?Blɛ benin nun yɛ Zuifu’m be kpɛli be Ɲanmiɛn sulɛ sua’m be ba-ɔ?| ?Amun si sɔ?\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Aja Akha Albanais Allemand Altaï Alur Amharique Amis Anglais Angolan Sign Language Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bas Allemand Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Cakchiquel Cambodgien Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chin (Hakha) Chinois (Cantonais) Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuuk Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Cuban Sign Language Damara Dangme Danois Dayak Ngaju Digor Douala Edo Efik Esan Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Gallois Garifuna Gitonga Goun Grec Groenlandais Guadeloupean Creole Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Ibinda Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Jula Kabuverdianu Kabye Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (arabe) Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kurde Kurmanji Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Langue des signes allemande Langue des signes américaine Langue des signes britannique Langue des signes colombienne Langue des signes espagnole Langue des signes française Langue des signes hondurienne Langue des signes mexicaine Langue des signes panaméenne Langue des signes polonaise Langue des signes québécoise Langue des signes sud-africaine Langue des signes vénézuélienne Langue des signes équatorienne Lao Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makhuwa-Meetto Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Marshall Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mingrelian Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongol Mooré Motu Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Nias Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Okpe Oromo Ossète Otètèla Ourdou Ouzbek Ouïghour (Arabe) Ouïghour (Cyrillique) Palau Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin (West Africa) Pidgin salomonien Polonais Ponape Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Sunda Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tajiki Tamoul Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Uzbek (Roman) Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yapois Yoruba Zandé Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nKlisifuɛ klikli’m be blɛ su’n, Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ sua kun: Be wunnin Klisifuɛ klikli’m be blɛ su Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ sua’n kun klɔ nga be flɛ i kɛ Gamula’n, i su lɔ. Klɔ sɔ’n nin Galile Jenvie’n be afiɛn’n ti nun kilomɛtri kɔe 10. I su yɛ be niannin be yili desɛn nga-ɔ. Desɛn sɔ’n kle e wafa nga laa Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ sua’n fa ti’n.\n?Blɛ benin nun yɛ Zuifu’m be kpɛli be Ɲanmiɛn sulɛ sua’m be ba-ɔ?\nGlɛki nun ndɛ mma nga be kacili i Wawle nun kɛ “Ɲanmiɛn sulɛ sua’n,” be kwla kaci i ekun kɛ “asɔnun” annzɛ “aɲia yowlɛ”. Laa’n, Zuifu’m be yia lika sɔ’m be nun be suan like yɛ be su Ɲanmiɛn. Biblu’n i bue nga laa be klɛli i Ebre nun’n i nun’n, be kanman Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ sua’m be ndɛ trele sa. Sanngɛ, Biblu’n i bue nga laa be klɛli i Glɛki nun’n i nun’n, be kannin be ndɛ. Afin Klisifuɛ klikli’m be blɛ su’n, sran’m be yia lika sɔ’m be nun be su Ɲanmiɛn. Ɔ maan sran’m be si lika sɔ’m be kpa.\nFluwa sifuɛ dandan’m be nun sunman be waan kɛ be trali Zuifu mun ɔli Babilɔnin’n, yɛ be kpɛli lika sɔ’m be ba-ɔ. Fluwa kun seli kɛ: “Zuifu nga be trali be ɔli lomuɛn’n be kwlá suman Ɲanmiɛn, Ɲanmiɛn i sua nun lɔ kun. Ɔ maan, cɛn kunngun’n be yia lika kun be kanngan Ɲanmiɛn ndɛ’n nun be fa fɔnvɔ be wun. Atrɛkpa’n, wunmiɛn lolɛ cɛn’n nun yɛ be yo sɔ-ɔ.” Kɛ be yacili Zuifu’m be nun mɔ be sali be sin be nvle nun’n, be yia lika wie’m be nun titi be su Ɲanmiɛn, yɛ be srɛ i. Lika kwlaa nga be tran lɛ’n, be yo Ɲanmiɛn sulɛ sua mun lɛ.\nKlisifuɛ klikli’m be blɛ su’n, Zuifu’m be yia sua sɔ’m be nun be bɔbɔ be nvle’n nun lɔ, ɔ nin Mediterane’n i asa’n su lɔ, ɔ nin lika nga andɛ’n be flɛ i kɛ Muayɛn Orian’n. Lika sɔ’m be nun yɛ be yo be aɲia mun-ɔn. Be flɛ fluwa sifuɛ kun kɛ Li Levinin. Ɔ seli kɛ: “Zuifu’m be yo ninnge sunman sua sɔ’m be nun. I wie yɛle kɛ be suan like lɔ, be di aliɛ nga be tɔn i wunmiɛn lolɛ cɛn nun’n lɔ wie. Asa ekun’n, be di jɔlɛ mun lɔ, be fa sika be sie i lɔ, be yo politiki aɲia nin aɲia uflɛ wie mun lɔ.” Ɔ seli ekun kɛ: “Sanngɛ like nga Zuifu’m be tɛ i yo lɔ dan’n, yɛle Ɲanmiɛn sulɛ’n.” Atrɛkpa’n, i sɔ’n ti yɛ Zezi ɔli lika sɔ’m be nun kpɛ sunman-ɔn. (Mar. 1:21; 6:2; Lik. 4:16) Ɔ kleli be nga be o lɔ’n be like, yɛ ɔ wlali be fanngan. Kɛ be takali asɔnun’n, akoto Pɔlu ɔli lika sɔ’m be nun kpɛ sunman. Ɔ ko kannin Ɲanmiɛn ndɛ’n kleli be nga be o lɔ’n. Be nga be klo kɛ bé tíe Ɲanmiɛn ndɛ’n, be ta lɔ kɔ kpa. I sɔ’n ti’n, kɛ akoto Pɔlu ju klɔ kun su’n, lika klikli ng’ɔ dun mmua kɔ lɔ ko bo jasin fɛ’n, yɛle Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ sua’n.\n?Amun si sɔ?—Afuɛ 2019, Fevrie


Wun Biblu’n nun ndɛ’n i wlɛ\nSasafuɛ Tranwlɛ'n | No. 1 2017\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Biak Bichlamar Bikol Bulgare Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Goun Grec Groenlandais Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kabye Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Letton Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Maya Mbunda Mizo Mongol Myama Nahuatl (Nord de Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngangela Nias Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Otètèla Ourdou Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Rarotongan Roumain Russe Samoan Sango Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tamoul Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongien Tshiluba Tsonga Tswana Turc Twi Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zoulou\n?Sɛ a wunmɛn i wlɛ’n, ɔ timan tɛ sɔ liɛ?\nCɛn kun’n, ba bla kaan kun wunnin kɛ sin wunsrɛn su fite sua kun i ti su nglo. Be yi ninnge mun sua sɔ’n nun lɔ. Ɔ maan, ɔ buli i kɛ ninnge nga be yi be sua sɔ’n nun lɔ’n, i ti yɛ ɲanmiɛn su lɔ’n mlan-ɔn. Like sɔ mɔ ba’n w’a wunmɛn i wlɛ’n, ɔ kwla kle e srilɛ. Sanngɛ, ndɛ cinnjin wie’m be o lɛ’n, sɛ y’a wunman be wlɛ’n, ɔ timan kpa kaan sa. I wie yɛle fluwa nga dɔɔtrɔ’m be klɛ be fa sie i ayre’m be sin’n. Sɛ e wunman ndɛ ng’ɔ o fluwa sɔ’m be nun’n i wlɛ’n, i bo’n kwla gua tɛ man e.\nSɛ Ɲanmiɛn i ndɛ’n yɛ e wunmɛn i wlɛ’n, ɔ kwla yo tɛ dan. I wie yɛle ndɛ nga Zezi kannin be’n. Sran wie’m b’a wunman be nun wie’m be wlɛ. (Zan 6:48-68) Kɛ ɔ yo naan be usɛ i naan ɔ yiyi nun kle be’n, b’a yoman sɔ. Yɛ b’a fɛmɛn i ndɛ fi su kun.\nSɛ a kanngan Biblu’n nun naan a kunndɛ kɛ á fá ndɛ ng’ɔ kan’n su’n, ɔ ti kpa. Sanngɛ atrɛkpa’n, wafa nga a wun ndɛ wie’m be wlɛ’n, ɔ timan su. I sɔ’n ju sran sunman be su. Ndɛ nga be wunman be wlɛ kpa’n, be nun nsan yɛ:\nZezi seli kɛ: “Nán an sro be nga be kun sran bɔ be kwlá kun-man like ng’ɔ maan be flɛ sran i sran’n, sanngɛ an sro Nyanmiɛn b’ɔ kwla saci be nnyɔn’n mlɔnmlɔn nyrɛnnɛn lika’n nun.” (Matie 10:28) Sran wie’m be wunman ndɛ sɔ’n i wlɛ. Be bu i kɛ Ɲanmiɛn kle klunwifuɛ nga be wuli’n be ɲrɛnnɛn sin fɛtɛ kun nun. Sanngɛ, Biblu’n se kɛ “be nga b’a wu’n be liɛ’n be wun-man sa fi wlɛ.” Ɔ maan, be kwlá wunman ɲrɛnnɛn kun. (Akunndanfuɛ’n 9:4, 5) Asa ekun’n, Biblu’n kle kɛ “Nyanmiɛn’n yɛ ɔ ti sran klofuɛ nin-ɔn,” naan ɔ su kleman sran’m be ɲrɛnnɛn sin nun le. (1 Zan 4:8; Zeremi 7:31) Glɛki nun ndɛ mma nga be kacili i Wawle’n nun kɛ “ɲrɛnnɛn lika’n,” be fa kan like nga be nunnun i mlɔnmlɔn’n i ndɛ. I sɔ’n ti, ɔ fata kɛ e ɲin yi Ɲanmiɛn. Afin, sɛ é ɲán anannganman nguan’n, annzɛ e su ɲɛnmɛn i’n, Ɲanmiɛn yɛ ɔ fɛ i sɔ ajalɛ’n niɔn.\n?Sin wá dí asiɛ’n sakpa?\nBiblu’n se kɛ: “Like kwlakwla lɛ i yolɛ blɛ. [...] Ɔ lɛ blɛ kun bɔ be fa wu ba-a, yɛ ɔ lɛ blɛ kun bɔ sran fa wu-ɔ.” (Akunndanfuɛ’n 3:1, 2) Sran wie’m be wunman ndɛ sɔ’n i wlɛ. Be bu i kɛ Ɲanmiɛn sieli e tinuntinun e wie cɛn’n. Sanngɛ, ndɛ mma sɔ’n kle e kɛ, kɛ be wu sran kun’n, ɔ kaman lɛ trilili. Saan ɔ́ wú. Ɲanmiɛn Ndɛ’n kle ekun kɛ like nga sran kun lua’n i su mma yɛ ɔ ti-ɔ. Ɔ se kɛ: “Sɛ ɔ nyin yi Anannganman’n, a cɛ mɛn’n nun.” (Nyanndra Mun 10:27; Jue Mun 90:10; Ezai 55:3) Sɛ e nanti Ɲanmiɛn ndɛ’n su’n, e su yoman ninnge tɛtɛ mun. I wie yɛle kɛ, e su yoman nzanboefuɛ. Yɛ e su yoman bla annzɛ bian kunndɛfuɛ. Ɔ maan, e su ɲanman tukpacɛ wie mun.—1 Korɛntfuɛ Mun 6:9, 10.\nBiblu’n se kɛ be sieli ɲanmiɛn su lɔ’n nin asiɛ’n be lɛ “maan sin di be.” (2 Piɛr 3:7) Sran wie’m be bu i kɛ Ɲanmiɛn wá núnnún asiɛ mɔ e tran su’n. Sanngɛ, ɔ timan su. Ɲanmiɛn seli kɛ asiɛ’n su nunnunman le. Afin, ɔ “wlali asiɛ’n i bo ase kekleke kpa! Kɛ ɔ o lɛ’n yɛ ɔ wo ɔ.” (Jue Mun 104:5; Ezai 45:18) Sran tɛtɛ mun yɛ be su kaman lɛ-ɔ. Bé núnnún mlɔnmlɔn. Kɛ Biblu’n kan ɲanmiɛn su lɔ’n i ndɛ’n, wie liɛ’n, ɲanmiɛn m’ɔ la nglo lɔ plaii’n annzɛ nzraama’m be ndɛ yɛ ɔ kan-ɔn. Wie liɛ’n, lika nga Ɲanmiɛn tran’n, i ndɛ yɛ ɔ kan-ɔn. Sanngɛ nán ninnge sɔ’m be ndɛ yɛ 2 Piɛr 3:7 kan-ɔn. Afin, ninnge sɔ’m bé ká lɛ tititi.\n?NGUE TI YƐ BE WUNMAN BIBLU’N NUN NDƐ WIE’M BE WLƐ-Ɔ?\nY’a wun kɛ sran kpanngban be wunman Biblu’n nun ndɛ wie’m be wlɛ. ?Sanngɛ ngue ti yɛ Ɲanmiɛn o lɛ mɔ sran’m be wunmɛn i ndɛ’n i wlɛ-ɔ? Sran wie’m be kwla se kɛ: ‘?Sɛ Ɲanmiɛn si ngwlɛlɛ dan’n, naan ɔ si sa’n kwlaa sakpa’n, ngue ti yɛ ɔ manman sran’m be fluwa kun mɔ i nun ndɛ’n i wlɛ wunlɛ’n ti pɔpɔ-ɔ?’ Like nga ti yɛ sran’m be wunman Biblu’n nun ndɛ wie’m be wlɛ’n, maan e kan be nun nsan be ndɛ.\nWun ase kanfuɛ mɔ be klo kɛ be kle be like’n, be yɛ be kwla wun Biblu’n nun ndɛ’n i wlɛ-ɔ. Zezi seli i Si’n kɛ: “N Si, wɔ bɔ a sie like’n kwlaa nyanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n su wa’n, kwla o, yɛlɛ kɛ a fa ninnge nga mun fiali ngwlɛlɛfuɛ nin be bɔ be si sa’n be wun, sanngɛ a yi be nglo kleli be bɔ be ti kɛ ba kanngan mun sa’n.” (Lik 10:21) Wafa nga be klɛli Biblu’n, ɔ yo ɲɛnmɛn dan. Wun ase kanfuɛ’m be ngunmin yɛ be kwla wun i nun ndɛ’n i wlɛ-ɔ. Sanngɛ, “ngwlɛlɛfuɛ nin be bɔ be si sa’n” mɔ be dan lika be tu be wun’n, be wunman i nun ndɛ’n i wlɛ. Be nga be ti wun ase kanfuɛ’n be ti kɛ “ba kanngan mun” sa. Be kunndɛ kɛ be kle be like. I sɔ’n ti, Ɲanmiɛn tike be ɲin naan be wun i nuan ndɛ’n i wlɛ.\nBe nga be kunndɛ kpa kɛ Ɲanmiɛn uka be naan be wun i ndɛ’n i wlɛ’n, be yɛ be wun i wlɛ-ɔ. Zezi kleli kɛ sɛ Ɲanmiɛn w’a ukaman e’n, e su kwlá wunman Ɲanmiɛn nuan ndɛ’n i wlɛ. Ɔ seli kɛ: “Sran ng’ɔ́ wá úka amun’n yɛlɛ e Si i Wawɛ’n b’ɔ́ wá súnmɛn i n dunman nun’n, i yɛ ɔ́ wá klé sa’n kwlaa-a.” (Zan 14:26) Ɲanmiɛn fɛ i wawɛ’n man sran mun naan be wun ndɛ ng’ɔ o Biblu nun’n i wlɛ. Sanngɛ, be nga be kisɛmɛn i su’n, ɔ fɛmɛn i wawɛ’n manman be. Ɔ maan, be kwlá wúnman Biblu’n nun ndɛ’n i wlɛ. Klistfuɛ wie’m be si Biblu’n nun ndɛ’n i kpa. Ɔ maan, Ɲanmiɛn i wawɛ’n i fanngan nun’n, be uka be nga be kunndɛ kɛ bé wún i nuan ndɛ’n i wlɛ’n.—Sa Nga Be Yoli’n 8:26-35.\nBlɛ ng’ɔ ti su’n i su yɛ sran’m be kwla wun Biblu’n nun ndɛ wie’m be wlɛ-ɔ. I wie yɛle kɛ, Ɲanmiɛn maan anzi kun seli i nuan ijɔfuɛ Daniɛli kɛ ɔ klɛ sa kun mɔ cɛn wie lele ɔ́ jú’n. Anzi’n seli i kɛ: “Wɔ Daniɛl, fa ndɛ nga sie ɔ klun, nán yi fluwa nga i nun ndɛ’n i nglo kle sran fi ka naan awieliɛ blɛ’n w’a ju.” Sran sunman be kanngannin Daniɛli fluwa’n nun. Sanngɛ, b’a wunmɛn i nun ndɛ’n i wlɛ. Daniɛli bɔbɔ w’a wunman ndɛ wie m’ɔ klɛli’n i wlɛ. Ɔ seli kɛ: “N tili ndɛ sɔ mun, sanngɛ m’an wunman be wlɛ.” Sɛ blɛ nga Ɲanmiɛn sieli’n ju’n, yɛ sran’m bé kwlá wún Daniɛli fluwa’n i nun ndɛ’n i wlɛ-ɔ. Anzi’n seli kɛ: “Daniɛl kɔ, nán ɔ klun titi wɔ, afin ndɛ sɔ’m bé yó fiawa lele saan awieliɛ blɛ’n ɔ́ jú.” ?Wan mun yɛ bé wún ndɛ nga Daniɛli klɛli’n i wlɛ-ɔ? “Sran tɛtɛ mɔ be wunman sa wlɛ’n, bé yó sa tɛ’n bé kɔ́ be nyrun, sanngɛ ngwlɛlɛfuɛ’m bé wún sa ng’ɔ su ju’n i wlɛ.” (Daniɛl 12:4, 8-10) I sɔ’n kle kɛ blɛ ng’ɔ ti su’n i su’n, Ɲanmiɛn tike sran’m be ɲin. Ɔ maan, be wun i nuan ndɛ wie’m be wlɛ.\nLaa’n, Zoova i Lalofuɛ’m b’a wunman Biblu’n nun ndɛ wie’m be wlɛ. Sanngɛ, blɛ ng’ɔ ti su’n i su’n, Ɲanmiɛn maan be wunnin ndɛ sɔ’m be wlɛ. Ɔ maan, b’a diman wafa nga be wunnin ndɛ’m be wlɛ laa’n i su kun. I lɛ nun’n, be nian Klist i akoto’m be ajalɛ’n su. Akoto’m b’a wunman ndɛ wie’m be wlɛ. Sanngɛ kɛ Zezi yiyili nun kpa kleli be’n, be fɛli i ndɛ’n su.—Sa Nga Be Yoli’n 1:6, 7.\nBa bla kan nga e kɛnnin i ndɛ’n, ɔ buli i kɛ sin wunsrɛn ng’ɔ fite sua kun i ti su’n i ti yɛ ɲanmiɛn su lɔ’n mlan-ɔn. Sa nga ba kan’n w’a wunmɛn i wlɛ’n, ɔ timan cinnjin. Sanngɛ ndɛ ng’ɔ o Biblu’n nun’n, ɔ ti cinnjin. I sɔ’n ti, nán bu i kɛ ɔ ngunmin a kwla kanngan nun naan á wún i wlɛ. Ɔ fata kɛ a kunndɛ sran naan ɔ uka wɔ. Sran wie’m be kanngan Biblu’n nun nin wun ase kanlɛ. Be srɛ Ɲanmiɛn kɛ ɔ fɛ i wawɛ’n man be naan be wun i nuan ndɛ’n i wlɛ. Be si kɛ e blɛ liɛ nga nun yɛ Ɲanmiɛn maan e kwla wun Biblu’n nun ndɛ’n i wlɛ kpa-ɔ. Sran sɔ mun yɛle Zoova i Lalofuɛ mun. Sɛ a kunndɛ kɛ á wún Biblu’n nun ndɛ’n i wlɛ’n, bo su kle be. Annzɛ kanngan be fluwa nga be o ɛntɛnɛti adrɛsi jw.org su’n be nun. Biblu’n se kɛ sɛ a “sun flɛ akunndan’n, [...] á kwlá sí Nyanmiɛn.”—Nyanndra Mun 2:3-5.\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e kanngan Biblu’n nun-ɔn?\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N ?Á yó sɛ naan w’a bo i bo?\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N ?Á yó sɛ naan w’a klo i nun kannganlɛ?\nNDƐ NG’Ɔ KLƐ FLUWA’N SU’N ?Wafa sɛ yɛ Biblu’n nun ndɛ’n kwla yo e ye-ɔ?\nƝANMIƐN NDƐ’N MAAN SRAN’M BE KACI N kunndɛman kɛ ń wú\nAMUN LAFI ƝANMIƐN SU KƐ BE SA “Nyanmiɛn klun jɔli i wun”\nNga be klɛli'n Nga be kanngan nun mannzin kanngan'm be su'n i falɛ wafa'n SASAFUƐ TRANWLƐ'N No. 1 2017 | Biblu’n nun kannganlɛ’n kwla yo wɔ fɛ\nNo. 1 2017 | Biblu’n nun kannganlɛ’n kwla yo wɔ fɛ\nSASAFUƐ TRANWLƐ'N No. 1 2017 | Biblu’n nun kannganlɛ’n kwla yo wɔ fɛ


Like suanlɛ 1\n?A si Zoova i Lalofuɛ wie mun? Atrɛkpa’n, be nga a si be’n, be ti ɔ mantanfuɛ annzɛ a nin be di junman, annzɛ a nin be o suklu kunngba’n nun. Annzɛ kusu be nin wɔ kokoli Biblu’n nun ndɛ’n i su yalɛ. ?Sanngɛ wan mun yɛle be bɔbɔ ba’n? ?Yɛ ngue ti yɛ be kan ninnge nga be lafi su’n i ndɛ kle sran mun ɔn?\nBe ti kɛ sran onga’m be sa. Yɛle kɛ be fin nvlenvle kwlaa nun. Be nun wie’m be ti aɲanbeunfuɛ, yɛ wie’m be ti yalɛfuɛ. Asa ekun’n, laa’n, be nun wie’m be o Ɲanmiɛn sulɛ wafa uflɛ wie nun. Wie mun bɔbɔ’n, laa be lafiman su kɛ Ɲanmiɛn o lɛ. Sanngɛ kwlaa naan b’a kaci Zoova i Lalofuɛ’n, be fali be ɲin sieli i like nga Biblu’n kle’n su kpa. (Sa Nga Be Yoli’n 17:11) Yɛ be wa wunnin i kɛ like nga Biblu’n kle’n ti nanwlɛ. I sin’n, be fali ajalɛ kɛ bé sú Ɲanmiɛn Zoova.\nBiblu’n nun like suanlɛ’n yɛ ɔ uka be ɔ. Kɛ sran onga mun sa’n, be kusu sa o be su wie, yɛ be di fɔ. Sanngɛ kɛ mɔ be fa Ɲanmiɛn i mmla’m be su’n ti’n, be aeliɛ’n w’a yo kpa w’a tra laa’n. (Jue Mun 128:1, 2) Sa nga ti yɛ be ko kan Biblu’n nun ndɛ fɛfɛ’m be kle sran mun’n, i nun kun yɛ ɔ o lɛ ɔ.\nƝanmiɛn i mmla’m be su yɛ be nanti ɔ. Mmla sɔ’m be o Biblu’n nun. Kɛ mɔ be fa mmla sɔ’m be su’n ti’n, be klun jɔ, be ɲin yi sran yɛ be di nanwlɛ kpɛkun be yo be wiengu’m be ye. Asa ekun’n, be wun kpaja be yɛ be fa be wunmiɛn’n di junman kekle kpa. Asa kusu’n, be nin be awlobofuɛ’m be afiɛn’n sɛ, kpɛkun be nzuɛn ti kpa. Kɛ mɔ be lafi su kpa kɛ ‘Nyanmiɛn liɛ’n, ɔ kpa-man sran nun’n’ ti’n, be bu Zoova i Lalofuɛ nga be o mɛn wunmuan’n nun’n kɛ be niaan sa. Asa ekun’n, be yoman politiki yɛ be kpɔman be wiengu. Nanwlɛ, Zoova i Lalofuɛ’m be ti klɔ sran kɛ sran kwlaa sa, sanngɛ be nvle liɛ’n lemɛn i wunsu.—Sa Nga Be Yoli’n 4:13; 10:34, 35.\n?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Zoova i Lalofuɛ’m be ti kɛ sran onga’m be sa ɔ?\n?Wafa sɛ yɛ Biblu’n nun like suanlɛ’n ukali be ɔ?\nE mɛn dilɛ wafa’n kwla jɔ Zoova i klun. I kpa bɔbɔ’n, a kwla kaci i janvuɛ.


?Ń yó sɛ naan e nin baba annzɛ manmin e nuan w’a sɛ?\nSɛ a nin ɔ si annzɛ ɔ nin be nuan sɛ’n, ɔ klun jɔ́.\nSa kun yɛ: Jɛfu le afuɛ 17. Cɛn kun Mlan cɛn nnɔsua’n, ɔ wieli awlo lɔ junman’n i di. I sin’n, ɔ kunndɛli kɛ ɔ́ yíyí i ɲin su kan. Ɔ ko sɔli televiziɔn’n i nuan. Yɛ ɔ langali bia’n nun naan ɔ́ nían.\nYɛ i si bali ɔ. Kɛ ɔ wunnin like nga Jɛfu su yo’n, ɔ fali ya.\nƆ seli kɛ: “Jɛfu, ɔ fata kɛ a uka wɔ niaan kan’n naan ɔ di suklu lɔ junman mɔ be mɛnnin i’n. ?Yɛ televiziɔn yɛ a la lɛ nian ɔn? ?Ngue ti yɛ like nga a se kɛ á yó’n, a yomɛn i le ɔ?”\nYɛ Jɛfu íjɔ i konviabo ɔ. Ɔ seli kɛ: “Baba w’a ba ekun.”\nI si niɛn i siin, kpɛkun ɔ usɛli i kɛ: “?Ɔ waan nzɛ?”\n“M’an kanman ndɛ, baba.” Kɛ ɔ́ kán sɔ’n, nn w’a cisɛn i nuan’n yɛ i ɲin ta nglo.\nƆ yoli i si i ya dan. Ɔ seli kɛ: “?A nin min yɛle i sɔ’n?”\n?Sɛ ɔ ti wɔ’n, ngue yɛ á yó naan a nin ɔ si annzɛ ɔ nin b’a kanman ndɛ ɔ?\nSɛ á kɔ́ lika naan a wun kɛ b’a tannin atin’n, a kwla fa atin uflɛ. Kɛ a nin ɔ si, annzɛ ɔ nin bé kán ndɛ’n, a kwla yo sɔ wie.\nSɛ á kɔ́ lika naan a wun kɛ b’a tannin atin’n, á fá atin uflɛ. Kɛ a nin ɔ si, annzɛ ɔ nin bé kán ndɛ’n, yo sɔ wie.\nNIAN SA KUN:\nBe flɛ talua kun kɛ Lea. Ɔ seli kɛ: “E nin min baba e kwlá kokoman yalɛ. Cɛn wie’n, n kan ndɛ n kle i lele kpɛkun ɔ se min kɛ: ‘Yaci! ?Min li yɛ a kan ndɛ’n kle min ɔn?’”\nLEA KWLA YO LIKE NSAN.\nƆ kan ndɛ’n i kekle kle i si.\nƆ kwla se kɛ: “Nian, min ndɛ cinnjin kpa ɔ! Sie ɔ su.”\nƆ kanman ndɛ klemɛn i si kun.\nLea kwla jaso i si i ɲrun lɛ. Kpɛkun, ɔ kɛnmɛn i ndɛ’n kun.\nƆ minndɛ blɛ ng’ɔ si kɛ i si kwla sie i su kpa i nuan bo’n.\nƆ kwla kan ndɛ’n kle i si trele, annzɛ ɔ kwla klɛ i fluwa.\n?Ngue ekun yɛ a kwla se Lea kɛ ɔ yo ɔ?\nNIAN: Lea i si i akunndan o like uflɛ su. Ɔ maan, w’a siemɛn i su Lea i nuan bo. I sɔ’n ti, Lea fali ya. Sɛ Lea fa ajalɛ 1, ɔ́ kpɛ́n i si su. I lɛ’n nun’n, i si su wunman like nga ti yɛ ɔ kpɛn i su’n. Ɔ maan, ɔ su siemɛn i su mlɔnmlɔn kun. Afin, Lea w’a bumɛn i sran. (Efɛzfuɛ Mun 6:2) Yɛ be nuan su sɛman.\nAjalɛ i 2 su’n i falɛ’n timan kekle. Sanngɛ, ɔ timan ngwlɛlɛ ayeliɛ. Afin i kwlaa m’ɔ yoli o, ɔ fata kɛ Lea kan like ng’ɔ miɛn i sa’n i ndɛ kle i si. ?Sɛ w’a kanman’n, ɔ́ yó sɛ naan i si w’a ti i wun ɲanman nun? Ɔ maan, sɛ ɔ fa ya naan w’a kanman ndɛ’n, i bɔbɔ i wun tɛ yɛ ɔ su yo ɔ.\nSɛ Lea fa ajalɛ’n i 3 su’n, ɔ ti kpa. Kannzɛ i si siemɛn i su i nuan bo’n, ɔ seman kɛ ɔ kanman ndɛ klemɛn i kun. Sɛ ɔ minndɛ blɛ nga i si kwla sie i su’n, annzɛ ɔ klɛ i fluwa’n, ɔ ti kpa.\nSɛ ɔ klɛ i si i fluwa’n, ɔ kwla kɛn i klun ndɛ’n kwlakwla. Kɛ i si wá kánngan fluwa’n nun’n, ɔ́ kwlá wún like ng’ɔ miɛn i sa’n i wlɛ. Kpɛkun, ɔ kwla ti i wun ɲanman nun. Ɔ maan, sɛ Lea fa ajalɛ nsan su’n, ɔ́ yó kpa mɛ́n i bɔbɔ nin i si. Sɛ ɔ kan ndɛ’n kle i si trele, annzɛ ɔ klɛ i fluwa’n, ɔ ti kpa. Biblu’n se kɛ: “Maan e yo sa ng’ɔ jɔ e wiengu klun’n.”—Rɔmfuɛ Mun 14:19.\n?Ngue ekun yɛ Lea kwla yo ɔ?\nLike kun ekun nga a bu i kɛ ɔ kwla yo’n, klɛ i lika nga nun. Kpɛkun, klɛ wafa nga i bo’n gúa’n.\nAFƆTUƐ NGA BIBLU’N MAN’N\n“Bu ɔ si nin ɔ nin be sran.”—Efɛzfuɛ Mun 6:2.\n“Maan amun ijɔlɛ wafa’n yo sran’m be fɛ.” —Kolɔsfuɛ Mun 4:6.\n“Maan sran’m be kwlakwla be sie be su be tie ndɛ nga be kan’n kpa, nán maan sran fi kan ndɛ ndɛndɛ, yɛ nán maan ɔ fa ya ndɛndɛ.”—Zak 1:19.\nKAN NDƐ’N I WEINWEIN\nNán bu i kɛ ndɛ nga a kan’n, ɔ si annzɛ ɔ nin’n, ɔ́ ká lɛ wún i wlɛ kpa.\nƆ si annzɛ ɔ nin’n, ɔ usa wɔ like nga ti yɛ a mlan ɔ ɲrun’n. Kpɛkun, a tɛ su kɛ: “Ijɔlɛ yoman n fɛ.”\nƆ si annzɛ ɔ nin’n, ɔ kwla bu i kɛ a su se kɛ: “N lafiman wɔ su naan m’an kan min klun ndɛ m’an kle wɔ. Min janvuɛ’n yɛ ń kán ń klé i ɔ.”\nWienun ɔn, ɔ sa w’a mian. Ɔ si annzɛ ɔ nin’n kunndɛ kɛ ɔ́ yó wɔ ye. Kpɛkun, a se i kɛ: “Ɔ timan kekle. N kwla ɲɛn i trawlɛ.”\n?Wafa sɛ ɔ si nin ɔ nin ɔn be wunnin ɔ ndɛ’n i wlɛ ɔ?\n?Wafa sɛ yɛ a kwla tɛ be su klanman ɔn?\nCɛn uflɛ’n, sɛ ɔ yoman min kɛ n kan ndɛ wie n kle baba annzɛ manmin’n, like nga ń yó’n yɛ:\nSɛ ndɛ kun i kanlɛ yoman min fɛ naan baba annzɛ manmin se kɛ saan fii n kan n kle i’n, like nga ń yó’n yɛ:


Se bé laka swran kun'n, nanh mon o sé ke, Nyanmien ye o leke io. Afin bé kwla laka'a Nyanmien sa fi nun, ye i bobo laka'a swran fi. Sannge swran kun i lakale'n fin i bobo i kônvi'n, ye man bé leke bé nyen io. Se kônvi'n ti swran'n, wuun éh séh ke, o wunnze, o wu sa te'n. Ke sa te so'n i nyin kô ti kpa'n, i liké b'o su i su'n yele wié'n. N niaan kpa mun, nanh an laka amun wun. Liké kpa kwlaa nga bé fa man swran'n, nin liké kpa kwlaa nga bé nyen'n, bé fin é Si b'o ô nglô lo, b'o yii anglô'n, nin nzraama, nin wia'n bo bé kpadya'n. I lie'n o katyi'a mlonmlon, o kpe'e i wun ke lôle b'o kpe i wun'n sa. I nde nanwle'n ti o fa é katyi i wa i klun klô su, nan ya yô liké kwlaa ng'o yii bé'n, bé nun klikli.\nKe bé dyuu lika so'n nun'n, o sé bé ke: Anh sre Nyanmien ke nanh man Lakafue'n laka amun.\nBé keen i so ke béh fah se nian nan béh nyanh sa wié dyran su senmen. Sannge Jésus keen i wun asé o fe i sa klekle asie wun.\nNanh yatyi é le man Lakafue'n laka é, sannge kpla é wun. [Afin a ti kpli, a sié liké'n kwlaa, ye manmanle'n ti o lie tititi. Mon o yô so.]\nYatyi sa nga é yô wo'n tye é, afin é kusu, swran kwlaa nga bé yô é sa'n, é yatyi tye bé. Nanh yatyi é le man bé laka é.\nKe mmusu'm bé si Satan lekeleke i wafa'n kwlaa bo wa nyenmen'n, o nin i bé tii nun, lélé san ble ufle ékun.\nJésus kusu séé i ke: Bé klelii lika ufle ékun ke: «Nanh laka o Min Nyanmien.»\nPharisifue'm (*f4*) bé bali, kpekuun bé nin Jésus su si akplôwa, i kan nianle ti bé sé i ke o yi nyanmien su lo atre kun.\nSannge Jésus si bé akunndan te bo bé bu'n, o usa bé ke: ?Gble tôfue mun, nzu ti ye an kan min niaan?\n ?Utré'n nin akplôwa ng'o ô amun afien'n, bé fin nin? ?Bé fi'an amun nyin b'o blô liké'm bé su, b'o man amun klun dyoman'n? An klô ke amunh nyanh ninngé mun, sannge an nyenmen, o man an kun swran. Amun nyin blô swran liké su, ke an nyenmen'n, an si akplôwa, an di utré. Liké nga an klôé'n, an nyenmen, afin an sre'a Nyanmien ke o fa man amun. Se an sre'n, an nyenmen, yele ke amun klun akunndan'n ti'a kpa, afin an klô ke se an nyen io, amunh fah yô liké nga amun klun klô'n. An ti ke bla b'o kunnde bian i wun bô sa. ?An si'a ke swran ng'o klô men'n i dile'n, wuun o kpo Nyanmien? O man swran nga i waan oh fah men'n teke i ti su'n, o katyi Nyanmien i kpofue.\nN swran kpa mun, nanh man sa ng'o to amun su amun sa nianle'n ti'n, o bô amun nuan. Nanh an bu i ke o ti sa te.\nO man é si ke é Min'n kwla dé bé nga bé srôé bo sa to bé su'n. Ye o si bé nga bé yô sa te'n bé siéwle nan dyole dile tyen'n nun, wa bu bé fo.\nAn fee dan min wunnen b'o yô n ya'n ti, sannge man yô'a amun kain, amuan yi'a m blô, an soo min nun ke Nyanmien i ange sa, ke Christ-Jésus bobo sa.\nI so'n ti, ke man kwla tra'a min awlen kun'n, n sunmaan Timothée ke o kô nian, se amun te lafi Christ su ô, se wiénuon Lakafue'n wa laka amun man é dyunman'n wa yô ngben ô.\nSannge bé nga bé klô ke béh nyanh bé wun'n, lakafue'n laka bé. Ninngé ngbenngben bo bé kônvi so bé'n nin bé nyin b'o blô ninngé tete kpanngban b'o satyi swran b'o man bé agualie'n gua'a bé kpa'n, bé su'n, o katyi ke aya sa, bé to nun o tra bé.


?Ngue like yɛ Ɲanmiɛn waan ɔ́ yó i asiɛ’n su ɔ? | Biblu’n Kle\n?Ngue like yɛ Ɲanmiɛn waan ɔ́ yó mán sran mun ɔn?\n?Akplowa benin yɛ be fa wlɛli i Ɲanmiɛn sin ɔn?\n?Cɛn wie lele’n, asiɛ’n su wa mɛn dilɛ’n yó sɛ?\n1. ?Ngue like yɛ Ɲanmiɛn waan ɔ́ yó i asiɛ’n su ɔ?\nLIKE nga Ɲanmiɛn waan ɔ́ yó i asiɛ’n su’n, ɔ yo ɲɛnmɛn dan. Zoova kunndɛ kɛ sran’n be yi asiɛ’n naan be di aklunjuɛ yɛ be wun kpinndin be. Biblu’n se kɛ ‘Anannganman Ɲanmiɛn dili fie Edɛni’ lɔ, kpɛkun ɔ ‘yoli maan waka nga be wun be ɔ, be ko klo be’n, mɔ kusu be mma’m be yo fɛ’n, be fifili lɔ.’ I sin’n, Ɲanmiɛn yili Adam nin Ɛvu mɔ be ti yasua klikli’n nin bla klikli’n. Ɔ fali be sieli i lika klanman kpa kun nun. Lika sɔ’n ti be awlo. Kpɛkun ɔ seli be kɛ: “An trɛ, an sɔn kpa, an yi asiɛ’n, an sie i.” (Bo Bolɛ 1:28; 2:8, 9, 15) Ɔ maan, like nga Ɲanmiɛn kunndɛ’n, yɛle kɛ sran’m be wu ba, be yo maan Edɛni fie mɔ be tran nun’n, ɔ trɛ ju asiɛ’n i lika kwlaa, yɛ be nian nnɛn’m be lika.\n2. (a) ?Ngue ti yɛ e si kɛ Ɲanmiɛn yó ninnge nga i waan ɔ́ yó be asiɛ’n su’n niɔn? (b) ?Wan mun yɛ bé trán asiɛ’n su wa tititi ɔ?\n2 ?Kɛ a niɛn i sa’n, ninnge nga Ɲanmiɛn Zoova waan ɔ́ yó be naan sran’m be tran mɛn klanman kun nun asiɛ’n su’n, ɔ́ kwlá yó ye le? Ɲanmiɛn bɔbɔ tɛ su kɛ: “Sa nga n kan’n, n yo i su sa’n.” (Ezai 46:9-11; 55:11) Nanwlɛ, like nga Ɲanmiɛn waan ɔ́ yó’n, saan ɔ́ yó! Ɔ se kɛ ‘w’a yiman [asiɛ’n] i ngbɛn, ɔ yili i kɛ be tran su.’ (Ezai 45:18) ?Sanngɛ sran i wafa benin yɛ Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ be tran asiɛ’n su ɔ? ?Yɛ ɔ kunndɛ kɛ be tran asiɛ’n su lele afuɛ nɲɛ? Biblu’n tɛ su kɛ: “Mɛn’n ɔ́ yó sran kpa’m be liɛ. Bé trán su tititi.”—Jue Mun 37:29; Sa Nglo Yilɛ 21:3, 4.\n3. ?Ɲrɛnnɛn sa benin mun yɛ be o asiɛ’n su andɛ ɔ? ?I sɔ’n ti’n, kosan benin mun yɛ e fa usa e wun ɔn?\n3 Sanngɛ dɔ nga su’n, e wun i jrɛiin kɛ i sɔ’n nin a kpɛnman su ka. Sran’m be tɔ tukpaciɛ kpɛkun be wu. I li bɔɔ, be kun alɛ, be kun be wiengu. Lika’n wa sacili. Sanngɛ nanwlɛ, Ɲanmiɛn w’a kunndɛman kɛ asiɛ’n kaci kɛ nga a wun i andɛ yɛ’n sa! ?Ngue ti yɛ ɔ ti sɔ siɛn’n niɔn? ?Ngue ti yɛ like nga Ɲanmiɛn waan ɔ́ yó’n, ɔ nin a kpɛnman su ka ɔ? Laa sa’m be su ndɛ nga sran’m be klɛli’n be kwlá yiyiman nun kleman e, afin sa sɔ’n boli i bo ɲanmiɛn su lɔ.\n?E KPƆFUƐ’N FIN NIN?\n4, 5. (a) ?Wan li yɛ ɔ sinnin wuo kun lika ɔ nin Ɛvu be kokoli yalɛ’n niɔn? (b) ?Wafa sɛ yɛ sran kun mɔ laa nun ɔ bu akunndan kpa’n, m’ɔ nanti seiin’n, ɔ kwla kaci awiefuɛ ɔ?\n4 Biblu’n nun fluwa klikli’n kle kɛ Ɲanmiɛn i kpɔfuɛ kun yili i wun nglo Edɛni fie’n nun lɔ. Be flɛ kpɔfuɛ sɔ’n kɛ “wuo,” sanngɛ nán kɛ nnɛn ngbɛn sa ɔ. Biblu’n nun fluwa kasiɛn’n waan i yɛ ɔ ti ‘mmusu’m be si, nin Satan’n niɔn, i yɛ ɔ laka mɛn wunmuan nunfuɛ’m be kwlaa’n niɔn.’ Be flɛ i ekun kɛ “wuo lalaa.” (Bo Bolɛ 3:1; Sa Nglo Yilɛ 12:9) Anzi kwlafuɛ annzɛ aolia nun sran sɔ’n fali wuo kun yɛ ɔ nin Ɛvu be kokoli yalɛ ɔ. Ɔ yoli kɛ sran ngwlɛlɛfuɛ kun m’ɔ kwla fa bebe ba kun mɛntɛn i wun kpɛkun ɔ yo i wun kɛ bebe ba’n yɛ ɔ su ijɔ sa. Atrɛkpa’n, kɛ Ɲanmiɛn yí asiɛ’n nin sran mun’n, nn aolia nun sran sɔ’n o lɛ.—Zɔb 38:4, 7.\n5 ?Sanngɛ yoo, kɛ mɔ fɔ nunman ninnge kwlaa nga Zoova yili be’n be nun’n niɔn, “Mmusu’m be si” annzɛ “Satan” sɔ’n fin i liɛ nin? Sɛ e waan é kpɛ́ i kpo’n, é sé kɛ anzi nga Ɲanmiɛn yili be’n, mɔ be ti i mma mun’n, be nun kun yɛ i ɲinfu ɔ kacili Mmusu’m be si’n niɔn. ?Wafa sɛ yɛ ɔ kwla yoli sɔ ɔ? E si kɛ andɛ’n, sran kun mɔ laa nun ɔ bu akunndan kpa m’ɔ nanti seiin’n, ɔ́ jú i ɲrun’n ɔ kwla kaci awiefuɛ. ?Wafa sɛ yɛ i sɔ’n kwla ju ɔ? Sran sɔ’n kwla man konvi tɛ wie i atin maan ɔ tra ndin i awlɛn’n nun. Sɛ w’a yaciman like tɛ sɔ’n i su akunndan bulɛ’n, ɔ kwla ɲan ta dan kpa i su. Ɔ maan, sa tɛ sɔ’n m’ɔ buli i akunndan’n, sɛ ɔ ɲɛn i wun atin’n, ɔ́ yó.—Kanngan Zak 1:13-15 nun.\n6. ?Wafa sɛ yɛ Ɲanmiɛn i wa kwlafuɛ kun kacili Mmusu’m be si Satan ɔn?\n6 Kɛ Satan liɛ’n fa yoli sɔ ɔ. Atrɛkpa’n, kɛ Ɲanmiɛn sé Adam nin Ɛvu kɛ be wu ba naan be nin be mma’m be yi asiɛ’n, Satan tili. (Bo Bolɛ 1:27, 28) Akunndan nga Satan buli’n yɛ: ‘I kpa’n! ?Sɛ sran sɔ’m be kwlaa be su min naan be yaci Ɲanmiɛn lɛ’n, ɔ timan kpa wie?’ Ɔ maan akunndan tɛ trali ndin i awlɛn’n nun. I sin’n, ɔ buali Ɲanmiɛn su ato fa lakali Ɛvu. (Kanngan Bo Bolɛ 3:1-5 nun.) Ɔ maan, ɔ kacili “Suɛn tɔnfuɛ.” Glɛki aniɛn’n nun ndɛ mma nga be kacili i kɛ “Mmusu’m be si’n” i bo’n yɛ ɔ o lɛ ɔ. Asa ekun’n, ɔ kacili “Ɲrun tanndanfuɛ.” Ebre aniɛn nun ndɛ mma nga be kacili i kɛ “Satan’n” i bo’n yɛ ɔ o lɛ ɔ.\n7. (a) ?Ngue ti yɛ Adam nin Ɛvu be wuli ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ Adam i osu’n nunfuɛ’m be ɲin, be yo kpɛnngbɛn, kpɛkun be wu ɔ?\n7 Mmusu’m be si Satan fali ato bualɛ nin gblɛ kpɛlɛ’n yoli maan Adam nin Ɛvu be yoli ɲin kekle Ɲanmiɛn su. (Bo Bolɛ 2:17; 3:6) I sɔ’n ti’n, kɛ nga Ɲanmiɛn seli be kɛ sɛ be yo ɲin kekle’n bé wú’n, ɔ maan be wuli sakpa. (Bo Bolɛ 3:17-19) Kɛ Adam fɔnnin’n, fɔ’n wluli i nun. Ɔ maan, fɔ sɔ’n sali Adam i osu’n nunfuɛ’m be kwlaa. (Kanngan Rɔmfuɛ Mun 5:12 mun.) E kwla fa kpaun tɔnlɛ kpongbo kun i su sunnzun ase e nian. ?Sɛ kpaun tɔnlɛ kpongbo’n ti ondowa’n, kpaun kwlaa nga be tɔn be kpongbo sɔ’n nun’n, bé yó sɛ? Kpaun kwlaa nga be tɔn’n, kpongbo’n i ondowa’n annzɛ i nun fɔ sɔ’n, ɔ́ trán be nun. I kunngba’n, sɛ é kwlá sé’n, Adam i “ondowa’n” annzɛ i nun fɔ’n, ɔ sali sran’m be kwlaa. I sɔ’n ti yɛ kɛ sran’m be kwlaa be ko ɲin’n, be yo kpɛnngbɛn, kpɛkun be wu’n niɔn.—Rɔmfuɛ Mun 3:23.\n8, 9. (a) ?Akplowa benin yɛ Satan kpɛli i ba ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ Ɲanmiɛn w’a kaman lɛ w’a nunnunman ɲin keklefuɛ sɔ mun ɔn?\n8 Kɛ Satan yoli mɔ Adam nin Ɛvu be fɔnnin Ɲanmiɛn wun’n, ɲin kekle yolɛ bɔbɔ li yɛ ɔ kpɛli i ba ɔ. Ɔ sili Zoova i sran sielɛ’n i su akplowa. Ɔ maan, sɛ e niɛn i kpa’n, Satan seli kɛ: ‘Ɲanmiɛn siman sran sie. Ɲanmiɛn bua ato, kpɛkun ɔ manman sran nga ɔ sie be’n, be ninnge kpakpa mun. Sran’m b’a mianman Ɲanmiɛn i sielɛ’n i wun. Be bɔbɔ be kwla jaja sa nga ɔ ti kpa’n ɔ nin nga ɔ ti tɛ’n be ngbaciɛ. Sɛ m bɔbɔ n sie sran mun’n, ɔ́ yó kpa mán be lele trá su.’ ?Suɛn tɔnlɛ sɔ’n m’ɔ nin akplowa silɛ’n be sɛ’n, wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ Ɲanmiɛn kpɛ nun ɔn? Sran wie’m be waan sɛ ɔ ti kɛ Ɲanmiɛn kunnin ɲin keklefuɛ sɔ mun’n, nn ndɛ’n wieli. ?Sanngɛ yoo, i sɔ’n kwla kpɛ akplowa nga Satan kpɛli i ba’n, i nun? ?Sɛ Ɲanmiɛn yoli sɔ’n nn ɔ kleli kɛ wafa nga ɔ sie sran mun’n, ɔ ti kpa?\n9 Zoova i sa nuan su yolɛ sɛsɛsɛ’n ti’n, w’a kaman lɛ w’a nunnunman ɲin keklefuɛ sɔ’n be ja nun lɛ. Ɔ yacili i nun naan sran kwlaa wun i wlɛ kɛ Satan ti ato buafuɛ, kwlaa naan w’a tɛ i su kɛ nga ɔ nin i fata’n sa. I sɔ ti’n, ɔ yacili sran’m be nun maan be bɔbɔ be sieli be wun Satan i kwlalɛ’n i bo. Like nga ti yɛ Zoova yoli i sɔ’n, ɔ nin like nga ti yɛ ɔ mannin atin kɛ maan blɛ kpanngban sin kwlaa naan w’a siesie ndɛ sɔ’n, fluwa nga indɛ tre 11 wá yíyí nun. Sanngɛ siɛn’n, ɔ ti kpa kɛ e bu like kun su akunndan. Like sɔ’n yɛ: ?Ɔ fata kɛ Adam nin Ɛvu be fa Satan m’ɔ nin a yoman like kpa kun sa nin a manman be le’n i ndɛ’n su? ?Kɛ be bu i kɛ Zoova m’ɔ mannin be like kwlaa nga be le i’n ɔ ti ato buafuɛ tɛ kpa’n, i sɔ’n ti su? ?Sɛ ɔ ti wɔ’n, á yó i sɛ?\n10. ?Akplowa nga Satan kpɛli i ba’n i nun’n, wafa sɛ yɛ amun kwla jran Zoova i sin ɔn?\n10 Ɔ ti kpa kɛ e bu kosan sɔ’m be su akunndan, afin sa kunngba sɔ’m be tɔ e kwlaa e su wie andɛ. Nanwlɛ, kosan sɔ’m be su tɛlɛ nun’n, e kwla jran Zoova sin naan y’a kpɛ Satan i akplowa silɛ’n nun. E kwla kplin su kɛ Zoova sie e naan y’a kle kɛ Satan ti ato buafuɛ. (Jue Mun 73:28; Kanngan Nyanndra Mun 27:11 nun.) Sanngɛ nga ɔ yo ya’n, yɛle kɛ sran ko ju akpi ngbinngbin nga be o asiɛ’n su’n be nun’n, saan be nun kaan sa cɛ yɛ be kplin su kɛ Zoova sie be ɔ. I sɔ’n ti’n, kosan cinnjin kpa kun o lɛ: ?Biblu’n kle kɛ Satan ti mɛn’n i siefuɛ sakpa?\n?WAN YƐ Ɔ SIE MƐN’N NIƆN?\n?Sɛ mɛn nga ɔ timan Satan liɛ’n nn ɔ fa man Zezi ɔ, ɔ yo ye?\n11, 12. (a) ?Wafa sɛ yɛ ndɛ nga Satan kan kleli Zezi’n ɔ kle kɛ Satan yɛ ɔ sie mɛn’n niɔn? (b) ?Ngue ekun yɛ ɔ kle kɛ Satan ti mɛn’n i siefuɛ ɔ?\n11 Zezi si weiin kɛ Satan yɛ ɔ sie mɛn’n niɔn. Satan yoli abonuan sa kun, yɛle kɛ ɔ fali ‘mɛn’n i famiɛn diwlɛ’n kwlaa nin i nun ninnge m’ɔ ba be ɲrunɲan’n kleli i.’ I sin, Satan tali Zezi i nda kɛ: ‘Sɛ a koto m bo a manman min’n, ń fá ninnge nga kwlaa mán wɔ.’ (Matie 4:8, 9; Lik 4:5, 6) Bu i sin nian. ?Sɛ nán Satan yɛ ɔ sie mɛn’n cɛ’n niɔn, like sɔ m’ɔ fa kleli Zezi’n, ɔ́ kwlá yó Zezi i lakalɛ like? Kusu Zezi w’a siman su akplowa kɛ mɛn nun awa sɔ’m be timan Satan liɛ. Nanwlɛ, sɛ ɔ ti kɛ nán Satan yɛ ɔ sie mɛn’n nun awa mun’n, nn Zezi kɛnnin i sɔ liɛ’n i ndɛ.\n12 E si kɛ Zoova yɛ ɔ ti Ɲanmiɛn m’ɔ kwla sa’n kwlaa yo’n niɔn. I yɛ ɔ ti nglo nin asiɛ’n be Yifuɛ ɔ. (Sa Nglo Yilɛ 4:11) Sanngɛ kɛ Zezi kán Satan i ndɛ’n, ɔ seli weiin kɛ ɔ ti “sran ng’ɔ sie mɛn nga’n.” (Zan 12:31; 14:30; 16:11) Biblu’n bɔbɔ flɛ Satan kɛ “mɛn nga i min.” (2 Korɛntfuɛ Mun 4:3, 4) Kɛ akoto Zan kán kpɔfuɛ annzɛ Satan sɔ’n i ndɛ’n, ɔ klɛli i kɛ: “Klunwifuɛ’n sie mɛn wunmuan’n.”—1 Zan 5:19.\nWAFA NGA SATAN I MƐN’N Ɔ́ NÚNNÚN’N\n13. ?Ngue ti yɛ e kunndɛ mɛn uflɛ kun ɔn?\n13 Kɛ afuɛ’m bé sín’n, nn mɛn’n yó wlɛ trá laa’n. Alɛ kunfuɛ mun, ɔ nin politikifuɛ mɔ be diman nanwlɛ’n, ɔ nin Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛn mɔ be ti gblɛfuɛ’n, ɔ nin sran kunfuɛ wlɛfuɛ’m b’a yi asiɛ wunmuan’n piɛ. I sɔ ti’n, be yo mɛn wunmuan’n i sa fi ɔ, ɔ yoman ye kun. Biblu’n kle kɛ, ɔ ka kaan sa’n, Ɲanmiɛn wá núnnún mɛn tɛ nga Armagedɔn alɛ’n nun. Mɛn uflɛ mɔ sran kpa’m bé trán nun’n, ɔ́ sín mɛn tɛ nga i osu.—Sa Nglo Yilɛ 16:14-16.\n14. ?Wan yɛ Ɲanmiɛn fɛli i Sielɛ’n nun Famiɛn dilɛ’n wlɛli i sa nun ɔn? ?Wafa sɛ yɛ be dun mmua kɛnnin i sɔ’n i ndɛ ɔ?\n14 Zoova fali Zezi Klist kɛ ɔ yo i Sielɛ Blɛ annzɛ i awa m’ɔ o ɲanmiɛn su lɔ’n i nun famiɛn. Biblu’n dun mmua kannin ndɛ nga w’a cɛ kpa: ‘B’a wu ba kun b’a man e, b’a fa ba yasua kun b’a man e. Ɲanmiɛn fali sielɛ’n wlɛli i sa nun. Bé flɛ́ i kɛ Aunjuɛ wlengbi. Ɔ́ yó maan i sielɛ’n ɔ́ trɛ́, yɛ ɔ maan fɔundi’n trán lɛ tititi.’ (Ezai 9:5, 6) Zezi seli i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ be srɛ awa sɔ’n i ti be se kɛ: ‘Maan ɔ Sielɛ Blɛ’n ju, maan e mɔ e o asiɛ’n su wa’n e yo ɔ klun sa kɛ be mɔ be o ɲanmiɛn su lɔ’n be yo’n sa.’ (Matie 6:10) Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, é wá wún i fluwa nga nun kɛ Ɲanmiɛn Sielɛ Blɛ’n ɔ́ núnnún mɛn’n nun awa’m be kwlaa, kpɛkun ɔ́ sín be kwlaa be osu. (Kanngan Daniɛl 2:44 nun.) I sin’n, Ɲanmiɛn Sielɛ Blɛ’n yó maan asiɛ’n káci mɛn klanman kun.\nMƐN UFLƐ KUN NUN TRANLƐ’N W’A MANTAN KOKO!\n15. ?Ngue yɛle ‘asiɛ uflɛ’n’?\n15 Biblu’n wla e fanngan se kɛ: ‘Ɲanmiɛn seli kɛ ɔ́ mán e ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ uflɛ, lɔ yɛ be nga be yo sa kpa’n bé trán ɔn. I yɛ e su minndɛ i ɔ.’ (2 Piɛr 3:13; Ezai 65:17) Wie liɛ’n, kɛ Biblu’n kan asiɛ’n i ndɛ’n, sran nga be tran asiɛ’n su’n be ndɛ yɛ ɔ kan ɔn. Ɔ maan, ‘asiɛ uflɛ’n,’ yɛle sran nga Ɲanmiɛn klun jɔ be wun’n.\n16. ?Like nga ɔ leman wunsu’n, mɔ Ɲanmiɛn fá mán be nga i klun jɔ be wun’n yɛle benin? ?Yɛ ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo naan y’a ɲan like sɔ’n niɔn?\n16 Zezi tali nda kɛ mɛn uflɛ nga ɔ́ bá lɔ’n nun’n, be nga Ɲanmiɛn klun jɔ be wun’n, bé ɲán “anannganman nguan.” (Mark 10:30) Fa Zan 3:16 ɔ nin Zan 17:3 naan nian like nga Zezi waan ɔ fata kɛ e yo naan y’a ɲan anannganman nguan’n. Be nga Ɲanmiɛn mán be like ɲɛnmɛn sɔ’n asiɛ m’ɔ́ káci mɛn klanman’n i su’n, nian suyralɛ nga Biblu’n waan ɔ́ yó be liɛ’n.\n17, 18. ?Ngue ti yɛ e kwla lafi su kɛ sran’m bé kwlá trán fɔundi nun naan be klun su titiman be asiɛ wunmuan’n su ɔ?\n17 Klunwi yolɛ’n, ɔ nin alɛ’n, ɔ nin sran kunlɛ’n, ɔ nin nzaje sa yolɛ’n be su tranman lɛ kun. ‘Be su wunman klunwifuɛ’n kun. Yalɛfuɛ [yɛle kɛ wun ase kanfuɛ] mun yɛ mɛn’n ɔ́ wá yó be liɛ ɔ.’ (Jue Mun 37:10, 11) Sran’m bé trán fɔundi nun, afin ‘kɛ ɔ fɛ i lele m’ɔ́ fá jú mɛn’n i awieliɛ lɔ’n, [Ɲanmiɛn] yó maan alɛ kunlɛ’n ɔ́ wíe.’ (Jue Mun 46:10; Ezai 2:4) I sin’n, ‘nanwlɛ dilɛ’n trɛ́ sran’m be nun. Maan bé ɲán fɔundi lele saan anglo’n w’a jaso lɛ.’ I sɔ’n kle kɛ fɔundi’n su wieman le!—Jue Mun 72:7.\n18 Zoova i sufuɛ’m bé trán fɔuun, be klun su titiman be. Blɛ kwlaa nga Izraɛlifuɛ’m be ɲin yili Ɲanmiɛn’n i nun’n, be trannin fɔuun. (Saun Yolɛ 25:18, 19) Nanwlɛ, Mɛn Klanman’n mɔ i nunfuɛ’m be klun su titiman be’n, i nun tranlɛ’n ɔ́ yó fɛ o!—Kanngan Ezai 32:18 nun; Mise 4:4.\n19. ?Ngue ti yɛ e si kɛ aliɛ’n ɔ́ bú asiɛ’n su ɔ?\n19 Awe su tranman lɛ kun. Jue tofuɛ’n se kɛ: ‘Maan ble’n ɔ su lele ɔ bu mɛn’n nun. Maan kpɔlɛ’m be su’n, be wun kɛ aunmuan’n ɔ keje ble ja kpanngban.’ (Jue Mun 72:16) Zoova yrá sran ndɛnmanfuɛ’m be su, kpɛkun ‘fie’m be su ninnge’m bé yó kpa, Ɲanmiɛn m’ɔ ti e Ɲanmiɛn’n, ɔ́ yó e wun sa ye.’—Jue Mun 67:7.\n20. ?Ngue ti yɛ e kwla lafi su kɛ asiɛ wunmuan’n ɔ́ káci lika klanman ɔn?\n20 Asiɛ wunmuan’n ɔ́ káci mɛn klanman. Lika nga sran tɛ’m be sacili be’n be nun’n, bé kplán sua klanman kpa mun yɛ bé dí fie klanman mun. (Kanngan Ezai 65:21-24 nun; Sa Nglo Yilɛ 11:18) Kɛ afuɛ’m bé sín’n, asiɛ’n i lika nga b’a dun mmua siesie be ye’n bé trɛ́ lele naan asiɛ wunmuan’n ɔ yo klanman, naan ɔ yo ninnge’m be ye kɛ Edɛni fie’n sa. Kpɛkun, saan Ɲanmiɛn ‘trɛ́ i sa’n nun. Ɔ́ mán ninnge nga nguan o be nun’n be kwlaa be like ng’ɔ ju be’n.’—Jue Mun 145:16.\n21. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ sran mun nin nnɛn mun be su yoman be wun abɔlɛ kun ɔn?\n21 Sran mun nin nnɛn’m be su yoman be wun abɔlɛ kun. Blo nnɛn nin klɔ nnɛn’m bé dídí likawlɛ. Ba kaan kun sa su sroman nnɛn nga be yo wlɛ andɛ’n be nun wie fi kun.—Kanngan Ezai 11:6-9 nun; 65:25.\n22. ?Tukpaciɛ’n sín nin?\n22 Be su wunman tukpaciɛ’n i osu kun mlɔnmlɔn. Zezi ti Ɲanmiɛn Sielɛ Blɛ m’ɔ o ɲanmiɛn su lɔ’n i nun Famiɛn’n. Sran nga ɔ́ yó be juejue’n bé sɔ́n kpa lele bé trá be nga i nun m’ɔ o asiɛ’n su wa’n, ɔ yoli be juejue’n. (Matie 9:35; Mark 1:40-42; Zan 5:5-9) Sran ‘wie fi su seman kɛ: “N kpinndinman.”’—Ezai 33:24; 35:5, 6.\n23. ?Ngue ti yɛ sran cɛnlɛ’n gúa e awlɛn su nzue ɔ?\n23 Bé cɛ́n e awlɛn su sran’m be nguan, kpɛkun sɛ be ɲin yi Ɲanmiɛn’n be su wuman kun mlɔnmlɔn. Be kwlaa nga be wuli mɔ Ɲanmiɛn i wla kpɛn be su’n, bé cɛ́n be nguan. I li bɔɔ, “sran kpa mun o, sran tɛ mun o, bé cɛ́n.”—Sa Nga Be Yoli’n 24:15; kanngan Zan 5:28, 29 nun.\n24. ?Kɛ a bu asiɛ’n su Mɛn Klanman’n nun tranlɛ’n i akunndan’n ɔ wun yo wɔ sɛ?\n24 ?Be nga be suannin Ɲanmiɛn Zoova m’ɔ ti e Yifuɛ Dan’n i silɛ mɔ be suli i’n, nán like ɲɛnmɛn yɛ ɔ o be ɲrun lɔ lɛ ɔ? Asa kusu’n, ɔ ti cinnjin kpa kɛ e si Zezi Klist m’ɔ maan é kwlá ɲan suyralɛ sɔ mun’n i kpa.\nAsiɛ’n káci mɛn klanman kɛ nga Ɲanmiɛn fa kannin’n sa.—Ezai 45:18; 55:11.\nSatan yɛ ɔ sie andɛ mɛn nga ɔ.—Zan 12:31; 1 Zan 5:19.\nMɛn uflɛ nga ɔ́ bá lɔ’n nun’n, Ɲanmiɛn mán sran’m be suyralɛ kpanngban.—Jue Mun 37:10, 11, 29.


Sa Nglo Yilɛ 20 | Ɛntɛnɛti su Biblu |Mɛn Uflɛ Biblu’n\nSa Nglo Yilɛ 20:1-15\nBe cili Satan, ɔ́ ká sɔ lele afuɛ 1.000 (1-3)\nBe nga be nin Klisi bé dí famiɛn afuɛ 1.000 (4-6)\nBe yacili Satan nun, kpɛkun i sin be nunnunnin i (7-10)\nBe dili be nga be wuli’n be jɔlɛ famiɛn bia ufue’n i ɲrun lɛ (11-15)\n20 N wunnin anzi kun, ɔ fin ɲanmiɛn su lɔ su jra. Kunman dan mɔ be simɛn i bo’n i lakle’n nin jrɔkɔ dan kun be wo i sa nun. 2 Ɔ trali dragɔn mɔ yɛle wuo lalaa’n, mɔ yɛle Suɛn tɔnfuɛ’n nin Satan’n. Ɔ cili i naan ɔ ka sɔ lele afuɛ akpi (1.000). 3 Kpɛkun ɔ to i yili kunman dan mɔ be simɛn i bo’n nun. Ɔ toli nun yɛ ɔ fali nzɔliɛ kun sieli su. Ɔ yoli sɔ naan w’a lakaman nvlenvle’m be nunfuɛ mun kun lele naan afuɛ akpi’n (1.000) i nuan w’a yia. Kɛ blɛ sɔ’n ko sin’n, bé yáci i nun le nɲɔn kun. 4 N wunnin famiɛn bia mun, yɛ be mannin be nga be titi bia sɔ’m be su’n be atin kɛ be di sran’m be jɔlɛ. Kpɛkun n wunnin be nga Zezi nin Ɲanmiɛn be ndɛ’n i kanlɛ ti’n be kunnin be’n* be mmoja’n, ɔ nin be nga b’a sɔman nnɛn’n annzɛ i wunsu nga be yoli’n, mɔ i nzɔliɛ nunman be ngban su nin be sa’n su’n. Be mannin sran sɔ’m be nguan ekun yɛ be nin Klisi’n be dili famiɛn afuɛ akpi (1.000). 5 (Sran onga’m b’a ɲanman nguan lele naan afuɛ akpi’n (1.000) w’a wie.) Sran cɛnlɛ klikli’n yɛ ɔ o lɛ-ɔ. 6 Sran klikli nga bé cɛ́n be’n, be liɛ su ti ye, yɛ be ti Ɲanmiɛn liɛ sakpa. Wie’n i nɲɔn su’n su kwlaman be. Sanngɛ bé yó Ɲanmiɛn nin Klisi’n be ɲrun jranfuɛ. Kpɛkun be nin i bé dí famiɛn afuɛ akpi (1.000). 7 Kɛ afuɛ akpi’n (1.000) i nuan ko yia’n, bé yáci Satan nun, ɔ́ fín bisua fíte. 8 Ɔ́ kɔ́ asiɛ’n i bue nnan’m be su, ɔ́ kó láka nvlenvle’m be nunfuɛ mɔ be yɛle Gɔgu nin Magɔgu’n. Ɔ́ yíayía be naan be kun alɛ. Sran sɔ’m be sɔnnin kpa kɛ jenvie nuan aunɲan sa. 9 Be truli asiɛ wunmuan’n su, yɛ be bo sin yiali Ɲanmiɛn i sran’m be nanmue’n ɔ nin klɔ nga Ɲanmiɛn klo i’n. Sanngɛ sin fin ɲanmiɛn su lɔ yrali be kɔlikɔli. 10 Be toli Suɛn tɔnfuɛ m’ɔ lakali sran mun’n be yili i sin dan m’ɔ jue kpa’n mɔ sufru o nun’n, i nun. Lɔ yɛ nnɛn’n nin sran ng’ɔ tɔn i wun suɛn kɛ ɔ ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n be wo-ɔ. Yɛ bé klé be ɲrɛnnɛn* wia nun nin kɔnguɛ tititi. 11 I sin’n, n wunnin famiɛn bia dan kun, ɔ ti ufue. Yɛ n wunnin Sran ng’ɔ ti su’n. Asiɛ’n nin ɲanmiɛn ng’ɔ la nglo lɔ plaii’n, be wanndili i ɲrun lɛ. Kpɛkun b’a wunman be kun. 12 N wunnin be nga be wuli’n. Be nga be le ɲrun-o, be nga be leman ɲrun-o, n wunnin be. Be jinjin famiɛn bia’n i ɲrun lɛ, kpɛkun be tikeli fluwa wie’m be su. Be tikeli fluwa kun ekun su. Yɛle nguan fluwa’n. Ndɛ ng’ɔ o fluwa sɔ’m be nun’n nin be nga be wuli’n be ayeliɛ’n, be su yɛ be niannin be dili be jɔlɛ-ɔ. 13 Be nga be wuli mɔ be o jenvie’n nun’n, jenvie’n yili be mannin. Be nga be wuli mɔ be o wie’n i sa nun’n, wie’n yili be mannin. Yɛ be nga be wuli mɔ be o Ndia’n* nun’n, Ndia’n yili be mannin. Kpɛkun like nga sran kun yoli’n, be niannin su be dili i jɔlɛ. 14 Be toli wie’n nin Ndia’n* be yili be sin dan’n nun. Sin dan’n yɛle wie’n i nɲɔn su’n. 15 Asa ekun’n, be nga be dunman nunman nguan fluwa’n nun’n, be to be guali sin dan’n nun.\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “be fali kpɛliɛ be kunnin be.”\n^ Be kwla se ekun kɛ “bé cí be annzɛ bé wlá be bisua.”\nSa Nglo Yilɛ 20


Biblu’n nun ndɛ: Aflunmun kun ijɔli - Zoova i lalofuɛ’m be ɛntɛnɛti adrɛsi nga sran ngba si i’n\n?AMUN a ti i kɛ aflunmun w’a ijɔ le? ‘Cɛcɛ, nnɛn kwlá ijɔman,’ i sɔ cɛ yɛ amún sé ɔ. Sanngɛ Biblu’n nun’n, be kan aflunmun kun m’ɔ ijɔli i ndɛ. Amun e nian kɛ i sɔ’n fa yoli’n.\nIzraɛlifuɛ’m b’a mantan Kanaan mɛn’n i wun koko kpa lɔ. Srɛ kpa nga ɔ su kun Balaki m’ɔ ti Moabu famiɛn’n sa’n, ɔ timan kaan. I sɔ ti’n, ɔ sunmannin sran kɛ be ko yia Balaamu gblɛfuɛ’n, kɛ ɔ bla w’a bo Izraɛlifuɛ’m be sannzan mɛn i. Naan sɛ Balaamu kplin su ɔ, ɔ mɛn i sika lɔun kpa. Kpɛkun yɛ Balaamu fuli i aflunmun’n su naan w’a fa Balaki i klɔ atin’n.\nZoova kloman kɛ Balaamu bo i Nvlefuɛ’m be sannzan. I sɔ ti’n, ɔ sunmannin i anzi kun kɛ ɔ wɔ ko bu Balaamu i ɲrun naan ɔ kɛtɛ i atin. Tokofi tɛnndɛn kun o anzi sɔ’n i sa nun. Balaamu kwlá wunman anzi’n. Sanngɛ i aflunmun’n wun i. Ɔ maan aflunmun’n yacili atin’n lɛ, ɔ su sin bo’n nun. I agualiɛ su’n, ɔ tɔli asiɛ wun gblo atin’n su. Balaamu fali ya dan kpa, yɛ ɔ fɛli i waka’n naan w’a bo i aflunmun’n.\nYɛ Zoova maan Balaamu tili i aflunmun’n i ijɔlɛ’n niɔn. Ɔ usali Balaamu kɛ: ‘?Nzu like yɛ n yoli wɔ ti yɛ maan a bo min sɔ ɔ?’\nBalaamu tɛli i su kɛ: ‘Finfin mɔ a yo min ti ɔ. Sɛ ɔ ti kɛ tokofi o min sa nun wuun n kunnin wɔ lalaa.’\nAflunmun’n usɛli kɛ: “?M’an yo wɔ kɛ nga sa le?”\nBalaamu tɛli i su kɛ: “Cɛcɛ.”\nYɛ Zoova tikeli Balaamu i ɲinma’n naan w’a wun anzi m’ɔ jin atin’n i afiɛn’n nin i sa nun tokofi’n. Anzi usɛli i kɛ: ‘?Ngue ti yɛ a boli wɔ aflunmun’n niɔn? N bali ɔ ɲrun bulɛ kɛ ɔ ko yo naan w’a boman Izraɛlifuɛ’m be sannzan’n ti. Sɛ ɔ ti kɛ wɔ aflunmun’n w’a ciɛmɛn i wun’n wuun n kunnin wɔ lalaa sanngɛ n yacili i lɛ.’\nBalaamu waan: ‘M’an fɔn, n siman kɛ a jin min ɲrun atin’n nun.’ Anzi’n yacili Balaamu nun ɔli ko toli Balaki. Balaamu kunndɛli kɛ ɔ́ bó Izraɛlifuɛ’m be sannzan sanngɛ Zoova maan muae klanman yɛ ɔ boli mannin Izraɛlifuɛ mun lele kpɛ nsan ɔn.\nKalɛ 21:21-35; 22:1-40; 23:1-30; 24:1-25.\n?Wan yɛle Balaki? ?Yɛ ngue ti yɛ ɔ sunmannin sran kɛ be ko flɛ Balaamu ɔ?\n?Ngue ti yɛ Balaamu i aflunmun’n lali atin’n nun ɔn?\n?Ngue ndɛ yɛ Balaamu tili kɛ i aflunmun su kan ɔn?\n?Ngue ndɛ yɛ anzi kun kan kle Balaamu ɔ?\n?Kɛ Balaamu waan ɔ́ bó Izraɛlifuɛ’m be sannzan’n, ngue sa yɛ ɔ juli ɔ?\nKanngan Kalɛ 21:21-35 nun.\n?Ngue ti yɛ Izraɛlifuɛ’m be kwlali Siɔn m’ɔ ti Amɔrfuɛ’m be Famiɛn’n, nin Ɔg m’ɔ ti Bazan Famiɛn’n niɔn? (Kal. 21:21, 23, 33, 34)\nKanngan Kalɛ 22:1-40 nun.\n?Ngue like ti yɛ Balaamu waan ɔ́ bó Izraɛlifuɛ’m be sannzan’n niɔn? ?Wafa sɛ yɛ e kwla fɛ i sɔ’n e tu e wun fɔ nun ɔn? (Kal. 22:16, 17; Nya. 6:16, 18; 2 Piɛ. 2:15; Zid 11)\nKanngan Kalɛ 23:1-30 nun.\n?Kannzɛ bɔbɔ Balaamu ijɔli kɛ Zoova i sufuɛ kun sa’n, sanngɛ wafa sɛ yɛ i ayeliɛ’n kleli kɛ ɔ timan Ɲanmiɛn sufuɛ ɔ? (Kal. 23:3, 11-14; 1 Sam. 15:22)\nKanngan Kalɛ 24:1-25 nun.\n?Wafa sɛ yɛ Biblu’n nun ndɛ nga, ɔ yo maan e lafi su tankaan kpa kɛ Zoova i like kwlaa nga i waan ɔ́ yó’n, saan ɔ́ yó be’n niɔn? (Kalɛ 24:10; Ezai 54:17)


Ebre Mun 3 | Online Bible | New World Translation\nEbre Mun 3:1-19\nZezi le ɲrun tra Moizi (1-6)\nƝanmiɛn yɛ ɔ yili ninnge’n kwlaa-ɔ (4)\nƝanmiɛn su mɔ be lafiman’n, i su afɔtuɛ manlɛ (7-19)\n“Andɛ sɛ amun ti i nɛn’n” (7, 15)\n3 I sɔ’n ti’n, min niaan mun, amun mɔ be flɛli* amun ɲanmiɛn su lɔ’n, an fa amun ɲin sie Zezi su. I yɛ ɔ ti akoto nin Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ dan mɔ e se kɛ e lafi i su’n niɔn. 2 W’a kpɔciman Sran ng’ɔ fali junman wlɛli i sa nun’n. I nun nga Moizi o Sran sɔ’n i sua’n nun’n, ɔ yoli sɔ wie. 3 Ɔ* le ɲrun tra Moizi. Afin sran ng’ɔ kplan sua’n, ɔ le ɲrun tra sua’n bɔbɔ. 4 I yo, sran yɛ ɔ kplan sua kwlaa-ɔ. Sanngɛ Ɲanmiɛn yɛ ɔ yili ninnge’n kwlaa-ɔ. 5 Moizi liɛ’n, ɔ dili junman kpa Sran sɔ’n i awlo’n nun. I sɔ m’ɔ yoli’n, ɔ ti sa nga cɛn wie lele bé kɛ́n i ndɛ’n i nzɔliɛ. 6 Sanngɛ Klisi m’ɔ ti Ɲanmiɛn i Wa’n, ɔ niannin Ɲanmiɛn i awlo’n su kpa. Sɛ e kan ndɛ yakpa su titi naan e wla o like nga e lafi su kɛ cɛn wie lele’n é ɲɛ́n i’n su kpa’n, é yó i awlofuɛ. 7 I sɔ’n ti’n, kɛ nga Ɲanmiɛn wawɛ’n fa kan’n sa’n, “Andɛ sɛ amun ti i nɛn’n, 8 nán amun kete amun awlɛn’n kɛ nga blɛ kun nun’n, amun nannan’m be klɔklɔli min lele n fali ya ble kpa mɔ cɛn sɔ nun’n be sali min niannin aawlɛ flɛnnɛn nun lɔ’n sa. 9 Amun nannan’m be klɔklɔli min lika sɔ’n nun, be sali min niannin, kusu nn be wunnin ninnge nga n yoli be’n, lele afuɛ ablanan (40). 10 I sɔ’n ti’n, sran sɔ’m be ayeliɛ’n flannin min. Kpɛkun n seli kɛ: ‘Kɛ mɔ be akunndan’n ti nɲɔnnɲɔn’n ti’n, cɛn kwlaa be yaci atin’n, be fa atin uflɛ su. Be wunman ninnge nga n yo be’n be wlɛ.’ 11 I sɔ’n ti’n kɛ n fali ya’n, n tali nda n seli kɛ: ‘Be su wluman min wunmiɛn lolɛ lika’n nun.’” 12 Aniaan mun, an nian amun wun, nán maan amun nun wie i awlɛn’n yo tɛ naan ɔ yaci Ɲanmiɛn su lafilɛ naan ɔ kpɔci Ɲanmiɛn m’ɔ lafiman’n. 13 Sanngɛ maan amun wla amun wun fanngan cɛn kwlakwla mɔ be te flɛ i kɛ “Andɛ’n.” I liɛ’n, sa tɛ yolɛ m’ɔ laka sran’n ɔ su yoman naan amun awlɛn’n w’a kete. 14 Afin sɛ ndɛ nga e lafili su i bo bolɛ nun’n, e fa e wla e gua su kpa lele ju i awieliɛ’n, yɛ é ɲán like nga Klisi’n ɲɛnnin i’n wie-ɔ. 15 I sɔ yɛ be klɛli-ɔ. Be klɛli i kɛ: “Andɛ sɛ amun ti i nɛn’n, nán amun kete amun awlɛn’n kɛ nga blɛ kun nun’n, amun nannan’m be klɔklɔli min lele n fali ya ble’n sa.” 16 ?Wan mun yɛ be tili i nɛn m’ɔ nin i sɔ ngba’n be klɔklɔli i lele m’ɔ fali ya ble’n niɔn? ?Nán be nga Moizi fa be Ezipti lɔ fiteli’n niɔn? 17 ?Asa ekun’n, wan mun yɛ be wun flannin Ɲanmiɛn afuɛ ablanan’n (40) niɔn? ?Nán be nga be yoli sa tɛ mɔ be wuli, mɔ be saka’m be kali aawlɛ flɛnnɛn’n nun lɔ’n niɔn? 18 ?Yɛ wan mun yɛ ɔ tali be nda kɛ be su wluman i wunmiɛn lolɛ lika nun’n niɔn? ?Nán be nga be yoli ɲin kekle i su’n niɔn? 19 Ɔ maan e wun kɛ, kɛ mɔ b’a lafimɛn i su’n, i ti yɛ b’a wluman lɔ-ɔ.\n^ Be kwla se ekun kɛ “yiali.”\n^ Zezi ndɛ yɛ be kan-ɔn.\nEbre Mun 3


(src)="2"> Naan flɛlɛ nga m’an flɛ wɔ lele’n , a su tɛ - man min su le ? ’\n(src)="3"> Kɛ tukpacɛ nga be flɛ i kansɛli’n tɔli Jayne su m’ɔ́ dídí i wunnɛn’n kɔ́’n , ɔ sun seli kɛ : “ N kunndɛ kɛ i ya’n wie ! ”\n(src)="4"> Nanwlɛ sɛ ɔ ti kɛ i osufuɛ nin i janvuɛ’m be kwla yi i tukpacɛ nin i sin ɲrɛnnɛn’n , nn be yili !\n(src)="5"> Be srɛli Ɲanmiɛn kɛ ɔ ukɛ i . ?\n(src)="6"> Ɔ́ tɛ́ be su ? ?\n(src)="7"> I ndɛ o nun ?\n(src)="8"> ƝANMIƐN si sa ng’ɔ o klɔ sran’m be su’n .\n(src)="9"> Biblu’n m’ɔ ti i nuan Ndɛ’n se kɛ : “ Like nga Nyanmiɛn yili be’n , be kwlaa be oto , yɛ be wun nyrɛnnɛn kɛ bla bɔ w’a tran awuliɛ’n sa . ”\n(src)="10"> ( Rɔmfuɛ Mun 8 : 22 ) Ɲanmiɛn si kɛ , kɛ Jayne sa’n sran miliɔn kpanngban kpa be wunnɛn’n nun annzɛ be akunndan’n nun’n , be o ɲrɛnnɛn’n nun cɛn kwlakwla .\n(src)="11"> Sran miliɔn 800 nga be fa be klun awe be la nnɔsua kwlaa’n , ɔ nin be nga be awlofuɛ’m be kle be ɲrɛnnɛn’n , Ɲanmiɛn wun be .\n(src)="12"> Yɛ siɛ nin niɛn nga be ɲrun lɔ sa mun nin be mma’m be kpa yolɛ’n ti be koko’n , ɔ wun be wie . ?\n(src)="13"> Amun nin a usaman amun wun le sɛ Ɲanmiɛn yó like kun fá wíe i sɔ sa liɛ mun ? ?\n(src)="14"> Sɛ e kunndɛ kɛ é úka e awlɛn su sran mun’n yɛ Ɲanmiɛn yɛ ɔ su kunndɛman kɛ ɔ́ úka klɔ sran m’ɔ yili be’n niɔn ?\n(src)="15"> Sɛ amun a fa kosan ngalɛ’m b’a usa amun wun le’n , nán amun ngunmin ɔn .\n(src)="16"> I afuɛ 2.600 tra su yɛ’n , Ɲanmiɛn sufuɛ kpa Abakiki i wun yoli i kɛ nga andɛ sran’m be wun fa yo be’n sa .\n(src)="17"> Yɛ ɔ usali Ɲanmiɛn kɛ : “ ?\n(src)="18"> Anannganman , naan flɛlɛ nga m’an flɛ wɔ lele kɛ a wa de ye’n , a su tɛ - man min su le ? ?\n(src)="19"> Sa tɛtɛ nga be yo bɔ n kpan n kan n kle wɔ’n , cɛn onin ko yɛ á dé ye be nun - ɔn ? ?\n(src)="20"> Nguɛ ti yɛ a yo maan n wun sa tɛ nga mun - ɔn ? ?\n(src)="21"> Nguɛ ti yɛ i sɔ sa nyrɛnnɛn - nyrɛnnɛn liɛ mun a tran lɛ nian be sɔ - ɔ ?\n(src)="22"> Mianmianlɛ nin sa kekleekle’n sin yia min pɛ !\n(src)="23"> Lika’n kwlaa , jɔlɛ dilɛ nin ndɛ kpɛlɛ’n yɛ ɔ o nun - ɔn . ”\n(src)="24"> ( Abakik 1 : 2 , 3 ) Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Abakiki m’ɔ ti Ebre’n , ɔ wunnin i blɛ su sa tɛtɛ nin nzaje sa dandan mun .\n(src)="25"> Andɛ’n , i sɔ sa kunngba’m be sanngan be nga be si aunnvuɛ’n be akunndan .\n(src)="27"> Ɲanmiɛn bu like ng’ɔ sanngan Abakiki i akunndan’n i aɔwi ?\n(src)="28"> Cɛcɛ .\n(src)="29"> Ɔ tieli kosan nga Abakiki tu i klun usali be’n , kpɛkun ɔ fɔnvɔli bian sɔ mɔ i wla’n w’a bo’n .\n(src)="30"> Yɛ ɔ wlɛli i fanngan .\n(src)="31"> Ɲanmiɛn Zoova tali Abakiki i nda kɛ ɔ́ wá núnnún ɲrɛnnɛn’n .\n(src)="32"> I sɔ’n wlɛli i Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i bo ase kpa .\n(src)="33"> Ɲanmiɛn i ndɛ m’ɔ cici sran wla’n , ɔ kwla cici amun wla wie kɛ Jayne nin i awlobofuɛ’m be liɛ’n sa .\n(src)="34"> Ndɛ nga bé bá lɛ’n , bé wá tɛ́ kosan nga’m be su : ?\n(src)="35"> Wafa sɛ yɛ e kwla si kɛ e ndɛ lo Ɲanmiɛn sakpa ɔ ? ?\n(src)="36"> Ngue yɛ Ɲanmiɛn wá yó fá núnnún ɲrɛnnɛn’n niɔn ? ?\n(src)="37"> Yɛ blɛ benin nun yɛ ɔ́ yó i sɔ liɛ’n niɔn ?\n(src)="3"> SƐ Ɲanmiɛn klo e’n , ngue ti yɛ ɲrɛnnɛn’n sɔnnin sɔ ɔ ?\n(src)="4"> Kosan sɔ’n nán andɛ sa yɛ sran’m be usa ɔ .\n(src)="5"> Kusu ɔ ti cinnjin kpa .\n(src)="6"> Sran’m be sɔ su akunndan bulɛ nán andɛ sa ɔ .\n(src)="7"> Atrɛkpa’n , ɔ ti amun klun su kɛ sɛ amun klo sran kun’n , amun su yacimɛn i nun naan ɔ wun ɲrɛnnɛn .\n(src)="8"> Yɛ sɛ ɔ o ɲrɛnnɛn nun annzɛ kekle tɔ i su’n , amún úkɛ i .\n(src)="9"> Kɛ m’ɔ ti sɔ’n , sran kpanngban be bu i kɛ sɛ Ɲanmiɛn nian e lika sakpa’n , nn ɲrɛnnɛn’n w’a sɔnman mɛn’n nun kɛ nga sa .\n(src)="10"> Ɔ maan , ɔ ti cinnjin kɛ i klikli nun’n , e wun ninnge nga be kle kɛ Ɲanmiɛn klo e sakpa naan e ndɛ lo i’n .\n(src)="11"> Ninnge nga Ɲanmiɛn yili be’n , be kle kɛ ɔ klo sran\n(src)="12"> Ɲanmiɛn Zoova yɛ ɔ “ yili nglo nin asiɛ’n , nin jenvie’n , ɔ nin ninnge’n kwlaa bɔ be o lɛ’n ” niɔn .\n(src)="13"> ( Sa Nga Be Yoli’n 4 : 24 ) Sɛ e fa e ɲin e sie i ninnge nga Zoova yili be’n be su’n , saan é sé kɛ Zoova klo e .\n(src)="14"> Maan e bu ninnge nga be man e aklunjuɛ’n be akunndan e nian . ?\n(src)="15"> Amun klo aliɛ fɛ ?\n(src)="16"> Zoova kwla yi aliɛ wafa kunngba naan e di naan e tran nguan nun .\n(src)="17"> Sanngɛ w’a yoman sɔ .\n(src)="18"> Ɔ yili aliɛ wafa kpanngban kpa naan kɛ e di’n , ɔ yo e fɛ .\n(src)="19"> Asa kusu’n , Zoova fali waka nin flɛli wafa kpanngban , ɔ nin lika nglanmannglanman mun fa sieli i asiɛ’n su naan e mɛn dilɛ’n w’a yo fɛ .\n(src)="20"> Maan e nian wafa nga Ɲanmiɛn fa yili e’n kusu e nian .\n(src)="21"> E kwla yi aɲinsuɛ , e kwla tie jue fɛfɛ , yɛ e kwla wun ninnge nga be ti nglanman mun’n .\n(src)="22"> Sɛ e kwlá yomɛn i sɔ ninnge mun’n , e su wuman .\n(src)="23"> Sanngɛ Ɲanmiɛn yili i kwlaa sɔ’n naan e mɛn dilɛ’n yo fɛ .\n(src)="24"> Kusu maan e nian wafa nga e nin e wiengu mun e tran’n naan e nian . ?\n(src)="25"> Wan yɛ ɔ kloman kɛ ɔ nin i janvuɛ kpa’m bé trán fɛfɛ ɔ ? ?\n(src)="27"> Nanwlɛ , klolɛ nga e klo sran’n , ɔ ti like kun mɔ Ɲanmiɛn m’ɔ klo sran’n ɔ fa cɛli e ɔ !\n(src)="28"> Sɛ Ɲanmiɛn yoli maan klɔ sran’m be klo be wiengu’n , nn i sɔ liɛ’n ti i bɔbɔ i nzuɛn wie .\n(src)="29"> Biblu’n se e kɛ Ɲanmiɛn klo sran\n(src)="30"> Biblu’n se e kɛ Ɲanmiɛn yɛ ɔ ti sran klofuɛ’n niɔn .\n(src)="31"> ( 1 Zan 4 : 8 ) Nán ninnge nga Ɲanmiɛn yili be’n , be ngunmin be nun yɛ e wun i sran klolɛ’n niɔn .\n(src)="34"> Afin , ɔ wla e fanngan kɛ ninnge kwlaa nun’n , e yo sɛsɛfuɛ .\n(src)="35"> Kpɛkun ɔ wla e su nun kɛ nán e yo nzanbɔɛfuɛ nin aliɛ safuɛ . — 1 Korɛntfuɛ Mun 6 : 9 , 10 .\n(src)="36"> Asa kusu’n , Biblu’n man e afɔtuɛ kpa mun wafa nga e nin e wiengu mun e kwla tran’n i su .\n(src)="37"> Ɔ se e kɛ e klo e wiengu yɛ e yo be kpa naan e bu be sran , kpɛkun e yo be ye .\n(src)="38"> ( Matie 7 : 12 ) Ɔ tannin e aeliɛ nin ninnge nga be kwla fa e yi i ɲrɛnnɛn nun’n , be yolɛ .\n(src)="40"> Sɛ sran’m be kwlakwla be mian be ɲin be nanti Biblu’n nun afɔtuɛ kpakpa sɔ’m be su’n , ɲrɛnnɛn’n su sɔnman mɛn’n nun kɛ nga sa .\n(src)="41"> Sanngɛ , like danfuɛ nga Ɲanmiɛn fa yili i nglo kɛ ɔ klo e’n , yɛle i Wa Zezi m’ɔ fa yili klɔ sran’m be ti tɛ’n .\n(src)="42"> Zan 3 : 16 waan : “ Nyanmiɛn kloli mɛn’n lele ɔ fɛ i Wa kunngba cɛ’n mannin naan sran kwlaa ng’ɔ lafi i su’n w’a mlin - man , sanngɛ ɔ nyan anannganman nguan . ”\n(src)="43"> Ɔ maan , Zoova dun mmua fali ajalɛ naan cɛn wie lele’n , wie nin ɲrɛnnɛn wafa’n kwlaa be wie mlɔnmlɔnmlɔn . — 1 Zan 3 : 8 .\n(src)="44"> Nanwlɛ ninnge nga be kle kɛ Zoova klo e’n , be diman be yalɛ .\n(src)="45"> I sɔ’n kle kɛ Ɲanmiɛn kloman kɛ e wun ɲrɛnnɛn .\n(src)="46"> Ɔ́ wá yó maan ɲrɛnnɛn’n wíe .\n(src)="47"> Ɔ nunman nun kɛ e si i sɔ liɛ’n su akplowa .\n(src)="48"> Afin Biblu’n kle e wafa trele nga Ɲanmiɛn wá núnnún ɲrɛnnɛn’n .\n(src)="49"> [ Foto , bue 4 ]\n(src)="50"> Klolɛ nga e klo sran’n , ɔ ti like kun mɔ Ɲanmiɛn m’ɔ klo sran’n ɔ fa cɛli e ɔ .\n(src)="1"> Ɲrɛnnɛn’n o lika kwlaa ti’n , ɔ fata kɛ be nunnun i lika kwlaa\n(src)="2"> ƝRƐNNƐN’N o lika kwlaa yɛ be nga be uka sran nga be o ɲrɛnnɛn’n nun aunnvuɛ su’n , be sɔnnin .\n(src)="3"> I wie yɛle dɔɔtrɔ mɔ be di junman cɛ kpa naan b’a uka be nga tukpacɛ o be su annzɛ like yaya w’a yo be’n .\n(src)="4"> Sin nuanfuɛ nin polisie nin Zuze yɛ be nga kɛ sa wie tɔ’n be uka sran mun’n , be mian be ɲin naan sran’m be ɲrɛnnɛn’n w’a yoman dan .\n(src)="5"> Annzɛ be yo sɔ naan ɲrɛnnɛn’n w’a tɔman be su .\n(src)="6"> I sɔ liɛ’n yo sran’m be ye sanngɛ sran annzɛ anuannzɛ fi kwlá wieman ɲrɛnnɛn’n i asiɛ wunmuan’n su .\n(src)="7"> Sanngɛ Ɲanmiɛn liɛ’n , ɔ kwla yo sɔ .\n(src)="8"> Yɛ ɔ́ wá núnnún ɲrɛnnɛn’n i lika kwlaa .\n(src)="9"> Biblu’n nun fluwa kasiɛn’n gua e awlɛn su nzue kɛ : “ [ Ɲanmiɛn ] núnnún be nyinmuɛn’n kwlaa , wie’n su tran - man lɛ kun .\n(src)="10"> Be su yo - man sɛ kun , be su sun - man kun , be su wun - man nyrɛnnɛn kun , afin laa ninnge sɔ’m be su tran - man lɛ kun . ”\n(src)="11"> ( Sa Nglo Yilɛ 21 : 4 ) Sran kpanngban nga i sɔ ndɛ liɛ’n wɔ be’n , maan e bu be akunndan e nian .\n(src)="12"> Nda sɔ mɔ Ɲanmiɛn tali’n ɔ bo like nga i waan ɔ́ yó naan ɲrɛnnɛn’n kwlaa wie’n i kpɔlɛ .\n(src)="13"> I sɔ yolɛ’n nun’n , ɔ́ núnnún asiɛ’n su alɛ’n nin awe’n nin tukpacɛ’n ɔ nin sa mɔ be yomɛn i nuan su’n , ɔ nin klunwifuɛ mun .\n(src)="14"> Klɔ sran fi kwlá yomɛn i sɔ liɛ’n .\n(src)="15"> Like nga Ɲanmiɛn Sielɛ’n wá yó’n\n(src)="16"> Zezi Klist mɔ saan Ɲanmiɛn yɛ i tinmin’n trɛ i liɛ’n , yɛ Ɲanmiɛn sín i sin yía nda ng’ɔ tali’n i nuan ɔn .\n(src)="17"> Ɔ cɛ kaan sa’n Zezi wá dí Famiɛn asiɛ wunmuan’n su .\n(src)="18"> Sran fi su jrɛnmɛn i ɲrun .\n(src)="19"> Famiɛn nin plezidan nin politikifuɛ’m be su sieman klɔ sran’m be kun .\n(src)="20"> Sanngɛ Famiɛn yɛ awa kunngba mɔ yɛle Ɲanmiɛn Sielɛ’n yɛ ɔ́ síe be ɔ .\n(src)="21"> Sielɛ sɔ’n núnnún klɔ sran’m be awa’m be kwlaa .\n(src)="22"> Laa kpa’n , Biblu’n kannin kɛ : “ Nyanmiɛn b’ɔ o nglo lɔ’n ɔ́ síe famiɛn diwlɛ kun b’ɔ su saci - man le , yɛ mɛn uflɛ su sie - mɛn i le .\n(src)="23"> Famiɛn diwlɛ sɔ’n ɔ́ núnnún famiɛn diwlɛ kun nga mun , kpɛkuun i bɔbɔ ɔ́ ká lɛ tititi . ”\n(src)="24"> ( Daniɛl 2 : 44 ) Ɲanmiɛn Sielɛ’n m’ɔ ti sielɛ kpa’n i bo’n , sran’m be kwlaa be bo yó kun .\n(src)="25"> I nun mɔ Zezi o asiɛ’n wu wa’n , kpɛ sunman ɔ kannin Sielɛ sɔ’n i ndɛ .\n(src)="26"> Ɔ kɛnnin i ndɛ srɛlɛ ng’ɔ kleli i sɔnnzɔnfuɛ mun’n i nun .\n(src)="27"> Ɔ seli be kɛ be srɛ kɛ : “ Maan ɔ sielɛ blɛ’n ju , maan e bɔ e wo asiɛ’n su wa’n e yo ɔ klun sa kɛ be bɔ be o nyanmiɛn su lɔ’n be yo’n sa . ”\n(src)="28"> ( Matie 6 : 10 ) Maan e sie i nzɔliɛ kɛ Zezi kleli kɛ Ɲanmiɛn Sielɛ’n nin Ɲanmiɛn i klun sa mɔ be yo i asiɛ’n su wa’n be kɔ likawlɛ .\n(src)="29"> Ɔ ti Ɲanmiɛn klun su kɛ ɔ́ núnnún ɲrɛnnɛn’n asiɛ wunmuan’n su .\n(src)="30"> Ye nga Ɲanmiɛn i sielɛ kpa’n ɔ́ wá yó klɔ sran mun’n , sran’m be awa fi kwlá yomɛn i sɔ .\n(src)="31"> Nán e wla fi su kɛ Zoova fɛli i Wa’n yili e ti tɛ naan klɔ sran’m b’a kwla ɲan anannganman nguan .\n(src)="32"> Ɲanmiɛn Sielɛ’n m’ɔ́ wá yó sran’m be ye’n i bo’n , fɔ su tranman sran’m be nun kun . ?\n(src)="33"> I sɔ’n i bo’n gúa sɛ ?\n(src)="34"> Zoova “ núnnún wie’n mlɔnmlɔnmlɔn .\n(src)="35"> Anannganman ɔ́ núnnún sran’m be kwlaa be nyinmuɛn’n . ” — Ezai 25 : 8 .\n(src)="36"> Sran wie’m be kwla usa kɛ : ‘ ?\n(src)="37"> Ngue ti yɛ lele nin andɛ’n Ɲanmiɛn nin a yoman like fi ɔ ? ?\n(src)="38"> Ngue yɛ ɔ minndɛ i ɔ ? ’


Wafa nga é fɔ́nvɔ be nga be sran w’a wu’n\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Biak Bichlamar Bikol Bulgare Cakchiquel Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chol Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Goun Grec Groenlandais Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lamba Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mazateco (Huautla) Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngangela Nias Norvégien Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Ossète Otètèla Ourdou Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Roumain Runyankore Russe Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tamoul Tatar Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zoulou\nMaan e fɔnvɔ be nga be sran w’a wu’n\nKɛ e mantanfuɛ kun i sran wu’n, e kunndɛ kɛ é fɔ́nvɔ i. Sanngɛ wie liɛ’n, e wunman ndɛ nga é kán naan w’a fɔnvɔ i’n. Annzɛ e wunman like nga é yó é mɛ́n i’n. Sanngɛ nn, ninnge wie’m be o lɛ mɔ e kwla yo ɔ.\nWie liɛ’n, like nga e kwla yo’n, yɛle kɛ maan e ko yo i yako. Lika sunman nun’n, kɛ bé fɔ́nvɔ sran’n, be tɔ i nun. Annzɛ be fa be sa be sie sran’n i wati. Sɛ sran mɔ i fuɛ w’a wu’n, ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ kɛ́n i klun ndɛ klé e’n, maan e sie e su kpa. Like nga e kwla yo m’ɔ ti cinnjin kpa’n, yɛle kɛ maan e di sran’n i awlo’n nun junman wie mun. E kwla tɔn i aliɛ’n. Sɛ ɔ le ba’n, e kwla niɛn i lika. Yɛ maan e yo ninnge wie mun ekun mɔ be kwla miɛn i sa’n, e mɛn i. Sɛ e yo ninnge kɛ ngalɛ’n sa mun’n, ɔ ti kpa tra ndɛ kpanngban kanlɛ’n.\nSran ng’ɔ wuli’n i nzuɛn kpa’n, maan e kɛn i ndɛ. Yɛ maan e kan sa kpakpa ng’ɔ yoli be’n, be ndɛ. I sɔ ndɛ’m be kwla fɔnvɔ sran mɔ i wla w’a bo i wun’n. Be flɛ bla kun kɛ Pamu, yɛ be flɛ i wun’n kɛ Ɛnin. Yasua’n wuli i afuɛ nsiɛn yɛ. Pamu waan: “Ninnge kpakpa wie mɔ Ɛnin yoli be’n, m’an siman be ngba. Wie liɛ’n, sran’m be kan ninnge sɔ’m be ndɛ kle min. I sɔ’n yo min fɛ dan.”\nFluwa sifuɛ wie’m be sieli i nzɔliɛ kɛ, kɛ sran kun i fuɛ wu’n, i wiengu’m be bɛ i fɔnvɔlɛ ndɛndɛ. Sanngɛ kɛ ɔ́ cɛ́ kɔ́’n, be niɛnmɛn i osu kun. E liɛ’n, sɛ e janvuɛ kun i sran wu’n, nán e wla fi i su. Maan e flɛ i cɛn kunngun. * Sɛ e yo sɔ’n, é cící i wla dan.\nBe flɛ talua kun kɛ Kaori, yɛ ɔ fin Zapɔn. Kɛ i nin wuli m’ɔ dili afuɛ kun anglo nsan’n, i ɲrun kpɛnngbɛn bla’n wa wuli wie. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, i wla’n boli i wun dan. Sanngɛ, Kaori i janvuɛ kpa’m be suɛnnin i bo. I janvuɛ sɔ’m be nun bla kun o lɛ’n, be flɛ i kɛ Ritsuko. I kpɛnngbɛn tra Kaori lele. Bla sɔ’n niɛnnin i lika kpa. Kaori waan: “Nanwlɛ’n ti kpa, bla’n i ayeliɛ’n yoli min kɛnsrɛn. Afin, m’an kunndɛman kɛ bla kun yo kɛ min nin’n sa. Yɛ m bumɛn i kɛ bla kun kwla yo sɔ. Sanngɛ, wafa nga Ritsuko niannin min lika’n ti’n, n fali min wun mɛntɛnnin i kpa. E bo jasin fɛ’n likawlɛ le mɔcuɛ kwlaa nun, yɛ e kɔ aɲia’m be bo. Ɔ flɛ min i awlo lɔ e nɔn thé. Yɛ ɔ man min aliɛ. Ɔ klɛ min fluwa kpɛ sunman. Nanwlɛ, Manmin Ritsuko yoli min ye dan.”\nKaori i nin’n wuli w’a di afuɛ blu nin nɲɔn. Kɛ é sé yɛ’n, Kaori w’a ja bian. Yɛ ɔ nin i wun’n be fa blɛ kpanngban be bo jasin fɛ’n. Kaori waan: “Andɛ nin andɛ, Manmin Ritsuko te nian min lika. N ko niɛn i osu cɛn kunngun wie. Kpɛkun, e bo nzɛmundɛ.”\nBe flɛ bla kun kɛ Poli. Ɔ tran Abloki lɔ nvle nga be flɛ i Sipri’n i su lɔ. I kusu i wiengu Zoova i Lalofuɛ’m be suɛnnin i bo kpa wie. Be flɛ i wun’n kɛ Sɔzɔsu. Sɔzɔsu ti asɔnun kpɛnngbɛn. Yɛ i klun ti ufue kpa. Ɔ flɛ angbeti nin aika ba mun i awlo lɔ cɛn kunngun. Yɛ ɔ nin be wla asa. (Zak 1:27) Sanngɛ, Sɔzɔsu wa tɔli tukpacɛ naan w’a wu. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn ɔ le afuɛ 53. Poli waan: “E nin min wun’n e trannin afuɛ 33. Ɔ ti bian kpa. W’a wu w’a yaci min.”\nKɛ be sieli bian’n, Poli nin i wa kun be ko trannin Kanada. Be flɛ i wa’n kɛ Daniɛli, yɛ ɔ le afuɛ 15. Kɛ be juli lɔ’n, be ɔli aɲia’m be bo. Poli waan: “Zoova i Lalofuɛ nga be o lɔ’n, be siman e. Yɛ be siman sa ng’ɔ o e su’n. Sanngɛ, be fa be wun mantannin e. Blɛ sɔ’n nun mɔ min wun’n nunman nun’n, aniaan sɔ’m be yoli e nin min wa’n e ye kpa. Asɔnun kpɛnngbɛn’m be niannin Daniɛli i lika dan. Be nun kun liɛ’n, kɛ ɔ flɛ i janvuɛ mun i awlo lɔ’n, annzɛ kɛ ɔ nin bé kɔ́ balɔn bolɛ’n, ɔ flɛ Daniɛli wie.” Kɛ é sé yɛ’n, Daniɛli nin i nin’n be wun ti kpa.\nNanwlɛ, kɛ sran kun i fuɛ wu’n, e kwla yo ninnge kpanngban e fɔnvɔ i. Ɲanmiɛn Ndɛ’n fɔnvɔ sran wie. Afin, ɔ fa e ɲin sie i sa kpakpa nga cɛn wie lele Ɲanmiɛn wá yó mán e’n, be su.\n^ ndɛ kpɔlɛ 6 Sran wie’m be sie cɛn nga sran’n wuli’n i nzɔliɛ Kananndrie su. Kpɛkun, kɛ cɛn sɔ’n mántan koko’n, annzɛ kɛ ɔ ko ju’n, be flɛ i fuɛ’n be fɔnvɔ i.\n?Ɔ́ yó sɔ sakpa?


I so'n ti, nh kanh klé amun ke, nanh an kôkô ninngé bo an lemen'n ti sé ke: ?Nzu ye é dio? [?Nzu ye é noon?] annze, ?É nyan tannin nin ye é klaa? ?Nguan nde'n ti'a tyinndyin tra'a alie'n? ?Bé wunnen'n ti'a kpa tra'a tannin? Anh nian anunman'm bo bé tu sin'n, bé gua'a awié, be kpe'a awié guemen tanngannin nun, sannge amun Si b'o ô nyanmien su lo'n ta bé. ?An ti'a kpa tra'a bé? Amun nun ônin ye i kôkôle nun o kwla gue i afue'n su bo kaan? ?Ye nzu ti ye an kôkô trale tio? Anh nian waka nyre bo bé ô blô lo'n, bé di'a fié, bé tô'a dyésé. O nin i se'n ngba, anh nian, Salomon bobo o nin i anyanbéun'n kwlaa wa kla'a bé nun wafa kun i wunsu tannin lé. ?Se Nyanmien yô idyré'n bo nde bé ô blô lo bo ainman béh guah bé sin nun'n bé klaan ke nga sa'n, o su kata'a amun wun so kpe blu? ?An lafi'a Nyanmien su? I so'n ti, nanh an kôkô sé ke: ?Nde nzu ye é dio? annze, ?Nzu ye é noon? annze, ?Nzu ye é klaa? Liké so'n kwlaa bé bo bé su'a Nyanmien'n bé ye bé kunndeo. Nanh an yô so, afin amun Si b'o ô nyanmien su lo'n si ke amun sa mian liké so'm bé wun. Anh dun mmua fa amun wun man Nyanmien mon o sié amun, ye anh yô i klun sa'n, i sin o wa fa ninngé so'n kwlaa uka su man amun.\n Se bé ti Christ dyunman difue'n, n kusu n ti i dyunman difue wié dan, n ken ke man dyinmin sa, n di dyunman tra bé, bé wla m bisua tra bé, bé bô min tra su. Tyen kwlaa n wô wié'n nuan, Juif'm bé bôô min ngblé nuan ablasan-nin-ngwlan so fa nnun, bé finfiin min yebue kpe kun, ye Romefue'm bé bôô min nin nyantiaan kpe nsan. Alié'n satyii m bô kpe nsan, n dii nzué'n nun tyen ba kun.\n Se nh dih yale ô, se n le liké'n kwlakwla ô, n kwla tran. Lika kwlaa nga n dyu nun'n, nin sa kwlaa ng'o to n su'n, se n ku yi ô, se n la awé ô, se n le liké kpanngban ô, se n sa mian ô, bé kléé min ke n yô nan man kwla tran'n. Christ b'o wla n fanngan'n ti, n kwla liké'n kwlaa yô.\nLiké nga amunh yôh'n, nanh an yôé sika klôle'n ti. Man amun nyin yi liké nga an lee'n, afin Nyanmien bobo sé ke, «o su yatyi'a o, o su kpotyi'a o mlonmlon.»\n Nanwle, se swran nyin yi liké ng'o le'n, Nyanmien sule'n o ti anyanbéun liké dan. Afin ke béh wuh yé'n, é nin liké fi a baman, o man ke éh koh'n, é kwla fa'a liké fi koman\nI sin o sé bé ke: Anh nian amun wun kpa kônvi kpli yôle'n i lika, afin man swran nyen i wun, o nyen i wun see… nanh ninngé so mun ye bé men i nguaan.\nI so'n ti, se n le'a wunmien ô, bé kpe min nzôwa ô, n sa mian ô, bé klé n yale ô, n wun nyrennen ô, Christ ti n klun dyo, afin ke m bu i ke n le'a wunmien'n, i lie bo ye n nyan wunmien nion.\n Afin sika klôle'n ye o ti sa tete'n kwlaa i bo nion. Swran wié'm bé fa bé nyin blôô nun lélé bé lafi'a Nyanmien su kun, o man awlabôe'n wa kun bé kpô. Sannge o bo a ti Nyanmien i swran'n, nanh fo o wun wle ninngé so'm bé yôle nun. Mion o nyin yô sa ng'o ti kpa'n, fo o wun mantan Nyanmien, lafi i su, klô Nyanmien nin swran, tro o awlen, yô weteefue.


Sannge nde nga n le bleli amun'n yele e, se swran kun sé i wun e o ti é niaan'n b'o ti bla annze bian kunndefue, annze o ti swran bo i nyin yi'a liké'n, annze o te so amuen'n, annze o ti nzôwa kpefue, annze o ti nzanbôefue, annze o dé swran liké wué kéklé su'n, i sofue'n ye n séé amun ke, nanh amun nin i san nun nion, ye nanh amun nin i di liké bobo.\nO ku'n nin tukpatye bo a toe fukefuke'n ti, nanh non nzué ngunmin kun, non du vin kan.\nLiké'n kwlaa bé awiélie'n wa mantan. I so'n ti, anh bu akunndan, anh nian amun wun su nan amuan kwla kôkô yale a klé Nyanmien.\nbé menniin du vin bo bé fa nnen wiwi guaa nun'n ke o non, sannge ke o woo su'n, wa nonman.\n ?An si'a ke sa tete yôfue'm bé su yô'a men nga Nyanmien siéé'n i nunfue mlonmlon? Nanh an laka amun wun, afin bla annze bian kunndefue, nin amuen sofue, nin yasua b'o kunnde bla i yi bô annze bla b'o kunnde bian i wun bô'n, nin yasua b'o kunnde i wiéngu yasua'n, nin awiéfue, nin swran bo i nyin yi'a liké'n, nin nzanbôefue, nin nzôwa kpefue, nin swran b'o dé swran liké wué kéklé su'n, i so swran lie'n su yô'a men nga Nyanmien siéé'n i nunfue mlonmlon. Ke laa amun nun swran wié'm bé ti soo. Sannge sien'n, Nyanmien a wunnzin amun, wa fa amun a katyi i lie mlonmlon, wa bu amun swran kpa é Min Jésus-Christ dunman nun, nin i Wawe'n i fanngan nun. N kwla sa'n kwlaa yô, sannge liké ngba yô'a min wun sa yé, n kwla sa'n kwlaa yô, sannge n klô'a ke n fa min wun man liké fi mlonmlon. Alie'n ti bé klun ôwié, ye bé klun'n kusu te alie'n i di guawle, sannge Nyanmien o wa satyi liké nnyon so'n. Bé wunnen'n kusu ti'a liké bo bé fa katyi bla kunndele nin bian kunndele likéo, sannge o ti é Min'n i lie, ye é Min'n kusu ti bé wunnen so'n i lie. Nyanmien bo i fanngan nun ye é Min'n tyennin'n, o man éh tyenh wié. ?An si'a ke an ti Christ i wunnen'n i lika'n wié? ?N kwla fa Christ i wunnen so'n i bué fa katyi téklé bla kun lie? N kpla é! ?An si'a ke swran b'o nin téklé bla kun bé san nun'n, wuun ba katyi swran wunmuan? Afin bé klee ke «bé nnyon'n béh katyih swran wunmuan.» I kunngba nion, swran b'o nin é Min'n katyi kun'n, bé wawe'n se. Anh wla bla nin bian kunndele'n i asé. Sa te kwlaa bo swran yô'n o ti'a bé kplô nun nde, sannge swran ng'o kunnde bla annze bian'n, o yô i so sa lie'n gue i bobo kplô'n nun. ?An si'a ke amun wunnen'n ti Nyanmien i Wawe'n b'o fa maan amun b'o ô amun nun'n i sua, o man an di'a amun tiaun?\n I so'n ti, nanh man é lafi ke swran wié'm bé lie'n sa, sannge man é nian é wun su é tran minndee. Kongue ye bé lafio, kongue ye bé non nzan bôo. Sannge é bo é ô wia'n nun'n, man é nian é wun su. Man Christ su bo é lafi'n nin é swran nin Nyanmien klôle'n o yô ke liké kôklôkô bo é fa kata é wué'n su'n sa. Man é ti bo é wla ô su ke éh nyenh'n o yô ke kpôngbô klé sa.\nI so'n ti, nanh man é lafi ke swran wié'm bé lie'n sa, sannge man é nian é wun su é tran minndee.\nnin awiéfue, nin swran bo i nyin yi'a liké'n, nin nzanbôefue, nin nzôwa kpefue, nin swran b'o dé swran liké wué kéklé su'n, i so swran lie'n su yô'a men nga Nyanmien siéé'n i nunfue mlonmlon.\n Man asonun sunianfue'n yô swran bo bé kwla satyi'e i wun kaan sa, afin o nian Nyanmien ninngé'm bé su. Nanh mon o yô swran b'o yô i bobo i klun sa, nin ya fafue, nin nzanbôefue, nin utré klôfue, nin swran b'o kunnde sika i wafa ng'o ti'e i su'n. Sannge mon o yô swran b'o ti aklunyéfue, b'o klô sa ng'o ti kpa'n, b'o yô sa i nuan su, b'o ti swran kpa, b'o ti Nyanmien lie mlonmlon, b'o si i bobo wun su nian.\nKpen bé wla ke bé bu bé nga bé sié bé'n nin bé nga bé dyran bé dya nun'n bé swran, man bé nyin yi bé, sa kpa kwlaa nga bé sé bé ke bé yô'n, man bé yô.\nO nin Nyanmien bé ô le lalaa.\n Man swran'n kwlaa bé nyin ye ngbenngben mun, afin swran fi kwla di'a kpenngben bo nanh Nyanmien ye o sié io. Ye bé nga bé ô le nde bobo'n, Nyanmien ye o siéé béo. O man swran ng'o dyaô bé wun'n, wuun wa yô nyin kéklé Nyanmien su. Bé nga bé yô nyin kéklé so'n, bé kpe bé bobo bé wun sae ba.\n ?An si'a ke sa tete yôfue'm bé su yô'a men nga Nyanmien siéé'n i nunfue mlonmlon? Nanh an laka amun wun, afin bla annze bian kunndefue, nin amuen sofue, nin yasua b'o kunnde bla i yi bô annze bla b'o kunnde bian i wun bô'n, nin yasua b'o kunnde i wiéngu yasua'n, nin awiéfue, nin swran bo i nyin yi'a liké'n, nin nzanbôefue, nin nzôwa kpefue, nin swran b'o dé swran liké wué kéklé su'n, i so swran lie'n su yô'a men nga Nyanmien siéé'n i nunfue mlonmlon.


Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Apokalis 19\nCi "nrandɩ -dan drɛ laji\n1 "Bɛ -sru ɛn an wei -tʋ 'man laji 'plɛblɛ 'kpa. E wɩɩ "le 'nan min "kaga 'bɛ cɩ -a vɩnan 'nan:\n«-Kaa Bali 'tɔ "yi "vɩ!\n-Kaa "tɩ Bali 'bɔ\n'bɛ cɩ min 'sizan 'wɩ 'ji -a,\n'tɔ -dan a -yee vɛ -a,\nɛn 'plɛblɛ pɛɛnɔn a -yee vɛ -a.\n2 -Yee tin -tɛdɩ min da a 'e 'nɔan da,\nɛn e ya 'wɩ tɩglɩ da.\nE 'wɩ "nɛn kɔɔn Babilɔn 'fla -dan nɛn\ne drɛ -kɔnnɛn pɛɛnɔn -wɛɛzan 'a bɛ -yrɛ.\nLɩmɔn zɩɛ -yɛɛ 'trɛda srɛ 'yee 'wɩnun nɛn\nyaa dra bɛ -a.\nBali -le 'nyranman 'panɔn nɛn\ne o tɛɛ bɛ,\n-a 'tɔ 'ji nɛn Bali 'wɩ "nɛn kɔɔn -yrɛ.»\n3 Ɛn waa 'vɩ "nyian 'nan:\nBabilɔn 'fla -dan zɩɛ,\ne ya 'tɛ 'blɩnan.\n-A 'tɛ -koei wuanla 'li 'trilii.»\n4 -A -nan nɛn min cejenun -yɔ -tʋ 'wlɛ sinjɛn 'lee fɛnun sinjɛn bɛ, o "po sɔɔn Bali -le mingɔnnɛn pɛin 'lɛ, ɛn o Bali 'bɔ. Waa 'vɩ 'nan:\n«Amɛn! -Kaa Bali 'tɔ "yi "vɩ!»\n5 Ɛn wei -tʋ 'si Bali -le mingɔnnɛn pɛin zɩɛ -a va zia. Wei zɩɛ yaa 'vɩ 'nan:\n«'Ka pɛɛnɔn nɛn\nka cɩ Bali -le 'nyranman 'panɔn 'a bɛ,\n'lee 'ka pɛɛnɔn nɛn\n'ka yiɛ "naan Bali man bɛ,\n-e 'e 'sia 'nɛn "wɛnnɛn man\n-e 'e bɔ min ceje da bɛ,\n'ka -cee Bali 'tɔ "yi "vɩ!»\n6 "Bɛ -sru ɛn an wei -tʋ 'man "nyian. E wɩɩ "le 'nan min "kaga 'bɛ cɩ -a vɩnan, ɛn e wɩɩ "nyian "le 'nan 'yi -dan 'bɛ cɩ 'yrʋnan, ɛn e wɩɩ "nyian "le 'nan laa paan 'bɛ wɩɩ 'plɛblɛ. Yaa 'vɩ 'nan:\nKɔɔ -kaa san Bali nɛn\ne cɩ 'plɛblɛ pɛɛnɔn 'san -a bɛ,\ne mingɔnnɛn -blɩdɩ 'sia.\n7 -Kaa ci 'e "nran!\n-Kaa -paan ci "nran "dre "fɔdɩ -a!\n-Kaa Bali 'tɔ bɔ!\nKɔɔ Bali -le 'bla 'le lɩ 'pa tʋ 'bɔ,\nɛn -a nan 'bɔ 'e man wʋʋ 'va.\n8 O sɔ 'fuvu 'yrɩyrɩ nɛn\n"tri 'ka "ji "dɩɛ -a -nɔn -yrɛ\n'nan -e 'e 'wʋ 'e da.»\nSɔ 'fuvu zɩɛ, -yɛɛ cɩ 'wɩ tɩglɩnun nɛn Bali -le minnun -a drɛ bɛ, -a -kɔɔn "manvɛ -a.\n9 Bali -le 'pasiazan bɛ, e 'nan 'mɛn 'nan: «'I crɛn -tɛ 'nan: Minnun nɛn o o laabʋ Bali -le 'bla 'le lɩ 'pa "fɛdi da bɛ, Bali -le -fɛa a o man.» Ɛn yaa -tɔ "nɛn "nyian 'nan: «'Wɩ zɩɛ e ya 'wɩ tɩglɩ 'a, ɛn e 'si Bali 'bɔ 'le.»\n10 'Nun tɔɔn ɛn an blula "wlu 'nan -e 'an bɔ. 'Pian e 'nan 'mɛn 'nan: «Te 'i 'wɩ zɩɛ -a drɛ "fo "dɩ! Bali nɛn 'i bɔ! Kɔɔ an ya Bali 'suzan 'a "le 'yie 'wɩ 'zʋ. Ɛn an ya Bali 'suzan 'a "le 'i "bʋɩ Zozinɔn 'le 'wɩ 'zʋ. -Wɛɛ cɩ 'o 'tɔdɩ 'wɩnun nɛn Zozi 'a -ci 'si -wlɛ "bɛ -a da.» 'Wɩnun nɛn Zozi 'a -ci 'si minnun lɛ bɛ, -yɛɛ 'ta -tɔa "o man ɛn o Bali 'lewei ve.\nMin -tʋ a 'e -nyrandɩ -sʋ 'fuvu da\n11 "Bɛ -sru ɛn an labli 'yɩ 'e 'lɛ 'sʋdɩ te an -sʋ 'fuvu ye. Min nɛn -sʋ zɩɛ -a da bɛ waa laabo yiɛ -trɔazan 'wɩ da, ɛn waa laabo "nyian 'wɩ tɩglɩ drɛzan. E tin -tɛa "min da 'e 'nɔan da, ɛn e -kuli -taan 'e 'nɔan da. 12 -A yiɛ "bia "le 'tɛ 'le 'wɩ 'zʋ. -Siga kle "kaga "a 'e wʋdɩ -a -wulo -man. 'Tɔ 'tʋ a 'e 'crɛn -tɛdɩ "man. Min -tʋ 'ka 'tɔ zɩɛ -a tɔa "fo "dɩ, -te ya'a 'silɛa -a 'bɔ 'tʋwli "a dɩɛ. 13 Sɔ nɛn e ya 'e 'fɔdɩ nyɛn -a bɛ, -a 'bɔ nɛn 'e wʋdɩ "da. O min 'bɔ laabo Bali wei. 14 -Kuli man 'nɔn nɛn laji bɛ, o yra -a -sru. O ya -sʋ 'fuvunun da o pɛɛnɔn, ɛn sɔ 'fuvu 'yrɩyrɩ nɛn "tri 'ka "ji "dɩɛ, -a 'bɔ nɛn o da. 15 Sɛn nɛn -a 'lɛ a "man "bɛ, e ya -a 'le. -A 'bɔ a nɛn e 'wɩ "nɛn -kɔɔnman 'lɛglɔn pɛɛnɔn lɛ. Ɛn -bulalɛ "tonyrin -a nɛn e -va -ble o da. E o pɔlɛ "bo "le zɩ minnun rɛzɛn pɔlɛ "bo bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. Zɩ 'plɛblɛ pɛɛnɔn 'san Bali -le nyran -blɩdɩ bɔa "o man zɩɛ. 16 'Tɔ 'tʋ a 'e 'crɛn -tɛdɩ -yee sɔ da -a "pin "man. Waa crɛn -tɛ 'nan:\nMingɔnnɛnnun da mingɔnnɛn,\nɛn minsannun da Minsan.\n17 "Bɛ -sru ɛn an Bali -le 'pasiazan -tʋ 'yɩ "nyian 'e 'tɔdɩ yidɛ yra. E paan 'kpa 'plɛblɛ "lomannun nɛn o -wi -ble bɛ -wlɛ. Yaa 'vɩ -wlɛ 'nan: «Bali fɛ -dan tɔɛn, 'ka 'ta 'ka cin yɩ "man! 18 'Ka 'ta mingɔnnɛnnun wi -blɩ! 'Ka 'ta 'sounjanun tanɔn wi -blɩ! 'Ka 'ta 'sounjanun wi -blɩ! 'Ka 'ta -sʋnun 'lee minnun nɛn o -sʋnun -fɔa "bɛ, o wi -blɩ! 'Ka 'ta minnun pɛɛnɔn wi -blɩ! -Te e ya nɔan -a oo, ɛn -te e 'ka nɔan -a dɩ oo, -te e ya min -dan a oo, ɛn -te e 'ka min -dan a dɩ oo, 'ka 'ta o wi -blɩ!»\n19 -A -nan nɛn an -wi bɛ -a 'yɩ, ɛn an 'trɛda mingɔnnɛnnun 'yɩ o 'vale waa. O -ta 'wee 'sounjanun -a, 'nan -e 'o 'kuli -tan min nɛn 'e -nyrandɩ -sʋ 'fuvu da bɛ 'lee 'yee 'sounjanun man. 20 -Wi zɩɛ waa 'kun 'o 'vale min nɛn e 'wlu -sɛan te yaa ve 'nan 'e ya Bali 'lewei vɩnan bɛ waa. 'Wluzan zɩɛ e 'lɛbo "fɔ wɩnun drɛ "le zɩ -wi 'bɔ 'a 'vɩ -yrɛ "bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. Minnun nɛn -wi 'bɔ 'tɔ 'crɛn plɔ a o man ɛn 'o "po -sɔɔnmlan -wi zɩɛ -a min yiba 'wlu -e 'o bɔ bɛ, 'wɩ zɩɛ -a drɛdɩ -a nɛn e o man 'yɩ. O -wi 'lee 'wluzan zɩɛ o tuʋ 'tɛ -dan nɛn -a ta a "le 'yi 'le 'wɩ 'zʋ bɛ -a va te o yiɛ a "man. 'Tɛ zɩɛ e ya -wlidɩ ɛn -kɔlɛ nɛn e 'lɛ "sia bɛ e ya "va. 21 Min nɛn -sʋ da bɛ e o -nyranman tɛɛ sɛn nɛn -a 'le bɛ -a. Ɛn "lomannun -ta 'kanlɛ minnun zɩɛ o wi -a.


Mark 1 YRENT - Bali -pɩ Zozi Crizi -le 'wɩ 'nɔnnɔn pou - Bible Search\nMatie 28 Mark 2\nZan a Zozi 'lɛ drɛnan\n(Mt 3.1-12; Lk 3.1-18; Zan 1.19-28)\n1Bali -pɩ Zozi Crizi -le 'wɩ 'nɔnnɔn pou sianan "nɛn 'gʋ. 2E pou 'sia "le 'wɩ nɛn 'e 'crɛn -tɛdɩ Bali 'lewei vɩzan Ezai -le 'fluba 'ji bɛ, -yee 'wɩ 'zʋ. Kɔɔ e ya 'e 'crɛn -tɛdɩ 'nan:\n«Bali "e 'nan:\n‹An 'mɛn min -tʋ -tɔala 'i 'lɛ,\n-yɛɛ 'i 'lɛ si -tɛa.›\n3Min zɩɛ -a wei "we "bui "da.\nYaa ve 'nan:\n‹'Ka Minsan -le -si ta drɛ!\n'Ka -yee -sinun ta -sɛn 'e cin va!› »\n4Min zɩɛ Zan nɛn. E 'bɔla 'ji "bui "da, ɛn e Bali -le 'wɩ vɩdɩ 'sia minnun lɛ. Yaa 'vɩ -wlɛ 'nan: «'Ka 'si 'wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ man, -e 'ka 'fli -nɔn Bali lɛ! 'Ka 'ta 'ka -batize drɛ, -e Bali 'e 'cee 'wɩ 'wlidɩ 'fui.»\n5Minnun nɛn o -nyɛanla Zude 'lɛglɔn 'ji 'lee Zeruzalɛm bɛ, o "kaga "ta Zan wei manlɛ. O 'wee 'wɩ 'wlidɩnun 'vɩ 'wein Bali lɛ minnun pɛɛnɔn yiɛ man, te Zan o -batize dra 'yi nɛn waa laabo Zudan bɛ, -a va.\n6-Wi nɛn waa laabo Shamo bɛ, -a "cɛsɔ nɛn Zan da, ɛn -wi 'kɔlɛ nɛn 'e 'tɔdɩ "da -a -tiɛn. Srɔ 'lee -srɔ 'nyrɔn nɛn yaa -ble fɛ -a. 7E 'nan minnun lɛ 'nan: «Min -tʋ "ta -daa 'e 'fɔla "da, ɛn -a 'plɛblɛ "mlian 'an da. 'An 'ka -yee -manwua "tun "da baa "fluzan -a dɩ. 8An 'ka -batize dra 'yi 'a, 'pian -yɛɛ 'ka -batize dra Bali lei 'saun 'a.»\nZan Zozi -batize drɛ\n(Mt 3.13-17; Lk 3.21-22; Zan 1.32-34)\n9Tʋ zɩɛ -a wlu bɛ, ɛn Zozi 'si Galile 'fla nɛn waa laabo Nazarɛtɩ bɛ -a da, ɛn e -ta Zan -va. -A -nan nɛn Zan -a -batize drɛ Zudan 'yi 'va. 10Zozi "ɛ 'si 'yia bɛ, te e labli ye 'e 'lɛ 'sʋdɩ, ɛn e Bali lei 'yɩ e sɔɔn "da "le -plablo -le 'wɩ 'zʋ. 11-A -nan nɛn wei -tʋ wɩɩ laji. E 'nan: «I ya 'an 'pɩ nɛn maan ye "yi ɛn -yee 'wɩ 'an 'ci "nranman bɛ -a.»\nSatan Zozi 'man -tan 'nan 'e 'wɩ 'wlidɩ "drɛ\n12"Bɛ -sru, ɛn Bali lei -kʋ Zozi 'a "bui "da. 13E yi drɛ 'nan nun -fuba sinjɛn, te Satan -a man -taan. E ya -winun va lu -ji, te Bali -le 'pasianɔn -a "sua.\nZozi 'le 'nyranman pou sianan\n14Zɩ minnun Zan -fɔ -pʋ 'kuin bɛ, ɛn Zozi 'li 'e da Galile 'lɛglɔn 'ji. -A -nan nɛn e Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn vɩdɩ 'sia minnun lɛ. Yaa 'vɩ -wlɛ 'nan: 15«Tʋ nɛn Bali -a kɔɔn bɛ, e 'bɔ. Bali -le mingɔnnɛn -blɩdɩ 'bɔ 'kogo. 'Ka 'si 'wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ man, -e 'ka 'fli -nɔn Bali lɛ! 'Ka yi -tɛra Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn da!»\nZozi pɔ -tɛnɔn sinjɛn drɛ 'e -srunɔn 'a\n16Zozi a ciɩnan 'yi -dan nɛn Galile bɛ -a man, ɛn e Simɔn 'lee 'e -suannɛn Andre 'yɩ, te o ya pɔ -tɛnan "se "a. 17Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «'Ka -sɔɔnla 'an -sru! An -taa 'ka drɛlɛ minnun nɛn o min laabo 'an -sru "bɛ waa.» 18'Nun tɔɔn o 'wee "senun -sran, ɛn o sɔɔnla Zozi -sru.\n19E -kʋdɩ 'sia "nyian 'e 'lɛ, ɛn e Zebede -pɩnun 'yɩ, te o ya 'wee "senun -peenan -klʋ -ji. Zaji 'lee 'e "bʋɩ Zan nɛn. 20Zozi o laabʋ, -a -nan nɛn o 'si 'o "tɩ Zebede 'lee 'wee 'nyranman 'panɔn -sru, ɛn o sɔɔnla Zozi -sru.\nZozi -yʋ -wlidɩ "pin min -tʋ -sru\n21Zozi 'lee 'e -srunɔn 'kʋ 'fla nɛn, waa laabo Kapanamo bɛ, -a da. 'Flinla "yi da bɛ, e wla -wee cin yɩ 'kuin, ɛn e Bali -le 'wɩ "paadɩ 'sia minnun ji. 22-Yee 'wɩ "paadɩ minnun 'plo 'fɔ, kɔɔ yaa "paaman o ji "le Bali -a -kɔladɩ -nɔn -yrɛ. Ya'a "paalɛ o ji "le 'nan 'fluba 'ci vɩnɔn 'le vɛ -zʋ dɩ.\n23Min -tʋ a cin yɩ 'kɔn 'bɔ 'ji bɛ, -yʋ -wlidɩ "a -a -sru. Min zɩɛ e -paandɩ 'sia, yaa 'vɩ 'nan: 24«Nazarɛtɩ min Zozi, -mɛ "wɛan nɛn i -tɔa 'kʋe 'wɩ 'ji? I -ta 'kʋ klu 'sʋlɛ. Mɛin -tɔa. Bali -le min tɩglɩ nɛn 'yia.»\n25Zozi 'wɩ 'pla -yrɛ 'nan: «'I 'ta -tɔ! 'I 'si min 'gʋɛ -a -sru!» 26-Yʋ -wlidɩ "min zɩɛ -a nyɔɔndɩ 'sia 'plɛblɛ, te e -paanman, ɛn e 'si -a -sru.\n27'Wɩ zɩɛ e ciɩla min pɛɛnɔn da. Waa laabʋdɩ 'sia 'o cin lɔ 'nan: «-Mɛ "sʋ -man wɩ 'bɛ cɩ zɩɛ? Min 'gʋɛ -yee 'wɩ "paadɩ a 'e 'trɛ, ɛn Bali -a -kɔladɩ -nɔn -yrɛ. E -yʋnun -le 'plɛblɛ yi -kaa. 'Wɩ nɛn yaa ve -wlɛ "bɛ, waa drala "da.» 28-A -nan nɛn minnun Zozi 'sɩ -fɔdɩ 'sia 'kpa tɩglɩ Galile 'lɛglɔn pɛɛnɔn 'ji.\nZozi Simɔn 'sɛa 'lee -cɛ -tɛnɔn "kaga beli\n29Zɩ Zozi 'bɔla cin yɩ 'kuin bɛ, ɛn e -kʋ Simɔn 'lee Andre -le "kɔnnɛn 'o 'vale Zaji 'lee Zan -a. 30"Wɛɛ 'bɔla "kɔnnɛn "bɛ, te Simɔn nan "bʋ "a 'e nyinnandɩ 'kɔlɛ -wɔandɩ 'plɛblɛ 'lɔ, ɛn waa 'vɩ Zozi lɛ. 31Zozi pli "man, yaa 'kun 'e 'pɛ -man, ɛn yaa wluan. 'Nun tɔɔn -a 'kɔlɛ 'ji 'e 'trɔ -fɔ. -A -nan nɛn e fɛ -nɔn -wlɛ.\n32Zɩ funninmlan 'pla yidɛ 'fɔ plɔ va bɛ, ɛn minnun -tadɩ 'sia -cɛ -tɛnɔn pɛɛnɔn 'lee minnun pɛɛnɔn nɛn -yʋ -wlidɩ "a o -sru "bɛ waa Zozi lɛ. 33'Flanɔn "kaga "ta -sɛnlɛ 'kɔn zɩɛ -a 'lɛ "nɛn. 34Zozi min "kaga beli -cɛ 'tɔ 'tʋdʋ pɛɛnɔn 'sidɩ -a o man. Ɛn e -yʋ -wlidɩ 'si min "kaga -sru "nyian. Zozi 'ka -yʋ -wlidɩnun 'tʋɩlɛ -e 'o 'wɩ dɩ, kɔɔ min nɛn Zozi cɩ -a bɛ waa -tɔa.\nZozi Bali -le 'wɩ 'vɩ Galile 'lɛglɔn pɛɛnɔn 'ji\n35Bodrun te klun a tian bɛ, Zozi wluan, ɛn e 'bɔla bei. E -kʋ Bali trʋ 'balɛ 'fla -sru fɛnan nɛn -a -nan cɩ flɩɩ bɛ -a -nan. 36Simɔn 'lee Zozi -srunɔn -mienun bɛ, o -kʋ Zozi -wɛɛlɛ. 37Zɩ waa 'yɩ bɛ, ɛn o -yrɛ 'nan: «Minnun pɛɛnɔn a 'i -wɛɛnan.»\n38Ɛn Zozi 'a 'vɩ -wlɛ 'nan: «-Kaa kʋ fɛ pee -nan! -Kaa kʋ 'fla 'gʋɛ -a "srɔn 'flanun da, -e 'an Bali -le 'wɩ vɩ -nan nun. Kɔɔ 'wɩ zɩɛ -a man nɛn an -ta 'trɛ da.» 39Ɛn e ciɩdɩ 'sia Galile 'lɛglɔn pɛɛnɔn 'ji. E Bali -le 'wɩ 'vɩ cin yɩ 'kɔnnun -ji, te e -yʋ -wlidɩ -pian "minnun -sru.\nZozi -kogobe 'tɛzan -tʋ beli\n40Yi -tʋ da bɛ, -kogobe 'tɛzan -tʋ -ta Zozi 'lɛ. E "po sɔɔn "wlu, ɛn yaa trʋ 'badɩ 'sia. Yaa 'vɩ -yrɛ 'nan: «Maan -tɔa 'nan -te i wɩɩ "man "bɛ, i -kɔlaman i -kogobe "sia 'an man, -e 'an drɛ 'saun Bali 'lɛ.»\n41-A nyrinda -sɛn Zozi da. 'E 'pɛ 'sʋ "ji, e klɛ "man, ɛn yaa 'vɩ -yrɛ 'nan: «An "we "man! 'I drɛ 'saun Bali 'lɛ!» 42'Nun tɔɔn -kogobe 'si "man, ɛn e drɛ 'saun Bali 'lɛ.\n43Zozi 'wɩ 'pla -yrɛ -a "trɔɛn nyuɔndɩ -a. Yaa 'vɩ -yrɛ 'nan: 44«Te 'i 'wɩ nɛn e drɛ 'gʋɛ -a -nan sɛɛ wʋ min -tʋ lɛ "fo "dɩ! 'Pian 'i 'kʋ Bali -panzan -tʋ -va -e 'yei 'nanjɛn! "Bɛ -sru 'sraga nɛn Moizi -a kɔɔn bɛ 'i drɛ, -e minnun 'o -kɔnnɛn "yɩ 'nan, i beli!»\n45'Pian min zɩɛ 'wɩ nɛn Zozi -a drɛ -yrɛ "bɛ, yaa 'sinan 'padɩ 'sia min 'tʋdʋ pɛɛnɔn lɛ. -Yee "wɛan Zozi 'ka -kɔlalɛ "nyian -e 'e 'fli -kɔɔn 'fla dɩ. Ɛn e -fʋ 'fla -sru fɛnan nɛn min "ka "dɩɛ -a -nan. 'Pian te minnun "sia fɛ pɛɛnɔn 'nan, o -ko "va "nun.


Anzi’m be su ndɛ nanwlɛ’n\n?Wan yɛle anzi mun? ?Nin yɛ be fin-ɔn? ?Ngue yɛ be yo-ɔ? A kwla wun kosan sɔ’m be su tɛlɛ’n Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun. (2 Timote 3:16) Anzi’m be su ndɛ nga Biblu’n kan’n yɛ:\nAnzi’m be ti aolia nun sran kɛ Ɲanmiɛn sa. E kwlá wunman be. Be “lɛ-man wunnɛn nin owie.” (Lik 24:39; Matie 18:10; Zan 4:24) Anzi’m be tran ɲanmiɛn su lɔ, yɛ be ɲin ta Ɲanmiɛn cɛn kwlakwla.—Lik 24:39; Matie 18:10; Zan 4:24.\nLaa kpa nun’n, Ɲanmiɛn sunman anzi mun asiɛ’n su wa. Kɛ be ju wa’n, be fa klɔ sran wunnɛn. Kpɛkun, kɛ be wie be junman’n i di mɔ bé sá be sin’n, be kaci aolia nun sran ekun.—Jɔlɛ Difuɛ Mun 6:11-23; 13:15-20.\nWafa nga Biblu’n kan anzi’m be ndɛ’n, ɔ waan yasua mun-ɔn. Kɛ be ba asiɛ’n su wa kusu’n, be ti kɛ yasua mun sa. Sanngɛ, anzi’m be timan kɛ klɔ sran mun sa. Yɛle kɛ wie timan yasua, yɛ wie timan bla. Be jaman bla annzɛ bian, yɛ be wunman ba. Asa kusu’n, nán sran nga be wu’n yɛ be kaci anzi-ɔ. Zoova bɔbɔ yɛ ɔ yili anzi mun-ɔn. I sɔ’n ti, Biblu’n flɛ anzi mun kɛ “Nyanmiɛn mma mun.”—Bo Bolɛ 6:2; Jue Mun 148:2, 5.\nBiblu’n kan klɔ sran’m be “aniɛn wafa-wafa nin anz’m be liɛ’n” i ndɛ. I sɔ’n kle kɛ aolia nun sran’m be ijɔ. Laa’n, Ɲanmiɛn maan anzi’m be nin klɔ sran’m be kokoli yalɛ. Sanngɛ, Ɲanmiɛn kplinman su kɛ e koto anzi’m be bo e manman be, annzɛ e srɛ be.—1 Korɛntfuɛ Mun 13:1; Sa Nglo Yilɛ 22:8, 9.\nAnzi’m be kwla ju miliar kpanngban. —Daniɛl 7:10; Sa Nglo Yilɛ 5:11.\nAnzi’m be ti “tinwa tra sran” mun. Asa ekun’n, be si ngwlɛlɛ tra sran mun. Wafa nga be wun kpɛ’n, ɔ ti abonuan. Asiɛ’n su wa like fi kwlá toman be.—2 Piɛr 2:11; Daniɛl 9:20-23.\nAnzi’m be ti tinwa sɔ. Sanngɛ, be kwlá yoman ninnge ngba. Yɛ be siman sa ngba.—Matie 24:36; 1 Piɛr 1:12.\nƆ le anzi kun nin i nzuɛn. Ɲanmiɛn yili be kɛ i bɔbɔ sa. Yɛ be kwla yo like nga be klo’n. Sɛ be klo’n, be kwla yo sa kpa annzɛ sa tɛ kɛ klɔ sran mun sa. Anzi wie’m be yoli ɲin kekle Ɲanmiɛn su.—Zid 6.\nAnzi’m be ti Akpasua-akpasua\nAnzi kpɛnngbɛn Misɛli: I yɛ ɔ ti anzi’m be su kpɛn’n niɔn. Ɔ le tinmin tra be ngba. Biblu’n kle kɛ Zezi Klist yɛ be flɛ i ekun kɛ Misɛli’n niɔn.—1 Tɛsalonikfuɛ Mun 4:16; Zid 9.\nSerafɛn mun: Anzi sɔ’m be le ɲrun dan. Be bo sin yia Ɲanmiɛn i famiɛn bia’n.—Ezai 6:1-3.\nAnzi nga be nian Ɲanmiɛn i ninnge’m be su’n: Be le ɲrun wie. Be di Ɲanmiɛn mɔ like fi nunmɛn i sin’n i junman cinnjin wie mun. Kɛ Biblu’n kán be ndɛ’n, blɛ sunman’n be o Ɲanmiɛn bɔbɔ i wun lɛ be su di i junman.—Bo Bolɛ 3:24; Ezekiɛl 9:3; 11:22.\nAnzi kpanngban kpa ekun be o lɛ: Ɲanmiɛn mɔ like fi nunmɛn i sin’n, ɔ sunman be naan be yo i klun sa. *—Ebre Mun 1:7, 14.\n^ ndɛ kpɔlɛ 17 Sɛ a kunndɛ kɛ á sí anzi’m be su ndɛ wie mun ekun’n, nian fluwa ?Ngue like yɛ Biblu’n kle i sakpasakpa ɔ? i ndɛ tre 10 nun. Fluwa sɔ’n i nun ndɛ’m be bo tulɛ lika’n nun lɔ’n, be tɛ kosan yɛ’n su: “?Wan yɛle anzi kpɛnngbɛn Misɛli?” Zoova i Lalofuɛ mun yɛ be yili fluwa sɔ’n niɔn. A kwla fɛ i www.jw.org/bci su.


Maan e bo jasin fɛ’n i kpa tra laa: Maan e fa e ijɔlɛ e man sran mun\nMaan e bo jasin fɛ’n i kpa tra laa: Maan e fa e ijɔlɛ e man sran mun naan y’a kwla bo jasin fɛ’n y’a kle be\nZezi fɛli i ijɔlɛ mannin Samari bla’n i ti yɛ ɔ kwla boli jasin’n fɛ’n kleli i-ɔ. ?Sɛ e nin be nga e siman be’n e o’n, é yó sɛ naan e nin be y’a bo yalɛ kokolɛ bo?\nE fa be kɛ e janvuɛ mun sa, yɛ e fa e ijɔlɛ e man be. Kannzɛ Zezi fɛli’n, ɔ fɛli i ijɔlɛ mannin bla’n. I yolɛ nun’n, ɔ srɛli bla’n i nzue. W’a ijɔman kaka. Ɔ maan e kwla yó sran’n i like aklunjuɛ su. I sin’n, e kwla kan wafa nga lika’n ti’n i ndɛ. Yɛle kɛ e kwla kan wia’n m’ɔ bo dan’n, annzɛ sa kun m’ɔ juli ɔ nin a cɛman’n i ndɛ. Nán e wla fi su kɛ, like klikli nga e kunndɛ’n, yɛle kɛ e nin sran’n é bó yalɛ kokolɛ bo. I sɔ’n ti’n, maan e kan like kwlaa nga i su yalɛ kokolɛ kwla yo sran’n i fɛ’n i ndɛ. Sɛ sran’n tɛman e su’n, ɔ timan tɛ. Maan e fa e ijɔlɛ’n man sran uflɛ. Yɛ maan e srɛ Zoova naan ɔ wla e yakpa.—Ne 2:4; Yo 4:29.\nKɛ e nin sran mun é kókó yalɛ’n, maan e kunndɛ kɛ é bó jasin fɛ’n é klé be, sanngɛ nán e kpli. E yaci be nun naan be kan be klun ndɛ. Sɛ y’a yoman sɔ’n, ɔ cɛman naan b’a muan be nuan. Sɛ be nin e yaci yalɛ kokolɛ’n, kusu nn y’a kwlá boman jasin fɛ’n y’a kleman be’n, nán e sa sin bubu e. Sɛ jasin fɛ’n bolɛ’n i su fitilɛ kun e srɛ’n, maan e suan wafa nga e kwla fa e ijɔlɛ e man sran mun naan e nin be y’a koko yalɛ ngbɛn’n. [Bo video 1 yɛ an koko i su yalɛ.]\nMaan e kpɛ jasin fɛ’n bolɛ’n i wun atin. E kwla kan e Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i ndɛ aklunjuɛ su, naan sran’n w’a usa e i su kosan. Zezi kannin ndɛ wie’m mɔ be yoli maan bla’n usali kosan-ɔn. Ɔ maan jasin fɛ ng’ɔ boli kleli bla’n, ɔ ti bla’n i kosan’m be su tɛlɛ. [Bo video 2 su’n yɛ an koko i su yalɛ. I sin’n, bo video 3 su’n yɛ an koko i su yalɛ.]\nYalɛ kokolɛ’n i bo bolɛ’n ti kɛ be sa nun balɔn tolɛ sa. Kun to, yɛ kun sɔ nun-ɔn. Ɔ maan sran nɲɔn annzɛ sran nɲɔn tra su yɛ be kwla kɛn i sɔ ngowa’n niɔn. I bo bolɛ yoman ya. Ɔ maan blɛ nga a ka lɛ ɲɛn i wun atin cɛ’n, sɛ é kwlá sé’n, “to” ɔ ndɛ’n man sran kun naan nian, sɛ amún bó yalɛ kokolɛ bo-o.