KƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Abɛ Afrikaans Allemand Amharique Anglais Arménien Attié Bété Cebuano Chichewa Chitonga Chopi Chuabo Citonga Coréen Croate Efik Espagnol Estonien Fidjien Finnois Français Ga Gitonga Grec Groenlandais Hiligaynon Hmong (White) Hongrois Icibemba Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Kikaonde Kiluba Kinyarwanda Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Langue des signes américaine Langue des signes argentine Langue des signes costaricienne Langue des signes guatémaltèque Langue des signes japonaise Langue des signes mexicaine Langue des signes panaméenne Langue des signes russe Langue des signes équatorienne Lao Lifu Lingala Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Mahorais (Romain) Malay Malgache Mapudungun Maya Miskito Navajo Ndébélé (Zimbabwe) Niue Norvégien Nzema Néerlandais Oromo Ouzbek Persan Polonais Portugais Quechua (Bolivie) Rarotongan Russe Saramaccan Senoufo (Cebaara) Serbe Serbe (Romain) Shona Sidama Suédois Swahili Tagalog Tahitien Tajiki Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tongien Tsonga Tswana Tuvalu Twi Urhobo Uruund Venda Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yacouba Yoruba Zoulou\nKɛ Satan sinnin wuo kun sin m’ɔ nin Ɛvu be ijɔli’n, Ɛvu suli i su. Ɔ maan, ɔ yoli ɲin kekle Ɲanmiɛn su.\nAolia nun sran kwlaa nga Zoova yili be i bo bolɛ nun’n, be ti kpa. Sanngɛ anzi kun wa yoli tɛ. I yɛ be flɛ i Bae’n annzɛ Satan’n niɔn. Satan kunndɛ kɛ klɔ sran’m be su i naan be yaci Zoova lɛ. Sa ng’ɔ yoli’n yɛ:\nWaka mma fɛfɛ’m be o Edɛni fie’n nun lɔ. Zoova seli Adam nin i yi Ɛvu kɛ be kwla di be klun klo waka mma sɔ mun. Sanngɛ be nun kun o lɛ’n, Ɲanmiɛn Kpli seli be kɛ nán be di i lifuɛ i mma’n. Naan sɛ be di’n, saan wulɛ cɛ yɛ bé wú ɔ.—Bo Bolɛ 2:9, 16, 17.\nCɛn kun, Ɛvu i ngunmin o lɛ, yɛ wuo kun nin i be ijɔli ɔ. I yo, e si jrɛiin kɛ nán wuo’n bɔbɔ yɛ ɔ ijɔli ɔ. Bae annzɛ Satan’n, yɛ ɔ yoli yɛ maan e bui kɛ wuo’n yɛ ɔ ijɔli’n niɔn. Satan seli Ɛvu kɛ, sɛ ɔ di waka mma nga Ɲanmiɛn Kpli tannin i dilɛ’n, i ɲin’n ɔ́ tí kɛ Ɲanmiɛn bɔbɔ sa. Ɔ seli i ekun kɛ ɔ su wuman. Ndɛ nɲɔn sɔ’m be ti ato. Sanngɛ Satan i ndɛ liɛ’n su yɛ Ɛvu fali ɔ, kpɛkun yɛ ɔ dili waka mma’n niɔn. I sin’n, ɔ fali wie mannin Adam, yɛ i kusu dili ɔ.—Bo Bolɛ 3:1-6.\nBiblu’n nun nanwlɛ sa ngalɛ’n, ɔ kle e kɛ Satan ti ɲin keklefuɛ, yɛ ɔ ti gblɛfuɛ. Afin ɔ seli Ɛvu kɛ sɛ ɔ yo ɲin kekle Ɲanmiɛn Kpli su’n, ɔ su wuman. I sɔ’n ti gblɛ ndɛ. Afin Ɛvu wuli, kpɛkun Adam kusu wuli wie. Satan liɛ’n w’a kaman lɛ w’a wuman, sanngɛ saan ɔ́ wú bɔ le, afin ɔ yoli sa tɛ. Sanngɛ kɛ é sé yɛ’n, ɔ te o nguan nun, yɛ ɔ te laka klɔ sran mun. I gblɛ’n wieman, kpɛkun ɔ́ kúnndɛ láka sran mun naan be fɔn Ɲanmiɛn i mmla mun.—Zan 8:44.\nAnzi wie mun ekun be yoli ɲin kekle\nKɛ ɔ́ jú i ɲrun’n, anzi wie mun ekun be yoli tɛ. Anzi sɔ’m be wunnin asiɛ’n su wa bla nglanman kpa mun, yɛ be kunndɛli kɛ be nin be bé lá. Ɔ maan be fali klɔ sran wunnɛn, yɛ be bali asiɛ’n su wa ɔ. Kpɛkun be fali bla mun naan be nin be b’a la. I sɔ’n nin Ɲanmiɛn Kpli i mmla’n fataman.—Bo Bolɛ 6:1, 2; Zid 6.\nAnzi klunwifuɛ’m be bali asiɛ’n su wa yɛ be nin bla’m be lali.\nBe ayeliɛ sɔ’n ti’n, klɔ sran’m be wunnin be ɲrun kpa. Anzi’m be yi mun be wuli ba mun, sanngɛ nán ba’n i kpa’n wie ɔ. Be ɲinnin, be yoli sran jajraajra kpa, kpɛkun be kun sran mun. I agualiɛ su’n, nzaje sa mun yɛ sran’m be yo i asiɛ’n su ɔ. Ɔ maan Zoova tali nda kɛ ɔ́ tɔ́ nzue dan kpa kun, ɔ́ fá núnnún sran klunwifuɛ mun. Saan Nowe m’ɔ ti sran ndɛnmanfuɛ’n, ɔ nin i awlobofuɛ’m be ngunmin cɛ yɛ be fiteli nun ɔn.—Bo Bolɛ 6:4, 11; 7:23.\nAnzi klunwifuɛ’m be liɛ’n, be sali be sin aolia nun sran’m be mɛn nun lɔ, b’a wuman. Sanngɛ Ɲanmiɛn boli be sannzan. Ɔ maan b’a ɲanman atin naan b’a sa be sin Ɲanmiɛn Kpli i anzi kpafuɛ’m be nun lɔ. Kusu, Zoova w’a manman be atin kun naan b’a fa klɔ sran’m be wunnɛn ekun. Ɔ maan i agualiɛ su’n, jɔlɛ dilɛ dan nun’n, bé wú.—2 Piɛr 2:4; Zid 6.\nBe fuannin Satan ɲanmiɛn su lɔ\nBe kannin Satan nin i anzi’m be bo ɲanmiɛn su lɔ.\nAfuɛ 1914 nun’n, alɛ kun tɔli ɲanmiɛn su lɔ. Biblu’n nun fluwa nga be flɛ i Sa Nglo Yilɛ’n, ɔ yiyi ndɛ sɔ’n nun kɛ: ‘Alɛ tɔli ɲanmiɛn su lɔ. Misɛli [Zezi mɔ be cɛnnin i’n] nin i anzi [kpa] mun be nin dragɔn [Satan] nin i anzi [tɛ] mun be kunnin. Dragɔn’n w’a ɲanman jranwlɛ, b’a mɛnmɛn i nin i anzi’m be lika ɲanmiɛn su lɔ kun. Be kannin Dragɔn sroesroe dan sɔ’n nin i anzi’m be bo guali be asiɛ’n su wa. I yɛ be flɛ i wuo lalaa, nin mmusu’m be si, nin Satan’n niɔn, i yɛ ɔ laka mɛn wunmuan nunfuɛ’m be kwlaa’n niɔn.’\n?I agualiɛ’n yoli sɛ? Ɲanmiɛn Ndɛ’n waan: ‘I sɔ’n ti, ɲanmiɛn su lɔ ninnge mun nin amun kwlaa mɔ amun tran lɔ’n, an si able!’ Anzi kpa’m be kwla si able siɛn’n afin Satan nin i anzi tɛ mun, annzɛ mmusu mun, be nunman ɲanmiɛn su lɔ kun. ?Sanngɛ be nga be o asiɛ’n su wa be liɛ’n li? Biblu’n se kɛ yoo: ‘Sanngɛ asiɛ’n nin jenvie’n, amun yako! Afin mmusu’m be si Satan’n w’a ba amun wun wa ya su yɛle kɛ ɔ si kɛ i cɛn’n w’a sɔnman kun.’—Sa Nglo Yilɛ 12:7-9, 12.\nNanwlɛ, Satan nin i janvuɛ klunwifuɛ’m be laka sran mun kpɛkun be yo maan ɲrɛnnɛn dan tɔ be su asiɛ’n su wa. Anzi klunwifuɛ sɔ mun yɛ be flɛ be mmusu mun’n niɔn. Be ti Ɲanmiɛn Kpli i kpɔfuɛ. Be kwlaa be ti klunwifuɛ kpan.


Aolia nun sran’m be su kosan mun\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Batak (Karo) Batak (Toba) Biak Bichlamar Bikol Bulgare Cakchiquel Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Danois Digor Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Goun Grec Groenlandais Guarani Géorgien Haoussa Hiligaynon Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kabye Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lamba Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mizo Mooré Myama Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngangela Nias Norvégien Nyaneka Nyanja Nzema Néerlandais Oromo Ossète Otètèla Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Roumain Runyankore Russe Samoan Sango Saramaccan Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tshiluba Tsonga Tswana Turc Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zandé Zoulou\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N | ?WAN MUN YƐLE AOLIA NUN SRAN MUN?\n?Wan mun yɛle aolia nun sran mun? ?Nin yɛ be tran-ɔn? Atrɛkpa’n, w’a usa ɔ wun kosan sɔ mun le. Sɛ ɔ ti sɔ’n, nán bu i kɛ ɔ kunngba yɛ a usa ɔ wun sɔ-ɔ. Kɛ ɔ fɛ i laa lele andɛ’n, sran’m be si kosan sɔ’m be su akplowa. Sran wie’m be se kɛ, kɛ sran’m be wu’n, be kaci wunmiɛn naan be yɛ be ti aolia nun sran mun-ɔn. Yɛ ɔ fata kɛ e manman be. Sran wie mun ekun be bu i kɛ anzi mun nin sran kpa nga be wuli’n, be yɛ be ti aolia nun sran mun-ɔn. Be waan lika nga be tran lɔ’n, ɔ ti fɔuun, naan lika sɔ’n yɛle ɲanmiɛn su. Sran wie’m be liɛ’n, be bu i kɛ mmusu mun yɛ be ti aolia nun sran mun-ɔn, naan be ju miliɔn ya kpanngban.\nSran sunman be se kɛ sran fi nin a wunman aolia nun sran’m be tranwlɛ’n le, naan i sɔ’n ti’n, e kwlá siman be su ndɛ. Be ndɛ sɔ’n timan su. Afin, Zezi Klist trannin ɲanmiɛn su lɔ lele naan w’a ba asiɛ’n su. Blɛ sɔ’n nun’n, nn ɔ ti aolia nun sran. Ɔ seli i blɛ su Ɲanmiɛn sufuɛ’m be su kpɛnngbɛn mun kɛ: “N fin nyanmiɛn su lɔ bali, m’an ba-man m bɔbɔ n klun sa yolɛ, sanngɛ sran ng’ɔ sunmannin min’n, i klun sa yɛ n yo-ɔ.” Kɛ mɔ Zezi fin ɲanmiɛn su lɔ’n ti’n, ɔ seli i akoto mun kɛ: “N Si i awlo lɔ tranwlɛ’n sɔnnin.”—Zan 6:38; 14:2.\nZezi i Si’n yɛle Ɲanmiɛn Zoova. Yɛ Zoova i ‘awlo’n,’ ɔ o ɲanmiɛn su lɔ. (Jue Mun 83:18, NW) Ɔ maan, be nga be kwla kan aolia nun sran’m be su ndɛ kpa kle e’n, be yɛle Ɲanmiɛn Zoova nin Zezi Klist. I kpa bɔbɔ’n, be yili sa wie’m be nglo kleli sran kpa wie mun. Ɔ maan, be kwla sili aolia nun sran’m be su ndɛ kpanngban.\nNinnge nga sran sɔ’m be wunnin be aolia nun’n, be klɛli be Biblu’n nun. Ndɛ akpasua ng’ɔ́ bá lɛ’n, wá fá e ɲin síe be nun wie’m be su. Kɛ á kánngan ndɛ sɔ’m be nun’n, wun i wlɛ kɛ ninnge nga be o ɲanmiɛn su lɔ’n, e kwlá wunman be. Yɛ e kwlá kanman be. I sɔ’n ti, wafa nga be kwla yiyi ninnge nga be wunnin be’n i nun naan klɔ sran’m b’a wun i wlɛ’n, yɛ be yoli ɔ. Ɔ maan, á wún i wlɛ kɛ ɲanmiɛn su lɔ “tranwlɛ’n sɔnnin.”


Be klɛli Zezi i su ndɛ | Amun kle amun mma’m be like\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Abkhaze Abui Acoli Afrikaans Ahanta Ajië Albanais Allemand Altaï Alur Amharique Anglais Arabe Arménien Assamais Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Balinese Bambara Bas Allemand Basque Bassa (Cameroun) Bassa (Liberia) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Bengali Biak Bichlamar Bikol Bomu Boulou Bulgare Bété Cambodgien Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chin (Hakha) Chin (Tiddim) Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chokwe Chol Chopi Chuabo Citonga Coréen Croate Créole Portugais Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Dayak Ngaju Digor Diola Douala Dusun Edo Efik Emberá (Catío) Esan Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Frafra Français Féroïen Ga Galician Gallois Garifuna Gitonga Goun Grec Groenlandais Guarani Guarani (Bolivie) Guerze Gujarati Guna Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Huastec Hébreu Iban Ibanag Ibinda Ichinamwanga Icibemba Igbo Iloko Indonésien Irlandais Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Jula Kabyle Kachin Kana Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (arabe) Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisii Kongo Kpelle Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Lao Lenje Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lugbara Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mandjak Maninkakan (Eastern) Mapudungun Marathi Marshall Maré Maya Mazahua Mazateco (Huautla) Mbukushu Mende Miskito Mixe Mixtec (Guerrero) Mixtec (Huajuapan) Mizo Mongol Mooré Motu Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Nande Navajo Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Nias Nicobarais Nigerian Pidgin Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Otomi Otètèla Ourdou Ouzbek Ouïghour (Cyrillique) Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pemon Pendjabi Pendjabi (Nastaliq) Pennsylvania German Piaroa Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Pular Páez Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Quichua (Santiago del Estero) Quiché Rapanui Rarotongan Romany (Bulgaria) Romany (Eastern Slovakia) Romany (Lovari, Hungary) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Romany (Northern Greece) Romany (Southern Greece) Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sarnami Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Soli Somali Sranan tongo Sunda Susu Suédois Swahili Swati Sérèr Tagalog Tahitien Tajiki Tamoul Tandroy Tankarana Tarahumara Tarascan Tatar Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Toba Tojolabal Tok Pisin Tongien Toraja Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Turkmène Tuvalu Tuvinian Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Valencian Venda Vezo Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wichi Wolaitsa Wolof Xhosa Xârâcùù Yoruba Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\n?A wun sran nga be o desɛn’n su lɛ’n?— Matie, Marki, Liki, Zan, Piɛli, Zaki, Zidi nin Pɔlu ɔ. Sran sɔ’m be ti Zezi i blɛ sufuɛ. Be klɛli Zezi i su ndɛ. Maan e kan sran sɔ’m be ndɛ.\n?Ngue yɛ sran nga be o yɛ’n be yoli ɔ?\nBe nun nsan be ti Zezi i akoto. Be nin i be boli jasin fɛ’n likawlɛ. ?A si be?— Be yɛle Matie, Zan ɔ nin Piɛli. Matie nin Zan be si Zezi kpa. Fluwa nga be klɛli be’n be nun’n, be kannin ninnge nga Zezi yoli be asiɛ’n su wa’n be ndɛ. Akoto Zan klɛli fluwa wie mun ekun. Ɔ klɛli Sa Nglo Yilɛ fluwa’n, Zan fluwa klikli’n, Zan fluwa nɲɔn su’n, ɔ nin Zan fluwa nsan su’n. Akoto Piɛli klɛli Biblu’n nun fluwa nɲɔn. Be yɛle Piɛli fluwa klikli’n, ɔ nin Piɛli fluwa nɲɔn su’n. Cɛn kun’n, Zoova m’ɔ o ɲanmiɛn su lɔ’n, ɔ kannin Zezi i ndɛ seli kɛ: ‘Min wa’n yɛ, n klo i, n klun jɔ i wun.’ Piɛli klɛli ndɛ sɔ’n i fluwa nɲɔn su’n nun.\nDesɛn’n su sran nga be ka lɛ mun’n, be kusu be klɛli Zezi i su ndɛ wie. Be nun kun yɛle Marki. Kɛ bé trá Zezi’n nn atrɛkpa’n ɔ o lɛ. Ɔ maan sa ng’ɔ juli blɛ sɔ’n nun’n, ɔ wunnin i kwlaa nun. Kun ekun yɛle Liki. Ɔ ti dɔɔtrɔ bian. Atrɛkpa’n, Zezi dun mmua wuli naan Liki w’a kaci Klistfuɛ.\nSran nɲɔn nga be klɛli Biblu’n wie mɔ a wun be desɛn’n su lɛ’n, Zezi i sinma mun ɔn. ?A si be dunman?— Kun suan Zaki yɛ kun suan Zidi. I klikli nun’n, b’a lafiman Zezi su. I li bɔbɔ’n, be buli i kɛ ɔ su yo fiaunfuɛ. Sanngɛ kasiɛn su’n, be wa lafili Zezi su, yɛ be kacili Klistfuɛ.\nSran kasiɛn nga a wun i desɛn’n su lɛ’n m’ɔ klɛli Biblu’n wie’n, yɛle Pɔlu. I nun nga ɔ nin a yoman Klistfuɛ’n, be flɛ i kɛ Sɔlu. Ɔ kpɔli Klistfuɛ mun, ɔ kleli be yalɛ laa. ?A si like nga ti yɛ Pɔlu wa kacili Klistfuɛ’n?— Le kun mɔ Pɔlu kɔ́ Damasi’n, ɔ tili sran kun i nɛn. Zezi m’ɔ o ɲanmiɛn su lɔ’n, i nɛn’n niɔn. Ɔ usali Pɔlu kɛ: ‘?Ngue ti yɛ a kle be nga be lafi min su’n, be yalɛ sɔ ɔ?’ Kɛ o yoli sɔ’n Pɔlu kacili i ayeliɛ’n yɛ ɔ kacili Klistfuɛ. Ɔ klɛli Biblu’n nun fluwa 14. Ɔ fɛ i Rɔmfuɛ Mun fluwa’n su lele fa ju Ebre Mun fluwa’n su.\nCɛn kwlakwla e kanngan Biblu’n nun. Kɛ e yo sɔ’n e si Zezi i su like kaka. ?A kunndɛ kɛ á sí Zezi i su like kpanngban kpa ekun?—\n2 Piɛr 1:16-18\nSa Nga Be Yoli’n 9:1-18\n?Zezi i akoto benin mun yɛ be klɛli i su ndɛ ɔ?\n?Zezi i niaan nɲɔn benin mun yɛ be klɛli Biblu’n wie ɔ?\n?Wafa sɛ yɛ Pɔlu kacili Klistfuɛ ɔ?\nNga be klɛli'n Nga be kanngan nun mannzin kanngan'm be su'n i falɛ wafa'n Amun kle amun mma’m be like


Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Luk 13\n'Ka 'si 'wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ man!\n1 Tʋ zɩɛ -a man bɛ, -kɔnmandan Pilati Galile 'nɔn -mienun tɛɛ Zeruzalɛm. E o tɛɛ te o ya Bali -pannan Bali -pan 'kuin. -A -nan nɛn min -mienun -ta 'wɩ zɩɛ -a 'sinan 'palɛ Zozi lɛ. 2 Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «E ya 'ka 'ji 'nan, Galile 'nɔn zɩɛ o 'wɩ 'wlidɩ drɛ e ciɩla Galile 'nɔn -mie -le vɛ da, -le "wɛan 'wɩ zɩɛ e 'bɔ o man? 3 -Cɛjɛ, e 'ka zɩ "fo "dɩ! 'Pian -te ka'a 'silɛ 'wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ man -e 'ka -sɔɔnla Bali -sru "dɩɛ, ka -kaaman "le -wee 'wɩ 'zʋ. 4 Ɛn "nyian bɛ, min -fuda 'sɔra nɛn 'kɔn loulou o tɛɛ Siloe bɛ, e ya 'ka 'ji 'nan, o 'wɩ 'wlidɩ drɛ e ciɩla Zeruzalɛm 'nɔn pɛɛnɔn da? 5 -Cɛjɛ, e 'ka zɩ "fo "dɩ! 'Pian -te ka'a 'silɛ 'wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ man -e 'ka -sɔɔnla Bali -sru "dɩɛ, ka -kaaman "le -wee 'wɩ 'zʋ.»\nZozi -kɔnnɛn "fɔ fijie yiba "nɛn ya'a 'baa dɩɛ -a man\n6 Ɛn Zozi -kɔnnɛn 'gʋɛ -a -fɔdɩ 'sia. E 'nan: «Min -tʋ -le fijie yiba "a 'e 'tɔdɩ 'yee rɛzɛn fei. Min zɩɛ e -ta -a 'blʋ -wɛɛlɛ "man, 'pian ya'a yɩlɛ "fo "dɩ. 7 -A -nan nɛn yaa 'vɩ min nɛn 'e yiɛ -tɔa rɛzɛn fei 'bɔ va bɛ -yrɛ 'nan: ‹Lɛ yaaga nɛn 'gʋ, te 'an -taa fijie yiba 'gʋɛ, -a 'blʋ -wɛɛlɛ "man, te ma'an ye dɩ. -Yee "wɛan 'i yiba 'cɛn! Kɔɔ e ya -nan 'e "tun.›\n8 Ɛn min nɛn 'e yiɛ -tɔa "fei 'bɔ va bɛ, e 'nan min zɩɛ -yrɛ 'nan: ‹Minsan, 'i 'tʋɩ "nyian lɛ -tʋ! Maan "srɔn "kluman, -e 'an 'bli -sɛn "man 'dʋ -e 'e ba. 9 Lɛ pee -te ya'a balɛ dɩɛ, -e 'i 'cɛn.› »\nZozi lɩmɔn -tʋ beli\n10 Zuif 'nɔn 'le 'flinla "yi bɛ, waa laabo Saba. -A -tʋ da nɛn, te Zozi a Bali -le 'wɩ "paanan minnun ji -wee cin yɩ 'kuin. 11 Lɩmɔn -tʋ a 'kɔn zɩɛ -a -ji. -A lɛ -fuda 'sɔra 'bɔ, te 'e yra ye -yʋ -wlidɩ "tʋ -lɔ. -A 'klɔn 'tɔ 'siɛn, ɛn ya'a "nyian 'kɔlaman wluandɩ -a dɩ. 12 Zɩ Zozi lɩ zɩɛ -a 'yɩ bɛ, yaa laabʋ, ɛn e 'nan -yrɛ 'nan: «'Yie -cɛ 'e 'si 'i man!» 13 -A -nan nɛn 'e 'pɛ 'pla lɩ zɩɛ -a da. 'Nun tɔɔn ɛn e 'sʋ "ji, ɛn e Bali 'tɔ bɔdɩ 'sia.\n14 'Wɩ nɛn Zozi 'a drɛ bɛ, e 'bli 'fɔ cin yɩ 'kɔn 'tazan ji, kɔɔ Zozi min beli Saba yi da. Ɛn e 'nan minnun lɛ 'nan: «Yi a 'shɛɛdʋ, -a da nɛn blamin 'nyranman "paa. Yinun zɩɛ -a -tʋ da nɛn, 'ka 'ta, -e 'o 'ka 'beli. 'Pian te 'ka 'ta Saba yi da "fo "dɩ!»\n15 Ɛn Minsan "e 'nan -yrɛ 'nan: «Ka ya min -wlidɩ "a, ka 'wɩ dra min yiɛ 'lɛ. Saba yi da bɛ, ka "we "man, -e min 'e 'yee trʋvɛ baa "flu 'e 'blɩfɛ -sru, -e 'e 'kʋ 'yi 'nɔn -yrɛ. -Te e ya tri a oo, ɛn te 'bɛ "cɛɛ dɩ, -te e ya -aflumun a oo, kaa dra zɩ, -njɛɛ dʋʋ? 16 'Pian ka 'ka "vale 'an baa 'si Abraam kluda lɩ 'gʋɛ -a man Saba yi da dɩ. Kɔɔ Satan -a yrɩ -a -nan lɛ -fuda 'sɔra nɛn 'gʋ.»\n17 Zɩ Zozi 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ bɛ, ɛn 'yra -a 'nanmannɔn 'tɛdɩ 'sia. 'Pian te min pɛɛnɔn 'ci "nranman 'wɩ "yi 'tɔ 'tʋdʋ pɛɛnɔn nɛn Zozi a dra bɛ -yee "wɛan.\nFei fɛ 'wlɛ man -kɔnnɛn 'lee 'mannyan man -kɔnnɛn\n(Mt 13.31-32; Mk 4.30-32)\n18 "Bɛ -sru Zozi -kɔnnɛn "fɔdɩ 'sia minnun lɛ. E 'nan: «Bali -le mingɔnnɛn -blɩdɩ min da bɛ, -mɛ "man nɛn 'an -kɔlaman maan -kɔɔnman? 19 E ya "le min -tʋ 'bɛ fei fɛ 'wlɛ "wɛnnɛn 'tʋ 'si, ɛn yaa -fɔ 'yee fei. E bɔa -e 'e drɛ yiba "a, te "lomannun a o "kɔɛ "tɔnan -a plan -ji.»\n20 Ɛn e -kɔnnɛn pee -fɔ "nyian -wlɛ. E 'nan: «Bali -le mingɔnnɛn -blɩdɩ min da bɛ, -mɛ "man nɛn 'an -kɔlaman maan -kɔɔnman? 21 E ya "le lɩmɔn -tʋ 'bɛ -fari puu "sonun yaaga 'si, e 'mannyan "wɛnnɔn 'wʋ 'va, ɛn yaa baa. 'Mannyan zɩɛ e -fari -pʋ 'bɔ siiman 'e pɛɛnɔn.»\n-Si nɛn min -a "siala -e 'e 'beli bɛ e ya -tʋwli\n(Mt 7.13-14, 22-23; 8.11-12; 25.10-12)\n22 "Bɛ -sru Zozi Zeruzalɛm si 'sia "nyian. E -kʋ Bali -le 'wɩ "paadɩ -a minnun ji 'flanun nɛn -si -a bɛ -a da. 23 Ɛn min -tʋ -a laabʋ -yrɔ 'nan: «'An 'san. 'Wɩ 'kpa, min "nɛn "wɛnnɛn nɛn Bali -a "sia 'wɩ 'ji?»\nƐn Zozi -a vɩdɩ 'sia minnun lɛ 'nan: 24 «'Ka man -wɛɛ 'nan 'ka -wlamlan 'kɔn -yrɛ "fɩɩnɛn 'ji -e 'ka 'belidɩ yɩ! Maan ve 'cɛɛ 'nan, min "kaga -taa -a man -wɛɛlɛ 'nan 'o -wlamlan 'kɔn zɩɛ -a -ji, 'pian wa'a 'bɔala 'nan nun dɩ. 25 Tʋ -tʋ -taa "bɔlɛ bɛ, -te 'kɔn san "ta 'yee 'kɔn -fɔa "ji, te ka -fʋ bei. Ka 'kɔn 'tɛdɩ "siala, te ka "ta -a ve -yrɛ 'nan: ‹'Kʋ 'san, 'i 'kɔn 'lɛ 'sʋ 'kʋɛ!› Yaa ve 'cɛɛ 'nan: ‹Ma'an 'ka 'tɔa dɩ.›\n26 Tɔɔn -e 'ka vɩ -yrɛ 'nan: ‹-Kaa fɛ -blɩ 'e cin va, ɛn -kaa 'yi mlin 'e cin va. Ɛn i Bali -le 'wɩ paa 'kʋ fla.›\n27 "Bɛ -sru yaa ve 'cɛɛ 'nan: ‹Ma'an 'ka 'tɔa "fo "dɩ. Ka ya 'wɩ 'wlidɩ "drɛnɔn 'a, 'ka 'si 'an "srɔn "kogo!›\n28 Tʋ zɩɛ -a man bɛ, te ka Abraam 'lee Izak 'lee Zago 'lee Bali 'lewei vɩnɔn pɛɛnɔn ye Bali -le mingɔnnɛn trɛda. 'Pian ka -fo bei, -e 'ka -wuɔdɩ 'sia te 'ka 'shɛ da -ble. 29 Minnun "sia yidɛ wluan "nan 'zia, ɛn o "sia yidɛ 'fɔ -nan "va 'zia, ɛn o "sia 'trɛda lou 'zia, ɛn o "sia 'trɛda "tre 'zia, -e 'o "fɛdi -dan -blɩ Bali -le mingɔnnɛn trɛda. 30 Minnun nɛn o -fɔla "da "bɛ, o "kaga -taa "drɛlɛ -si 'lɛnɔn 'a. Ɛn minnun nɛn o -trɔa -si 'lɛ bɛ, o "kaga -taa "drɛlɛ min -fɔla "danɔn 'a.»\nZozi 'wɩ 'pla Zeruzalɛm 'nɔn lɛ\n31 Tʋ zɩɛ -a man bɛ, Farizɛn 'nɔn -mie -ta -a vɩlɛ Zozi lɛ 'nan: «'I 'kʋ, 'i 'si 'gʋ! Erodi a 'i -wɛɛnan 'nan -e 'yei 'tɛ.»\n32 Ɛn Zozi 'a 'vɩ -wlɛ 'nan: «'Ka 'kʋ -a vɩ -dawlizan 'labɛ -yrɛ 'nan, an -yʋ -wlidɩ -pian "minnun -sru, ɛn an minnun "belia cɛɛgʋ 'lee "trɛ "a. -A yi yaagazan da -e 'an 'cɛn "man. 33 'Wɩ 'kpa, maan dra cɛɛgʋ, ɛn maan dra "trɛ, ɛn maan dra "bɛ -sru. Ɛn an bɔala Zeruzalɛm, kɔɔ -nan nun nɛn Bali 'lewei vɩzan -kaa.\n34 Zeruzalɛm 'nɔn, ka Bali 'lewei vɩnɔn -tɛɛman. Ɛn minnun nɛn Bali -taa "waa 'cɛɛ bɛ, ka o -tɛɛman -kɔlɛbu -a. Maan man wɛɛ 'e 'pa -a "kaga 'nan 'an 'ka treman 'e cin man, "le zɩ mɛin "bʋ 'yee 'nɛnnun treman 'e 'pɛba 'wlu bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. 'Pian ka'a 'wɩlɛ "man "dɩ. 35 -Yee "wɛan Bali "ta 'e 'pɛ "sia 'cee Bali -pan 'kɔn -sru. Ɛn 'an 'bɔ 'gʋɛ, ka'a "nyian 'an 'ye dɩ. 'Pian ka -kɔlaman 'an yɩdɩ -a 'e 'pee yi nɛn kaa vɩdɩ "siala 'nan: ‹Bali -le -fɛa 'e 'kɔn min nɛn Minsan -a 'pa 'sia bɛ -a man!› »


Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Zan 20\nZozi wluan -kanɔn 'va\n1 'Mɔnnɛn yi da, bodrun puunɔn, te klunglun 'nɛn a tian, ɛn Madala lɩ Mari -kʋ Zozi -yrɛ da. -Kɔlɛ nɛn o -yrɛ 'bɔ 'lɛ 'wʋ 'a bɛ, yaa 'yɩ 'e 'sidɩ "nɛn. 2 Mari 'li 'e da flan -a, ɛn e -kʋ e 'bɔ Simɔn Piɛri 'lee Zozi -sruzan 'tʋ nɛn Zozi -a ye "yi "bɛ o man, ɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «O Minsan pa 'si 'yrɛ -ji, ɛn fɛnan nɛn o kʋ -a bɛ kʋ'a tɔa dɩ.»\n3 Piɛri 'lee Zozi -sruzan zɩɛ o 'bɔla ɛn o -kʋ -yrɛ da. 4 O "flinɔn 'ko flan -a, 'pian min -tʋ bɛ, e flan bli e mlin Simɔn Piɛri da. -Yɛɛ 'bɔla -yrɛ da 'e 'flin. 5 'Pian ya'a -wlalɛ -nan nun dɩ, e 'kunnan ɛn 'e yiɛ 'tɔ -yrɛ 'bɔ 'ji. Sɔnun nɛn waa 'pa Zozi man bɛ yaa 'yɩ. 6 Simɔn Piɛri 'bɔla -yee -sru, ɛn "bɛ wla 'wʋ 'yrɛ 'bɔ 'ji nun. E sɔnun nɛn waa 'pa Zozi man bɛ -a 'yɩ 'e -srandɩ. 7 Sɔ nɛn waa -tɔ Zozi 'wulo -man bɛ, yɛɛ 'yɩ 'e -srandɩ 'e 'to, te e ya 'e plindɩ. 8 Ɛn Zozi -sruzan nɛn e 'bɔla paan 'e tɛdɛ bɛ, "e wla 'wʋ "nyian -yrɛ 'bɔ 'ji nun. Zɩ yaa -nan 'yɩ bɛ, ɛn e yi -tɛra "da 'nan Zozi wluan -kanɔn 'va. 9 Tʋ zɩɛ -a wlu bɛ, te 'wɩ nɛn 'e 'crɛn -tɛdɩ Bali -le 'fluba 'ji 'nan: Zozi -kaa -e 'e 'wluan -kanɔn 'va bɛ, -a -srunɔn 'ka tian -a -ci manlɛ dɩ. 10 Zozi -srunɔn "fli "bɛ, o 'li 'o da 'wee vɛ -nan.\nZozi 'e 'fli kɔɔn Madala lɩ Mari lɛ\n11 Ɛn Mari "e fʋʋ 'e 'tɔdɩ -yrɛ 'bɔ "srɔn, te e -wua. E ya -wuɔnan ɛn e 'kunnan 'e yiɛ 'tɔ -yrɛ -ji nun. 12 Ɛn e Bali -le 'pasianɔn nɛn laji bɛ o "fli 'yɩ 'o 'ta le sɔ 'fuvu 'a fɛnan nɛn o Zozi pa 'pla bɛ -a -nan. -A -tʋ a 'e -nyrandɩ -a -wulo -man zia, ɛn -a -tʋ a 'e -nyrandɩ -a cɛin -man zia.\n13 Bali -le 'pasianɔn -a laabʋ lɩ zɩɛ -yrɔ 'nan: «-Mɛ "le "wɛan nɛn i ya -wuɔnan?»\nƐn lɩ bɛ e -wlɛ 'nan: «Minnun 'an 'san pa 'si 'yrɛ -ji, ɛn fɛnan nɛn waa 'pla bɛ ma'an tɔa dɩ, -yee "wɛan an ya -wuɔnan.»\n14 E 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ, "yɛɛ vɩnan 'e man lila, te e min -tʋ ye 'e 'tɔdɩ. Min zɩɛ Zozi nɛn, 'pian ya'a -tɔlɛ 'nan Zozi nɛn dɩ.\n15 Ɛn Zozi 'bɔ -a laabʋ -yrɔ 'nan: «-Mɛ "le "wɛan nɛn i ya -wuɔnan? -Tɩ nɛn yia -wɛɛman?»\nMari -a nrɔn 'e 'ji 'nan min nɛn e 'nyranman "paa fei 'bɔ da bɛ -nyrɛn. Ɛn e 'nan -yrɛ 'nan: «'An 'san, -te yiɛ 'si 'yrɛ -ji bɛ, fɛnan nɛn yia 'pla bɛ, 'i vɩ 'mɛn -e 'an 'kʋ -a 'sia.»\n16 Ɛn Zozi -a laabʋ: «Mari!»\nMari 'e man lila, ɛn yaa 'vɩ -yrɛ Ebre wei -ji 'nan: «Rabuni!» -A -ci nɛn 'nan Bali -le 'wɩ "paazan.\n17 Zozi "e -yrɛ 'nan: «Te 'i klɛ 'an man dɩ! Ma'an tian 'kʋlɛ 'an "tɩ 'va dɩ. 'I 'kʋ -a vɩ 'an "bʋɩnun lɛ 'nan: ‹An "ta -ko 'an "tɩ 'va, e ya 'ka "tɩ "a. An "ta -ko 'mɛn Bali va, e ya 'cee Bali -a.› »\n18 Ɛn Madala lɩ Mari -kʋ -a vɩlɛ Zozi -srunɔn lɛ. Yaa 'vɩ -wlɛ 'nan 'e Minsan 'yɩ, ɛn e 'wɩ nɛn Zozi -a 'vɩ -yrɛ "bɛ, -a tin 'ba -wlɛ.\nZozi 'e 'fli kɔɔn 'e -srunɔn lɛ\n19 'Mɔnnɛn yi 'bɔ 'lein zɩɛ -a funninmlan, ɛn Zozi -srunɔn 'o cin 'yɩ 'kɔn 'tʋ -ji. 'Kɔn zɩɛ waa -fɔ -ji, o ya "klannan Zuif 'nɔn 'tanɔn 'lɔ 'le "wɛan. 'Nun tɔɔn, ɛn Zozi 'bɔla o va, e -tɔ o yei, ɛn e -wlɛ 'nan: «Bali 'e 'fʋdɩ -trɔɔ -nɔn 'cɛɛ!» 20 E 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ, ɛn 'e -pɛlanun kɔɔn -wlɛ 'lee 'e 'sɛan da. Zɩ o Minsan 'yɩ bɛ, o 'ci nran.\n21 Ɛn Zozi -a 'vɩ "nyian -wlɛ 'nan: «Bali 'e 'fʋdɩ -trɔɔ -nɔn 'cɛɛ! Zɩ 'an "tɩ 'an 'pa 'sia bɛ, -a da nɛn 'an 'bɔ "nyian "an 'ka "paa -sia.» 22 E cɛɛn 'wɩ zɩɛ -a vɩdɩ man, tɔɔn ɛn 'e 'le fulɔ fɛɛn o man, ɛn yaa 'vɩ -wlɛ 'nan: «Bali lei 'saun nɛn bɛ, e ya 'cee vɛ -a, 'ka 'si. 23 Minnun nɛn o 'wɩ 'wlidɩ drɛ, ɛn kaa 'vɩ 'nan -wee 'wɩ 'wlidɩ fui bɛ, te Bali -wee 'wɩ 'wlidɩ fui. Ɛn -te ka'a -wee 'wɩ 'wlidɩ "fuilɛ dɩɛ, Bali 'ka -wee 'wɩ 'wlidɩ 'fuiman dɩ.»\nZozi 'e 'fli kɔɔn Toma lɛ\n24 Tʋ zɩɛ -a wlu bɛ, -a -sruzan 'tʋ nɛn waa laabo Toma bɛ, te e 'ka 'nan dɩ. Waa laabo "nyian "flɛn. 25 Zɩ e -ta bɛ, ɛn Zozi -srunɔn -mienun -a 'vɩ -yrɛ 'nan: «Kʋ Minsan 'yɩ.»\nƐn e 'nan -wlɛ 'nan: «-Te ma'an tian -a -pɛ nɛn waa pɛin bɛ -a "pa 'ji yɩlɛ dɩɛ, ma'an yi 'tɛala "da 'mlɔnmlɔn dɩ. 'An 'pɛ 'wlɛ -tɔala -a "pa 'ji, ɛn 'an 'pɛ "paa -a 'sɛan 'ji 'vaa, ɛn an yi -tɛala 'wɩ nɛn kaa 'vɩ 'gʋɛ -a da.»\n26 Yi 'sɔra "bɛ -sru, Zozi -srunɔn a 'o cin yɩdɩ "nyian 'kuin, te Toma a 'siɛn o va. 'Kɔn 'bɔ -kpɛinnun a 'e 'fɔdɩ -ji, 'nun tɔɔn ɛn Zozi bɔla o va, e -tɔ o yei ɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «Bali 'e 'fʋdɩ -trɔɔ -nɔn 'cɛɛ.» 27 Ɛn Zozi -a 'vɩ Toma lɛ 'nan: «'An -pɛlanun nɛn 'gʋ, 'i -pli 'i -pɛ 'wlɛ 'a 'gʋ, ɛn 'i 'pɛ 'pa "nyian 'an 'sɛan 'ji. 'I yi -tɛra "da, te 'i 'ci -fɔɔ "nyian dɩ.»\n28 Toma "e -yrɛ 'nan: «Yiɛ cɩ 'an 'san -a, ɛn yiɛ cɩ 'mɛn Bali -a.»\n29 Ɛn Zozi -a 'vɩ -yrɛ "mɛn 'nan: «Yian 'yɩ, -yee "wɛan nɛn i yi -tɛra 'an da. Minnun nɛn o yi -tɛala 'an da te wa'a 'an yɩlɛ dɩɛ, Bali -le -fɛa a o man.»\n-Mɛ "le "wɛan nɛn o 'fluba 'gʋɛ -a crɛn -tɛ?\n30 Zozi 'lɛbo "fɔ wɩ "kaga drɛ 'e -srunɔn yiɛ man, te 'bɛ 'ka 'e 'crɛn -tɛdɩ 'fluba 'gʋɛ -a -ji dɩ. 31 'Pian 'wɩnun nɛn 'gʋɛ, wɛɛ 'crɛn -tɛ 'nan -e 'ka yi -tɛra "da 'nan min nɛn Bali -a 'si "va, ɛn e ya Bali -pɩ -a bɛ Zozi nɛn. -Te ka yi -tɛra Zozi da bɛ, 'belidɩ nɛn ya'a 'nyaan dɩɛ, e dra 'cee vɛ -a.


Zuifu’m be tili Ɲanmiɛn i nɛn, b’a lafimɛn i Wa’n su (Zan 12) | Wafa nga Zezi nantili’n\nSRAN KPANNGBAN KPA TILI ƝANMIƐN I NƐN’N\nLIKE NGA BÉ JRÁN SU NAAN B’A DI SRAN’M BE JƆLƐ’N\nE o Kisie cɛn, Nizan i le blu su. Zezi o Ɲanmiɛn i sua’n nun lɔ. Ɔ su kan kunlɛ m’ɔ ka kaan bé kún i’n i ndɛ. Ɔ kunndɛman kɛ i wie’n ti’n, sran’m be saci Ɲanmiɛn i dunman’n. I sɔ’n ti’n, ɔ seli kɛ: “Min Si, yo maan ɔ dunman’n fu.” Kpɛkun be tili sran kun nɛn ɲanmiɛn su lɔ. Ɔ seli kɛ: “N yoli maan ɔ fuli, yɛ ń wá yó maan ɔ́ fú ekun.”—Zan 12:27, 28.\nBe nga be o lɛ’n, b’a wunman sran ng’ɔ ijɔli’n i wlɛ mlɔnmlɔn. Wie mun bɔbɔ be waan ɲanmiɛn’n yɛ ɔ kplali-ɔ. Wie mun ekun be seli kɛ: “Anzi kun kannin ndɛ kleli i.” (Zan 12:29) Sanngɛ sran ng’ɔ ijɔli’n yɛle Zoova bɔbɔ. Kɛ ɔ fin cɛn nga Zezi boli Ɲanmiɛn junman’n i dilɛ bo’n, nán kpɛ klikli nga Zoova íjɔ’n yɛ ɔ o lɛ-ɔ.\nAfin i afuɛ nsan nin sin yɛ, kɛ Zan Batɛmun yofuɛ’n yó Zezi i batɛmun’n, Ɲanmiɛn ijɔli. Zan tili ndɛ nga Ɲanmiɛn kɛnnin i Zezi su’n. Ɔ seli kɛ: “Min Wa’n yɛ, min awlɛn su ba mɔ min klun jɔ i wun’n niɔn.” I sin’n, kɛ afuɛ 32 nun Delɛ cɛn’n sinnin’n, Zezi kacili Zaki nin Zan nin Piɛli be ɲrun. Cɛn sɔ’n nun’n, Ɲanmiɛn ijɔli ekun. Yɛ sran nsan sɔ’m be tili i nɛn’n. Ɔ seli kɛ: “Min Wa’n yɛ, min awlɛn su ba mɔ min klun jɔ i wun’n niɔn. Amun tie ndɛ ng’ɔ kan’n.” (Matie 3:17; 17:5) Sanngɛ Nizan i le blu su liɛ nun’n, wafa nga Ɲanmiɛn ijɔli’n ɔ ti i liɛ ngunmin. Afin kɛ ɔ́ íjɔ’n, sran kpanngban tili. I kpɛ nsan su nga Ɲanmiɛn íjɔ’n yɛ ɔ o lɛ-ɔ.\nZezi seli kɛ: “Nán min ti yɛ nɛn sɔ’n tɛli-ɔ, sanngɛ amun ti-ɔ.” (Zan 12:30) Ndɛ nga Ɲanmiɛn kannin’n kle weiin kɛ Zezi ti Ɲanmiɛn Wa sakpa, naan i yɛ ɔ ti Mesi mɔ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be kɛnnin i ndɛ’n niɔn.\nWafa nga Zezi suli Ɲanmiɛn kpa lele guɛli i ti nin i bo’n, ɔ kle e like nɲɔn. I klikli’n yɛle kɛ ɔ fata kɛ sran’m be niɛn i ajalɛ’n su naan be su Ɲanmiɛn kpa lele guɛ i ti nin i bo wie. I nɲɔn su’n yɛle kɛ Suɛn tɔnfuɛ Satan m’ɔ ti mɛn’n i siefuɛ’n, ɔ nin nunnunlɛ fata. Zezi seli kɛ: “Blɛ nga bé wá dí mɛn nga i jɔlɛ’n w’a ju siɛn’n. Ɔ maan bé wá kán sran ng’ɔ sie mɛn nga’n i bo.” I sin’n, ɔ kan guali su kɛ: “Sanngɛ min liɛ’n, sɛ be man min su’n, ń yó maan sran wafawafa kwlaa bé bá min sin.” (Zan 12:31, 32) Wulɛ mɔ Zezi wuli waka’n su’n ti’n, sran kpanngban bé wá bɛ́ i sin, kpɛkun bé kwlá ɲán nguan m’ɔ leman awieliɛ’n.\nKɛ Zezi seli kɛ ‘bé wá mɛ́n i su’n,’ sran’m be seli kɛ: “E tili i kɛ Mmla’n se kɛ Klisi’n ká lɛ tititi. ?Yɛ ɔ yo sɛ yɛ a se kɛ bé wá sénde Sran wa’n waka’n su-ɔ? ?Wan yɛle Sran wa’n?” (Zan 12:34) Ninnge kpanngban be kle kɛ Zezi yɛ ɔ ti Sran wa’n niɔn naan i yɛ ɔ ti Mesi nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be seli kɛ ɔ́ bá’n niɔn. I wie yɛle kɛ Ɲanmiɛn bɔbɔ ijɔli. Ɔ nin i sɔ’n ngba’n, sran sunman lika b’a lafiman su kɛ i yɛ ɔ ti Sran wa’n sakpa-ɔ.\nZezi flannin ndɛ kun mɔ kɛnnin i laa’n i nun. I waan i yɛ ɔ ti “kannin’n” niɔn. (Zan 8:12; 9:5) I sɔ’n ti’n, ɔ wlali sran’m be fanngan. Ɔ seli be kɛ: “Kannin’n nin amun trán le nɲɔn kun. Blɛ mɔ kannin’n wo lɛ’n, maan amun nanti kannin’n i kpajalɛ’n nun. [...] Blɛ mɔ kannin’n wo lɛ’n, maan amun kle kɛ amun lafi kannin’n su. I liɛ’n, amún yó kannin’n i mma mun.” (Zan 12:35, 36) Kɛ Zezi seli sɔ’n, i sin’n, ɔ cuɛnnin i wun. Afin nán cɛn sɔ’n m’ɔ ti Nizan i le blu su’n, yɛ ɔ fata kɛ be kun i-ɔ. Nizan i le blu nin nnan su (14) yɛ ‘bé mɛ́n i su-ɔ.’ Yɛle kɛ cɛn sɔ’n nun’n, bé bóbó i waka kun su.—Galasifuɛ Mun 3:13.\nKɛ e fa e ɲin e sie i Zezi i junman ng’ɔ dili’n su’n, e wun i wlɛ weiin kɛ Zuifu’m be su ndɛ nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Ezai kannin’n, ɔ kpɛnnin su. Yɛle kɛ b’a lafiman Zezi su. Ezai seli kɛ nvlefuɛ’m be su wunman ase, kpɛkun be awlɛn’n kéte. Ɔ maan be su saman be sin naan b’a yo juejue. (Ezai 6:10; Zan 12:40) I sɔ’n kle kɛ Zuifu kpanngban b’a lafiman su kɛ Zezi yɛ ɔ ti be Defuɛ nin sran ng’ɔ kwla uka be naan b’a ɲan nguan-ɔn.\nNikodɛmun nin Zozɛfu m’ɔ fin Arimate’n nin Zuifu’m be kpɛnngbɛn wie mun ekun be liɛ’n, be “ lafili” Zezi su. ?Sanngɛ bé yí i nglo kɛ be lafi i su? Afin “be klo aɲrunɲan ng’ɔ fin klɔ sran mun’n,” kpɛkun be kunndɛman kɛ be kan be bo Ɲanmiɛn i sua’n nun.—Zan 12:42, 43.\n?Kɛ be se kɛ sran kun lafi Zezi su’n, i sɔ’n kle sɛ? Zezi bɔbɔ seli kɛ: “Sran ng’ɔ lafi min su’n, nán min ngunmin min su yɛ ɔ lafi-ɔ, sanngɛ ɔ lafi sran ng’ɔ sunmannin min’n i su wie. Yɛ sran ng’ɔ wun min’n, nn w’a wun Sran ng’ɔ sunmannin min’n wie.” Ndɛ nanwlɛ nga Ɲanmiɛn seli Zezi kɛ ɔ kan kle sran mun’n, Zezi kan kleli be titi. Afin be ti cinnjin kpa. Zezi seli kɛ: “Sran ng’ɔ sɔman min nun’n, m’ɔ faman ndɛ nga n kan be’n be su’n, sran kun o lɛ’n, ɔ́ wá dí i jɔlɛ. Ndɛ nga n kannin’n i su yɛ bé jrán bé dí i jɔlɛ blɛ kasiɛn’n nun-ɔn.”—Zan 12:44, 45, 48.\nZezi guɛli i ndɛ’n i bo kɛ: “Ndɛ nga n kan’n, n kpɛman min ti nun yɛ n kan-ɔn. Sanngɛ Siɛ m’ɔ sunmannin min’n, i bɔbɔ yɛ ɔ kleli min ndɛ ng’ɔ fata kɛ n kan nin like ng’ɔ fata kɛ n kle’n niɔn. Yɛ n si kɛ ndɛ ng’ɔ kan’n i su falɛ’n man nguan m’ɔ leman awieliɛ’n.” (Zan 12:49, 50) Zezi si kɛ ɔ cɛ kan’n, ɔ́ gúɛ i mmoja’n i ase. Ɔ́ yó sɔ fá yí be nga be yi i nglo kɛ be lafi i su’n, be ti tɛ.—Rɔmunfuɛ Mun 5:8, 9.\nKɛ Zezi dí Ɲanmiɛn junman’n, sran’m be tili Ɲanmiɛn i nɛn kpɛ nsan. ?Blɛ benin nun yɛ ɔ yoli sɔ-ɔ?\n?Zuifu’m be kpɛnngbɛn benin yɛ be lafili Zezi su-ɔ? ?Sanngɛ ngue ti yɛ b’a yimɛn i nglo kɛ be lafi i su-ɔ?\n?‘Blɛ kasiɛn’n’ nun’n, ngue su yɛ bé jrán naan b’a di sran’m be jɔlɛ-ɔ?


Ɲanmiɛn i su ndɛ nanwlɛ’n\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Batak (Toba) Bikol Bulgare Cakchiquel (Central) Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Coréen Croate Créole d’Haïti Danois Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Français Ga Grec Guarani Géorgien Haoussa Hiligaynon Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kwangali Kwanyama Lamba Lhukonzo Lingala Lituanien Luganda Luo Luvale Macédonien Malgache Maya Mazateco (Huautla) Myama Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Norvégien Nyaneka Nzema Néerlandais Ossète Otètèla Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persan Pidgin (Cameroon) Polonais Portugais Quechua (Bolivie) Quichua (Imbabura) Roumain Runyankore Russe Samoan Sango Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Tagalog Tahitien Tatar Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Turc Tuvalu Twi Tzotzil Ukrainien Umbundu Venda Vietnamien Wawle Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (de l’isthme) Zoulou\n?E kwla si Ɲanmiɛn i su ndɛ nanwlɛ’n?\n?Ngue ti yɛ Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ e si ndɛ nanwlɛ’n niɔn? An kanngan Zan 17:3 nun\nƝanmiɛn kɛnnin i klun ndɛ kleli sran mun. Ɔ fɛli i wawɛ’n mannin be yɛ be klɛli i ndɛ’n niɔn. I ndɛ’n mɔ be klɛli’n, ɔ o Biblu’n nun. (2 Piɛr 1:20, 21) Sɛ e kanngan Biblu’n nun’n, é sí Ɲanmiɛn i su ndɛ nanwlɛ’n.—An kanngan Zan 17:17, ɔ nin 2 Timote 3:16 be nun.\nƝanmiɛn kɛn i wun ndɛ kpanngban kle e Biblu’n nun. Ɔ kle e like nga ti yɛ ɔ yili sran mun’n. Yɛ like ng’ɔ́ wá yó mán sran mun’n, ɔ nin wafa ng’ɔ fata kɛ sran’m be tran’n, ɔ kannin be ndɛ wie. (Sa Nga Be Yoli’n 17:24-27) Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ e si i su ndɛ nanwlɛ’n.—An kanngan 1 Timote 2:3, 4 nun.\n?Ngue ti yɛ sran nanwlɛfuɛ mun yɛ Ɲanmiɛn kunndɛ be ɔ?\nƝanmiɛn Zoova ti nanwlɛfuɛ. Yɛ ɔ sunmɛnnin i Wa Zezi naan ɔ wa kle sran’m be ndɛ nanwlɛ’n. Be nga be klo nanwlɛ’n, be fali be wun mantannin Zezi. (Zan 18:37) I sɔfuɛ mun yɛ Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ be su i ɔ.—An kanngan Zan 4:23, 24 nun.\nMmusu’m be si Satan bua Ɲanmiɛn i su ato naan sran’m b’a suman Ɲanmiɛn. (2 Korɛntfuɛ Mun 4:3, 4) Be nga be kloman nanwlɛ’n, be fa ato ndɛ’m be su. (Rɔmfuɛ Mun 1:25) Sanngɛ, sran kpanngban kpa be suan Biblu’n nun like. Ɔ maan be si Ɲanmiɛn i su ndɛ nanwlɛ’n.—An kanngan Sa Nga Be Yoli’n 17:11 nun.\n?Yalɛ dilɛ’n kwla wie mɛn’n nun le?


Zan 8 YRENT - -A -nan nɛn Zozi 'kʋ Olivie pɔn da. -A ta - Bible Search\n1-A -nan nɛn Zozi 'kʋ Olivie pɔn da. 2-A ta tʋ cɛɛn, bodrun puunɔn ɛn Zozi 'li 'e da Bali -pan 'kuin. Tɔɔn min "kaga "kʋ "va. Zozi -nyran, ɛn e 'wɩ "paadɩ 'sia o ji. 3-A -nan nɛn 'fluba 'ci vɩnɔn 'lee Farizɛn 'nɔn 'ta lɩmɔn -tʋ -a, ɛn waa -tɔ minnun yei. Lɩ zɩɛ o 'bɔ "man, te e ya nyinnan -kɔnnɛn -sru. 4Ɛn o 'nan Zozi lɛ 'nan: «Bali -le 'wɩ "paazan, lɩ 'gʋɛ, kʋ 'bɔ "man te e ya nyinnan -kɔnnɛn -sru. 5Moizi -a crɛn -tɛ -pei 'fluba 'ji 'nan lɩmɔn nɛn e 'wɩ zɩɛ -a drɛ bɛ, 'o -tɛ -kɔlɛ -a. Bii "nun "i 'vɩ 'nɔn?» 6O 'wɩ zɩɛ -a laabʋ 'nan -e 'o wei 'kun, -e 'o -kɔla 'wɩ 'tɔdɩ -a "man.\n'Pian Zozi 'kunnan, ɛn e fɛ -tʋ crɛn -tɛdɩ 'sia 'e 'pɛ 'wlɛ 'a 'trɛ da, 7te Farizɛn 'nɔn 'lee 'fluba 'ci vɩnɔn 'wɩ laabo Zozi 'lɔ. O ya 'wɩ laabʋnan Zozi 'lɔ "bʋʋ "le "wɛan, 'e 'wulo wluan, ɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «Min nɛn 'ka yei, te ya'a tian 'wɩ 'wlidɩ "drɛlɛ dɩɛ, -a san 'e -kɔlɛ tɛdɛ tuʋ -yrɛ.» 8E 'kunnan "nyian 'e "pa 'ji, ɛn yaa crɛn -tɛdɩ 'sia "nyian 'trɛ da.\n9Zɩ Farizɛn 'nɔn 'lee 'fluba 'ci vɩnɔn 'bɔ 'wɩ zɩɛ -a 'man bɛ, ɛn o pɛɛnɔn 'kʋ -tʋdʋ. Min cejenun 'bɛ 'kʋdɩ 'sia 'e 'flin.\n-A -nan nɛn lɩ bɛ e -fʋ 'e 'tɔdɩ Zozi 'lɛ 'e -tʋwli minnun yei. 10Zozi 'e 'wulo wluan, ɛn yaa laabʋ -yrɔ 'nan: «Minnun nɛn o 'wɩ 'tɔ 'i man bɛ, o ya nyin zia? Min -tʋ 'ka "nyian -nan -e 'e 'wɩ 'tɔ 'i man dʋʋ?»\n11Ɛn lɩ zɩɛ e 'nan Zozi lɛ 'nan: «'An 'san, min -tʋ 'ka "nyian -nan dɩ.»\nZozi "e -yrɛ 'nan: «'An 'bɔ "nyian, ma'an 'wɩ tɔa 'i man dɩ. 'I 'kʋ! Te 'i 'wɩ 'wlidɩ "drɛ "nyian dɩ!»]\nZozi 'bɛ cɩ 'tɛ 'san nɛn e 'trɛdanɔn man dra 'wein bɛ -a\n12Tʋ pee -a bɛ, ɛn Zozi 'wɩ tin 'badɩ 'sia "nyian minnun lɛ. Yaa 'vɩ -wlɛ 'nan: «'An 'bɔ 'bɛ cɩ 'tɛ 'san nɛn e 'trɛdanɔn 'man dra 'wein bɛ -a. Min nɛn e sɔɔnla 'an -sru "bɛ, te ya'a "nyian 'ta wo klun va dɩ, ɛn 'tɛ 'san nɛn e 'belidɩ -nɔan "min lɛ bɛ e ya -a san -le vɛ -a.»\n13Ɛn Farizɛn 'nɔn -a 'vɩ Zozi lɛ 'nan: «'Wɩ nɛn yia ve bɛ, e 'ka 'wɩ 'kpa 'a dɩ, kɔɔ yiɛ cɩ -a vɩnan 'i 'fli man.»\n14Zozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «-Te 'an 'bɔ mɛɛn cɩ 'an 'bɔ 'fli -le 'wɩ vɩnan oo, 'wɩ nɛn maan ve 'gʋɛ, 'wɩ 'kpa nɛn. Kɔɔ fɛnan nɛn an 'si bɛ, maan -tɔa. Ɛn fɛnan nɛn an cɩ -kʋnan bɛ, maan -tɔa. 'Pian 'cee vɛ bɛ, fɛnan nɛn an "sia bɛ, ka'a -nan tɔa dɩ, ɛn fɛnan nɛn an cɩ -kʋnan bɛ, ka'a -nan tɔa dɩ. 15"Ka "tin -tɛa "min da blamin -wulo -ji wɩ yra man. 'An 'bɔ 'le vɛ bɛ, ma'an tin tɛa min da dɩ. 16'Pian -te an tin -tɛ min da bɛ, e ya 'e 'nɔan da. Kɔɔ an 'ka 'an -tʋwli "dɩ, 'kʋ 'vale 'an "tɩ "nɛn yaan 'pa 'sia bɛ -a kʋɛ cɩ. 17E ya 'e 'crɛn -tɛdɩ 'cee -pei 'fluba 'ji 'nan: ‹-Te min "fli "wei a -tʋwli 'wɩ 'tʋ da bɛ, te 'wɩ zɩɛ e ya 'wɩ 'kpa -a.› 18'An 'bɔ 'an 'fli -le 'wɩ ve, ɛn 'an "tɩ "nɛn yaan 'pa 'sia bɛ, e 'mɛn 'wɩ ve.»\n19Ɛn waa laabʋ -yrɔ 'nan: «'I "tɩ 'bɔ a nyin zia?»\nZozi "e -wlɛ 'nan: «Ka'an tɔa dɩ, ɛn ka'an "tɩ tɔa dɩ. "Te kaan -tɔa "bɛ, "te kaan "tɩ -tɔa "nyian.»\n20Zozi a 'wɩ zɩɛ -a "paanan minnun ji, te e ya Bali -pan 'kuin, fɛnan nɛn minnun "lala -sɛan -gbogbo -ji Bali -le vɛ -a bɛ -a -nan. Ɛn min -tʋ 'ka -a 'kunlɛ dɩ, kɔɔ -yee tʋ 'ka tian bɔlɛ dɩ.\nZozi 'e "tɩ "srɔn "kʋdɩ -nan wɩ 'vɩ\n21Zozi -a 'vɩ "nyian -wlɛ 'nan: «An "ta -ko. Ka -taa 'an -wɛɛlɛ, 'pian ka'an 'ye dɩ. Ɛn 'cee 'wɩ 'wlidɩ "fo 'ka 'lɔ -e 'ka 'ka. Fɛnan nɛn an "ta -ko 'gʋɛ, ka'a 'kɔlaman -e 'ka 'kʋ -nan dɩ.»\n22Ɛn Zuif 'nɔn 'tanɔn -a laabʋ 'o 'fli -lɔ 'nan: «E "ta -ko 'e 'fli -tɛlɛ -baalɛ, kɔɔ yaa 'vɩ 'nan, fɛnan nɛn 'e "ta -ko bɛ, -ka'a 'kɔlaman -e -kaa kʋ -nan dɩ.»\n23Ɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «'Trɛ 'gʋɛ -a da 'nɔn nɛn "cee "a. "Ka 'si wo 'trɛda 'gʋ, 'pian "an 'si wo laji lou. Ma'an 'sia 'trɛda 'gʋ dɩ. 24-Yee "wɛan maan 'vɩ 'cɛɛ 'nan, 'cee 'wɩ 'wlidɩ "fo 'ka 'lɔ -e 'ka 'ka. Kɔɔ min nɛn an cɩ -a bɛ, -te ka'a yi 'tɛala "da 'nan an ya min zɩɛ -a dɩɛ, 'cee 'wɩ 'wlidɩ "fo 'ka 'lɔ -e 'ka 'ka.»\n25Ɛn waa laabʋ Zozi 'lɔ 'nan: «-Tɩ nɛn 'yia?»\nZozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «Min nɛn an cɩ -a bɛ, maan ve 'cɛɛ, te maan ve. 26'Wɩ "kaga "a -e 'an vɩ 'ka man -e tin 'e 'tɛ 'ka da. 'Pian 'wɩ nɛn maan 'man min nɛn yaan 'pa 'sia bɛ -a da bɛ, -nyrɛn maan ve 'trɛdanɔn lɛ. Min zɩɛ ya'a 'wɩ 've 'wlu 'a dɩ.»\n27Wa'a -ci manlɛ "le 'nan -a "tɩ "le 'wɩ nɛn e cɩ -a vɩnan dɩ. 28Ɛn Zozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «Tʋ nɛn ka Blamin -pɩ "paa yiba "man lou "bɛ, -a tʋ zɩɛ -a man nɛn kaa -tɔa 'nan min nɛn an cɩ -a bɛ -nyrɛn 'maan. Ɛn kaa -tɔa 'nan ma'an 'wɩ 'dra 'an 'bɔ 'fli -ji dɩ, 'pian 'wɩ nɛn maan 'man 'an "tɩ "da bɛ -nyrɛn maan ve. 29Min nɛn yaan 'pa 'sia bɛ, 'kʋ 'vale -a kʋɛ cɩ. Ya'an 'tʋɩlɛ 'an -tʋwli "dɩ, kɔɔ -a ci 'sɔ wɩnun nɛn maan dra tʋ pɛɛnɔn man.» 30Zɩ Zozi 'wɩnun zɩɛ -a 'vɩ bɛ, ɛn min "kaga yi -tɛra Zozi 'bɔ da.\nMin nɛn e 'wɩ 'wlidɩ "dra bɛ, te e ya 'wɩ 'wlidɩ "le nɔan -a\n31-A -nan nɛn Zuif 'nɔn nɛn o yi -tɛra Zozi 'bɔ da bɛ, Zozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «-Te 'ka 'ta 'wʋla 'an wei da 'kpa bɛ, te ka ya 'an -srunɔn 'a. 32Ka -taa 'wɩ tɩglɩ 'tɔlɛ, -e 'wɩ tɩglɩ 'e 'ka drɛ minnun nɛn o 'ka nɔan -a dɩɛ waa.»\n33Ɛn Zuif 'nɔn 'bɔ -a 'vɩ -yrɛ 'nan: «Kʋ ya Abraam kluda 'nɔn 'a, ɛn kʋ'a tian 'li drɛlɛ min -tʋ -le nɔan -a dɩ. -Mɛ "le "wɛan nɛn yia ve 'nan: ‹Kʋ dra minnun nɛn o 'ka nɔan -a dɩɛ waa?› »\n34Ɛn Zozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «Maan ve 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, min oo min nɛn e 'wɩ 'wlidɩ "dra bɛ, te e ya 'wɩ 'wlidɩ "le nɔan -a. 35Nɔan 'ka 'fo "kɔnnɛn 'li 'trilii dɩ, 'pian 'nɛn nɛn e cɩ 'yee vɛ -nan bɛ, -yɛɛ fo "kɔnnɛn 'li 'trilii. 36-Te 'an 'bɔ Bali -pɩ an 'ka 'si nɔanba -ji bɛ, ka'a 'kɔan "nyian fɛ -tʋ -lɔ nɔan -a dɩ.\n37Maan -tɔa 'nan ka ya Abraam kluda 'nɔn 'a, 'pian ka ya -a -wɛɛnan 'nan 'kaan -tɛa, kɔɔ ka 'ka "vale 'ka 'ta wʋla 'mɛn 'wɩ "paadɩ da dɩ. 38'Wɩ nɛn maan -nan 'yɩ 'an "tɩ 'lɔ bɛ, -nyrɛn maan ve, ɛn 'cee vɛ bɛ, 'wɩ nɛn kaa 'man 'ka "tɩ "da bɛ, -nyrɛn kaa dra.»\n39Ɛn o 'nan Zozi lɛ 'nan: «Abraam 'bɛ cɩ 'kʋ "tɩ "a.»\nƐn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «"Te Abraam -le 'nɛnnun nɛn 'kaa bɛ, "te Abraam drɛ wɩ nɛn kaa dra. 40'Wɩ tɩglɩ nɛn maan 'man Bali da bɛ, maan ve 'cɛɛ tʋ pɛɛnɔn man. 'Pian 'bɛ nɛn 'gʋɛ, ka ya -a -wɛɛnan 'nan 'kaan -tɛa. 'Wɩ zɩɛ Abraam 'ka 'bɛ drɛlɛ dɩ. 41'Pian 'cee vɛ bɛ, 'ka "tɩ "drɛ wɩ nɛn kaa dra.»\nƐn o 'nan Zozi lɛ 'nan: «Bɔɛda nɛn "cɛɛ 'kʋa dɩ, Bali -tʋwli 'bɛ cɩ 'kʋ "tɩ "a.»\n42Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «"Te Bali 'bɛ cɩ 'ka "tɩ "a bɛ, "te kaan ye "yi. Kɔɔ Bali va nɛn an 'si, ɛn an -ta. Ma'an 'talɛ 'an 'bɔ 'fli -ji dɩ, 'pian -yɛɛ 'an 'pa 'sia. 43Ka 'ka "vale 'ka "trɔɛn -tɔa 'an wei lɛ dɩ, -yee "wɛan nɛn ka'an wei -ci maan dɩ? 44Satan nɛn e 'wɩ 'wlidɩ "paa min lɔ bɛ, -yɛɛ cɩ 'ka "tɩ "a, ɛn 'ka "tɩ 'ci 'sɔ wɩnun nɛn kaa dra. -A pou sianan 'li 'trilii -e 'e bɔ cɛɛgʋɛ, min -tɛzan nɛn. Ya'a 'ta wʋla 'wɩ tɩglɩ da 'mlɔnmlɔn dɩ, kɔɔ ya'a 'tɔa 'wɩ tɩglɩ -sru "dɩ. 'Wlu 'sɛndɩ -cin nɛn "ji, kɔɔ 'wluzan nɛn, ɛn -a va nɛn 'wlu wɩ pɛɛnɔn "sia. 45'Mɛn vɛ bɛ, an 'wɩ tɩglɩ ve, -yee "wɛan ka'a yi 'tɛala 'an da dɩ. 46Min -tʋ 'ka 'ka yei -e 'e -ci -kɔɔn 'nan an 'wɩ 'wlidɩ drɛ dɩ. Ɛn -te 'wɩ tɩglɩ nɛn maan ve bɛ, -mɛ "le "wɛan ka'a yi 'tɛala 'an da dɩ? 47Min nɛn Bali cɩ -a "tɩ "a bɛ, 'wɩ nɛn Bali -a ve bɛ 'e "trɔɛn -tɔa -yrɛ. 'Pian 'cee vɛ bɛ, Bali "cɛɛ 'ka "tɩ "a dɩ -yee "wɛan ka'a "trɔɛn 'tɔa -a wei lɛ dɩ.»\nZozi -dan "mlian Abraam da\n48Zuif 'nɔn 'tanɔn "e Zozi lɛ 'nan: «'Kʋe tin a 'nɔnnɔn -a vɩdɩ -a 'nan Samari min nɛn yia, ɛn -yʋ -wlidɩ "a 'i -sru.»\n49Zozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «-Yʋ -wlidɩ 'ka 'an -sru "dɩ. 'An "tɩ "nɛn maan 'tɔ dra -dan, ɛn 'cee vɛ bɛ, "kaan 'tɔ srɛman. 50'An 'bɔ an 'ka -a -wɛɛnan 'nan min 'e 'an 'tɔ drɛ -dan dɩ. 'Pian min -tʋ 'bɛ cɩ -a -wɛɛnan. Ɛn -a min zɩɛ, -yɛɛ 'cee tin "baa. 51Maan ve 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan min nɛn e 'ta 'wʋla 'an wei da bɛ, -a san 'ka 'kaa 'mlɔnmlɔn dɩ.»\n52Ɛn Zuif 'nɔn -a 'vɩ -yrɛ 'nan: «Kʋa -tɔ "mɛn 'nan -yʋ -wlidɩ "a 'i -sru. Abraam -ka, ɛn Bali 'lewei vɩnɔn "o "ka 'wʋ "nyian. -E 'i vɩ 'nan: ‹Min nɛn e 'ta 'wʋla 'i wei da bɛ, -a san 'ka 'kaa 'mlɔnmlɔn dɩ.› 53'Kʋ tra Abraam -ka, ɛn Bali 'lewei vɩnɔn "o "ka 'wʋ "nyian. 'I -dan "mlian Abraam da? 'I 'bɔ 'i 'fli "siala 'kɔ?»\n54Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «-Te 'an 'bɔ mɛɛn 'an 'fli 'tɔ dra -dan bɛ, 'mɛn 'tɔ -dan zɩɛ, e ya 'wɩ "tun "a. 'An "tɩ 'bɔ 'bɛ 'an 'tɔ dra -dan. 'Ka 'bɔ cɛɛ 'vɩ 'nan -yɛɛ cɩ 'cee Bali -a, 55'pian ka'a tɔa dɩ. 'An 'bɔ 'bɛ -tɔa. -Te maan 'vɩ 'nan ma'an tɔa dɩɛ, te an drɛ 'wluzan 'a "le 'cee 'wɩ 'zʋ. 'Pian maan -tɔa, ɛn an 'ta 'wʋla -a wei da. 56Tʋ nɛn an -taa "man 'trɛda bɛ, Bali -a 'vɩ 'ka tra Abraam lɛ. 'Wɩ zɩɛ e Abraam ci -ta "tra. Abraam -a -nan 'yɩ, ɛn yaa ci nran.»\n57Ɛn Zuif 'nɔn -a vɩ Zozi lɛ 'nan: «'I lɛ -fuba 'soolu 'ka 'bɔa dɩ -e 'i Abraam yɩ?»\n58Zozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «Maan ve 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, tʋ nɛn te wa'a tian Abraam -yalɛ dɩɛ, te an ya.» 59'Wɩ zɩɛ -a da nɛn o -kɔlɛ siila 'nan -e 'o Zozi 'tɛ -a. 'Pian Zozi yɔɔ, ɛn e 'bɔla Bali -pan 'kuin.


Biblu’n nun ndɛ: Davidi i wanndilɛ’n i bo’n - Zoova i lalofuɛ’m be ɛntɛnɛti adrɛsi nga sran ngba si i’n\nKƐ DAVIDI kunnin Goliati’n, Abnɛli m’ɔ ti Izraɛli sonja’m be su kpɛn’n fali Davidi ko kleli Saili. Saili kloli Davidi kpa, i ti ɔ fɛli i yoli i sonja’m be su kpɛn. Ɔ fɛli i kɛ ɔ tran i awlo lɔ.\nI sin’n, kɛ alɛ kunfuɛ’m be nin Filistifuɛ’m be ko kunnin mɔ bé bá’n, bla’m be sro jue kɛ: ‘Saili kwlali sran akpi kun (1.000), Davidi kwlali sran akpi blu (10.000).’ I sɔ’n yoli maan Saili fɛli i ɲin cili Davidi, afin ɔ ti kɛ be manmannin Davidi trɛli i bɔbɔ Saili’n sa. Sanngɛ Saili i wa Zonatan w’a fɛmɛn i ɲin w’a ciman Davidi wie. I liɛ’n, ɔ nin Davidi be klo be wiengu kpa, i sɔ’n ti, ɔ nin i be tali be wun nda kɛ bé ká janvuɛ tititi. Be su kpɔciman be wiengu le.\nDavidi si jru bo kpa, kpɛkun kɛ ɔ bo’n, ɔ jɔ Saili klun fɔun. Sanngɛ Saili i ɲin m’ɔ blo Davidi wun’n ti, le kun ɔ yoli sa tɛ kun. Kɛ Davidi bó jru’n, Saili mannin i cua’n su, i waan: ‘Ń sán Davidi i cua sa kpan, ɔ́ fíti talɛ’n!’ Sanngɛ Davidi ciɛli i wun yɛ cua’n sinnin ɔn. I sin’n, Saili i cua’n to fuannin Davidi ekun. Ɔ maan Davidi wa wunnin i wlɛ kɛ ɔ fata kɛ ɔ sɛsɛ i wun.\n?Kasiɛ nga Saili boli’n te o amun klun? I waan sran nga ɔ kun Goliati’n, ɔ́ fɛ́ i wa bla’n mɛ́n i kɛ ɔ jɛ i. Nga ɔ́ wá kɛ́n i sin ekun yɛle kɛ saan Davidi w’a kun Filistifuɛ’m be nun sran ya kun (100) yɛ ɔ́ fɛ́ i wa bla Mikali mɛ́n i kɛ ɔ jɛ i ɔ. An bɔbɔ an bu i sin be nian! Saili sunnzun kɛ Filistifuɛ’m bé kún Davidi. Sanngɛ w’a yoman sɔ, naan Saili w’a fɛ i wa bla’n w’a man Davidi kɛ ɔ jɛ i.\nCɛn kun Saili kan kleli i wa Zonatan ɔ nin i sufuɛ kwlaa’m be kɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ kún Davidi. Sanngɛ Zonatan seli i si kɛ: ‘Nán yo Davidi tɛ. Ɔ nin a yoman wɔ tɛ le. I kpa bɔɔ, ye yɛ ɔ yo wɔ ɔ. Ɔ klɛnnin i wun yɛ ɔ kunnin Goliati ɔ. Ɔ bɔbɔ a wunnin i, ɔ yoli wɔ fɛ.’\nSaili wunnin kɛ ndɛ nga Zonatan kannin’n, ɔ ti su. Ɔ tali nda kɛ ɔ su yoman Davidi tɛ. Davidi bali Saili sin, naan w’a su i nin i awlofuɛ mun kɛ laa’n sa. Sanngɛ cɛn kun kɛ Davidi bó jru’n, Saili toli cua’n ekun. Davidi ciɛli i wun naan cua’n w’a kplan talɛ’n wun. I kpɛ nsan su yɛ! Davidi wunnin kɛ wanndilɛ yɛ w’a to i siɛn’n niɔn!\nKɔnguɛ kunngba sɔ nun’n Davidi ɔli i bɔbɔ i awlo lɔ. Sanngɛ Saili sunmannin sran kɛ be ko kun i. Mikali m’ɔ si i si i angunndan’n, ɔ seli i wun’n kɛ: ‘Sɛ w’a wanndiman kɔnguɛ nga’n, ainman a wuli yɛ a wo lɛ ɔ.’ Naan Mikali w’a uka Davidi naan w’a sin fenɛtri nun w’a ɔ kɔnguɛ sɔ nun. Davidi fiafia sa lele afuɛ kɔe nso, ɔ maan Saili w’a wunmɛn i.\n1 Samiɛl 18:1-30; 19:1-18.\n?Ngue ti yɛ Saili fɛ i ɲin cili Davidi ɔ? ?Sanngɛ wafa sɛ yɛ Saili i wa Zonatan w’a yoman kɛ i si sa ɔ?\n?Cɛn kun’n, kɛ Davidi bó jru mán Saili’n, ngue sa yɛ ɔ juli ɔ?\n?Ngue yɛ Saili seli Davidi kɛ ɔ yo naan w’a fɛ i wa Mikali w’a mɛn i kɛ ɔ jɛ i ɔ? ?Yɛ ngue ti yɛ Saili seli sɔ ɔ?\n?Kɛ nga e fa wun i desɛn’n su lɛ’n sa’n, kɛ Davidi bó jru mán Saili’n, ngue sa yɛ ɔ juli i kpɛ nsan su ɔ?\n?Wafa sɛ yɛ Mikali deli Davidi i nguan ɔn? ?Yɛ ngue like yɛ Davidi yoli i afuɛ lele nso ɔ?\nKanngan 1 Samiɛl 18:1-30 nun.\n?Wafa sɛ yɛ klolɛ mɔ Zonatan kloli Davidi’n, ɔ ti “bua’m be wie mun” nin “bua akpasua kaan’n” be wiengu’n klolɛ’n i nzɔliɛ ɔ? (1 Sam. 18:1; Zan 10:16; Lik 12:32; Zkr. 8:23)\n?Kɛ bé níɛn i sa’n, Zonatan yɛ ɔ ti m’ɔ di Saili i aja’n niɔn, sanngɛ wafa sɛ yɛ 1 Samiɛl 18:4 kle kɛ Zonatan i ɲin yi sran nga be sieli i famiɛn’n niɔn?\n?Wafa sɛ yɛ Saili i ajalɛ’n kle kɛ be ɲin mɔ be fa ci sran’n, ɔ kwla fa e yi i sa tɛ nun ɔn? ?Yɛ wafa sɛ yɛ e kwla fa tu e wun fɔ nun ɔn? (1 Sam. 18:7-9, 25; Zak 3:14-16)\nKanngan 1 Samiɛl 19:1-17 nun.\n?Wafa sɛ yɛ 1 Samiɛl 19:4, 5 kle kɛ Zonatan fɛli i nguan’n sieli i wie’n i nuan ɔn? (1 Sam. 19:1, 6)


Sa kpa kun mɔ Klistfuɛ kun yoli’n\n“Amun sran klolɛ’n, [...] maan be wun i sakpa like nga amun yo’n nun”\n“Min nin anuansɛ a ba-man, sanngɛ tokofi yɛ min nin i bali-ɔ”\n?Ngue yɛ ninnge nga Zakari wunnin be aolia nun’n be kle e-ɔ?\nFamiɛn kun nin Kakaklolo’m be sasa e\nLIFE STORY Sran ng’ɔ yo Zoova klun sa’n i liɛ su ti ye\nSasafuɛ Tranwlɛ'n (Like suanlɛ liɛ’n) | Ɔktɔblu 2017\nJƆNUN nin i osufuɛ’m be tran Ɛndi lɔ klɔ kaan kun su. Jɔnun i si’n ti Zoova i Lalofuɛ. Kɛ afuɛ 1960 wá jú’n, yɛ be yoli i batɛmun-ɔn. Sanngɛ Jɔnun nin i niaan mun, nin be nin’n be ti Katoliki. Yɛ be asɔnun sɔ’n ti be cinnjin kpa. I sɔ’n ti’n, be kleli be si m’ɔ ti Zoova i sufuɛ’n i yalɛ dan.\nCɛn kun Jɔnun i si’n sunmɛnnin i kɛ ɔ ko fa anvelɔpu kun mɛn i janvuɛ Zoova lalofuɛ kun. Sanngɛ cɛn sɔ’n nun nglɛmun’n, kɛ Jɔnun waan ɔ́ tíke baliko kun su’n, ɔ kpɛli i sa mma. Ɔ kunndɛman kɛ ɔ́ kpɛ́ i si’n i atin srɛ. I sɔ’n ti’n, ɔ cicili i sa mma’n su, yɛ ɔ fali anvelɔpu’n ɔli-ɔ.\nKɛ Jɔnun juli i si i janvuɛ’n i awlo lɔ’n, ɔ fali anvelɔpu’n mannin bian’n i yi’n. Bla’n ti Zoova i Lalofuɛ wie. Bla’n wunnin kɛ Jɔnun i sa mma’n ti kpɛwa. I sɔ’n ti, ɔ ko fali ayre nunnunnin Jɔnun i kannin’n i ɲrun. Kpɛkun, ɔ cicili su. I sin’n, ɔ tɔnnin te fa mannin Jɔnun. Kɛ ɔ́ nɔ́n’n, nn bla’n kán Ɲanmiɛn ndɛ’n klé i.\nYe nga bla’n yoli Jɔnun ti’n, ɔ wa kacili akunndan ng’ɔ bu i Zoova i Lalofuɛ’m be wun’n. Like nga Zoova i Lalofuɛ’m be kle m’ɔ nin Katoliki’m be liɛ’n timan kun’n, ɔ usali bla’n i su kosan nɲɔn. Ɔ usɛli i kɛ: ‘?Zezi yɛ ɔ ti Ɲanmiɛn’n niɔn? ?Ɔ fata kɛ e srɛ Mali?’ Kɛ mɔ bla suannin Jɔnun i klɔ aniɛn’n (Gujarati) ti’n, ɔ tɛli i su aniɛn sɔ’n nun. Ɔ fali Biblu’n yɛ ɔ fa tɛli i su-ɔ. Kpɛkun, ɔ fali fluwa kun mɛnnin i.\nJɔnun kanngannin fluwa’n nun’n. Ɔ wunnin kɛ i nun ndɛ’m be ti nanwlɛ. Ɔ ɔli be asɔnun’n nun lɔ kpɛkun, kosan nɲɔn ng’ɔ fa usali bla’n, ɔ fa usali i plɛti’n wie. Sanngɛ plɛti’n fali ya dan kpa. Ɔ fali Biblu’n to yili i Jɔnun i ɲrun lɛ. Kpɛkun, ɔ seli i ya su kɛ: “W’a kaci Satan. Kle min lika nga Biblu’n se kɛ Zezi timan Ɲanmiɛn’n. Kle min lika nga Biblu’n se kɛ nán be srɛ Mali’n. Kle min.” Plɛti’n i ayeliɛ’n boli Jɔnun i nuan dan. I sɔ’n ti’n, ɔ seli plɛti’n kɛ ɔ su kɔman Katoliki’m be asɔnun’n nun kun. Jɔnun yoli sɔ sakpasakpa, w’a ɔman lɔ kun.\nZoova i Lalofuɛ’m be wa kleli Jɔnun i Biblu’n nun like. Ɔ wunnin kɛ like nga be kle i’n ti nanwlɛ. Ɔ maan, ɔ kacili Zoova i sufuɛ. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, Jɔnun i osufuɛ wie’m be wa suli Zoova wie. Kɛ afuɛ kɔe 60 sinnin mɔ Jɔnun wun i sa mma ti kannvuɛn’n, i wla kpɛn su kɛ ye nga bla’n yoli i’n, i ti yɛ ɔ kacili Zoova i sufuɛ-ɔ.—2 Korɛntfuɛ Mun 6:4, 6.\nSASAFUƐ TRANWLƐ'N (LIKE SUANLƐ LIƐ’N) Ɔktɔblu 2017


KƐ SRAN’M bé sɔ́n asiɛ’n su bé kɔ́’n, nn be nun sunman bé yó sa tɛtɛ kɛ Kaɛn sa. Sanngɛ be nun’n, sran kun timan kɛ be sa. Be flɛ i Enɔku. Enɔku ti sran yakpafuɛ. Enɔku i tranfuɛ’m be kwlaa be yo sa tɛ kpan, sanngɛ i liɛ’n w’a yaciman Ɲanmiɛn sulɛ le.\n?Amun si like nga ti yɛ blɛ sɔ nun sran sɔ’m be yoli sa tɛtɛ mun ekun? Yoo, maan e bu i sin e nian. ?Wan li ti yɛ maan Adam nin Ɛvu be yoli ɲin kekle Ɲanmiɛn i su, mɔ be dili waka mma nga i waan nán be di’n niɔn? Anzi klunwifuɛ kun ti ɔ. Biblu’n flɛ i Satan. I yɛ ɔ su sran’m be bo kɛ be yo tɛ’n niɔn.\nLe kun, Ɲanmiɛn Zoova seli Enɔku kɛ ɔ kan ndɛ wie kle sran mun. Ndɛ sɔ’n w’a yoman sran’m be fɛ. I waan yoo: ‘Cɛn kun Ɲanmiɛn wá núnnún sa tɛ yofuɛ’m be kwlaa.’ Kɔlɛ’n, kɛ sran’m be tili ndɛ sɔ’n, be fali ya dan kpa. Ɔ maan atrɛkpa bɔɔ be kunndɛli kɛ bé kún Enɔku. I sɔ ti’n, ɔ fatali kɛ Enɔku yo yakpa naan w’a kan Ɲanmiɛn i like nga i waan ɔ́ yó’n, i ndɛ w’a kle sran mun.\nƝanmiɛn w’a yaciman Enɔku lɛ lele naan ɔ tran sa tɛ yofuɛ’m be nun. Enɔku i blɛ kwlaa nga ɔ dili’n yoli afuɛ ya nsan afuɛ ablesiɛn nin nnun (365) cɛ. ?Ngue ti yɛ e se kɛ ɔ dili “afuɛ ya nsan afuɛ ablesiɛn nin nnun (365) cɛ’n” niɔn? Afin blɛ sɔ nun sran’m be le wunmiɛn tra andɛ sran liɛ mun, kpɛkun be nguan ɲanman’n ti tɛnndɛn kpa. I yo, i ti yɛ Enɔku i wa Mɛtisela dili afuɛ ya ngwlan afuɛ ablesiɛn nin ngwlan’n niɔn (969)!\nKɛ Enɔku wuli’n, sran’m be wa yoli tɛ kpa trali laa’n. Biblu’n se kɛ ‘be klun angunndan’n yo tɛ kɔ i ɲrun,’ yɛ ‘sa kekleekle mun yɛ sran’m be yo i asiɛ’n su ɔ.’\n?Amun si sa kun nga ti yɛ lika’n sanngannin asiɛ’n su blɛ sɔ nun’n? Satan wa ɲannin like uflɛ nga ɔ́ fá sú sran’m be bo kɛ be yo sa tɛ’n. Fluwa’n i bue nga ɔ bá lɛ nun’n, é wún like sɔ’n.\nBo Bolɛ 5:21-24, 27; 6:5; Ebre Mun 11:5; Zid 14, 15.\n?Wafa sɛ yɛ Enɔku nin be nga mun be le ngbaciɛ ɔ?\n?Ngue ti yɛ Enɔku blɛ su sran’m be yo sa tɛtɛ kpanngban ɔn?\n?Ngue sa tɛ yɛ sran’m be yoli ɔ? (Amun nian desɛn’n su.)\n?Ngue ti yɛ ɔ nin i fatali kɛ Enɔku yo yakpafuɛ ɔ?\n?I blɛ sɔ nun sran’m be nguan ɲanman’n ti sɛ? ?Sanngɛ afuɛ nɲɛ yɛ Enɔku dili ɔ?\n?Kɛ Enɔku wuli’n, ngue sa yɛ ɔ juli ɔ?\nKanngan Bo Bolɛ 5:21-24, 27 nun.\n?Wafa sɛ yɛ Enɔku nin Zoova be trannin ɔn? (Bob. 5:24)\n?Kɛ nga Biblu’n fa kan sa’n, wan yɛ ɔ yoli sran’m be nun kpɛnngbɛn kpafuɛ’n niɔn, yɛ ɔ dili afuɛ nɲɛ naan w’a wu? (Bob. 5:27)\nKanngan Bo Bolɛ 6:5 nun.\n?Kɛ Enɔku wuli’n, wafa sɛ yɛ sa’m be yoli tɛtɛ kpa asiɛ’n su’n niɔn? ?Yɛ sɛ e fa sunnzun e blɛ liɛ’n nin, é sé sɛ? (2 Tim. 3:13)\nKanngan Ebre Mun 11:5 nun.\n?Enɔku i nzuɛn’n i wafa benin yɛ ɔ ‘jɔli Zoova klun kpa ɔ,’ yɛ i bo’n guali sɛ mannin Enɔku? (Bob. 5:22)\nKanngan Zid 14, 15 nun.\n?Kɛ Klistfuɛ’m bé bó Armagedɔn alɛ’n i su jasin’n bé klé sran mun’n, wafa sɛ yɛ andɛ be kwla fa Enɔku i yakpafuɛ ajalɛ’n su ɔ? (2 Tim. 4:2; Ebr. 13:6)


Ɲanmiɛn i su like suanlɛ\nSɛ amun kanngan Biblu’n nun’n, amún kwlá súan Zoova i su like. I osu w’a cɛ kpa, Ɲanmiɛn kpali sran wie mun naan be klɛ i klun akunndan’n be sie. Ndɛ nga be klɛli’n, yɛ ɔ o Biblu’n nun-ɔn. Andɛ’n, sɛ e kanngan Biblu’n nun’n, é sí Ɲanmiɛn i su like. Kɛ mɔ Zoova i nuan ndɛ’n yɛ ɔ o Biblu’n nun ti’n, be flɛ i wie kɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n. E kwla lafi ndɛ nga Biblu’n kan’n su, afin Zoova buaman ato le. ‘Ɲanmiɛn kwlá buaman ato le.’ (Ebre Mun 6:18) Ɲanmiɛn Ndɛ’n ti nanwlɛ.—Zan 17:17.\nNinnge nga Ɲanmiɛn man e’n, be nun cinnjin kpa kun yɛle Biblu’n. Ɔ ti kɛ lɛtri mɔ siɛ kpa kun m’ɔ klo i mma mun’n, ɔ klɛ man be’n sa. Ɔ kan nda nga Ɲanmiɛn tɛli i kɛ asiɛ’n káci lika klanman kpa kun mɔ i nun tranlɛ’n yó fɛ’n i ndɛ. Ɔ kan like ng’ɔ yoli i laa’n, ɔ nin ng’ɔ su yo i dɔ nga su’n, ɔ nin ng’ɔ́ wá yó i e ɲrun lɔ fá mɛ́n i mma nga be lafi i su’n, i ndɛ. Asa ekun’n, ɔ kle e like nga e ko yo naan asamian nun’n, y’a wun e wun fɛ naan y’a ɲan aunjuɛ’n.—2 Timote 3:16, 17\nZoova i Lalofuɛ’m be ti Ɲanmiɛn i janvuɛ, bé úka amun naan amun a wun ninnge nga Biblu’n kle’n be bo. Amun se be kɛ amun kunndɛ kɛ amun suan Biblu’n like. Be su deman amun i ti sika. (Matie 10:8) Kusu amun kwla kɔ be asɔnun aɲia’m be bo wie. Be asɔnun sua nga be flɛ be Ɲanmiɛn Sielɛ Blɛ sua’n, be nun yɛ be yia-ɔ. Sɛ amun kɔ asɔnun aɲia sɔ’m be bo’n, amún kɔ́ amun ɲrun ndɛndɛ kpa Ɲanmiɛn i silɛ’n nun.\nNinnge nga Ɲanmiɛn yili be’n be kwla uka amun i silɛ’n nun. Amun nian, Biblu’n se kɛ: ‘Ɲanmiɛn yili nglo nin asiɛ’n.’ (Bo Bolɛ 1:1) Kɛ Zoova yili “nglo’n,” ɔ yili wia’n. ?Ngue like yɛ wia’n kle e Ɲanmiɛn su ɔ? Ɔ kle e kɛ Zoova le tinmin dan kpa. I kunngba cɛ yɛ ɔ kwla yi like ng’ɔ le ta kɛ wia’n sa’n niɔn. Kusu ɔ kle e wie kɛ Zoova ti ngwlɛlɛfuɛ. Afin ngwlɛlɛ yɛ ɔ fata kɛ be fa yi like kɛ wia sa, m’ɔ yo maan lika’n lo, m’ɔ kpaja kpɛkun m’ɔ nuanman le’n niɔn.\nNinnge nga Zoova yili be’n be kle kɛ ɔ klo e\nSran mun yɛ be klɛli ɔ. ?Kɛ be se kɛ ɔ ti Ɲanmiɛn nuan ndɛ’n, i su ɔ? ?Sran onin i akunndan mun yɛ be o Biblu’n nun ɔn?


Sɛ e wan e sran wafa ngɔ ti nanwlɛ su’n san i nzuɛn nin yɛ e kwla fa wun kpa-ɔ.\nLike nga Jesus kunndɛ’n yɛlɛ kɛ man e yaci sran’m be fɔ bulꜪ be wafa nga be ti’n su, nann e suan jɔlꜪ dilꜪ’n ndꜪ nuanvlꜪ’m be su.\nMatie 6 :16-6 :28\nBe kwlaa nga bɔ be ti Nyanmiɛn liɛ’n, be fa Jesus i jajalɛ nga bɔ ɔ siesieli be su\nMatie 6 :1-6 :14\nSa kpa yolɛ’n i bo’n ti wafa nyɔn’n, sanngɛ ngbacɛ ngɔ wo be afiɛn fin be akunndan nun sa mun. Sunnzun lɛ klikli’n yɛlɛ kɛ sran’m be bo e su nda. I nyɔn su’n, yɛlɛ kɛ man e wun yo Nyanmiɛn fɛ.\nMatie 5 :29-5 :45\nKɛ bɔ Jesus klo kɛ i sɔnzɔnfuɛ be kwla be wun yo Nyanmiɛn i fɛ ti, ɔ yiyi mmla ben un kpa kle be\nMatie 5 :17-5 :29\nJesus i like klelꜪ’n ↄ ti man like klelꜪ ngbin cꜪcꜪ ! i wafa kwlaa ng’ↄ ti’n, i bↄbↄ i wafa ng’ↄ fa ti’n, i ninngue’m ni i like klewa mun’n, ↄ kan kꜪ yꜪ ↄ ti Moïzi i mmla nu ndꜪ nga be kanli ↄ ni nyanmiꜪn nuan ijↄfuꜪ’m be ndꜪ’n be nuan yafuꜪ ni-ↄn\nMatie 5:1 – 5:14\nLike nga bɔ Jesus-Krist kleli oka’n su lↄ e kwla kpaci kpaci nun mɔcuɛ. Ndɛ sↄ’m be wla sran nga bↄ Nyanmiɛn yɛ ɔ sie be’n be fanngan kpa\nMatie 4 :21-5 :1\nMatie 4 :2-4 :21\nKpͻfuɛ ͻ su Jesus bo kɛ ͻ fͻn i si Nyanmiɛn wun. I liɛ ngͻ kunndɛ yɛlɛ kɛ man Jesus su-i. Sanngɛ I kwlaa sɔ e min yili i kwlalɛ dan bɔ lɛ-i kpɔfuɛ su i nglo.\nMatie 3 :5-4-1\nLike ti yɛ sran’m be kpɔli Zan batɛm yofuɛ’n yɛlɛ kɛ ɔ yili be nzuɛn tɛ bͻ wa tru nvle nun i nglo kɛ ɔ ko yo nan ba koko be tɛ’m be ti. Nzuɛn sɔ wo kristfuɛ be nun wie afin be to fa be wun cici be nannan be nzuɛn, be laa ninnge mun, be anya tinngɛlɛ mun,\nI ng’ↄ su i su’n\nKɛ bɔ si be nyoliɛ ti’n, Zozɛf ɔ’a sɛ i niaan mun. I wan ɔ yo i sɔ nian sɛ ba kaci o.\nZakɔb yrɛli i nuan mannin i mma mun. Yɛ like ngɔ ti aja’n, ɔ cɛli nun mannin i mma mun\nSa nga bɔ Zozɛf niaan mun be fa yoli-i ti man srɛ wa kunnin be. Sanngɛ Zozɛf bɔ ti sran kpa’n ɔ yacili kwla cɛli be\nBiblu nu like suanlꜪ


Ɔ jrannin kekle lele ɔ fa wuli: Ɔ fɛli i tralɛ dan’n mannin Elize\nLafi Ɲanmiɛn su kɛ be sa: Biblu’n nun sran mun\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Azéri Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Coréen Croate Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Féroïen Gallois Goun Grec Géorgien Hiligaynon Hindi Hongrois Hébreu Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Kabuverdianu Kazakh Kikamba Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Lingala Lituanien Macédonien Malay Malayalam Malgache Maltais Maya Myama Ndébélé (Zimbabwe) Norvégien Nzema Néerlandais Népali Okpe Oromo Ossète Ourdou Ouzbek Ouïghour (Cyrillique) Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persan Pidgin salomonien Polonais Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Cuzco) Rarotongan Romany (Macedonia) Cyrillic Roumain Russe Sango Serbe Serbe (Romain) Shona Singhalais Slovaque Slovène Sunda Suédois Swahili Tagalog Tamoul Tatar Tchèque Thaï Tigrinya Tsonga Tswana Turc Twi Tzotzil Télougou Ukrainien Urhobo Vietnamien Wawle Yoruba\nAMUN LAFI ƝANMIƐN SU KƐ BE SA | ELI\nƆ jrannin kekle lele ɔ fa wuli\nEli tili i kɛ Famiɛn Akabu w’a wu. Maan e bu wafa nga i wun yoli i’n i akunndan kan e nian. Atrɛkpa’n, ɔ fɛli i sa’n kpɛkpɛli i akanza’n su kpɛkun ɔ buli wafa nga famiɛn klunwifuɛ sɔ’n kleli i yalɛ afuɛ kpanngban’n i akunndan. Eli wunnin i ɲrun dan! Famiɛn Akabu nin i yi Zezabɛli be wlɛnwlɛnnin i, ɔ wanndili be ɲrun yɛ be kunndɛli kɛ bé kún i kpɛ sunman. Kɛ Zezabɛli seli sran’m be kɛ be kun Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ mun’n, famiɛn’n w’a yoman like fi naan b’a kunman be.. Aɲinkpli’n ti’n, Famiɛn Akabu nin i yi Zezabɛli be bo yoli kun be kunnin Nabɔtu nin i mma mun. I sin’n, Eli kannin jɔlɛ nga Zoova waan ɔ́ wá dí Akabu nin i osufuɛ mun’n i ndɛ kleli be. Siɛn’n, Ɲanmiɛn i ndɛ ng’ɔ kannin’n ɔ su kpɛn su. Wafa nga Zoova seli kɛ Akabu wú’n yɛ ɔ fa wuli-ɔ.—1 Famiɛn Mun 18:4; 21:1-26; 22:37, 38; 2 Famiɛn Mun 9:26.\nKannzɛ bɔbɔ Famiɛn Akabu nunman nguan nun kun’n, sanngɛ Eli si kɛ ɔ fata kɛ ɔ jran kekle, afin i yi Zezabɛli te o nguan nun yɛ i sa te o i osufuɛ mun nin nvle’n nunfuɛ’m be su. Eli si kɛ sa sunman bé wá tɔ́ i su yɛ kusu ɔ fata kɛ ɔ kle Elize m’ɔ́ wá sín i osu’n i ninnge kpanngban. Siɛn’n, maan e fa e ɲin e sie i junman cinnjin nsan nga Eli dili be ka naan w’a wu’n be su. Maan e nian wafa nga i Ɲanmiɛn sulafilɛ’n ukɛli i naan w’a kwla jran kekle’n, kpɛkun i sin’n é wún wafa nga e bɔbɔ e kwla wla e Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i bo ase kpa blɛ kekle nga nun’n.\nAkazia i jɔlɛ dilɛ\nSiɛn’n, Akazia m’ɔ ti Akabu nin Zezabɛli be wa’n yɛ ɔ ti Izraɛli famiɛn’n niɔn. Kɛ ɔ yo naan ɔ fa ninnge nga i si nin i nin be yoli’n fa tu i wun fɔ’n, w’a yoman sɔ. Sanngɛ be ajalɛ tɛ’n i su yɛ ɔ niannin-ɔn. (1 Famiɛn Mun 22:53) Kɛ be sa’n, Akazia kusu sɔli Baali. Baali sɔlɛ’n yoli like tɛ kpa kun Izraɛli nvle’n nun. I sɔ’n yoli maan sran’m be wa sili tekle Ɲanmiɛn i Sua’n nun. I kpa bɔbɔ’n, be fa be mma’m be yi tɛ man Baali. ?Sanngɛ ngue yɛ ɔ́ kwlá yó naan Akazia w’a kaci i sa, naan kusu w’a kwla uka i nvle’n nunfuɛ mun naan b’a yaci ninnge tɛtɛ nga be yo be Zoova ɲrun’n, be yolɛ-ɔ?\nW’a cɛman kpɛkun sa kun wa tɔli Izraɛli famiɛn tutrefuɛ sɔ’n i su. Yɛle kɛ le kun’n, Akazia fin i nglo sua’n i fenɛtri’n nun tɔli. Like yaya kpa yoli i. Kannzɛ bɔbɔ i nguan’n wo wie nuan blɛ sɔ nun’n, sanngɛ w’a kunndɛman ukalɛ Zoova sa nun. Sanngɛ ɔ sunmannin sran be kpɔfuɛ’m be klɔ nga be flɛ i kɛ Ekrɔn’n su lɔ naan be ko usa be amuin nga be flɛ i kɛ Baali-Zɛbibu’n sɛ sa ng’ɔ juli i su lɛ’n, ɔ́ fín nun fíte-o. I sɔ’n w’a jɔman Zoova i klun mlɔnmlɔn. I ti’n, ɔ sinnin anzi kun i lika seli Eli kɛ ɔ ko bu famiɛn’n i sran’m be ɲrun naan ɔ kan ndɛ cinnjin kun kle be. Eli yoli maan famiɛn’n i sran’m be sali be sin, naan b’a kan ndɛ cinnjin ng’ɔ kan kleli be’n, b’a kle famiɛn’n. Akazia fɔnnin Zoova wun dan. Yɛle kɛ ɔ yoli Izraɛlifuɛ’m be leman Ɲanmiɛn sa. I ti’n, Zoova seli kɛ ɔ su yoman juejue.—2 Famiɛn Mun 1:2-4.\nSa sɔ mɔ Akazia yoli’n, w’a yomɛn i nsisɔ. Ɔ usali kɛ: “?Sran ng’ɔ nin amun yiali b’ɔ kannin ndɛ sɔ’n kleli amun’n, i wafa ti sɛ?” Be ng’ɔ sunmannin be’n be kannin wafa nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sɔ’n wlɛwlɛli i wun’n bekleli i. Kpɛkun Akazia ka lɛ seli kɛ: ‘Eli-ɔ.’ (2 Famiɛn Mun 1:7, 8) Wafa nga Eli wlɛwlɛli i wun mɔ i ti yɛ be wunnin i wlɛ’n, ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn junman dilɛ’n yɛ ɔ ti i cinnjin-ɔn. Ɔ fɛmɛn i ɲin sieman aɲanbeun ninnge’m be su. Ɔ timan kɛ Akazia annzɛ i si nin i nin mɔ be kunndɛli aɲanbeun ninnge kpanngban’n sa. Eli i ajalɛ’n kle e kɛ andɛ’n ɔ fata kɛ e nanti afɔtuɛ nga Zezi mannin’n su. Yɛle kɛ nán e fa e ɲin e sie i ninnge kpanngban su.—Matie 6:22-24.\nAkazia ɔ kunndɛli kɛ ɔ́ tú i klunngbɔ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n su. Ɔ maan ɔ sunmannin sonja ablenun (50) nin be su kpɛn’n kɛ be ko tra Eli. Kɛ bé wún i’n nn ɔ “ti oka kun ti afiɛn,” * yɛ sonja’m be su kpɛn’n seli Eli kɛ famiɛn Akazia waan ɔ fin ‘oka’n su jra.’ Atrɛkpa’n, be waan ɔ su be su naan be ko kun i. Maan e bu i akunndan kan e nian! Kannzɛ bɔbɔ sonja sɔ’m be si kɛ Eli ti “Nyanmiɛn sran’n” sanngɛ be bu i kɛ ɔ fata kɛ be wlɛnwlɛn i. I lɛ nun’n, be dili sinnzin dan! Eli seli be su kpɛn’n kɛ: “Sɛ n ti Nyanmiɛn sran’n, wuun maan sin fin nyanmiɛn su lɔ wa yra wɔ nin ɔ sonja ablenun mun.” Kɛ nga Eli fa kannin’n sa’n i sɔ yɛ Ɲanmiɛn yoli-ɔ! Yɛle kɛ “sin fin nyanmiɛn su lɔ wa dili sonja ablenun nin be su kpɛn’n.” (2 Famiɛn Mun 1:9, 10) Sa ng’ɔ juli sonja sɔ’m be su’n ɔ kle weiin kpa kɛ Ɲanmiɛn su kplinman su kɛ be yo i sufuɛ’m be finfin.—1 Be Nyoliɛ 16:21, 22.\nI sin’n, Akazia sunmannin sonja su kpɛn kun nin i sonja ablenun uflɛ wie mun ekun. Sanngɛ sonja su kpɛn nɲɔn su’n i sinnzin liɛ’n trali sonja su kpɛn klikli’n i liɛ’n. Atrɛkpa’n kɛ bé kɔ́’n, be wunnin sonja kliklifuɛ’m be nzuɛn’n. Sanngɛ w’a faman sa ng’ɔ juli be su’n w’a tumɛn i wun fɔ nun. Ɔ kannin ndɛ kunngba nga klikli’n kannin’n kleli Eli. Ɔ seli i kɛ ɔ fin ‘oka’n su jra.’ Ng’ɔ ti tɛ bɔbɔ’n yɛle kɛ ɔ kan guali su kɛ ɔ jra “icra’n.” Nanwlɛ, ɔ dili sinnzin dan! I sɔ’n ti’n, ɔ nin i sran’m be wuli kɛ sonja klikli mun sa. Sanngɛ famiɛn’n i sinnzin liɛ’n ɔ trali be kwlaa be liɛ’n. Sonja ng’ɔ sunmannin be’n, be wie’n w’a yomɛn i like fi. Ɔ maan i kpɛ nsan su’n, ɔ wa sunmannin sonja akpasua uflɛ ekun. Ɲanmiɛn sa, sonja su kpɛn nsan su liɛ’n yoli ngwlɛlɛfuɛ. Ɔ wunngeli Eli wun lɔ, kpɛkun ɔ kpɛtɛli i kɛ nán like kunngba ng’ɔ juli sonja kun mun nin be su kpɛn’m be su’n ɔ ju ɔ nin i sonja’m be su wie. I lɛ nun’n Eli yili Ɲanmiɛn i sran aunnvuɛ silɛ’n i nglo wie, afin ɔ tɛli sonja su kpɛn’n i su amanniɛn su. Zoova i anzi’n seli Eli kɛ ɔ nin sonja sɔ’m be wɔ. Like nga anzi’n seli Eli kɛ ɔ yo’n yɛ ɔ yoli-ɔ. Kpɛkun kɛ be juli lɔ’n, ɔ kannin jɔlɛ kunngba nga Zoova waan ɔ́ dí famiɛn klunwifuɛ’n i ndɛ kleli i ekun. Ndɛ nga Zoova kannin’n ɔ kpɛnnin su. Yɛle kɛ Akazia wuli. Ɔ dili famiɛn afuɛ nɲɔn cɛ.—2 Famiɛn Mun 1:11-17.\nEli yili Zoova i sran aunnvuɛ silɛ’n i nglo sonja su kpɛn wun ase kanfuɛ’n i lika.\nEli i blɛ sufuɛ’m be ɲin ti kekle kpa. ?Ɔ maan wafa sɛ yɛ ɔ kwla jrannin kekle sran tɛ sɔ’m be afiɛn-ɔn? Andɛ bɔbɔ’n kosan sɔ’n ti cinnjin kpa man e. Atrɛkpa’n, sa nga é wá kɛ́n i ndɛ yɛ’n w’a ju ɔ su le. Wienun-ɔn, a kannin ndɛ kun kleli sran kun mɔ i ndɛ lo wɔ’n m’ɔ su fa atin tɛ su’n. Sanngɛ kɛ mɔ i ɲin ti kekle’n ti’n w’a fɛmɛn i su w’a sieman ɔ nuan bo. ?Wafa sɛ yɛ ɔ wun yoli wɔ-ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ a kwla jrannin kekle sa sɔ’n i ɲrun-ɔn? Lika nga sonja’m be toli Eli’n kwla uka e naan y’a kwla tɛ kosan sɔ’n su. Be toli i “oka kun ti afiɛn.” E kwlá kanman like trele nga Eli o lɔ yo’n. Sanngɛ kɛ mɔ Eli klo Ɲanmiɛn srɛlɛ’n, mɔ kusu lɔ’n ti koun’n, atrɛkpa’n i ti yɛ ɔ ɔli lɔ-ɔ. I liɛ’n, ɔ kwla srɛ Ɲanmiɛn kpa. (Zaki 5:16-18) E kusu’n, kɛ e ngunmin e wo’n, maan e fa blɛ naan e nin Ɲanmiɛn e koko yalɛ titi. I lɛ nun’n, maan e bo i dunman’n kpɛkun e kan e su sa’m be ndɛ e kle i. I sɔ’n yó maan sɛ be nga e nin be e wo’n be kle e yalɛ’n annzɛ kusu be fa atin tɛ’n, é kwlá jrán kekle.\nEli fɛ i tralɛ dan’n mannin Elize\nSiɛn’n, Eli su wa yaci junman nga Zoova fa mɛnnin kɛ ɔ di’n, i dilɛ. Maan e nian like ng’ɔ yoli’n. I nun m’ɔ nin Elize bé fín Gilgali klɔ’n nun bé fíte’n, ɔ seli Elize kɛ ɔ ka lɛ naan i ngunmin kɔ́ Betɛli m’ɔ nin Gilgali klɔ’n be afiɛn ti nun kilo kɔe 11 i su. Sanngɛ Elize tɛli i su kɛ: “N kan Anannganman, yɛ n kan ɔ bɔbɔ ti, n su kpɔciman wɔ mlɔnmlɔn.” Kɛ be nɲɔn’n be juli Betɛli lɔ’n, Eli seli Elize ekun kɛ ɔ minndɛ i lɛ naan i ngunmin kɔ́ Zeriko m’ɔ nin Betɛli be afiɛn’n ti nun kilo kɔe 22 i su. I lɛ nun’n, Elize kannin ndɛ kunngba ng’ɔ kan kleli Eli’n ekun. Kɛ be juli Zeriko’n, sa kunngba’n juli ekun. Yɛle kɛ Eli seli Elize kɛ ɔ ka lɛ naan i ngunmin kɔ́ Zurdɛn nzue ba’n nuan lɔ. Zeriko nin lɔ’n be afiɛn ti nun kilo kɔe 8. Elize kannin ndɛ kunngba’n kleli Eli ekun ! Yɛle kɛ ɔ su kpɔcimɛn i!—2 Famiɛn Mun 2:1-6.\nElize yili nzuɛn cinnjin kpa kun nglo blɛ sɔ’n nun. Nzuɛn sɔ’n yɛle sran klolɛ kpa’n. Klolɛ kunngba sɔ’n yɛ Riti yili i nglo Naomi i lika-ɔ. Sran klolɛ sɔ’n yo maan be fa be wun mantan sran nga be klo i’n kpa yɛ be kunndɛman kɛ bé kpɔ́ci i. (Rit 1:15, 16) Ɔ fata kɛ andɛ’n Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be kwlaa be yi nzuɛn sɔ’n i nglo wie. ?Kɛ Elize sa’n, e kusu e wun i wlɛ kɛ nzuɛn sɔ’n ti cinnjin?\nKɛ Eli wunnin kɛ Elize klo i dan’n, atrɛkpa’n i sɔ’n wlɛli i fanngan dan. I sɔ’n ti’n, Elize kwla wunnin atrɛ kasiɛn nga Eli yili’n. Be nɲɔn’n be ko jrannin Zurdɛn nzue ba’n i nuan lɛ. Kpɛkun Eli fɛli i tralɛ dan fa finnin nzue’n su, kpɛkun nzue’n i nun kpacili nɲɔn! Kɛ ɔ́ yí atrɛ sɔ’n nn “Nyanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be akpasua’n su sran ablenun” be o lɛ wie. Atrɛkpa’n sran ablenun (50) sɔ’m be di suklu kun m’ɔ kle be wafa nga be kwla kle Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be atin’n. (2 Famiɛn Mun 2:7, 8) Kɔlɛ’n, Eli bɔbɔ yoli be like klefuɛ wie. Blɛ kun nun bɔbɔ’n, Eli buli i kɛ i ngunmin yɛ ɔ su Ɲanmiɛn kɛ ng’ɔ nin i fata’n sa-ɔ. Sanngɛ Zoova ukɛli i naan w’a wun i wlɛ kɛ nvle’n nun sran sunman be mian be ɲin be nanti i mmla’m be su wie.—1 Famiɛn Mun 19:10.\nKɛ be kpɛli Zurdɛn’n, Eli usali Elize kɛ: “Like nga a klo kɛ n yo man wɔ’n, kan ka naan Anannganman w’a fa min naan m’an jaso ɔ wun wa.” Eli si jrɛiin kɛ i kɔlɛ blɛ’n w’a mantan koko. Sanngɛ Eli i ɲin w’a bloman junman cinnjin nga Zoova su wa fa man Elize’n su. I kpa’n, Eli kunndɛli kɛ ɔ́ úka Elize naan w’a kwla di junman sɔ’n i kpa. Elize seli Eli kɛ: “N klo kɛ ń nyán Nyanmiɛn wawɛ ng’ɔ wo ɔ su’n, i sɔ kpɛ nnyɔn.” (2 Famiɛn Mun 2:9) EIize i ndɛ sɔ’n kleman kɛ i waan ɔ́ ɲán Ɲanmiɛn wawɛ nga Eli ɲɛnnin i’n i sɔ kpɛ nɲɔn. Sanngɛ, kɛ nga mmla’n fa kan’n sa’n, ɔ fata kɛ ba yasua kpɛnngbɛn kun ɲan aja like’n i kpɛ nɲɔn tra be onga mun. I ti yɛ Elize kunndɛli kɛ Ɲanmiɛn i wawɛ nga Eli fá mɛ́n i’n, ɔ ukɛ i naan w’a kwla di i junman’n i kpa’n niɔn. (Mmla’n 21:17) Kɛ mɔ Elize si kɛ i yɛ ɔ́ wá sín Eli i osu’n ti’n, ɔ wunnin i wlɛ kɛ ɔ ti cinnjin kɛ ɔ yo yakpafuɛ kɛ Eli sa naan w’a kwla di i junman’n w’a guɛ i ti nin i bo.\nLike nga Elize srɛli Eli’n, Eli fa wlɛli i Zoova bɔbɔ sa nun. Kɛ Zoova wá fá Eli kɔ́’n, sɛ Elize wun nun’n, Zoova fá like ng’ɔ srɛli Eli’n mɛ́n i. Kɛ janvuɛ nɲɔn sɔ’m “bé kɔ́ mɔ bé kókó yalɛ’n” abonuan sa kun juli!—2 Famiɛn Mun 2:10, 11.\nEli nin Elize be janvuɛ tralɛ’n ukali be naan b’a kwla jran kekle.\nLike kun kpajali kɛ kannin sa, ɔ fin ɲanmiɛn su lɔ yɛ ɔ ba-ɔ. Be ja nun lɛ’n, seke dan kpa kun tuli. Atrɛkpa’n kɛ ɔ́ yó sɔ nn ɲanmiɛn’n tɛ́, nn aunmuan’n fíta. Like kun m’ɔ ti sin ngunmin’n, ɔ fin lɔ wa tili be nun. Be wunnin kakaklolo kun nin nnɛn kpanngɔ mun. Be ti sin ngunmin. Eli wunnin i wlɛ kɛ i kɔlɛ dɔ’n w’a ju siɛn’n. ?Eli fuli kakaklolo sɔ’n nun? Biblu’n kɛnmɛn i ndɛ. Nga e si i’n, yɛle kɛ seke kun wa mannin Eli su ɔli!\nLike nga Elize wunnin i lɛ’n ɔ boli i nuan. Abonuan sa sɔ’n yoli maan Elize wunnin i wlɛ kɛ Zoova i wawɛ m’ɔ fa mannin Eli naan w’a kwla di i junman’n yakpa su’n, ɔ́ wá fá mɛ́n i sɔ “kpɛ nɲɔn.” Sanngɛ kɛ mɔ Elize i wla ti i wun bowa dan’n ti’n, w’a fɛmɛn i ɲin w’a siemɛn i sɔ liɛ’n su, afin ɔ siman lika nga i janvuɛ’n su kɔ’n, yɛ ɔ siman sɛ ɔ su wunmɛn i kun-o. I sɔ’n ti’n, ɔ kpan seli kɛ: “Baba! baba! A lɛ nyrun kɛ Izraɛl mɛn’n nun kakaklolo’m be kwlaa, ɔ nin i nnɛn kpanngɔ’m be kwlaa nin be su fufuɛ’m be kwlaa be sa.” Kɛ Elize wunnin kɛ i janvuɛ kpa sɔ’n su kɔ’n, ɔ yoli i ya dan. I sɔ’n ti’n, ɔ tili i tralɛ’n nun.—2 Famiɛn Mun 2:12.\n?Kɛ seke’n mán Eli su kɔ́ ɲanmiɛn su mɔ Elize kpán’n, Eli tili? ?Ɔ sunnin? I kwlaa yoli-o, ɔ si kɛ i janvuɛ sɔ’n ukɛli naan w’a kwla jran i su sa kekle wie’m be ɲrun. ?Ngue yɛ Eli i ajalɛ sɔ’n kle e-ɔ? Kɛ Eli sa’n, maan e kusu e tra be nga be klo Ɲanmiɛn mɔ be kunndɛ kɛ bé yó i klun sa’n be janvuɛ.\nZoova mannin Eli su ɔli lika uflɛ naan ɔ ko di junman kun.\nJunman kasiɛn nga Zoova mannin Eli’n\n?Nin yɛ Eli ɔli siɛn’n niɔn? Ɲanmiɛn sulɛ wafa wie’m be waan Ɲanmiɛn fɛ i ɔli i wun lɔ. Sanngɛ e si kɛ i sɔ’n timan nanwlɛ, afin kɛ afuɛ kpanngban sinnin’n, Zezi Klisi bɔbɔ seli kɛ i nun m’ɔ́ bá asiɛ’n su’n, nn sran fi nin-a ɔman ɲanmiɛn su lɔ. (Zan 3:13) Biblu’n se kɛ: “Seke kun wa mannin Eli su ɔli nyanmiɛn su lɔ.” Ɔ maan e kwla usa e wun kɛ: ?Ɲanmiɛn su lɔ beninfuɛ’n niɔn? (2 Famiɛn Mun 2:11) Kɛ Biblu’n kan “ɲanmiɛn su lɔ” ndɛ’n, nán lika nga Zoova wo’n i ngunmin ndɛ yɛ ɔ kan-ɔn. Sanngɛ, ɔ fa kan ɲanmiɛn m’ɔ la nglo lɔ plaii’n mɔ yɛle lika nga anunman’m be tu be sin’n i ndɛ wie. (Jue Mun 147:8) Ɔ maan ɲanmiɛn m’ɔ la nglo lɔ plaii’n i su yɛ Ɲanmiɛn mannin Eli su ɔli-ɔ. ?I sin’n sa benin yɛ ɔ juli-ɔ?\nZoova mannin i nuan ijɔfuɛ sɔ’n su ɔli Zida nvle’n m’ɔ mantan Izraɛli nvle’n i nun lɔ, naan ɔ ko di junman uflɛ kun. Biblu’n se kɛ Zida nvle’n nun lɔ yɛ Eli dili junman nga Ɲanmiɛn fa mɛnnin i’n niɔn. Atrɛkpa bɔbɔ’n ɔ dili afuɛ nso annzɛ afuɛ nso tra su lɔ. Blɛ sɔ’n nun’n, nn Famiɛn klunwifuɛ Zɔramu yɛ ɔ sie nvle’n niɔn. Ɔ jali Akabu nin Zezabɛli be wa bla’n. Ɔ maan sa tɛ yolɛ’n te o lɛ. I sɔ’n ti’n, Zoova seli Eli kɛ ɔ klɛ fluwa kun ko man Zɔramu. Ɔ klɛli i fluwa’n nun kɛ Zoova wá dí i jɔlɛ. Kɛ nga Zoova fa kannin’n sa’n, ɔ wuli ɲrɛnnɛn wie. Ng’ɔ ti tɛ kpa bɔbɔ’n, yɛle kɛ Biblu’n waan “i wie’n w’a yo-man sran fi ya.”—2 Be Nyoliɛ 21:12-20.\n?Ngbaciɛ benin yɛ ɔ o bian klunwifuɛ sɔ’n nin Eli be afiɛn-ɔn? E siman wafa nga Eli wuli’n, ɔ nin blɛ nga nun m’ɔ wuli’n. Sanngɛ w’a wuman kɛ nga Zɔramu fa wuli’n sa. Afin Zɔramu liɛ’n i wie’n w’a yoman sran fi ya. Eli liɛ’n kɛ ɔ wuli’n, ɔ yoli i janvuɛ Elize nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ onga’m be ya. Kɛ afuɛ akpi (1.000) sinnin’n, Zoova kleli kɛ i nuan ijɔfuɛ sɔ’n i ndɛ te lo i. Yɛle kɛ i nun mɔ Zezi kacili mɔ i ɲrun’n kpajali kɛ wia’n sa’n, i sɔnnzɔnfuɛ’m be wunnin Eli. (Matie 17:1-9) ?A klo kɛ á láfi Ɲanmiɛn su tankaan naan blɛ kekle nun’n á jrán kekle kɛ Eli sa? Sɛ ɔ ti sɔ’n, tra be nga be klo Zoova’n be janvuɛ. Asa ekun’n, maan Ɲanmiɛn i sulɛ’n yo ɔ cinnjin, kpɛkun blɛ sunman nun’n, tu ɔ klun srɛ i. Nanwlɛ, sɛ a yo i kwlaa sɔ’n, á yó Ɲanmiɛn Zoova i awlɛn su sran!\n^ ndɛ kpɔlɛ 9 Fluwa sifuɛ dandan’m be se kɛ oka nga be kɛn i ndɛ wa’n yɛle Karmɛli oka’n. Naan oka sɔ’n su lɔ yɛ Ɲanmiɛn yoli maan Eli guali Baali i sufuɛ’m be ɲin ase’n niɔn. Sanngɛ Biblu’n w’a boman oka sɔ’n i dunman.\nLAFI ƝANMIƐN SU KƐ BE SA\n“?Wan yɛ ɔ ti Zoova liɛ ɔ?” (Ezipt Lɔ Tulɛ 20:1-7; 24:3-18; 32:1-35; 34:1-14)


“E nin amun yɛ é kɔ́-ɔ”—Zakari 8:23\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N Sran’m be kloman nanwlɛ dilɛ’n kun\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N ?Ngue ti yɛ ɔ fataman kɛ e bua ato ɔ?\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N Like nga ti yɛ nanwlɛ dilɛ’n ti kpa’n\nMaan e klo e “wun kpa kɛ sran nin i niaan sa tititi”\nMaan e nian Ɲanmiɛn m’ɔ “man e like dan b’ɔ lɛ-man wunsu’n” i ayeliɛ’n su\nƝanmiɛn wawɛ’n kle ye weiin kpa e anwlɛn’n nun kɛ e ti Nyanmiɛn i wa\n“E nin amun yɛ é kɔ́-ɔ”\nJunman mɔ e nin Ɲanmiɛn e di’n—ɔ man e aklunjuɛ\nSasafuɛ Tranwlɛ'n (Like suanlɛ liɛ’n) | Zanvie 2016\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Anglais Aukan Bassa (Cameroun) Bichlamar Boulou Cakchiquel Cambodgien Chitonga Chokwe Chol Créole de Maurice Créole des Seychelles Dangme Efik Espagnol Ewé Fon Français Ga Gallois Garifuna Groenlandais Haoussa Hmong (White) Iban Icibemba Igbo Isoko Italien Kabye Karen (S'gaw) Kazakh Kikaonde Kikongo Kiluba Kimbundu Kisi Kisonge Kongo Krio Kwangali Kwanyama Lao Lifu Lingala Lunda Luvale Maltais Mam Mambwe-Lungu Mazateco (Huautla) Mende Mixe Mizo Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndonga Ndébélé Ngabere Ngangela Nyaneka Nyanja Nzema Otètèla Pidgin (Cameroon) Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Saramaccan Sepedi Sesotho (Lesotho) Silozi Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tahitien Tiv Tlapanec Tojolabal Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Twi Umbundu Urhobo Uruund Venda Wallis Wawle Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zoulou\n“E nin amun yɛ é kɔ́-ɔ, afin e tili i kɛ Nyanmiɛn’n wo amun sin.”—ZAKARI 8:23.\nJUE: 65, 122\n?WAFA SƐ YƐ AMÚN YÍYÍ NUN ƆN?\nAn kan wafa nga Zakari 8:23 kpɛn su’n i ndɛ.\n?Wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ be nga Ɲanmiɛn kpa be sieli be ngunmin’n, be bu be wun ɔn?—1 Korɛntfuɛ Mun 4:6-8.\n?Sɛ be nga be di e Min’n i aliɛ’n be nuan uka su’n, ngue ti yɛ ɔ fataman kɛ ɔ yo e kɛnsrɛn ɔn?—Rɔmfuɛ Mun 9:11, 16.\n1, 2. (a) ?Sa benin yɛ ɔ ju e blɛ su mɔ Zoova i nuan ijɔfuɛ Zakari kɛnnin i ndɛ ɔ? (b) ?Kosan benin mun yɛ like suanlɛ nga wá tɛ́ be su ɔ? (An nian desɛn ng’ɔ o kan like suanlɛ’n bo i bo lɛ’n.)\nZOOVA i nuan ijɔfuɛ Zakari kannin sa kun m’ɔ ju e blɛ su’n i ndɛ. Ɔ seli kɛ: “Sɛ sran blu be aniɛn’n ti ngunminngunmin’n, bé kó trá Zuif kunngba cenje i wun tralɛ’n i nuan su’n, kpɛkuun bé sé i kɛ: ‘E nin amun yɛ é kɔ́-ɔ, afin e tili i kɛ Nyanmiɛn’n wo amun sin.’” (Zakari 8:23) Klistfuɛ nga bé kɔ́ ɲanmiɛn su’n, be nzɔliɛ yɛle ‘Zuifu’ kunngba cenje’n. Ɲanmiɛn Ndɛ’n flɛ be kɛ “Izraɛlfuɛ nga be ti [Ɲanmiɛn] liɛ sakpa’n.” (Galasifuɛ Mun 6:16) Yɛ Klistfuɛ nga be lafi su kɛ bé ɲán anannganman nguan asiɛ’n su wa’n, be nzɔliɛ yɛle “sran blu” mɔ be aniɛn ti fanunfanun’n. Be wun i wlɛ kɛ be nga bé kɔ́ ɲanmiɛn su’n, Zoova nin be o nun. Ɔ maan, kɛ be nin be su Zoova likawlɛ’n, ɔ yo be fɛ dan.\n2 Ndɛ nga Zoova i nuan ijɔfuɛ Zakari kannin’n, Zezi kannin wie. Ɔ kleli kɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ’m bé bó yó kun yɛ bé sú i ɔ. I sɔnnzɔnfuɛ nga be lafi su kɛ bé kɔ́ ɲanmiɛn su’n, ɔ seli kɛ be ti kɛ “bua akpasua kaan kun” sa. Yɛ be nga be lafi su kɛ bé ɲán anannganman nguan asiɛ’n su wa’n, ɔ seli kɛ be ti i “bua’m be” wie mun. Sanngɛ, be nga be ti kɛ “bua akpasua kaan kun” sa’n, be nin be nga be ti i “bua’m be” wie mun’n, be akpasua’n yó kun. Yɛ be “tafuɛ’n yó kunngba.” (Lik 12:32; Zan 10:16) I lɛ’n nun’n, e kwla usa e wun kosan wie mun. (1) ?Be nga be ti Klist i bua’m be wie mun’n, ɔ fata kɛ be si be nga bé kɔ́ ɲanmiɛn su’n be kwlaa be dunman’n? (2) ?Wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ be nga Ɲanmiɛn kpa be’n, be bu be wun ɔn? (3) ?Sɛ Klistfuɛ kun di e Min’n i aliɛ’n, wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ e bu i ɔ? (4) ?Kɛ be nga be di e Min’n i aliɛ’n be nuan’n uka su’n, ngue ti yɛ ɔ fataman kɛ ɔ yo e kɛnsrɛn ɔn? Like suanlɛ nga wá tɛ́ kosan sɔ’m be su.\n?BE NGA ƝANMIƐN KPA BE ANDƐ’N, Ɔ FATA KƐ E SI BE KWLAA BE DUNMAN’N?\n3. ?Ngue ti yɛ Klistfuɛ kun kwlá seman kɛ saan fii ɔ́ kɔ́ ɲanmiɛn su ɔ?\n3 ?Be nga bé kɔ́ ɲanmiɛn su mɔ be te o asiɛ’n su wa’n, ɔ fata kɛ e si be kwlaa be dunman’n? Cɛcɛ. Afin kɛ Ɲanmiɛn kpa sran kun sie i ngunmin’n, i sɔ’n kleman kɛ sran sɔ’n w’a fite nun. Flɛlɛ yɛ Ɲanmiɛn flɛli i ɔ.  (An nian “ndɛ wie mun ekun” i nun.) Sɛ ɔ nin Ɲanmiɛn be nanti klanman lele guɛ i ti’n nin i bo’n, yɛ ɔ́ kɔ́ ɲanmiɛn su ɔ. Satan si sɔ weiin. I sɔ’n ti’n, ɔ su sran wie mɔ “be tɔn be wun suɛn kɛ be ti Nyanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n” be bo naan be “laka” be mɔ Ɲanmiɛn flɛli be’n. (Matie 24:24) Sɛ Ɲanmiɛn bɔbɔ w’a kleman be ng’ɔ kpa be sieli be ngunmin’n mun kɛ w’a bu be sran kpa’n, be kwlá seman kɛ saan fii bé kɔ́ ɲanmiɛn su. Kɛ bé wá wú’n, yɛ Ɲanmiɛn fa be yo i liɛ mlɔnmlɔn ɔn. Annzɛ kusu’n, kɛ “nyrɛnnɛn” dan’n wá bó i bo’n, yɛ Ɲanmiɛn fá be yó i liɛ mlɔnmlɔn ɔn. I lɛ’n nun yɛ be kwla se kɛ saan fii bé kɔ́ ɲanmiɛn su ɔ.—Sa Nglo Yilɛ 2:10; 7:3, 14.\n4. ?Sɛ Klistfuɛ onga’m be kwlá siman be nga bé kɔ́ ɲanmiɛn su’n mɔ be te o asiɛ’n su wa’n be kwlaa be dunman’n, wafa sɛ yɛ be kwla se kɛ be nin be yɛ bé “kɔ́-ɔ”?\n4 ?Sɛ Klistfuɛ onga’m be kwlá siman be nga bé kɔ́ ɲanmiɛn su’n mɔ be te o asiɛ’n su wa’n be kwlaa be dunman’n, wafa sɛ yɛ be kwla se kɛ be nin be yɛ bé “kɔ́-ɔ”? Maan e wla kpɛn ndɛ nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Zakari kannin’n su. Ɔ seli kɛ sran blu “bé kó trá Zuif kunngba cenje i wun tralɛ’n i nuan su’n, kpɛkuun bé sé i kɛ: ‘E nin amun yɛ é kɔ́-ɔ, afin e tili i kɛ Nyanmiɛn’n wo amun sin.’” “Sran blu” nga Zakari kan be ndɛ’n, be seli Zuifu kunngba cenje’n kɛ e nin “amun” yɛ é kɔ́ ɔ. I sɔ’n kle kɛ nán Zuifu kunngba cenje sakpa i ndɛ yɛ Zakari kan ɔn. Zuifu sɔ’n, ɔ ti sran akpasua nga bé kɔ́ ɲanmiɛn su’n be nzɔliɛ. Klistfuɛ onga’m be si sɔ weiin. I sɔ’n ti, be kunndɛ kɛ be nin Klistfuɛ akpasua sɔ’n bé sú Zoova likawlɛ. Nanwlɛ, ɔ timan cinnjin kɛ e si Klistfuɛ nga bé kɔ́ ɲanmiɛn su’n be tinuntinun be dunman’n naan e su be su. Ɲanmiɛn Ndɛ’n kle kɛ Zezi yɛ ɔ ti e su kpɛn’n niɔn. Naan i yɛ ɔ fata kɛ e su i su ɔ.—Matie 23:10.\n?WAFA SƐ YƐ Ɔ FATA KƐ BE NGA ƝANMIƐN KPA BE’N, BE BU BE WUN ƆN?\n5. (a) ?Ndɛ cinnjin kpa benin yɛ Pɔlu kannin m’ɔ fata kɛ be nga Ɲanmiɛn kpali be sieli be ngunmin’n be wla kpɛn su titi ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ be wla kpɛn ndɛ sɔ’n su ɔ?\n5 Ndɛ nga Pɔlu kannin m’ɔ o 1 Korɛntfuɛ Mun 11:27-29 nun’n (An kanngan nun.), ɔ fata kɛ be nga be di e Min’n i aliɛ’n, be wla kpɛn su titi. ?Ndɛ sɔ’n mɔ Pɔlu kannin’n i bo’n yɛle benin? Yɛle kɛ, sɛ Ɲanmiɛn kpa Klistfuɛ kun sie i ngunmin’n, ɔ fata kɛ ɔ nin Ɲanmiɛn be afiɛn’n mantan kpa titi. Sɛ w’a yoman sɔ naan ɔ di e Min’n i aliɛ’n, nn w’a “yo sa b’ɔ ti-mɛn i nuan su’n.” (Ebre Mun 6:4-6; 10:26-29) Afɔtuɛ cinnjin kpa yɛ Pɔlu mannin be nga Ɲanmiɛn kpa be sieli be ngunmin’n mun ɔn. Ɔ fata kɛ be nin Ɲanmiɛn be nanti klanman tititi. I liɛ’n, bé ‘ɲán like nga Ɲanmiɛn flɛ be kɛ bé ɲɛ́n i ɲanmiɛn su lɔ’n sran wunmuan mɔ be nin Krist-Jésus b’a yo’n ti.’—Filipfuɛ Mun 3:13-16.\n6. ?Wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ be nga Ɲanmiɛn kpa be sieli be ngunmin’n, be bu be wun ɔn?\n6 Pɔlu seli i wiengu nga Ɲanmiɛn flɛli be’n kɛ: “M bɔ e Min’n ti yɛ n ti bisuafuɛ’n, n srɛ i kpa kɛ an bu flɛlɛ nga Nyanmiɛn flɛli amun’n i akunndan naan an yo sa ng’ɔ ti i nuan su’n. Nán an tu amun wun mlɔnmlɔn, an yo wɛtɛɛfuɛ, an blu sa’m be su, sa nga amun wiengu yo bɔ an wun i’n, maan ɔ sɔn amun nun i klolɛ bɔ an klo i’n ti. Amun bo bɔ Nyanmiɛn Wawɛ’n maan w’a yo kun anuansɛ bɔ an di’n ti’n, an nian su kpa maan ɔ yo sɔ tititi.” (Efɛzfuɛ Mun 4:1-3) Sran nga Ɲanmiɛn wawɛ’n sie i’n, ɔ tumɛn i wun. Sanngɛ, ɔ yo wɛtɛɛfuɛ. (Kolɔsfuɛ Mun 3:12) I sɔ’n ti’n, be nga Ɲanmiɛn kpa be sie be ngunmin’n, be buman be wun kɛ be ti kpa tra Klistfuɛ onga mun. Be wun i wlɛ kɛ Ɲanmiɛn wawɛ’n sieman be traman Klistfuɛ nga be lafi su kɛ bé trán asiɛ’n su wa’n mun. Asa ekun’n, be bumɛn i kɛ Ɲanmiɛn yi sa’m be nglo kle be, annzɛ Ɲanmiɛn maan be wun i Ndɛ’n i wlɛ kpa tra be wiengu mun. Yɛ be seman Klistfuɛ kun kɛ Ɲanmiɛn w’a flɛ i wie, naan ɔ fata kɛ Klistfuɛ sɔ’n ɔ di e Min’n i aliɛ’n. Klistfuɛ nga Ɲanmiɛn kpa be sieli be ngunmin’n, be kan be wun ase. Afin, be si kɛ Zoova kunngba cɛ, yɛ ɔ kwla flɛ i sufuɛ kun kɛ ɔ wɔ ɲanmiɛn su ɔ.\n7, 8. (a) ?Ngue yɛ Klistfuɛ nga Ɲanmiɛn kpa be sieli be ngunmin’n, be kunndɛman kɛ be wiengu Klistfuɛ’m be yo ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ be kunndɛman kɛ be yo sɔ ɔ?\n7 Be nga Ɲanmiɛn kpa be sieli be ngunmin’n, be wun kɛ Ɲanmiɛn bu be sran ti yɛ ɔ kpa be ɔ. Sanngɛ, be kunndɛman kɛ be wiengu Klistfuɛ’m be manman be. (Efɛzfuɛ Mun 1:18, 19; an kanngan Filipfuɛ Mun 2:2, 3 nun.) Kɛ Ɲanmiɛn flɛ Klistfuɛ kun’n, i ngunmin yɛ ɔ wun i wlɛ kɛ Ɲanmiɛn w’a flɛ i ɔ. Ɔ maan sɛ ɔ wun kɛ Klistfuɛ wie’m be su si i flɛlɛ’n i su akplowa’n, i sɔ’n bomɛn i nuan. Afin, ɔ si kɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n se kɛ ato buafuɛ’m b’a sɔn. Naan sɛ sran kun se kɛ Ɲanmiɛn w’a kpɛ i w’a sie i ngunmin’n, nán maan be ka lɛ be fa su. (Sa Nglo Yilɛ 2:2) Be nga Ɲanmiɛn flɛ be’n, be kunndɛman kɛ be wiengu’m be bu be sran dan. I sɔ’n ti, kɛ be nin Klistfuɛ kun yia’n, be kan klemɛn i kɛ Ɲanmiɛn flɛli be. Asa ekun’n, be faman junman dan nga bé kó dí i ɲanmiɛn su lɔ’n, be diman be nuan.—1 Korɛntfuɛ Mun 1:28, 29; an kanngan 1 Korɛntfuɛ Mun 4:6-8 nun.\n8 Be nga Ɲanmiɛn kpa be sieli be ngunmin’n, ɔ fataman kɛ be tran be ngunmin akpasua kun naan be yo ninnge mun. Asa ekun’n, ɔ fataman kɛ be kunndɛ be wiengu nga Ɲanmiɛn kpali be wie’n, naan be koko be flɛlɛ’n i su yalɛ. Annzɛ be ngunmin be yia naan be suan Biblu’n nun like. (Galasifuɛ Mun 1:15-17) Sɛ be yo sɔ’n, Ɲanmiɛn wawɛ’n su tranman asɔnun’n nun. Yɛ aniaan’m be bo su yoman kun.—An kanngan Rɔmfuɛ Mun 16:17, 18 nun.\n?WAFA SƐ YƐ Ɔ FATA KƐ E BU BE Ɔ?\n9. ?Ngue ti yɛ ɔ fataman kɛ e manman Klistfuɛ nga Ɲanmiɛn kpa be sieli be ngunmin’n mun ɔn? (An nian lika nga be klɛli kɛ “ Sran m’ɔ klo sran’n, ‘i nzuɛn ti kpa’” i nun.)\n9 ?Wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ Klistfuɛ onga’m be bu be nga Ɲanmiɛn kpali be’n mun ɔn? Zezi seli kɛ: “Amun kwlaa an ti niaan. [...] Sran ng’ɔ yo i wun dandan’n, Nyanmiɛn wá gúɛ i nyin ase, sanngɛ sran ng’ɔ tu-mɛn i wun’n, Nyanmiɛn maan ɔ́ nyán nyrun.” (Matie 23:8-12) I sɔ’n ti’n, ɔ fataman kɛ e manman sran kun. Ɲanmiɛn Ndɛ’n wla e fanngan kɛ e nian asɔnun kpɛnngbɛn’m be Ɲanmiɛn su lafilɛ’n nin be nzuɛn’n su. W’a seman kɛ e flɛ e niaan Klistfuɛ kun kɛ e Min. (Ebre Mun 13:7) Ɲanmiɛn Ndɛ’n se ekun kɛ: “Asɔnun kpɛnngbɛn nga be sie asɔnun’n i kpa’n, maan be bu be sran yɛ be yo be mo dan. I li kpɛnngbɛn nga be di junman kpa bɔ be kan Nyanmiɛn ndɛ yɛ be kle like’n, maan be mo yolɛ liɛ’n yo dan tra su.” Sanngɛ, nán sran kun i flɛlɛ’n mɔ Ɲanmiɛn flɛli i’n, i ti yɛ ɔ fata kɛ e bu i sran ɔn. (1 Timote 5:17) Sɛ e manman be nga Ɲanmiɛn kpa be sieli be ngunmin’n, i sɔ’n kwla yo be kɛnsrɛn. Annzɛ be kwla yo be wun dandan. (Rɔmfuɛ Mun 12:3) E nun wie fi kunndɛman kɛ i dunman nun ti’n, Klist i niaan kun yo sa m’ɔ timan su’n.—Lik 17:2.\n?Be nga be di e Min’n i aliɛ’n, wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ e bu be ɔ? (An nian ndɛ kpɔlɛ 9-11 be nun)\n10. ?Wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ e nzuɛn’n ti kpa naan e bu be nga Ɲanmiɛn kpa be sieli be ngunmin’n, be sran ɔn?\n10 ?Wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ e nzuɛn’n ti kpa naan e bu be nga Ɲanmiɛn kpa be sie be ngunmin’n, be sran ɔn? Yɛle kɛ, ɔ fataman kɛ e usa be flɛlɛ’n mɔ Ɲanmiɛn flɛli be’n, i su kosan. Ɔ timan e ndɛ, be ngunmin be ndɛ ɔ. (1 Tɛsalonikfuɛ Mun 4:11; 2 Tɛsalonikfuɛ Mun 3:11) Sɛ Klistfuɛ sɔ’n, ɔ le bla annzɛ bian’n, ɔ fataman kɛ e usɛ i yi’n, annzɛ i wun’n, annzɛ i osufuɛ kun kɛ Ɲanmiɛn flɛli i wie. Afin flɛlɛ mɔ Ɲanmiɛn flɛ Klistfuɛ mun’n, ɔ timan be osu like. (1 Tɛsalonikfuɛ Mun 2:12) Asa ekun’n, ɔ fata man kɛ e usa Klistfuɛ sɔ’n i mantanfuɛ kun i kosan wie m’ɔ kwla yo i kɛnsrɛn ɔn. I wie yɛle kɛ, nán maan e usa aniaan bla kun kɛ: ‘?Kɛ mɔ Ɲanmiɛn flɛli ɔ wun’n, mɔ ɔ liɛ’n, á ká asiɛ’n su wa’n, wafa sɛ yɛ i sɔ’n yo wɔ ɔ?’ E lafi su kɛ mɛn klanman’n nun lɔ’n, Zoova ‘trɛ́ i sa’n nun. Ɔ́ mán ninnge nga nguan o be nun’n be kwlaa be like ng’ɔ ju be’n.’—Jue Mun 145:16.\n11. ?Ngue ti yɛ ɔ fataman kɛ e bu Klistfuɛ nga Ɲanmiɛn kpa be sieli be ngunmin’n, be sran dan ɔn?\n11 Kɛ e buman Klistfuɛ nga Ɲanmiɛn kpa be sie be ngunmin’n be sran dan’n, ɔ yo e bɔbɔ e wun sa ye wie. Ɲanmiɛn Ndɛ’n waan “be nga be tɔn be wun suɛn kɛ be ti e niaan’n,” be kwla se kɛ Ɲanmiɛn flɛli be. (Galasifuɛ Mun 2:4, 5; 1 Zan 2:19) Be nga Ɲanmiɛn flɛ be’n, be nun wie’m be kwla yaci sein nantilɛ. (Matie 25:10-12; 2 Piɛr 2:20, 21) I sɔ’n ti’n, kannzɛ Ɲanmiɛn kpa Klistfuɛ kun sie i ngunmin’n, annzɛ ɔ su Ɲanmiɛn w’a cɛ kpa’n, ɔ fataman kɛ e bu i sran dan. Yɛ ɔ fataman kɛ e kaci i sufuɛ. I liɛ’n, sɛ wienun ɔn, ɔ yaci sein nantilɛ naan be tu i asɔnun’n nun’n, e su yaciman Zoova sulɛ. Sanngɛ, é láfi i su titi.—Zid 16.\n?SƐ BE NGA BE DI E MIN’N I ALIƐ’N BE NUAN’N UKA SU’N, NGUE TI YƐ Ɔ FATAMAN KƐ Ɔ YO E KƐNSRƐN ƆN?\n12, 13. ?Sɛ be nga be di e Min’n i aliɛ’n be nuan uka su’n, ngue ti yɛ ɔ fataman kɛ ɔ yo e kɛnsrɛn ɔn?\n12 Laa’n, be nga be di e Min’n i aliɛ’n be nuan kpɛ su afuɛ kwlaa. Sanngɛ le nɲɔn nga nun’n, e wun kɛ be nuan’n uka su afuɛ kwlaa. Ɔ fataman kɛ i sɔ’n, ɔ yo e kɛnsrɛn. Maan e wla kpɛn sa cinnjin nga’m be su.\n13 Ɲanmiɛn Zoova “si be nga be ti i liɛ’n.” (2 Timote 2:19) Kɛ é yó e Wla kpɛnlɛ aɲia’n, aniaan’m be ka be kwlaa nga be di kpanwun, mɔ be nɔn nzan’n. Be siman sran nga Ɲanmiɛn flɛli i sakpa’n, annzɛ w’a flɛmɛn i’n. Sanngɛ kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, be nun wie’m be yaci e Min’n i aliɛ’n i dilɛ. Sa wie’m be ti’n, Klistfuɛ wie’m be akunndan’n sanngannin kan. Ɔ maan, be buli i kɛ Ɲanmiɛn w’a flɛ be kɛ be nin Klist be ko di famiɛn. I kwlaa sɔ’n ti’n, be nga Ɲanmiɛn flɛli be sakpa mɔ be te o asiɛ’n su wa’n, sran fi kwlá siman be nuan kun sa trele.\n14. ?Be nga Ɲanmiɛn flɛli be mɔ be te o asiɛ’n su wa kɛ ɲrɛnnɛn dan’n wá bó i bo’n, be wun ndɛ benin yɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n kan ɔn?\n14 Kɛ Zezi wá fá be nga Ɲanmiɛn flɛli be mun kɔ́ ɲanmiɛn su’n, ɔ́ fá be mɛn wunmuan’n nun. Zezi bɔbɔ seli kɛ: “Ń súnman min anz mun, bé wá yía be bɔ Nyanmiɛn fali be bɔ be o mɛn wunmuan’n nun’n, kɛ ɔ fin nyanmiɛn b’ɔ la nglo lɔ plaii’n i bue kun su lele fá jú i bue kun ekun su lɔ’n yɛ ɔ́ yó i sɔ nin-ɔn.” (Matie 24:31) Ɲanmiɛn Ndɛ’n kle ekun kɛ mɛn’n i awieliɛ blɛ’n nun’n, Klistfuɛ nga Ɲanmiɛn kpali be’n, be onga kan ká asiɛ’n su. (Sa Nglo Yilɛ 12:17) Asa ekun’n, kɛ ɲrɛnnɛn dan’n wá bó i bo’n, nn be nun wie’m be te o asiɛ’n su wa. Sanngɛ, Ɲanmiɛn Ndɛ’n w’a boman be nuan.\n15, 16. ?Sran 144.000 mɔ Zoova flɛ be’n, be wun ndɛ benin yɛ ɔ fata kɛ e wun i wlɛ ɔ?\n15 Zoova flɛ i sufuɛ’n blɛ ng’ɔ ti su’n i su. (Rɔmfuɛ Mun 8:28-30) Kɛ Zoova cɛnnin Zezi’n, yɛ ɔ boli i sufuɛ’m be flɛlɛ’n i bo ɔ. Atrɛkpa’n, Zoova kpali Zezi i sɔnnzɔnfuɛ klikli’m be kwlakwla sieli be ngunmin. Sanngɛ kɛ ɔ́ cɛ́ kɔ́’n, be nga be seli kɛ be ti Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’n, be nun sunman b’a nianman Zezi i ajalɛ’n su. Sanngɛ, be nun kunngun nga be kleli kɛ be ti Zezi i sɔnnzɔnfuɛ sakpa’n, Zoova kpali be sieli be ngunmin. Zezi fɛli i sɔnnzɔnfuɛ kpa sɔ’n mun sunnzunnin awie. Kpɛkun, be nga be timɛn i sɔnnzɔnfuɛ kpa’n, ɔ fa be sunnzunnin awie ijre. (Matie 13:24-30) Mɛn’n i awieliɛ blɛ nga nun’n, Zoova te flɛ i sufuɛ’m be nun wie mun naan be tran sran akpiakpi ya sran akpiakpi ablanan nin nnan’n (144.000) be nun wie.  (An nian “ndɛ wie mun ekun” i nun.) Ɔ maan kɛ mɛn’n wá jú i awieliɛ koko kpa’n, Zoova kwla flɛ i sufuɛ kwlaa ng’ɔ klo kɛ ɔ́ flɛ́ i’n. Sɛ ɔ yo sɔ’n, ɔ fataman kɛ ɔ yo e kɛnsrɛn. (Ezai 45:9; Daniɛl 4:35; an kanngan Rɔmfuɛ Mun 9:11, 16 nun.)  (An nian “ndɛ wie mun ekun” i nun.) Zezi buli junman difuɛ wie’m be wun ɲanndra. Junman difuɛ sɔ’m be plannin be junman su kpɛn’n i su. Afin, be nga be boli junman’n i dilɛ bo ndɛ kpa’n, be nin be nga be bali kasiɛn su’n, be ɲannin akatua kunngba’n. Junman difuɛ sɔ mɔ be plannin’n, ɔ fataman kɛ e yo kɛ be sa.—An kanngan Matie 20:8-15 nun.\n16 Nán be nga bé kɔ́ ɲanmiɛn su’n, be kwlaa yɛ be flɛ be “sran kpa nanwlɛfuɛ b’ɔ si ngwlɛlɛ’n” niɔn. (Matie 24:45-47) Klistfuɛ klikli’m be blɛ su’n, Ɲanmiɛn nin Zezi be fali sran kaan sa kɛ be kle i sufuɛ onga’m be like. Asa ekun’n, Ɲanmiɛn maan i sufuɛ ng’ɔ kpali be’n be nun kaan sa yɛ be klɛli i nuan ndɛ’n i Glɛki nun ɔn. Andɛ kusu’n, Klistfuɛ nga Ɲanmiɛn kpa be sie be ngunmin’n, be nun kaan sa yɛ be man be min’n i sran’m be “aliɛ blɛ ng’ɔ ti i nuan su’n” i su ɔ.\n17. ?Ngue yɛ like suanlɛ nga kleli e ɔ?\n17 ?Ngue yɛ like suanlɛ nga kleli e ɔ? E wunnin kɛ Ɲanmiɛn Zoova kpa Klistfuɛ wie mun naan be nin Zezi be ko di famiɛn ɲanmiɛn su lɔ. Klistfuɛ sɔ’m be nzɔliɛ yɛle “Zuif kunngba cenje” mɔ Zakari kɛnnin i ndɛ’n. E wunnin ekun kɛ Klistfuɛ onga’m bé ɲán nguan tititi asiɛ’n su wa. Klistfuɛ sɔ’m be ti “sran blu” mɔ Zakari kannin be ndɛ’n i nzɔliɛ. Klistfuɛ akpasua nɲɔn sɔ’n, Ɲanmiɛn man be mmla kunngba’n. Yɛ ɔ kunndɛ kɛ be kwlakwla be nin i be nanti klanman lele be guɛ i ti’n nin i bo. Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ i sufuɛ’m be kwlakwla be yo wɛtɛɛfuɛ, yɛ maan be bo yo kun be su i. E o mɛn’n i awieliɛ. I sɔ’n ti’n, maan e kwlakwla e su Zoova. Yɛ maan e yo kɛ tuin kunngba nun bua mun sa, naan e su Zezi su.\n^  (ndɛ kpɔlɛ 3) Ndɛ ng’ɔ o Jue Mun 87:5, 6 nun’n, ɔ kle kɛ cɛn wie lele’n, Ɲanmiɛn kwla yo maan e si be nga be nin Zezi bé dí famiɛn ɲanmiɛn su lɔ’n be dunman’n.—Rɔmfuɛ Mun 8:19.\n^  (ndɛ kpɔlɛ 15) Ndɛ ng’ɔ o Sa Nga Be Yoli’n 2:33 nun’n, ɔ kle kɛ Zezi yɛ maan Zoova flɛ i sufuɛ kun ɔn. Sanngɛ i kwlaa m’ɔ yoli o, Zoova yɛ ɔ flɛ i sufuɛ’n niɔn.\n^  (ndɛ kpɔlɛ 15) Sɛ amun kunndɛ kɛ amún sí nun ekun’n, an nian afuɛ 2007, Mɛ 1, Sasafuɛ Tranwlɛ’n blɔfuɛ nun’n i bue 30-31 nun.\nSran m’ɔ klo sran’n, “i nzuɛn ti kpa”\nPɔlu seli kɛ: ‘Sran b’ɔ klo sran’n, ɔ trɛ i anwlɛn sran wun, sran b’ɔ klo sran’n, ɔ yo aklunye, yɛ i nyin blo-man sran like su, sran b’ɔ klo sran’n, ɔ di-man tutre, ɔ tu-mɛn i wun, i nzuɛn ti kpa, ɔ bu-mɛn i bɔbɔ wun akunndan.’ (1 Korɛntfuɛ Mun 13:4, 5) Sɛ e siman ndɛ wɛtɛɛ su kan’n, naan e buman e wiengu sran’n, e kleman kɛ e “nzuɛn ti kpa.” Afin Klistfuɛ m’ɔ klo i wiengu’n, ɔ bu ndɛ sin naan w’a kan. Sɛ ɔ́ yó like’n, ɔ bu i wiengu’m be akunndan naan w’a yo.\nBe nga Zoova man be junman i anuannzɛ’n nun’n, e kunndɛ kɛ be wun i wlɛ kɛ e klo be. Sran sɔ’m be nun wie yɛle akpasua sunianfuɛ mun, ɔ nin Betɛli lɔ junman difuɛ mun, ɔ nin Betɛli i komite’n i nunfuɛ mun, ɔ nin Anuannzɛ’n i ɲrun dinfuɛ mun. Cɛn kunngun’n, e niaan sɔ’m be w’a nian e osu. Annzɛ e nin be e yo aɲia dandan wie mun. Kɛ e bu e niaan sɔ mun nin be yi’m be sran’n, i sɔ’n ti kpa. Klistfuɛ klikli’m be blɛ su’n, Klistfuɛ kun o lɛ be flɛ i kɛ Diotrɛfu. Aniaan nga be sin asɔnun’m be su’n, ɔ buman be sran. E kunndɛman kɛ é yó kɛ i sa. (3 Zan 9, 10) Kɛ e sɔ e niaan’m be nun klanman’n, ɔ ti kpa. Sanngɛ, sɛ y’a nianman e wun kpa’n, é klé kɛ e buman be sran. ?Ngue yɛ e kwla yo m’ɔ́ klé sɔ ɔ?\nKɛ e nin aniaan sɔ mun nin be yi mun e yia’n, annzɛ e nin be e koko yalɛ’n, ɔ yo e fɛ. Sanngɛ, ɔ fataman kɛ e sɔ be nun kɛ mɛn’n nunfuɛ’m be fa sɔ be sran dandan’m be nun’n sa. Wienun ɔn, be su di like, annzɛ be su yo like wie. Sɛ b’a manman e atin kɛ e ci be foto naan e yo sɔ’n, é klé kɛ e nzuɛn’n timan kpa. Asa ekun’n, ɔ fataman kɛ e se be kɛ be fa be sa ti nzɔliɛ be sie i e fluwa kun su, annzɛ e Biblu’n nun. Yɛ ɔ fataman kɛ e susu e wiengu’m be bo naan e nin aniaan sɔ mun e ci foto. ?Sɛ sran ng’ɔ ba e aɲia’n i bo uflɛuflɛ’n ɔ wun kɛ e su yo sɔ’n, wafa sɛ yɛ ɔ́ yó i ɔ? Sɛ e klo e niaan mun’n, e su yoman sa kɛ ngalɛ’n sa mun kaan sa. Sanngɛ, é klé kɛ e bu e niaan’m be sran, naan like nga ti yɛ be bali e aɲia’n i bo’n, e wun i wlɛ.\nSɛ e waan e nin e niaan sɔ mun é trán kɛ sran kun nin i niaan sa’n, ɔ fata kɛ e wla kpɛn su titi kɛ Ɲanmiɛn Zoova yɛ ɔ fata kɛ e mɛnmɛn i ɔ. (Sa Nglo Yilɛ 4:11) Sɛ e bu e niaan sɔ mun nin be yi’m be sran’n, ɔ ti kpa. Sanngɛ, ɔ fataman kɛ e bu be kɛ mɛn’n nunfuɛ’m be fa bu be sran dandan mun’n sa. Aniaan sɔ’m be kunndɛ kɛ e nin be e tran kɛ sran kun nin i niaan sa. Maan e wla kpɛn i sɔ’n su titi. (Matie 23:8) Asa ekun’n, maan e wla kpɛn ndɛ kun mɔ Zezi kannin’n su. Ɔ seli kɛ: “Like kwlaa nga an klo kɛ sran yo man amun’n, an yo i kunngba sɔ’n man be.” (Matie 7:12) Sɛ e nin e niaan mun e tran sɔ titi’n, é klé kɛ e klo be naan e “nzuɛn ti kpa.”\nSran blu nga be nin Zuif kunngba cenje’n bé kɔ́’n: Zezi i sɔnnzɔnfuɛ nga be ti i bua’m be wie mun’n, be nin be nga Zoova kpa be sieli be ngunmin’n, be su Zoova. Be wun i wlɛ kɛ be kwlakwla be ti niaan, ɔ maan be tran aniaan tranlɛ. Be buman be nga Zoova kpa be sie be ngunmin mun kɛ be ti be su kpɛn. Yɛ be buman be sran dan.\nZanvie 2016 | ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e yo nanwlɛfuɛ ɔ?\nSASAFUƐ TRANWLƐ'N (LIKE SUANLƐ LIƐ’N) Zanvie 2016 | ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e yo nanwlɛfuɛ ɔ?


?Kɛ e srɛ Ɲanmiɛn’n, ɔ ti yɛ ɔ tɛ su?\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Batak (Toba) Bengali Bichlamar Bulgare Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Coréen Croate Créole d’Haïti Danois Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Français Ga Garifuna Grec Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Icibemba Igbo Iloko Indonésien Isoko Italien Japonais Javanese Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Lamba Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Malay Malayalam Malgache Mam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mazateco (Huautla) Mixe Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Norvégien Nyaneka Nyanja Nzema Néerlandais Ossète Otètèla Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Pidgin (Cameroon) Polonais Portugais Quechua (Bolivie) Quichua (Imbabura) Roumain Runyankore Russe Samoan Sango Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Tagalog Tamoul Tatar Tchouvache Tchèque Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Turc Tuvalu Twi Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Vietnamien Wallis Wawle Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N | ?BE NGA BE SRƐ ƝANMIƐN’N BE KLE BE WUN YALƐ NGBƐN?\n?Kɛ e srɛ Ɲanmiɛn’n, ɔ ti?\nSran wie’m be se kɛ sran’m be kle be wun yalɛ ngbɛn be srɛ Ɲanmiɛn. Afin, Ɲanmiɛn siemɛn i su sran fi i nuan bo. Sran wie’m be srɛli Ɲanmiɛn. Sanngɛ, b’a wunman kɛ ɔ tɛli be su. Be nga be waan Ɲanmiɛn nunman lɛ’n, be nun kun seli kɛ ɔ srɛli Ɲanmiɛn kɛ ɔ tɛ i su kaan sa. Sanngɛ, w’a tɛmɛn i su.\nBiblu’n kle kɛ Ɲanmiɛn o lɛ, naan ɔ ti srɛlɛ nga e srɛ i’n. Laa’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ kun seli Ɲanmiɛn i sufuɛ mun kɛ: “Sɛ amun kpan flɛ Anannganman’n, ɔ́ sí amun aunnvuɛ. Sɛ ɔ ti amun ngan’n, ɔ́ ká lɛ tɛ́ amun su.” (Ezai 30:19) Ɲanmiɛn i sufuɛ kun seli kɛ: “Klun-ufuefuɛ’m be srɛlɛ liɛ nga be srɛ’n, ɔ ti.”—Nyanndra Mun 15:8.\nZezi srɛli i Si Ɲanmiɛn. Kpɛkun, Ɲanmiɛn “tili.” —Ebre Mun 5:7.\nBiblu’n kle kɛ sran wie’m be srɛli Ɲanmiɛn naan Ɲanmiɛn tili. Sran sɔ’m be nun kun yɛle Zezi. Biblu’n nun ndɛ mma kun waan Zezi srɛli “Nyanmiɛn b’ɔ kwla de i wie’n nun’n kɛ ɔ niɛn i su, ɔ jrannin su kpa. I nyin b’ɔ yi Nyanmiɛn’n ti ɔ tili.” (Ebre Mun 5:7) Sran wie ekun mɔ Ɲanmiɛn tili be srɛlɛ’n, be wun ndɛ o Daniɛl 9:21 nin 2 Be Nyoliɛ 7:1 be nun.\n?Yɛ ngue ti yɛ sran wie’m be srɛ Ɲanmiɛn mɔ be wunman kɛ Ɲanmiɛn tɛ be su ɔ? Ɲanmiɛn Zoova * mɔ Biblu’n kɛn i ndɛ’n i kunngba cɛ, yɛ ɔ fata kɛ e srɛ i ɔ. Ɔ fataman kɛ e koto amuɛn’m be bo, annzɛ e srɛ e nannan nga be wuli’n. Ɲanmiɛn bɔbɔ se kɛ sɛ like nga e srɛ i’n, ɔ “ti i klun su’n, ɔ́ mán ye.” (1 Zan 5:14) I sɔ’n ti, maan e suan Biblu’n nun like naan e si Ɲanmiɛn. Naan e si like ng’ɔ ti i klun su’n. I liɛ’n, sɛ e srɛ i’n, ɔ́ tí.\nSran sunman be waan be srɛli Ɲanmiɛn naan ɔ tɛli be su. I wie yɛle bian kun liɛ’n. Be flɛ i kɛ Izaaki, ɔ fin Keniya. Ɔ seli kɛ: “N srɛli Ɲanmiɛn kɛ ɔ uka min naan ndɛ ng’ɔ o Biblu’n nun’n, n wun i wlɛ. I osu w’a cɛman, sran kun bali min ukalɛ.” Be flɛ bla kun kɛ Ilda, ɔ fin Filipini. Ɔ kunndɛli kɛ ɔ́ yáci siklɛti nɔnlɛ. Sanngɛ, ɔ yoman ye. I sɔ’n ti, i wun’n seli i kɛ: “Srɛ Ɲanmiɛn naan ɔ uka wɔ e!” Ɔ fali i wun’n i afɔtuɛ’n su. I sin’n, bla’n seli kɛ: “Wafa nga Ɲanmiɛn ukali min’n, ɔ boli min nuan. Min konvi w’a sɔman siklɛti nɔnlɛ’n kun. M m’an yacili i nɔnlɛ mlɔnmlɔn.”\n?Sɛ like nga e srɛ Ɲanmiɛn Kpli’n ɔ ti i klun su’n, ɔ́ tɛ́ e su sakpa?\n^ ndɛ kpɔlɛ 6 Biblu’n kle kɛ Ɲanmiɛn Kpli i dunman’n yɛle Zoova.


Ebre Mun 1 | Online Bible | New World Translation\nEbre Mun 1:1-14\nƝanmiɛn sin i Wa yasua’n i lika kan ndɛ kle e (1-4)\nBa’n le ɲrun tra anzi mun (5-14)\n1 Lalafuɛ nun’n, Ɲanmiɛn yoli maan i nuan ijɔfuɛ’m be kɛnnin i ndɛ mun kpɛ sunman kleli e nannan mun. Ɔ yoli i sɔ wafa kpanngban. 2 Sanngɛ kɛ blɛ sɔ’n sinnin’n, ɔ sinnin i Wa’n i lika kannin ndɛ kleli e. Ɔ fɛ i sieli like kwlaa su, yɛ ɔ sinnin i lika yili mɛn’n.* 3 Ɔ ti kɛ Ɲanmiɛn bɔbɔ sa, yɛ ɔ le ɲrun kpa kɛ i sa. Asa ekun’n, ndɛ ng’ɔ fin i nuan fite’n yo maan ninnge’m be kwlaa be ka nguan nun. Ɔ wunnzinnin e maan e sa tɛ’m be wieli, i sin’n ɔ ɔli ɲanmiɛn su lɔ. Ɔ ko trannin Sran ng’ɔ le ɲrun kpa’n i sa fama su. 4 Ɔ maan, ɔ yoli kpa trali anzi mun, afin dunman nga be fa mɛnnin i’n, i dan tra be liɛ’n. 5 Afin Ɲanmiɛn seli kɛ: “A ti min wa. Andɛ m’an kaci ɔ si.” Ɔ kɛnnin i ekun kɛ: “Ń káci i si, yɛ ɔ́ káci min wa.” ?Anzi’m be nun oninfuɛ’n yɛ Ɲanmiɛn w’a se i sɔ le-ɔ? 6 Sanngɛ blɛ m’ɔ́ fɛ́ i Wa kpɛn’n bá asiɛ’n su wa ekun’n, ɔ seli kɛ: “Maan Ɲanmiɛn i anzi’m be kwlaa be koto i bo.” 7 Asa ekun’n, ɔ kannin anzi’m be ndɛ seli kɛ: “Ɔ yoli maan i anzi’m be le fanngan kpa, yɛ ɔ yoli maan i junman difuɛ’m be kacili kɛ sin taaman sa.” 8 Sanngɛ kɛ ɔ́ kɛ́n i Wa’n i ndɛ’n, ɔ seli kɛ: “Ɲanmiɛn yɛ ɔ ti ɔ famiɛn bia’n niɔn. Ɔ́ ká sɔ tititi. Yɛ sa i nuan su sɛsɛ yolɛ’n yɛ ɔ ti ɔ Famiɛn kpɔnman’n niɔn. 9 A kloli sa i nuan su sɛsɛ yolɛ’n, yɛ a kpɔli mmla fɔnlɛ’n. I sɔ’n ti’n, Ɲanmiɛn m’ɔ ti wɔ Ɲanmiɛn’n, ɔ guali ɔ ti su ngo, kpɛkun ɔ yoli maan ɔ klun jɔli kpa trali ɔ wiengu mun.” 10 “E Min, i bo bolɛ nun’n a yili asiɛ’n. Yɛ ɲanmiɛn m’ɔ la nglo lɔ plaii’n, ɔ ti ɔ sa nuan like. 11 Bé sáci, sanngɛ ɔ liɛ’n, á ká lɛ tititi, yɛ bé yó nvuɛn kɛ nga tralɛ fa yo nvuɛn’n sa. 12 Á ɲɔ́nɲɔ́n be kɛ tralɛ annzɛ tannin sa, yɛ bé káci. Sanngɛ ɔ liɛ’n, a su kaciman le, yɛ ɔ nguan ɲanman’n i su su kpɛman le.” 13 Ɲanmiɛn seli kɛ: “Tran ase min sa fama su lele maan n fa ɔ kpɔfuɛ mun n sie ɔ ja bo kɛ like mɔ be fa be ja be takataka su’n sa.” ?Anzi’m be nun oninfuɛ’n yɛ Ɲanmiɛn w’a se i sɔ le-ɔ? 14 Anzi’m be kwlaa be ti aolia nun sran, yɛ be su Ɲanmiɛn. ?Nɛ́n i-ɔ? ?Yɛ nán be yɛ Ɲanmiɛn sunman be kɛ be uka be nga bé ɲán be ti’n niɔn?\nEbre Mun 1


Biblu’n nun ndɛ: Ndɛ kwlaa nga Biblu’n kan’n be kpɛn su - Zoova i lalofuɛ’m be ɛntɛnɛti adrɛsi nga sran ngba si i’n\nNán kɛ laa sa nga be kpɛnnin su’n be kunngba cɛ yɛ Biblu’n kan be ndɛ ɔ. Sanngɛ, ɔ kan e ɲrun lɔ sa nga bé wá jú’n be ndɛ wie. Klɔ sran kwlá kanman e ɲrun lɔ sa’m be ndɛ. I sɔ’n ti yɛ e si kɛ Biblu’n ti Ɲanmiɛn nuan ndɛ’n niɔn. ?E ɲrun lɔ sa’m be su ndɛ benin yɛ Biblu’n kan ɔn?\nƆ kan Ɲanmiɛn i alɛ dan kun ndɛ. Alɛ sɔ nun’n, Ɲanmiɛn wá núnnún klunwi’n, ɔ nin sran tɛ mun asiɛ’n su, sanngɛ be nga be su i’n, ɔ́ sásá be. Zezi mɔ Ɲanmiɛn sieli i famiɛn’n, ɔ́ wá yó maan Ɲanmiɛn i sufuɛ’m bé dí alaje nin aklunjuɛ, kpɛkun be su tɔman tukpaciɛ kun, yɛ be su wuman kun.\n?Kɛ Ɲanmiɛn wá yó maan asiɛ wunmuan’n káci mɛn klanman’n, i sɔ’n yoman e fɛ? Sanngɛ, sɛ e waan é trán mɛn klanman sɔ nun wie’n, ɔ fata kɛ e yo like kun. Fluwa’n i akpasua kasiɛn nun’n, é súan like nga ɔ fata kɛ e yo naan y’a ɲan abonuan ninnge nga Ɲanmiɛn waan ɔ́ fá mán be nga be su i’n. Ɔ maan, amun kanngan AKPASUA MƆCUƐ’N nun naan amun si e ɲrun lɔ sa nga Biblu’n kan be ndɛ’n.