Nanh man swran fi laka amun sa fi su. Afin san swran'm béh dyaôh Nyanmien wun, ye bian b'o di'a mmla'n su bo bé sié ke o mlin'n, oh yih i wun nglô, nan tyen so'n wa dyu.\nAniaan mun, i so'n ti anh nian amun wun, nanh man amun nun wié i awlen'n yô te, ye o yô ke o lafi'a Nyanmien su, b'o man o yatyi Anannganman Nyanmien nion.\nNga kusu b'o too akpue'n su'n yele bé nga ke bé ti Nyanmien nde'n bé klun dyo su, bé fa su kaan, sannge bé ti ke awié b'o le'a ndin'n sa, ke sa kaan to bé su'n, kpekuun ba yatyi.\n Afin swran nga bé si é Min Jésus-Christ é Défue'n, b'o man bé yatyi sa nga bé yôo bé satyi'n, se bé sa bé sin kô fa sa so'n katyi bé dyunman ékun'n, bé satyile kasien lie'n, oh yôh te tra klikli lie'n. Se ba wu'an atin ng'o ti kpa'n, o ti kpa tre ke bé wunniin, bo bé yatyi Nyanmien mmla'n b'o fa maan bé'n. Sa nga bé yôli'n, o man nyanndra nga bé bu sé ke: «Alua'n wa se i sin a kô di liké ng'o kpuli'n,» ye kokoti'n bo bé wunnzinniin'n wa se i sin a kô bô i nnotie'n ékun'n, o ti nanwle.\n Afin se é si nanwle'n nan é nyinfu é yô sa te ékun'n, i so sa lie'n o le'e i ti nnen kun. Liké ng'o ka'n b'o yô é srô'n yele fo nga Nyanmien wa bu i kpofue mun'n, nin sin srôésrôé b'o wa yra bé'n. Swran kwlaa ng'o ton Moïse mmla'n, se swran nnyon annze nsan bé kan'n, bé simen i aunnvue, bé kuin. ?Se o ti so'n, an bu bé nga bé yô Nyanmien Wa'n i finfin'n, bo bé bu sa nga Nyanmien waan oh yôh man swran'n i mmôdya b'o man bé wun sa'n wié'n i ngben'n, bo bé kpe Nyanmien Wawe'n b'o yô swran yé'n i nzôwa'n bé lie'n se? Bé lie'n yôh te tra su.\n Afin tyen wié swran'm bé su fa'a nde nanwle'n su kun, béh yôh sa ng'o yô bé bobo bé fe'n, ye béh kunndeh swran kpanngban kpa ke bé klé bé liké ng'o yô bé fe'n. Bé su sié'a bé su nanwle'n su kun, béh siéh bé su nde nga bé ti ke ngôwa sa'n bé su.\nSwran ng'o nin min a yô kun'n se o nin min a tra'an so titi'n, o ti ke waka sama b'o temen i bô'n su'n sa, bé kpe yi. O wu, bé isa gue sin nun, o yra.\n Nyanmien Wawe'n ken i wéiin ke, tyen wié lélé ke men'n koh i bué nuan'n, swran wié'm bé su lafi'a Nyanmien su kun, béh fah liké nga mmusu bo bé laka swran'n bé klé'n su. Bé nga bé klé liké so'n, bé ti atôfue bé klô dunman, bé klun akunndan'n wa yô ke blale ngle b'o yra swraan o yô kôklôkô'n sa.\nKe bé nga bé ton bé wun suen ke bé ti Nyanmien nuan idyofue'n bé traan swran'm bé nun'n, bé nga bé ton bé wun suen ke bé ti liké kléfue'n ke bé wa tran amun nun soo. Béh kléh amun liké nga bé ti atô, b'o satyi swran'n gble nun. Ke bé bu'a bé Min'n b'o kpo bé ti'n liké kun'n, o man béh kah le mlin.\n O man swran sunman bé ti nun oh satyih, béh fah bé wiéngu wle swran'm bé sa nun, béh kpoh bé wiéngu. Swran kpanngban bo bé ton bé wun suen ke bé ti Nyanmien nuan idyofue'n, bé wa dyaô laka swran kpanngban. Sa tete'n b'o wa son'n ti swran kpanngban bé swran klôle'n oh wiéh.\nSannge amun bo an ti n swran kpa, bo an si so laa'n, anh nian amun wun, nan amuan su'a swran tete bo bé yô sa b'o ti'e i su'n bé su, nan amun ta a kpoman.\nKe o fin le'n, i sonnzonfue'm bé nun kpanngban bé tii bé wun ba su'e i su kun.\nBé ti ke nzué ti bo wa wu sa, bé ti ke nyanmien b'o dun tuun'n bo aunngban'n tui'n sa. Bé lika nga Nyanmien siéé bé'n ti aôsin kpa tritritri.\nI so'n ti, swran ng'o bu ke wa dyran kpa'n, mon o nien i wun kpa nan wa toman!\n Bé wa fa amun wla nyrennen nun, béh kunh amun, ye nvlé'n kwlaa béh kpoh amun n dunman nun. O man swran sunman bé ti nun oh satyih, béh fah bé wiéngu wle swran'm bé sa nun, béh kpoh bé wiéngu.\n Ye i sonnzonfue blu-nin-nnyon'n bé nun kun bo bé flee Judas Iscariot'n o oo Nyanmien nyrun dyranfue dandan'm bé wun lo, o usa bé ke: ?Se n fe man amun'n, nzu ye amunh manh mion? Nan bé nen a su ke béh menh i dyete ufué ablasan. Ke o fin tyen so'n nun'n, o kunndeli tyen ng'o ti kpa bo i nun oh kwlah fe man bé'n.\n Nyanmien su bo a lafi'n nin o klun b'o titimon'n ti. Swran wié'm bé yô'a sa kpa nga bé klun lo akunndan'n sé bé ke bé yô'n, o man bé lafi'a Nyanmien su kpa kun. Hyménée nin Alexandre bé ô swran so'm bé nun. N fa bé wlaa Satan (*f6*) sa nun nan bé bu akunndan, nan nanh man bé satyi Nyanmien dunman kun.\nSwran so'n, ke bo bé ti'a éfue sakpa'n, i so'n ti ye bé yatyi é oli nion. Se bé ti éfue'n, wuun bé kaa é wun wa. Sannge bé yii bé wun so, nan swran'm bé si wéiin ke bé nun wié fi ti'a éfue.\n Nanh man é yatyi yiale'n ke swran wié'm bé yô'n sa. Sannge man é yia, é tu é wun fo. Sien'n bo an wun ke é Min'n i tyen'n su mantan'n, anh yôé so tra su. Afin se é si nanwle'n nan é nyinfu é yô sa te ékun'n, i so sa lie'n o le'e i ti nnen kun. Liké ng'o ka'n b'o yô é srô'n yele fo nga Nyanmien wa bu i kpofue mun'n, nin sin srôésrôé b'o wa yra bé'n. Swran kwlaa ng'o ton Moïse mmla'n, se swran nnyon annze nsan bé kan'n, bé simen i aunnvue, bé kuin. ?Se o ti so'n, an bu bé nga bé yô Nyanmien Wa'n i finfin'n, bo bé bu sa nga Nyanmien waan oh yôh man swran'n i mmôdya b'o man bé wun sa'n wié'n i ngben'n, bo bé kpe Nyanmien Wawe'n b'o yô swran yé'n i nzôwa'n bé lie'n se? Bé lie'n yôh te tra su. Afin é si swran ng'o sé ke: «Min ye n tu klunngbo nion, min ye nh tuah bé kaleo,» ye o ken ékun ke: «É Min'n i dyasu ye béh feh i swran mun koo.» Se Anannganman Nyanmien'n nyan swran kun'n, oh yôéh te dan kpa!\n Akpue'n bo awié'n toli su'n yele swran ng'o ti Nyanmien nde'n bo i klun dyo su o fa su kpekun nion. Sannge wa nyanman ndin wlawle, o ti swran bo i awlen'n soman, ke afe'n nin yale kléle'n to i su Nyanmien nde'n ti'n, kpekuun o fité.\n Afin se Nyanmien man swran kun wun asé, b'o wun nyanmien su lo liké b'o bé fa men'n i fe'n, bo Nyanmien Wawe'n yô i lie wié'n, b'o wun Nyanmien nde'n i fe'n, b'o si sa kéklééklé nga tyen wié lélé béh yôh'n, o nin i so'n ngba, se o yatyi atin'n, bé kwla yôman mon o se'e i sin katyi'e i nzuen'n kun. Afin se o yô so'n, wuun i kusu su bôbô Nyanmien Wa'n waka'n su ékun, o gue i nyin asé nzra nun. Afin lika nga nzué ta le to, b'o yô liké nga bé yô i su'n i yé'n, b'o man bé nga bé yô liké so'n bé nyan wié'n, Nyanmien man lika so'n yô yé kpa. Sannge se o yô'a liké yé bo ôwié nin aintonman ye o yô yé le'n, bé bu'e liké fi, o tyeman nan Nyanmien a sé ke, nanh man i su liké yô yé mlonmlon, i agualie yele i nun wole.\nBé tii ke a kan klé Juif'm bo bé tran bé bo bé ti'a Juif'n bé men'n nun'n bé ke, nanh man bé fa Moïse mmla'n su kun, nanh man bé wla bé mma'm bé klen, ye nanh man bé fa é nannan'm bé nzuen'n su kun.\nAmun bo amun waan amunh fah mmla'n su nan Nyanmien bu amun swran kpa'n, amun nin Christ amuan bu, ye yé nga Nyanmien yô swran'n, wa tô a fuan amun.\nAfin se é si nanwle'n nan é nyinfu é yô sa te ékun'n, i so sa lie'n o le'e i ti nnen kun.\nM bo n katyii Swran'n nh sunmanh min ange mun ke bé wa yi bé kwlaa nga bé satyi swran'm bé ti nun'n nin bé bo bé bô tété'n min men'n nun,\nAfin tyen wié swran'm bé su fa'a nde nanwle'n su kun, béh yôh sa ng'o yô bé bobo bé fe'n, ye béh kunndeh swran kpanngban kpa ke bé klé bé liké ng'o yô bé fe'n.\n Nanh man swran fi laka amun sa fi su. Afin san swran'm béh dyaôh Nyanmien wun, ye bian b'o di'a mmla'n su bo bé sié ke o mlin'n, oh yih i wun nglô, nan tyen so'n wa dyu. Oh kpoh liké kwlaa nga swran'm bé bu bé Nyanmien lie'n nin liké kwlaa nga swran'm bé kôtô bé bô bé so bé'n, oh feh i ti kplakpla bé lélé o kô tran Nyanmien sua dan'n nun, oh séh ke i bobo ye o ti Nyanmien nion.\nÉ di dyunman é fe lélé, afin é fa é wla guee Anannganman Nyanmien b'o ti swran kwlaa bé Défue'n i su, sannge bé nga bé lafi i su'n, bé lie yele i bô'n.\nSe sa kpa nga an yô bé'n ti an wun nyrennen'n.\nNanwle, nde nga é kan klé swran mun'n o ti'a atô, é akunndan'n ti'a te, ye é klô'a ke é laka swran.\nBé nga bé klé liké so'n, bé ti atôfue bé klô dunman, bé klun akunndan'n wa yô ke blale ngle b'o yra swraan o yô kôklôkô'n sa.\nO sé bé ke: Swran kwlaa ng'o yre i yi, nan o dya ufle'n, wuun wa kunnde bla i yi bô.\n Ke oh yôh so'n, wuun Satan (*f6*) wa fa Judas Iscariot b'o ti Jésus sonnzonfue blu-nin-nnyon'n bé nun kun'n mlonmlon. O kô wuun Nyanmien nyrun dyranfue dandan nin sôndya ngbenngben'm bé wun, nan wa klé bé liké ng'o yô nan wa fa Jésus a man bé'n. O dyoo bé klun, ye bé sé ke béh menh i sika. O kpliin su, ye o kunnde tyen ng'o ti kpa b'oh feh man bé b'o su yô'a nzra nun'n.\n I so'n ti, nh kanh klé amun ke, Nyanmien dunman satyile kwlaa o nin sa kwlaa nga swran yôé'n, oh yatyih tyee. Sannge Nyanmien Wawe'n i dunman satyile lie'n o su yatyi tyeman lé. Swran kwlaa ng'o kan m bo n katyii Swran'n min wun nde'n oh yatyih tyee. Sannge swran ng'o kan Nyanmien Wawe'n i wun nde'n o su yatyi tyemen ble nga nun, annze ble ng'o ba lo'n nun.


Kle be ndɛ nanwlɛ’n\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Abui Abɛ Acoli Afrikaans Albanais Allemand Alur Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bas Allemand Basque Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Bengali Biak Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Bété Cakchiquel (Central) Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Dayak Ngaju Digor Edo Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Féroïen Ga Galician Gallois Garifuna Gokana Goun Grec Groenlandais Guarani Guerze Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Jula Kabye Kana Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Kpelle Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Langue des signes brésilienne Lao Lenje Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mende Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndau Ndonga Ndébélé Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norvégien Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Okpe Oromo Ossète Otomi Otètèla Ourdou Ouzbek Ouïghour (Cyrillique) Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quiché Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Romany (Southern Greece) Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Soli Sranan tongo Sunda Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tajiki Tamoul Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Valencian Venda Vezo Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yacouba Yoruba Zandé Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nKlistfuɛ mun nin be junman’n—Aɲia fluwa | Utu 2016\nKɛ ɔ fɛ i Sɛptamblu nun’n, ajalɛ nga e kwla nian su e bo jasin fɛ’n, i wafa uflɛ kun fíte Klistfuɛ mun nin be junman’n Aɲia fluwa nun. Bé flɛ́ i kɛ “Kle be ndɛ nanwlɛ’n.” Like ng’ɔ́ yó e cinnjin’n yɛle kɛ é fá sran’m be ɲin síe i Biblu’n nun ndɛ kun mɔ i wlɛ wunlɛ’n ti pɔpɔ’n su. I yolɛ nun’n, é fá kosan kun e usa be. I sin’n, é kánngan Biblu’n nun ndɛ mma kun nun.\nSɛ ndɛ’n lo sran’n, e kwla yo naan w’a klo kɛ e ko niɛn i osu. Wafa nga é yó’n yɛle kɛ, e kwla mɛn i fluwa kun, annzɛ e bo video nga be o jw.org su’n, be nun kun e kle i. Nɛ́n i osu cɛ naan y’a ko nian sran’n i osu. Fluwa Biblu’n kle i wafa uflɛ nga b’a yi’n mɔ i nun ndɛ’m be wlɛ wunlɛ ti pɔpɔ’n, i lika nga be boli ndɛ tre’m be kpɔlɛ lɛ’n, i nun yɛ bé fá ndɛ mun ɔn. Be nin a yimɛn i Wawle nun. Fluwa Biblu’n kle nun’n, e kwla wun ndɛ wie mun, nin Biblu’n nun ndɛ mma wie mɔ e kwla jran su e ko nian sran’m be osu annzɛ e fa Biblu’n i ngunmin e kle be like’n.\nAtin nga be sin nun ɔn be ɲan nguan’n, ɔ ti kunngba cɛ. (Mt 7:13, 14) Be nga e kan ndɛ’n e kle be’n, be ti fanunfanun yɛ be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n timan kun. I ti’n, ndɛ nanwlɛ’n ng’ɔ kan be trele’n yɛ ɔ fata kɛ e kan e kle be ɔ. (1Ti 2:4) Kɛ é wá sí Biblu’n nun ndɛ kaka be su yalɛ koko’n, é sí ‘ndɛ nanwlɛ’n i kan’ kpa yɛ é klun jɔ́ kpa. Kpɛkun é kwlá úka sran mun naan b’a si ndɛ nanwlɛ’n.—2Ti 2:15.\nNIAN AJALƐ UFLƐ SƆ’N SU BLƐ NGA’M BE NUN...\nKɛ á bó jasin fɛ’n awloawlo’m be nun’n\nKɛ á bó jasin fɛ’n nga asɔnun’n w’a siesieman’n\nKɛ á bó sran kun i Biblu’n nun like klelɛ bo’n\nKLISTFUƐ MUN NIN BE JUNMAN’N—AƝIA FLUWA Utu 2016


Laa n fa ya tɛtɛ—Ɔ kwla yacili nzaje sa yolɛ\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Aamenin Abua Abukazi Aflikanin Aiti lɔ Kleɔlu liɛ'n Alabanin Aleman Amariki Angle Arabu Arabu (Liban) Ausa Azeri Basa (Kamerunun) Baskii Belize Kriɔli Bikɔlu Bilgari Bisilama Blɔfuɛ Bulu Dangme Danois Ebre Edo Efiki Ekuatɛɛ bobo aniɛn'n Eve Fiji Féroïen Fɔn Fɛnlandi Ga Gali Glɛki Gunnun Hindi (Roman) Hunsrik Iban Igbo Ikrɛnin Ili Salomɔn Pijinin Iligainɔn Iloko Isibɛnba Isilandi Isoko Itali Itali bobo aniɛn'n Izbɛki Javanese Kabuverdianu Kanada Kanbɔji aniɛn'n Katalan Kazaki Keci Kecua (Kuzko) Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kiniaruanda Kirgizi Kirundi Klowati Kolɔnbi bobo aniɛn'n Kore aniɛn'n Kosa Kuaniama Langue des signes brésilienne Letɔn Lingala Litianin Luganda Malagasi Malayalamun Malti Malɛ Manbue-Lungu Maseduanin Maya Miama Mingrelian More Mɔngoli Nauatɔlu (Nɔɔ de Puebla) Nauatɔlu (Uasteka) Nepali Nzɛma Nɔɔvɛzi Nɛɛlandi Okpe Oromo Osɛti Pangasinan Papiamiɛnto (Kurasao) Papiamɛnto (Aruba) Pidgin (West Africa) Polɔɲin Portugais Pɔɔtigali Pɛɛsi Quichua (Imbabura) Quichua (Tena) Rarotɔngan Risi Romany (Macedonia) Cyrillic Rumanin Rumanin Sango Sebuano Seisɛli Kleɔlu Sepedi Sesoto (Lesoto) Sidama Sinala Sisewa (Malawi) Situnbuka Sitɔnga Sitɔnga (Malawi) Slovaki Slovenin Sona Sranantɔngo Suaili Sunda Suɛdi Sɔlu Sɛɛbi (Rɔmun) Sɛɛbi (Siriliki) Tagalɔgu Tai Taiti Tamulu Taraskan Tataa Tchèque Telugu Tetun Dili Tiglɛnya Tiriki Tisɔnga Tivu Tizɔtzili Tojolabali Tswana Tui Uiguu (Siriliki) Urobo Urundu Uzbek (Roman) Valencian Viɛtinamun Wawle Yoruba Zapɔn Zulu Zɔɔzi sinua Kantɔnɛ sinua Kantɔnɛ (Nga i kanlɛ timan kekle'n) sinua Mandarɛn (Lalafuɛ liɛ'n) sinua Mandarɛn (Nga i kanlɛ timan kekle'n) uudu Ɔngli Ɛndi Ɛndonezi Ɛsipaɲɔlu Ɛsitonin\n“Laa n fa ya tɛtɛ”\nSran ng’ɔ kan ndɛ’n: Klistobali Diazi\nBe wuli i: AFUƐ 1975 nun\nƆ fin: Mɛksiki\nI su ndɛ’n: Laa’n ɔ fa ya ble, yɛ ɔ dili bisua\nMIN LAA NUN\nMɛksiki lɔ klɔ kaan kun mɔ be flɛ i kɛ San Zuan Sakalaito i su yɛ be wuli min-ɔn. Min si nin min nin be ti Maya. Yɛ be kan Kolu aniɛn’n. Be wuli e 12. N ti ba’m be nnun su. I nun mɔ n te yo bakan’n, Zoova i Lalofuɛ’m be kleli e nin min niaan mun e Biblu’n nun like. Sanngɛ, m’an nantiman like nga be kleli e’n su.\nN ma boli drɔgi nɔnlɛ bo, kpɛkun n ma kacili awiefuɛ. Kɛ n ɲannin afuɛ 13, n tuli awlo’n nun. N ɔli lika fanunfanun nun. I sin’n, n ko dili mariruana fie kun nun junman. Blɛ sɔ nun’n nn n le afuɛ 16. N dili lɔ junman lele afuɛ kun. Cɛn kun’n, kɔnguɛ’n, mɔ é fá mariruana kpanngban kpa mmeli kun nun é kɔ́’n, sran wie mun mɔ be kusu be yo drɔgi atɛ’n, be toli e wun tui. N tɔli nzue nun’n naan tui’n w’a ɲanman min. N wuɛli nzue’n lele juli i bue kun lɔ. I sin’n, n ma ɔli Etazinin.\nKɛ n juli Etazinin lɔ’n, n yoli drɔgi atɛ ekun. Ɔ maan sa wie mun ekun be wa ɲannin min. Kɛ n ɲannin afuɛ 19, be trali min be wlali min bisua. Afin n wuali sran wie’m be ninnge mun. Ɔ ka kan naan m’an sran kun bɔbɔ. Bisua lɔ’n, n fali min wun mantannin bisuafuɛ wie mɔ be ti ɲin keklefuɛ kpa’n. N ma yoli sran wie’m be like yaya. I sɔ’n ti’n, bisua su kpɛn’m be fali min ɔli bisua uflɛ mɔ sran’m be nian su kpa’n i nun. Bisua sɔ’n wo klɔ ng’ɔ suan Lewisibugu m’ɔ o Pɛsilvanin lɔ’n su.\nLewisibugu bisua’n nun lɔ’n, min nzuɛn’n wa yoli tɛ kpa trali laa’n. Ɲin keklefuɛ nga n fali min wun mantannin be bisua nga n fin nun lɔ’n, be janvuɛ’m be nun wie’m be o lɔ. Kɛ be wunnin kɛ like nga be fa sie be nzɔliɛ’n, i wie klɛ min wun’n be nin min trali janvuɛ ndɛndɛ kpa. Sa tɛtɛ mun yɛ n yo be bisua lɔ-ɔ. Blɛ kwlaa nun n nin bisuafuɛ mun e tu ngondin. Cɛn kun’n, e nin bisuafuɛ mun e tuli, w’a yoman blɛblɛ. E fali waka nin ninnge nɔnninnɔnnin wie mun e finfinnin e wiengu. Bisua sunianfuɛ’m be fali gazi laklimozɛnin yili e afiɛn, blɛ li yɛ é yáci tulɛ-ɔ. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, bisua su kpɛn’m be fali min sieli bisua’n nun lɔ lika kun nun. Bisuafuɛ nga be yo be wiengu’m be tɛtɛ kpa’n, yɛ be fa be kɔ lɔ-ɔ. Blɛ sɔ’n nun’n, n fa ya ble, n kpɛ sran’m be nzowa, yɛ ndɛ tɛtɛ mun yɛ n kan be-ɔ. I kan nn n su bo sran. N klo i sɔ yolɛ kpa. Ɔ maan, ɔ yoman min kɛ sa tɛ yɛ n su yo-ɔ.\nBIBLU’N NUN NDƐ’N MAAN N KACILI MIN NZUƐN’N\nBisua’n nun lɔ lika nga be fa min ɔli’n, be sieli min sua ba kun nun. Be manman min atin kɛ n fite. Ɔ maan, kɛ min ɲrun yo min koun’n, n kanngan Biblu’n nun. Bisua sunianfuɛ’m be nun kun, fali fluwa nga be flɛ i kɛ Vous pouvez vivre éternellement sur une terre qui deviendra un paradis, * mannin min. Kɛ n kanngannin fluwa sɔ’n nun’n, min wla kpɛnnin ninnge nga Zoova i Lalofuɛ mun be kleli min min bakan nun’n be su. N buli min awlofuɛ’m be akunndan. Min niaan bla nɲɔn be kacili Zoova i Lalofuɛ. Ɔ maan, n seli min klun lɔ kɛ: “Bé wá ɲán anannganman nguan. ?Yɛ min li? ?N ɲan nguan sɔ’n wie-ɔ yoman ye ti-ɔ?” Kɛ ɔ fin lɛ’n, n fuali kpa kɛ ń káci min nzuɛn’n.\nSanngɛ n si kɛ ɔ fata kɛ be uka min naan m’an kwla kaci. I sɔ’n ti, n srɛli Ɲanmiɛn Zoova. N seli i kɛ ɔ uka min. I sin’n, n klɛli Zoova i Lalofuɛ’m be biolo ng’ɔ o Etazinin lɔ’n i fluwa naan be blɛ min sran naan ɔ kle min Biblu’n nun like. Be boli su kleli Zoova i Lalofuɛ nga be o bisua’n i wun koko’n. Sanngɛ kɛ mɔ blɛ sɔ’n nun’n, be manman sran fi atin kɛ ɔ nian min osu’n ti’n, Zoova Lalofuɛ kun klɛ min fluwa fa wla min fanngan. Kpɛkun ɔ fa fluwa nga be yi be’n blɛ min. Kɛ n kanngannin fluwa sɔ’m be nun’n, n fuali kpa ekun kɛ ń káci min nzuɛn’n.\nN ma fali ajalɛ kɛ e nin bisuafuɛ ɲin keklefuɛ nga n fali min wun mantannin be’n, e su sanman nun kun. Sran ng’ɔ dun be ɲrun mmua’n, ɔ o bisua’n i lika nga be sieli min lɔ’n, i nun wie. Kɛ be mannin e atin kɛ e ko fa aunmuan kan’n, n wunngeli i wun lɔ, yɛ n seli i kɛ n kunndɛ kɛ ń káci Zoova i Lalofuɛ. Ndɛ ng’ɔ kannin’n boli min nuan. Ɔ seli min kɛ: “Ndɛ fi nunman nun. Ɲanmiɛn ndɛ liɛ’n, n faman min nuan wlaman nun. Sanngɛ, sɛ ɔ waan a nin e sanman nun kun ti yɛ a kan sɔ’n, a si wafa nga i bo’n gúa’n.”\nKɛ ɔ dili afuɛ nɲɔn’n, bisua’n nun lɔ junman difuɛ’m be sieli i nzɔliɛ kɛ m’an kaci. I sɔ’n ti, be nin min trannin klanman kpa. I wie yɛle kɛ, kɛ bé súnman min naan n ko wunnzin’n, be toman min sa’m be nun kun. Le kun bɔbɔ’n, be nun kun seli min kɛ kacilɛ nga m’an kaci yɛ’n ɔ ti kpa, naan n yo i sɔ’n titi. I kpa bɔbɔ’n, kɛ ɔ ka afuɛ kun bé yáci min nun’n, be fali min ɔli bisua’n i lika kun mɔ be nianman su dan’n i nun lɔ. Afuɛ 2004 nun yɛ be yacili min nun-ɔn. Kɛ ɔ́ yó sɔ nn m’an di bisua afuɛ 10. Be fali min bisuafuɛ’m be loto nun ɔli Mɛksiko.\nKɛ n juli Mɛksiko lɔ’n, w’a cɛman n wunnin Zoova i Lalofuɛ’m be aɲia sua kun. Yɛ ɔ wɔli aɲia kun bo. Aɲia klikli nga ń trɛ́n i bo’n, min bisua tralɛ’n yɛ n fa ɔli-ɔ. Afin n leman tralɛ kpa kun sa mɔ n kwla wla-ɔ. Kɛ n juli lɔ’n, b’a nianman wafa nga n fa ti’n, be kwlaa be sɔli min nun klanman. N wunnin kɛ be yɛ be ti Klisifuɛ kpa mun-ɔn. (Zan 13:35) Asɔnun kpɛnngbɛn’m be fali ajalɛ naan sran kun kle min Biblu’n nun like. Afuɛ 2005, Sɛptanblu i le 3 su’n, be yoli min batɛmun.\nAfuɛ 2007, Zanvie nun’n, n kacili blɛ kwlaa nun Ɲanmiɛn junman difuɛ. Yɛle kɛ anglo kwlaa nun’n, n fa dɔ 70 n kle sran’m be Biblu’n nun like. Afuɛ 2011 nun, n dili aniaan nga be nin a jaman bla’n be suklu’n wie (siɛn’n be flɛ suklu sɔ’n kɛ Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin bofuɛ’m be suklu). Suklu sɔ’n ti’n, n kwla dili asɔnun’n nun lɔ junman mun kpa.\nSiɛn’n n kle sran’m be like naan be yo wɛtɛɛfuɛ.\nAfuɛ 2013 nun’n, e nin aniaan bla kun e jali. Be flɛ i kɛ Pilar. Ɔ se min kɛ, kɛ n kan min laa nun ndɛ n kle i’n, i su falɛ ti kekle mɛn i. Ɔ ti su, afin sa tɛtɛ nga n yo be laa’n, n wlali be ase mlɔnmlɔn. Nanwlɛ, min nin min yi e kwla di i nanwlɛ kɛ Ɲanmiɛn ndɛ’n kwla kaci sran sakpa.—Rɔmunfuɛ Mun 12:2.\nN wun kɛ ndɛ nga Zezi kɛnnin i Liki 19:10 nun’n, ɔ ti min liɛ wie. Ɔ seli kɛ ɔ “bali be nga b’a mlin’n be kunndɛlɛ naan ɔ́ dé be.” Siɛn’n, min wun yoman min kɛ sran mɔ w’a mlin’n sa kun. Yɛ n yoman sran’m be tɛtɛ kun. Like nga n suɛnnin i Biblu’n nun ti’n, n lafi like kpa kun su. N nin min wiengu mun e tran klanman. Kpɛkun i cinnjin kpafuɛ’n yɛle kɛ, min nin min Yifuɛ Zoova, e afiɛn mantan.\n[JA NGUA LƐ NDƐ]\n^ ndɛ kpɔlɛ 5 Zoova i Lalofuɛ’m be yiman fluwa sɔ’n kun. Siɛn’n fluwa cinnjin kpafuɛ nga be fa kle sran’m be Biblu’n nun like’n, yɛle fluwa ?Ngue like yɛ Biblu’n kle i sakpasakpa ɔ?\nFa man sran Fa man sran “Laa n fa ya tɛtɛ”\nijwcl ndɛ tre 2


?Ɲanmiɛn i nzuɛn’n ti sɛ?\nSasafuɛ Tranwlɛ'n | No. 1 2019\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bas Allemand Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Cambodgien Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chichewa Chin (Hakha) Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuuk Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Digor Douala Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Garifuna Goun Grec Groenlandais Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indian Sign Language Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kabye Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Langue des signes allemande Langue des signes américaine Langue des signes argentine Langue des signes brésilienne Langue des signes chilienne Langue des signes colombienne Langue des signes coréenne Langue des signes espagnole Langue des signes hongroise Langue des signes italienne Langue des signes mexicaine Langue des signes polonaise Langue des signes québécoise Langue des signes russe Langue des signes vénézuélienne Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Marshall Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mizo Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Nias Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Otètèla Ouzbek Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin salomonien Polonais Ponape Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tamoul Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yapois Yoruba Zandé Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nSɛ e kunndɛ kɛ e nin sran kun é trá janvuɛ’n, ɔ fata kɛ e si i kpa. I liɛ’n, é fá e wun mɛ́ntɛn i. I wafa kunngba’n, sɛ e si Zoova kpa’n, é fá e wun mɛ́ntɛn i naan ɔ kaci e janvuɛ. Nanwlɛ, Zoova i nzuɛn’m be yo ɲɛnmɛn dan. I nzuɛn sɔ’m be nun cinnjin nnan mun yɛ: ɔ le tinmin, ɔ si ngwlɛlɛ, ɔ yo sa i nuan su sɛsɛsɛ yɛ ɔ ti klolɛ.\nƝANMIƐN LE TINMIN\n‘Anannganman Ɲanmiɛn kpli, ɔ wunmiɛn dan’n nin ɔ ngwlɛlɛ’n yɛ maan a kwla yili ɲanmiɛn’n m’ɔ la nglo lɔ plaii’n nin asiɛ niɔn.’—ZEREMI 32:17.\nKɛ e bo e ɲin ase e nian ninnge nga Ɲanmiɛn yili be’n, e wun i wlɛ kɛ ɔ le tinmin. Ninnge sɔ’m be nun kun yɛle wia’n. Kɛ wawa blɛ nun’n wia’n bo e su’n, e wunnɛn’n yɛyɛ e. Ɔ maan e wun i wlɛ kɛ Zoova le tinmin sakpa. Fluwa sifuɛ’m be waan wia’n i lolɛ ng’ɔ lo’n, ɔ yo sro naan i afiɛn lɔ’n ti degle miliɔn 15 (15.000.000°C). Segɔndu kwlaa nun’n, wia’n i bolɛ m’ɔ bo’n i ta’n ti kɛ bɔmbu miliɔn kpanngban kpa mɔ b’a kpuke’n, be ta’n sa.\nWia’n ti kaan tra nzraama miliɔn kpanngban nga be o nglo lɔ’n, be nun sunman. Fluwa sifuɛ’m be waan nzraama kun o lɛ’n, ɔ cɛnnin tra wia’n lele kpɛ kɔe 1.700. Be waan sɛ be fa nzraama sɔ’n be sie i wia’n i osu nun’n, ɔ́ káta asiɛ’n nin nzraama dan nga be flɛ i kɛ Zipitɛli’n be su kplu. I sɔ’n kwla uka e naan y’a wun ndɛ nga Zeremi kannin’n i wlɛ kpa. Ɔ seli kɛ Ɲanmiɛn Zoova i wunmiɛn dan’n, yɛ maan ɔ kwla yili ɲanmiɛn’n m’ɔ la nglo lɔ plaii’n nin asiɛ’n niɔn.\n?Ɲanmiɛn i tinmin’n i su ye benin yɛ e ɲɛn i-ɔ? Wia’n nin ninnge fanunfanun nga Ɲanmiɛn yili be asiɛ’n su’n, be ti yɛ klɔ sran kwla tran nguan nun-ɔn. Asa ekun’n, Ɲanmiɛn fɛ i tinmin’n fa ti sran’n be wun ɲanman nun. Klisifuɛ klikli’m be blɛ su’n, Ɲanmiɛn maan Zezi yoli abonuan sa wie mun. Biblu’n se kɛ: ‘Aɲinsifuɛ’m be wunnin ase, be nga be ja timan kpa’n be nantili, kokowefuɛ’m be yoli juejue, sutrefuɛ’m be tili sa, be nga be wuli’n be jasoli.’ (Matie 11:5) ?Yɛ e blɛ liɛ’n su li? Biblu’n se kɛ: ‘Sran ng’ɔ w’a fɛ’n, ɔ mɛn i wunmiɛn. Be nga be fa be wla gua Zoova su’n, be liɛ bé ɲán wunmiɛn uflɛ tititi.’ (Ezai 40:29, 31) Kannzɛ sa nga be o e su’n be ti sɛ ti sɛ’n, Ɲanmiɛn kwla man e wunmiɛn m’ɔ tra klɔ sran liɛ’n naan y’a kwla jran kekle. (2 Korɛntifuɛ Mun 4:7) Ɲanmiɛn m’ɔ kwla sa kwlaa yo’n, ɔ nian e lika. I sɔ’n ti’n, e kunndɛ kɛ é fá e wun mɛ́ntɛn i.\nƝANMIƐN SI NGWLƐLƐ\n‘Anannganman, junman nga a di be’n, be sɔnnin o! Ngwlɛlɛ nga a fa yoli i kwlakwla sɔ’n ɔ cɛnnin o!’—JUE MUN 104:24.\nKɛ e suan ninnge nga Ɲanmiɛn yoli be’n be su like’n, e wun i wlɛ kɛ ɔ si ngwlɛlɛ dan. Fluwa sifuɛ’m be fa be ɲin be sie i ninnge nga Zoova yili be’n be su kpa, kpɛkun be nian su be yi be liɛ. I sɔ yɛ be yoli naan b’a kwla yi aviɔn’n niɔn.\nKlɔ sran ɲinma’n ti abonuan like.\nWafa nga Ɲanmiɛn yili klɔ sran’n, ɔ kle kɛ ɔ si ngwlɛlɛ dan. Maan e kan wafa nga klɔ sran’n i nguan’n bo i bo lele mɔ bé fá wú i’n, i ndɛ. Kɛ yasua kun nin bla kun be ko si sua’n, mɔ be wun nzue’n ko yia nun’n, lɛ yɛ klɔ sran’n i nguan’n bo i bo-ɔ. I klikli nun’n, ɔ ti like kaan sa. Be kwlá wunmɛn i nin be ɲinma. Be flɛ i kɛ selili. Sɛ selili’n ti fluwa’n, nn é sé kɛ sran’n i wunnɛn’n i likalika’m be klɛ nun. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, selili kunngba sɔ’n, ɔ kaci selili kpanngban. Be fa be wun, sanngɛ junman nga be di’n ti fanunfanun. Wie kaci mmoja, wie kaci owie, yɛ wie kaci like uflɛ. Kɛ ɔ ko yo sɔ’n, e wunnɛn’n i likalika’m be fitefite. Ɔ maan, kɛ mmoja jran bla’n lele mɔ anglo ngwlan fá jú’n, selili kunngba sɔ’n w’a trɛ lele w’a kaci sran. Sran kun i nun selili’m be ju miliar kpanngban. Kɛ sran kpanngban be bu ninnge kɛ ngalɛ sa’m be akunndan’n, be kan ndɛ kunngba nga jue tofuɛ’n kannin wie. Ɔ seli kɛ: “Ń yó ɔ mo yilɛ klanman bɔ a yili min’n ti.”—Jue Mun 139:14.\n?Ɲanmiɛn i ngwlɛlɛ’n i su ye benin yɛ e ɲɛn i-ɔ? Ɲanmiɛn si like ng’ɔ fata e yo naan y’a di aklunjuɛ’n. Ɔ si sa kpanngban yɛ ɔ wun sa wlɛ. I sɔ’n ti’n, ɔ kwla man e afɔtuɛ kpakpa mun. Afɔtuɛ sɔ’m be o Biblu’n nun. I wie yɛle kɛ Biblu’n se kɛ: “Sɛ amun wiengu yo amun sa’n, maan ɔ sɔn amun nun.” (Kolɔsufuɛ Mun 3:13) Kɛ e fa afɔtuɛ sɔ’n su’n, e ɲan su ye dan. Dɔɔtrɔ’m be waan kɛ sran yo e like mɔ e yaci e cɛ i’n, e lafi kpa, e ɲanman tansiɔn, e akunndan’n sannganman yɛ e ɲanman tukpacɛ uflɛ wie mun ekun. Kɛ janvuɛ kpa kun sa’n, Ɲanmiɛn man e afɔtuɛ naan e liɛ yo ye tititi. (2 Timote 3:16, 17) ?E kunndɛman kɛ e nin Ɲanmiɛn é trá janvuɛ?\nƝANMIƐN YO SA I NUAN SU SƐSƐSƐ\n“Anannganman klo kɛ be yo like mun sɛsɛsɛ.”—JUE MUN 37:28.\nƝanmiɛn yo sa i nuan su tititi. Biblu’n se kɛ: “Klunwi yolɛ’n nin ndɛ kwlɛ bulɛ’n, be ti-man Nyanmiɛn i nzuɛn mlɔnmlɔn.” (Zɔb 34:10) Jue tofuɛ’n seli kɛ Zoova “di [sran’m be] jɔlɛ mun nin nanwlɛ.” (Jue Mun 67:5) E kwlá lakaman Ɲanmiɛn. Afin ɔ ‘nian lele ju e anwlɛn’n i bo lɔ.’ Yɛ ɔ si sa’n kwlaa. (1 Samiɛl 16:7) Ɲanmiɛn wun sa tɛtɛ kwlaa nga sran’m be yo i asiɛ’n su’n. Ɔ maan, ɔ se e kɛ ɔ ka kan’n, klunwifuɛ’m be su tranman mɛn’n nun kun.—Nyanndra Mun 2:22.\nƝanmiɛn buman sran’m be fɔ sa trilili. Sran ng’ɔ nin aunnvuɛ silɛ fata’n, ɔ si i aunnvuɛ. Biblu’n se kɛ: “Anannganman klun ti ufue, ɔ si aunnvuɛ.” Be nga be yo sa tɛ mɔ be kaci be nzuɛn’n, Ɲanmiɛn yaci cɛ be. I sɔ’n kle kɛ ɔ yo sa i nuan su sakpa.—Jue Mun 103:8; 2 Piɛli 3:9.\n?Ɲanmiɛn i sa nuan su sɛsɛ yolɛ’n, i su ye benin yɛ e ɲɛn i-ɔ? Akoto Piɛli seli kɛ: “Ɲanmiɛn kpaman sran nun. Sanngɛ nvle kwlaa nun’n, sran ng’ɔ sro i m’ɔ yo sa ng’ɔ ti kpa’n, i sɔfuɛ’n yɛ i klun jɔ i wun-ɔn.” (Sa Nga Be Yoli’n 10:34, 35) Kɛ e wun i wlɛ kɛ Ɲanmiɛn kpaman sran nun’n, ɔ yo e fɛ dan. Sɛ e ti blɔfuɛ annzɛ sran ble o, sɛ e finwlɛ’n ti sɛ ti sɛ o, sɛ e dili suklu annzɛ y’a diman suklu o, sɛ e le sika annzɛ e leman sika o, Ɲanmiɛn fɛmɛn i ɲin siemɛn i sɔ liɛ’n su. E ngba e kwla fa e wun mɛntɛn i.\nƝanmiɛn kpaman sran nun. Sɛ e ti blɔfuɛ annzɛ sran ble o, sɛ e le sika annzɛ e leman sika o, e kwla fa e wun mɛntɛn i.\nƝanmiɛn kunndɛ kɛ e wun i wlɛ kɛ ɔ yo sa nuan su sɛsɛsɛ naan e bɔbɔ e yo sɔ wie. I sɔ’n ti, kɛ ɔ́ yí klɔ sran’n ɔ mɛnnin i like kun. Like sɔ’n yɛle e klun akunndan’n. Biblu’n kle kɛ e klun akunndan’n di lalo. Ɔ maan, sɛ sa nga e yo’n ti kpa annzɛ ɔ ti tɛ’n, ɔ di e nanwlɛ. (Rɔmunfuɛ Mun 2:15) Sɛ e mian e ɲin naan e klun akunndan’n yo kpa’n, e ɲin su tranman ninnge tɛtɛ’m be su. Kusu sɛ e yo sa tɛ’n, ɔ kwla yo e nsisɔ yɛ e kaci e sa. Nanwlɛ, sɛ e si kɛ Ɲanmiɛn yo sa i nuan su sɛsɛsɛ’n, i sɔ’n úka e yɛ é fá e wun mɛ́ntɛn i.\nƝANMIƐN TI KLOLƐ\n“Ɲanmiɛn ti klolɛ.”—1 ZAN 4:8.\nBiblu’n se kɛ Ɲanmiɛn le tinmin, ɔ si ngwlɛlɛ, yɛ ɔ yo sa i nuan su sɛsɛsɛ. Sanngɛ ndɛ cinnjin kun mɔ Biblu’n kan’n, yɛle kɛ Ɲanmiɛn ti klolɛ. Zoova fɛli i tinmin’n fa yili ninnge mun. Kpɛkun i ngwlɛlɛ’n nin i sa nuan su sɛsɛsɛ yolɛ’n, be kle i ajalɛ ng’ɔ fata kɛ ɔ fa’n. Sanngɛ klolɛ’n yɛ ɔ su i bo maan ɔ yo like kwlaa-ɔ.\nZoova mianman like fi wun. ?Yɛ nn ngue ti yɛ ɔ yili anzi nin klɔ sran mun, kpɛkun ɔ nian be lika-ɔ? Klolɛ’n ti-ɔ. Ɔ yili asiɛ’n i klanman kpa naan klɔ sran mɔ bé wá trán su’n, be klun jɔ. Andɛ nin andɛ’n, ɔ te yi i sran klolɛ’n i nglo. Afin, “ɔ bo i wia’n man klunwifuɛ’n nin sran kpa’n, yɛ ɔ tɔ nzue man ndɛnmanfuɛ’n nin sran ng’ɔ timan ndɛnmanfuɛ’n.”—Matie 5:45.\nAsa ekun’n, Zoova kle kɛ “sran ndɛ lo i kpa naan ɔ si sran aunnvuɛ.” (Zaki 5:11) Ɔ yi i sɔ liɛ’n i nglo be nga be kunndɛ kɛ bé sí i naan bé fá be wun mɛ́ntɛn i’n, be lika. Zoova fɛ i ɲin sie i be tinuntinun be su. Biblu’n se kɛ ‘be ndɛ lo i.” (1 Piɛli 5:7)\n?Kɛ mɔ Ɲanmiɛn ti klolɛ’n, ye benin yɛ e ɲɛn i-ɔ? Kɛ wia’n wá tɔ́ m’ɔ blo kankankan’n mɔ e wun i’n, ɔ yo e ɲɛnmɛn dan. Kɛ ba nɔnman kun srí mɔ e ti i nɛn’n, ɔ yo e fɛ. Kɛ e wun kɛ e osufuɛ kun klo e sa’n, e di aklunjuɛ. Ninnge sɔ’m be timan cinnjin sɔ liɛ, sanngɛ be yo maan e klun jɔ dan.\nLike kun ekun m’ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn klo e’n, yɛle kɛ ɔ man e atin kɛ e srɛ i. Biblu’n se kɛ: “Nán an koko like fi ti. Sanngɛ sa kwlaa ng’ɔ o amun su’n, an koko kle Ɲanmiɛn. An tu amun klun kpɛtɛ i, yɛ amun lɛ i ase. Yɛ Ɲanmiɛn yó maan amun wun jɔ́ amun fɔuun. Aunjuɛ sɔ’n sran fi kwlá simɛn i bo. Ɔ maan Klisi Zezi fanngan nun’n, Ɲanmiɛn nían amun su maan amun wla guá ase, yɛ amun akunndan’n su sannganman.”—Filipufuɛ Mun 4:6, 7.\nNdɛ akpasua nga nun’n, e wunnin kɛ Ɲanmiɛn le tinmin, ɔ si ngwlɛlɛ, ɔ yo sa i nuan su sɛsɛsɛ yɛ ɔ ti klolɛ. Sɛ a bu nzuɛn sɔ’m be su akunndan’n, á sí sran wafa nga Ɲanmiɛn ti’n. É wlá ɔ fanngan kɛ a kanngan ndɛ akpasua nga i sin liɛ’n nun. I liɛ’n, á sí Ɲanmiɛn kpa ekun. Á sí ninnge nga Ɲanmiɛn yoli be’n, ɔ nin ng’ɔ́ wá yó be’n mɔ a kwla ɲan su ye wie’n.\n?ƝANMIƐN I NZUƐN’N TI SƐ? Zoova le tinmin yɛ ɔ si ngwlɛlɛ, yɛ ɔ yo sa’n i nuan su sɛsɛsɛ. Wafa ng’ɔ yi nzuɛn sɔ’m be nglo’n, sran fi nin i sɛman. Sanngɛ i nzuɛn nga e klo i kpa’n, yɛle klolɛ’n.\nLafi Ɲanmiɛn su Ɲanmiɛn sulafilɛ God Kosan mɔ biblu’n tɛ be su’n\n?Ngue like yɛ Ɲanmiɛn yoli-ɔ?\nA kwla si ninnge nga Ɲanmiɛn yoli naan cɛn wie lele’n e liɛ w’a yo ye’n.\n?Ɲanmiɛn wun sa ng’ɔ o ɔ su’n i wlɛ?\nƝanmiɛn si e kpa. Ɔ si sa fanunfanun nga be juli e su’n, ɔ nin sran wafa nga e ti’n.\n?Ɲanmiɛn i dunman’n yɛle benin?\n?Ngue like yɛ Ɲanmiɛn wá yó-ɔ?\n?Sɛ a si Ɲanmiɛn’n, i su ye benin yɛ á ɲɛ́n i-ɔ?\nA kwla fa ɔ wun mantan Ɲanmiɛn\nNga be klɛli'n Nga be kanngan nun mannzin kanngan'm be su'n i falɛ wafa'n SASAFUƐ TRANWLƐ'N No. 1 2019 | ?Wan yɛle Ɲanmiɛn Kpli?\nNo. 1 2019 | ?Wan yɛle Ɲanmiɛn Kpli?\nSASAFUƐ TRANWLƐ'N No. 1 2019 | ?Wan yɛle Ɲanmiɛn Kpli?\n?Sa nuan su yolɛ’n i su ndɛ benin yɛ Biblu’n kan-ɔn?


Bible Verses On The Topic: Demons -> Angels and Demons\nAngels and Demons: [Demons]\nNyanmien Wawe'n ken i wéiin ke, tyen wié lélé ke men'n koh i bué nuan'n, swran wié'm bé su lafi'a Nyanmien su kun, béh fah liké nga mmusu bo bé laka swran'n bé klé'n su.\n2 Corinthefue 2:11\nSe wa yô'a so'n, o tyeman nan Satan wa nyan é, afin é si i nzuen'n.\n2 Corinthefue 4:4\nBé lie'n bé lafi'a su yele ke men nga i min'n o satyii bé akunndan'n, nan ba wu'an Christ b'o fa Nyanmien Kpli'n i wafa kwlaa ng'o ti'n i dyasin fe'n i wle.\nA lafi su ke Nyanmien ti kunngba tye, o ti nanwle. Mmusu'm bé kusu bé lafi su so wié, o man bé wun usu bé.\nAsie usu'm bé sree Jésus kpa ke: Se a kan é bô'n man é atin man é kô wlu kokoti fa nga'm bé nun.\nO ko kô fe i wiéngu asie usu nsô bo bé te lie'n tre lie'n, bé wa wlu sua so'n nun, bé tran nun, ye swran so'n i satyile b'o satyi sien'n, o yô te dan tra laa lie'n. Ke adyulisufue tete nga'm bé lie'n o wa yô soo.\nJésus use i ke: ?O dunman? Ye o sé ke: Bé fle min Akpasua Kpli. Afin asie usu'm bo bé su i su'n, bé sonnin.\nSa nglô yile 20:10\nBé tôô mmusu'm bé si Satan b'o lakalaka bé'n yii sin dan nin soufre (*f26*), bo nnen dan'n nin swran ng'o ton i wun suen ke o ti Nyanmien nuan idyofue'n bé ô lo'n, nun. Béh wunh bé nyrun wia nun nin kongue tititi.\n1 Corinthefue 10:20-21\n Bé ti'a liké fi. Nanwle, nun nga bé fa so amuen'n, mmusu mun ye bé fa so béo, nanh Nyanmien ye bé fa so io. I so'n ti, n klô'a ke amun nin mmusu mun di. An kwla no'an é Min'n i klôwa'n nun, nan amun kunngba'n amuan non mmusu'm bé lie'n nun. Ye amun nin é Min'n kwla wla'a asa, nan amun kunngba'n amun nin mmusu mun amuan wla asa.\n Min nde'n i atabô'n ye: Man é Min'n tin amun swran wunmuan bo amun nin i amuan katyi nin i kwlale b'o le'a wunsu'n ti. Ke o kô yô nan amuan kwla dyran mmusu'm bé si Satan b'o kpe amun gble'n i nyrun'n, anh fa Nyanmien i ale ninngé'n kwlaa wla amun wun. Afin nanh é nin klo swran ye é kuon, sannge é nin mmusu mun, nin aôsin tuun nga é ô nun ye'n i min'n i kpenngben mun, ye mmusu tete'm bo bé ô nglô lo'n ye é kuon.\nSa nga bé yôli'n 19:13-16\n Juif wlanwlanfue wié mun bo bé fuan asie usu'n, bé waan béh fah é Min Jésus dunman'n fuan asie usu b'o su swran'm bé su'n, bé sé bé ke: Anh dyaô le, Jésus bo Paul ken i nde'n, i dunman nun! Nyanmien nyrun dyranfue dan Scéva i wa yasua nsô mun ye bé yô sa so nion. Lé kun lie'n ke béh yôh'n, liké'n séé bé ke: ?N si Jésus, ye n si Paul kusu, sannge amun lie'n, an fin nin? Ye bian bo liké so'n su i su'n, o too bé su, o kwlaa bé, o yô bé tete kpa lélé ke bé fin sua lo béh fitéh'n, bé wun ti kplôkplôwa bé wun ti kplen.\n2 Pierre 2:4-10\n Afin Nyanmien a yatyi'a ange'm bo bé yôô i sa'n bé le, o kan bé bô guee nyrennen lika'n nun, bé tyi bé sié bé aôsin'n nun lo ke bé tran le lélé mon o fa dyu dyole dile tyen. Laa men lie'n, Nyanmien a yatyi'e le, o man nzué'n toli o yii dan kpa, nan wa kun swran tete nga bé ô men'n nun'n bé kwlaa. Sannge o déé Noé b'o bô sa nga bé yôo o ti su'n i ndôlô'n, o nin swran nsô ékun. O séé ke oh nunnunh Sodome nin Gomorrhe klo'n mlonmlon, nan wa fa sin a gua bé su a nunnun bé. O yô i so fa klé bé nga bé srômen'n ke, ke bé lie'n o wa yô soo. Sannge o déli Lot b'o ti swran kpa'n, bo sa tete nga swran'm bé yô'n yô i ya'n. Swran kpa so'n b'o tran swran tete'm bé afien'n, tyen kwlaa o ti sa tete nga bé yô'n, ye o wuin. Swran kpa b'o ti'n ti, o man i awlen'n kpe i klun. O man é si ke é Min'n kwla dé bé nga bé srôé bo sa to bé su'n. Ye o si bé nga bé yô sa te'n bé siéwle nan dyole dile tyen'n nun, wa bu bé fo. Bé nga bé lie'n yôh te tra su'n, yele bé nga bé kônvi so sa tete'm bé yôle, bo bé bu'a Nyanmien liké fi'n. Bé yô sa nyin kéklé su, bé yô bé bobo bé klun sa. Bé srô'a nyanmien su lo swran nga bé le nyrun'n bé nzôwa kpele.\nSa nglô yile 9:1-7\n Ke bé nnun su'n bôô i awe lie'n, n wuun nzraama kun o fin nyanmien su lo toli asie'n su. Bé fa kunman dan bo bé si'e i bô'n i la clé'n menniin. O tikéé kunman dan so'n su, sin wensren dan kpa fin nun fitéli. Wensren b'o fin kunman so'n nun fité'n, o dun wia'n nin nyanmien su lo'n tuun. Lalô'm bé fin wensren so'n nun bé gua asie'n su. Bé le boyré ke nyannglan'm bé lie'n sa. Bé sé bé ke, nanh man bé satyi idyré, nin nnya monnen, nin waka fi, sannge blé klé swran nga bé le'a Nyanmien i nzolie'n bé ngban su'n, bé yale. Ba sé'a bé ke bé kun bé, sannge bé klé bé yale anglô nnun, nyrennen nga bé wa klé bé'n ti ke ke nyannglan san swraan o yôé ya'n sa. Ble so'n nun swran'm béh kunndeh wié'n, sannge bé su wuman. Béh fah bé wun man wié'n, sannge o su ku'an bé. Lalô so'n bé ti ke nnenkpanngo bo ba tanndan bé wun bé su ko ale kunle sa. Liké ô bé ti ke sika klé sa, bé nyrun'n fa swran.\n Bé oo klo'n bo bé flee Capernaüm'n su. Sabbat b'o ti bé tyen te'n, Jésus wluu Nyanmien sua'n nun, o kléé liké. I liké b'o klé bé'n bô bé nuan, yele ke i nde b'o kan'n, o klé bé ke o le sin dyranfue, o ti'a ke mmla kléfue'm bé lie'n sa. Ke oh yôh so'n, bian kun bo asie usu b'o satyi swran'n wa satyii'n, o ô Nyanmien sua'n nun le, o kpan sé ke: ?Jésus bo a fin Nazareth, nzu sa ye o ô é nin wo yé afieon? A baa é nunnunle. N si o kpa, a ti Nyanmien i Swran. Jésus idyolii, o sé i ke: Muon nuan le, dyaô bian nga su. Asie usu'n tee bian so'n i asé, o kplili, o kpaan kéklé, o dyaôô i su. Swran'n kwlaa bé nuan bôô bé wun, i so'n ti, bé usaa bé wun ke: ?Nzu sa yele nga? ?Liké ufle ye o su kléo? O kwla asie usu bo bé satyi swran'n, bé srôé!\n Sannge anuan nin atin nga bé sin nun bé nyan nguan'n bé ti kaan, ye bé nga bé kunnde bé wuin'n, ba sonman. Anh sasa amun wun bé nga bé ton bé wun suen ke bé ti Nyanmien nuan idyofue'n bé lika. Bé fa bua kplô wla bé wun, bé ba amun wun, sannge bé ti gbôklô bé satyi nnen mun. Bé nzuen'n ye amunh fah si béo. ?Bé kô ti lômin, lôlô su? ?Bé kô ti blofue aloma aintonman su? I kunngba nion, waka kpa kwlaa su mma kpakpa, sannge waka b'o ti'a kpa'n kusu o su'a mma kpakpa. Waka kpa'n kwla su'a mma tete, ye waka b'o ti'a kpa'n kwla su'a mma kpakpa. Waka kwlaa b'o su'a mma kpa'n bé kpe yii sin nun. I so'n ti, bé nzuen'n ye amunh fah si béo.\n O oli Galilée klo kun bo bé flee Capernaüm'n su, sabbat b'o ti bé tyen te'n, o kléé bé liké. I liké b'o klé bé'n bô bé nuan, yele ke i nde b'o kan'n, o klé bé ke o le sin dyranfue. Ke oh yôh so'n, bian kun bo asie usu b'o satyi swran'n wa satyii'n, o ô Nyanmien sua'n nun le, o kpan kéklé kpa o sé ke: Hé! ?Jésus Nazarethfue, nzu sa ye o ô é nin wo yé afieon? ?A ba é satyile? N si o kpa, a ti Nyanmien i Swran kpa. Jésus idyolii, o sé i ke: Muon nuan le, dyaô bian nga su. Asie usu'n te bian so'n i asé nzra'n nun le, o dyaô i su, wa yômen liké fi. Bé kwlaa bé nuan bôô bé wun, bé usa bé wiéngu ke: ?Nzu sa yele nga? O kwla asie usu b'o satyi swran'n, bé srôé, o man ke o sé bé ke bé dyaô swran'm bé su'n, bé dyaô! O man i dunman'n fuu lélé dyu kloklo nga bé mantan le'n bé su. Ke Jésus fin Nyanmien sua le fitéli'n, o oo Simon awlô lo. Ayre dan kpa guaa Simon sia bla'n i wun, bé kan klélii. Jésus kaan asé i su, o idyo ayre b'o gue i wun'n. Ayre'n tuu i wun, ye bé dya ôsu kunngba'n nun le o dyaô kunnde liké maan béo. Ke wia'n toli'n, bé kwlaa nga bé le tukpatyefue bo bé tukpatye'n ti fanunfanun'n, bé fa bé blee Jésus. O fe i sa fuaa bé kwlakwlakwla bé su, o yô bé dyuédyué. Asie usu'm bé kusu bé dyaô swran kpanngban bé su, bé kpan kéklé, bé sé ke: A ti Nyanmien Wa. Sannge o idyoo bé, o sé bé ke, nanh man bé idyo, afin bé si ke o ti Christ (*f1*).\n Ba kanngan mun, man amun nyin yi amun si nin amun nin mun é Min'n lie bo an ti'n ti, afin i so'n ti kpa. «Bu o si nin o nin bé swran» o ti mmla bo Nyanmien fa maan swran b'o uka su ke, se bé yô'n, oh yôh bé yé'n, bé nun klikli, yé so'n yele ke, «o wun dyoh o fouun, ah tyeh.» Nnya mun, amun kusu, nanh an yô sa b'o kun amun mma'm bé ya, sannge anh ta bé kpa é Min'n lie'n su, anh tu bé fo, anh klé bé ngwlele. Kanga mun, man amun nyin yi amun min mun, anh bu bé swran, anh mian amun nyin ke liké nga amunh yôh'n o dyo bé klun, ke Christ ye an su yô men saa, nanh an bu i sin. Nanh ke ke bé ô le'n i ngunmin ye an yôé so nan bé klun dyo amun wuon, sannge ke an ti Christ i kanga'n, anh tu amun klun yô sa ng'o ti Nyanmien klun su'n. Man amun klun dyo sule nga an fa su bé'n su ke é Min'n ye an su sui sa, nanh an bu i ke swran ye an su yô men io. Afin an si ke liké kpa kwlaa nga swran kun yô'n, se kanga ô, se diéwa ô, liké ng'o yô'n, oh nyenh i nuan liké é Min'n sa nun. Amun bo an le kanga'n, amun kusu, akunndan kunngba nga amun kanga'm bé bu amun wun'n, anh bu bé wié. Nanh an kpankpan bé su, afin an si ke amun kwlaa amun Min'n ti kun, o ô nyanmien su lo, i lie'n o kpa'a swran nun. Min nde'n i atabô'n ye: Man é Min'n tin amun swran wunmuan bo amun nin i amuan katyi nin i kwlale b'o le'a wunsu'n ti. Ke o kô yô nan amuan kwla dyran mmusu'm bé si Satan b'o kpe amun gble'n i nyrun'n, anh fa Nyanmien i ale ninngé'n kwlaa wla amun wun. Afin nanh é nin klo swran ye é kuon, sannge é nin mmusu mun, nin aôsin tuun nga é ô nun ye'n i min'n i kpenngben mun, ye mmusu tete'm bo bé ô nglô lo'n ye é kuon. I so'n ti, anh fa Nyanmien i ale ninngé'n kwlaa, nanh se lika'n yô te'n, amuan kwla kpli amun ti, ye ke an kwla bé kwlaa'n, amunh dyranh kéklé. O man anh tanndan amun wun anh dyran kéklé. Anh fa nanwle'n yô ke kplô sa, anh fa tyi amun bô. Anh yô sa ng'o ti i nuan su'n, mon o yô ke liké kôklôkô bo an fa kata amun wué'n su'n sa. Man amun awlen bo an tre kan dyasin fe'n yô ke amun ngbabua sa. Sa kwlaa ng'o to amun su'n, man Christ su bo an lafi'n o yô ke amun nyren sa, nan Klunwifue'n i ta'n b'o so i nuan tô'n, i kwlaa'n wié su. Man déle bo Nyanmien dé amun'n o yô ke kpôngbô klé sa, anh fa wla amun ti. Anh fa Nyanmien nde'n b'o ti i Wawe'n i kaka'n b'o fa man amun'n. Ke an kô yô i kwlaa so'n, anh sre Nyanmien ke o dyran amun sin. Sa'n kwlaa nun amun nin Nyanmien kôkô yale i Wawe'n i fanngan nun tititi. Anh nien i so'n su yôé titi, nanh an kponzo. Anh sre Nyanmien ke o nien i swran'n kwlaa bé su.


?Ye benin yɛ Ɲanmiɛn i mmla’m be yo e ɔ? | Jasin fɛ kun\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Abkhaze Abui Abɛ Acoli Adhola Afrikaans Aja Ajië Albanais Albanian Sign Language Allemand Alur Amharique Anglais Angolan Sign Language Arabe Arabic (Morocco) Arabic (Tunisia) Arménien Arménien (occidental) Assamais Ateso Attié Aukan Awajun Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Balinese Bambara Bas Allemand Basque Bassa (Cameroun) Bassa (Liberia) Batak (Dairi) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Betsimisaraka Betsimisaraka (Southern) Biak Bichlamar Bikol Bosnian Boulou Bulgare Bété Cakchiquel Cambodgien Catalan Cebuano Central Alaskan Yupik Chamorro Changana (Zimbabwe) Chavacano Chichewa Chin (Hakha) Chin (Kuki) Chin (Tiddim) Chin (Zotung) Chinese Cantonese (Simplified) Chinois (Cantonais) Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chontal (Tabasco) Chopi Chuabo Chuuk Citonga Comorian (Ngazidja) Coréen Croate Créole Portugais Créole de Maurice Créole de la Réunion Créole des Seychelles Créole d’Haïti Cuban Sign Language Damara Dangme Danois Dayak Ahe Dayak Ngaju Digor Douala Dusun Edo Efik Emberá (Catío) Esan Espagnol Estonien Ewé Fante Fataluku Fidjien Finnois Fon Frafra Français Frisian Fulfulde (Cameroun) Futuna Féroïen Ga Galician Gallois Garifuna Ghanaian Sign Language Gitonga Gokana Goun Gourmanchéma Gouro Grec Groenlandais Guadeloupean Creole Guarani Guarani (Bolivie) Guerze Guianese Creole Gujarati Guna Guéré Géorgien Haoussa Hawu Haya Hehe Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hong Kong Sign Language Hongrois Huastec Hunsrik Hébreu Iban Ibanag Ibinda Ichinamwanga Icibemba Igbo Iloko Inakeanon Indian Sign Language Indonésien Irlandais Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Javanese (Eastern) Jula Kabuverdianu Kabye Kabyle Kachin Kadazan Kana Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Khasi Khoekhoegowab Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisii Kisonge Kongo Konkani (Devanagari) Konkani (Romain) Kosrae Kpelle Krio Kurde Kurmanji Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurde Sorani Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Lamba Langue des signes allemande Langue des signes américaine Langue des signes argentine Langue des signes australienne Langue des signes autrichienne Langue des signes bolivienne Langue des signes britannique Langue des signes brésilienne Langue des signes chilienne Langue des signes chinoise Langue des signes colombienne Langue des signes coréenne Langue des signes costaricienne Langue des signes croate Langue des signes espagnole Langue des signes estonienne Langue des signes finnoise Langue des signes française Langue des signes grecque Langue des signes guatémaltèque Langue des signes hondurienne Langue des signes hongroise Langue des signes indonésienne Langue des signes italienne Langue des signes japonaise Langue des signes lettone Langue des signes mexicaine Langue des signes mongole Langue des signes nicaraguayenne Langue des signes néerlandaise Langue des signes néo-zélandaise Langue des signes panaméenne Langue des signes paraguayenne Langue des signes philippine Langue des signes polonaise Langue des signes portugaise Langue des signes péruvienne Langue des signes québécoise Langue des signes roumaine Langue des signes russe Langue des signes serbe Langue des signes suisse allemande Langue des signes suédoise Langue des signes tchèque Langue des signes vénézuélienne Langue des signes équatorienne Lao Latgalian Lenje Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Lomwe Lovari Luganda Lugbara Lunda Luo Luvale Luxembourgeois Macushi Macédonien Madagascar Sign Language Madi Makasae Makua Malay Malayalam Malaysian Sign Language Malgache Maltais Mam Mambae (Ermera) Mambwe-Lungu Mandjak Mangareva Maninkakan (Eastern) Manipuri Mano Mapudungun Marathi Marquesian (Hiva Oa) Marquesian (Nuku Hiva) Marshall Maré Maya Maya (Mopán) Mayo Mazahua Mazateco (Huautla) Mbukushu Mende Meru Mingrelian Miskito Mixe Mixtec (Guerrero) Mixtec (Huajuapan) Mixtec (Tlaxiaco) Mizo Mongol Mooré Motu Mozambican Sign Language Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Nahuatl (Veracruz) Nande Navajo Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Ngiemboon Nias Nigerian Pidgin Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Odia Okpe Oromo Ossète Otomi Otomi (State of Mexico) Otètèla Ourdou Ouzbek Ouïghour (Cyrillique) Palau Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pemon Pendjabi Pendjabi (Nastaliq) Pennsylvania German Persan Piaroa Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Pidgin salomonien Pilagá Polonais Pomeranian Ponape Portugais Portugais (Portugal) Pular Páez Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quechua (Huallaga Huánuco) Quichua (Chibuleo) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Quichua (Santiago del Estero) Quichua (Tena) Quiché Rapanui Rarotongan Romany (Albania) Romany (Argentina) Romany (Bulgaria) Romany (Eastern Slovakia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Romany (Northern Greece) Romany (Romania) Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Roumain Roviana Rumanyo Rungus Runyankore Russe Rutooro Saami (North) Salvadoran Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sarnami Sena Senoufo (Cebaara) Sepedi Sepulana Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shipibo-Conibo Shona Shuar Sidama Silozi Singhalais Slovak Sign Language Slovaque Slovène Soli Somali Sranan tongo Sunda Susu Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Sérèr Tagalog Tahitien Tajiki Talian Tamoul Tandroy Tankarana Tarahumara Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Toabaita Toba Tojolabal Tok Pisin Tokelau Tongien Toraja Totonaque Toupouri Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Tyrewuju Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Uzbek (Roman) Valencian Venda Vezo Vietnamien Wallis Warao Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wejewa Wichi Wolaitsa Wolof Xavante Xhosa Xârâcùù Yacouba Yoruba Yukpa Zandé Zapotec (Guevea) Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (Villa Alta) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\n1. ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ be kle e mɔ e ti klɔ sran’n, e atin ɔn?\n?Kɛ Biblu’n se kɛ nguan’n fin Ɲanmiɛn’n, ngue yɛ i sɔ’n su e bo kɛ e yo ɔ?—JUE MUN 36:10.\nƝanmiɛn m’ɔ ti e Yifuɛ’n, ɔ si ngwlɛlɛ tra e lele. Ɔ nian e lika kɛ Siɛ kpa kun fa yo’n sa. W’a yiman e kɛ e tiaun, e bɔbɔ e sie e wun. (Zeremi 10:23) Wafa kunngba ng’ɔ fata kɛ siɛ nin niɛn’m be kle be mma’m be atin’n, i sɔ yɛ ɔ fata kɛ Zoova kle e atin ɔn. (Ezai 48:17, 18) Mmla nga be o Biblu’n nun’n yɛ Zoova fa kle e atin ɔn. Mmla sɔ’m be ti like cinnjin kpa mɔ Ɲanmiɛn fa cɛli e ɔ.—Kanngan 2 Timote 3:16 nun.\nKɛ mɔ Zoova yɛ ɔ yili e’n ti’n, sɛ ɔ kpɛ mmla man e’n, i sɔ’n ti su. Mmla sɔ’m mɔ Zoova fa mannin e’n, be kle e mɛn dilɛ kpafuɛ’n. Kpɛkun be kle e like nga e ko yo naan cɛn wie lele’n y’a di ye tititi’n.—Kanngan Jue Mun 19:8, 12 nin Sa Nglo Yilɛ 4:11 be nun.\n2. ?Wafa sɛ yɛ Ɲanmiɛn fɛ i Ndɛ’n kle e atin ɔn?\nBiblu’n nun ndɛ cinnjin wie’m be kle e like nga sa sunman nun’n Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ e yo’n. Mmla wie’m be liɛ kusu’n, sa trele wie mun ti yɛ be kpɛli be ɔ. (Mmla’n 22:8) Ɔ maan ka naan y’a fa ajalɛ’n, ɔ fata kɛ e bu Biblu’n nun ndɛ nanwlɛ sɔ’m be su akunndan naan y’a si like ng’ɔ fata kɛ e yo’n. (Nyanndra Mun 2:10-12) Ndɛ sɔ’m be nun kun yɛle kɛ Zoova yɛ ɔ mannin e nguan ɔn. Ɔ maan e junman su lɔ o, awlo lɔ o, yɛ kɛ e tu ajalɛ e kɔ lika o, ndɛ cinnjin sɔ’n kwla sasa e naan sa wie w’a ɲanman e annzɛ w’a ɲanman e wiengu.—Kanngan Sa Nga Be Yoli’n 17:28 nun.\n3. ?Mmla nɲɔn benin mun yɛ be ti mmla’m be nun cinnjin’n niɔn?\nZezi kannin mmla nɲɔn mɔ be ti mmla’m be nun cinnjin’n be ndɛ. I klikli’n yɛle kɛ ɔ nin i fata kɛ e si Ɲanmiɛn, e klo i, yɛ e su i ndɛnman su. Sa nga ti yɛ e o asiɛ’n su’n yɛ ɔ o lɛ ɔ. Ɔ maan like kwlaa nga é yó’n nun’n, maan mmla sɔ’n tran e akunndan’n nun. (Nyanndra Mun 3:6) Be kwlaa nga be nanti mmla sɔ’n su’n, be di aklunjuɛ kpafuɛ’n, kpɛkun bé ɲán anannganman nguan.—Kanngan Matie 22:36-38 nun.\nMmla i nɲɔn sufuɛ’n kle e wafa e ko yo naan e nin sran mun y’a tran kpa’n. (1 Korɛntfuɛ Mun 13:4-7) Ɲanmiɛn ndɛ’n kle like nga e kwla yo naan e nin e wiengu mun y’a nanti fɛfɛ’n. Ɔ nin i fata kɛ e nian afɔtuɛ sɔ’m be su.—Kanngan Matie 7:12 nin 22:39, 40 be nun.\n4. ?Ye benin yɛ Ɲanmiɛn i mmla’m be yo e ɔ?\nKɛ awlobofuɛ’m be nanti Ɲanmiɛn i mmla’m be su’n, be afiɛn mantan kpɛkun be klo be wun kpa. (Efɛzfuɛ Mun 4:32; Kolɔsfuɛ Mun 3:12-14) Asa ekun’n, ndɛ cinnjin kpa kun o Biblu’n nun, m’ɔ sasa awlobo nunfuɛ mun ɔ. Ndɛ sɔ’n yɛle kɛ, kɛ yasua kun nin bla kun be ko ja’n, nn b’a ja.—Kanngan Bo Bolɛ 2:24 nun.\nSɛ e nanti Biblu’n nun mmla’m be su’n, é yó junman difuɛ kpa kpɛkun e wla gúa ase. Ɔ maan e junman su lɔ’n, sran’m be lafi e su. Afin junman difuɛ nga be nanti Biblu’n nun mmla’n su’n, mɔ be ti nanwlɛfuɛ, mɔ be timan fuɛnfuɛ’n, i sɔfuɛ mun yɛ junman su min’m be kunndɛ ɔ. (Nyanndra Mun 10:4, 26; Ebre Mun 13:18) Asa kusu’n, Ɲanmiɛn Ndɛ’n kle be kɛ maan like kan nga be le i’n, ɔ ju be, naan be nin Ɲanmiɛn be afiɛn m’ɔ mantan’n yɛ ɔ yo be cinnjin tra like kwlaa ɔ.—Kanngan Matie 6:24, 25, 33 nin 1 Timote 6:8-10 be nun.\nƝanmiɛn i mmla’m be su falɛ’n sasa e tukpacɛ’m be lika. (Nyanndra Mun 14:30; 22:24, 25) I wie yɛle Ɲanmiɛn i mmla ng’ɔ se e kɛ nán e nɔn nzan ngboko’n. Mmla sɔ’n sasa e tukpacɛ nin ninnge yaya nga be kwla fa e sie i wie nuan’n, be lika. (Nyanndra Mun 23:20) Zoova w’a seman kɛ nán e nɔn nzan mlɔnmlɔn. Sanngɛ, i waan nán e nɔn e tratra su. (Jue Mun 104:15; 1 Korɛntfuɛ Mun 6:10) Asa ekun, Ɲanmiɛn i mmla’m be yo e ye, afin be kle e wafa nga e kwla nian e aeliɛ’n nin e akunndan bulɛ’n su’n. (Jue Mun 119:97-100) Nanwlɛ, Ɲanmiɛn i mmla’m be su nantilɛ’n yo Klistfuɛ kpa’m be ye. Sanngɛ kusu ɔ manman Zoova wie.—Kanngan Matie 5:14-16 nun.\nAmun suan Biblu’n nun like blɛ ɔ nin lika nga amun klo’n nun.


KƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Anglais Aukan Batak (Karo) Batak (Toba) Biak Bichlamar Cakchiquel (Central) Cambodgien Chitonga Chokwe Chol Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Efik Espagnol Ewé Fon Français Ga Gallois Garifuna Groenlandais Haoussa Hiri Motu Hmong (White) Iban Icibemba Igbo Isoko Italien Javanese Kabye Karen (S'gaw) Kazakh Kikaonde Kikongo Kiluba Kisi Kisonge Kongo Krio Kwangali Kwanyama Lamba Lao Lifu Lingala Lunda Luvale Maltais Mam Mambwe-Lungu Mazateco (Huautla) Mbunda Mixe Mizo Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndonga Ndébélé Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Nyaneka Nyanja Nzema Otètèla Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Saramaccan Sepedi Sesotho (Lesotho) Silozi Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tahitien Tiv Tlapanec Tojolabal Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Twi Tzeltal Umbundu Urhobo Uruund Venda Wallis Wawle Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zoulou\nJASIN fɛ’n mɔ e bo’n, ɔ ti junman cinnjin kpa. Sanngɛ, sran ngba be wunmɛn i sɔ. Be nga be klo Ɲanmiɛn Ndɛ’n bɔbɔ’n, be ngba be wunmɛn i wlɛ kɛ ɔ ti cinnjin kɛ e kle be like.\nBe flɛ bian kun kɛ Gevinin. Ɔ ba e aɲia’m be bo titi. I waan ɔ siman Biblu’n nun kpa. Yɛ ɔ kunndɛman kɛ sran uflɛ si sɔ. Asa ekun’n, ɔ kunndɛman kɛ be lɛkɛ i. Yɛ ɔ kunndɛman kɛ be se i kɛ ɔ kaci asɔnun kun i nunfuɛ. Ɔ maan, kɛ e seli kɛ é klé i Biblu’n nun like’n, w’a kplinman su. ?Sɛ e bɔbɔ yɛ e wunnin Gevinin’n, i wun akunndan benin yɛ é bú ɔ? ?É bú i kɛ ɔ su kplinman su le kɛ e kle i Biblu’n nun like? Sɛ e wla kpɛn ndɛ kun mɔ Zoova kannin’n su’n, e su buman akunndan kɛ ngalɛ’n sa. Ɔ seli Izraɛlifuɛ mun kɛ: “Maan min ndɛ nga n kan be mun’n, be yo kɛ nglɛmun bɔlɛ’n b’ɔ gua’n sa. Maan be yo kɛ nzue b’ɔ gua nnya’m be su’n sa.” (Mmla’n 31:19, 30; 32:2) ?Ngue yɛ nglɛmun bɔlɛ m’ɔ gua’n, ɔ yo ɔ? ?Wafa sɛ yɛ jasin fɛ’n mɔ e bo’n, ɔ kwla yo kɛ nglɛmun bɔlɛ m’ɔ gua’n sa ɔ? Sɛ e wun i wlɛ’n, é mían e ɲin é klé “sran’m be kwlaa” be like.—1 Timote 2:3, 4.\n?NGUE TI YƐ E KWLA FA JASIN FƐ’N MƆ E BO’N E SUNNZUN NGLƐMUN BƆLƐ’N NIƆN?\nNglɛmun bɔlɛ’n, ɔ gua klanman. Nzue’n yɛ wie liɛ’n, ɔ gua kɛ bɔlɛ sa ɔ. ?Ngue ti yɛ ndɛ nga Zoova kan be’n, be ti kɛ “nglɛmun bɔlɛ’n b’ɔ gua’n” sa ɔ? Yɛle kɛ, ɔ kanman ndɛ yaya kleman sran mun. Sanngɛ, ɔ kan ndɛ mun amanniɛn su. Be nga be lafiman Ɲanmiɛn su kɛ e sa wie’n, nán e yo be finfin. Kɛ é bó jasin fɛ’n, maan e yiyi ndɛ’n nun e kle be naan be bɔbɔ be fɛ i su ajalɛ’n. Sɛ sran’m be wun kɛ e bu be sran’n, bé sɔ́ e nun klanman. Ɔ maan, é kwlá bó jasin fɛ’n i kpa é klé be.\nKɛ bɔlɛ’n gua’n, lika’n ti fɔuun. Maan e yo like kwlaa nga e kwla yo’n, naan sran’m be wun ndɛ nanwlɛ’n i wlɛ, naan be wun jɔ be. Be flɛ aniaan bian kun kɛ Klisi. Kɛ ɔ seli Gevinin kɛ ɔ́ klé i Biblu’n nun like’n, w’a fa tinmɛn i wun fii kɛ ɔ kplin su. Sanngɛ, ɔ yoli maan Gevinin kloli Biblu’n nun like suanlɛ. Ɔ seli Gevinin kɛ ndɛ cinnjin kpa kun o Biblu’n nun naan sɛ ɔ si i’n, ɔ́ wún ndɛ nga be yiyi be nun aɲia’m be bo lɔ’n be wlɛ kpa. Asa ekun’n, Klisi seli i kɛ ndɛ nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be kannin be’n, be tikeli i ɲin kpa. Ɔ maan, ɔ wunnin i wlɛ kɛ ndɛ nga Biblu’n kan’n ti nanwlɛ. Be kokoli sa nga Ɲanmiɛn kannin be ndɛ mɔ be nun sunman b’a kpɛn su’n, be su yalɛ. I sɔ’n yoli Gevinin i fɛ. Ɔ maan, ɔ kplinnin su kɛ be kle i Biblu’n nun like.\nNglɛmun bɔlɛ’n yo like ye. Kɛ wawa’n kpɛn Izraɛli lɔ’n, ɔ cɛ kpa. Sɛ blɛ sɔ’n nun bɔlɛ guaman’n, ninnge’m bé wú kee. Zoova kannin ndɛ kun m’ɔ kpɛn su e blɛ liɛ’n nun ɔn. Ɔ seli kɛ lika’n wá yó kɛ wawa nun’n sa. Naan nzuewe wá “kún” sran mun. Yɛle kɛ, sran’m bé wá kúnndɛ kɛ bé tíe Ɲanmiɛn ndɛ’n i kpa. (Amɔs 8:11) Ɔ seli ekun kɛ i sufuɛ kpa m’ɔ kpa be sieli be ngunmin’n, be nin Klist i “bua’m be” wie’m bé bó jasin fɛ’n. Naan jasin sɔ’n ti, sran’m bé ‘yó kpa kɛ ninnge mɔ bɔlɛ gua be su’n sa.’ (Mise 5:6; Zan 10:16) Zoova kunndɛ kɛ e bo jasin fɛ’n, naan sran’m be si ndɛ nanwlɛ’n. Junman cinnjin kpa yɛ Zoova mannin e lɛ ɔ.\nZoova yɛ ɔ man e nglɛmun bɔlɛ’n niɔn. (Mmla’n 33:13) Be nga be sɔ jasin fɛ’n mɔ e bo’n i nun klanman’n, be liɛ yo ye. I wie yɛle Gevinin liɛ’n. Kɛ be kleli i Biblu’n nun like’n, ɔ wunnin kosan kwlaa nga be kle i yalɛ’n be su tɛlɛ’n. W’a yaciman like suanlɛ. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, be yoli i batɛmun. Kɛ é sé yɛ’n, ɔ nin i yi Josi be bo jasin fɛ’n aklunjuɛ su.\nZoova i Lalofuɛ’m be kan Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n i ndɛ asiɛ wunmuan’n su.\nMAAN E BU JASIN FƐ’N MƆ E BO’N I JUNMAN CINNJIN\nJasin fɛ’n mɔ e bo’n, ɔ yo sran’m be ye kɛ nglɛmun bɔlɛ’n yo like ye’n sa. Sɛ e wun i wlɛ sɔ’n, é bú i junman cinnjin kpa. Ɔ maan, é dí i juejue su. Sɛ nzue kpɛn kunngba kpɔ’n, ɔ kwlá yoman like fi ye. I kunngba’n yɛle jasin fɛ’n mɔ e bo’n. Sɛ e kunngba e bo’n, ɔ kwlá yoman ye. Sanngɛ, kɛ Zoova i sufuɛ’m be bo yo kun be bo jasin fɛ’n, ‘sran kwlaa’ be ti Ɲanmiɛn ndɛ’n. (Matie 24:14) ?Kɛ é bó jasin fɛ’n, ngue yɛ é yó naan Zoova w’a yo sran’m be ye ɔ? Maan ndɛ nga e kan’n, ɔ yo kɛ nglɛmun bɔlɛ’n sa. Yɛle kɛ, maan e kan ndɛ’n i amanniɛn su. Yɛ maan ɔ cici be wla naan be wun jɔ be fɔuun.


Wafa nga e kwla fa JW Library e di junman’n\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Abui Abɛ Acoli Afrikaans Albanais Allemand Altaï Alur Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bas Allemand Basque Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Bengali Biak Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Bété Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Digor Edo Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Féroïen Ga Galician Gallois Garifuna Goun Grec Groenlandais Guarani Guerze Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Jula Kabuverdianu Kabye Kachin Kannada Kazakh Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Kpelle Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lamba Langue des signes brésilienne Lao Lenje Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mapudungun Marathi Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mende Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Okpe Oromo Ossète Otomi Otètèla Ourdou Ouzbek Ouïghour (Cyrillique) Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Romany (Southern Greece) Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Soli Sranan tongo Sunda Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tajiki Tamoul Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Valencian Venda Vezo Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yacouba Yoruba Zandé Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nBIBLU’N NUN LIKE SUANLƐ’N NUN:\nE kwla kanngan Biblu’n ɔ nin fluwa Maan e nian Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun cɛn kwlaa be nun JW Library su.\nE kwla kanngan fluwa Annuaire nin periodiki mun ɔ nin fluwa uflɛ wie’m be nun JW Library su. Kɛ e kanngan be nun’n, lika nga e jrannin lɛ’n e kwla sie i nzɔliɛ.\nKa naan y’a wɔ aɲia’m be bo’n, e kwla siesie e wun JW Library su, kpɛkun e kwla sie kosan’m be su tɛlɛ’m be nzɔliɛ.\nE kwla nian video mun JW Library su.\nAƝIA’M BE BO’N:\nKɛ sran ng’ɔ ijɔ nzra nun’n ɔ bo Biblu’n nun ndɛ mma kun su’n, e kwla kanngan nun JW Library su. Asa ekun, Biblu’n nun ndɛ mma nga e kanngannin be nun laa’n, e kwla tin i lika kun su kpɛkun e wun ndɛ mma sɔ mun ekun.\nSɛ e le JW Library e telefɔnu nun’n, e su faman fluwa kpanngban e kɔman aɲia’m be bo. Afin e kwla to jue mun annzɛ e nian fluwa’m be nun e telefɔnu nun. Jue uflɛuflɛ nga be nunman e jue tolɛ fluwa nun bɔbɔ’n, e kwla ɲan be JW Library su.\nJASIN FƐ BOLƐ’N NUN:\nNinnge nga e fa sieli i JW Library su’n, e kwla fa be nun kun e kle sran ng’ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n ti i cinnjin’n. Kpɛkun e kwla ukɛ i naan w’a fa JW Library w’a sie i i telefɔnu’n nun. I liɛ’n, ɔ kwla fa e fluwa wie mun sie su.\nE kwla tin nzɔliɛ nga be tin su be kunndɛ ninnge mun’n i su naan y’a fa kunndɛ Biblu’n nun ndɛ mma mun.\nE kwla bo video e kle sran kun. Sɛ ɔ le ba’n, e kwla bo video akpasua ng’ɔ suan Kaci Zoova i janvuɛ i nun video kun. Annzɛ e kwla bo video ?Ngue ti yɛ Biblu’n nun like suanlɛ’n ti cinnjin ɔn? e kle sran’n naan i konvi sɔ Biblu’n nun like suanlɛ’n. Sɛ sran’n kanman e aniɛn’n wie’n, e kwla bo video kun i aniɛn liɛ’n nun e kle i.\nE kwla fa Biblu’n nun ndɛ mma kun aniɛn uflɛ nun JW Library su e kle sran kun. I sɔ yolɛ nun’n, maan e dun mmua tin Biblu’n su, kpɛkun e klɛ Biblu’n nun ndɛ mma nga e kunndɛ kɛ é fá klé sran’n. I sin’n, maan e tin nzɔliɛ nga kɛ be tin su’n be kwla wun Biblu’n nun ndɛ mma kunngba sɔ’n aniɛn uflɛ nun’n.


zezi, be mɔ be timan zuifu’n, yɛ “alua” (Matie 15) | Kwlaa naan mmeli nga Pɔlu fuli nun’n w’a bubu’n (Sa Nga Be Yoli’n)\n?Alua’m be sunnzun ase mɔ Zezi fali’n, ɔ ti nzowa kpɛlɛ?\nKlistfuɛ klikli’m be blɛ su Glɛki annzɛ Rɔmunfuɛ’m be waka sran kun. Alua ba kun o bakan kun i sa nun.\nCɛn kun’n, Zezi ɔli Izraɛli nvle’n i sin lɔ Rɔmunfuɛ’m be lika nga be flɛ i kɛ Siri’n i asa’n su. Bla kun m’ɔ timan Zuifu’n, ɔ wa seli i kɛ ɔ yo i ye. Kɛ Zezi tɛ́ i su’n, ɔ buli ɲanndra kun. Ɲanndra sɔ’n nun’n, kɛ ɔ́ kán be nga be timan Zuifu’n be ndɛ’n, ɔ fali alua’m be sunnzun ase. Kɛ Zezi fá sunnzun ase sɔ’n, Ebre nun ndɛ ng’ɔ kannin mɔ be kacili i Wawle’n nun kɛ “alua’n,” ɔ loman sran ngasi. Moizi Mmla’n kle kɛ alua’n ti like fiɛn. (Saun Yolɛ 11:27) ?I sɔ’n ti, é sé kɛ Zezi su kpɛ bla sɔ’n nin be kwlakwla nga be timan Zuifu’n be nzowa?\nCɛcɛ. Like ng’ɔ ti Zezi i cinnjin blɛ sɔ nun’n, i ndɛ yɛ ɔ su kan-ɔn. Ɔ yiyi nun kleli i sɔnnzɔnfuɛ mun kɛ Zuifu’m be ye yolɛ yɛ ɔ ti i cinnjin dan blɛ sɔ’n nun-ɔn. Kɛ ɔ ko yo naan bla m’ɔ timan Zuifu’n w’a wun i sɔ liɛ’n i wlɛ’n ti’n, ɔ fali sunnzun ase. Ɔ seli i kɛ: “Kɛ bé fá ba kanngan’m be kpaun’n gúa alua’m be bo’n, ɔ ti-mɛn i su.” (Matie 15:21-26; Mark 7:26) Glɛki nin Rɔmunfuɛ’m be nun sunman be klo alua. Ɔ maan, be fa be sie i be awlo’n nun. Yɛ be nin be mma’m be kan ngowa. Sunnzun ase sɔ mɔ Zezi fali’n, w’a loman bla’n i ngasi. I sɔ’n ti, ɔ tɛli Zezi su kɛ: “Nannan, ɔ ti sɔ, sanngɛ kusu alua’m be di kpaun i munmun b’ɔ gua be si tabli’n bo’n.” Zezi wunnin kɛ bla’n lafi Ɲanmiɛn su. Ɔ maan, ɔ yoli i mo. Kpɛkun, ɔ yoli i wa bla’n i juejue.—Matie 15:27, 28.\n?Kɛ akoto Pɔlu seli kɛ maan be minndɛ kan naan b’a wɔ’n, i sɔ’n ti afɔtuɛ kpa?\nKlistfuɛ klikli’m be blɛ su mmeli dan kun i desɛn.\nPɔlu o mmeli kun m’ɔ su kɔ Itali’n nun. Aunmuan’n fitaman aɔwi. I sɔ’n ti, kɛ be juli klɔ kun su’n, Pɔlu seli kɛ maan be minndɛ kan naan b’a wɔ. (Sa Nga Be Yoli’n 27:9-12) ?Sɛ Pɔlu kannin sɔ’n, i ndɛ yo fɛ?\nLalafuɛ nun’n, mmeli kanfuɛ’m be si kɛ ayrɛ blɛ nun’n, jenvie nga be flɛ i kɛ Mediterane’n i su sinlɛ’n ti kekle dan. Kɛ ɔ fɛ i Novanblu i le 15 su lele m’ɔ́ fá jú Marsi i le 15 su’n, jenvie’n i su sinlɛ timan kekle. Sanngɛ, Sɛptanblu annzɛ Ɔktɔblu nun yɛ Pɔlu su kɔ lika-ɔ. Be flɛ Rɔmunfuɛ’m be fluwa sifuɛ kun kɛ Vezetiusi. Ɔ seli kɛ: ‘Anglo wie’m be nun’n, jenvie su sinlɛ ti pɔpɔ. Anglo wie’m be nun liɛ’n, sran ng’ɔ́ sín su’n i klun titi i. Sanngɛ, anglo wie’m be nun’n, be kwlá sinman su kaan sa.’ Vezetiusi seli kɛ, kɛ ɔ fɛ i Mɛ i le 27 lele Sɛptanblu i le 14 su’n, be kwla sin jenvie’n su. Sanngɛ, kɛ ɔ fɛ i Sɛptanblu i le 15 lele Novanblu i le 11 su’n, ɔ nin kɛ ɔ fɛ i Marsi i le 11 lele Mɛ i le 26 su’n, sran ng’ɔ́ sín jenvie’n su’n i klun titi i. Ɔ ju wie bɔbɔ’n, blɛ sɔ’m be nun’n, be kwlá faman jenvie’n. Pɔlu si i kwlaa sɔ’n, afin ɔ kɔ lika titi. Mmeli kanfuɛ’n nin sran ng’ɔ le mmeli’n be si sɔ wie. Sanngɛ, b’a faman Pɔlu i ndɛ’n su. Ɔ maan, be mmeli’n sacili.—Sa Nga Be Yoli’n 27:13-44.\n?Amun si sɔ?—Afuɛ 2017, Sasafuɛ Tranwlɛ’n No. 5


Zezi cɛnnin Lazaa (Zan 11) | Wafa nga Zezi nantili’n\nZUIFU’M BE JƆLƐ DIFUƐ DANDAN’M BE CICILI KƐ BÉ KÚN ZEZI\nMati nin Mari be ko kpali Zezi i atin Betanin klɔ’n i sin lɔ. I sin’n, be ɔli Lazaa i asieliɛ’n su lɔ. Asieliɛ’n ti yɔbuɛ buɛ. Kpɛkun yɔbuɛ kun kɛtɛ i nuan. Zezi seli kɛ: “Amun yi yɔbuɛ’n.” Mati wunman like nga Zezi su wa yo’n i wlɛ. I sɔ’n ti’n, ɔ seli kɛ: “Min Min, ɔ su bɔn, afin ɔ wuli i cɛn ba nnan yɛ.” Sanngɛ Zezi seli i kɛ: “?M’an seman wɔ kɛ, sɛ a lafi min su’n, á wún kɛ Ɲanmiɛn i tinmin’n cɛnnin?”—Zan 11:39, 40.\nƆ maan be yili yɔbuɛ’n. Zezi mɛnnin i ɲin su niannin ɲanmiɛn su lɔ, naan w’a se kɛ: “Min Si, ń yó wɔ kwla, afin a tili min nuan ndɛ’n. Nanwlɛ, n si kɛ a ti min nuan ndɛ’n titi. Sanngɛ sran nga b’a yia yɛ’n, be ti yɛ n kannin sɔ-ɔ, kɛ ɔ ko yo naan b’a lafi su kɛ wɔ yɛ a sunmannin min’n ti.” Ndɛ nga Zezi kan kleli Ɲanmiɛn’n kleli be nga be o lɛ’n be kɛ Ɲanmiɛn i tinmin’n ti yɛ ɔ́ kwlá yó like ng’ɔ su wa yo’n niɔn. I sin’n, ɔ kpannin kekle kpa seli kɛ: “ Lazaa, fite!” Yɛ Lazaa fiteli-ɔ. Tannin tanmue cici i sa nin i ja’m be wun, yɛ tannin kɛtɛ i ti. Zezi seli be kɛ: “Amun ɲannji i maan ɔ wɔ.”—Zan 11:41-44.\nKɛ sran nga be bali Mari nin Mati be fɔnvɔlɛ’n be wunnin atrɛ nga Zezi yili’n, be lafili i su. Sanngɛ sran wie’m be ko kannin like nga Zezi yoli’n i ndɛ kleli Farizifuɛ mun. Ɔ maan Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be su kpɛn mun nin Farizifuɛ’m be yiali Zuifu’m be Jɔlɛ difuɛ dandan mun. Kaifu m’ɔ ti Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ dan’n, ɔ o be nun wie. Yɛ be nun wie’m be seli kɛ: “?Ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo-ɔ? Afin bian nga yo abonuan sa kpanngban. Sɛ e yaci i lɛ naan ɔ yo sa sɔ mun’n, bé láfi i su, kpɛkun Rɔmunfuɛ’m bé wá dé e lika’n nin e nvle’n e sa nun.” (Zan 11:47, 48) Sran sɔ’m be tili i kɛ Zezi “yo abonuan sa kpanngban.” Ɔ nin i sɔ’n ngba’n, like nga Ɲanmiɛn sinnin Zezi i ja su yoli i lɛ’n, w’a yoman be fɛ. Like ng’ɔ ti be cinnjin’n yɛle ɲrun nga be le i’n.\nSadisefuɛ’m be lafiman su kɛ sɛ sran wu’n be kwla cɛn i ekun. Ɔ maan Lazaa i cɛnlɛ mɔ Zezi cɛnnin i’n ti’n, be ɲin guali ase. Sanngɛ Kaifu m’ɔ ti Sadisefuɛ wie’n, ɔ seli be kɛ: “Amun wunman sa wlɛ mlɔnmlɔn. Yɛ amun wunman kɛ ɔ ti kpa man amun kɛ sran kunngba wu nvle’n i dunman nun tra kɛ be nunnun nvle’n i wunmuan’n.”—Zan 11:49, 50; Sa Nga Be Yoli’n 5:17; 23:8.\nNdɛ nga Kaifu kɛnnin i lɛ’n, “ɔ finmɛn i bɔbɔ.” Kɛ mɔ afuɛ sɔ’n nun’n, ɔ ti Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ dan’n ti’n, Ɲanmiɛn fɛli i ndɛ’n wlɛli i nuan. Kaifu waan ɔ fata kɛ be kun Zezi naan Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn’m be ɲan ɲrun titi. Sanngɛ ndɛ nga Ɲanmiɛn fa wlali Kaifu i nuan lɛ’n kle kɛ nán Zuifu be ngunmin yɛ Zezi kpɔ́ be ti-ɔ, ɔ́ kpɔ́ “Ɲanmiɛn i mma mɔ b’a sanndi’n” be ti wie.—Zan 11:51, 52.\nƆ maan Kaifu yoli maan Zuifu’m be Jɔlɛ difuɛ dandan’m be cicili kɛ bé kún Zezi. Sanngɛ be nun kun klo Zezi i sa kpa. Sran sɔ’n yɛle Nikodɛmun. ?Ɔ ko kɛnnin i sɔ’n kleli Zezi annzɛ w’a kaman? E siman nun ndɛ. Sanngɛ i kwlaa yoli-o, Zezi jasoli Zerizalɛmun lika sɔ’n nun ndɛndɛ. Afin blɛ nga Ɲanmiɛn sieli i kɛ be kun i’n, ɔ nin-a juman.\n?Kɛ Zezi cɛnnin Lazaa’n, ɔ yoli sran nga be o lɛ’n be sɛ?\n?Ngue yɛ ɔ kle weiin kɛ Zuifu’m be Jɔlɛ difuɛ dandan’m be klun yo wi-ɔ?\n?Ndɛ benin yɛ Ɲanmiɛn fa wlali Kaifu i nuan-ɔn?


Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Luk 8\nLɩmɔnnun -kʋla Zozi -sru\n1 "Bɛ -sru ɛn Zozi 'kʋ 'fla -dandan 'lee 'fla "wɛnwɛnnɛnnun da, te e -ko Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn vɩdɩ -a -yee mingɔnnɛn -blɩdɩ da. -Wɛɛ cɩ 'o 'vale 'e -srunɔn 'fuda "fli "a. 2 Ɛn lɩmɔn -mienun nɛn e -yʋ -wlidɩ "pin o -sru, ɛn e -cɛ 'si o man bɛ o -kʋla Zozi -sru "nyian. Mari nɛn waa laabo Madala bɛ e ya o va. Zozi -yʋ -wlidɩ 'sɔravli "pin lɩ zɩɛ -a -sru. 3 Ɛn lɩmɔn -tʋ nɛn waa laabo Zanɛn bɛ e ya "nyian o va. Lɩ zɩɛ -a -sran 'tɔ nɛn Suza, -yɛɛ yiɛ -tɔa Erodi -le 'kɔn 'va. Ɛn lɩmɔn -tʋ waa laabo Sizanɛn bɛ e ya o va "nyian, 'lee lɩmɔn -mienun nɛn o 'pa Zozi 'lee 'e -srunɔn 'va 'wee fɛnun -a bɛ -wɛɛ cɩ.\n(Mt 13.1-9; Mk 4.1-20)\n4 Yi -tʋ da bɛ minnun "kaga "ta Zozi 'va. O 'si 'fla 'tʋdʋ pɛɛnɔn da, ɛn o -ta. Ɛn Zozi 'wɩ "paadɩ 'sia o ji -kɔnnɛn "ji. Yaa 'vɩ -wlɛ 'nan:\n5 «Min -tʋ 'bɛ 'kʋ 'yee 'saa 'fɔlɛ. "Yɛɛ 'saa 'wɛɛn bɛ, -a 'wlɛ plɔɛn 'sran -si man. Minnun taanla "da, ɛn "lomannun -ta, waa blɩ. 6 -A 'wlɛ -mie -sran puo da. "Yɛɛ 'bɔ bɛ, ɛn e -ka, 'yi 'ka "man "dɩ -le "wɛan. 7 -A 'wlɛ -mie -sran fɛnan nɛn -tɛin -taa "bɔlɛ -a -nan. -Tɛin zɩɛ e 'tu, e blala 'saa man, ɛn yaa -tɛ. 8 -A 'wlɛ plɔɛn 'sran 'trɛ "yi "da. E 'bɔ, ɛn e -sɛn "da. -A bɛ -tʋ 'wlɛ a "man -yaa tʋ.»\nƐn Zozi -a 'le 'sran -wlɛ 'nan: «Min nɛn 'wɩ man "trɔɛn "cɩ -a -wulo -man bɛ, -a san 'e man!»\n9 Ɛn Zozi -srunɔn -a laabʋ Zozi 'lɔ 'nan: «-Kɔnnɛn "nɛn yia -fɔ zɩɛ, -a -ci nɛn 'nɔn?» 10 Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «Kaa 'gʋɛ, 'ka lɛ nɛn Bali 'yee 'wɩ yɔɔdɩ nɛn 'e min "paala 'a bɛ -a -ci 'si. 'Pian minnun nɛn o 'ka 'an -srunɔn 'a dɩɛ, "o 'wɩ pɛɛnɔn maan -kɔnnɛn "ji. Bali -a drɛ zɩɛ 'nan -e 'o fɛ -nanjɛn, te wa'a -kɔnnɛn 'ye dɩ, ɛn -e 'o 'wɩ man, te wa'a -ci maan dɩ.»\n11 Ɛn Zozi "e -wlɛ 'nan: «-Kɔnnɛn "nɛn maan -fɔ bɛ, -a -ci nɛn 'gʋ: 'Saa 'wlɛ bɛ -yɛɛ cɩ "le Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn 'le 'wɩ 'zʋ. 12 Min -mienun -le vɛ bɛ, 'wɩ nɛn e 'bɔ 'saa 'wlɛ nɛn e -sran -si man bɛ -a man bɛ, -yɛɛ bɔa "nyian -wee "man. O Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn maan, 'nun tɔɔn -e Satan 'e 'ta -a 'si o ji. Kɔɔ e 'ka "vale 'o 'ta wʋla "da -e 'o 'si 'wɩ 'ji dɩ. 13 Min -mienun -le vɛ bɛ, 'wɩ nɛn e 'bɔ 'saa 'wlɛ nɛn e -sran puo da bɛ -a man bɛ, -yɛɛ bɔa "nyian -wee "man. O Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn maan, 'nun tɔɔn o "we "man ci "nrandɩ -a. 'Pian wa'a tʋe -e -a "sɛin 'e 'kʋ -kɔɔbli dɩ. O yi -tɛala "da tʋ "wɛnnɛn 'a, 'pian -te 'wɩ 'tɔndɔn bɔdɩ 'sia o man bɛ, tɔɔn -e 'o 'si Bali -sru. 14 Min -mienun -le vɛ bɛ, 'wɩ nɛn e 'bɔ 'saa 'wlɛ nɛn e -sran fɛnan nɛn tɛin -taa "bɔlɛ bɛ -a -nan bɛ -yɛɛ bɔa "nyian -wee "man. O Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn maan, o "we "man. Minnun zɩɛ 'o 'ci "nrɔndɩ "siala 'trɛda fɛnun "kaga "da. Fɛ yɩdɩ o see "paaman. O ya "vale fɛ pɛɛnɔn 'e drɛ -wee vɛ -a. 'Wɩ zɩɛ -yɛɛ -si -tɔa Bali wei lɔ, -e 'e vɩlɛ 'e 'nyranman 'pa o man dɩ. 15 Min -mienun -le vɛ bɛ, 'wɩ nɛn e 'bɔ 'saa 'wlɛ nɛn e -sran 'trɛ "yi "da bɛ -a man bɛ, -yɛɛ bɔa "nyian -wee "man. O Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn maan 'o 'ci 'fɩdaa 'a. Waa paala 'o 'ji te o 'ta wʋla "da -e -a "nɛn 'e bɔla.»\n-Kannɛn man -kɔnnɛn\n16 "Bɛ -sru ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ "nyian 'nan: «Min 'ka -kannɛn 'fɔa "nɛn 'vaa -e 'e yɔɔ fɛ -tʋ -a dɩ, -te 'bɛ "cɛɛ dɩɛ, -e 'e yɔɔ nyinnan "davɛ wlu dɩ. 'Pian yaa -tɔala fɛnan 'wein da, 'nan -e minnun nɛn o -wlamlan 'yee 'kuin bɛ, 'o -san yɩ. 17 Maan -cin -tɔa 'ka 'ji 'nan, fɛ -tʋ 'ka 'fo 'e yɔɔdɩ -trilii, -e 'e vɩlɛ 'e bɔla 'ji dɩ. Ɛn 'wɩ yɔɔdɩ -tʋ "ka -e 'o vɩlɛ 'o man fɛnan 'wein da dɩ. 18 'Wɩ nɛn maan ve 'cɛɛ bɛ, 'ka "trɔɛn "tɔ -yrɛ 'kpa tɩglɩ! Kɔɔ min nɛn yaa 'pla 'e 'ji bɛ, -a san lɛ nɛn maan "paa "da "nyian. 'Pian min nɛn ya'a 'palɛa 'e 'ji dɩɛ, -a "tiɛnnɛn nɛn -yrɔ "bɛ, waa "sia -yrɔ.»\n19 Ɛn Zozi "bʋ 'lee Zozi "bʋɩnun -ta. 'Pian minnun "kaga "le "wɛan wa'a -kɔlalɛ -plidɩ -a Zozi "srɔn "dɩ. 20 Tɔɔn ɛn minnun -a 'vɩ Zozi lɛ 'nan: «'I "bʋ 'lee 'i "bʋɩnun a bei, o ya "vale 'wei 'man ye.»\n21 Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «Minnun nɛn, o Bali wei maan, te o 'ta wʋla "da "bɛ, -wɛɛ cɩ 'an "bʋ "a, ɛn -wɛɛ cɩ 'an "bʋɩnun -a.»\nZozi fulɔ 'plɛblɛ 'tʋ ta -tɔ\n(Mt 8.18, 23-27; Mk 4.35-41)\n22 Yi -tʋ da bɛ, Zozi 'fɔ -klʋ -tʋ -ji 'o 'vale 'e -srunɔn 'a, ɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «-Kaa kʋ 'yi -sru.» Ɛn o -si 'sia. 23 "Wɛɛ -kɔn -kʋnan 'yi yiɛ da bɛ, ɛn yi -fɔla Zozi da. Tɔɔn fulɔ 'plɛblɛ 'tʋ "fɛɛndɩ 'sia 'yi zɩɛ -a yiɛ da, ɛn 'yi 'sɛndɩ 'sia 'klʋ -ji. 'Wɩ nɛn e 'bɔ o man bɛ, e ya 'plɛblɛ.\n24 -A -nan nɛn -a -srunɔn -pli "man, ɛn waa fuʋdɩ 'sia. Waa 'vɩ -yrɛ 'nan: «'Kʋ 'san! 'Kʋ 'san! 'I 'fuʋ! 'Kʋ 'nan cɛɛn 'nyandɩ man.»\nƐn Zozi wluan, e paan fulɔ 'lee 'yi da 'plɛblɛ. 'Nun tɔɔn fulɔ "fɛɛndɩ -ta "tra, ɛn 'yi 'ta "tra. Ɛn fɛnan -tɔ flɩɩ.\n25 "Bɛ -sru ɛn Zozi 'a laabʋ 'e -srunɔn 'lɔ 'nan: «Ka'a yi tɛala 'an da dʋʋ?»\n'Wɩ nɛn Zozi "sia -a drɛnan bɛ, e o cɛɛn nyɛn -a, ɛn e o 'lɛbo "fɔ. Waa laabʋdɩ 'sia 'o cin lɔ 'nan: «-Mɛ "sʋ -man min 'bɛ cɩ zɩɛ? Yaa 'vɩ fulɔ 'lee 'yi lɛ 'nan, 'o 'ta -tɔ, ɛn waa wei 'man "yi.»\nZozi min nɛn -yʋ -wlidɩ "cɩ -a -sru "bɛ -a beli\n26 Zozi 'lee 'e -srunɔn Galile 'yi cɛɛn 'ji, ɛn o 'bɔla Geraze 'nɔn 'le 'lɛglɔn 'ji. Geraze 'lɛglɔn 'lee Galile 'lɛglɔn a 'o cin yra 'sɛzɛ, 'pian 'yi 'bɛ o "cɛan 'e cin man. 27 Zɩ Zozi 'si -klʋ -ji, e sɔɔnla "tra "bɛ, ɛn 'fla zɩɛ -a da min -tʋ -ta -a 'lɛ. Min zɩɛ -yʋ -wlidɩ "kaga "a -a -sru. -A -nan 'mɔn 'kpa te ya'a sɔ wo 'e man dɩ, ɛn ya'a 'nyian 'kuin dɩ, 'pian e nyian min -yrɛ da. 28 Zɩ e Zozi 'yɩ bɛ, ɛn e paan. E "po sɔɔn Zozi 'wlu, ɛn yaa 'vɩ -yrɛ wei 'plɛblɛ 'ji 'nan: «Zozi, 'yie -mɛ "wɩ nɛn 'an man? Bali nɛn min ta lou "bɛ -a -pɩ nɛn yia, maan -tɔa zɩ. 'I yra 'si, te 'i 'tɛ 'pa 'an da dɩ!» 29 Zozi a -a vɩnan -yʋ -wlidɩ "lɛ 'nan, 'e 'si -a -sru. -Yee "wɛan nɛn e 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ.\nMin zɩɛ -yʋ -wlidɩnun a -a -sru -a -nan 'mɔn. Minnun -a -pɛ -yrɩman -bulalɛ baa -a, -e 'o -bulalɛ -fɔ -a cɛin -man. 'Pian e baa zɩɛ -a "cɛɛnman 'e man, -e -yʋ -wlidɩnun 'o 'kʋ -a "bui "da.\n30 Zozi -a laabʋ -yrɔ 'nan: «'I 'tɔ nɛn 'nɔn?»\nƐn e 'nan Zozi lɛ 'nan: «'An 'tɔ nɛn -kuli 'pa 'tʋ.»\n-Yʋ -wlidɩ "kaga "nɛn -a -sru, -yee "wɛan nɛn e 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ.\n31 -A -nan nɛn -yʋnun 'bɔ toba -fɔdɩ 'sia Zozi lɛ 'nan: «'I yra 'si, te 'i 'tɔ 'kʋ man 'nan 'kʋ 'kʋ -klu nɛn -a 'leda "ka "dɩɛ, -a ji dɩ.»\n32 Tʋ zɩɛ -a wlu bɛ, te 'sru 'pa 'tʋ a 'e 'blɩnan o "srɔn "pɔn -tʋ da. Ɛn -yʋ -wlidɩnun -a 'vɩ Zozi lɛ 'nan: «'I yra 'si, 'i 'kʋ 'pa 'sia 'srunun nɛn 'labɛ o va -e 'kʋ 'fɔ o -sru.» -A -nan nɛn Zozi 'si -nɔn -wlɛ, ɛn o -kʋ. 33 -Yʋ -wlidɩnun 'si min zɩɛ -a -sru, ɛn o -fɔ 'srunun -sru. 'Srunun 'bɔ flan 'sia pɔn 'sɛan man zia, ɛn o pɛɛnɔn 'sɛn 'yi 'va, te 'yi o -tɛɛman.\n34 Zɩ 'sru -sru "pinnɔn 'wɩ zɩɛ -a -nan 'yɩ bɛ, o -tɛ -ji flan -a. O -kʋ -a -nan 'sinan 'palɛ 'fla 'lee fei -paannun da. 35 -A -nan nɛn minnun -kʋ 'wɩ nɛn e drɛ bɛ -a -nan yɩlɛ. O 'bɔ Zozi man, ɛn o min nɛn -yʋnun 'si -a -sru "bɛ, -a 'yɩ. Sɔ a "da 'e wʋdɩ, ɛn e ya 'e -nyrandɩ Zozi 'cɛin -man, te -a ta 'si. Zɩ o 'wɩ zɩɛ -a -nan 'yɩ bɛ, "klan -sɛn o ji. 36 Minnun nɛn 'wɩ zɩɛ e drɛ o yiɛ man bɛ, zɩ e drɛ 'lɔɔ ɛn -yʋ -wlidɩ 'si min zɩɛ -a -sru "bɛ, waa -nan 'sinan 'pa -wlɛ. 37 -A -nan nɛn Geraze 'nɔn "kaga toba -fɔdɩ 'sia Zozi lɛ 'nan, 'e 'si 'wee 'lɛglɔn 'ji. Kɔɔ 'wɩ nɛn Zozi -a drɛ bɛ "klan -dan -sɛn o ji. Ɛn Zozi 'fɔ -klʋ -ji, 'nan -e 'e 'li 'e da.\n38 Min nɛn Zozi -a beli bɛ e 'nan Zozi lɛ 'nan: «'I yra 'si, 'kʋɛ 'ko 'yia!» 'Pian Zozi "e -yrɛ 'nan: 39 «-Cɛjɛ! 'I 'kʋ 'yie "kɔnnɛn, -e 'wɩ pɛɛnɔn nɛn Bali -a drɛ 'yiɛ bɛ, 'i -nan 'sinan 'pa!» E -kʋ, ɛn 'wɩ pɛɛnɔn nɛn Zozi -a drɛ -yrɛ "bɛ, yaa 'sinan 'pa 'fla yei fɛ pɛɛnɔn 'nan.\nZairus 'lu 'lee lɩ nɛn e klɛ Zozi 'le sɔ man bɛ\n40 Zɩ Zozi 'li 'e da Galile 'lɛglɔn 'ji bɛ, e 'bɔla, te min "kaga "a -a -pɛnnan. O -ta -a 'silɛ -sia. 41 -A -nan nɛn Zuif 'nɔn 'le cin yɩ 'kɔn 'tazan -tʋ nɛn, waa laabo Zairus bɛ, e -ta Zozi 'va, e "po sɔɔn "wlu. E Zozi trʋ 'badɩ 'sia 'nan 'o 'kʋ -a 'yee 'kuin. 42 Kɔɔ -yee 'nɛn 'tʋwli "a -kanan. 'Nɛn zɩɛ lɩmɔn nɛn, ɛn -a lɛ a -fuda 'fiili.\nƐn Zozi sɔɔnla -a -sru, te minnun -a -mɛan "man -pɛ pɛɛnɔn da. 43 Minnun zɩɛ o yei "bɛ, lɩ -tʋ a -nan, -cɛ a "man. -Cɛ zɩɛ e nyɛn -sɛanla "man, -a -nan lɛ -fuda "fli 'bɔ. [E -dɔdrɔ drɛ "kaga "bʋʋ "le "wɛan, -yee "lala pɛɛnɔn 'nyan -yrɔ.] 'Pian -dɔdrɔ -tʋ 'ka -kɔlalɛ -yee -cɛ zɩɛ -a 'yile yɩdɩ -a "fo "dɩ. 44 Lɩ zɩɛ e pli Zozi man 'e koda zia, ɛn e klɛ -yee sɔ 'lɛbo "man. 'Nun tɔɔn, nyɛn -srandɩ "man 'le 'tɔ.\n45 Ɛn Zozi 'a laabʋ 'nan: «-Tɩɛ klɛ 'an man?»\nZɩ min -tʋ 'ka 'wɩlɛ dɩɛ, ɛn Piɛri "e 'nan Zozi lɛ 'nan: «Bali -le 'wɩ "paazan, min "kaga 'i 'si -fɔ, ɛn minnun 'i -mɛan "man -pɛ pɛɛnɔn da.»\n46 'Pian Zozi "e 'nan: «'Wɩ 'kpa, min -tʋ klɛ 'an man. Maan -tɔa 'nan 'plɛblɛ 'tʋ 'bɔla 'an 'ji.»\n47 Zɩ lɩ zɩɛ, yaa -tɔ 'nan, Zozi -a -kɔnnɛn 'yɩ bɛ, e nyɔɔndɩ 'sia, ɛn e -ta. E "po sɔɔn Zozi 'wlu. 'Wɩ nɛn e drɛ 'lɔɔ, ɛn 'e klɛ Zozi man bɛ, yaa 'vɩ minnun pɛɛnɔn yiɛ man. Ɛn e 'yee -cɛ -nyandɩ wɩ 'vɩ "nyian. 48 -A -nan nɛn Zozi "e -yrɛ 'nan: «An 'lu, i yi -tɛra 'an da, -yee "wɛan nɛn i beli. 'I 'fʋ -trɔɔ!»\n49 Zozi 'fʋ 'wɩ zɩɛ -a vɩnan, ɛn cin yɩ 'kɔn 'tazan Zairus -le "kɔnnɛn 'pasiazan -tʋ -ta, ɛn e 'nan Zairus lɛ 'nan: «'I 'lu 'ka 'va. Te 'i Bali -le 'wɩ "paazan "koe "nyan "nyian dɩ.»\n50 Zɩ Zozi 'wɩ zɩɛ -a 'man bɛ, ɛn e 'nan Zairus lɛ 'nan: «Te 'i "klan dɩ. 'I yi -tɛra 'an da, -e 'e 'beli.»\n51 Zɩ o 'bɔla "kɔnnɛn "bɛ, Zozi 'ka 'wɩlɛ "man -e min -tʋ 'e -wla -a -sru 'kuin dɩ. 'Pian yaa -si -nɔn Piɛri 'lee Zan 'lee Zaji 'lee 'nɛn "tɩ 'lee 'nɛn "bʋ "lɛ 'nan 'o -wla. 52 Minnun nɛn 'kuin bɛ, o pɛɛnɔn a -wuɔnan, te o -pɛ a 'o 'win -ji. Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «Te 'ka 'wuɔ dɩ! 'Nɛn 'gʋɛ ya'a 'kalɛ dɩ, 'pian e ya yi -tɛnan.»\n53 Minnun -a sɛɛ wʋdɩ 'sia, kɔɔ waa -tɔa 'nan e -ka. 54 'Pian Zozi 'nɛn 'bɔ 'kun 'e 'pɛ -man, ɛn yaa 'vɩ wei 'plɛblɛ 'ji 'nan: «'Nɛn, 'i 'wluan lou!» 55 'Nun tɔɔn 'nɛn zɩɛ e fuʋ, ɛn e wluan lou. Zozi "e 'nan, 'o fɛ -nɔn -yrɛ 'e -blɩ. 56 'Wɩ nɛn Zozi -a drɛ bɛ, e 'nɛn "tɩ 'lee -a "bʋ 'kan. Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «Te 'o 'wɩ zɩɛ -a -nan sɛɛ wʋ min -tʋ lɛ dɩ.»


‘Kan ndɛ sɔ’n, fa yaci i be nga a lafi be su’n, be sa nun’—2 Timote 2 2 | Like suanlɛ\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Anglais Aukan Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Biak Bichlamar Cakchiquel Cambodgien Chokwe Chol Chopi Chuabo Créole de Maurice Créole des Seychelles Espagnol Français Garifuna Groenlandais Hmong (White) Iban Italien Javanese Karen (S'gaw) Kazakh Kikongo Kimbundu Kisi Krio Lao Lhukonzo Lifu Lomwe Makua Maltais Mam Mapudungun Mazateco (Huautla) Mixe Mizo Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndau Ngabere Ngangela Nias Niue Nyaneka Nyungwe Ourdou Ouïghour (Cyrillique) Pidgin (Cameroon) Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Romany (Southern Greece) Runyankore Saramaccan Sena Sunda Tahitien Tlapanec Tojolabal Totonaque Tshwa Tzeltal Umbundu Wallis Wawle Wayuunaiki\n“Kan ndɛ sɔ’n, fa yaci i be nga a lafi be su bɔ be kusu be kwla kan kle sran uflɛ’n, be sa nun.”—2 TIMOTE 2:2.\nJUE: 123, 53\n?WAFA SƐ YƐ AMÚN TƐ́ SÚ-Ɔ?\n?Kɛ Famiɛn Davidi tili i kɛ nɛ́n i yɛ ɔ́ kplán sua mán Ɲanmiɛn’n, ngue yɛ ɔ yoli-ɔ?\n?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ aniaan oke’m be kle gbanflɛn’m be like-ɔ?\n?Sɛ be fa junman nga aniaan oke kun di’n be man gbanflɛn mun’n, nzuɛn kpa benin yɛ ɔ fata kɛ be yi i nglo-ɔ?\n1, 2. ?Wafa sɛ yɛ sran sunman be bu junman nga be di’n niɔn?\nSRAN sunman be bu i kɛ junman nga be di’n, i ti yɛ be bu be sran annzɛ be buman be sran-ɔn. Ɔ maan, kɛ sran wie’m be kunndɛ kɛ bé sí be wiengu kun’n, be usɛ i kɛ: “?Junman benin yɛ a di-ɔ?”\n2 Kɛ Biblu’n kán sran wie’m be ndɛ’n, ɔ bo junman nga be di’n su. I wie yɛle kɛ, ɔ se kɛ Matie ti ‘gua bo sika defuɛ,’ Simɔn ti ‘kplo usufuɛ,’ yɛ Liki ‘ti dɔɔtrɔ.’ (Matie 10:3; Sa Nga Be Yoli’n 10:6; Kolɔsfuɛ Mun 4:14) Biblu’n bo Ɲanmiɛn i junman nga sran wie’m be dili’n i su wie. I wie yɛle kɛ, ɔ se kɛ Davidi ti Famiɛn, Eli ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ, yɛ Pɔlu ti akoto. Sran nsan sɔ’m be kloli be junman’n i kpa. Maan e kusu e klo junman kwlaa nga Zoova man e’n.\n3. ?Ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ be nga be su yo oke’n, be kle gbanflɛ’m be junman dilɛ-ɔ? (An nian foto ng’ɔ o kan like suanlɛ’n bo i bo lɛ’n.)\n3 E klo Zoova, yɛ e klo i junman mɔ e di’n. Ɔ maan, e nun sunman e kunndɛ kɛ é dí i tititi. Sanngɛ kɛ e yo oke’n, junman kwlaa nga e dili be e gbanflɛn nun’n, e kwlá diman be kun. (Akunndanfuɛ’n 1:4) I sɔ’n kle Zoova i sufuɛ’m be yalɛ dan. Andɛ’n, jasin fɛ’n bolɛ junman’n w’a yo dan. Kɛ ɔ ko yo naan sran sunman b’a ti jasin fɛ’n ti’n, anuannzɛ’n fa ninnge uflɛ nga sran’m b’a yi be’n di junman. Sanngɛ wie liɛ’n, be nga b’a yo oke’n be siman ninnge sɔ’m be nun junman di. (Lik 5:39) Klɔ sran’n kusu’n, ɔ kwlá kaman gbanflɛn tititi. (Nyanndra Mun 20:29) I sɔ’n ti’n, ɔ ti cinnjin kɛ be nga be su yo oke’n be kle gbanflɛn’m be like naan b’a kwla di junman kpa titi Zoova i anuannzɛ’n nun.—An kanngan Jue Mun 71:18 nun.\n4. ?Ngue ti yɛ kɛ ɔ yo naan aniaan wie’m be yaci junman nga be di’n be man gbanflɛn mun’n, ɔ ti kekle man be-ɔ? (An nian kuku nga be flɛ i kɛ “ Like nga ti yɛ ɔ ti kekle man be’n” i nun.)\n4 Kɛ ɔ yo naan aniaan wie’m be yaci junman nga be di’n be man gbanflɛn mun’n, ɔ ti kekle man be. Afin be klo be junman’n. Annzɛ be bu i kɛ sɛ nán be yɛ be nian junman sɔ’n su’n, ɔ su diman kpa. Annzɛ kusu, be bu i kɛ be su ɲanman be ti naan b’a kle gbanflɛn’m be junman dilɛ. Gbanflɛn’m be kusu, sɛ be manman be junman’n, ɔ fata kɛ be tra be awlɛn be minndɛ.\n5. ?Kosan benin mun yɛ like suanlɛ nga wá tɛ́ be su-ɔ?\n5 Sanngɛ, ɔ ti cinnjin kɛ be nga be su yo oke’n, be kle gbanflɛn’m be junman dilɛ. ?Wafa sɛ yɛ be kwla yo sɔ-ɔ? (2 Timote 2:2) ?Gbanflɛn’m be kusu, sɛ be fa junman nga aniaan oke kun di’n be man be’n, nzuɛn kpa benin yɛ ɔ fata kɛ be yi i nglo-ɔ? Like suanlɛ nga wá tɛ́ kosan sɔ’m be su. Ɔ́ dún mmua fá e ɲin síe i like nga Famiɛn Davidi yoli naan i wa Salomɔn w’a kwla di junman cinnjin kun’n i su.\nLIKE NGA DAVIDI YOLI’N\n6. (a) ?Ngue yɛ Famiɛn Davidi kunndɛli kɛ ɔ́ yó-ɔ? (b) ?Wafa sɛ yɛ Zoova tɛli i su-ɔ?\n6 I nun mɔ Davidi nin a yoman famiɛn’n, ɔ wanndi fiali cɛn kwlakwla i kpɔfuɛ’m be ɲrun. Kɛ ɔ yoli famiɛn’n, ɔ trannin famiɛn sua klanman kpa kun nun. Cɛn kun’n, ɔ seli Natan m’ɔ ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n kɛ: “Nian, n tran sɛdri sua nun, kpɛkuun Anannganman i alaka’n kusu o tannin sua nun.” Davidi kunndɛli kɛ ɔ́ kplán sua klanman kpa kun mán Zoova. Natan tɛli i su kɛ: “Kwlaa ng’ɔ o ɔ klun kɛ á yó’n, yo. Nyanmiɛn jin ɔ sin.” Sanngɛ, Zoova w’a kplinman su. Ɔ kannin ndɛ kleli Natan naan ɔ se Davidi kɛ: “Nán wɔ yɛ á kplán sua nga n ko tran nun nin-ɔn.” Zoova seli Davidi kɛ ɔ́ níɛn i lika titi. Sanngɛ, i klun ba’m be nun kun yɛ ɔ́ kplán sua’n niɔn. ?Kɛ Davidi tili ndɛ sɔ’n, ngue yɛ ɔ yoli-ɔ?—1 Be Nyoliɛ 17:1-4, 8, 11, 12; 29:1.\n7. ?Kɛ Zoova seli Davidi kɛ nɛ́n i yɛ ɔ́ kplán sua mɛ́n i’n, ngue yɛ ɔ yoli-ɔ?\n7 Davidi kunndɛli kpa kɛ ɔ́ kplán sua mán Zoova. Ɔ maan, kɛ ɔ tili i kɛ nɛ́n i yɛ ɔ́ kplán’n, atrɛkpa’n, ɔ yoli i ya. Sanngɛ, ɔ tuli i klun ukɛli i wa Salomɔn naan ɔ kplan sua’n. Ɔ mɛnnin i blalɛ, nin yɛbuɛ, nin sika, nin aaba, ɔ nin sika ɔkwlɛ nin waka naan be fa di junman’n. Kpɛkun, ɔ mɛnnin i junman difuɛ mun wie. Ɔ si kɛ sran’m be su bomɛn i dunman kɛ i yɛ ɔ kplannin sua’n niɔn. Sanngɛ, w’a bumɛn i sɔ’n i ndɛ. Ɔ wlali Salomɔn i fanngan naan ɔ kplan sua’n. Ɔ seli i kɛ: “Min wa, maan Anannganman nin wɔ tran, maan ɔ yo naan a kwla kplɛn i sua’n kɛ ɔ fa kɛnnin i kɛ á yó’n sa.” Kɛ be wieli sua’n i kplan m’ɔ́ cɛ́ kɔ́’n, sɛ bé kɛ́n i ndɛ’n, be se kɛ Salomɔn i Ɲanmiɛn sua m’ɔ kplannin’n.—1 Be Nyoliɛ 22:11, 14-16.\n8. (a) ?Ngue ti yɛ atrɛkpa’n, Davidi kwla bu i kɛ Salomɔn kwlá kplanman sua’n niɔn? (b) ?Sanngɛ, ngue yɛ ɔ yoli-ɔ?\n8 An kanngan 1 Be Nyoliɛ 22:5 nun. Atrɛkpa’n, Davidi usɛli i wun kɛ Salomɔn yó sɛ naan w’a kwla kplan sua’n. Afin, “Salomɔn te yo gbanflɛn kan, i akunndan’n nin a tin-man.” Yɛ kusu ɔ fata kɛ “sua’n yo klanman kpa.” Sanngɛ i kwlaa m’ɔ yoli o, Davidi si kɛ Zoova jrán Salomɔn sin. I sɔ’n ti, ɔ yoli like kwlaa ng’ɔ kwla yo naan Salomɔn w’a kwla kplan sua’n.\nMAAN ANIAAN’M BE LIKE KLELƐ YO AMUN FƐ\nKɛ e wun kɛ gbanflɛn’m be di junman dan’n, ɔ yo e fɛ dan. (An nian ndɛ kpɔlɛ 9 nun.)\n9. ?Kɛ aniaan oke’m be wun kɛ gbanflɛn nga be kleli be like’n be di junman dan anuannzɛ’n nun’n, i sɔ’n yo be sɛ? An fa sunnzun ase kun be yiyi nun.\n9 Aniaan oke mun, sɛ ɔ fata kɛ amun yaci junman wie mun gbanflɛn’m be sa nun’n, nán srɛ́ kún amun. E ngba e si kɛ junman cinnjin kpa ng’ɔ fata kɛ e di’n, yɛle Zoova junman’n. Kɛ be kle gbanflɛn mun ninnge wie’m be yolɛ’n, junman sɔ’n kɔ i ɲrun kpa. Maan e fa sunnzun ase kun. Wienun-ɔn, siɛ kun le loto. Kɛ i wa yasua’n ɲín’n, ɔ kle i loto’n i nun cisanlɛ blɛblɛblɛ. Ɔ maan, ba’n si loto’n i nun cisan. Sanngɛ, siɛ’n kle i titi naan i sa’n tɔ nun kpa. Cɛn wie’n, kɛ be fu loto’n nun’n, ɔ mɛn i wa’n i atin kɛ ɔ cisan nun kan. ?Kɛ siɛ’n wá yó oke mɔ i wa’n yɛ ɔ́ fɛ́ i loto nun siɛn’n, wafa sɛ yɛ ɔ́ yó i-ɔ? Nanwlɛ, ɔ́ yó i fɛ dan. Aniaan oke’m be kusu, kɛ be wun kɛ gbanflɛn nga be kleli be like’n be di junman dan anuannzɛ’n nun’n, ɔ yo be fɛ dan.\n10. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Moizi w’a kunndɛman kɛ i kunngba yɛ ɔ́ íjɔ Ɲanmiɛn nuan-ɔn?\n10 Kɛ be man e niaan’m be junman’n, nán maan ɔ yo e ya. Maan e nian Moizi i ayeliɛ’n su. ?Kɛ Izraɛlifuɛ wie’m bé íjɔ Ɲanmiɛn nuan’n, ngue yɛ ɔ yoli-ɔ? (An kanngan Kalɛ 11:24-29 nun.) Zozie kunndɛli kɛ Moizi se sran sɔ mun kɛ be yaci Ɲanmiɛn nuan ijɔlɛ. Sanngɛ, Moizi seli i kɛ: “?A su si min ti kwla? ?Sɛ i li Anannganman fɛ i Wawɛ’n sie i nvlefuɛ’m be kwlaa be su naan be ijɔ i nuan’n, nán ndɛ fɛ-ɔ?” Moizi wunnin i wlɛ kɛ Zoova bɔbɔ yɛ maan sran sɔ’m be ijɔ i nuan-ɔn. W’a kunndɛman kɛ i kunngba yɛ ɔ́ íjɔ Ɲanmiɛn i nuan-ɔn. Sanngɛ, ɔ kunndɛli kɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be kwlaa be di i junman’n. ?Yɛ e li? ?Kɛ be man e niaan’m be junman mɔ bé dí’n, ɔ yo e fɛ?\n11. ?Kɛ be fali junman nga aniaan kun di’n be mannin sran uflɛ’n, ndɛ benin yɛ ɔ kannin-ɔn?\n11 Andɛ’n, e niaan sunman be su Zoova w’a cɛ kpa. Yɛ be uka gbanflɛn mun naan be di junman dan. I sɔ yɛ aniaan kun mɔ be flɛ i kɛ Pitɛli’n, ɔ yoli-ɔ. Ɔ yoli blɛ kwlaa nun Ɲanmiɛn junman difuɛ afuɛ 74. Blɛ sɔ nun’n, ɔ dili junman afuɛ 35 Abloki lɔ Betɛli kun nun. Aniaan nga be nian jasin fɛ bolɛ junman’n su’n, ɔ yoli be su kpɛn afuɛ kpanngban kpa. Kpɛkun, ɔ kleli aniaan gbanflɛn kun junman sɔ’n i dilɛ wie. Be flɛ i kɛ Pɔlu. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, be fali junman sɔ’n be mannin Pɔlu. Sanngɛ, w’a yoman Pitɛli i ya. Ɔ seli kɛ: “Kɛ e kle aniaan’m be junman’n i dilɛ mɔ be kplin su mɔ be tu be klun be di i kpa’n, i sɔ’n yo min fɛ dan.”\nMAAN E BU ANIAAN OKE’M BE SRAN\n12. ?Ngue yɛ Rɔbɔamun i wun ndɛ’n kle e-ɔ?\n12 Kɛ Salomɔn wuli’n, i wa Rɔbɔamun yɛ ɔ dili i aja-ɔ. Cɛn kun’n, ɔ ko usali kpɛnngbɛn’m be ngwlɛlɛ afɛ. Sanngɛ, afɔtuɛ nga be mɛnnin i’n, w’a faman su. I wiengu gbanflɛn’m be afɔtuɛ liɛ’n i su yɛ ɔ nantili-ɔ. I ayeliɛ sɔ’n i bo w’a guaman kpa mlɔnmlɔn. (2 Be Nyoliɛ 10:6-11, 19) ?Ngue yɛ Rɔbɔamun i wun ndɛ sɔ’n kle e-ɔ? Yɛle kɛ, maan e usa kpɛnngbɛn’m be ngwlɛlɛ afɛ. Afin b’a wun sa wie pɛ. Wafa nga be yoli ninnge wie mun laa’n, wie liɛ’n, gbanflɛn’m be su nianman su be yomɛn i trelele. Sanngɛ, ɔ fata kɛ be nian like nga kpɛnngbɛn’m be kle’n su. Yɛ nán maan be ka lɛ be se kɛ be diman su kun.\n13. ?Kɛ gbanflɛn’m be nin aniaan nga be su yo oke’n bé dí junman’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ be yo-ɔ?\n13 Wie liɛ’n, junman nga aniaan oke wie’m be di’n, gbanflɛn wie mun yɛ be nian su-ɔ. Sɛ be usa aniaan oke sɔ’m be ngwlɛlɛ afɛ’n, ɔ́ yó kpa mán be. E wunnin kɛ junman nga Pitɛli dili i Betɛli kun nun’n, be fa mannin Pɔlu. Kɛ ɔ́ cɛ́ kɔ́’n, Pɔlu seli kɛ: “N yaciman Pitɛli i ngwlɛlɛ afɛ usalɛ. Yɛ n wla aniaan nga e nin be e di junman likawlɛ’n be fanngan kɛ be yo sɔ wie.”\nPɔlu kleli Timote i like, yɛ Timote niannin su kpa.\n14. ?Ngue yɛ wafa nga Timote nin Pɔlu be dili junman likawlɛ’n, ɔ kle e-ɔ?\n14 Timote ti gbanflɛn kan. Sanngɛ, ɔ nin akoto Pɔlu be dili junman likawlɛ afuɛ kpanngban kpa. (An kanngan Filipfuɛ Mun 2:20-22 nun.) Kɛ Pɔlu klɛ́ i niaan nga be o Korɛnti lɔ’n be fluwa’n, ɔ seli be kɛ: “N sunmannin n sran kpa Timote b’ɔ ti Kristfuɛ kpa’n amun wun lɔ [...]. I yɛ ɔ́ wá fá wafa nga n fa fa Krist ndɛ’n su’n kpɛ́n amun wla ekun-ɔn. N kle ninnge sɔ’n asɔnun kwlaa nun.” (1 Korɛntfuɛ Mun 4:17) Pɔlu i ndɛ sɔ’n kle weiin kɛ Timote nin i be dili junman likawlɛ klanman. Wafa ng’ɔ “fa fa Krist ndɛ’n su’n,” ɔ kleli Timote, yɛ Timote si i kpa. Ɔ maan, ɔ si kɛ Timote kwla nian i niaan Klistfuɛ nga be o Korɛnti lɔ’n be lika kpa. Asɔnun kpɛnngbɛn mun, an yo kɛ Pɔlu sa. An kle aniaan’m be like naan be nian asɔnun’n i lika wie.\nE TINUNTINUN E DI JUNMAN CINNJIN\n15. ?Sɛ be man e junman uflɛ Zoova i anuannzɛ’n nun’n, afɔtuɛ benin yɛ Rɔmfuɛ Mun 12:3-5 man e-ɔ?\n15 Blɛ nga e o nun yɛ’n, ɔ lemɛn i wunsu. Zoova i anuannzɛ’n i nun junman’m be uka su tititi. Ɔ maan, ninnge’m be yolɛ wafa’n kacikaci wie. Sɛ i sɔ’n ti, be man e junman uflɛ’n, maan e yo wun ase kanfuɛ, nán e bu e bɔbɔ e wun akunndan. Maan Zoova i junman’n yɛ ɔ lo e-ɔ. Sɛ e yo sɔ’n, e nin aniaan mun e bo’n yó kun. Pɔlu seli i niaan nga be o Rɔmun lɔ’n be kɛ: “Ń sé amun kwlakwla kɛ nán an bu amun wun sran dan tra wafa nga an ti’n su, sanngɛ an nian wafa nga Nyanmiɛn maan an lafi i su’n, sɛ an lafi i su kpa o, yɛ maan amun si wafa nga amun ti’n. Sran’n ti wunmuan kun, sanngɛ i wun ninnge’m be sɔnnin, yɛ be like nga be yo’n ti ngunmin-ngunmin.”—Rɔmfuɛ Mun 12:3-5.\nZoova i sufuɛ’m be kwlakwla be kunndɛ kɛ ɔ sie be. Yɛ be kunndɛ kɛ bé yó like kwlaa ng’ɔ se be kɛ be yo’n.\n16. ?Ngue yɛ ɔ fata kɛ e tinuntinun e yo naan e bo’n w’a yo kun Zoova i anuannzɛ’n nun-ɔn?\n16 Zoova i sufuɛ’m be kwlakwla be kunndɛ kɛ ɔ sie be. Yɛ be kunndɛ kɛ bé yó like kwlaa ng’ɔ se be kɛ be yo’n. Aniaan kpɛnngbɛn mun, an kle gbanflɛn’m be junman dilɛ. Gbanflɛn mun, an kusu, kɛ bé klé amun like’n, amun yo wun ase kanfuɛ nin aɲinyiɛfuɛ. Aniaan bla mun, an nian Prisiyi i ayeliɛ’n su. Bla sɔ’n, ɔ nin i wun Akila be dili junman likawlɛ kpa. Sɛ be man amun wun’m be junman uflɛ’n, an suan be bo. I liɛ’n, amun wun yó aniaan’m be fɛ.—Sa Nga Be Yoli’n 18:2.\n17. ?Junman benin yɛ Zezi kleli i sɔnnzɔnfuɛ mun-ɔn?\n17 Kɛ be se kɛ be kle sran uflɛ i like’n, Zezi kleli ajalɛ kpa. Zezi si kɛ sran wie mun yɛ bé wá bó jasin fɛ’n niɔn. Asa ekun’n, ɔ si kɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m be ti sa tɛ yofuɛ. Sanngɛ, ɔ lafili su kɛ be kwla di junman’n i dan kpa trɛ i liɛ’n. (Zan 14:12) I sɔ’n ti, ɔ kleli be jasin fɛ’n i bolɛ. Yɛ be niannin su be boli i kpa be juli nvlenvle kwlaa nga be kwla kɔ su lɔ’n.—Kolɔsfuɛ Mun 1:23.\n18. (a) ?Junman benin yɛ cɛn wie lele é dí-ɔ? (b) ?Sanngɛ dɔ nga su’n, junman benin yɛ ɔ fata kɛ e di-ɔ?\n18 Kɛ Zezi wuli’n, Zoova cɛnnin i. Kpɛkun, ɔ mɛnnin i junman dan kpa ekun kɛ ɔ di. Yɛle kɛ, ɔ mannin Zezi i atin kɛ ɔ “sie mmusu mun, nin kpɛnngbɛn mun, nin bae, nin be nga be sie sran mun ɔ nin sran nga be lɛ dunman’m be kwlaa.” (Efɛzfuɛ Mun 1:19-21) Sɛ e wu naan Armagedɔn w’a ju’n, Zoova cɛ́n e. Kpɛkun mɛn klanman’n nun lɔ’n, ɔ́ mán e aklunjuɛ junman kpanngban kpa kɛ e di. Sanngɛ dɔ nga su’n, maan e tu e klun e bo jasin fɛ’n. Yɛ maan e kle sran’m be like naan be kaci Zezi i sɔnnzɔnfuɛ wie. Sɛ e ti gbanflɛn annzɛ talua o, annzɛ sran oke o, maan e kwlakwla e “di e Min’n i junman’n kpa” e wɔ e ɲrun tititi.—1 Korɛntfuɛ Mun 15:58.\nLIKE NGA TI YƐ Ɔ TI KEKLE MAN BE’N\nBe bu i kɛ be su boman be dunman kun.\nSanngɛ, maan ɔ kpɛn e klun titi kɛ Zoova i dunman’n yɛ ɔ fata kɛ ɔ fu-ɔ.—Jue Mun 115:1.\nBe kunndɛman kɛ bé yáci junman mɔ be di i su aklunjuɛ’n.\nSanngɛ, sran uflɛ i like klelɛ’n man aklunjuɛ wie.—Sa Nga Be Yoli’n 20:35.\nBe bu i kɛ sran nga bé mɛ́n i junman’n, ɔ su dimɛn i kpa.\nSanngɛ Ɲanmiɛn fanngan nun’n, sran ngba kwla di i junman’n i kpa.—Jue Mun 37:5.\nBe kunndɛ kɛ bé nían junman sɔ’n i su titi.\nSanngɛ, Zoova bɔbɔ yɛ ɔ niɛn i junman’n su titi-ɔ.—Ezai 45:6, 7.\nBe bu i kɛ be su ɲanman be ti naan b’a kle sran’n i like.\nSɛ e kle sran like dɔ nga su’n, cɛn wie lele é wún i wlɛ kɛ y’a saciman e blɛ’n ngbɛn.—Efɛzfuɛ Mun 5:15, 16.\nE man sran uflɛ i junman wie: Junman nga e di’n, e kle sran uflɛ. Kpɛkun, e yaci i sa nun kɛ ɔ di wie. Kɛ be fa junman nga e di’n, be man sran uflɛ’n, e suɛn i bo. Afin e kunndɛ kɛ ɔ di i kpa tra e liɛ’n.\nE kunndɛ kɛ é dí junman’n i dan: I sɔ’n ti’n, kɛ be man e junman’n, e kplin su. Yɛ e tu e klun e di. Asa ekun’n, e kplin su kɛ be nga be dili junman sɔ’n i laa’n be kle e i dilɛ.


Nanh an non nzan bô, afin o yô swran wannzô, sannge man Nyanmien Wawe'n sié amun mlonmlon.\n I so'n ti, se amun nin Christ ye an tyennin'n, anh kunnde nyanmien su lo ninngé mun, Christ ti Nyanmien i fama su lo. Anh bu nglô lo ninngé'm bé akunndan, nanh an bu asie'n su wa lie'm bé akunndan,\n É si klo swran i nzuen'n kpa, yele bla nin bian kunndele, sa tete yôle, wlaka bôle, amuen sole, baé dile, swran kpole, nin utré. Bé nyin tyi bé wiéngu, bé fa ya, bé bô ti'a kun, bé bubu bé wun nun, bé le kônvi, bé non nzan bô, bé yô sa finfin mun, ye bé yô i sin sa wié mun ékun. Nh kanh nde kunngba nga n kan kléé amun laa'n klé amun ékun, bé nga bé yô i so sa'n, bé su yô'a men nga Nyanmien sieé'n i nunfue mlonmlon. Sannge sa nga Nyanmien Wawe'n man swran yô'n ye: o man bé klô Nyanmien nin swran, bé klun dyo, bé wla gua asé, bé tra bé awlen, bé yô swran yé, bé yô aklunyé, bé di nanwle, bé yô wetee, bé yô sa i nuan su. Ba sié'a ninngé so'm bé su mmla fi.\nAfin se swran fa ya'n, o kwla yô'a sa ng'o ti kpa'n Nyanmien nyrun.\nMan Nyanmien bo é nyin ô i sin'n o man amun klun dyo, ye an di aladyé i su bo an lafi'n ti, nan Nyanmien Wawe'n i fanngan nun amun nyin tren i sin tititi.\nYô man bé katyi o lie mlonmlon nanwle'n ti, o nde'n ti nanwle.\n N sé ke yiô: Anh yô sa nga Nyanmien Wawe'n klé amun'n ye an su yô'a liké nga klo swran kônvi soe'n kun. Liké nga klo swran klôé'n, Nyanmien Wawe'n klômen, ye liké nga Nyanmien Wawe'n klôé'n, klo swran klômen, bé nnyon'n bé nuan seman, o man sa nga an klô ke amunh yôh'n, an kwla yôman. Se an fa atin nga Nyanmien Wawe'n klé amun su'n, Nyanmien dyra'an mmla'n su ye o sié amuon. É si klo swran i nzuen'n kpa, yele bla nin bian kunndele, sa tete yôle, wlaka bôle, amuen sole, baé dile, swran kpole, nin utré. Bé nyin tyi bé wiéngu, bé fa ya, bé bô ti'a kun, bé bubu bé wun nun, bé le kônvi, bé non nzan bô, bé yô sa finfin mun, ye bé yô i sin sa wié mun ékun. Nh kanh nde kunngba nga n kan kléé amun laa'n klé amun ékun, bé nga bé yô i so sa'n, bé su yô'a men nga Nyanmien sieé'n i nunfue mlonmlon. Sannge sa nga Nyanmien Wawe'n man swran yô'n ye: o man bé klô Nyanmien nin swran, bé klun dyo, bé wla gua asé, bé tra bé awlen, bé yô swran yé, bé yô aklunyé, bé di nanwle, bé yô wetee, bé yô sa i nuan su. Ba sié'a ninngé so'm bé su mmla fi. Bé nga bé ti Christ-Jésus lie'n, bé bôbôô bé waka'n su, o man ba wla bé kônvi'n i asé, bé nyin blô'a liké'm bé su kun.\nSannge ke o yô nan ba laka'a amun nun wié nan wa yô'a sa te wa kétéman'n, anh tu amun wun fo tyen'n kwlaa bo bé te sé ke: Ndeken'n.\n Se an fa ya'n, nanh an yô sa te. Nanh an fa ya so'n lélé man wia'n to su. Nanh an man mmusu'm bé si Satan'n i wluwle.


Afuɛ 2016 nun be nga be ba e Wla kpɛnlɛ cɛn aɲia’n i bo’n be nun sɔlɛ\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Abui Abɛ Acoli Afrikaans Albanais Allemand Alur Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bas Allemand Basque Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Bengali Biak Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Bété Cakchiquel Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Digor Edo Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Frafra Français Féroïen Ga Galician Gallois Garifuna Goun Grec Groenlandais Guarani Guerze Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Jula Kannada Kazakh Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Konkani (Romain) Kpelle Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lamba Langue des signes brésilienne Lao Lenje Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mende Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Nias Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Otomi Otètèla Ourdou Ouzbek Ouïghour (Cyrillique) Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quiché Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Romany (Southern Greece) Rotumien Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Soli Sranan tongo Sunda Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tajiki Tamoul Tankarana Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Valencian Venda Vezo Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yacouba Yoruba Zandé Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nMaan e sɔ be nga e yia be’n be nun\nBe nga e yia be’n mɔ bé trán e Wla kpɛnlɛ cɛn aɲia’n i bo Marsi i le 23 su’n, bé jú sran kɔe akpinngbin 12 annzɛ bé trá ngalɛ’n. E ti kpɔlɛ tɛ’n m’ɔ ti like kun mɔ Ɲanmiɛn fa cɛli e’n, nzra nun ijɔfuɛ’n wá kɛ́n i ndɛ. I su ye nga e ɲrun lɔ’n, klɔ sran’m bé ɲɛ́n i’n, ɔ́ kɛ́n i ndɛ wie. Nanwlɛ, Ɲanmiɛn i su ndɛ nga sran’m bé wá tí’n, ɔ́ yó i liɛ ngunmin! (Eza 11:6-9; 35:5, 6; 65:21-23; Zn 3:16) Sanngɛ, cɛn ngunmin kun sɔ’n nun’n, nán nzra nun ijɔfuɛ’n i ngunmin yɛ ɔ́ yó maan sran’m bé sí Ɲanmiɛn i su ndɛ ɔ. E tinuntinun e kwla yo like kun. Yɛle kɛ, maan e sɔ be nga e yiali be’n, be nun klanman. (Rɔ 15:7) Wafa nga e kwla sɔ be nun’n, i su ajalɛ wie mun yɛ.\nNán e wɔ trele e ko tran ase e minndɛ kɛ aɲia’n bo i bo. Maan e sɔ be nga e yiali be’n, nin aniaan nga be suman Zoova juejue su kun’n mɔ be bali’n, be nun. Kɛ é yó be like’n, maan srilɛ tran e nuan.\nBe nga e si be mɔ e bɔbɔ yɛ e yiali be trele’n, maan e nian be lika kpa. Be nga kɛ é cɛ́cɛ́ sran’m be yialɛ fluwa’n e mannin be wie’n mɔ be bali aɲia’n i bo’n, nán e ɲin kpa be su kusu. Maan e se be kɛ be wa tran e wun lɛ. Maan e nin be e nian e Biblu’n, ɔ nin e jue tolɛ fluwa’n nun likawlɛ.\nKɛ aɲia’n ko wie’n, maan e fa e wun e mantan be nga e yiali be’n naan e tɛ be kosan’m be su. Sɛ kusu e leman blɛ kaka afin asɔnun uflɛ su wa yo i aɲia liɛ’n, maan e buabua e wun naan cɛn nga bé bá lɛ’n be nun’n, e ko nian be osu. Sɛ e siman lika nga e kwla to be’n, e kwla se be kɛ: “N kunndɛ kɛ a kan wafa nga a bu aɲia’n i ndɛ kan a kle min. ?Ń yó sɛ naan cɛn uflɛ m’an kwla wun wɔ?”