‘Sa ɔ sin ɔ Tafuɛ m’ɔ ti ɔ Sunianfuɛ’n i sin’ (1 Piɛr 2:25)\n‘Sa ɔ sin ɔ Tafuɛ m’ɔ ti ɔ Sunianfuɛ’n i sin’\n?Sa nga e kannin be ndɛ fluwa nga nun’n, be nun kun w’a tɔ ɔ su le? Sɛ ɔ ti sɔ’n, nán ɔ ngunmin ɔn. Kɛ ɔ fɛ i lalafuɛ’n nun lele m’ɔ́ fá jú andɛ’n, sa sɔ’m be tɔli Zoova i sufuɛ kpa kpanngban be su. Sanngɛ, Zoova ukali be naan b’a fin nun b’a fite. Ɔ́ úka ɔ naan a kwla yo sɔ wie.\nSɛ a sa ɔ sin Zoova wun’n, ɔ́ sɔ́ ɔ nun klanman.\nSƐ A sa ɔ sin Zoova wun’n, ɔ́ sɔ́ ɔ nun klanman. Ɔ́ úka ɔ naan w’a kwla jran ngokɔɛ’n i ɲrun kekle. Sɛ Klistfuɛ kun bɔbɔ yɛ ɔ loli ɔ ngasi’n, Zoova yó maan ɔ́ sɔ́n ɔ nun. Asa ekun’n, ɔ́ úka ɔ maan ɔ klun akunndan’n su buman ɔ fɔ kun. Yɛ ɔ wla gúa ase. I sɔ’n yó maan á ɲán wunmiɛn naan a nin ɔ wiengu Klistfuɛ’m b’a su Ɲanmiɛn likawlɛ ekun. Á yó kɛ Klistfuɛ klikli wie mɔ akoto Piɛli klɛli fluwa ko mannin be’n sa. Ɔ seli be kɛ: “Laa an ti kɛ bua bɔ b’a bo nzanndri’n sa, sanngɛ siɛn’n amu’an sa amun sin amun Tafuɛ b’ɔ ti amun Sunianfuɛ’n i sin.”—1 Piɛr 2:25.\nƆ ti cinnjin kpa kɛ a sa ɔ sin Zoova wun. I sɔ’n yɛ ɔ ti ajalɛ kpafuɛ’n niɔn. ?Ngue ti ɔ? Yɛle kɛ sɛ a yo sɔ’n, Zoova i klun jɔ́. (Nyanndra Mun 27:11) A si kɛ ajalɛ nga e fa’n, ɔ kwla yo Zoova i fɛ annzɛ ɔ kwla yo i ya. Sanngɛ, Zoova mianman e kɛ e klo i annzɛ e su i. (Mmla’n 30:19, 20) Bian kun m’ɔ suan Biblu’n i su like’n seli kɛ: “Sran fi kwlá tikeman e awlɛn’n i anuan’n. Saan e bɔbɔ yɛ e kwla yo sɔ ɔ.” Kɛ klolɛ su e fa ajalɛ kɛ é sú Zoova’n, i lɛ’n nun yɛ e tike anuan sɔ’n niɔn. Kɛ e yo sɔ’n, ɔ ti kɛ y’a cɛ Zoova i like cinnjin kpa kun sa. Like sɔ’n yɛle i sulɛ nanwlɛ su’n. Zoova nin sulɛ fata. Nanwlɛ, kɛ e tu e klun e yo sɔ’n, aklunjuɛ nga e di’n, like fi tomɛn i.—Sa Nga Be Yoli’n 20:35; Sa Nglo Yilɛ 4:11.\nAsa ekun’n, sɛ a sa ɔ sin yo like kwlaa ng’ɔ fata kɛ Klistfuɛ’m be yo’n ekun’n, á ɲán ninnge ng’ɔ fata kɛ a ɲan be naan a nin Ɲanmiɛn amun afiɛn w’a mantan kpa’n. (Matie 5:3) ?Ngue ti yɛ e se sɔ ɔ? Yɛle kɛ asiɛ wunmuan’n su’n sran’m be usa be wun kɛ: ‘?Ngue ti yɛ e o asiɛ’n su wa ɔ?’ Be kunndɛ kɛ bé sí sa nga ti yɛ e o asiɛ’n su’n. Kɛ mɔ Ɲanmiɛn yili sran’m be sɔ’n i ti yɛ be kunndɛ titi kɛ bé wún sa wie’m be wlɛ’n niɔn. Ɲanmiɛn yili e kɛ e su i naan e di su aklunjuɛ. Kɛ e su Zoova klolɛ su’n, e di aklunjuɛ kpa sakpa. I sɔ aklunjuɛ’n, ɔ leman wunsu.—Jue Mun 63:2-6.\nMaan ɔ tran ɔ klun titi kɛ Zoova kunndɛ kɛ a sa ɔ sin i wun. ?Ngue ti yɛ a kwla lafi su sɔ ɔ? Ɔ bɔbɔ nian. E srɛli Zoova kpa naan y’a yi fluwa nga. I sin’n, asɔnun kpɛnngbɛn kun, annzɛ aniaan Klistfuɛ kun fa mannin ɔ. Kpɛkun a kanngannin nun. Yɛ i nun ndɛ’n yoli ɔ fɛ. I kwlaa sɔ’n kle kɛ Zoova i wla w’a fiman ɔ su. Ɔ su uka ɔ blɛblɛblɛ naan a sa ɔ sin i wun.—Zan 6:44.\nKɛ e si kɛ Zoova i wla fimɛn i sufuɛ nga be mlinnin’n be su’n, i sɔ’n wla e fanngan kpa. I wie yɛle aniaan bla kun mɔ be flɛ i Dona’n i liɛ’n. Ɔ seli kɛ: “N yaci nanwlɛ atin’n su falɛ blɛblɛblɛ. Blɛ sɔ’n nun’n, cɛn kunngun’n, min wla kpɛn Jue Mun 139:23, 24 su. Ɔ se kɛ: ‘Ee Nyanmiɛn, nian min anwlɛn nun! Sa min mian! Nian min klun lɔ akunndan’n! Sɛ a nian naan atin nga n wo su’n ti tɛ’n, fa min sie ɔ bɔbɔ wɔ atin liɛ’n su.’ I nun mɔ e nin be nga be suman Zoova’n é sán nun’n, n diman aklunjuɛ kaan sa. N si kɛ Zoova i sufuɛ’m be afiɛn yɛ ɔ fata kɛ n tran ɔn. M m’a wunnin i wlɛ kɛ Zoova i wla w’a fiman min su le. Naan min bɔbɔ yɛ ɔ fata naan n sa min sin i wun ɔn. I sɔ kusu yɛ n yoli ɔ. Ɔ maan siɛn’n, min klun jɔ kpa!”\n“M m’a wunnin i wlɛ kɛ Zoova i wla w’a fiman min su le.\nÉ yrá e nuan kɛ a di “aklunjuɛ ng’ɔ fin” Zoova’n ekun. (Neemi 8:10) Sɛ a sa ɔ sin Zoova wun’n, i sɔ’n su yoman ɔ nsisɔ le.\nKosan wie mɔ be nga be kunndɛ kɛ bé sá be sin Zoova wun’n be fa usa be wun’n\n?NGUE YƐ Ɔ FATA KƐ N DUN MMUA YO Ɔ?\nKɛ tukpacifuɛ kun yo juejue’n, ɔ kwlá kaman lɛ yoman ninnge ng’ɔ yo be laa’n kpɛ kunngba. I kunngba’n yɛle sran ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ sɛ́ i sin Zoova wun’n i liɛ’n. Blɛblɛblɛ yɛ i wun kwla kpɛjɛ i kpa Zoova i sulɛ’n nun ɔn. I sɔ’n ti’n, nán se kɛ á ká lɛ yó like kwlaa ng’ɔ fata kɛ Klistfuɛ kun yo’n. Bo i bo blɛblɛblɛ. I wie yɛle kɛ, fa blɛ kan cɛn kwlakwla naan kanngan Biblu’n nun annzɛ tie nga be kanngannin’n, annzɛ suan Biblu’n i akua kun nun like. A kwla kɔ e ɛntɛnɛti adrɛsi jw.org su lɔ wie. Asa ekun’n, mian ɔ ɲin kɔ aɲia’m be bo. Like cinnjin kpafuɛ ng’ɔ fata kɛ a yo’n, yɛle Zoova i srɛlɛ’n. Srɛ i kɛ ɔ uka ɔ. “Koko sa ng’ɔ o ɔ su’n i kwlaa kle i, afin i yɛ ɔ nian ɔ lika-a.’—1 Piɛr 5:7.\nEva seli kɛ: “Kɛ n kpɔcili Zoova’n, i srɛlɛ’n bɔbɔ yoli min ɲannzuɛn. Kɛ m miannin min ɲin kpa n srɛli i’n, asɔnun kpɛnngbɛn kun wa kannin ndɛ kleli min. Ɔ ukali min maan n wunnin i wlɛ kɛ Zoova w’a yiman min blo. Ɔ wlali min fanngan kɛ m bo i bo Biblu’n i nun kannganlɛ’n su. Kɛ n yoli sɔ’n n ɲannin wunmiɛn n ɔli aɲia’m be bo. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, n wa boli jasin fɛ’n ekun. Nanwlɛ, kɛ Zoova w’a yiman min ase’n, ɔ yo min fɛ dan.”\n?WAFA SƐ YƐ ANIAAN’M BÉ WÁ SƆ́ MIN NUN ƆN?\nAniaan’m bé sɔ́ ɔ nun klanman. Be su kanman ɔ wun ndɛ tɛ, yɛ be su buman ɔ fɔ. Sanngɛ bé klé ɔ kɛ be klo ɔ, yɛ bé yó like kwlaa nga be kwla yo naan b’a wla ɔ fanngan’n.—Ebre Mun 10:24, 25.\nZavie seli kɛ: “Ɲanmiɛn sielɛ sua’n nun lɔ kɔlɛ’n kunnin min srɛ. N usali min wun sɛ min janvuɛ’m bé sɔ́ min nun klanman o. Sanngɛ kɛ n ɔli’n, aniaan bla kpɛnngbɛn kun m’ɔ o asɔnun’n nun w’a di afuɛ 30, ɔ seli min kɛ: ‘Min wa kan, w’a sa ɔ sin awlo. Mo nin balɛ!” Nanwlɛ ndɛ sɔ’n wluwluli min wun dan. N wunnin kɛ i ndɛ yo fɛ.”\nMarki seli kɛ: “N ɔli Ɲanmiɛn Sielɛ sua’n nun lɔ. Kɛ ɔ ko yo naan sran fi w’a wunman min’n ti’n, n ko trannin siɛn lɔ. Sanngɛ kɛ aɲia’n wieli’n, be nga mɔ min bakan nun yɛ be sili min’n bɔbɔ’n be wunnin min wlɛ. Be wa tɔli min nun gbuduu. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, min awlɛn tɔli nun sa fɔuun. N wunnin kɛ m’an sa min sin awlo.”\n?WAFA SƐ YƐ ASƆNUN KPƐNNGBƐN’M BÉ ÚKA MIN ƆN?\nAsɔnun kpɛnngbɛn’m bé úka ɔ klolɛ su. Bé yó ɔ mo. Afin ‘klolɛ nga a fa kloli Ɲanmiɛn laa’n’ a kunndɛ kɛ á kló i sɔ ekun. (Sa Nglo Yilɛ 2:4) Bé úka ɔ “amanniɛn su” naan a kaci ɔ sa. (Galasifuɛ Mun 6:1; Nyanndra Mun 28:13) Atrɛkpa’n, bé sé aniaan kun kɛ ɔ kle ɔ Biblu’n nun like. Fluwa ng’ɔ́ fá klé ɔ like’n i wie yɛle fluwa An fa amun wun mantan Zoova annzɛ fluwa ‘Maan e yo sa nga e yo ɔ e si kɛ Ɲanmiɛn klo e’n.’ Maan ɔ tran ɔ klun kɛ asɔnun kpɛnngbɛn’m bé úka ɔ blɛblɛblɛ lele naan ɔ wun kpaja ɔ kpa Ɲanmiɛn i sulɛ’n nun.—Ezai 32:1, 2.\nViktɔr seli kɛ: “E nin Zoova e afiɛn tili nun lele afuɛ mɔcuɛ. Blɛ kwlaa sɔ’n nun’n, asɔnun kpɛnngbɛn’m be ukali min. Cɛn kun’n be nun kun fali foto wie mɔ e sran nɲɔn e o su’n kleli min. Ɔ maan min wla kpɛnnin aklunjuɛ nga blɛ mɔ n su Zoova’n n dili’n i su. N kunndɛli kpa kɛ ń dí aklunjuɛ sɔ’n ekun. Asɔnun kpɛnngbɛn’m be ukali min naan e nin Zoova e afiɛn w’a mantan ekun.”\n“Ɔ́ wlá e fanngan”\nJue nga be o e jue tolɛ fluwa Maan e to jue e man Zoova nun’n, be kwla fɔnvɔ ɔ yɛ be kwla wla ɔ fanngan naan w’a su Ɲanmiɛn ekun kɛ laa’n sa. I wie yɛle jue 60. Jue sɔ’n taka 1 Piɛr 5:10 su. I flɛlɛ’n yɛle “Ɔ́ wlá e fanngan.”\nƆ le sa nga ti yɛ Ɲanmiɛn kle e nanwlɛ’n\nM’ɔ cuɛn e aosin nun fiteli’n.\nƆ wun e awlɛn’n nun kɛ e waan é sú i\nNaan é nánti i atin seiin’m be su.\nE srɛli i kɛ é yó i klun sa’n.\nƆ ukali e, ɔ́ yó sɔ ekun.\nE dunman nun’n Ɲanmiɛn fɛ i Wa’n ɔ mannin.\nI ti’n Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ e yo kpa.\nI Wa’n bɔbɔ’n, m’ɔ klo i kpa’n ɔ fa mannin.\nƆ maan saan ɔ́ wlá e fanngan lele.\nI wla fi’a klolɛ nga e fa klo i’n.\nƆ́ nían i sufuɛ’m be lika titi.\nE ti Ɲanmiɛn liɛ afin Klist yili e ti tɛ.\nƆ́ yó maan é jrán kpa, yɛ é yó wunmiɛnfuɛ.\nƆ́ klé e atin, sásá e kɛ titi liɛ’n sa.\nSin nzɔliɛ nga lika naan tie Jue nga annzɛ Ɲanmiɛn Sielɛ jue uflɛ mun. Tin FLUWA MUN > JUE su.


Biblu’n nun ndɛ: Be su wun be ɲrun siɛn’n - Zoova i lalofuɛ’m be ɛntɛnɛti adrɛsi nga sran ngba si i’n\nKƐ ADAM nin Ɛvu be fin Edɛni fie’n nun fiteli’n, be wunnin be ɲrun kpa. Siɛn’n, kɛ ɔ ko yo naan b’a ɲan be nuan nun aliɛ b’a di’n, ɔ fata kɛ be di junman kekle. B’a wunman waka mma nglanmannglanman mun kun, like nga be fu asiɛ’n su’n siɛn’n yɛle owieowie mun nin flɔn mun. Kɛ Adam nin Ɛvu be yoli ɲin kekle Ɲanmiɛn su’n, mɔ be nin i be afiɛn’n ɔ wa sacili’n, sa nga ɔ wa tɔli be su’n yɛle ngalɛ’n.\nSanngɛ i nga ɔ yoli tɛtɛ kpafuɛ’n, yɛle kɛ wie’n wa wluli Adam nin Ɛvu be nun sa blɛblɛblɛ. Maan ɔ kpɛn amun klun kɛ Ɲanmiɛn seli be kɛ sɛ be di waka kun wie i mma’n, saan wulɛ cɛ yɛ bé wú ɔ. Ɔ maan cɛn kunngba nga be dili waka mma sɔ’n, yɛ wie’n wluli be nun ɔn. Ɔo! ?Ngue sinnzin yɛ be dili i sɔ ɔ, mɔ maan b’a tieman Ɲanmiɛn i ndɛ’n niɔn?\nƝanmiɛn fuannin Adam nin Ɛvu Edɛni fie’n nun lɔ, i sin naan b’a wu ba mun. Like nga ti yɛ ba’m be kusu bé yó kpɛnngbɛn mɔ bé wú’n, yɛ ɔ o lɛ ɔ.\nƆo, sɛ ɔ ti kɛ Adam nin Ɛvu be ɲin yili Zoova’n, nn be nin be mma’m bé dí be mɛn’n aklunjuɛ nun. Nn bé kwlá trán aunjuɛ nun asiɛ’n su, yɛ sran su yoman oke, ɔ su tɔman tukpaciɛ yɛ ɔ su wuman.\nƝanmiɛn klo kɛ sran’m be tran asiɛ’n su tititi aunjuɛ nun, i ti’n, ɔ sunnzunnin kɛ cɛn wie lele ɔ́ yó su sɔ. Nán asiɛ wunmuan’n i ngunmin yɛ ɔ yó klanman ɔn, sran’m be kusu bé yó juejue wie. Kpɛkun asiɛ’n su’n, sran kwlaa yó i wiengu i janvuɛ, kpɛkun ɔ́ yó Ɲanmiɛn i janvuɛ wie.\nSanngɛ Ɛvu liɛ’n, w’a yoman Ɲanmiɛn i janvuɛ kun. Ɔ maan kɛ ɔ́ wú ba’n, ɔ yoli kekle, ɔ wunnin ɲrɛnnɛn kpa ba wulɛ sɔ nun.\nAdam nin Ɛvu be wuli ba yasua nin ba bla kaka kpa. Be flɛli be wa klikli’n kɛ Kaɛn. Kpɛkun be flɛli i sinma yasua’n kɛ Abɛli. ?Amun si sa nga ɔ ɲannin ba nɲɔn sɔ mun’n?\nBo Bolɛ 3:16-23; 4:1, 2; Sa Nglo Yilɛ 21:3, 4.\n?Kɛ Adam nin Ɛvu be jasoli fie klanman nun lɔ be fiteli’n, be mɛn dilɛ’n yoli sɛ?\n?Ngue sa yɛ ɔ wa tɔli Adam nin Ɛvu be su ɔ? ?Yɛ ngue ti ɔ?\n?Ngue ti yɛ Adam nin Ɛvu be mma’m bé yó kpɛnngbɛn kpɛkun bé wú’n niɔn?\n?Sɛ ɔ ti kɛ Adam nin Ɛvu be ɲin yili Ɲanmiɛn’n, nn be nin be mma’m be mɛn dilɛ’n yó sɛ?\n?Wafa sɛ yɛ Ɛvu i ɲin kekle’n fali ɲrɛnnɛn’n yili i su ɔ?\n?Be flɛ Adam nin Ɛvu be wa klikli nɲɔn’n be sɛ?\n?Wan mun yɛle ba nga be o desɛn’n su lɛ’n?\nKanngan Bo Bolɛ 3:16-23 nin 4:1, 2 nun.\n?Wafa sɛ yɛ asiɛ’n i sannzan mɔ Ɲanmiɛn boli’n, ɔ ɲannin ta Adam i mɛn dilɛ’n su ɔ? (Bob. 3:17-19; Rɔm. 8:20, 22)\n?Ngue ti yɛ Ɛvu i dunman’n mɔ i bo’n yɛle “be kwlaa nga be wu be’n, be nin’n,” ɔ ti su’n niɔn? (Bob. 3:20)\n?Kannzɛ bɔɔ Adam nin Ɛvu be fɔnnin Ɲanmiɛn wun’n, sanngɛ wafa sɛ yɛ Zoova kleli kɛ ɔ bu be sran ɔn? (Bob. 3:7, 21)\nKanngan Sa Nglo Yilɛ 21:3, 4 nun.\n?“Laa ninnge” benin mun yɛ e kunndɛ kɛ be nunnun be ɔ?


?Wan yɛle Ɲanmiɛn Kpli? | Jasin fɛ kun\n1. ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e su Ɲanmiɛn ɔn?\nƝanmiɛn Kpli yɛ ɔ ti ninnge’m be kwlaa be Yifuɛ’n niɔn. I bɔbɔ’n leman yifuɛ, ɔ ti Ɲanmiɛn m’ɔ o lɛ tititi ɔ. (Jue Mun 90:2) Jasin fɛ’n nga ɔ o Biblu’n nun’n, ɔ fin i. (1 Timote 1:11) Kɛ mɔ Ɲanmiɛn yɛ ɔ yili e’n ti’n, ɔ fata kɛ i kunngba cɛ yɛ e su i ɔ.—Kanngan Sa Nglo Yilɛ 4:11 nun.\n2. ?Sran’n i wafa benin yɛle Ɲanmiɛn?\nSran fi nin a wunman Ɲanmiɛn le, afin ɔ ti aolia nun sran. Aolia nun sran’m be le ɲrun be tra asiɛ’n su wa ninnge kwlaa’n. (Zan 1:18; 4:24) Sanngɛ, sɛ e fa e ɲin e sie i ninnge nga Ɲanmiɛn yili be’n su’n, e kwla si i sran’n i wafa ng’ɔ ti’n. I wie yɛle kɛ, kɛ e bo e ɲin ase e nian waka mma mun’n, ɔ nin waka nɲa fanunfanun mun’n, e wun i wlɛ weiin kɛ Ɲanmiɛn klo sran. Naan kusu’n, ɔ ti akunndanfuɛ. Kɛ e nian asiɛ’n ɔ nin wafa nga ɲanmiɛn m’ɔ la nglo lɔ plaii’n i tɛtrɛ’n fa ti ju’n, e wun i kɛ Ɲanmiɛn i tinmin’n cɛnnin.—Kanngan Rɔmfuɛ Mun 1:20 nun.\nBiblu’n nun kannganlɛ’n yɛ ɔ kwla uka e kpa ekun naan y’a wun sran’n i wafa nga Ɲanmiɛn ti’n i wlɛ ɔ. I wie yɛle kɛ Biblu’n kle e like nga Ɲanmiɛn klo i’n, ɔ nin ng’ɔ kpɔ i’n. Asa’n, ɔ kle e wafa ng’ɔ nin klɔ sran’m be tran’n. Kpɛkun sa wafawafa’m be nun’n, Biblu’n kle e ajalɛ nga Ɲanmiɛn fa’n.—Kanngan Jue Mun 103:7-10 nun.\n3. ?Ɲanmiɛn le dunman?\nZezi seli kɛ: “N Si, yo maan ɔ dunman’n fu.” (Zan 12:28) Kannzɛ Ɲanmiɛn i manmanlɛ dunman’n sɔnnin’n, sanngɛ i dunman bɔbɔ ba’n sa’n, ɔ ti kunngba cɛ. Wawle nun’n e se kɛ “Zoova.” Wawle Biblu’n nga be flɛ i Anuãsɛ Fuflɛ nun’n, be klɛli i Sa Nglo Yilɛ 19:6 nun kɛ “alleluia.” I bo’n yɛle kɛ E manman Zoova. Sanngɛ, ɔ le aniɛn kun nin Ɲanmiɛn i dunman Zoova’n i flɛlɛ wafa.\nBiblu’n kaka nun’n, be fali Ɲanmiɛn i manmanlɛ dunman wie kɛ Min annzɛ Ɲanmiɛn annzɛ Anannganman sa, be sieli i Ɲanmiɛn i dunman bɔbɔ ba’n i osu. Sanngɛ i klikli nun’n, kɛ be klɛli Biblu’n, Ɲanmiɛn i dunman’n wo nun kpɛ kɔe 7.000. Kɛ Zezi yíyí Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun klé sran mun’n, ɔ kleli be Ɲanmiɛn i dunman’n wie. Ɔ maan, ɔ ukali sran mun maan be sili Ɲanmiɛn.—Kanngan Zan 17:26 nun.\nNian video nga be flɛ i ?Ɲanmiɛn le dunman?\n4. ?Zoova nian e lika?\nSiɛ kpa nga si kɛ afɛ o i wa’n su, sanngɛ i wun wá fɛ́ i feke. Kɛ Zoova kusu yo sɔ e lika wie ɔ.\n?Ɲrɛnnɛn mɔ w’a tru yɛ’n, ɔ kle kɛ e ndɛ loman Ɲanmiɛn? Sran wie’m be waan Ɲanmiɛn fa ɲrɛnnɛn’n yi e su, naan ɔ yo i sɔ fa sa e nian. Be ndɛ sɔ’n timan nanwlɛ.—Kanngan Zak 1:13 nun.\nƝanmiɛn buli e sran. Yɛle kɛ, kɛ ɔ boli e’n, ɔ yoli maan e tinuntinun e kwla fa e tiaun ajalɛ. Kɛ e bɔbɔ e fa e klunklo ajalɛ e su Ɲanmiɛn’n, ɔ yo e fɛ. ?Nɛ́n i ɔ? (Zozie 24:15) Sanngɛ sran sunman be ɲinfu be yo be wiengu’m be abɔlɛ. I sɔ’n ti yɛ sran’m be wun be ɲrun’n niɔn. Zoova klun jɔman abɔlɛfuɛ sɔ’m be wun kaan sa.—Kanngan Bo Bolɛ 6:5, 6 nun.\nE ndɛ lo Ɲanmiɛn. Ɔ maan ɔ kunndɛ kɛ e di aklunjuɛ. Ɔ ka kan’n, ɔ́ wá núnnún be kwlaa nga be fa ɲrɛnnɛn yi i sran su’n. Ɔ maan, ɲrɛnnɛn kwlaa ɔ́ wíe. Sanngɛ ikisa’n, sɛ Zoova yaci sran’m be lɛ naan be fɛ kan’n, nán ngbɛn ti ɔ. Like suanlɛ 8 nun’n, é wá wún sa nga ti yɛ Ɲanmiɛn yaci sran’m be lɛ mɔ be wun ɲrɛnnɛn’n.—Kanngan 2 Piɛr 2:9 nin 3:7, 13 be nun.\n5. ?Wafa sɛ yɛ e kwla fa e wun e mantan Ɲanmiɛn ɔn?\nZoova se e kɛ e srɛ i naan e fa e wun e mɛntɛn i. Afin e tinuntinun e ndɛ lo i. (Jue Mun 65:3; 145:18) Ɔ klo kɛ ɔ́ yáci e wun sa cɛ́ e. Sɛ bɔbɔ blɛ wie nun’n, e fɔn’n, sanngɛ kɛ ɔ wun kɛ e mian e ɲin e yo i klun sa’n, ɔ yo i fɛ. Ɔ maan kannzɛ fɔ o e nun bɔbɔ’n, sanngɛ e nin Ɲanmiɛn e afiɛn’n kwla mantan kpa.—Kanngan Jue Mun 103:12-14 nin Zak 4:8 be nun.\nKɛ mɔ Zoova mannin e nguan’n ti’n, i yɛ ɔ fata kɛ e klo i tra like ngba ɔ. (Mark 12:30) Kɛ é súan Ɲanmiɛn i su like’n, mɔ é yó i klun sa’n, yɛ e yi i nglo kɛ e klo i ɔ. I sɔ’n yó maan e nin i e afiɛn’n mántan kpa.—Kanngan 1 Timote 2:4 nin 1 Zan 5:3 nun.


Zan 2 | Ɛntɛnɛti su Biblu | Mɛn Uflɛ Biblu’n (2022)\nKana lɔ aja i ti cɛn dilɛ’n.\nZezi yoli Ɲanmiɛn i sua’n i sanwun (13-22)\nZezi si klɔ sran’n i klun akunndan’n (23-25)\n2 I cɛn nsan su’n, be dili aja kun i ti cɛn Kana m’ɔ o Galile mɛn’n nun lɔ’n su. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n nn Zezi i nin’n o lɛ. 2 Be yiali Zezi nin i sɔnnzɔnfuɛ mun cɛn dilɛ sɔ’n i bo wie. 3 Kɛ be duvɛn’n wá wíe’n, Zezi i nin’n seli i kɛ: “Be leman duvɛn kun.” 4 Sanngɛ Zezi seli i kɛ: “?Mmo, e ndɛ o nun?* Min blɛ* liɛ’n nin-a juman.” 5 I nin’n seli be nga be man sran’m be aliɛ mɔ be su nzan’n be kɛ: “Like kwlaa ng’ɔ se amun kɛ amun yo’n, amun yo.” 6 Kɛ nga Zuifu’m be wun sanwun yolɛ’n i su mmla’n se kɛ be yo’n sa’n, yɔbuɛ sɛ nsiɛn mɔ be gua be nun nzue’n, be takataka lɛ. Sɛ kun kwla ju litri ablanan-nin-nnan (44), annzɛ ablesiɛn-nin-nsiɛn (66). 7 Zezi seli be kɛ: “An gua sɛ’m be nun nzue.” Be guali be nun nzue lele be yili sɛsɛsɛ. 8 Yɛ ɔ seli be kɛ: “An sa wie ko man aja’n i sunianfuɛ’n.” Yɛ be sali be ɔli-ɔ. 9 Aja’n i sunianfuɛ’n wɔli nzue m’ɔ kacili duvɛn’n su. Ɔ siman lika ng’ɔ fin’n (sanngɛ be nga be sali nzue’n, be liɛ be si i). Yɛ ɔ flɛli bian ng’ɔ su ja bla’n niɔn. 10 Ɔ seli i kɛ: “Sran kwlaa dun mmua fa duvɛn’n i kpafuɛ’n man ka. Kpɛkun kɛ sran’m be ko bo’n, i sin yɛ ɔ fa ng’ɔ yoman fɛ’n man-ɔn. Ɔ liɛ’n, a fɛli i kpafuɛ’n sieli i siɛn lele dɔ nga su.” 11 Kana m’ɔ o Galile mɛn’n nun lɔ’n i su yɛ Zezi yoli sa sɔ’n niɔn. Sa sɔ’n ti abonuan sa ng’ɔ yoli be’n, be nun klikli’n. Ɔ yili i aɲrunɲan’n i nglo. Ɔ maan i sɔnnzɔnfuɛ’m be lafili i su. 12 I sin’n, ɔ nin i nin, ɔ nin i niaan mun nin i sɔnnzɔnfuɛ’m be ɔli Kapɛɛnaɔmun. Sanngɛ b’a cɛman lɔ. 13 Kɛ Zuifu’m be Delɛ cɛn’n mantannin koko’n, Zezi ɔli Zerizalɛmun. 14 Ɔ wunnin be nga be su yo nannin nin bua nin auble atɛ’n, ɔ nin sika kacifuɛ mɔ be titi be bia’m be su’n Ɲanmiɛn i sua’n nun lɔ. 15 Ɔ maan ɔ fali ɲanman wɔli ngble, yɛ ɔ fa fuannin bua nin nannin mun, ɔ nin be atɛ yofuɛ mun Ɲanmiɛn i sua’n nun. Ɔ utuli sika kacifuɛ’m be sika mma mun, kpɛkun ɔ suli be tabli’m be bo guali. 16 Kpɛkun ɔ seli auble atɛ yofuɛ’m be kɛ: “An isa ninnge nga mun fite lɔ! Nán amun fa min Si i sua’n kaci aata diwlɛ!” 17 Yɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m be wla kpɛnnin su kɛ be klɛli i kɛ: “Ɔ sua’n i klolɛ’n yráyrá min klun lɔ kɛ sin sa.” 18 I sɔ’n ti’n, Zuifu’m be seli i kɛ: “?Ngue yɛ a kwla yo fa kle e kɛ a le atin yo ninnge nga a yoli be lɛ mun-ɔn?” 19 Yɛ Zezi seli be kɛ: “An bubu Ɲanmiɛn i sua nga. Ń fá cɛn ba nsan ń kplɛ́n i uflɛ.” 20 Kpɛkun Zuifu’m be seli i kɛ: “Ɲanmiɛn i sua nga i kplanlɛ’n, ɔ dili afuɛ ablanan-nin-nsiɛn (46). ?Kpɛkun ɔ liɛ’n, cɛn nsan cɛ yɛ á fá kplán-ɔn?” 21 Sanngɛ Ɲanmiɛn i sua’n i ndɛ ng’ɔ kɛnnin i lɛ’n, i bɔbɔ i wunnɛn’n i ndɛ yɛ ɔ su kan-ɔn. 22 I sɔ’n ti’n, kɛ be cɛnnin i’n, i sɔnnzɔnfuɛ’m be wla kpɛnnin su kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n titi. Ɔ maan be lafili Ɲanmiɛn ndɛ’n, ɔ nin Zezi i ndɛ ng’ɔ kannin’n be su. 23 Delɛ cɛn’n nun mɔ Zezi o Zerizalɛmun lɔ’n, sran kpanngban be lafili i su.* Afin be wunnin abonuan sa ng’ɔ yoli be’n. 24 Sanngɛ Zezi w’a lafiman be su, afin ɔ si be kwlaa kpan. 25 Asa ekun’n, w’a mianman kɛ be kan wafa nga sran bu akunndan’n i su ndɛ kle i. Afin i bɔbɔ si klɔ sran’n i klun akunndan’n.\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “?Mmo, ndɛ onin yɛ ɔ o e nin wɔ e afiɛn-ɔn?” Kɛ sran kun kan sɔ’n, ɔ su kle kɛ ndɛ’n timɛn i liɛ su. Kɛ ɔ se kɛ “mmo’n” i sɔ’n kleman kɛ i ɲin yimɛn i.\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “dɔ.”\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “be lafili i dunman’n su.”


Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Apokalis 4\nFɛnun pɛɛnɔn nɛn laji bɛ o Bali bɔa\n1 Zɩ e cɛɛn 'wɩnun zɩɛ -a tin 'badɩ man 'mɛn bɛ, ɛn an fɛ pee yɩdɩ 'sia "nyian. An -kpɛin "tʋ 'yɩ 'e 'lɛ 'sʋdɩ laji. Wei nɛn maan 'man paan 'e tɛdɛ 'plɛblɛ "le 'bei 'le 'wɩ 'zʋ bɛ, e wɩɩ "nyian. E 'nan: «'I 'ta 'an 'va lou 'gʋ! 'Wɩnun nɛn o -taa "drɛlɛ "bɛ -sru "bɛ -e 'an -nan -kɔɔn 'yiɛ.» 2 'Nun tɔɔn Bali lei -sɛn 'an da, ɛn an mingɔnnɛn pɛin -tʋ 'yɩ laji. Bali a 'e -nyrandɩ "da. 3 E "bia -nyrannyran, ɛn -a crɛn 'bɔ a fɛnyian 'e -ciala "da. -Yee mingɔnnɛn pɛin zɩɛ -pɔblɛn a 'e 'sʋdɩ "ta lou te e "bia. -Pɔblɛn zɩɛ -a crɛn a fɛnyian 'e -ciala "da. 4 Mingɔnnɛn pɛin zɩɛ e ya 'e 'si -fɔdɩ mingɔnnɛn pɛin -yɔ -tʋ 'wlɛ sinjɛn -a. Mingɔnnɛn pɛinnun zɩɛ min cejenun yra 'o -nyrandɩ "da, te sɔ 'fuvu a o pɛɛnɔn da. -Siga kle "a o pɛɛnɔn 'wulo -man. 5 Mingɔnnɛn pɛin zɩɛ laa 'wlei -wlei -fɔdɩ "sia "va 'zia te e -ko -pɛ pɛɛnɔn da, te laa -paan "we. Ɛn -kannɛn -pɔ 'sɔravli "nɛn o "bia 'plɛblɛ 'kpa bɛ, o ya 'o -trɔadɩ -a 'lɛ. Lei 'sɔravli "nɛn Bali lei 'saun 'a bɛ -nyrɛn. 6 Mingɔnnɛn pɛin zɩɛ -a 'lɛ bɛ, jemie a -nan. E ya 'e siadɩ "da.\nƐn pɛin 'bɔ zɩɛ -a "srɔn -e 'e si -fɔ "da "bɛ, fɛnun sinjɛn a 'o -tɔɔdɩ -nan. O yiɛ a "kaga, ɛn e ya o fɛ pɛɛnɔn 'nan. 7 Fɛnun zɩɛ -a -tʋ a "le -jra -le 'wɩ 'zʋ, ɛn -a -tʋ a "le tri -kɔnnɛn -le 'wɩ 'zʋ, ɛn -a -tʋ yra a "le blamin -le 'wɩ 'zʋ, ɛn -a -tʋ a "le kɔɛbo -le 'wɩ 'zʋ. "Loman zɩɛ e ya 'sʋnan. 8 Fɛnun zɩɛ o -pɛ "jɛ "a 'shɛɛdʋ, 'shɛɛdʋ 'o pɛɛnɔn. Yiɛ "kaga "a o -pɛ "jɛ "ta lou, ɛn -a -mie a o -pɛ "jɛ 'wlu. Wa'a 'flian "dre -fɔdɩ -a dɩ. Bodrun funnin te o "dre -fɔa, waa -fɔa 'nan:\n«Minsan Bali a 'saun 'saun 'saun.\n-Yɛɛ cɩ 'plɛblɛ pɛɛnɔn 'san -a.\nE ya -nan tʋ pɛɛnɔn man,\ne ya -nan 'li 'e 'cɛn, ɛn e -taa.»\n9 Fɛnun sinjɛn 'bɔ zɩɛ, "dre "nɛn waa -fɔa "bɛ, min nɛn -a yiɛ a "man 'li 'trilii ɛn e ya 'e -nyrandɩ mingɔnnɛn pɛin -da bɛ, -a 'tɔ nɛn waa dra -dan, te waa bɔa, te waa muo -fɔa. 10 -Te o ya "dre zɩɛ -a -fɔnan bɛ, min ceje -yɔ -tʋ 'wlɛ sinjɛn bɛ, 'o "po -sɔɔnman min nɛn -a yiɛ a "man 'li 'trilii ɛn e ya 'e -nyrandɩ mingɔnnɛn pɛin -da bɛ, -a wlu. O 'wee -siga klenun -sɛanla -a 'lɛ te waa bɔa "drenun -a. Waa -fɔa 'nan:\n11 «'Kʋ 'san, yiɛ cɩ 'kʋe Bali -a.\nYiɛ fɛ pɛɛnɔn drɛ,\nɛn fɛnun pɛɛnɔn nɛn 'trɛda 'gʋɛ,\n'i 'ci 'sɔ wɩnun da nɛn i o drɛ.\n-Yee "wɛan -a -nɔan da nɛn\n-e min 'e 'tɔ -dan 'nɔn 'yiɛ,\nɛn -a -nɔan da nɛn\n-e min 'e 'i bɔ,\n-e min 'e vɩ 'nan 'plɛblɛ pɛɛnɔn a 'yie vɛ -a.»


Biblu Traduction du monde nouveau —Biblu kun mɔ i nun ndɛ’n ti weinwein’n | Like suanlɛ\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Albanais Allemand Amharique Anglais Angolan Sign Language Arabe Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Batak (Toba) Bengali Bikol Bulgare Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitumbuka Chiyao Chokwe Citonga Coréen Croate Créole d’Haïti Danois Efik Espagnol Estonien Fidjien Finnois Français Goun Grec Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hongrois Hébreu Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kannada Kazakh Kikamba Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Krio Lamba Langue des signes américaine Langue des signes argentine Langue des signes britannique Langue des signes brésilienne Langue des signes chilienne Langue des signes chinoise Langue des signes colombienne Langue des signes espagnole Langue des signes finnoise Langue des signes italienne Langue des signes japonaise Langue des signes mexicaine Langue des signes polonaise Langue des signes péruvienne Langue des signes russe Langue des signes vénézuélienne Langue des signes zimbabwéenne Letton Lhukonzo Lituanien Luganda Luo Macédonien Malay Malayalam Malgache Marathi Maya Mixe Mongol Mooré Ndébélé (Zimbabwe) Norvégien Néerlandais Népali Oromo Ossète Ourdou Ouzbek Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Bolivie) Quichua (Imbabura) Roumain Runyankore Russe Samoan Sango Serbe Serbe (Romain) Shona Sidama Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Tagalog Tajiki Tamoul Tatar Tchouvache Tchèque Thaï Tigrinya Tiv Tok Pisin Turc Turkmène Turkmène Tuvalu Tzotzil Télougou Ukrainien Vietnamien Waray-Waray Wawle Wolaitsa Yoruba Zandé Zapotec (de l’isthme)\n“Nyanmiɛn i ndɛ nga ɔ ko kan’n, wuun w’a kan ɔ kaci-mɛn i.”—EBR. 4:12.\nJUE: 37, 116\n?Ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ Ɲanmiɛn dunman’n tran Biblu’n nun ɔn?\n?Ngue ti yɛ Anuannzɛ’n yili Biblu Traduction du monde nouveau i uflɛ ɔ?\n?Ngue ti yɛ aniaan’m be klo Biblu Traduction du monde nouveau i uflɛ nga be yili’n niɔn?\n1. (a) ?Junman benin yɛ Ɲanmiɛn mannin Adam ɔn? (b) ?Ijɔlɛ mɔ e kwla ijɔ’n ti’n, ngue yɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be kwla yo ɔ?\nLIKE kpakpa nga Ɲanmiɛn Zoova mannin sran mun’n, i kun yɛle ijɔlɛ mɔ e kwla ijɔ’n. Kɛ Ɲanmiɛn yili Adam m’ɔ fɛli i sieli i Edɛni fie’n nun lɔ’n, ɔ seli i kɛ ɔ tɔn nnɛn kwlakwla nga be o lɔ’n, be dunman. Adam niannin nnɛn mun, kpɛkun, ɔ tɔnnin be dunman sɛsɛsɛ. (Bob. 2:19, 20) Ijɔlɛ mɔ e kwla ijɔ’n ti’n, Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be kwla mɛnmɛn i. Yɛ be kɛn i ndɛ kle be wiengu. Le nɲɔn nga nun’n, Ɲanmiɛn i sufuɛ’m b’a yi Ɲanmiɛn Ndɛ’n i aniɛn fanunfanun be nun. Be yoli sɔ naan sran’m be su Ɲanmiɛn kɛ ng’ɔ nin i fata’n sa.\n2. (a) ?Ajalɛ benin su yɛ aniaan nga be dili Biblu Traduction du monde nouveau i su junman’n, be nantili ɔ? (b) ?Like suanlɛ nga nun’n, ngue yɛ é wá wún i ɔ?\n2 Biblu’n nga sran’m b’a yi be aniɛnaniɛn’m be nun’n, be sɔnnin. Sanngɛ, wie’m be nun ndɛ’n, ɔ nin ndɛ nga Ɲanmiɛn maan sran’m be klɛli be lalafuɛ nun’n, be sansan be wun. E Anuannzɛ’n i ɲrun dinfuɛ’m be kunndɛman kɛ Biblu Traduction du monde nouveau, ɔ yo sɔ kaan sa. I sɔ’n ti’n, be kleli aniaan nga be dili Biblu sɔ’n i su junman’n, be ajalɛ nsan m’ɔ fata kɛ be nanti su ɔ. (1) Ɔ fata kɛ Ɲanmiɛn dunman’n, be klɛ i lika ng’ɔ nin i fata’n i nun, kɛ be nga be klɛli Ɲanmiɛn Ndɛ’n lalafuɛ nun’n, be yoli’n sa. (An kanngan Matie 6:9 * nun.) (2) Ɔ fata kɛ be nian Ebre nin Glɛki nun ndɛ mma’m be su be kaci be sɛsɛsɛ. Sɛ be kwlá yomɛn i sɔ kusu’n, ɔ fata kɛ be kaci ndɛ’n kɛ ɔ nin i fata’n sa naan i ɲin fite weiin. (3) Ɔ fata kɛ ndɛ’m be nun kannganlɛ’n nin be wlɛ wunlɛ’n, be yo pɔpɔ. * (An kanngan Neemi 8:8, 12 nun.) Kɛ aniaan’m bé káci Ɲanmiɛn Ndɛ’n be aniɛn’m be nun’n, ajalɛ nsan sɔ’m be su yɛ be nanti ɔ. Ɔ maan, be kwla kacili Ɲanmiɛn Ndɛ’n i aniɛn 130 tra su be nun. Like suanlɛ nga nun’n, é wá wún wafa nga aniaan’m be nantili ajalɛ sɔ’m be su naan b’a kwla yi Biblu Traduction du monde nouveau i uflɛ kun Angle nun’n. Be yili Biblu sɔ’n i nglo afuɛ 2013 nun. Asa ekun’n, é wún wafa nga aniaan’m be nian ajalɛ sɔ’m be su naan b’a kwla kaci Ɲanmiɛn Ndɛ’n be aniɛn’m be nun wie’n.\nBIBLU KUN MƆ ƝANMIƐN DUNMAN’N O NUN’N\n3, 4. (a) ?Ɲanmiɛn dunman’n o fluwa benin’m be nun? (b) ?Ngue yɛ be nga be kaci Ɲanmiɛn Ndɛ’n aniɛn’m be nun’n, be nun kpanngban be yoli ɔ?\n3 Ebre nun’n, ɔ le wafa nga be klɛ Ɲanmiɛn i dunman’n. Dunman sɔ’n, ɔ o lalafuɛ fluwa kpanngban be nun. Fluwa sɔ mɔ be klɛli be Ebre nun’n, be su yɛ sran’m be nian naan b’a kaci Ɲanmiɛn Ndɛ’n aniɛn’m be nun ɔn. I wie yɛle fluwa nga be wunnin be jenvie ng’ɔ ti njin nzue klakla’n i wun lɛ’n. Asa ekun’n, Ɲanmiɛn Ndɛ nga Zuifu’m be kacili i Glɛki nun mɔ be flɛ i kɛ Sɛptanti’n, sran wie’m be wa yili i kpanngban. Kɛ be yili be’n, i afuɛ akpi nɲɔn tra su yɛ. Ɲanmiɛn dunman’n o be nun wie’m be nun.\n4 Nanwlɛ, ɔ fata kɛ Ɲanmiɛn dunman’n tran Biblu’n nun. Sanngɛ, be nga be kaci Ɲanmiɛn Ndɛ’n aniɛn’m be nun’n, be nun kpanngban be yi Ɲanmiɛn dunman’n. I wie yɛle Amlɛnkɛn’m be lɔ Biblu kun mɔ be yili’n (American Standard Version). I klikli nga be yili i afuɛ 1901 nun’n, Ɲanmiɛn dunman’n o nun. Sanngɛ, i uflɛ nga be wa yili i afuɛ 1952 nun’n, be yili Ɲanmiɛn dunman’n i nun. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Biblu Les Écritures grecques chrétiennes — Traduction du monde nouveau, be yili w’a di afuɛ nɲɔn. ?Ngue ti yɛ sran sɔ’m be yili Ɲanmiɛn dunman’n niɔn? Be waan ɔ fataman kɛ sran’m be bo Ɲanmiɛn dunman’n. Sran kpanngban be nian ajalɛ sɔ’n su.\n5. ?Ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ Ɲanmiɛn dunman’n tran Biblu’n nun ɔn?\n5 Kɛ be yi Ɲanmiɛn i dunman’n Biblu’n nun’n, i sɔ’n timan su mlɔnmlɔn. Afin Ɲanmiɛn mɔ Biblu’n i nun ndɛ’n fin i’n, ɔ kunndɛ kɛ sran’m be si i dunman’n. Wienun ɔn, sran kun w’a klɛ i fluwa kun. Sɛ sran uflɛ kunndɛ kɛ ɔ́ káci fluwa sɔ’n i nun ndɛ’n aniɛn uflɛ nun’n, ndɛ nga be klɛli’n, i su sɛsɛsɛ yɛ ɔ fata kɛ ɔ nian ɔn. I lɛ’n nun yɛ bé sé kɛ ɔ si ndɛ’n i kaci ɔ. Zoova maan be nga be klɛli i nuan ndɛ’n, be klɛli i dunman’n kpɛ akpi kpanngban. (An kanngan Ezekiɛl 38:23 * nun.) Biblu Traduction du monde nouveau nun’n, Ɲanmiɛn dunman’n o ndɛ mma kpanngban be nun. I wie yɛle Biblu nun ndɛ mma nga mun. (Tul. 3:15; Jue. 83:18; 148:13; Eza. 42:8; 43:10; Zan 17:6, 26; Yol. 15:14) I sɔ’n kle kɛ Ɲanmiɛn dunman’n ti cinnjin kpa, naan ɔ fata kɛ sran’m be fa dunman sɔ’n be flɛ i. Be nga be yi Ɲanmiɛn dunman’n Biblu nga be yi be’n be nun’n, be kle kɛ be ɲin yiman Zoova mɔ Bibu’n i nun ndɛ’n fin i’n.\n6. ?Ngue ti yɛ Biblu nga Anuannzɛ’n yili i afuɛ 2013 nun’n, Ɲanmiɛn dunman’n o nun tra afuɛ 1984 nun liɛ’n niɔn?\n6 Andɛ’n, e bo Ɲanmiɛn dunman’n tra laa’n. Afin Biblu Traduction du monde nouveau nga e yili i afuɛ 1984 nun’n, Ɲanmiɛn dunman’n nunman 1 Samiɛl 2:25; 6:3; 10:26; 23:14, 16, ɔ nin Jɔlɛ Difuɛ Mun 19:18 be nun. Sanngɛ uflɛ nga e yili i afuɛ 2013 nun’n, Ɲanmiɛn dunman’n o ndɛ mma sɔ’m be nun. ?Ngue ti ɔ? Afin koko nun wa’n, be wunnin lalafuɛ fluwa wie mun. * Fluwa sɔ mɔ be su yɛ be nian be kaci Ɲanmiɛn Ndɛ’n aniɛn’m be nun’n, Zoova i dunman’n o Biblu nun ndɛ mma sɔ’m be nun. Ɔ maan, Biblu nga be yili i afuɛ 2013 nun’n, Zoova i dunman’n o nun kpɛ 7.216.\n7, 8. ?Ɲanmiɛn dunman’n i bo’n yɛle benin?\n7 Ɲanmiɛn dunman’n i bo’n ti Klistfuɛ’m be cinnjin kpa. I bo’n yɛle kɛ “ɔ yo maan ɔ kpɛn su.” * Laa’n, kɛ é tú Ɲanmiɛn dunman’n i bo e fluwa’m be nun’n, e fa sran’m be ɲin sie i Ezipt Lɔ Tulɛ 3:14 su. Biblu Traduction du monde nouveau nga be yili i afuɛ 1984 nun’n i nun’n, ndɛ mma sɔ’n se kɛ: “Nga n kunndɛ kɛ ń káci’n, yɛ ń káci ɔ.” Ɔ maan, e seli kɛ Ɲanmiɛn dunman’n i bo’n yɛle kɛ “ɔ kaci sran’n i wafa ng’ɔ klo kɛ ɔ́ káci’n.” * Sanngɛ, Biblu nga be yili i afuɛ 2013 nun’n se kɛ: “Zoova dunman’n kle kɛ ɔ kaci sran wafa nga i bɔbɔ klo kɛ ɔ́ káci’n. Sanngɛ, nɛ́n i ngba ɔ. Ɔ kle ekun kɛ ɔ fa ninnge ng’ɔ yili be mun yo like kwlaa ng’ɔ klo’n naan i klun sa’n kpɛn su.”\n8 Zoova kwla fa ninnge ng’ɔ yili be mun yo like kwlaa ng’ɔ ti i klun su’n. I wie yɛle kɛ, ɔ yoli maan Noe kacili mmeli bobofuɛ. Ɔ yoli maan Bɛzaleɛli kacili ajuin difuɛ dan kpa. Yɛ ɔ yoli maan Zedeɔn yoli safuɲrɛn. Yɛ ɔ yoli maan Pɔlu kacili ngaliɛ difuɛ. Nanwlɛ, Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be wun i wlɛ kɛ Ɲanmiɛn dunman’n i bo’n ti cinnjin. I sɔ’n ti yɛ be nga be dili Biblu Traduction du monde nouveau i su junman’n, b’a yiman Ɲanmiɛn dunman’n niɔn.\n9. ?Ngue ti yɛ Anuannzɛ’n i ɲrun dinfuɛ’m be kunndɛ kɛ be yi Biblu Traduction du monde nouveau aniɛn kpanngban be nun ɔn?\n9 Be nga be kaci Ɲanmiɛn nuan ndɛ’n be aniɛn’m be nun’n, be te yi Ɲanmiɛn dunman’n. Kpɛkun, “e Min” annzɛ be amuɛn’m be dunman’n yɛ be klɛ be sie i osu’n nun ɔn. I sɔ’n ti, Anuannzɛ’n i ɲrun dinfuɛ’m be kunndɛ kpa kɛ sran kwlakwla be ɲan Biblu kun mɔ Ɲanmiɛn dunman’n o nun’n. (An kanngan Malasi 3:16 * nun.) Kɛ é sé yɛ’n, Anuannzɛ’n w’a yi Biblu Traduction du monde nouveau aniɛn 130 tra su nun. Yɛ Ɲanmiɛn dunman’n o i kwlaa sɔ’m be nun.\nI NUN NDƐ’N TI WEINWEIN\n10, 11. ?Ngue ti yɛ wafa nga Biblu Traduction du monde nouveau i Angle’n nun’n, ɔ flɛli ninnge wie mun’n, be kacilɛ aniɛn uflɛ nun’n, ɔ ti kekle ɔ?\n10 Ɲanmiɛn i nuan ndɛ’n i kacilɛ aniɛn uflɛ nun’n, ɔ timan pɔpɔ. I wie yɛle kɛ, Ebre nun ndɛ mma kun o lɛ’n, be kɛnngɛn i kɛ Sheol. Glɛki nun’n, be se kɛ Hades. Biblu Traduction du monde nouveau Angle nun’n, ndɛ mma Sheol o nun. Ɔ o Akunndanfuɛ 9:10, ɔ nin Biblu’n nun ndɛ mma uflɛ wie’m be nun. Ebre nun ndɛ mma kunngba sɔ’n, ɔ o Angle Biblu wie’m be nun wie. Sanngɛ, ndɛ mma sɔ’n i kacilɛ aniɛn uflɛ’m be nun’n, ɔ ti kekle. Afin, ɔ nunman be ndɛ mma’m be bo tulɛ fluwa’m be nun. Sran wie’m be liɛ’n, be bu i kɛ ɔ ti lika wie dunman. I sɔ’n ti, Anuannzɛ’n mannin aniaan’m be atin kɛ wafa nga be kwla kaci ndɛ mma sɔ’n be aniɛn’m be nun naan sran kwlakwla w’a wun i wlɛ’n, yɛ be kaci ɔ. Wawle’n se kɛ “ndia” annzɛ “asieliɛ.”\n11 Like nga Ebre’n flɛ i kɛ nefɛs, Glɛki’n flɛ i kɛ psikɛ. Angle’n se kɛ “soul.” Angle’n nun ndɛ mma sɔ’n, i kacilɛ ti kekle man ndɛ kacifuɛ wie’m be aniɛn’m be nun. Wafa nga be kaci i be aniɛn sɔ’m be nun ti’n, sran’m be bu i kɛ ɔ ti sran’n i nun like kun. Naan kɛ sran wu’n, like sɔ’n wuman wie. Kɛ ɔ ko yo naan sran’m b’a bumɛn i sɔ’n, Anuannzɛ’n kleli aniaan nga be kaci Ɲanmiɛn Ndɛ’n be aniɛn’m be nun’n be ajalɛ. Yɛle kɛ, wafa nga be tuli ndɛ sɔ’n i bo Traduction du monde nouveau — avec notes et références nun’n, maan be nian su. Naan wafa nga ndɛ’n fa ti’n, i su yɛ be nian be kaci ndɛ mma sɔ’n niɔn. Afin, like ng’ɔ ti cinnjin’n yɛle kɛ be yo maan ndɛ’n i ɲin fite wein be aniɛn’n nun. Kpɛkun, maan be yiyi Ebre annzɛ Glɛki nun ndɛ mma wie’m be nun Biblu’n i ja ngua lɛ naan aniaan’m be wun be wlɛ kpa.\n12. ?Ngue yɛ aniaan’m be yoli naan b’a yi Biblu Traduction du monde nouveau i uflɛ ɔ? (An nian ndɛ akpasua nga be flɛ i kɛ “Biblu Traduction du monde nouveau nga be yili i afuɛ 2013 nun’n,” i nun.)\n12 Aniaan nga be kacili Ɲanmiɛn nuan ndɛ’n be aniɛn’m be nun’n, be klɛli fluwa ko mannin Anuannzɛ’n. Afin be wunman Angle nun ndɛ wie’m be wlɛ. I sɔ’n ti, afuɛ 2007, Sɛptamblu nun’n, Anuannzɛ i ɲrun dinfuɛ’m be fali ajalɛ naan be yi Biblu Traduction du monde nouveau i uflɛ. Kɛ aniaan’m bé dí i sɔ junman’n, be fali be ɲin sieli i kosan kpanngban nga aniaan’m be klɛ ko mannin Anuannzɛ’n be su. Ɔ maan, wafa nga e blɛ su sran’m be flɛ ninnge wie mun Angle’n nun’n, i su yɛ be niannin be kacili ndɛ mun ɔn. Be yoli sɔ naan Biblu’n i nun kannganlɛ’n, ɔ nin i nun ndɛ’n i wlɛ wunlɛ’n yo pɔpɔ. Asa ekun’n, be niannin ndɛ’m be kacilɛ’n su kpa naan b’a diman fɔ. Aniaan wie’m be kacili Ɲanmiɛn nuan ndɛ’n be aniɛn’m be nun. Junman nga be dili’n, ɔ yoli aniaan nga be kacili Ɲanmiɛn nuan ndɛ’n i Angle nun’n be ye kpa.—Nya. 27:17.\nSRAN KPANNGBAN BE KLO I KPA\n13. ?Kɛ be yili Biblu Traduction du monde nouveau i uflɛ afuɛ 2013 nun’n, wafa sɛ yɛ aniaan’m be sɔli nun ɔn?\n13 ?Kɛ be yili Biblu Traduction du monde nouveau i uflɛ afuɛ 2013 nun’n, wafa sɛ yɛ aniaan’m be sɔli nun ɔn? Be nun kpanngban be klɛli fluwa ko mannin aniaan nga be o Anuannzɛ’n i bo bia’n su lɔ’n. Ndɛ nga aniaan bla kun kannin’n, i kunngba’n yɛ, sɛ é kwlá sé’n, aniaan kpanngban be kannin ɔn. Ɔ klɛli kɛ: “Biblu’n ti kɛ ninnge kpakpa’m be guawlɛ sa. Biblu nga be yili i afuɛ 2013 nun’n, i nun kannganlɛ yo fɛ dan. Zoova nuan ndɛ m’ɔ o nun’n, ɔ ti kɛ nɛnnglɛnman kpakpa mun sa. I wlɛ wunlɛ ti pɔpɔ. Fiɛn kaan sa nunmɛn i wun. Ɔ maan, n si Zoova kpa. Ɔ ti kɛ siɛ kpa kun mɔ kɛ, ɔ́ kánngan ndɛ fɛfɛ sɔ’m be nun klé min’n, ɔ fɛ i sa’n to bla min sa.”\n14, 15. ?Kɛ aniaan’m be ɲannin Biblu Traduction du monde nouveau be aniɛn’n nun’n, wafa sɛ yɛ i sɔ’n yoli be ɔ?\n14 Kɛ aniaan’m be kanngan Biblu Traduction du monde nouveau nga b’a yi i uflɛ’n be aniɛn’n nun’n, ɔ yo be fɛ wie. Aniaan kpɛnngbɛn kpa kun fin Abloki lɔ nvle nga be flɛ i Bilgari’n i su lɔ. Kɛ ɔ kanngannin Biblu uflɛ sɔ’n nun i aniɛn’n nun’n, ɔ seli kɛ: “M’an kanngan Biblu nun lele. Sanngɛ, n nin a kannganman Biblu kun mɔ i nun ndɛ’n i wlɛ wunlɛ ti pɔpɔ, m’ɔ wluwlu min wun kɛ uflɛ nga liɛ’n sa ɔ.” Aniaan bla kun fin nvle nga be flɛ i kɛ Albani’n. Kɛ ɔ kanngannin Biblu uflɛ sɔ’n nun i aniɛn’n nun’n, ɔ seli kɛ: “Ɲanmiɛn Ndɛ’n i nun kannganlɛ Albani nun’n, ɔ yo fɛ dan! Kɛ Zoova kan ndɛ kle e e aniɛn’n nun’n, ɔ ti e cenjele dan.”\n15 Nvle kpanngban be nun’n, sran ngba kwlá toman Biblu’n. Afin, i gua’n cɛnnin. Ɔ maan, sɛ sran kun ɲan Biblu’n, ɔ la Ɲanmiɛn i ase lele. Aniaan nga be o nvle nga be flɛ i Ruanda lɔ’n, be seli kɛ: “I afuɛ kpanngban kpa yɛ. Sran kpanngban nga aniaan’m be kle be Biblu’n nun like’n, be faman ajalɛ kɛ bé sú Zoova. Afin be leman Biblu’n. Biblu nga asɔnun’m be yo be atɛ’n, be gua’n cɛnnin. Sɛ sran kun yo blɛblɛ lele naan ɔ to kun’n, kɛ ɔ kanngan nun’n, ɔ wunmɛn i nun ndɛ’n i wlɛ. I sɔ’n ti, sran’m be faman ajalɛ naan b’a su Zoova.” Be yili Biblu Traduction du monde nouveau Ruanda lɔ aniɛn kun nun. Kɛ awlobo kun nunfuɛ’m be ɲannin be liɛ’n, be seli kɛ: “É lá Zoova nin sran kpa nanwlɛfuɛ m’ɔ si ngwlɛlɛ’n be ase lele Biblu’n mɔ be mannin e’n ti. E ti yalɛfuɛ, yɛ e leman sika naan e awlobo nunfuɛ’m be kwlaa b’a ɲan Biblu’n. Sanngɛ siɛn’n, e tinuntinun e le Biblu’n. Cɛn kwlakwla e kanngan Biblu’n nun likawlɛ. E waan é yó sɔ é fá klé Zoova kɛ e si ye.”\n16, 17. (a) ?Ngue yɛ Zoova kunndɛ kɛ i sufuɛ’m be yo ɔ? (b) ?Ngue yɛ w’a fua kpa kɛ á yó ɔ?\n16 Cɛn wie lele’n, bé yí Biblu Traduction du monde nouveau aniɛn kpanngban nun. Satan yo like kwlaa ng’ɔ kwla yo naan w’a tanndan e ɲrun’n. Sanngɛ, ɔ yoman ye. Afin, Zoova kunndɛ kɛ ndɛ ng’ɔ kan’n, i sufuɛ’m be kwlaa be wun i wlɛ wein. (An kanngan Ezai 30:21 nun.) Ɔ cɛ kaan, “kɛ jenvie’n i nzue’n ɔ kata i bo lɔ’n su’n ju’n, i kunngba nin-ɔn, asiɛ’n wunmuan’n su sran’m bé sí Anannganman lelele.”—Eza. 11:9.\n17 Maan e sɔ ninnge kwlaa nga Zoova man e’n, be nun klanman. Ninnge sɔ’m be nun kun yɛle Biblu Traduction du monde nouveau i uflɛ nga be yili’n mɔ i dunman’n o nun’n. Maan e kanngan nun cɛn kwlakwla. Yɛ maan e nin Zoova e koko yalɛ titi. Sɛ e yo sɔ’n, é sí i kpa. Kpɛkun é kló i kpa trá laa’n.—Zan 17:3.\n“Kɛ Zoova kan ndɛ kle e e aniɛn’n nun’n, ɔ ti e cenjele dan.”\n^ ndɛ kpɔlɛ 2 Biblu Traduction du monde nouveau se kɛ: “I sɔ’n ti’n, amun liɛ’n, an se kɛ: ‘E si mɔ a o ɲanmiɛn su lɔ’n, maan sran’m be kwlaa be wun i wlɛ kɛ ɔ dunman’n ti sanwun.’”\n^ ndɛ kpɔlɛ 2 An nian afuɛ 2008, Mɛ 1 i Sasafuɛ Tranwlɛ’n blɔfuɛ nun’n, i ndɛ akpasua nga be flɛ i kɛ “Comment choisir une bonne traduction de la Bible ?” i nun.\n^ ndɛ kpɔlɛ 5 Biblu Traduction du monde nouveau se kɛ: “Ń wá yí min dan mɔ n ti nin min nzuɛn m’ɔ nin klɔ sran liɛ timan kun’n be nglo. Ń yí min wun nglo nvle kpanngban be ɲrun, yɛ bé wá sí jrɛiin kɛ min yɛ n ti Zoova ɔ.”\n^ ndɛ kpɔlɛ 6 Be wunnin fluwa sɔ mun jenvie ng’ɔ ti njin nzue klakla’n i wun lɛ. Kɛ be klɛli be’n, i afuɛ akpi sinnin naan Zuifu’m be fluwa klɛfuɛ nga be flɛ be kɛ Masorɛti’n, b’a klɛ Ɲanmiɛn nuan ndɛ’n i fluwa wie’m be su.\n^ ndɛ kpɔlɛ 7 Fluwa sifuɛ dandan wie’m be kan ndɛ kunngba sɔ’n. Sanngɛ, wie’m be waan ɔ timan su.\n^ ndɛ kpɔlɛ 7 An nian Biblu Traduction du monde nouveau — avec notes et références i bue 1.676 nun.\n^ ndɛ kpɔlɛ 9 Biblu Traduction du monde nouveau se kɛ: “Kpɛkun be nga be ɲin yi Zoova’n, be yiali be kokoli be wun. Be ndɛ nga be kannin’n, Zoova fɛli i su sieli i bo ɔ tili. Be nga be ɲin yi Zoova m’ɔ kan ndɛ kle be-ɔ be fa’n, be klɛli be dunman i bɔbɔ i ɲrun lɛ.”\nNga be klɛli'n Nga be kanngan nun mannzin kanngan'm be su'n i falɛ wafa'n SASAFUƐ TRANWLƐ'N Desanblu 2015 | A kwla wun Biblu’n nun ndɛ’n i wlɛ


Zan 3 YRENT - Zuif 'nɔn 'tazan -tʋ nɛn waa laabo - Bible Search\nZan 2 Zan 4\nNikodɛm -kʋ 'wɩ laabʋlɛ Zozi 'lɔ\n1Zuif 'nɔn 'tazan -tʋ nɛn waa laabo Nikodɛm bɛ, e ya Farizɛn 'nɔn 'va. 2E -ta Zozi 'va 'pei -man, ɛn e 'nan -yrɛ 'nan: «'An 'san, kʋa -tɔa 'nan i ya min nɛn Bali -a 'pa 'sia -e 'e 'wɩ "paa minnun ji bɛ -a. Kɔɔ 'lɛbo "fɔ wɩnun nɛn yia dra 'gʋɛ min nɛn Bali a 'e 'padɩ "va "bɛ, -a san 'bɛ -kɔlaman -a drɛdɩ -a.»\n3Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «Maan ve 'yiɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, min 'ka 'kɔlaman -e 'e Bali -le mingɔnnɛn trɛ yɩ, te wa'a -yalɛ 'e 'trɛ dɩ.»\n4-A -nan nɛn yaa laabʋ Zozi 'lɔ 'nan: «Min nɛn e drɛ ceje 'gʋɛ, waa dra 'kɔ -e 'o -ya? E -wlaman "nyian 'e "bʋ 'pɔn -ji -e 'o -ya 'e 'pee?»\n5Ɛn Zozi "e -yrɛ 'nan: «Maan ve 'yiɛ "nyian 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, min 'ka 'kɔlaman -e 'e 'kʋ Bali -le mingɔnnɛn trɛ da, te wa'a -yalɛ 'yi 'lee Bali lei -a dɩ. 6Fɛ nɛn min -a -ya bɛ, e ya min -a. 'Pian fɛ nɛn Bali lei -a -ya bɛ, e ya -yee vɛ -a. 7-Te 'an 'bɔ maan 'vɩ 'yiɛ 'nan e ya "le 'wei 'ya "nyian 'e 'trɛ bɛ, te -a 'wɩ 'e 'i 'kan dɩ. 8Waa -kɔɔnman fulɔ man. Fɛnan nɛn fulɔ cɩ "vale 'e 'ko bɛ, -a -nan nɛn e "fɛɛnman e -ko. Waa -cin maan, 'pian -a -nan nɛn e "sia bɛ wa'a tɔa dɩ, ɛn -a -nan nɛn e -ko bɛ wa'a tɔa dɩ. -A -tʋwli "nɛn "nyian min nɛn Bali lei -a -ya 'e 'trɛ bɛ -yee vɛ -a.»\n9Nikodɛm -a laabʋ -yrɔ 'nan: «'Wɩ zɩɛ e dra 'kɔ -e 'bɛ drɛ?»\n10Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «'I 'bɔ nɛn i 'wɩ "paaman Izraɛl 'nɔn 'ji bɛ, yi'a 'wɩnun zɩɛ -a tɔa dʋʋ? 11Maan ve 'yiɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, 'wɩ nɛn kʋa -tɔa "bɛ -nyrɛn kʋa ve, ɛn 'wɩ nɛn kʋa -nan 'yɩ bɛ, -nyrɛn kʋa ve, ɛn 'kʋe 'wɩ zɩɛ ya'a 'ko 'ka 'wulo -ji dɩ. 12An 'trɛ 'gʋɛ -a da wɩ 'vɩ 'cɛɛ, ka'a yi -tɛlɛa 'bɛ da dɩ, 'lɔɔ -te an laji lou "wɩ 'vɩ 'cɛɛ bɛ, e dra 'kɔ -e 'ka yi -tɛra 'bɛ da? 13Min -tʋ 'ka tian 'kʋlɛ laji dɩ, -te ya'a 'silɛa Blamin -pɩ nɛn e 'si laji bɛ -a dɩɛ. 14"Le zɩ Moizi a "bui "da 'li ɛn e -bulalɛ drɛ -mlɛn -a ɛn yaa 'pa yiba "man ɛn yaa wluan lou "bɛ, -a -tʋwli "nɛn "nyian waan 'bɔ blamin -pɩ wuanla lou. 15'Dʋ -e min nɛn e yi -tɛra Blamin -pɩ 'bɔ da bɛ, 'belidɩ nɛn ya'a 'nyaan dɩɛ 'e drɛ -a san -le vɛ -a.\n16-Yɛɛ cɩ 'nan Bali 'trɛdanɔn pɛɛnɔn 'yɩ "yi "bʋʋ "le "wɛan, 'e 'pɩ -tʋwli "nɔn -wee 'wɩ 'ji, 'nan -e min nɛn e yi -tɛra -a -pɩ zɩɛ -a da bɛ, -a san -nan 'e vɩlɛ 'e 'nyan dɩ, 'pian -e 'belidɩ nɛn ya'a 'nyaan dɩɛ, 'e drɛ -a san -le vɛ -a. 17Bali 'ka 'e 'pɩ 'palɛ -sia 'trɛda 'nan -e 'e tin -tɛ min da dɩ, yaa 'pa 'sia 'nan -e 'e min 'si 'wɩ 'ji. 18Min nɛn e yi -tɛala -a -pɩ zɩɛ -a da bɛ, wa'a -yee tin 'baa dɩ, 'pian min nɛn ya'a yi 'tɛala "da "dɩɛ -a san -le 'wɩ a 'e tin 'badɩ 'va, kɔɔ ya'a yi -tɛlɛa Bali -pɩ -tʋwli "da dɩ -le "wɛan. 19'Wɩ nɛn -yee "wɛan, Bali 'trɛdanɔn 'le tin "baa bɛ, -nyrɛn 'gʋ, 'tɛ 'san -ta 'trɛda, ɛn minnun 'ka -a yɩlɛ "yi "dɩ, o klun 'yɩ "yi e mlin 'tɛ 'san da, o drɛnan wɩ a -wlidɩ "le "wɛan. 20-Yɛɛ cɩ 'nan min nɛn e 'wɩ 'wlidɩ "dra bɛ, ya'a 'tɛ 'san ye "yi "dɩ. Ɛn -a san 'ka 'taa 'tɛ 'san da dɩ, "tɔgɔ -yee 'wɩ 'wlidɩ "ta 'e bɔla. 21'Pian min nɛn e 'ta 'wʋla 'wɩ tɩglɩ da bɛ, e -taa 'tɛ 'san da, 'dʋ -e 'tɛ 'san 'e drɛ wɩ -ci -kɔɔn 'nan e 'ta 'wʋla Bali wei da.»\nZan Zozi 'le 'wɩ 'vɩ\n22"Bɛ -sru ɛn Zozi 'lee 'e -srunɔn 'kʋ Zude 'lɛglɔn 'ji. O -fʋ fɛ zɩɛ -a -nan tʋ "wɛnnɛn 'a, ɛn e minnun -batize drɛdɩ 'sia. 23Tʋ 'bɔ 'lein zɩɛ -a wlu bɛ, te Zan "e minnun -batize dra "nyian 'fla nɛn waa laabo Enɔn bɛ -a da, kɔɔ 'yi banun a -nan "kaga. 'Fla zɩɛ, e ya 'fla nɛn waa laabo Salim bɛ -a "srɔn. Minnun -ko -nan nun te Zan o -batize dra, 24Tʋ zɩɛ -a man bɛ, te wa'a tian -a -fɔlɛ -pʋ 'kuin dɩ.\n25Yi -tʋ da, ɛn -sa -tʋ -fɔla Zan -srunɔn 'lee Zuif min -tʋ yei. -Sa zɩɛ e ya min drɛdɩ 'saun Bali 'lɛ da. 26O -kʋ Zan -va, ɛn waa laabʋ -yrɔ 'nan: «Bali -le 'wɩ "paazan, min nɛn "nɛn ka cɩ 'ka 'vale -a Zudan 'yi -sru, te i -yee 'wɩ ve minnun lɛ bɛ, e ya minnun -batize drɛnan ɛn minnun pɛɛnɔn a -kʋnan "va 'zia.»\n27-A -nan Zan "e 'nan -wlɛ 'nan: «Min 'ka 'kɔlaman -e 'e fɛ -tʋ yɩ te Bali "cɛɛ -nɔn -yrɛ "dɩ. 28Maan 'vɩ 'ka yiɛ man 'nan, min nɛn e min "sia 'wɩ 'ji bɛ, -a 'bɔ "cɛɛ 'maan dɩ, 'pian an ya min nɛn Bali -a -trɔa -a 'lɛ bɛ -a. 'Ka 'bɔ ka ya 'mɛn 'wɩ 'nan yɩnɔn 'a. 29Lɩmɔn nɛn e -kɔnnɛn 'pa bɛ, e ya -tɩ -le vɛ -a? Min nɛn yaa 'pa bɛ, -yee vɛ nɛn. Lɩ 'pazan 'bɔ bee -le vɛ "cɛɛ dɩ, -a bee bɛ, "bɛ "ya wo min nɛn e -tɔa -a "srɔn, te -a "trɔɛn "a 'e 'tɔdɩ -a wei lɛ bɛ -a. Ɛn -a wei mandɩ -a ci "nranman. Zɩ 'an 'ci cɩ zɩɛ. 'Bɛ nɛn 'gʋɛ, 'an 'ci "nranman e -ciala "da "mɛn "fo. 30E ya "le -a 'bɔ 'tɔ nɛn 'e drɛ -dan -e 'an 'tɔ "e "ta wʋ "tra.\n31Min nɛn e "sia laji lou "bɛ, e ya fɛ pɛɛnɔn da, 'pian min nɛn e 'si 'trɛda bɛ, e ya 'trɛda min -a, ɛn 'trɛda wɩ nɛn yaa ve. Min nɛn e "sia laji bɛ, e ya fɛ pɛɛnɔn da. 32Ɛn 'wɩ nɛn yaa -nan 'yɩ, 'lee 'wɩ nɛn yaa 'man bɛ -nyrɛn yaa ve, 'pian min -tʋ 'ka yi -tɛlɛa 'wɩ zɩɛ -a da dɩ. 33Min nɛn e yi -tɛra 'wɩ nɛn yaa 'vɩ bɛ -a da bɛ, te 'bɛ 'san "e 'nan 'wɩ 'kpa, Bali 'wɩ tɩglɩ ve. 34-Yɛɛ cɩ 'nan min nɛn Bali -a 'pa 'sia bɛ, Bali 'bɔ wei nɛn yaa ve, kɔɔ Bali 'ka 'yee lei 'saun 'nɔndɩ "nɛn 'palɛa dɩ. 35-Kaa "tɩ Bali 'e 'pɩ ye "yi, ɛn e fɛ pɛɛnɔn 'pɛba 'wʋ -yrɔ. 36Min nɛn e yi -tɛra -a -pɩ zɩɛ -a da bɛ, 'belidɩ nɛn ya'a 'nyaan dɩɛ, e ya -a san -le vɛ -a. 'Pian min nɛn ya'a -pɩ 'silɛa min -a dɩɛ, -a san 'ka 'belidɩ ye dɩ, te 'bli a 'e 'fɔdɩ Bali -ji -a san man.»


Fo ng'oh fah tu bé'n yele ke bé awiélie'n wiéh bé te bé ka nun mlonmlon, bé nin é Min'n buh, o man bé su wu'an ke o ti kpli kun mlonmlon.\nye béh guah bé sin dan kpa'n nun, lo ye béh sunh béh dih bé dyé nion.\nAfin a su yatyi'a min blolo lo, Ye a su yatyi'a o Swran'n ke o kplo.\nSe o sa'n man a yô sa te'n, kpe. O flunman ke o sa'n ti sin nan a nyan nguan'n, tra ke a le sa nnyon nan a o nyrennen lika'n nun, sin b'o nuanman'n nun'n,\nbé gua bé sin dan kpa'n nun, lo ye béh sunh béh dih bé dyé nion.\nI sin nh séh bé nga bé gua m be su'n ke: Amun bo n Si bôô amun sannzan'n, anh dyaô min wun le o anannganman sin bo bé tro maan mmusu'm bé si Satan nin i ange mun'n nun.\nBé traa nnen'n, nin swran ng'o ton i wun suen ke o ti Nyanmien nuan idyofue b'o yii atre nnen'n i nyrun'n. I atre so'n ye o fa laka bé bo nnen'n i nzolie'n wô bé wun'n, nin bé nga bé kôtô nnen'n i wunsu bo bé yôli'n i bô nion. Bé traa bé nnyon'n bé gua bé sin dan bo soufre (*f26*) ô nun, b'o dyué'n nun.\nM ma fa Nyanmien siéle'n i la clé'n man o. Liké nga a kô tanniin asie'n su wa'n, bé wa tanniin nyanmien su lo, ye nga a kô men i wun atin sie'n su wa'n, bé wa men i wun atin nyanmien su lo.\n Bé nga bé wuli bo bé ô dyénvié'n nun'n, o yi bé mannin. Bé nga bé ô wié'n nin blolo'n bé sa nun'n, bé yi bé mannin. Ye bé niaan bé sa nga bé yôli'n su ye bé fa di bé dyole nion. Nan ba fa wié'n nin blolo'n ba yi bé sin dan'n nun. Sin dan so'n ye o ti wié'n i nnyon su nion.\nNanh an srô bé nga bé kun swran, bo bé kwla ku'an liké ng'o man bé fle swran i swran'n, sannge anh srô Nyanmien b'o kwlaa satyi bé nnyon'n mlonmlon nyrennen lika'n nun.


JW Klistfuɛ mun nin be junman’n aɲia siesielɛ Zanvie 25-31, 2016\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Abui Abɛ Acoli Afrikaans Albanais Allemand Altaï Alur Amharique Anglais Arabe Arménien Assamais Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bas Allemand Basque Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Bengali Biak Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Bété Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Digor Edo Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Frafra Français Féroïen Ga Galician Gallois Garifuna Goun Grec Groenlandais Guarani Guerze Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Jula Kabuverdianu Kabye Kachin Kannada Kazakh Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Konkani (Romain) Kpelle Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lamba Langue des signes brésilienne Langue des signes finnoise Langue des signes polonaise Lao Lenje Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mende Miskito Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndau Ndonga Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Nias Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Otomi Otètèla Ourdou Ouzbek Ouïghour (Cyrillique) Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quiché Rarotongan Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Romany (Southern Greece) Rotumien Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Soli Sranan tongo Sunda Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tajiki Tamoul Tankarana Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Valencian Venda Vezo Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yacouba Yoruba Zandé Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nJue 10 yɛ srɛlɛ\nAɲia’n i su fitilɛ (Min. 3)\nƝANMIƐN NDƐ’N NUN NINNGE KPAKPA WIE MUN\n“Zoova klo be nga be klunklo su be su i’n”: (Min. 10)\nƐd 7:10—Ɛsdrasi niannin nun suannin Ɲanmiɛn i mmla’n.\nƐd 7:12-28—Ɛsdrasi buɛbuɛli i wun naan w’a ɔ Zerizalɛmun.\nƐd 8:21-23—Ɛsdrasi fɛli i wla guɛli Zoova su naan ɔ sɛsɛ i sufuɛ mun.\nKunndɛ ninnge kpakpa mɔ be o Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n: (Min. 8)\nƐd 9:1, 2—?Ngue ti yɛ sɛ Izraɛlifuɛ’m be ja nvle uflɛ nunfuɛ’n, ɔ ti tɛ ɔ? (w06 1/1 26 § 1)\nƐd 10:3—?Ngue ti yɛ kɛ bé fúan bla mun’n, be fuannin be mma mun wie ɔ? (w06 1/1 26 § 2)\n?Ngue yɛ Biblu’n i bue nga e kanngan nun le mɔcuɛ nga nun’n, ɔ kle min Zoova su ɔ?\n?Biblu’n i bue nga e kanngan nun le mɔcuɛ nga nun’n, i nun ndɛ benin yɛ n kwla fa m bo jasin fɛ ɔ?\nBiblu’n nun kannganlɛ: Ɛd 7:18–28 (Min. 4)\nMIAN Ɔ ƝIN NAAN SI JASIN FƐ’N I BO KPA\nKpɛ klikli nga a to sran’n: (Min. 2) Fa fluwa Jasin fɛ man sran’n kpɛkun a nin i be koko like suanlɛ 8, i su kosan 1, i ndɛ kpɔlɛ 1 i su yalɛ. I sin’n, like nga a ko yo naan w’a kwla ko niɛn i osu’n, yo.\nSran i osu nianlɛ: (Min. 4) Sran kun sɔli fluwa Jasin fɛ nun. Wafa nga be kwla ko niɛn i osu’n, yi i nglo. A nin i be koko like suanlɛ 8, i su kosan 1, i ndɛ kpɔlɛ 2 su’n, i su yalɛ. Like nga a ko yo naan w’a kwla ko niɛn i osu ekun’n, yo.\nBiblu’n nun like klelɛ: (Min. 6) A nin sran kun be su suan Biblu’n nun like. Like suanlɛ’n taka fluwa Jasin fɛ i ndɛ tre 8, i kosan 2 su’n, i su.\n“Maan e bo jasin fɛ’n i kpa tra laa: “Like nga e ko yo naan y’a kwla ko nian sran’n i osu’n”: (Min. 7) Ijɔlɛ nin nzrafuɛ’m be kosan usalɛ. Bo video maan e bo jasin fɛ’n i kpa tra laa, Zanvie anglo liɛ’n fa yi ndɛ cinnjin’m be nglo. Video nun’n, jasin bofuɛ’m be fa Zanvie 1 Sasafuɛ Tranwlɛ’n, nin fluwa nɲa ?Amun bu Biblu’n i sɛ? ɔ nin fluwa Jasin fɛ be man. I sin’n, like nga be ko yo naan b’a kwla ko nian sran’n i osu’n, be yo.\nNinnge ng’ɔ fata kɛ asɔnun’n fɛ i ɲin sie su’n: (Min. 8)\nAsɔnun’n i Biblu’n nun like suanlɛ: ia ndɛ tre 7 § 15-27, i nun flanlɛ b. 66 (Min. 30)\nBo aɲia’n i bo ndɛ’n i kpɔlɛ, kpɛkun kan ng’ɔ́ bá lɔ’n i ndɛ. (Min. 3)\nJue 120 yɛ srɛlɛ\nKlistfuɛ mun nin be junman’n afuɛ 2016, Zanvie 25-31 aɲia’n i siesielɛ


Afin lika nga wo awlen su ninngé'n wô le'n, le ye wo akunndan'n wôo.\nsannge Juif kpa'n yele swran ng'o ti so i awlen'n nun'n, ye klen wlale kpa'n yele nga Nyanmien Wawe'n wle swran i awlen'n nun b'o fi'an mmla nga bé kleli'n nun'n. Nanh swran mun ye bé yi Juif kpa so'n i ayeo, Nyanmien bobo ye o yi i ayeo.\nAniaan mun, aunnvue dan bo Nyanmien wunnin yé'n ti, nh sreh amun kpa ke an fa amun wun men ke sraka bo bé dyre sa, b'o ti i lie mlonmlon, bo i klun dyo su, i ye o ti i sole wafa b'o ti suo.\n Ke Jésus ti Nyanmien sua dan'n nun sika guawle'n i nyrun ndenman su le'n, o nien i wafa nga swran'm bé yi sika bé gua nun'n. Anyanbéunfue sunman bé gua nun kpanngban. Angbôti bla yalefue kun kusu fa dyete mma kanngan nnyon b'o dyu ke bablu kun sa'n o fa guaa nun. Ye Jésus flee i sonnzonfue mun, o sé bé ke: Nanwle, angbôti bla yalefue nga i sika lie'n b'o yili'n o tra bé nga'm bé lie nga bé yi guaa sika guawle'n nun'n, afin bé kwlaa nga'm bé lie nga bé yi'n, o bu'a bé kple, sannge bla nga lie'n, o yi i yale lie kan'n, i kwlaa ng'o le b'o fa di liké'n, ye o fa mannion.\n Sannge sien'n Nyanmien klé é wafa ng'o fa bu swran swran kpa'n, b'o fi'an mmla'n nun'n, afin bé klee mmla'n nun ye Nyanmien nuan idyofue'm bé ken i nde ke, Nyanmien bu bé kwlaa nga bé lafi Jésus-Christ su'n bé swran kpa, afin i nyrun swran fi kpa tra'a wié. Afin swran'n kwlaa bé yôô sa te, o man anyrunnyan nga Nyanmien waan oh manh bé'n, o tô fuaan bé. Sannge Nyanmien i klun-ufué dan'n ti o bu bé swran kpa, wa dé'a bé liké fi, Christ-Jésus b'o déli bé'n ti. Ke o yô nan ya si ke Nyanmien ti kpa'n, o fa Jésus maan é ke é fa yi é ti te, nan ke bé kô kuin'n, bé bo bé lafi i su'n, sa te nga bé yôli'n, Nyanmien yatyi tye bé i mmôdya'n ti. Afin laa sa nga bé yôlii'n, o blu su. Sannge ôle nga é ô ye'n, o klé é wafa ng'o fa bu swran swran kpa'n, afin o klé i wun ke o ti kpa ye o bu bé nga bé lafi Jésus su'n bé swran kpa. ?Se o ti so'n, nzu su ye é dyran fa di é nuaan? É le'e i so liké mlonmlon! ?Nzu ti ye é le'e i so liké nion? ?Mmla'n b'o man é si liké nga é yô'n tio? Tyetye, Nyanmien bo é lafi i su'n tio. Afin é bu i ke, nanh mmla'n bo swran fa su'n ti ye Nyanmien bui swran kpaa, sannge i su b'o lafi'n ti ye o bui swran kpaa. ?Nyanmien'n ti Juif'm bé ngunmin bé lie? ?O ti'a bé nga bé ti'a Juif'n bé lie wié? O ti bé lie wié, afin Nyanmien kunngba'n ye o bu bé nga bé lafi i su'n bé swran kpaa, se bé wlaa bé klen ô, se ba wla'a bé klen ô. ?Nyanmien su bo bé lafi so'n ti, o man é bu'a mmla'n i liké fi kun? É bu'e i so mlonmlon! Sien'n é bui liké dan tra laa'n.\nNyanmien yôé so nan é bo é fa'a swran'm bé nzuen'n su kun'n, bo é yô sa nga Nyanmien Wawe'n klé é ke é yô'n, é yô sa kpa nga bé klee mmla'n nun ke é yô'n.


Mari seli Zozɛfu kɛ w’a wunnzɛ | Wafa nga Zezi nantili’n\nMATIE 1:18-25 LIKI 1:56\nMARI SELI ZOZƐFU KƐ W’A WUNNZƐPREGNANT\nMARI KACILI ZOZƐFU I YI\nKɛ Mari wunnzɛli’n i anglo nnan yɛ. E wunnin i kɛ ɔ ɔli Elizabɛti m’ɔ ti i osufuɛ’n i osu nianlɛ Zide mɛn’n i ngua lɔ bue liɛ’n su lɔ. Lika sɔ’n ti okaoka lika. Siɛn’n, Mari w’a sɛ i sin Nazarɛti. Ɔ maan sran’m be kwlaa bé wá sí kɛ w’a wunnzɛ. I sɔ’n ti’n, ɔ la-ɔ, ɔ lafiman!\nI tɛ kpa bɔbɔ’n yɛle kɛ Zozɛfu m’ɔ ti ajuin difuɛ’n, ɔ trali Mari ase. Mari kusu si kɛ Mmla nga Ɲanmiɛn fa mannin Izraɛlifuɛ mun’n, i nun’n be se kɛ sɛ yasua kun tra bla kun i ase naan bla sɔ’n nin yasua uflɛ be si sua’n, maan be finfin bla’n i yɔbuɛ lele naan ɔ wu. (Mmla’n 22:23, 24) Ɔ ti su kɛ Mari w’a kunndɛman bian. Sanngɛ ɔ wunman wafa ng’ɔ́ kɛ́n i wunnzɛlɛ’n i ndɛ naan Zozɛfu w’a fa su-ɔ. Asa ekun’n, ɔ siman sa ng’ɔ́ wá jú’n.\nZozɛfu i wun blibli i kpa kɛ ɔ́ wún Mari wun, afin Mari ɔli lika i anglo nsan yɛ. Kɛ be wunnin be wun’n, Mari bo su kleli i kɛ w’a wunnzɛ naan Ɲanmiɛn wawɛ’n yɛ maan ɔ wunnzɛli-ɔ. Sanngɛ ndɛ sɔ’n i wlɛ wunlɛ’n nin i su falɛ’n yoli kekle mannin Zozɛfu.\nZozɛfu si kɛ Mari ti bla kpa. Asa ekun’n, sran’m be bo i dunman fɛ. Yɛ i kusu ɔ klo i kpa. Ɔ nin i sɔ ngba’n, kannzɛ Mari yiyili ndɛ’n nun weinwein kleli i’n, sanngɛ ɔ bu i kɛ, sɛ Mari w’a wunnzɛ’n nn ɔ nin yasua wie be sili sua ti-ɔ. Sanngɛ Zozɛfu kunndɛman kɛ be finfin Mari i yɔbuɛ be kun i annzɛ be guɛ i ɲin ase sran’m be ɲrun. I sɔ’n ti’n, ɔ sunnzunnin kɛ ɔ́ yáci i nun nvialiɛ nun. Blɛ sɔ’n nun’n, sɛ yasua kun tra bla kun i ase naan i sin’n i waan ɔ jɛmɛn i kun’n, ɔ fata kɛ be titi nun. Afin sran’m be ɲrun’n, ɔ ti kɛ yasua nin bla sɔ’n b’a ja sa.\nI sin’n, Zozɛfu ko lali, sanngɛ w’a yaciman ndɛ sɔ’n i akunndan bulɛ. Laliɛ nun’n, Zoova i anzi kun yili i wun nglo kleli i, yɛ ɔ seli i kɛ: “Nán srɛ kun wɔ, fa ɔ yi Mari kɔ ɔ bo. Afin ba mɔ w’a wunnzɛ i lɛ’n, ɔ fin Ɲanmiɛn wawɛ’n. Ɔ́ wá wú ba yasua kun. Tɔn i dunman Zezi. Afin ɔ́ wá dé sran mun be sa tɛ’m be nun.”—Matie 1:20, 21.\nKɛ Zozɛfu tinngeli’n, i wla guali ase. Afin ndɛ’n ti weiin siɛn’n. Ɔ maan w’a sisimɛn i bo naan w’a yo like nga anzi’n seli i kɛ ɔ yo’n. Yɛle kɛ ɔ fali Mari ɔli i awlo lɔ. Ɔ yoli i sɔ’n sran ngba ɲrun. Ɔ maan ɔ kle kɛ w’a ja Mari naan ɔ ti i yi siɛn’n. Sanngɛ lele mɔ Mari fá wú Zezi’n, Zozɛfu nin i b’a siman sua.\nAnglo kpanngban w’a sin, yɛ Mari i ba wulɛ blɛ’n su wa ju. Ɔ nin i sɔ ngba’n, Zozɛfu nin i be su wa tu be tranwlɛ m’ɔ o Nazarɛti lɔ’n nun bé kɔ́ lika mmua kpa. ?Mɔ Mari su wa wu ba’n niɔn, nin yɛ be su kɔ-ɔ?\n?Kɛ Mari seli Zozɛfu kɛ w’a wunnzɛ’n, akunndan benin yɛ Zozɛfu buli-ɔ? ?Yɛ ngue ti-ɔ?\n?Kannzɛ Zozɛfu nin Mari be nin-a jaman’n, ngue ti yɛ be kwla titi nun-ɔn?\n?Ngue yɛ Zozɛfu yoli i sran’m be ɲrun m’ɔ kle kɛ w’a ja Mari naan siɛn’n ɔ ti i yi-ɔ?


Maan e wlawla e wun kpa naan Ɲanmiɛn ɲan ɲrun | Like suanlɛ liɛ\n“Sɛ amún yó like wie o, an yo i kwlaa sɔ’n i nuan su maan Nyanmiɛn nyan nyrun.”—1 KORƐNTFUƐ MUN 10:31.\nJUE: 34, 61\n?Be wun wlawlalɛ’n i su ndɛ benin yɛ Moizi Mmla’n kannin mɔ e kwla nanti su ɔ?\n?Kɛ é wláwlá e wun’n, wafa sɛ yɛ e kwla nanti ndɛ ng’ɔ o 1 Korɛntfuɛ Mun 10:31 ɔ nin Filipfuɛ Mun 2:4 nun’n, be su ɔ?\n?E wun wlawlalɛ nun’n, ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ e yo wun ase kanfuɛ ɔ?\n1, 2. ?Ngue ti yɛ Zoova i Lalofuɛ’m be wlawla be wun kpa ɔ? (An nian foto ng’ɔ o kan like suanlɛ’n bo i bo lɛ’n.)\nALEMAƝI lɔ zronali kun kannin wafa nga Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn’m be wlawlali be wun be ɔli be aɲia kun bo’n i ndɛ. Ɔ seli kɛ: “Be wlawlali be wun tɛ. Kɛ aunyɛyɛ o nun’n, yɛ be wlawla be wun tɛ kpa’n niɔn.” Zronali kunngba sɔ’n kannin wafa nga Zoova i Lalofuɛ’m be wlawla be wun be ɔli be aɲia dan kun bo’n, i ndɛ wie. Ɔ seli kɛ yasua mun, i bakan o, i kpɛnngbɛn o be wlali vɛsi nin i su klavati. Bla’m be kusu i bakan o, i kpɛnngbɛn o, be tralɛ’n timan tika. Zoova i Lalofuɛ’m be wlawla be wun kpa titi. Ɔ maan, sran’m be kan be wun ndɛ kpa. Akoto Pɔlu kannin wafa ng’ɔ fata kɛ Klistfuɛ’m be wlawla be wun’n i ndɛ. Ɔ seli kɛ “nán maan be fa be wun kle, sanngɛ maan be sie be wun kpa.” (1 Timote 2:9, 10) Kannzɛ Pɔlu kan ndɛ sɔ’n man bla mun’n, sanngɛ ɔ ti yasua’m be liɛ wie.\n2 Wafa nga Zoova i sufuɛ’m be wlawla be wun’n, ɔ ti Zoova i cinnjin kpa. Yɛ e mɔ e su i’n, ɔ ti e cinnjin kpa wie. (Bo Bolɛ 3:21) Wafa nga Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ e wlawla e wun’n, ɔ kɛn i ndɛ wein Biblu’n nun. Ɔ maan, kɛ é wláwlá e wun’n, nán e bu e ngunmin e wun akunndan. Sanngɛ, maan e kunndɛ kɛ Zoova m’ɔ sie nglo nin asiɛ’n, i klun jɔ su.\n3. ?Be wun wlawlalɛ’n i su ndɛ benin yɛ Moizi mmla’n kan ɔn?\n3 Moizi mmla’n yoli Izraɛlifuɛ’m be ye dan. Kɛ be nanti su’n, be nianman nvle nga be bo sin yia be’n, be ayeliɛ’n tɛ’n su. Mmla sɔ’n kleli kɛ, Zoova kloman kɛ yasua wla bla tralɛ. Annzɛ bla wla yasua tralɛ. (An kanngan Mmla’n 22:5 nun.) Moizi Mmla’n kle kɛ, ɔ fataman kɛ yasua kun wlɛwlɛ i wun naan be bu i kɛ ɔ ti bla. Yɛ ɔ fataman kɛ bla kun wlɛwlɛ i wun naan be bu i kɛ ɔ ti yasua.\n4. ?Ngue yɛ maan Klistfuɛ kun kwla si wafa ng’ɔ fata kɛ ɔ wlɛwlɛ i wun’n niɔn?\n4 Kɛ e nanti Ɲanmiɛn ndɛ’n su’n, e wun wafa ng’ɔ fata kɛ e wlawla e wun’n. Kan kwlaa nga e o’n, e kwla nanti ndɛ sɔ’m be su. Ɲanmiɛn Ndɛ’n kleman tralɛ trele ng’ɔ fata kɛ e wla be’n, annzɛ ɔ fataman kɛ e wla be’n. Sanngɛ, sɛ e nanti ndɛ nga Biblu’n kan’n su’n, é wláwlá e wun kpa. Like suanlɛ nga wá fá e ɲin síe i Biblu’n nun ndɛ wie’m be su. I liɛ’n, kɛ é wláwlá e wun’n, é ‘sí sa ng’ɔ ti kpa, m’ɔ jɔ Ɲanmiɛn klun’n.’—Rɔmfuɛ Mun 12:1, 2.\n“E FA E WUN KLE KƐ E TI NYANMIƐN JUNMAN DIFUƐ”\n5, 6. ?Wafa sɛ yɛ wafa nga e wlawla e wun’n, ɔ yo sran mun ɔn?\n5 Ɲanmiɛn maan akoto Pɔlu kannin ndɛ kun. Ndɛ sɔ’n o 2 Korɛntfuɛ Mun 6:4 nun. (An kanngan nun.) Tralɛ nga e wla’n, ɔ kle sran wafa nga e ti’n. Ɔ kwla yo maan sran’m be bu e sran kpa, annzɛ be bu e sran tɛ. (1 Samiɛl 16:7) E kwla klo tralɛ kun. Annzɛ tralɛ kun nin e kwla fata kpa. Sanngɛ kɛ mɔ e ti Ɲanmiɛn i sufuɛ’n ti’n, like ng’ɔ fata kɛ ɔ yo e cinnjin dan’n yɛle Ɲanmiɛn i mmla’m be su nantilɛ. E su kunndɛman kɛ é fá e wun klé, annzɛ é wlá tralɛ ng’ɔ mian e wun fii’n. Ɔ fataman kɛ, tralɛ nga e wla’n ɔ yo sran’m be kɛnsrɛn, annzɛ kɛ be wun e’n, be to be ɲin blo.\n6 Kɛ e tralɛ’n ti yɛiin’n, mɔ e wlawla e wun kpa’n sran’m be wun i wlɛ kɛ e ti Ɲanmiɛn m’ɔ sie nglo nin asiɛ’n i sufuɛ sakpa. Be ɲin yi e. Kpɛkun, be kunndɛ kɛ bé síe be su Ɲanmiɛn ndɛ nga e kan’n i bo, naan bé sú Ɲanmiɛn wie.\n7, 8. ?Blɛ benin nun yɛ ɔ ti cinnjin kpa kɛ e wlawla e wun kpa ɔ?\n7 E kunndɛ kɛ Ɲanmiɛn nin e niaan Klistfuɛ’m be klo wafa nga e wlawla e wun’n. Yɛ e kunndɛ kɛ é wláwlá e wun kpa naan sran’m be sie be su Ɲanmiɛn ndɛ nga e kan’n i bo. (Rɔmfuɛ Mun 13:8-10) I sɔ’n ti, kɛ é kɔ́ aɲia’m be bo, annzɛ é kɔ́ jasin fɛ bolɛ’n, maan e wlawla e wun kpa. (1 Timote 2:10) E si kɛ tralɛ wie o lɛ’n, sɛ sran’m be kwla wlɛ i lika wie nun’n, be kwlá wlɛmɛn i lika uflɛ nun. Sanngɛ i kwlaa m’ɔ yoli o, e mɔ e ti Zoova i Lalofuɛ’n e kunndɛman kɛ wafa nga e wlawla e wun’n, ɔ yo e wiengu’m be kɛnsrɛn.\nKɛ e wlawla e wun kpa’n, sran’m be ɲin yi Ɲanmiɛn mɔ e su i’n. (An nian ndɛ kpɔlɛ 7 nin 8 be nun.)\n8 An kanngan 1 Korɛntfuɛ Mun 10:31 nun. Kɛ é kɔ́ aɲia dandan’m be bo’n, ɔ fata kɛ e wlawla e wun kpa. Ɔ fataman kɛ e wlawla e wun kɛ mɛn’n nunfuɛ mun sa. Sɛ be sikeli e otɛli wie nun o, sɛ é fíte é kɔ́ wlanwlanlɛ o, ɔ fata kɛ e wlawla e wun kpa. I liɛ’n, é klé kɛ e ti Zoova i Lalofuɛ. Yɛ é kwlá bó jasin fɛ’n blɛ kwlaa nun.\n9, 10. ?Kɛ é wláwlá e wun’n, ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e wla kpɛn ndɛ ng’ɔ o Filipfuɛ Mun 2:4 nun’n su ɔ?\n9 An kanngan Filipfuɛ Mun 2:4 nun. Maan e bu wafa nga e wun tralɛ’m be kwla yo e niaan Klistfuɛ mun’n i akunndan. Afin, Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be mian be ɲin be nanti Biblu’n nun afɔtuɛ nga su. Ɔ se kɛ: “An wla amun asiɛ’n su wa nzuɛn’n be ase: bla nin bian kunndɛlɛ, sa tɛtɛ yolɛ, be konvi b’ɔ sɔ nyannzuɛn sa mun’n.” (Kolɔsfuɛ Mun 3:2, 5) E niaan Klistfuɛ wie’m be wlali bla nin bian kunndɛlɛ’n i ase. Be mian be ɲin kpa naan be ɲin w’a tranman i sɔ sa’n su. Sɛ be wun kɛ e wlawla e wun tɛ’n, afɔtuɛ nga Biblu’n man’n i su falɛ’n kwla yo kekle man be. Afin, be konvi kwla sɔ sa tɛ’n i yolɛ. (1 Korɛntfuɛ Mun 6:9, 10) E nun wie fi kunndɛman kɛ i dunman nun ti’n, i niaan kun bu akunndan tɛtɛ.\n10 Kɛ e nin e niaan mun e o likawlɛ’n, ɔ yo e fɛ. Afin, be timan kɛ mɛn’n nunfuɛ mɔ be klo sa tɛtɛ yolɛ’n sa. Kɛ e wlawla e wun kpa’n, e kle kɛ akunndan nga e niaan’m be bu’n, i wie yɛ e bu ɔ. Tralɛ nga e klo i’n yɛ e wla ɔ. Sanngɛ, wafa nga tralɛ sɔ’n i wlalɛ’n kwla yo e niaan mun’n, ɔ fata kɛ e bu i akunndan. Afin, e kunndɛman kɛ wafa nga e wlawla e wun’n ti’n, e niaan’m be bu akunndan tɛtɛ. Annzɛ be kan ndɛ tɛ. Sanngɛ, e kunndɛ kɛ be nzuɛn’n fa Ɲanmiɛn liɛ’n. (1 Piɛr 1:15, 16) Sran m’ɔ klo sran’n, “i nzuɛn ti kpa, ɔ bu-mɛn i bɔbɔ wun akunndan.”—1 Korɛntfuɛ Mun 13:4, 5.\nMAAN E WLA TRALƐ NG’Ɔ NIN I FATA’N\n11, 12. ?Kɛ é wláwlá e wun’n, wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ e nanti ndɛ ng’ɔ o Akunndanfuɛ’n 3:1, 17 nun’n su ɔ?\n11 Kɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ’m bé wláwlá be wun’n, be si kɛ “like kwlakwla lɛ i yolɛ blɛ. [...] Like kwlakwla lɛ i yolɛ nuan.” (Akunndanfuɛ’n 3:1, 17) Sɛ e tranwlɛ lɔ’n, wia’n bo dan annzɛ ayrɛ o nun’n, i su yɛ e nian naan y’a wlawla e wun ɔn. Wie liɛ’n, like nga e su yo’n, i su tralɛ yɛ e wla ɔ. Sanngɛ, Zoova i mmla’m be kaciman.—Malasi 3:6.\n12 Sɛ aunyɛyɛ o nun’n, kɛ e yo naan e wlawla e wun kpa’n, ɔ timan pɔpɔ. Sanngɛ, maan e mian e ɲin e wla tralɛ ng’ɔ faman e wun kleman’n. Kɛ e yo sɔ’n, ɔ yo e niaan’m be fɛ. (Zɔb 31:1) Sɛ é kɔ́ jenvie nuan, annzɛ e su wuɛ nzue gble nun’n, maan e wlawla e wun kpa wie. (Nyanndra Mun 11:2, 20) Tralɛ nga sran kpanngban be wla be wuɛ nzue’n, ɔ timan su. Sanngɛ e liɛ’n, ɔ fata kɛ wafa nga e wlawla e wun’n, ɔ man Ɲanmiɛn Zoova i kɔmin su.\n13. ?Kɛ é wláwlá e wun’n, wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ e nanti ndɛ ng’ɔ o 1 Korɛntfuɛ Mun 10:32, 33 nun’n su ɔ?\n13 Kɛ é wláwlá e wun’n, Ɲanmiɛn i ndɛ cinnjin kpa kun o lɛ m’ɔ fata kɛ e bu i akunndan ɔn. Yɛle kɛ, ɔ fataman kɛ e saci e niaan’m be akunndan’n. (An kanngan 1 Korɛntfuɛ Mun 10:32, 33 nun.) Nanwlɛ, sɛ sran kun ti Zoova i sufuɛ annzɛ ɔ timɛn i sufuɛ o, ɔ fata kɛ e nian e wun su naan y’a sacimɛn i akunndan’n. Akoto Pɔlu seli kɛ: “Maan e kwlaa e yo like ng’ɔ jɔ e wiengu klun’n, i sɔ’n nun e ukɛ i maan ɔ yo kpa. Afin Krist w’a yo-man like ng’ɔ jɔ i bɔbɔ i klun’n.” (Rɔmfuɛ Mun 15:2, 3) Ɲanmiɛn klun sa yolɛ’n nin sran’m be ye yolɛ’n yɛ ɔ yoli Zezi i cinnjin ɔn. Maan e niɛn i ayeliɛ’n su. E kunndɛ kɛ sran’m be sie be su jasin fɛ’n i bo. I sɔ’n ti, kɛ é wláwlá e wun’n, maan e bu be akunndan.\n14. ?Ngue yɛ siɛ nin niɛn’m be kwla yo naan tralɛ nga be mma’m be wla’n, w’a man Zoova i kɔmin su ɔ?\n14 Siɛ nin niɛn nga be ti Klistfuɛ’n, be kle be mma’m be like naan be si Ɲanmiɛn mmla’n. Be kunndɛ kɛ be nin be mma’m bé wláwlá be wun kpa naan Ɲanmiɛn klun jɔ be wun. (Nyanndra Mun 22:6; 27:11) ?Ngue yɛ siɛ nin niɛn’m be kwla yo naan be mma’m b’a wlawla be wun kpa ɔ? Ɔ fata kɛ be bɔbɔ be wlawla be wun kpa. Kpɛkun, lika nga ba’m be kwla ɲan tralɛ nga be ti kpa’n, ɔ nin like nga bé yó naan b’a to tralɛ sɔ mun’n, maan be kle be. Nán klolɛ mɔ ba’m be klo tralɛ kun’n, i ti yɛ ɔ fata kɛ be to ɔ. Sanngɛ, like ng’ɔ fata kɛ ɔ yo be cinnjin’n, yɛle kɛ maan be to tralɛ nga sɛ be wla’n, ɔ́ mán Ɲanmiɛn kɔmin su’n.\nNÁN E BU E NGUNMIN E WUN AKUNNDAN\n15. ?Ngue yɛ maan e kwla fa ajalɛ nga be ti kpa’n niɔn?\n15 Kɛ e nanti afɔtuɛ nga be o Biblu’n nun’n, be su’n, e fa ajalɛ nga be ti kpa’n. Ɔ ti su kɛ, ɔ le sran kun i tralɛ m’ɔ klo i ɔ. Sanngɛ, ɔ fata kɛ blɛ kwlaa nun’n, e tralɛ’m be yo yɛin, yɛ maan e wlawla e wun kpa. Kpɛkun, lika nga e tran’n annzɛ like nga e su yo’n, i su yɛ ɔ fata kɛ e nian naan y’a wlawla e wun ɔn.\n16. ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e mian e ɲin e wlawla e wun kpa ɔ?\n16 Tralɛ ng’ɔ ti kpa’n i ɲanlɛ’n kwla yo kekle. Afin, tralɛ nga mɛn’n nunfuɛ’m be klo be’n, yɛ sran’m be dan lika be yo be atɛ ɔ. Ɔ maan, wie liɛ’n, e fa blɛ kpanngban e kunndɛ tralɛ ng’ɔ ti kpa m’ɔ mianman e’n. Sanngɛ, sɛ e mian e ɲin e wlawla e wun kpa’n, ɔ́ yó e niaan Klistfuɛ’m be fɛ. Kpɛkun, é mán e Si Ɲanmiɛn m’ɔ yili nglo nin asiɛ’n i kɔmin su. I sɔ’n ti e cinnjin tra like kwlakwla.\n17. ?Ngue ti yɛ aniaan bian kun kwla se kɛ ɔ́ síe i akanza’n annzɛ ɔ sieman ɔn?\n17 ?Aniaan bian’m be kwla sie akanza? Moizi Mmla’n nun’n, Zoova seli kɛ ɔ fataman kɛ yasua’m be yi be akanza’n. Sanngɛ, Klistfuɛ’m be diman Moizi Mmla’n su. (Saun Yolɛ 19:27; 21:5; Galasifuɛ Mun 3:24, 25) Nvle wie’m be nun’n, sɛ aniaan’m be sie be akanza’n kan’n, ɔ su yoman be nga be bo jasin fɛ’n kle be’n, be kɛnsrɛn. I kpa bɔbɔ’n, aniaan wie mɔ be ti asɔnun kpɛnngbɛn’n be sie akanza. Sanngɛ, aniaan wie’m be kwla se kɛ be sieman be akanza’n. (1 Korɛntfuɛ Mun 8:9, 13; 10:32) Nvle wie’m be nun’n, akanza sielɛ’n timan yasua’m be nzuɛn. Ɔ maan, ɔ fataman kɛ nvle sɔ’n nun lɔ jasin bofuɛ’m be sie akanza. Afin, sɛ be yo sɔ’n, sran’m be kwla kan Ɲanmiɛn nin be bɔbɔ be wun ndɛ tɛ.—1 Timote 3:2, 7; Rɔmfuɛ Mun 15:1-3.\n18, 19. ?Kɛ é wláwlá e wun’n, wafa sɛ yɛ e kwla nanti ndɛ ng’ɔ o Mise 6:8 nun’n su ɔ?\n18 Zoova w’a kleman e tralɛ trele ng’ɔ fata kɛ e wla’n ɔ nin ng’ɔ fataman kɛ e wla’n. Sanngɛ, ɔ mannin e afɔtuɛ wie mun. Ɔ kunndɛ kɛ, kɛ é wláwlá e wun’n, e bu afɔtuɛ sɔ’m be akunndan. Ɔ maan, e wun wlawlalɛ nun bɔbɔ’n, e kwla kle kɛ ‘atin nga e Ɲanmiɛn’n kle e’n, e fa su nin e wun ase kanlɛ.’—Mise 6:8.\n19 E si kɛ Zoova i nzuɛn’n nin klɔ sran liɛ’n timan kun. Yɛ e wun i wlɛ kɛ atin ng’ɔ kle e’n ti kpa dan. Sɛ e nanti atin ng’ɔ kle e’n i su titi’n, é yó wun ase kanfuɛ. Ɔ maan, kɛ é fá ajalɛ’n é bú e wiengu’m be akunndan.\n20. ?Sɛ e wlawla e wun kpa’n, wafa sɛ yɛ i bo’n gúa ɔ?\n20 Maan wafa nga e wlawla e wun’n, ɔ kle kɛ e ti Zoova i sufuɛ sakpa. Zoova i mmla’m be ti kpa dan. Kɛ e nanti su’n, ɔ yo e fɛ kpa. E niaan Klistfuɛ’m be dan lika be nin mo yolɛ fata. Afin, be wlawla be wun kpa. Yɛ be nzuɛn’n ti kpa. Ɔ maan, kɛ sran’m be wun be’n, be kunndɛ kɛ bé sí Biblu’n nun ndɛ’n. I sɔ’n manman Zoova. Yɛ i klun jɔ e wun. Sɛ e wlawla e wun kpa titi’n, sran’m bé wún kɛ Zoova “lɛ nyrun” yɛ ɔ “yo nyɛnmɛn.”—Jue Mun 104:1, 2.


Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Zaji 1\n1 'An 'bɔ Zaji nɛn an Bali 'lee Minsan Zozi Crizi "sua bɛ, mɛɛn 'fluba 'gʋɛ -a crɛn -tɛ. Maan crɛn -tɛ Bali -le minnun pɛɛnɔn nɛn 'o fuiladɩ "man 'trɛda bɛ, -wlɛ. An 'ka 'tɔ bo.\nE 'ka "le Zozizan 'e 'ci -fɔɔ "dɩ!\n2 'An "bʋɩ Zozinɔn, 'wɩ 'tɔndɔn pɛɛnɔn nɛn o bɔa 'ka man bɛ, 'ka yɩ 'cee ci "nran wɩ -a. 3 Kɔɔ te ka yi -tɛra Bali da bɛ, ka bɔala 'ji, -e 'e -pɔan 'sɔdɩ -nɔn 'cɛɛ. 4 'Ka yiɛ 'trɔa "da, -e -pɔan 'sɔdɩ zɩɛ 'e 'kʋ 'kaa -trilii "le zɩ e cɩ Bali ci 'sɔ 'a bɛ, -yee 'wɩ 'zʋ. -E 'ka 'kɔn tɩglɩ, te 'ka drɛ wɩ a 'e 'sʋdɩ "ji Bali 'lɛ.\n5 'Pian -te min -tʋ a 'ka yei 'nan 'wɩ nɛn kɔ 'e drɛ ya'a tɔa dɩɛ, 'e laabʋ Bali 'lɔ. Bali 'wɩ 'tɔdɩ -nɔan -yrɛ "le zɩ yaa laabʋ -yrɔ "bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. Kɔɔ ya'a min bo "va "dɩ, ɛn yaa -nɔan 'e "tun. 6 'Pian min 'bɔ 'e yi -tɛra "da -e 'e laabʋ -yrɔ. Te 'e 'ci -fɔɔ "dɩ! Kɔɔ min nɛn 'e 'ci -fɔɔman bɛ, e ya "le "pɛzannɛn nɛn fulɔ 'ta -tɔa "man "bɛ, -yee 'wɩ 'zʋ. 7 Maan ve 'cɛɛ 'nan, te -a -cin 'e 'kɔn min zɩɛ -a -ji 'nan, 'e fɛ -tʋ ye Minsan 'lɔ "fo "dɩ. 8 Kɔɔ min nɛn 'e 'ci -fɔɔman bɛ, -a -wulo -ji wɩ 'ka -tʋwli "dɩ. Ɛn -yee 'wɩ pɛɛnɔn drɛdɩ -ji bɛ, ya'a 'e yiɛ 'tɔala 'wɩ 'tʋ da tɩglɩ -e 'e drɛ dɩ.\nSeezan 'lee fɛzan -le 'wɩ\n9 Min nɛn e ya seezan -a, ɛn e sɔɔnla Zozi -sru "bɛ, -a san ci 'e "nran 'nan, Bali 'e dra min -dan a. 10 'Pian min nɛn e ya fɛzan -a, ɛn e sɔɔnla Zozi -sru "bɛ, -a -cin 'e 'kɔn -a san ji 'nan, e 'ka min -dan a Bali 'lɛ "fo "dɩ. Kɔɔ e "sia 'e yɩfɛ -sru "le zɩ lu 'e -fui -tɛa, -e 'e 'sran bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. 11 -Te yidɛ bii 'plɛblɛ bɛ, -e lu -fui 'e 'sran, te -yee fɛnyian -nyan. Zɩ fɛzan "sia 'e yɩfɛ da zɩɛ.\n'Wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ -taala 'kɔ!\n12 Min nɛn 'wɩ 'wlidɩ "cin -trɔa "ji ɛn ya'a drɛlɛ dɩɛ, Bali -le -fɛa -a san man. Kɔɔ -te -a san 'yee 'plɛblɛ 'ci kɔɔn zɩɛ -trilii ɛn e 'bɔla -a -wulo planan "bɛ, 'belidɩ nɛn ya'a 'nyaan dɩɛ e ya -yee vɛ -a. Minnun nɛn o Bali ye "yi "bɛ o -kopa nɛn zɩɛ.\n13 Min nɛn 'wɩ 'wlidɩ "cin -trɔa "ji "bɛ, te 'e 'pa Bali da dɩ! Kɔɔ 'wɩ 'wlidɩ "cin 'ka Bali ji dɩ, ɛn Bali 'ka 'wɩ 'wlidɩ "cin tɔala min ji dɩ. 14 'Pian blamin 'bɔ 'wulo -ji wɩ 'bɛ see "paaman, -e 'e 'wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ -cin -tɔ "ji. 15 -Te min sɔɔnla 'e 'wulo -ji "nrɔndɩ 'wlidɩ zɩɛ -a -sru "bɛ, -e 'e 'wɩ 'wlidɩ "drɛ. Ɛn -te min 'wɩ 'wlidɩ drɛ 'trilii bɛ, -a 'le 'srannan "nɛn -kadɩ -a.\n16 'An "bʋɩ Zozinɔn, an 'ka ye "yi 'kpa. Te 'ka 'wɩ 'gʋɛ -a "sia 'ka see "paa wɩ -a dɩ. 17 Maan ve 'cɛɛ 'nan, 'wɩ "yi 'lee 'wɩ tɩglɩ pɛɛnɔn "sia Bali va lou. -Yɛɛ laji fɛnun pɛɛnɔn nɛn o "bia bɛ o drɛ. Fɛnun pɛɛnɔn zɩɛ 'o 'man limlan, 'pian Bali 'ka 'limlan 'li "fo "dɩ. 18 Bali 'bɔ 'ci 'sɔ 'a nɛn, e -kaa drɛ 'yee 'nɛnnun -a. Zozi 'le 'wɩ 'nɔnnɔn nɛn e ya 'wɩ tɩglɩ 'a bɛ, -a 'bɔ 'a nɛn e 'belidɩ 'nɔn -cɛɛ 'nan, -e -kaa kɔn 'e 'pɛ drɛvɛ flin -a.\n'Ka "trɔɛn "tɔ Bali wei lɛ, -e 'ka 'ta wʋla "da!\n19 'An "bʋɩ Zozinɔn, an 'ka ye "yi 'kpa. 'Wɩ 'gʋɛ -a -cin 'e 'fɔla 'ka 'ji. 'Ka "trɔɛn 'e 'wɩ man! Te 'ka 'lɛbo 'e 'fɔ 'e 'flin -e 'e 'wɩ dɩ! Ɛn te 'bli 'e 'fɔ 'ka 'ji tada dɩ! 20 Kɔɔ -te 'bli 'fɔ min ji bɛ, ya'a Bali ci 'sɔ wɩnun dra "fo "dɩ! 21 -Yee "wɛan nɛn 'ka 'wɩ pɛɛnɔn nɛn e min "tri -tɔa Bali 'lɛ bɛ -a 'tʋɩ, 'lee 'wɩ 'wlidɩ pɛɛnɔn, -e 'ka 'wɩ Bali wei nɛn waa 'vɩ 'cɛɛ bɛ -a man, -e 'e -kɔla 'e 'ka 'si 'wɩ 'ji -le "wɛan.\n22 Te 'ka 'fli sɛɛ wʋ 'nan ka ya Bali wei mannan dɩ! 'Pian -te kaa 'man bɛ, 'ka 'ta wʋla "da! 23 -Yɛɛ cɩ 'nan, min nɛn 'e "trɔɛn -tɔa Bali wei lɛ, te ya'a 'ta 'wo "da "dɩɛ, yaa dra "le 'nan min -tʋ 'bɛ 'e 'fli -nanjɛɛn -niannun 'ji, ɛn 'e 'fli -tɔ klɔ 'yɩ. 24 Zɩ e cɛɛn "man ɛn e -kʋ bɛ, 'nun tɔɔn -a -tɔ klɔ 'san 'e 'fli ji. 25 'Pian bii nɛn 'i yiɛ -trɔa Bali wei tɩglɩ nɛn e min "sia 'wɩ 'wlidɩ "le nɔanba -ji bɛ -a da bɛ, Bali -fɛa ve 'i man. Kɔɔ 'i "trɔɛn "tɔ -yrɛ, ɛn i kɔala "man, ɛn -a -cin 'ka 'sanlɛ 'i 'ji dɩ, 'pian i 'ta 'wʋla "da.\n26 Min nɛn e 'nan e ya Bali -sru, te ya'a 'kɔlaman 'e wei 'kundɩ -a dɩɛ, te e ya 'e 'fli sɛɛ wʋnan. Te -yee 'ta wʋdɩ Bali -sru "bɛ -a -ci "ka "dɩ. 27 'Pian -kaa "tɩ Bali bɔdɩ tɩglɩ nɛn 'nan, blamin 'e yiɛ 'tɔ "tɩ 'lee "bʋ "ka "da "nɛnnun 'lee -calenun va 'wee yra yɩdɩ -ji. Ɛn "nyian 'nan blamin 'e 'fli 'kun -e 'e vɩlɛ 'e 'wɩ 'wlidɩ "tʋwli "drɛ dɩ.


Kɛ e klun akunndan’n bu e fɔ’n nin sa yaci cɛlɛ—‘Yo min sanwun kpa’ (Jue Mun 51:4)\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Aboua Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Basque Bassa (Cameroun) Bengali Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Damara Dangme Danois Douala Edo Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Français Ga Galician Gokana Goun Grec Groenlandais Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hongrois Hébreu Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Kana Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kwangali Kwanyama Lamba Langue des signes américaine Langue des signes australienne Langue des signes chilienne Langue des signes colombienne Langue des signes coréenne Langue des signes finnoise Langue des signes française Langue des signes indonésienne Langue des signes italienne Langue des signes japonaise Langue des signes mexicaine Langue des signes polonaise Langue des signes péruvienne Langue des signes québécoise Langue des signes russe Langue des signes vénézuélienne Langue des signes zimbabwéenne Lenje Letton Lifu Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lunda Luo Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mambwe-Lungu Marathi Marshall Maya Mixe Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Okpe Oromo Ossète Otètèla Ourdou Ouzbek Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Roumain Russe Samoan Sango Sena Sepedi Serbe Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tamoul Tatar Tchèque Thaï Tigrinya Tiv Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Twi Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Valencian Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nKɛ e klun akunndan’n bu e fɔ’n—‘Yo min sanwun kpa’\n“Junman nga n di i siɛn’n ti’n, min awlobofuɛ’m be sa mianman like wun. Sanngɛ junman sɔ’n ti’n, n fali min wun wlali ninnge wie mɔ be nin Klistfuɛ fataman’n be yolɛ’n nun. Yɛle kɛ n dili be nga be suman Zoova’n be cɛn mun wie, n fali min wun n wlali politiki nun, yɛ n ɔli Ɲanmiɛn sulɛ wafa uflɛ nun. N yacili Zoova sulɛ’n, ɔ dili afuɛ 40. N seli min klun lɔ kɛ Zoova kwla yaci cɛman min le. Kɛ afuɛ’m bé sín’n nn ḿ bú i sɔ kpa. Sa nga n yoli’n ɔ yo min bɔbɔ min kain. Afin n si ndɛ nanwlɛ’n. Kpɛkun min ɲinfu n ko yoli ninnge tɛtɛ sɔ mun.”—Marti.\nKƐ E klun akunndan’n bu e fɔ’n, ɔ ti kɛ trɔ nɔnnin wie yɛ ɔ jin e ti su sa. Famiɛn Davidi klɛli i kɛ: “Sa tɛtɛ nga n yoli’n, b’a kata min su kɛ nzue sa. B’a ti min kɛ trɔ b’ɔ yo nɔnnin kpa’n sa. N kwla-man nun.” (Jue Mun 38:5) Klistfuɛ wie’m be buli i kɛ Zoova su yaciman sa tɛ nga be yoli’n cɛman be le. I sɔ’n ti’n, be wla boli be wun dan kpa. (2 Korɛntfuɛ Mun 2:7) ?Sɛ be bu i sɔ’n be ndɛ yo fɛ? ?Kɛ mɔ sa tɛ nga a yoli’n ti dan’n ti’n, Zoova su yaci cɛman ɔ le? Nán bu i sɔ mlɔnmlɔn.\n“Bla maan e ti e wun aniɛn”\nSa tɛ yofuɛ nga i ayeliɛ’n yo i nsisɔ’n, Zoova yimɛn i blo. I kpa bɔbɔ’n, Zoova kunndɛ kpa kɛ ɔ́ yáci sran sɔ’n i wun sa’n cɛ́ i. Ba wanzofuɛ’n i wun ɲanndra nga Zezi buli’n nun’n, Zezi fali Zoova sunnzunnin siɛ kpa kun mɔ i wa’n tuli awlo’n nun’n. Ba sɔ’n ko yoli sa sukusuku mun. Sanngɛ i sin’n, ɔ fali ajalɛ kɛ ɔ́ sɛ́ i sin awlo. “Kɛ ɔ́ kɔ́ b’ɔ́ wá jú lɔ bɔ i si wunnin i mmua lɔ’n, ɔ yoli i annvɔ naan w’a wanndi a ko tɔ i nun.” (Lik 15:11-20) ?A kunndɛ kɛ á fá ɔ wun mantan Zoova sanngɛ ɔ yo ɔ kɛ ɔ o ɔ wun “mmua” dan naan a kwlá faman ɔ wun mɛntɛnmɛn i? Kɛ siɛ nga Zezi kɛnnin i ndɛ’n sa’n, Zoova si ɔ annvuɛ. I kpa bɔbɔ’n, i wun blibli i kɛ ɔ́ sɔ́ ɔ nun.\nWie liɛ’n, a kwla bu i kɛ sa nga a yoli’n ti tɛ dan annzɛ ɔ sɔnnin ngboko naan i ti’n Zoova su yaci cɛman ɔ. Sanngɛ nian ndɛ nga Zoova kɛn i Ezai 1:18 nun’n. I waan: “Amun bla maan e ti e wun aniɛn. Sɛ amun sa tɛ mɔ amun yo’n be ti kɛ like ɔkwlɛ youun wie sa bɔbɔ’n, bé fɛ́n fitafita kɛ jese fɔkɔ sa.” Nanwlɛ, kannzɛ sa tɛ nga sran kun yo’n ti kɛ like ɔkwlɛ youun m’ɔ guali tralɛ ufue wie su sa’n, Zoova kwla yi like sɔ’n. Yɛle kɛ, ɔ kwla yaci sa sɔ’n cɛ i.\nZoova kunndɛman kɛ ɔ akunndan’n bu ɔ fɔ sa trilili. ?Sɛ ɔ ti sɔ’n niɔn, ngue yɛ a kwla yo naan ɔ wla w’a gua ase? Nian like nɲɔn mɔ famiɛn Davidi yoli’n. I klikli’n, ɔ seli kɛ: “N kannin n fɔnlɛ bɔ n fɔnnin’n n kleli Anannganman, m’an fiaman su.” (Jue Mun 32:5) Naan maan ɔ wla fi su kɛ Zoova dun mmua seli ɔ kɛ a fa ɔ wun mɛntɛn i srɛlɛ’n nun naan a nin i be ti amun “wun aniɛn.” Ɔ maan, yo sɔ. Sa tɛ nga a yoli’n, di i nanwlɛ kle Zoova. Wafa nga ɔ wun yo ɔ’n, kan kle i. Sa nga be tɔli Davidi su’n ti’n, ɔ srɛli Ɲanmiɛn kɛ: “Yo min saun kpa maan min wun sa’n kwlaa wie weiin.” Ɔ seli ekun kɛ: “Sran nga i awlɛn’n w’a kpɔtɔ i klun’n, Ee Ɲanmiɛn, a su yimɛn i blo.”—Jue Mun 51:4, 17, NW.\nI nɲɔn su’n, Zoova sunmɛnnin i nuan ijɔfuɛ Natan kɛ ɔ wa uka Davidi. (2 Samiɛl 12:13) Andɛ kusu’n, Zoova maan be sieli asɔnun kpɛnngbɛn mun. Be kleli be wafa nga be kwla uka be nga be yo sa tɛ’n naan be nin Zoova be afiɛn w’a sɛ ekun’n. Sɛ a ko wun asɔnun kpɛnngbɛn’m be wun’n, bé fá Biblu’n bé úka ɔ. Kpɛkun bé srɛ́ bé mán ɔ. Ɔ maan, ɔ wla gúa ase. Yɛ a nin Ɲanmiɛn amun afiɛn sɛ́ ekun.—Zak 5:14-16.\nZoova kunndɛman kɛ ɔ klun akunndan’n bu ɔ fɔ sa trilili.\n“Sran nga Nyanmiɛn yaci i wun sa’n cɛ i’n, i liɛ su ti ye!”\nNanwlɛ, kɛ ɔ yo naan a kan sa tɛ nga a yoli’n kle Ɲanmiɛn Zoova nin asɔnun kpɛnngbɛn mun’n, ɔ kwla yo kekle kpa man ɔ. Ɔ yoli Davidi sɔ wie. I klikli nun’n, ‘ɔ muɛnnin i nuan.’ (Jue Mun 32:3) Sanngɛ i sin’n, kɛ ɔ dili sa ng’ɔ yoli’n i nanwlɛ kleli Ɲanmiɛn m’ɔ kacili i sa’n, ɔ wunnin kɛ i sɔ m’ɔ yoli’n ti kpa.\nLike cinnjin kun mɔ Davidi ɲɛnnin i sɔ’n nun’n yɛle kɛ ɔ dili aklunjuɛ kɛ laa’n sa ekun. Ɔ klɛli i kɛ: “Sran nga Nyanmiɛn yaci i fɔnlɛ cɛ i’n, i liɛ su ti ye! Sran nga Nyanmiɛn yaci i wun sa’n cɛ i’n, i liɛ su ti ye!” (Jue Mun 32:1) Asa ekun’n, ɔ srɛli Zoova kɛ: “Min Min, uke min nuan’n maan m manman wɔ.” (Jue Mun 51:17) Zoova yacili i sa tɛ’n cɛli i. Ɔ maan i akunndan’n w’a bumɛn i fɔ kun. I sɔ’n ti’n, ɔ kannin Zoova ndɛ kleli sran uflɛ.\nZoova kunndɛman kɛ ɔ klun akunndan’n bu ɔ fɔ sa trilili. Ɔ klo kɛ ɔ wla gua ase. Yɛ ɔ kunndɛ kɛ a kɛn i bɔbɔ nin sa nga i waan ɔ́ yó’n be ndɛ kle sran uflɛ. Ɔ kunndɛman kɛ, kɛ á yó sɔ’n ɔ akunndan’n bu ɔ fɔ. Ɔ kunndɛ kɛ a di i sɔ yolɛ’n i su aklunjuɛ kpa. (Jue Mun 65:2-5) Maan ɔ tran ɔ klun kɛ Zoova kunndɛ kɛ ‘ɔ́ yáci sa nga a yoli’n cɛ́ ɔ mlɔnmlɔnmlɔn, naan blɛ ng’ɔ́ bá lɔ’n, e Min Nyanmiɛn maan ɔ wla gúa ase.’—Sa Nga Be Yoli’n 3:19.\nKɛ ɔ yoli Marti sɔ ɔ. Ɔ seli kɛ: “Min wa’n fali fluwa Sasafuɛ Tranwlɛ’n nin Réveillez-vous ! mun blɛli min titi. Blɛblɛblɛ e nin Zoova e afiɛn wa mantannin ekun. Sanngɛ kɛ ɔ ko yo naan m’an kpata Ɲanmiɛn naan ɔ yaci sa tɛ kwlaa nga n yoli’n cɛ min’n, nanwlɛ ɔ yoli kekle. Sanngɛ i agualiɛ su’n, n srɛli i yɛ n seli i yaci. Kɛ n wun kɛ n dili afuɛ lele 40 naan m’an sa min sin Zoova wun’n, ɔ yo min ya dan. Min ndɛ’n kle kɛ, kannzɛ bɔbɔ sran kun yaci Zoova sulɛ afuɛ kpanngban’n, ɔ kwla sɛ i sin su Ɲanmiɛn ekun. Yɛ Ɲanmiɛn kwla klo i ekun.”\n?Sɛ Ɲanmiɛn wla fiman like fi su’n niɔn, wafa sɛ yɛ ɔ kwla yaci sa cɛ yɛ i wla fi sa sɔ’n su ɔ?


Filipufuɛ Mun 2 | Ɛntɛnɛti su Biblu |Mɛn Uflɛ Biblu’n\nFilipufuɛ Mun 2:1-30\nKlisifuɛ’m be wun ase kanlɛ (1-4)\nKlisi kɛnnin i wun ase, yɛ Ɲanmiɛn mɛnnin i kɔmin su (5-11)\nAmun mian amun ɲin kpa amun yo naan amun fite nun mlɔnmlɔn (12-18)\nAmun kpaja kɛ kannin sa (15)\nTimote nin Epafroditi be sunmanlɛ (19-30)\n2 I sɔ’n ti’n, sɛ amun wla amun wiengu’m be fanngan Klisi mɔ amun nin i be o nun’n ti’n, naan amun fɔnvɔ amun wun klolɛ su’n, naan amun wiengu’m be ndɛ lo amun’n, naan amun klo amun wun kpa’n, naan amun si amun wun aunnvuɛ’n, 2 maan an yo i sɔ titi naan amun akunndan’n yo kun, yɛ an klo amun wiengu. I sɔ yolɛ’n nun’n, maan amun bo yo kun kpa, yɛ maan amun akunndan’n tran like kunngba su. Maan an yo sɔ naan min klun jɔ kpa. 3 Asa ekun’n, nán an yo like fi utre su, yɛ nán an yo amun wun kpakpa. Sanngɛ an yo wun ase kanfuɛ naan an bu amun wiengu mun kɛ be ti kpa tra amun. 4 I sɔ yolɛ’n nun’n, nán an bu amun ninnge liɛ’m be ngunmin be akunndan, sanngɛ an bu amun wiengu’m be liɛ’m be akunndan wie. 5 An bu akunndan kunngba nga Klisi Zezi buli’n wie titi, yɛ maan amun nzuɛn’n fɛ i liɛ’n titi. 6 I nun ng’ɔ ti kɛ Ɲanmiɛn sa’n, w’a bumɛn i klun lɔ le kɛ ɔ́ sín Ɲanmiɛn i osu. W’a kunndɛman kɛ ɔ nin Ɲanmiɛn bé sɛ́. 7 Sanngɛ ɔ yacili like kwlaa ng’ɔ le i’n, kpɛkun ɔ yoli i wun kɛ kanga sa, yɛ ɔ kacili klɔ sran. 8 I kpa bɔbɔ’n, kɛ ɔ bali kɛ klɔ sran sa’n, ɔ yoli wun ase kanfuɛ, yɛ ɔ yoli aɲinyiɛfuɛ lele guɛli i ti nin i bo, yɛle kɛ ɔ wuli ɲrɛnnɛn waka’n* su. 9 I sɔ’n ti’n, Ɲanmiɛn mɛnnin i kɔmin su trali laa’n. Kpɛkun ɔ fali dunman m’ɔ tra dunman kwlaa’n mɛnnin i klun ufue su, 10 naan Zezi dunman’n ti’n, be nga be o ɲanmiɛn su lɔ’n nin be nga be o asiɛ’n su wa’n nin be nga be o asiɛ’n i bo lɔ’n be kwlaa be koto, 11 naan ɔ fite be kwlaa be nuan kɛ Zezi Klisi ti be Min naan e Si Ɲanmiɛn ɲan ɲrun. 12 Min sran kpa mun, i nun nga n wo amun wun lɔ’n, an yoli aɲinyiɛfuɛ cɛn kwlaa. Yɛ siɛn mɔ n nunman lɔ’n, amun aɲinyiɛ’n w’a yo dan w’a tra laa’n bɔbɔ. I sɔ’n ti’n, maan amun tinuntinun amun mian amun ɲin kpa titi, amun yo naan amun fite nun mlɔnmlɔn. Kɛ amún yó sɔ’n, maan srɛ kun amun, yɛ amun wun usu amun. 13 Afin sran ng’ɔ man amun wunmiɛn’n, yɛle Ɲanmiɛn. I yɛ ɔ yo maan amun kunndɛ kɛ amún yó like ng’ɔ klo i’n niɔn. Kpɛkun i yɛ ɔ man amun wunmiɛn naan amun a kwlɛ i yo-ɔ. Ɔ yo sɔ i klunklo su. 14 Like kwlaa nga amún yó’n, nán an ijɔ amun konviabo, yɛ nán ndɛnngan tran nun. 15 I liɛ’n, fiɛn kaan sa su tranman amun wun, yɛ be su kwlá saciman amun dunman. Kannzɛ bɔbɔ amun tran blɛ nga nun sran tɛtɛ mɔ be yoman sa i nuan su’n be afiɛn’n, amún yó kɛ Ɲanmiɛn i mma mɔ sa tɛ fi nunman be wun’n sa, yɛ amún kpája kɛ kannin sa mɛn nga nun. 16 Kɛ amún yó sɔ’n, an tra ndɛ ng’ɔ man nguan’n i kekle kpa. I liɛ’n, ń kwlá dí aklunjuɛ Klisi i cɛn’n nun. Afin ń wún i wlɛ kɛ m’an wanndiman ngbɛn, yɛ m’an diman junman ngbɛn. 17 Ɲanmiɛn junman mɔ n ukali amun e dili’n ti’n, be su fa min gua tɛ nga be yi be man Ɲanmiɛn’n su kɛ nzan sa. Kannzɛ ɔ ti sɔ’n, ɔ yo min fɛ, yɛ e nin amun kwlaa e di aklunjuɛ. Afin Ɲanmiɛn i su mɔ amun lafi’n, i ti yɛ amun kwla yili tɛ mɛnnin i-ɔ, kpɛkun i ti yɛ amun kwla dili i junman’n niɔn. 18 Amun kusu, ɔ fata kɛ amun klun jɔ wie, yɛ maan amun nin min di aklunjuɛ. 19 Sɛ ɔ ti e Min Zezi i klun su’n, ɔ cɛ kan’n ń súnman Timote amun wun lɔ. I liɛ’n, amun lɔ jasin’n ng’ɔ́ wá bó klé min’n, ɔ́ wlá min fanngan. 20 Afin n leman sran fi mɔ amun ndɛ lo i kpa kɛ i sa-ɔ. 21 Be onga’m be liɛ’n, be bɔbɔ be ninnge mun yɛ be lo be-ɔ, Zezi Klisi i liɛ’n loman be. 22 Sanngɛ amun si kɛ i liɛ’n, ɔ kleli kɛ be kwla lafi i su. Yɛ ɔ nin min trannin kɛ sran kun nin i si be fa tran’n sa. Kpɛkun ɔ nin min dili junman kekle kpa naan jasin fɛ’n tru lika kwlaa. 23 I sɔ’n ti’n, kɛ n ko wun wafa nga sa ng’ɔ o min su’n i bo’n gúa’n i wlɛ’n, ń súnmɛn i amun wun lɔ. 24 Sɛ ɔ ti e Min’n i klun su’n, ɔ su cɛman, n bɔbɔ ń bá lɔ wie. 25 Sanngɛ dɔ nga su’n, n bu i kɛ ɔ ti cinnjin kɛ n sunman Epafroditi amun wun lɔ. Ɔ ti min niaan, ɔ ti sonja kɛ min sa, yɛ amun sunmɛnnin i kɛ ɔ wa nian min lika. 26 I wla lo amun kpa. Sanngɛ i wla w’a bo i wun, afin an tili i kɛ ɔ tɔli tukpacɛ. 27 Nanwlɛ, ɔ yoli kekle kpa, ɔ ka kan naan w’a wu. Sanngɛ Ɲanmiɛn sili i aunnvuɛ. Nɛ́n i ngunmin yɛ ɔ sili i aunnvuɛ-ɔ. Ɔ sili min aunnvuɛ wie, kɛ ɔ ko yo naan min wla w’a boman w’a tratraman su’n ti. 28 I sɔ’n ti’n, ń súnmɛn i ndɛndɛ. I liɛ’n, kɛ amún wún i’n, amun klun jɔ́ ekun, yɛ n kusu min wla su boman dan. 29 Ɔ maan an sɔ i nun klanman kɛ be fa sɔ e Min’n i sran’m be nun’n sa. Yɛ maan an bu sran kɛ ngalɛ sa’m be sran titi. 30 Afin Klisi i junman’n* ti’n, ɔ ka kaan naan w’a wu. Kɛ ɔ ko yo naan w’a jran amun ja nun w’a nian min lika’n ti’n, ɔ klɛnnin i wun mannin wie’n.\n^ Annzɛ “e Min’n i junman’n.”\nFilipufuɛ Mun 2


1 Korɛntifuɛ Mun 9 | Online Bible | New World Translation\n1 Korɛntifuɛ Mun 9:1-27\nAjalɛ nga Pɔlu m’ɔ ti akoto’n ɔ kle’n (1-27)\n“Nán cici nannin ng’ɔ su bo ble’n’n i nuan’n” (9)\n“Sɛ n boman jasin fɛ’n, min yako!” (16)\nSran wafawafa be ti’n, Pɔlu kacili like kwlakwla (19-23)\nE nian e wun su e wanndi naan e ɲan nguan (24-27)\n9 ?N leman atin n yoman like nga n klo’n? ?N timan akoto? ?M’an wunman e Min Zezi? ?E Min’n i junman mɔ n di’n, amun timɛn i nuan like? 2 Kannzɛ sran wie’m be ɲrun’n, n timan akoto’n, sanngɛ n lafi su kpa kɛ amun ɲrun’n n ti akoto. Afin amun yɛ amun ti like m’ɔ kle kɛ n ti e Min’n i akoto-ɔ. 3 Ndɛ nga ń kán klé be nga be kan min wun ndɛ’n yɛ: 4 ?E leman atin e diman like? ?Yɛ e leman atin e nɔnman nzan? 5 ?E leman atin e jaman bla ng’ɔ su Ɲanmiɛn naan w’a ko sunman e kɛ nga akoto onga mun nin e Min’n i niaan mun nin Sefasi* be fa yoli’n sa? 6 ?Annzɛ min nin Baanabasi e ngunmin cɛ yɛ e leman atin e yaciman junman nga e fa nian e wun lika’n i dilɛ-ɔ? 7 ?Sonja onin yɛ i bɔbɔ tuɛ i wun kalɛ-ɔ? ?Wan yɛ ɔ di viɲin fie m’ɔ dimɛn i su mma-ɔ? ?Annzɛ wan yɛ ɔ ta nnɛn m’ɔ nɔnmɛn i nɔnnɔn-ɔn? 8 ?Klɔ sran mɔ n ti’n, i ti yɛ n kan ndɛ sɔ mun-ɔn? ?Mmla’n bɔbɔ kanman ndɛ sɔ mun wie? 9 Afin be klɛli i Moizi i Mmla’n nun kɛ: “Nán cici nannin ng’ɔ su bo ble’n i nuan’n.” ?Nannin’n i ndɛ yɛ ɔ lo Ɲanmiɛn-ɔn? 10 ?Annzɛ e ti yɛ ɔ seli sɔ-ɔ? Nanwlɛ, e ti yɛ be klɛli mmla sɔ’n niɔn. Sran ng’ɔ di fie’n, ɔ nin sran ng’ɔ bo ble’n be mian be ɲin be di junman afin be wla o su kɛ bé ɲán nun like. 11 ?Sɛ e luali ninnge nga be fin Ɲanmiɛn’n amun afiɛn naan i sin e srɛ amun kɛ amun ti e wun ɲanman nun’n, i sɔ’n ti tɛ? 12 ?Sɛ sran uflɛ le atin srɛ amun ninnge sɔ mun’n, yɛ e li? ?E leman atin e yoman sɔ traman su? Kannzɛ e le i wun atin bɔbɔ’n, sanngɛ y’a fɛmɛn i sɔ’n y’a mianmianman amun. E tra e awlɛn sa’n kwlaa nun, kɛ ɔ ko yo naan y’a tanndanman Klisi’n i jasin fɛ’n i ɲrun’n ti. 13 ?Amun siman kɛ be nga be di Ɲanmiɛn junman Ɲanmiɛn i sua’n nun lɔ’n, be di ninnge nga be o Ɲanmiɛn sua’n nun’n? ?Yɛ amun siman kɛ be nga be di junman tɛ yiwlɛ lɔ’n, be man be tɛ yiwlɛ lɔ ninnge’m be wie? 14 I wafa kunngba’n, e Min’n se be nga be bo jasin fɛ’n kɛ jasin fɛ bolɛ junman’n yɛ be fa ta be wun-ɔn. 15 Sanngɛ m’an faman ninnge sɔ’m be nun kun sa m’an yoman min wun sa ye. Yɛ m’an klɛman ndɛ nga naan be yo i sɔ like be man min. Afin ɔ flunman kɛ n wu tra kɛ... like nga n fa di min nuan’n, sran fi su demɛn i min sa nun! 16 Sɛ n bo jasin fɛ’n, nán kɛ min waan ń fá tú min wun ti-ɔ. Sanngɛ ɔ fata kɛ n bo ti-ɔ. Nanwlɛ, sɛ n boman jasin fɛ’n, min yako! 17 Sɛ n di junman sɔ’n min klunklo su’n, ń ɲán akatua. Kannzɛ n di i klunngbɔ su bɔbɔ’n, Ɲanmiɛn m’ɔ te lafi min su’n yɛ ɔ mannin min junman sɔ’n kɛ n di-ɔ. 18 ?Yɛ nn ngue yɛ n ɲɛn i nun-ɔn? Yɛle kɛ, kɛ ń bó jasin fɛ’n, n seman kɛ be tua min kalɛ. Ɔ maan like nga n le atin n se kɛ be fa man min’n, n su seman kɛ be fa man min naan m’an kwla bo jasin fɛ’n. 19 Afin kannzɛ bɔbɔ n timan sran fi i kanga’n, sanngɛ n bɔbɔ n yoli min wun sran’m be kwlaa be kanga, kɛ ɔ ko yo naan m’an kwla ɲan sran kpanngban’n ti. 20 Kɛ n wo Zuifu’m be nun’n, n yo min wun kɛ Zuifu sa, kɛ ɔ ko yo naan m’an ɲan Zuifu mun’n ti. Kannzɛ n diman mmla’n su’n, kɛ n wo be nga be di mmla’n su’n be nun’n, n yo min wun kɛ n di mmla’n su sa, kɛ ɔ ko yo naan m’an ɲan be nga be di mmla’n su’n ti. 21 Kɛ n wo be nga be diman mmla’n su’n be nun’n, kɛ ɔ ko yo naan m’an ɲan be nga be diman mmla’n su’n, n yo min wun kɛ n diman mmla’n su sa, kusu nn Ɲanmiɛn ɲrun’n, n di mmla su. Sanngɛ Klisi i mmla’n su yɛ n di-ɔ. 22 Kɛ n wo be nga be ti fakafaka’n be nun’n, n yo min wun kɛ n ti fakafaka sa. Sran wafawafa’m be ti’n, n kacili like kwlakwla, kɛ ɔ ko yo naan m’an yo like kwlaa nga n kwla yo naan m’an de be nun wie mun’n ti. 23 Sanngɛ n yo ninnge kwlaa sɔ mun jasin fɛ’n ti naan sran uflɛ ti wie. 24 ?Amun siman kɛ be nga be si wanndilɛ nun akplowa’n, be kwlaa be wanndi, sanngɛ sran kunngba yɛ ɔ ɲan akatua’n niɔn? Wanndilɛ wafa nga an ko wanndi naan amun a ɲɛn i’n, an wanndi sɔ naan an ɲɛn i. 25 Be kwlaa nga be si akplowa be kpli ninnge mun’n, be nian be wun su sa’n kwlaa nun. Be yo sɔ naan bé ɲán kle m’ɔ kwla saci’n. Sanngɛ e liɛ’n, ng’ɔ saciman’n yɛ e kunndɛ-ɔ. 26 I sɔ’n ti’n, n wanndiman ngbɛn. Yɛ n toman min acɔliɛ’n ngbɛn. 27 Sanngɛ n nian min wun su kpa,* yɛ n sie min wunnɛn’n kɛ min kanga sa. Sɛ m’an yoman sɔ’n, kannzɛ n bo jasin fɛ’n, Ɲanmiɛn klun su jɔman min wun.\n^ Be flɛ i ekun kɛ Piɛli.\n^ Be kwla se ekun kɛ “n tu min wun fɔ kekle kpa.” Glɛki nun’n, be se kɛ “n bo min wun.”\n1 Korɛntifuɛ Mun 9\n1 Korɛntifuɛ Mun


Luk 18 YRENT - "Bɛ -sru ɛn Zozi -kɔnnɛn "tʋ -fɔdɩ 'sia - Bible Search\n1"Bɛ -sru ɛn Zozi -kɔnnɛn "tʋ -fɔdɩ 'sia -wlɛ. E ya "vale 'e -kɔɔnman -wlɛ 'nan 'o Bali trʋ 'ba tʋ pɛɛnɔn man, te o "koe 'e 'nyan dɩ. 2E 'nan -wlɛ 'nan: «'Fla 'tʋ da bɛ, tin 'bazan 'tʋ a -nan. Min zɩɛ ya'a 'klan man Bali lɔ dɩ, ɛn -a yiɛ 'ka 'naan min man dɩ. 3Ɛn -cale -tʋ a "nyian 'fla -tʋwli 'bɔ zɩɛ -a da. Tʋ pɛɛnɔn man bɛ, e -taa 'yee 'wɩ 'a tin 'bazan zɩɛ -yrɛ. Yaa ve -yrɛ 'nan, 'e 'tɔ 'e -sru -e 'yee tin 'e 'tɛ 'e 'nanmanzan da.\n4-A -nan 'mɔn 'wɩ zɩɛ -a drɛnan, te ya'a -yee tin 'baa "fo "dɩ. 'Pian zɩ yi -tʋ 'bɔ bɛ, ɛn 'e 'ci "nrɔndɩ 'sia. Yaa 'vɩ 'e 'ji 'nan: ‹Ma'an 'klan man Bali lɔ dɩ. Ɛn 'an yiɛ 'ka 'naan min man dɩ. 5'Pian -cale 'gʋɛ, e see "paa 'an man "bʋʋ, -yee "wɛan an -yee tin dra 'nɔnnɔn. Maan dra zɩɛ -e 'e vɩlɛ 'e 'wɩ 'wlidɩ "drɛ 'mɛn dɩ.› »\n6Ɛn Minsan -a 'le 'sran -wlɛ 'nan: «'Wɩ nɛn tin 'bazan 'wlidɩ zɩɛ e 'sia -a vɩnan bɛ, kaa 'man 'kpa? 7E ya 'ka 'ji 'nan, minnun nɛn Bali o 'si "va 'yee vɛ -a te o -paanman -yrɛ "tʋ pɛɛnɔn man bɛ, 'e "trɔɛn "sia o va? -Cɛjɛ, ya'a dra "fo "dɩ. 8Maan ve 'cɛɛ 'nan, Bali 'ka 'mɔan dɩ, te e -tɔ o -sru -e 'e tin 'nɔnnɔn 'nɔn -wlɛ. 'Bɛ a zɩ, 'pian tʋ nɛn Blamin -pɩ -taa "nyian 'trɛda bɛ, e bɔa minnun nɛn o yi -tɛra Bali da bɛ o man?»\n9Zozi -kɔnnɛn "tʋ -fɔdɩ 'sia minnun nɛn 'o 'fli "siala min tɩglɩnun -a, te wa'a 'o bɔɛnun siala min tɩglɩnun -a dɩɛ, o man. E 'nan: 10«Min "fli 'bɛ 'kʋ Bali trʋ 'balɛ Bali -pan 'kuin. Min -tʋ a Farizɛn min -a, ɛn -a -tʋ a 'sukɔlɛ 'sizan 'a. 11Farizɛn min a 'e 'tɔdɩ lou, ɛn e Bali trʋ 'badɩ 'sia 'e 'ji. E 'nan: ‹Bali, mɛin muo -fɔa 'nan an 'ka "le min peenun -le 'wɩ 'zʋ dɩ. Kɔɔ o crin wo, ɛn o ya 'wɩ 'wlidɩ "drɛnɔn 'a, ɛn o ya min nan -wɛɛnɔn 'a. Ɛn "nyian bɛ mɛin muo -fɔa 'nan an 'ka "le 'sukɔlɛ 'sizan 'labɛ -yee 'wɩ 'zʋ dɩ. 12Kɔɔ an fɛ "sɔan yi "fli 'flɛ 'tʋ -ji, ɛn fɛ pɛɛnɔn nɛn maan ye bɛ, maan -fuzan -nɔan 'yiɛ.›\n13Tʋ zɩɛ -a wlu bɛ te 'sukɔlɛ 'sizan a 'e 'tɔdɩ -kɔɔbli, ɛn e ya Bali trʋ 'banan. 'E 'wulo -fɔ 'e 'wlu, ɛn 'e 'pɛ 'pa 'e 'kɔlɛ "nɛn. Ɛn yaa vɩdɩ 'sia 'nan: ‹Bali 'i yra 'si! 'Wɩ 'wlidɩ "drɛzan nɛn maan, 'yian nyrinda 'si!› »\n14Ɛn Zozi -a 'le 'sran 'nan: «Maan ve 'cɛɛ 'nan, 'sukɔlɛ 'sizan zɩɛ, 'o 'vale Bali -a o yei "sɛn 'e cin va, ɛn e -kʋ 'yee "kɔnnɛn. 'Pian Farizɛn min 'lee Bali yei 'ka 'sɛnlɛ 'e cin va dɩ. Kɔɔ min nɛn 'e 'fli "siala -dan bɛ, Bali -a dra "wɛnnɔn. Ɛn min nɛn 'e 'fli drɛ "wɛnnɔn bɛ, Bali -a dra -dan.»\n15Yi -tʋ bɛ, ɛn minnun -tadɩ 'sia nannannun -a Zozi lɛ, 'nan -e 'e klɛ o man. 'Pian zɩ -a -srunɔn 'wɩ zɩɛ -a -nan 'yɩ bɛ, ɛn o -si -tɔ -wlɔ. 16-A -nan nɛn Zozi nannannun laabʋ 'e 'va, ɛn e 'nan 'e -srunɔn lɛ 'nan: «'Ka nannannun 'tʋɩ 'o 'ta 'an 'va! Te 'ka 'si -tɔ -wlɔ "dɩ! Kɔɔ minnun nɛn "le nannannun -le 'wɩ 'zʋ bɛ, Bali -le mingɔnnɛn trɛda si a 'e 'lɛ 'sʋdɩ -wlɛ. 17Maan ve 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, minnun nɛn wa'a yi tɛala Bali da "le zɩ nannannun yi -tɛala 'o "tɩ "da bɛ -yee 'wɩ 'zʋ dɩɛ, Bali 'ka mingɔnnɛn ble o da "fo "dɩ.»\n18"Bɛ -sru ɛn min tazan -tʋ -ta 'wɩ laabʋlɛ Zozi 'lɔ. E 'nan: «Bali -le 'wɩ "paazan, i ya min tɩglɩ 'a. Maan dra 'kɔ, -e 'an 'belidɩ nɛn ya'a 'nyaan dɩɛ, -a yɩ?»\n19Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «-Mɛ "le "wɛan nɛn, yia ve 'nan an ya min tɩglɩ 'a? Min -tʋ 'ka tɩglɩ dɩ, -te ya'a 'silɛa Bali -tʋwli "a dɩɛ. 20Bali -le -pei -tɔ wɩnun 'gʋɛ, yia -tɔa. -Nyrɛn 'nan:\n21Ɛn e 'nan Zozi lɛ 'nan: «'Wɩ pɛɛnɔn zɩɛ, maan drɛdɩ 'sia 'an "wɛnnɛn da, ɛn an drɛ ceje.»\n22Zɩ Zozi 'wɩ zɩɛ -a 'man bɛ, ɛn e 'nan -yrɛ 'nan: «'Pian 'yie 'wɩ 'fʋ -tʋ. -Nyrɛn 'nan, 'i 'yie fɛnun pɛɛnɔn 'tan, -e 'i man "lala -pli 'yalɛ -tɛnɔn man. -Te yaa drɛ zɩɛ, laji fɛnun nɛn, wa'a srɛman dɩɛ, o dra 'yie vɛ -a. "Bɛ -sru -e 'i -sɔɔnla 'an -sru!»\n23Zɩ e 'wɩ zɩɛ -a 'man bɛ, ɛn -a -pɛ -sru -tɔa, kɔɔ -a yɩfɛ a "kaga.\n24Zɩ Zozi -a 'yɩ 'nan -a ta drɛ 'trɔdrɔ bɛ, ɛn e 'nan: «Minnun nɛn, o yɩfɛ a "kaga 'trɛda bɛ, -wee -sɔɔnladɩ Bali -sru "a 'tɔndɔn. 25Maan ve 'cɛɛ 'nan, -wi -dan nɛn waa laabo shamo bɛ, ya'a 'kɔlaman -wladɩ -a 'mɛnzrɛn -yrɛ ji dɩ. -A -tʋwli "nɛn "nyian fɛnɔn 'le vɛ -a, -wee -sɔɔnladɩ Bali -sru "a 'plɛblɛ 'wlidɩ.»\n26Zɩ minnun 'wɩ zɩɛ -a 'man bɛ, ɛn o 'nan: «-Te 'bɛ a zɩɛ, -tɩɛ -kɔlaman 'sidɩ -a 'wɩ 'ji "mɛn?»\n27Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «'Wɩ nɛn min 'ka 'kɔlaman -a drɛdɩ -a dɩɛ, Bali -kɔlaman -a drɛdɩ -a.»\n28-A -nan nɛn Piɛri -a 'vɩ -yrɛ 'nan: «Minsan, 'kʋ 'bɔ 'gʋɛ, kʋ 'si 'kʋe fɛnun pɛɛnɔn -sru, ɛn kʋ sɔɔnla 'i -sru!»\n29Ɛn Zozi -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «Maan ve 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, min oo min nɛn e 'si 'yee "kɔnnɛn, -tɛ 'bɛ "cɛɛ dɩ, e 'si 'e "bʋɩnun 'lee 'e "blunun -sru, -tɛ 'bɛ "cɛɛ dɩ, e 'si 'e "bʋ 'lee 'e "tɩ -sru, -tɛ 'bɛ "cɛɛ dɩ, e 'si 'yee 'nɛnnun -sru, 'nan -e Bali 'e mingɔnnɛn -blɩ 'e da -le "wɛan bɛ, 30-a san zɩɛ e fɛ pee ye "kaga 'trɛda. Ɛn "bɛ -sru tʋ nɛn Bali fɛ pɛɛnɔn limlan bɛ e 'belidɩ nɛn ya'a 'nyaan dɩɛ -a ye.»\n31"Bɛ -sru ɛn Zozi 'e -srunɔn 'fuda "fli 'saza laabʋ. Ɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «-Kaa "ta -ko Zeruzalɛm, -e 'wɩ pɛɛnɔn nɛn Bali 'lewei vɩnɔn -a 'vɩ Blamin -pɩ man bɛ, 'e 'lɛ sɔɔ. -Nyrɛn 'nan: 32Minnun -a -nɔan minnun nɛn o 'ka Zuif 'nɔn 'a dɩɛ -wlɛ, -e 'o -tɛ. Minnun zɩɛ, waa sɛɛ wo, o 'le 'yi -sɛan -a yra, 33waa -sɔan -ngble -a, -e 'o 'kʋ -a -tɛ. 'Pian -a yi yaagazan da bɛ, -e 'e 'wluan -kanɔn 'va.»\n34-A -srunɔn 'ka 'wɩ zɩɛ -a -ci manlɛ dɩ. -A -ci -fʋ 'e yɔɔdɩ o man. 'Wɩ nɛn Zozi "e 'nan 'e ve bɛ, wa'a -tɔlɛ dɩ.\n35Zozi a -plinan Zeriko 'fla "srɔn, te yiɛ 'wizan -tʋ yra 'e -nyrandɩ -si man, te e fɛnun trʋ "baa. 36Zɩ yiɛ 'wizan zɩɛ, e minnun -cin 'man 'ciɩnan bɛ, ɛn yaa laabʋ 'nan: «-Mɛ 'bɛ drɛ?»\n37O -yrɛ 'nan: «Nazarɛtɩ min Zozi 'bɛ cɩ ciɩnan!»\n38-A -nan nɛn e -paandɩ 'sia. E 'nan: «David kluda min Zozi, 'i yra 'si, 'yian nyrinda 'si!»\n39Ɛn minnun nɛn o cɩra 'si 'lɛ bɛ o paan "da 'nan 'e 'lɛbo 'pla "da. 'Pian e paan "nyian 'kpa 'plɛblɛ 'nan: «David kluda min, 'yian nyrinda 'si!»\n40Ɛn Zozi 'tɔ, e 'nan minnun lɛ 'nan 'o 'ta yiɛ 'wizan zɩɛ -a 'e 'va 'gʋ. Zɩ e pli "man "bɛ, ɛn Zozi -a laabʋ -yrɔ 'nan: 41«-Mɛ "nɛn i ya "vale 'an drɛ 'yiɛ?»\n42Ɛn Zozi -a 'vɩ -yrɛ 'nan: «'I yiɛ 'e 'lɛ 'sʋ! 'Yie yi -tɛradɩ 'an da 'i beli!» 43'Nun tɔɔn -a yiɛ 'lɛ 'sʋ, ɛn e sɔɔnla Zozi -sru, te e Bali 'tɔ bɔa. Zɩ min pɛɛnɔn 'wɩ zɩɛ -a -nan 'yɩ bɛ, ɛn o Bali 'tɔ drɛ -dan.


Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Luk 19\n1 "Bɛ -sru ɛn Zozi 'bɔla Zeriko 'fla. E 'fla zɩɛ -a 'cɛndɩ 'sia 'ji. 2 Fɛzan -tʋ a 'fla 'bɔ da, waa laabo Zashe. 'Sukɔlɛ 'sinɔn 'tazan nɛn. 3 Min zɩɛ e ya "vale 'e Zozi ye. 'Pian e ya tounɔn, ɛn min "kaga "le "wɛan ya'a 'kɔlaman -a yɩdɩ -a dɩ. 4 -A -nan nɛn e -trɔa o 'lɛ flan -a, ɛn e yiba "tʋ nɛn waa laabo Sikomor bɛ -a tri. Yaa drɛ zɩɛ 'nan -te Zozi a ciɩnan "wlu "bɛ -e 'e yɩ.\n5 Zɩ Zozi 'bɔ fɛ zɩɛ -a -nan bɛ, ɛn 'e yiɛ 'tɔ lou. Yaa 'vɩ Zashe lɛ 'nan: «Zashe, 'i -sɔɔnla tada! Kɔɔ e ya "le cɛɛgʋ 'an -nyran 'yie "kɔnnɛn.» 6 Ɛn Zashe sɔɔnla "nyiandʋ. E -kʋ Zozi 'a 'yee "kɔnnɛn, ɛn e "yi drɛ -yrɛ ci "nrandɩ -a.\n7 Minnun nɛn waa -nan 'yɩ bɛ, o Zozi 'man wɩ vɩdɩ 'sia. Waa 'vɩ 'nan: «E wla 'wɩ 'wlidɩ "drɛzan zɩɛ -yee 'kuin.»\n8 Zashe pli Minsan man, ɛn e -yrɛ 'nan: «Minsan, an "ta 'an yɩfɛ "cɛan 'e cin man "fli, -e 'an -tʋ -nɔn 'yalɛ -tɛnɔn lɛ. Ɛn "nyian bɛ, "lala nɛn maan 'si minnun lɔ 'e 'ciɩladɩ "da "bɛ, an min -tʋ -le vɛ 'lɛji bɔala 'e 'pa -a sinjɛn.»\n9 Tɔɔn ɛn Zozi -a 'vɩ -yrɛ 'nan: «Cɛɛgʋ, Bali 'kɔn 'gʋɛ -a 'lɛ "nɛnnɔn 'si 'wɩ 'ji. Kɔɔ yia kɔɔn 'nan Abraam kluda min nɛn 'yia. 10 Blamin -pɩ -ta 'trɛda 'nan -e 'e min nɛn e 'si Bali man -kɔɔbli bɛ, -a 'si 'wɩ 'ji.»\n11 Zozi a -plinan Zeruzalɛm "srɔn "kogo, -yee "wɛan 'wɩ nɛn Zozi 'sia -a vɩnan bɛ, zɩ minnun -a 'man bɛ, ɛn 'o ci "nrɔndɩ 'sia 'nan, Bali -le mingɔnnɛn -blɩdɩ 'bɔ 'kogo. Zozi -a -kɔnnɛn 'yɩ, ɛn e -kɔnnɛn "fɔdɩ 'sia -wlɛ. 12 E 'nan: «Mingɔnnɛn kluda min -tʋ 'bɛ "ta -ko 'lɛglɔn -kɔɔbli 'tʋ da. E "ta -ko 'nan -e 'wee 'tɔ mingɔnnɛn -a. "Bɛ -sru -e 'e 'ta mingɔnnɛn -blɩ 'e 'ya trɛ da. 13 "Yɛɛ -kʋ bɛ, 'e 'sunɔn laabʋ -fu, ɛn e -siga 'wlɛ nɛn -a 'flɛ -kɔan tɩglɩ bɛ, -a pli o man -tʋdʋ. E 'nan -wlɛ 'nan: ‹'Ka fɛ -wɛɛ "a -trilii, -e 'an 'tadɩ 'e bɔ.›\n14 Min zɩɛ -yee 'lɛglɔn 'jinɔn 'ka -a ye "yi "dɩ, -yee "wɛan o minnun 'pa 'sia -a -sru 'nan 'o 'ka "vale 'e 'tɔ 'o da mingɔnnɛn -a dɩ.\n15 'Pian e drɛ mingɔnnɛn -a, ɛn e 'li 'e da.\n16 -A tɛdɛ -ta, ɛn e -yrɛ 'nan: ‹'An 'san, -siga nɛn yia -nɔn 'mɛn bɛ, an -siga 'yɩ "man "fu.›\n17 Ɛn -a tazan -a 'vɩ -yrɛ 'nan: ‹'I muo, yia drɛ "yi. I ya 'an 'suzan 'kpa -a. Fɛ "wɛnnɛn nɛn maan -pɛba 'wʋ 'i 'lɔ 'gʋɛ, i 'wɩ "yi drɛ 'a. -Yee "wɛan an 'fla 'fu -nɔan 'yiɛ -e 'mɛin 'tɔ o tazan -a.›\n18 "Bɛ -sru ɛn -a "flizan 'ta. E -yrɛ 'nan: ‹'An 'san, 'yie -siga nɛn yia -nɔn 'mɛn bɛ, an -siga 'yɩ "man 'soolu.›\n19 Ɛn -a tazan -a 'vɩ -yrɛ 'nan: ‹'I muo, yia drɛ "yi "nyian. -Yee "wɛan an 'fla 'soolu -nɔan 'yiɛ -e 'mɛin 'tɔ o tazan -a.›\n20 "Bɛ -sru ɛn -a pee -ta. "Bɛ 'vɩ -yrɛ 'nan: ‹'An 'san, 'yie -siga nɛn yia -nɔn 'mɛn bɛ, maan 'pa sɔ -ji ɛn maan 'pla 'yiɛ. -Nyrɛn 'gʋ. 21 "Klan -fʋ 'an 'ji 'i 'va zia, kɔɔ 'yie 'wɩ a 'tɔndɔn. Fɛ nɛn 'yie vɛ "cɛɛ dɩɛ, yia "sia. Ɛn -te min 'yie 'nyranman 'pa bɛ, -a ta -trɔn pɛɛnɔn nɛn yaa ye bɛ yia "sia -yrɔ.›\n22 Ɛn -a tazan -a 'vɩ -yrɛ 'nan: ‹I ya 'an 'suzan 'wlidɩ "a. 'I wei 'i -tɛa. Yia -tɔa 'nan, 'mɛn 'wɩ a 'tɔndɔn, ɛn yie 'nan: «Fɛ nɛn e 'ka 'mɛn vɛ -a dɩɛ, maan "sia. Ɛn -te min 'mɛn 'nyranman 'pa bɛ, -a ta -trɔn pɛɛnɔn nɛn yaa ye bɛ, maan "sia -yrɔ.» 23 -Te i 'wɩ zɩɛ -a -tɔa "bɛ, -mɛ "le "wɛan nɛn yia 'mɛn -siga 'palɛa fɛnan nɛn -a man "paa "bɛ -a -nan dɩ? Yia dra paan zɩɛ -e "mɛn vɩnan 'an 'ta bɛ, te -a man 'pa.›\n24 Tɔɔn ɛn mingɔnnɛn zɩɛ yaa 'vɩ minnun nɛn o cɩ -nan bɛ, -wlɛ 'nan: ‹'Ka -siga bɛ -a 'si -yrɔ, -e 'ka -nɔn min nɛn -siga -fu a -yrɔ "bɛ -yrɛ!›\n25 Ɛn minnun 'bɔ -a 'vɩ -yrɛ 'nan: ‹'Kʋ 'san, -siga a -yrɔ -fu 'va.›\n26 -A -nan nɛn mingɔnnɛn -a 'vɩ 'nan: ‹Min nɛn e ya -yrɔ "bɛ, -a lɛ nɛn waa -nɔan. 'Pian min nɛn -yee "ka "dɩɛ, -nyrɛn -yrɔ "bɛ waa "sia.› 27 Ɛn yaa 'vɩ "nyian 'nan: ‹'An 'nanmannɔn nɛn wa'a yɩlɛ "yi 'nan 'an 'tɔ 'o da dɩɛ, 'ka 'ta waa 'an 'lɛ 'gʋ, -e 'ka o -blɔ "cɛɛn!› »\n28 Zɩ Zozi cɛɛn 'wɩ zɩɛ -a vɩdɩ man bɛ, ɛn e Zeruzalɛm si 'sia "nyian.\n29 Zɩ Zozi 'bɔ Befaze 'lee Betani "srɔn "bɛ, ɛn 'e -srunɔn "fli 'pa 'sia 'o 'lɛ. 'Fla "fli zɩɛ o ya Olivie pɔn 'sɛan man. 30 E 'nan -wlɛ 'nan: «'Ka 'kʋ 'fla nɛn 'ka 'lɛ bɛ -a da. -Te ka 'bɔla 'nan nun, ka -aflumun planɛn ye 'e 'baa -tɔdɩ. Min -tʋ 'ka tian 'fɔlɛ "da "dɩ. 'Ka baa 'sʋ, -e 'ka 'ta -a 'mɛn 'gʋ! 31 -Te min -a laabʋ 'ka 'lɔ 'nan: ‹-Mɛ "le "wɛan nɛn ka cɩ -a baa 'sʋnan bɛ›, 'ka vɩ -yrɛ 'nan: ‹Minsan "e 'nan, -aflumun 'wɩ a 'e man.› »\n32 Minnun nɛn e o 'pa 'sia bɛ, o -kʋ. O 'bɔ "man "le zɩ yaa 'vɩ bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. 33 Zɩ o ya -aflumun baa "flunan bɛ, ɛn minnun nɛn -wee vɛ cɩ -a bɛ, waa laabʋ -wlɔ 'nan: «-Mɛ "le "wɛan ka ya -a "flunan?»\n34 Ɛn o 'nan -wlɛ 'nan: «Minsan "e 'nan, -aflumun 'wɩ a 'e man.»\n35 -A -nan nɛn o -kʋ -aflumun zɩɛ -a Zozi lɛ. O 'wee sɔnun paala -a koda, ɛn o Zozi -nyran "da. 36 Ɛn e -kʋdɩ 'sia. Minnun 'wee sɔnun "paaladɩ 'sia "wlu, te e -kʋla "da.\n37 Zɩ e Olivie pɔn sɔɔn "ji ɛn e 'bɔ Zeruzalɛm "srɔn "kogo bɛ, -a -nan nɛn -a -srunɔn pɛɛnɔn Bali 'tɔ bɔdɩ 'sia 'ci "nrandɩ -a. 'Lɛbo "fɔ wɩnun nɛn waa -nan 'yɩ bɛ, 38 -yee "wɛan waa vɩdɩ 'sia 'nan:\n39 Farizɛn 'nɔn -mienun a o yei. Zɩ o 'wɩ zɩɛ -a 'man bɛ, ɛn waa 'vɩ Zozi lɛ 'nan: «Bali -le 'wɩ "paazan, 'i -paan 'i -srunɔn da!»\n40 'Pian Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «Maan ve 'cɛɛ 'nan, -te 'o 'lɛbo 'pla "da "bɛ, -kɔlɛnun 'bɛ -taa 'wɩlɛ o "pa 'ji.»\n41 Zɩ Zozi Zeruzalɛm 'fla 'yɩ 'e 'lɛ bɛ, ɛn e -wuɔdɩ 'sia. 42 E 'nan: «Zeruzalɛm 'nɔn, -fʋdɩ -trɔɔ a paan 'cee vɛ -a, -mɛ "le "wɛan nɛn ka'a 'wɩlɛ "man "dɩ? 'Pian 'bɛ nɛn 'gʋɛ, ka'a "nyian -kɔlaman -a yɩdɩ -a dɩ. 43 Tʋ -tʋ -taa "bɔlɛ bɛ, 'ka 'nanmannɔn 'ka 'si -fɔa "klɔn -a, -e 'o 'kuli -tɔ 'ka man -pɛ pɛɛnɔn da. 44 O 'ka 'fla -wia, ɛn o minnun pɛɛnɔn -tɛɛman. Fɛ -tʋwli 'ka 'fo 'fla 'bɔ da dɩ. 'Wɩ pɛɛnɔn zɩɛ e bɔa 'ka man, kɔɔ tʋ nɛn Bali -ta 'palɛ 'ka 'va bɛ, ka'a 'wɩlɛ "man "dɩ.»\n45 "Bɛ -sru ɛn Zozi 'kʋ Bali -pan 'kuin. Minnun nɛn o Bali -pan fɛnun -taan "bɛ, e o -pindɩ 'sia 'kɔn zɩɛ -a -ji, 'nan 'o bɔla bei. 46 Yaa 'vɩ -wlɛ 'nan: «E ya 'e 'crɛn -tɛdɩ Bali -le 'fluba 'ji 'nan, Bali "e 'nan:\n47 "Bɛ -sru te Zozi 'ko Bali -le 'wɩ "paalɛ yi -tʋdʋ pɛɛnɔn man Bali -pan 'kuin. Ɛn Bali -pannɔn 'tanɔn 'lee 'fluba 'ci vɩnɔn 'lee minnun tanɔn Zozi 'man -wɛɛdɩ 'sia, 'nan -e 'o -tɛ. 48 'Pian 'wɩ nɛn 'kɔ 'o drɛ -e 'o -kɔla -a man yɩdɩ -a bɛ, wa'a tɔa dɩ. Kɔɔ Zozi 'le 'wɩ "paadɩ 'sɔ min pɛɛnɔn lɛ, ɛn "nyian bɛ o Zozi 'bɔ ye "yi.