛn cɛnnin [Zezi], ɔ maan ɔ fɛ i wun kleli, sanngɛ sran ngba a wun-mɛn i, saan e nga Nyanmiɛn dun mmua sieli ye kɛ e wun i’n, bɔ kɛ ɔ cɛnnin’n e nin i e dili like’n, e yɛ e wunnin i ɔ.” (Sa Nga Be Yoli’n 10:40, 41) ?Ngue ti yɛ kɛ Ɲanmiɛn cɛnnin Zezi’n, sran ngba w’a wunmɛn i ɔ? Zezi i jasin fɛ’n mɔ Matie klɛli’n, ɔ kle kɛ Zuifu’m be kpɛnngbɛn’m b’a kunndɛman kɛ sran’m be ti i kɛ Ɲanmiɛn w’a cɛn Zezi. I sɔ’n ti, be yoli like kwlaa nga be kwla yo naan ndɛ sɔ’n w’a truman’n.—Matie 28:11-15.\n?Zezi bɔbɔ w’a kunndɛman kɛ sran ngba si kɛ Ɲanmiɛn cɛnnin i ti ɔ? Cɛcɛ! Afin, Piɛli seli kɛ: “Jésus kaleli ye cinnjin kpa kɛ e kan kle sran’m be kɛ i bɔbɔ yɛ Nyanmiɛn sieli i kɛ ɔ di be nga be nyin o su’n nin be nga be wuli’m be ndɛ nin-ɔn.” Klistfuɛ klikli’m be kannin Zezi i ndɛ. Andɛ’n, Klistfuɛ nanwlɛfuɛ’m be yo sɔ wie.—Sa Nga Be Yoli’n 10:42.\n?Ɲanmiɛn cɛnnin Zezi sakpasakpa?\nNga be klɛli'n Nga be kanngan nun mannzin kanngan'm be su'n i falɛ wafa'n SASAFUƐ TRANWLƐ'N (LIKE SUANLƐ LIƐ’N) Marsi 2016 | ?Ngue ti yɛ Zezi wunnin ɲrɛnnɛn m’ɔ wuli ɔ?


N Si i awlô lo tranwle'n sonnin, n su kô siésié lika man amun. Se o ti'a so'n, wuun man kan klé'a amun. Se n ko nan n wié i siésié'n, mh bah m ma fa amun nan lika nga n tran lo'n, an tran lo wié.\n É lie'n é ti nyanmien su lo ba, é minnde é Défue'n, é Min Jésus-Christ b'o fin lo ba'n. O wa fa é wunnen b'o ti'a liké fi'n o yô man oh katyih ke i wunnen b'o fa oo lika ng'o le nyrun lo'n nun'n sa. I kwlale b'o fa sié liké'n kwlaa'n ye oh fah katyi io.\n?Galiléefue mun, nzu ti ye an dyin wa nian nyanmien su lo soo? Jésus bo Nyanmien men i su oo nyanmien su lo amun nyrun wa'n, o wa ba ékun ke an wunniin ke o fa oli'n sa.\nBa yô'a so, sannge bé kunnde nvlé nga i kpa tra nvlé so'n, yele nyanmien su lo lie'n. I so'n ti, ke bé sé ke o ti bé Nyanmien'n, nyannzuen kunmen, afin wa yô klo kun a sié bé.\nI kunngba tye ye o kwla dé swraan, yele ke Nyanmien a sié'a swran ufle fi men'n nun wa bo i dunman nun é kwla fité nuon.\nSwran fi nian wo'a nyanmien su lo lé, san m bo n katyii Swran'n bo n fin lo bali'n.\n Ye n wuun nyanmien su lo ufle nin asie ufle kun, afin nyanmien su lo laa lie'n, nin asie laa lie'n, nin dyénvié'n bé nu'an le kun. Ye n wuun Nyanmien klo'n, o fin i wun lo o su dyra. O ti ke atonvle bo wa fefe i wun, o su minnde i wun'n sa. Klo so'n yele Jérusalem ufle'n. N tii swran kun nen kéklé kpa bia'n wun lo, o sé ke: Sien'n Nyanmien tranwle'n wô swran'm bé afien! O nin béh tranh, béh yôh i swran, ye i bobo yôh bé Nyanmien. Oh nunnunh bé nyinmuen'n kwlaa, wié'n nu'an le kun. Bé su yô'a se kun, bé su su'an kun, bé su wu'an nyrennen kun, afin laa ninngé so'm bé nu'an le kun.\nO wa fa é wunnen b'o ti'a liké fi'n o yô man oh katyih ke i wunnen b'o fa oo lika ng'o le nyrun lo'n nun'n sa. I kwlale b'o fa sié liké'n kwlaa'n ye oh fah katyi io.\nSannge bé kwlaa nga bé soo i nun bo bé lafi i su'n, o man bé katyi Nyanmien wa.\nBle nga é ô nun ye'n, é wun sa'm bé ke é nyrun bo é nien kpôngbô nglannglan nun'n sa, sannge ke tyen so'n kô dyu'n, éh wunh bé wle wéiin. Ble nga é ô nun ye'n, n wu'an sa ngba wle, sannge ke tyen so'n kô dyu'n, nh wunh i ngba wle kpa ke Nyanmien kusu si min kpa'n sa.\n Ye n wuun nyanmien su lo ufle nin asie ufle kun, afin nyanmien su lo laa lie'n, nin asie laa lie'n, nin dyénvié'n bé nu'an le kun. Ye n wuun Nyanmien klo'n, o fin i wun lo o su dyra. O ti ke atonvle bo wa fefe i wun, o su minnde i wun'n sa. Klo so'n yele Jérusalem ufle'n.\n Nyanmien su lo ninngé'm be ô le, ye asie'n su ninngé'm bé kusu bé ô le, sannge nyanmien su lo ninngé'm bé klaan ti ngunmin. Wia'n i klaan'n ti ngunmin, anglô'n i klaan'n ti ngunmin, ye nzraama'm bé kusu bé klaan'n ti ngunmin, kun nin kun bé klaan'n ti'a kun. Ke swran'm bé tyenle'n o wa yô soo, ke béh wlah bé wunnen'n i asé'n, o kwla kplo, ke Nyanmien kô tyeen'n, o kwla kplo'a kun. Ke béh wleh i asé'n, o ti fuen, ke o kô tyeen'n, o le nyrun, ke béh wleh i asé'n, o ti fuen, ke o kô tyeen'n o le wunmien. Ke béh wleh i asé'n, o ti klo swran wunnen, ke o kô tyeen'n, o ti aôlia nun wunnen. Ke bo klo swran wunnen ô le'n, i kunngba nion, aôlia nun wunnen kusu ô le wié. I so'n ti ye bé klelii ke: «Adam b'o ti swran klikli'n o nyaan nguan o yô swran.» Adam kasienfue'n yôô aôlia nun'n swran b'o man nguan. Nanh ng'o ti aôlia nun'n ye o ti kliklio, klo swran lie'n ye o ti kliklio. I sin ye ng'o ti aôlia nun'n balio. Fa ye Nyanmien fa yii swran klikli nion, o man o ti asie'n su wafue. Swran nnyon su'n fin nyanmien su lo. Ke asie'n sufue so'n ti'n, ke asie'n sufue'n kwlaa bé ti soo, ke nyanmien su lofue so'n ti'n, ke nyanmien su lofue'n kwlaa bé ti soo. Ke é fa asie'n sufue so'n, i kunngba'n, é wa fa nyanmien su lofue so'n.\nAnh nian n sa'n nin n dya'n, mion, anh fa amun sa fuafua min wun nian, wunmien'm bé le'a wunnen nin ôwié ke nga n le ye'n sa.\n Afin n liké lie nga ti ye n wô men'n nun'n yele Christ, ye wié'n ti min nvasue. Sannge se n dyunman'n ti n tran le ékuon, o ti kpa'n n wu'an kun nga n faa. N ti mianfue i bué nnyon'n nun, sa ng'o yô n fe kpa tra su'n, yele ke nh koh nan min nin Christ é kô tran, i so'n ye o ti kpaa.\nJésus kan klé bé ékun ke, i ye o kpadya men'n nuon, swran ng'o su i su'n, kpadyale so'n b'o man nguan'n o man oh wunh asé, o su nanti'a aôsin'n nun lé.\nSannge anh bu Christ swran, anh bui amun Min. Anh bu sa ti ye amun wla ô Christ su'n i akunndan sié, nan se bé usa amun i su sa'n, amuan kwla te bé su.\nJacques nin Jean Zébédée wa yasua nnyon bo bé ti Simon wiéngu dyunman difue'n, bé kusu bé nuan bôô bé wun wié. Ye Jésus séé Simon ke: Nanh sre kun o, ke o fin nde'n, swran ye a wa tre ke a tra dyué'n saa.\nBé wuun abônuan sa dan kun nyanmien su lo. Bla kun kla wia'n ke kôndrô sa. Ye i dya'n takataka anglô'n su. Nzraama blu-nin-nnyon bé ti ke sika klé sa, o ô i ti.\nSwran ng'o fa amun nde'n su'n, wuun min nde'n su ye wa faa. Sannge swran ng'o so'a amun nun'n, wuun wa so'a min nun, ye swran ng'o so'a min nun'n, wuun wa so'a swran ng'o sunmaan min'n, i nun.\nÉ lie'n é ti Nyanmien lie, o man swran ng'o si Nyanmien'n, o sié i su é nde'n su, sannge swran ng'o ti'e i lie'n, o sié'e i su é nde'n su. I so'n nun ye éh sih Nyanmien Wawe'n i nde'n b'o ti nanwle'n, nin nde ng'o ti'a nanwle nion.\n Ke bé wiéé liké'n di'n, Jésus usa Simon Pierre ke: ?Jean wa Simon, a klô min tra bé nga mun? O sé i ke: Een. Nannan, a si ke n klô o. Ye Jésus sé i ke: Nian m bua mma'm bé lika! O use i ékun ke: ?Jean wa Simon, a klô min? Pierre sé i ke: Een. Nannan, a si ke n klô o. Jésus sé i ke: Nian m bua'm bé lika. O use i kpe kun ékun ke: ?Jean wa Simon, a klô min? I kpe nsan su lie'n b'o uselii'n, o yôli Pierre ya ye o sé ke: Nannan, a si sa'n kwlaa, a si ke n klô o. Jésus sé i ke: Nian m bua'm bé lika. Nanwle, ke a te yô gbanflen'n, o bobo a fo o kplô'n tyi o bô, a ko lika nga a klô'n, sannge ke a kô yô kpenngben'n, ah tinngeh o sa'n swran wié ye oh foh o kplô'n tyi o bôo, oh foh o ko lika nga a klôman'n. O keen i so ke o fa klé wule nga Pierre wa wu b'o man Nyanmien nyanh komin'n. Ke i nuan toli'n, o sé i ke: Su n su.\nSe an yatyi sa nga swran'm bé yô amun'n tye bé'n, amun Si b'o ô nyanmien su lo'n, i kusu oh yatyih amun lie'n tye amun\n Ke m bo n katyii Swran'n m ma ba'n, swran'm béh yôh ke Noé i ble su'n sa. Ble so'n nun, ke o ka kaan bo nzué dan'n toh'n, swran'm bé di liké, bé non nzan, bé non nzan, bé dya bla nin bian, lélé fa dyu tyen nga Noé wluu mméli'n nun'n. Ba bu'a liké fi akunndan, lélé nzué dan'n o wa fa bé kwlaa oli. Ke m bo n katyii Swran'n m bale'n o wa yô soo. Ble so'n nun yasua nnyon bo bé ô fié kun su'n béh fah kun, kun kah le. Bla nnyon bo bé su si liké'n béh fah kun, kun kah le.\ni sin ke o kô yô so'n é nga é nyin te ô su'n, Nyanmien wa man é nin bé é su nyanmien blé'n nun, éh kôh kpa é Min'n i atin nglô lo. Ke o kô yô so'n, é nin é Min'n tranh manndimaan.\nSwran so'm bé lie'n, béh koh lika bo lo nyrennen'n wiéman'n nun, sannge nanwlefue'm béh nyanh anannganman nguan.\nYe Jésus kusu sé i ke: Nian, man n kan nde kun klé o, ndeken min nin wo éh dyuh Nyanmien i lika klaan'n nun lo.


Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Apokalis 12\nLɩmɔn -tʋ 'lee -mlɛngan -dan\n1 Ɛn 'lɛbo "fɔ wɩ -dan tʋ drɛ laji. 'Wɩ zɩɛ -nyrɛn 'gʋ: Lɩmɔn -tʋ nɛn, yidɛ -a man 'si 'e pɛɛnɔn bɛ, -a cɛin "fli "a 'e 'tɔdɩ mlɛn da, ɛn -siga kle "nɛn mlɛn crɛn a "man 'sɔravli "bɛ, e ya 'e wʋdɩ -a -wulo -man. 2 Lɩ zɩɛ -a -pɔn a 'e man, ɛn e -fɔ -srunan, -yee "wɛan e -paandɩ 'sia.\n3 Zɩ e -paandɩ 'sia bɛ, ɛn 'lɛbo "fɔ wɩ pee drɛ laji. 'Wɩ zɩɛ -nyrɛn 'gʋ: -Mlɛngan nɛn, e ya -dan, ɛn e ya 'tɛndɛn. -A -wulo a "da 'sɔravli, ɛn -a 'bei a "da "fu, ɛn -siga kle "a 'e wʋdɩ -a -wulo 'sɔravli 'bɔ man. 4 Mlɛn crɛn pɛɛnɔn nɛn Bali o cɛɛn 'e cin man yaaga bɛ, -mlɛngan zɩɛ -a wei -a 'fʋɩ 'tʋ wɛɛn 'trɛda. -A -nan nɛn -mlɛngan pli lɩ zɩɛ -a man, 'nan -te e cɛɛn 'nɛn 'yadɩ man bɛ -e 'e 'nɛn 'bɔ 'blɩ. 5 Kɔɔ 'nɛn zɩɛ -a 'bɔ nɛn Bali -a 'pla 'nan -yɛɛ -taa "mingɔnnɛn -blɩlɛ 'lɛglɔn pɛɛnɔn 'ji 'nɔn da "fo. Lɩ zɩɛ e 'nɛn 'bɔ 'ya -klɔnmɔn -a, ɛn Bali -kʋ -a 'e "srɔn. 'Wɩ 'kpa nɛn, e ya Bali -le mingɔnnɛn pɛin "srɔn, -mlɛngan 'ka -kɔlalɛ -a -blɩdɩ -a dɩ. 6 -A -nan nɛn lɩ 'bɔ flan 'sia, ɛn e -kʋ "bui "da zia. E -kʋ fɛnan nɛn Bali -a man drɛ -a yɔɔnan -a bɛ -a -nan. Fɛ zɩɛ -a -nan nɛn waa 'lɛ 'bʋ 'trilii yi -kpi tʋ yi -yaa 'fiili 'e 'ta le yi -fuba 'shɛɛdʋ (1.260).\nBali -le 'pasianɔn 'kuli -tɔ Satan man ɛn waa klɩ\n7 -Kuli 'sʋ laji. Bali -le 'pasiazan nɛn waa laabo Mishɛl bɛ, o 'vale 'yee 'pasianɔn 'a, o -kuli -tɔ -mlɛngan man. Ɛn -mlɛngan 'lee 'yee 'pasianɔn -a -tan 'o 'vale waa. 8 'Pian zɩ -mlɛngan -pɛ 'ka 'sɔlɛ -kuli -a dɩɛ, ɛn 'o 'vale 'yee 'pasianɔn 'a o -nyrannan 'ka yɩlɛ "nyian laji dɩ. 9 -A -nan nɛn Bali -le 'pasianɔn o -pin laji, ɛn o 'ta 'tɔ o pɛɛnɔn man 'trɛda. -Mlɛn nɛn e blamin see paa 'li bɛ, -a 'bɔ nɛn. Waa laabo Bali 'nanmanzan, ɛn waa laabo "nyian Satan. -Yɛɛ 'wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ "paa 'trɛda blamin lɔ.\n10 "Bɛ -sru ɛn an wei 'plɛblɛ 'tʋ 'man laji. Wei zɩɛ yaa 'vɩ 'nan:\n«'Bɛ nɛn 'gʋɛ,\ntʋ nɛn -kaa "tɩ Bali min "sia 'wɩ 'ji bɛ, e 'bɔ.\nE 'yee 'plɛblɛ 'ci kɔɔn,\nɛn yaa -ci kɔɔn 'nan\n'yɛɛ cɩ mingɔnnɛn -a.\nƐn e 'plɛblɛ 'nɔn\n'e 'pɩ Zozi Crizi lɛ\n'nan 'e mingɔnnɛn -blɩ fɛ pɛɛnɔn da.\n'Wɩ 'kpa nɛn 'wɩnun zɩɛ -a,\nkɔɔ o Satan -pin laji.\nYa'a 'kɔlaman "nyian -tɔdɩ -a Bali 'lɛ,\n-e 'e 'wɩ 'tɔ -kaa "bʋɩ\n'lee -kaa "blu Zozinɔn man dɩ.\n'Wɩ zɩɛ -a 'bɔ nɛn\nyaa dra 'e 'cɛn bodrun funnin,\nɛn waa 'le 'tɔ -yrɔ 'siɛn.\n11 Ɛn "nyian bɛ,\nBali -le 'wɩ nɛn\nwaa 'vɩ minnun lɛ bɛ,\n'lee Bali -le 'bla nyɛn nɛn,\ne -sran bɛ,\n-yee "wɛan -kaa "bʋɩ\n'lee -kaa "blu Zozinɔn Satan klɩ.\nWa'a "klanlɛ -kadɩ lɔ\n'wee yi -tɛradɩ Zozi da -ji dɩ.\n12 'Wɩ zɩɛ -yee "wɛan bɛ,\nlaji fɛnun 'lee 'ka pɛɛnɔn nɛn\nka -nyɛanla 'nan nun bɛ,\n'Pian 'trɛ 'lee jemie -le vɛ bɛ,\n'wɩ -taa "bɔlɛ "wee "man,\nkɔɔ Satan 'e yra 'pa o da.\n'Bli a 'e 'fɔdɩ "ji -dan,\nkɔɔ yaa -tɔa\n'nan 'yee tʋ 'ka "nyian -fʋlɛ "kaga "dɩ.»\n13 Zɩ -mlɛngan -a 'yɩ 'nan laji si a 'e 'lɛ wʋdɩ 'e 'lɔ bɛ, -a -nan nɛn e sɔɔnla lɩmɔn nɛn e 'nɛn 'ya -klɔnmɔn -a bɛ -a -sru. 14 'Pian lɩ zɩɛ, Bali kɔɛbo -pɛ "jɛ -dandan "fli "nɔn -yrɛ, 'nan -e 'e 'kʋ "bui "da, fɛnan nɛn Bali 'bɔ -a 'pla -yrɛ "bɛ -a -nan. Fɛ zɩɛ -a -nan nɛn waa 'lɛ 'bʋ 'trilii lɛ yaaga 'e 'ta le 'e -bu, ɛn -mlɛngan 'ka -kɔlalɛ -a man yɩdɩ -a dɩ. 15 Tʋ zɩɛ -a man bɛ -mlɛngan 'yi bɔladɩ 'sia 'e 'le te e "yro, 'nan -e 'yi 'bɔ 'e -kʋ lɩ zɩɛ -a. 16 'Pian 'trɛ 'pa lɩ zɩɛ -a va. E 'lɛ 'sʋ, ɛn 'yi nɛn e 'bɔla -mlɛngan 'le bɛ, e -sɛn "ji 'e pɛɛnɔn. 17 -A -nan nɛn 'bli 'fɔ -mlɛngan -ji lɩ zɩɛ -a man -wlidɩ. -Yee "wɛan e -kuli -tɔ 'siɛn lɩ zɩɛ -a kluda 'nɔn man. Minnun nɛn o 'ta wʋla Bali wei da, ɛn o -tɔ 'wɩnun nɛn Zozi 'a -ci 'si -wlɛ "bɛ -a da bɛ, -wɛɛ cɩ lɩ zɩɛ -a kluda 'nɔn 'a.\nSatan -wi -tʋ 'pa 'sia 'trɛda\n18 "Bɛ -sru ɛn -mlɛngan 'bɔ 'kʋ jemie man.


Ndɛ mun | Afuɛ 2017 nun nvle kun aɲia’n I siesielɛ—“Nán ɔ sa sin bubu wɔ!”\nAɲia’n i bo lɔ ndɛ mun\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Abɛ Acoli Afrikaans Ahanta Aja Albanais Allemand Alur Amharique Amis Anglais Angolan Sign Language Arabe Arménien Assamais Attié Aukan Aymara Azéri Bambara Bas Allemand Bassa (Cameroun) Belize Kriol Bengali Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Bété Cakchiquel Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinois (Cantonais) Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chol Chopi Chuabo Citonga Coréen Croate Créole Portugais Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Dusun Edo Esan Espagnol Estonien Ewé Fante Fidjien Finnois Fon Frafra Français Ga Gallois Garifuna Gokana Goun Grec Groenlandais Guadeloupean Creole Guarani Guianese Creole Gujarati Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hongrois Huastec Huichol Hunsrik Hébreu Iban Ibanag Ichinamwanga Icibemba Igbo Iloko Indian Sign Language Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Jula Kabuverdianu Kabyle Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Konkani (Romain) Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Langue des signes allemande Langue des signes américaine Langue des signes australienne Langue des signes britannique Langue des signes brésilienne Langue des signes chilienne Langue des signes colombienne Langue des signes coréenne Langue des signes costaricienne Langue des signes croate Langue des signes espagnole Langue des signes finnoise Langue des signes hongroise Langue des signes indonésienne Langue des signes italienne Langue des signes mexicaine Langue des signes polonaise Langue des signes péruvienne Langue des signes québécoise Langue des signes roumaine Langue des signes russe Langue des signes suédoise Langue des signes tchèque Langue des signes vénézuélienne Langue des signes zimbabwéenne Langue des signes équatorienne Lenje Letton Lhukonzo Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Maya Mazahua Mazateco (Huautla) Mixtec (Guerrero) Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Nahuatl (Veracruz) Navajo Ndau Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Nias Nigerian Pidgin Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Odia Oromo Ossète Otomi Otomi (State of Mexico) Otètèla Ourdou Ouzbek Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Pendjabi (Nastaliq) Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quiché Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Roumain Russe Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Shuar Sidama Silozi Singhalais Slovak Sign Language Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Talian Tamoul Tandroy Tarahumara Tarascan Tatar Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tojolabal Tongien Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Uruund Venda Vezo Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Wolof Xhosa Yacouba Yoruba Zapotec (Ixtlán) Zapotec (Villa Alta) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nAfuɛ 2017 nvle kun aɲia i siesielɛ fluwa’n\nAƝIA WIE MUN MƆ BE TI BE LIƐ NGUNMIN’N\nBETƐLI LƆ JUNMAN DILƐ’N Jasin bofuɛ nga b’a yo be batɛmu’n mɔ be afuɛ’n ɔ traman afuɛ 35, mɔ be le awa’n i fluwa liɛ’m be ngba’n, sɛ be nun wie’m be kunndɛ kɛ bé dí Betɛli lɔ junman’n, be kwla siesie be wun naan b’a tran Ya cɛn nnɔsua wia nun aɲia m’ɔ kan Betɛli junman dilɛ’n i ndɛ’n i bo. Bé wá bó aɲia sɔ’n i yowlɛ’n nin i dɔ’n su bé klé nzrafuɛ mun.\nƝANMIƐN SIELƐ’N I JASIN BOFUƐ’M BE SUKLU’N: Titi atin bofuɛ nga be le afuɛ 23 lele ɔ fa ju afuɛ 65 mɔ be kunndɛ kɛ bé úka be jasin fɛ’n bolɛ junman’n su’n, be kwla tran Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin bofuɛ’m be suklu’n, i su aɲia nga bé yó i Mɔnnɛn cɛn nnɔsua wia nun’n i bo. Bé wá bó aɲia sɔ’n i yowlɛ’n nin i dɔ’n su bé klé nzrafuɛ mun.\nANIAAN NGA BE SƆ SRAN’M BE NUN’N: Amun ukalɛ ti yɛ aniaan nga be sɔ sran’m be nun’n be o lɛ ɔ. I sɔ’n ti’n, é srɛ́ amun kpa kɛ amun loto’m be jranwlɛ’n, ɔ nin sran’m be sinwlɛ’n, ɔ nin tranwlɛ’m be falɛ nun’n, ɔ nin ninnge uflɛ wie’m be yolɛ’n i su ndɛ kwlaa nga bé kán klé amun’n, amun fa su.\nBATƐMUN’N: Fue cɛn nglɛmun’n, kwlaa naan b’a bo batɛmun yolɛ’n i su ijɔlɛ’n i bo’n, maan be kwlaa nga bé wá yó be batɛmun’n be tran bia nga be sieli mannin be’n be su. Ɔ kwla yo cenje’n i ɲrun lɛ annzɛ lika uflɛ. Ɔ fata kɛ sran kun fɛ i wunnzinnun liɛ. Ɔ fataman kɛ tralɛ nga bé wlá’n, ɔ fa be wunnɛn’n kle.\nBE KLUNKLO LIKE MANLƐ’N: Be siesieli miklo mun nin bia mun, ɔ nin televiziɔn dandan mɔ e nian video nun’n, ɔ nin ninnge uflɛ wie mun ekun naan aɲia’n i bo tranlɛ’n w’a yo fɛ, naan i sɔ’n uka e naan e nin Zoova e afiɛn’n mantan kpa tra laa’n. Ninnge kwlaa sɔ’m be su kalɛ’n nga e boli’n w’a yoman kaan. Amun klunklo like nga amun guɛ i sika guawlɛ’m be nun’n ti’n, é kwlá tánnin kalɛ sɔ mun. Kpɛkun ɔ suan mɛn wunmuan nun junman nga anuannzɛ’n di’n, i bo. Sika guawlɛ nga be siesieli be aɲia’n i yowlɛ’n nun’n, be fiaman. Amun klunklo like kwlaa nga amun man’n, ɔ ti kpa. Ɲanmiɛn Sielɛ’n i junman’n mɔ amun suɛn i bo klun ufue su’n ti’n, anuannzɛ’n i Ɲrun dinfuɛ’m bé yó amun mo.\nANIAAN NGA BE YO SRAN’M BE AYRE’N: É srɛ́ amun kpa. Nán amun wla fi su kɛ BE NGA SA ƝAN BE AƝIA’N I BO WA’N yɛ aniaan sɔ’m bé nían be lika-ɔ.\nNINNGE NGA BE MLINNIN’N BE SIEWLƐ’N: Ninnge kwlaa nga be mlinnin mɔ amun wun be’n, amun fa be wɔ ninnge nga be mlinnin’n be siewlɛ’n nun lɔ. Sɛ kusu amun like wie mlinnin’n, amun wɔ lika sɔ’n nun lɔ. Ba kanngan nga be mlinnin’n, maan be fa be wɔ lika sɔ’n nun lɔ wie. Sanngɛ aniaan nga be o lɔ’n, nán be junman yɛle ba kanngan’m be su nianlɛ. Ɔ maan, é srɛ́ amun kpa kɛ amun nian amun mma’m be su kpa.\nASE TRANWLƐ’N: É srɛ́ amun kpa kɛ an bu amun wiengu’m be akunndan. É kpɛ́n amun wla kɛ be nga amun nin be fuli loto kunngba’n nun’n, ɔ nin be nga amun nin be o awlo kunngba’n nun’n, be ngunmin cɛ yɛ ɔ fata kɛ amun sie be tranwlɛ ɔ. É srɛ́ amun kpa kɛ nán amun yaci like wie fi bia nga be mantan amun’n be su. I liɛ’n, sran uflɛ sí kɛ ɔ kwla tran lɛ.\nBE KLUNKLO JUNMAN DILƐ’N: Sɛ ɔ ti amun klun su kɛ amún dí aɲia’n i bo junman’n wie’n, amun bo su kle aniaan nga be nian be klunklo junman dilɛ’n su’n. I liɛ’n, bé klé amun lika nga be sa w’a mian junman difuɛ wie wun’n.\nZoova i Lalofuɛ’m be anuannzɛ’n i Ɲrun dinfuɛ mun yɛ be siesieli ɔ\nSUAN LIKE UFLƐ EKUN\n?WAN MUN YƐ BE YO ZOOVA I KLUN SA ANDƐ Ɔ?\n?Ngue yɛ be flɛ i Betɛli’n niɔn?\nBetɛli’n ti lika ngunmin kun yɛ junman nga be ti i lɔ’n ti cinnjin kpa. Nian be nga be di junman lɔ’n.\n?Suklu benin yɛ atin bofuɛ’m be kwla di ɔ?\n?Be nga be bo Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n blɛ kwlaa nun’n, like ngunmin kun benin yɛ be kle be ɔ?\n?Nin yɛ Zoova i Lalofuɛ’m be ɲan sika be di be junman’n niɔn?\n?Ngbaciɛ benin yɛ ɔ o wafa nga e ɲan sika e fa yo e ninnge mun’n ɔ nin anuannzɛ kun nga’m be liɛ’n be afiɛn ɔn?\nAFUƐ 2017 NVLE KUN AƝIA’N I SIESIELƐ FLUWA’N\nNvle kun aɲia’n: Like ng’ɔ fata kɛ e yo’n


(src)="9"> SASAFUƐ TRANWLƐ’N , ɔ manman Ɲanmiɛn Zoova m’ɔ sie nglo nin asiɛ’n .\n(src)="10"> Ɔ kan jasin fɛ kun m’ɔ fɔnvɔ nvlenvlefuɛ mun’n i ndɛ .\n(src)="11"> Yɛle kɛ Ɲanmiɛn Sielɛ’n wá núnnún klunwifuɛ’m be kwlaa .\n(src)="12"> Kpɛkun ɔ́ yó maan asiɛ’n káci lika klanman kun .\n(src)="14"> Kɛ é sé yɛ’n , ɔ ti Ɲanmiɛn Sielɛ’n i su Famiɛn .\n(src)="15"> Afuɛ 1879 nun yɛ be boli fluwa nga i yilɛ’n i bo - ɔ , yɛ ɔ kanman politiki ndɛ .\n(src)="16"> I nun ndɛ’n taka Biblu’n su .\n(src)="1"> 3 ?\n(src)="2"> Afɔtuɛ nga be o Biblu’n nun’n be kwla yo e ye andɛ ?\n(src)="3"> 4 E kwla di Biblu’n nun afɔtuɛ’m be su tititi\n(src)="4"> 6 ?\n(src)="5"> Biblu’n i blɛ w’a sin ?\n(src)="6"> ( Kuku’n )\n(src)="7"> 8 Biblu’n uka e naan sa wie’m b’a ɲanman e\n(src)="8"> 10 Biblu’n uka e naan y’a wun sa nga be o e su’m be trawlɛ\n(src)="9"> 12 Biblu’n uka e naan y’a tra e awlɛn\n(src)="10"> 14 Biblu’n ti’n e lafi su kɛ e liɛ yó ye\n(src)="11"> 16 ?\n(src)="12"> Amun bu i sɛ ?\n(src)="1"> Andɛ’n e kwla si ninnge kpanngban ɛntɛnɛti su .\n(src)="2"> Ɔ maan , e kwla usa kɛ : ?\n(src)="3"> Biblu’n mɔ nán andɛ sa yɛ be klɛli’n , ɔ kwla yo e ye andɛ ?\n(src)="4"> Biblu’n bɔbɔ se kɛ :\n(src)="5"> “ Nyanmiɛn Ndɛ nga be klɛli’n , [ Ɲanmiɛn ] bɔbɔ yɛ ɔ fɛ i kwlaa mannin sran mun yɛ be klɛli - ɔ .\n(src)="6"> Be fa kle like . ” — 2 Timote 3 : 16 .\n(src)="7"> Fluwa Sasafuɛ Tranwlɛ’n nga kle kɛ ndɛ sɔ mɔ Biblu’n kan’n , ɔ ti su .\n(src)="1"> SRAN WIE’M BE TƐ SU KƐ CƐCƐ .\n(src)="2"> Dɔɔtrɔ bian kun waan be nga be fa Biblu’n be kle like’n , be ti kɛ sran mɔ su fa fluwa kun mɔ be yili i afuɛ 1920 nun’n , ɔ́ klé andɛ fluwa sifuɛ’m be like sa .\n(src)="3"> Be nga be lafiman Biblu’n nun ndɛ’n su’n , be kwla usa kɛ : ‘ ?\n(src)="4"> Laa ɔrdinatɛli kun mɔ w’a saci’n , be kwla fɛ i su fluwa’n be kle sran kun i like , naan ɔ nian su di ɔrdinatɛli nga be yi be andɛ’n be su junman ? ’\n(src)="5"> Be bu i kɛ Biblu’n kwlá yoman e ye andɛ .\n(src)="7"> Ngue ti yɛ bé kó fá Biblu’n mɔ nán andɛ sa yɛ ɔ o lɛ’n i nun afɔtuɛ’m be su - ɔ ?\n(src)="8"> Like ng’ɔ ti sran’m be cinnjin andɛ’n , yɛle ɛntɛnɛti nin ɔrdinatɛli’n .\n(src)="9"> Ndɛ nin afɔtuɛ nga be klɛ be sie i ɛntɛnɛti su cɛn kwlakwla’n , be diman be yalɛ .\n(src)="11"> I kpa bɔbɔ’n , b’a yi fluwa kpanngban kpa naan sran’m be nian be nun afɔtuɛ’m be su be nanti .\n(src)="13"> Biblu’n kusu’n , be klɛli i nun ndɛ’n i afuɛ kɔe 2.000 yɛ . ?\n(src)="14"> Ngue ti yɛ bé kó dí i nun afɔtuɛ’m be su - ɔ ? ?\n(src)="15"> Be nga be waan sɛ e fa Biblu’n e kle like’n , ɔ ti kɛ e su fa siansifuɛ’m be fluwa kun mɔ be diman su kun’n é klé like sa’n , be ndɛ yoman fɛ yɛ ɔ o lɛ - ɔ ?\n(src)="16"> Be ndɛ’n timan su .\n(src)="17"> Afin , ndɛ nga siansifuɛ’m be kan’n , ɔ kacikaci ndɛndɛ kpa .\n(src)="18"> Yɛ ninnge nga be yi be’n , be blɛ’n sin ndɛndɛ kpa .\n(src)="19"> Sanngɛ , like nga klɔ sran miɛn i wun’n , ɔ kaciman .\n(src)="20"> Kɛ ɔ fɛ i lalafuɛ nun lele andɛ’n , sran’m be kunndɛ kɛ bé sí like nga ti yɛ be o asiɛ’n su’n .\n(src)="21"> Yɛ be kunndɛ kɛ bé dí alaje .\n(src)="22"> Asa ekun’n , be kunndɛ kɛ be nin be awlofuɛ mun nin be janvuɛ’m bé trán klanman .\n(src)="24"> Ɲanmiɛn m’ɔ boli e’n yɛ maan be klɛli Biblu’n i nun ndɛ’n niɔn .\n(src)="25"> Ɔ kwla uka e naan y’a wun sa nga be tɔ e su’n be trawlɛ .\n(src)="26"> ( 2 Timote 3 : 16 , 17 ) Asa ekun’n , afɔtuɛ nga be o Biblu’n nun’n be blɛ sinman le .\n(src)="27"> Be klɛli i Biblu’n nun kɛ : “ Nyanmiɛn i ndɛ nga ɔ ko kan’n , wuun w’a kan ɔ kaci - mɛn i . ” — Ebre Mun 4 : 12 .\n(src)="29"> Ndɛ nga Biblu’n kan’n ti nanwlɛ ? ?\n(src)="30"> E kwla di i nun afɔtuɛ’m be su andɛ , annzɛ be blɛ w’a sin ? ?\n(src)="31"> I nun ndɛ’n , ɔ kaciman ?\n(src)="32"> Fluwa Sasafuɛ Tranwlɛ’n nga , ɔ nin nga bé bɛ́ i sin’n , bé wá úka e naan y’a wun kosan trele kɛ nga lɛ sa’m be su tɛlɛ’n .\n(src)="1"> WIENUN - ƆN , amun su wlanwlan sua dan kun mɔ be sie lalafuɛ ninnge’m be lɔ’n i nun .\n(src)="2"> Amun wun kɛ ninnge nga be o lɔ’n , be dan lika b’a wie saci .\n(src)="3"> Sanngɛ kun liɛ’n , ɔ te o i osu sɛsɛsɛ , i lika wie fi timan saciwa .\n(src)="6"> Sran’n tɛ amun su kɛ : “ I kpɛnngbɛn tra be kwlaa .\n(src)="7"> Kɛ be yili i lele’n , yɛ ɔ te o lɛ - ɔ . ”\n(src)="8"> Amun usɛ i ekun kɛ : “ ?\n(src)="9"> Be sieli i kpa ti - ɔ ?\n(src)="10"> Ɔ tɛ amun su kɛ : “ Cɛcɛ .\n(src)="11"> Nzue’n boli i lele .\n(src)="12"> Yɛ aunmuan’n tu sinnin su lele .\n(src)="13"> Sran wie mun bɔbɔ be kunndɛli kɛ bé sáci i . ”\n(src)="14"> Atrɛkpa’n , i sɔ’n bó amun nuan .\n(src)="15"> Ɔ maan , amun usɛ i kɛ : ‘ ?\n(src)="16"> Ngue yɛ be fa yili - ɔ ? ’\n(src)="17"> Biblu’n ti kɛ lalafuɛ like sɔ’n sa .\n(src)="18"> Be klɛli Biblu’n w’a cɛ kpa .\n(src)="19"> Yɛ i kpɛnngbɛn tra lalafuɛ fluwa sunman .\n(src)="20"> Sanngɛ , ɔ ti i liɛ ngunmin .\n(src)="21"> Lalafuɛ fluwa’m be dan lika b’a saci .\n(src)="22"> Yɛ ndɛ nga laa siansifuɛ’m be kɛnnin i fluwa sɔ’m be nun’n , ɔ nin nga andɛ siansifuɛ’m be kan’n , be sansan be wun .\n(src)="23"> Asa ekun’n , laa ayre yolɛ fluwa nga dɔɔtrɔ’m be klɛli’n , andɛ’n be diman be su kun .\n(src)="24"> Sran nga i waan ɔ́ fá fluwa sɔ’m be nun ndɛ’n su’n , i bo kwla gua tɛ mɛn i .\n(src)="25"> Kpɛkun , lalafuɛ fluwa sunman b’a titi , annzɛ b’a saci mlɔnmlɔn .\n(src)="26"> Be boli Biblu’n i klɛli bo i afuɛ 3.500 tra su yɛ .\n(src)="27"> Sanngɛ , ɔ te o lɛ .\n(src)="28"> Kusu nn sran’m be fali ajalɛ fanunfanun naan bé núnnún i mlɔnmlɔn .\n(src)="29"> Sran wie’m be wɔli Biblu’m be nun .\n(src)="30"> Wie’m be seli sran mun kɛ nán be kanngan Biblu’n nun .\n(src)="31"> Wie’m be kusu’n , be buman Biblu’n i like fi .\n(src)="32"> Sanngɛ , ndɛ ng’ɔ o Biblu’n nun’n w’a kaciman .\n(src)="33"> Kannzɛ bɔbɔ be klɛli Biblu’n w’a cɛ’n , sanngɛ i nun ndɛ’n kwla yo e ye .\n(src)="34"> An nian kuku nga be flɛ i kɛ “ ?\n(src)="35"> Biblu’n i blɛ w’a sin ? ”\n(src)="36"> nun .\n(src)="37"> Atrɛkpa’n , amun usa amun wun kɛ : ‘ ?\n(src)="40"> Sa benin mun yɛ be o klɔ sran’m be su andɛ mɔ be ti tɛ kpa - ɔ ? ’\n(src)="42"> Maan e kan afɔtuɛ nga Biblu’n man e’n , be nun wie’m be ndɛ .\n(src)="43"> Kɛ amún fá amun ɲin bé síe i afɔtuɛ sɔ’m be su’n , amun fa kosan yɛ’n usa amun wun : ‘ ?\n(src)="45"> MAAN E NIN E WIENGU MUN E TRAN KLANMAN\n(src)="46"> “ Be nga be ti ndɛ siesiefuɛ’n , be liɛ su ti ye , afin Nyanmiɛn wá flɛ́ be i mma mun ! ”\n(src)="47"> ( Matie 5 : 9 ) “ Like kwlaa nga amun kwla yo bɔ amun nin sran su kan - man ndɛ’n , amun yo . ” — Rɔmfuɛ Mun 12 : 18 .\n(src)="48"> MAAN E SI E WIENGU’M BE AUNNVUƐ , YƐ E YACI SA E CƐ\n(src)="50"> ( Matie 5 : 7 ) “ Sa nga amun wiengu yo bɔ an wun i’n , maan ɔ sɔn amun nun , sɛ sran kun yo i wiengu sa’n , maan ɔ yaci cɛ i .\n(src)="51"> Zoova * yacili sa nga an yoli i’n cɛli amun , ɔ maan amun kusu , sa nga be yo amun’n , an yaci cɛ . ” — Kolɔsfuɛ Mun 3 : 13 , NW .\n(src)="52"> MAAN BLƆFUƐ NIN SRAN BLE’M BE BO YO KUN\n(src)="53"> “ Sran ng’ɔ yili be’n be kwlaa be osu’n ti kun .\n(src)="54"> Ɔ yili be kɛ be tran asiɛ’n su . ”\n(src)="55"> ( Sa Nga Be Yoli’n 17 : 26 ) “ Nyanmiɛn liɛ’n , ɔ kpa - man sran nun , sanngɛ nvle kwlaa nun’n , sran ng’ɔ sro i b’ɔ yo i klun sa’n , i klun jɔ i wun . ” — Sa Nga Be Yoli’n 10 : 34 , 35 .\n(src)="56"> NÁN MAAN BE SACI ASIƐ’N\n(src)="57"> “ Anannganman Nyanmiɛn fali sran’n sieli Edɛni fie’n nun kɛ ɔ di nun junman naan ɔ nian su . ”\n(src)="58"> ( Bo Bolɛ 2 : 15 ) Ɲanmiɛn wá “ núnnún be nga be saci asiɛ’n . ” — Sa Nglo Yilɛ 11 : 18 .\n(src)="59"> NÁN E ƝIN YO KPLI , YƐ NÁN E YO BLA NIN BIAN KUNNDƐFUƐ\n(src)="60"> “ An nian amun wun kpa konvi kpli yolɛ’n i lika , afin maan sran nyɛn i wun ɔ nyɛn i wun sɛ , nán ninnge sɔ mun yɛ be mɛn i nguan - an . ”\n(src)="61"> ( Lik 12 : 15 ) “ An ti Nyanmiɛn i sran , i sɔ’n ti’n , nán maan be ti bla nin bian kunndɛlɛ , nin sa tɛtɛ yolɛ , nin be nyin m’ɔ yi - man like’n be ndɛ fi amun nuan nun . ” — Efɛzfuɛ Mun 5 : 3 .\n(src)="62"> MAAN E YO NANWLƐFUƐ , YƐ E YO JUNMAN DIFUƐ\n(src)="63"> “ Sa’n kwlaa nun e klo kɛ é yó sa ng’ɔ ti kpa’n . ”\n(src)="64"> ( Ebre Mun 13 : 18 ) “ Sran ng’ɔ wua’n , maan ɔ yaci , ɔ di junman . ” — Efɛzfuɛ Mun 4 : 28 .\n(src)="65"> MAAN E NIAN BE NGA BE LEMAN WIE’N BE LIKA\n(src)="66"> “ An wla be nga be anwlɛn sɔ - man’n be yakpa , an uka be nga be lɛ - man wunmiɛn’n , an tra amun anwlɛn sran’m be kwlaa be wun . ”


‘An wɔ ko kle nvle-nvle’n kwlaa be like maan be kaci n sɔnnzɔnfuɛ’—Matie 28:19\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N Kɛ e awlɛn su sran wu’n\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N Sɛ e sun’n, i su ɔ\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N Like nga é yó naan e wla w’a gua ase kan’n\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N Maan e fɔnvɔ be nga be sran w’a wu’n\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N Be nga be wuli’n bé ɲán nguan ekun\nMaan e siesie e afiɛn wɛtɛɛ su\n‘An wɔ ko kle nvle-nvle’n kwlaa be like maan be kaci n sɔnnzɔnfuɛ’\n?Ngue yɛ é yó naan y’a fa ajalɛ kpa ɔ?\nMaan e nanti Ɲanmiɛn ndɛ’n su naan e nzuɛn’n yo kpa titi\nMaan e fa ninnge nga Zoova man e’n, e yo e wun sa ye\nSasafuɛ Tranwlɛ'n (Like suanlɛ liɛ’n) | Mɛ 2016\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Anglais Aukan Batak (Karo) Batak (Toba) Biak Bichlamar Cakchiquel Cambodgien Chitonga Chokwe Chol Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Espagnol Ewé Fon Français Ga Gallois Garifuna Groenlandais Hmong (White) Iban Icibemba Italien Javanese Kabye Karen (S'gaw) Kazakh Kikaonde Kikongo Kiluba Kimbundu Kisi Kisonge Kongo Krio Kwangali Kwanyama Lamba Lao Lifu Lingala Lunda Luvale Maltais Mam Mambwe-Lungu Mazateco (Huautla) Mixe Mizo Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndonga Ndébélé Ngabere Ngangela Nias Nyaneka Nyanja Nzema Otètèla Pidgin (Cameroon) Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Saramaccan Sepedi Sesotho (Lesotho) Silozi Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tahitien Tlapanec Tojolabal Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Tzeltal Umbundu Uruund Venda Wallis Wawle Wayuunaiki Xhosa Zoulou\n“An wɔ ko kle nvle-nvle’n kwlaa be like maan be kaci n sɔnnzɔnfuɛ, yɛ an yo be batɛm. [...] Yɛ like kwlaa nga n kleli amun’n, amun kusu an kle be maan be fa su.”—MATIE 28:19, 20.\nJUE: 141, 97\nAN KLE NGBACIƐ NG’Ɔ O ZOOVA I LALOFUƐ MUN NIN ASƆNUN ONGA’M BE AFIƐN’N\n?Jasin benin yɛ Zoova i Lalofuɛ’m be bo mɔ asɔnun onga’m be boman wie ɔ? ?Yɛ ngue ti yɛ e bo jasin fɛ’n niɔn?\n?Nin yɛ Zoova i Lalofuɛ’m be bo jasin fɛ’n niɔn?\n?Zoova i Lalofuɛ’m bé bó jasin fɛ’n lele bé jú nin?\n1, 2. ?Kɛ e nian ndɛ nga Zezi kannin m’ɔ o Matie 24:14 nun’n, kosan benin mun yɛ e fa usa e wun ɔn?\nZEZI seli kɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m bé wá kán Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n naan sran’n kwlaa be ti, i sin yɛ mɛn’n i awieliɛ’n ɔ́ jú ɔ. (Matie 24:14) Asiɛ wunmuan’n su’n, sran’m be sie i nzɔliɛ kɛ Zoova i Lalofuɛ mun yɛ be di junman sɔ’n niɔn. Jasin fɛ’n mɔ e bo’n, ɔ yo sran wie’m be fɛ. Yɛ ɔ yo wie’m be tɛ. Be ng’ɔ yoman be fɛ bɔbɔ’n, be wun i wlɛ kɛ junman dan yɛ e di ɔ. Asa ekun’n, e se sran mun kɛ e ngunmin cɛ yɛ e bo jasin fɛ’n niɔn. Sɛ e se sɔ’n, ɔ ti su. ?Ngue ti ɔ?\n2 Asɔnun kpanngban be nunfuɛ’m be se kɛ be bo jasin fɛ’n. Sanngɛ, be asɔnun’m be nun, annzɛ televiziɔn nun nin ɛntɛnɛti su ngunmin yɛ be kan Ɲanmiɛn ndɛ ɔ. Annzɛ like nga be yoli naan b’a si Zezi’n, i ndɛ yɛ be kan ɔn. Wie’m be man yalɛfuɛ’m be ninnge. Annzɛ be di dɔɔtrɔ junman. Wie’m be kusu be kle suklu. Be bu i kɛ i kwlaa sɔ’n yɛ ɔ ti jasin fɛ bolɛ’n niɔn. ?Sanngɛ, kɛ Zezi seli i sɔnnzɔnfuɛ mun kɛ be bo jasin fɛ’n, ninnge sɔ mun yɛ i waan be yo ɔ?\n3. ?Kɛ e nian ndɛ ng’ɔ o Matie 28:19, 20 nun’n, like nnan benin yɛ ɔ fata kɛ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be yo ɔ?\n3 Zezi w’a kunndɛman kɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m be tran lika kun naan sran’m be ko to be lɔ. Afin, kɛ Ɲanmiɛn cɛnnin i’n, mɔ cɛn kun ɔ nin i sɔnnzɔnfuɛ kpanngban kpa be o lɛ’n, ɔ seli be kɛ: “An wɔ ko kle nvle-nvle’n kwlaa be like maan be kaci n sɔnnzɔnfuɛ, yɛ an yo be batɛm. [...] Yɛ like kwlaa nga n kleli amun’n, amun kusu an kle be maan be fa su.” (Matie 28:19, 20) Zezi i ndɛ sɔ’n kle kɛ, ɔ fata kɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m be yo like nnan. Ɔ fata kɛ be kle sran’m be like, be yo naan sran sɔ’m be kaci i sɔnnzɔnfuɛ. Yɛ be yo be batɛmun. Sanngɛ like klikli ng’ɔ fata kɛ be yo’n, yɛle kɛ be wɔ be ko to sran mun. Fluwa sifuɛ kun seli kɛ: ‘Kɛ Zezi seli kɛ amun ‘wɔ’n,’ be kwlaa nga be lafi i su’n, yɛ ɔ kan man be ɔ. Sɛ anngɔnda’m be su yɛ bé kɔ́ o, annzɛ jenvie’n su o, ɔ fata kɛ be wɔ.’—Matie 10:7; Lik 10:3.\n4. ?Kɛ Zezi seli kɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m bé káci “sran’m be trafuɛ kɛ jue trafuɛ” sa’n, jue trafuɛ wafa benin yɛ ɔ kan be ndɛ ɔ?\n4 ?Ngue yɛ Zezi kunndɛli kɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m be yo ɔ? ?Sran kun i ngunmin yɛ ɔ fata kɛ ɔ ko bo jasin fɛ’n niɔn? ?Annzɛ ɔ fata kɛ ɔ nin i wiengu’m be bo yo kun yɛ be di junman sɔ’n niɔn? Nanwlɛ, sran kunngba kwlá boman jasin fɛ’n “nvle-nvle’n kwlaa” nun. Ɔ maan, ɔ fata kɛ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be siesie be wun. Yɛ be bo yo kun naan b’a kwla di junman sɔ’n. Asa ekun’n, ɔ seli be kɛ bé wá káci “sran’m be trafuɛ kɛ jue trafuɛ sa.” (An kanngan Matie 4:18-22 nun.) Jue trafuɛ wie’m be fa like srɛn i kowa su. Kpɛkun, be minndɛ kɛ jue’n ɔ wa di naan ɔ trɛ i. Zezi w’a seman kɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m be yo kɛ jue trafuɛ sɔ mun sa. Sanngɛ, ɔ kunndɛ kɛ be yo kɛ jue trafuɛ nga be gua lala’n sa. Jue trafuɛ sɔ’m be junman’n timan pɔpɔ. I sɔ’n ti, be siesie be wun. Kpɛkun, be di junman’n i likawlɛ.—Lik 5:1-11.\n5. (a) ?Kosan nnan benin mun yɛ ɔ fata kɛ e tɛ be su ɔ? (b) ?Ngue ti ɔ?\n5 Sɛ e waan é sí be nga andɛ be bo jasin fɛ’n, ɔ fata kɛ e tɛ kosan nnan su. Be yɛle kɛ:\n?Ndɛ benin yɛ ɔ fata kɛ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be kan ɔn?\n?Ngue ti yɛ be bo jasin fɛ’n niɔn?\n?Ajalɛ benin yɛ ɔ fata kɛ be nian su be bo jasin fɛ’n niɔn?\n?Bé bó jasin fɛ’n lele bé jú nin, yɛ bé bó i afuɛ nɲɛ?\nSɛ e wun kosan sɔ’m be su tɛlɛ’n, é sí be nga be bo jasin fɛ’n mɔ i ti yɛ sran’m bé ɲán nguan’n. Kpɛkun, é kúnndɛ kɛ é bó i titi.—1 Timote 4:16.\n?NDƐ BENIN YƐ Ɔ FATA KƐ BE KAN ƆN?\n6. ?Ngue yɛ ɔ kle weiin kɛ Zoova i Lalofuɛ mun yɛ be bo Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n niɔn?\n6 An kanngan Lik 4:43 nun. Zezi kannin “Nyanmiɛn sielɛ’n i ndɛ.” Yɛ ɔ kunndɛ kɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m be yo sɔ wie. ?Wan mun yɛ be kan Ɲanmiɛn Sielɛ’n i ndɛ ɔ? Zoova i Lalofuɛ mun ɔn. Be nga be kloman e sa bɔbɔ’n, be wun i wlɛ sɔ. Maan e fa Katoliki plɛti bian kun m’ɔ yoli ngaliɛ difuɛ’n nvle fanunfanun nun’n, i ndɛ m’ɔ kannin’n e nian. Ɔ seli e niaan’m be nun kun kɛ, Zoova i Lalofuɛ kwlaa ng’ɔ wunnin i nvle kun nun’n, ɔ usɛli i kɛ jasin benin yɛ ɔ bo ɔ. Plɛti bian’n seli kɛ “be sinnzin’n ti’n, be kwlaa be tɛli su kɛ: ‘Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n.’” Plɛti bian’n i ndɛ sɔ’n kle kɛ Zoova i Lalofuɛ’m be bo ti kun, naan be yɛ be ti Klistfuɛ sakpa ɔ. Ɔ maan be timan sinnzin. (1 Korɛntfuɛ Mun 1:10) Be flɛ e fluwa’m be nun kun kɛ Sasafuɛ Tranwlɛ’n bo Zoova i Sielɛ Blɛ’n i jɔ. Ɲanmiɛn Sielɛ’n i ndɛ yɛ fluwa sɔ’n kan ɔn. Anglo kwlaa nun’n, e yi fluwa sɔ’n i nuan kɔe 59.000.000. Yɛ ɔ fite aniɛn 254 nun. Asiɛ wunmuan’n su’n, be yiman fluwa uflɛ fi kɛ ngalɛ’n sa.\n7. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ be nga be tɔn be wun suɛn kɛ be ti Klistfuɛ’n be kpɛnngbɛn’m be boman Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n niɔn?\n7 Be nga be tɔn be wun suɛn kɛ be ti Klistfuɛ’n, be boman Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n. Sɛ be su kan Ɲanmiɛn Sielɛ’n i ndɛ’n, be se kɛ ɔ o sran’m be awlɛn’n nun. (Lik 17:21) Be kleman sran mun kɛ Ɲanmiɛn Sielɛ’n ti famiɛn diwlɛ kun m’ɔ o ɲanmiɛn su lɔ ɔ. Yɛ be kleman kɛ Zezi yɛ ɔ ti Famiɛn’n niɔn. Kɛ bé dí Nowɛli annzɛ Paki’n, yɛ be kan Zezi i ndɛ ɔ. Be seman sran mun kɛ Ɲanmiɛn Sielɛ’n ti’n, klunwifuɛ’m be su tranman lɛ kun. Naan sran’m be liɛ yó ye. (Sa Nglo Yilɛ 19:11-21) Nanwlɛ, be nga be tɔn be wun suɛn kɛ be ti Klistfuɛ’n be kpɛnngbɛn’m be siman like nga Famiɛn Zezi wá yó’n. Be siman ndɛ nga Zezi kunndɛ kɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m be kan’n. Ɔ maan, be wunman like nga ti yɛ ɔ fata kɛ be bo jasin fɛ’n.\n?NGUE TI YƐ E BO JASIN FƐ’N NIƆN?\n8. ?Kɛ é bó jasin fɛ’n, ngue yɛ ɔ fataman kɛ e yo ɔ?\n8 Jasin fɛ’n mɔ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be bo’n, be fa kunndɛman sika naan bé fá kplán sua dandan mun. Zezi seli kɛ: “N fɛ i sɔ yolɛ’n n cɛli amun, an kusu nán an de like fi.” (Matie 10:8) Nán sika kunndɛlɛ ti yɛ e bo jasin fɛ’n niɔn. (2 Korɛntfuɛ Mun 2:17) Kɛ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m bé bó jasin fɛ’n, ɔ fataman kɛ be se sran mun kɛ be tua be kalɛ. (An kanngan Sa Nga Be Yoli’n 20:33-35 nun.) Afɔtuɛ nga Zezi mɛnnin i sɔnnzɔnfuɛ mun’n, ɔ ti weiin. Ɔ nin i sɔ ngba’n, sran wie’m be nantiman su. Be asɔnun’m be nun’n, be fa like sin sran’m be ɲrun kɛ be gua nun sika. Be fa sika sɔ’n be tua be kpɛnngbɛn mun nin be junman difuɛ’m be kalɛ. I sɔ’n ti, be kpɛnngbɛn’m be nun sunman be ti aɲanbeunfuɛ.—Sa Nglo Yilɛ 17:4, 5.\n9. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ nán sika kunndɛlɛ ti yɛ Zoova i Lalofuɛ’m be bo jasin fɛ’n niɔn?\n9 Kɛ Zoova i Lalofuɛ’m bé yó be aɲia mun’n, be faman like sinman sran’m be ɲrun naan be gua nun sika. Sran kun bɔbɔ i klunklo like yɛ ɔ man ɔn. (2 Korɛntfuɛ Mun 9:7) Afuɛ ng’ɔ sinnin lɛ’n nun’n, Zoova i Lalofuɛ’m be fali dɔ kɔe miliar nɲɔn be boli jasin fɛ’n. Kpɛkun, be kleli sran miliɔn ngwlan tra su be Biblu’n nun like anglo kwlaa nun. Be bɔbɔ be sika yɛ be fa dili junman sɔ’n niɔn. Yɛ be yoli i sɔ aklunjuɛ su. Fluwa sifuɛ kun kannin Zoova i Lalofuɛ’m be ndɛ. Ɔ seli kɛ: “Like ng’ɔ ti be cinnjin’n yɛle jasin fɛ bolɛ’n, ɔ nin sran’m be like klelɛ’n.” Ɔ seli ekun kɛ be tuaman be kpɛnngbɛn’m be kalɛ. ?Sɛ ɔ ti sɔ’n, ngue ti yɛ e bo jasin fɛ’n niɔn? E klo Ɲanmiɛn nin sran i ti yɛ e di junman sɔ’n niɔn. Jue Mun 110 i mma 3 kle kɛ i sɔ yɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ’m bé yó ɔ. (An kanngan nun.)\n?AJALƐ BENIN YƐ E NIAN SU E BO JASIN FƐ’N NIƆN?\nE bo jasin fɛ’n lika kwlaa nga e to sran lɛ’n. (An nian ndɛ kpɔlɛ 10 nun.)\n10. ?Nin yɛ Zezi nin i sɔnnzɔnfuɛ’m be boli jasin fɛ’n niɔn?\n10 ?Nin yɛ Zezi nin i sɔnnzɔnfuɛ’m be boli jasin fɛ’n niɔn? Be boli i lika kwlaa nga be kwla to sran lɛ’n. I wie yɛle kɛ, be boli i akpɔ’m be nuan nin gua’m be bo. Yɛ be boli i awloawlo’m be nun. (Matie 10:11; Lik 8:1; Sa Nga Be Yoli’n 5:42; 20:20) Jasin fɛ’n mɔ be boli i awloawlo’m be nun ti’n, be toli sran wafa kwlaa.\n11, 12. ?Ngbaciɛ benin yɛ ɔ o be nga be tɔn be wun suɛn kɛ be ti Klistfuɛ’n, be nin Zoova i Lalofuɛ’m be afiɛn ɔn?\n11 Be nga be tɔn be wun suɛn kɛ be ti Klistfuɛ’n, be kpɛnngbɛn’m be kwlá seman kɛ be nian Zezi nin i sɔnnzɔnfuɛ’m be liɛ’n su. Afin, be tua be kalɛ. Kɛ sran’m be kɔ asɔnun’n yɛ be kan Ɲanmiɛn ndɛ kle be ɔ. Be kɔman sran’m be like klelɛ naan be kaci Zezi i sɔnnzɔnfuɛ. Blɛ wie nun’n, be seli be asɔnunfuɛ mun kɛ be bo jasin fɛ’n. I wie yɛle kɛ afuɛ nga be flɛ i 2001 nun’n, Katoliki’m be kpɛnngbɛn nga be flɛ i kɛ Zan Pɔlu II, ɔ klɛli fluwa ko mannin Katoliki asɔnun’m be kwlaa. Ɔ seli be kɛ be bo jasin fɛ’n juejue su kɛ akoto Pɔlu fa yoli’n sa. Afin Pɔlu seli kɛ: “Sɛ n boman jasin fɛ’n, min wun jɔ-man min.” Katoliki be kpɛnngbɛn sɔ’n seli ekun kɛ, nán be nga be kleli be jasin fɛ’n i bolɛ’n, be ngunmin yɛ ɔ fata kɛ be bo ɔ. Sanngɛ, ɔ fata kɛ asɔnunfuɛ’m be kwlakwla be bo. Ndɛ sɔ m’ɔ kannin’n, be ngba b’a nantiman su.\n12 ?Yɛ Zoova i Lalofuɛ’m be li? Be ngunmin cɛ yɛ be kan kɛ Ɲanmiɛn sieli Zezi Famiɛn afuɛ 1914 nun ɔn. Yɛ be nanti ndɛ nga Zezi kannin’n su. Ɔ seli kɛ saan bé dún mmua bó jasin fɛ’n. (Mark 13:10) Fluwa kun seli kɛ: ‘Jasin fɛ’n i bolɛ ti Zoova i Lalofuɛ’m be cinnjin kpa. Sɛ be wun sran kun mɔ awe kun i’n, annzɛ ɔ ti tukpacifuɛ’n, annzɛ ɔ leman sran’n, be yo i ye. Sanngɛ, like ng’ɔ ti be cinnjin’n yɛle jasin fɛ’n bolɛ’n. Be se sran mun kɛ mɛn’n su wa wie. Kpɛkun, be kle be like ng’ɔ fata kɛ be yo naan b’a fite nun’n.’ Jasin sɔ’n Zoova i Lalofuɛ’m be yacimɛn i bolɛ. Kɛ bé bó’n, be nian Zezi nin i sɔnnzɔnfuɛ klikli’m be ajalɛ’n su.\n?É BÓ JASIN FƐ’N É JÚ NIN, YƐ É BÓ I AFUƐ NƝƐ?\n13. ?Nin yɛ ɔ fata kɛ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be bo jasin fɛ’n be ju ɔ?\n13 Zezi seli i sɔnnzɔnfuɛ mun kɛ maan be bo jasin fɛ’n “mɛn wunmuan’n nun naan sran’n kwlaa be ti.” Yɛ maan be kle ‘nvle-nvle’n kwlaa’ be like naan be kaci i sɔnnzɔnfuɛ. (Matie 24:14; 28:19, 20) I ndɛ sɔ’n kle weiin kɛ ɔ fata kɛ be bo jasin fɛ’n asiɛ wunmuan’n su.\n14, 15. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Zoova i Lalofuɛ’m be bo jasin fɛ’n mɛn wunmuan’n nun kɛ nga Zezi fa kannin sa ɔ? (An nian foto ng’ɔ o kan like suanlɛ’n bo i bo lɛ’n.)\n14 Zoova i Lalofuɛ’m be bo jasin fɛ’n mɛn wunmuan’n nun kɛ nga Zezi fa kannin’n sa. Etazini lɔ’n, be nga be tɔn be wun suɛn kɛ be ti Klistfuɛ’n be kpɛnngbɛn’m be ti sran kɔe 600.000. Sanngɛ, Zoova i Lalofuɛ’m be ti sran kɔe 1.200.000 nvle sɔ’n nun lɔ. Asiɛ wunmuan’n su’n, Katoliki plɛti’m be ti sran kɔe 400.000. Sanngɛ, Zoova i Lalofuɛ’m be tra sran miliɔn mɔcuɛ. Yɛ be bo jasin fɛ’n nvle 240 be nun. Nanwlɛ, Zoova i Lalofuɛ’m be bo jasin fɛ’n asiɛ wunmuan’n su. Yɛ i sɔ’n manman Zoova.—Jue Mun 34:2; 51:17.\n15 E mɔ e ti Zoova i Lalofuɛ’n, e kunndɛ kɛ sran kpanngban be ti jasin fɛ’n, i sin naan mɛn’n i awieliɛ’n w’a ju. I sɔ’n ti, e yi fluwa kpanngban. Yɛ e kaci fluwa sɔ’m be nun ndɛ mun aniɛn 700 tra su nun. E fɛ i kwlaa sɔ’n e man sran mun. Be toman. Kpɛkun, kɛ é wá yó aɲia dandan mun nin e wla kpɛnlɛ cɛn aɲia’n, e yia sran kpanngban. Afuɛ ng’ɔ sinnin lɛ’n nun’n, e yili fluwa miliar 4 tra su. Asa ekun’n, e yili Biblu Les Saintes Écritures. Traduction du monde nouveau miliɔn 200 tra su. Yɛ e yili i aniɛn 130 tra su nun. E fluwa’m be o ɛntɛnɛti su wie aniɛn 750 tra su nun. Zoova i Lalofuɛ’m be ngunmin cɛ yɛ be di junman dan sɔ’n niɔn.\n16. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn fɛ i wawɛ’n suɛn i Lalofuɛ’m be bo ɔ?\n16 ?É bó jasin fɛ’n i afuɛ nɲɛ? Zezi seli kɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m bé bó jasin fɛ’n lele i sin naan mɛn’n i awieliɛ’n w’a ju. ?Wan mun yɛ be bo jasin fɛ’n mɛn’n i awieliɛ blɛ nga nun ɔn? Zoova i Lalofuɛ mun ɔn. I sɔ’n kle kɛ Zoova fɛ i wawɛ’n suan be bo. (Sa Nga Be Yoli’n 1:8; 1 Piɛr 4:14) Asɔnun sunman be nunfuɛ’m be waan “Ɲanmiɛn wawɛ’n o be su.” Sanngɛ, be boman jasin fɛ’n. Be nun wie’m be kunndɛli kɛ bé nían e liɛ’n su. Sanngɛ, w’a yoman ye. Wie’m be kusu, be kunndɛman kɛ bé bó jasin fɛ’n i titi. Be nga be waan be kan Ɲanmiɛn ndɛ’n awloawlo’m be nun bɔbɔ’n, be boman Ɲanmiɛn i Sielɛ’n i jasin fɛ’n. I sɔ’n kle kɛ, be diman junman nga Zezi dili’n wie.\n?WAN MUN YƐ ANDƐ BE BO JASIN FƐ’N I SAKPA Ɔ?\n17, 18. (a) ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Zoova i Lalofuɛ mun yɛ be bo jasin fɛ’n andɛ ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ e kwla bo jasin fɛ’n i titi ɔ?\n17 ?Wan mun yɛ andɛ be bo jasin fɛ’n i sakpa ɔ? Zoova i Lalofuɛ mun ɔn. Afin, ndɛ nga e kan’n, yɛle Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n. Asa ekun’n, e nian Zezi nin i sɔnnzɔnfuɛ’m be ajalɛ’n su. Yɛle kɛ, e ko to sran mun yɛ e kan Ɲanmiɛn ndɛ’n e kle be ɔ. Like nga ti yɛ e bo jasin fɛ’n, yɛle kɛ e klo Zoova nin e wiengu mun. E bo jasin fɛ’n asiɛ wunmuan’n su. Afin, e kunndɛ kɛ nvlenvle kwlaa nunfuɛ’m be ti. Yɛ é bó i titi lele mɛn’n i awieliɛ’n ɔ́ jú.\n18 Mɛn’n i awieliɛ blɛ nga nun’n, Zoova i Lalofuɛ’m be tu be klun be bo jasin fɛ’n. I sɔ’n yo ɲɛnmɛn dan. ?Ngue ti yɛ e kwla di junman sɔ’n asiɛ wunmuan’n su ɔ? Akoto Pɔlu seli kɛ: “Nyanmiɛn bɔbɔ yɛ ɔ maan i klun sa yolɛ’n yo amun fɛ yɛ maan an kwla yo-ɔ.” (Filipfuɛ Mun 2:13) I sɔ’n ti, é srɛ́ Zoova kɛ ɔ suan e bo titi naan e tu e klun e bo jasin fɛ’n.—2 Timote 4:5.\nNDƐ WIE’M BE NUN YIYILƐ\nJasin fɛ’n bolɛ’n: E bo jasin fɛ’n nvlenvle kwlaa nun. E sɔnnin kpa. Yɛ e yi fluwa kpanngban e fa kle sran’m be Biblu’n nun like. E bo jasin fɛ’n aniɛn kpanngban nun.\nSASAFUƐ TRANWLƐ'N (LIKE SUANLƐ LIƐ’N)\nMɛ 2016 | Kɛ e awlɛn su sran wu’n\nSASAFUƐ TRANWLƐ'N (LIKE SUANLƐ LIƐ’N) Mɛ 2016 | Kɛ e awlɛn su sran wu’n\nCopyright © 2018 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. I SU JUNMAN DILƐ'N I SU MMLA MUN | NVIALIƐ NUN NDƐ


Luk 14 YRENT - Zuif 'nɔn 'le 'flinla "yi nɛn waa laabo - Bible Search\nZozi min -tʋ beli 'flinla "yi da\n1Zuif 'nɔn 'le 'flinla "yi nɛn waa laabo Saba bɛ -a -tʋ da nɛn, Zozi wlala Farizɛn 'nɔn 'tazan -tʋ -le 'kuin 'nan -e 'e fɛ -blɩ. Minnun nɛn 'kɔn zɩɛ -a -ji bɛ, te o yiɛ a Zozi 'va. 2Ɛn min -tʋ -ta -tɔlɛ Zozi 'lɛ. Min zɩɛ -a 'kɔlɛ pɛɛnɔn a 'e -tɔɔladɩ -cɛ -tʋ -lɔ. 3Tɔɔn ɛn Zozi -a laabʋ 'fluba 'ci vɩnɔn 'lee Farizɛn 'nɔn 'lɔ 'nan: «-Mɛ "wɩ nɛn -cee -pei -a 'vɩ? -Si a 'e 'nɔndɩ min lɛ 'nan 'e 'cɛ 'si min man 'flinla "yi da?» 4'Pian o 'ka "vale 'o 'wɩ "sia "da "fo "dɩ. Tɔɔn Zozi klɛ -cɛzan zɩɛ -a man, ɛn yaa beli. E -si -nɔn -yrɛ, ɛn e -kʋ.\n5-A -nan nɛn Zozi -a vɩdɩ 'sia 'fluba 'ci vɩnɔn 'lee Farizɛn 'nɔn lɛ 'nan: «Min -tʋ 'ka 'ka yei, -te -yee 'nɛn 'fɔ 'yi 'klu -ji 'flinla "yi da bɛ, -e 'e vɩlɛ 'e 'si dɩ. Ɛn -te -yee tri -fɔ 'yi 'klu -ji 'flinla "yi da bɛ, -e 'e vɩlɛ 'e 'si dɩ. -Njɛɛ dʋʋ?» 6Wa'a -kɔlalɛ -e 'o 'wɩ zɩɛ -a -zi -fɔ -yrɛ "dɩ.\n-Tɩ lɛ nɛn Bali -nyrannan fɛnyian -nɔan?\n7Zozi -a 'yɩ 'nan minnun nɛn o -taa "bɛ, o -nyrannan tɩglɩ tɩglɩ "sia, te o -nyɛanla. -A -nan nɛn e -kɔnnɛn 'gʋɛ -a -fɔdɩ 'sia -wlɛ. E 'nan: 8«-Te min 'i laabʋ 'nan 'i 'lʋ "fɛdi -blɩ 'e 'va bɛ, te 'i 'nyrannan tɩglɩ 'si dɩ! Kɔɔ -a -mie da bɛ, te min nɛn 'bɛ a min -dan a e -cia 'i da bɛ, wɛɛ laabʋ "nyian. 9Min nɛn e 'ka laabʋ bɛ, yaa ve 'yiɛ 'nan: ‹'I pɛin 'labɛ -a -nɔn min 'gʋɛ -yrɛ!› Tɔɔn te i "ta wuanla 'yra -a, -e 'i 'kʋ -nyran pɛin -fɔla "dazan da. 10-Yee "wɛan -te min 'i laabʋ 'nan, 'i 'lʋ "fɛdi -blɩ 'e 'va bɛ, 'i -nyran pɛin -fɔla "dazan da! Min nɛn yei laabʋ bɛ, -te yei 'yɩ bɛ, -e 'e 'ta -a vɩ 'yiɛ 'nan: ‹An bee, 'i 'ta -nyrannan tɩglɩ 'gʋɛ -a 'si!› -Te e drɛ zɩɛ, min pɛɛnɔn nɛn ka "ta -nyɛanla waa bɛ, 'yra "sia 'i yiɛ man o yei.»\n11Ɛn Zozi -a 'le 'sran 'nan: «Min nɛn 'e 'fli drɛ -dan bɛ, Bali -a dra "wɛnnɔn. Ɛn min nɛn 'e 'fli drɛ "wɛnnɔn bɛ, Bali -a dra -dan.»\n12"Bɛ -sru ɛn Zozi 'wɩ tin 'badɩ 'sia min nɛn e Zozi 'bɔ laabʋ 'nan 'e 'lʋ "fɛdi -blɩ 'e 'va bɛ, -yrɛ. Yaa 'vɩ -yrɛ 'nan: «-Te 'i "ta minnun laabo "fɛdi fɛ man bɛ, te 'i beenun laabʋ dɩ! Ɛn te 'i "bʋɩnun laabʋ dɩ! Ɛn te 'i 'mangulinun laabʋ dɩ! Ɛn te 'i bɔɛnun fɛnɔn laabʋ dɩ! "Tɔgɔ -wee vɛ da, -e 'wei laabʋ te 'e drɛ fɛ 'lɛji bɔladɩ -a. 13'Pian -te 'i "ta minnun laabo "fɛdi fɛ man bɛ, 'i 'yalɛ -tɛnɔn laabʋ! Ɛn minnun nɛn -cɛ cɩ o man bɛ 'i o laabʋ! Ɛn minnun nɛn o "tun "bo bɛ 'i o laabʋ! Ɛn minnun nɛn o yiɛ 'wi bɛ 'i o laabʋ! 14-Te i 'wɩ zɩɛ -a drɛ bɛ, Bali -fɛa ve 'i man, kɔɔ wa'a 'lɛji bɔala 'yiɛ dɩ. 'Pian Bali -a 'lɛji bɔala 'yiɛ, tʋ nɛn min tɩglɩ nun wuanla -kanɔn 'va bɛ, -a man.»\n"Fɛdi -dan man -kɔnnɛn\n15-A -nan nɛn min -tʋ nɛn fɛ zɩɛ -a -nan bɛ yaa 'vɩ Zozi lɛ 'nan: «Min nɛn e fɛ -ble Bali -le mingɔnnɛn trɛda bɛ, Bali -le -fɛa a -a san man.»\n16Ɛn Zozi -kɔnnɛn "tʋ -fɔdɩ 'sia -yrɛ. E 'nan: «Min -tʋ 'bɛ "ta "fɛdi -dan dra, ɛn yaa 'wɩ 'vɩ min "kaga "lɛ. 17Zɩ "fɛdi yi 'bɔ bɛ, ɛn 'e 'suzan 'tʋ 'pa 'sia 'nan 'e 'kʋ o laabʋ. 'E vɩ -wlɛ 'nan: ‹'Ka 'ta! O cɛɛn fɛnun drɛdɩ man.›\n18'Pian o -tʋdʋ pɛɛnɔn 'wɩ 'tʋ 'yɩ, ɛn waa 'vɩ -yrɛ. Min tɛdɛ -a 'vɩ -yrɛ 'nan: ‹An "sia fei -tʋ 'lɔnan. An "ta -ko -a -nanjɛnlɛ. -Yee "wɛan 'i yra 'si, ma'an 'kɔlaman 'lʋdɩ -a dɩ.›\n19Ɛn -a -tʋ "e 'vɩ -yrɛ 'nan: ‹An tri 'lɔ -fu. An "ta -ko o -nanjɛnlɛ, -te o 'nyranman "paa 'kpa -o. -Yee "wɛan 'i yra 'si, ma'an 'kɔlaman 'lʋdɩ -a dɩ.›\n20Ɛn -a pee "e 'vɩ 'nan: ‹An "sia lɩ 'panan. -Yee "wɛan ma'an 'kɔlaman 'lʋdɩ -a dɩ.›\n21Min 'suzan zɩɛ e 'li 'e da 'e 'tazan -va. 'Wɩ nɛn o pɛɛnɔn -a 'vɩ bɛ yaa 'sinan 'pa -yrɛ. -A -nan nɛn 'bli 'fɔ -a tazan 'bɔ 'ji, ɛn e 'nan 'e 'suzan lɛ 'nan: ‹'I 'kʋ tada 'fla yei, -e 'i vɩ 'yalɛ -tɛnɔn lɛ, ɛn 'i vɩ minnun nɛn -cɛ cɩ o man bɛ -wlɛ, ɛn 'i vɩ minnun nɛn o yiɛ 'wi bɛ -wlɛ, ɛn 'i vɩ minnun nɛn o "tun "bo bɛ -wlɛ, -e 'ka 'ta waa!›\n22Ɛn min 'suzan zɩɛ e -kʋ "nyian. Fɔɔnɔn, ɛn e -ta -a vɩlɛ 'e 'tazan lɛ 'nan: ‹'An 'san, 'wɩ nɛn yia 'vɩ bɛ, maan drɛ, 'pian -nyrannan -mie a tian 'nan.›\n23-A -nan nɛn -a tazan -a 'vɩ "nyian -yrɛ 'nan: ‹'I 'kʋ -siblʋ 'nɛnnun da, ɛn 'i 'kʋ fei -paannun da, -e 'i vɩ minnun lɛ 'nan 'o 'ta. 'I 'tɔ o man, -e 'o 'wɩ "man, 'dʋ -e 'mɛn 'kuin 'e fa!› »\n24Ɛn Zozi -a 'le 'sran 'nan: «Maan ve 'cɛɛ 'nan, minnun nɛn Bali o laabʋ, ɛn wa'a 'wɩlɛ "man "dɩɛ, o -tʋ 'ka 'taa "fɛdi -blɩlɛ 'an 'va dɩ.»\n-Tɩɛ -kɔlaman drɛdɩ -a Zozi -sruzan -a?\n25"Bɛ -sru ɛn Zozi Zeruzalɛm si 'sia "nyian. Min yra -a -sru "kaga 'kpa. -A -nan nɛn Zozi 'e 'man lila, ɛn e 'nan -wlɛ 'nan: 26«Min nɛn e ya "vale 'e -sɔɔnmlan 'an -sru "bɛ, 'yaan 'sia e 'mlin 'e "tɩ 'lee 'e "bʋ "da. Ɛn 'yaan 'sia e 'mlin 'e nan 'lee 'yee 'nɛnnun da. Ɛn 'yaan 'sia e 'mlin 'e "bʋɩnun 'lee e "blunun "da. Ɛn 'yaan 'sia e 'mlin 'e 'bɔ 'le 'belidɩ da. -Te ya'a drɛlɛ zɩ dɩɛ, ya'a 'kɔlaman -e 'e drɛ 'an -sruzan 'a "fo "dɩ. 27Ɛn "nyian bɛ, min nɛn e ya "vale 'e -sɔɔnmlan 'an -sru "bɛ, 'e 'wɩ yra yɩdɩ man, ɛn 'e 'wɩ -kadɩ man yiba "plan da! -Te ya'a drɛlɛ zɩ dɩɛ, ya'a 'kɔlaman -e 'e drɛ 'an -sruzan 'a "fo "dɩ.\n28-A -kɔɔn "man wɩ -tʋ nɛn 'gʋ. Min -tʋ a 'ka yei, ɛn e ya "vale 'e 'yee 'kɔn -dan -tɔa. Min zɩɛ zɩ 'kɔ 'e drɛ bɛ, yaa "nrɔnman 'e 'ji 'vaa, ɛn yaa -si "siala. E 'yee "lala -nanjɛan, -te e bɔa -yee 'kɔn 'tɔvɛ -a -o. 29"Tɔgɔ -te e 'yee 'kɔn 'pʋ -fɔ 'trɛ 'ji bɛ, -e 'e vɩlɛ 'e 'cɛn "man "dɩ. Tɔɔn minnun nɛn o 'wɩ zɩɛ -a -nan ye bɛ, waa sɛɛ wʋdɩ "siala -a vɩdɩ -a 'nan: 30‹Min 'labɛ e 'kɔn 'tɔdɩ 'sia, 'pian ya'a -kɔlalɛ 'cɛndɩ -a "man "dɩ.›\n31Ɛn -a -kɔɔn "man wɩ -tʋ nɛn "nyian 'gʋ. Mingɔnnɛn -tʋ "ta -ko -kuli man mingɔnnɛn -tʋ -va. Mingɔnnɛn zɩɛ zɩ 'kɔ 'e drɛ bɛ, yaa "nrɔnman 'e 'ji 'vaa, ɛn e -kuli -si "siala. 'E 'ci "nrɔnman 'nan, 'yee minnun -kpi fu (10.000) 'gʋɛ, o -pɛ "sɔa min -kpi yɔ -tʋ (20.000) -a? 32-Te yaa -tɔ 'nan 'e 'pɛ 'ka 'taa 'sɔlɛ -kuli -a dɩɛ, e minnun "paa 'sia mingɔnnɛn -tʋ zɩɛ -a va, te 'bɛ a tian 'kɔɔbli. E toba -fɔa -yrɛ 'nan, te 'o 'kuli -tan "nyian dɩ.»\n33Ɛn Zozi -a 'le 'sran 'nan: «'Wɩ 'tʋwli zɩɛ -nyrɛn 'e drɛ 'cee vɛ -a! -Te min 'ka 'e 'bli 'silɛ 'yee fɛ pɛɛnɔn da dɩɛ, ya'a 'kɔlaman -e 'e drɛ 'an -sruzan 'a "fo "dɩ.\n34'Wɩ 'kpa, -wɛ a fɛ "yi "a. 'Pian -te -wɛ 'nɔnnɔn 'si "man "bɛ, -a drɛ vɛ "ka "nyian 'nɔnnɔn dɩ. 35E 'ka "nyian "yi fɛ -tʋ drɛ vɛ -a 'trɛda dɩ. Ɛn e 'ka -anglɛ -a dɩ. 'Pian waa wɛɛnman 'e "tun. Min nɛn 'wɩ man "trɔɛn cɩ -a -wulo -man bɛ, -a san 'e man!»


Luk 8 YRENT - "Bɛ -sru ɛn Zozi 'kʋ 'fla -dandan 'lee - Bible Search\n1"Bɛ -sru ɛn Zozi 'kʋ 'fla -dandan 'lee 'fla "wɛnwɛnnɛnnun da, te e -ko Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn vɩdɩ -a -yee mingɔnnɛn -blɩdɩ da. -Wɛɛ cɩ 'o 'vale 'e -srunɔn 'fuda "fli "a. 2Ɛn lɩmɔn -mienun nɛn e -yʋ -wlidɩ "pin o -sru, ɛn e -cɛ 'si o man bɛ o -kʋla Zozi -sru "nyian. Mari nɛn waa laabo Madala bɛ e ya o va. Zozi -yʋ -wlidɩ 'sɔravli "pin lɩ zɩɛ -a -sru. 3Ɛn lɩmɔn -tʋ nɛn waa laabo Zanɛn bɛ e ya "nyian o va. Lɩ zɩɛ -a -sran 'tɔ nɛn Suza, -yɛɛ yiɛ -tɔa Erodi -le 'kɔn 'va. Ɛn lɩmɔn -tʋ waa laabo Sizanɛn bɛ e ya o va "nyian, 'lee lɩmɔn -mienun nɛn o 'pa Zozi 'lee 'e -srunɔn 'va 'wee fɛnun -a bɛ -wɛɛ cɩ.\n4Yi -tʋ da bɛ minnun "kaga "ta Zozi 'va. O 'si 'fla 'tʋdʋ pɛɛnɔn da, ɛn o -ta. Ɛn Zozi 'wɩ "paadɩ 'sia o ji -kɔnnɛn "ji. Yaa 'vɩ -wlɛ 'nan:\n5«Min -tʋ 'bɛ 'kʋ 'yee 'saa 'fɔlɛ. "Yɛɛ 'saa 'wɛɛn bɛ, -a 'wlɛ plɔɛn 'sran -si man. Minnun taanla "da, ɛn "lomannun -ta, waa blɩ. 6-A 'wlɛ -mie -sran puo da. "Yɛɛ 'bɔ bɛ, ɛn e -ka, 'yi 'ka "man "dɩ -le "wɛan. 7-A 'wlɛ -mie -sran fɛnan nɛn -tɛin -taa "bɔlɛ -a -nan. -Tɛin zɩɛ e 'tu, e blala 'saa man, ɛn yaa -tɛ. 8-A 'wlɛ plɔɛn 'sran 'trɛ "yi "da. E 'bɔ, ɛn e -sɛn "da. -A bɛ -tʋ 'wlɛ a "man -yaa tʋ.»\n9Ɛn Zozi -srunɔn -a laabʋ Zozi 'lɔ 'nan: «-Kɔnnɛn "nɛn yia -fɔ zɩɛ, -a -ci nɛn 'nɔn?» 10Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «Kaa 'gʋɛ, 'ka lɛ nɛn Bali 'yee 'wɩ yɔɔdɩ nɛn 'e min "paala 'a bɛ -a -ci 'si. 'Pian minnun nɛn o 'ka 'an -srunɔn 'a dɩɛ, "o 'wɩ pɛɛnɔn maan -kɔnnɛn "ji. Bali -a drɛ zɩɛ 'nan -e 'o fɛ -nanjɛn, te wa'a -kɔnnɛn 'ye dɩ, ɛn -e 'o 'wɩ man, te wa'a -ci maan dɩ.»\n11Ɛn Zozi "e -wlɛ 'nan: «-Kɔnnɛn "nɛn maan -fɔ bɛ, -a -ci nɛn 'gʋ: 'Saa 'wlɛ bɛ -yɛɛ cɩ "le Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn 'le 'wɩ 'zʋ. 12Min -mienun -le vɛ bɛ, 'wɩ nɛn e 'bɔ 'saa 'wlɛ nɛn e -sran -si man bɛ -a man bɛ, -yɛɛ bɔa "nyian -wee "man. O Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn maan, 'nun tɔɔn -e Satan 'e 'ta -a 'si o ji. Kɔɔ e 'ka "vale 'o 'ta wʋla "da -e 'o 'si 'wɩ 'ji dɩ. 13Min -mienun -le vɛ bɛ, 'wɩ nɛn e 'bɔ 'saa 'wlɛ nɛn e -sran puo da bɛ -a man bɛ, -yɛɛ bɔa "nyian -wee "man. O Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn maan, 'nun tɔɔn o "we "man ci "nrandɩ -a. 'Pian wa'a tʋe -e -a "sɛin 'e 'kʋ -kɔɔbli dɩ. O yi -tɛala "da tʋ "wɛnnɛn 'a, 'pian -te 'wɩ 'tɔndɔn bɔdɩ 'sia o man bɛ, tɔɔn -e 'o 'si Bali -sru. 14Min -mienun -le vɛ bɛ, 'wɩ nɛn e 'bɔ 'saa 'wlɛ nɛn e -sran fɛnan nɛn tɛin -taa "bɔlɛ bɛ -a -nan bɛ -yɛɛ bɔa "nyian -wee "man. O Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn maan, o "we "man. Minnun zɩɛ 'o 'ci "nrɔndɩ "siala 'trɛda fɛnun "kaga "da. Fɛ yɩdɩ o see "paaman. O ya "vale fɛ pɛɛnɔn 'e drɛ -wee vɛ -a. 'Wɩ zɩɛ -yɛɛ -si -tɔa Bali wei lɔ, -e 'e vɩlɛ 'e 'nyranman 'pa o man dɩ. 15Min -mienun -le vɛ bɛ, 'wɩ nɛn e 'bɔ 'saa 'wlɛ nɛn e -sran 'trɛ "yi "da bɛ -a man bɛ, -yɛɛ bɔa "nyian -wee "man. O Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn maan 'o 'ci 'fɩdaa 'a. Waa paala 'o 'ji te o 'ta wʋla "da -e -a "nɛn 'e bɔla.»\n16"Bɛ -sru ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ "nyian 'nan: «Min 'ka -kannɛn 'fɔa "nɛn 'vaa -e 'e yɔɔ fɛ -tʋ -a dɩ, -te 'bɛ "cɛɛ dɩɛ, -e 'e yɔɔ nyinnan "davɛ wlu dɩ. 'Pian yaa -tɔala fɛnan 'wein da, 'nan -e minnun nɛn o -wlamlan 'yee 'kuin bɛ, 'o -san yɩ. 17Maan -cin -tɔa 'ka 'ji 'nan, fɛ -tʋ 'ka 'fo 'e yɔɔdɩ -trilii, -e 'e vɩlɛ 'e bɔla 'ji dɩ. Ɛn 'wɩ yɔɔdɩ -tʋ "ka -e 'o vɩlɛ 'o man fɛnan 'wein da dɩ. 18'Wɩ nɛn maan ve 'cɛɛ bɛ, 'ka "trɔɛn "tɔ -yrɛ 'kpa tɩglɩ! Kɔɔ min nɛn yaa 'pla 'e 'ji bɛ, -a san lɛ nɛn maan "paa "da "nyian. 'Pian min nɛn ya'a 'palɛa 'e 'ji dɩɛ, -a "tiɛnnɛn nɛn -yrɔ "bɛ, waa "sia -yrɔ.»\n19Ɛn Zozi "bʋ 'lee Zozi "bʋɩnun -ta. 'Pian minnun "kaga "le "wɛan wa'a -kɔlalɛ -plidɩ -a Zozi "srɔn "dɩ. 20Tɔɔn ɛn minnun -a 'vɩ Zozi lɛ 'nan: «'I "bʋ 'lee 'i "bʋɩnun a bei, o ya "vale 'wei 'man ye.»\n21Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «Minnun nɛn, o Bali wei maan, te o 'ta wʋla "da "bɛ, -wɛɛ cɩ 'an "bʋ "a, ɛn -wɛɛ cɩ 'an "bʋɩnun -a.»\n22Yi -tʋ da bɛ, Zozi 'fɔ -klʋ -tʋ -ji 'o 'vale 'e -srunɔn 'a, ɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «-Kaa kʋ 'yi -sru.» Ɛn o -si 'sia. 23"Wɛɛ -kɔn -kʋnan 'yi yiɛ da bɛ, ɛn yi -fɔla Zozi da. Tɔɔn fulɔ 'plɛblɛ 'tʋ "fɛɛndɩ 'sia 'yi zɩɛ -a yiɛ da, ɛn 'yi 'sɛndɩ 'sia 'klʋ -ji. 'Wɩ nɛn e 'bɔ o man bɛ, e ya 'plɛblɛ.\n24-A -nan nɛn -a -srunɔn -pli "man, ɛn waa fuʋdɩ 'sia. Waa 'vɩ -yrɛ 'nan: «'Kʋ 'san! 'Kʋ 'san! 'I 'fuʋ! 'Kʋ 'nan cɛɛn 'nyandɩ man.»\n25"Bɛ -sru ɛn Zozi 'a laabʋ 'e -srunɔn 'lɔ 'nan: «Ka'a yi tɛala 'an da dʋʋ?»\n26Zozi 'lee 'e -srunɔn Galile 'yi cɛɛn 'ji, ɛn o 'bɔla Geraze 'nɔn 'le 'lɛglɔn 'ji. Geraze 'lɛglɔn 'lee Galile 'lɛglɔn a 'o cin yra 'sɛzɛ, 'pian 'yi 'bɛ o "cɛan 'e cin man. 27Zɩ Zozi 'si -klʋ -ji, e sɔɔnla "tra "bɛ, ɛn 'fla zɩɛ -a da min -tʋ -ta -a 'lɛ. Min zɩɛ -yʋ -wlidɩ "kaga "a -a -sru. -A -nan 'mɔn 'kpa te ya'a sɔ wo 'e man dɩ, ɛn ya'a 'nyian 'kuin dɩ, 'pian e nyian min -yrɛ da. 28Zɩ e Zozi 'yɩ bɛ, ɛn e paan. E "po sɔɔn Zozi 'wlu, ɛn yaa 'vɩ -yrɛ wei 'plɛblɛ 'ji 'nan: «Zozi, 'yie -mɛ "wɩ nɛn 'an man? Bali nɛn min ta lou "bɛ -a -pɩ nɛn yia, maan -tɔa zɩ. 'I yra 'si, te 'i 'tɛ 'pa 'an da dɩ!» 29Zozi a -a vɩnan -yʋ -wlidɩ "lɛ 'nan, 'e 'si -a -sru. -Yee "wɛan nɛn e 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ.\n30Zozi -a laabʋ -yrɔ 'nan: «'I 'tɔ nɛn 'nɔn?»\n31-A -nan nɛn -yʋnun 'bɔ toba -fɔdɩ 'sia Zozi lɛ 'nan: «'I yra 'si, te 'i 'tɔ 'kʋ man 'nan 'kʋ 'kʋ -klu nɛn -a 'leda "ka "dɩɛ, -a ji dɩ.»\n32Tʋ zɩɛ -a wlu bɛ, te 'sru 'pa 'tʋ a 'e 'blɩnan o "srɔn "pɔn -tʋ da. Ɛn -yʋ -wlidɩnun -a 'vɩ Zozi lɛ 'nan: «'I yra 'si, 'i 'kʋ 'pa 'sia 'srunun nɛn 'labɛ o va -e 'kʋ 'fɔ o -sru.» -A -nan nɛn Zozi 'si -nɔn -wlɛ, ɛn o -kʋ. 33-Yʋ -wlidɩnun 'si min zɩɛ -a -sru, ɛn o -fɔ 'srunun -sru. 'Srunun 'bɔ flan 'sia pɔn 'sɛan man zia, ɛn o pɛɛnɔn 'sɛn 'yi 'va, te 'yi o -tɛɛman.\n34Zɩ 'sru -sru "pinnɔn 'wɩ zɩɛ -a -nan 'yɩ bɛ, o -tɛ -ji flan -a. O -kʋ -a -nan 'sinan 'palɛ 'fla 'lee fei -paannun da. 35-A -nan nɛn minnun -kʋ 'wɩ nɛn e drɛ bɛ -a -nan yɩlɛ. O 'bɔ Zozi man, ɛn o min nɛn -yʋnun 'si -a -sru "bɛ, -a 'yɩ. Sɔ a "da 'e wʋdɩ, ɛn e ya 'e -nyrandɩ Zozi 'cɛin -man, te -a ta 'si. Zɩ o 'wɩ zɩɛ -a -nan 'yɩ bɛ, "klan -sɛn o ji. 36Minnun nɛn 'wɩ zɩɛ e drɛ o yiɛ man bɛ, zɩ e drɛ 'lɔɔ ɛn -yʋ -wlidɩ 'si min zɩɛ -a -sru "bɛ, waa -nan 'sinan 'pa -wlɛ. 37-A -nan nɛn Geraze 'nɔn "kaga toba -fɔdɩ 'sia Zozi lɛ 'nan, 'e 'si 'wee 'lɛglɔn 'ji. Kɔɔ 'wɩ nɛn Zozi -a drɛ bɛ "klan -dan -sɛn o ji. Ɛn Zozi 'fɔ -klʋ -ji, 'nan -e 'e 'li 'e da.\n38Min nɛn Zozi -a beli bɛ e 'nan Zozi lɛ 'nan: «'I yra 'si, 'kʋɛ 'ko 'yia!» 'Pian Zozi "e -yrɛ 'nan: 39«-Cɛjɛ! 'I 'kʋ 'yie "kɔnnɛn, -e 'wɩ pɛɛnɔn nɛn Bali -a drɛ 'yiɛ bɛ, 'i -nan 'sinan 'pa!» E -kʋ, ɛn 'wɩ pɛɛnɔn nɛn Zozi -a drɛ -yrɛ "bɛ, yaa 'sinan 'pa 'fla yei fɛ pɛɛnɔn 'nan.\n40Zɩ Zozi 'li 'e da Galile 'lɛglɔn 'ji bɛ, e 'bɔla, te min "kaga "a -a -pɛnnan. O -ta -a 'silɛ -sia. 41-A -nan nɛn Zuif 'nɔn 'le cin yɩ 'kɔn 'tazan -tʋ nɛn, waa laabo Zairus bɛ, e -ta Zozi 'va, e "po sɔɔn "wlu. E Zozi trʋ 'badɩ 'sia 'nan 'o 'kʋ -a 'yee 'kuin. 42Kɔɔ -yee 'nɛn 'tʋwli "a -kanan. 'Nɛn zɩɛ lɩmɔn nɛn, ɛn -a lɛ a -fuda 'fiili.\nƐn Zozi sɔɔnla -a -sru, te minnun -a -mɛan "man -pɛ pɛɛnɔn da. 43Minnun zɩɛ o yei "bɛ, lɩ -tʋ a -nan, -cɛ a "man. -Cɛ zɩɛ e nyɛn -sɛanla "man, -a -nan lɛ -fuda "fli 'bɔ. [E -dɔdrɔ drɛ "kaga "bʋʋ "le "wɛan, -yee "lala pɛɛnɔn 'nyan -yrɔ.] 'Pian -dɔdrɔ -tʋ 'ka -kɔlalɛ -yee -cɛ zɩɛ -a 'yile yɩdɩ -a "fo "dɩ. 44Lɩ zɩɛ e pli Zozi man 'e koda zia, ɛn e klɛ -yee sɔ 'lɛbo "man. 'Nun tɔɔn, nyɛn -srandɩ "man 'le 'tɔ.\n45Ɛn Zozi 'a laabʋ 'nan: «-Tɩɛ klɛ 'an man?»\n46'Pian Zozi "e 'nan: «'Wɩ 'kpa, min -tʋ klɛ 'an man. Maan -tɔa 'nan 'plɛblɛ 'tʋ 'bɔla 'an 'ji.»\n47Zɩ lɩ zɩɛ, yaa -tɔ 'nan, Zozi -a -kɔnnɛn 'yɩ bɛ, e nyɔɔndɩ 'sia, ɛn e -ta. E "po sɔɔn Zozi 'wlu. 'Wɩ nɛn e drɛ 'lɔɔ, ɛn 'e klɛ Zozi man bɛ, yaa 'vɩ minnun pɛɛnɔn yiɛ man. Ɛn e 'yee -cɛ -nyandɩ wɩ 'vɩ "nyian. 48-A -nan nɛn Zozi "e -yrɛ 'nan: «An 'lu, i yi -tɛra 'an da, -yee "wɛan nɛn i beli. 'I 'fʋ -trɔɔ!»\n49Zozi 'fʋ 'wɩ zɩɛ -a vɩnan, ɛn cin yɩ 'kɔn 'tazan Zairus -le "kɔnnɛn 'pasiazan -tʋ -ta, ɛn e 'nan Zairus lɛ 'nan: «'I 'lu 'ka 'va. Te 'i Bali -le 'wɩ "paazan "koe "nyan "nyian dɩ.»\n50Zɩ Zozi 'wɩ zɩɛ -a 'man bɛ, ɛn e 'nan Zairus lɛ 'nan: «Te 'i "klan dɩ. 'I yi -tɛra 'an da, -e 'e 'beli.»\n51Zɩ o 'bɔla "kɔnnɛn "bɛ, Zozi 'ka 'wɩlɛ "man -e min -tʋ 'e -wla -a -sru 'kuin dɩ. 'Pian yaa -si -nɔn Piɛri 'lee Zan 'lee Zaji 'lee 'nɛn "tɩ 'lee 'nɛn "bʋ "lɛ 'nan 'o -wla. 52Minnun nɛn 'kuin bɛ, o pɛɛnɔn a -wuɔnan, te o -pɛ a 'o 'win -ji. Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «Te 'ka 'wuɔ dɩ! 'Nɛn 'gʋɛ ya'a 'kalɛ dɩ, 'pian e ya yi -tɛnan.»\n53Minnun -a sɛɛ wʋdɩ 'sia, kɔɔ waa -tɔa 'nan e -ka. 54'Pian Zozi 'nɛn 'bɔ 'kun 'e 'pɛ -man, ɛn yaa 'vɩ wei 'plɛblɛ 'ji 'nan: «'Nɛn, 'i 'wluan lou!» 55'Nun tɔɔn 'nɛn zɩɛ e fuʋ, ɛn e wluan lou. Zozi "e 'nan, 'o fɛ -nɔn -yrɛ 'e -blɩ. 56'Wɩ nɛn Zozi -a drɛ bɛ, e 'nɛn "tɩ 'lee -a "bʋ 'kan. Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «Te 'o 'wɩ zɩɛ -a -nan sɛɛ wʋ min -tʋ lɛ dɩ.»


Nda talɛ Zezi blɛ su | ?Amun si sɔ?\n?Ngue ti yɛ Zezi buli be nga be ta nda’n be fɔ-ɔ?\nMOIZI Mmla’n kle kɛ Zuifu’m be kwla ta nda se kɛ: “N kan Ɲanmiɛn.” Sanngɛ Zezi blɛ su’n, Zuifu’m be ta nda ngbɛnngbɛn. Be yo sɔ naan sran’m be bu ndɛ nga be kan’n i nanwlɛ. I sɔ’n ti’n, Zezi kɛnnin i kpɛ nɲɔn kɛ i sɔ’n nin i fataman. Ɔ seli kɛ: ‘Sɛ an se kɛ ɛɛn, maan ɔ ka su, yɛ sɛ an se kɛ cɛcɛ’n, maan ɔ ka su.’—Matie 5:33-37; 23:16-22.\nNdɛ’m be bo tulɛ fluwa kun kan Zuifu’m be fluwa kun (Talmud) i ndɛ. Ɔ se kɛ ndɛ ng’ɔ o Zuifu’m be fluwa sɔ nun’n, ɔ kle kɛ Zuifu’m be klo nda talɛ. Afin nda ng’ɔ ti cinnjin kɛ be yiɛ i nuan’n, ɔ nin ng’ɔ timan cinnjin’n, Zuifu’m be fluwa sɔ’n yiyi nun.\nNán Zezi kunngba yɛ ɔ buli nda talɛ ngbɛnngbɛn’n i fɔ-ɔ. Be flɛ laa Zuifu’m be fluwa sifuɛ kun kɛ Flaviusu Zozɛfu. Ɔ seli kɛ Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa kun o lɛ’n, i nunfuɛ’m be taman nda. Afin be waan nda talɛ’n, ɔ ti tɛ tra ato bualɛ’n. Be waan sran ng’ɔ́ kán ndɛ naan ɔ fa Ɲanmiɛn wɔwɔ i wun’n, ɔ ti ato buafuɛ. Zuifu’m be fluwa kun ekun se kɛ: “Sran ng’ɔ klo nda talɛ’n, ɔ ti sran tɛfuɛ.” Zezi buli be nga be ta nda ngbɛnngbɛn’n be fɔ. Sɛ e di nanwlɛ titi’n, e su taman nda naan sran’m b’a lafi e su.\n?Amun si sɔ?—Afuɛ 2017, Ɔktɔblu


Zedeɔn nin sran 300 be kwlali Madianfuɛ mun | Ba kanngan’m be Biblu’n nun like klelɛ\nLIKE SUANLƐ 34\nZedeɔn kwlali Madianfuɛ mun\nIzraɛlifuɛ mun be yacili Zoova i sulɛ ekun, kpɛkun be sɔli amuin mun. I sɔ’n ti’n, Madianfuɛ mun be kleli be yalɛ afuɛ nso. Be wua be nnɛn mun, yɛ be saci be fie’n su ninnge mun. Kɛ ɔ ko yo naan Izraɛlifuɛ mun b’a ɲan be ti’n, be fia yɔbuɛ buɛ mun, ɔ nin okaoka lika mun be nun. Ɔ maan be kpan flɛli Zoova. Zoova sunmɛnnin i anzi kun gbanflɛn kun mɔ be flɛ i kɛ Zedeɔn’n i sin. Anzi’n seli Zedeɔn kɛ: ‘Zoova fali wɔ kɛ a yo alɛ kunfuɛ dan kun.’ Zedeɔn usɛli i kɛ: ‘?Ń yó sɛ yɛ ń dé Izraɛlifuɛ mun-ɔn? N timan like fi.’\n?Ngue yɛ Zedeɔn yoli naan w’a wun i wlɛ kɛ Zoova fɛli i sakpa-ɔ? Ɔ fali bua ndrɛ tannin kun sieli i asiɛ wun, kpɛkun ɔ seli Zoova kɛ: ‘Sɛ nglɛmun’n, bɔlɛ’n lua tannin’n naan i wun lɛ asiɛ’n ti kee’n, ń wún kɛ a fali min sakpa kɛ n de Izraɛlifuɛ mun.’ Kɛ lika’n cɛnnin’n, Zedeɔn wunnin kɛ tannin’n ti luawa, sanngɛ i wun lɛ asiɛ’n w’a lualuaman. Ɔ seli Zoova ekun kɛ sɛ aliɛ cɛn’n, maan bɔlɛ’n lualua asiɛ’n i ngunmin naan tannin’n ka kee. Sa sɔ mun be yoli su sɛsɛsɛ. Zedeɔn wunnin i wlɛ kɛ Zoova fɛli i sakpa. I sɔ’n ti’n, ɔ fɛli i sonja mun naan be nin Madianfuɛ mun be ko kun.\nZoova seli Zedeɔn kɛ: ‘Ń má yó maan Izraɛlifuɛ mun bé kwlá. Sanngɛ, kɛ mɔ ɔ sonja mun be sɔnnin’n ti’n, amun kwla bu i kɛ i sɔ’n ti yɛ amun kwlali-ɔ. Se ɔ sonja mun kɛ be nga srɛ kun be’n, maan be sa be sin.’ Be nun sran akpiakpi ablaɔn- nin-nɲɔn (22.000) be sali be sin. Yɛ be kali sran akpiakpi blu (10.000). Zoova seli kɛ: ‘Ɔ sonja mun be te sɔn. Fa be kɔ nzue’n nuan lɔ naan se be kɛ be nɔn nzue. Be nga kɛ bé nɔ́n nzue’n be niannian sɛ be kpɔfuɛ mun be su ba’n, fɛ i sɔfuɛ mun.’ Sran ya nsan (300) yɛ kɛ bé nɔ́n nzue’n be niannin be wun su-ɔ. Zoova seli kɛ sran sɔ mun yɛ bé kwlá Madian sonja akpiakpi ya akpiakpi ablasan-nin-nnun (135.000) mun-ɔn.\nCɛn sɔ’n nun kɔnguɛ’n, Zoova seli Zedeɔn kɛ: ‘Siɛn’n, amun wɔ naan amun nin Madianfuɛ mun be ko kun.’ Zedeɔn fali awɛ nin sɛ dandan wie mun fa mɛnnin i sonja mun sɛsɛsɛ. Tɛ o sɛ sɔ mun be nun. Ɔ seli be kɛ: ‘Amun nian like nga n yo’n su naan amun yo wie.’ Zedeɔn fitɛli i awɛ’n nun, ɔ boli sɛ’n, ɔ totoli i tɛ’n, kpɛkun ɔ kpan seli kɛ: ‘Zoova nin Zedeɔn be tokofi’n!’ I sonja ya nsan (300) mun be kwlaa be yoli sɔ wie. Srɛ kunnin Madianfuɛ mun. I sɔ’n ti’n, be kwlaa be bo sanndili. Lika’n sanngannin dan. Ɔ maan Madianfuɛ mun be kunnin be wiengu. Zoova ukali Izraɛlifuɛ mun maan be kwlali be kpɔfuɛ mun ekun.\n“Ɔ maan ɔ ti weiin kɛ wunmiɛn ng’ɔ o e nun m’ɔ tra klɔ sran liɛ’n, ɔ fin Ɲanmiɛn, ɔ finman e bɔbɔ.”—2 Korɛntifuɛ Mun 4:7.\nKosan: ?Wafa sɛ yɛ Zoova kleli Zedeɔn kɛ ɔ fɛli i sakpa-ɔ? ?Ngue ti yɛ Zedeɔn i sonja mun be kali sran ya nsan (300) cɛ-ɔ?\nJɔlɛ Difuɛ Mun 6:1-16; 6:36–7:25; 8:28.


Wafa nga Ɲanmiɛn m’ɔ jran e sin sa’n kwlaa nun’n kwla fɔnvɔ wɔ’n\nKɛ akoto Pɔlu kán Zoova * i ndɛ’n, ɔ seli kɛ: ‘Ɔ ti Ɲanmiɛn kun m’ɔ jran e sin sa’n kwlaa nun. Sa kwlaa m’ɔ tɔ e su’n, i yɛ ɔ fɔnvɔ e ɔ!’ (2 Korɛntfuɛ Mun 1:3, 4) Ɔ maan, sa kwlaa ng’ɔ tɔ e su’n, sɛ ɔ ti sɛ ɔ ti sɛ o, e Si Ɲanmiɛn kunngba cɛ yɛ ɔ kwla fɔnvɔ e ɔ.\nSɛ e kunndɛ kɛ Ɲanmiɛn fɔnvɔ e’n, ɔ fata kɛ e yo like kun. Sɛ sran kun kpinndinman naan ɔ kɔman dɔɔtrɔ’n, dɔɔtrɔ’n kwlá yomɛn i ayre. Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Amɔsu seli kɛ: “?Sran nɲɔn mɔ bé kɔ́ lika sa’n, sɛ be nuan w’a dunman mmua w’a sɛman be wun’n, be kɔ likawlɛ sɛ yɛ ɔ yo ye ɔ?” (Amɔs 3:3) Asa ekun’n, Ɲanmiɛn Ndɛ’n se kɛ: “An fa amun wun mantan Nyanmiɛn, yɛ i kusu fɛ́ i wun mántan amun-ɔn.”—Zak 4:8.\n?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn fɛ́ i wun mántan e sakpa ɔ? Like ng’ɔ kle sɔ’n i kun yɛle kɛ ɔ kɛnnin i kpɛ sunman kɛ ɔ́ yó e ye. (An nian kuku’n nun.) Asa ekun’n, laa nin e blɛ su’n, sran wie’m be seli kɛ Ɲanmiɛn fɔnvɔli be. Yɛ e si kɛ be buaman ato.\nKɛ kekle’n tɔ e su’n, e nun sunman e sun e flɛ Ɲanmiɛn. I sɔ yɛ Famiɛn Davidi yoli ɔ. Ɔ seli i kɛ: “Kɛ n kpan n flɛ wɔ’n, tie min aunnvuɛ srɛlɛ’n.” Kɛ ɔ yoli sɔ’n Ɲanmiɛn tɛli i su. Afin, ɔ seli ekun kɛ: “N fa min wun n wlɛ i sa nun, kpɛkuun i kusu uka min. Ɔ maan min klun jɔ.”—Jue Mun 28:2, 7.\nZEZI FƆNVƆLI SRAN KWLAA NGA AFƐ O I SU’N\nƝanmiɛn kunndɛ kɛ Zezi “cici be nga be anwlɛn’n w’a kpɔtɔ be klun’n be wla.” Yɛ maan ɔ “fɔnvɔ be nga be o sɛ nun’n mun.” (Ezai 61:1, 2) I sɔ yɛ Zezi yoli ɔ. Sran kwlaa nga be ti kɛ sran mɔ b’a “sua trɔ” mɔ be su fɛ’n sa’n, be ndɛ loli i kpa.—Matie 11:28-30.\nZezi mannin sran’m be afɔtuɛ kpakpa mun. Yɛ ɔ niannin be lika. Blɛ sunman’n, ɔ yoli tukpacifuɛ’m be juejue. Cɛn kun’n, kokowefuɛ kun srɛli i aunnvuɛ, ɔ seli i kɛ: “Yaci, yo maan n kokowe’n wie weiin. Ɔ yoli Zezi i annvɔ, ɔ seli i kɛ: ‘M’an ti, maan ɔ kokowe’n wie weiin.’” (Mark 1:40, 41) Bian’n i kokowe’n ka lɛ wieli mlɔnmlɔn.\nAndɛ’n, Zezi nunman asiɛ’n su wa naan w’a fɔnvɔ e. Sanngɛ, i Si Zoova “jran e sin sa’n kwlaa nun.” (2 Korɛntfuɛ Mun 1:3) ?Wafa sɛ Ɲanmiɛn fɔnvɔ sran mun ɔn?\nBiblu’n. “Ndɛ nga be klɛli be laa’n, be klɛli i kwlaa sɔ’n kɛ bé fá klé e ngwlɛlɛ naan Nyanmiɛn fɛ i ndɛ sɔ’n wla e fanngan, naan e tra ye anwlɛn e fa e wla’n guɛ i su.”—Rɔmfuɛ Mun 15:4.\nI wawɛ’n. Kɛ Zezi wuli’n, w’a cɛman lele, i sɔnnzɔnfuɛ’m be dili alaje. Yɛ asɔnun’n ɔli i ɲrun. Afin, “Nyanmiɛn Wawɛ’n jran be sin.” (Sa Nga Be Yoli’n 9:31) Ɲanmiɛn kwla sa’n kwlaa yo. Ɔ kwla fɛ i wawɛ’n suan e bo sa’n kwlaa nun.\nƝanmiɛn srɛlɛ’n. Ɲanmiɛn Ndɛ’n se kɛ: “Nán amun koko sa fi su, sanngɛ sa’n kwlaa nun nin like kwlaa ng’ɔ mian amun’n, an kan kle Nyanmiɛn. [...] Yɛ ɔ maan amun wun jɔ́ amun fɔuun, amun su wun-man sa ti bɔ amun wun jɔ amun fɔuun sɔ’n i bo mlɔnmlɔn.”—Filipfuɛ Mun 4:6, 7.\nE niaan Klistfuɛ mun. Be ti e janvuɛ kpa. Ɔ maan, kɛ sa’m be tɔ e su’n, e lafi su kɛ bé fɔ́nvɔ e. Akoto Pɔlu seli kɛ ‘afɛ’n nin ɲrɛnnɛn’ nun’n, i niaan Klistfuɛ’m be ‘ukɛli i dan kpa.’—Kolɔsfuɛ Mun 4:11; 1 Tɛsalonikfuɛ Mun 3:7.\nAtrɛkpa’n, a usa wɔ wun kɛ ngue yɛ ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn kwla fɔnvɔ sran mun ɔn. Ndɛ akpasua ng’ɔ sinnin lɛ nun’n, e kannin sran wie mɔ sa tɔli be su’n, be ndɛ. É wá wún kɛ Ɲanmiɛn fɔnvɔli be. Ɔ maan, a kwla lafi su kɛ ɔ́ fɔ́nvɔ wɔ wie. Afin, Ɲanmiɛn seli kɛ: “Kɛ bla ta kun fa fɔnvɔ i wa’n, m bɔbɔ kusu, kɛ ń wá fɔ́nvɔ amun sɔ ɔ.”—Ezai 66:13.\n^ ndɛ kpɔlɛ 3 Biblu’n kle kɛ Ɲanmiɛn i dunman’n yɛle Zoova.\nLike nga ti yɛ e si kɛ Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ ɔ́ fɔ́nvɔ e’n\n‘Zoova, min kpɔfuɛ’m be wun kɛ w’a de min naan w’a fɔnvɔ min.’—Jue Mun 86:17.\n“Amun Nyanmiɛn’n i waan: ‘Amun fɔnvɔ min nvle’n nunfuɛ mun, amun fɔnvɔ be.’”—Ezai 40:1.\n“Anannganman waan: ‘Kɛ bla ta kun fa fɔnvɔ i wa’n, m bɔbɔ kusu, kɛ ń wá fɔ́nvɔ amun sɔ ɔ.’”—Ezai 66:12, 13.\n“Be nga be wla a bo’n, be liɛ su ti ye, afin Nyanmiɛn wá fɔ́nvɔ be!”—Matie 5:4.\n“An koko sa ng’ɔ o amun su’n i kwlaa kle [Ɲanmiɛn], afin i yɛ ɔ nian amun lika-a.”—1 Piɛr 5:7.