Zoova yɛ ɔ dun i sufuɛ’m be ɲrun-ɔn—Ezai 58:11 | Like suanlɛ liɛ\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Anglais Aukan Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Biak Bichlamar Cakchiquel (Central) Cambodgien Chin (Hakha) Chokwe Chol Chopi Chuabo Créole de Maurice Créole des Seychelles Espagnol Français Garifuna Groenlandais Hmong (White) Iban Italien Javanese Karen (S'gaw) Kazakh Kikongo Kimbundu Kisi Krio Lao Lhukonzo Lifu Lomwe Makua Maltais Mam Mapudungun Mazateco (Huautla) Mixe Mizo Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndau Ngabere Ngangela Nias Niue Nyaneka Nyungwe Ourdou Ouïghour (Cyrillique) Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Romany (Southern Greece) Runyankore Rutooro Saramaccan Sena Sunda Tahitien Tlapanec Tojolabal Totonaque Tshwa Tzeltal Umbundu Uruund Wallis Wawle Wayuunaiki\n“Anannganman ɔ́ wá dún mmua amun nyrun tititi.”—EZAI 58:11.\nJUE: 152, 22\n?Ngue yɛ ɔ kle kɛ...\nƝanmiɛn fɛli i wawɛ’n tinnin Zezi nin be nga laa be dun i sufuɛ’m be ɲrun’n mun-ɔn?\nanzi’m be ukali Zezi nin be nga laa be dun Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be ɲrun’n mun-ɔn?\nZezi nin be nga laa be dun Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be ɲrun’n, be nantili Ɲanmiɛn ndɛ’n su-ɔ?\n1, 2. (a) ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Zoova i Lalofuɛ’m be timan kɛ Ɲanmiɛn sulɛ wafa onga mun sa-ɔ? (b) ?Ngue yɛ like suanlɛ nga, ɔ nin ng’ɔ́ bá lɛ’n, bé wá klé e-ɔ?\nBLƐ sunman’n, sran’m be usa Zoova i Lalofuɛ mun kɛ: “?Wan yɛ ɔ ti amun ɲrun dinfuɛ’n niɔn?” Nán ngbɛn ti yɛ be usa sɔ-ɔ. Afin Ɲanmiɛn sulɛ wafa sunman be le be ɲrun dinfuɛ yasua kun, annzɛ bla kun. Sanngɛ e liɛ’n, e se sran mun kɛ e ɲrun dinfuɛ’n timan klɔ sran. I sɔ’n yo e fɛ dan. E ɲrun dinfuɛ’n yɛle Zezi. Zezi kusu i ɲin yi i Si Zoova.—Matie 23:10.\n2 Asa ekun’n sran akpasua kun dun Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be ɲrun andɛ. Be flɛ sran akpasua sɔ’n kɛ “sran kpa nanwlɛfuɛ b’ɔ si ngwlɛlɛ’n.” (Matie 24:45) Zoova sieli i Wa’n kɛ ɔ dun e ɲrun. Sanngɛ, Zoova bɔbɔ yɛ ɔ ti e ɲrun dinfuɛ’n niɔn. ?Ngue ti yɛ e si sɔ-ɔ? Like suanlɛ nga, ɔ nin ng’ɔ́ bá lɛ’n, bé wá fá e ɲin síe i sa nsan nga ti yɛ e lafi su sɔ’n, be su. Asa ekun’n, Zoova fali sran wie mun kɛ be dun i sufuɛ’m be ɲrun. Sanngɛ, i kwlaa m’ɔ yoli o, Zoova yɛ ɔ dun i sufuɛ’m be ɲrun mmua titi-ɔ.—Ezai 58:11.\nƆ FƐ I WAWƐ’N TINNIN BE\n3. ?Ngue yɛ ɔ ukali Moizi naan w’a kwla dun Izraɛlifuɛ’m be ɲrun-ɔn?\n3 Ɲanmiɛn fɛli i wawɛ’n tinnin i ja nunfuɛ mun. Ɲanmiɛn fali Moizi naan ɔ dun Izraɛlifuɛ’m be ɲrun. ?Ngue yɛ ɔ ukɛli i naan w’a kwla di junman cinnjin sɔ’n niɔn? Yɛle kɛ Zoova fɛli “i wawɛ’n” mannin Moizi. (An kanngan Ezai 63:11-14 nun.) Zoova yɛ ɔ dunnin mmua i sufuɛ’m be ɲrun-ɔn. Afin, i wawɛ’n yɛ ɔ ukali Moizi-ɔ.\n4. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn i wawɛ’n o Moizi su-ɔ? (An nian desɛn ng’ɔ o kan like suanlɛ’n bo i bo lɛ’n.)\n4 Sran’m be wunnin kɛ Ɲanmiɛn wawɛ’n o Moizi su. Afin, Moizi yoli abonuan sa mun. Yɛ ɔ yoli maan Eziptifuɛ’m be famiɛn’n sili Ɲanmiɛn i dunman’n. (Ezipt Lɔ Tulɛ 7:1-3) Ɲanmiɛn wawɛ’n ti’n, Moizi kloli Izraɛlifuɛ mun. Yɛ ɔ trɛli i awlɛn be wun. Moizi w’a yoman kɛ i blɛ su siefuɛ mun sa. Yɛle kɛ w’a bumɛn i bɔbɔ i wun akunndan. Yɛ w’a yoman be tɛtɛ. (Ezipt Lɔ Tulɛ 5:2, 6-9) I sɔ’n kle wein kɛ Zoova fali Moizi kɛ ɔ dun i sufuɛ’m be ɲrun.\n5. ?Wan mun yɛ Ɲanmiɛn fɛli i wawɛ’n mannin be wie-ɔ?\n5 Zoova fɛli i wawɛ’n mannin sran wie mun ekun naan be dun i sufuɛ’m be ɲrun. Biblu’n se kɛ: “Ngwlɛlɛ wawɛ’n ɔ trannin Nɛn i wa Zozie i nun.” (Mmla’n 34:9) “Anannganman i wawɛ’n jrali Zedeɔn su.” (Jɔlɛ Difuɛ Mun 6:34) Yɛ “Anannganman i wawɛ’n jrali David su.” (1 Samiɛl 16:13) Sran sɔ’m be fali be wun wlali Ɲanmiɛn sa nun naan ɔ fɛ i wawɛ’n tin be. Ɔ maan, be kwla yoli ninnge nga be bɔbɔ be wunmiɛn’n kwlá yoman’n. (Zozie 11:16, 17; Jɔlɛ Difuɛ Mun 7:7, 22; 1 Samiɛl 17:37, 50) Nanwlɛ, Zoova tinnin sran sɔ mun naan be yo abonuan sa mun. I sɔ’n ti, ɔ fata kɛ i kunngba yɛ be mɛnmɛn i-ɔ.\nKɛ Izraɛlifuɛ’m be ɲin yi Moizi, nin Zozie, nin Zedeɔn, nin Davidi’n, be kle kɛ Zoova yɛ ɔ dun be ɲrun mmua-ɔ.\n6. ?Ngue ti yɛ Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ Izraɛlifuɛ’m be ɲin yi be ɲrun dinfuɛ mun-ɔn?\n6 ?Kɛ Izraɛlifuɛ’m be wunnin kɛ Ɲanmiɛn fɛli i wawɛ’n tinnin Moizi, nin Zozie, nin Zedeɔn, nin Davidi’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ be yo-ɔ? Ɔ fata kɛ be ɲin yi be. Sanngɛ cɛn kun’n, Izraɛlifuɛ’m be plannin Moizi su. I sɔ’n ti, Zoova seli kɛ: ‘?Finfin nga nvlefuɛ’m be yo min yɛ’n, cɛn onin ko yɛ bé yáci i yolɛ-ɔ?’ (Kalɛ 14:2, 11) Zoova yɛ ɔ fali sran sɔ mun naan be dun mmua i sufuɛ’m be ɲrun-ɔn. Kɛ i sufuɛ’m be ɲin yi be’n, be kle kɛ Zoova yɛ ɔ dun be ɲrun mmua-ɔ.\nANZI’M BE UKALI BE\n7. ?Wafa sɛ yɛ anzi’m be ukali Moizi-ɔ?\n7 Anzi’m be ukali Ɲanmiɛn i ja nunfuɛ mun. (An kanngan Ebre Mun 1:14 nun.) Ɲanmiɛn fali anzi mun naan be kle Moizi i atin. I klikli’n nun’n, anzi kun “fiteli i nyrun susrɛ nun.” Kpɛkun ɔ seli Moizi kɛ ɔ yo Izraɛlifuɛ’m be su kpɛn nin be defuɛ. (Sa Nga Be Yoli’n 7:35) I nɲɔn su’n, Ɲanmiɛn i anzi kun fali Mmla’n wlali Moizi sa nun naan ɔ fa kle Izraɛlifuɛ mun. (Galasifuɛ Mun 3:19) I nsan su’n, Zoova seli i kɛ: “Dun mmua Izraɛlfuɛ’m be nyrun, naan fa be kɔ kan n waan a fa be wɔ lɔ’n. Min anz’n dún mmua ɔ nyrun.” (Ezipt Lɔ Tulɛ 32:34) Biblu’n kanman kɛ Izraɛlifuɛ’m be wunnin kɛ anzi kun su dun mmua be ɲrun. Sanngɛ, wafa nga Moizi kle be like’n, ɔ nin wafa ng’ɔ dun be ɲrun mmua’n, ɔ kle wein kɛ anzi’m be ukɛ i.\n8. ?Wafa sɛ yɛ anzi’m be ukali Zozie nin Ezekiasi-ɔ?\n8 ?Wan mun yɛ anzi’m be ukali be wie-ɔ? Biblu’n se kɛ anzi kun ukali Zozie naan w’a kwla Kanaanfuɛ mun. Anzi sɔ’n ti “Anannganman i alɛ kunfuɛ’m be su kpɛnngbɛn.” (Zozie 5:13-15; 6:2, 21) Famiɛn Ezekiasi blɛ su’n, Asirifuɛ’m be sonja kpanngban kpa be bali kɛ bé búbú Zerizalɛmun klɔ’n. Sanngɛ cɛn kun kɔnguɛ’n, “Anannganman i anzi’n ɔli Asirifuɛ’m be nanmue’n nun lɔ. Ɔ ko kunnin sran akpi-akpi ya sran akpi-akpi ablaɔcuɛ-nin-nnun (185.000).”—2 Famiɛn Mun 19:35.\n9. ?Kannzɛ fɔ o Ɲanmiɛn i ja nunfuɛ’m be nun’n, sanngɛ ngue yɛ ɔ fata kɛ Izraɛlifuɛ’m be yo-ɔ?\n9 Fɔ nunman anzi’m be nun. Sanngɛ, be nga be ukali be’n, be liɛ’n fɔ’n o be nun. I wie yɛle Moizi liɛ’n. Cɛn kun’n, Moizi i ɲin w’a yiman Zoova. (Kalɛ 20:12) Zozie kusu, kɛ Gabaɔnfuɛ’m be bali naan be nin i bé trá aenguɛ’n, w’a usaman Zoova i ngwlɛlɛ afɛ. (Zozie 9:14, 15) Blɛ wie nun’n, Ezekiasi tuli i wun. (2 Be Nyoliɛ 32:25, 26) Fɔ o sran sɔ’m be nun. Sanngɛ, ɔ fata kɛ Izraɛlifuɛ’m be ɲin yi be. Izraɛlifuɛ’m be wunnin kɛ Ɲanmiɛn fɛ i anzi mun ukɛ i ja nunfuɛ mun. I sɔ’n kle wein kɛ Zoova yɛ ɔ dun i sufuɛ’m be ɲrun mmua-ɔ.\nƝANMIƐN FƐLI I NUAN NDƐ’N MANNIN BE\n10. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Moizi nantili Ɲanmiɛn Mmla’n su-ɔ?\n10 Ɲanmiɛn i ja nunfuɛ’m be nantili i nuan ndɛ’n su. Biblu’n se kɛ mmla nga Ɲanmiɛn fa mannin Izraɛlifuɛ mun’n, be ti klɛwa “Moiz i fluwa” nun. (1 Famiɛn Mun 2:3) Sanngɛ, Biblu’n kle wein kɛ Zoova kunngba cɛ yɛ ɔ mannin Izraɛlifuɛ’m be Mmla’n niɔn. Yɛ ɔ fata kɛ Moizi bɔbɔ nanti mmla sɔ’n su. (2 Be Nyoliɛ 34:14) I wie yɛle kɛ, Zoova kleli i wafa ng’ɔ fata kɛ ɔ kplɛn i tannin sua’n. Biblu’n se kɛ “like nga Anannganman seli Moizi kɛ ɔ yo’n, ɔ niannin i kwlaa’n su yoli be cɛ, i kun sa w’a kaman lɛ.”—Ezipt Lɔ Tulɛ 40:1-16.\n11, 12. (a) ?Ngue yɛ ɔ fata kɛ Zozie nin sran wie mun ekun mɔ be dunnin Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be ɲrun’n, be yo-ɔ? (b) ?Kɛ Ɲanmiɛn i ja nunfuɛ wie mun be nantili Ɲanmiɛn ndɛ’n su’n, ngue yɛ be yoli-ɔ?\n11 Kɛ Zozie dún Izraɛlifuɛ’m be ɲrun’n, nn ɔ le Ɲanmiɛn Ndɛ’n i nun fluwa wie mun. I sɔ’n ti, Zoova seli i kɛ: “Kan flan nun. Bu i akunndan wia su nin kɔnguɛ, kɛ ɔ́ yó naan w’a fa su sɛsɛsɛ’n ti.” (Zozie 1:8) I sin’n, Ɲanmiɛn sieli sran wie’m be famiɛn. Ɔ fata kɛ be kusu be klɛ Ɲanmiɛn Mmla’n fluwa kun nun, naan be kanngan nun cɛn kwlakwla. Yɛ ɔ fata kɛ be ɲin yi Ɲanmiɛn titi, naan ‘be fa mmla sɔ’n i nun ndɛ’m be kwlaa be su, naan be nian be su be nanti.’—An kanngan Mmla’n 17:18-20 nun.\n12 ?Kɛ Ɲanmiɛn i ja nunfuɛ wie’m be nantili Ɲanmiɛn Ndɛ’n su’n, ngue yɛ be yoli-ɔ? Maan e kan Famiɛn Zoziasi i ndɛ e nian. Kɛ be wunnin Moizi Mmla fluwa’n, Zoziasi seli i fluwa klɛfuɛ’n kɛ ɔ kanngan nun kle i. * (An nian nzɔliɛ’n i su ndɛ’n.) “Kɛ famiɛn’n tili mmla fluwa’n i nun ndɛ’n, ɔ titili i wun tralɛ’m be nun.” Ɲanmiɛn Ndɛ’n ti’n, Zoziasi sacili amuɛn nga be takali be’n be kwlaa. Kpɛkun ɔ yoli maan Izraɛlifuɛ’m be dili Delɛ cɛn’n. (2 Famiɛn Mun 22:11; 23:1-23) Ɲanmiɛn ndɛ’n mɔ Zoziasi nin famiɛn wie mun ekun’n be nantili su’n ti’n, be kleli Izraɛlifuɛ’m be ajalɛ kpa. I sɔ’n ti, Izraɛlifuɛ’m be ɲin yili Ɲanmiɛn.\n13. ?Ngbaciɛ benin yɛ ɔ o Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be ɲrun dinfuɛ nin nvle onga’m be siefuɛ’m be afiɛn-ɔn?\n13 Be nga be timan Zoova i sufuɛ’n, be fa klɔ sran ngwlɛlɛ be di famiɛn. I wie yɛle Kanaanfuɛ’m be famiɛn mun. Be nin be nvle nun sran’m be di plɔplɔ. Be kunndɛ be wiengu yasua annzɛ be wiengu bla. Be nin nnɛn’m be la. Be fa be mma’m be yi tɛ. Yɛ be sɔ amuɛn. (Saun Yolɛ 18:6, 21-25) Sa nga ɔ ti fiɛn Izraɛlifuɛ’m be ɲrun’n, Babilɔnifuɛ mun nin Eziptifuɛ’m be famiɛn’m be bumɛn i sɔ wie. (Kalɛ 19:13) Izraɛlifuɛ’m be wun kɛ be siefuɛ nga be nin Ɲanmiɛn be nanti klanman’n, be wla be fanngan kɛ be su Ɲanmiɛn kpa. Yɛ maan be yo be wun yɛinyɛin. Yɛ nán be kunndɛ bla annzɛ bian sukusuku. I sɔ’n kle wein kɛ Zoova dun i sufuɛ’m be ɲrun.\n14. ?Ngue ti yɛ Zoova tuli Izraɛlifuɛ’m be ɲrun dinfuɛ wie’m be fɔ-ɔ?\n14 Izraɛlifuɛ’m be ɲrun dinfuɛ wie’m be ɲin w’a yiman Ɲanmiɛn mlɔnmlɔn. Yɛle kɛ atin nga Ɲanmiɛn wawɛ’n nin anzi’m be kleli be’n, b’a faman su. Yɛ b’a fɛmɛn i nuan ndɛ’n su. I sɔ’n ti, wie liɛ’n Zoova tuli be fɔ, annzɛ ɔ fali sran uflɛ kacili be. (1 Samiɛl 13:13, 14) Be nga be nin Ɲanmiɛn be nantili klanman bɔbɔ’n, ɔ ju wie’n, b’a nantimɛn i mmla’n su. Kɛ ɔ́ cɛ́ kɔ́’n, Zoova fali sran kun naan ɔ dun i sufuɛ’m be ɲrun. Sran sɔ’n fɔ nunmɛn i nun.\nZOOVA SIELI E ƝRUN DINFUƐ KPA KUN\n15. (a) ?Ndɛ benin yɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be kannin-ɔn? (b) ?Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be ɲrun dinfuɛ nga fɔ nunmɛn i nun’n, yɛle wan?\n15 Zoova kannin kɛ ɔ́ síe sran kun naan ɔ dun i sufuɛ’m be ɲrun mmua. Sran sɔ’n, fɔ su trɛnmɛn i nun. Ɔ kɛnnin i sɔ titi afuɛ kpanngban kpa. I wie yɛle kɛ Moizi seli Izraɛlifuɛ mun kɛ: “Anannganman amun Nyanmiɛn’n ɔ́ wá mán amun i nuan ijɔfuɛ kun kɛ min sa m’ɔ ti amun nvle’n nunfuɛ. Amun fa ndɛ ng’ɔ́ kán’n su.” (Mmla’n 18:15) Ezai seli kɛ Sran sɔ’n yó mɛnmɛn’m ‘be ɲrun dunfuɛ, yɛ ɔ́ síe be.’ (Ezai 55:4) Daniɛli klɛli kɛ bé gúa “famiɛn ng’ɔ́ síe’n” i ti su ngo. (Daniɛl 9:25) Zezi Klist seli kɛ i bɔbɔ yɛ ɔ ti Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be su “kpɛn’n” niɔn. (An kanngan Matie 23:10 nun.) Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be suli i su. Yɛ be lafili su kɛ Zoova yɛ ɔ sunmɛnnin i-ɔ. (Zan 6:68, 69) ?Ngue ti yɛ be lafili su kɛ Zezi Klist yɛ Zoova sieli i kɛ ɔ dun i sufuɛ’m be ɲrun-ɔn?\nZoova fali Zezi naan ɔ sie i sufuɛ mun kpa.\n16. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn fɛli i wawɛ’n tinnin Zezi-ɔ?\n16 Ɲanmiɛn fɛli i wawɛ’n tinnin Zezi. Kɛ Zan yoli Zezi i batɛmun’n, ɔ wunnin kɛ “nyanmiɛn su lɔ’n su ti muaan, yɛ Nyanmiɛn Wawɛ’n jrɛli i su kɛ auble sa.” I sin’n, “Nyanmiɛn Wawɛ’n fa Jésus ɔli aawlɛ flɛnnɛn nun lɔ.” (Zan 1:32; Mark 1:10-12) Ɲanmiɛn wawɛ’n fanngan nun’n, Zezi kleli sran’m be like, yɛ ɔ yoli abonuan sa mun. (Sa Nga Be Yoli’n 10:38) Asa ekun’n, Zezi yoli sa nga Ɲanmiɛn wawɛ’n maan sran yo’n. Yɛle kɛ ɔ kloli Ɲanmiɛn nin sran, i klun jɔli, yɛ ɔ lafili Ɲanmiɛn su kpa. (Zan 15:9; Ebre Mun 12:2) Sa nga Zezi yoli be m’ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn wawɛ’n o i su’n, Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be ɲrun dinfuɛ’m be nun wie fi w’a kwlá yoman be ngba. I sɔ’n kle wein kɛ Zoova sieli Zezi kɛ ɔ dun i sufuɛ’m be ɲrun.\n?Kɛ be yoli Zezi i batɛmun’n, wafa sɛ yɛ anzi’m be ukɛli-ɔ? (An nian ndɛ kpɔlɛ 17 nun.)\n17. ?Wafa sɛ yɛ anzi’m be ukali Zezi-ɔ?\n17 Anzi’m be ukali Zezi. Kɛ be yoli Zezi i batɛmun’n, ‘anzi’m be bɛli i sulɛ.” (Matie 4:11) Kɛ ɔ ka kan bé wá kún Zezi’n, “anz kun fin nyanmiɛn su lɔ ɔ wa wlɛli i fanngan.” (Lik 22:43) Zezi si kɛ sɛ i sa mian’n, Zoova súnmɛn i anzi mun naan be wa ti i wun ɲanman nun.—Matie 26:53.\n18, 19. ?Wafa sɛ yɛ Zezi kleli kɛ ɔ nanti Ɲanmiɛn ndɛ’n su-ɔ?\n18 Zezi nantili Ɲanmiɛn nuan ndɛ’n su. Kɛ Zezi boli jasin fɛ’n i bolɛ bo lele mɔ bé kún i waka’n su’n, ɔ nantili Ɲanmiɛn ndɛ’n su. Kɛ ɔ́ wú bɔbɔ’n, ɔ boli Mɛsi’n i su ndɛ nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be kannin’n su. (Matie 4:4; 27:46; Lik 23:46) Zezi blɛ su’n, Zuifu’m be kpɛnngbɛn’m be yaci Ɲanmiɛn ndɛ’n i lɛ be kle like uflɛ. Zezi w’a yoman kɛ be sa. Kɛ ɔ́ kán Zuifu’m be kpɛnngbɛn sɔ’m be ndɛ’n, ɔ boli Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Ezai i ndɛ kun su. Ɔ seli kɛ: “Sran nga’m be kɛn i be nuan bui su kɛ be bu n sran, sanngɛ be anwlɛn nun-man min su. Be manman min ngbɛn, yɛ be kle like nga sran’m be kan’n kɛ ɔ ti Nyanmiɛn mmla.” (Matie 15:7-9) Sran sɔ mɔ be nantiman Zoova nuan ndɛ’n su’n, ɔ kwlá faman be kɛ be dun i sufuɛ’m be ɲrun.\n19 Zezi fali Ɲanmiɛn ndɛ’n kleli sran’m be like. Kɛ Zuifu’m be kpɛnngbɛn’m be usɛli i sa naan bé sɛ́ i nían’n, nɛ́n i bɔbɔ i akunndan liɛ’n, annzɛ sa ng’ɔ wunnin be’n i su yɛ ɔ jrannin naan w’a tɛ be su-ɔ. (Matie 22:33-40) Asa ekun’n, Zezi kwla kan like ng’ɔ yoli i ɲanmiɛn su lɔ’n i ndɛ. Annzɛ ɔ kwla kan ninnge kpanngban nga Ɲanmiɛn yili be ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n su wa be ndɛ naan sran’m be yi i ayɛ. Sanngɛ w’a yoman sɔ. Kɛ m’ɔ klo Ɲanmiɛn Ndɛ’n ti’n, ɔ tuli i klun yiyili nun kleli sran mun. Ɔ maan be “wunnin Nyanmiɛn Ndɛ nga be klɛli’n i wlɛ.”—Lik 24:32, 45.\n20. (a) ?Wafa sɛ yɛ Zezi kleli kɛ Zoova yɛ ɔ fata kɛ be mɛnmɛn i-ɔ? (b) ?Ngbaciɛ benin yɛ ɔ o Zezi nin Erɔdu Agripa be afiɛn-ɔn?\n20 Ndɛ fɛ mɔ Zezi kan’n, ɔ boli sran’m be nuan. Sanngɛ, Zezi kleli titi kɛ Zoova m’ɔ kleli i like’n yɛ ɔ fata kɛ be mɛnmɛn i-ɔ. (Lik 4:22) Cɛn kun’n, aɲanbeunfuɛ kun kunndɛli kɛ ɔ́ yí Zezi i ayɛ. Ɔ seli Zezi kɛ: “Ɔ bɔ a ti like klefuɛ kpa’n.” Sanngɛ Zezi ti wun ase kanfuɛ. I ti’n, ɔ tɛli bian’n su kɛ: “?Nguɛ ti yɛ a flɛ min kɛ n ti kpa nin-ɔn? Sran fi ti-man kpa saan Nyanmiɛn kunngba cɛ.” (Mark 10:17, 18) Kɛ afuɛ kɔe mɔcuɛ sinnin’n, famiɛn Erɔdu Agripa sieli Zide mɛn’n. Famiɛn sɔ’n w’a yoman kɛ Zezi sa. Cɛn kun’n, ɔ yiali sran mun. Kpɛkun, ɔ wlali famiɛn tralɛ klanman kpa kun. Kɛ sran’m be wunnin i m’ɔ́ kán ndɛ klé be’n, be kpannin be seli kɛ: “Nyanmiɛn su lɔ like wie yɛ ɔ su ijɔ-ɔ, nán sran-an!” Erɔdu klo kɛ be mɛnmɛn i. I sɔ’n ti, “i osu kunngba’n nun e Min Nyanmiɛn i anz kun maan tukpacɛ wie tɔli i su. Kakaa’m be loli i wun naan w’a wu yɛlɛ kɛ w’a tu-man Nyanmiɛn i kpli.” (Sa Nga Be Yoli’n 12:21-23) I sɔ’n kle wein kɛ nán Zoova yɛ ɔ sieli Erɔdu famiɛn-ɔn. Zezi liɛ’n, ɔ kleli kɛ Ɲanmiɛn yɛ ɔ sieli i kɛ ɔ dun i sufuɛ’m be ɲrun-ɔn. Sa’n kwlaa nun’n, ɔ manmannin Zoova. Ɔ maan, sran’m be wunnin kɛ Zoova yɛ ɔ ti i sufuɛ’m be ɲrun dinfuɛ dan’n niɔn.\n21. ?Kosan benin mun yɛ like suanlɛ ng’ɔ́ bá lɛ’n, ɔ́ wá tɛ́ be su-ɔ?\n21 Zoova kunndɛli kɛ Zezi dun i sufuɛ’m be ɲrun mmua tititi. Kɛ Ɲanmiɛn cɛnnin Zezi i nguan’n, Zezi seli i sɔnnzɔnfuɛ mun kɛ: “Nyanmiɛn mannin min atin kɛ n sie nyanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n su ninnge’n kwlaa.” Kpɛkun, ɔ kan guali su kɛ: “An nian, min nin amun e o cɛn kwlaa lele mɛn’n fá wíe.” (Matie 28:18-20) Zezi o ɲanmiɛn su lɔ. Yɛ e kwlá wunmɛn i. ?Ɔ́ yó sɛ naan w’a dun Ɲanmiɛn i sufuɛ mɔ be o asiɛ’n su wa’n be ɲrun? ?Zoova fá sran wie mun naan be jran Zezi i ja nun? ?Yɛ ngue yɛ maan Klistfuɛ’m bé wún be nga be ti Ɲanmiɛn i ja nunfuɛ’m be wlɛ-ɔ? Like suanlɛ ng’ɔ́ bá lɛ’n, ɔ́ wá tɛ́ kosan sɔ’m be su.\n^ ndɛ kpɔlɛ 12 Atrɛkpa’n, Mmla fluwa nga Moizi klɛli’n niɔn.\nƝanmiɛn fɛ i wawɛ’n tinnin i sufuɛ’m be ɲrun dinfuɛ mun. Ɔ maan, be kwla yoli ninnge nga be bɔbɔ be wunmiɛn’n kwlá yoman’n. Zezi bɔbɔ mɔ fɔ nunmɛn i nun’n, Ɲanmiɛn fɛ i wawɛ’n tinnin i naan ɔ dun i sufuɛ’m be ɲrun mmua.


Luk 13 YRENT - Tʋ zɩɛ -a man bɛ, -kɔnmandan Pilati - Bible Search\n1Tʋ zɩɛ -a man bɛ, -kɔnmandan Pilati Galile 'nɔn -mienun tɛɛ Zeruzalɛm. E o tɛɛ te o ya Bali -pannan Bali -pan 'kuin. -A -nan nɛn min -mienun -ta 'wɩ zɩɛ -a 'sinan 'palɛ Zozi lɛ. 2Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «E ya 'ka 'ji 'nan, Galile 'nɔn zɩɛ o 'wɩ 'wlidɩ drɛ e ciɩla Galile 'nɔn -mie -le vɛ da, -le "wɛan 'wɩ zɩɛ e 'bɔ o man? 3-Cɛjɛ, e 'ka zɩ "fo "dɩ! 'Pian -te ka'a 'silɛ 'wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ man -e 'ka -sɔɔnla Bali -sru "dɩɛ, ka -kaaman "le -wee 'wɩ 'zʋ. 4Ɛn "nyian bɛ, min -fuda 'sɔra nɛn 'kɔn loulou o tɛɛ Siloe bɛ, e ya 'ka 'ji 'nan, o 'wɩ 'wlidɩ drɛ e ciɩla Zeruzalɛm 'nɔn pɛɛnɔn da? 5-Cɛjɛ, e 'ka zɩ "fo "dɩ! 'Pian -te ka'a 'silɛ 'wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ man -e 'ka -sɔɔnla Bali -sru "dɩɛ, ka -kaaman "le -wee 'wɩ 'zʋ.»\n6Ɛn Zozi -kɔnnɛn 'gʋɛ -a -fɔdɩ 'sia. E 'nan: «Min -tʋ -le fijie yiba "a 'e 'tɔdɩ 'yee rɛzɛn fei. Min zɩɛ e -ta -a 'blʋ -wɛɛlɛ "man, 'pian ya'a yɩlɛ "fo "dɩ. 7-A -nan nɛn yaa 'vɩ min nɛn 'e yiɛ -tɔa rɛzɛn fei 'bɔ va bɛ -yrɛ 'nan: ‹Lɛ yaaga nɛn 'gʋ, te 'an -taa fijie yiba 'gʋɛ, -a 'blʋ -wɛɛlɛ "man, te ma'an ye dɩ. -Yee "wɛan 'i yiba 'cɛn! Kɔɔ e ya -nan 'e "tun.›\n8Ɛn min nɛn 'e yiɛ -tɔa "fei 'bɔ va bɛ, e 'nan min zɩɛ -yrɛ 'nan: ‹Minsan, 'i 'tʋɩ "nyian lɛ -tʋ! Maan "srɔn "kluman, -e 'an 'bli -sɛn "man 'dʋ -e 'e ba. 9Lɛ pee -te ya'a balɛ dɩɛ, -e 'i 'cɛn.› »\n10Zuif 'nɔn 'le 'flinla "yi bɛ, waa laabo Saba. -A -tʋ da nɛn, te Zozi a Bali -le 'wɩ "paanan minnun ji -wee cin yɩ 'kuin. 11Lɩmɔn -tʋ a 'kɔn zɩɛ -a -ji. -A lɛ -fuda 'sɔra 'bɔ, te 'e yra ye -yʋ -wlidɩ "tʋ -lɔ. -A 'klɔn 'tɔ 'siɛn, ɛn ya'a "nyian 'kɔlaman wluandɩ -a dɩ. 12Zɩ Zozi lɩ zɩɛ -a 'yɩ bɛ, yaa laabʋ, ɛn e 'nan -yrɛ 'nan: «'Yie -cɛ 'e 'si 'i man!» 13-A -nan nɛn 'e 'pɛ 'pla lɩ zɩɛ -a da. 'Nun tɔɔn ɛn e 'sʋ "ji, ɛn e Bali 'tɔ bɔdɩ 'sia.\n14'Wɩ nɛn Zozi 'a drɛ bɛ, e 'bli 'fɔ cin yɩ 'kɔn 'tazan ji, kɔɔ Zozi min beli Saba yi da. Ɛn e 'nan minnun lɛ 'nan: «Yi a 'shɛɛdʋ, -a da nɛn blamin 'nyranman "paa. Yinun zɩɛ -a -tʋ da nɛn, 'ka 'ta, -e 'o 'ka 'beli. 'Pian te 'ka 'ta Saba yi da "fo "dɩ!»\n15Ɛn Minsan "e 'nan -yrɛ 'nan: «Ka ya min -wlidɩ "a, ka 'wɩ dra min yiɛ 'lɛ. Saba yi da bɛ, ka "we "man, -e min 'e 'yee trʋvɛ baa "flu 'e 'blɩfɛ -sru, -e 'e 'kʋ 'yi 'nɔn -yrɛ. -Te e ya tri a oo, ɛn te 'bɛ "cɛɛ dɩ, -te e ya -aflumun a oo, kaa dra zɩ, -njɛɛ dʋʋ? 16'Pian ka 'ka "vale 'an baa 'si Abraam kluda lɩ 'gʋɛ -a man Saba yi da dɩ. Kɔɔ Satan -a yrɩ -a -nan lɛ -fuda 'sɔra nɛn 'gʋ.»\n17Zɩ Zozi 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ bɛ, ɛn 'yra -a 'nanmannɔn 'tɛdɩ 'sia. 'Pian te min pɛɛnɔn 'ci "nranman 'wɩ "yi 'tɔ 'tʋdʋ pɛɛnɔn nɛn Zozi a dra bɛ -yee "wɛan.\n18"Bɛ -sru Zozi -kɔnnɛn "fɔdɩ 'sia minnun lɛ. E 'nan: «Bali -le mingɔnnɛn -blɩdɩ min da bɛ, -mɛ "man nɛn 'an -kɔlaman maan -kɔɔnman? 19E ya "le min -tʋ 'bɛ fei fɛ 'wlɛ "wɛnnɛn 'tʋ 'si, ɛn yaa -fɔ 'yee fei. E bɔa -e 'e drɛ yiba "a, te "lomannun a o "kɔɛ "tɔnan -a plan -ji.»\n20Ɛn e -kɔnnɛn pee -fɔ "nyian -wlɛ. E 'nan: «Bali -le mingɔnnɛn -blɩdɩ min da bɛ, -mɛ "man nɛn 'an -kɔlaman maan -kɔɔnman? 21E ya "le lɩmɔn -tʋ 'bɛ -fari puu "sonun yaaga 'si, e 'mannyan "wɛnnɔn 'wʋ 'va, ɛn yaa baa. 'Mannyan zɩɛ e -fari -pʋ 'bɔ siiman 'e pɛɛnɔn.»\n22"Bɛ -sru Zozi Zeruzalɛm si 'sia "nyian. E -kʋ Bali -le 'wɩ "paadɩ -a minnun ji 'flanun nɛn -si -a bɛ -a da. 23Ɛn min -tʋ -a laabʋ -yrɔ 'nan: «'An 'san. 'Wɩ 'kpa, min "nɛn "wɛnnɛn nɛn Bali -a "sia 'wɩ 'ji?»\nƐn Zozi -a vɩdɩ 'sia minnun lɛ 'nan: 24«'Ka man -wɛɛ 'nan 'ka -wlamlan 'kɔn -yrɛ "fɩɩnɛn 'ji -e 'ka 'belidɩ yɩ! Maan ve 'cɛɛ 'nan, min "kaga -taa -a man -wɛɛlɛ 'nan 'o -wlamlan 'kɔn zɩɛ -a -ji, 'pian wa'a 'bɔala 'nan nun dɩ. 25Tʋ -tʋ -taa "bɔlɛ bɛ, -te 'kɔn san "ta 'yee 'kɔn -fɔa "ji, te ka -fʋ bei. Ka 'kɔn 'tɛdɩ "siala, te ka "ta -a ve -yrɛ 'nan: ‹'Kʋ 'san, 'i 'kɔn 'lɛ 'sʋ 'kʋɛ!› Yaa ve 'cɛɛ 'nan: ‹Ma'an 'ka 'tɔa dɩ.›\n26Tɔɔn -e 'ka vɩ -yrɛ 'nan: ‹-Kaa fɛ -blɩ 'e cin va, ɛn -kaa 'yi mlin 'e cin va. Ɛn i Bali -le 'wɩ paa 'kʋ fla.›\n27"Bɛ -sru yaa ve 'cɛɛ 'nan: ‹Ma'an 'ka 'tɔa "fo "dɩ. Ka ya 'wɩ 'wlidɩ "drɛnɔn 'a, 'ka 'si 'an "srɔn "kogo!›\n28Tʋ zɩɛ -a man bɛ, te ka Abraam 'lee Izak 'lee Zago 'lee Bali 'lewei vɩnɔn pɛɛnɔn ye Bali -le mingɔnnɛn trɛda. 'Pian ka -fo bei, -e 'ka -wuɔdɩ 'sia te 'ka 'shɛ da -ble. 29Minnun "sia yidɛ wluan "nan 'zia, ɛn o "sia yidɛ 'fɔ -nan "va 'zia, ɛn o "sia 'trɛda lou 'zia, ɛn o "sia 'trɛda "tre 'zia, -e 'o "fɛdi -dan -blɩ Bali -le mingɔnnɛn trɛda. 30Minnun nɛn o -fɔla "da "bɛ, o "kaga -taa "drɛlɛ -si 'lɛnɔn 'a. Ɛn minnun nɛn o -trɔa -si 'lɛ bɛ, o "kaga -taa "drɛlɛ min -fɔla "danɔn 'a.»\n31Tʋ zɩɛ -a man bɛ, Farizɛn 'nɔn -mie -ta -a vɩlɛ Zozi lɛ 'nan: «'I 'kʋ, 'i 'si 'gʋ! Erodi a 'i -wɛɛnan 'nan -e 'yei 'tɛ.»\n32Ɛn Zozi 'a 'vɩ -wlɛ 'nan: «'Ka 'kʋ -a vɩ -dawlizan 'labɛ -yrɛ 'nan, an -yʋ -wlidɩ -pian "minnun -sru, ɛn an minnun "belia cɛɛgʋ 'lee "trɛ "a. -A yi yaagazan da -e 'an 'cɛn "man. 33'Wɩ 'kpa, maan dra cɛɛgʋ, ɛn maan dra "trɛ, ɛn maan dra "bɛ -sru. Ɛn an bɔala Zeruzalɛm, kɔɔ -nan nun nɛn Bali 'lewei vɩzan -kaa.\n34Zeruzalɛm 'nɔn, ka Bali 'lewei vɩnɔn -tɛɛman. Ɛn minnun nɛn Bali -taa "waa 'cɛɛ bɛ, ka o -tɛɛman -kɔlɛbu -a. Maan man wɛɛ 'e 'pa -a "kaga 'nan 'an 'ka treman 'e cin man, "le zɩ mɛin "bʋ 'yee 'nɛnnun treman 'e 'pɛba 'wlu bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. 'Pian ka'a 'wɩlɛ "man "dɩ. 35-Yee "wɛan Bali "ta 'e 'pɛ "sia 'cee Bali -pan 'kɔn -sru. Ɛn 'an 'bɔ 'gʋɛ, ka'a "nyian 'an 'ye dɩ. 'Pian ka -kɔlaman 'an yɩdɩ -a 'e 'pee yi nɛn kaa vɩdɩ "siala 'nan: ‹Bali -le -fɛa 'e 'kɔn min nɛn Minsan -a 'pa 'sia bɛ -a man!› »


Ninnge nga be nga be kunndɛ laa ninnge mun’n be wunnin be’n, be kle kɛ Biblu’n nun ndɛ’n ti nanwlɛ: Tatenai m’ɔ trannin Persi mɛn’n nun lɔ’n\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Biak Bichlamar Bulgare Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Goun Grec Guarani Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hongrois Hébreu Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kabye Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Maya Mbunda Mizo Myama Nahuatl (Nord de Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngangela Nias Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Néerlandais Népali Oromo Ossète Otètèla Ourdou Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persan Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Roumain Russe Samoan Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tamoul Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongien Tshiluba Tsonga Tswana Turc Twi Tzotzil Ukrainien Umbundu Urhobo Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zandé Zoulou\nTattanu i dunman klɛ like ng’ɔ o lɛ’n su\nFluwa sifuɛ dandan nga be fufu buɛ asiɛ’n nun be kunndɛ laa ninnge mun’n, be wunnin ninnge wie mun. Ninnge sɔ’m be kle kɛ ndɛ nga Biblu’n kan’n ti nanwlɛ. Afuɛ 2014 nun’n, fluwa kun seli kɛ sran nga be dunman o Biblu’n i bue nga laa be klɛli i Ebre nun’n i nun’n, be nun wie’m be dunman o ninnge nga fluwa sifuɛ dandan’m be wunnin be’n, be su. Sran sɔ’m be kwla ju “50 kun.” Sran kun mɔ i dunman nunman fluwa sɔ’n su wie’n yɛle Tatnai. ?Wan yɛle Tatnai? ?Junman benin yɛ ɔ dili-ɔ? Maan e nian sran sɔ’n i wun ndɛ nga Biblu’n kan’n.\nKɛ Pɛrsifuɛ’m be kwlali Babilɔninfuɛ mun’n, Zerizalɛmun klɔ’n trannin be famiɛn diwlɛ’n nun. Zerizalɛmun o nzue nga be flɛ i kɛ Efrati’n i wia atɔliɛ lɔ lika’n nun. Nvle nga be o lika sɔ’n nun lɔ’n, Pɛrsifuɛ’m be flɛli be kɛ nzue ba’n i sin lɔ nvle mun. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, Pɛrsifuɛ’m be mannin Zuifu’m be atin kɛ be ɔ Zerizalɛmun naan be ko kplan Zoova i sulɛ sua’n i uflɛ. (Ɛsdras 1:1-4) Sanngɛ, be kpɔfuɛ’m be kunndɛli kɛ bé tánndan be ɲrun. I sɔ’n ti, be tɔnnin be suɛn kɛ be su jaso famiɛn’n i wun. (Ɛsdras 4:4-16) Kɛ Dariisi I yoli Pɛrsi famiɛn’n (afuɛ 522-486 nun ka naan Klistfuɛ’m be blɛ’n w’a ju’n), i sran kun o lɛ be flɛ i kɛ Tatnai. Bian sɔ’n wa kunndɛli kɛ ɔ́ sí ndɛ sɔ’n nun kpa. Biblu’n waan ɔ ‘ti nzue i bue kun lɔ nvle siefuɛ.’—Ɛsdras 5:3-7.\nFluwa sifuɛ dandan’m be wunnin ninnge wie mɔ be fali ufa be wuli be’n. Awlobo kun i su ndɛ mun yɛ be klɛli be ninnge sɔ’m be su-ɔ. Tatnai i dunman klɛ be su wie. Ndɛ sɔ’m be nun kun ti sika ndɛ. Kɛ Dariisi I yoli famiɛn’n, i afuɛ 20 su (502 K.N.K.) yɛ be klɛli ndɛ sɔ’n niɔn. Kɛ bé klɛ́’n, ‘Tattanu m’ɔ ti nzue’n sin lɔ nvle’n i siefuɛ’n’ i junman difuɛ kun yɛ ɔ yoli be lalofuɛ-ɔ. Tattanu sɔ’n, Ɛsdras fluwa nun’n be flɛ i kɛ Tatnai.\n?Junman benin yɛ Tatnai dili-ɔ? Afuɛ 535 nun K.N.K., famiɛn Sirisi kpɛkpɛli i mɛn’n nun akpasuaakpasua. Be flɛli akpasua sɔ’m be nun kun kɛ “Babilɔnin nin nzue’n i bue kun lɔ nvle mun.” Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, be kpɛli akpasua sɔ’n nun nɲɔn. Yɛ be flɛli bue kun kɛ “nzue’n i bue kun lɔ nvle mun.” Nvle sɔ’m be wie yɛle Siri nin Fenisi, nin Samari, nin Zida. Yɛ atrɛkpa’n, Damasi lɔ yɛ siefuɛ’n tran-ɔn. Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 520 m’ɔ́ fá jú afuɛ 502 nun K.N.K., Tatnai yɛ ɔ sieli nvle sɔ mun-ɔn.\nKɛ Tatnai tili i kɛ Zuifu’n be su jaso famiɛn’n i wun’n, ɔ ɔli Zerizalɛmun lɔ. Yɛ ɔ usali ndɛ ng’ɔ tili’n i nun kpa. I sin’n, ɔ klɛli fluwa ko mannin famiɛn Dariisi kɛ Zuifu’m be waan famiɛn Sirisi yɛ ɔ mannin be atin kɛ be kplan be Ɲanmiɛn sua’n niɔn. Kɛ be nianniannin fluwa siewlɛ sua bɔ be fa ninnge kpakpa mun gua nun’n i nun’n, be wunnin kɛ Zuifu’m be di nanwlɛ. (Ɛsdras 5:6, 7, 11-13; 6:1-3) Tatnai yacili Zuifu’m be nun, ɔ maan be kplannin be sua’n.—Ɛsdras 6:6, 7, 13.\nSɛ e niɛn i kpa’n, é wún kɛ “Tatnai b’ɔ ti nzue i bue kun lɔ nvle siefuɛ’n” i dunman w’a fuman. Sanngɛ, Ɲanmiɛn Ndɛ’n kɛn i ndɛ. Kpɛkun, ɔ kan junman trele ng’ɔ dili’n i ndɛ wie. Ndɛ sɔ’n, ɔ nin fluwa sifuɛ dandan’m be ninnge nga be wun be’n, be kle titi kɛ ndɛ nga Biblu’n kan’n ti nanwlɛ.\nSɛ Biblu’n fin Ɲanmiɛn sakpa’n, ɔ fata kɛ ɔ yo i liɛ ngunmin.\nBiblu’n ti i liɛ ngunmin. Kɛ ɔ fɛ i laa lele andɛ’n, sran kpanngban be lafi Biblu’n nun ndɛ’n su. ?Sanngɛ, ɔ fata kɛ be lafi ndɛ ng’ɔ o Biblu’n nun’n i su?


Be mannin min alua’m be bisikli\nSasafuɛ Tranwlɛ'n (Like suanlɛ liɛ’n) | Avrili 2022\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Aamenin Aamenin (Wia atɔliɛ lɔ liɛ'n) Abua Acoli Aflikanin Afriki di Sidi bobo aniɛn'n Aimara Aiti lɔ Kleɔlu liɛ'n Aja Aka Alabanin Aleman Aleman bobo aniɛn'n Altai Aluu Amariki Ami Amlɛnkɛn bobo aniɛn'n Angle Arabu Asamɛ Aukan Ausa Azeri Azeri (Siriliki) Ba Aleman Basa (Kamerunun) Baskii Basku Bataka (Karo) Bataka (Simalungun) Bataka (Toba) Belize Kriɔli Bengali Bikɔlu Bilgari Bisilama Blɔfuɛ Bulu Damara Dangme Danois Digɔɔ Dreu Duala Ebre Edo Efiki Ekuatɛɛ bobo aniɛn'n Enbera (Casio) Erero Esan Eve Fanti Fiji Fɔn Fɛnlandi Ga Gali Garifuna Gitonga Gloelandi Glɛki Gokana Guadeloupean Creole Guaranin Guatemala bobo aniɛn'n Guerze Guianese Creole Gujarati Gunnun Havu Hmong (White) Hunsrik Iban Ibanag Ibinda Idoma Igbo Igede Ikrɛnin Ili Salomɔn Pijinin Iligainɔn Iloko Iri Motu Isibɛnba Isilandi Isoko Itali Itali bobo aniɛn'n Izbɛki Javanese Jula Kabie Kabuverdianu Kacɛn Kakcikɛli (Wia atɔliɛ lɔ liɛ'n) Kana Kanada Kanbɔji aniɛn'n Kanyok Karen (S'gaw) Katalan Kazaki Kazaki (Arabu) Keci Kecua (Ankasi) Kecua (Ayakuco) Kecua (Bolivi) Kecua (Kuzko) Kikamba Kikaonde Kikongo Kikongo ya Leta Kikuyu Kiluba Kinbundu Kiniaruanda Kipɛnde Kirgizi Kiribati Kirundi Kisi Kisɔnge Kituba Klowati Kolɔnbi bobo aniɛn'n Konkanin (Rɔmun) Kore aniɛn'n Kosa Krio Kuangali Kuaniama Kuice Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kuude Kuumanji Kuude Kuumanji (Siriliki) Kyangonde Kɔngo Langue des signes brésilienne Lao Lari Lau Lendu Letɔn Liberia Angle'n Lingala Lio Litianin Livale Lolo Lomue Luganda Lukɔnzo Lunda Maasali Makhuwa-Meetto Makhuwa-Shirima Makua Malagasi Malayalamun Malti Malɛ Mamun Manyawa Mapudungun Marati Maseduanin Masi Maya Mazateco (Uautla) Mbunda Miama Min Nan (Taiwan) Mingrelian Mistɛki (Gerero) Mixe Mizo More Morisi Kleɔlu Motu Mɔngoli Mɛkisiki bobo aniɛn'n Nande Nauatɔlu (Guerero) Nauatɔlu (Nɔɔ de Puebla) Nauatɔlu (Santrali) Nauatɔlu (Uasteka) Ndau Ndebele Ndebele (Zɛnbabue) Ndɔnga Nepali Ngabere Ngangela Ngbandi (Northern) Nianeka Niasi Nigerian Sign Language Nikobaa Nsenga (Mozambique) Nyungwe Nzɛma Nɔɔvɛzi Nɛɛlandi Odia Okpe Oromo Osɛti Otɛtɛla Palau Panama bobo aniɛn'n Pangasinan Papiamiɛnto (Kurasao) Pendjabi Pendjabi (Nastaliq) Phimbi Pidgin (West Africa) Polɔɲin Polɔɲin bobo aniɛn'n Ponape Portugais Pɔɔtigali Pɛɛsi Quechua (Huallaga Huánuco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotɔngan Risi Risi bobo aniɛn'n Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Romania) Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Rumanin Rumanin Runiankore Rutoro Samoan Sangana (Mozanbiki) Sango Saramakan Savakano Sebuano Seisɛli Kleɔlu Sena Sepedi Sepulana Sesoto (Afriki di Sidi) Sesoto (Lesoto) Sidama Siga Sili Bobo aniɛn'n Silozi Siluba Sinala Sinianja Sinnin (Aka) Sisewa (Malawi) Situnbuka Sitɔnga Sitɔnga (Malawi) Sitɔnga (Zɛnbabue) Siyao Slovaki Slovenin Sokue Sona Songomeno Sopi Sranantɔngo Suabo Suaili Suaili (Kɔngo) Suati Sunda Suuku Suvace Suɛdi Sɔlu Sɛɛbi (Rɔmun) Sɛɛbi (Siriliki) Taabwa Tagalɔgu Tai Taiti Tajiki Talian Tamulu Tandroy Tankarana Taraskan Tataa Tchèque Telugu Tetun Dili Tewe Tiglɛnya Tilapanɛki Tiriki Tirkimenin Tisua Tisɔnga Tivu Tizɔtzili Tizɛltali Tojolabali Totonaki Tswana Tui Tuvalu Tuvinian Tɔku Pisinin Tɔngan Ualisi Uarɛ-Uarɛ Uauunaiki Uiguu (Arabu) Uiguu (Siriliki) Unbundu Urobo Urundu Uzbek (Roman) Valencian Venezuela bobo aniɛn'n Vezo Viɛtinamun Volaitsa Vɛnda Wawle Yakuba Yapu Yoruba Zande Zapotec (de l’isthme) Zapɔn Zulu Zɔɔzi Zɛnbabue bobo aniɛn'n sinua Kantɔnɛ sinua Kantɔnɛ (Nga i kanlɛ timan kekle'n) sinua Mandarɛn (Lalafuɛ liɛ'n) sinua Mandarɛn (Nga i kanlɛ timan kekle'n) uudu Ɔndura bobo aniɛn'n Ɔngli Ɛndi Ɛndonezi Ɛsipaɲɔlu Ɛsipaɲɔlu bobo aniɛn'n Ɛsitonin\nBE FLƐ bian kun kɛ Niki. Ɔ tran Etazinin lɔ klɔ nga be flɛ i kɛ Oregɔn’n su. Ɔ seli kɛ: “Afuɛ 2014 nun’n, cɛn kun’n n fali min alua nɲɔn mun n ɔli wlanwlanlɛ klɔ’n nun lɔ. N wunnin Zoova i Lalofuɛ wie mun, be jinjin be kakaklolo’n i wun lɛ. Be wlawlali be wun kpa. Sran kwlaa ng’ɔ sin be wun lɛ’n, be yo i like. Kɛ bé yó sɔ’n nn srilɛ o be nuan.\n“Be klo sran. Kpɛkun be klo nnɛn mun wie. Afin cɛn kun’n, be nun kun m’ɔ suan Elɛnin’n, ɔ mannin min alua’m be bisikli. Kɛ ɔ fɛ i lɛ’n, cɛn kwlaa nga e sin be wun lɛ’n alua’m be kunndɛ kɛ bé kɔ́ be wun lɔ naan be man be bisikli.\n“Ɔ maan cɛn kwlaa kɛ e sin lɛ’n, be man min alua’m be bisikli. Kpɛkun be nin min koko yalɛ kan. E yoli sɔ anglo kaka, sanngɛ n faman min wun n mantan be kpa sa. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n nn n le afuɛ 70 tra su. Sanngɛ n siman like nga Zoova i Lalofuɛ’m be lafi su’n. Kɛ mɔ asɔnun kpanngban be lakali min’n ti’n, n seli min wun kɛ sɛ n tran min awlo wa naan n suan Biblu’n nun like’n ɔ ti kpa.\n“I sin’n, n wunnin Zoova i Lalofuɛ uflɛ wie mun klɔ’n i bue uflɛ su lɔ. Be kusu be jinjin be kakaklolo’n i wun lɛ wie. Yɛ be wun yo fɛ wie. N sieli i nzɔliɛ kɛ kosan kwlaa nga n usa be’n, be fa Biblu’n be tɛ su. I sɔ’n ti’n, n ma lafili be su kpa ekun.\n“Cɛn kun’n, Elɛnin usali min kɛ: ‘?A si kɛ nnɛn’m be ti like kun mɔ Ɲanmiɛn fa cɛli e-ɔ?’ N tɛli i su kɛ: “Ɛɛn, n si sɔ.” I sin’n, ɔ kanngannin Ezai 11:6-9 nun kleli min. Kɛ ɔ fɛ i lɛ’n, n kunndɛli kɛ ń sí Biblu’n nun ndɛ uflɛ wie mun ekun. Sanngɛ n kunndɛman kɛ ń fá be fluwa mun wie.\n“I sin’n, e nin Elɛnin nin i wun Blɛnti e kokoli yalɛ kpɛ sunman. E yalɛ kokolɛ sɔ’n yoli min fɛ kpa. Be seli min kɛ n kanngan Matie fluwa’n nun lele n fa ju Sa Nga Be Yoli fluwa’n nun. I liɛ’n, ń sí like nga Klisifuɛ kpa’m be yo’n. I sɔ kusu yɛ n yoli-ɔ. Kɛ n yoli sɔ’n, w’a cɛman n seli be kɛ be kle min Biblu’n nun like siɛn’n. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n nn e o afuɛ 2016 nun.\n“Biblu’n nun like suanlɛ’n nin aɲia’m be bo kɔlɛ’n yoli min fɛ dan. Kɛ be blɛ’n ju’n, min wun blibli min kpa. Asa’n, like ng’ɔ yoli min fɛ kpa ekun’n yɛle kɛ n sili like nga Biblu’n kle i sakpasakpa’n. Kɛ ɔ dili afuɛ kun nin sin’n, be yoli min batɛmun. Andɛ’n, n le afuɛ 79 yɛ n lafi su kɛ n wo Ɲanmiɛn sulɛ kpafuɛ’n nun. Kɛ Zoova yoli maan n kacili i sufuɛ’n, nanwlɛ i sɔ’n yo min fɛ lele kpe nun.”\nBiblu’n nun ndɛ nanwlɛ’n i kanlɛ Zoova i Lalofuɛ wie’m be wun ndɛ\nA kwla fa Biblu’n nga a klo’n naan Zoova i Lalofuɛ kun w’a kle ɔ like. Ɔ osufuɛ mun nin ɔ janvuɛ’m be kwla tran like suanlɛ’n i bo wie. Be deman sika.\nFa man sran Fa man sran Be mannin min alua’m be bisikli\nw22 Avrili b. 15\n?Wafa sɛ yɛ e kwla jran ngokɔɛ’n i ɲrun kekle-ɔ?\nLIKE SUANLƐ 15 Maan ‘e ijɔlɛ nun’n e kle ajalɛ kpa’\nLIKE SUANLƐ 16 Sɛ e tu e klun e su Zoova’n é dí aklunjɔɛ\nLIKE SUANLƐ 17 Niɛn mun, amun nian Enisi i ajalɛ’n su\nLIKE SUANLƐ 18 Maan e sunnzun kɛ é yó ninnge wie mun yɛ e yia be nuan\nNga be klɛli'n Nga be kanngan nun mannzin kanngan'm be su'n i falɛ wafa'n SASAFUƐ TRANWLƐ'N (LIKE SUANLƐ LIƐ’N) Avrili 2022\nFa man sran Fa man sran SASAFUƐ TRANWLƐ'N (LIKE SUANLƐ LIƐ’N) Avrili 2022\nSASAFUƐ TRANWLƐ'N (LIKE SUANLƐ LIƐ’N) Avrili 2022


Zan 4 YRENT - Zozi -a -tɔ 'nan, Farizɛn 'nɔn -a 'man - Bible Search\nZozi 'lee Samari lɩmɔn -tʋ 'o cin 'yɩ\n1Zozi -a -tɔ 'nan, Farizɛn 'nɔn -a 'man 'nan minnun nɛn 'e -sru te 'e o -batize dra bɛ, o ya "kaga, ɛn o "mlian Zan -srunɔn da. 2Zozi 'bɔ "cɛɛ min -batize dra 'e 'bɔ 'a dɩ, 'pian -a -srunɔn nɛn. 3Zɩ Zozi 'wɩ zɩɛ -a -kɔnnɛn 'yɩ bɛ, -a -nan nɛn e 'si Zude 'lɛglɔn 'ji, ɛn e Galile si 'sia. 4-Si zɩɛ e -ciala Samari 'lɛglɔn 'ji.\n5Zozi 'bɔla Samari 'fla 'tʋ da. 'Fla zɩɛ waa laabo Sisha e ya fei nɛn Zago -a -nɔn 'li 'e 'pɩ Zozɛfʋ lɛ bɛ -a "srɔn. 6Fɛ zɩɛ -a -nan nɛn Zago 'le 'yi -klu cɩ. Zɩ Zozi "koe "nyian 'ta wʋdɩ -a bɛ, ɛn e -nyran 'yi -klu zɩɛ -a "srɔn te yidɛ 'bɔ min -win -ji 'sɛzɛ.\n7-A -nan nɛn Samari lɩmɔn -tʋ -ta 'yi 'tɔlɛ, ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «'I 'yi 'nɔn 'mɛn -e 'an mlin.» 8Tʋ zɩɛ -a wlu, te -a -srunɔn 'kʋ -blɩfɛnun 'lɔlɛ 'fla.\n9Ɛn Samari lɩ zɩɛ e 'nan Zozi lɛ 'nan: «-Mɛ "le "wɛan nɛn 'i 'bɔ nɛn Zuif min -a bɛ, i 'yi laabo 'an 'lɔ -e 'i mlin, te Samari lɩ nɛn 'maan?» Zuif 'nɔn 'lee Samari 'nɔn bɛ te o yei 'ka -a ble "fo "dɩ.\n10Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «"Te fɛ nɛn Bali -a -nɔn minnun lɛ bɛ, 'nan yia -tɔa "bɛ, ɛn min nɛn yaa ve 'yiɛ 'nan 'i 'yi 'nɔn 'mɛn 'gʋɛ, yia -tɔa "bɛ, "te 'i 'bɔ 'bɛ 'yi laabʋ -yrɔ, -e 'i mlin, -e 'e 'yi nɛn e 'belidɩ -nɔan "min lɛ bɛ -a -nɔn 'yiɛ.»\n11Ɛn lɩ zɩɛ e 'nan Zozi lɛ 'nan: «Minsan, fɛ -tʋ 'ka 'i 'lɔ -e 'i 'yi 'tɔ 'a dɩ, ɛn -klu 'gʋɛ e ya 'e trʋdɩ. Nyin zia nɛn i 'yi nɛn e 'belidɩ -nɔan "bɛ, -a "sia? 12'Kʋ tra Zago nɛn e 'yi -klu 'gʋɛ -a -nɔn 'kʋɛ bɛ, -a 'bɔ "e ci yi mlin 'o 'vale 'e 'pɩnun 'lee 'yee trinun -a. 'I -dan "mlian 'bɛ da?»\n13Ɛn Zozi "e -yrɛ 'nan: «Min nɛn e 'yi 'gʋɛ -a mlin bɛ, 'yi dra pee -a -tɛa. 14'Pian min nɛn e 'yi nɛn maan -nɔan "bɛ -a mlin bɛ, 'yi dra pee 'ka "nyian 'li -a tɛa dɩ, ɛn 'yi nɛn maan -nɔan -yrɛ "bɛ, e dra "ji 'yi ku -a, ɛn e 'belidɩ nɛn ya'a 'nyaan dɩɛ -a -nɔan -yrɛ.»\n15-A -nan nɛn lɩ bɛ e 'nan Zozi lɛ 'nan: «Minsan, 'yi zɩɛ 'i "mɛn "nɔn -e 'yi dra pee 'e vɩlɛ 'yaan 'tɛ dɩ, -e 'an vɩnan 'an 'ta "nyian 'yi 'tɔ 'gʋ dɩ.»\n16Ɛn Zozi "e -yrɛ 'nan: «'I 'kʋ 'i -sran laabʋ -e 'ka 'ta -a.»\n17Lɩ zɩɛ e 'nan -yrɛ 'nan: «'An -sran "ka "dɩ.»\nƐn Zozi "e -yrɛ 'nan: «I 'wɩ tɩglɩ 'vɩ -a vɩdɩ -a 'nan, 'i -sran "ka "dɩ. 18-Yɛɛ cɩ 'nan i -kɔnnɛn 'pa tian 'soolu, ɛn min nɛn i cɩ "wlu "bɛ, 'i -sran "cɛɛ dɩ, i 'wɩ tɩglɩ 'vɩ.»\n19Tɔɔn lɩ bɛ e 'nan Zozi lɛ 'nan: «Minsan, maan ye "le 'nan Bali 'lewei vɩzan nɛn 'yia. 20'Kʋ tranun nɛn Samari 'nɔn 'a bɛ, pɔn 'gʋɛ -a da nɛn o Bali 'bɔ, ɛn 'ka Zuif 'nɔn "ka 'vɩ 'nan Zeruzalɛm nɛn 'o 'kʋ Bali 'bɔ -kpɔ.»\n21Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «'I "trɔɛn "tɔ 'an wei 'gʋɛ -yrɛ 'kpa. Tʋ -tʋ -taa "bɔlɛ bɛ, te ka'a Bali bɔa pɔn 'gʋɛ -a da dɩ, ɛn ka'a 'ko Bali bɔlɛ Zeruzalɛm dɩ. 22'Ka Samari 'nɔn bɛ, ka Bali bɔa, 'pian ka'a Bali 'bɔ 'tɔa dɩ, 'kʋ Zuif 'nɔn bɛ, "kʋ Bali bɔa ɛn "kʋ Bali 'bɔ -tɔa. -Yɛɛ cɩ 'nan min nɛn e 'trɛdanɔn "sia 'wɩ 'ji bɛ, Zuif 'nɔn 'va nɛn e "sia. 23'Pian tʋ -tʋ -taa "bɔlɛ bɛ, ɛn -a tʋ 'bɔ 'bɔ 'va. Tʋ zɩɛ -a man nɛn Bali bɔ 'nɔn tɩglɩ -kaa "tɩ Bali bɔa Bali lei 'saun 'le 'plɛblɛ 'a, ɛn waa bɔa 'e -si tɩglɩ da. Bali bɔ 'nɔn zɩɛ o va nɛn -kaa "tɩ Bali cɩ. 24Bali a lei -a. -Yee "wɛan minnun nɛn waa bɔa "bɛ, 'o bɔ -yee lei 'saun 'le 'plɛblɛ 'a, ɛn 'o bɔ 'e -si tɩglɩ da.»\n25Ɛn lɩ zɩɛ e 'nan Zozi lɛ 'nan: «Maan -tɔa 'nan min nɛn e cɩ Crizi -a bɛ e -taa, -a 'bɔ nɛn Bali -a 'si "va. Tʋ nɛn e -ta bɛ, e 'wɩ pɛɛnɔn 'ci ve 'kʋɛ.»\n26Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «'An 'bɔ nɛn an 'wɩ tin "baa 'yiɛ 'gʋɛ, mɛɛn cɩ -a.»\n27E -fʋ 'wɩ zɩɛ -a vɩnan, nun tɔɔn ɛn -a -srunɔn 'bɔla. 'Wɩ o 'kan 'nan 'o 'vale lɩmɔn -a o ya 'wɩ tin 'banan. 'Pian o va min -tʋ 'ka -a laabʋlɛ -yrɔ 'nan, -mɛ "wɩ nɛn e cɩ -a laabʋnan lɩ 'labɛ -yrɔ "dɩ? Ɛn wa'a laabʋlɛ "nyian 'nan, -mɛ "wɩ nɛn e cɩ -a tin 'banan -yrɛ "dɩ?\n28-A -nan nɛn lɩ zɩɛ e 'yee 'yi 'tɔvɛ 'tʋɩ, ɛn e -kʋ 'fla -a vɩlɛ minnun lɛ 'nan: 29«'Ka 'ta min -tʋ yɩ. Min zɩɛ yaan drɛ wɩ pɛɛnɔn 'vɩ 'mɛn. -Te Crizi nɛn -o?» 30Ɛn minnun pɛɛnɔn 'si 'fla, o -ta fɛnan nɛn e cɩ bɛ -a -nan.\n31Tʋ zɩɛ -a wlu bɛ, te Zozi -srunɔn Zozi man dra -wluwlu 'nan 'e fɛ -blɩ.\n32'Pian Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «-Blɩfɛ nɛn 'an 'le 'gʋɛ, ka'a tɔa dɩ.»\n33Ɛn Zozi -srunɔn -a laabʋ 'o cin lɔ 'nan: «Min -tʋ -ta -blɩfɛ -a -yrɛ "baalɛ?»\n34Zozi "e -wlɛ 'nan: «'Mɛn -blɩfɛ nɛn 'nan min nɛn yaan 'pa 'sia bɛ, 'an 'ci 'sɔ wɩnun drɛ, ɛn 'nyranman nɛn yaa -nɔn 'mɛn bɛ 'an 'pa. 35'Ka bɔ, "ka 'vɩ 'nan, e -fʋ mlɛn sinjɛn 'vaa -e 'o 'saa 'tɛdɩ 'sia. 'Pian 'an 'bɔ, maan ve 'cɛɛ 'nan, 'ka 'wulo wluan lou 'saa tran 'tɛvɛ -a. 36Min nɛn e cɩ 'saa 'tɛnan bɛ, -a san -kopa a 'va, ɛn fɛ 'wlɛ 'bɔ nɛn yaa -tɛ bɛ, yaa tre 'belidɩ nɛn ya'a 'nyaan dɩɛ -yee vɛ -a. E drɛ zɩɛ 'nan -e min nɛn e 'saa 'fɔ bɛ, 'lee min nɛn yaa -tɛ bɛ, o 'ci 'e "nran 'e cin va. 37O -kɔnnɛn "tʋ -fɔa 'nan: ‹Min -tʋ 'bɛ fɛ 'wlɛ -fɔa 'trɛ 'ji -e min pee nɛn 'e -tɛ.› E ya 'wɩ 'kpa -a. 38An 'bɔ, an 'ka 'pa 'sia 'nan, 'ka 'kʋ 'saa 'tɛ fei nɛn ka'a 'nyranman 'palɛ "da "dɩɛ -a da. Min peenun -a da nyranman 'pa 'va, ɛn cɛɛ "ta -a "nɛn "ble.»\n39'Wɩ nɛn lɩ zɩɛ yaa 'vɩ bɛ, -yee "wɛan Samari 'nɔn "kaga "yi -tɛra Zozi da. Kɔɔ yaa 'vɩ 'nan, Zozi 'e drɛ wɩ pɛɛnɔn 'vɩ 'yrɛ. 40Zɩ Samari 'nɔn 'ta Zozi 'va bɛ, ɛn waa trʋ 'ba 'nan 'e 'fʋ 'o 'va. -A -nan nɛn Zozi yi 'fiili drɛ o va. 41'Wɩ nɛn yaa ve bɛ, -yee "wɛan minnun nɛn o yi -tɛra "da "bɛ, o 'bɔ "nyian "kaga 'kpa.\n42Ɛn waa 'vɩ 'siɛn lɩ zɩɛ -yrɛ 'nan: «Wa'a vɩlɛ 'nan 'wɩ nɛn yia 'vɩ bɛ, -a 'saza 'le "wɛan nɛn kʋ yi -tɛra "da "dɩ. 'Pian 'wɩ nɛn kʋa 'man "da 'kʋ 'bɔ 'a bɛ, -yee "wɛan nɛn kʋ yi -tɛra "da, ɛn kʋa -tɔ "mɛn 'nan -yɛɛ cɩ 'trɛdanɔn pɛɛnɔn 'sizan 'wɩ 'ji -a.»\nMingɔnnɛn wluzan -tʋ -le 'nɛn 'man "yaaman ɛn Zozi -a beli\n43Zɩ Zozi yi "fli drɛ o va bɛ, ɛn e Galile -si 'sia "nyian. 44Te Zozi -a 'vɩ 'e 'bɔ 'a 'nan, wa'a Bali 'lewei vɩzan -tʋ siala -dan 'e 'bɔ fla dɩ. 45'Pian zɩ e 'bɔla Galile bɛ, Galile 'nɔn -a 'sia 'kpa tɩglɩ. Kɔɔ 'wɩ nɛn yaa drɛ "fɛdi da Zeruzalɛm bɛ, waa -nan 'yɩ, o -kʋ -nan nun -le "wɛan.\n46E 'bɔla "nyian Kanan Galile 'lɛglɔn 'bɔ 'ji, 'fla nɛn e 'yi lila 'wɛn -a bɛ -a da.\nTʋ zɩɛ -a man bɛ, mingɔnnɛn wluzan -tʋ nɛn e -nyɛanla Kapanamo bɛ, te -a -pɩ 'man "yaaman 'kpa tɩglɩ. 47Mingɔnnɛn wluzan zɩɛ, yaa 'man 'nan Zozi 'si Zude, ɛn e 'bɔla Galile. -A -nan nɛn e -kʋ Zozi 'va, ɛn e toba -fɔ -yrɛ 'nan, 'e -sɔɔn "ji Kapanamo -e 'e 'yee 'nɛn nɛn -a man "yaaman -nan nun bɛ -a 'beli. 'Nɛn zɩɛ -a -kadɩ -fɔla tʋ.\n48Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «-Te ka'a tian 'lɛbo "fɔ wɩnun 'lee -cɛ -srɔn "wɩnun -nan yɩlɛ dɩɛ, ka'a yi 'tɛala 'wɩ da 'mlɔnmlɔn dɩ.»\n49Mingɔnnɛn wluzan "e -yrɛ 'nan: «Minsan, 'i yra 'si, 'i -ta -trɛlɛ 'vaa -e 'mɛn 'nɛn 'e yiɛ 'lɛ wʋ.»\n50Ɛn Zozi -a 'vɩ -yrɛ 'nan: «'I 'kʋ, 'i -pɩ "belia.» E yi -tɛra 'wɩ nɛn Zozi -a 'vɩ bɛ -a da ɛn e -kʋ.\n51"Yɛɛ -kɔn -kʋnan -sia bɛ, ɛn -a 'sunɔn 'ta -a 'lɛ, ɛn o -yrɛ 'nan: «-Cɛ 'si 'yie 'nɛn man.» 52-A -nan nɛn yaa laabʋ -wlɔ 'nan: «Tʋ "cɛn "man nɛn -cɛ 'si "man?» Ɛn o -yrɛ 'nan: «'Sɩ te yidɛ 'sia 'mɔɛnnɛn man "tiɛnnɔn, tɔɔn ɛn -cɛ 'si "man.»\n53Ɛn -a -cin -tɔ mingɔnnɛn wluzan ji 'nan, tʋ 'lein zɩɛ -a wlu nɛn Zozi -a 'vɩ 'yrɛ 'nan: «'I 'pɩ "belia.» -A -nan nɛn -a 'bɔ 'lee 'yee "kɔnnɛn 'nɔn pɛɛnɔn yi -tɛra Zozi da.\n54Zɩ Zozi 'si Zude ɛn e -kʋ Galile bɛ, -a -nan nɛn e 'lɛbo "fɔ wɩ zɩɛ -a drɛ. -Yee 'lɛbo "fɔ wɩ "flizan nɛn yaa dra fɛ 'lein zɩɛ -a -nan.


Wafa nga e kwla wunnge Ɲanmiɛn wun’n | Mantan\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Bengali Bikol Bulgare Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Coréen Croate Créole des Seychelles Créole d’Haïti Danois Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Français Ga Grec Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hongrois Iloko Indonésien Italien Japonais Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisonge Kongo Kwanyama Letton Lingala Lituanien Luganda Luo Macédonien Malayalam Malgache Maltais Myama Ndonga Ndébélé (Zimbabwe) Niue Norvégien Néerlandais Oromo Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Bolivie) Rarotongan Roumain Russe Sango Sepedi Serbe Sesotho (Lesotho) Shona Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Tagalog Tahitien Tamoul Tchèque Thaï Tigrinya Tiv Tok Pisin Tongien Tshiluba Tsonga Tswana Turc Twi Ukrainien Umbundu Uruund Venda Vietnamien Wawle Xhosa Yoruba Zoulou\nWɔ mɔ a su kanngan fluwa nga nun’n:\n?A nin Ɲanmiɛn amun afiɛn’n mantan? Sran sunman be waan ɔ kwlá yoman sɔ le. Afin be bu i kɛ e nin i e afiɛn’n ti nun fuun kpa. Yɛ wie’m be liɛ’n, ɔ yo be kɛ be timan sran mɔ be kwla fa be wun mantan Ɲanmiɛn ɔn. Sanngɛ Biblu’n wla e fanngan se kɛ: “An fa amun wun mantan Nyanmiɛn, yɛ i kusu fɛ́ i wun mántan amun-ɔn.” (Zak 4:8) I kpa bɔbɔ’n, Ɲanmiɛn se i sufuɛ’m be kɛ: “N ti Anannganman amun Nyanmiɛn, n sɔ amun sa. Min yɛ n se amun kɛ: ‘Nán srɛ kun amun naan ń úka amun nin-ɔn.’”—Ezai 41:13.\n?Wafa sɛ yɛ é kwlá yó naan e nin Ɲanmiɛn e afiɛn’n w’a mantan sɔ ɔ? Sɛ e nin sran kun é trá janvuɛ’n, nn e si i kpa ti ɔ. I kunngba’n yɛle Ɲanmiɛn liɛ’n. Ɔ ti cinnjin kɛ e suan Biblu’n nun like naan e si i kpa. Zoova yili i nzuɛn’n i nglo yɛ Zezi Klist niannin i ajalɛ’n su nantili. Sɛ e fa e ɲin sie i be ajalɛ’n su’n, naan e mian e ɲin e yo sɔ wie’n, e nin Ɲanmiɛn e afiɛn’n mántan kpa. Kpɛkun é wún kɛ sakpasakpa naan Zoova leman wunsu naan i yɛ ɔ fata kɛ ɔ sie mɛn wunmuan’n niɔn. Asa ekun’n, é wún kɛ i yɛ ɔ ti Siɛ nga sran kwlakwla kunndɛ’n niɔn. Afin ɔ le tinmin, yɛ ɔ yimɛn i mma’m be blo le, kpɛkun ɔ yo sa i nuan su sɛsɛsɛ, ngwlɛlɛ’n ti i liɛ, ɔ klo sran.\nE kunndɛ kɛ fluwa nga i nun ndɛ’n, ɔ uka wɔ naan a nin Ɲanmiɛn Zoova amun afiɛn’n mantan kpa liɛ su, naan w’a yi i ayɛ tititi.\nAn fa amun wun mantan Zoova—Fluwa’n i su fitilɛ


Zozie nin mɛn nga Ɲanmiɛn seli kɛ ɔ́ fá mán be’n | Ba kanngan’m be Biblu’n nun like klelɛ fluwa\nLIKE SUANLƐ 29\nZoova fali Zozie\nMoizi dunnin Izraɛlifuɛ mun be ɲrun afuɛ kpanngban. Kɛ ɔ cɛ kan ɔ́ wú’n, Zoova seli i kɛ: ‘Nán wɔ yɛ á fá Izraɛlifuɛ mun wlú mɛn nga n seli be kɛ ń fá mán be’n nun-ɔn. Sanngɛ ń má fá mɛn sɔ’n ń klé wɔ.’ I sin’n, Moizi seli Zoova kɛ ɔ fa sran uflɛ sie Izraɛlifuɛ mun be su. Zoova seli i kɛ: ‘To Zozie lɔ naan ko se i kɛ i yɛ n fɛli i-ɔ.’\nMoizi seli Izraɛlifuɛ mun be kɛ ɔ cɛ kan’n ɔ́ wú, naan Zoova fali Zozie kɛ ɔ fa be wlu mɛn ng’ɔ seli kɛ ɔ́ fá mán be’n nun. Ɔ seli Zozie kɛ: ‘Nán srɛ kun wɔ. Zoova wá úka-ɔ.’ I sin’n, Moizi ko fuli Nɛbo oka’n su. Kpɛkun mɛn nga Zoova seli kɛ ɔ́ fá mán Abraamun nin Izaaki nin Zakɔbu’n, ɔ fa kleli i. Moizi dili afuɛ ya kun ablaɔn (120) yɛ ɔ wuli-ɔ.\nZoova seli Zozie kɛ: ‘Kpɛ Zurdɛn nzue’n naan kɔ Kanaan. Ń má úka wɔ kɛ nga n fa ukali Moizi’n sa. Sanngɛ kanngan min Mmla’n nun cɛn kwlakwla. Nán srɛ kun wɔ. Kɔ naan ko yo like nga n seli wɔ kɛ a yo’n.’\nZozie sunmannin sran nɲɔn kɛ be ko niannian Zeriko klɔ’n nun. Like suanlɛ ng’ɔ bɛ i sin’n kan sa ng’ɔ juli lɔ’n i ndɛ. Kɛ be sali be sin’n, be seli Zozie kɛ Kanaan kɔlɛ blɛ’n w’a ju. Kɛ i aliɛ cɛnnin’n, Zozie seli Izraɛlifuɛ mun kɛ be tutu be tannin sua mun naan be wɔ. Ɔ seli Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ nga be sua aenguɛ’n i alaka’n be kɛ be dun Izraɛlifuɛ mun be ɲrun mmua naan be wɔ Zurdɛn nzue’n i nuan lɔ. Blɛ sɔ nun’n, nn Zurdɛn nzue’n w’a yi. Sanngɛ kɛ Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ mun be ja’n kannin nzue’n cɛ’n, ɔ yacili sonjilɛ. Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ mun be ko jrannin nzue’n i sonjiwlɛ’n i afiɛn. Kpɛkun Izraɛlifuɛ mun be kwlaa be sinnin. Atrɛkpa’n i sɔ’n yoli maan be wla kpɛnnin abonuan sa nga Zoova yoli i Jenvie Ɔkwlɛ’n i nuan lɔ’n su. ?A bu i sɛ?\nSiɛn’n, Izraɛlifuɛ mun b’a ju mɛn nga Ɲanmiɛn waan ɔ́ fá mán be’n nun. Ɔ maan be kwla kplan be sua nin be klɔ mun, be kwla di fie, yɛ be kwla ta viɲin nin waka nga be di be su mma mun’n. Lɔ asiɛ’n yo like ye kpa.\n“[Zoova] ɔ́ wá dún mmua amun ɲrun tititi. Aawlɛ flɛnnɛn’n nun lika kee kpa nun bɔbɔ’n, ɔ́ mán amun like bé dí, amun ku yí.”—Ezai 58:11.\nKosan: ?Kɛ Moizi wuli’n wan yɛ ɔ dunnin Izraɛlifuɛ mun be ɲrun mmua-ɔ? ?Sa benin yɛ ɔ juli Zurdɛn nzue’n i nuan lɔ-ɔ?\nKalɛ 27:12-23; Mmla’n 31:1-8; 34:1-12; Zozie 1:1–3:17.


“Sa’n kwlaa nun” e klo kɛ é yó sa ng’ɔ ti kpa’n.—Ngue ti ɔ? | Ebre Mun 13:18.\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Toba) Bichlamar Boulou Bulgare Cakchiquel (Central) Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Citonga Coréen Croate Dangme Danois Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Garifuna Goun Grec Guarani Géorgien Haoussa Hiligaynon Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Isoko Italien Japonais Javanese Kabye Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Lamba Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Luganda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malgache Maltais Mam Maya Mazateco (Huautla) Mende Mixe Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndau Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Nias Norvégien Nyaneka Nyungwe Nzema Néerlandais Oromo Ossète Otètèla Ourdou Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persan Pidgin (Cameroon) Polonais Portugais Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quichua (Imbabura) Roumain Runyankore Russe Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Tagalog Tatar Tchouvache Tchèque Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Tuvalu Twi Tzotzil Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Vietnamien Wallis Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nLike nga ti yɛ nanwlɛ dilɛ’n ti kpa’n\n“E si e klun lɔ weiin kɛ y’a yo-man sa fi, afin sa’n kwlaa nun e klo kɛ é yó sa ng’ɔ ti kpa’n.”—Ebre Mun 13:18.\nGlɛki nun ndɛ mma nga blɛ sunman Wawle’n kaci i se kɛ “sa ng’ɔ ti kpa’n,” be kwla kaci i ekun kɛ “nanwlɛ dilɛ.” Yɛ be fa kan sran mɔ i nzuɛn’n ti kpa’n i ndɛ.\nNdɛ nga Ɲanmiɛn maan Pɔlu klɛli’n, ɔ ti Klistfuɛ’m be cinnjin kpa. Pɔlu seli kɛ: ‘Sa’n kwlaa nun e klo kɛ é yó sa ng’ɔ ti kpa’n.’ ?Ndɛ sɔ’n i bo’n yɛle benin?\nE kwlakwla e kunndɛ kɛ sɛ e fite gua su’n, be bu e sran. I sɔ’n ti, e fa niannun e nian e wun naan y’a fite. Sanngɛ, nán wafa nga sran kun wlɛwlɛ i wun’n, i ngunmin ti yɛ be kwla bu i sran ɔn. Ɔ fata kɛ i nzuɛn’n yo kpa wie.\nƝanmiɛn Ndɛ’n kle weiin kɛ klɔ sran’n i nzuɛn’n ti tɛ. I waan: “Kɛ ɔ fin i bakan nun’n, i nyin’n wo sa tɛ’n su titi.” (Bo Bolɛ 8:21) I sɔ’n ti, ɔ fata kɛ e mian e ɲin kpa naan y’a yo sa ng’ɔ ti kpa’n. Pɔlu kɛnnin i sɔ liɛ’n i ndɛ. Ɔ seli kɛ: “Nyanmiɛn mmla’n i su falɛ’n yo n fɛ min anwlɛn’n nun, sanngɛ n wun kɛ sa uflɛ o lɛ. Min nzuɛn b’ɔ maan n yo sa tɛ’n, ɔ nin akunndan nga b’ɔ maan n klo kɛ ń yó sa kpa’n, be ti kɛ sran nnyɔn bɔ be si akplowa sa, lele n fa tɛfuɛ’n su, ɔ maan n kaci sa tɛ yofuɛ mlɔnmlɔn.”—Rɔmfuɛ Mun 7:22, 23.\nAto bualɛ’n w’a kaci sran’m be nzuɛn. Ɔ maan wie liɛ’n, ɔ yo e kɛ e nian be nzuɛn sɔ’n su. ?Sanngɛ, sɛ e bɔbɔ e kloman ato bualɛ’n, wan yɛ ɔ́ mían e kɛ e bua ato ɔ? I sɔ’n ti, sɛ ɔ yo e kɛ e bua ato’n, maan e jran kekle. Nán e bua ato naan e kaci sa tɛ yofuɛ mlɔnmlɔn.\nE KWLA YO NANWLƐFUƐ\nSɛ e waan é yó nanwlɛfuɛ’n, ɔ fata kɛ e nanti mmla wie’m be su. Sran’m be kpɛ be wun wlawlalɛ’n i su mmla. Sanngɛ, be nzuɛn’n kle kɛ be buman mmla fi i akunndan. Be buman sa kpa yolɛ’n i akunndan. Ɔ maan, kɛ be bua ato be fa ti be wun ɲanman nun’n, be bumɛn i kɛ ɔ ti tɛ. I sɔ’n ti, fluwa kun seli kɛ: “Sɛ e bua ato naan e akunndan’n buman e fɔ’n, e kwla bu i kɛ e ti nanwlɛfuɛ.” ?Mmla benin su yɛ e kwla nanti naan y’a yo nanwlɛfuɛ ɔ?\nSran miliɔn kpanngban be wunnin kɛ sran ng’ɔ nanti Ɲanmiɛn i mmla’n su’n, ɔ yo nanwlɛfuɛ. Ɲanmiɛn i mmla’m be leman wunsu. Yɛ i mmla sɔ’m be o Biblu’n nun. (Jue Mun 19:8) I wie yɛle kɛ, Biblu’n kan wafa ng’ɔ fata kɛ awlobo’m be tran’n i ndɛ. Ɔ kan wafa ng’ɔ fata kɛ junman difuɛ’n nin i min’n be tran’n i ndɛ. Kpɛkun, ɔ kan wafa ng’ɔ fata kɛ e nin Ɲanmiɛn bɔbɔ e nanti’n i ndɛ wie. Ɲanmiɛn mmla’n, ɔ sinman le. Ɔ ti sran kwlakwla be liɛ. Yɛ sran kwlakwla be kwla nanti su. Sɛ sran kun kanngan Biblu’n nun naan ɔ bu ndɛ ng’ɔ kanngan’n i su akunndan naan ɔ nanti su’n, ɔ kwla klo nanwlɛ dilɛ’n.\nSɛ e waan é yó nanwlɛfuɛ’n, ɔ fata kɛ e si Biblu’n nun kpa. Sanngɛ, kɛ mɔ ato bualɛ’n w’a kaci sran’m be nzuɛn ti’n, ɔ fata kɛ e srɛ Ɲanmiɛn naan ɔ suan e bo. (Filipfuɛ Mun 4:6, 7, 13) Sɛ e yo sɔ’n, é kwlá dí nanwlɛ sa’n kwlaa nun.\nItosi mɔ ndɛ akpasua ng’ɔ sinnin lɛ’n kɛnnin i ndɛ’n, ɔ di nanwlɛ. I sɔ’n ti’n, sran’m be kɛn i ndɛ kpa. Sran ng’ɔ di i sa nun junman siɛn’n, ɔ klo i sa kpa. Itosi waan: “Ń lá Ɲanmiɛn i ase. I fanngan nun’n, m’an ɲan junman kun mɔ kɛ ń dí’n, min klun titiman min ɔn.”\nSran sunman be wun i wlɛ kɛ Ɲanmiɛn i mmla’n mɔ be nanti be su’n ti’n, sa’n kwlaa nun be yo “sa ng’ɔ ti kpa’n.” Ɔ maan, i bo’n guali kpa mannin be. É wá kán be nun wie’m be ndɛ.\nSran ng’ɔ di nanwlɛ’n i klun titimɛn i\nBla kun seli kɛ: “Kɛ n ɲannin afuɛ 13, n yacili suklu dilɛ. E nin awiefuɛ mun e sannin nun. Ɔ maan, min bo ninnge’n i dan lika ti awie ninnge. Zoova i Lalofuɛ’m be wa kleli e nin min wun’n, e Biblu’n nun like. E wunnin i wlɛ kɛ Ɲanmiɛn Zoova * kloman kɛ e wua. Ɔ maan, e kacili e nzuɛn’n. Afuɛ 1990 nun’n, e fali e wun mannin Zoova. Kpɛkun, be yoli e batɛmu.”—Nyanndra Mun 6:16-19.\n“Laa’n, min sua’n nun ti awie ninnge mun ngunmin. Sanngɛ ninnge nga n le be siɛn’n, n toli be kwlakwla. Ɔ maan, min akunndan’n buman min fɔ kaan sa. Kɛ min wla kpɛn like nga n yoli be laa’n su’n, n la Zoova i ase cɛn kwlakwla. Afin, ɔ sili min aunnvuɛ dan. N si kɛ Zoova klun jɔ min wun. Ɔ maan kɛ nnɔsua ń kó lá’n, min klun titiman min.”—Serili, ɔ fin Irilandi.\n“Junman su lɔ’n, kɛ e min’n sieli i nzɔliɛ kɛ n diman ndrunmun’n, ɔ seli min kɛ: ‘Ɔ Ɲanmiɛn mɔ a su i’n ti’n, a ti sran kpa. Kɛ a di junman min sa nun’n, ɔ yo min fɛ.’ Kɛ n di nanwlɛ sa’n kwlaa nun’n ti’n, n si kɛ Ɲanmiɛn Zoova klun jɔ min wun. I sɔ’n ti’n, n kwla kle min awlofuɛ mun nin min wiengu mun kɛ be nian min ayeliɛ’n su.”—Soni, ɔ fin Ɔnkɔngu.\nI wla gua ase\n“N di junman sika guawlɛ dan kun nun. Ajalɛ kwlaa nga bé fá’n, min yɛ n mɛn i wun ngwlɛlɛ ɔ. Sran kwlaa nga be di i sɔ junman’n, like ng’ɔ ti be cinnjin’n yɛle be wun ɲanlɛ. Akunndan nga be bu’n, yɛle kɛ: ‘Sɛ a di ndrunmun kan naan a fa ɲan ɔ wun’n, ɔ timan tɛ.’ Sanngɛ, n diman ndrunmun. I sɔ’n ti’n, min wun jɔ min fɔuun. N tali nda kɛ maan be wu be bla o, ń dí nanwlɛ titi. Min kpɛnngbɛn’m be si kɛ n su buaman be ato le. Naan sɛ be bua ato’n, n su jranman be sin le.”—Tɔn, ɔ fin Etazini.\nƆ bu i wun sran\n“Cɛn kun’n, ninnge wie’m be mlinnin e junman’n su lɔ. Kpɛkun, e kpɛnngbɛn kun seli min kɛ n fia su. Sanngɛ, m’an kplinman su. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun mɔ be trali awiefuɛ mun’n, e min’n lali min ase. Afin, n dili nanwlɛ. Mɛn nga nun’n, sran ng’ɔ leman awlɛn’n, ɔ kwlá diman nanwlɛ. Sanngɛ, i agualiɛ su’n, i wiengu’m be lafi i su yɛ be bu i sran.”—Kaori, ɔ fin Zapɔn.\nSran ng’ɔ di nanwlɛ’n, i klun titimɛn i, i wla gua ase, kpɛkun ɔ bu i wun sran. I kwlaa sɔ’n kle kɛ nanwlɛ dilɛ’n, ɔ ti kpa dan.▪\n^ ndɛ kpɔlɛ 18 Biblu’n kle kɛ Ɲanmiɛn dunman’n yɛle Zoova.


Sa kwlaa ng'o to amun su'n, nanh amun ngunmin ye o to amun suo. É kwla fa é wla'n kwlaa gue Nyanmien su, afin o kpli'an su ke sa ng'o so'an amun nun'n o to amun su. I so'n ti, se sa to amun su'n, o man o son amun nun, yele ke o yô sa nga b'o man an kwla fité nun'n. I so'n ti, n swran kpa mun, anh wla amuen sole'n i asé.\nN kwla sa'n kwlaa yô, sannge liké ngba yô'a min wun sa yé, n kwla sa'n kwlaa yô, sannge n klô'a ke n fa min wun man liké fi mlonmlon.\nYé so b'o yôô yé'n, é yô sa ng'o ti i nuan su'n, nin sa ng'o ti kpa'n, ye é srô Nyanmien.\n N niaan mun, sa fanunfanun ng'o to amun su'n, anh bui amun tyéndyélé liké, afin an si ke, ke an lafi Nyanmien su, bo bé sa amun nian'n, ye man an katyi swran b'o tre i awleon.\n Afin Nyanmien nyrun dyranfue nga é le'n, o ti'a swran b'o si'a ke é kwla'a liké fi yôo, afin bé fa liké kwlaa nga bé fa lakaa yé'n bé fa leke i wié, sannge wa yô'a sa te lé. I so'n ti, man é fa é wla gua Nyanmien su é wunngé i bia'n bo bé ko loo bé nyan yé'n i wun lo nan o si é aunnvue, nan ble nga é sa mian'n, o yô é yé, o ti é wun nyanman nun.\n Afin Nyanmien klôô men'n lélé o fe i Wa kunngba tye'n mannin nan swran kwlaa ng'o lafi i su'n, wa mlinman, sannge o nyan anannganman nguan. Afin Nyanmien wa sunme'en i Wa'n men'n nun ke o wa di dyole, sannge o sunmeen ke o bla nan menfue'm bé nyan bé ti.\nMan amun nyin tran su, ye amun nin Nyanmien anh kôkô yale nan Lakafue'n wa laka'a amun. Amun awlen'n wô su ke amunh yôh, sannge an le'e i wun fanngan.


Fluwa ?Wan mun yɛ be yo Zoova i klun sa’n andɛ ɔ?: I junman fa dilɛ\nƝANMIƐN NDƐ’N NUN NINNGE KPAKPA WIE MUN ”N jin ɔ sin, ń dé wɔ”\nƝANMIƐN NDƐ’N NUN NINNGE KPAKPA WIE MUN Be yacili Zoova i klun sa’n i yolɛ\nLIKE NGA KLISTFUƐ’M BE YO’N Wafa nga é fá fluwa ?Wan mun yɛ be yo Zoova i klun sa’n andɛ ɔ? é dí junman’n\nƝANMIƐN NDƐ’N NUN NINNGE KPAKPA WIE MUN Sran ng’ɔ nantiman Zoova i mmla’n su’n, i liɛ kwlá yoman ye\nLIKE NGA KLISTFUƐ’M BE YO’N Wafa nga é fá fluwa Amun tie Ɲanmiɛn ndɛ’n é dí junman’n\nMarsi 27–Avrili 2\nƝANMIƐN NDƐ’N NUN NINNGE KPAKPA WIE MUN Izraɛlifuɛ’m be wla fili Zoova su\nLIKE NGA KLISTFUƐ’M BE YO’N Uka ɔ awlobofuɛ mun naan be wla w’a finman Zoova su\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Abui Abɛ Acoli Afrikaans Albanais Allemand Alur Amharique Anglais Arabe Arménien Ateso Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bambara Bas Allemand Basque Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bikol Boulou Bulgare Bété Cakchiquel Cambodgien Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuabo Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Dayak Ngaju Digor Douala Edo Efik Esan Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Féroïen Ga Galician Gallois Garifuna Gokana Goun Grec Groenlandais Guarani Guerze Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Ibinda Ichinamwanga Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Jula Kabuverdianu Kana Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Kyangonde Langue des signes brésilienne Lao Lenje Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mende Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Okpe Oromo Ossète Otomi Otètèla Ourdou Ouzbek Ouïghour (Cyrillique) Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quiché Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Soli Sranan tongo Sunda Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tajiki Tamoul Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Valencian Venda Vezo Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yacouba Yoruba Zandé Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nKlistfuɛ mun nin be junman’n—Aɲia fluwa | Marsi 2017\nWafa nga é fá fluwa ?Wan mun yɛ be yo Zoova i klun sa’n andɛ ɔ? é dí junman’n\nBe yili fluwa ?Wan mun yɛ be yo Zoova i klun sa’n andɛ ɔ? kɛ blɛ kwlaa nga é klé sran’m be Biblu’n nun like’n, e nin be e koko i su yalɛ ka naan y’a suan like’n. Annzɛ kusu kɛ e ko wie like suan cɛ’n, e yo i sɔ. * Like suanlɛ 1 lele 4 uka like suanfuɛ mun naan b’a si sran wafa nga Zoova i Lalofuɛ’m be ti’n. Yɛ i 5 lele 14 kle be junman nga be di’n. Kpɛkun like suanlɛ 15 lele 28 kle be kɛ e anuannzɛ’n i sa o junman su kpa. Ɔ ti kpa kɛ e suan fluwa’n i nun like e lɔngɔ su, nán maan e tɔtɔ nun. Sanngɛ sɛ e sie i nzɔliɛ kɛ sa kun o like suanfuɛ’n i su naan like suanlɛ kun kɛn i ndɛ’n, e kwla fɛ i ɲin sie su trele. Fluwa’n i bue kun ti like suanlɛ kun. Ɔ maan, e kwla fa miniti nnun annzɛ blu e koko su yalɛ.\nDun mmua fa like suanfuɛ’n i ɲin sie i like suanlɛ’n i flɛlɛ’n su.\nAn kwla kanngan like suanlɛ’n i wunmuan’n nun, annzɛ kusu an kwla kpɛkpɛ nun.\nAn koko i bue nga an kanngan nun’n i su yalɛ. Yɛ an fa kosan nga be o fluwa’n i ja ngua lɛ’n be flan like suanlɛ’n nun. Nán amun ɲin kpa foto’m be su. Sɛ an kanngan Biblu’n nun ndɛ mma wie nun’n, an koko su yalɛ. Yo maan ɔ si kɛ ndɛ ce nga be klɛli be ble tuun kpa’n, be yiyi like suanlɛ’n i flɛlɛ nun.\nSɛ kuku nga be flɛ i kɛ “Like nga a kwla yo’n,” i wie o like suanlɛ’n nun’n, an kanngan nun. Kpɛkun an wla like suanfuɛ’n i fanngan naan ɔ nanti i nun afɔtuɛ’m be su.\n^ ndɛ kpɔlɛ 3 Ɛntɛnɛti su fluwa liɛ’n yɛ i nun ndɛ’n ti uflɛuflɛ kpa-ɔ.\nKLISTFUƐ MUN NIN BE JUNMAN’N—AƝIA FLUWA Marsi 2017


?É yó sɛ naan y’a kwla tran nguan nun tititi? (1 Zan 2:17)\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Aamenin Aflikanin Alabanin Aleman Aluu Amariki Angle Arabu Arabu (Liban) Azeri Bataka (Toba) Bisilama Blɔfuɛ Danois Ebre Eve Fiji Féroïen Fɔn Fɛnlandi Gali Gloelandi Glɛki Gunnun Hmong (White) Iban Igbo Ikrɛnin Iligainɔn Iloko Isilandi Isoko Itali Izbɛki Jamaican Creole Kanada Kanbɔji aniɛn'n Katalan Kikamba Kikaonde Kiluba Kiniaruanda Kirgizi Kiribati Kirundi Klowati Kore aniɛn'n Kosa Kuaniama Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kuude Kuumanji (Siriliki) Kyangonde Langue des signes brésilienne Lari Lingala Lio Litianin Livale Luganda Malagasi Malayalamun Malti Malɛ Manbue-Lungu Miama More Ndebele (Zɛnbabue) Ndɔnga Nepali Nzɛma Nɔɔvɛzi Nɛɛlandi Oromo Osɛti Pangasinan Pennsylvania German Polɔɲin Portugais Pɔɔtigali Pɛɛsi Quichua (Chimborazo) Risi Rumanin Samoan Sango Savakano Sebuano Seisɛli Kleɔlu Sidama Sinala Sinnin (Aka) Sisewa (Malawi) Situnbuka Sitɔnga (Malawi) Siyao Slovaki Slovenin Sona Sranantɔngo Suaili Suati Sunda Suɛdi Sɛɛbi (Rɔmun) Sɛɛbi (Siriliki) Tagalɔgu Tai Tataa Tchèque Telugu Tetun Dili Tiglɛnya Tiriki Tisɔnga Tizɔtzili Tswana Tui Urobo Urundu Uzbek (Roman) Valencian Viɛtinamun Vɛnda Wawle Yoruba Zapɔn Zulu Zɔɔzi sinua (Sangai) sinua (Sisuanin) sinua (Yunanin) sinua Kantɔnɛ sinua Kantɔnɛ (Nga i kanlɛ timan kekle'n) sinua Mandarɛn (Lalafuɛ liɛ'n) sinua Mandarɛn (Nga i kanlɛ timan kekle'n) uudu Ɔngli Ɛndonezi Ɛsipaɲɔlu Ɛsipaɲɔlu bobo aniɛn'n Ɛsitonin\n?É yó sɛ naan y’a kwla tran nguan nun tititi?\nBiblu’n se kɛ: “Sran ng’ɔ yo like nga Ɲanmiɛn waan ɔ yo’n, ɔ́ ká lɛ tititi.” (1 Zan 2:17; Holy Bible—Easy-to-Read Version) ?Ngue yɛ Ɲanmiɛn waan e yo-ɔ?\nMaan e suan Ɲanmiɛn nin i Wa Zezi be su like. Kɛ Zezi srɛ́ Ɲanmiɛn’n, ɔ seli kɛ: “Kɛ ɔ ko yo naan b’a ɲan nguan m’ɔ leman awieliɛ’n, ɔ ti cinnjin kɛ be si wɔ mɔ ɔ kunngba cɛ yɛ a ti Ɲanmiɛn’n, ɔ nin sran nga a sunmɛnnin i’n mɔ yɛle Zezi Klisi’n.” (Zan 17:3) ?Ngue yɛ sran kun kwla yo naan w’a kwla si Ɲanmiɛn nin Zezi-ɔ? Ɔ fata kɛ ɔ suan Biblu’n nun like, yɛ ɔ nian like ng’ɔ suan’n su nanti. * Biblu’n nun ndɛ’n ti’n, e kwla si Ɲanmiɛn Zoova m’ɔ ti e Yifuɛ’n, i klun akunndan’n. (Sa Nga Be Yoli’n 17:24, 25) Asa ekun’n, Biblu’n se kɛ Zezi i “ndɛ’m be man nguan m’ɔ leman awieliɛ’n.”—Zan 6:67-69.\nMaan e lafi e ti kpɔlɛ tɛ mɔ Zezi fɛ i wun yili’n su. Zezi bali asiɛ’n su wa “kɛ ɔ́ sú sran mun naan ɔ́ fɛ́ i nguan’n mán naan ɔ́ kpɔ́ sran kpanngban be ti.” (Matie 20:28) Tɛ mɔ Zezi fɛ i wun yili’n ti’n, e kwla ɲan nguan m’ɔ leman awieliɛ’n asiɛ m’ɔ́ wá káci lika klanman’n, i su. * (Jue Mun 37:29) Zezi seli kɛ: “Ɲanmiɛn kloli mɛn’n lele ɔ fɛ i Wa kunngba cɛ’n mannin naan sran kwlaa ng’ɔ kle kɛ ɔ lafi i su’n w’a mlinman, sanngɛ ɔ ɲan nguan m’ɔ leman awieliɛ’n.” (Zan 3:16) Kɛ be se kɛ e lafi Zezi su’n, yɛle kɛ e nian like ng’ɔ kleli’n su e nanti, yɛ e yo i Si’n i klun sa.—Matie 7:21; Zaki 2:17.\nMaan e nin Ɲanmiɛn e afiɛn mantan kpa. Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ e fa e wun e mɛntɛn i naan e yo i janvuɛ. (Zaki 2:23; 4:8) Ɲanmiɛn o lɛ titi. Ɔ su wuman le. Ɔ kunndɛ kɛ i janvuɛ’m be kusu be ka nguan nun titi. I Ndɛ’n nun’n, ɔ seli kɛ be kwlaa nga be fa be wun mɛntɛn i’n, “bé nyán nguan tɛnndɛn.”—Jue Mun 22:27.\nNguan m’ɔ leman awieliɛ’n i su ndɛ nga sran’m be kan m’ɔ timan su’n\nNdɛ nga sran’m be kan’n: Fluwa sifuɛ dandan’m bé wá yó maan sran’m bé trán nguan nun titi.\nNdɛ ng’ɔ ti nanwlɛ’n: Kannzɛ dɔɔtrɔ’m be mian be ɲin sɛ’n, be su kwlá yoman naan sran’m be ka nguan nun tititi. Ɲanmiɛn kunngba cɛ yɛ ɔ kwla yo sɔ-ɔ. Afin ‘nguan’n i bo’n, i wun lɔ yɛ ɔ wo ɔ.’ (Jue Mun 36:10) Ɔ tali nda kɛ “ɔ́ núnnún wie’n mlɔnmlɔnmlɔn,” yɛ be nga be yo i klun sa’n, ɔ́ mán be nguan m’ɔ leman awieliɛ’n.—Ezai 25:8; 1 Zan 2:25.\nNdɛ nga sran’m be kan’n: Nvle wie’m be nunfuɛ’m be ngunmin yɛ bé ká nguan nun titi-ɔ.\nNdɛ ng’ɔ ti nanwlɛ’n: Ɲanmiɛn kpaman sran nun. “Sanngɛ nvle kwlaa nun’n, sran ng’ɔ sro i m’ɔ yo sa ng’ɔ ti kpa’n, i sɔfuɛ’n yɛ i klun jɔ i wun-ɔn.” (Sa Nga Be Yoli’n 10:34, 35) Sran kwlaa ng’ɔ yo Ɲanmiɛn klun sa’n, ɔ kwla ɲan nguan m’ɔ leman awieliɛ’n.\nNdɛ nga sran’m be kan’n: Sɛ e tran nguan nun titi’n, e ɲrun yó e koun.\nNdɛ ng’ɔ ti nanwlɛ’n: Ɲanmiɛn klo e, yɛ ɔ kunndɛ kɛ e klun jɔ. (Zaki 1:17; 1 Zan 4:8) Ɔ si kɛ, kɛ e tu e klun e di junman’n, e klun jɔ. (Akunndanfuɛ’n 3:12) I sɔ’n ti, be kwlaa nga bé ɲán nguan m’ɔ leman awieliɛ’n, Ɲanmiɛn mán be junman mɔ i dilɛ’n ɔ man aklunjuɛ-ɔ. Yɛ be nin be awlɛn su sran mun bé dí be sa nuan ninnge’m be su.—Ezai 65:22, 23.\nAsa eku’n be nga bé trán nguan nun titi’n bé súan be Yifuɛ’n ɔ nin ninnge ng’ɔ yili be’n, be su like uflɛ mun tititi. Wafa nga Ɲanmiɛn yili e’n ti’n, e kunndɛ kɛ é ká nguan nun titi naan é sí i kpa. “Sanngɛ sa nga Ɲanmiɛn yo’n, kɛ ɔ fin i bo bolɛ’n nun lele m’ɔ́ fá jú i awieliɛ’n, e su kwlá simɛn i bo.” (Akunndanfuɛ’n 3:10, 11) Ɔ maan, be nga bé ɲán nguan m’ɔ leman awieliɛ’n, bé súan like uflɛ tititi yɛ ninnge nga bé yó’n, be su diman be yalɛ.\n^ ndɛ kpɔlɛ 4 Zoova i Lalofuɛ’m be kle sran’m be Biblu’n nun like. Be demɛn i ti sika. Sɛ a kunndɛ kɛ á sí nun kpa ekun’n, nian video nga be flɛ i kɛ ?Wafa sɛ yɛ e kle sran’m be biblu’n nun like ɔ?\n^ ndɛ kpɔlɛ 5 Nian ndɛ nga be flɛ i kɛ “?Wafa sɛ yɛ Zezi de e-ɔ?” i nun.\nNguan nin Wie’n Kosan mɔ biblu’n tɛ be su’n Lafi Ɲanmiɛn su Ɲanmiɛn sulafilɛ\n?Wafa sɛ yɛ Zezi de e-ɔ?\n?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ Zezi kpata e ti-ɔ? ?Sɛ e lafi Zezi su nn y’a fite nun?\nA kwla ɲan anannganman nguan asiɛ’n su\nBiblu’n kan sa nga ti yɛ Ɲanmiɛn yili klɔ sran’n i ndɛ.\nFa man sran Fa man sran ?É yó sɛ naan y’a kwla tran nguan nun tititi?


Lé kunngba so'n ye bé bôô asonunfue'm bo bé ô Jérusalem lo'n bé yale kléle dan'n i bôo. Bé kwlaa bé sanndi oo Judée nin Samarie men'n nun, san bé bo Jésus sunmaan bé'n, bé tye ye bé kaa leo.\nSwran kwlaa nga i waan o nin Christ-Jésus béh katyih swran wunmuan oh yôh Nyanmien klun sa'n, san béh kléh i yale.\nAnh bu nde nga n kan kléé amun ke: «Swran b'o su swran'n ti'a kpa tre'e i min'n» i akunndan. Se bé kléé n yale'n béh kléh amun yale wié, se bé fa min nde'n su'n, béh fah amun lie'n su wié.\nNanh sre kun amun nyrennen nga an wa wuin'n ti. Anh nian, mmusu'm bé si Satan'n o wa wla amun nun wié'm bé bisua, oh sah amun nian. Amunh wunh nyrennen lé blu. Se kunle bobo ye béh kunh amun'n, anh tra amun awlen, ye liké nga nh fah yô amun mô'n yele nguan'n.\nSabbat tyen ye Jésus yôô sa so nion, i so'n ti, Juif'm bé sue nganzua.\n Bé nga bé klé bé yale Nyanmien klun sa yôle'n ti'n, bé lie su ti yé, afin Nyanmien nen'n nun ninngé kpakpa'm bé ti bé lie! Ke béh keh amun nzôwa, bo béh kléh amun yale, bo béh tonh amun suen tete'n kwlaa n dunman nun'n, amun lie su ti yé, yele ke amun mô'n o wa yô dan nyanmien su lo. I so'n ti, man amun klun dyo, man amun wun blibli amun. Afin laa ke bé kléé Nyanmien nuan idyofue'm bé yale soo, i sin nan ba wu amun.\nSannge Juif'm bé wlawlaa bla nga bé katyii Juif bo bé le dunman'n, bé nin klo kpenngben mun, ye bé bôô Paul nin Barnabas bé yale kléle bôo, bé fuaan bé bé akpasua lie'n su.\n?Nyanmien nuan idyofue ônin ye amun nannan'm ba klé'a bé yaleo? Bé kunnin bé nga bé dun mmua kaan Nanwlefue'n i bale nde'n, i ye an fe maan swran mun bo bé kunniin nion.\nSannge bé ti ke awié b'o le'a ndin sa, bé awlen'n soman, ke afe'n nin yale kléle'n to bé su Nyanmien nde'n ti'n, kpekuun bé ti nun satyi.\nLaa ba nga bé wui ke swran wu ba titi sa'n, o kléé ba nga bé wui Nyanmien Wawe'n i fanngan nun'n i yale, ke o ti so ndeo.\noh nyenh i wunsu so kpe ya, sua ô, niaan ô, nien ô, ba ô, asie ô, ye yale kléle ke é ô ye'n, ye oh nyanh anannganman nguan ble ng'o ba lo'n.\nSannge wa nyanman ndin wlawle, o ti swran bo i awlen'n soman, ke afe'n nin yale kléle'n to i su Nyanmien nde'n ti'n, kpekuun o fité.\nSwran nga bé fa nde nga su'n, n klé bé yale lélé n kun wié, ye n tyi bé nun wié, yasua ô, bla ô, n wla bé bisua.\nBé nga bé klô ke swran'm bé bu bé swran'n, bé ye bé mian amun ke an wla klen nion. Sa ti bo bé yôé so'n, bé waan béh yôéh so nan ba klé'a bé yale Christ i waka'n ti.\nSannge béh dunh mmua tra amun klé amun yale, béh fah amun ko Nyanmien sua'm bé nun, béh wlah amun bisua, béh fah amun ko famien nin kpenngben'm bé dyasu min ti, i sin nan sa so'm ba yô.\n Jésus sé ke: Nanwle, swran kwlaa nga min nin dyasin fe'n ti, o yatyi i awlô, nin i niaan mun, nin i nin, nin i si, nin i mma mun, nin i asie'n, oh nyenh i wunsu so kpe ya, sua ô, niaan ô, nien ô, ba ô, asie ô, ye yale kléle ke é ô ye'n, ye oh nyanh anannganman nguan ble ng'o ba lo'n.\n ?Klôle nga Christ fa klô yé'n, nzu liké ye man i nyin kwla tu é suo? se nyrennen ô, mianle ô, yale kléle ô, awé ô, se é wun kplen ô, se é dyin wié nuan ô, se béh kunh é ô. Afin bé klee ke: «O ti bé fa é dyran wié'n nuan nglemun lélé nnsoua. Bé bu é ke bua bo bé su kô kuin sa.» Kannze sa so'n kwlaa to é su'n, Jésus b'o klôô yé'n ti, é tra safunyren.\n Ke bé kuun Étienne'n, bé nga bé klé bé yale i wié'n sin'n, bé sanndi oo lélé Phénicie, nin Chypre, nin Antioche, bé ka'an Nyanmien nde klé'a swran fi, san Juif'm bé ngunmin tye. Sannge bé nun swran wié'm bé fin Chypre nin Cyrène, bé baa Antioche, bé kan nde klé Grec mun wié, ye bé bô é Min Jésus i dyasin fe'n kléé bé. É Min'n dyran bé sin, ye bé bo bé fa bé nde'n su bo bé kpee bé nyin é Min'n i wun'n bé sonnin.\n O toli, o tii swran kun nen, o sé i ke: ?Saul, Saul, nzu ti ye a klé n yale soo? Ye o use i ke: ?Nannan, bé fle o se? Ye o sé ke: Min Jésus-o, min ye a klé n yale nion.\n?Sannge n lie'n, aniaan mun, se lélé nde n te kan klen wlale nde'n, nzu ti ye bé te klé n yaleo? Se n te yô so'n, Christ i waka'n su bôbôle nde bo n kan'n, o su yô'a swran ngasi kun.\nSe bé klé amun yale klo kun su'n, anh wanndi wo klo ufle su. Nanwle, an su wié'a Israël klo'm bé su wlan, nan m bo n katyii Swran'n man ba.\n Ke béh keh amun nzôwa, bo béh kléh amun yale, bo béh tonh amun suen tete'n kwlaa n dunman nun'n, amun lie su ti yé, yele ke amun mô'n o wa yô dan nyanmien su lo. I so'n ti, man amun klun dyo, man amun wun blibli amun. Afin laa ke bé kléé Nyanmien nuan idyofue'm bé yale soo, i sin nan ba wu amun.\nI so'n ti, Nyanmien b'o si sa'n kwlaa'n, o sé ke: M ma sunman n nuan idyofue nin swran wié bo n yi bé ke n sunman bé'n, bé wun lo, béh kléh wié'm bé yale, béh kunh wié.\n nan yale kléle so'n nun swran fi sa sin a bubumen. I nun nga é ô amun wun lo'n, é bô su kléé amun ke bé waa klé é yale, an si ke yale kléle so'n ye wa dyu ye'n.\n Bé tô wié'm bé mma, bé fa nyantiaan bô bé, bé fa dyroko tyi wié mun, bé wla bé bisua. Bé fin bé yebue, bé wlanwlan bé, bé fa scie kpatyi bé nun, bé fa kaka kun bé. Bé wla bua nin bôli kplô bé ko wa ko wa, bé le'a liké fi, bé wun nyrennen, bé yô bé tete. Bé kpa'n ti, bé nin men nga nun tranle fataman! Bé wlanwlan aawle'm bé nun nin ôka'm bé su, bé tran yebue bue nin kunman'm bé nun.\n Anh bu nde nga n kan kléé amun ke: «Swran b'o su swran'n ti'a kpa tre'e i min'n» i akunndan. Se bé kléé n yale'n béh kléh amun yale wié, se bé fa min nde'n su'n, béh fah amun lie'n su wié. N ti ye béh yôh amun sa so'n kwlaaa, afin bé si'a swran b'o sunmaan min'n.\n Swran bo bé ti niaan'n, kun wa fe i niaan bian wle swran'm bé sa nun ke bé kuin, ye swran wié'm bé wa yô bé mma'm bé so wié, ba'm béh dyaôh bé si nin bé nin'm bé wun ke bé kun bé. Swran'n kwlaa bé wa kpo amun min ti, sannge swran ng'o tre i awlen lélé dyu i awiélie'n, oh fitéh nun. Se bé klé amun yale klo kun su'n, anh wanndi wo klo ufle su. Nanwle, an su wié'a Israël klo'm bé su wlan, nan m bo n katyii Swran'n man ba.\n I kwlaa so'n ti nyrennen'n i bué nuan kaan sa. Bé wa fa amun wla nyrennen nun, béh kunh amun, ye nvlé'n kwlaa béh kpoh amun n dunman nun. O man swran sunman bé ti nun oh satyih, béh fah bé wiéngu wle swran'm bé sa nun, béh kpoh bé wiéngu.\n Sannge béh dunh mmua tra amun klé amun yale, béh fah amun ko Nyanmien sua'm bé nun, béh wlah amun bisua, béh fah amun ko famien nin kpenngben'm bé dyasu min ti, i sin nan sa so'm ba yô. Ke béh yôh amun so'n, o man amunh kwlah kan min nde'n klé bé. I so'n ti, anh fa sié amun klun kpa, nanh an dun mmua bu nde nga amunh kanh nan amuan nyan amun ti'n i akunndan. Afin m bobo ye nh fah nde nga amunh kanh'n wla amun nuaan, ye nh kléh amun ngwlele, o man amun kpofue'm bé su kwla kpalôman amun nuan, ye bé su si'a amun akplôwa. Amun si nin amun nin, nin amun niaan nin amun tranfue nin amun dyanvue mun bobo bé ye béh fah amun man swran muon, ye béh kunh amun nun wié. Min ti swran'n kwlaa béh kpoh amun. Sannge amun ti ndre kun sa su mlinman. Se an tra amun awlen'n, amunh nyanh amun ti.\n Ke é ô ye'n, liké kwlaa nga an kunnde'n, amuan nyen, amuan nyan amun wun! An su di famien é sin! Yôô, se an di famien'n, o yô é fe, man é kusu é di wié! Afin m bui ke, Nyanmien a yô é bo Jésus sunmaan yé'n ke é nu'an swran nun sa. Ya katyi finfinfue swran nin ange'm bé nyrun ke swran bo bé su wa kuin sa. Christ ti ya katyi sinnglinfue, sannge amun lie'n, swran wunmuan bo amun nin Christ amuan katyi'n ti, an ti ngwlelefue! É ti fuen, sannge amun lie'n, an ti kéklé! An le nyrun, sannge é lie'n, bé bu'e é swran! Lélé nde awé nin nzué wé te kun é, é wun ti kplen, bé bô é, é ti lalasinfue, é di dyunman é fa kpa nan ya nyan é nuan nun alie. Bé kpe é nzôwa, é yi ma'an bé, é bô bé môaé. Bé klé é yale, o son é nun. Bé satyi é dunman, é te'a su. Swran'm bé nyrun ya katyi ke wla sa, é ti ke bé dya bô fa sa, lélé nde bé te bu é so.\n Anh bu laa bo ke Nyanmien man an wuun asé'n, nyrennen dan kpa nga an wunniin'n bo an dyran kéklé'n i akunndan. Tyen wié bé kpe amun nun wié nzôwa, bé yô amun tete nzra nun, tyen wié kusu an fa amun wun wla bé bo bé yô bé tete so'n bé nun. Afin an wun bisuafue'm bé aunnvue. Ke béh déh amun ninngé mun amun sa nun'n, amun nin bé a kpliman, amun klun dyo su, afin an si ke an le ninngé wié b'o ti kpa tra nga le'n, b'oh kah le tititi.\n Nyanmien su bo bé lafi'n ti, bé kwla nvlé mun, bé yô sa ng'o ti i nuan su'n, bé nyan liké nga Nyanmien waan oh manh bé'n, bé tyityi dyra'm bé nuan, bé nuan sin srôésrôé, bé flô bé nga bé waan béh fah kaka kun bé'n bé sa nun. Bé nga bé le'a wunmien'n bé nyan fanngan, bé yô yakpa ale nun, bé fuan nvlé wié'm bé sôndya mun. Bla wié'm bé swran nga bé wuli'n bé tyennin, bé wun bé ékun. Bé klé wié'm bé nyrennen lélé bé kun bé, bé klô'a ke bé dé bé, afin bé klô ke béh tyenh nan béh nyanh nguan kpa. Bé tô wié'm bé mma, bé fa nyantiaan bô bé, bé fa dyroko tyi wié mun, bé wla bé bisua. Bé fin bé yebue, bé wlanwlan bé, bé fa scie kpatyi bé nun, bé fa kaka kun bé. Bé wla bua nin bôli kplô bé ko wa ko wa, bé le'a liké fi, bé wun nyrennen, bé yô bé tete. Bé kpa'n ti, bé nin men nga nun tranle fataman! Bé wlanwlan aawle'm bé nun nin ôka'm bé su, bé tran yebue bue nin kunman'm bé nun.\n Ble so'n nun famien Hérode dyaô asonunfue wié'm bé yale kléle su. O man bé fa kaka kuun Jean niaan bian Jacques. Ke o wuun ke i so'n yôô Juif'm bé fe'n, o traa Pierre ékun. Kpaun bo bé gua'a nun ayré'n (*f19*) i tyen dile'n nun ye sa so'n yôlio. Ke o trelii b'o wle bisua'n, o fe wle sôndya blu-nin-nsien bo bé bubu bé nun nnannan'n bé sa nun ke bé nien i su, o ô i klun ke, se Pâque'n sin'n, oh feh dyren nzra nun. I so'n ti, sôndya'm bé nian Pierre su kpa bisua'n nun, sannge asonunfue'm bé sre Nyanmien titi ke o nien i su. Lé kunngba nga Hérode waan ke alie tyeon, oh fah Pierre dyren nzra nun'n, kongue so'n nun bé tyii nin dyroko nnyon, o la sôndya nnyon bé afien lafili, gladi difue'm bé kusu bé dyin anuan'n nun le bé nian bisua'n su. Béh niaanh… é Min Nyanmien i ange kun ye, sua ba nga bé ô nun'n, i nun kpadya wauun. Ange'n fiin Pierre nven su nan wa tinngé. O sé i ke: Dyaô waka! Ye dyroko'm bé fin i sa gualio. Ange'n sé i ékun ke: Fo o kplô'n tyi o bô, ye wlo o ngbabua'n. Ye o yôlio. O sé i ékun ke: Klo o kôndrô'n, su n su. Ye Pierre fité suu i suo, o yôé lalie nun, o si'a ke wéiin nuon. Ke bé buu gladi difue klikli'n nin i nnyon su'n bé wun bo bé dyuu blale anuan bo bé sin nun wlu klo'n nun'n i wun le'n, anuan so'n bobo tiké i wun maan bé. Bé fitéli, bé fa atin kun su bé oo bé nyrun. Ke bé kpeen atin kun su'n, ye ange'n yatyii le olio. Ke Pierre nyin su titilii'n, o sé ke: Man wun i wle sien'n ke é Min'n ye o sunmeen i ange'n, ye wa'a dé min Hérode nin sa kwlaa nga Juif'm bé waan bé fa yô min'n, i nuon. Ke oh buh i akunndan ko'n, o dyuu Jean bo i dunman ng'o nannan su'n yele Marc'n, i nin Marie i awlô lo, swran bo louun kpa bé yiaa lo bé su kôkô yale klé Nyanmien. Ke oh bôbôh anuan'n, afannien kun bo bé flee Rhode'n o bee i nianle. Ke o tii Pierre nen'n, i wun b'o blii'n ti wa tiké'a anuan'n, o wanndi kô séé bé ke: Pierre dyin anuan'n sin le. Ye bé sé i ke: ?O kpa'n… liké su wa yô woo? Sannge o dyran su ke, i sakpaa. Ye bé sé ke: I angeo. Ke oh yôh so'n, wuun Pierre te bôbô anuan'n. Ke bé tikéli bo bé wunniin'n, o bôô bé nuan kpa. O fe i sa bôô bé nuan, nan wa kan liké nga é Min'n yôli b'o yilii bisua'n nun'n wa klé bé. Ye o sé bé ke: Anh kô kan klé Jacques nin aniaan mun. I sin o fité oo lika ufle. Ke alie tyennin'n, sôndya'm bé wun usu bé dan kpa, yele ke bé si'a lika nga Pierre a oo. Ke Hérode man bé kunndelii bo ba wunmen'n, o usaa sôndya mun, nan wa sé ke bé kun bé. I sin o fin Judée o oo Césarée o kô traan lo.\n Ke oh yôh so'n, wuun Saul te wla é Min'n i sonnzonfue'm bé sre ke oh kunh bé, i so'n ti, o oo Nyanmien nyrun dyranfue dan'n i wun lo, o sre i ke o men i Nyanmien sua nga bo bé ô Damas lo'n bé wun fluwa, nan se o tô swran wié lo'n, se yasua ô, bla ô, bo bé fa nde su'n oh tyih bé ba Jérusalem. Ke oh koh b'o wa dyu Damas lo'n, kpekuun nyanmien'n kpadya piaa guee i su. O toli, o tii swran kun nen, o sé i ke: ?Saul, Saul, nzu ti ye a klé n yale soo? Ye o use i ke: ?Nannan, bé fle o se? Ye o sé ke: Min Jésus-o, min ye a klé n yale nion. Sannge dyaô wlu klo'n nun, bé wa klé o liké nga a wa yô'n. Bé bo bé ko i sunmanle'n, bé dyin le bé too amulé, bé tili nen so'n, sannge o wu'an asé. Bé tre i sa bé fe oo Damas lo. Saul dyaôli, i nyin'n gua su, sannge o wu'an asé. Bé tre i sa bé fe oo Damas lo. O dii lé nsan, o wu'an asé, o di'a liké, o no'an nzué. Ke oh yôh so'n, Jésus i sonnzonfue kun ô Damas le, bé fle i Ananias. O wuun é Min'n aôlia nun, o flelii. Ananias séé ke: Nannan, man srô! Ye é Min'n sé i ke: Dyaô ko atin bo bé flee i Séiin'n su Judas awlô lo, kô nian Saul b'o fin Tarse'n i ôsu. O nin Nyanmien bé su kôkô yale. O wuun bian kun bo bé fle i Ananias'n aôlia nun, o wluu lo, o fe i sa fue i su nan o wun asé. Ananias sé ke: Nannan, n tili tete kwlaa nga bian so'n yôô o swran mun Jérusalem lo'n, swran sunman bé nuan nun, ye Nyanmien nyrun dyranfue dandan'm bé meen i atin ke, swran kwlaa b'o bô o dunman klo nga su wa'n, o tyii!\nLaa bo n te ô Juif'm bé Nyanmien sule'n nun'n, an tii sa nga n yôli'n, n klé Nyanmien i Asonun'n yale lélé tra yale kléle su, n waan nh nunnuinh.\n Nian nde nga n klô ke a kle kô man Smyrne asonun'n i ange'n ye: M bo n ti liké'n kwlaa i klikli nin i awiélie'n, bo n wuli, n tyennin'n, n sé ke yiô: N si sa ng'o to amun su'n nin yale bo an di'n. Sannge an ti anyanbéunfue! N si amun wun nde nga bé nga bé waan bé ti Juif'n bé kan'n. Bé ti'a Juif, sannge bé ti Satan (*f6*) i minnien. Nanh sre kun amun nyrennen nga an wa wuin'n ti. Anh nian, mmusu'm bé si Satan'n o wa wla amun nun wié'm bé bisua, oh sah amun nian. Amunh wunh nyrennen lé blu. Se kunle bobo ye béh kunh amun'n, anh tra amun awlen, ye liké nga nh fah yô amun mô'n yele nguan'n.\n N lie'n, n dyaôli kpa ke nh nunnunh Jésus b'o fin Nazareth'n i dunman'n su. N yôli i so Jérusalem lo. Ke Nyanmien nyrun dyranfue dandan'm bé maan min atin'n, n wla Nyanmien i swran'm bé sunman bisua, ke bé waan béh kunh bé'n, n sa ô nun wié. N ta bé fo tu Nyanmien sua'n kwlaa nun, n waan nh yôh so nan o fin bé nuan fité ke bé lafi'a Jésus su kun. Ya bo n fe bé wun dan kpa'n ti, n klé bé yale lélé fa dyu nvlé ufle nun.\né wun ti kplen, bé bô é, é ti lalasinfue, é di dyunman é fa kpa nan ya nyan é nuan nun alie. Bé kpe é nzôwa, é yi ma'an bé, é bô bé môaé. Bé klé é yale, o son é nun.\nBle so'n nun famien Hérode dyaô asonunfue wié'm bé yale kléle su.\nNyanmien nde'n lô n kpa ti ye n kléé asonunfue'm bé yale nion. Se mmla'n i su fale'n kwla yô swran swran kpa'n, wuun bé kwla satyi'a min wun kaan sa.


UDHR - Baoulé\nUniversal Declaration of Human Rights - Baoulé\nSran mmla mun be mɛn nun jɔ bolɛ\nKɛ ɔ fin kɛ sran kwlakwa i sran bulɛ ɔ fin blɔlɔ'n ti, kɛ i sran-mmla ɔ nin sran kwlakwla liɛ'n sɛ'n ti, kɛ isɔ nin ye ɔ nin fɔundi, nanwlɛ atin, aklunjɔɛ ba mɛn nun'n ti\nKɛ ɔ fin kɛ sɛ be si'a sran-mmla mun, nan sɛ be bu'a be like fi, i sɔ nin yɛ ɔ fa sa tɛtɛ yewa'n ba'nti, sangɛ kɛ ɔ fin kɛ be seli kɛ mɛn nga mɔ i nun sran mun be di be fɔundi, mɔ be kwla be kan be klunklo ndɛ, be kwla be sɔ be klunklo like, mɔ sɛkunlɛ ɔ nin yalɛ b'a jaso su, i sɔ mɛn mɔ be wan sran kundɛ i dan'n ti\nKɛ ɔ fin kɛ i dan lika nin yɛ le kɛ ɔ fata kɛ mmla su awa yɛ ɔ nian sran-mmla mun be suɔ, kɛ ɔ ko yo nan b'a mianmian-man sran nan w'a faman ya w'a jaso-man be nga be fa kwlalɛ nin sran tɛtɛ yolɛ be fa be tintin i su be wun'n ti\nKɛ ɔ fin kɛ like nga ɔ ti kpa dan yɛlɛ mɛn mun b'afiɛn janvuɛ kekle diwa'n ti\nKɛ ɔ fin kɛ mɛn unmuan nun nvle mun be yali be wan be kan be sie su yekun kɛ be te lafi sran-mmla su dan, sran ɔ ti like dan, ɔ le'a gua, bla nin yasua be sɛ. Be wan i sɔ'n ti, like nga ba ko yo nan sran mun b'a nyan alaje, nan aklunjɔɛ w'a ba be wun, fɔundi nun, i sɔ like nin yɛ be wa yo'n ti\nKɛ ɔ fin kɛ nvle nga be wo anyia sɔ nun, be wan be nin like nga be flɛ, kɛ "Mɛn mun be Bo Yekun Anyia" be bo yekun be bo mandrɛn nan sran i fɔndi ɔ nin i sranmmla be kaci ninge mɔ sran kwlakwla i ti wo be bo'n ti\nKɛ ɔ fin kɛ nga ɔ ti kpa dan yɛlɛ kɛ sran mun be ngba be fa be ti be wlɛ sran-mmla ɔ nin sran-fɔundi be bo'n ti\nAnyia Dan wan kɛ Ndɛ nga be kɛn yɛ'n, ɔ fata kɛ ɔ kaci kɛ like mɔ i dɛnman yɛ sran kwalkwla nian; mɛn kwlakwla be kundɛ be kɛn; ɔ ye sɔ nan mɛn kwlakwula su sran o, mɛn kun i siesielɛ ninge mun, be bu Ndɛ Dan nga i akundan cɛn kwlakwla, be bo mandrɛn ɔ nin sran mun be fluwaklelɛ, ɔ nin ngwlɛlɛ klelɛ, be yo man sran mun be dan lika si sran-mmla ɔ nin fɔndi; kɛ be ko si be kpɔkun be yo blɛblɛ, mɛn kun nun o, mɛn ngba nun o, man sran mun be ngba be si i sɔ ndɛ: mɛn nga be trannin annuanzɛ dan i ase be nun sran mun o, be nga be wo i sɔfuɛ mun be bo'no, ɔ fata kɛ i sɔ sran mun be ngba be si sran-mmla ɔ nin sran-fɔundi.\nSran-mmla ɔ nin sran-fɔundi nga ɔ wo Ndɛ dan nun, sran kwlakwla kwla fa ye iliɛ; ɔ le'a kɛ e ti sran nvle ngunmin, kɛ e wunnɛn ti'a kun, e aniɛn ti'a kun, e bo lika ti'a kun, e like sɔwa ɔ ti i ngunmin, e politiki angundan ti'a kun, e fin'a lika kun, ɔ le'a kɛ wie ti sikafuɛ, wie ti yalɛfuɛ, kɛ wie mun be osu ti wlengbi, wie mun be osu ti kanga.\nI kungba yekun, be kwla'a kpaman sran mun be nun be se'akɛ nga ti bue nga su sran, nga be wun'ɛn i liɛ wlɛ'n kpa, be wun'an mɛn nga su ɔ fin ɔ: be kwla'a be se'a sɔ, kanzɛ sran fin nvle uflɛ suo, sɛ nvle sɔ ɔ le i fɔundio, kanze i ti wo mɛn uflɛ i bo o, ɔ nunmɛn i ti bo nun tilɛ o.\nSran kwalakwla, ɔ fata kɛ be sɛsɛ i nguan, be wukɛ i ɔ di i fɔundi, be sɛsɛ ibɔbɔ ba unmuan.\nBe kwla'a be fa-man sran be kaci'a kanga. Sran kanga yolɛ nin i fatɔ ɔ nin i ninge i fa sɔ mun be yowa, ba tanninnin be ngba be atin.\nBe kwla'a be ye'a sran fi like tɛtɛ mun, be wlɛ-mɛn i bisva, be kwla'a be yo-mɛn i ninge nga mɔ ɔ ye sran finfin, mɔ ɔ kaci sran kɛ blo nnɛn mun be sa.\nLika kwlakwla nga sran kun wo, ɔ fata kɛ be bu i sran, ɔ fin i mmla su.\nSran mun be ngba be sɛ mmla mu be nyrun; i sɔ'n ti, ɔ fata kɛ mmla mun be wutu be su, be ngba. sran kwlakwla, ɔ fata kɛ be wuke i nan sran nun kpakpawa w'a nyɛn-mɛn; sran nun kpakpawa ɔ ti kɛ Ndɛ nga i gblu tɔwa sa.\nSran kwmakwla le atin ɔ ko to ibɔbɔinvle su jɔlɛ difuɛmun, sɛ ɔ fin nan be bu i anunnflin i fɔundi-mmla su, fɔundi-mmla nga be klɛli i fluwa nga be flɛ i kɛ "mɛn i takawa i bo fluwa".\nBe kwla'a be tra-man sran ngbɛn sa, be kwla'a be wlɛ-mɛn i bisua, be kwla'a be tu-mɛn i mɛn kun su ngbɛn sa.\nSɛ be sanman sran, nɑn ndrumun tran nun, ndɛ nga ti yɛ be sanman i, ɔ fata kɛ nzraa nun, nanwlɛ nun, jɔlɛ difuɛ mun, be nga be ti nun-man sran fi bo'n, mɔ be ti nanwlɛ sran, be yɛ ɔ fata kɛ be ken i sɔ ndɛ liɛ niɔn: be yɛ be kwla se kɛ sɛ ɔ wo i ndɛ fɛ su o, sɛ kusuman, nzanman mɔ be sanmanin i, ɔ ti atin su o.\n1. Sran kwla nga b'a sɛnmɛn i ndɛ kun ti, kɛ be nian kan ndɛ mɔ be nian bu-man, i sɔ fuɛ'n be kwla'a se'a kɛ i ndɛ yo'a fɛ. A wun kɛ be kwla be se sɔ, san b'a di jɔlɛ, be ngba be ngba be nyrun, ato a wlu'a nun, be nga be ko jrɛn i sin i ti kplilɛ b'a jran.\n2. Be kwla-man be bu-man ndɛ be guɛ'ɛ sran kun su; sɛ ndɛ ti yɛ be sɛnmɛn i, i nun nga ɔ fa ye sa sɔn, mmla wie fi, i nvle liɛ su mmla o, mɛn nun mmla o, be bu'ɛ i sɔ like liɛ'n kɛ ɔ ti like tɛ. I ng'ɔ wuka su, yɛlɛ kɛ alamandi nga be fu i, bisua nga be wlɛ i, be nuan kwla'a tra-man nga be fa be yo i sɔ titi'n\nBe kwla'a be wla-man be nuan sran kun i awlo nun ndɛ mun be nun ngbɛn, i awlo nun ndɛ i tranwlɛ, i fluwa nga ɔ klɛ'n, i fluwa nga be klɛ i, be kwla'a be kɛn'ɛn i wun ndɛ ngbɛn, be kwla'a be saci i dunman ngbɛn. I sɔ ninge liɛ mun be ti, ɔ fata kɛ mmla mun be sasa sran kwlakwla.\n1. Sran kwlakwla ɔ kwla wlanwlan sin, nvle kun nun, lika nga ɔ klɔ kɛ ɔ tran'n ɔ kwla se kɛ wa yɛ n klɔ kɛ n tran.\n2. Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ ɔ jaso nvle kun su kɔ lika nfle; ɔ kwla jaso ibɔbɔ nvle liɛ'n su, kpɔkun ɔ kwla sɛ i sin ɔ ba i nvle liɛ'n nun yekun.\n1. Sɛ nvle kun su be kle sran kun yalɛ, sran sɔ'n ɔ le atin ɔ kɔ mantan nvle ufuɛ mɔ ɔ kwla sɔ i nun ɔn.\n2. Sangɛ i sɔ atin liɛ'n, wɔ nga a ye sa tɛtɛ mɔ ɔ kɔ-man Mɛn b'Anyia be ndɛ liɛ su'n, wɔ nga a ye i sɔ sa tɛ mɔ fata kɛ be sanman wɔ'n, sa kpa, a kwla'a a jrɛn-mɛen i sɔ atin su kan-man ndɛ.\n1. Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ ɔ nyen i auliɛ nvle\n2. Be kwla-man be se-man sran kun kɛ, ɔ fin andɛ a le'a auliɛ nvle wie kun, i sa sɔ ngbɛn; kusuman, sɛ sran kun wan ɔ kaci i auliɛ nvle, ɔ le atin kaci.\n1. Kɛ be ko nyin yasua kun ɔ nin bla kun, be le atin be ja be wun, be taka be awlo; ɔ fata kɛ ndɛ kɛ nvle uflɛ nun sran, mɛn uflɛ nun sran, like sɔwa wafa uflɛ sran, ɔ fata kɛ i sɔ angundan wlu nun. Be aja nun, be nyɔn be sɛ; be nun kun se'a kɛ ɔ tin kun su: i blɛ nga be ja o, kɛ be titi aja nun o.\n2. A wun kɛ be ja'n, uun be nyɔn be nuan w'a yekun, be klun klo su.\n3. Awlo bo ɔ ti kɛ ananganman like sa, yɛ ɔ ti nvle kun su sa i olui niɔn; ɔ fata kɛ nvle ɔ nian su kɛ i nyima sa, kɛ awa wukɛ i.\n1. Sran kwlakwla, i kungba anzɛ, ɔ nin sran uflɛ mun anzɛ, ɔ kwla le i ti bɔ nun like.\n2. Be kwla'a le'a sran fi i ti bo nun like i sanun.\nSran kwlakwla ɔ le atin mɔ ɔ bu i ti bo nun angundan, ɔ nyɛn i klun ndɛ, ɔ kwla sɔ i like wafa nga ɔ klo i'n; kɛ ɔ fin i lɛ kusuman, sɛ i wan ɔ kaci nan ɔ sɔ like uflɛ'n, sɛ i wan ɔ bu akundan uflɛ'n, ɔ le atin ɔ kaci. Sɛ i wan i klun akundan liɛ'n, i like sowa liɛ'n, sɛ i wan ɔ bo be jɔ, i ba kungba o, ɔ nin sran uflɛ mun o, ɔ le atin ɔ bo be jɔ; sɛ kusu i wan ɔ ye i like aswre nun, ɔ le atin yo. I kwlaa ngɔ'lɛ, ɔ kwla klɛ i fluwa nun, ɔ kwla yo like kwlakwla nga fata kɛ ɔ yo; sran fi kwla'a tannin i atin.\nSran kwlakwla ɔ le atin ɔ bu i bɔbɔ ti bo nun akundan, ɔ kɛn i klun ndɛ nga i wan ɔ kan'n. I sɔ i sin yɛle kɛ sɛ ɔ kɛn i klun ndɛ'n, be kwla-man be kle'ɛ i yalɛ; i sin nin yɛle kɛ ɔ le atin kundɛ ndɛ mun be tilɛ; i kusuman kwla bo ndɛ ɔ nin nzɛbua mun be jɔ kle sran mun; like kwlakwla nga ɔ kwla fa bo i sɔ jɔlɛ liɛ, ɔ fa bo; ɔ nun-man i ti nun kaan kɛ awɛ wo nvle mun b'afiɛn.\n1. Sran kwlakwla ɔ le atin ɔ nin sran ufuɛ mun be ya anyia; ɔ kwla wlu anuanzɛ nga ɔ ti'a nzaje anuanzɛ nun.\n2. Be kwla'a be mianmian-man sran kun ɔ wlu-man anuanzɛ kun nun.\n1. Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ, i bɔbɔ i nvle liɛ'n su, ɔ tran awa i juman be ti, sɛ nɛn i bɔbɔ trele sa, ɔ kwla yo i janunfuɛ.\n2. Sran kwlakwla ɔ le atin, nán ndrunmun kan tran nun, mɔ di i bɔbɔ i nvle'n su awa juman.\n3. Nvle kun su i sran unmwah mun, be ye be man nvle sɔ i su gbɛngbɛn be fangan. I sɔ'n ti, ɔ fata kɛ be yo manwlɛ nun vote, nan sran mun be ndɛ nga ɔ wo be klun, b'afɛ i sɔ b'a kan vote'n le nuan; kɛ i nuan ko ju'n, ɔ fata kɛ ɔ sɛn i wun; sran ngba vote o, aswre vote o; i kwlaa nga ɔ yo ɔ, vote i yowa, nɑn mianmianlɛ tran nun, sran kun i klun vote yɛ ɔ vote ɔ.\nSran kwlakwla, kɛ mɔ ɔ ti nvle kun su sran'n, ɔ fata kɛ ɔ nyan awa sran anwukalɛlike, ɔ le awunnyanmblusuɛ atin, awasranwukalɛ atin, be nyin su yiyilɛ ninge atin; i sɔ ninge mun yɛ be ti sran kwlaa cinjin, be yɛ be yi sran i sran lika nglo ɔ, be yo i fɔundi-mmla be dan; i sɔ'n fin nvle kun i mandrɛn bowa nun, ɔ fin mɛn mun be wun wukawa nun, ɔ fin nvle kun i siesiewa nun, ɔ fin nvle kun i nun anyanbewun ninge mun nun.\n1. Sran kwla ɔ le atin mɔ ɔ di i bɔbɔ i klunklo juman, juman i fa diwa ɔ nin i akatua be ti i klunsu; ɔ fata kɛ be nian i su, nɑn man ɔ tran sa ngbɛn kɛ ɔ nyan-man juman\n2. Sran kwlakwla i juman nga ɔ di, i su sika cɛ yɛ ɔ fata kɛ be mɛn i ɔ, ɔ le'a kɛ sran kun ɔ le i akatua, sran kun ɔ le i akatua\n3. Sran kwlakwla, kɛ ɔ di juman'a ɔ fata kɛ i akatua nga be tuɛ i'n, ɔ ju i bɔbɔ, i yi ɔ nin i mma mun be wun siesielɛ kɛ ɔ fata kɛ sran fa siesie i wun sa. Sɛ akatua sɔ'n ju-man, awa wuka suɔ ɔ yo ye.\n4. Sran kwlakwla ɔ nin i wiengu mun be kwla be taka jumandilɛ anuanzɛ, sran kwlakwla ɔ kwla wlu i sɔ anuanzɛ liɛ nun ɔ fa kpli i like nga ɔ lo i i ti.\nSran kwlakwla, kɛ ɔ di juman'n, ɔ le atin ɔ lo unmiɛn, ɔ le blɛ wie ɔ ɔ yiyi i nyisu ɔ. ɔ fata kɛ dɔ nga mɔ ɔ fa di juman, nan ɔ cɛ ngboko; yɛ afuɛ kun nun i blɛ mɔ ɔ di'a juman, ɔ fata kɛ be tuɛ i kalɛ.\n1. Sran kwlakwla ɔ fata kɛ i sa nun yo fɛ nan w'a kwla w'a ye i wun ayre, w'a kwla w'a siesie i wun, i bɔbɔ nin i yi nin i mma mun, kɛ ɔ ti kɛ aliɛ dilɛ liɛ'n, tralɛ wlawa'n, lawlɛ'n, be wun ayre yelɛ'n, blɛ mɔ ɔ di'a juman'n, mɔ ɔ tɔ tukpakiɛ'n, sɛ ɔ kwla'a nun'n, sɛ ɔ wo angbeti nun'n, sɛ w'a yo oke'n; sa yalɛ kwlakwla nga ɔ tɔ i su mɔ i sa nun a wie'n, ɔ fata kɛ awa wukɛ i.\n2. Blata ɔ nin ba kangan mun, ɔ le be wukalɛ liɛ'n mɔ awa wuka be ɔ. Ba kangan kwlakwla, kanzɛ be wu be gua su o, kanzɛ be wu be aja nun o, be kwlakwla ɔ fata kɛ awa sasa be.\n1. Sran kwlakwla ɔla atin mɔ be kle i fluwa. Sran fluwa klelɛ'n, kɛ ɔ fa ju kɛ sua blu su'n, sika tualɛ nun-man nun. ɔ fata kɛ ba kangan mun be ngba be kɔ suklu, be nun kun le'ɛ ti kɛ ɔ kɔ-man. Sukln nga be kle blalɛ juman nin juman dilɛ nun, i sɔ suklu'n, ɔ fata kɛ ɔ tru; suklu dandan mun be nun wlulɛ i atin, ɔ fata kɛ be tike man sran kwlakwla; be kpa'a sran mun be nun, sran kun ɔ nin i like liɛ mɔ ɔ kwla yo ɔ.\n2. ɔ fata kɛ fluwa klelɛ ɔ yi sran i sran lika i nglo, ɔ yo man sran mun be bo nyan, ɔ yo man be nyin yi sran-mmla mun ɔ nin fɔundi-mmla nga ɔ ti fɔundi-mmla be bɔ'n. Fluwa klelɛ ɔ fata kɛ ɔ yo man ndidiɛ ba sran mun b'afiɛn, ɔ yo man sran mun be yaci sran kun nun ɔ yo i klunklo ninge, man janvuɛ dilɛ ɔ ba mɛn mun b'afiɛn, sran nvle mun b'afiɛn, like sɔfuɛ mun be wafa b'afiɛn. Fluwa klelɛ i kungba yekun, ɔ fata kɛ ɔ man "Mɛn mun be Bo Yekun Anyia" be ninge nga mɔ be yo mɔ alaje ko cɔ mɔn nun.\n3. Siɛ mun ɔ nin niɛn mun, be yɛ ɔ fata kɛ be kundɛ fluwa i klelɛ wafa nga ɔ nin be mma mun fata ɔ.\n1. Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ, i nvle liɛ'n su ninge mɔ ɔ ti kɛ be nyin su yiyiwa ninge, be sa ti ninge, aguin ninge, ɔ le atin ɔ ye i sɔ ninge wie, ɔ le atin ɔ di su wie; ɔ le atin ɔ wuka be yo be nyrun kɔlɛ ninge mun; afin sɛ mblusuɛ fite su, ɔ le atin di wie.\n2. Sran kun, sɛ ɔ di i be nyrun, kɔlɛ aguin juman, ɔ klɛi fluwa, ɔ di aguin nan sɛ i duman fite su ɔ, i mblnsnɛ fite suɔ ɔ ti iliɛ.\nSran kwla ɔ le atin ɔ kunde kɛ sran mun b'afiɛ, mɛn mun b'afiɛn ɔ ye flɔlɔɔ, i sɔ nan sran-mmla ɔ nin fɔundi nga be kan be ndɛ Ndɛ nga nun, b'a su mma.\n1. Sran kun, ɔ fata kɛ ɔ yo like mɛn i nvle mɔ i nun yɛ i bɔbɔ ɔ kwla di i fɔundi, ɔ kwla bo nyan.\n2. Sran i sran-mmla nin i fɔundi su dilɛ ɔ le'a awieliɛ uflɛ, san awieliɛ nga i nve su mmla mun be sieli kɛ ɔ fata'a kɛ sran kun i sran-mmla nin i fɔundi su dilɛ ɔ tannin sran uflɛ mun be liɛ atin. I sɔ nin yɛ man be kwla fa atin ndɛnman kpa su, aunjɔɛ ɔ ba nvle nga mɔ i su kpɛn sielɛ ɔ wo sran kwlakwla sa nun nun.\n3. Sran-mmla nin fɔundi ng'ɔlɛ be kwla'a fa-man be yo'a like fi mɔ ɔ kaci i sin si Mɛn mun be Bo Yekun Anyia be atin liɛ'n\nAwa kun, sran akpasua, sran kun, be kwla'a be jran-man dɛ nga i nun tre ba kun su be se'a kɛ be le atin mɔ be di juman wie, be yo ninge wie mɔ ɔ ti sran-mmla nin fɔndi nga be wo yɛ be sakiwa.


dyunman'n ti fanunfanun, sannge é Min'n ti kunngba, i dile'n ti fanunfanun, sannge Nyanmien kunngba'n ye man bé yô i kwlaa so nion.\n Ke bo an nian ninngé wafawafa nga Nyanmien fa man swran ke bé yô'n bé su'n, man swran kun fe i lie nga Nyanmien menniin'n uke i wiéngu. Swran ng'o kan Nyanmien nde'n mon o kan nde nga Nyanmien klélii'n, ye nga kusu b'o di i dyunman'n, mon o fa wunmien ng'o menniin'n, di dyunman so'n, nan sa'n kwlaa nun Jésus-Christ b'o ti kpli bo bé yi i aye tititi'n ti, bé yi Nyanmien aye. Mon o yô so!\n Yé dan nga Nyanmien yôli'n min'n ti, nh séh amun kwlakwla ke, nanh an bu amun wun swran dan tra wafa nga an ti'n su, sannge anh nian wafa nga Nyanmien man an lafi i su'n, se an lafi su kpa ô, ye man amun si wafa nga amun ti'n. Swran ti wunmuan kun, sannge i wun ninngé'm bé sonnin, ye bé liké nga bé yô'n ti ngunminngunmin. I kunngba'n, kannze é sonnin'n, é nin Christ ya katyi swran wunmuan, ye é kwlaa so'n ya yô kun. Yé fanunfanun nga Nyanmien yô yé'n ti, i ninngé b'o fa man é bo é yô'n, bé ti ngunminngunmin. Se Nyanmien man é nun kun si i nuan idyo'n, mon o yôé ke o fa lafi su dyu'n sa. Se o man swran kun ékun si swran'm bé lika nian'n, mon o nian bé lika. Swran nga kusu b'o man o si liké klé'n, mon o klé, ye swran nga b'o man o si swran'm bé afotue man'n, mon o man. Swran ng'o man swran liké'n, mon o tu i klun yô, ye nga kusu b'o dyran swran'm bé nyrun'n, mon o nian su kpa yô, ye nga bo i waa n oh yôh swran yé'n, mon o yô i klun-ufué su.\n Aniaan mun, n klô ke an wun Nyanmien Wawe'n i ninngé b'o fa man swran mun ke bé yô'n i wle. An si ke i nun'n bo an te so amuen'n an su amuen'n bo bé idyoman'n bé su. I so'n ti, nh kanh klé amun ke, se swran kun idyo Nyanmien Wawe'n fanngan nun'n, o kwla fa'a Nyanmien wua'a Jésus! kusu se swran kun idyo'a Nyanmien Wawe'n i fanngan nun'n, o kwla sé'a ke Jésus ti i Min. Nyanmien i ninngé b'o fa man swran mun ke bé yô'n bé ti fanunfanun, sannge i Wawe'n ti kunngba, dyunman'n ti fanunfanun, sannge é Min'n ti kunngba, i dile'n ti fanunfanun, sannge Nyanmien kunngba'n ye man bé yô i kwlaa so nion. Nyanmien Wawe'n i liké b'o fa man swran mun ke bé fa uka bé wu'n, swran kun nin kun lie'n ti'a kun. Afin Nyanmien Wawe'n man swran'n wié ngwlele o fa kan nde, ye i Wawe kunngba'n man swran'n wié kusu wun sa wle o kan klé swran wié mun. Wawe kunngba'n man swran'n wié kusu awlen o fa lafi Nyanmien su, ye i Wawe kunngba'n ye man swran'n wié kusu yô tukpatyefue'm bé dyuédyuéo. O man wié'm bé yô sa kéklééklé, wié idyo Nyanmien nuan wié si liké nga bé ti Nyanmien lie'n nin nga bé ti'e i lie'n bé ngbatyie, wié kan anien wafawafa, wié katyi anien b'o timan'n. Wawe kunngba'n ye o fa liké so'n man bé kwlaa ke i klun klô'n sa ye man bé yôo.


Rɔmunfuɛ Mun 13 | Ɛntɛnɛti su Biblu |Mɛn Uflɛ Biblu’n\nRɔmunfuɛ Mun 13:1-14\nMaan e ɲin yi mɛn siefuɛ mun (1-7)\nLapo tualɛ (6, 7)\nSran ng’ɔ klo sran’n w’a wie Mmla’n su fa (8-10)\nMaan e nanti kɛ e o wia nun sa (11-14)\n13 Maan sran’m be kwlaa be ɲin yi mɛn siefuɛ mun. Afin Ɲanmiɛn ti yɛ mɛn siefuɛ’m be o lɛ-ɔ. Mɛn siefuɛ nga be o lɛ bɔbɔ’n, Ɲanmiɛn yɛ maan be le kwlalɛ kan nga be le i’n niɔn. 2 I sɔ’n ti’n, sran ng’ɔ jaso be wun’n, nn w’a tanndan like nga Ɲanmiɛn bɔbɔ siesieli’n i ɲrun. Kusu be nga be tanndan like nga Ɲanmiɛn siesieli’n i ɲrun’n, bé tú be fɔ. 3 Afin mɛn siefuɛ sɔ’m be ti’n, sran’m be klun titi be. Sanngɛ nán be nga be yo sa kpa’n be yɛ be klun titi be-ɔ, be nga be yo sa tɛ mun-ɔn. ?A kunndɛman kɛ ɔ klun titi wɔ mɛn siefuɛ’m be wun? Sɛ ɔ ti sɔ’n, yo sa ng’ɔ ti kpa’n titi, i liɛ’n, bé yí wɔ ayɛ. 4 Afin be ti Ɲanmiɛn i junman difuɛ, yɛ be yo amun ye. Sanngɛ sɛ amun yo like ng’ɔ ti tɛ’n, maan amun klun titi amun. Afin nán ngbɛn ti yɛ tokofi o be sa nun-ɔn. Be ti Ɲanmiɛn i junman difuɛ, be ti klunngbɔ tufuɛ, yɛle kɛ be tu be nga be yo sa tɛ’n be fɔ. 5 Ɔ maan ɔ ti cinnjin kpa kɛ amun ɲin yi be. Nán fɔ nga be kwla tu sran’n i ngunmin ti-ɔ, sanngɛ kusu amun klun akunndan’n ti-ɔ. 6 I sɔ’n kusu ti yɛ amun su lapo’n niɔn. Afin be ti Ɲanmiɛn i junman difuɛ, yɛ be di junman sɔ’n titi be man sran kwlakwla. 7 Be kwlaa nga be kunndɛ kɛ amun yo like man be’n, amun yo man be. Sran nga i waan amun su lapo’n, amun su. Sran nga i waan amun yi sika kekle nun’n, amun yi. Sran nga i waan amun sro i’n, amun sro i. Sran nga i waan amun yi i ayɛ’n, amun yi i ayɛ. 8 Sɛ w’a yoman kɛ amun wiengu klolɛ’n sa’n, nán maan sran fi i kalɛ tran amun su. Afin sran ng’ɔ klo i wiengu’n, nn w’a wie mmla’n su fa. 9 Afin mmla’n se kɛ “Nán kunndɛ bla ɔ yi bo annzɛ bian ɔ wun bo, nán kun sran, nán wua, nán ɔ ɲin blo sran like su.” Mmla sɔ mun nin mmla uflɛ kwlaa nga be o lɛ’n, be kwla bo be kwlaa be kpɔlɛ se kɛ: “Klo ɔ wiengu kɛ a fa klo ɔ bɔbɔ wun’n sa.” 10 Sran ng’ɔ klo sran’n, ɔ yomɛn i wiengu tɛ. I sɔ’n ti’n, sran ng’ɔ klo sran’n, w’a wie mmla’n su fa. 11 Maan amun yo sɔ, afin amun si blɛ nga e o nun’n. Yɛle kɛ blɛ ng’ɔ fata kɛ amun tinnge’n w’a ju. Afin e delɛ blɛ’n w’a mantan koko w’a tra blɛ nga i nun yɛ e boli Ɲanmiɛn i su lafilɛ bo’n. 12 Lika’n w’a ɔ mmua, yɛ aliɛ su wa cɛn. I sɔ’n ti’n, maan e wla sa nga be yo be aosin nun’n be ase, kpɛkun maan e wla wia nun alɛ ninnge mun. 13 Maan e nanti klanman kɛ e o wia nun sa. Nán maan e fa e wun e wla cɛn mɔ be di i sinnzin su’n be nun, nán maan e yo nzanbɔɛfuɛ, nán maan e yo bla nin bian kunndɛfuɛ, nán maan e fa e wun e wla ɲin kekle ayeliɛ’m* be nun, nán maan e di utre, nán maan e ɲin ci sran. 14 Sanngɛ maan amun nzuɛn’n fa e Min Zezi Klisi i liɛ’n,* yɛ ninnge nga klɔ sran konvi sɔ be’n, nán amun bu be yolɛ’n i wun akunndan be sie.\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ asɛlgeia. Nian Ndɛ’m be bo tulɛ lika’n nun lɔ.\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “e fa e Min Zezi Klisi e wla e wun.”\nRɔmunfuɛ Mun 13