Ɲanmiɛn mmla’n uka e naan e klun akunndan’n w’a yo kpa | Like suanlɛ liɛ\n“N yaciman sa nga a fa be sie min nyrun’n be akunndan bulɛ.”—JUE MUN 119:99.\nJUE: 127, 88\n?Ngue ti yɛ e kwla se kɛ e klun akunndan’n ti kɛ like ng’ɔ kle mmeli nun cisanfuɛ’n i atin’n sa-ɔ?\n?Ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ e klo Ɲanmiɛn mmla mun-ɔn?\n?Wafa sɛ yɛ e klun akunndan’n kwla uka e naan y’a yo sran-ɔn?\n1. ?Ngbaciɛ benin yɛ ɔ o e nin nnɛn mun e afiɛn-ɔn?\nZOOVA mannin klɔ sran’m be like cinnjin kpa kun. Like sɔ’n yɛle be klun akunndan’n. Kɛ mɔ klɔ sran’m be kwla bu akunndan ti’n, be nin nnɛn’m be timan kun. ?Ngue ti yɛ e si kɛ Adam nin Ɛvu be le klun akunndan-ɔn? Kɛ be yoli ɲin kekle Ɲanmiɛn su’n, be fiɛli i ɲrun. Afin, be klun akunndan’n buli be fɔ.\n2. ?Ngue ti yɛ e kwla se kɛ e klun akunndan’n ti kɛ busɔlu’n sa-ɔ? (An nian desɛn ng’ɔ o kan like suanlɛ’n bo i bo lɛ’n.)\n2 E klun akunndan’n ti’n, sɛ e yo like kun naan ɔ ti kpa annzɛ ɔ timan kpa’n, e kwla wun i wlɛ. E klun akunndan’n ti kɛ mmeli nun cisanfuɛ’m be like ng’ɔ kle be atin’n sa. Be flɛ like sɔ’n kɛ busɔlu (boussole). Sɛ like sɔ’n nantiman kpa’n, mmeli nun cisanfuɛ’n kwla mlin. Afin, aunmuan nin jenvie m’ɔ bo’n ti’n, mmeli’n kwla kɔ lika uflɛ. Sanngɛ, sɛ like sɔ’n nanti kpa’n, mmeli nun cisanfuɛ’n su mlinman. I wafa kunngba’n, sɛ e klun akunndan ti kpa’n, ɔ́ klé e atin ng’ɔ ti kpa’n.\n3. ?Sɛ e klun akunndan timan kpa’n, sa benin yɛ ɔ kwla ju-ɔ?\n3 Sɛ e klun akunndan’n timan kpa’n, ɔ su kwlá yoman e ye. Yɛle kɛ, sɛ e su fa atin tɛ su’n, ɔ su kwlá seman e kɛ ɔ ti tɛ. (1 Timote 4:1, 2) I kpa bɔbɔ’n, é bú i kɛ ‘sa tɛ’n ti sa kpa.’ (Ezai 5:20) Zezi seli i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ: “Cɛn wie be nga be kun amun’n, bé bú i kɛ Nyanmiɛn yɛ be su i-ɔ.” (Zan 16:2) Be nga be kunnin Etiɛnin’n, akunndan sɔ’n yɛ be buli-ɔ. (Sa Nga Be Yoli’n 6:8, 12; 7:54-60) Be nga be o Ɲanmiɛn sulɛ wafa ng’ɔ timan su’n be nun’n, kɛ be kun sran mun’n, be se kɛ Ɲanmiɛn dunman nun yɛ be yo i sɔ sa mun-ɔn. Sanngɛ, e si kɛ be fɔn Ɲanmiɛn i mmla’n. (Ezipt Lɔ Tulɛ 20:13) I sɔ’n kle kɛ be klun akunndan’n kleman be atin kɛ ng’ɔ nin i fata’n sa.\n4. ?Ngue yɛ é yó naan e klun akunndan’n w’a kle e atin kpa-ɔ?\n4 ?Ngue yɛ é yó naan e klun akunndan’n w’a kle e atin kpa-ɔ? Ɲanmiɛn i mmla nga be o Biblu’n nun’n, be kwla uka e. Biblu’n se kɛ be klɛli Ɲanmiɛn i ndɛ’n kɛ “be fa kle like, be fa kle sran mun lele be wun nanwlɛ’n, be fa tu be fɔ, be fa kle be sa nga be yo-ɔ ɔ ti kpa’n.” (2 Timote 3:16) Ɔ fata kɛ e suan Biblu’n nun like titi, yɛ e bu su akunndan. Kpɛkun, maan e nanti like nga e suan’n su. Sɛ e yo sɔ’n, é bú akunndan kunngba nga Zoova bu’n wie. Wafa nga Ɲanmiɛn i mmla’m be kwla uka e naan e klun akunndan’n w’a yo kpa’n, maan e fa e ɲin e sie su.\nƝANMIƐN I MMLA MUN\n5, 6. ?Wafa sɛ yɛ Zoova i mmla’m be yo e ye-ɔ?\n5 Sɛ e si Ɲanmiɛn i mmla mun’n, ɔ ti kpa. Sanngɛ ɔ fataman kɛ, e kɛ i sɔ’n i ngunmin su. Ɔ fata kɛ e klo mmla sɔ mun, yɛ e bu be like cinnjin. Biblu’n se kɛ: “Nán amun fa sa tɛ yolɛ’n be sie amun awlɛn’n nun mlɔnmlɔn. Maan klun ufue yolɛ’n yɛ ɔ tran amun awlɛn’n nun-ɔn.” (Amɔs 5:15) ?Sanngɛ, ngue yɛ ɔ kwla uka e naan y’a yo sɔ-ɔ? Wafa nga Zoova bu like kun’n, maan e bu i sɔ wie. Wienun-ɔn, e lafiman kpa. Kpɛkun, dɔɔtrɔ kun se e kɛ maan e di aliɛ kpa, yɛ e kpinngbin e wun. Annzɛ e yo ninnge wie mun ekun. Kɛ e nanti i afɔtuɛ sɔ’m be su’n, e wun kɛ e lafi kpa. ?E su seman kɛ dɔɔtrɔ sɔ’n i afɔtuɛ’m be ti kpa?\n6 I wafa kunngba’n, Ɲanmiɛn m’ɔ yili e’n ɔ man e mmla wie mun naan y’a yoman sa tɛ naan y’a wun i su afɛ. Sɛ e nanti mmla sɔ’m be su’n e liɛ yó ye. I wie yɛle kɛ, Biblu’n se kɛ, nán e bua ato, nán e kpɛ gblɛ, nán e wua, nán e yo bian nin bla kunndɛfuɛ, nán e yo nzaje sa, nán e di bae. (An kanngan Nyanndra Mun 6:16-19 nun; Sa Nglo Yilɛ 21:8) Kɛ e nanti Zoova i mmla’m be su mɔ e wun kɛ i bo gua kpa man e’n, i sɔ’n yo maan e klo i kpa. Kpɛkun, e klo i mmla mun.\n7. ?Wafa sɛ yɛ sa nga Biblu’n kan be ndɛ’n, be kwla yo e ye-ɔ?\n7 Nán maan e se kɛ é fɔ́n Ɲanmiɛn i mmla’n naan é wún wafa nga i bo gúa’n, naan y’a si sa ng’ɔ ti kpa nin ng’ɔ ti tɛ’n be ngbaciɛ’n. E kwla fa sa nga be juli sran wie’m be su laa mɔ Biblu’n kan be ndɛ’n e tu e wun fɔ. Nyanndra Mun ndɛ tre 1 i mma 5 se kɛ: “Sɛ bɔ akunndanfuɛ’n bɔbɔ sie i su ti’n, ɔ́ sí sa uflɛ úka laa liɛ’n su.” Biblu’n nun ndɛ m’ɔ fin Ɲanmiɛn’n, ɔ kwla yo e ye dan. I wie yɛle Davidi i su ndɛ nga Biblu’n kan’n. Kɛ i ɲin w’a yiman Zoova m’ɔ nin Batseba be lali’n, ɔ wunnin i su afɛ. (2 Samiɛl 12:7-14) Kɛ e kanngan ndɛ sɔ’n nun’n, e kwla usa e wun kɛ: ‘?Ngue yɛ sɛ Davidi yoli’n, nn afɛ sɔ’n w’a tɔmɛn i su-ɔ? ?Sɛ ɔ ti min’n, nn ngue yɛ ń yó-ɔ? ?Ń nían Davidi i ayeliɛ’n su annzɛ kusu ń nían Zozɛfu i ayeliɛ’n su?’ (Bo Bolɛ 39:11-15) Wafa nga sa tɛ’n i bo gua’n, sɛ e bu i akunndan’n, e su faman ‘sa tɛ yolɛ’n e sieman e awlɛn’n nun mlɔnmlɔn.’\n8, 9. (1) ?Ngue yɛ e klun akunndan’n kwla uka e naan y’a yo-ɔ? (2) ?Wafa sɛ yɛ Biblu’n nun like nga e suan’n, ɔ ɲan ta e klun akunndan’n su-ɔ?\n8 E yoman ninnge nga Ɲanmiɛn kpɔ be’n. ?Sanngɛ, sɛ ninnge wie’m be o lɛ naan Ɲanmiɛn manman be su mmla trele’n, ngue yɛ é yó-ɔ? ?Ngue yɛ é yó naan y’a si like nga Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ e yo’n niɔn? Sɛ e suan Biblu’n nun like naan e bu su akunndan’n, e klun akunndan’n yó kpa. Kpɛkun, é fá ajalɛ ng’ɔ ti kpa’n.\n9 Kɛ mɔ Zoova klo e’n ti’n, ɔ kle e like naan e klun akunndan’n w’a yo kpa. I waan: “Min Anannganman bɔ n ti amun Nyanmiɛn’n, n kle amun like, amun bɔbɔ amun kpa yolɛ ti yɛ n kle amun-ɔn. Min yɛ n kle amun atin ng’ɔ fata kɛ amun sin nun nin-ɔn.” (Ezai 48:17, 18) Kɛ e bu Biblu’n nun like nga e suan’n i su akunndan mɔ e wun i nun ndɛ’m be wlɛ’n, e kaci akunndan nga e bu’n. Kpɛkun, e fa ajalɛ ng’ɔ ti kpa’n.\nAKUNNDAN NG’Ɔ O ƝANMIƐN MMLA’N I SIN’N\n10. (1) ?Sɛ e si akunndan nga be o Zoova i mmla’m be sin’n, mmlusuɛ benin yɛ é ɲɛ́n i-ɔ? (2) ?Wafa sɛ yɛ Zezi jrannin akunndan ng’ɔ o mmla’n i sin’n su kleli like-ɔ?\n10 Sɛ e si akunndan nga be o Zoova i mmla’m be sin’n, e kwla fa ajalɛ kpa. Afin, é sí akunndan nga Zoova bu’n. Kpɛkun, é sí like nga ti yɛ ɔ man e mmla sɔ mun’n. Zezi jrannin akunndan ng’ɔ o mmla’n i sin’n su kleli i sɔnnzɔnfuɛ mun kɛ sɛ be yo ninnge wie mun’n, i bo su guaman kpa manman be. I wie yɛle kɛ ɔ seli be kɛ sran ng’ɔ fa ya’n, ɔ kwla yo i wiengu’m be like yaya. Sran ng’ɔ bu bla annzɛ bian kunndɛlɛ sukusuku’n i akunndan’n, ɔ kwla kunndɛ bla i yi bo annzɛ bian i wun bo. (Matie 5:21, 22, 27, 28) Sɛ e wun akunndan nga be o Zoova i mmla’m be sin’n be wlɛ, naan e nian su e nanti’n, e klun akunndan’n yó kpa. Kpɛkun ajalɛ nga é fá’n, ɔ́ yó maan Ɲanmiɛn ɲán ɲrun.—1 Korɛntfuɛ Mun 10:31.\n11. ?Ngue ti yɛ e kwla se kɛ e klun akunndan’n ti fanunfanun-ɔn?\n11 Klistfuɛ’m be jran Biblu’n nun ndɛ’n su yɛ be fa ajalɛ-ɔ. Sanngɛ, nán blɛ kwlaa nun yɛ be fa ajalɛ kunngba’n niɔn. I wie yɛle nzan nɔnlɛ’n. Biblu’n seman kɛ nzan nɔnlɛ’n ti like tɛ. Sanngɛ, ɔ se e kɛ nán e nɔn nzan ngboko, annzɛ nán e nɔn nzan e bo. (Nyanndra Mun 20:1; 1 Timote 3:8) Kannzɛ bɔbɔ Klistfuɛ kun nɔnman nzan ngboko’n, sanngɛ ɔ fata kɛ ɔ bu nzan nɔnlɛ’n i su ndɛ wie’m be akunndan. Sɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ nɔ́n nzan’n, ɔ fata kɛ ɔ bu wafa nga i sɔ’n kwla yo i wiengu mun’n i akunndan.\nKlistfuɛ nga w’a yo sran Ɲanmiɛn i sulɛ nun’n, ɔ bu i wiengu’m be akunndan. (An nian ndɛ kpɔlɛ 11, 12 nun.)\n12. ?Wafa sɛ yɛ ndɛ ng’ɔ o Rɔmunfuɛ Mun 14:21 nun’n uka e naan y’a bu e wiengu’m be akunndan-ɔn?\n12 Pɔlu kleli kɛ ɔ ti cinnjin kɛ e bu e wiengu’m be akunndan. Ɔ seli kɛ: “Like nga sɛ an yo-ɔ ɔ ti kpa’n yɛ: nnɛn dilɛ o, nzan nɔnlɛ o, nán an yo like fi bɔ sɛ amun yo-ɔ ɔ saci amun niaan-an.” (Rɔmfuɛ Mun 14:21) Kannzɛ e kwla nɔn nzan’n, sanngɛ sɛ e wun kɛ i sɔ yolɛ’n kwla sanngan e niaan Klistfuɛ kun i akunndan’n, é fá ajalɛ kɛ e su nɔnman. E niaan wie’m be o lɛ’n, laa’n be nɔn nzan dan. Sanngɛ, kɛ be wa suannin Biblu’n nun like’n, be fali ajalɛ kɛ be nɔnman nzan kun. E kunndɛman kɛ é yó like wie mɔ i ti’n, aniaan sɔ’m bé sá be sin bé yó like nga be yo i laa’n. (1 Korɛntfuɛ Mun 6:9, 10) ?Sɛ e yia aniaan sɔ’m be nun kun e awlo lɔ’n, naan ɔ se e kɛ ɔ nɔnman nzan’n, é míɛn i kɛ ɔ nɔn? E su yoman sɔ.\n?Ɔ wiengu’m be kpa yolɛ ti’n, ɔ klun klo su, á yáci ninnge wie’m be yolɛ?\n13. ?Kɛ mɔ Timote kunndɛ kɛ sran’m be sɔ jasin fɛ’n nun klanman’n ti’n, ngue yɛ ɔ yoli-ɔ?\n13 I nun mɔ Timote ti gbanflɛn kan’n, ɔ kplinnin su kɛ be wlɛ i klɛn. Kusu nn ɔ si kɛ i sɔ liɛ’n yo ya. Ɔ yoli sɔ afin ɔ si kɛ klɛn wlalɛ’n ti Zuifu’m be cinnjin. Yɛ ɔ fata kɛ ɔ bo jasin fɛ’n kle be. Kɛ Pɔlu sa’n, Timote w’a kunndɛman kɛ ɔ́ sánngan i wiengu’m be akunndan’n. (Sa Nga Be Yoli’n 16:3; 1 Korɛntfuɛ Mun 9:19-23) ?Yɛ ɔ li? ?Ɔ wiengu’m be kpa yolɛ ti’n, ɔ klun klo su, á yáci ninnge wie’m be yolɛ?\n14, 15. (1) ?Ngue yɛ é yó naan y’a yo sran Ɲanmiɛn i sulɛ nun-ɔn? (2) ?Ngue yɛ sran nga w’a yo sran Ɲanmiɛn i sulɛ nun’n, ɔ yo-ɔ?\n14 Biblu’n wla e fanngan kɛ, “nán maan e ka Krist i ndɛ’n i bo bolɛ nga be kle ye’n su,” sanngɛ, “maan e mian e nyin e yo sran.” (Ebre Mun 6:1) Nán kɛ sran kun su Zoova w’a cɛ’n, i ti yɛ é sé kɛ w’a yo sran-ɔn. Ɔ fata kɛ e mian e ɲin cɛn kwlakwla e kanngan Biblu’n nun naan e wun i nun ndɛ’n i wlɛ. I liɛ’n, é yó sran Ɲanmiɛn i sulɛ nun. (Jue Mun 1:1-3) Sɛ e kanngan Biblu’n nun cɛn kwlakwla’n, é sí Zoova i mmla mun. Yɛ é wún akunndan ng’ɔ o mmla sɔ’m be sin’n be wlɛ kpa.\n15 Mmla nga Klistfuɛ’m be nanti su’n, i nun dan’n yɛle Ɲanmiɛn nin sran klolɛ’n. Zezi seli i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ: “Sɛ an klo amun wiengu’n, i sɔ’n nun yɛ sran’m be kwlaa bé sí kɛ an ti n sɔnnzɔnfuɛ-ɔ.” (Zan 13:35) Biblu’n se kɛ “mmla nga wie nun-mɛn i sin’n,” yɛle Ɲanmiɛn nin sran klolɛ’n. Ɔ se ekun kɛ sran ng’ɔ fa su’n, “wuun w’a wie mmla’n kwlaa su fa.” (Zak 2:8; Rɔmfuɛ Mun 13:10) Sɛ Ɲanmiɛn nin sran klolɛ’n ti mmla’n i nun dan’n, ɔ ti su. Afin, Biblu’n bɔbɔ se kɛ “Nyanmiɛn’n yɛ ɔ ti sran klofuɛ nin-ɔn.” (1 Zan 4:8) Ɲanmiɛn seman ngbɛn kɛ ɔ klo e. Sanngɛ ɔ yo ninnge wie mun fa kle kɛ ɔ klo e. Zan klɛli i kɛ: “An nian kɛ klolɛ nga Nyanmiɛn fa klo ye’n i nyin fiteli dan-an: ɔ sunmɛnnin i Wa kunngba’n mɛn’n nun naan e nyan nguan.” (1 Zan 4:9) Kɛ e klo Zoova nin Zezi, nin e niaan mun, ɔ nin sran kwlaa’n, yɛ e kle kɛ y’a yo sran Ɲanmiɛn i sulɛ nun-ɔn.—Matie 22:37-39.\nKɛ e bu Ɲanmiɛn mmla’n i su akunndan’n, e klun akunndan’n yo kpa. (An nian ndɛ kpɔlɛ 16 nun.)\n16. ?Ngue ti yɛ kɛ e ko yo sran’n, akunndan nga be o Ɲanmiɛn mmla’m be sin’n be yo e cinnjin-ɔn?\n16 Kɛ e yo sran Ɲanmiɛn i sulɛ nun’n, akunndan nga be o Ɲanmiɛn mmla’m be sin’n be yo e cinnjin kpa. Mmla’n ti trele. Sanngɛ, akunndan ng’ɔ o mmla’n i sin’n, i su nantilɛ wafa’n sɔnnin. Ba kaan kun kwlá wunmɛn i wlɛ kɛ sɛ ɔ nin sran tɛ mun san nun’n, i bo kwla gua tɛ. I sɔ’n ti’n, ɔ fata kɛ ba’n i si nin nin be kpɛ mmla wie mun naan b’a kwla sɛsɛ i. (1 Korɛntfuɛ Mun 15:33) Sanngɛ, kɛ ba’n ko yo sran’n, ɔ kwla bu Ɲanmiɛn mmla’m be su akunndan. Ɔ maan, ɔ kwla fa ajalɛ naan ɔ nin sran kpa’m b’a san nun. (An kanngan 1 Korɛntfuɛ Mun 13:11; 14:20 nun.) Kɛ e wun akunndan nga be o Ɲanmiɛn mmla’m be sin’n be wlɛ’n, e klun akunndan’n yo kpa. Kpɛkun, sa’n kwlaa nun’n, e wun like nga Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ e yo’n.\n17. ?Ngue ti yɛ e kwla se kɛ ninnge nga be kwla uka e naan y’a fa ajalɛ ng’ɔ jɔ Zoova klun’n, e le i kwlaa-ɔ?\n17 Ninnge nga be kwla uka e naan y’a fa ajalɛ ng’ɔ jɔ Zoova klun’n, e le i kwlaa. Ɲanmiɛn maan e ‘ɲan like mɔ e kwla fa di junman kwlaa ng’ɔ ti kpa’n.’ I mmla nga be o Biblu’n nun’n, ɔ nin akunndan nga be o mmla sɔ’m be sin’n, be uka e i sɔ yolɛ nun. (2 Timote 3:16, 17) Akunndan nga be o Ɲanmiɛn mmla’m be sin’n, be uka e naan y’a si akunndan nga Ɲanmiɛn bu’n. Sanngɛ, ɔ fata kɛ e mian e ɲin naan y’a kwla si mmla’n i sin akunndan mun. (Efɛzfuɛ Mun 5:17) I lɛ nun’n, ninnge nga be kwla uka e mun yɛ: Index des publications Watch Tower, nin Zoova i Lalofuɛ’m be like kunndɛlɛ fluwa, nin Watchtower ƐNTƐNƐTI SU FLUWA SIEWLƐ, ɔ nin JW Library. Kɛ e ngunmin annzɛ e nin e awlofuɛ mun é súan Biblu’n nun like’n, sɛ e fa ninnge sɔ mun e di junman’n, é ɲán su ye kpa.\nKƐ E FA ƝANMIƐN MMLA’N SU’N E LIƐ YO YE\n18. ?Kɛ e nanti Zoova i mmla’n nin akunndan ng’ɔ o mmla sɔ’n i sin’n be su’n, wafa sɛ yɛ i bo gua-ɔ?\n18 Kɛ e nanti Zoova i mmla’n nin akunndan ng’ɔ o mmla sɔ’n i sin’n be su’n, e liɛ yo ye dan. Jue Mun 119:97-100 se kɛ: “Nanwlɛ n klo ɔ mmla’n dan. Cɛn ba’n kwlaa i yɛ m bu i akunndan sa mlɔnmlɔnmlɔn-ɔn. Ɔ mmla’n i ti n si ngwlɛlɛ n tra min kpɔfuɛ mun, ɔ kpɔci-man min le! N si like n tra min ngwlɛlɛ klefuɛ mun, afin n yaciman sa nga a fa be sie min nyrun’n be akunndan bulɛ. N si ngwlɛlɛ n tra oke mun, afin n fa ɔ mmla’n bɔ a sie be’n su.” Kɛ e bu Ɲanmiɛn mmla’n i su akunndan mɔ e si akunndan ng’ɔ o mmla sɔ’n i sin’n, e wun sa wlɛ. Kpɛkun, e fa ajalɛ kpa. Biblu’n se kɛ sɛ e yo sɔ’n “bé kwlá fá ye sunnzun wafa nga Krist ti’n i kwlaa.”—Efɛzfuɛ Mun 4:13.\nMmla’n ti ndɛ trele kun m’ɔ kle e like ng’ɔ fata kɛ e yo’n, annzɛ ɔ fataman kɛ e yo’n.\nAkunndan ng’ɔ o mmla’n i sin’n: Kɛ e bu mmla’n i su akunndan’n, e wun sa nga ti yɛ Zoova mannin mmla sɔ’n. Ɔ maan, e wun akunndan nga Zoova bu’n i wlɛ.


Like nga é yó naan e klun w’a jɔ’n—Maan e fa e wla guɛ i like kpa kun su\n‘Akunndan kpa yɛ m bu i amun wun-ɔn, nán akunndan tɛ-ɔ. N kunndɛ kɛ amun ɲrun atin’n yo weiin.’—Zeremi 29:11.\n‘SƐ E KUNNDƐ KƐ E NIN ƝANMIƐN É NÁNTI KLANMAN’N, Ɔ TI CINNJIN KƐ E FA E WLA E GUƐ I SU.’ Fluwa kun yɛ ɔ kannin sɔ-ɔ. Ɔ seli ekun kɛ: “I sɔ yɛ ɔ fata kɛ e yo-ɔ. I liɛ’n e sa sin su bubuman e, e wla su boman e wun, yɛ srɛ su kunman e.”\nBiblu’n kan like ng’ɔ fataman kɛ e fa e wla e gua su’n i ndɛ. Ɔ se kɛ: “Nán an fa amun wla guɛ i sran dandan’m be su. Nán amun fa be wla gua klɔ sran su. Be de be wiengu ɔ ɔ yoman ye.” (Jue Mun 146:3) Nán e lafi su kɛ klɔ sran kwla de e. Sanngɛ, maan e fa e wla guɛ i Ɲanmiɛn m’ɔ yili e’n su. Sɛ e yo sɔ’n, é klé kɛ e ti ngwlɛlɛfuɛ. Afin, ɔ kwla yo like kwlaa ng’ɔ seli kɛ ɔ́ yó mán sran mun’n. ?Ngue yɛ Ɲanmiɛn seli kɛ ɔ́ yó mán sran mun-ɔn?\nKLUNWIFUƐ’M BE SU TRANMAN LƐ KUN. YƐ SRAN KPA’M BE WUN JƆ́ BE TITITI: Biblu’n se kɛ: “Ɔ ka kaan sa, be su wunman klunwifuɛ’n kun. [...] Yalɛfuɛ mun yɛ mɛn’n ɔ́ wá yó be liɛ ɔ. Be wun jɔ́ be kpa fɔuun!” (Jue Mun 37:10, 11) Asa ekun’n, Jue Mun 37:29 se kɛ: “Mɛn’n ɔ́ yó sran kpa’m be liɛ. Bé trán nun tititi.”\nBE SU KUNMAN ALƐ KUN: Biblu’n se kɛ: “Kɛ ɔ fɛ i lele b’ɔ́ fá jú mɛn’n i awieliɛ lɔ’n, [Zoova] w’a yo maan alɛ kunlɛ’n w’a wie, w’a bubu ta’m be nun, w’a bubu cua’m be nun, w’a wɔ nyrɛn’m be nun.”—Jue Mun 46:9, 10.\nBE SU TƆMAN TUKPACƐ KUN, BE SU WUNMAN ƝRƐNNƐN KUN, YƐ BE SU WUMAN KUN: “Nyanmiɛn i tranwlɛ’n wo sran’m be afiɛn! [...] Ɔ́ núnnún be nyinmuɛn’n kwlaa, wie’n su tran-man lɛ kun. Be su yo-man sɛ kun, be su sun-man kun, be su wun-man nyrɛnnɛn kun.”—Sa Nglo Yilɛ 21:3, 4.\nALIƐ’N BÚ SRAN’M BE SU: “Maan ble’n ɔ su lele ɔ bu mɛn’n nun. Maan kpɔlɛ’m be su’n, be wun kɛ aunngban’n ɔ keje ble ja kpanngban.”—Jue Mun 72:16.\nKLIST M’Ɔ YO SA I NUAN SU’N YƐ Ɔ́ SÍE SRAN’M BE KWLAKWLA-Ɔ: “Be fali kwlalɛ’n be mɛnnin, be mɛnmɛnnin i, yɛ be fali famiɛn diwlɛ’n be wlɛli i sa nun. Nvle-nvle’n kwlaa nin mɛnmɛn’n kwlaa be nunfuɛ mun bɔ be kan aniɛn wafa-wafa’n kwlaa’n, be suli i. I kwlalɛ sɔ’n ɔ́ trán lɛ tititi, i blɛ’n su sin-man le, yɛ i sielɛ’n su nunnun-man le.”—Daniɛl 7:14.\n?Ngue ti yɛ e kwla lafi su kɛ Ɲanmiɛn wá yó ninnge sɔ mun sakpa-ɔ? I nun mɔ Zezi o asiɛ’n su wa’n, ɔ kleli kɛ i yɛ ɔ kwla sie sran mun kpa-ɔ. Ɔ yoli tukpacɛfuɛ’m be juejue. Ɔ yoli maan yalɛfuɛ wie’m be ɲannin aliɛ be dili. Yɛ ɔ cɛnnin sran wie mun. Like ng’ɔ yo ɲɛnmɛn dan’n, yɛle like ng’ɔ kleli sran mun’n. Ɔ kleli be like ng’ɔ fata kɛ be yo naan cɛn wie lele’n, b’a ɲan anannganman nguan nin aunjuɛ’n. Asa ekun’n, Zezi kannin sa nga cɛn wie lele bé jú’n be ndɛ. I wie yɛle sa nga bé klé kɛ y’a ju mɛn’n i awieliɛ blɛ nun’n.\nMƐN’N SU WA TƆ FƆUN\nZezi seli kɛ mɛn’n i awieliɛ blɛ nun’n, mɛn’n su yoman fɔuun. Ɔ seli kɛ mɛn’n i awieliɛ blɛ nun’n, nvlenvle’m bé kún alɛ, awe’n kpɛ́n, tukpacɛ m’ɔ sa ndɛndɛ’n wá sɔ́n, yɛ asiɛ’n kéje lika sunman nun. (Matie 24:3, 7; Lik 21:10, 11; Sa Nglo Yilɛ 6:3-8) Asa ekun’n, Zezi seli kɛ: “Sa tɛtɛ’n b’ɔ́ wá sɔ́n’n ti sran kpanngban be sran klolɛ’n ɔ́ wíe.”—Matie 24:12.\nMɛn’n i awieliɛ blɛ nun’n, like ng’ɔ́ klé kɛ sran klolɛ’n w’a wie’n, sran kun m’ɔ klɛli Biblu’n wie’n yiyili nun. Ɔ seli kɛ, kɛ “mɛn’n ɔ́ kɔ́ i bue nuan’n,” sran sunman bé bú be bɔbɔ be wun akunndan, bé kló sika, yɛ bé kló mɛn dilɛ. Asa ekun’n, bé dí be nuan, bé yó wlɛ. Awlobo kunngba nunfuɛ’m be su kloman be wiengu. Ba’m be ɲin su yiman be si nin be nin mun. Yɛ sran sunman bé yó be wun kɛ be sro Ɲanmiɛn sa, kusu nn be lafimɛn i su.—2 Timote 3:1-5.\nSa sɔ’m be kle kɛ mɛn’n i awieliɛ’n w’a mantan koko sakpa. Sa sɔ’m be kle ekun kɛ Zezi su wa sie asiɛ’n sufuɛ mun. Kɛ Zezi kán mɛn’n i awieliɛ’n i ndɛ’n, ɔ seli kɛ: “Bé wá kán Nyanmiɛn sielɛ’n i jasin fɛ nga mɛn wunmuan’n nun naan sran’n kwlaa be ti Nyanmiɛn ndɛ’n. I sin yɛ mɛn i awieliɛ’n ɔ́ jú-ɔ.”—Matie 24:14.\nJasin fɛ sɔ’n, ɔ kle sa tɛ yofuɛ mun kɛ sɛ b’a kaciman be nzuɛn’n i bo gúa tɛ mán be. Sanngɛ, ɔ kle sran kpa mun kɛ ɔ cɛ kan’n, Ɲanmiɛn yrá be su. ?A kunndɛ kɛ á wún wafa nga Ɲanmiɛn wá yrá be su’n i wlɛ kpa? Sɛ ɔ ti sɔ’n, kanngan ndɛ akpasua ng’ɔ bɛ i sin’n nun.


Biblu Traduction du monde nouveau nga be yili i afuɛ 2013 nun’n | Like suanlɛ\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Batak (Toba) Bengali Bikol Bulgare Cakchiquel (Central) Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitumbuka Chol Citonga Coréen Croate Créole d’Haïti Danois Efik Espagnol Estonien Fidjien Finnois Français Goun Grec Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hongrois Hébreu Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kannada Kazakh Kikamba Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Letton Lituanien Luganda Luo Macédonien Malay Malayalam Malgache Marathi Maya Mazateco (Huautla) Mongol Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Norvégien Néerlandais Népali Oromo Ossète Ourdou Ouzbek Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Bolivie) Roumain Russe Samoan Sango Serbe Serbe (Romain) Shona Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Tagalog Tamoul Tatar Tchouvache Tchèque Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Turc Turkmène Turkmène Tuvalu Tzotzil Télougou Ukrainien Vietnamien Waray-Waray Wawle Wolaitsa Yoruba Zapotec (de l’isthme)\nBiblu’n nga be flɛ i kɛ Traduction du monde nouveau, b’a yi i uflɛ kpɛ sunman. Sanngɛ, i uflɛ ng’ɔ fiteli afuɛ 2013 nun’n, ɔ ti i liɛ ngunmin. I nun ndɛ wie’m be timan tɛnndɛn kɛ laa liɛ’n sa. Kpɛkun, be kacili ndɛ mma cinnjin wie mun. Ndɛ tre wie’m be nun’n, be klɛli ndɛ ɲanman wie mun kpekpe. Yɛ be klɛli ndɛ wie mun ja ngua lɛ be fa yiyili ndɛ wie’m be nun. Ndɛ akpasua nga nun’n, e su kwlá kanman ninnge kwlaa nga be kacili be’n, be ndɛ. Sanngɛ, é wá kán be nun wie’m be ndɛ.\n?Ndɛ mma cinnjin benin mun yɛ be kacili be ɔ? Ndɛ akpasua ng’ɔ sinnin lɛ’n, ɔ kannin ndɛ mma wie mɔ be kacili be naan ndɛ’n i ɲin w’a fite kpa’n be ndɛ. I wie yɛle ndɛ mma nga Ebre nun’n be se kɛ Sheol, mɔ Glɛki nun’n be se kɛ Hades, ɔ nin ndɛ mma nga be kacili i Angle’n nun’n kɛ Soul. Asa ekun’n, be kacili ninnge wie’m be flɛlɛ’n.\nI wie yɛle Glɛki’n nun ndɛ mma nga be kacili i Wawle’n nun kɛ “bo wlaka’n.” Wafa nga be kacili i Angle nun siɛn’n, i bo’n yɛle kɛ “ɲannzuɛn sa mun.” (Gal. 5:19) Laa Biblu’n i lika wie’m be nun’n, be fali ndɛ mma kun mɔ Angle nun’n, be fa kan sran nga i klun ti ufue’n i ndɛ. Sanngɛ siɛn’n, wafa nga be kacili ndɛ mma sɔ’n, be fa kan sran m’ɔ klo sran, m’ɔ nin sran be nanti klanman’n i ndɛ. Kpɛ sunman’n, be fa ndɛ mma sɔ’n be fa kan sran ng’ɔ ti nanwlɛfuɛ’n i ndɛ wie.—Jue. 36:6; 89:2.\nLaa Biblu liɛ’n nun’n, wafa nga be kacili Glɛki annzɛ Ebre’n nun ndɛ mma wie mun Angle’n nun’n, ɔ ti kunngba cɛ. Sanngɛ siɛn’n, wafa nga be kwla kaci ndɛ’n naan i ɲin w’a fite klanman’n, yɛ be kacili ɔ. I wie yɛle Ebre nun ndɛ mma nga be se kɛ ohlam. Wafa nga laa’n, be kacili ndɛ mma sɔ’n, i bo’n yɛle kɛ “tititi.” Sanngɛ, wafa nga be kacili ndɛ mma sɔ’n i Angle’n nun’n siɛn’n, ɔ kacili kan. I wie yɛle kɛ wafa nga be kacili ndɛ mma sɔ’n Jue Mun 90:1 nun’n, i bo’n yɛle kɛ “anannganman.” Yɛ Mise 5:1 nun’n, ndɛ mma kunngba sɔ’n i bo’n yɛle kɛ “ɔ o lɛ w’a cɛ kpa.”\nEbre nin Glɛki nun ndɛ mma kun o lɛ’n, wafa nga laa be kacili i Angle nun’n, be fa kan like mɔ be lua’n i ndɛ. Kpɛkun be fa kan sran kun i afinliɛ nunfuɛ’m be ndɛ wie. Ndɛ mma sɔ’n, Wawle’n kacili i kɛ “osu.” (Bob. 3:15) Wafa nga be kacili ndɛ mma sɔ’n i Angle’n nun laa’n, i wlɛ wunlɛ ti kekle. I sɔ’n ti’n, Biblu Traduction du monde nouveau i uflɛ nga be yili i Angle nun’n, ɔ kacili ndɛ mma sɔ’n. Bo Bolɛ 3:15 nun’n, ndɛ mma nga be klɛli i siɛn’n i bo’n yɛle kɛ “osu.” Be klɛli ndɛ mma kunngba sɔ’n Biblu’n i lika wie’m be nun ekun. (Bob. 22:17, 18; Ngl. 12:17) Wafa nga be kwla kaci ndɛ mma mun naan ndɛ’n i ɲin’n w’a fite kpa’n, yɛ be kacili ɔ.—Bob. 1:11; Jue. 22:30; Eza. 57:3.\n?Ngue ti yɛ b’a nianman ndɛ wie’m be su b’a kaciman be trelele kɛ laa’n sa ɔ? Biblu Traduction du monde nouveau i ndɛ’m be bo tulɛ lika’n nun’n, be kannin like nga be kwla fa sie Biblu’n nga i nun ndɛ kacili kpa’n i nzɔliɛ’n, i ndɛ. Be seli kɛ, kɛ be nga bé káci ndɛ mun’n, be wun kɛ sɛ be kaci ndɛ mma kun i trele’n, ndɛ’n i ɲin su kwlá fiteman wein, wafa nga be kwla yo naan ndɛ’n i ɲin w’a fite’n yɛ be yo ɔ. Sɛ be su kaci ɲanndra wie aniɛn kun nun’n, be nian sɛ be kaci i trele’n ndɛ’n i ɲin fite o. I wie yɛle ndɛ ng’ɔ o Sa Nglo Yilɛ 2:23 nun’n. Ndɛ mma nga Wawle’n kacili i kɛ ‘be klun lɔ’n,’ Glɛki nun’n, i bo’n yɛle kɛ ‘be awlɛn.’ Sɛ be nian ndɛ mma sɔ’n su sɛsɛsɛ be kaci i aniɛn wie’m be nun’n, be kwla wun i wlɛ. Ndɛ mma nga Wawle’n kacili i kɛ “akunndan’n,” wafa nga be kacili ndɛ sɔ’n i Angle’n nun laa’n, ɔ ti kɛ sran’n i “aklɛnzia’n” i ndɛ yɛ be su kan sa. Sanngɛ nn, nɛ́n i ndɛ yɛ be su kan ɔn. Sanngɛ siɛn’n, wafa nga be kacili ndɛ sɔ’n, ɔ nin Glɛki nun like nga be su kɛn i ndɛ’n, be bo’n ti kun. Laa’n, wafa nga be kacili ndɛ ng’ɔ o Mmla’n 32:14 nun’n i Angle’n nun’n, ɔ ti kɛ nn be su se kɛ ble’n le aklɛnzia. Sanngɛ siɛn’n, wafa nga be kacili ndɛ sɔ’n i bo’n yɛle kɛ “ble’n i kpafuɛ’n.” Ɔ maan, sran’m be wun ndɛ nga be su kan’n i wlɛ kpa. Laa’n, wafa nga be kacili ndɛ ng’ɔ o Ezipt Lɔ Tulɛ 6:12 nun’n i Angle’n nun’n, ɔ ti kɛ nn be kwla wla sran’n i nuan bui’n i klɛn. Sanngɛ siɛn’n, wafa nga be kacili ndɛ sɔ’n i bo’n yɛle kɛ ‘n si-man ijɔ.’\n?Ngue ti yɛ be kacili ndɛ wie mun ɔn? Ebre’n nun’n, ɔ le ndɛ mma nga be fa kan yasua’m be ndɛ’n. Yɛ ɔ le ndɛ mma nga be fa kan bla’m be ndɛ’n. Sanngɛ wie liɛ’n, be kwla fa ndɛ mma kunngba’n be kan yasua nin bla’m be ndɛ. I sɔ’n ti, ndɛ nga be kacili i laa mɔ i bo’n yɛle kɛ “aika ba yasua mun’n,” siɛn’n, wafa nga be kacili i’n, i bo’n yɛle kɛ “aika ba mun.” Yɛ ndɛ nga be kacili i Angle’n nun mɔ i bo’n yɛle kɛ “Izraɛli i mma yasua mun’n,” siɛn’n, wie liɛ’n wafa nga be kacili i’n, i bo’n yɛle kɛ “Izraɛlifuɛ mun.” Afin be wunnin kɛ yasua nin bla mun be ndɛ yɛ be kan ɔn.—Tul. 1:7; 35:29; 2 Fam. 8:12.\nLaa’n, wafa nga be kacili Ebre nun ndɛ mma nga i bo’n yɛle kɛ “ba yasua mun’n”, wafa nga be kacili i Angle’n nun Bo bolɛ 3:16 nun’n, i bo’n yɛle kɛ “ba kanngan mun.” Sanngɛ kɛ mɔ be wa kacili ndɛ mma sɔ’n kɛ ɔ nin i fata’n sa’n ti’n, siɛn’n, wafa nga be kacili Ezipt Lɔ Tulɛ 22:23 i Angle’n nun’n i bo’n yɛ: “Amun mma’m be kusu bé ká aika.” Ajalɛ kunngba’n yɛ be niannin su Mmla’n 10:18, ɔ nin Zɔb 6:27 be nun ɔn. Biblu nga be flɛ i kɛ Sɛptanti’n nun’n, be kacili ndɛ mma sɔ’m be sɔ wie.\n?Ngue ti yɛ wafa nga laa be kacili Ebre’n nun ndɛ mma wie mun Angle’n nun’n, b’a kaciman be sɔ kun ɔn? Kɛ Ebre’m bé kán sa kun i ndɛ’n, wafa nga be kan’n, ɔ kle kɛ sa sɔ’n w’a wie. Annzɛ kusu’n, ɔ nin a wieman. Be nga be kacili Ɲanmiɛn Ndɛ’n i Angle’n nun’n, be niɛnnin i sɔ’n su. Ɔ maan, sɛ sa kun nin a wieman’n, ɔ le i wafa nga be kɛn i Angle’n nun ɔn. * Yɛ sɛ sa kun w’a wie’n, ɔ le wafa nga be kan ɔn.\nBiblu nga be yili i afuɛ 2013 nun’n i nun’n, b’a kaciman ndɛ wie mun kɛ nga be kacili be laa’n sa. I wie yɛle ndɛ ng’ɔ o Bo Bolɛ 1:3 nun’n. Wafa nga be kacili i Angle’n nun laa’n, ɔ kle kɛ Zoova kannin kɛ “maan lika’n kpaja!” kpɛ sunman. Sanngɛ wafa nga be kacili ndɛ sɔ’n siɛn’n, ɔ kle kɛ Zoova w’a kanman ndɛ kunngba’n i lele. Sanngɛ, Bo Bolɛ 3:9 nun’n, Zoova kannin ndɛ kleli Adam kpɛ sunman. Ɔ maan, be niannin su be kacili i Angle’n nun. Wafa nga be kacili ndɛ mun siɛn’n, sa bɔbɔ ba’n su yɛ be fa sran’m be ɲin sie ɔ. Sɛ sa’n wieli o, annzɛ ɔ nin a wieman o, nɛ́n i su yɛ be fa sran’m be ɲin sie ɔ. Nanwlɛ, be kacili Ebre nun ndɛ mun trele, naan y’a kwla wun be wlɛ ndɛndɛ.\nKɛ bé klɛ́ Biblu’n i klikli’n nun’n, ndɛ tre wie’m be nun’n, be klɛli i nun ndɛ’n i kpekpe kɛ be su to jue sa. I su yɛ be niannin be yili Biblu’n uflɛ’n niɔn\n?Ngue ti yɛ be kacili ndɛ tre wie’m be klɛlɛ wafa’n niɔn? Kɛ bé klɛ́ Biblu’n i klikli’n nun’n, lika wie’m be nun’n, be klɛli i nun ndɛ’n i kpekpe. Aniɛn nga e kan be andɛ’n be nun’n, kɛ sran’m bé tó jue’n, wafa nga ndɛ mma’m be tɛ’n yɛ ɔ ti be cinnjin ɔn. Ebre nga be kɛn i lalafuɛ nun’n, ɔ timan sɔ. Kɛ sran’m bé tó jue’n, kpɛ sunman’n be fa like kun sunnzun like uflɛ. Naan be wun wafa nga like nɲɔn sɔ’m be kɔ likawlɛ’n, annzɛ be wun ngbaciɛ ng’ɔ o like nɲɔn sɔ’m be afiɛn’n. Wafa nga be kwla kan ndɛ’n naan w’a yo sran’m be fɛ’n, yɛ ɔ ti be cinnjin ɔn.\nLaa Biblu liɛ’n nun’n, wafa nga be klɛli ndɛ mun Zɔb fluwa’n nin Jue Mun fluwa’n nun’n, ɔ kle kɛ ndɛ sɔ’m be ti ngɔjue. Be klɛli i sɔ naan bé tín ndɛ ng’ɔ fata be ka e klun’n, be su. Be klɛli Biblu’n nga be yili i afuɛ 2013 nun’n i nun fluwa wie mun sɔ wie. Be yɛle Nyanndra Mun, nin Salomɔn i ngɔjue fɛfɛ kpa’n, ɔ nin fluwa nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ wie’m be klɛli’n, be nun ndɛ tre wie mun. Be klɛli i sɔ naan bé klé kɛ ndɛ wie’m be kɔ likawlɛ, annzɛ ngbaciɛ o be afiɛn. I wie yɛle Ezai 10:2. Ndɛ ɲanman kwlaa nun’n, be fa sunnzun ase. Yɛ wafa nga ndɛ’m be su be wiengu su’n, ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn dí sran kwlakwla be jɔlɛ. Sɛ e wun i sɔ liɛ’n i wlɛ’n, kɛ é kánngan nun’n, e su seman kɛ ndɛ kunngba’n yɛ be kan be flan nun ɔn. Sanngɛ, é wún kɛ, Ɲanmiɛn ndɛ’n i su tinlɛ ti yɛ be klɛli i sɔ ɔ.\nWafa nga be klɛli ndɛ’n i Ebre nun’n, sɛ be klɛli i kpekpe, annzɛ sɛ b’a klɛmɛn i sɔ’n, wie liɛ’n, i wlɛ wunlɛ’n ti klekle. I sɔ’n ti, Biblu’n i nun ndɛ’n kacifuɛ aniɛn’m be nun’n, b’a faman ajalɛ kunngba’n. Afin, sɛ ɔ fata kɛ be klɛ ndɛ ɲanman wie’m be kpekpe, annzɛ be klɛ be tɛnndɛn’n, be nga be kaci ndɛ’n be yɛ be kle ɔ. Ebre nun’n, ndɛ ɲanman wie’m be ti tɛnndɛn. Sanngɛ, be fali sunnzun ase nin ndɛ wie mun naan ndɛ ng’ɔ ti cinnjin’n i ɲin fite kpa.\nAsa ekun’n, Biblu nga b’a yi i uflɛ’n nun’n, be klɛli ndɛ wie mun fa fitili fluwa’m be su kunngunngun. I sɔ’n kwla uka e kpa. I wie yɛle Salomɔn i ngɔjue fɛfɛ kpa’n nun’n. Fluwa’n i su fitilɛ’n ti’n, e wun sran kunngunngun nga Salomɔn kan be ndɛ’n.\nFluwa nga i klikli nun be klɛli be Ebre’n nin Glɛki’n nun’n, be yoli e ye dan. Be flɛ Zuifu’m be fluwa klɛfuɛ wie mun kɛ Masorɛti. Be yili Ɲanmiɛn Ndɛ’n Ebre’n nun. Asa ekun’n, lalafuɛ fluwa sifuɛ nɲɔn be o lɛ, be flɛ kun kɛ Wɛstkɔtu. Yɛ kun suan Ɔrt. Be nɲɔn’n be bo yoli kun be yili Ɲanmiɛn Ndɛ’n Glɛki’n nun. Kɛ bé yí Biblu Traduction du monde nouveau, be niannin Ɲanmiɛn Ndɛ nga Masorɛti’m be yili’n, ɔ nin nga Wɛstkɔtu nin Ɔrt be yili’n be su. Fluwa sifuɛ’m be wa boli be ɲin ase be suannin lalafuɛ fluwa nga be klɛli Ɲanmiɛn Ndɛ’n su’n, be nun like. Ɔ maan be wa wunnin Biblu’n nun ndɛ mma wie’m be wlɛ kpa ekun. Be wunnin lalafuɛ fluwa sɔ’m be nun wie mun jenvie ng’ɔ ti njin nzue klakla’n i wun lɛ. Asa ekun’n, fluwa sifuɛ’m be suannin Ɲanmiɛn Ndɛ nga be klɛli i Glɛki nun’n i nun like. Yɛ lalafuɛ fluwa nga be wunnin be’n, be fali be nun sunman be sieli i ɔrdinatɛli nun. Ɔ maan, sran’m be kwla niannin lalafuɛ fluwa sɔ mɔ be klɛli be Ebre’n nin Glɛki’n nun’n, be nun ndɛndɛ. Yɛ be kpali be nun kpakpa mun. Be nga be yili Biblu Traduction du monde nouveau, fluwa kpakpa sɔ’m be yoli be ye dan. I ti yɛ be wa kacili Biblu sɔ’n i nun ndɛ mma wie mun ɔn.\nI wie yɛle ndɛ ng’ɔ o 2 Samiɛl 13:21 nun’n. Lalafuɛ fluwa nga be flɛ i kɛ Sɛptanti’n nun’n, ndɛ nga be klɛli’n i bo’n yɛle kɛ: “Sanngɛ, w’a kɛnmɛn i wa Amnɔn i ndɛ tɛ. Kɛ m’ɔ ti i wa kpɛn’n ti’n, ɔ klo i.” Ndɛ sɔ’n nunman Biblu Traduction du monde nouveau nga e yili be laa’n be nun. Afin, ɔ nunman Ɲanmiɛn Ndɛ nga Masorɛti’m be yili’n i afuɛ 1.000 yɛ’n i nun. Sanngɛ, ndɛ sɔ’n o fluwa nga be wunnin be jenvie ng’ɔ ti njin nzue klakla’n i wun lɛ’n, be nun. I sɔ’n ti, kɛ bé yí Biblu Traduction du monde nouveau i uflɛ afuɛ 2013 nun’n, be fali ndɛ sɔ’n sieli nun. Fluwa nga be wunnin be jenvie ng’ɔ ti njin nzue klakla’n i wun lɛ’n ti’n, be klɛli Ɲanmiɛn dunman’n sieli i Samiɛli fluwa klikli’n i nun kpɛ nnun. Asa ekun’n, Ɲanmiɛn Ndɛ nga be klɛli i Glɛki’n nun’n, i nun like suanlɛ’n tikeli e ɲin wie. Ɔ maan, e siesieli ndɛ ng’ɔ o Matie 21:29-31 nun’n i uflɛ. B’a nianman Ɲanmiɛn ndɛ nga be klɛli i Glɛki’n nun’n i ngunmin su naan b’a yi Biblu’n. Sanngɛ, lalafuɛ fluwa kpanngban nga be wunnin be mɔ sran’m be lafi be nun ndɛ’n su’n, be su yɛ be niannin ɔn.\nBiblu Traduction du monde nouveau i nun ninnge nga e kacili be’n, be nun wie mun yɛ y’a kan be ndɛ lɛ ɔ. Ninnge nga e kacili be’n ti’n, i nun kannganlɛ yoman ya. Yɛ i nun ndɛ’n, i wlɛ wunlɛ’n ti pɔpɔ. I sɔ’n ti, sran kpanngban be se kɛ Ɲanmiɛn m’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ kɛ́n i klun ndɛ klé sran mun’n, i fanngan nun yɛ e yili Biblu uflɛuflɛ sɔ’n niɔn.\n^ ndɛ kpɔlɛ 10 An nian Les Saintes Écritures — Traduction du monde nouveau — avec notes et références, Appendice 3C nun.\nBiblu nga be yili i afuɛ 2013 nun Angle’n nun’n, i nun ndɛ akpasua wie mun\nKosan wie mɔ Ɲanmiɛn Ndɛ’n tɛ be su’n:\nNdɛ akpasua sɔ’n nun’n, be fa Biblu’n tɛ kosan 20 be su\nBiblu’n nun ndɛ mma’m be bo tulɛ lika’n:\nNdɛ akpasua sɔ’n nun’n, be tu Biblu’n nun ndɛ wie’m be bo\nNdɛ wie’m be nun yiyilɛ (akpasua 1):\nBe yiyili ndɛ wie’m be nun. Yɛ be klɛli afuɛ nga sa wie’m be juli’n, naan Biblu’n nun like suanfuɛ’m be wun ndɛ wie’m be wlɛ\nBlɛ nga Zezi yoli sa wie mun’n\nƝanmiɛn nuan ijɔfuɛ mun nin Famiɛn mun\nNdɛ wie’m be nun yiyilɛ (akpasua 2):\nBe yili Ɲanmiɛn tannin sua’n, nin Ɲanmiɛn sua’n be desɛn. Yɛ be kleli lika nga laa’n, nvle nin klɔ wie’m be o’n\nWafa nga be ka ninnge mun laa’n\nEbre’m be kananndrie’n


KƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Batak (Karo) Batak (Toba) Biak Bichlamar Bikol Bulgare Cakchiquel Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chol Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Danois Digor Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Goun Grec Groenlandais Guarani Géorgien Haoussa Hiligaynon Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kabye Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lamba Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mizo Mooré Myama Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngangela Nias Norvégien Nyaneka Nyanja Nzema Néerlandais Oromo Ossète Otètèla Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Roumain Runyankore Russe Samoan Sango Saramaccan Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tshiluba Tsonga Tswana Turc Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zandé Zoulou\nAolia nun’n, sran wie’m be wunnin ɲanmiɛn su lɔ. Yɛ be kannin ninnge nga be wunnin be’n, be ndɛ Biblu’n nun. Ninnge sɔ’m be nun wie’m be ti nzɔliɛ like. Sanngɛ, sɛ e fa e ɲin sie be ndɛ’n su kpa’n, é sí aolia nun sran’m be su ndɛ. Kpɛkun, é wún wafa nga be le ta e su’n.\nLIKE FI NUNMAN ZOOVA SIN\n‘Ń nían nyanmiɛn su lɔ-ɔ, bia kun o lɔ sran kun ti su. Sran ng’ɔ ti su’n i nyrun’n ti nyannyannyan kɛ yɛbuɛ bɔ be flɛ be zasp nin sarduani’n sa. Nyanngondin b’ɔ ti nyannyannyan kɛ yɛbuɛ bɔ be flɛ i emɛrɔd sa’n, ɔ sin yia bia sɔ’n.’—Sa Nglo Yilɛ 4:2, 3.\n‘Lika ng’ɔ kpaja weiin ng’ɔ sin yiɛ i’n, ɔ ti kɛ nyanngondin m’ɔ fite nzue tɔlɛ cɛn’n nun’n sa. Nyanmiɛn i nyannyan’n yɛ ɔ o lɛ-ɔ. Kɛ n wunnin i sɔ’n, n tɔli yɛ n utuli min nyin ase. Kpɛkuun n tili sran kun i nɛn.’—Ezekiɛl 1:27, 28.\nAkoto Zan nin Ezekiɛli m’ɔ ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n, be kan ninnge nga e kwla wun be’n be ndɛ. I wie yɛle yɛbuɛ kpakpa mun, nin ɲanngondin’n, nin famiɛn bia’n. Ninnge sɔ mɔ be wunnin be aolia nun’n, be kle kɛ Ɲanmiɛn Kpli Zoova le ɲrun dan. Be kle ekun kɛ lika ng’ɔ tran’n, ɔ ti klanman dan. Yɛ lɔ’n ti fɔuun.\nWafa nga be kannin Ɲanmiɛn i ndɛ’n, ɔ nin jue tofuɛ’n i liɛ’n ti kun. Ɔ seli kɛ: “[Zoova] ti dan, ɔ nin manmanlɛ fata. Ɔ yo sro tra amuɛn’m be kwlaa. Afin nvle-nvlefuɛ’m be amuɛn’m be ti ato ninnge mun. Anannganman yɛ ɔ yili nglo lɔ nin-ɔn. Ɔ ti dan sakpa, ɔ nin sulɛ fata. Kan ɔ tran lɛ’n ɔ ti kpajawa yɛiin, yɛ ɔ yi i fanngan’n i nglo lɛ.”—Jue Mun 96:4-6.\nLike fi nunman Zoova sin. I sɔ’n ti, ɔ se kɛ e srɛ i, naan sɛ e yo sɔ’n, ɔ́ tí. (Jue Mun 65:3) Ɲanmiɛn klo e dan, yɛ e ndɛ lo i dan. I sɔ’n ti, akoto Zan seli kɛ: “Nyanmiɛn’n yɛ ɔ ti sran klofuɛ nin-ɔn.”—1 Zan 4:8.\nZEZI O ƝANMIƐN I WUN LƆ\n‘Etiɛni bɔ Nyanmiɛn Wawɛ sie i’n, ɔ niannin nyanmiɛn su lɔ siin, yɛ ɔ wunnin kɛ Nyanmiɛn yi i wun nglo nyannyannyan yɛ Jésus jin Nyanmiɛn’n i fama su. Yɛ ɔ seli kɛ: ‘An nian, n wun nyanmiɛn su lɔ kɛ ɔ ti tikewa, yɛ i b’ɔ kacili Sran’n ɔ jin Nyanmiɛn fama su.’’—Sa Nga Be Yoli’n 7:55, 56.\nZuifu’m be kpɛnngbɛn mɔ be kunnin Zezi’n, be yɛ Etiɛni kan ndɛ sɔ’n kleli be-ɔ. Kɛ Zezi wuli’n w’a cɛman sɔ liɛ yɛ Etiɛni wunnin Ɲanmiɛn nin Zezi aolia nun-ɔn. I sɔ’n kle kɛ Zezi cɛnnin nguan, naan w’a ɲan ɲrun. Akoto Pɔlu klɛli kɛ: “[Zoova] kwla cɛnnin Krist yɛ ɔ fɛ i sieli i fama su nyanmiɛn su lɔ nin-ɔn. Krist sie like’n kwlaa blɛ nga e o nun yɛ’n. Yɛ ɔ́ síe like’n kwlaa blɛ ng’ɔ́ bá lɔ’n. Krist sie mmusu mun, nin kpɛnngbɛn mun, nin bae, nin be nga be sie sran mun ɔ nin sran nga be lɛ dunman’m be kwlaa.”—Efɛzfuɛ Mun 1:20, 21.\nƝanmiɛn Ndɛ’n kle kɛ Zezi le ɲrun dan. Yɛ ɔ kle ekun kɛ sran’m be ndɛ lo i dan kɛ Zoova sa. Kɛ Zezi bó jasin fɛ’n asiɛ’n su wa’n, ɔ yoli bubuwafuɛ mun nin tukpacifuɛ’m be juejue. Yɛ ɔ cɛnnin sran wie mɔ be wuli’n be nguan. Kpɛkun, ɔ fɛli i wun yili sran’m be ti tɛ. I sɔ m’ɔ yoli’n kle kɛ ɔ klo Ɲanmiɛn nin sran mun dan. (Efɛzfuɛ Mun 2:4, 5) Zezi o Ɲanmiɛn i fama su lɔ. Ɔ cɛ kan ɔ́ wá síe sran nga be ɲin yi Ɲanmiɛn’n. Kpɛkun, ɔ́ yrá be su.\nANZI’M BE SU ƝANMIƐN\nDaniɛli seli kɛ: ‘N tɛ nian, kpɛkuun ń wún i-ɔ, b’a siesie famiɛn bia mun. Kpɛkuun sran oke kun wa trannin ase su. [...] Sran akpi sɔ lele akpi be su i. Yɛ sran akpinngbin be jinjin i nyrun lɛ.’—Daniɛl 7:9, 10.\nNán anzi kunngba yɛ Daniɛli wunnin i aolia nun-ɔn. Sanngɛ, ɔ wunnin anzi akpi kpanngban. Nanwlɛ, like ng’ɔ wunnin i’n, ɔ yoli i sro dan. Anzi’m be ti aolia nun sran. Be le ɲrun dan. Be si ngwlɛlɛ dan. Yɛ be ti tinwa. Be flɛ anzi’m be akpasua kun kɛ serafɛn. Yɛ be akpasua kun ekun nian Ɲanmiɛn i ninnge’m be su. Biblu’n kan anzi’m be ndɛ kpɛ 250 tra su.\nNán sran nga be wuli’n be yɛ be kacili anzi mun-ɔn. Afin, Ɲanmiɛn dun mmua yili anzi mun lele naan w’a yi klɔ sran. Kɛ Ɲanmiɛn yí asiɛ’n, anzi’m be wunnin nun. Yɛ be kpannin aklunjuɛ kpanlɛ.—Zɔb 38:4-7.\nAnzi nanwlɛfuɛ’m be tu be klun be su Ɲanmiɛn. Like kun m’ɔ kle sɔ’n yɛle kɛ be nin sran mun di junman cinnjin kpa kun. Junman sɔ’n yɛle Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n i bolɛ. (Matie 24:14) Ɲanmiɛn maan akoto Zan wunnin junman sɔ mɔ be di wie’n i aolia nun. Ɔ klɛli kɛ: “N wunnin anz kun ekun ɔ tu sin nyanmiɛn ble kpa nun lɔ, ɔ lɛ jasin fɛ kun b’ɔ ti anannganman, b’ɔ́ kán klé sran nga be o asiɛ’n su bɔ be fin mɛnmɛn nin nvle-nvle’n kwlaa nun’n, ɔ nin be kwlaa nga be aniɛn’n ti fanunfanun’n, ɔ nin sran wafa-wafa’n kwlaa.” (Sa Nglo Yilɛ 14:6) Anzi’m be kanman ndɛ kleman sran mun trele kɛ nga laa’n be fa yo i cɛn kunngun’n sa. Sanngɛ, be suan be nga be bo jasin fɛ’n be bo. Ɔ maan, be kwla wun sran nga be kunndɛ kɛ bé sí Ɲanmiɛn’n.\nSATAN LAKA SRAN MILIƆN KPANNGBAN\n‘Alɛ tɔli nyanmiɛn su lɔ. Misɛl nin i anz mun be nin dragɔn nin i anz mun be kunnin. Dragɔn’n w’a nyan-man jranwlɛ, b’a mɛn-mɛn i nin i anz’m be lika nyanmiɛn su lɔ kun. Be kannin dragɔn sroesroe dan sɔ’n nin i anz’m be bo guali be asiɛ’n su wa. I yɛ be flɛ i wuo lalaa, nin mmusu’m be si, nin Satan nin-ɔn, i yɛ ɔ laka mɛn wunmuan nunfuɛ’m be kwlaa nin-ɔn.’—Sa Nglo Yilɛ 12:7-9.\nMɛn’n i bo bolɛ’n nun’n, anzi kun kunndɛli kɛ be su i. I sɔ’n ti, ɔ yoli ɲin kekle Zoova su. Kɛ ɔ yoli sɔ’n be wa flɛli i kɛ Satan. I bo’n yɛle kɛ “ɲrun tanndanfuɛ.” Anzi wie’m be yoli ɲin kekle Zoova su wie. Be flɛli be kɛ mmusu mun. Be dunman nun ti’n, ɲanmiɛn su lɔ’n w’a yoman fɔuun titi. Anzi sɔ’m be klun yo wi dan. Be kunndɛman kɛ Zoova klun sa’n kpɛn su. Kpɛkun, be lakali sran kpanngban naan be kaci be sin be si Zoova.\nSatan nin i mmusu’m be ti klunwifuɛ. Be kpɔ sran mun. Blɛ sunman’n be ti yɛ sran’m be fɛ asiɛ’n su-ɔ. Sa ng’ɔ juli Zɔbu m’ɔ ti Ɲanmiɛn i sufuɛ nanwlɛfuɛ’n su’n, ɔ kle sɔ. Satan kunnin i nnɛn’m be ngba. I sin’n, ɔ yoli maan “aunngban dan” kun buli sua mɔ i mma blu’m be o nun’n. Be ngba be wuli. Kpɛkun, ɔ fali tukpacɛ tɛ wie guali Zɔbu wunnɛn’n su. “Tukpacɛ sɔ’n ɔ yoli Zɔb i ja’n bo lele fa juli i ti’n su.”—Zɔb 1:7-19; 2:7.\nKɛ be yili Satan asiɛ’n su wa’n, ɔ si kɛ “i cɛn’n w’a sɔn-man kun.” (Sa Nglo Yilɛ 12:12) Be buli Satan i fɔ. Ɔ ka kan Satan i liɛ wíe mlɔnmlɔn. I sɔ’n ti ndɛ fɛ.\nBE NGA BE KƆ ƝANMIƐN SU’N\n‘Sran’m bɔ be fin nvle-nvle’n kwlaa nun’n, nin be bɔ be aniɛn’n ti wafa-wafa’n kwlaa’n, ɔ nin be nga be fin mɛnmɛn’n kwlaa nun, a [Zezi] fa ɔ wun toli be mannin Nyanmiɛn. Ɔ maan b’a kaci e Nyanmiɛn’n i awlo sran bɔ be trɛn i nyrun. Be yɛ bé síe sran mun asiɛ’n su wa-a.’—Sa Nglo Yilɛ 5:9, 10.\nKɛ Zezi cɛnnin nguan’n, ɔ ɔli ɲanmiɛn su. Ɲanmiɛn wá cɛ́n sran wie mun naan be wɔ ɲanmiɛn su wie. Zezi seli i akoto nga be nin i nantili klanman’n be kɛ: “N su ko siesie lika ń mán amun. [...] Ḿ bá ḿ má fá amun naan lika nga n tran lɔ’n, an tran lɔ wie.”—Zan 14:2, 3.\nBe nga be kɔ ɲanmiɛn su’n, be kɔ junman kun dilɛ. Yɛle kɛ be nin Zezi bé dí famiɛn. Bé síe sran nga be o asiɛ’n su’n. Yɛ bé yrá be su. Zezi seli i sɔnnzɔnfuɛ mun kɛ be srɛ maan be Sielɛ sɔ’n i blɛ’n ju. I waan be se kɛ: “E si bɔ a o nyanmiɛn su lɔ’n, maan sran’m be wun i wlɛ kɛ wɔ ngunmin yɛ a ti Nyanmiɛn nin-ɔn, maan ɔ sielɛ blɛ’n ju, maan e bɔ e wo asiɛ’n su wa’n e yo ɔ klun sa kɛ be bɔ be o nyanmiɛn su lɔ’n be yo’n sa.”—Matie 6:9, 10.\nLIKE NGA BE MƆ BE O ƝANMIƐN SU LƆ’N BÉ WÁ YÓ’N\nAkoto Zan seli kɛ: ‘N tili sran kun nɛn kekle kpa bia’n wun lɔ, ɔ seli kɛ: ‘Siɛn’n Nyanmiɛn i tranwlɛ’n wo sran’m be afiɛn! [...] Ɔ́ núnnún be nyinmuɛn’n kwlaa, wie’n su tran-man lɛ kun. Be su yo-man sɛ kun, be su sun-man kun, be su wun-man nyrɛnnɛn kun, afin laa ninnge sɔ’m be su tran-man lɛ kun.’’—Sa Nglo Yilɛ 21:3, 4.\nSa nga bé wá jú Ɲanmiɛn Sielɛ blɛ’n nun’n, yɛ Zan wunnin be-ɔ. Blɛ sɔ’n nun’n, Zezi nin be nga fin asiɛ’n su wa mɔ be nin i bé dí famiɛn’n, bé yó maan Satan su sieman sran mun kun. Yɛ bé yó maan asiɛ’n káci lika klanman. Sa nga ti yɛ maan klɔ sran’m be wun ɲrɛnnɛn’n, be su tranman lɛ kun. Wie’n bɔbɔ su tranman lɛ kun.\n?Yɛ sran miliar kpanngban nga be wuli mɔ be su kɔman ɲanmiɛn su’n, be li? Cɛn wie lele’n, Ɲanmiɛn cɛ́n be nguan. Kpɛkun bé trán mɛn klanman’n nun asiɛ’n su wa.—Matie 5:5.\nƆ FATAMAN KƐ A SRO MMUSU MUN\nMmusu’m be su ato ndɛ nga sran’m be kan’n ti’n, sran miliɔn kpanngban be sro be. I sɔ’n ti, be kɔ wunnzue yifuɛ’m be sin, annzɛ be wla nga nin banzrɛ, annzɛ be wunnzin lokosue. Be yo sɔ naan bé sásá be wun. Sanngɛ, ɔ fataman kɛ a yo sɔ wie. Afin Biblu’n se kɛ: “[Zoova] nian-nian asiɛ wunmuan’n su naan ɔ́ súan be nga be fa be wla’n kwlaa guɛ i su’n be bo.” (2 Be Nyoliɛ 16:9) Ɲanmiɛn Kpli Zoova le tinmin tra Satan lele. Sɛ a fa ɔ wla’n guɛ i su’n, ɔ́ sásá wɔ.\nSɛ a kunndɛ kɛ Zoova sasa wɔ’n, suan Biblu’n nun like naan si like ng’ɔ klo i’n. Kpɛkun yo like sɔ’n. I sɔ yɛ laa Klistfuɛ nga be o Efɛzi lɔ’n, be yoli-ɔ. Kɛ be sili Ɲanmiɛn ndɛ’n, be fali be fluwa mɔ be fa yo abonuan sa mun’n bali. Kpɛkun, be wɔli be nun. (Sa Nga Be Yoli’n 19:19, 20) Sɛ a le banzrɛ, annzɛ nga, annzɛ amuɛn, annzɛ fluwa wie mɔ a fa yo abonuan sa mun’n, annzɛ ninnge wie mɔ a fa sasa ɔ wun’n, gua be blo. I liɛ’n, Ɲanmiɛn sásá wɔ.\nBiblu’n se kɛ: “An fa amun wun man Nyanmiɛn. Nán an lo amun wun man mmusu’m be si Satan’n, an jran kekle yɛ ɔ́ wánndi amun.” (Zak 4:7) Nanwlɛ, fa ɔ wun wla Zoova sa nun. Maan ɔ ɲin yi i, yɛ su i. Sɛ a yo sɔ’n, Satan nin mmusu’m be su kwlá yoman wɔ like fi.\nE ndɛ lo Ɲanmiɛn Zoova nin i Wa Zezi, nin anzi nanwlɛfuɛ mun, ɔ nin be nga be fin asiɛ’n su’n, be kpa. Be kunndɛ kɛ e liɛ yo ye. I sɔ yɛ ninnge nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be wunnin be aolia nun’n, be kle e-ɔ. Sɛ ɔ waan á sí like nga bé wá yó’n, bo su kle Zoova i Lalofuɛ mun. Annzɛ kɔ e ɛntɛnɛti adrɛsi www.jw.org/bci su naan fa fluwa nga be klɛli su kɛ ?Ngue like yɛ Biblu’n kle i sakpasakpa ɔ?


?Ngue yɛ ń yó naan afɛ’n w’a tinman min su dan-ɔn? | Gbanflɛn nin talua’m be usa be wun kɛ\nGbanflɛn nin talua’m be usa be wun kɛ...\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Azéri Bichlamar Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Coréen Croate Créole des Seychelles Créole d’Haïti Danois Espagnol Estonien Fidjien Finnois Fon Français Féroïen Gallois Goun Grec Géorgien Haoussa Hiligaynon Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Icibemba Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Kazakh Kikuyu Kinyarwanda Kirundi Lingala Lituanien Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mongol Mooré Myama Ndébélé (Zimbabwe) Norvégien Nzema Néerlandais Népali Oromo Ouzbek Pangasinan Persan Polonais Portugais Portugais (Portugal) Roumain Russe Sango Sepedi Serbe Serbe (Romain) Shona Singhalais Slovaque Slovène Sunda Suédois Swahili Tagalog Tatar Tchèque Thaï Tswana Turc Twi Télougou Ukrainien Urhobo Vietnamien Wawle Xhosa Yoruba Zoulou\nGBANFLƐN NIN TALUA’M BE USA BE WUN KƐ\n?Ngue yɛ ń yó naan afɛ’n w’a tinman min su dan-ɔn?\nSɛ i sɔ sa wie o ɔ su’n, ndɛ nga bé wá yíyí nun yɛ’n, kwla uka-ɔ.\n?Ngue ti yɛ i sɔ liɛ’n ju-ɔ?\n?Ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin-ɔn?\n?Ngue like yɛ a kwla yo-ɔ?\nNdɛ nga ɔ wiengu’m be kan’n\nJunman dilɛ dan’n. Be flɛ talua kun kɛ Zuli. Ɔ seli kɛ: “Ninnge kwlaa nga é yó be’n, be se e blɛ kwlaa nun kɛ e di junman tratra su. Kpɛkun be wla e fanngan kɛ e mian e ɲin titi e yo i kpa e wɔ e ɲrun. Asa’n be se e kɛ e bu ninnge uflɛ wie’m be yolɛ i akunndan naan y’a kwla ɲan sasu kpa ekun. Nanwlɛ, i sɔ yolɛ’n tinman pɔpɔ!”\nAjulisu mannzin mun. Telefɔnun, tablɛti ɔ nin ajulisu mannzin uflɛ wie’m be su junman dilɛ’n yo maan cɛn kwlaa nin blɛ kwlaa nun’n be kwla flɛ e. I kwlaa sɔ’n ti’n, e wla guaman ase. Kpɛkun kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, junman’n kwla tin e su dan.\nKɛ e lafiman kpa’n. Be flɛ talua kun kɛ Miranda. Ɔ seli kɛ: “Suklu kɔlɛ’n, junman dilɛ’n ɔ nin be ɲin su yiyilɛ’n be yo maan gbanflɛn nin talua kpanngban be jaso ndɛ kpa yɛ be laman ndɛ. I kwlaa sɔ’n ti’n, afɛ’n tin be su dan.”\nBiblu yi be nga be ti wakawaka’n be ayɛ. (Nyanndra Mun 6:6-8; Rɔmunfuɛ Mun 12:11) Sanngɛ i sɔ’n kleman kɛ ɔ fata kɛ e di junman tratra su naan e ɲin kpa ninnge cinnjin wie’m be su. I wie yɛle e wun lika nianlɛ’n.\nBe flɛ talua kun kɛ Asile. Ɔ seli kɛ: “Cɛn kun’n min wla fili like dilɛ su afin n le junman kaka n di. M’an wunnin i wlɛ kɛ i sɔ’n timan kpa naan ɔ timan cinnjin kɛ n sɔ junman kwlaa nga be fa man min’n i nun, naan kusu ɔ fata kɛ n nian min wun lika.”\nI sɔ’n ti’n, Biblu’n se kɛ: “Alua nga i nyin tɛ o su’n, i kpa tra asɔmɔli i fuɛn’n lele.” (Akunndanfuɛ’n 9:5) Kɛ a di junman dan’n, a kwla bu i kɛ a le wunmiɛn kɛ asɔmɔli sa. Sanngɛ i sɔ’n ti blɛ kpe kan liɛ. Nanwlɛ, sɛ junman dan dilɛ ti’n a fɛ dan’n, i sɔ’n kwla yo tɛ kpa man wɔ.\nNán kplin like ngba su. Biblu’n se kɛ: ‘Akunndan’n ti wun ase kanfuɛ’m be liɛ.’ (Nyanndra Mun 11:2) Sran ng’ɔ kɛn i wun ase’n, ɔ si kɛ ɔ kwlá yoman like ngba. Ɔ maan nán junman kwlaa yɛ ɔ sɔ nun-ɔn.\nBe flɛ gbanflɛn kun kɛ Zɔɔdanin. Ɔ seli kɛ: “Sran ng’ɔ sɔ junman kwlaa nga be fa mɛn i’n nun’n, i sɔ sran liɛ’n, ɔ timan wun ase kanfuɛ yɛ ɔ cɛman naan afɛ’n w’a tin i su dan.”\nLo wunmiɛn kpa. Biblu’n se kɛ: “Sɛ sran kun nyɛn i like liɛ kan naan ndɛ nun-man su’n, ɔ flunman tra kɛ w’a nyan like kpanngban sanngɛ ndɛnngan wo su’n. Afin junman dilɛ nga lɛ’n kwlaa ti afɛ ngbɛn.” (Akunndanfuɛ’n 4:6) Fluwa sifuɛ’m be waan sran ng’ɔ lo wunmiɛn kpa’n, nn ɔ ti kɛ “ɔ su mɛn i ti’n nun miɛn’n i aliɛ sa.” Yɛ be kan gua su kɛ ɔ fata kɛ klɔ sran kun lafi lele dɔ mɔcuɛ annzɛ blu. Sanngɛ gbanflɛn nin talua sunman be kwlá yomɛn i sɔ.\nBe flɛ talua kun kɛ Bluklinin. Ɔ seli kɛ: “Laa’n ninnge ng’ɔ fata kɛ n yo be lemɔcuɛ’n kun nun’n be sɔnnin kpa. I sɔ’n ti’n n kwlá lafiman. Sanngɛ kɛ n ko lafi dɔ kun’n, ɔ uka min kpa. Afin i sɔ’n yo maan n kwla di junman kpa ekun yɛ n di aklunjuɛ.”\nSiesie ɔ wun. Biblu’n se kɛ: “Sran ng’ɔ́ yó like-ɔ ɔ sunnzun i klun nan ɔ’a yo’n, ɔ́ dí alaje.” (Nyanndra Mun 21:5) Sɛ dɔ nga su’n, e siesie e wun ka naan y’a yo like kun’n, i sɔ’n úka e tititi.\nBe flɛ talua kun kɛ Vanesa. Ɔ seli kɛ: “Sɛ e waan nán afɛ’n ɔ tin e su dan’n, ɔ fata kɛ e siesie e blɛ’n. I liɛ’n, sɛ ɔ ju wie naan ɔ fata kɛ e kaci e sa’n, é wún i wlɛ. Kɛ e yo sɔ’n junman’n su tinman e su dan.\nBe flɛ talua kun kɛ Jiana. Ɔ seli kɛ: “Kɛ mɔ sran wie’m be kunndɛ kɛ bé ɲán sika kaka’n ti’n, afɛ’n tin be su dan. Sanngɛ 1 Timote 6:8 wla e fanngan kɛ sɛ e ɲan like e di’n, yɛ sɛ e ɲan tralɛ e wla’n, maan ɔ ju e. I sɔ liɛ’n uka e naan y’a faman e blɛ kwlaa y’a kunndɛman ninnge wie mun mɔ be timan cinnjin’n.”\nBe flɛ gbanflɛn kun kɛ Wuelɔnnin. Ɔ seli kɛ: “Kɛ n klɛ ninnge nga n wá yó be lemɔcuɛ nun’n, i sɔ’n uka min kpa. Sɛ ɔ timɛn i ti’n, nn ń kplín junman kwlaa nga be se min kɛ n di’n su. Kɛ ɔ yo sɔ’n kusu’n n su kwlá diman junman i ngba kpɛkun ɔ sanngan min akunndan.”\nBe flɛ talua kun kɛ Kara. Ɔ seli kɛ: “Ɔ ju wie’n sran kpanngban be kwla se ɔ kɛ a yo ninnge wie mun man be. Yɛ ɔ kwla yo ɔ kɛ sɛ w’a kplinman su’n, a su diman aklunjuɛ. Sanngɛ m’an wunnin i wlɛ kɛ nán like kwlaa yɛ ɔ fata kɛ n kplin su-ɔ. Afin kɛ a yo sɔ’n, a di aklunjuɛ yɛ afɛ’n tinman ɔ su dan, asa’n a ɲan blɛ yo ɔ bɔbɔ ɔ ninnge liɛ mun.”\nKOSAN UFLƐ MƆ GBANFLƐN NIN TALUA'M BE USA'N...\n?Sɛ min janvuɛ wie yo min sa’n ngue yɛ ɔ fata kɛ n yo-ɔ?\n?Yɛ sɛ n ko fa min sua liɛ’n nin?\n?Ń yó sɛ naan min si nin min nin b’a lafi min su?\nƝanmiɛn sulɛ nun sran yolɛ\n?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e yia Ɲanmiɛn Sielɛ Sua’m be nun-ɔn?\n?Wafa sɛ yɛ Biblu’n kwla uka min-ɔn?—Akpasua 1: Suan Biblu’n i nun like kpa\n?Wafa sɛ yɛ Biblu’n kwla uka min-ɔn?—Akpasua 2: Yo maan Biblu’n nun kannganlɛ’n yo ɔ fɛ\nSran wafa nga e ti'n\n?Sɛ min ɲrun yo min koun’n ngue yɛ n kwla yo-ɔ?\n?Wafa sɛ yɛ n kwla siesie min blɛ’n niɔn?


E Min’n i Aliɛ’n i Cɛn dilɛ’n yi Ɲanmiɛn i ayɛ | Biblu’n Kle\nBE SELI Klistfuɛ mun kɛ be yo aɲia kun naan be Wla Kpɛn Klist i wie’n su. Be flɛ cɛn dilɛ sɔ’n ekun kɛ ‘e Min’n i Aliɛ’n.’ (1 Korɛntfuɛ Mun 11:20) ?I cinnjin lika’n yɛle benin? ?Blɛ benin nun, kpɛkun wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ be di cɛn sɔ’n niɔn?\nAfuɛ 33 nun Zuifu’m be Delɛ Cɛn’n i dilɛ’n i kɔnguɛ nun’n, yɛ Zezi Klist kpɛli nzɔliɛ like sɔ’n i ba ɔ. Zuifu’m be anglo mɔ be flɛ i Nisan i cɛn ba 14 nun yɛ be di Delɛ Cɛn’n niɔn. Kɛ ɔ ko yo naan b’a kwla wun blɛ sɔ’n i wlɛ ti’n, be minndɛ kɛ be lɔ ninnge’m be fifilɛ blɛ mɔ wia’n i kpajalɛ’n di dɔ kɔe 12, kpɛkun kɔnguɛ’n kusu di dɔ kɔe 12 wie’n, ɔ ju. Anglo’n i afiliɛ nga ɔ mantan cɛn sɔ’n, ɔ ti Nisan anglo’n i cɛn ba klikli’n. Kɛ ɔ fɛ i lɛ’n, i cɛn 13 su nun’n, kɛ sɛnzɛ’n ko tɔ’n, yɛ Zuifu’m be di Delɛ Cɛn’n niɔn.\nZezi nin i akoto’m be dili Delɛ Cɛn’n likawlɛ, kpɛkun ɔ seli Zida Iskariɔti kɛ ɔ fite. I sin yɛ ɔ kpɛli e Min’n i Aliɛ Cɛn dilɛ’n i ba ɔ. Aliɛ Cɛn sɔ’n sinnin Zuifu’m be Delɛ Cɛn’n i osu, ɔ maan ɔ fata kɛ be di cɛn sɔ’n kpɛ kunngba afuɛ nuan kwlaa nun.\nZezi i jasin fɛ’n mɔ Matie klɛli’n ɔ se kɛ: ‘Kɛ bé dí like’n, Zezi fali kpaun yɛ ɔ lali Ɲanmiɛn ase. Kɛ ɔ lali Ɲanmiɛn ase wieli’n, ɔ bubuli nun fa mɛnnin i sɔnnzɔnfuɛ mun naan w’a se be kɛ: “Kpaun ng’ɔ o yɛ’n ti min wunnɛn’n [i nzɔliɛ], an fa di.” I sin ɔ fali klowa kun yɛ ɔ lali Ɲanmiɛn ase. Kɛ ɔ lali Ɲanmiɛn ase wieli’n, ɔ fa mannin be yɛ ɔ seli be kɛ: “Amun kwlaa an nɔn nzan ng’ɔ o nun’n, afin nzan sɔ’n ɔ ti min mmoja m’ɔ ti aenguɛ uflɛ nga Ɲanmiɛn waan ɔ nin sran’m bé trá’n i nzɔliɛ. Sran sunman be ti yɛ bé gúɛ i ase ɔ, ɔ maan Ɲanmiɛn yáci be sa mɔ be yoli i’n cɛ́ be.”’—Matie 26:26-28.\nSran wie’m be bu i kɛ Zezi yoli maan i wunnɛn’n bɔbɔ ba’n, ɔ kacili kpaun, yɛ i mmoja’n kacili nzan. Sanngɛ ɔ timan sɔ, afin kɛ Zezi fali kpaun’n mɛnnin i sɔnnzɔnfuɛ mun mɔ be dili’n, like fi w’a yomɛn i wunnɛn’n. ?Zezi i wunnɛn’n bɔbɔ ba’n nin i mmoja’n yɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m be dili yɛ be nɔnnin i jrɛiin sa ɔ? Cɛcɛ, afin sɛ be yoli sɔ nn be dili sran nnɛn, yɛ i liɛ nn be fɔnnin Ɲanmiɛn i mmla’n kusu wie. (Bo Bolɛ 9:3, 4; Saun Yolɛ 17:10) Kɛ nga Lik 22:20 fa kan’n sa’n, Zezi seli kɛ: ‘Like ng’ɔ o klowa nga nun’n, ɔ ti min mmoja, ɔ ti aenguɛ uflɛ nga Ɲanmiɛn waan ɔ nin amun trá’n, i nzɔliɛ, amun ti yɛ be su wa guɛ i ase ɔ.’ ?Klowa’n bɔbɔ ba’n yɛ ɔ kacili ‘aenguɛ uflɛ’n’ niɔn? Ɔ kwlá yoman sɔ, afin aenguɛ nga be tra’n, yɛle be nuan m’ɔ sɛ like kun su’n. Nán like kun mɔ be sa kwla kɛn i jrɛiin sa ɔ.\nI sɔ ti’n, kpaun’n nin nzan’n be ti nzɔliɛ like. Kpaun’n ti Klist i wunnɛn mɔ fɔ nunman nun’n, i nzɔliɛ. Delɛ Cɛn mɔ be dili’n, i kpaun m’ɔ kali’n, yɛ Zezi fali ɔ. Kpaun ayre nunman kpaun sɔ’n nun. (Ezipt Lɔ Tulɛ 12:8) Biblu’n nun’n, wieliɛ’n kpaun ayre’n ti sa tɛ yolɛ’n annzɛ like mɔ w’a saci’n, i nzɔliɛ. Ɔ maan, kpaun’n ti Zezi i wunnɛn mɔ fɔ kaan sa nunman nun’n, m’ɔ fa yili tɛ’n, i nzɔliɛ. W’a yoman sa tɛ fi mlɔnmlɔn.—Matie 16:11, 12; 1 Korɛntfuɛ Mun 5:6, 7; 1 Piɛr 2:22; 1 Zan 2:1, 2.\nDivɛn’n ti Zezi i mmoja’n i nzɔliɛ. Mmoja sɔ’n yɛ ɔ yo maan be kwla di aenguɛ uflɛ’n su ɔ. Zezi seli kɛ be guɛli i mmoja’n i ase naan ‘Ɲanmiɛn yaci sa mɔ be yoli i’n cɛ.’ I sɔ’n ti’n, sran’m be kwla yo sanwun Ɲanmiɛn ɲrun naan be nin Zoova b’a tra aenguɛ uflɛ’n. (Ebre Mun 9:14; 10:16, 17) Aenguɛ sɔ’n annzɛ nda talɛ sɔ’n, ɔ yo maan Klistfuɛ nanwlɛfuɛ 144.000 be kwla kɔ ɲanmiɛn su lɔ. Lɔ’n, bé dí famiɛn yɛ bé yó Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ, klɔ sran’m be ye yolɛ’n ti.—Bo Bolɛ 22:18; Zeremi 31:31-33; 1 Piɛr 2:9; Sa Nglo Yilɛ 5:9, 10; 14:1-3.\n?Wan mun yɛ ɔ fata kɛ be di e Wla Kpɛnlɛ Cɛn’n i nzɔliɛ ninnge mun ɔn? Be nga be trali aenguɛ uflɛ’n wie’n, mɔ be lafi su kɛ bé kɔ́ ɲanmiɛn su lɔ’n, be yɛ ɔ fata kɛ be di kpaun’n yɛ be nɔn nzan’n niɔn. Ɲanmiɛn wawɛ’n kle i sɔfuɛ’m be kɛ, be kpali be sieli i ngunmin kɛ be ko yo famiɛn ɲanmiɛn su lɔ. (Rɔmfuɛ Mun 8:16) Famiɛn dilɛ’n i su aenguɛ nga Ɲanmiɛn nin Zezi be trali’n, ɔ ti be liɛ wie.—Lik 22:29.\n?Yɛ be nga be lafi su kɛ bé trán asiɛ’n m’ɔ́ káci Mɛn Klanman’n i su tititi’n nin? Be fa mmla nga Zezi mannin’n su, kpɛkun be tran e Min’n i Aliɛ Cɛn dilɛ’n i bo. Be trɛn i bo aɲinyiɛ su, sanngɛ be diman aliɛ’n wie. Afuɛ nuan kwlaa nun’n, Nisan i cɛn be 14 su’n, kɛ sɛnzɛ’n ko tɔ’n, Zoova i Lalofuɛ’m be di e Min’n i Aliɛ’n i Cɛn’n, kpɛ kunngba cɛ. Kannzɛ bɔɔ sran akpiakpi kaan sa yɛ be se kɛ be lafi su kɛ bé kɔ́ ɲanmiɛn su lɔ’n, sanngɛ cɛn sɔ’n i dilɛ’n ti Klistfuɛ’m be kwlaa be cinnjin kpa. Blɛ sɔ nun’n, sran ngba be kwla bu klolɛ dan kpa mɔ Ɲanmiɛn Zoova nin Zezi Klist be yili i nglo sran’m be lika’n, i su akunndan.—Zan 3:16.


Jue 108—Ɲanmiɛn i sran klolɛ’n | Klistfuɛ Jue\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bassa (Cameroun) Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Cebuano Chichewa Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Douala Espagnol Ewé Fidjien Fon Français Ga Goun Grec Guarani Hiligaynon Hongrois Icibemba Iloko Islandais Italien Karen (S'gaw) Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Letton Lhukonzo Lingala Lituanien Luganda Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Mambwe-Lungu Mapudungun Myama Ndau Ndébélé Ngangela Nias Norvégien Nyanja Nzema Néerlandais Oromo Ossète Otètèla Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persan Pidgin (Cameroon) Polonais Ponape Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Russe Samoan Sena Serbe Serbe (Romain) Shona Silozi Singhalais Sranan tongo Suédois Swahili Tagalog Tahitien Tatar Thaï Tigrinya Tok Pisin Tshiluba Turc Twi Télougou Ukrainien Wawle Wolaitsa Yoruba\nƝanmiɛn i sran klolɛ’n\n1. Ɲanmiɛn ti sran klofuɛ!\nE wun kɛ ɔ nian e lika.\nƆ fɛli i awlɛn su ba’n\nƆ kpɔli sran’m be kwlaa be ti\nNaan cɛn wie lele’n y’a kwla ɲan\nAnannganman nguan nin aunjuɛ.\nAn nga nzuewe kun amun’n,\nAn wa fa nguan nzue’n.\nAn nɔn, dein su fite’a nun.\nAn nian, Ɲanmiɛn klo sran.\n2. Ɲanmiɛn ti sran klofuɛ!\nNinnge ng’ɔ yo be’n kle sɔ weiin.\nƆ yili i nglo kpa ekun,\nZezi i famiɛn sielɛ’n nun.\nƝanmiɛn i klun sa’n kpɛnnin su.\nAn nian! I Sielɛ’n w’a taka!\n3. Ɲanmiɛn ti sran klofuɛ!\nI wawɛ’n maan e klo sran wie.\nKɛ e uka wɛtɛɛfuɛ mun’n,\nBe suan Ɲanmiɛn mmla’n su falɛ.\nE tu e klun e su Ɲanmiɛn,\nE bo jasin fɛ’n kle sran kwlaa.\n(Nian Jue. 33:5; 57:10; Efɛ. 1:7 nun wie.)\nƝanmiɛn i sran klolɛ’n (Jue 108)


Zan 13 YRENT - E -fʋ yi -tʋ -e Zuif 'nɔn 'le 'si nɔanba - Bible Search\nZan 12 Zan 14\n1E -fʋ yi -tʋ -e Zuif 'nɔn 'le 'si nɔanba -ji "fɛdi yi 'e bɔ. Zozi -a -tɔa 'nan 'yee tʋ 'bɔ -e 'e 'si 'trɛ 'gʋɛ -a da -e 'e 'kʋ 'e "tɩ "srɔn. Minnun nɛn o yi -tɛra Zozi da 'trɛda bɛ, e o 'yɩ "yi, e o 'yɩ "yi "trilii, ɛn yaa 'le 'sran.\n2Yi zɩɛ -a funninmlan nɛn Zozi 'lee 'e -srunɔn a fɛnun -blɩnan 'e cin va. Tʋ zɩɛ -a man bɛ, te Satan ci "nrɔndɩ 'pla Simɔn -pɩ Zudazi Karioti man. Yaa -cin -trɔa "ji 'nan 'e Zozi 'nɔn 'e 'nanmannɔn lɛ. 3Zozi -a -tɔa 'nan 'e "sia Bali va ɛn 'e lia 'e da Bali va. Yaa -tɔa "nyian 'nan 'e "tɩ 'e 'tɔ fɛ pɛɛnɔn da. 4E wluan fɛnun nɛn o cɩ -a -blɩnan bɛ -a -sru, e 'yee sɔ 'si 'e da, ɛn e sɔ -tʋ 'si yaa -trɔa 'e -tiɛn "da. 5E 'yi 'sɛn 'kpɔngbo 'tʋ -ji, ɛn 'e -srunɔn 'cɛin -man "foedɩ 'sia, te yaa man bʋʋman sɔ nɛn -a -tiɛn "da bɛ -a.\n6Zɩ e 'bɔ Simɔn Piɛri da bɛ, ɛn 'bɛ laabʋ -yrɔ 'nan: «Minsan, yiɛ 'an 'cɛin -man "foeman?»\n7Ɛn Zozi -a 'vɩ -yrɛ 'nan: «'Wɩ nɛn an cɩ -a drɛnan 'gʋɛ yi'a -ci maan tʋ 'gʋɛ -a dɩ, 'pian yia -ci maan 'e 'fɔla "da.»\n8Ɛn Piɛri "e -yrɛ 'nan: «Maan 'we "man "dɩ, yi'a 'li 'an 'cɛin -man foeman "fo "dɩ.»\nZozi "e -yrɛ 'nan: «-Te ma'an 'i 'cɛin -man "foelɛ dɩɛ, te i 'ka 'mɛn vɛ -a dɩ.»\n9-A -nan nɛn Simɔn Piɛri "e Zozi lɛ 'nan: «Te 'yian 'cɛin 'saza 'man "foe dɩ. Minsan, 'an 'pɛ 'lee 'an 'wulo nɛn 'gʋ, 'i o man "foe "nyian.»\n10Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «Min nɛn 'e sru 'va bɛ, -a 'kɔlɛ pɛɛnɔn da a 'saun. -A cɛin -man 'saza nɛn yaa "foeman. Ka ya 'saun, 'pian 'ka pɛɛnɔn "cɛɛ dɩ.» 11Min nɛn e "ta -daa Zozi 'nɔnlɛ 'e 'nanmannɔn lɛ bɛ, Zozi -a -tɔa, -yee "wɛan yaa 'vɩ 'nan, o pɛɛnɔn 'ka 'saun dɩ.\n12Zɩ Zozi cɛɛn 'e -srunɔn 'cɛin -man "foedɩ man bɛ, ɛn e 'yee sɔ 'wʋ "nyian 'e da. E -nyran fɛnun -sru 'e "pa 'ji, ɛn yaa laabʋ -wlɔ 'nan: «'Wɩ nɛn maan drɛ 'cɛɛ 'gʋɛ, kaa -ci 'man? 13Kaan laabo Bali -le 'wɩ "paazan, ɛn kaan laabo Minsan. Kaa ve 'e 'nɔan da, kɔɔ an ya -a. 14'An 'bɔ 'bɛ cɩ Bali -le 'wɩ "paazan -a, ɛn mɛɛn cɩ Minsan -a, -yee "wɛan -te an 'ka 'cɛin -man foe bɛ, 'ka cin cɛin -man "foe "nyian. 15'Wɩ -kɔɔn "man wɩ nɛn man drɛ 'cɛɛ, 'dʋ -e 'ka drɛ "le zɩ maan drɛ 'cɛɛ bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. 16Maan ve 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, min 'suzan -dan 'ka 'mlian 'e 'tazan da dɩ. Ɛn 'pasiazan -dan 'ka 'mlian min nɛn yaa 'pa 'sia bɛ -a da dɩ. 17'Wɩnun zɩɛ kaa -tɔa 'siɛn. -Te ka 'ta 'wʋla "da "bɛ, Bali -le -fɛa a 'ka man.\n18'Ka pɛɛnɔn "cɛɛ maan ve dɩ. Minnun nɛn an o 'si "va "bɛ, an o -tɔa, 'pian 'wɩ nɛn 'e 'crɛn -tɛdɩ Bali -le 'fluba 'ji bɛ, e ya "le 'e 'lɛ sɔɔ. E ya 'e 'crɛn -tɛdɩ 'nan:\n‹Min nɛn 'kʋ fɛ blɩ a 'e cin va bɛ,\ne drɛ 'an 'nanmanzan 'a.›\n19Maan ve 'cɛɛ 'vaa -e -a tʋ 'e bɔ. Tʋ nɛn 'wɩnun zɩɛ e dra "man "bɛ, -e min nɛn an cɩ -a bɛ 'ka -tɔ. 20Maan ve 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, min nɛn maan 'pa 'sia bɛ, -te min nɛn yaa -pɛ 'kun bɛ, 'an 'bɔ nɛn -a san 'an 'pɛ 'kun. Ɛn min nɛn yaan 'pɛ 'kun bɛ, te min nɛn yaan 'pa 'sia bɛ, -a 'bɔ nɛn -a san -a -pɛ 'kun.»\nZozi "e 'nan Zudazi "ta 'e -nɔan 'e 'nanmannɔn lɛ\n21Zɩ Zozi 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ bɛ, ɛn -a ci baa 'ji. -A -nan nɛn yaa 'vɩ -wlɛ 'wein 'nan: «Maan ve 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, min -tʋ a 'ka yei, -yɛɛ 'an -nɔan 'an 'nanmannɔn lɛ.»\n22Ɛn Zozi -srunɔn 'o yiɛ 'tɔ 'o cin yra, kɔɔ min nɛn e cɩ -yee 'wɩ vɩnan bɛ, wa'a san tɔa dɩ. 23Zozi -sruzan 'tʋ nɛn Zozi -a ye "yi 'kpa tɩglɩ bɛ, -yɛɛ cɩ 'e -nyrandɩ Zozi 'bɔ "srɔn "kogo. 24Ɛn Simɔn Piɛri 'wɩ 'tʋ drɛ -yrɛ 'nan 'e laabʋ Zozi 'lɔ 'nan -tɩ nɛn Zozi 'bɔ -a ve.\n25Zozi -sruzan zɩɛ, e tɛɛn "ji Zozi kugu da, ɛn yaa laabʋ Zozi 'lɔ 'nan: «Minsan, -tɩ nɛn?»\n26Zozi "e -yrɛ 'nan: «Min nɛn an 'kpɔun ponɛn 'fɔdɩ -nɔn -yrɛ "bɛ, te -a san nɛn.» -A -nan nɛn Zozi 'kpɔun ponɛn 'si, yaa 'fɔ, ɛn yaa -nɔn Simɔn -pɩ Zudazi Karioti lɛ. 27Zɩ Zudazi 'kpɔun ponɛn zɩɛ -a 'si bɛ, ɛn Satan -fɔ -a -sru.\nZozi "e -yrɛ 'nan: «'Wɩ nɛn i "ta -a dra bɛ, 'i drɛ tada.» 28Minnun nɛn o cɩ 'o -nyrandɩ waa fɛnun -sru "bɛ, o -tʋ 'ka 'wɩ nɛn Zozi 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ "man "bɛ -a -ci manlɛ dɩ. 29Zudazi "kuan 'wee "lala man, -yee "wɛan min -mienun -a nrɔn 'o 'ji 'nan, Zozi -a 'vɩ -yrɛ 'nan 'e 'kʋ fɛ nɛn e klɩ 'o man "fɛdi fɛ -a bɛ -a 'lɔ. -Te 'bɛ "cɛɛ dɩ 'nan 'e 'kʋ fɛ -tʋ -nɔn 'yalɛ -tɛnɔn lɛ. 30Zudazi 'kpɔun ponɛn zɩɛ -a 'si, nun tɔɔn ɛn e 'bɔla bei "nyiandʋ klun va.\nZozi 'wɩ 'nyranman paa 'e -srunɔn 'ji\n31Zɩ Zudazi bɔla bɛ, ɛn Zozi "e 'nan: «'Bɛ nɛn 'gʋɛ, Blamin -pɩ 'tɔ drɛ -dan "mɛn, ɛn minnun Bali -le -dan ci ye Blamin -pɩ -le "wɛan. 32Ɛn -te minnun Bali -le -dan ci 'yɩ Blamin -pɩ -le "wɛan bɛ, -e Bali 'bɔ 'e 'pɩ 'tɔ drɛ -dan 'e 'bɔ 'a. -A -nan 'ka "nyian mɔan dɩ -e 'e 'wɩ zɩɛ -a drɛ.\n33'Mɛn 'nɛnnun, an ya tian ka yei tʋ "wɛnnɛn 'a, 'pian ka -taa 'an -wɛɛlɛ. 'Wɩ nɛn maan 'vɩ Zuif 'nɔn lɛ bɛ, an "cee "ve "nyian. Ka'a 'kɔlaman -e 'ka 'kʋ fɛnan nɛn an "ta -ko bɛ -a -nan dɩ.\n34An -pei -trɛ -tɔa 'cɛɛ, -nyrɛn 'nan 'ka cin yɩ "yi "le zɩ an 'ka 'yɩ "yi "bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. 35-Te 'ka cin ye "yi "bɛ, minnun pɛɛnɔn -taa -a -tɔlɛ 'nan ka ya 'an -srunɔn 'a.»\nZozi -a 'vɩ Piɛri lɛ 'nan e "sia 'e -sru\n36Simɔn Piɛri -a laabʋ Zozi 'lɔ 'nan: «Minsan, i "ta -ko nyin zia?»\nƐn Zozi "e -yrɛ 'nan: «Fɛnan nɛn an "ta -ko tʋ 'gʋɛ -a bɛ, yi'a 'kɔlaman -e 'i -tra 'an -sru "dɩ, 'pian "bɛ -sru, i -taa -sɔɔnlɛa 'an -sru.»\n37Ɛn Piɛri -a laabʋ -yrɔ "nyian 'nan: «Minsan, -mɛ "le "wɛan ma'an 'kɔlaman -e 'an 'kʋla 'i -sru tʋ 'gʋɛ -a dɩ? 'An 'man a 'e wʋʋdɩ -e 'an 'ka 'yie "wɛan.»\n38Ɛn Zozi "e 'nan Piɛri lɛ 'nan: «Yia ve 'nan, 'i 'man a 'e wʋʋdɩ -e 'i 'ka 'mɛn "wɛan? 'Pian 'an 'bɔ "an "ve 'yiɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, yia ve 'e 'pa -a yaaga 'nan, yi'an 'tɔa dɩ, 'vaa -e mannɛn tɛdɛ 'e 'wɩ.»


Like nga be kle’n taka Biblu’n su yɛ be kwla nanti su. Le mɔcuɛ kwlaa nun’n, Zoova i Lalofuɛ’m be yia be tie nzra nun ijɔlɛ kun. Ijɔlɛ sɔ’n kle wafa nga e blɛ liɛ nga nun’n, Biblu’n nun mmla’m be kwla uka e’n. Ɔ di miniti 30. Kɛ ijɔfuɛ’n kánngan Biblu’n nun’n, e kwla nian e bɔbɔ e liɛ’n nun wie. I sin’n, be fa dɔ kun be suan “Sasafuɛ Tranwlɛ’n” i nun like. Sran kwlaa nga ɔ klo’n, ɔ kwla tɛ kosan’m be su wie. Like suanlɛ sɔ’n uka e naan y’a kwla nanti Biblu’n nun mmla’m be su. Mɛn wunmuan’n nun’n, Zoova i Lalofuɛ’m be asɔnun 100.000 tra su’n be nun’n, be suan fluwa kunngba sɔ’n i nun like.\nBe uka be naan b’a si like kle kpa. Le mɔcuɛ kwlaa nun’n, Zoova i Lalofuɛ’m be yia likawlɛ be yo aɲia kun ekun. I liɛ’n be yo i nnɔsua nun. Be kpɛkpɛli aɲia sɔ’n nun nsan. I klikli’n, yɛle Asɔnun’n i Biblu’n nun like suanlɛ’n. Ɔ di miniti 30. Kosan nga be usa’n, be su tɛlɛ’n yo maan e wun Biblu’n nun mmla mun, ɔ nin e ɲrun lɔ sa mɔ Biblu’n kan be ndɛ’n be wlɛ kpa. I nɲɔn su’n, yɛle Ɲanmiɛn junman dilɛ suklu’n. Ɔ di miniti 30. Kɛ ɔ́ bó i bo’n, Biblu’n i lika kun mɔ nzrafuɛ’m be dun mmua kanngannin nun naan b’a ba aɲia’n i bo’n, be koko su yalɛ. I sin’n, be nga be klɛli be dunman suklu sɔ’n nun’n mɔ be mannin be junman kɛ be di i cɛn sɔ nun’n, be wa di be junman’n. Kɛ ɔ ko yo naan suklu ba’m b’a si kanngan kpa, naan b’a si nzra nun ijɔ kpa wie’n, aniaan bian kun man be afɔtuɛ. (1 Timote 4:13) Aɲia kasiɛn’n yɛle Junman dilɛ aɲia’n. Ɔ di miniti 30. Nzrafuɛ’m be ɲrun ijɔlɛ ɔ nin sa’m be nglo yilɛ, yɛ kosan usalɛ nin i su tɛlɛ’m be o nun. I kwlaa sɔ’n uka e naan y’a si sran’m be like kle.\nSɛ a tran Zoova i Lalofuɛ’m be aɲia’m be bo’n, wafa nga be kle Biblu’n nun like lɔ’n, ɔ́ yó ɔ ɲɛnmɛn kpa.—Zan 6:45.


?Kɛ mɔ a wunnin i ɛntɛnɛti su’n, i ti yɛ a fa su ɔ?\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N ?Ngue ti yɛ sran’m be srɛ ɲanmiɛn ɔn?\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N ?Kɛ e srɛ Ɲanmiɛn’n, ɔ ti?\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N ?Ngue ti yɛ Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ e srɛ i ɔ?\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N ?Sɛ e srɛ Ɲanmiɛn’n mmlusuɛ benin yɛ é ɲɛ́n i ɔ?\n?E wun i wlɛ kɛ Ɲanmiɛn nin e o nun?\n“Sran nga i bɔbɔ ɔ kwlá ukɛmɛn i wun’n ɔ lafi ndɛ kwlaa nga be kan kle i’n su”\n“Man e anwlɛn maan e lafi Nyanmiɛn su kpa”\nMaan Zoova sulɛ’n yo e cinnjin tra like kwlaa\nMaan e bu Ɲanmiɛn Ndɛ’n su akunndan titi\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Batak (Toba) Bengali Bichlamar Bikol Bulgare Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitumbuka Chiyao Chokwe Citonga Coréen Croate Créole des Seychelles Créole d’Haïti Danois Efik Espagnol Estonien Fidjien Finnois Français Goun Grec Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hongrois Hébreu Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kannada Kazakh Kikamba Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Letton Lifu Lituanien Luganda Luo Macédonien Malay Malayalam Malgache Marathi Maya Mixe Mongol Norvégien Néerlandais Népali Oromo Ossète Ourdou Ouzbek Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Bolivie) Roumain Russe Samoan Sango Serbe Serbe (Romain) Shona Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Tagalog Tajiki Tamoul Tatar Tchouvache Tchèque Thaï Tigrinya Tiv Tok Pisin Turc Turkmène Turkmène Tuvalu Tzotzil Télougou Ukrainien Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wolaitsa Yoruba Zapotec (de l’isthme)\nSasafuɛ Tranwlɛ'n | Ɔktɔblu 2015\n“Sran ng’ɔ kannganman zronali nun’n, ɔ wunman sa wlɛ. I tɛ kpa’n yɛle sran ng’ɔ kanngan zronali nun m’ɔ fɛ i nun ndɛ’n kwlaa su’n.”—August von Schlözer, ɔ ti Alemaɲi bian. Ɔ ti laa sa’m be su like suanfuɛ nin fluwa klɛfuɛ (afuɛ 1735-1809).\nSƐ I afuɛ 200 tra su yɛ’n, ɔ fataman kɛ sran’m be lafi ndɛ nga be kanngan be zronali nun’n be ngba su’n, andɛ kusu’n, i kunngba’n niɔn. Ɔ fataman kɛ e fa ndɛ kwlaa nga e kanngan be ɛntɛnɛti su’n, be ngba su. Ndɛ sunman be o ɛntɛnɛti su. Wie ti nanwlɛ yɛ wie ti ato. Wie ti awlaboe ndɛ, yɛ be kwlá yoman e wun sa ye. Sanngɛ wie ti aklunjuɛ ndɛ, yɛ be yo e wun sa ye. Nán ndɛ ngba yɛ ɔ fata kɛ e fa e ɲin sie su ɔ. Sran wie’m be o lɛ’n, blɛ li yɛ be su suan ɛntɛnɛti su kɔlɛ ɔ. Kɛ be fite ndɛ fɛfɛ kun su’n, be ka lɛ be fa su. Afin b’a wun i ɛntɛnɛti su, annzɛ be janvuɛ kpa wie yɛ ɔ klɛli ɔ. I lɛ’n nun’n, Ɲanmiɛn Ndɛ’n se kɛ: “Sran nga i bɔbɔ ɔ kwlá ukɛ-mɛn i wun’n, ɔ lafi ndɛ kwlaa nga be kan kle i’n su. Sran ng’ɔ si sa’n kusu, ɔ niɛn i ja ng’ɔ tu’n su kpa.”—Nya. 14:15.\n?Sɛ e kɔ ɛntɛnɛti su’n, ngue yɛ é yó naan y’a wun i wlɛ kɛ ndɛ kun ti ngua dilɛ, annzɛ ndɛ blɔlɛ, annzɛ ato ndɛ ɔ? ?Wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ e ‘si sa’ ɔ? Maan e usa e wun kɛ: ‘?Ɛntɛnɛti lika nga i nun yɛ n wunnin ndɛ’n, sran’m be si i kpa? ?Be nga be fali ndɛ sɔ’n sieli i ɛntɛnɛti su’n, sran’m be si be? ?Ndɛ sɔ’m be o ɛntɛnɛti adrɛsi nga be di nanwlɛ’n be su?’ * Nanwlɛ, ɔ fataman kɛ e yo “sinnzin.” (Nya. 7:7) Ndɛ wie’m be timan ato. Sanngɛ, sɛ e kwlá lafiman ndɛ kun su’n, nn atrɛkpa’n, ɔ ti ato ndɛ. I li sɛ ɔ ti sran wie’m be wun sacilɛ ndɛ’n, maan e usa e wun kɛ: ‘?Ngue ti yɛ be kannin ndɛ sɔ mun ɔn? ?Wan mun yɛ ndɛ sɔ’n yó be fɛ mɔ bé fá trú ɔ?’\n?E FA NDƐ E TRU?\nKɛ sran wie’m be ti ndɛ uflɛuflɛ kun’n, sɛ ndɛ sɔ’n ti ato annzɛ ɔ ti nanwlɛ o, sɛ ɔ́ yó sran’m be fɛ annzɛ ɔ́ yó be ya o, be bumɛn i akunndan. Kpɛkun, be su fa tru. (2 Sam. 13:28-33) Sɛ e ti sran m’ɔ “si sa’n,” é bú wafa nga ndɛ sɔ’n yó e wiengu’n i akunndan. Afin atrɛkpa’n, ndɛ mɔ e tili’n ɔ ti be wun sacilɛ ndɛ.\nNdɛ bo kpɛlɛ’n, ɔ leman ba. I sɔ’n ti, sran wie’m be kunndɛman kɛ bé yó sɔ. Be waan be nga bé wá tí ndɛ sɔ’n, be yɛ ɔ fata kɛ be kpɛ i bo ɔ. ?Yɛ wan yɛ ɔ kwla ɲɛn i ti yo i sɔ liɛ’n niɔn? (Efɛ. 5:15, 16) I sɔ’n ti’n, sɛ e lafiman ndɛ kun su’n, nán e fa tru.\nMaan e usa e wun kɛ: ‘?N fa ndɛ n tru i ɛntɛnɛti su? ?M’an kpata sran wie’m be le afin, ndɛ nga n klɛli’n ti ato? ?Sran wie w’a se min kɛ nán n klɛ i fluwa ɛntɛnɛti su kun? Maan e wun i wlɛ kɛ be nga e klɛ be ɛntɛnɛti su’n, be bɔbɔ be kwla ko kunndɛ ndɛ mun ɛntɛnɛti su wie. Ɔ maan, ɔ fataman kɛ cɛn kwlakwla e klɛ ndɛ nga be kle srilɛ’n, annzɛ e fa video ng’ɔ kle able sifuɛ mun’n, e ko man sran. Asa ekun’n, ɔ fataman kɛ e fa asɔnun kpɛnngbɛn kun i ijɔlɛ’n e ko man sran ɛntɛnɛti su. * Kɛ é síesíe e wun naan y’a ɔ aɲia’m be bo’n, Biblu’n nun ndɛ mma nga e suannin su like’n, annzɛ kosan wie i su tɛlɛ nga e wunnin i’n, ɔ fataman kɛ e klɛ ko man aniaan kun ɛntɛnɛti su. Afin e tinuntinun yɛ ɔ fata kɛ e siesie e wun ɔn.\n?Ɔ fata kɛ...ndɛ nga be klɛ blɛli min ɛntɛnɛti su’n, n klɛ n ko man sran uflɛ?\nSran wie’m be tɔn Zoova i Lalofuɛ’m be suɛn ɛntɛnɛti su. ?Sɛ e fite i sɔ ndɛ su’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo ɔ? Ɔ fataman kɛ e kɛnngɛn i bɔbɔ kaan sa. Sran wie’m be se kɛ bé fá ndɛ sɔ mun klé be wiengu mun naan bé sí be ndɛ liɛ’n nga bé kán’n. Sanngɛ nn, i sɔ yolɛ’n ti ato ndɛ trulɛ. Sɛ e fite Zoova i Lalofuɛ’m be wun ndɛ wie su ɛntɛnɛti su naan ɔ sanngan e akunndan’n, maan e srɛ Zoova. Kpɛkun, maan e kan kle aniaan nga be ɲin w’a ti kpa’n, naan be uka e. (Zak 1:5, 6; Zid 22, 23) Sran’m be tɔnnin Zezi i suɛn. Yɛ ɔ seli i sɔnnzɔnfuɛ mun kɛ: ‘Bé klé amun yalɛ, [...] bé tɔ́n amun suɛn tɛtɛ’n kwlaa.’ (Mat. 5:11; 11:19; Zan 10:19-21) Nanwlɛ, maan e yo akunndanfuɛ nin ngwlɛlɛfuɛ. I liɛ’n, é wún be “bɔ be atin’n ti sa klɛklɛ’n” be wlɛ, yɛ e su “su-man gblɛfuɛ’m be su.”—Nya. 2:10-16.\nMAAN E BU E WIENGU’M BE SRAN\nSɛ e ti sa wie m’ɔ juli e niaan’m be su’n, annzɛ junman kpa wie mɔ be dili’n i su ndɛ’n, ɔ fata kɛ e nian e wun su wie. Kannzɛ ndɛ kun ti nanwlɛ’n, nɛ́n i sɔ’n ti yɛ é fá trú ɔ. Wie liɛ bɔbɔ’n, nán e bɔbɔ yɛ ɔ fata kɛ e kan ndɛ sɔ’n e kle sran uflɛ ɔ. (Mat. 7:12) Sɛ e tili sran kun i wun ndɛ naan ndɛ sɔ’n ti nanwlɛ bɔbɔ’n, ɔ fataman kɛ e fa ndɛ sɔ’n e tru. (2 Tɛs. 3:11; 1 Tim. 5:13) Ndɛ wie o lɛ’n, ɔ fataman kɛ sran uflɛ ti. Ɔ fata kɛ e minndɛ naan sɛ sran bɔbɔ’n klo’n, nn w’a kan kle sran uflɛ. Afin, sɛ e kpli e fa ndɛ kun e tru’n, i bo’n kwla gua tɛ kpa.\nAndɛ’n, i ndɛ tɛ o, i ndɛ kpa o, ndɛ nanwlɛ o, ato ndɛ mɔ be kpɛ saɛ ba o, sran’m be fa tru ndɛndɛ kpa. Sran kun kwla klɛ i wiengu kun ɛntɛnɛti su. Kpɛkun, ɔ́ nían ɔn, ndɛ sɔ’n su tru mɛn wunmuan’n nun. Maan e nian e wun kpa, naan y’a yoman sran m’ɔ fa ndɛ tru ndɛndɛ’n. Kɛ wie liɛ’n, e kanngan sran wie i wun ndɛ nun’n, e wun blibli e. Sanngɛ, maan e wla kpɛn su titi kɛ sran m’ɔ klo sran’n, ɔ faman ndɛ ngba su. Yɛ ɔ buman sran wun akunndan tɛ. Sɛ e klo Zoova nin e niaan mun’n, e su faman be suɛn nga Satan i minniɛn’m be tɔn’n su. Afin Satan yɛ ɔ ti “ato buafuɛ’m be si nin-ɔn.” (Zan 8:44; 1 Kor. 13:7) Sɛ e ti akunndanfuɛ nin ngwlɛlɛfuɛ’n, é ‘sí sa.’ Kpɛkun, e su kannganman ndɛ kwlaa nga e wun be ɛntɛnɛti su’n, be nun. Yɛ e su faman ndɛ ngba su. Biblu’n se kɛ: “Sran nga be bɔbɔ be kwlá uka-man be wun’n be like liɛ’n, yɛlɛ sinnzin’n, sanngɛ be nga be ti akunndanfuɛ’n, be si sa.”—Nya. 14:18.\n^ ndɛ kpɔlɛ 4 Ato ndɛ nin ngua dilɛ ndɛ nga be kan be’n ti’n, maan e nian e wun su. Afin be kwla kpɛ ndɛ sɔ’m be wun lele, kpɛkun sran’m be bu be ndɛ nanwlɛ.\n^ ndɛ kpɔlɛ 8 An nian afuɛ 2010, Avrili, Ɲanmiɛn Sielɛ Blɛ junman fluwa’n i lika nga be klɛli kɛ “Kosan’m be su tɛlɛ”nun.\nKWLAA NAAN W’A KLƐ NDƐ WIE W’A KO MAN SRAN’N, USA Ɔ WUN KƐ:\n?Ndɛ sɔ’n, ɔ o ɛntɛnɛti adrɛsi nga be di nanwlɛ’n be su?\n?Sran’n kunndɛman kɛ sran’m be ti i wun ndɛ’n?\n?Ndɛ sɔ’n ti sran wun sacilɛ ndɛ?\n?Sran wie w’a se min kɛ nán n klɛ i fluwa ɛntɛnɛti su kun?\nƆktɔblu 2015 | ?Be nga be srɛ Ɲanmiɛn’n be kle be wun yalɛ ngbɛn?\nSASAFUƐ TRANWLƐ'N Ɔktɔblu 2015 | ?Be nga be srɛ Ɲanmiɛn’n be kle be wun yalɛ ngbɛn?


Zezi kleli like ng’ɔ yo maan sran yo fiɛn’n | Wafa nga Zezi nantili’n\nMATIE 15:1-20 MARKI 7:1-23 ZAN 7:1\nZEZI WAAN ZUIFU’M BE NANNAN’M BE MMLA’M BE SU FALƐ’N TI TƐ\nAfuɛ 32 nun’n, kɛ Delɛ cɛn’n mántán koko’n, nn Zezi o Galile lɔ ɔ́ kán Ɲanmiɛn ndɛ’n. I sin’n, ɔ ɔli Delɛ cɛn’n i dilɛ Zerizalɛmun. Afin lɔ yɛ Ɲanmiɛn waan be di Delɛ cɛn’n niɔn. Sanngɛ Zezi w’a yimɛn i wun nglo, afin Zuifu’m be kunndɛ kɛ bé kún i. (Zan 7:1) I sin’n, ɔ sɛli i sin Galile mɛn’n nun lɔ.\nFarizifuɛ mun nin mmla klɛfuɛ’m be ko wunnin Zezi i wun. Atrɛkpa’n, blɛ sɔ’n nun’n, nn ɔ o Kapɛɛnaɔmun. ?Sanngɛ ngue ti yɛ be ɔli i wun wunlɛ-ɔ? Be su kunndɛ sa kun mɔ bé kwlá jrán su bé bú i fɔ’n. Be seli kɛ: “?Ɔ yo sɛ ti yɛ ɔ sɔnnzɔnfuɛ’m be faman e nannan’m be mmla’n su-ɔ? I kun yɛle kɛ be wunnzinman be sa naan b’a di like.” (Matie 15:2) Ɲanmiɛn nin-a kɛmɛn i le kɛ “be wunnzin be sa lele ju be sa sin kpɔlɛ’n su.” Kusu nn i sɔ yɛ Farizifuɛ’m be yo-ɔ. (Marki 7:3) Yɛ Farizifuɛ’m be waan sran ng’ɔ wunnzinmɛn i sa kɛ ngalɛ’n sa’n, nn w’a fɔn mmla’n i tɛ kpa.\nZezi w’a tɛman be su trele sa. Sanngɛ ɔ kannin wafa nga be ɲinfu be fɔn Ɲanmiɛn Mmla’n, i ndɛ. Ɔ tɛli be su kɛ: “?Amun kusu, ɔ yo sɛ ti yɛ amun nannan’m be nzuɛn’n i su falɛ ti’n, amun diman Ɲanmiɛn i mmla’n su-ɔ?” Ɔ kan guali su kɛ: “I kun yɛle kɛ Ɲanmiɛn waan: ‘Bu ɔ si nin ɔ nin be sran,’ yɛ ‘Sran ng’ɔ kɛn i si annzɛ i nin i ndɛ tɛ’n, maan be kun i.’ Sanngɛ amun liɛ’n, amun se kɛ ‘Sran ng’ɔ se i si annzɛ i nin kɛ: “Like kwlaa nga n le i’n, m’ɔ kwla yo ɔ wun sa ye’n, ɔ ti like mɔ n fa mannin Ɲanmiɛn mlɔnmlɔn’n,” ɔ nunman nun kɛ ɔ niɛn i si i lika mlɔnmlɔn.’”—Matie 15:3-6; Ezipt Lɔ Tulɛ 20:12; 21:17.\nFarizifuɛ’m be waan sɛ sran kun se kɛ i sika annzɛ i like uflɛ wie ti Ɲanmiɛn liɛ’n, nn like sɔ’n ti Ɲanmiɛn i sua’n i liɛ mlɔnmlɔn. Ɔ maan be kwlá fa yoman like uflɛ. Kusu nn i sika annzɛ i like sɔ’n te o i sa nun. I wie yɛle kɛ ba kun kwla se kɛ i sika annzɛ i ninnge wie ti “kɔɔban.” I bo’n yɛle kɛ ɔ ti Ɲanmiɛn liɛ mlɔnmlɔn, annzɛ ɔ ti Ɲanmiɛn i sua’n i liɛ mlɔnmlɔn. Kɛ ɔ ko se sɔ’n, ɔ ti kɛ ɔ kwlá fa yoman like uflɛ kun. Ɔ maan ɔ kwlá fa ukamɛn i si nin i nin mɔ b’a yo kpɛnngbɛn’n, mɔ be mian ukalɛ wun’n. Kusu nn sika annzɛ like sɔ’n te o i sa nun yɛ ɔ kwla fa yo like ng’ɔ klo’n. I lɛ’n nun’n, ba sɔ’n su kle kɛ ɔ kunndɛman kɛ ɔ́ niɛ́n i si nin i nin be lika.—Marki 7:11.\nWafa nga Farizifuɛ’m be kpɛli Ɲanmiɛn Mmla’n i wun’n, ɔ yoli Zezi i ya dan. Ɔ seli be kɛ: “Amun nannan’m be mmla’m be su falɛ’n ti’n, amun a yo maan sran’m be buman Ɲanmiɛn i ndɛ’n i like fi kun. Gblɛfuɛ mun, amun wun ndɛ nga Ezai kannin’n, ɔ ti su. Ɔ seli kɛ: ‘Nvle nga nunfuɛ’m be kɛn i be nuan bui su kɛ be bu min sran. Sanngɛ be awlɛn’n nunman min su kaan sa. Be su min ngbɛn. Afin like nga be kle’n, ɔ taka klɔ sran’m be mmla’m be su.’” Farizifuɛ’m b’a tɛmɛn i su. Ɔ maan Zezi flɛli sran kpanngban nga be o lɛ’n, naan w’a se be kɛ: “Amun sie amun su be tie ndɛ nga naan amun wun i wlɛ: Nán like ng’ɔ wlu sran kun i nuan nun’n yɛ maan ɔ yo fiɛn-ɔn, sanngɛ like ng’ɔ fin i nuan fite’n yɛ maan ɔ yo fiɛn-ɔn.”—Matie 15:6-11; Ezai 29:13.\nKɛ lika’n ɔli i ɲrun kan’n, Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be usɛli i kosan kun. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn be o sua kun nun. Be usɛli i kɛ: “?A si kɛ, kɛ Farizifuɛ’m be tili ndɛ nga a kannin’n, ɔ yoli be ya kpa?” Ɔ tɛli su kɛ: “Waka kwlaa nga nán min Si m’ɔ o ɲanmiɛn su lɔ’n yɛ ɔ tali’n, ɔ́ tú i bo. Nán amun nian be lɔ. Be kle sran uflɛ atin, sanngɛ nn be bɔbɔ be ti aɲinsifuɛ. Kusu sɛ aɲinsifuɛ kun tra i wiengu aɲinsifuɛ i kpɔnman’n, be nɲɔn’n bé tɔ́ kunman nun.”—Matie 15:12-14.\nI sin’n, Piɛli seli Zezi kɛ ɔ kan ninnge nga be kwla yo sran fiɛn’n be ndɛ kle be kwlaa. Atrɛkpa’n, i sɔ’n boli Zezi i nuan. Afin ɔ tɛli su kɛ: “?Amun siman kɛ like kwlaa ng’ɔ wlu sran kun i nuan nun’n, ɔ sin i fle’n nun, kpɛkun ɔ guɛ i atrun kɔwlɛ’n nun? Sanngɛ ninnge nga be fin sran kun i nuan’n nun fite’n, be fin i awlɛn’n nun. Ninnge sɔ mun yɛ maan sran wlu fiɛn nun-ɔn. I wie yɛle kɛ, akunndan tɛtɛ bulɛ’n, sran kunlɛ’n, be wun bo bian kunndɛlɛ nin be yi bo bla kunndɛlɛ’n, yɛ bla nin bian kunndɛlɛ sukusuku nin i wunsu ɲannzuɛn sa mun’n, awie wualɛ’n, sran suɛn tɔnlɛ’n, sran ndɛ tɛtɛ kanlɛ’n, sran i awlɛn’n nun yɛ be fin-ɔn. Ninnge sɔ mun yɛ maan sran wlu fiɛn nun-ɔn. Sanngɛ sɛ sran kun w’a wunnzinmɛn i sa naan w’a di like’n, ɔ yoman fiɛn.”—Matie 15:17-20.\nNán kɛ Zezi su se kɛ e yo fiɛn, annzɛ ka naan y’a tɔn aliɛ annzɛ y’a di like’n, ɔ fataman kɛ e wunnzin e sa-ɔ. Sanngɛ Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn’m be gblɛ’n yɛ ɔ su kpɛ i bo-ɔ. Afin be kunndɛ kɛ bé kpɛ́ Ɲanmiɛn Mmla’n i wun naan bé dí be nannan’m be liɛ’m be su. Ɔ maan Zezi su kle kɛ sran kun i nzuɛn tɛ’n yɛ ɔ yo maan ɔ yo fiɛn-ɔn. Nzuɛn tɛ sɔ’n fin i awlɛn’n nun.\n?Like benin su yɛ Farizifuɛ’m be jrannin be buli Zezi i fɔ-ɔ?\n?Kɛ nga Zezi fa yili i nglo’n sa’n, wafa sɛ yɛ Farizifuɛ’m be fɔnnin Ɲanmiɛn Mmla’n niɔn?\n?Ngue yɛ ɔ yo maan sran yo fiɛn-ɔn?


Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Mark 6\n1 "Bɛ -sru Zozi 'kʋ 'e fla Nazarɛtɩ 'o 'vale 'e -srunɔn 'a. 2 'Flinla "yi da bɛ, ɛn e 'wɩ "paadɩ 'sia minnun ji cin yɩ 'kuin. Min "kaga "nɛn o -yee 'wɩ "paadɩ 'man bɛ, o 'lɛbo "fɔ. Ɛn waa laabʋdɩ 'sia 'o cin lɔ 'nan: «Nyin zia nɛn 'wɩ 'labɛ "yɛɛ tranla? -Tɩɛ 'wɩ 'tɔdɩ zɩɛ -a -nɔn -yrɛ? Yaa dra 'kɔ, ɛn e 'lɛbo "fɔ wɩnun 'labɛ -a dra? 3 Yiba "nyaanzan "tun "nɛn, ɛn Mari -pɩ nɛn. Zaji 'lee Zoze 'lee Zud 'lee Simɔn nun flinzan nɛn. Ɛn "nyian bɛ, -a -suannɛn lɩmɔnnun -nyɛanla -kaa va 'gʋ.» -Yee "wɛan wa'a wei 'silɛa 'wɩ 'a dɩ.\n4 -A -nan nɛn Zozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «Fɛ pɛɛnɔn 'nan bɛ, Bali 'lewei vɩzan 'tɔ a 'e wluandɩ. 'Pian -te e ya 'e 'flanɔn 'lee 'e drɩnun 'lee 'e 'mangulinun yei "bɛ, wa'a siala min -a dɩ.» 5 -Te ya'a 'silɛa -pɛ 'pladɩ -a -cɛ -tɛnɔn -mie da -e 'o 'beli dɩɛ, Zozi 'ka -kɔlalɛ 'lɛbo "fɔ wɩ pee drɛdɩ -a 'fla zɩɛ -a da dɩ. 6 Yi nɛn wa'a -tɛlɛa Zozi da dɩɛ, -a 'wɩ -a 'kan 'e 'ciɩla "da. "Bɛ -sru ɛn e -kʋ 'fla peenun da, ɛn e 'wɩ paa minnun ji.\n7 Zozi 'e -srunɔn 'fuda "fli laabʋ, ɛn e o 'pa 'sia "flivli. E -kɔladɩ -nɔn -wlɛ 'nan -e 'o -yʋ -wlidɩnun -pin minnun -sru.\n8 Yaa 'vɩ -wlɛ 'nan: «-Te ya'a 'silɛa "tonyrin -a dɩɛ, te 'ka 'ta wʋ "man "fɛ pee 'sia dɩ! Te 'ka 'blɩfɛ 'lee 'pada 'lee "lala 'sia dɩ! 9 'Ka 'manwua "wʋ! Te 'ka 'tralɛ 'sia "fli "dɩ!» 10 Ɛn yaa 'vɩ "nyian -wlɛ 'nan: «-Te 'ka 'bɔla 'fla 'tʋ da bɛ, 'ka 'fʋ 'kɔn nɛn, o 'ka laabʋ 'ji bɛ -a -ji, -trilii -e 'ka 'kʋdɩ 'e bɔ. 11 'Pian -te ka 'bɔla 'fla, ɛn 'fla zɩɛ -a da 'nɔn 'ka 'ka 'silɛa min -a dɩɛ, ɛn wa'a "trɔɛn "tɔlɛ 'ka wei lɛ dɩɛ, 'ka 'kʋ 'ka 'lɛ! "Cɛɛ -kʋ bɛ, 'ka 'cɛin -man fuɔn -koei "trɔa o da 'wɩ pladɩ -a -wlɛ. -A -ci -kɔɔndɩ nɛn 'nan 'ka 'pɛ 'si -wee 'wɩ 'ji.»\n12 -A -nan nɛn o -kʋ, ɛn o Bali -le 'wɩ vɩdɩ 'sia minnun lɛ. Waa 'vɩ -wlɛ 'nan, 'o 'si 'o drɛ wɩ -wlidɩ "man -e 'o 'fli -nɔn Bali lɛ. 13 O -yʋ -wlidɩ "kaga "pin minnun -sru. O 'nyrɔn ciɩ -cɛ -tɛnɔn "kaga "man, te o "belia.\n14 Mingɔnnɛn Erodi Zozi 'le 'wɩ 'man, kɔɔ -a 'tɔ 'wɩdɩ fuila "man, te minnun -a ve 'nan: «Min -batize drɛzan Zan 'bɛ wluan -kanɔn 'va. -Yee "wɛan nɛn -kɔladɩ a -yrɔ ɛn e 'lɛbo "fɔ wɩnun dra.»\n15 Ɛn min plɔɛnnun "o 'vɩ 'nan: «Eli nɛn.»\n16 Zɩ Erodi 'wɩnun zɩɛ -a 'man bɛ, ɛn e 'nan: «Zan nɛn maan -wulo cɛɛn bɛ, -a 'bɔ nɛn. -Yɛɛ wluan -kanɔn 'va.»\n17 Kɔɔ Erodi 'bɛ Zan -tɛ. 'Wɩ nɛn e drɛ 'lɔɔ yaa -tɛ bɛ, -nyrɛn 'gʋ. Erodi 'yee minnun 'pa 'sia, ɛn 'o -kʋ Zan 'kunlɛ, waa yrɩ, ɛn waa -fɔ -pʋ 'kuin. Yaa drɛ zɩɛ Erodia -le "wɛan, kɔɔ lɩ zɩɛ e ya Erodi "bʋɩ Filipʋ nan -a, ɛn Erodi -a 'si "wlu. 18 'Wɩ zɩɛ Zan -a 'lɛ cɛɛn Erodi lɛ. Yaa 'vɩ -yrɛ 'nan: «-Si 'ka 'i 'lɔ -e 'i "bʋɩ nan 'si 'e 'wlu dɩ.» 19 -A 'wɩ 'nan Erodia man -wlidɩ. Ɛn e Zan -sa 'pla 'nan 'e -tɛa. 'Pian -si nɛn kɔ 'e 'ciɩla "da "bɛ, ya'a tɔa dɩ. 20 Kɔɔ -a -sran Erodi 'bɔ "e "klan wo Zan -lɔ. -Yaa -tɔa 'nan, Zan a Bali -le min tɩglɩ 'a, -yee "wɛan 'e yiɛ -tɔa "va, "tɔgɔ 'o -tɛ. Erodi Zan wei mandɩ ye "yi, 'pian 'wɩ nɛn Erodi "e "yɩ -e "e "vɩ Zan lɛ bɛ, ya'a tɔa dɩ.\n21 Zɩ Erodi -ya lɛ 'lɛ sɔɔ yi 'bɔ bɛ, ɛn Erodia -si nɛn kɔ 'e 'ciɩla "da -e 'e Zan -tɛ bɛ -a 'yɩ. Yi zɩɛ -a da bɛ, Erodi min -dandannun 'lee 'yee 'sounjanun tanɔn 'lee Galile min cejenun laabʋ 'nan, 'o 'ta "fɛdi drɛ 'e 'va. 22 Ɛn Erodia 'lu 'kʋ "dre 'tanlɛ o 'lɛ. Erodi 'lee 'yee minnun pɛɛnɔn 'ci 'sɔ 'e 'ciɩla "da.\n-A -nan nɛn Erodi -a 'vɩ -yrɛ 'nan: «Fɛ nɛn i cɩ "va bɛ, 'i laabʋ 'an 'lɔ, maan -nɔan 'yiɛ!» 23 Ɛn Erodi -tɔ 'e wei da -a vɩdɩ -a 'nan: «-Te 'mɛn mingɔnnɛn trɛ va nɛn i cɩ bɛ, maan 'fʋɩ 'tʋ -nɔan 'yiɛ.»\n24 Ɛn nɔnbɛ zɩɛ e 'bɔla, e -kʋ -a laabʋlɛ 'e "bʋ 'lɔ 'nan: «-Mɛ "fɛ nɛn 'an laabʋ -yrɔ?»\n25 -A -nan nɛn e 'li 'e da "nyiandʋ mingɔnnɛn Erodi -va, ɛn yaa 'vɩ -yrɛ 'nan: «Min -batize drɛzan Zan -wulo va nɛn an cɩ. 'I -nɔn 'mɛn -naagʋ "plɛdi da!»\n26 Zɩ Erodi 'wɩ zɩɛ -a 'man bɛ, -a ta drɛ 'trɔdrɔ. 'Pian e -tɔ 'e wei da minnun nɛn o -ta "fɛdi da bɛ o yiɛ man, -yee "wɛan ya'a -kɔlalɛ -a vɩdɩ -a -cɛjɛ dɩ. 27 -A -nan nɛn e 'sounja -tʋ 'pa 'sia 'nan, 'e 'kʋ Zan -wulo 'cɛn. 'Sounja zɩɛ e -kʋ -pʋ 'kuin, ɛn e Zan -wulo cɛɛn. 28 E -ta -a "plɛdi da, ɛn yaa -nɔn nɔnbɛ 'bɔ lɛ. Ɛn nɔnbɛ zɩɛ yaa -nɔn 'e "bʋ "lɛ. 29 Zɩ Zan -srunɔn 'wɩ zɩɛ -a 'man bɛ, ɛn o -kʋ -a -kadɩ 'silɛa. O -kʋ -a wʋlɛ.\n30 Minnun nɛn Zozi o 'pa 'sia paan bɛ, o -ta. 'Wɩ pɛɛnɔn nɛn waa drɛ bɛ, 'lee 'wɩ nɛn waa paa minnun ji bɛ, waa 'sinan 'pa Zozi lɛ. 31 Ɛn Zozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «-Kaa 'si fɛ 'gʋɛ -a -nan! -Kaa kʋ fɛnan nɛn e cɩ flɩɩ bɛ -a -nan, -e -kaa 'flinla "wɛnnɔn!» Fɛ nɛn e 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ bɛ, -yɛɛ cɩ 'nan, minnun nɛn o -ko 'lee minnun nɛn o -taa "bɛ, o ya "kaga "bʋʋ -le "wɛan, wa'a 'o 'wulo -da ye -e 'o fɛ -blɩ dɩ.\n32 -A -nan nɛn Zozi 'lee 'e -srunɔn -fɔ -klʋ -ji 'o 'saza, ɛn o -kʋdɩ 'sia fɛnan nɛn e cɩ flɩɩ bɛ -a -nan. 33 Minnun o -kʋnan 'yɩ. Ɛn 'wɩ zɩɛ min "kaga -a 'man. -Yee "wɛan o 'si 'fla pɛɛnɔn da, ɛn o -trɔa o 'lɛ flan -a fɛ zɩɛ -a -nan. 34 Zɩ Zozi sɔɔnla -klʋ -ji bɛ, e min "kaga zɩɛ 'o 'yɩ o 'sɛndɩ. O nyrinda -sɛn "da, kɔɔ e o 'yɩ "le 'nan 'blanun nɛn o -sru "pinzan "ka "dɩɛ, -wee 'wɩ 'zʋ. -A -nan nɛn e 'wɩ "kaga "paadɩ 'sia o ji.\n35 Zɩ funninmlan "ta "paala bɛ, ɛn Zozi -srunɔn pli "man. O 'nan -yrɛ 'nan: «-Pei "ta taan, ɛn min 'ka 'nyɛanla 'gʋ dɩ. 36 -Yee "wɛan 'i vɩ minnun lɛ 'nan, 'o 'kʋ fei -paannun 'lee 'flanun nɛn -kaa "srɔn 'gʋɛ -a da -e 'o 'wee -blɩfɛnun 'lɔ, 'o -blɩ!»\n37 Ɛn Zozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «'Ka 'blɩfɛ -nɔn -wlɛ 'ka 'bɔ 'a!»\n38 Ɛn Zozi -a laabʋ -wlɔ 'nan: «'Kpɔun wɛa nɛn 'ka 'lɔ? 'Ka 'kʋ -a -nanjɛn!»\n39 "Bɛ -sru ɛn Zozi -a 'vɩ 'e -srunɔn lɛ 'nan, 'o min pɛɛnɔn 'nyran "tra 'e 'kule -a, 'e 'kule -a. 40 Ɛn minnun -nyran 'e 'kule -a, 'e 'kule -a. -A 'kule -mie bɔa min -yaa tʋ, ɛn -a 'kule -mie bɔa min -fuba 'soolu.\n41 -A -nan nɛn Zozi 'kpɔun 'soolu 'lee pɔ "fli zɩɛ -a 'si, 'e yra -tɔ laji, ɛn e Bali muo "fɔ. E 'kpɔunnun ta cɛɛn, ɛn yaa -nɔn 'e -srunɔn lɛ 'nan, 'o -pli "minnun man. E pɔ "fli pli "nyian minnun pɛɛnɔn man. 42 Min pɛɛnɔn fɛ blɩ, o 'kan. 43 'Kpɔun ponɛnnun 'lee pɔnun nɛn o -fʋ bɛ, -a -srunɔn -a -sɛn saannɛn -fuda "fli "ji, yaa 'fa. 44 Minnun nɛn o 'kpɔun blɩ bɛ, -klɔnmɔn a 'o va -kpi 'soolu.\n45 "Bɛ -sru ɛn Zozi 'tɔ 'e -srunɔn man 'nan, 'o 'fɔ -klʋ -ji -e 'o 'trɔa 'e 'lɛ Bɛzaida fla 'yi -sru. E -fɔla "da 'nan -e 'e 'si -nɔn minnun lɛ, te o -ko -wee "kɔnnɛn. 46 Zɩ o pɛɛnɔn cɛɛn 'kʋdɩ man bɛ, ɛn e -kʋ Bali trʋ 'balɛ pɔn -tʋ da.\n47 -Pei 'tan, ɛn -klʋ "e 'bɔ 'wʋ 'yi yei, te Zozi a tian 'e 'tʋwli "tra. 48 Zozi -a 'yɩ 'nan, 'e -srunɔn a 'o yra yɩnan -klʋ -fɔdɩ -a, kɔɔ fulɔ "fɛɛnman e -taa "o da zia. -Pei -man, mannɛn tɛdɛ -a bɛ, ɛn e -kʋla o -sru 'ta wʋdɩ -a 'yi yiɛ da. E "ta -cia "o da. 49 -A -nan nɛn waa 'yɩ, te e ya 'ta wʋnan 'yi yiɛ da. -Wee 'ji "le 'nan min lei nɛn, ɛn o -paandɩ 'sia. 50 Waa 'yɩ 'o pɛɛnɔn, ɛn nyɛn -sɛn o ji.\n'Pian Zozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «'Ka -pɔan 'kun! Te 'ka "klan dɩ! 'An 'bɔ nɛn.» 51 -A -nan nɛn e -fɔ o va -klʋ -ji. 'Nun tɔɔn fulɔ 'ta 'tɔ. 'Wɩ zɩɛ e o 'plo 'fɔ 'e 'ciɩla "da. 52 'Lɛbo "fɔ wɩ nɛn Zozi -a drɛ 'kpɔun -a bɛ, wa'a -ci manlɛ dɩ. -Wee -ci mandɩ a -kɔɔbli -le "wɛan.\n53 Zɩ o 'yi cɛɛn bɛ, o 'bɔla Jenezarɛt. 54 O sɔɔnla -klʋ -ji, 'nun tɔɔn minnun Zozi -kɔnnɛn 'yɩ. 55 O ciɩ fɛ pɛɛnɔn 'nan -a vɩdɩ -a minnun lɛ. -A -nan nɛn minnun -tadɩ 'sia -cɛ -tɛnɔn 'a "se "ji, fɛnan nɛn waa 'man 'nan e ya bɛ -a -nan. 56 Fɛnan pɛɛnɔn nɛn e 'bɔ bɛ, -te e ya 'fla "wɛnnɛn da -a oo, -te e ya 'fla -dan da -a oo, -te fei -paan "da "nɛn oo, minnun -taa "cɛ -tɛnɔn -a -guada. O toba -fɔa Zozi lɛ 'nan, 'e 'yee sɔ 'lɛbo 'fɛndaa 'tʋɩ -e -cɛ -tɛnɔn 'o klɛ "man. -Cɛ -tɛnɔn pɛɛnɔn nɛn o klɛ "man "bɛ, o beli.


Ngokɔɛ’n—“Nyrɛnnɛn wafa-wafa’n kwlaa (2 Korɛntfuɛ Mun 4:8)\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Aboua Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Basque Bassa (Cameroun) Bengali Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Cuban Sign Language Damara Dangme Danois Douala Edo Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Français Ga Galician Gokana Goun Grec Groenlandais Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hongrois Hébreu Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Kachin Kana Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kwangali Kwanyama Lamba Langue des signes allemande Langue des signes américaine Langue des signes australienne Langue des signes chilienne Langue des signes colombienne Langue des signes coréenne Langue des signes finnoise Langue des signes française Langue des signes indonésienne Langue des signes italienne Langue des signes japonaise Langue des signes mexicaine Langue des signes polonaise Langue des signes péruvienne Langue des signes québécoise Langue des signes russe Langue des signes vénézuélienne Langue des signes zimbabwéenne Lenje Letton Lifu Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lunda Luo Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mambwe-Lungu Marathi Marshall Maya Mixe Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Okpe Oromo Ossète Otètèla Ourdou Ouzbek Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Roumain Russe Samoan Sango Sena Sepedi Serbe Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tamoul Tatar Tchèque Thaï Tigrinya Tiv Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Twi Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Valencian Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nNgokɔɛ’n—“Nyrɛnnɛn wafa-wafa’n kwlaa\n“Kɛ e nin min wun’n e jali’n, i afuɛ 25 su’n, e yrali e wun. Min mma’m be kusu be yacili Zoova sulɛ. Asa ekun’n, n tɔli tukpacɛ kekle kpa. I kwlaa sɔ’n ti’n, min wla boli min wun dan. Ɔ yoli min kɛ n yo like fi ɔ, ɔ su yoman ye kun sa. Ɔ maan, n yacili aɲia’m be bo kɔlɛ, yɛ n yacili jasin fɛ’n i bolɛ.”—Zuni.\nNGOKƆƐ’N tɔ sran kwlakwla su. Zoova i sufuɛ mun bɔbɔ’n, ɔ ju wie’n ɔ tɔ be su wie. Jue tofuɛ’n klɛli i kɛ blɛ wie nun’n, i “akunndan’n sanngan sa sunman” ti. (Jue Mun 94:19) Zezi kusu kleli kɛ mɛn’n i awieliɛ blɛ’n nun’n, ‘ninnge’m be ti kokolɛ’n’ ti’n, Zoova i sulɛ’n wá yó kekle mán sran wie mun. (Lik 21:34) ?Yɛ ɔ li? ?Sika ndɛ annzɛ tukpacɛ annzɛ awlobo’n i nun ndɛ wie ti’n, ɔ akunndan’n w’a sanngan? ?Sɛ ɔ ti sɔ’n, wafa sɛ yɛ Zoova kwla uka wɔ naan w’a jran kekle ɔ?\n“Nyanmiɛn b’ɔ kwla like kwlaa yo’n yɛ ɔ yo sa-a”\nKɛ e wla bo e wun’n, e ngunmin e kwlá jranman kekle. Akoto Pɔlu seli kɛ: ‘E wun nyrɛnnɛn wafa-wafa’n kwlaa, e akunndan sanngan, be tɛ ye ase.” Ɔ nin i sɔ ngba’n, ɔ kan guali su kɛ “e nyan e ti,” “e wla bo-man” yɛ “be kwla-man ye.” ?Ngue yɛ maan e kwla jran kekle sɔ’n niɔn? Yɛle kɛ “Nyanmiɛn b’ɔ kwla like kwlaa yo’n yɛ ɔ yo sa-a.” Ɔ maan, Zoova m’ɔ like fi nunmɛn i sin’n yɛ ɔ suan e bo naan y’a kwla jran kekle ɔ.—2 Korɛntfuɛ Mun 4:7-9.\nWafa nga Ɲanmiɛn suannin ɔ bo laa’n, bu i akunndan nian. ?Ɔ wla te kpɛn nzra nun ijɔlɛ wie m’ɔ ukali wɔ naan w’a klo Zoova kpa’n su? I nun nga á kán mɛn klanman’n i ndɛ klé sran mun’n, i sɔ’n ukali wɔ naan w’a lafi nda nga Zoova ta be’n be su kpa ekun. ?Nɛn i ɔ? Nanwlɛ, kɛ e kɔ aɲia’m be bo mɔ e bo jasin fɛ’n, e ɲan wunmiɛn e jran ngokɔɛ’n i ɲrun kekle yɛ e wla gua ase. Ɔ maan, e kwla su Zoova aklunjuɛ su.\n“Amun sie amun nyin ase be nian. Amún wá wún kɛ Anannganman ti kpa dan”\nWie liɛ’n, ɔ kwla yo ɔ kɛ ninnge ng’ɔ fata kɛ a yo be’n be bubu ɔ su sa. I wie yɛle kɛ, Zoova waan e dun mmua fa e wun mɛn i naan ɔ sie e. Asa ekun’n, i sulɛ’n nun’n, ɔ le ninnge wie mun m’ɔ fata kɛ e yo be titi ɔ. (Matie 6:33; Lik 13:24) Sanngɛ wie liɛ’n, ɔ osufuɛ mun annzɛ ɔ wiengu junman difuɛ’m be tanndan ɔ ɲrun. Wie liɛ kusu’n, tukpacɛ’n annzɛ awlobo’n i nun ndɛ wie ti’n, a kwlá suman Zoova kɛ nga a fa klo’n sa. Atrɛkpa kusu’n, junman nga a di’n ti’n, a fɛ dan. Ɔ maan leman wunmiɛn kun naan w’a wɔ aɲia’m be bo. I kwlaa sɔ’n ti’n, ɔ akunndan’n kwla sanngan. I sɔ’n ti’n, atrɛkpa’n a seli wun kɛ like nga a kwlá yoman’n yɛ Zoova se wɔ kɛ a yo ɔ.\nZoova i like yolɛ yoman ya. Like nga e kwlá yoman’n, ɔ mianman e kɛ e yo. Ɔ si kɛ, sɛ sa ɲan e’n kɛ ɔ́ yó naan e wla gua ase’n, ɔ kwla fa blɛ.—Jue Mun 103:13, 14.\nNian wafa nga Zoova ukali i nuan ijɔfuɛ Eli’n. Blɛ wie nun’n, Eli i sa sin bubuli i dan kpa, yɛ srɛ kunnin i. I ti’n, ɔ wanndili ko fiali aawlɛ flɛnnɛn’n nun lɔ. ?Kɛ ɔ yoli sɔ’n, Zoova ijɔli i? ?Ɔ jrɛnnin i su cɔcɔcɔ kɛ ɔ sɛ i sin ko di i junman’n? Cɛcɛ. I kpa bɔbɔ’n, Zoova sunmannin anzi kun kpɛ nɲɔn kɛ ɔ ko tinnge Eli naan ɔ mɛn i aliɛ. Ɔ nin i sɔ ngba’n, lele m’ɔ́ dí cɛn ba ablanan’n, Eli te koko yɛ srɛ te kun i. ?Ngue yɛ Zoova yoli i ekun naan w’a wlɛ i fanngan ɔn? Zoova dun mmua kleli i kɛ ɔ kwla sɛsɛ i. I sin, ɔ kannin ndɛ kleli i klolɛ su. Yɛ i agualiɛ su’n, Zoova seli i kɛ sran akpi kpanngban kpa be te su i nanwlɛ su kɛ i sa. I kwlaa sɔ’n ukali Eli naan w’a sɛ i sin w’a di i junman’n juejue su ekun. (1 Famiɛn Mun 19:1-19) ?Ngue yɛ ndɛ sɔ’n kle e ɔ? Kɛ Eli i wla boli i wun’n, Zoova trɛli i awlɛn i wun yɛ ɔ sili i aunnvuɛ. Zoova w’a kaciman. Wafa ng’ɔ niannin Eli i lika laa’n, yɛ ɔ fa nian e lika wie andɛ ɔ.\nLike nga a kwla yo man Zoova’n i wun akunndan nga a bu’n, maan ɔ yo sɛsɛ. Nán fa junman nga a di i andɛ’n fa sunnzun nga a dili i laa’n. Maan e fa sunnzun ase kun e nian: Wienun ɔn, sran kun i wun kpɛ i wanndilɛ’n nun kpa. Kpɛkun wa yacili wanndilɛ anglo annzɛ afuɛ ko ju wie. ?Sɛ i waan ɔ́ wánndi ekun’n, i wun kwla ka lɛ kpɛ i kpa kɛ laa’n sa? Cɛcɛ. Blɛblɛblɛ yɛ ɔ́ kwlá yó kɛ laa’n sa ekun ɔn. I kunngba’n, e mɔ e ti Klistfuɛ’n e ti kɛ sran m’ɔ su wanndi’n sa. Yɛ kɛ é wánndi’n, e ɲin o like kun su. (1 Korɛntfuɛ Mun 9:24-27) I sɔ’n ti’n, like nga kɛ a nian siin a kwlɛ i yo’n, yɛ ɔ fata kɛ a fa sie ɔ ɲrun kɛ á yó ɔ. I wie yɛle kɛ, a kwla fa ajalɛ kɛ á trán asɔnun aɲia kun bo. Srɛ Zoova kɛ ɔ uka ɔ naan w’a kwlɛ i yo. Sɛ a yo sɔ’n, á ɲán wunmiɛn sú Zoova ekun. Yɛ á “wún kɛ Anannganman [Zoova] ti kpa dan!” (Jue Mun 34:8) Nán ɔ wla fi su kɛ like kwlaa nga a yo fa kle Zoova kɛ a te klo i’n, kannzɛ a bu i kɛ ɔ ti kaan’n, Zoova liɛ’n ɔ bu i like dan kpa.—Lik 21:1-4.\nLike nga e kwlá yoman’n, Zoova mianman e kɛ e yo.\n“Ukalɛ nga m miɛnnin i wun lele’n”\n?Wafa sɛ yɛ Zoova ukali aniaan bla Zuni naan w’a kwla sɛ i sin i wun ekun ɔn? I bɔbɔ seli kɛ: “N srɛli Zoova titi kɛ ɔ uka min. I sin’n, min sewi’n seli min kɛ Zoova i Lalofuɛ’m be su wa yo aɲia dan kun klɔ nga n tran su lɔ’n su. N fali ajalɛ kɛ ń trán aɲia sɔ’n i bo cɛn ba kun. Kɛ n trannin aɲia sɔ’n i bo mɔ e nin Zoova i sufuɛ mun e trannin ekun’n, min klun jɔli dan kpa! Ɔ maan, ukalɛ nga m miɛnnin i wun lele’n, n ɲɛnnin i aɲia dan sɔ’n i bo. Siɛn’n n su su Zoova ekun, yɛ aklunjuɛ nga n di’n ɔ leman wunsu. Nanwlɛ, kɛ n kwla sali min sin Zoova wun ekun’n, ɔ yo min fɛ dan.”


E ti kpɔlɛ tɛ’n ti é ɲán anannganman nguan—Be cɛli e like kun m’ɔ leman wunsu’n\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Batak (Karo) Batak (Toba) Biak Bichlamar Bikol Bulgare Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Digor Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Garifuna Goun Grec Guarani Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kabye Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mongol Mooré Myama Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngangela Nias Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Otètèla Ourdou Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persan Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tamoul Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongien Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zoulou\nBe cɛli e like kun m’ɔ leman wunsu’n\nLIKE kaan kun o Zɔdanin sa nun. Ɔ ti kɛ mmeli sa. Yɛ ɔ ti i cinnjin kpa. Zɔdanin seli kɛ: “Min bakan nun yɛ bian oke kun mɔ be flɛ i kɛ Risɛli’n, ɔ fa cɛli min-ɔn. Bian sɔ’n ti e janvuɛ.” Kɛ Risɛli wuli’n, be kan kleli Zɔdanin kɛ blɛ kekle nun’n, bian sɔ’n yoli i nannan yasua’n, ɔ nin i si nin i nin be ye kpa. Zɔdanin waan: “Siɛn mɔ n si sa nga Risɛli yoli’n, n bu like kaan sɔ m’ɔ fa cɛli min’n, like kpa dan.”\nKɛ be cɛ sran wie’m be like’n, be bumɛn i like fi. Sanngɛ Zɔdanin i ndɛ’n kle kɛ, be nga be si ye’n, be bu like nga be fa cɛ be’n, i like dan kpa. Biblu’n kan like kun m’ɔ leman wunsu mɔ be fa cɛli e’n i ndɛ. Ɔ se kɛ: “Nyanmiɛn kloli mɛn’n lele ɔ fɛ i Wa kunngba cɛ’n mannin naan sran kwlaa ng’ɔ lafi i su’n w’a mlin-man, sanngɛ ɔ nyan anannganman nguan.”—Zan 3:16.\nLike sɔ mɔ be fa cɛli e’n ti’n, e kwla ɲan anannganman nguan. ?Ngue ekun yɛ ɔ kwla yo kpa tra like sɔ’n niɔn? Sran wie’m be bumɛn i like fi. Sanngɛ, Klistfuɛ nanwlɛfuɛ’m be liɛ’n, be wun kɛ “i gua’n cɛnnin lele tra su.” (Jue Mun 49:9; 1 Piɛr 1:18, 19) ?Ngue ti yɛ Ɲanmiɛn fɛli i Wa’n mannin-ɔn?\nAkoto Pɔlu yiyi nun. I waan: “Sran kun ti yɛ sa tɛ yolɛ’n bali mɛn nun-ɔn, yɛ sa tɛ sɔ’n ti yɛ maan wie’n bali-ɔ. Yɛ i ti yɛ maan wie’n wo sran’m be kwlaa be su-ɔ.” (Rɔmfuɛ Mun 5:12) Adam m’ɔ ti sran klikli’n yoli ɲin kekle Ɲanmiɛn su. I lɛ nun’n, ɔ yoli sa tɛ. I sɔ’n ti, ɔ wuli. Adam i sa tɛ sɔ’n ti yɛ sran’m be kwlaa be wu-ɔ. Afin e ti i mma mun.\n“Sa tɛ’n i akatua’n yɛlɛ wie, sanngɛ like nga Nyanmiɛn fa cɛ ye’n yɛlɛ anannganman nguan’n bɔ e nyɛn i e Min Krist-Jésus [...] ti’n.” (Rɔmfuɛ Mun 6:23) Ɲanmiɛn sunmɛnnin i Wa Zezi Klist asiɛ’n su wa naan ɔ fɛ i wun yi e ti tɛ naan e ɲan e ti. Yɛle kɛ e su wuman kun. I lɛ nun’n, Ɲanmiɛn “deli” e. Yɛ sran kwlaa nga be lafi Zezi su’n, bé ɲán anannganman.—Rɔmfuɛ Mun 3:24.\nKɛ Pɔlu bu ninnge kpakpa nga Zezi Klist ti, Ɲanmiɛn mɛn i sufuɛ mun’n be akunndan’n, ɔ seli kɛ: “Nyanmiɛn b’ɔ man e like dan b’ɔ lɛ-man wunsu’n, i kwla o!” (2 Korɛntfuɛ Mun 9:15) E ti kpɔlɛ tɛ mɔ Zezi fɛli i wun yili’n, ɔ leman wunsu. ?Ngue ti ɔ? ?Ngue yɛ é yó é fá klé kɛ e si ye-ɔ? * Ndɛ akpasua nɲɔn nga bé bɛ́ i sin’n, bé wá klé wafa nga Biblu’n tɛ kosan sɔ’m be su’n. An kanngan be nun nian.\n^ ndɛ kpɔlɛ 8 “E ti Krist fɛ i wun mannin.” (1 Zan 3:16) Ɲanmiɛn fɛli i Wa’n mannin naan ɔ fɛ i wun yi e ti tɛ. Ɲanmiɛn yoli sɔ naan i klun sa’n kpɛn su. Ndɛ akpasua nga’m bé wá yíyí i sɔ liɛ’n nun.\nNga be klɛli'n Nga be kanngan nun mannzin kanngan'm be su'n i falɛ wafa'n SASAFUƐ TRANWLƐ'N No. 2 2017 | ?Á klé Ɲanmiɛn kɛ a si ye?