Matie 20 | Ɛntɛnɛti su Biblu | Mɛn Uflɛ Biblu’n (2022)\nViɲin fie’n nun junman difuɛ mun, be kwlaa be akatua’n sɛ (1-16)\nZezi i wie’n i su bolɛ ekun (17-19)\nNiɛn kun srɛli kɛ be yo ninnge wie mun be mɛn i mma mun (20-28)\nZezi kpɔli sran kpanngban be ti (28)\nAɲinsifuɛ nɲɔn be yoli juejue (29-34)\n20 “Afin be kwla fa ɲanmiɛn su lɔ Famiɛn diwlɛ’n be sunnzun awlobo kpɛn kun. Awlobo kpɛn sɔ’n fiteli nglɛmun ndɛ kpa kɛ ɔ́ kó kúnndɛ junman difuɛ naan be ko di junman i viɲin fie’n nun. 2 Kɛ ɔ nin junman difuɛ’m be nuan sɛli su kɛ cɛn ba kun’n, ɔ́ tánnin sran kun denie kun’n, ɔ sunmannin be i viɲin fie’n su lɔ. 3 Dɔ nsan su’n* su’n, awlobo kpɛn’n fiteli ekun. Ɔ wunnin sran wie mun ekun, be jinjin gua bo lɛ, be leman junman. 4 Yɛ ɔ seli be kɛ: ‘Amun kusu amun wɔ viɲin fie’n su lɔ, yɛ like ng’ɔ ti su’n, ń fá mán amun.’ 5 Yɛ be ɔli-ɔ. Dɔ nsiɛn su’n* nin dɔ ngwlan su’n* be su’n, ɔ fiteli ekun yɛ ɔ yoli like kunngba’n. 6 Kasiɛn su’n, dɔ blu-nin-kun (11) su’n* su’n, ɔ fiteli yɛ ɔ wunnin sran wie mun ekun, be jinjin gua su lɛ. Ɔ usali be kɛ: ‘?Ngue ti yɛ nglɛmun lele mɔ w’a fa ju nnɔsua yɛ’n, amun jinjin wa mɔ amun diman junman-ɔn?’ 7 Be tɛli i su kɛ: ‘Sran fi w’a faman e junman nun ti-ɔ.’ Ɔ seli be kɛ: ‘Amun kusu amun wɔ viɲin fie’n su lɔ.’ 8 “Kɛ nnɔsua flɔlɔ juli’n, viɲin fie’n i min’n seli sran ng’ɔ nian fie’n su’n kɛ: ‘Flɛ junman difuɛ mun naan fa be akatua’n man be. Bo i bo kasiɛnfuɛ’m be su naan guɛ i bo kliklifuɛ’m be su.’ 9 Kɛ be nga be boli junman’n i bo dɔ blu-nin-kun (11) su’n su’n be bali’n, be tinuntinun be ɲannin denie kun. 10 I sɔ’n ti’n, kɛ be ng’ɔ fali be klikli’n be bali’n, be buli i kɛ be liɛ nga bé ɲɛ́n i’n, ɔ́ trá be nga’m be liɛ’n, sanngɛ be kusu be tuali be denie kunngun. 11 Kɛ be ɲɛnnin i sɔ’n, be ijɔli awlobo kpɛn’n. 12 Be seli kɛ: ‘Be nga be bali kasiɛn su’n be dili junman dɔ kunngba cɛ, sanngɛ e mɔ e dili junman cɛn ba wunmuan kun mɔ e fɛli kpa wia klakla’n bo’n, a yoli maan be nin e sɛ!’ 13 Sanngɛ ɔ tɛli be nun kun su kɛ: ‘Janvuɛ, m’an diman wɔ lufle. E tili e wun aniɛn denie kun su. ?Nɛ́n i-ɔ? 14 Fa ɔ akatua’n naan kɔ. Like nga n mannin wɔ’n, n klo kɛ ń fɛ́ i kunngba’n ń mán be nga be bali kasiɛn’n. 15 ?N leman atin n faman n bɔbɔ min like n yoman like nga n klo’n? ?Annzɛ kusu sran kpa* mɔ n ti’n ti’n, ɔ ɲin blo ɔ wiengu wun?’* 16 I wafa kunngba’n, be nga be ka siɛn’n, bé wá dún mmua, yɛ be nga be dun mmua’n, bé wá ká siɛn.” 17 Kɛ be o atin’n nun mɔ bé kɔ́ Zerizalɛmun’n, Zezi flɛli i sɔnnzɔnfuɛ blu-nin-nɲɔn (12) mun aamiɛn naan w’a se be kɛ: 18 “An nian! E su kɔ Zerizalɛmun. Bé wá fá Sran wa’n bé wlɛ́ i Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be su kpɛn mun nin mmla klɛfuɛ’m* be sa nun. Bé bú i fɔ bé sé kɛ be kun i, 19 yɛ bé fɛ́ i wlá be nga be timan Zuifu’n be sa nun kɛ be yo i finfin, be bo i nin ngble, naan be kun i waka kun su. Kpɛkun i cɛn nsan su’n, ɔ́ cɛ́n nguan.” 20 I sin’n, Zebede i yi’n wunngeli Zezi wun lɛ, ɔ nin i mma yasua nɲɔn mun, ɔ kotoli i bo naan ɔ́ srɛ́ i like. 21 Zezi seli i kɛ: “?Ngue yɛ a kunndɛ kɛ n yo n man wɔ-ɔ?” Ɔ tɛli i su kɛ: “Ɔ Famiɛn diwlɛ’n nun lɔ’n, yo maan min wa yasua nɲɔn’m be nun kun tran ɔ sa fama su naan kun tran ɔ sa bɛ su.” 22 Zezi seli kɛ: “Amun wunman like nga amun su srɛ i lɛ’n i wlɛ. ?Klowa* nga n su wa nɔn nun yɛ’n, amun kwla nɔn nun wie?” Be tɛli i su kɛ: “Ɛɛn, e kwla nɔn nun wie.” 23 Ɔ seli be kɛ: “Amún wá nɔ́n min klowa’n nun wie sakpa. Sanngɛ min sa fama nin min sa bɛ su tranlɛ liɛ’n, nán min yɛ n mɛn i wun atin-ɔn. Sanngɛ ɔ ti be nga min Si sie mannin be’n, be liɛ.” 24 Kɛ be blu onga’m be tili ndɛ sɔ’n, be fali aniaan nɲɔn sɔ’m be wun ya. 25 Sanngɛ Zezi flɛli i sɔnnzɔnfuɛ mun i wun lɛ, yɛ ɔ seli kɛ: “Amun si kɛ nvle’m be su kpɛn’m be mianmian be nga be sie be’n, yɛ sran dandan’m be tin be sran’m be su. 26 Amun liɛ’n, ɔ fataman kɛ amun yo sɔ. Sanngɛ sran ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ yó amun nun sran dan’n, ɔ fata kɛ ɔ yo amun sufuɛ. 27 Yɛ sran ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ yó amun su kpɛn’n, ɔ fata kɛ ɔ yo amun kanga. 28 I wafa kunngba’n, Sran wa’n w’a baman kɛ be su i. Sanngɛ ɔ bali kɛ ɔ́ sú sran mun naan ɔ́ fɛ́ i nguan’n mán naan ɔ́ kpɔ́ sran kpanngban be ti.” 29 Kɛ bé tú be bo Zeriko lɔ’n, sran kpanngban kpa be suli i su. 30 Kpɛkun aɲinsifuɛ nɲɔn mɔ be titi akpɔ’n i nuan lɛ’n, be tili i kɛ Zezi su sin lɛ. Yɛ be kpannin kɛ: “E Min, Davidi Wa,* si e aunnvuɛ!” 31 Sanngɛ sran nga be o lɛ’n, be kpannin be su. Be seli be kɛ be muan be nuan. Sanngɛ blɛ li yɛ be wa kpannin kekle kpa-ɔ. Be seli kɛ: “E Min, Davidi Wa, si e aunnvuɛ!” 32 Ɔ maan Zezi jrannin, ɔ flɛli be, yɛ ɔ seli be kɛ: “?Ngue yɛ amun kunndɛ kɛ n yo n man amun-ɔn?” 33 Be tɛli i su kɛ: “E Min, yo maan e ɲinma’m be tike.” 34 Be yoli Zezi i annvɔ, naan w’a kan be ɲinma mun. Be ja nun lɛ’n, be wunnin ase, kpɛkun be suli i su.\n^ Yɛle kɛ, kɛ nnɔsua nun dɔ 5 su’n wá jú’n.\n^ Be kwla se ekun kɛ “aklunyefuɛ.”\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “ɔ ɲinma’n ti tɛ annzɛ ɔ ɲinma’n i klun yo wi.”


Blɛ kekle nun’n maan e fa e wla’n e gua Zoova su | Sasafuɛ Tranwlɛ’n, like suanlɛ liɛ\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Aja Akha Albanais Allemand Amharique Amis Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bas Allemand Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Cakchiquel Cambodgien Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chin (Hakha) Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuuk Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Damara Dangme Danois Digor Douala Edo Efik Esan Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Gallois Garifuna Goun Grec Groenlandais Guadeloupean Creole Guarani Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kabuverdianu Kabye Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (arabe) Kekchi Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kirundi Kisi Kongo Krio Kurde Kurmanji Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Langue des signes américaine Langue des signes australienne Langue des signes coréenne Langue des signes italienne Langue des signes russe Langue des signes sud-africaine Lao Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lunda Luo Macédonien Makhuwa-Meetto Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Marshall Mazateco (Huautla) Mbunda Mingrelian Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Nias Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Ourdou Ouzbek Palau Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin (West Africa) Pidgin salomonien Polonais Ponape Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Sunda Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Tagalog Tahitien Tajiki Tamoul Tarascan Tatar Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tok Pisin Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yapois Yoruba Zandé Zoulou\nLIKE SUANLƐ 25\n“N wo afɛ nun.”—1 SAM. 1:15.\nJUE 30 Min Si, min Ɲanmiɛn nin min janvuɛ\n1. ?Ngue ti yɛ Zezi i ndɛ ng’ɔ kannin’n ti e liɛ wie-ɔ?\nCƐN kun’n kɛ Zezi kán mɛn’n i awieliɛ blɛ’n i ndɛ kle i sɔnnzɔnfuɛ mun’n, ɔ seli kɛ: “An nian amun wun su. Nán amun fa [...] ninnge’m be ti kokolɛ’n fa cici amun ti le.” Ninnge nga Zezi kan be ndɛ’n, i wie yɛle sika, nin aliɛ nin lawlɛ, ɔ nin ninnge uflɛ wie mun ekun. (Lik. 21:34) Zezi i ndɛ sɔ’n ti e liɛ wie andɛ. Afin ninnge sɔ’m be ti’n e kusu e kwla koko wie.\n2. ?Sa fanunfanun benin wie mun yɛ be tɔli aniaan wie’m be su-ɔ?\n2 Ɔ ju wie’n sa’m be lɔngɔ su be tɔ e su. I wie yɛle aniaan bian Zan liɛ’n. * Kɛ ɔ ɔli Dɔɔtrɔ’n be seli i kɛ tukpacɛ kekle kpa kun o i wun. Blɛ kunngba’n nun’n i yi mɔ be jali w’a di afuɛ 19 yacili i. Asa ekun’n, i wa bla nɲɔn’n be yacili Zoova sulɛ. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, aniaan bian’n i wla boli i wun dan. Maan e kan aniaan bian Bɔbu nin i yi Linda be liɛ’n i ndɛ. Be sran nɲɔn’n be junman’n sacili. Ɔ maan be tuli be sua’n nun be ko trannin sua kaan kun nun. Blɛ kunngba’n nun’n, dɔɔtrɔ’m be seli Linda kɛ tukpacɛ wie o i awlɛn ba nun naan ɔ kwla kun i. Kpɛkun be seli i ekun kɛ tukpacɛ kekle uflɛ o i wun.\n3. ?Kɛ nga Filipufuɛ Mun 4:6, 7 fa kan’n sa’n, ngue yɛ e kwla lafi su kɛ Zoova yó-ɔ?\n3 Kɛ sa’m be tɔ e su’n wafa nga e wun yo e’n, e Si Ɲanmiɛn Kpli Zoova m’ɔ yili e’n ɔ wun i wlɛ. Yɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ úka e naan e jran sa sɔ’m be ɲrun kekle. (An kanngan Filipufuɛ Mun 4:6, 7 nun) I nuan ndɛ’n kɛn i sufuɛ kpanngban mɔ sa fanunfanun tɔli be su’n, nin wafa ng’ɔ ukali be naan b’a kwla jran kekle’n, be ndɛ. Maan e kan sran sɔ’m be nun wie’m be ndɛ.\nELI “TI SRAN KƐ E SA”\n4. (1) ?Sa benin mun yɛ be tɔli Eli su-ɔ? (2) ?Ngue yɛ Eli wunnin i wlɛ-ɔ?\n4 I nun nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Eli dí Zoova i junman’n, nn lika’n timan kpa mlɔnmlɔn. Ɔ maan sa sunman be tɔli i su. Blɛ sɔ’n nun’n Famiɛn Akabu m’ɔ nin Zoova be nantiman klanman’n, yɛ ɔ sie Izraɛli nvle’n niɔn. I yi Zezabɛli kusu ti Baali sufuɛ. Be sran nɲɔn’n be yoli maan Baali sulɛ’n wa truli Izraɛli nvle wunmuan’n nun. Kpɛkun be kunnin Zoova i nuan ijɔfuɛ sunman. Ɲanmiɛn sa Eli ɲɛnnin i ti. I sin’n, awe kun wa kpɛnnin nvle’n nun. Sanngɛ Zoova maan ɔ ɲannin aliɛ dili. (1 Fam. 17:2-4, 14-16) Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, Baali i sufuɛ’m be wa tanndannin Eli ɲrun. Blɛ sɔ nun’n ɔ lafili Zoova su. Kpɛkun ɔ seli Izraɛlifuɛ’m be kɛ be su Zoova wie. Blɛ kekle sɔ’m be nun’n, Eli wunnin i wlɛ weiin kɛ Zoova suɛnnin i bo.\nZoova sunmɛnnin i anzi kun kɛ ɔ wa wla Eli i fanngan. (An nian ndɛ kpɔlɛ 5-6 be nun.) *\n5-6. (1) ?Kɛ nga 1 Famiɛn Mun 19:1-4 fa kan’n sa’n, wafa sɛ yɛ Eli i wun yoli i-ɔ? (2) ?Wafa sɛ yɛ Zoova yili i nglo kɛ ɔ klo Eli-ɔ?\n5 An kanngan 1 Famiɛn Mun 19:1-4 nun. Cɛn kun’n, Zezabɛli seli kɛ ɔ́ kún Eli. Kɛ Eli tili ndɛ sɔ’n srɛ m’ɔ kunnin i ti’n, ɔ wanndi ɔli Beɛr-Seba. I wla m’ɔ boli i wun dan ti’n ɔ sun flɛli wie’n. Like nga ti yɛ Eli i wun yoli i sɔ’n yɛle kɛ ɔ “ti sran kɛ e sa.” (Zak. 5:17) Atrɛkpa’n, i su sa’m be tinnin i su dan, yɛ ɔ wunman be trawlɛ. Asa ekun’n, ɔ wlali Izraɛlifuɛ’m be fanngan kɛ be su Zoova. Sanngɛ ngbɛn-ɔn. Kpɛkun ɔ yo i kɛ i kunngba yɛ ɔ miɛn i ɲin su Zoova sa. (1 Fam. 18:3, 4, 13; 19:10, 14) Atrɛkpa’n, wafa nga Eli i wun yoli i’n ɔ kwla bo e nuan. Afin ɔ su Zoova kpa yɛ ɔ ti i nuan ijɔfuɛ. Sanngɛ Zoova liɛ’n, ɔ wunnin like nga ti yɛ Eli i wun yoli sɔ’n i wlɛ.\n6 Kɛ Eli kannin sa nga be o i su’n i ndɛ kleli Zoova’n, Zoova w’a ijɔmɛn i. I kpa bɔbɔ’n, ɔ wlɛli i fanngan. (1 Fam. 19:5-7) Kɛ ɔ ko yo naan Eli w’a kaci akunndan ng’ɔ bu’n, Zoova yili i tinmin’n i nglo kleli i. I sin’n, Zoova seli i kɛ Izraɛlifuɛ kɔe 7.000 b’a suman Baali wie. (1 Fam. 19:11-18) Like nga ti yɛ Zoova yoli sɔ’n yɛle kɛ ɔ kunndɛ kɛ Eli wun i wlɛ kɛ ɔ klo i.\n?WAFA SƐ YƐ ZOOVA WAAN Ɔ́ ÚKA E-Ɔ?\n7. ?Wafa nga Zoova ukali Eli’n kle e sɛ?\n7 Kɛ sa’m be tɔli Eli su’n Zoova wunnin wafa nga i wun yoli’n i wlɛ. E kusu e kwla lafi su kɛ sɛ sa o e su’n, Zoova wún wafa nga e wun yo e’n i wlɛ wie. Zoova si like nga e kwla yo’n, ɔ nin like nga e kwlá yoman’n. I kpa bɔbɔ’n, ɔ si e klun akunndan’n. (Jue. 103:14; 139:3, 4) Ɔ maan sɛ e lafi Zoova su kɛ Eli sa’n, ɔ́ úka e naan y’a wun e su sa’m be trawlɛ.—Jue. 55:23.\n8. ?Wafa sɛ yɛ Zoova waan ɔ́ úka e naan y’a kwla jran kekle-ɔ?\n8 Wie liɛ’n kɛ sa o e su’n, e se e wun kɛ sa sɔ’n su wieman le. Ɔ maan e sa sin bubu e. Sɛ i sɔ’n ju e su’n, nán e wla fi su kɛ Zoova kwla uka e naan y’a jran kekle. ?Wafa sɛ yɛ Zoova waan ɔ́ úka e-ɔ? I bɔbɔ se e kɛ e fa e su sa’n kwlaa e wlɛ i sa nun. Sɛ e yo sɔ’n ɔ tɛ su. Yɛle kɛ ɔ́ úka e naan y’a kwla jran kekle. (Jue. 5:4; 1 Piɛ. 5:7) I sɔ’n ti’n, kɛ sa o e su’n nán e yaci Zoova i srɛlɛ le. Zoova su kanman ndɛ kleman e trele kɛ Eli liɛ’n sa. Sanngɛ ɔ́ sín i nuan ndɛ’n nin i anuannzɛ’n be lika yɛ ɔ́ kán ndɛ klé e-ɔ. Sɛ e kɛnngɛn i sufuɛ wie’m be su ndɛ nga be o Biblu’n nun’n be nun’n, é wla gúa ase kpɛkun é láfi su kɛ e su sa’m bé wíe cɛn kun. Asa ekun’n, e niaan’m be kwla fɔnvɔ e kpɛkun be wla e fanngan.—Rɔm. 15:4; Ebr. 10:24, 25.\n9. ?Wafa sɛ yɛ e janvuɛ kpa wie kwla uka e-ɔ?\n9 Cɛn kun’n, Zoova seli Eli kɛ ɔ ko se Elize kɛ w’a ukɛ i naan be di i junman’n. I sɔ mɔ Zoova seli Eli kɛ ɔ yo’n ti’n, Eli ɲannin janvuɛ kpa kun. Ɔ maan blɛ kekle nun’n, bé wlá be wiengu fanngan. I wafa kunngba’n, sɛ e le e janvuɛ kpa kun’n, blɛ kekle nun’n e kwla kan e klun ndɛ e kle i. Kpɛkun e janvuɛ sɔ’n úka e naan e wla w’a gua ase. (2 Fam. 2:2; Nya. 17:17) Sɛ e leman sran kun mɔ e kwla kan e klun ndɛ’n e kle i’n, e kwla srɛ Zoova kɛ ɔ uka e naan e fa e wun mɛntɛn i sufuɛ kpa kun m’ɔ kwla uka e’n.\n10. (1) ?Wafa sɛ yɛ Eli i su ndɛ’n gua e awlɛn su nzue-ɔ? (2) ?Wafa sɛ yɛ ndɛ ng’ɔ o Ezai 40:28, 29 nun’n kwla uka e-ɔ?\n10 Zoova ukali Eli naan w’a kwla jrɛn i su sa’m be ɲrun kekle. I sɔ’n ti’n, Eli suli Zoova cɛli kpa. Eli i su ndɛ’n gua e awlɛn su nzue. Wie liɛ’n, kɛ sa kekle’m be tɔ e su’n e akunndan sanngan yɛ e wunman e wun fɛ mlɔnmlɔn. Sanngɛ sɛ e fa e wla’n e guɛ i Zoova su’n, ɔ́ mán e wunmiɛn naan y’a kwla su i titi.—An kanngan Ezai 40:28, 29 nun.\nANI NIN DAVIDI, Ɔ NIN JUE TOFUƐ KUN BE FALI BE WLA GUALI ZOOVA SU\n11-13. ?Sa benin yɛ ɔ tɔli Ɲanmiɛn i sufuɛ wie’m be su-ɔ?\n11 Biblu’n kan sran wie mun ekun mɔ sa kekle tɔli be su’n be ndɛ. Sran sɔ’m be nun kun yɛle Ani. Ani kwlá wunman ba. I sɔ’n ti’n i wla m’ɔ nin be o awlo nun’n ɔ yo i fiaan. Ɔ maan Ani i wla boli i wun dan. (1 Sam. 1:2, 6) I sɔ’n ti’n, ɔ sun cɛn kwlakwla, kpɛkun ɔ diman like.—1 Sam. 1:7, 10.\n12 Sa kekle sunman tɔli Famiɛn Davidi su wie. Maan e kan sa sɔ’m be nun wie’m be ndɛ. Davidi bɔbɔ yoli sa tɛ wie mun yɛ sa tɛ sɔ’m be ti’n i akunndan’n buli i fɔ dan. (Jue. 40:13) Asa ekun’n, i wa Absalɔmun m’ɔ klo i kpa’n jasoli i wun. I sin’n, be kunnin i wa sɔ’n. Davidi i janvuɛ kpa kun m’ɔ nin i be ti koko nɲa nun-ɔn ɔ timan’n, ɔ kpɛli i bo waka. (2 Sam. 16:23–17:2; Jue. 55:13-15) Jue nga Davidi kpɛli be’n, be nun sunman be kan wafa nga i wun yoli i’n nin Zoova su m’ɔ lafili tankaan kpa’n, be ndɛ.—Jue. 38:6-11; 94:17-19.\n?Ngue yɛ ɔ ukali Azafu i anunman kun naan w’a kwla su Zoova aklunjuɛ su ekun-ɔn? (An nian ndɛ kpɔlɛ 13-15 be nun.) *\n13 Ɔ ka kan naan levifuɛ kun m’ɔ atrɛkpa’n ɔ ti Azafu i anunman’n w’a yaci Zoova i sulɛ. Afin i ɲin wa bloli klunwifuɛ’m be wun. Atrɛkpa’n, Azafu i anunman sɔ’n dili junman Zoova i sua ng’ɔ o Zerizalɛmun lɔ’n i nun. Sanngɛ i ɲin m’ɔ bloli klunwifuɛ’m be wun ti’n, i akunndan’n wa sanngannin yɛ w’a suman Zoova aklunjuɛ su kun. I kpa bɔbɔ’n w’a buman wafa nga Zoova yrɛ i su’n i like fi kun.—Jue. 73:2-5, 7, 12-14, 16, 17, 21.\n14-15. ?Ngue like yɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ nsan nga e kannin be ndɛ’n be su ndɛ’n kle e-ɔ?\n14 Zoova i sufuɛ nsan nga e kannin be ndɛ lɛ’n, be lafili su kɛ Zoova úka be. Ɔ maan be kannin sa ng’ɔ o be su’n i ndɛ kleli Zoova. Be kannin sa nga ti yɛ be wla bo be wun’n i ndɛ kle i wie. Kpɛkun be miannin be ɲin be suli Zoova titi.—1 Sam. 1:9, 10; Jue. 55:23; 73:17; 122:1.\n15 Kɛ Zoova i sufuɛ sɔ’m be srɛli i’n, ɔ tɛli be tinuntinun be su klanman. Biblu’n kle kɛ Ani i wla guali ase. (1 Sam. 1:18) Davidi kusu seli kɛ: “Sa kekle ng’ɔ ju Anannganman i sufuɛ nanwlɛfuɛ’n i su’n ɔ sɔnnin, sanngɛ Anannganman de i sa sɔ’m be kwlaa be nun kpan.” (Jue. 34:19) Yɛ Azafu i anunman’n liɛ’n ɔ wunnin i wlɛ kɛ Zoova ‘trɛli i sa’n.’ Yɛle kɛ ɔ mɛnnin i afɔtuɛ kpakpa wie mun. I sɔ’n ti’n, ɔ seli kɛ: “Nyanmiɛn i tranlɛ bɔ e nin wɔ tran’n ɔ ti min anyanbeun like. Min min Anannganman, ń fá min wla ń gúa ɔ su.” (Jue. 73:23, 24, 28) ?Ngue like yɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ sɔ’m be su ndɛ’n kle e-ɔ? Blɛ wie nun’n sa kekle’m be kwla tɔ e su, yɛ sa kekle sɔ’m be ti’n e wla kwla bo e wun, kpɛkun e akunndan’n sanngan. Sanngɛ sɛ e bu wafa nga Zoova ukɛli i sufuɛ mun laa’n i akunndan’n, naan e srɛ i tankaan kpa’n, naan e yo like ng’ɔ se e kɛ e yo’n, ɔ́ mán e wunmiɛn naan y’a kwla jran kekle.—Jue. 143:1, 4-8.\nSƐ E FA E WLA E GUA ZOOVA SU’N É KWLÁ JRÁN KEKLE\nI klikli nun’n kɛ sa ɲannin aniaan bla’n m’ɔ fɛmɛn i wun mantanman sran’n, i wla bo i wun. Sanngɛ kɛ wa fɛli i wun mantannin be nga sa o be su’n, i wun kpɛjɛ i siɛn’n. (An nian ndɛ kpɔlɛ 16-17 be nun.)\n16-17. (1) ?Ngue ti yɛ blɛ kekle nun’n ɔ fata kɛ e fa e wun e mantan Zoova nin aniaan mun-ɔn? (2) ?Like benin yɛ ɔ kwla wla e fanngan ekun-ɔn?\n16 Ɲanmiɛn i sufuɛ nsan nga e kannin be ndɛ’n be su ndɛ’n man e afɔtuɛ uflɛ ekun. Afɔtuɛ sɔ’n yɛle kɛ sɛ sa o e su’n maan e fa e wun e mantan Zoova nin aniaan mun kpa. Sɛ y’a yoman sɔ’n e su afɛ’n tín e su tratra su. (Nya. 18:1) Aniaan bla kun mɔ be flɛ i kɛ Nansi’n, i su ndɛ’n yi i sɔ’n liɛ’n i nglo kpa. Nansi i wun’n yacili i. Ɔ maan i awlɛn’n kpɔtɔli i klun. Blɛ kekle sɔ’n nun’n, ɔ seli kɛ: “Cɛn wie’n, n kloman kɛ ń wún sran, yɛ n kloman kɛ e nin sran é íjɔ. Sanngɛ n wunnin i wlɛ kɛ, kɛ n yo sɔ’n, min awlabɔɛ’n yo dan tra laa’n.” Aniaan bla’n wa kacili i sa. Ɔ fali ajalɛ kɛ ɔ́ úka be nga sa o be su’n. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, ɔ seli kɛ: “Sran’m be kokoli be su afɛ’n kleli min. N sieli i nzɔliɛ kɛ, kɛ n tie be ndɛ’n n buman min su sa liɛ’n i akunndan ngboko kun.”\n17 Kɛ sa o e su’n, maan e mian e ɲin e tran aɲia’m be kwlaa be bo. Kɛ e tran aɲia’m be bo’n Zoova ‘fɔnvɔ e.’ (Jue. 86:17) Ɔ fɛ i wawɛ’n nin i nuan ndɛ’n, ɔ nin aniaan mun fa wla e fanngan. Asa ekun’n, kɛ e tran aɲia’m be bo’n e bɔbɔ e kwla ‘wla e wiengu fanngan’ wie. (Rɔm. 1:11, 12) Aniaan bla kun m’ɔ suan Sofia’n seli kɛ: “Zoova nin aniaan’m be ukali min naan m’an kwla jran kekle. Yɛ aɲia’m be bo tranlɛ kusu yoli min ye wie kpa. N wunnin i wlɛ ekun kɛ, kɛ n mian min ɲin n bo jasin fɛ’n, kpɛkun n di junman asɔnun nun’n, n ɲan wunmiɛn n jran min su sa’m be ɲrun kekle.”\n18. ?Kɛ e su sa’m be ti’n e sa sin bubu e’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e wla kpɛn su-ɔ?\n18 Kɛ sa kekle’m be o e su mɔ e sa sin bubu e’n annzɛ e akunndan’n sanngan’n, maan e wla kpɛn su kɛ Zoova waan ɔ́ wá yó maan e su wunman ɲrɛnnɛn kun. Kpɛkun dɔ nga su bɔbɔ’n i waan ɔ́ mán e “wunmiɛn” naan y’a kwla jran sa kwlaa nga be o e su’n, be ɲrun kekle.—Fp. 2:13.\n19. ?Ndɛ fɛ benin yɛ ɔ o Rɔmunfuɛ Mun 8:37-39 nun-ɔn?\n19 An kanngan Rɔmunfuɛ Mun 8:37-39 nun. Akoto Pɔlu seli kɛ like fi su kwlá yoman naan Ɲanmiɛn w’a yaci e klolɛ. ?Sanngɛ wafa sɛ yɛ e kwla uka e niaan nga afɛ o be su’n naan b’a jran kekle-ɔ? Like suanlɛ nga i sin liɛ’n nun’n, é wá kán wafa nga e kwla kle kɛ e si be aunnvuɛ kɛ Zoova sa’n, i ndɛ.\n?Wafa nga Zoova ukali Eli’n kle e sɛ?\n?Sran nsan benin yɛ Biblu’n kan be ndɛ mɔ be kle e ajalɛ kpa-ɔ?\n?Blɛ kekle nun’n ngue yɛ e kwla yo naan y’a jran kekle-ɔ?\nJUE 44 Afɛfuɛ’n i Ɲanmiɛn srɛlɛ\n^ ndɛ kpɔlɛ 5 Ɔ ju wie’n sa fanunfanun tɔ e su, kusu nán wielɛ yɛ be ko wie-ɔ. Kɛ ɔ ko yo sɔ’n e akunndan’n kwla sanngan, e wla kwla bo e wun, yɛ e kwla tɔ su tukpacɛ bɔbɔ. ?Wafa sɛ yɛ blɛ kekle nun’n Zoova uka e-ɔ? Like suanlɛ nga nun’n, é wá kán wafa nga Zoova ukali Eli nin sran uflɛ wie mun blɛ kekle nun’n, i ndɛ. Kpɛkun like nga e kwla yo naan Zoova w’a uka e’n, é kɛ́n i ndɛ wie.\n^ ndɛ kpɔlɛ 2 Be kacili sran wie’m be dunman’n like suanlɛ nga nun.\n^ ndɛ kpɔlɛ 53 FOTO NIN DESƐN’M BE SU NDƐ’N: Zoova i anzi’n tinngeli Eli, kpɛkun ɔ mɛnnin i kpanwun nin nzue.\n^ ndɛ kpɔlɛ 55 FOTO NIN DESƐN’M BE SU NDƐ’N: Azafu i anunman kun nin i wiengu Levifuɛ’m be klo jue kpɛlɛ nin jue tolɛ.


Biblu’n nun ndɛ: Ɲanngondin klikli’n - Zoova i lalofuɛ’m be ɛntɛnɛti adrɛsi nga sran ngba si i’n\nKƐ NOWE nin i awlobofuɛ’m be fin mmeli’n nun fiteli’n, amun si like nga be dun mmua yoli’n? Nowe yili tɛ mannin Ɲanmiɛn. Amun nian, i sɔ like’n yɛ ɔ su yo i fluwa’n i ja ngua lɛ ɔ. Kɛ mɔɔ Ɲanmiɛn deli Nowe i awlobofuɛ mun nzue dan’n nun’n ti’n, Nowe fali nnɛn mun yili tɛ sɔ’n fa lali Ɲanmiɛn ase.\n?Ɔ bu amun kɛ Zoova i klun jɔli like nga Nowe mannin’n i su? Ɛɛn, i klun jɔli su. Ɔ maan i ti’n, ɔ tali Nowe i nda kɛ ɔ su tɔman anannganman su nzue’n fa nunnunman asiɛ’n nin i su ninnge mun kun.\nI sin’n asiɛ’n wa wuli kee, kpɛkun Nowe nin i awlobofuɛ’m be fin mmeli’n nun fiteli, yɛ be boli mɛn dilɛ uflɛ i bo ɔ. Ɲanmiɛn yrali be su yɛ ɔ seli be kɛ: ‘An wu ba kpanngban. An trɛ, an yi asiɛ’n i lika kwlaa.’\nSanngɛ i sin’n, kɛ sran’m bé tí anannganman su nzue’n i ndɛ’n, srɛ kwlá kún be, afin bé bú i kɛ anannganman su nzue kun wá tɔ́ ekun. I sɔ’n ti, Ɲanmiɛn mannin nzɔliɛ like kun m’ɔ kpɛn sran’m be wla kɛ ɔ tali nda kɛ ɔ su faman anannganman su nzue nunnunman asiɛ’n nin i su ninnge mun kun. ?Amun si like nga ɔ fa kpɛnnin be wla’n? Yɛle ɲanngondin’n.\nKɛ nzue ko wie tɔ’n mɔɔ wia’n kpán’n, yɛ ɲanngondin’n fite ɲanmiɛn’n su ɔ. Ɲanngondin’m be wafa’m be ti klanman toto nun. ?Amun a wun wie le? Amun nian nga ɔ o desɛn’n su yɛ’n.\nƝanmiɛn seli kɛ: ‘N tali nda kɛ n su faman anannganman su nzue n fa nunnunman nnɛn nin sran mun asiɛ’n su kun. N fa min ɲanngondin n fa sie i ɲanmiɛn ble’n nun. Yɛ kɛ ɲanngondin’n fite’n, ń wún i kpɛkun min ɲin kpɛn nda nga n tali’n i su.’\n?I sɔ’n ti, kɛ e wun ɲanngondin kun’n, ngue yɛ ɔ kpɛn e klun ɔn? Ɲanmiɛn i nda nga ɔ tɛli i kɛ ɔ su faman anannganman su nzue’n ɔ nunnunman asiɛ’n kun mlɔnmlɔnmlɔn’n, yɛ ɔ kpɛn e klun ɔn.\nBo Bolɛ 8:18-22; 9:9-17.\n?Kɛ nga e fa wun i desɛn’n su lɛ’n, kɛ Nowe fin mmeli nun fiteli’n, ngue like yɛ ɔ dun mmua yoli ɔ?\n?Kɛ nzue’n kpɛli’n, mmla benin yɛ Ɲanmiɛn fa mannin Nowe nin i awlobofuɛ mun ɔn?\n?Nda benin yɛ Ɲanmiɛn tali ɔ?\n?Kɛ e wun ɲanngondin’n, ngue yɛ ɔ nin i fata kɛ ɔ kpɛn e klun ɔn?\nKanngan Bo Bolɛ 8:18-22 nun.\n?Wafa sɛ yɛ andɛ e kwla fa ‘nnɛn m’ɔ bɔn fannin’ e man Zoova ɔ? (Bob. 8:21; Ebr. 13:15, 16)\n?Sran’n i nzuɛn’n i su ndɛ benin yɛ Zoova kannin ɔn? ?I sɔ’n ti’n, wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ e nian e wun su ɔ? (Bob. 8:21; Mat. 15:18, 19)\nKanngan Bo Bolɛ 9:9-17 nun.\n?Nda benin yɛ Zoova tali asiɛ’n su ninnge ngba nga ɔ yili’n mun ɔn? (Bob. 9:10, 11)\n?Blɛ nɲɛ yɛ ɲanngondin’n i su nda’n ɔ́ dí ɔ? (Bob. 9:16)


Batɛmun yolɛ nin ɔ wun Ɲanmiɛn fa manlɛ | Biblu’n Kle\nNDƐ TRE BLU NIN MƆCUƐ\n?Wafa sɛ yɛ Klistfuɛ’m be yo be batɛmun’n niɔn?\n?Ajalɛ benin mun yɛ ɔ fata kɛ a dun mmua fa be kwlaa naan b’a yo ɔ batɛmun ɔn?\n?Wafa sɛ yɛ be fa be wun man Ɲanmiɛn ɔn?\n?Like cinnjin kpa benin ti yɛ ɔ fata kɛ be yo ɔ batɛmun ɔn?\n1. ?Kɛ mɔ a boli ɔ ɲin ase suannin fluwa nga nun like’n ti’n atrɛkpa’n ngue yɛ a su bu i akunndan ɔn?\nKƐ MƆ a boli ɔ ɲin ase suannin fluwa nga i nun ndɛ tre nga be dun mmua nga ɔ o yɛ’n i ɲrun’n be nun like kpa’n ti’n, anannganman nguan mɔ Biblu’n se kɛ e kwla ɲɛn i Mɛn Klanman nun’n, a si i su ndɛ. (Lik 23:43; Sa Nglo Yilɛ 21:3, 4) Asa ekun, a suannin be nga be wuli’n nin sran cɛnlɛ’n be su ndɛ nanwlɛ’n. (Akunndanfuɛ’n 9:4, 5; Zan 5:28, 29) Atrɛkpa’n, a ɔli Zoova i Lalofuɛ’m be asɔnun aɲia’m be bo, kpɛkun ɔ bɔbɔ a wunnin wafa nga be su Ɲanmiɛn kɛ Ɲanmiɛn bɔbɔ fa klo’n sa’n. (Zan 13:35) Nga m’ɔ ti cinnjin kpafuɛ’n yɛle kɛ a nin Ɲanmiɛn Zoova amun a bo janvuɛ kpa’n i tralɛ’n i bo. Ɔ maan siɛn’n a kunndɛ kɛ á sú i. Atrɛkpa’n a usa ɔ wun wafa nga a kwla yo i sɔ liɛ’n.\n2. ?Ngue ti yɛ Etiopi famiɛn’n i awlo lɔ sran dan kun seli kɛ be yo i batɛmun ɔn?\n2 Kɛ ɔ yoli Etiopi famiɛn’n i awlo lɔ sran dan kun sɔ wie ɔ. Klistfuɛ kun mɔ be flɛ i Filipu’n, ɔ kleli i weiin kɛ Zezi yɛ ɔ ti Mɛsi’n niɔn. Kɛ mɔ like nga Etiopi bian’n suɛnnin i Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n ɔ kɛnnin i awlɛn’n ti’n, ɔ fali su ajalɛ. Ɔ kleli kɛ ɔ kunndɛ kɛ be yo i batɛmun. Ɔ seli kɛ: ‘?Nian, nzue yɛ o yɛ, ngue yɛ maan n kwlá yoman batɛmun ɔn?’ —Sa Nga Be Yoli’n 8:26-36.\n3. (a) ?Mmla benin yɛ Zezi mɛnnin i sɔnnzɔnfuɛ mun ɔn? (b) ?Wafa sɛ yɛ be yo sran’n i batɛmun nzue’n nun ɔn?\n3 ?Wafa sɛ yɛ a kwla kle kɛ a kunndɛ kɛ á sú Ɲanmiɛn ɔn? Zezi seli i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ: ‘An wɔ ko kle nvlenvle’n kwlaa be like maan be kaci n sɔnnzɔnfuɛ, yɛ an yo be batɛmun.’ (Matie 28:19) Kɛ be yoli Zezi bɔbɔ i batɛmun nzue’n nun’n, ɔ fɛ i sɔ’n kleli e ajalɛ. B’a faman nzue b’a ɲrɛnɲrɛnmɛn i su, kpɛkun b’a guɛmɛn i ti su nzue ngbɛn sa. (Matie 3:16) Ndɛ mma “batɛmun’n,” ɔ fin Glɛki ndɛ mma kun mɔ i bo’n yɛle “nzue nun mlɔnlɛ’n.” I sɔ ti’n, kɛ bé yó Klistfuɛ’m be batɛmun’n be mlɔn sran’n i wunmuan’n nzue’n nun.\n4. ?Ngue yɛ nzue’n nun batɛmun yolɛ’n kle ɔ?\n4 Sran kwlaa nga i waan ɔ́ káci Ɲanmiɛn Zoova i janvuɛ’n, ɔ fata kɛ be yo i batɛmun. Batɛmun yolɛ’n yi i nglo nzra nun kɛ a kunndɛ kɛ á sú Ɲanmiɛn. I sɔ’n kle kɛ a klo Zoova klun sa yolɛ’n dan kpa. (Jue Mun 40:8, 9) Sanngɛ, kɛ ɔ ko yo naan b’a yo ɔ batɛmun’n, ɔ le ajalɛ wie m’ɔ fata kɛ a dun mmua fa be ɔ.\nLIKE SILƐ’N NIN ƝANMIƐN SULAFILƐ’N BE TI CINNJIN\n5. (a) ?Like klikli benin yɛ ɔ fata kɛ a yo kwlaa naan b’a yo ɔ batɛmun ɔn? (b) ?Ngue ti yɛ Klistfuɛ aɲia’m be ti cinnjin ɔn?\n5 W’a bo ajalɛ klikli’n i falɛ’n i bo. ?Yɛle kɛ sɛ? Yɛle kɛ a su si Ɲanmiɛn Zoova nin Zezi Klist. Afin, atrɛkpa’n, a suan Biblu’n nun like titi. (Kanngan Zan 17:3 nun.) Sanngɛ, nán like nga ɔ fata kɛ a suan’n i ngba ɔ. Klistfuɛ’m be kunndɛ kɛ bé ‘sí ngwlɛlɛ naan bé sí i [Ɲanmiɛn] klun sa’n kpa.’ (Kolɔsfuɛ Mun 1:9) Zoova i Lalofuɛ’m be aɲia’m be bo kɔlɛ’n, ɔ uka ɔ kpa i sɔ yolɛ nun. Aɲia sɔ’m be bo kɔlɛ’n ti cinnjin. (Ebre Mun 10:24, 25) Be bo kɔlɛ titi’n, ɔ́ úka ɔ naan w’a si Ɲanmiɛn kpa.\nKwlaa naan b’a yo sran kun i batɛmun’n, ɔ fata kɛ ɔ si Ɲanmiɛn Ndɛ’n kpa.\n6. ?Biblu’n nun like benin yɛ ɔ fata kɛ a si i kwlaa naan b’a yo ɔ batɛmun ɔn?\n6 Nanwlɛ, nán kɛ á dún mmua sí Biblu’n nun like’n ngba naan b’a yo ɔ batɛmun ɔn. Etiopi famiɛn’n i awlo lɔ sran dan’n ɔ si ninnge wie mun, sanngɛ ɔ fata kɛ be ukɛ i naan w’a wun Ɲanmiɛn Ndɛ’n i akpasua wie’m be wlɛ kpa. (Sa Nga Be Yoli’n 8:30, 31) I kunngba’n, ɔ le like wie mun ekun m’ɔ fata kɛ a si be ɔ. I kpa bɔbɔ’n, a su yaciman Ɲanmiɛn’n i su like suanlɛ le. (Akunndanfuɛ’n 3:11) Sanngɛ, kwlaa naan b’a yo ɔ batɛmun’n, sɛ be waan w’a yoman like fi o, yɛle Ɲanmiɛn ndɛ’n i bo bolɛ ninnge’m be silɛ nin be su falɛ. (Ebre Mun 5:12) Ninnge sɔ’n i wie yɛle be nga be wuli’n be su nanwlɛ’n, ɔ nin Ɲanmiɛn i dunman’n nin i Sielɛ’n be cinnjin mɔ be ti’n be silɛ’n nin be su falɛ’n.\n7. ?Ta benin yɛ ɔ fata kɛ Biblu’n nun like suanlɛ’n ɔ ɲɛn i ɔ su ɔ?\n7 Sanngɛ nán like silɛ ngunmin sa ti yɛ be kwla yo ɔ batɛmun ɔn, ‘afin sɛ be lafimɛn i [Ɲanmiɛn] su’n, i klun jɔman be wun mlɔnmlɔn.’ (Ebre Mun 11:6) Biblu’n kle e kɛ, kɛ laa nun Korɛntfuɛ wie’m be tili jasin fɛ’n nga Klistfuɛ’m be boli’n, ‘be fali Ɲanmiɛn ndɛ’n su naan b’a yo batɛmun.’ (Sa Nga Be Yoli’n 18:8) I kunngba’n kusu’n, ɔ fata kɛ Biblu’n nun like suanlɛ’n yo maan a lafi su kpa kɛ Biblu’n fin Ɲanmiɛn. Ɔ fata kɛ Biblu’n nun like suanlɛ’n yo maan a lafi ninnge nga Ɲanmiɛn waan ɔ́ yó be’n, ɔ nin e ti delɛ tɛ nga Zezi yili’n, be su.—Zozie 23:14; Sa Nga Be Yoli’n 4:12; 2 Timote 3:16, 17.\nMAAN E KAN ƝANMIƐN NDƐ’N E KLE E WIENGU MUN\n8. ?Ngue yɛ ɔ́ wlá ɔ fanngan naan w’a kan like nga a suannin’n i ndɛ w’a kle ɔ wiengu mun ɔn?\n8 Kɛ ɔ Ɲanmiɛn sulafilɛ ɔ́ yó dan kɔ́’n, a su kwlá faman like nga a suannin’n siemɛn i ɔ ngunmin ɔ klun. (Zeremi 20:9) Ɔ wun yráyrá ɔ kɛ a kan Ɲanmiɛn nin ninnge nga i waan ɔ́ yó be’n be ndɛ kle ɔ wiengu mun.—Kanngan 2 Korɛntfuɛ Mun 4:13 nun.\nƆ fata kɛ Ɲanmiɛn sulafilɛ’n wla ɔ fanngan naan a kan ninnge nga a suannin be’n be ndɛ kle ɔ wiengu mun.\n9, 10. (a) ?Wan mun yɛ ɔ fata kɛ a dun mmua kan Biblu’n nun nanwlɛ ndɛ’n kle be ɔ? (b) ?Sɛ ɔ waan á dí Zoova i Lalofuɛ’m be jasin fɛ’n bolɛ junman’n wie’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ a yo ɔ?\n9 A kwla bo Biblu’n nun nanwlɛ ndɛ’n i kanlɛ bo aɲinyiɛ su kle ɔ osufuɛ mun, ɔ nin ɔ janvuɛ mun, ɔ nin ɔ mantanfuɛ mun, ɔ nin be nga a nin be di junman’n. Kɛ ɔ́ jú i ɲrun’n, á wá kúnndɛ kɛ a nin Zoova i Lalofuɛ mun amún bó jasin fɛ’n likawlɛ. Sɛ ɔ ti sɔ’n, bo su kle Zoova i Lalofuɛ nga ɔ kle ɔ Biblu’n nun like’n. Sɛ a kwla di jasin fɛ’n i bolɛ junman’n wie’n, a nin ɔ like klefuɛ’n ɔ nin asɔnun kpɛnngbɛn nɲɔn amún yía bé kókó i su yalɛ.\n10 I sɔ’n yó maan á sí asɔnun kpɛnngbɛn nga be nian Ɲanmiɛn i bua fa’n su’n be nun wie mun kpa. (Sa Nga Be Yoli’n 20:28; 1 Piɛr 5:2, 3) Sɛ asɔnun kpɛnngbɛn sɔ’m be wun i kɛ a wun like nga Biblu’n kle’n i bo bolɛ ninnge’m be wlɛ’n naan a nian Ɲanmiɛn i mmla’m be su nanti’n, naan Zoova i Lalofuɛ kacilɛ’n ti ɔ nnana kpa’n, bé mán ɔ atin kɛ a yo jasin fɛ’n bofuɛ nga be nin a yomɛn i batɛmun’n.\n11. ?Nzuɛn benin yɛ ɔ fata kɛ sran wie’m be dun mmua wla be ase naan be nin asɔnun’n b’a kwla di jasin bofuɛ junman’n niɔn?\n11 Wie kusu ɔ, asɔnun kpɛnngbɛn’m be kwla wun i kɛ ɔ fata kɛ a kaci ɔ nzuɛn’n naan a nin asɔnun’n nunfuɛ’m b’a kwla bo jasin fɛ’n. Ɔ kwla yo ayeliɛ wie mɔ a fiali be su ɔ. I sɔ ti’n, kwlaa naan w’a bo su kɛ a kunndɛ kɛ á káci jasin bofuɛ nga be nin a yomɛn i batɛmun’n, dun mmua wla nzuɛn tɛ kɛ bian nin bla kunndɛlɛ sukusuku sa’n, ɔ nin nzanbɔɛ’n, ɔ nin drɔgi nɔnlɛ’n be ase.—Kanngan 1 Korɛntfuɛ Mun 6:9, 10 nin Galasifuɛ Mun 5:19-21 nun.\nKACI Ɔ NZUƐN’N YƐ SA Ɔ SIN ƝANMIƐN WUN\n12. ?Ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ a kaci ɔ nzuɛn’n niɔn?\n12 Kwlaa naan b’a yo ɔ batɛmun’n, ɔ fata kɛ a yo ninnge wie mun ekun. Akoto Piɛli seli kɛ: ‘An kaci amun nzuɛn’n, yɛ an sa amun sin Ɲanmiɛn wun maan ɔ yaci sa nga an yoli i’n cɛ amun mlɔnmlɔnmlɔn.’ (Sa Nga Be Yoli’n 3:19) Kɛ á káci ɔ nzuɛn’n nn ninnge wie mɔ a yoli be laa nun’n bé yó ɔ nsisɔ. Sɛ sran kun kunndɛli bian annzɛ bla sukusuku’n, maan ɔ wun i wlɛ weiin kɛ ɔ fata kpa kɛ ɔ kaci i nzuɛn’n. Sanngɛ kusu, sɛ sran kun w’a yoman i sɔ ninnge mun bɔbɔ’n, i nzuɛn’n i kacilɛ’n ti cinnjin wie. ?Ngue ti ɔ? Afin sran’m be kwlaa be ti sa tɛ yofuɛ, ɔ maan ɔ fata kɛ kɛ Ɲanmiɛn yaci be sa tɛ’n cɛ be. (Rɔmfuɛ Mun 3:23; 5:12) Kwlaa naan w’a suan Biblu’n nun like’n, a siman Ɲanmiɛn klun sa’n. Ɔ maan, a nian Ɲanmiɛn klun sa’n su nanti sɛsɛsɛ ɔ yoman ye. I sɔ ti’n, ɔ ti cinnjin kpa kɛ a kaci ɔ nzuɛn’n.\n13. ?Ngue yɛle be sin salɛ Ɲanmiɛn wun’n?\n13 Kɛ a ko kaci ɔ nzuɛn’n, ɔ fata kɛ a ‘sa ɔ sin Ɲanmiɛn wun.’ Ɔ fataman kɛ ɔ sa tɛ yolɛ’n ɔ yo ɔ nsisɔ sa ngbɛn. Ɔ fata kɛ a wla nzuɛn laa’n i ase mlɔnmlɔnmlɔn naan a ta nda kɛ siɛn’n, like nga ɔ ti kpa’n yɛ á yó ɔ. Ɔ fata kɛ a kaci ɔ nzuɛn’n yɛ a sa ɔ sin Ɲanmiɛn wun kwlaa naan b’a yo ɔ batɛmun.\nƆ WUN ƝANMIƐN FA MANLƐ’N\n14. ?Kwlaa naan b’a yo ɔ batɛmun’n, ajalɛ cinnjin kpa benin yɛ ɔ fata kɛ a fa ɔ?\n14 Ɔ le ajalɛ cinnjin kun ekun m’ɔ fata kɛ a fɛ i kwlaa naan b’a yo ɔ batɛmun ɔn. Ɔ fata kɛ a fa ɔ wun man Ɲanmiɛn Zoova.\n?W’a srɛ Ɲanmiɛn kɛ á fá ɔ wun mɛ́n i?\n15, 16. ?Ɔ wun Ɲanmiɛn fa manlɛ’n i bo’n yɛle benin? ?Yɛ ngue yɛ ɔ yo maan sran kun fɛ i wun man Ɲanmiɛn ɔn?\n15 Kɛ a tu ɔ klun srɛ Ɲanmiɛn Zoova kɛ á fá ɔ wun mɛ́n i’n, i bo’n yɛle kɛ a ta Ɲanmiɛn i nda kɛ á sú i kunngba cɛ tititi. (Mmla’n 6:15) ?Sanngɛ, ngue ti yɛ sran kun kwla kunndɛ kɛ ɔ́ yó Ɲanmiɛn i kanga ɔ? Maan e fa sunnzun ase kun e tɛ kosan sɔ’n su. Wie liɛ’n, kɛ yasua kun ɔ́ kɔ́ bla kun’n i wun’n, m’ɔ́ tí bla sɔ’n i su ndɛ’n kɔ́’n, m’ɔ́ wún i wlɛ kɛ bla sɔ’n i nzuɛn’n ti kpa’n, nn ɔ́ kló i kpa trá su. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, ɔ ti su kɛ yasua sɔ’n kó sé bla’n kɛ ɔ́ jɛ́ i. Nanwlɛ, sran nga ɔ ja bla’n nn w’a mɛn i wun junman wie mun ekun. Sanngɛ, klolɛ m’ɔ klo sran nga i waan ɔ́ jɛ́ i’n ti’n, saan ɔ́ fá ajalɛ cinnjin sɔ’n.\n16 Kɛ á sí Ɲanmiɛn mɔ á kló i’n, i sɔ’n wlá ɔ fanngan maan á klɛ́n ɔ wun mɛ́n i, yɛle kɛ á wlá ɔ wun ase sú i. Sran kwlaa nga i waan ɔ́ sú Zezi Klist m’ɔ ti Ɲanmiɛn Wa’n i su’n, ɔ fata kɛ “ɔ klɛn i wun.” (Mark 8:34) E wun mɔ e klɛn e man Ɲanmiɛn’n, yɛle kɛ e wun i kpa kɛ e bɔbɔ e klunklo like yolɛ’n nin ninnge nga e fali be sieli e ɲrun kɛ é yó be’n, be su tanndanman e Ɲanmiɛn klun sa yolɛ’n, i ɲrun. Kwlaa naan b’a yo ɔ batɛmun’n, maan ɔ mɛn dilɛ nun’n, Ɲanmiɛn Zoova klun sa yolɛ’n yo ɔ cinnjin tra like kwlaa.—Kanngan 1 Piɛr 4:2 nun.\nNÁN MAAN SRƐ KUN Ɔ\n17. ?Wie liɛ’n, ngue ti yɛ sran wie’m be faman be wun be manman Ɲanmiɛn ɔn?\n17 Sran wie’m be faman be wun manman Zoova, afin ajalɛ cinnjin sɔ’n i falɛ’n kun be srɛ. Be waan sɛ be fa be wun man Ɲanmiɛn naan be yo Klistfuɛ’n, bé wá kán sa nga be yoli’n i ndɛ klé Ɲanmiɛn ti’n, srɛ kun be kɛ be yo i sɔ like’n. Afin be kunndɛman kɛ bé fɔ́n Zoova wun naan bé bó i wla. Ɔ maan, be bu i kɛ sɛ b’a faman be wun b’a mɛnmɛn i’n ɔ flunman.\n18. ?Ngue yɛ ɔ kwla yo maan a fa ɔ wun man Zoova ɔ?\n18 Kɛ á súan Zoova i klolɛ’n kɔ́ i ɲrun’n, i sɔ’n yó maan á fá ɔ wun mán Ɲanmiɛn, kpɛkun á mían ɔ ɲin naan w’a yo i nuan su sa. (Akunndanfuɛ’n 5:4) Kɛ a ko fa ɔ wun ko man Ɲanmiɛn’n, saan á kúnndɛ kɛ ‘ɔ nɲoliɛ’n ɔ man e Min’n [Zoova] i kɔmin su yɛ sa nga á yó’n, i kwlaa jɔ i klun.’ (Kolɔsfuɛ Mun 1:10) Klolɛ mɔ a klo Ɲanmiɛn ti’n, á wún i kɛ i klun sa yolɛ’n yoman ya. Nanwlɛ, akoto Zan i ndɛ nga ɔ́ yó ɔ klun su bɔɔ le. I waan: ‘Ɲanmiɛn i klolɛ’n yɛle kɛ e fɛ i ndɛ’n su, i ndɛ sɔ’n i su falɛ’n yoman ya.’—1 Zan 5:3.\n19. ?Ngue ti yɛ ɔ fataman kɛ ɔ wun Ɲanmiɛn fa manlɛ’n kun ɔ srɛ ɔ?\n19 Nán kɛ be nga be yoman sa tɛ kaan sa’n yɛ be fa be wun man Ɲanmiɛn ɔn. Zoova si like nga e kwla yo’n, ɔ maan ɔ su kunndɛman kɛ a yo like wie m’ɔ tra ɔ wunmiɛn’n su’n. (Jue Mun 103:14) Ɔ kunndɛ kɛ i sulɛ’n yo ye ɔ sa nun. Ɔ maan ɔ́ súan ɔ bo, ɔ́ úka ɔ. (Kanngan Ezai 41:10 nun.) A kwla lafi su kɛ sɛ a fa ɔ wla’n kwlaa guɛ i Zoova su’n, ‘ɔ́ bó ɔ ɲrun atin.’—Nyanndra Mun 3:5, 6.\nMAAN Ɔ BATƐMUN YOLƐ’N YI Ɔ WUN ƝANMIƐN FA MANLƐ’N I NGLO\n20. ?Ngue ti yɛ be wun Ɲanmiɛn fa manlɛ’n kwlá kaman nvialiɛ nun ɔn?\n20 Ninnge nga e suannin be icra’n, be su akunndan bulɛ’n kwla uka ɔ naan w’a srɛ Zoova kɛ á fá ɔ wun mɛ́n i. Sran kwlaa nga ɔ klo Ɲanmiɛn sakpa’n, ɔ fata kɛ ‘ɔ fite i nuan’n, naan w’a fite nun.’ (Rɔmfuɛ Mun 10:10) ?Wafa sɛ yɛ á yó sɔ ɔ?\nBatɛmun yolɛ’n i bo’n yɛle kɛ e wlali e nzuɛn laa’n i ase naan mɛn nga e di i siɛn’n, ɔ ti Ɲanmiɛn klun sa yolɛ’n ngunmin.\n21, 22. ?Wafa sɛ yɛ ɔ Ɲanmiɛn sulafilɛ’n kwla ‘fite ɔ nuan, naan w’a fite nun’ ɔn?\n21 Ɔ fata kɛ a kan kle amun asɔnun’n nun asɔnun kpɛnngbɛn’m be lika siesiefuɛ’n kɛ a klo kɛ be yo ɔ batɛmun. Ɔ́ síesíe i wun naan ɔ nin asɔnun kpɛnngbɛn wie mun, amun koko kosan wie mɔ be kan Biblu’n nun like klelɛ’n i bo bolɛ’n ninnge mun, be su yalɛ. Sɛ asɔnun kpɛnngbɛn sɔ’m be nuan sɛ be wun kɛ be kwla yo ɔ batɛmun’n, bé sé ɔ kɛ be kwla yo ɔ batɛmun blɛ nga be ɲɛn i wun atin’n, i nun. * Batɛmun yolɛ nun’n, be yiyi batɛmun’n i bo’n nzra nun ijɔlɛ kun nun. Nzra nun ijɔfuɛ’n yia be kwlaa nga bé yó be batɛmun’n kɛ be tɛ kosan weiin nɲɔn su naan i sɔ liɛ’n nun’n, be Ɲanmiɛn sulafilɛ’n ‘ɔ fite be nuan’ wie.\n22 Batɛmun yolɛ’n yɛ ɔ yi i nglo sran kwlaa ɲrun kɛ a fali ɔ wun mannin Ɲanmiɛn kɛ siɛn’n, a ti Zoova i Lalofuɛ ɔ. Be mlɔn be nga be yo be batɛmun’n nzue’n nun naan b’a yi i nglo nzra nun kɛ be fali be wun mannin Zoova.\n?Ɔ BATƐMUN YOLƐ’N I BO’N YƐLE BENIN?\n23. ?Kɛ be se kɛ be yo sran kun i batɛmun ‘e Si Ɲanmiɛn, nin i Wa’n, ɔ nin i wawɛ’n be dunman nun,’ i bo’n yɛle benin?\n23 Zezi seli kɛ bé yó i sɔnnzɔnfuɛ’m be batɛmun ‘e Si Ɲanmiɛn, nin i Wa’n, ɔ nin i wawɛ’n be dunman nun.’ (Matie 28:19) I sɔ liɛ’n i bo’n yɛle kɛ, sran nga be yo i batɛmun’n i ɲin yi kwlalɛ m’ɔ o Ɲanmiɛn Zoova nin Zezi Klist be sa nun’n. (Jue Mun 83:19; Matie 28:18) Ɲanmiɛn i wawɛ’n annzɛ i wunmiɛn m’ɔ fa di junman’n, i like nga ɔ yo’n, sran sɔ’n, ɔ wun i wlɛ wie.—Galasifuɛ Mun 5:22, 23; 2 Piɛr 1:21.\n24, 25. (a) ?Ngue nzɔliɛ yɛle batɛmun yolɛ’n? (b) ?Kosan benin yɛ ɔ fata kɛ be tɛ su ɔ?\n24 Sanngɛ, batɛmun yolɛ’n timan sran’n i nzue’n nun mlɔnlɛ sa ngbɛn. Ɔ ti like cinnjin kpa kun i nzɔliɛ. Nzue’n nun mlɔnlɛ’n i bo’n yɛle kɛ a wlali ɔ nzuɛn laa’n i ase. Kɛ a fin nzue’n nun fite’n, i bo’n yɛle kɛ siɛn’n, Ɲanmiɛn klun sa yolɛ’n ti yɛ a o nguan nun ɔn. Nán maan ɔ wla fi su ekun kɛ nán junman dilɛ kun, annzɛ like wie ti kplilɛ, annzɛ kusu sran uflɛ mun, annzɛ anuannzɛ kun yɛ a fali ɔ wun mɛnnin i ɔ, sanngɛ Ɲanmiɛn Zoova bɔbɔ ba’n yɛ a fali ɔ wun mɛnnin i ɔ. Ɔ wun Ɲanmiɛn fa manlɛ’n nin ɔ batɛmun yolɛ’n, be ti kɛ a nin Ɲanmiɛn amun a bo janvuɛ kpa tralɛ’n, i bo sa.—Jue Mun 25:14.\n25 Batɛmun yolɛ’n, ɔ kleman kɛ w’a ɲan ɔ ti mlɔnmlɔn naan w’a wie. Akoto Pɔlu klɛli i kɛ: ‘Kɛ ɔ ko yo naan amun a ɲan amun ti mlɔnmlɔn’n, an mian amun ɲin di junman kpa.’ (Filipfuɛ Mun 2:12) Batɛmun yolɛ’n, ɔ ti junman sɔ’n i bo bolɛ ngbɛn. ?Nga m’ɔ ti cinnjin’n yɛle kɛ, á yó sɛ naan w’a yo sa nga a yo ɔ a si kɛ Ɲanmiɛn klo wɔ’n? Ndɛ tre kasiɛn’n wá tɛ́ kosan sɔ’n su.\n^ ndɛ kpɔlɛ 21 Zoova i Lalofuɛ’m be akpasua kun aɲia mun, ɔ nin Nvle kun aɲia kwlaa be bo yɛ be yo sran’m be batɛmun ɔn.\nKlistfuɛ’m be batɛmun yolɛ’n yɛle kɛ be mlɔn sran’n i wunmuan’n nzue’n nun, nán kɛ be ɲrɛnɲrɛn i su nzue ngbɛn sa ɔ.—Matie 3:16.\nAjalɛ nga be fa be kwlaa naan b’a yo be batɛmun’n, ɔ bo i bo Zoova nin Zezi be silɛ’n su nin Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i nglo yilɛ’n su. I sin’n, be kaci be nzuɛn’n, yɛ be sa be sin Ɲanmiɛn wun, kpɛkun be fa be wun man Ɲanmiɛn.—Zan 17:3; Sa Nga Be Yoli’n 3:19; 18:8.\nƆ wun Ɲanmiɛn fa manlɛ nun’n, ɔ fata kɛ a klɛn ɔ wun mɛn i kɛ nga sran’m be klɛn be wun man Zezi’n sa cɛ.—Mark 8:34.\nBatɛmun yolɛ’n i bo’n yɛle kɛ be wlali be nzuɛn laa’n i ase mlɔnmlɔnmlɔn naan mɛn nga be di i siɛn’n, ɔ ti Ɲanmiɛn klun sa yolɛ’n ngunmin.—1 Piɛr 4:2.


Luk 11 YRENT - Yi -tʋ da bɛ, Zozi Bali trʋ 'badɩ 'sia - Bible Search\nBali trʋ 'badɩ\n1Yi -tʋ da bɛ, Zozi Bali trʋ 'badɩ 'sia fɛ -tʋ -nan. Zɩ e cɛɛn "man "bɛ, ɛn -a -sruzan 'tʋ "e -yrɛ 'nan: «Minsan, 'i Bali trʋ 'badɩ "paa 'kʋ 'ji "le zɩ Zan -a paa 'e -srunɔn 'ji bɛ, -yee 'wɩ 'zʋ.»\n2Ɛn Zozi -a 'vɩ 'e -srunɔn lɛ 'nan: «"Cɛɛ vɩ 'nan ka Bali trʋ 'ba bɛ, 'ka vɩ 'nan:\n'Kʋ "tɩ Bali,\n'i drɛ -e minnun 'o 'i 'tɔ drɛ -dan!\n'Yie mingɔnnɛn -blɩdɩ 'e 'ta!\n3Yi -tʋdʋ pɛɛnɔn da bɛ,\n'i 'kʋ 'blɩfɛ nɛn kʋ cɩ "va "bɛ -a -nɔn 'kʋɛ.\n4'Wɩnun nɛn kʋa dra 'yiɛ -wlidɩ "bɛ, 'i 'cɛ 'kʋɛ!\nKɔɔ min 'wɩ dra 'kʋɛ -wlidɩ "bɛ, kʋa "cɛa -yrɛ.\nTe 'i 'kʋ 'tʋɩ -e Satan 'e 'kʋ 'man yɩ dɩ!»\n5"Bɛ -sru ɛn Zozi -kɔnnɛn "tʋ -fɔ -wlɛ. E 'nan: «Min -tʋ a 'ka yei, ɛn -a bee -tʋ -a. Bada -tɔ, ɛn e -kʋ 'e bee zɩɛ -a -va. Yaa 'vɩ -yrɛ 'nan: ‹'An bee, 'i yra 'si, 'i "mɛn 'kpɔun yaaga 'fɛ! 6Min -tʋ "sia 'ta wʋnan, e 'bɔla 'an 'va. Ɛn fɛ -tʋ 'ka 'an 'lɔ -e 'an -nɔn -yrɛ "dɩ.›\n7Tɔɔn -a bee zɩɛ, -e 'e vɩ -yrɛ 'nan: ‹'Yian 'tʋɩ flɩɩ! 'An 'kɔn 'fɔ -ji 'va. 'Kʋ 'vale 'mɛn 'nɛnnun -a kʋ ya yi -tɛnan. Ma'an 'wuanla -e 'an 'kpɔun -nɔn 'yiɛ dɩ.›\n8-Te min zɩɛ e 'ka "vale 'e wuanla 'e bee -le "wɛan dɩɛ, maan ve 'cɛɛ 'nan, e wuanla 'nan 'e bee a 'e man drɛnan -wluwlu -le "wɛan.\n9-Yee "wɛan maan ve 'cɛɛ 'nan: 'Ka fɛ trʋ 'ba, waa -nɔan 'cɛɛ! 'Ka fɛ -wɛɛ, kaa ye! 'Ka 'kɔn 'tɛ, waa 'lɛ "so 'cɛɛ! 10Kɔɔ min nɛn e fɛ trʋ "baa bɛ, waa -nɔan -yrɛ. Ɛn min nɛn e fɛ -wɛɛman bɛ, yaa ye. Ɛn min nɛn e 'kɔn -tɛa "bɛ, waa 'lɛ "so -yrɛ.\n11Min "tɩ "tʋ 'ka 'ka yei, -te 'yee 'nɛn pɔ trʋ 'ba -yrɔ "bɛ -e 'e -mlɛn -nɔn -yrɛ -a "pa 'ji dɩ. 12Ɛn "nyian bɛ, min "tɩ "tʋ 'ka 'ka yei, -te 'yee 'nɛn mannyrɛn trʋ 'ba -yrɔ "bɛ -e 'e -sanjre -nɔn -yrɛ -a "pa 'ji dɩ. 13Ka ya min -wlidɩ "a, 'pian ka fɛ "yi -tɔa -e 'ka -nɔn 'cee 'nɛnnun lɛ. 'Ka "tɩ "nɛn laji bɛ, -a ci "yi "mlian 'ka da, -yee "wɛan 'ka -tɔ 'nan, e lei 'saun -nɔan minnun nɛn waa laabo -yrɔ "bɛ -wlɛ.»\n14Yi -tʋ da bɛ, ɛn Zozi bobo -tʋ beli. -Yʋ nɛn e min zɩɛ -a drɛ bobo -a bɛ, Zozi -a -pin -a -sru. Zɩ -yʋ zɩɛ e 'si bobo -sru "bɛ, ɛn min 'bɔ 'wɩdɩ 'sia. Tɔɔn minnun pɛɛnɔn nɛn -nan bɛ, 'wɩ o 'plo 'fɔ.\n15'Pian min -mienun "o 'vɩ 'nan: «-Yʋnun tazan nɛn waa laabo Bɛlzebul bɛ, -yɛɛ 'plɛblɛ 'nɔn Zozi lɛ, ɛn e -yʋ -wlidɩnun -pian "minnun -sru.» 16Ɛn "nyian bɛ min -mienun -a laabʋ Zozi 'lɔ 'nan, 'e 'lɛbo "fɔ wɩ -tʋ drɛ, -e 'o 'tɔ 'nan e "sia laji.\n17Zɩ 'wɩ nɛn -a -cin cɩ o ji bɛ, Zozi 'a -kɔnnɛn 'yɩ bɛ, ɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «-Te 'lɛglɔn 'tʋ -ji minnun cɛɛn 'e cin man, ɛn o ya -kuli -tannan 'o cin man bɛ, 'lɛglɔn zɩɛ e -wia. 'Kɔnnun -wiiman 'o cin da. 18-A -tʋwli "nɛn "nyian Satan 'lee -yee -yʋnun -le vɛ -a. "Te -wɛɛ cɛɛn 'e cin man, ɛn o ya -kuli -tannan 'o cin yei "bɛ, "te -yee mingɔnnɛn trɛ -wi -a -nan 'mɔn. -Yee "wɛan -te 'ka ve 'an man 'nan Bɛlzebul 'bɛ 'plɛblɛ -nɔan 'mɛn, ɛn 'an -yʋ -wlidɩnun -pian "minnun -sru "bɛ, 'cee tin 'ka 'nɔnnɔn dɩ. 19Ɛn -te 'wɩ nɛn ka 'vɩ zɩɛ e ya 'wɩ 'kpa 'a bɛ, 'lɔɔ 'cee minnun bɛ, -tɩ -le 'plɛblɛ 'a nɛn "o "yʋ -wlidɩnun -pian? 'Ka 'bɔ 'le minnun 'bɛ -kɔɔnman 'nan 'cee tin 'ka 'nɔnnɔn dɩ. 20'Ka -tɔ 'nan, Bali -le 'plɛblɛ 'a nɛn an -yʋ -wlidɩnun -pian "minnun -sru. Ɛn 'wɩ zɩɛ -a drɛdɩ 'bɛ -kɔɔnman 'nan, Bali -le mingɔnnɛn -blɩdɩ 'bɔ 'ka 'va.\n21Min 'plɛblɛ nɛn -kuli -tan fɛnun cɩ -yrɔ, ɛn -a yiɛ a 'yee 'kɔn 'va bɛ, -a yɩfɛnun pɛɛnɔn 'man yra flɩɩ. 22'Pian min nɛn -a 'plɛblɛ -cia "da "bɛ, -te e -ta, ɛn yaa klɩ bɛ, e -yee -kuli -tan fɛnun nɛn e yi -tɛra "da "bɛ -a "kooman -yrɔ -e 'e -a yɩfɛnun -pli.\n23-A -cin 'e 'kɔn 'ka 'ji 'nan, min nɛn e 'ka 'an 'va dɩɛ, te -a pei a 'e 'padɩ 'an man. Ɛn min nɛn ya'a 'paa 'an 'va -e 'kʋ fɛ tre 'e cin man dɩɛ, yaa fuimlan "man.»\nZozi -yʋ -wlidɩ "lidɩ 'e da 'wɩ 'vɩ\n24«-Te -yʋ -wlidɩ 'si min -sru "bɛ, e -cia "wʋdɩ -a fɛnan -kadɩnun -nan. E -cia "fɛnan -wɛɛdɩ -a 'nan -e 'e -nyran -nan. 'Pian -te ya'a yɩlɛ dɩɛ, -e 'e vɩ 'nan: ‹An lia 'an da 'mɛn 'kɔn nɛn an cɩ "nɛn "ji bɛ, -a -ji.› 25-Te e -ta, te -a -nan a 'e "koodɩ, te -a -nan fɛ pɛɛnɔn yra "cɛjɛ, 26tɔɔn -e 'e 'kʋ 'e -sru, -e 'e -yʋ -wlidɩ 'sɔravli "nɛn o -wlidɩ "mlian "da "bɛ o 'pa 'e 'va, -e 'o 'ta -nyran 'kɔn zɩɛ -a -ji. "Yɛɛ 'le 'sran bɛ, min zɩɛ -yee -kɔndɩ -wlidɩ "mlian -a tɛdɛ vɛ da.»\n27Zɩ Zozi cɛɛn 'wɩnun zɩɛ -a vɩdɩ man bɛ, tɔɔn ɛn lɩmɔn -tʋ wei wɩɩ minnun yei. Yaa 'vɩ 'nan: «Bali -fɛa 'vɩ lɩmɔn nɛn yei 'ya ɛn e 'nyɔn 'nɔn 'yiɛ bɛ -a man.»\n28'Pian Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «Min nɛn e Bali wei maan te e 'ta wʋla "da "bɛ, -a san man nɛn Bali -le -fɛa cɩ.»\nZozi 'ka 'wɩlɛ "man -e 'e 'lɛbo "fɔ wɩ drɛ dɩ\n29Zɩ minnun a trenan "kaga "bɛ, tɔɔn Zozi "e 'nan: «-Naagʋnɔn, ka ya min -wlidɩnun -a. Ka ya "va 'nan, 'an 'wɩ 'tʋ drɛ -e 'e -kɔɔn 'nan 'an "sia Bali va. 'Pian maan ve 'cɛɛ 'nan, Bali 'ka "nyian 'wɩ 'nɔan -kɔɔn "vɛ pee dra 'ka 'va 'gʋ dɩ, -te ya'a 'silɛa 'wɩ nɛn Bali 'lewei vɩzan Zonazi -a drɛ bɛ -a dɩɛ. 30Kɔɔ Blamin -pɩ -taa "drɛlɛ 'wɩ 'nɔan -kɔɔn "vɛ -a -naagʋnɔn lɛ, "le zɩ Zonazi -a drɛ 'li Ninivi 'nɔn lɛ bɛ -yee 'wɩ 'zʋ.\n31Ɛn lɩmɔn -tʋ nɛn 'li e ya mingɔnnɛn -a 'trɛda "tre 'zia bɛ, yi nɛn Bali minnun -le tin "baa bɛ, -yɛɛ 'wɩ -tɔa -naagʋnɔn man. Kɔɔ e 'si 'trɛda fɛnan -kɔɔbli 'nan, 'nan -e 'e Salomɔn -le 'wɩ 'tɔdɩ yɩ. Maan ve 'cɛɛ 'nan, min nɛn -a -dan "mlian Salomɔn da bɛ, e ya 'gʋ. 32Ɛn "nyian bɛ, yi nɛn Bali minnun -le tin "baa bɛ, Ninivi 'nɔn 'wɩ -tɔa -naagʋnɔn man. Kɔɔ zɩ Zonazi Bali -le 'wɩ 'vɩ -wlɛ "bɛ, o 'si 'wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ man, ɛn o -sɔɔnla Bali -sru. Maan ve 'cɛɛ 'nan, min nɛn -a -dan "mlian Zonazi da bɛ, e ya 'gʋ.»\nMin nɛn e Zozi -tɔa "bɛ e ya 'tɛ 'san da\n(Mt 5.15; 6.22-23; Mk 4.21)\n33Ɛn Zozi -a 'le 'sran 'nan: «Min 'ka -kannɛn 'fɔa "nɛn -e 'e yɔɔ dɩ, -te 'bɛ "cɛɛ dɩ, -e 'e wʋ -pɔ wlu dɩ. 'Pian yaa -tɔala fɛnan 'wein da, -e minnun "ɛ -wla 'kuin bɛ, te waa -san ye.\n34Min yiɛ 'bɛ -maan min fɛnan ye. -Te 'i yiɛ a "ji 'kpa bɛ, 'tɛ 'san -sɛan 'i da, yia -tɔa. 'Pian -te 'i yiɛ 'ka fɛnan ye dɩɛ, 'tɛ 'san -sɛan 'i da, yi'a tɔa dɩ. I ya tʋ pɛɛnɔn man klun va. 35-Yee "wɛan 'ka drɛ "yi, te fɛ -tʋ 'e 'si -tɔ 'tɛ 'san -lɔ, -e 'ka 'fʋ klun va dɩ. 36Kɔɔ -te 'tɛ 'san a 'e -sɛndɩ 'i fɛ pɛɛnɔn 'nan, ɛn 'i fɛ -tʋ -nan 'ka 'fʋlɛ klun va dɩɛ, 'i man -kɔan 'wein "fo "le zɩ -kannɛn 'i 'man dra 'wein bɛ, -yee 'wɩ 'zʋ.»\nZozi 'wɩ 'pla Farizɛn 'nɔn 'lee 'fluba 'ci vɩnɔn lɛ\n37Zozi 'fʋ 'wɩ tin 'banan, ɛn Farizɛn min -tʋ -ta -a trʋ 'balɛ. Yaa 'vɩ -yrɛ 'nan, 'e 'kʋ fɛnun -blɩ 'yee "kɔnnɛn. Zozi wɩɩ "man. Zɩ e -kʋ, e wla -yee 'kuin bɛ, 'nun tɔɔn ɛn e -nyran fɛnun -sru. 38'Wɩ zɩɛ e Farizɛn min 'plo 'fɔ. Kɔɔ Zozi 'ka 'e 'pɛ -man "foelɛ "le zɩ 'o tranun -a 'vɩ bɛ -yee 'wɩ 'zʋ dɩ.\n39-A -nan nɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «'Ka Farizɛn 'nɔn bɛ, ka 'kulenɛn 'lee -pɔ man bei "foeman fɛnyian. 'Pian 'ka 'pɔn -ji a 'e fadɩ crin -pɔan 'lee nyannɛn -pɔan "a. 40Ka ya -blʋ -a! Bali nɛn e fɛ man bei drɛ bɛ, -yɛɛ fɛ -ji drɛ. 41-Yee "wɛan fɛ nɛn e cɩ 'cee 'kulenɛn 'lee 'cee -pɔ -ji bɛ, -nyrɛn 'ka -nɔn 'yalɛ -tɛnɔn lɛ, -e 'ka 'kɔn 'saun Bali 'lɛ.\n42Farizɛn 'nɔn, 'wɩ -taa "bɔlɛ 'ka man! Kɔɔ sinwlɛnun nɛn waa laabo manti 'lee ru bɛ, 'lee 'cee sinwlɛ pɛɛnɔn bɛ, kaa -fuzan -nɔan Bali lɛ. 'Pian ka'a Bali ye "yi "dɩ, ɛn ka'a va wɩ dra "yi "dɩ. Te 'wɩ zɩɛ -yɛɛ cɩ "le blamin 'e drɛ 'vaa -e 'e fɛ -fuzan -nɔn Bali lɛ.\n43Farizɛn 'nɔn, 'wɩ -taa "bɔlɛ 'ka man! Kɔɔ -te ka ya cin yɩ 'kuin bɛ, ka -nyran "nan 'kpagba 'sidɩ ye "yi. Ɛn -te ka ya -guada bɛ, ka ya "vale min yiɛ 'e 'nan 'ka man -e 'e 'ka 'tɔ bʋ.\n44'Wɩ -taa "bɔlɛ 'ka man! Kɔɔ ka ya "le min -yrɛ nɛn -a ta a 'e 'sandɩ bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. -Te min 'tran "da bɛ, -e fɛ nɛn "ji "bɛ 'e min "tri "tɔ Bali 'lɛ.»\n45Zɩ Zozi 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ bɛ, -a -nan nɛn 'fluba 'ci vɩzan -tʋ -a 'si "da. Yaa 'vɩ Zozi lɛ 'nan: «Bali -le 'wɩ "paazan, -te yia vɩ zɩɛ, te i ya "nyian "kʋe "srɔn wʋnan.»\n46Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «'Fluba 'ci vɩnɔn, 'wɩ -taa "bɔlɛ "nyian "cee "man! Kɔɔ 'wɩ 'plɛblɛ nɛn kaa ve minnun lɛ 'nan 'o drɛ, te ka'a 'paa o va -a drɛnan dɩ.\n47'Wɩ -taa "bɔlɛ 'ka man! Kɔɔ Bali 'lewei vɩnɔn nɛn 'ka tranun o tɛɛ bɛ, ka 'kɔn drɛ o -yrɛ da. 48'Wɩ nɛn 'ka tranun -a drɛ bɛ, e ya 'ka 'ji 'wɩ "yi "a, -yee "wɛan nɛn ka 'kɔn drɛ Bali 'lewei vɩnɔn zɩɛ o -yrɛ da. 49Bali nɛn 'wɩ 'tɔdɩ pɛɛnɔn a -yrɔ "bɛ, e 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ 'e 'cɛn. Yaa 'vɩ 'nan: ‹An -taa 'an 'lewei vɩnɔn 'lee 'mɛn 'pasianɔn 'a -wlɛ, 'pian o o -mie -tɛa, ɛn o 'tɛ "paa o -mie da.› 50-Yee "wɛan Bali 'lewei vɩnɔn nɛn minnun o tɛɛ 'trɛda pou sianan "bɛ, -naagʋnɔn da nɛn Bali -a nyran -sɛan. 51E 'sia Abɛl da -trilii, ɛn e 'bɔ Zakari nɛn waa -tɛ Bali -pan 'kɔn 'lee Bali -pan "davɛ yei "bɛ -a da. Maan ve 'cɛɛ 'nan, -naagʋnɔn da nɛn Bali -a nyran -sɛan.\n52'Fluba 'ci vɩnɔn, 'wɩ -taa "bɔlɛ 'ka man! Kɔɔ -si nɛn minnun -a "siala -e 'o 'kʋ Bali va bɛ kaa 'lɛ 'wʋ. 'Ka 'bɔ 'ka -si 'bɔ zɩɛ -a da dɩ, ɛn "nyian bɛ minnun nɛn o ya "vale 'nan 'o 'si zɩɛ -a "siala bɛ, ka -si -tɔ -wlɔ!»\n53Zɩ Zozi cɛɛn 'wɩ zɩɛ -a vɩdɩ man bɛ, ɛn e 'bɔla Farizɛn min zɩɛ -yee 'kuin. 'Wɩ pɛɛnɔn nɛn Zozi 'a 'vɩ bɛ, e 'bli 'fɔ 'fluba 'ci vɩnɔn 'lee Farizɛn 'nɔn 'ji "fo. -Yee "wɛan -e 'e 'sia tʋ zɩɛ -a man bɛ, o 'wɩ laabʋ 'siɛn -yrɔ "kaga. 54Waa dra zɩɛ 'nan -e 'o wei 'kun -e 'o 'kɔla 'wɩ 'tɔdɩ -a man.


1 Timote 3 | Online Bible | New World Translation\nSran nga be kwla sie i asɔnun sunianfuɛ’n (1-7)\nSran nga be kwla sie i asɔnunfuɛ’m be ukafuɛ’n (8-13)\nNanwlɛ ndɛ m’ɔ ti fiawa mɔ yɛle be wun mɔ be fa mantan Ɲanmiɛn kpa titi’n (14-16)\n3 Ndɛ ng’ɔ o yɛ’n ti nanwlɛ: Sɛ sran kun kunndɛ kɛ ɔ́ dí asɔnun sunianfuɛ junman’n, nn junman kpa yɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ dí-ɔ. 2 I sɔ’n ti’n, ɔ fataman kɛ sa kaan sa tran asɔnun sunianfuɛ’n i wun. Maan ɔ yo sran m’ɔ le bla kunngba, ɔ yo ninnge mun be nuan su sɛsɛ sa’n kwlaa nun, ɔ yo ngwɛlɛfuɛ, nán maan ɔ yo ninnge mun sukusuku, ɔ yo aklunyefuɛ, ɔ si like kle, 3 nán maan ɔ yo nzanbɔɛfuɛ, nán maan ɔ yo i wiengu’m be kpokokpoko,* nán maan i like yolɛ yo ya, nán maan ɔ yo ndɛnngan klofuɛ, yɛ nán maan ɔ yo sika klofuɛ, 4 maan ɔ si i bɔbɔ i awlobo’n i su nian kpa, maan ɔ fa ngwlɛlɛ sie i mma mun. 5 (?Afin sɛ sran kun simɛn i bɔbɔ i awlobo’n su nian’n, ɔ́ yó sɛ naan w’a kwla nian Ɲanmiɛn i asɔnun’n i lika?) 6 Asa ekun’n, nán maan ɔ yo sran mɔ blɛ li yɛ w’a kaci Klisifuɛ-ɔ. Afin ɔ cɛman naan w’a tu i wun naan fɔ nga be buli Suɛn tɔnfuɛ’n, b’a bu i wie. 7 Asa ekun’n, maan gua su lɔfuɛ’m be bo i dunman kpa. I liɛ’n, ɔ su wunman ɲannzuɛn, yɛ ɔ su tɔman Suɛn tɔnfuɛ’n i aya’n nun. 8 Maan asɔnunfuɛ’m be ukafuɛ’m be kusu be yo sran mɔ be nin aɲinyiɛ fata’n, nán maan be nuan nun yo nɲɔnnɲɔn, nán maan be nɔn nzan* ngboko, nán maan be fa sika kunndɛlɛ’n be fa cici be ti. 9 E Min’n i su lafilɛ ndɛ m’ɔ ti fiawa’n, maan be tra nun kpa. Yɛ maan be akunndan’n yo sanwun. 10 Maan be dun mmua sa be nian, sɛ be nin junman sɔ’n i dilɛ fata-o. I sin’n, sɛ sa nunman be wun’n, maan be di asɔnunfuɛ’m be ukafuɛ junman’n. 11 Maan mmla’m be kusu be yo sran mɔ be nin aɲinyiɛ fata’n, nán maan be yo sran wun sacifuɛ, maan be yo ninnge mun i nuan su sɛsɛsɛ sa’n kwlaa nun, maan be kle kɛ be lafi Ɲanmiɛn su sa’n kwlaa nun. 12 Maan asɔnunfuɛ’m be ukafuɛ’n ɔ yo sran m’ɔ le bla kunngba, m’ɔ si i mma mun nin i awlobo’n be su nian kpa’n. 13 Afin be nga be di junman kpa’n, be le ɲrun. Yɛ be kan Klisi Zezi mɔ e lafi i su’n i ndɛ weinwein. 14 Kannzɛ n sunnzun kɛ ń kɔ́ ɔ wun lɔ koko nga nun’n, sanngɛ ń klɛ́ ndɛ sɔ mun ń blɛ́ wɔ. 15 I liɛ’n sɛ a wun kɛ n su cɛ’n, á sí like ng’ɔ fata kɛ a yo i Ɲanmiɛn i awlo’n nun’n. Awlo sɔ’n yɛle Ɲanmiɛn m’ɔ lafiman’n i asɔnun’n. Sɛ ndɛ nanwlɛ’n ti sua’n, nn é sé kɛ asɔnun’n ti i kofiaja, yɛ ɔ suɛn i bo. 16 Ndɛ nanwlɛ m’ɔ ti fiawa’n, mɔ yɛle be wun mɔ be fa mantan Ɲanmiɛn kpa titi’n ɔ ti cinnjin kpa. Ndɛ sɔ’n yɛle kɛ: ‘Ɔ kacili klɔ sran, Ɲanmiɛn maan ɔ kacili aolia nun sran ekun fa kleli kɛ ɔ bu i sran kpa, ɔ yili i wun nglo kleli anzi mun, be kɛnnin i ndɛ nvlenvle’m be nun, yɛ mɛn’n nunfuɛ’m be lafili i su, be sɔli i nun ɲanmiɛn su lɔ, yɛ ɔ ɲannin ɲrun.’\n^ Glɛki nun’n, be fa ndɛ sɔ’n be kan be wiengu ndɛ tɛtɛ kanlɛ’n i ndɛ wie.\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “duvɛn.”


?Ngue ti yɛ Biblu’n te o lɛ ɔ?\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N Ɔ ti cinnjin kɛ e si Biblu’n i su ndɛ’n\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N Biblu’n i osu w’a nunnunman\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N Be kunndɛli kɛ Biblu’n i osu nunnun\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N Be kunndɛli kɛ bé kpɛ́ i nun ndɛ’n i wun\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N ?Ngue ti yɛ Biblu’n te o lɛ ɔ?\nMaan e fa e wun man Ɲanmiɛn maan ɔ sie e, nán e kunndɛ ninnge kpanngban\n?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e “tran minndɛ” ɔ?\nMaan e kle kɛ e si Ɲanmiɛn m’ɔ ti klun ufuefuɛ’n i ye\nMaan e kan ye dan nga Ɲanmiɛn yoli e’n i ndɛ\n?Like nga Biblu’n kle’n i su yɛ a lafi ɔ?\n?Ndɛ benin yɛ biblu’n kan ɔn?\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Batak (Karo) Batak (Toba) Biak Bichlamar Bikol Bulgare Cakchiquel (Central) Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Danois Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Goun Grec Groenlandais Guarani Géorgien Haoussa Hiligaynon Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kabye Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lamba Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mizo Mooré Myama Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngangela Nias Norvégien Nyaneka Nyanja Nzema Néerlandais Oromo Ossète Otètèla Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Roumain Runyankore Russe Samoan Sango Saramaccan Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tshiluba Tsonga Tswana Turc Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamien Wallis Wawle Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zandé Zoulou\nSasafuɛ Tranwlɛ'n (Like suanlɛ liɛ’n) | Zuie 2016\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N | BIBLU’N I SU NDƐ’N\nAndɛ nin andɛ Biblu’n te o lɛ. Ɔ maan, a kwla ɲan wɔ Biblu liɛ. Sɛ a kunndɛ Biblu nga be kacili i nun ndɛ’n i kpa’n, ɔ́ yó ɔ ye. Afin i nun ndɛ’n, ɔ nin nga be klɛli i laa’n, be ti kun. * Sran’m be yoli like kwlaa nga be kwla yo’n, naan Biblu’n i osu nunnun. Be nun wie’m be kunndɛli kɛ bé kpɛ́ i nun ndɛ’n i wun. Asa ekun’n, fluwa nin nnɛn kplo nga be su yɛ be klɛli Ɲanmiɛn i ndɛ’n lalafuɛ nun’n, kɛ be cɛ lele’n be kplɔ. ?Ɔ nin i sɔ ngba’n, ngue ti yɛ Biblu’n te o lɛ ɔ? ?Ngue ti yɛ Biblu’n, ɔ ti i liɛ ngunmin ɔn?\n“Siɛn’n, n si kɛ min Biblu’n i nun ndɛ’n fin Ɲanmiɛn.”\nBe nga be suan Biblu’n nun like’n, be nun kpanngban be kan ndɛ nga akoto Pɔlu kannin’n wie. Ɔ seli kɛ: “Nyanmiɛn Ndɛ nga be klɛli’n, i bɔbɔ yɛ ɔ fɛ i kwlaa mannin sran mun yɛ be klɛli-ɔ.” (2 Timote 3:16) Kɛ mɔ Biblu’n ti Ɲanmiɛn Ndɛ’n nga be klɛli’n, i ti yɛ ɔ te o lɛ ɔ. Fizɛli mɔ e kɛnnin i ndɛ, ndɛ akpasua klikli’n nun’n, ɔ kunndɛli kɛ ɔ́ nían sɛ Biblu’n ti Ɲanmiɛn Ndɛ nga be klɛli’n i sakpa o. I sɔ’n ti, ɔ suannin Biblu’n nun like. Ndɛ ng’ɔ wunnin i Biblu’n nun’n, ɔ boli i nuan. Ɔ wunnin kɛ be nga be tɔn be wun suɛn kɛ be ti Klistfuɛ’n be kle nga be kle’n, i dan lika nunman Biblu’n nun. Asa ekun’n, ɔ wunnin i wlɛ kɛ Ɲanmiɛn wá yó ninnge kpakpa mun asiɛ’n su. I sɔ’n yoli i fɛ dan.\nFizɛli waan: “Siɛn’n, n si kɛ min Biblu’n i nun ndɛ’n fin Ɲanmiɛn. Sɛ Ɲanmiɛn yoli maan i ndɛ’n kali lɛ titi’n, i sɔ’n boman e nuan. Afin, i yɛ ɔ yili nglo nin asiɛ’n niɔn. Sran ng’ɔ wunmɛn i wlɛ sɔ’n, ɔ lafiman su kɛ Ɲanmiɛn kwla sa’n kwlaa yo. ?Wan yɛle min mɔ ń kó sé kɛ Ɲanmiɛn kwlaman sa’n kwlaa yo ɔ?”—Ezai 40:8.\n^ ndɛ kpɔlɛ 3 Amun nian ndɛ akpasua nga be flɛ i kɛ “Comment choisir une bonne traduction de la Bible?” nun. Ɔ o afuɛ 2008, Mɛ 1, Sasafuɛ Tranwlɛ’n nun. Be klɛli i blɔfuɛ nun.\nLike nga ti yɛ Biblu’n te o lɛ’n, ndɛ akpasua nga’m be kɛnnin i ndɛ. ?Sanngɛ, ngue yɛ ɔ kle kɛ ndɛ ng’ɔ o Biblu’n nun’n, ɔ ti “Nyanmiɛn ndɛ” naan ɔ timan ngua dilɛ ndɛ ɔ? (1 Tɛsalonikfuɛ Mun 2:13) Kɔ www.jw.org/fr su, naan nian video nga be flɛ i kɛ “Comment être sûrs que la Bible vient de Dieu?” (Tin PUBLICATIONS > VIDEOS su)\n?Ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ e wun Biblu’n nun ndɛ’n i wlɛ ɔ?\nSran kpanngban be bu Biblu’n i fluwa cinnjin. Sanngɛ, be wunman wafa ng’ɔ kwla yo be ye’n.\nZuie 2016 | Biblu’n i su ndɛ’n\nSASAFUƐ TRANWLƐ'N (LIKE SUANLƐ LIƐ’N) Zuie 2016 | Biblu’n i su ndɛ’n\n‘Jasin fɛ kun m’ɔ ti nvlenvle’n kwlaa’n, ɔ nin be kwlaa nga be aniɛn’n ti fanunfanun’n be liɛ’n’


?Wan yɛle Ɲanmiɛn Kpli?—Biblu’n tɛ su\nSran kpanngban be se kɛ be lafi Ɲanmiɛn su. Sanngɛ, sɛ a usa be kɛ wan yɛle Ɲanmiɛn’n, wafa nga bé tɛ́ su’n ti fanunfanun. Wie’m be waan Ɲanmiɛn i junman ng’ɔ di’n, yɛle be nga be yo sa tɛ’n be ɲrɛnnɛn klelɛ. Wie mun ekun be waan Ɲanmiɛn klo sran’m be kwlaa, i sran tɛ mun o, i sran kpa mun o, naan ɔ yaci sa kwlaa nga be yo’n cɛ be. Yɛ wie’m be waan e nin Ɲanmiɛn e afiɛn ti nun naan e ndɛ lomɛn i. Kɛ mɔ ndɛ nga sran’m be kan’n, be sansan be wun ti’n, sran kpanngban be kwla bu i kɛ e kwlá siman Ɲanmiɛn sakpasakpa.\n?Ɔ ti cinnjin kɛ a si Ɲanmiɛn? Ɛɛn, ɔ ti cinnjin. Afin sɛ a si Ɲanmiɛn kpa’n, á wún like nga ti yɛ e o asiɛ’n su’n, ɔ nin like nga a kwla yo naan ɔ klun w’a jɔ’n be wlɛ. (Sa Nga Be Yoli’n 17:26-28) Sɛ a fa ɔ wun mantan Ɲanmiɛn’n, ɔ́ kló wɔ yɛ ɔ́ yó ɔ ye. (Zaki 4:8) Kpɛkun, cɛn wie lele’n a kwla ɲan nguan m’ɔ leman awieliɛ’n.—Zan 17:3.\n?Á yó sɛ naan w’a si Ɲanmiɛn? Bu sran kun mɔ a trɛli i janvuɛ’n i akunndan. I klikli nun’n, a sili i dunman. Kpɛkun kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, a sili i nzuɛn’n nin like ng’ɔ klo i’n, nin ng’ɔ klomɛn i’n. Asa ekun, a sili ninnge ng’ɔ yoli be’n nin ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ yó be’n, ɔ nin ninnge wie mun ekun. Kɛ mɔ a sili i kpa’n ti’n, a fali ɔ wun mɛntɛnnin i.\nI wafa kunngba’n, kosan nga be lɔngɔ su yɛ’n, be su tɛlɛ’n kwla uka wɔ naan w’a si Ɲanmiɛn kpa.\nKɛ ɔ ko yo naan w’a wun wafa nga Biblu’n tɛ kosan sɔ’m be su’n, i ti yɛ be yili fluwa nga-ɔ. Ndɛ ng’ɔ o fluwa nga nun’n, ɔ́ wá úka wɔ naan w’a si Ɲanmiɛn kpa. Kpɛkun sɛ a mian ɔ ɲin si Ɲanmiɛn naan a fa ɔ wun mɛntɛn i’n i su mmlusuɛ nga á ɲɛ́n i’n, fluwa’n kɛ́n i ndɛ wie.\n?Amun si kɛ Ɲanmiɛn le dunman naan ɔ ti i liɛ klonglo?


KƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Anglais Aukan Bassa (Cameroun) Bichlamar Boulou Cakchiquel (Central) Cambodgien Chitonga Chokwe Chol Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Efik Espagnol Ewé Fon Français Ga Gallois Garifuna Groenlandais Haoussa Iban Icibemba Igbo Isoko Italien Kabye Karen (S'gaw) Kazakh Kikaonde Kikongo Kimbundu Kisi Kisonge Kongo Krio Kwangali Kwanyama Lamba Lao Lifu Lingala Lunda Luvale Maltais Mam Mambwe-Lungu Mazateco (Huautla) Mbunda Mende Mizo Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndonga Ndébélé Ngabere Ngangela Nyaneka Nyanja Nzema Otètèla Pidgin (Cameroon) Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Saramaccan Sepedi Sesotho (Lesotho) Silozi Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tahitien Tiv Tlapanec Tojolabal Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Twi Tzeltal Umbundu Urhobo Uruund Venda Wallis Wawle Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zoulou\n?CƐN benin yɛ ɔ klun jɔli kpa mɔ ɔ wla su fiman su le ɔ? ?Cɛn nga a jali bian annzɛ bla’n niɔn? ?Annzɛ kusu’n, kɛ a wuli ɔ wa klikli’n niɔn? ?Annzɛ cɛn nga be yoli wɔ batɛmun’n niɔn? Nanwlɛ, cɛn nga be yoli ɔ batɛmun’n, ɔ ti wɔ cɛn cinnjin kpa. Cɛn sɔ’n nun’n, a kleli ɔ wiengu Klistfuɛ mun kɛ a klo Ɲanmiɛn kpa, naan a fa ɔ wla’n kwlaa guɛ i su, naan wɔ akunndan’n kwlaa trɛn i su, naan a fa ɔ wunmiɛn’n kwlaa yo like ng’ɔ kle kɛ a klo i’n.—Mark 12:30.\nKɛ ɔ fin cɛn mɔ be yoli wɔ batɛmun’n, a wun kɛ Zoova sulɛ’n man aklunjuɛ dan. Sanngɛ, jasin bofuɛ wie’m be sa sin bubu be. Ɔ maan, be suman Zoova aklunjuɛ su kɛ laa sa kun. ?Ngue ti yɛ be yo sɔ ɔ? ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e su Zoova aklunjuɛ su titi ɔ?\nLIKE NGA TI YƐ SRAN WIE’M BE SUMAN ZOOVA AKLUNJUƐ SU KUN’N\nKɛ é bó jasin fɛ’n, e se sran’m be kɛ ɔ ka kan’n, Zoova wá núnnún mɛn tɛ nga. Kpɛkun, ɔ́ mán e mɛn uflɛ kun. I sɔ’n yo e fɛ dan. I kpa bɔbɔ’n, Sofoni 1:14 se kɛ: “Anannganman i cɛn dan’n w’a mantan koko, ɔ ba ndɛndɛ kpa, w’a mantan koko.” Sanngɛ, kɛ ɔ́ cɛ́ kɔ́ mɔ cɛn sɔ’n juman’n, e sa sin kwla bubu e.—Nyanndra Mun 13:12.\nKɛ e nin e niaan Klistfuɛ mun e yia’n, e wla e wiengu fanngan kɛ e su Zoova aklunjuɛ su titi. Atrɛkpa bɔbɔ’n, e sieli i nzɔliɛ kɛ Zoova i sufuɛ’m be nzuɛn kpa. Yɛ i sɔ’n ti’n, e kunndɛli kɛ é sú i wie aklunjuɛ su titi. (1 Piɛr 2:12) Sanngɛ, Klistfuɛ wie’m be nin Ɲanmiɛn be nantiman klanman. Ɔ maan, be tu be asɔnun’n nun. Kɛ ɔ yo sɔ’n, sran wie mɔ Zoova i sufuɛ’m be nzuɛn kpa’n i ti yɛ be bɛli i sulɛ wie’n, be sa sin bubu be. Kpɛkun, Zoova i sulɛ’n yoman be fɛ kun.\nMɛn’n nun aata difuɛ dandan’m be kwla bubu e sa sin wie. Yɛle kɛ, Satan yo maan be kle e kɛ sɛ e leman ninnge nga be yo be atɛ’n, e liɛ su yoman ye. Sanngɛ, maan e wla kpɛn ndɛ kun mɔ Zezi kannin’n su. Ɔ seli kɛ: “Sran kun i min kwlá yo-man nnyɔn, saan ɔ́ kpɔ́ kun yɛ ɔ́ kló kun, ɔ́ fɛ́ i wun mántan kun yɛ ɔ́ yó kun finfin. An kwlá yo-man Nyanmiɛn i sran naan amun kunngba’n amu’an yo sika’n i klofuɛ.” (Matie 6:24) Nanwlɛ, sɛ e su Zoova naan e kunngba’n e kunndɛ kɛ é ɲán mɛn’n nun ninnge ngba’n, e klun su jɔman.\n‘ƝANMIƐN TI E DEFUƐ’N TI E LE AKLUNJUƐ’\nBe nga be klo Zoova’n, i sulɛ’n yoman be ya. (1 Zan 5:3) Maan e wla kpɛn ndɛ kun mɔ Zezi kannin’n su. Ɔ seli kɛ: “Amun kwlaa bɔ an sua trɔ bɔ amu’an fɛ’n, an bla min sin, ń síke amun, yɛ amún dé wunmiɛn. An fa amun ti wla n kɔmin su waka’n bo, yɛ an fa min nzuɛn’n su, afin n ti sran wɛtɛɛ yɛ min anwlɛn’n ti flɔlɔ. Yɛ amun wla wá gúa ase. Afin n kɔmin su waka’n i sualɛ yo fɛ, yɛ n trɔ’n yo-man nɔnnin.” (Matie 11:28-30) Sran ng’ɔ fɛ i ti wla Zezi i kɔmin su waka’n bo’n, ɔ fɛman. Sanngɛ, ɔ di aklunjuɛ. Nanwlɛ, kɛ e su Zoova’n, e klun jɔ dan. Like cinnjin nsan nga ti yɛ ‘e le aklunjuɛ’n,’ é wá kán be ndɛ.—Abakik 3:18.\nƝanmiɛn m’ɔ man e nguan’n, m’ɔ di ninnge ng’ɔ yili be’n be su aklunjuɛ’n yɛ e su i ɔ. (Sa Nga Be Yoli’n 17:28; 1 Timote 1:11) Ɲanmiɛn yɛ ɔ mannin e nguan ɔn. Ɔ maan, sɛ be yoli e batɛmun w’a cɛ annzɛ ɔ nin a cɛman o, e kunndɛ kɛ é sú i aklunjuɛ su titi.\nƐktɔlu bu like nga cɛn wie lele Ɲanmiɛn wá yó mán sran mun’n, be akunndan. I sɔ’n ti’n, ɔ bo jasin fɛ’n aklunjuɛ su titi.\nBe flɛ aniaan kun kɛ Ɛktɔlu. Ɔ ti akpasua su nianfuɛ w’a di afuɛ 40. W’a yo “kpɛnngbɛn.” Sanngɛ, ɔ te su Zoova aklunjuɛ su. (Jue Mun 92:12-14) Ɛktɔlu i yi’n ti tukpacifuɛ. Ɔ maan, Ɛktɔlu kwlá suman Zoova kɛ ng’ɔ kunndɛ’n sa. Sanngɛ, i sa sin bubumɛn i. I waan: “Cɛn kwlaa n wun kɛ min yi’n i tukpacɛ’n ɔ yo kekle. Ɔ maan, i lika nianlɛ’n timan pɔpɔ. Sanngɛ, n sa sin bubuman min. N te su Zoova aklunjuɛ su. Like kun ti yɛ Ɲanmiɛn yili sran ɔn. Kɛ n si kɛ n fali min wun mɛnnin i’n, ɔ yo min fɛ dan. Ɔ maan, n klo i kpa, yɛ n tu n klun n su i. M bo jasin fɛ’n i titi. Yɛ m bu like nga cɛn wie lele Ɲanmiɛn wá yó mán sran mun’n, be akunndan. Ɔ maan, n sa sin bubuman min.”\nE ti kpɔlɛ tɛ mɔ Zoova maan Zezi fɛli i wun yili’n ti’n, e klun jɔ. Ɲanmiɛn Ndɛ’n waan: “Nyanmiɛn kloli mɛn’n lele ɔ fɛ i Wa kunngba cɛ’n mannin naan sran kwlaa ng’ɔ lafi i su’n w’a mlin-man, sanngɛ ɔ nyan anannganman nguan.” (Zan 3:16) Nanwlɛ, sɛ e lafi e ti kpɔlɛ tɛ’n su’n, Ɲanmiɛn kwla yaci sa tɛ nga e yo’n, ɔ cɛ e. Kpɛkun, e kwla ɲan anannganman nguan. Kɛ e bu i sɔ liɛ’n i akunndan’n, e klun jɔ. Yɛ e kunndɛ kɛ é sú Zoova aklunjuɛ su titi naan é klé i kɛ e si ye.\nZezi yacili ninnge kpanngban kunndɛlɛ. Ɔ maan, ɔ su Zoova aklunjuɛ su w’a di afuɛ kpanngban.\nBe flɛ aniaan kun kɛ Zezi. Ɔ tran Mɛksiki. I waan: “N di junman lelele. Afin, n kunndɛ kɛ ń ɲán sika kpanngban. Sanngɛ, m’an sili Zoova. Yɛ n sili kɛ klɔ sran’m be ti’n, ɔ fɛ i awlɛn su Ba’n mannin. N kunndɛli kpa kɛ ń sú i. I sɔ’n ti, n fa min wun mannin Zoova. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, junman nga n di i titi w’a di afuɛ 28, n yacili i dilɛ. Kpɛkun, n yoli blɛ kwlaa nun Ɲanmiɛn junman difuɛ.” Kɛ Zezi boli Zoova i sulɛ’n i bo aklunjuɛ su kɛ ngalɛ’n sa.\nZoova sulɛ’n yoman e nzisɔ, ɔ man e aklunjuɛ dan. ?Laa mɔ e siman Zoova’n, wafa sɛ yɛ e nantili ɔ? ?E wla te kpɛn su? Akoto Pɔlu kpɛnnin i niaan Klistfuɛ nga be o Rɔmu lɔ’n be wla kɛ: “Laa’n, sa tɛ’n ti amun nzuɛn, sanngɛ siɛn’n, [...] sa kpa’n yɛ w’a kaci amun nzuɛn-ɔn.” Nanwlɛ, Klistfuɛ sɔ’m be fali ‘Ɲanmiɛn nzuɛn’n’ mɔ i agualiɛ yɛle anannganman nguan’n. (Rɔmfuɛ Mun 6:17-22) E kusu e fa Ɲanmiɛn nzuɛn’n, yɛ e nanti klanman. I sɔ’n ti, e klun jɔ.\n“Kɛ ɔ fin cɛn mɔ n su Zoova’n, min klun jɔ dan.”—Zɛmun.\nBe flɛ bian kun kɛ Zɛmun. Ɔ lafiman Ɲanmiɛn su. Yɛ ɔ tu ngondi. Kɛ ɔ ɔli aɲia’m be bo’n, ɔ wunnin kɛ Zoova i sufuɛ’m be klo be wiengu. I sɔ’n yoli i ɲɛnmɛn. Zɛmun srɛli Zoova kɛ ɔ ukɛ i naan ɔ lafi i su. I liɛ’n, ɔ́ kwlá káci i nzuɛn’n. I waan: “Kɛ ɔ́ cɛ́ kɔ́’n, m m’an wunnin kɛ Ɲanmiɛn o lɛ sakpa. Naan ɔ ti kɛ Siɛ kpa kun sa. Yɛ ɔ si aunnvuɛ. Ɲanmiɛn i mmla’n be su nantilɛ’n yo min ye. Min wiengu nga be tu ngondin wie’n, be nun wie’m b’a wu. Sɛ ɔ ti kɛ m’an kaciman min nzuɛn’n, nn n wuli w’a cɛ. Kɛ ɔ fin cɛn mɔ n su Zoova’n, min klun jɔ dan.”\nNÁN MAAN E SA SIN BUBU E\n?Kɛ é mínndɛ kɛ mɛn tɛ nga wie’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo ɔ? Maan e wla kpɛn su kɛ “sɛ sran kun lua like nga Nyanmiɛn Wawɛ’n klo i’n, i mma nga Wawɛ sɔ’n maan ɔ ti’n yɛlɛ anannganman nguan’n.” I sɔ’n ti, “nán maan e sa sin bubu ye sa kpa yolɛ’n nun, afin sɛ y’a fɛ-man’n, cɛn wie é nyɛ́n i nuan like.” (Gal. 6:8, 9) Maan Zoova fanngan nun’n, e tra e awlɛn, yɛ e fa nzuɛn kpa. Kannzɛ lika’n yo kekle e su sɛ’n, maan e su Zoova aklunjuɛ su titi. I liɛ’n, é fín “afɛ dan’n nun” é fíte.—Sa Nglo Yilɛ 7:9, 13, 14; Zak 1:2-4.\nE si kɛ e awlɛn mɔ e tra e su Ɲanmiɛn’n, ɔ su kaman ngbɛn. Afin, Ɲanmiɛn wla fiman be nga be klo i mɔ be di i junman’n, be su. Sɛ e su Zoova aklunjuɛ su titi’n, é kwlá kán ndɛ nga Davidi kannin’n wie. Ɔ seli kɛ: “N yiman min nyin Anannganman su mlɔnmlɔn. Sɛ ɔ nin min wo nun’n, srɛ kunman min, min wun usuman min. Ɔ maan min klun ti jɔwa, yɛ min wun kpaja min.”—Jue Mun 16:8, 9.


1 Corinthefue 14:40\nsannge anh yô i kwlaa i nuan su sesese, nanh mon o yô sukusuku.\nNanh man é sa sin bubu é sa kpa yôle'n nun, afin se ya feman'n, tyen wié éh nyenh i nuan liké.\nNanwle, fo tule'n kwlaa, ke béh tuh yé'n, i klikli'n nun o yô é ya, o yô'a é fe, sannge bé nga bé fa su bo bé katyi'n, o man bé yô kpa, bé di aladyé.\nChrist lie'n, kpale kunngba nga o solii'n, o kpe i kwlaa ti, o man bé kunnde'a ufle kun. I sin o kô traan Nyanmien i fama su.\nSwran ng'o si ke liké nga se o yôo o ti kpa, b'o yôman'n, wuun wa yô sa te.\nKe lika'n te ô nun'n, man é di swran ng'o sunmaan min'n i dyunman'n. Lika'n su wa san, ke o kô san'n, swran fi kwla di'a dyunman.\nAnh tanndan amun wun, anh so amun kannin'n.\nAmun kusu, anh buabua amun wun sié, afin m bo n katyii Swran'n mh bah do nga an bu'a min akunndan'n su.\nAnh dun mmua fa amun wun man Nyanmien mon o sié amun, ye anh yô i klun sa'n, i sin o wa fa ninngé so'n kwlaa uka su man amun.\n I so'n ti, se n yô liké nga n klô'a ke n yô'n, nanh min nyin fuo, sannge sa te b'o ti min nzuen'n ye man n yôo. O man man sié i nzolie ke, tyen kwlaa ke n klô ke nh yôh sa kpa'n, kpekuun sa te'n dyin m bué.\n I so'n ti, anh nian amun dyaôsu'n su kpa. Nanh an yô ke swran b'o wu'an sa wle sa, sannge anh yô ngwlelefue. Ke amuan nyan amun ti'n, nanh an tran le ngben, anh yô liké ng'o yô sa yé'n, afin ble nga é ô nun ye'n ti te. I so'n ti, nanh an yô sinnglinfue, sannge anh mian amun nyin ke amunh sih liké nga é Min'n klô ke an yô'n.\n O sé kun ékun ke: Su n su. Swran so'n sé Jésus ke: Man min atin man n kô sié n si ka. Ye Jésus séé i ke: Yatyi bé bo bé wu'n man bé sié bé swran mun, sannge o lie'n, kô kan Nyanmien siéle'n i nde'n. Ye kun ékun séé ke: Ndya, nh suh o su wié, sannge man min atin man n kô kalé min awlôfue mun ka. Ye Jésus sé i ke: Swran ng'o tra charrue (*f24*) nun nan o nien i sin'n, o kwla di'a Nyanmien siéle'n i dyunman'n wié.


An ti Nyanmien i swran, o klô amun, o faa amun. I so'n ti, man swran'm bé yô amun annvo, anh yô bé kpa, anh yô amun wun aénvue, anh yô weteefue, anh blu sa'm bé su. Anh fa liké so mun fa tyityi amun ti.\nBé nga bé dyraan kéklé'n, é sé ke, bé lie su ti yé. An tii Job i awlen b'o trelii'n, ye an wuun i agualie nga é Min'n mon o guelii'n, afin swran yô é Min'n i annvo, o si bé aunnvue.\nAfin o séé Moïse ke: «Swran nga n klô ke nh wunh i aunnvue'n, nh wunh i aunnvue, ye swran nga n klô ke nh sih i aunnvue'n, nh sih i aunnvue.»\n2 Corinthefue 1:3-4\n É Min Jésus-Christ i Si Nyanmien i kwla ô! O ti é Si, o si aunnvue, o ti Nyanmien, o dyran é sin sa'n kwlaa nun. Sa kwlaa b'o to é su'n, i ye o fonvo yéo, o man fonvole kunngba ng'o fa fonvo yé'n, é kusu é fa fonvo wié mun sa kwlaa b'o to bé su'n nun!\n Swran wunmuan bo amun nin Christ an ti'n ti, o man amun afotue, klôle b'o klô amun'n ti o gua amun awlen su nzué, amun nin Nyanmien Wawe'n amun nuan se, an klô amun wiéngu an wun i aunnvue. I so'n ti, anh yô man n klun dyo kpa. Man amun akunndan'n yô kun, anh klô amun wun, man amun nuan se. Nanh an bu amun bobo amun wun akunndan yô liké fi, nanh an kunnde amun dunman, nanh an tu amun wun, sannge anh bu swran wié'm bé swran tra amun bobo.\n Jésus wlanwlan klo dandan nin klo kanngan'm bé su, o klé bé liké bé Nyanmien sua'm bé nun, o kan Nyanmien siéle'n i dyasin fe'n klé bé, ye o wié bé tukpatye nin bé wunnen ya'n kwlaa. Ke Jésus wuun swran mun'n bé yôé annvo, afin bé ti afefue, ba bô dyé ke bua bo bé le'a sunianfue sa. Ye o séé i sonnzonfue'm bé ke: Fié'n wa yô yé, sannge i su dyunman difue'm ba sonman. I so'n ti, anh sé fié ifue'n mon o fa swran ékun man bé kô di i dyunman'n.\n Ke bé tu bé bô Jéricho le'n, swran kpanngban kpa bé suu Jésus su. Béh niaanh… anyansifue nnyon bé titi atin nuan le. Ke bé tii i ke Jésus su sin'n, be kpan sé ke: Nannan, David Anunman, si é aunnvue yô é yé! Swran'm bé kpan bé su ke bé muan bé nuan, sannge bé kpaan kéklé tra laa lie'n ke: Nannan, David Anunman, si é aunnvue yô é yé! Jésus dyrannin, o fle bé usa bé ke: ?Nzu ye an klô ke n yô man amuon? Bé sé i ke: Nannan, tiké é nyin. Bé yôô Jésus annvo, o kan bé nyinma'n, kpekuun ba wun asé, nan ba su i su.\n Ke Jésus tii nde so'n, o fu alié kun nun oo blô lo ke oh dyaôh le kan. Ke swran'm bé tili'n, bé fin klo'm bé su, bé su i su bé dya nun. Ke o fin alié'n nun fitéli'n, o wuun swran kpanngban, bé yô i annvo, nan wa yô tukpatyefue'm bo bé ô nun'n bé dyuédyué. Ke alie dyoli'n, i sonnzonfue'm bé bee i wun le, bé sé i ke: Wa ti blô, ye kusu lika'n wa dun mmua dyo, i so'n ti, man swran'm bé atin man bé o klo'm bé su bé kô tô alie. Ye Jésus waan: Nanh man bé wo, amun bobo anh man bé liké. Ye bé waan: Kpaun nnun nin dyué nnyon tye ye o ô é sa nuon. Ye o sé bé ke: Anh fa ble min. O man swran'm bé traan asé idyré'n su le, o faa kpaun nnun'n nin dyué nnyon'n, o men i nyin su niaan nyanmien su lo, nan wa la Nyanmien asé. I sin o bubuu kpaun'n nun, o fa men i sonnzonfue mun ke bé fa tye swran mun, nan ba fa tye bé. Bé kwlaa bé dili, bé ku yili, nan ba ise i sinsin'n b'o kali'n gbôgbô blu-nin-nnyon. Bé nga bé dili'n bé dyu bo akpi-nnun kun, sannge ba bu'a bla nin ba kanngan mun ba wla'a nun.\n Jésus tuu i bô lika so'n nun le, o kô wlanwlaan Galilée fete'n nuan lo, nan wa fu ôka'n su wa tran asé. Ye swran kpanngban kpa bé fa tyetyewafue, nin bubuwafue, nin anyansifue, nin bôbôfue mun, nin tukpatyefue kpanngban wié mun ékun bé baa Jésus wun le, bé sié bé i nyrun le, nan wa yô bé dyuédyué. Ke swran'm bé wuun ke bôbôfue'm bé idyo, bo bubuwafue'm bé yô dyuédyué, tyetyewafue'm bé nanti séiin, bo anyansifue'm bé wun asé'n, o bôô bé nuan nan ba manman Israël Nyanmien'n. Jésus flee i sonnzonfue mun, o sé bé ke: Swran nga'm bé yô min annvo, afin ke bé ô min wun wa'n, bé lé nsan ye, bé le'a liké diwa kun. Sannge n klô'a ke m man bé atin man bé fa bé klun awé wo, se n yô so'n, o tyeman nan ba glo atin'n nun. I sonnzonfue'm bé usee i ke: ?É yôé se nan ya nyan liké b'o kwla dyu swran kpanngban ke nga sa mun bô nga nun wa? Jésus usaa bé ke: ?Kpaun'n b'o ô amun sa nun'n ti nnye? Ye bé waan: O ti nsô, ye dyué kanngan wié mun. Ye o flee swran so mun ke bé wa tran asé. O faa kpaun nsô'n nin dyué mun, ke o laa Nyanmien asé'n, o bubuu nun fa men i sonnzonfue mun, nan ba fa tye swran mun. Bé kwlaa bé dili, bé ku yili, nan ba ise i sinsin b'o kali'n gbôgbô dandan nsô. Bé nga bé dili'n bé ti akpi-nnan, sannge ba ka'a bla nin ba kanngan mun ba wla'a nun. Ke o maan swran'm bé atin bo bé oli'n, o fu alié'n nun oo Magadan asa lie'n su.\n ?Se Nyanmien yô idyré'n bo nde bé ô blô lo bo ainman béh guah bé sin nun'n bé klaan ke nga sa'n, o su kata'a amun wun so kpe blu? ?An lafi'a Nyanmien su? I so'n ti, nanh an kôkô sé ke: ?Nde nzu ye é dio? annze, ?Nzu ye é noon? annze, ?Nzu ye é klaa? Liké so'n kwlaa bé bo bé su'a Nyanmien'n bé ye bé kunndeo. Nanh an yô so, afin amun Si b'o ô nyanmien su lo'n si ke amun sa mian liké so'm bé wun. Anh dun mmua fa amun wun man Nyanmien mon o sié amun, ye anh yô i klun sa'n, i sin o wa fa ninngé so'n kwlaa uka su man amun. I so'n ti, nanh an kôkô ainman lie'n ti, afin ainman bobo ye o kunnde i wun likéo. Tyen ba kun nun afe'n o dyu tyen so'n nun. Nanh an bu swran fo man Nyanmien bu amun fo. Fo kunngba nga an fa bu swran'n, ye Nyanmien wa fa bu amuon, ye liké kwlaa nga an sé ke, se swran yôo o ti kpa'n, i kunngba so'n ye Nyanmien wa sé amun ke an yôo. ?O yô se ye a wun wla'n b'o ô o niaan i nyin su'n sannge a wu'an dyanvle'n b'o ô o bobo o nyinma su nion? ?O yô se ye a sé o niaan ke: Dyran man n yi o nyin su wla'n, sannge dyanvle ô o bobo o nyin su nion? Dunman klôfue, yi dyanvle'n b'o ô o nyin su'n ka, nan a wun asé a yi o niaan'n i nyin su wla'n. Nanh an fa ninngé ng'o ti Nyanmien lie'n man alua mun, ye nanh an fa amun nennglenman'n gua kokoti'm bé bô, man bé tiatia bé su, bé kpe bé nyin amun su, bé to amun su. Anh sre, béh fah man amun, anh kunnde, amunh nyenh, anh bôbô, béh tikéh amun anuan. Afin swran kwlaa ng'o sre liké'n, bé men, swran ng'o kunnde liké'n, o nyen, ye swran ng'o bôbô anuan'n, bé tiké. ?Amun nun ônin ye se i wa sé i ke o men i kpaun'n, o fa yebue men io? ?Annze se o sé i ke o men i kpatra'n o fa wuô men io?\n O kan klé bé ékun ke: Bian kun le ba yasua nnyon. Lé kun kasienfue'n séé i si ke: Baba, fa o liké nga tyen wié o kô yô n lie'n man min. Ye bé si bu i ninngé'm bé nun maan béo. Ke o dii lé nnyon kun'n, ba kasien so'n yô liké ng'o nyennin'n i ate. O fe i sika'n o oo nvlé wié nun mmuamua kpa, o yôô sika so'n kwlaa wannzô, nan wa wié. Ke o wiéé i kwlaa satyi'n, awé dan kpa o wa kpen men so'n nun, kpekuun i sa mian. O fe i wun man men so'n nunfue kun, nan wa sunmen i fié su lo ke o kô nien i kokoti'm bé su. O klô ke oh dih alie nga kokoti'm bé di'n wié, sannge swran fi a menmen. Ke o tran bu akunndan bo i nyin kpeen i laa'n nun'n, o sé ke: Nian n si awlô lo dyunman difue kpanngban bo bé di'a alie yale, ye min, min ye n su wu awé nun wa'n! M ma dyaô ko n si sin, nan nh séh i ke: Baba, man yô te nyanmien'n bô, ye man yô o te. Ke bé sé ke n ti o wa'n, o nin i so fataman kun. Fa min yô ke o dyunman difue'm bé nun kun sa. O dyaô oo i si sin. Ke oh koh b'o wa dyu lo bo i si wunniin mmua lo'n, o yô i annvo, nan wa wanndi a kô to i nun. Ba'n séé i si ke: Baba, man yô te nyanmien'n bô, ye man yô o te. Ke bé sé ke n ti o wa'n, o nin i so fataman kun. Sannge i si séé i swran'm bé ke: Anh fa trale klaan kpafue'n bla ndende fa wle i wun, anh fa sama ti nga kun wle i sa, ye anh wle i ngbabua. Anh fa nannin nga wa lô kpafue'n bla, anh kuin man é fa di tyen, afin n wa ng'o ô ye'n, o wuli, ye wa nyan nguan ékun, o mlinnin, man wuin ékun. Ye bé bôô tyen dile so'n bôo. Ke oh yôh so'n, wuun ba kpenngbenfue'n wô fié su lo. Ke oh bah b'o mantaan awlô le'n, o ti dyué'n nin klen'n. O flee i si i swran'm bé nun kun, nan wa use sa nga ti ye bé bô klen'n. Ye o sé i ke: O niaan bian ye o balio, ke o si wunniin b'o ti dyuédyué wa kun nannin nga wa lô kpafue'n wa wle i trô nun. Ye o faa yaa, o klô'a ke o wlu awlô lo. I si fité kô kpetelii, ye o séé i si ke: Nian, sule nga n fa su o lélé fa dyu nde'n, n nian kpeman wo atisre lé, sannge a nian ma'an min bôli ba bo kun lé, bo min nin n dyanvue mun é fa di tyeon. Sannge ke o wa ng'o kô satyi o ninngé'n kwlaa téklé mmla'm bé su'n bali'n, a kun nannin nga wa lô kpafue'n, a wle i trô nun! Nan i si a sé i ke: N wa, o lie'n, min nin wo ye é ô wa titio, liké kwlaa ng'o ti n lie'n, o ti o lie. Yele ke o niaan ng'o ô ye'n, o wuli, ye wa nyan nguan ékun, o mlinnin bo ya wuin ékun'n, o man tyen dile nin aunbliblie so'n o ti i su.


Wafa nga é fá fluwa ?Ngue like yɛ Biblu’n kwla kle e ɔ? é dí junman’n\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Abui Abɛ Acoli Afrikaans Albanais Allemand Alur Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bas Allemand Basque Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Bengali Biak Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Bété Cakchiquel Cambodgien Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Dayak Ngaju Digor Edo Efik Esan Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Féroïen Ga Galician Gallois Garifuna Gokana Goun Grec Groenlandais Guarani Guerze Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Ibinda Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Jula Kabuverdianu Kana Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Kpelle Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Langue des signes brésilienne Lao Lenje Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mapudungun Marathi Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mende Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Okpe Oromo Ossète Otomi Otètèla Ourdou Ouzbek Ouïghour (Cyrillique) Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quiché Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Romany (Southern Greece) Rotumien Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Soli Sranan tongo Sunda Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tajiki Tamoul Tandroy Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Valencian Venda Vezo Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nFluwa Biblu’n kle nin Biblu’n kle e be fa be wun. Ndɛ nanwlɛ nga be o fluwa nɲɔn sɔ mɔ e fa kle sran’m be like’n be nun’n, be ti kun yɛ wafa kunngba’n yɛ be su be wun su ɔ. Sanngɛ fluwa Biblu’n kle e i liɛ’n, i nun ndɛ’m be wlɛ wunlɛ ti pɔpɔ dan. Be nga fluwa Biblu’n kle i nun ndɛ’m be wlɛ wunlɛ kwla yo kekle man be’n, be ti yɛ be yili fluwa Biblu’n kle e niɔn. I awieliɛ lɔ’n, ndɛ’m be bo tulɛ lika nunman lɔ. Sanngɛ be yiyili ndɛ kpɔlɛ’m be nun ndɛ wie’m be nun lɔ. B’a faman kosan b’a fitiman ndɛ tre’m be su yɛ kuku nga be fa flan ndɛ tre’m be nun’n, i wie nunman nun. Sanngɛ ndɛ tre’m be awieliɛ lɔ’n, be boli ndɛ nanwlɛ nga be yiyili nun ndɛ tre nun’n, i kpɔlɛ. Kɛ Biblu’n kle sa’n, e kwla fa Biblu’n kle e e man sran mun dɔ kwlaa su kannzɛ bɔbɔ nɛ́n i yɛ anglo sɔ nun’n e fa man sran mun’n. ?Kɛ é klé like’n, wafa sɛ yɛ e kwla fɛ i nun ninnge nga be ti be liɛ ngunmin kun’n, e di junman ɔn?\nNDƐ TRE’N I KPƆLƐ BOLƐ: Wafa nga e kle sran’m be like fluwa Biblu’n kle nun titi mɔ e kanngan ndɛ kpɔlɛ kun nun kpɛkun e usa i su kosan’n, ɔ uka sran kaka. Sanngɛ maan e se kɛ like suanfuɛ’n ɔ timan aniɛn nga i nun yɛ e waan é klé i like’n i kpa annzɛ ɔ siman kanngan kpa. Sɛ ɔ ti sɔ’n, e kwla fa fluwa Biblu’n kle e i lika nga be boli ndɛ tre’n i kpɔlɛ lɛ’n, e kle i like. Kpɛkun e wla sran’n i fanngan naan sɛ ɔ yo’n, i ngunmin kanngan ndɛ tre’n nun. Kɛ e ju ndɛ nanwlɛ kun su’n, blɛ sunman’n, e kwla fa miniti kɔe 15 e kle sran’n i like naan w’a si ndɛ nanwlɛ sɔ’n. Kɛ mɔ ndɛ tɛkɛtɛkɛ nga be o ndɛ tre’n i nun lɔ’n be nunman i kpɔlɛ bolɛ lika’n nun wie’n ti’n, ɔ fata kɛ like klefuɛ’n siesie i wun kpa. I sɔ yolɛ nun’n, ɔ fata kɛ ɔ bu ninnge nga be kwla yo like suanfuɛ’n i ye kpa’n, be akunndan. Sɛ ndɛ kpɔlɛ’m be nun yɛ amun nian be suan like’n, an kwla fa ndɛ tre’n i kpɔlɛ bolɛ lika’n, be flan ndɛ tre’n nun.\nNDƐ WIE MUN EKUN: Ndɛ nga be o ndɛ wie mun ekun’n i nun’n, be lɔngɔ su kɛ nga be fa boli be su ndɛ tre’n nun lɔ’n sa. Sɛ like klefuɛ’n klo’n, kɛ ɔ nin sran’n bé súan like fluwa Biblu’n kle e nun’n, be kwla koko i nun ndɛ’m be su yalɛ.


Jue 128—E tra e awlɛn lele e guɛ i bo | Christian Jue\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bas Allemand Bassa (Cameroun) Belize Kriol Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Cebuano Chichewa Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Douala Edo Efik Espagnol Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Gallois Garifuna Gokana Goun Grec Guarani Haoussa Hiligaynon Hindi Hongrois Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Islandais Italien Kachin Karen (S'gaw) Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Letton Lhukonzo Lingala Lituanien Luganda Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Maya Mazateco (Huautla) Mixe Myama Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndau Ndébélé Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norvégien Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Otomi Otètèla Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persan Pidgin (Cameroon) Polonais Ponape Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quiché Russe Samoan Saramaccan Sena Serbe Serbe (Romain) Shona Shuar Silozi Singhalais Sranan tongo Suédois Swahili Tagalog Tahitien Tamoul Tatar Thaï Tigrinya Tojolabal Tok Pisin Tshiluba Turc Twi Tzotzil Télougou Ukrainien Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Yoruba Zapotec (de l’isthme)\nE tra e awlɛn lele e guɛ i bo\n1. Ɲanmiɛn Ndɛ’n nin i kasiɛ’m be\nTi e tra e awlɛn.\nE klo like nga e suan’n kpa,\nBe lafi su ɔ yo ye.\nMaan e lafi Ɲanmiɛn su kpa,\nNán e wla fi i cɛn’n su.\nMaan e jran kpa, e nanti seiin,\nSa nianlɛ’n ti’n é yó kpa.\n2. Klo Ɲanmiɛn titi kɛ laa’n sa,\nAfin klolɛ’n kwla wie.\nKannzɛ afɛ’n tɔ e su sɛ’n,\nNán e kpɔnzɔ, e jran kpa.\nKannzɛ e su sa’n ti sɛ o,\nNán maan srɛ kun e mlɔnmlɔn.\nZoova yó maan é fíte nun,\nYɛ ɔ nin e trán titi.\n3. Be nga mɔ be jran kekle kpa’n,\nYɛ bé fíte nun ɔn.\nBe dunman’n trán nguan fluwa’n nun,\nƆ su kwlá nunnunman le.\nI ti maan e tra e awlɛn.\nMaan e yo sɔ cɛn kwlakwla.\nZoova klun wá jɔ́ e wun.\nE aklunjuɛ’n su wie’a le.\n(Nian Ebr. 6:19; Zak 1:4; 2 Piɛ. 3:12; Ngl. 2:4 nun wie.)\nE tra e awlɛn lele e guɛ i bo (Jue 128)


Filipufuɛ Mun 1 | Online Bible | New World Translation\nMatie Marki Liki Zan Sa Nga Be Yoli’n Rɔmunfuɛ Mun 1 Korɛntifuɛ Mun 2 Korɛntifuɛ Mun Galasifuɛ Mun Efɛzifuɛ Mun Filipufuɛ Mun Kolɔsufuɛ Mun 1 Tesalonikifuɛ Mun 2 Tesalonikifuɛ Mun 1 Timote 2 Timote Titi Filemɔn Ebre Mun Zaki 1 Piɛli 2 Piɛli 1 Zan 2 Zan 3 Zan Zidi Sa Nglo Yilɛ 1 2 3 4\nFilipufuɛ Mun 1:1-30\nAniaan’m be like yolɛ (1, 2)\nPɔlu la Ɲanmiɛn i ase. Ɔ srɛ Ɲanmiɛn (3-11)\nKannzɛ be tanndan jasin fɛ’n i ɲrun’n, ɔ kɔ i ɲrun (12-20)\nKlisi liɛ ti yɛ Pɔlu wo nguan nun-ɔn, yɛ sɛ ɔ wu’n, ɔ́ yó sa ye (21-26)\nMaan amun ayeliɛ’n nin Klisi i jasin fɛ’n be yo kun (27-30)\n1 Min Pɔlu nin Timote mɔ e ti Klisi Zezi i kanga’n, é klɛ́ fluwa nga é kó mán Ɲanmiɛn i sran mɔ be nin Klisi Zezi be o nun mɔ be o Filipu lɔ’n be kwlaa, ɔ nin asɔnun sunianfuɛ mun nin asɔnunfuɛ’m be ukafuɛ mun. 2 Maan e Si Ɲanmiɛn nin e Min Zezi Klisi be yo amun ye, yɛ maan be yo naan amun di alaje. 3 Kɛ min wla kpɛn amun su’n, n la min Ɲanmiɛn’n i ase titi. 4 N tu min klun kpa n srɛ Ɲanmiɛn blɛ kwlaa nun n man amun kwlaa. N yo i sɔ aklunjuɛ su, 5 afin kɛ ɔ fɛ i cɛn klikli’n su lele mɔ w’a fa ju yɛ’n, amun yoli maan jasin fɛ’n ɔli i ɲrun kpa. 6 N lafi su kɛ sran ng’ɔ boli junman ng’ɔ ti kpa’n i dilɛ bo amun afiɛn’n, ɔ́ gúɛgúɛ i bo lelee naan Klisi Zezi i cɛn’n w’a ju. 7 N klo amun kwlaa, i sɔ’n ti sɛ n bu amun wun akunndan sɔ’n, ɔ ti su. Bisua mɔ n wo nun’n, ɔ nin jasin fɛ mɔ n jrannin mmla’n su n kplili i ti, mɔ kusu n yoli maan ɔ takali kpa’n ti’n, Ɲanmiɛn yoli min ye. Ye sɔ’n, ɔ yoli amun wie. 8 Min wla lo amun kpa, yɛ n klo amun kwlaa kɛ nga Klisi Zezi fa klo amun’n sa. Ɲanmiɛn bɔbɔ ti min lalofuɛ. 9 Like nga ti yɛ n srɛ Ɲanmiɛn titi’n, yɛle kɛ an klo Ɲanmiɛn nin sran kpa tra laa’n naan amun si ndɛ ng’ɔ ti nanwlɛ’n, yɛ an wun sa wlɛ kpa, 10 naan amun wun ninnge nga be ti cinnjin kpa’n be wlɛ. I liɛ’n, lele mɔ Klisi i cɛn’n jú’n, be su wunman sa tɛ kaan sa amun wun, yɛ amun su yoman naan sran wie i ja kpla. 11 N srɛ Ɲanmiɛn ekun kɛ amun yo sa kpa tra laa’n* Zezi Klisi i fanngan nun. I liɛ’n, Ɲanmiɛn ɲán ɲrun, yɛ sran’m bé mɛ́nmɛ́n i. 12 Aniaan mun, n kunndɛ kɛ amun si kɛ min su sa’n ti’n, jasin fɛ’n ɔli i ɲrun. 13 Ɔ maan be nga be nian Rɔmun famiɛn’n su’n nin sran wie mun ekun be tili i kɛ Klisi i dunman nun ti yɛ n wo bisua-ɔ. 14 Bisua mɔ n wo’n ti’n, aniaan sunman mɔ be nin e Min’n be o nun’n, b’a ɲan awlɛn siɛn’n. Ɔ maan be kan Ɲanmiɛn ndɛ’n yakpa su, yɛ srɛ kunman be. 15 Nanwlɛ, sran wie’m be ɲin ci min, yɛ be klo kɛ be nin min sí kwla ti yɛ be kan Klisi’n i ndɛ-ɔ. Sanngɛ wie’m be liɛ’n, akunndan kpa yɛ be fa kɛn i ndɛ-ɔ. 16 Be nga be fa akunndan kpa be kan Klisi’n i ndɛ’n be liɛ’n, be klo Ɲanmiɛn nin sran. Afin be si kɛ min yɛ be kpali min kɛ n kpli jasin fɛ’n i ti-ɔ. 17 Sanngɛ be nga be ɲin ci min’n be liɛ’n, be kunndɛ kɛ be nin min sí kwla. Be akunndan’n timan kpa, afin be kunndɛ kɛ n fɛ bisua wa. 18 ?Yɛ i kwlaa sɔ’n i bo’n guali sɛ? Maan be akunndan’n yo tɛ-o, maan ɔ yo kpa-o, i kwlaa yoli-o, sran’m be ti Klisi i jasin fɛ’n. I sɔ’n ti’n, n di aklunjuɛ. Yɛ ń dí aklunjuɛ sɔ’n titi. 19 N si kɛ ń fíte nun, afin an tu amun klun srɛ Ɲanmiɛn, kpɛkun Zezi Klisi i wawɛ’n suan min bo. 20 N lafi su, yɛ min wla o su kɛ n su wunman ɲannzuɛn like fi nun. I sɔ’n ti’n, ń kán Klisi i ndɛ yakpa su. Ɔ maan sɛ ń wú-o, sɛ ń trán nguan nun-o, min* ti’n ɔ́ ɲán ɲrun dɔ nga su kɛ laa liɛ’n sa. 21 Afin min liɛ’n, Klisi liɛ ti yɛ n wo nguan nun-ɔn, yɛ sɛ n wu’n, ɔ́ yó sa ye. 22 Sɛ n ka nguan* nun mɛn nga nun’n, ń kwlá dí junman dan kpa ekun ń mán Klisi. Sanngɛ n su kleman nga ń fá’n. 23 Like nɲɔn sɔ’m be ti’n, min akunndan’n ti nɲɔnnɲɔn. Afin min liɛ nga n kunndɛ’n yɛle kɛ ń kɔ́ naan e nin Klisi é trán. Sa sɔ’n i kpa m’ɔ ti’n, be kanman. 24 Sanngɛ amun ti’n, ɔ ti cinnjin kpa kɛ n ka nguan nun mɛn nga nun. 25 Ɔ maan kɛ mɔ n lafi i sɔ’n su’n ti’n, n si kɛ ń ká amun wun wa, yɛ min nin amun kwlaa é trán. I liɛ’n, amún kɔ́ amun ɲrun, yɛ Klisi mɔ amun lafi i su’n ti’n, amún dí aklunjuɛ. 26 I liɛ’n, sɛ n sa min sin amun wun lɔ’n, amun aklunjuɛ’n wá yó dan, afin amun ti Klisi Zezi i sɔnnzɔnfuɛ. 27 Sanngɛ maan amun ayeliɛ nin Klisi’n i jasin fɛ’n be yo kun. I liɛ’n, sɛ n kɔ amun wun lɔ naan n wun amun’n, annzɛ sɛ n nunman lɔ’n, ń tí i kɛ amun jran kekle naan amun akunndan’n ti kun, yɛ amun ti sran wunmuan. Kɛ amún yó sɔ’n, maan amun di junman likawlɛ naan an lafi jasin fɛ’n su. 28 Yɛ nán amun man amun ɲrun tanndanfuɛ’m be atin naan be wlanwlan amun. Sa sɔ mɔ be yo’n, ɔ kle kɛ bé núnnún be, sanngɛ amun liɛ’n, amún ɲán amun ti. Yɛ i sɔ’n fin Ɲanmiɛn. 29 Afin Klisi ti’n be mannin amun like cinnjin kun. Yɛle kɛ maan amun lafi i su naan kusu amun wun ɲrɛnnɛn wie. 30 Afin amun si kɛ ɲrɛnnɛn tɔli min su. Ɲrɛnnɛn sɔ’n te o min su dɔ nga su. Yɛ ɲrɛnnɛn kunngba’n wo amun su wie.\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “an su sa kpa yolɛ mma.”\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “min wunnɛn.”\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “wunnɛn’n nun.”\nFilipufuɛ Mun 1


Sa nglô yile 20:12\nYe n wuun bé nga bé wuli'n, bé nga bé le nyrun ô, bé nga bé le'a nyrun ô, bé dyindyin bia'n nyrun le. Bé tree fluwa'm bé nun. Ye bé tree kun ékun nun, i ye o ti nguan fluwa nion. Bé niaan fluwa'm bé nun, bé wuun sa nga bé bo bé wuli'n bé yôli'n, i su ye bé dyran di bé dyole nion.\nNanh an yô ke swran'm bo bé ô le nde'n bé sa, sannge man Nyanmien katyi amun akunndan'n nan an katyi mlonmlon. Ke o kô yô so'n, amunh wunh Nyanmien i klun sa'n i wle, amunh sih sa ng'o ti kpa, b'o dyo i klun, b'o man amun yôh kpa'n.\n É si ke sa kwlaa nga b'o yô'n, é bo é klô Nyanmien b'o flee é yele ke o bu é akunndan siéé laa'n, é kpa yôle ti ye o man sa so'm bé yôo. Afin é bo Nyanmien dun mmua si yé'n, o siéé é ke é katyi ke i Wa'n ti'n sa, nan i Wa'n nyan niaan kpanngban, nan o yô bé nyrun kpen.\n O ti yebue b'o kpla swran'm bé dya, Yebue dan kun bo swran'm bé fin asé su.» Bé dya'n kplelii, yele ke ba fa'a Nyanmien nde'n su, afin ke Nyanmien'n siéli bé lie'n soo. Sannge amun lie'n, an ti swran bo Nyanmien faa amun, an ti Famien Nyanmien'n i nyrun dyranfue, an ti Nyanmien nvlé'n nun swran, an ti i lie mlonmlon. O faa amun ke an yi i b'o flee amun ke an dyaô aôsin nun, an bla lika ng'o kpadya kpa'n nun'n i aye.\n1 Corinthefue 2:7-9\n Nyanmien i ngwlele b'o yi'e i nglô b'o fiee swran'm bé nyrun, b'o dun mmua sié maan é ke o ba é nyrun nyan ka nan wa yi men'n, i nde ye é kaan. Men'n nun wléngbi'm bé wié fi ba simen, se o ti ke bé silii'n, wuun ba bôbô'a é Min'n b'o i nyrun yô srô'n waka'n su. Sannge ba simen, afin bé klee ke: «Liké nga swran fi nyinma a wunmen, Bé su a timan, Bo i wun akunndan a ba'a bé klun'n Liké so'n ye Nyanmien yô meen i klôfue muon.»


Titi 2 | Online Bible | New World Translation\n2 Sanngɛ ɔ liɛ’n, kle ndɛ m’ɔ nin ndɛ nanwlɛ m’ɔ yo sran ye’n be kɔ likawlɛ’n titi. 2 Maan yasua kpɛnngbɛn’m be si be wun su nian, nán maan be yo sa sukusuku, maan be yo akunndanfuɛ, be lafi Ɲanmiɛn su, be klo Ɲanmiɛn nin sran, yɛ be tra be awlɛn. 3 Maan bla kpɛnngbɛn’m be kusu be kle kɛ be ɲin yi Ɲanmiɛn, nán maan be saci sran wun, nán maan be nɔn nzan dan, maan be kle like ng’ɔ ti kpa’n. 4 I liɛ’n, bé kwlá mán talua’m be afɔtuɛ kɛ be klo be wun mun, yɛ be klo be mma mun, 5 be yo akunndanfuɛ, nán be yo sa sukusuku, be di awlo junman,* be yo sa kpa, be ɲin yi be wun mun naan sran’m b’a seman kɛ Ɲanmiɛn i ndɛ’n ti like tɛ. 6 I kunngba’n, se gbanflɛn mun titi kɛ be yo akunndanfuɛ. 7 Sa kwlaa nun’n, ɔ bɔbɔ yo like ng’ɔ ti kpa’n naan sran’m be nian su be yo wie. Yɛ nian nun kle like ng’ɔ ti kpa’n. 8 Kɛ á yó sɔ’n, kan ndɛ ng’ɔ kwla yo sran ye mɔ be kwlá seman kɛ ɔ ti tɛ’n. I liɛ’n, be nga be tanndan ɔ ɲrun’n bé wún ɲannzuɛn. Afin be su wunman e wun ndɛ fi be kanman. 9 Maan kanga’m be ɲin yi be min mun sa’n kwlaa nun, maan be mian be ɲin naan be min’m be klun jɔ be wun, nán maan be kpalo be nuan, 10 yɛ nán be wua be, sanngɛ maan be kle kɛ be kwla lafi be su. I liɛ’n, bé yó maan sa’n kwlaa nun’n, sran’m bé wún kɛ e Defuɛ Ɲanmiɛn i ndɛ ng’ɔ kle’n, ɔ yo ɲɛnmɛn. 11 Afin Ɲanmiɛn yili i aklunye dan’n i nglo, yɛle kɛ ɔ deli sran wafawafa’n kwlaa. 12 I sɔ’n kle e kɛ maan e kpalo ninnge nga Ɲanmiɛn kloman be’n, ɔ nin ninnge nga mɛn’n nunfuɛ’m be konvi sɔ be’n, naan e yo akunndanfuɛ, e yo sa kpa, e fa e wun man Ɲanmiɛn mɛn* nga nun. 13 Kɛ é yó sɔ’n, nn é mínndɛ like nga e wla o su mɔ i ti’n e di aklunjuɛ’n, ɔ nin Ɲanmiɛn kpli nin e Defuɛ Zezi Klisi mɔ bé wá yí be wun nglo ɲanɲanɲan’n. 14 Klisi fɛli i wun mannin naan ɔ́ dé* e sa tɛtɛ kwlaa nun naan ɔ́ yó e sanwun. I liɛ’n, é yó nvle sanwun kun m’ɔ ti i liɛ klonglo’n, mɔ i nunfuɛ’m be tu be klun be yo sa kpa’n. 15 Kan ndɛ sɔ mun kle be titi, wla be fanngan, yɛ tu be fɔ, afin a le i sɔ yolɛ’n i wun atin. Nán man sran fi atin naan ɔ yo ɔ finfin.\n^ Be kwla se ekun kɛ “be yo awlo bla kpa.”\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “ɔ́ kpɔ́ e ti.”


KƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Aamenin Abukazi Aflikanin Aiti lɔ Kleɔlu liɛ'n Alabanin Aleman Amariki Angle Arabu Arabu (Liban) Ausa Azeri Basa (Kamerunun) Baskii Belize Kriɔli Bikɔlu Bilgari Bisilama Blɔfuɛ Bulu Dangme Danois Ebre Edo Efiki Ekuatɛɛ bobo aniɛn'n Eve Fiji Féroïen Fɔn Fɛnlandi Ga Gali Glɛki Gunnun Hindi (Roman) Iban Igbo Ikrɛnin Ili Salomɔn Pijinin Iligainɔn Iloko Isibɛnba Isilandi Isoko Itali Izbɛki Kabuverdianu Kanada Kanbɔji aniɛn'n Katalan Kazaki Kecua (Kuzko) Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kiniaruanda Kirgizi Kirundi Klowati Kore aniɛn'n Kuaniama Langue des signes brésilienne Letɔn Lingala Litianin Luganda Malagasi Malayalamun Malti Malɛ Manbue-Lungu Maseduanin Maya Miama Mingrelian More Mɔngoli Nauatɔlu (Nɔɔ de Puebla) Ndebele (Zɛnbabue) Nepali Nzɛma Nɔɔvɛzi Nɛɛlandi Okpe Oromo Osɛti Pangasinan Papiamiɛnto (Kurasao) Papiamɛnto (Aruba) Pendjabi Pidgin (West Africa) Polɔɲin Portugais Punjabi (Roman) Pɔɔtigali Pɛɛsi Quichua (Imbabura) Rarotɔngan Risi Romany (Macedonia) Cyrillic Rumanin Rumanin Sango Sebuano Seisɛli Kleɔlu Sepedi Sidama Sinala Sisewa (Malawi) Situnbuka Sitɔnga Sitɔnga (Malawi) Slovaki Slovenin Sona Suaili Sunda Suɛdi Sɔlu Sɛɛbi (Rɔmun) Sɛɛbi (Siriliki) Tagalɔgu Tai Taiti Tamulu Taraskan Tataa Tchèque Telugu Tetun Dili Tiglɛnya Tiriki Tisɔnga Tivu Tizɔtzili Tojolabali Tswana Tui Uarɛ-Uarɛ Uiguu (Siriliki) Urobo Uzbek (Roman) Valencian Viɛtinamun Wawle Yoruba Zapotec (de l’isthme) Zapɔn Zulu Zɔɔzi sinua Kantɔnɛ sinua Kantɔnɛ (Nga i kanlɛ timan kekle'n) sinua Mandarɛn (Lalafuɛ liɛ'n) sinua Mandarɛn (Nga i kanlɛ timan kekle'n) uudu Ɔngli Ɛndi Ɛndonezi Ɛsipaɲɔlu Ɛsitonin\nSRAN NG’Ɔ KAN NDƐ’N: RENE LERƆN\nBE WULI I: AFUƐ 1954 nun\nƆ FIN: FILIPININ\nI SU NDƐ’N: I si dunman nun ti’n, ɔ tuli awlo’n nun\nAfuɛ kwlaa nun’n, sran kpanngban kpa mɔ be fin lika fanunfanun nun’n, be kɔ Filipinin lɔ be ko nian nzue kun m’ɔ fin cenje kun su gua’n. Ɔ yo ɲɛnmɛn kpa. Nzue sɔ’n wo klɔ nga be flɛ i Pagsanian’n i wun lɛ. Klɔ sɔ’n su lɔ yɛ min si ɲinnin-ɔn. Ɔ ti yalɛfuɛ. Kɛ ɔ wunnin wafa nga mɛn siefuɛ nin polisie nin i wiengu junman difuɛ mun be bu sran’m be lufle’n, ɔ yoli i ya dan. I kwlaa sɔ’n wlɛli i klunngbɔ.\nMin si nin min be wuli ba mɔcuɛ. Be miannin be ɲin be niannin e lika. Be di fie okaoka’m be nun lɔ. Wie liɛ’n be ka lɔ be nian fie’n i lika be cɛ kpa. Kɛ be kɔ sɔ’n, ɔ fata kɛ min nin min niaan bian Rodelio e kunndɛ aliɛ e di. Kpɛ sunman’n, awe kun e kpa. E ti bakan sanngɛ, e ɲanman blɛ e kanman ngowa. Afin, awlo lɔ’n, kɛ ba kun ko ɲan afuɛ nso’n, ɔ bo fie su junman dilɛ bo. E sua kpako trɔ nɔnninnɔnnin kpa wie mun e fa sin oka’m be su atin’m be su. Sɛ trɔ’n yo nɔnnin dan’n, be se kɛ e cuɛn i ase.\nE si bo e titi. Sanngɛ, ɔ bo e nin wie. Kɛ ɔ yo sɔ’n, ɔ yo e ya lele kpe nun. Wie liɛ’n kɛ ɔ́ bó i’n, e waan e de e nin i sa nun. Sanngɛ ngbɛn-ɔn. E nin Rodelio e nuan sɛli su kɛ, sɛ e yo kpɛnngbɛn’n, é kún e si. Nanwlɛ, n kunndɛli kpa kɛ min si klo e.\nSa yaya nga e si’n fa yo e’n ti’n kɛ n ɲannin afuɛ 14, n tuli awlo’n nun. Blɛ kun nun’n s la gua su. Kpɛkun, n ma nɔnnin mariruana. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, n ɲannin junman kan. Nvle uflɛ nunfuɛ nga be ba lika’n nun niannianlɛ’n, n fa be alie nun naan be ko nian nzue ng’ɔ fin cenje’m be su gua’n.\nKɛ ɔ dili afuɛ nɲɔn kun’n, n ɔli Inivɛsite Maninyi lɔ. Sanngɛ, n ɲanman blɛ naan m’an suan fluwa. Afin, Fue nin Mɔnnɛn’n n ko di junman Pagsanian lɔ. Lika’n yoli kekle min su. N wunman min wun fɛ. Kɛ n nɔn mariruana bɔbɔ’n, ɔ yoman min like fi kun. I sɔ’n ti, n nɔnnin drɔgi wafa uflɛ wie mun, be yɛle metanfetaminin, nin kokainin nin eroinin. Kɛ a nɔn drɔgi’n kusu kpɛ sunman’n saan á tɔ́ bla kunndɛlɛ sukusuku’n nun. Lika nga n wo lɛ’n, sran’m be di yalɛ dan, yɛ be wun ɲrɛnnɛn kpa. N fali min ɲin cili e nvle’n i siefuɛ mun. Afin, n buli i kɛ be ti yɛ e wun e ɲrun sɔ-ɔ. N usali Ɲanmiɛn kɛ: ‘?Ngue ti yɛ sa kwlaa sɔ’m be ju-ɔ?’ N ɔli Ɲanmiɛn sulɛ fanunfanun nun, sanngɛ, b’a kwlá tɛman min kosan’m be nun wie fi su. N nɔnnin drɔgi’n i kpa ekun naan n wla fi min wun kan.\nAfuɛ 1972 nun’n, Filipinin lɔ suklu mma’m be jasoli siefuɛ’m be wun. N ma fali min wun wlali be nun wie. Sanngɛ, i bo’n w’a guaman kpa. Be trali e nun wie mun. Yɛ kɛ anglo sunman sinnin’n, be seli sonja mun kɛ be nian klɔ’n su.\nKɛ mɔ n kunndɛman kɛ be tra min’n ti’n, gua su yɛ n la-ɔ. Kɛ ɔ ko yo naan m’an kwla to drɔgi ti’n, n wua. Kasiɛn su’n, be flɛ kɛ n ma boli tekle. Yɛle kɛ, min nin aɲanbeunfuɛ nin aofuɛ wie mun e la. Kpɛkun be man min sika. Min nguan’n bɔbɔ sa’n, m’an bumɛn i like fi kun.\nBlɛ sɔ nun’n, Zoova i Lalofuɛ’m be boli min nin ɔ nin min sinma yasua kun be Biblu’n nun like klelɛ bo. W’a yoman min si i fɛ mlɔnmlɔn. I sɔ’n ti, ɔ wɔli be fluwa’m be nun. Sanngɛ be sa sin w’a bubuman be. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, be yoli be batɛmun.\nCɛn kun’n, Zoova i Lalofuɛ kun seli min si kɛ Biblu’n se kɛ cɛn wie lele’n, asiɛ wunmuan’n su’n, be su yoman sran fi i sa tɛ kun. (Jue Mun 72:12-14) Ndɛ sɔ’n yoli min si i fɛ kpa. I sɔ’n ti, ɔ fali ajalɛ kɛ ɔ́ kó kúnndɛ ndɛ sɔ’n i Biblu’n nun nían. Ɔ wunnin i Biblu’n nun kɛ Ɲanmiɛn waan ɔ́ táka famiɛn diwlɛ kun m’ɔ́ yó sa sɛsɛ’n. Sanngɛ, nɛ́n i ngba-ɔ. Ɔ wunnin wafa nga Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ yasua kun nin i yi nin i mma’m be tran’n. (Efɛzfuɛ Mun 5:28; 6:4) Kɛ ɔ yoli sɔ’n, w’a cɛman, i bɔbɔ nin min niaan onga’m be kacili Zoova i Lalofuɛ. I kwlaa sɔ’n yoli min sin. Afin blɛ sɔ nun’n, nn n nunman awlo lɔ kun.\nAfuɛ 1978 nun’n, n ko trannin Ɔstrali lɔ. Lɔ sran sunman be ti aɲanbeunfuɛ. Yɛ lika’n ti fɔuun. Ɔ nin i sɔ ngba’n min wla guaman ase. M’an yaciman nzan nin drɔgi nɔnlɛ. Cɛn kun’n, Zoova i Lalofuɛ’m be wa toli min. Be fali Biblu’n be kannin asiɛ’n mɔ wá káci lika klanman’n i ndɛ kleli min. Sanngɛ m’an kunndɛman kɛ n nin be é sán nun.\nKɛ ɔ dili le nɲɔn kun’n, n sali min sin Filipinin lɔ kan. Min niaan’m be seli min kɛ e si w’a kaci i nzuɛn’n, naan ɔ miɛnnin i ɲin kpa naan w’a kwla yo sɔ. Sanngɛ, sa ng’ɔ fa yoli e laa’n ti’n, m’an kunndɛman kɛ min nin i e ijɔ.\nMin sinma bla’n, kasiɛnfuɛ’n, ɔ fali Biblu’n yiyili sa nga ti yɛ afɛ nin ɲrɛnnɛn’n be o sran’m be su’n i nun kleli min. Nanwlɛ, kɛ n wunnin wafa nga min niaan bla kan sɔ’n ɔ tɛ min kosan’m be su’n, ɔ boli min nuan dan. Kwlaa naan m’an wɔ’n, min si fali fluwa Vous pouvez vivre éternellement sur une terre qui deviendra un paradis mannin min. * Kpɛkun ɔ seli min kɛ nán lika uflɛ yɛ ń wún min kosan’m be su tɛlɛ’n niɔn, naan fluwa sɔ’n kwla úka min. Ɔ wlali min fanngan kpa kɛ sɛ n ju Ɔstrali lɔ’n, n kunndɛ Zoova i Lalofuɛ mun.\nKɛ n juli lɔ’n, n kunndɛli Zoova i Lalofuɛ’m be Ɲanmiɛn Sielɛ sua Brisibanin lɔ. Afin, lɔ yɛ n tran-ɔn. N wunnin lika nga be yo aɲia mun. Kpɛkun, n seli be kɛ be kle min Biblu’n nun like. Kɛ bé klé min like’n, n wunnin kɛ ndɛ ng’ɔ o Daniɛli ndɛ tre 7 nin Ezai ndɛ tre 9 nun’n, nin Biblu’n nun ndɛ wie mun ekun, be kle kɛ Ɲanmiɛn i famiɛn diwlɛ’n mɔ fɔ nunman nun’n, ɔ́ wá síe asiɛ’n. Be kleli min kɛ asiɛ wunmuan’n wá káci lika klanman. N kunndɛli Ɲanmiɛn klun jɔ min wun. Sanngɛ, ɔ fata kɛ n wla nzuɛn tɛ’m be ase. Ɔ fata kɛ n yaci nzan nɔnlɛ ngboko’n nin drɔgi nɔnlɛ. Yɛ n yaci sa sukusuku’m be yolɛ. Ɔ maan, e nin min soman’n e titili nun. Kpɛkun, n yacili sa tɛtɛ’m be yolɛ. N ma lafili Zoova su kpa ekun, yɛ n srɛli i kɛ ɔ suan min bo naan n kaci min nzuɛn’n mlɔnmlɔn.\nKɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, n sieli i nzɔliɛ kɛ Biblu’n nun like nga n suan’n ti’n, min nzuɛn’n su kaci blɛblɛblɛ. Biblu’n se kɛ sɛ e mian e ɲin e kpa’n e kwla “fa nzuɛn uflɛ’n.” (Kolɔsufuɛ Mun 3:9, 10) Ɔ maan, n wunnin kɛ min si’n i su ndɛ nga min niaan’m be kannin’n, ɔ timan ato. Ɲanmiɛn ndɛ’n kaci sran sakpa. Afin, min si i wun ya dan nga n fali’n, ɔ wieli. I kpa bɔbɔ’n, n kunndɛli kɛ e nin i e siesie e afiɛn. N yacili sa ng’ɔ yoli e’n n cɛli i. Klunngbɔ nga kɛ ɔ fɛ i min bakan nun lele’n ɔ o min klun’n, n wlɛli i ase.\nMMLUSUƐ NGA N ƝƐNNIN I’N\nI nun mɔ n te yo gbanflɛn kan’n, n suli sran tɛ’m be su. Yɛ kɛ nga Biblu’n fa kan’n sa’n, be nzuɛn tɛ’n sali min. (1 Korɛntfuɛ Mun 15:33) Sanngɛ, n ɲannin janvuɛ kpa wie mun Zoova i Lalofuɛ’m be afiɛn. Be suannin min bo naan n kwla yo sran kpa. Asa kusu, n ɲannin bla kpa kun. Be flɛ i Loreta. I kusu ti Zoova i Lalofuɛ wie. E nɲɔn’n, e kle sran’m be wafa nga Biblu’n kwla uka be’n.\nE nin min yi nin e janvuɛ mun e su di like likawlɛ.\nLaa n bu i kɛ min si’n su kwlá kaciman le. Sanngɛ, ndɛ ng’ɔ o Biblu’n nun’n ti’n, ɔ wa kaci bian kpa nin siɛ kpa. Ɔ wa yoli wun ase kanfuɛ, nin wɛtɛɛfuɛ. Afuɛ 1987 nun yɛ be yoli min batɛmun-ɔn. I sin’n, kɛ e nin min si’n e wunnin e wun’n, ɔ tɔli min nun. Kpɛ klikli ng’ɔ́ tɔ́ min nun’n yɛ ɔ o lɛ-ɔ!\nMin si nin min nin be suli Ɲanmiɛn likawlɛ lele afuɛ 35. Be fali Biblu’n nun ndɛ’n be wlali sran’m be fanngan. Sran’m be ndɛ loli i kpa yɛ be boli i dunman kpa. Afin, ɔ yoli be ye titi. Min ɲin wa yili i kpa. Yɛ n kloli i kpa kusu. Nanwlɛ, kɛ be se kɛ n ti i wa’n ɔ yo min fɛ dan. Afuɛ 2016 nun’n, min si sacili. Sanngɛ, blɛ kwlaa nga n bu min si’n i akunndan’n, min klun jɔ. Afin, e nɲɔn’n e miannin e ɲin e nantili like nga Biblu’n kle’n su. Ɔ maan, e kacili e nzuɛn’n. Klunngbɔ nunman min klun kun. Yɛ like ng’ɔ yo min fɛ kpa’n yɛle kɛ, n ma sili min Si Ɲanmiɛn Zoova. Ɔ ta e nda kɛ cɛn wie lele’n, ɔ́ wá yí awlobo’m be kwlaa be su afɛ’n.\n^ ndɛ kpɔlɛ 12 Zoova i Lalofuɛ’m be yiman fluwa sɔ’n kun.\nZoova yoli min ye dan\n?Biblu’n nun ndɛ nanwlɛ benin yɛ ɔ ukali Klisitali naan w’a fɛ i wun w’a mantan Ɲanmiɛn naan w’a wun i wun fɛ ekun-ɔn?\nFa man sran Fa man sran E nin min si e afiɛn wa sɛli\nijwcl ndɛ tre 4