?E o mɛn’n i bue nuan? ?Biblu’n nun kasiɛ’m be su kpɛn su? | Biblu’n Kle\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Assamais Ateso Aymara Bambara Bas Allemand Basque Bengali Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Cakchiquel Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuuk Citonga Coréen Croate Créole Portugais Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Français Féroïen Ga Galician Gallois Garifuna Goun Grec Groenlandais Guarani Gujarati Guna Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Jula Kabyle Kalenjin Kannada Kazakh Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kongo Konkani (Romain) Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lamba Langue des signes allemande Langue des signes australienne Langue des signes chilienne Langue des signes coréenne Langue des signes costaricienne Langue des signes espagnole Langue des signes finnoise Langue des signes française Langue des signes hongroise Langue des signes japonaise Langue des signes mexicaine Langue des signes paraguayenne Langue des signes philippine Langue des signes polonaise Langue des signes péruvienne Langue des signes russe Langue des signes vénézuélienne Langue des signes zimbabwéenne Langue des signes équatorienne Lao Letton Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Luganda Lugbara Lunda Luo Luvale Macédonien Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mapudungun Marathi Marshall Maya Mazateco (Huautla) Mende Mingrelian Miskito Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongol Mooré Motu Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Niue Norvégien Nuer Nyaneka Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Otomi Otètèla Ourdou Ouzbek Ouïghour (Arabe) Ouïghour (Cyrillique) Palau Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin salomonien Polonais Ponape Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quiché Rarotongan Rotumien Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sango Saramaccan Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tajiki Tamoul Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Turkmène Tuvalu Tuvinian Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Valencian Venda Vezo Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Wolof Xhosa Yapois Yoruba Zandé Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nNDƐ TRE NGWLAN\n?E o ‘mɛn’n i bue nuan’?\n?E blɛ su sa benin mun yɛ Biblu’n dun mmua kannin be ndɛ ɔ?\n?Ɲanmiɛn Ndɛ’n waan sɛ yɛ andɛ sran’m be nzuɛn’n yó ɔ?\n?E blɛ liɛ’n i su sa kpakpa benin mun yɛ Biblu’n dun mmua kannin be ndɛ ɔ?\n1. ?Nin yɛ e kwla nian naan y’a si e ɲrun lɔ sa’m be su like ɔ?\nKƐ Á nían televiziɔn’n, w’a usa ɔ wun le kɛ: ‘?Mɛn nga ɔ́ yó sɛ ainman?’ Sa kekleekle’m be fu sran’m be nun dan ti sran fi kwlá siman sa nga ɔ́ jú ainman’n. (Zak 4:14) Sanngɛ, Zoova si e ɲrun lɔ sa mun. (Ezai 46:10) Sa tɛtɛ nga e wun be andɛ’n, Biblu’n dun mmua kannin be ndɛ lele naan b’a ju. Kpɛkun, ɔ kannin ninnge ɲɛnmɛn nga bé wá jú koko nga nun’n, be ndɛ wie.\n2, 3. ?Kosan benin yɛ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be usɛli i ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ ɔ tɛli be su ɔ?\n2 Zezi Klist kannin Ɲanmiɛn Sielɛ m’ɔ́ wá núnnún klunwifuɛ mun, mɔ maan asiɛ’n káci mɛn klanman’n, i ndɛ. (Lik 4:43) Sran’m be kunndɛli kɛ bé sí blɛ nga i nun yɛ Ɲanmiɛn Sielɛ’n jú’n. I li bɔɔ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be usɛli i kɛ: ‘?Blɛ onin yɛ sa sɔ’m bé yó ɔ, yɛ ngue yɛ ɔ ti ɔ balɛ’n nin mɛn’n i awieliɛ’n i nzɔliɛ’n niɔn?’ (Matie 24:3) Zezi tɛli be su kɛ Ɲanmiɛn Zoova kunngba cɛ yɛ ɔ si mɛn nga i nunnunlɛ cɛn’n nin i dɔ’n niɔn. (Matie 24:36) Sanngɛ kusu’n, sa nga bé jú kwlaa naan Ɲanmiɛn Sielɛ’n w’a man sran’m be fɔundi sakpa’n, naan be klun w’a titiman be’n, Zezi kannin be ndɛ. I ndɛ nga ɔ kannin’n, ɔ su kpɛn su andɛ!\n3 Kwlaa naan y’a wun ninnge nga be kle kɛ e o ‘mɛn’n i awieliɛ’n,’ é wá fá e ɲin síe i alɛ kun mɔ klɔ sran fi w’a kwlá wunmɛn i’n, i su. Be kunnin alɛ sɔ’n ɲanmiɛn su lɔ, sanngɛ i sin sa’m be kan e.\nƝANMIƐN SU LƆ ALƐ KUN\n4, 5. (a) ?Kɛ Zezi boli famiɛn dilɛ bo’n, ngue sa yɛ ɔ juli ɲanmiɛn su lɔ ɔ? (b) ?Kɛ nga Sa Nglo Yilɛ 12:12 fa kan’n sa’n, ɲanmiɛn su lɔ alɛ’n i sin sa’n yó sɛ mán asiɛ’n?\n4 Ndɛ tre nga e wunnin i icra’n, ɔ kleli kɛ afuɛ 1914 nun’n, Zezi Klist boli famiɛn dilɛ’n i bo ɲanmiɛn su lɔ. (Kanngan Daniɛl 7:13, 14 nun.) I sin’n, Zezi yoli like kun. Biblu’n se kɛ: ‘Alɛ tɔli ɲanmiɛn su lɔ. Misɛli [Zezi i dunman kun ekun ɔn] nin i anzi mun be nin dragɔn [Bae Satan] nin i anzi mun be kunnin.’ * Be kwlali Satan nin i mmusu mun. Ɔ maan, be kannin be bo ɲanmiɛn su lɔ guali be asiɛ’n su wa. I sɔ ti’n, Ɲanmiɛn i anzi nanwlɛfuɛ’m be klun jɔli dan. Sanngɛ sran’m b’a dimɛn i sɔ aklunjuɛ’n wie. Afin Biblu’n se kɛ: ‘Asiɛ’n i yako! Afin mmusu’m be si Satan’n w’a ba ɔ wun wa ya su yɛle kɛ ɔ si kɛ i cɛn’n w’a sɔnman kun.’—Sa Nglo Yilɛ 12:7, 9, 12.\n5 Nian ɲanmiɛn su lɔ alɛ’n i sin sa nga ɔ ju asiɛ’n su’n. Ya mɔ Satan fali’n ti’n ɔ fa ɲrɛnnɛn yi i asiɛ’n sufuɛ’m be su. Kɛ nga á wá wún i’n sa’n, e o ɲrɛnnɛn blɛ sɔ’n nun. Sanngɛ, ɔ́ yó blɛ kpe kan sa. ‘Cɛn’n w’a sɔnman kun.’ Satan bɔbɔ si sɔ. Kɛ Biblu’n kán blɛ sɔ’n i ndɛ’n, ɔ flɛ i kɛ ‘mɛn’n i bue nuan’n.’ (2 Timote 3:1) Nanwlɛ, kɛ mɔ e si kɛ ɔ ka kaan Ɲanmiɛn wá núnnún Bae’n i ta nga ɔ le i asiɛ’n su’n, i sɔ’n jɔ e klun dan! Maan e fa e ɲin sie i sa wie mɔ Biblu’n kannin be ndɛ, mɔ be su kpɛn su andɛ’n be su. I sɔ’n kle kɛ e o blɛ kasiɛn’n nun naan ɔ cɛ kan’n, Ɲanmiɛn Sielɛ’n wá mán be nga be klo Zoova’n be mmlusuɛ m’ɔ su wieman le ɔ. Sanngɛ, maan e du mmua e fa e ɲin sie like nnan nga Zezi seli kɛ bé yó blɛ nga e o nun yɛ’n i nzɔliɛ’n be su.\nMƐN’N I BUE NUAN’N I NUN SA KEKLE MUN\n6, 7. ?Wafa sɛ yɛ alɛ dilɛ’n nin awe’n be su ndɛ nga Zezi kannin’n, ɔ kpɛn su andɛ ɔ?\n6 ‘Nvle kun wá jáo nvle kun wun, yɛ famiɛn kun wá jáo i wiengu famiɛn kun wun.’ (Matie 24:7) Afuɛ ya kpɔlɛ nga ɔ sinnin nun’n, be kunnin sran akpinngbin kpanngban alɛ dilɛ nun. Angle bian kun m’ɔ ti laa sa’m be su like suanfuɛ’n ɔ seli kɛ: “Afuɛ ya nga be sinnin lɛ’n nun’n sran nga be kunnin be’n, ɔ tra blɛ kwlaa nun liɛ’n. [...] Afuɛ ya sɔ’m be nun’n, alɛ dilɛ’n w’a wieman le. Blɛ nga sonja’m b’a diman alɛ’n, ɔ yoli kpe kan, kpɛkun w’a sɔnman. Anuannzɛ kun m’ɔ fɛ i ɲin sie i mɛn’n nun sa’m be su’n waan: “Afuɛ ya nga be sinnin koko yɛ’n nun’n sran nga alɛ kunnin be’n, be sɔnnin tra sran nga alɛ’n kunnin be afuɛ 1900 nga be dun mmua sinnin’n nun sran liɛ mun kpɛ nsan.” (Worldwatch Institute) Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1914 nun’n, sran nga alɛ’n kunnin be’n be tra akpinngbin 100. Sɛ e awlɛn su sran kun mɔ alɛ’n dili i’n i wie’n man e awlabɔɛ’n, nn e kwla wun kɛ sran akpinngbin tra su’n be wie’n i sin awlabɔɛ’n ti dan ngboko.\n7 ‘Awe’n wá kpɛ́n.’ (Matie 24:7) Fluwa sifuɛ dandan nga be kunndɛ ninnge nga be di be’n be su ngwlɛlɛ’n, be waan aliɛ nga be ɲɛn i andɛ’n, ɔ sɔnnin lele tra nga laa be ɲɛnnin i i afuɛ 30 yɛ’n. Sanngɛ, awe’n te o asiɛ’n su afin sran kpanngban be leman sika naan b’a to like b’a di, annzɛ kusu be ɲanman lika naan b’a di fie. Klɔ nga be timan aboje klɔ’m be nun’n, cɛn ba kun nun sa’n, sran ko ju akpi ngbinngbin tra su be ɲanman bablu kun sa. Awe dan kpa kun sran sɔ’m be nun sunman lika. Anuannzɛ m’ɔ nian sran’m be juejue yolɛ’n su’n waan ba kanngan ko ju akpinngbin nnun nga be wu afuɛ kun nun sa’n, be wie’n i dan lika fin aliɛ kpa mɔ be ɲɛnmɛn i be diman’n.—Organisation Mondiale de la Santé.\n8, 9. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ asiɛ’n i kejelɛ’n ɔ nin tukpaciɛ m’ɔ sa ndɛndɛ’n be su ndɛ nga Zezi kannin’n, ɔ kpɛnnin su ɔ?\n8 ‘Asiɛ’n wá kéje dan kpa.’ (Lik 21:11) Fluwa kun waan afuɛ kwlaa nun’n, asiɛ’n i kejelɛ dandan kwla ju 19. Be kwla bubu nglonglo sua mun yɛ be kpaci asiɛ’n nun bɔbɔ. Kpɛkun afuɛ kwlaa nun’n, ɔ le asiɛ’n i kejelɛ dandan mɔ be kwla nunnun nglonglo sua mun mlɔnmlɔnmlɔn ɔn. Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1900 nun’n, sran nga be wuli asiɛ’n i kejelɛ’n nun’n, be ti sran akpinngbin nɲɔn tra su. Kpɛkun, kannzɛ bɔɔ sran’m be ɔli be ɲrun asiɛ’n i kejelɛ’n i su junman dilɛ nun’n, sanngɛ i sɔ’n w’a kpɛman sran nga be wu’n be su w’a juman lika fi.”—U.S. Geological Survey.\n9 ‘Tukpacɛ m’ɔ sa ndɛndɛ’n ɔ́ wá sɔ́n.’ (Lik 21:11) Kannzɛ bɔɔ sran’m b’a ɔ be ɲrun ayre yolɛ nun’n, sanngɛ i lalafuɛ tukpaciɛ liɛ’n nin o, i uflɛuflɛ o, be kwlaa be kun sran kpanngban kpa. Fluwa kun nun be seli kɛ afuɛ blu kpɔlɛkpɔlɛ nga be sinnin koko nga nun’n be nun’n, tukpaciɛ 20 mɔ be si be kpa’n mɔ be wie yɛle tanngɔ ufue nin jɛkuajo, ɔ nin nzonjiɛ mɔ be flɛ i kolera’n b’a tru kpa liɛ su. Kpɛkun tukpaciɛ nga be wa ukali su’n, ayre kwlaman be nun wie mun. I li bɔɔ, tukpaciɛ 30 tra su ekun b’a ju su. Be nin a ɲanman be nun wie’m be ayre. Kpɛkun be kun sran.\nMƐN’N I BUE NUAN’N I NUN SRAN’M BE NZUƐN’N\n10. ?Sran’m be nzuɛn benin yɛ be kɛnnin i ndɛ 2 Timote 3:1-5 nun mɔ a wun i andɛ ɔ?\n10 Nán sa nga bé jú mɛn nun’n be ngunmin yɛ Biblu’n kannin be ndɛ ɔ. Ɔ kannin blɛ kasiɛn nun sran’m be nzuɛn’n i kacilɛ’n, i ndɛ wie. Akoto Pɔlu kannin sran’m be nzuɛn’n i ndɛ. Ɔ se kɛ: “Cɛn wie lele’n, kɛ mɛn’n ɔ́ kɔ́ i bue nuan’n, lika’n ɔ́ yó kekle.” (Kanngan 2 Timote 3:1-5 nun.) Ndɛ nga Pɔlu kannin’n i wie yɛle kɛ sran mun\nbé bú be bɔbɔ be wun akunndan.\nbé yó sika klofuɛ.\nbe ɲin su yiman be si nin be nin mun.\nbe ɲin su yiman Ɲanmiɛn.\nbe su kloman sran.\nbe su siman be wun su nian.\nbé yó wlɛ.\nbé kló mɛn dilɛ trá Ɲanmiɛn.\nbé yó be wun kɛ be sro Ɲanmiɛn sa, sanngɛ be su lafimɛn i su kɛ ɔ kwla sa yo.\n11. ?Jue Mun 92:8 waan sa benin yɛ ɔ́ ɲán klunwifuɛ mun ɔn?\n11 ?Kɛ amun akpasua liɛ’n su lɔ sran’m be nzuɛn’n w’a yo sɔ ɔ? Ɛɛn, ɔ ti sɔ. Afin lika kwlaa nun’n, sran’m be le nzuɛn tɛ. I sɔ’n kle kɛ ɔ cɛ kan’n Ɲanmiɛn su wa yo like kun, afin Biblu’n se kɛ: ‘Maan klunwifuɛ’m be ɲin kɛ ijre sa, maan sa tɛ yofuɛ’m be kwlaa be kpuke kɛ waka nɲrɛ sa, sanngɛ bé núnnún mlɔnmlɔnmlɔn.’—Jue Mun 92:8.\nSA KPAKPA MUN!\n12, 13. ?Wafa sɛ yɛ ‘sran kpanngban kpa be like silɛ kpa’n ɔ́ úka su mɛn’n i awieliɛ blɛ’ nga nun ɔn?\n12 Kɛ nga Biblu’n dun mmua kannin’n sa’n, kɛ mɔ mɛn’n su kɔ i bue nuan’n, be diman ɲrɛnnɛn sa’m be yalɛ kun. Sanngɛ, ɲrɛnnɛn blɛ sɔ nun’n, sa kpakpa mun yɛ be ju Zoova i sufuɛ’m be su ɔ.\n13 ‘Sran kpanngban kpa be like silɛ kpa’n ɔ́ úka su.’ Daniɛl fluwa m’ɔ o Biblu’n nun’n, ɔ dun mmua kɛnnin i sɔ liɛ’n i ndɛ. ?Blɛ benin nun yɛ i sɔ’n jú ɔ? Mɛn’n i “awieliɛ blɛ’n” nun yɛ sa sɔ’n jú ɔ. (Daniɛl 12:4) Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1914 nun’n, yɛ Zoova ukali be nga be kunndɛ kɛ bé sú i sakpa’n naan b’a wun Biblu’n i wlɛ kpa w’a tra laa’n niɔn. Be wunnin like cinnjin wie’m be wlɛ kpa ɔli i ɲrun, yɛle kɛ Ɲanmiɛn i dunman’n nin ninnge nga i waan ɔ́ yó be’n, ɔ nin e ti kpɔlɛ tɛ mɔ Zezi yili’n, ɔ nin be nga be wuli’n be su nanwlɛ ndɛ’n, ɔ nin sran cɛnlɛ’n sa. Asa ekun, wafa nga be mɛn dilɛ’n kwla man be mmlusuɛ’n, ɔ nin wafa nga ɔ kwla manman Ɲanmiɛn’n, Zoova i sufuɛ’m be wunnin i wlɛ. Be wunnin junman nga Ɲanmiɛn Sielɛ’n di’n, ɔ nin wafa nga ɔ́ wá síesíe ninnge kwlaa i ye asiɛ’n su’n i wlɛ kpa. ?Ngue yɛ be fa like silɛ sɔ’n be yo ɔ? Kosan sɔ’n fa e ɲin sie i Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i ndɛ uflɛ ekun m’ɔ su kpɛn su mɛn’n i awieliɛ’n nun’n, i su.\n‘Bé wá kán Ɲanmiɛn sielɛ’n i jasin fɛ nga mɛn wunmuan’n nun.’ —Matie 24:14.\n14. ?Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n w’a tru w’a ju nin andɛ? ?Yɛ wan mun yɛ be bo jasin fɛ sɔ’n niɔn?\n14 ‘Bé wá kán Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ nga mɛn wunmuan’n nun.’ I sɔ’n yɛ Zezi seli kɛ ‘mɛn’n i awieliɛ’n’ blɛ nun’n, bé yó ɔ. (Kanngan Matie 24:3, 14 nun.) Asiɛ wunmuan’n su be bo Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n nvle 230 tra su be nun aniɛn ya kpanngban nun. Jasin fɛ sɔ’n yɛle like’n i wafa nga Ɲanmiɛn Sielɛ’n ɔ ti’n, ɔ nin ninnge nga ɔ́ wá yó be’n, ɔ nin wafa nga e kwla ɲan su mmlusuɛ’n. Zoova i Lalofuɛ akpinngbin kpanngban be bo Ɲanmiɛn Sielɛ jasin fɛ’n. ‘Be fin mɛnmɛn’n kwlaa nin nvlenvle’n kwlaa nun, sran wafawafa’n kwlaa o be nun, be ijɔ aniɛn wafawafa’n kwlaa.’ (Sa Nglo Yilɛ 7:9) Sran akpinngbin kpanngban nga be kunndɛ kɛ bé sí like nga Biblu’n kle i sakpasakpa’n, Zoova i Lalofuɛ’m be kle be Biblu’n nun like be awlo lɔ. Dein sa fiteman nun. Kɛ mɔ Zezi seli kɛ “sran’m be kwlaa bé kpɔ́” Klistfuɛ kpa mun’n ti’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i ndɛ’n i su kpɛnlɛ’n ti abonuan like dan!—Lik 21:17.\n?NGUE LIKE YƐ Á YÓ Ɔ?\n15. (a) ?A lafi su kɛ e o mɛn’n i bue nuan? ?Yɛ ngue ti ɔ? (b) ?“Mɛn i awieliɛ’n” yó sɛ mán be nga be kpɔ Zoova’n, ɔ nin be nga be kplin su kɛ Ɲanmiɛn sie be’n?\n15 ?Kɛ mɔ sa kpanngban nga Biblu’n dun mmua kannin be ndɛ’n be su kpɛn su andɛ’n ti’n, a bumɛn i kɛ e o mɛn’n i bue nuan? Kɛ jasin fɛ bolɛ’n i nuan’n ko yia Zoova liɛ su’n, yɛ “mɛn i awieliɛ’n” ɔ́ jú ɔ. (Matie 24:14) “Mɛn i awieliɛ’n” yɛle blɛ mɔ Ɲanmiɛn wá núnnún klunwifuɛ mun asiɛ’n su’n. Zoova fá Zezi nin anzi kwlafuɛ mun yɛ ɔ́ fá núnnún be nga be ɲinfu be kpɔ i’n niɔn. (2 Tɛsalonikfuɛ Mun 1:6-9) Satan nin i mmusu’m be su lakaman nvlenvle mun kun. I sin’n, Ɲanmiɛn Sielɛ’n mán be nga be kplin su kɛ ɔ sie be’n be mmlusuɛ kpanngban.—Sa Nglo Yilɛ 20:1-3; 21:3-5.\n16. ?Ngwlɛlɛ like benin yɛ ɔ fata kɛ a yo ɔ?\n16 Kɛ mɔ Satan i mɛn’n i nunnunlɛ’n w’a mantan koko’n ti’n, ɔ fata kɛ e usa e wun kɛ: ?Ngue like yɛ ɔ fata kɛ n yo ɔ? Nga m’ɔ ti ngwlɛlɛ like’n yɛle kɛ nán yaci Zoova silɛ’n, ɔ nin like nga ɔ kunndɛ kɛ a yo’n be suanlɛ le. (Zan 17:3) Fa ɔ ɲin sie i Biblu’n nun like suanlɛ’n su kpa. Maan a nin be nga be kunndɛ kɛ bé yó Zoova klun sa’n an yo aɲia titi. (Kanngan Ebre Mun 10:24, 25 mun.) Suan Ɲanmiɛn Zoova i Ndɛ’n nun like naan si i kpa. Kpɛkun, kaci ɔ mɛn dilɛ wafa’n naan Ɲanmiɛn klun jɔ ɔ wun.—Zak 4:8.\n17. ?Ngue ti yɛ klunwifuɛ’m be nunnunlɛ’n ɔ́ fú sran’m be dan lika be nun ɔn?\n17 Zezi dun mmua seli kɛ sran’m be dan lika be su faman su kɛ e o mɛn’n i bue nuan. Klunwifuɛ’m be nunnunlɛ’n ɔ́ bá blɛ nga be sunnzunman’n i nun. Kɛ awiefuɛ m’ɔ ba kɔnguɛ sa’n, klunwifuɛ’m be nunnunlɛ’n fú be nun. (Kanngan 1 Tɛsalonikfuɛ Mun 5:2 nun.) Zezi wlali e su nun kɛ: ‘Kɛ m mɔ n kacili Sran’n ń wá bá’n, sran’m bé yó kɛ Nowe i blɛ su’n sa. Blɛ sɔ’n nun’n, kɛ nzue dan’n i tɔlɛ’n ɔ ka kaan ɔ́ jú’n, sran’m be di like, be nɔn nzan, be ja bla nin bian lele fa ju cɛn nga Nowe wluli mmeli nun’n. B’a buman like fi akunndan lele nzue dan’n ɔ wa fa be kwlaa ɔli. Kɛ m mɔ n kacili Sran’n m balɛ’n ɔ́ wá yó sɔ ɔ.’—Matie 24:37-39.\n18. ?Ndɛ benin yɛ Zezi kan wlali e su nun m’ɔ fataman kɛ e ɲin kpa su’n niɔn?\n18 I sɔ ti’n, Zezi seli i ndɛ tiefuɛ’m be kɛ: ‘An sasa amun wun, nán an yo aliɛ safuɛ mun nin nzanbɔɛfuɛ mun, nán an koko ninnge’m be ti, sɛ an yo sɔ’n, ɔ cɛman naan cɛn sɔ’n w’a fu amun nun. Afin cɛn sɔ’n ɔ́ wá fú sran mɔ be o mɛn wunmuan’n nun’n be kwlaa be nun kɛ aya sa. I sɔ’n ti, an tran minndɛ i cɛn kwlaa, an srɛ Ɲanmiɛn naan an kwla fite sa m’ɔ́ wá bá mɛn nun’n i kwlaa i nun [naan n klun jɔ amun wun] naan amun kwla jran m mɔ n kacili Sran’n min ɲrun.’ (Lik 21:34-36) Nán maan e ɲin kpa ndɛ nga Zezi kannin’n su mlɔnmlɔn. ?Ngue ti ɔ? Afin kɛ Satan i mɛn’n núnnún’n, be nga Ɲanmiɛn Zoova nin Zezi Klist ‘m’ɔ kacili Sran’n’ be klun jɔ be wun’n, bé fíte nun. Kpɛkun, bé trán mɛn uflɛ’n m’ɔ yo ɲɛnmɛn dan’n, m’ɔ w’a mantan koko kpa’n, i nun tititi!—Zan 3:16; 2 Piɛr 3:13.\n^ ndɛ kpɔlɛ 4 Sɛ a kunndɛ kɛ á wún i wlɛ kɛ Misɛli ti Zezi i dunman kun ekun’n, nian Ndɛ’m be bo tulɛ lika’n i nun ndɛ ?Wan yɛle anzi kpɛnngbɛn Misɛli? nun.\nNzɔliɛ ng’ɔ kle kɛ mɛn’n su kɔ i bue nuan’n yɛle, alɛ dilɛ’n, ɔ nin awe’n, ɔ nin asiɛ’n i kejelɛ’n, ɔ nin tukpaciɛ m’ɔ sa ndɛndɛ’n. —Matie 24:7; Lik 21:11.\nMɛn’n i awiliɛ blɛ’n nun’n, sran kpanngban be bu be bɔbɔ be wun akunndan, be yo sika klofuɛ, be klo mɛn dilɛ sanngɛ be kloman Ɲanmiɛn.—2 Timote 3:1-5.\nMɛn’n i awiliɛ blɛ nga nun’n, be su bo Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n mɛn wunmuan’n nun.—Matie 24:14.\n?Ngue ti yɛ Biblu’n nun like suanlɛ’n ti cinnjin ɔn?\nBiblu’n su uka sran miliɔn kpanngban naan b’a wun kosan cinnjin nga sran’m be fa usa be wun’n be bo. ?A kunndɛ kɛ ɔ uka wɔ wie?


“Ka ɔ ja nun lɛ yo sa nga ɔ waan á yó’n”—Akunndanfuɛ’n 5:3 | Like suanlɛ liɛ\n“Ka ɔ ja nun lɛ yo sa nga ɔ waan á yó’n”\n?Sɛ Ɲanmiɛn Sielɛ blɛ’n ju’n, ngue yɛ ɔ su tranman lɛ kun-ɔn?\nƝanmiɛn m’ɔ “di asiɛ’n sufuɛ’m be kwlaa be jɔlɛ’n” yo sa’n i nuan su tititi\nMaan e klo sa’n i nuan su yolɛ kɛ Zoova sa\nMaan e klun klo e di Zoova i junman naan be lɛ i ase\nSasafuɛ Tranwlɛ'n (Like suanlɛ liɛ’n) | Avrili 2017\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Anglais Aukan Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Biak Bichlamar Cakchiquel Cambodgien Chin (Hakha) Chokwe Chol Chopi Chuabo Créole de Maurice Créole des Seychelles Dayak Ngaju Espagnol Français Garifuna Groenlandais Hmong (White) Iban Italien Javanese Karen (S'gaw) Kazakh Kikongo Kimbundu Kisi Krio Lao Lhukonzo Lifu Lomwe Makua Maltais Mam Mapudungun Mazateco (Huautla) Mixe Mizo Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndau Ngabere Ngangela Nias Niue Nyaneka Nyungwe Ourdou Ouïghour (Cyrillique) Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Macédoine) Romany (Southern Greece) Runyankore Rutooro Sangir Saramaccan Sena Sunda Tahitien Tlapanec Tojolabal Totonaque Tshwa Tzeltal Umbundu Uruund Wallis Wawle Wayuunaiki\n“Nda nga a ta e Min Nyanmiɛn’n, yiɛ i nuan.”—MATIE 5:33.\nJUE: 63, 59\n?NGUE TI YƐ Ɔ FATA KƐ E YIA NDA NGA’M BE NUAN-ƆN?\nNda nga e tali Ɲanmiɛn kɛ é sú i’n.\nNda nga e tali e yi’n annzɛ e wun’n.\nNda nga e tali Ɲanmiɛn kɛ é dí i junman mlɔnmlɔn’n.\n1. (a) ?Ngue yɛ Zɛfte nin Ani be yoli-ɔ? (An nian desɛn ng’ɔ o kan like suanlɛ’n bo i bo lɛ’n.) (b) ?Kosan benin mun yɛ like suanlɛ nga wá tɛ́ be su-ɔ?\nZƐFTE ti safuɲrɛn. Yɛ ɔ yoli Izraɛlifuɛ’m be ɲrun dinfuɛ wie. Ani ti wun ase kanfuɛ. Kpɛkun, ɔ niɛnnin i awlobo’n i lika kpa. Zɛfte nin Ani be ti Zoova i sufuɛ. Be tali Zoova i nda. Kpɛkun, be yiɛli i nuan. Andɛ, yasua nin bla kpanngban be nian Zɛfte nin Ani be ayeliɛ’n su. Yɛle kɛ, be ta Zoova i nda. Kpɛkun, be yiɛ i nuan. ?Sanngɛ, kɛ be se kɛ sran kun w’a ta nda’n i bo yɛle benin? ?Ngue ti yɛ sɛ e ta Ɲanmiɛn i nda’n, ɔ ti cinnjin kɛ e yiɛ i nuan-ɔn? ?Ajalɛ kpa benin yɛ Zɛfte nin Ani be kle e-ɔ? Like suanlɛ nga wá tɛ́ kosan sɔ’m be su.\n2, 3. (a) ?Kɛ be se kɛ sran kun w’a ta nda’n i bo yɛle benin? (b) ?Nda mɔ be ta Ɲanmiɛn’n, i su ndɛ benin yɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n kan-ɔn?\n2 Kɛ be se kɛ sran kun w’a ta Ɲanmiɛn i nda’n, yɛle kɛ sran sɔ’n w’a se Ɲanmiɛn kɛ ɔ́ yó like kun mɛ́n i. Annzɛ ɔ se i kɛ ɔ́ mɛ́n i like kun, annzɛ ɔ́ dí i junman wafa kun. Wie liɛ’n, ɔ se Ɲanmiɛn kɛ ɔ su yoman ninnge wie mun. Biblu’n kle kɛ Ɲanmiɛn i nda mɔ be ta’n, ɔ timan aɔwi ndɛ. Be mianman sran kɛ ɔ ta nda. Sran’n bɔbɔ i klun klo yɛ ɔ yo sɔ-ɔ. Zoova bu nda nga sran kun ta’n i like cinnjin kpa. Ɔ maan sɛ e ta nda’n, ɔ fata kɛ ɔ yiɛ i nuan. Biblu’n nun’n, kɛ sran kun ta nda’n, ɔ se kɛ ɔ́ yó like kun, annzɛ ɔ su yoman. (Bo Bolɛ 14:22, 23; Ebre Mun 6:16, 17) ?Biblu’n nun ndɛ benin yɛ ɔ kle kɛ, kɛ e ta Ɲanmiɛn i nda’n ɔ fataman kɛ e bu i aɔwi ndɛ-ɔ?\n3 Moizi Mmla’n se kɛ sɛ sran kun ta Zoova i nda’n, “ng’ɔ kannin’n, maan ɔ nian su yo. Nán maan ɔ yaci i lɛ sa ngbɛn.” (Kalɛ 30:3) Salomɔn kusu seli kɛ: “Sɛ a se Nyanmiɛn kɛ á yó like wie mɛ́n i’n, nán sisi ɔ bo naan w’a yo i sɔ like’n. Afin Nyanmiɛn klo-man sinnglinfuɛ mun yɛlɛ kɛ be yo-man ndɛ nga be kan’n i su sa. Ka ɔ ja nun lɛ yo sa nga ɔ waan á yó’n.” (Akunndanfuɛ’n 5:3) Zezi kleli kɛ nda nga be ta Ɲanmiɛn’n, ɔ timan aɔwi ndɛ. Ɔ seli kɛ: “An tili i ekun kɛ be kan kleli laafuɛ’m be kɛ: ‘Nán ta nda ngbɛn, sanngɛ nda nga a ta e Min Nyanmiɛn’n, yiɛ i nuan.’”—Matie 5:33.\n4. (a) ?Kɛ e ta Ɲanmiɛn i nda’n, ngue ti yɛ ɔ fataman kɛ e bu i aɔwi ndɛ-ɔ? (b) ?Zɛfte nin Ani be su ndɛ benin yɛ é wá fá e ɲin síe su-ɔ?\n4 Biblu’n nun ndɛ sɔ’m be kle kɛ, nda kwlaa nga e ta Ɲanmiɛn’n, ɔ fata kɛ e yiɛ i nuan. I liɛ’n, e nin Ɲanmiɛn e afiɛn’n mántan kpa. Ndɛ kun mɔ Davidi kannin’n, ɔ kle sɔ weiin. Ɔ seli kɛ: “?Wan yɛ ɔ́ kwlá fú Anannganman i oka’n su lɔ-ɔ? ?Wan yɛ ɔ́ fú kó jrán Anannganman i sua’n nun lɔ-ɔ b’ɔ́ yó ye ɔ? ?Nán sran [...] b’ɔ taman nda ngbɛn-ngbɛn nin-ɔn?” (Jue Mun 24:3, 4) ?Nda benin yɛ Zɛfte nin Ani be tali Ɲanmiɛn-ɔn? ?Nda nga be tali’n, i nuan yialɛ’n yoli pɔpɔ mannin be?\nBE YIALI NDA NGA BE TALI ƝANMIƐN’N I NUAN\n5. (a) ?Nda benin yɛ Zɛfte tali Ɲanmiɛn-ɔn? (b) ?Wafa sɛ yɛ i bo guali-ɔ?\n5 Kɛ Zɛfte nin Amɔnfuɛ’m bé wá kún’n, ɔ seli Zoova kɛ ɔ jrɛn i sin naan ɔ kwla be. Afin, Amɔnfuɛ’m be kpɔ Ɲanmiɛn i nvle nunfuɛ mun. (Jɔlɛ Difuɛ Mun 10:7-9) Kpɛkun, ɔ tali Ɲanmiɛn i nda. Ɔ seli kɛ: “Sɛ a yi Amɔnfuɛ mun wla min sa nun’n, kɛ n fin Amɔnfuɛ’m be mɛn’n nun lɔ ḿ bá bɔ n klun ti jɔwa’n, sran ng’ɔ dun mmua fin min awlo’n nun lɔ fite ba min atin kpalɛ’n, ɔ́ yó ɔ liɛ mlɔnmlɔn.” Ɲanmiɛn tɛli Zɛfte i srɛlɛ’n su. Yɛle kɛ, ɔ kwlali Amɔnfuɛ mun. Kɛ Zɛfte sɛ́ i sin bɛ́ i awlo’n, ɔ́ nían-ɔn, i wa bla’n w’a bɛ i atin kpalɛ. Ɔ maan, i wa bla’n yɛ ɔ́ wá yó ‘Ɲanmiɛn liɛ mlɔnmlɔn-ɔn.’ (Jɔlɛ Difuɛ Mun 11:30-34) ?Ndɛ sɔ’n i bo yɛle benin?\nZɛfte nin i wa bla’n be ti nanwlɛfuɛ. Be si kɛ nda nga sran kun ta Ɲanmiɛn’n, ɔ fata kɛ ɔ miɛn i ɲin yiɛ i nuan.\n6. (a) ?Nda nga Zɛfte tali’n i nuan yialɛ’n yoli pɔpɔ mɛnnin i bɔbɔ nin i wa bla’n? (b) ?Nda talɛ’n i su ndɛ benin yɛ Mmla’n 23:22, 24 nin Jue Mun 15:4 be kan-ɔn?\n6 Nda nga Zɛfte tali Ɲanmiɛn’n, ɔ fata kɛ ɔ yiɛ i nuan. Yɛle kɛ, ɔ fata kɛ i wa bla’n ko tran Zoova i tannin sua’n nun lɔ naan ɔ su i. ?Zɛfte w’a buman akunndan naan w’a ta Zoova i nda? Nɛ́n i sɔ-ɔ. Afin atrɛkpa’n, ɔ si kɛ sran klikli ng’ɔ kwla bɛ i atin kpalɛ’n yɛle i wa bla’n. I kwlaa m’ɔ yoli o, nda nga Zɛfte tali’n i nuan yialɛ’n w’a yoman pɔpɔ w’a mɛnmɛn i. Afin kɛ Zefte wunnin i wa’n, ɔ seli i kɛ: “W’a kun min!” Ɔ yoli kekle mɛnnin i wa bla’n wie. Yɛle kɛ, ɔ ko ‘sunnin, afin ɔ nin a siman bian le.’ Zɛfte w’a wuman ba yasua. I wa bla’n kusu su jaman bian, yɛ ɔ su wuman ba. Ɔ maan, Zɛfte i osu’n núnnún mlɔnmlɔn. Sanngɛ, like kun yoli Zɛfte nin i wa’n be cinnjin trali ba wulɛ’n. Zɛfte seli kɛ: “M’an ta nda Anannganman i nyrun. N lemɛn i yowlɛ fi kun.” I wa’n kusu seli kɛ: “Sa ng’ɔ fiteli ɔ nuan kɛ á fá yó min’n, fa yo min!” (Jɔlɛ Difuɛ Mun 11:35-39) Zɛfte nin i wa bla’n be ti nanwlɛfuɛ. Be si kɛ nda nga sran kun ta Ɲanmiɛn’n, ɔ fata kɛ ɔ miɛn i ɲin yiɛ i nuan.—An kanngan Mmla’n 23:22, 24, ɔ nin Jue Mun 15:4 be nun.\n7. (a) ?Nda benin yɛ Ani tali Ɲanmiɛn-ɔn? (b) ?Ngue ti yɛ ɔ tali nda sɔ’n niɔn? (c) ?Wafa sɛ yɛ i bo’n guali mɛnnin i ɔ? (d) ?Nda sɔ mɔ Ani tali’n ti, ngue yɛ Samiɛli wá yó-ɔ? (An nian nzɔliɛ’n i su ndɛ’n.)\n7 Sran ng’ɔ tali Zoova i nda m’ɔ yiɛli i nuan wie’n yɛle Ani. Kɛ ɔ́ tá nda sɔ’n, nn i wla w’a bo i wun dan. Afin, ɔ wuman ba. Yɛ i wla’n yo i finfin. (1 Samiɛl 1:4-7, 10, 16) Ani kɛnnin i klun ndɛ kleli Zoova. Kpɛkun, ɔ tɛli i nda. Ɔ seli kɛ: “Ee! Anannganman b’ɔ sie mɛn wunmuan’n, nian afɛ dan b’ɔ o n su-ɔ. E Min, nán ɔ wla fi min su. Sɛ ɔ wla kpɛn min su naan a man min ba yasua kun’n, ń fá mán wɔ, ɔ́ yó ɔ liɛ mlɔnmlɔn. Be su yi-mɛn i ti’n le.” * (An nian nzɔliɛ’n i su ndɛ’n.) (1 Samiɛl 1:11) Zoova tieli Ani i srɛlɛ’n. Kɛ afuɛ kun sinnin’n, ɔ wuli ba yasua kun. Be flɛli i kɛ Samiɛli. Ani i klun jɔli dan. Sanngɛ, i wla w’a fiman nda ng’ɔ tali’n su. Kɛ ɔ wuli ba’n, ɔ seli kɛ ɔ “srɛli i Anannganman sa nun.”—1 Samiɛl 1:20.\nAni w’a buman nda ng’ɔ tali Zoova’n i aɔwi ndɛ. Ɔ yiɛli i nuan.\n8. (a) ?Nda nga Ani tali’n, i nuan yialɛ yoli pɔpɔ mɛnnin i? (b) ?Kɛ e bu ndɛ ng’ɔ o Jue Mun 61 nun’n i akunndan’n, ngue ti yɛ e wla kpɛn like nga Ani yoli’n su-ɔ?\n8 Kɛ Samiɛli ɲannin afuɛ nsan’n, Ani yiali nda ng’ɔ tali’n i nuan. Ɔ fali Samiɛli ɔli Ɲanmiɛn i tannin sua’n nun Silo lɔ. Ɔ fɛ i mannin Eli m’ɔ ti Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be su kpɛn’n. Kpɛkun, ɔ seli Eli kɛ: “Ba nga n srɛli i Anannganman sa nun’n yɛ. Ɔ tɛli min srɛwa sɔ’n su. Ɔ maan n kusu n waan ń fɛ́ i mán Anannganman.” (1 Samiɛl 1:24-28) Kɛ ɔ fɛ i lɛ’n, Samiɛli trannin Ɲanmiɛn i tannin sua’n nun lɔ. Biblu’n se kɛ: “Kɛ Samiɛl ɔ́ dí Anannganman i junman kɔ́’n, wuun ɔ́ nyín kɔ́.” (1 Samiɛl 2:21) Nda nga Ani tali’n, i nuan yialɛ w’a yoman pɔpɔ w’a mɛnmɛn i. Afin, ɔ nin i wa’n m’ɔ klo i kpa’n be su tranman. Yɛ, i wla’n ló i dan. Sanngɛ, Ani w’a buman nda ng’ɔ tali Zoova’n i aɔwi ndɛ. Ɔ yiɛli i nuan.—1 Samiɛl 2:1, 2; an kanngan Jue Mun 61:2, 6, 9 nun.\n?Nda nga e tali be Zoova ɲrun’n, e yia be nuan?\n9. ?Kosan benin mun yɛ é wá tɛ́ be su-ɔ?\n9 E wunnin kɛ nda nga e ta Zoova’n, ɔ fataman kɛ e bu be aɔwi ndɛ. Siɛn’n, é wá tɛ́ kosan nga’m be su: ?Nda nga e kwla ta be andɛ’n i wie yɛle benin? ?Ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ e yia nda nga e ta be’n, be nuan-ɔn?\nNDA NGA E TALI ƝANMIƐN KƐ É SÚ I’N\nNda nga e tali Ɲanmiɛn kɛ é sú i’n. (An nian ndɛ kpɔlɛ 10 nun.)\n10. (a) ?Nda nga sran kun kwla ta be’n, be nun cinnjin kpafuɛ’n yɛle benin? (b) ?Ngue yɛ i sɔ’n kle-ɔ?\n10 Nda nga sran kun kwla ta be’n, be nun cinnjin kpafuɛ’n yɛle nda m’ɔ tɛ i kɛ ɔ́ sú Ɲanmiɛn’n. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, ɔ srɛ Ɲanmiɛn. Ɔ se i kɛ kannzɛ lika’n yó kekle i su sɛ’n, ɔ su yacimɛn i sulɛ le. I sɔ’n ti, Zezi seli kɛ e “klɛn” e wun e man Ɲanmiɛn. Yɛle kɛ, e tɛli i nda kɛ i klun sa yolɛ’n, ɔ́ yó e cinnjin trá e bɔbɔ liɛ’n. (Matie 16:24) Ɔ maan, “e ti [Zoova] liɛ.” (Rɔmfuɛ Mun 14:8) E buman nda sɔ mɔ e tali’n, i aɔwi ndɛ. Ndɛ nga Jue tofuɛ’n kannin’n, i wie yɛ e kan-ɔn. Ɔ seli kɛ: “?Naan nɛnnɛn kpli nga Anannganman w’a di min yɛ’n, nguɛ cɛ yɛ ń nyɛ́n i ń fá lɛ́ i ase ɔ? Ninnge nga n tali nda kɛ ń yó be ḿ mán Anannganman’n, ń yó be i nvlefuɛ’m be nyrun.”—Jue Mun 116:12, 14.\n11. ?Le kun nga bé wá yó wɔ batɛmun’n, kosan benin yɛ aniaan ng’ɔ ijɔli nzra nun’n, ɔ usali-ɔ?\n11 ?A fali ɔ wun mannin Ɲanmiɛn, yɛ b’a yo wɔ batɛmun? Sɛ ɔ ti sɔ’n, nn like dan kpa yɛ a yoli-ɔ. Kɛ bé wá yó ɔ batɛmun’n, aniaan ng’ɔ ijɔli nzra nun’n, ɔ usali be nga bé wá yó be batɛmun’n be kosan kun. ?Ɔ wla te kpɛn su? Ɔ usali kɛ: “?Amun wun i wlɛ kɛ sɛ amun fa amun wun man Ɲanmiɛn’n naan be yo amun batɛmun’n, nn amun a kaci Zoova i Lalofuɛ’m be nun kun?” A tɛli su wie kɛ ɛɛn. Ɔ maan, be kwlaa nga be yiali cɛn sɔ’n nun’n, be wunnin kɛ be kwla yo ɔ batɛmun naan a yo Zoova i sufuɛ. Yɛ ɔ klun jɔli kpa cɛn sɔ’n nun.\n12. (a) ?Kosan benin mun yɛ ɔ fata kɛ e usa e wun-ɔn? (b) ?Nzuɛn benin mun yɛ Piɛli wla e fanngan kɛ e fa be-ɔ?\n12 A tali nda kɛ á nánti Ɲanmiɛn i mmla’m be su. Yɛ be yoli wɔ batɛmun. Kɛ ɔ fin i lɛ’n, a boli Zoova i sulɛ bo. Sanngɛ kɛ ɔ́ cɛ́ kɔ́’n, ɔ fata kɛ a usa ɔ wun kɛ: ‘?E nin Zoova e afiɛn’n mantan kpa tra i nun mɔ bé yó min batɛmun’n? ?N tu n klun n su i kpa titi? (Kolɔsfuɛ Mun 3:23) ?N srɛ i titi, yɛ n kanngan Biblu’n nun cɛn kwlakwla? ?N kɔ aɲia’m be bo, yɛ n bo jasin fɛ’n i titi? ?Annzɛ kusu, n su cuɛncuɛn min ja ase ninnge sɔ’m be yolɛ nun?’ Akoto Piɛli seli kɛ sɛ y’a nianman e wun kpa’n, é yáci Zoova i klun sa yolɛ. I sɔ’n ti, nán e tran lɛ sa ngbɛn. Maan e lafi Ɲanmiɛn su kpa, e wun sa’m be wlɛ, e tra e awlɛn, yɛ e fa e wun mantan Ɲanmiɛn.—An kanngan 2 Piɛr 1:5-8 nun.\n13. ?Ngue yɛ ɔ fata kɛ sran ng’ɔ fɛ i wun man Ɲanmiɛn’n, ɔ wun i wlɛ-ɔ?\n13 Kɛ e ko ta Zoova i nda kɛ é sú i titi’n, e kwlá kaciman e nuan kun. Sɛ sran kun waan Zoova i sulɛ’n w’a flɛn i’n, ɔ kwlá seman kɛ w’a fɛmɛn i wun w’a manman Zoova, naan batɛmun nga be yoli i’n ti ngbɛn. * (An nian nzɔliɛ’n i su ndɛ’n.) Sɛ sran kun fɛli i wun mannin Zoova naan ɔ yo sa tɛ dan’n, ɔ nin Zoova nin asɔnun’n be le i. (Rɔmfuɛ Mun 14:12) Kɛ Zezi kán Klistfuɛ wie’m be ndɛ’n, ɔ seli kɛ: “Klolɛ nga an fa klo min laa’n, an klo-man min sɔ kun.” E kunndɛman kɛ é yó kɛ Klistfuɛ sɔ mun sa. Sanngɛ, e kunndɛ kɛ Zezi kan e ndɛ se kɛ: “N si amun nyoliɛ’n, nin klolɛ bɔ an fa klo min’n, nin n su bɔ an lafi’n, nin amun junman’n, ɔ nin anwlɛn bɔ an lɛ i’n. N si kɛ sa nga an yo be siɛn’n be kpa tra laa liɛ’n.” (Sa Nglo Yilɛ 2:4, 19) Nda nga e tali Zoova kɛ é sú i’n, maan e tu e klun e yiɛ i nuan. I liɛ’n, i klun jɔ́.\nNDA NGA E TALI E YI’N ANNZƐ E WUN’N\nNda nga e tali e yi’n annzɛ e wun’n. (An nian ndɛ kpɔlɛ 14 nun.)\n14. (a) ?Nda cinnjin kun ekun mɔ sran kun kwla ta’n, yɛle benin? (b) ?Ngue ti yɛ nda sɔ mɔ be ta’n, ɔ timan aɔwi ndɛ-ɔ?\n14 Kɛ yasua nin bla kun bé wá já’n, be ta be wiengu i nda. Nda sɔ mɔ be ta’n, ɔ timan aɔwi ndɛ. Bla nin bian jalɛ’n fin Zoova. Zoova kunndɛ kɛ yasua nin bla’m be yia be wiengu kun i nda nga be tali’n i nuan. Zoova nin be kwlaa nga be yiali be atɔnvlɛ falɛ’n i bo’n, be ɲrun yɛ be tali nda’n niɔn. Kɛ bé tá be wiengu kun’n i nda’n, wie liɛ’n, be se i kɛ: “Ń kló wɔ, min ɲin yí wɔ. Yɛ e nin wɔ é trán titi kɛ Ɲanmiɛn fa kunndɛ’n sa.” Aniaan wie’m be kan ndɛ uflɛ. Sanngɛ i kwlaa m’ɔ yoli o, Zoova ɲrun yɛ be ta nda’n niɔn. Kɛ be ko ta nda sɔ’n, nn b’a ja. Saan wie’n yɛ ɔ fata kɛ ɔ titi be nun-ɔn. (Bo Bolɛ 2:24; 1 Korɛntfuɛ Mun 7:39) Zezi seli kɛ: “Like nga Nyanmiɛn kan be bo nun’n, nán maan sran fi ti be nun.” Ɔ maan, ɔ fataman kɛ yasua kun nin i yi’n be bu i kɛ sɛ be nuan sɛman’n, be kwla yra.—Mark 10:9.\n15. ?Ngue ti yɛ Klistfuɛ’m be buman bla nin bian jalɛ’n i kɛ nga sran kpanngban be fa bu i’n sa-ɔ?\n15 E ti sa tɛ yofuɛ. Ɔ maan, ndɛ kwla tɔ yasua kun nin i yi be afiɛn. Biblu’n se kɛ, be nga be ja bla nin bian’n, “bé wún be nyinsu” cɛn kunngun. (1 Korɛntfuɛ Mun 7:28) Andɛ’n, sran kpanngban be buman bla nin bian jalɛ’n i like cinnjin. Be bu i kɛ, sɛ be nin be yi’n annzɛ be wun’n, be afiɛn sɛman’n, be kwla yra. Sanngɛ, Klistfuɛ’m be bumɛn i sɔ wie. Be wun i wlɛ kɛ be tali nda Zoova ɲrun. Ɔ maan, sɛ be yiɛmɛn i nuan’n, nn b’a yo ato buafuɛ. Yɛ kusu, Zoova i ɲin ci ato buafuɛ mun. (Saun Yolɛ 19:12; Nyanndra Mun 6:16-19) Be nga b’a ja bla annzɛ bian’n, ɔ fata kɛ be wla kpɛn ndɛ nga akoto Pɔlu kannin’n su. Ɔ seli kɛ: “Sɛ a ja bla’n, nán kunndɛ kɛ á yrɛ́ i.” (1 Korɛntfuɛ Mun 7:27) Like nga ti yɛ Pɔlu seli sɔ’n yɛle kɛ, Zoova kunndɛman kɛ sran kun fa kpɔlɛ yrɛ i yi’n annzɛ i wun’n.—Malasi 2:13-16.\n16. (a) ?Bla nin bian yralɛ’n i su ndɛ benin yɛ Biblu’n kan-ɔn? (b) ?Yasua nin i yi be nun tilɛ’n i su ndɛ benin yɛ Biblu’n kan-ɔn?\n16 Zezi seli kɛ sɛ yasua kun kunndɛ bla i yi bo, annzɛ bla kun kunndɛ bian i wun bo, naan i wiengu kun’n waan ɔ yaci cɛmɛn i’n, yɛ be kwla yra-ɔ. (Matie 19:9; Ebre Mun 13:4) ?Sanngɛ, yasua kun nin i yi be kwla ti nun? I lɛ nun’n, ndɛ nga Biblu’n kan’n ɔ ti weiin. (An kanngan Matie 19:6 nun.) Biblu’n kleman sa nga ti yɛ yasua kun nin yi be kwla ti nun’n. Sanngɛ sa wie’m be ti’n, Klistfuɛ kun kwla se kɛ ɔ nin i yi’n annzɛ i wun’n be tranman kun. Yɛle kɛ atrɛkpa’n, Klistfuɛ sɔ’n i yi’n annzɛ i wun’n yo i like yaya. Ɔ maan, sɛ ɔ ka lɛ’n, ɔ kwla kun i bɔbɔ. Annzɛ kusu, i wiengu kun’n nin Ɲanmiɛn b’a bu. Yɛ ɔ mɛnmɛn i atin naan ɔ su Ɲanmiɛn. * (An nian nzɔliɛ’n i su ndɛ’n.)\n17. ?Ngue yɛ Klistfuɛ kun nin i yi’n be kwla yo naan be afiɛn’n w’a mantan kpa-ɔ?\n17 Wie liɛ’n, Klistfuɛ wie’m be nin be yi’m be ko wun asɔnun kpɛnngbɛn’m be wun naan be man be afɔtuɛ. Kɛ be yo sɔ’n, maan asɔnun kpɛnngbɛn’m be usa be sɛ b’a nian video nga be flɛ i kɛ “ Qu’est-ce que le véritable amour ? ”, yɛ sɛ b’a suan fluwa Amun awlobo’n kwla di aklunjuɛ i nun like o. I liɛ’n, bé wún Ɲanmiɛn i mmla mɔ be kwla nanti su naan b’a tran klanman’n. Yasua kun nin i yi be seli kɛ: “Kɛ ɔ fin cɛn mɔ e suannin fluwa sɔ’n i nun like’n, e afiɛn sɛ kpa tra laa’n.” Aniaan bla kun nin i wun’n be jali w’a di afuɛ 22. Sanngɛ, ɔ wunnin kɛ be afiɛn’n su wa saci. I sɔ’n ti, ɔ niannin video’n. Ɔ seli kɛ: “Be yoli e sran nɲɔn’n e batɛmun. Sanngɛ, wafa nga e bu sa nga be tɔ e su’n, ɔ timan kun. Video sɔ’n yoli e ye dan. Siɛn’n, e di aklunjuɛ.” Sɛ yasua kun nin i yi be nanti Zoova i mmla’m be su’n, be afiɛn mántan kpa. Yɛ be klun jɔ́.\nNDA NGA E TALI ƝANMIƐN KƐ É DÍ I JUNMAN MLƆNMLƆN’N\n18, 19. (a) ?Ngue yɛ siɛ nin niɛn sunman be yo-ɔ? (b) An kan aniaan nga be ti blɛ kwlaa nun Ɲanmiɛn junman difuɛ’n be ndɛ.\n18 E kannin nda nga Zɛfte nin Ani be tali’n i ndɛ. Nda mɔ Zɛfte tali’n ti, i wa bla’n dili Zoova i junman mlɔnmlɔn. Like kunngba’n yɛ Ani i wa yasua’n yoli-ɔ. Andɛ’n, siɛ nin niɛn sunman be wla be mma’m be fanngan kɛ be yo blɛ kwlaa nun Ɲanmiɛn junman difuɛ, naan be di junman sɔ’n i mlɔnmlɔn. Gbanflɛn nin talua nga be di i sɔ junman’n, maan e kwlakwla e wla be fanngan titi.—Jɔlɛ Difuɛ Mun 11:40; Jue Mun 110:3.\nNda nga e tali Ɲanmiɛn kɛ é dí i junman mlɔnmlɔn’n. (An nian ndɛ kpɔlɛ 19 nun.)\n19 Andɛ asiɛ wunmuan’n su’n, aniaan nga be ti blɛ kwlaa nun Ɲanmiɛn junman difuɛ’n, be kwla ju 67.000. Be nun wie’m be di junman Betɛli’m be nun. Wie mun ekun be kplan Ɲanmiɛn sulɛ sua mun. Wie’m be ti akpasua sunianfuɛ. Wie mun ekun, be kle like anuannzɛ’n i suklu’m be nun. Wie’m be ti ngunmin atin bofuɛ, annzɛ ngaliɛ difuɛ. Kpɛkun wie’m be ti aɲia yowlɛ mun, annzɛ lika nga anuannzɛ’n yo suklu mun’n, be sunianfuɛ. Be kwlakwla be tali nda kɛ bé dí Zoova i junman kwlaa nga be fa man be’n, naan be su kunndɛman ninnge kpanngan. Yɛ sɛ anuannzɛ’n w’a manman be atin’n, be su diman junman naan bé ɲán sika. Aniaan sɔ’m be timan be liɛ ngunmin. Junman nga be di’n yɛ ɔ ti i liɛ ngunmin-ɔn. Be ti wun ase kanfuɛ. Yɛ be tu be klun be di be junman’n naan bé yía nda nga be tali’n i nuan.\n20. (a) ?Wafa sɛ yɛ ɔ fataman kɛ e bu nda nga e tali be Ɲanmiɛn ɲrun’n mun-ɔn? (b) ?Ngue ti-ɔ?\n20 Like suanlɛ nga nun’n, e kannin nda nsan mɔ e kwla ta be’n be ndɛ. E ta nda sɔ mun Ɲanmiɛn ɲrun. Yɛ atrɛkpa’n, e tali nda sɔ’m be nun wie mun. Sɛ e yoli sɔ’n, nán e bu be aɔwi ndɛ. Maan e mian e ɲin e yia be nuan. (Nyanndra Mun 20:25) Sɛ y’a yoman sɔ’n, i bo’n su guaman kpa manman e. (Akunndanfuɛ’n 5:5) I sɔ’n ti, maan e kan ndɛ nga Jue tofuɛ’n kannin’n wie. Ɔ seli Zoova kɛ: “Ń tó jue ḿ bó ń flɛ́ wɔ tititi, yɛ fualɛ nga n fua kleli wɔ kɛ ń yó like ḿ mán wɔ ń yíɛ i nuan cɛn kwlakwla.”—Jue Mun 61:9.\n^ ndɛ kpɔlɛ 7 Ani tali Zoova i nda kɛ sɛ ɔ mɛn i ba yasua kun’n, ba’n yó i liɛ klonglo. Yɛle kɛ, ɔ́ fɛ́ i wa’n mán Ɲanmiɛn naan ɔ di i junman mlɔnmlɔn.—Kalɛ 6:2, 5, 8.\n^ ndɛ kpɔlɛ 13 Kwlaa naan b’a yo sran kun i batɛmun’n, asɔnun kpɛnngbɛn’m be nin i be koko ninnge sunman be su yalɛ. Ɔ maan, kɛ bé sé kɛ sran kun i batɛmun nga be yoli’n ti ngbɛn’n, be wunmɛn i sɔ titi.\n^ ndɛ kpɔlɛ 16 An nian fluwa ‘Maan e yo sa nga e yo ɔ e si kɛ Ɲanmiɛn klo e’n’ i Ndɛ’m be bo tulɛ lika’n i bue nga be flɛ i “Wafa nga Biblu’n bu bla nin bian ralɛ’n nin nun titilɛ’n” i nun.\nSASAFUƐ TRANWLƐ'N (LIKE SUANLƐ LIƐ’N) Avrili 2017


Luk 6 YRENT - 'Flinla "yi da nɛn, Zozi 'lee 'e -srunɔn - Bible Search\n1'Flinla "yi da nɛn, Zozi 'lee 'e -srunɔn fei -tʋ 'cɛndɩ 'sia 'ji. Fɛ 'wlɛ nɛn fei zɩɛ -a da bɛ, -a -srunɔn 'ko -a 'cɛndɩ -a. Waa plʋmlan "man 'o 'lɔ, te waa -ble. 2-A -nan nɛn Farizɛn 'nɔn -mienun -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «-Mɛ "nɛn kaa dra bɛ? -Si 'ka -kaa 'lɔ 'nan -kaa 'wɩ zɩɛ -a drɛ -cee 'flinla "yi da dɩ.»\n3Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «'Wɩ nɛn -kaa tra David -a drɛ 'li, te dra -a -tɛa 'o 'vale 'yee minnun -a bɛ, ka'a tian -a ta vɩlɛ dʋʋ? 4E wla Bali -pan 'kuin, ɛn 'kpɔun nɛn waa 'pla Bali -le vɛ -a bɛ, yaa 'sia, yaa blɩ, ɛn e 'yee minnun "le "nɔn. 'Wɩ zɩɛ yaa drɛ, 'pian te e ya 'e vɩdɩ 'nan Bali -pannɔn 'saza 'bɛ -ble.» 5Ɛn Zozi -a 'le 'sran -wlɛ 'nan: «'An 'bɔ Blamin -pɩ mɛɛn cɩ 'flinla "yi san -a.»\n6'Flinla "yi pee 'bɔ "nyian, ɛn Zozi wla cin yɩ 'kuin. E Bali -le 'wɩ "paadɩ 'sia minnun ji. Min -tʋ a 'kɔn zɩɛ -a -ji, -a -pɛ "yi "pɛla a 'e 'kadɩ 'e man. 7Ɛn 'fluba 'ci vɩnɔn 'lee Farizɛn 'nɔn Zozi -nanjɛndɩ 'sia -gɔɛɛn. O ya -a -nanjɛnnan 'nan -te e -cɛ "sia min man 'flinla "yi da -o. O ya -a man -wɛɛnan 'nan -e 'o 'wɩ 'tʋ yɩ, -e 'o -kɔla 'wɩ 'tɔdɩ -a "man.\n8'Pian Zozi -wee ci "nrɔndɩ 'yɩ, ɛn e 'nan min nɛn -a -pɛla cɩ 'e 'kadɩ 'e man bɛ -yrɛ 'nan: «'I 'wluan lou -e 'i 'tɔ min yei 'gʋ!» E wluan, ɛn e -tɔ lou minnun yei.\n9-A -nan nɛn Zozi -a laabʋ -wlɔ 'nan: «-Mɛ "wɩ nɛn -cee -pei -a 'vɩ? -Si a 'e 'nɔndɩ min lɛ 'nan 'e 'wɩ "yi "drɛ 'flinla "yi da, -baa te 'e drɛ dɩ? Ɛn "nyian min -kɔlaman e min "belia, -baa yaa "tʋe -e 'e 'ka?»\n10Zozi o pɛɛnɔn 'nanjɛndɩ 'sia 'tʋdʋ, ɛn e 'nan min nɛn -a -pɛla 'ka 'e man bɛ -yrɛ 'nan: «'I 'pɛ 'sʋ "ji.» Min zɩɛ yaa drɛ, 'nun tɔɔn ɛn -a -pɛ drɛ "plɔnblɔn. 11'Wɩ zɩɛ e 'bli 'fɔ Zozi 'nanmannɔn 'ji, ɛn o 'wɩ nɛn o "ta -daa -a drɛlɛ -yrɛ "bɛ, -a -sa -fɔdɩ 'sia 'o cin yei.\n12Yi -tʋ da ɛn Zozi 'kʋ Bali trʋ 'balɛ pɔn -tʋ da. E -fʋ Bali trʋ 'banan -trilii, ɛn tʋ cɛɛn. 13Zɩ tʋ cɛɛn bɛ, ɛn 'e -srunɔn laabʋ. E min 'si o va -fuda "fli, e o 'tɔ 'pa 'yee 'pasianɔn. 14O 'tɔ nɛn 'gʋ: Simɔn nɛn yaa 'tɔ 'pa Piɛri bɛ, 'lee 'e "bʋɩ Andre, 'lee Zaji, 'lee Zan, 'lee Filipʋ, 'lee Batelemi, 15'lee Matie, 'lee Toma, 'lee Alife -pɩ Zaji, 'lee Simɔn -tʋ nɛn waa laabo "nyian Zelo bɛ, 16'lee Zaji -pɩ Zude, 'lee Zudazi Karioti. Min nɛn e "ta -daa Zozi 'nɔnlɛ 'e 'nanmannɔn lɛ bɛ -nyrɛn.\n17Zozi pɔn sɔɔn "ji o 'vale 'yee 'pasianɔn 'bɔ 'a, ɛn e -tɔ fɛnan pablanɛn 'tʋ -nan. Min "kaga "a 'o 'sɛndɩ fɛ zɩɛ -a -nan 'o 'vale -a -srunɔn "kaga "a "nyian. Minnun zɩɛ o 'si 'lɛglɔn 'tʋdʋ pɛɛnɔn 'ji, ɛn o -ta. O -mie 'si Zude 'lɛglɔn 'ji, ɛn o -mie 'si Zeruzalɛm 'fla, ɛn o -mie 'si jemie "srɔn Sidɔn 'lee Tir 'lɛglɔn 'ji. 18O -ta 'nan -e 'o Zozi wei man, ɛn 'nan -e 'e -cɛ 'si 'o man. Minnun nɛn -yʋ -wlidɩ "cɩ o -sru "bɛ, o beli. 19Ɛn minnun pɛɛnɔn -a -wɛɛman 'nan 'o kla Zozi man, kɔɔ 'plɛblɛ 'tʋ bɔala "ji, te e -cɛ "sia o pɛɛnɔn man.\n20Zozi 'e yiɛ 'tɔ 'e -srunɔn 'va, ɛn e 'nan:\n21Kaa nɛn dra cɩ 'ka -tɛnan bɛ, Bali -le -fɛa a 'ka man, kɔɔ ka -taa 'kanlɛ.\n22-Te minnun "naan 'ka man Blamin -pɩ -le "wɛan oo, ɛn -te minnun 'ka 'si o 'va Blamin -pɩ -le "wɛan oo, ɛn -te minnun 'ka "srɔnman Blamin -pɩ -le "wɛan oo, ɛn -te minnun 'ka 'tɔ srɛman Blamin -pɩ -le "wɛan oo, Bali -le -fɛa a 'ka man.\n23'Wɩ zɩɛ 'e 'ka 'ci "nran, ɛn 'ka 'sʋ lou ci "nran -a, kɔɔ 'ka -kopa a -dan laji. -A -cin 'e 'kɔn 'ka 'ji 'nan, 'wɩ -tʋwli zɩɛ o tranun -a drɛ Bali 'lewei vɩnɔn lɛ 'li.\n24Ɛn "nyian bɛ, kaa nɛn ka cɩ fɛnɔn 'a bɛ, 'wɩ -taa "bɔlɛ 'ka man, kɔɔ ka ya 'cee vɛ drɛnan 'va.\n25Ɛn kaa nɛn ka cɩ 'ka kandɩ bɛ, 'wɩ -taa "bɔlɛ 'ka man, kɔɔ dra "ta -daa 'ka 'tɛlɛ.\n26-Te minnun -cee 'wɩ "yi "ve bɛ, 'wɩ -taa "bɔlɛ 'ka man. -A -cin 'e 'kɔn 'ka 'ji 'nan, 'wɩ 'tʋwli zɩɛ o tranun -a drɛ minnun nɛn o Bali 'lewei 'vɩ 'li 'wlu 'a 'bɛ -wlɛ.»\n27«Kaa nɛn 'ka "trɔɛn "cɩ 'mɛn bɛ, maan ve 'cɛɛ 'nan: 'Ka 'ka 'nanmannɔn yɩ "yi! 'Ka "yi "drɛ -wlɛ! 28'Ka 'fɛa vɩ minnun nɛn o -yʋ -saanman 'ka man bɛ o man! Minnun nɛn o 'tɛ "paa 'ka da bɛ, 'ka Bali trʋ 'ba -wlɛ! 29-Te min 'pa 'fɔ 'i 'klanbo "tʋ da bɛ, 'i -tʋ -tɔ "nyian -yrɛ. Ɛn -te min 'yie -sɛn "dasɔ 'si 'i 'lɔ bɛ, te 'i 'si -tɔ -yrɔ 'yie -tralɛ 'sinan dɩ.\n30Min oo min nɛn e fɛ -tʋ laabʋ 'i 'lɔ bɛ, -te e ya 'i 'lɔ, 'i -nɔn -yrɛ. -Te min 'yie fɛ 'si 'i 'lɔ, te yiɛ "cɛɛ -nɔn -yrɛ "dɩɛ, te 'i vɩ -yrɛ 'nan 'e 'lɛji bɔla 'yiɛ dɩ. 31'Wɩ nɛn ka cɩ "vale minnun 'o drɛ 'cɛɛ bɛ, -a 'wɩ 'lein zɩɛ -nyrɛn 'ka -wee "drɛ.\n32-Te minnun nɛn o 'ka ye "yi "bɛ, o 'saza nɛn ka o ye "yi "bɛ, te -a -cin 'e 'kɔn 'ka 'ji 'nan Bali -a man "yi "dra 'cɛɛ dɩ! 'Wɩ 'wlidɩ "drɛnɔn "nyian, min nɛn e o ye "yi "bɛ, -nyrɛn waa ye "yi. 33Minnun nɛn o "yi "dra 'cɛɛ, -te o lɛ nɛn ka "yi "dra bɛ, te -a -cin 'e 'kɔn 'ka 'ji 'nan Bali -a man "yi "dra 'cɛɛ dɩ! 'Wɩ 'wlidɩ "drɛnɔn "o "dra "nyian zɩ. 34-Te ka fɛ "fɛa minnun nɛn kaa -tɔa 'nan waa 'lɛji bɔala bɛ -wlɛ "bɛ, te -a -cin 'e 'kɔn 'ka 'ji 'nan Bali -a man "yi "dra 'cɛɛ dɩ! 'Wɩ 'wlidɩ "drɛnɔn fɛ "fɛa 'wɩ 'wlidɩ "drɛnɔn lɛ, 'nan -e 'o 'lɛji bɔla.\n35Te 'cee vɛ 'e 'kɔn zɩ dɩ! 'Pian minnun nɛn o "naan 'ka man bɛ, 'ka o yɩ "yi! 'Ka "yi "drɛ -wlɛ! Ɛn "nyian bɛ 'ka fɛ 'fɛ min lɛ 'e "tun. Te 'ka 'ci "nrɔn 'nan, e -kɔlaman -a 'lɛji bɔladɩ -a dɩ. -Te ka ya 'wɩnun zɩɛ -a drɛnan bɛ, 'ka -kopa -kɔan -dan. Ɛn ka -kɔan Bali nɛn lou "bɛ -yee 'nɛnnun -a. -A -cin 'e 'kɔn 'ka 'ji 'nan, Bali "yi "dra minnun nɛn wa'a min 'tɔ "yi 've dɩɛ -wlɛ, ɛn e "yi "dra nyannɛnnɔn lɛ. 36-Yee "wɛan 'ka 'ci 'e 'kɔn "yi "le zɩ 'ka "tɩ Bali ci cɩ "yi "bɛ -yee 'wɩ 'zʋ.»\n37«Te 'ka min 'tɔ 'tɛ dɩ, "tɔgɔ tʋ nɛn Bali 'trɛdanɔn 'le tin "baa bɛ, 'e tin -tɛ 'ka da! Te 'ka 'wɩ bɔ min man dɩ, "tɔgɔ tʋ nɛn Bali 'trɛdanɔn 'le tin "baa bɛ, 'e 'wɩ bɔ 'ka man! 'Ka 'wɩ 'cɛ min lɛ, -e Bali 'e "cee 'wɩ 'cɛ! 38'Ka fɛ -nɔn min lɛ, -e Bali 'e "cee "nɔn! Bali -a faa 'coun -e 'e -sɛn 'ka 'man sɔ -ji. Zɩ i 'wɩ dra 'i bɔɛzan -tʋ -va bɛ, -a da nɛn Bali "yie "dra.»\n39Ɛn Zozi 'wɩ 'tʋ 'vɩ -wlɛ -kɔnnɛn "ji. E 'nan: «Yiɛ 'wizan 'ka -si kɔɔnman 'e bɔɛzan yiɛ 'wizan lɛ dɩ, -te 'bɛ "cɛɛ dɩ, o "flinɔn -tɛa "klu -ji. 40Ɛn min nɛn e cɩ 'wɩ -tranlanan "bɛ, ya'a 'mlian 'wɩ "paazan da dɩ, 'pian min nɛn e 'wɩ 'tɔ tɩglɩ bɛ, e dra "le min nɛn e 'wɩ paa "ji "bɛ -yee 'wɩ 'zʋ.\n41-Mɛ "le "wɛan nɛn i yiba -flunɛn ye 'i bɔɛzan -tʋ yiɛ -goei, te 'i 'bɔ 'le vɛ nɛn yiba -dan 'bɔ cɩ 'bɛ 'ci bɛ, yi'a 'bɛ 'ye dɩ? 42'I 'bɔ nɛn yiba -dan a 'i 'yiɛ -goei te yi'a 'ye dɩɛ, -mɛ "le "wɛan nɛn yiɛ ve 'i bɔɛzan lɛ 'nan: ‹'An "bʋɩ, 'i 'tɔ -e 'an yiba -flu 'si 'i 'yiɛ -goei!› -Blʋzan, 'i yiba 'si 'i 'yiɛ -goei 'e 'flin 'vaa, -e 'i fɛnan yɩ 'wein. "Bɛ -sru i -kɔlaman yiba -flu 'sidɩ -a 'i bɔɛzan -tʋ yiɛ -goei.»\n43«Yiba 'kpa 'ka 'baa yiba "bɛwlɛ 'wlidɩ "a dɩ! Ɛn yiba -wlidɩ 'ka 'baa yiba "bɛwlɛ "yi "a dɩ. 44O yiba -tɔa 'e 'blʋ man, kɔɔ kaa -tɔa 'nan wa'a -lomin 'naan -tɛin "man dɩ, ɛn wa'a -wɛn bɛwlɛ 'naan "trɔɛn 'fɔn lei man dɩ.\n45Min nɛn -a ci wɩ a "yi "bɛ, -a 'le nɛn 'wɩ "yi bɔala. Ɛn min nɛn -a ci wɩ a -wlidɩ "bɛ, -a 'le nɛn 'wɩ 'wlidɩ bɔala. -Yɛɛ cɩ 'nan, 'wɩ nɛn 'e fadɩ min ji bɛ, -yɛɛ bɔala min 'le.»\n46«-Mɛ "le "wɛan nɛn kaan laabo Minsan, Minsan, 'pian 'wɩ nɛn maan ve 'cɛɛ bɛ, te ka'a dra dɩ? 47Min nɛn e drɛ 'an -sruzan 'a, te yaan wei maan, ɛn e 'ta wʋla "da "bɛ, an "ta -a -kɔɔnman 'cɛɛ. 48E ya "le min nɛn e "ta 'yee 'kɔn -tɔa, yaa -klu cɛɛn 'e trʋdɩ, ɛn yaa -pʋ -fɔ 'plɛblɛ bɛ, -yee 'wɩ 'zʋ. -Te 'yi 'fa, 'yi nɛn e "yro "bɛ, ya'a 'kɔlaman 'kɔn zɩɛ -a -widɩ -a dɩ, kɔɔ e ya 'e 'tɔdɩ -kli. 49'Pian min nɛn yaan wei 'man, ɛn ya'a 'ta wʋlɛa "da "dɩɛ, -a san a "le min nɛn e 'kɔn 'trɔa nyrɛn va, ɛn ya'a -pʋ -fɔlɛ 'trɛ 'ji dɩɛ, -yee 'wɩ 'zʋ. Zɩ 'yi 'fa bɛ, e wɛɛn "man, ɛn 'kɔn zɩɛ e -wi 'nun. E wiila 'nan "fo.»


Biblu’n nun like suanlɛ ninnge mun | JW.ORG\nBiblu’n nun like suanlɛ ninnge nga’m be kwla uka wɔ naan w’a suan Biblu’n nun like kpa, naan w’a wun Ɲanmiɛn Ndɛ’n i wlɛ. Fa e Biblu’n m’ɔ o ɛntɛnɛti su’n suan like’n. Be tuɛmɛn i ti kalɛ. Ninnge kpanngban mɔ be kwla uka wɔ kpa naan w’a wun Biblu’n i bo kpa’n be o Biblu sɔ’n nun. Fa ɔ ɲin sie i Biblu’n like mɔ sran kun i ngunmin kwla suan’n su. Nian Biblu’n i su video mun, nin Biblu’n nun ndɛ’m be nun yiyilɛ fluwa mun nin Biblu’n nun likalika’m be desɛn mun, ɔ nin ninnge uflɛ wie mun ekun.\nKanngan Biblu'n nun ɛntɛnɛti su\nBiblu'n nun like suanlɛ video mun.\nBiblu’n nun fluwa’m be su fitilɛ video\nBiblu’n nun fluwa’m be su ndɛ video\nBiblu’n su ninnge cinnjin mun\nLike suanlɛ video kpekpe mɔ be tɛ Biblu’n su kosan cinnjin’m be su’n. Be wie yɛle: ?Ngue ti yɛ Ɲanmiɛn yili asiɛ’n niɔn? ?Be wu be o lɔ? ?Ngue ti yɛ Ɲanmiɛn yaci sran’m be lɛ mɔ be wun ɲrɛnnɛn-ɔn?\nBiblu’n nun ndɛ’m be nun yiyilɛ fluwa\nFluwa ng’ɔ suan Étude perspicace des Écritures ɔ yiyi Biblu’n nun ndɛ akpi kpanngban nun. Ɔ kan sran nin lika nin nnɛn nin waka nin ijre mun, ɔ nin sa cinnjin nga be juli’n yɛ sunnzun ase nga be fali be’n be ndɛ. Nga sran kun kwla cuɛn sie i fluwa su’n i nun’n lika’m be jajalɛ nin foto nin desɛn’m be o nun. Yɛ i bue kun nun’n be yiyili Biblu’n nun ndɛ mma’m be nun.\nBiblu’n nun ndɛ’n i kpɔlɛ bolɛ\nFluwa La Bible : quel est son message ? ɔ bo Biblu’n nun ndɛ’n i kpɔlɛ kan. I sɔ’n kwla uka ɔ naan w’a wun Biblu’n i nun ndɛ cinnjin’n.\nBiblu’n nun likalika’m be desɛn fluwa\nFluwa ng’ɔ suan “ Voyez le bon pays ” ti likalika’m be desɛn fluwa. Biblu’n nun lika fanunfanun be desɛn kaka o nun. Mɛn nga Ɲanmiɛn fa mannin Izraɛlifuɛ mun’n i su desɛn kaka o nun.\nAndɛ Biblu’n nun ndɛ mma\nFluwa Maan e nian Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun cɛn kwlaa’n ɔ kle e cɛn ba kun nun Biblu’n nun ndɛ mma trele kun nin i su ndɛ nga be kannin’n.\nBiblu’n nun kannganlɛ’n i su ajalɛ\nKannzɛ a kunndɛ kɛ á kánngan Biblu’n nun cɛn kwlakwla-o annzɛ á nían wafa nga sa’m be juli’n su á kánngan nun-o annzɛ kusu á bó i nun kannganlɛ bo blɛblɛ-o, fluwa nga be jɛjɛli i yɛ’n kwla uka ɔ naan w’a yo sɔ.\n?Wafa sɛ yɛ a kwla wun Biblu’n nun ndɛ mma kun ɔ Biblu’n nun-ɔn?\nWafa nga Biblu’n nun fluwa 66 be lɔngɔ su Biblu sunman nun’n yɛ. Be dun mmua to fluwa i dunman’n, i sin ndɛ tre’n i nimielo’n kpɛkun ndɛ mma’n i nimielo’n su i su.\nSuan like nga Biblu’n kle i Ɲanmiɛn, nin Zezi, nin awlobo mun, nin ɲrɛnnɛn’n, ɔ nin sa wie mun ekun, be su’n, be su like.\nAmun jran Zoova i Lalofuɛ'm be fluwa'm be su ɛntɛnɛti su naan amun kunndɛ Biblu'n i nun ndɛ wie mun.\nSe Zoova i Lalofuɛ mun naan be wa nian ɔ osu\nA nin Zoova i Lalofuɛ’m amun koko Biblu’n nun ndɛ kun su yalɛ, annzɛ se be naan be kle ɔ Biblu’n nun like. Be demɛn i ti sika.\nFa man sran Fa man sran Biblu’n nun like suanlɛ ninnge mun


‘Maan e lafi Ɲanmiɛn su kpa’ | Ɲanmiɛn klo e\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Altaï Amharique Anglais Arabe Arménien Assamais Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bas Allemand Bassa (Cameroun) Batak (Toba) Bengali Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Cakchiquel (Central) Cambodgien Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuabo Citonga Coréen Croate Créole Portugais Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Douala Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Féroïen Ga Gallois Garifuna Grec Groenlandais Guarani Gujarati Guna Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Iloko Indonésien Islandais Japonais Jula Kabye Kachin Kannada Kazakh Kekchi Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kongo Kosrae Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Langue des signes américaine Langue des signes argentine Langue des signes australienne Langue des signes britannique Langue des signes brésilienne Langue des signes chilienne Langue des signes colombienne Langue des signes coréenne Langue des signes espagnole Langue des signes finnoise Langue des signes japonaise Langue des signes mexicaine Langue des signes polonaise Langue des signes péruvienne Langue des signes russe Langue des signes vénézuélienne Langue des signes équatorienne Lhukonzo Lifu Lituanien Lomwe Luganda Luo Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mazateco (Huautla) Mbunda Mixe Mizo Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Oromo Ossète Otomi Ourdou Ouzbek Ouïghour (Cyrillique) Palau Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin salomonien Polonais Ponape Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quiché Rarotongan Rotumien Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sango Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swati Tahitien Tajiki Tamoul Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Totonaque Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainien Umbundu Urhobo Venda Vezo Wallis Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\n“Nyanmiɛn su bɔ an lafi kpa’n ti’n, [...] an yo sa nga an yo ɔ an si kɛ Nyanmiɛn klo amun’n.”—ZID 20, 21.\n1, 2. ?Junman benin yɛ e di ɔ? ?Ngue ti yɛ wafa nga e di junman sɔ’n, ɔ ti cinnjin kpa ɔ?\nMAAN ɔ yo wɔ kɛ a su kplan sua kun sa. Junman sɔ’n i dilɛ’n fá blɛ kpanngban. Ɔ ti kekle sɔ, sanngɛ i dilɛ’n yo fɛ. I ti’n, maan be utu i o, maan be lɛngɛ i o, saan á dí junman sɔ’n lele gúɛ i ti nin i bo. Afin sɛ junman sɔ di kpa annzɛ ɔ di tɛ’n ɔ bɔbɔ yɛ á ɲɛ́n i nuan like andɛ nin ainman ɔn. ?Ngue ti ɔ? Afin ɔ bɔbɔ yɛ a ti sua nga a su kplan’n niɔn!\n2 Zidi waan sua kplanlɛ junman sɔ’n yɛle e bɔbɔ e wun junman nga e di’n. Ɔ seli Klistfuɛ’m be kɛ “be yo sa nga be yo ɔ, be si kɛ Nyanmiɛn klo be’n.” Ndɛ kunngba nun’n, ɔ kannin like nga ɔ kwla uka be’n, i ndɛ. I waan: “Nyanmiɛn su bɔ an lafi kpa’n ti.” (Zid 20, 21) ?Ninnge benin wie’m be nun yɛ e kwla yo sɔ ɔ? Like nsan be kwla uka e.\nMAAN E LAFI ZOOVA I MMLA SEIIN’M BE SU TITI\n3-5. (a) ?Zoova i mmla’m be wun akunndan benin yɛ Satan waan ɔ́ láka e naan e bu ɔ? (b) ?Wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ e bu Ɲanmiɛn i mmla mun ɔn? ?Wafa sɛ yɛ mmla’m be wun akunndan nga e bu’n, ɔ ɲan ta e su ɔ? An fa sunnzun ase kun yiyi nun.\n3 I klikli su’n, Ɲanmiɛn i mmla mɔ e lafi su’n, maan e lafi su tankaan kpa. Fluwa nga i nun like suanlɛ nun’n, e wunnin Zoova i mmla kpanngban mɔ be wɔ e nzuɛn’n. ?Wafa sɛ yɛ e bu mmla sɔ mun ɔn? Satan kunndɛ kɛ ɔ́ láka e naan e bu i kɛ Zoova i mmla’m be ti kekle naan be su falɛ’n yo ya. Sanngɛ nán andɛ sa yɛ ɔ boli i sɔ yolɛ’n i bo ɔ. Afin ɔ si kɛ Edɛni fie’n nun lɔ’n, ɔ yoli sɔ yɛ ɔ ɲannin Adam nin Ɛvu ɔ. (Bo Bolɛ 3:1-6) ?I aeliɛ sɔ’n kwlá ɲán e wie? Sɛ ɔ́ ɲán e annzɛ ɔ su ɲanman e’n, i kwlaa’n fin akunndan nga e bu’n.\n4 4aan e fa sunnzun ase kun e nian: E su nanti lika klanman kun nun. Kpɛkun y’a wun kɛ jasa kun o e ɲrun lɛ. Lika nga e wun i bue kun lɔ’n ti klanman kpa. Ɔ maan ɔ yo e kɛ e wɔ lɔ sa. I klikli nun’n, kɛ e niɛn i sa’n, ɔ yo e kɛ jasa’n tanndan e ɲrun naan e kwlá yoman e klunklo like sa. Sanngɛ kɛ e nian jasa’n i toklo’n nun’n, e wun kɛ asɔmɔli wlɛfuɛ kpa kun o i bue kun lɔ! W’a sa kɛ ɔ su wa kun like wie dí sa. Siɛn’n, y’a wun kɛ kannzu jasa sɔ’n sasa e. ?Kɛ é sé yɛ’n, nnɛn wlɛfuɛ wie o lɛ m’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ dí e ɔ? Ɲanmiɛn Ndɛ’n wla e su nun kɛ: “An sasa amun wun, an niannian! Afin mmusu’m be si Satan b’ɔ ti amun kpɔfuɛ’n, ɔ ti kɛ asɔmɔli b’ɔ wlanwlan ɔ kpan kunndɛ nnɛn’n sa.”—1 Piɛr 5:8.\n5 Satan ti wlɛfuɛ, yɛ i gblɛ liɛ’n be kanman. Kɛ mɔ Zoova kloman kɛ e yo kɛ nnɛn sa Satan “b’ɔ kpɛ e gblɛ’n” i sa nun’n ti’n, ɔ kpɛli mmla fa sasa e. (Efɛzfuɛ Mun 6:11) Ɔ maan kɛ e bu Ɲanmiɛn mmla’n su akunndan’n, e wun kɛ e Si m’ɔ o ɲanmiɛn su lɔ’n, ɔ klo e. Kɛ e bu Ɲanmiɛn i mmla’m be akunndan sɔ’n, e wun kɛ be sasa e, kpɛkun be man e aklunjuɛ. Zezi i sɔnnzɔnfuɛ Zaki seli kɛ: “Nyanmiɛn mmla’n b’ɔ ti niannun kpa’n, sran ng’ɔ nian nun’n, b’ɔ nian nun tititi’n, [...] like ng’ɔ yo’n ɔ́ yó ye.”—Zak 1:25.\n6. ?Sɛ e waan é láfi Ɲanmiɛn i mmla’n su’n, ajalɛ kpafuɛ’n yɛle benin? An fa sunnzun ase kun yiyi nun.\n6 Ajalɛ kpafuɛ’n yɛle Ɲanmiɛn i mmla’m be su nantilɛ’n. Afin ɔ yo maan Ɲanmiɛn kunngba’n m’ɔ sieli mmla’n, e lafi i su kpa tra laa’n. Kpɛkun e lafi i mmla mɔ ngwlɛlɛ o nun’n be su wie. Sunnzun ase kun yɛ: Ndɛ nga Zezi kannin mɔ i waan like kwlaa nga ɔ kleli e’n, e kusu e kle sran mun maan be fa su’n, ɔ o “Krist mmla’n” i nun wie. (Galasifuɛ Mun 6:2; Matie 28:19, 20) Ɲanmiɛn sulɛ nun’n, Klistfuɛ’m be ɲin kpaman aɲia’m be bo kɔlɛ’n su wie. Afin kɛ be kɔ aɲia’m be bo’n, be wla be wiengu fanngan. (Ebre Mun 10:24, 25) Like nga ɔ o Ɲanmiɛn i mmla’n nun wie’n, yɛle i srɛlɛ mɔ be wla e fanngan kɛ e srɛ i titi nanwlɛ nun’n. (Matie 6:5-8; 1 Tɛsalonikfuɛ Mun 5:17) Kɛ é nánti mmla kɛ nga sa’m be su’n, e wun weiin kɛ be ti klolɛ su mmla kpa. Sɛ e nanti mmla sɔ’m be su’n, aunjuɛ nin aklunjuɛ nga be leman wunsu mɛn sukusuku nga nun’n, yɛ é ɲɛ́n i ɔ. Wafa nga e bɔbɔ e nantili Ɲanmiɛn mmla’n su’n, mɔ e liɛ yoli ye’n, ɔ yo maan e Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i bo’n wla ase kpa. ?Nɛ́n i ɔ?\n7, 8. ?Be nga be bu i kɛ, kɛ afuɛ’m bé sín’n, be su kwlaman Ɲanmiɛn i mmla’m be su nanti seiin’n, wafa sɛ yɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n wla be fanngan ɔn?\n7 Ɔ ju wie’n, kɛ afuɛ’m bé sín bé kɔ́’n, sran wie’m be usa be wun sɛ bé kwlá nánti Zoova i mmla’m be su bé gúɛ i ti nin i bo o. Srɛ kun be kɛ cɛn wie be kwla fɔn Ɲanmiɛn i mmla’n. Sɛ e bu i sɔ wie’n, maan e wla kpɛn ndɛ nga su: “Anannganman b’ɔ kpɔ amun ti’n, b’ɔ ti Izraɛl Nyanmiɛn’n, i ndɛ b’ɔ kan’n yɛ, i waan: ‘Min Anannganman bɔ n ti amun Nyanmiɛn’n, n kle amun like, amun bɔbɔ amun kpa yolɛ ti yɛ n kle amun ɔn. Min yɛ n kle amun atin ng’ɔ fata kɛ amun sin nun’n niɔn. Sɛ ɔ ti kɛ amun sieli amun su mmla nga m mannin amun’n i bo’n, nn amún dí alaje. Sɛ alaje sɔ’n ti nzue’n, nn ń sé kɛ ɔ́ yó kɛ nzue ba kun b’ɔ sonji kpuu b’ɔ kpɛman’n sa. Sɛ ɔ ti kɛ amun sieli amun su mmla sɔ’n i bo’n, nn amún ɲán muae. Sɛ muae sɔ’n ti jenvie’n, nn ń sé kɛ ɔ́ bó gúa cenje’n su tititi.’” (Ezai 48:17, 18) ?Y’a bu fanngan wlalɛ ndɛ sɔ’n su akunndan le?\n8 Zoova su se e kɛ sɛ e nanti i mmla’n su’n, e liɛ yó ye. Sɛ e yo sɔ’n, Zoova tali e nda like nɲɔn su. I klikli’n yɛle kɛ e alaje yó kɛ nzue ba kun m’ɔ sonji kpuu m’ɔ kpɛman’n sa. I nɲɔn su’n, yɛle kɛ e muae’n yó kɛ jenvie’n, m’ɔ bo gua cenje’n su tititi’n sa. Sɛ e o jenvie’n nuan naan e nian jenvie’n m’ɔ bo gua cenje’n su’n, nanwlɛ é wún kɛ ɔ bo gua cenje’n su sa tititi. E wun kɛ, kɛ ɔ fɛ i laa nun lele m’ɔ́ fá jú andɛ’n, jenvie’n bo gua sɔ trilili. Zoova waan sɛ e sie e su i mmla’n i bo’n, e sa kpa nga e yo’n, sɛ ɔ ti jenvie’n nn ɔ́ bó gua cenje’n su tititi. Sɛ e mian e ɲin e sie e su Zoova i mmla i bo titi’n, ɔ su yiman e ase le. (Kanngan Jue Mun 55:23 nun.) Nanwlɛ, nda kɛ nga sa mɔ Zoova tali e’n, ɔ wla fanngan. Ɔ yo maan e lafi Zoova su tankaan kpa yɛ e wla e wun ase e nanti i mmla’m be su. ?Nɛ́n i ɔ?\n“MAAN E MIAN E NYIN E YO SRAN”\n9, 10. (a) ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ Klistfuɛ’m be nin Zoova be afiɛn mantanlɛ’n kpa yo be cinnjin ɔn? (b) ?Sɛ e nin Zoova e afiɛn’n mantan kpa’n, wafa sɛ yɛ e di aklunjuɛ ɔ?\n9 E wun junman dilɛ nun’n, like’n i nɲɔn su ’n yɛ: “Maan e mian e nyin e yo sran.” (Ebre Mun 6:1) Ɔ fata kɛ Klistfuɛ’n fa sran yolɛ’n sie i ɲrun. Like nga fɔ nunman nun’n, klɔ sran i sa kwlá tomɛn i. Sanngɛ sran yolɛ liɛ’n, ɔ kwla yo. Asa ekun’n, kɛ Klistfuɛ’m bé kɔ́ be ɲrun Ɲanmiɛn sulɛ’n nun’n, be klun jɔ kpa. ?Ngue ti ɔ?\n10 Klistfuɛ nga ɔ nin Zoova be afiɛn’n mantan kpa’n, akunndan nga Zoova bu’n, i wie yɛ ɔ bu ɔ. (Zan 4:23) Pɔlu klɛli i kɛ: “Be nga klɔ sran nzuɛn’n tɛ yo be fɛ’n, klɔ sran ninnge’n yɛ ɔ lo be ɔ, sanngɛ be nga be ti Nyanmiɛn wawɛ’n liɛ’n, i ninnge’n yɛ ɔ lo be ɔ.” (Rɔmfuɛ Mun 8:5) Aklunjuɛ nga klɔ sran nzuɛn’n man’n, ɔ ti kaan sa, afin ɔ yo maan be yo awɛn, yɛ be fa be ɲin sie i aɲanbeun ninnge’m be su. Sanngɛ be nga Ɲanmiɛn wawɛ’n i ninnge’n lo be’n, be di aklunjuɛ dan, afin be ɲin o Zoova m’ɔ ti “Nyanmiɛn b’ɔ di aklunjuɛ’n” i su. (Jue Mun 104:31) Sran nga Ɲanmiɛn wawɛ’n i ninnge’n lo i’n, kannzɛ bɔɔ be kle i yalɛ sɛ, sanngɛ ɔ wlɛ i wun ase yo Zoova i klun sa’n, yɛ ɔ di su aklunjuɛ. ?Ngue ti ɔ? Afin yalɛ klelɛ’n maan ɔ yi i nglo kɛ Satan ti gblɛfuɛ. Kpɛkun ɔ yo maan e kle kɛ e kwla jran kekle naan e kpaciman Ɲanmiɛn. Ɔ maan e Si m’ɔ o nglo lɔ’n, i klun jɔ.—Nyanndra Mun 27:11; kanngan Zak 1:2, 3 nun.\n11, 12. (a) ?Klistfuɛ kun m’ɔ yo like kun ‘lele’n,’ i su ndɛ benin yɛ Pɔlu kannin ɔn? ?Like nga be yo i “lele” i bo’n yɛle benin? (b) ?Ngue yɛ ɔ fata kɛ ran kun yo naan w’a yo kpa kpinndinkpinndin ɔn?\n11 Nán cɛn kunngba yɛ Ɲanmiɛn wawɛ’n i ninnge’n lo sran kun yɛ ɔ yo sran ɔn. I sɔ’n fa blɛ. Ndɛ nga Biblu’n kan’n yɛ: “Sanngɛ be nga b’a yo sran bɔ be kunndɛ sa ng’ɔ ti kpa’n nin tɛ’n be ngbaciɛ lele b’a si i kpa’n, aliɛ’n ti be liɛ.” (Ebre Mun 5:14) Kɛ Pɔlu se kɛ ‘be kunndɛ sa ng’ɔ ti kpa’n nin tɛ’n be ngbaciɛ lele’n,’ ɔ fali Glɛki nun ndɛ mma kun mɔ laa Glɛki nvle’n nun sran ngba si i’n. Ɔ maan ɔ fali ‘sran nga ɔ kpinngbin i wun lele’n,’ i su sunnzun ase. ?Like nga be yo i lele sɔ’n, i bo’n yɛle benin? Siɛn’n, maan e fa e ɲin sie su.\nSran ng’ɔ di angleman’n, kɛ ɔ yo flan nun’n yɛ ɔ si i yo kpa-ɔ\n12 Kɛ be wuli e’n, e siman like fi yo. I wie yɛle ba nɔnman sa kwla fɛmɛn i sa nin i ja mun yoman ninnge trele wie mun. Ɔ toto i sa’n yɛ wie liɛ’n i sa’n kpaci i bɔbɔ i ɲrun. I sɔ’n fu ba’n bɔbɔ nin sran nga ɔ le ba’n be nun yɛ ɔ kun be srɛ. Sanngɛ kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, ba’n i sa tɔ ninnge sɔ’m be yolɛ nun. Ɔ kwla yo ninnge trele wie mun. Ɔ kunngun, ɔ jranjran, ɔ nanti, ɔ wanndi. * ?Yɛ sran nga ɔ kpinngbin i wun’n nin? Kɛ é nían m’ɔ́ tú kpɛn’n, ɔ́ dí angleman’n, ɔ́ yó ninnge’m be nuan su sɛsɛsɛ’n, e wun kɛ sran wunnɛn’n ti kɛ mannzin kun mɔ w’a di junman lele’n sa. Sran nga i wun kpɛ sɔ’n, nán kɛ cɛn kunngba yɛ ɔ kwlɛli i yo ɔ. Sanngɛ ɔ yoli sɔ titi. Be wun kpinngbinlɛ kɛ ngalɛ sa’n, Biblu’n waan “ɔ ti kpa [kaan sa].” Sanngɛ sɛ é kwlá sé’n, be wun kpinngbinlɛ Ɲanmiɛn sulɛ’n nun’n i kpa tra ngalɛ’n lele!—1 Timote 4:8.\n13. ?Wafa sɛ yɛ e kwla kunndɛ sa ng’ɔ ti kpa’n nin tɛ’n be ngbaciɛ lele e si i kpa ɔ?\n13 Fluwa nga nun’n, like nga ɔ ko uka e naan y’a kunndɛ sa kpa nin sa tɛ’n be ngbaciɛ lele y’a yo sran nga ɔ kpɔciman Zoova le’n, yɛ e kɛnnin i ndɛ ɔ. Kɛ cɛn kwlaa é fá ajalɛ’n, e Ɲanmiɛn srɛlɛ nun’n, maan e bu afɔtuɛ nga’m be su akunndan. Ɔ maan ajalɛ kwlaa nga é fá’n nun’n, maan e usa e wun kɛ: ‘?Biblu’n nun mmla benin yɛ ɔ nin ndɛ nga be kɔ likawlɛ ɔ? ?Wafa sɛ yɛ n kwla nanti be su ɔ? ?Ajalɛ benin yɛ ɔ kwla jɔ min Ɲanmiɛn’n i klun ɔn?’ (Kanngan Nyanndra Mun 3:5, 6 nin Zak 1:5 be nun.) Ajalɛ kwlaa nga é fá mɔ é bú Biblu’n nun mmla’n i su akunndan’n, ɔ́ úka e naan y’a kunndɛ sa ng’ɔ ti kpa’n nin tɛ’n be ngbaciɛ lele y’a si i kpa. I sɔ aeliɛ’n úka e naan y’a kpɔciman Ɲanmiɛn, naan y’a ka sɔ titi.\n14. ?Sɛ e kunndɛ kɛ é kɔ́ e ɲrun Ɲanmiɛn sulɛ’n nun’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e kpɛ i wun atin ɔn? ?Yɛ ngue nun yɛ ɔ fata kɛ e nian e wun su ɔ?\n14 Sran ngba kwla kɔ i ɲrun Ɲanmiɛn sulɛ’n nun. Kannzɛ bɔɔ ɔ ti sɔ’n, sanngɛ ɔ le i wun ajalɛ. Sɛ e kunndɛ kɛ é kɔ́ e ɲrun’n, ɔ fata kɛ e di aliɛ. Akoto Pɔlu seli kɛ: “Be nga b’a yo sran’n [...], aliɛ’n ti be liɛ.” Sɛ e kunndɛ kɛ e Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i bo’n wla ase kpa’n, ɔ fata kɛ e ninnge nga Ɲanmiɛn man e naan e nin i e afiɛn w’a sɛ kpa’n e fa be uka e wun. Sɛ e nanti like nga e suan’n su’n, i sɔ’n ti ngwlɛlɛ aeliɛ, afin Biblu’n se kɛ: “Akunndan’n i bo bowlɛ’n” niɔn. Ɔ maan ɔ fata kɛ e konvi sɔ nanwlɛ kpakpa nga e Si Ɲanmiɛn tu be ɲin kle e’n kpa. (Nyanndra Mun 4:5-7; 1 Piɛr 2:2) Sanngɛ nán kɛ Ɲanmiɛn i su like mɔ e si i kpa’n, ɔ nin ngwlɛlɛ m’ɔ kle e’n, i ti yɛ é bú i kɛ e kpa tra e wiengu mun ɔn. Maan e nian e wun su kpa titi naan tutre dilɛ’n w’a traman ndin e awlɛn’n nun lɔ. Pɔlu klɛli i kɛ: “Amun bɔbɔ an bu amun klun lɔ nian sɛ an lafi Krist su sakpa o.”—2 Korɛntfuɛ Mun 13:5.\n15. ?Sɛ e waan é yó kpa Ɲanmiɛn sulɛ’n nun’n, ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e klo Ɲanmiɛn nin sran ɔn?\n15 Kannzɛ bɔɔ y’a wie sua’n kplan’n, sanngɛ i wun junman’n wieman le. Ɔ fata kɛ e niɛn i lika. Kpɛkun kɛ lika’n káci kɔ́’n, nn é úka sua ba’m be su. ?Ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo naan y’a tin Ɲanmiɛn sulɛ’n nun kpa naan y’a ka sɔ titi ɔ? I kliklifuɛ’n yɛle Zoova nin sran klolɛ’n. Maan e klo Zoova nin e wiengu Klistfuɛ mun e wɔ e ɲrun titi. Kannzɛ e si sa naan e yo ninnge kpanngban’n, sɛ e kloman sran’n, nn i wunmuan ngalɛ’n ti ngbɛn. (1 Korɛntfuɛ Mun 13:1-3) Sanngɛ sɛ e klo Ɲanmiɛn nin sran’n, e ɲin kwla ti Ɲanmiɛn sulɛ’n nun, ɔ maan é kɔ́ e ɲrun titi.\nMAAN E ƝIN TRAN LIKE NGA ZOOVA MAAN E WLA O SU’N, I SU\n16. ?Akunndan wafa benin yɛ Satan maan sran’m be bu ɔ? ?Yɛ e wun sasalɛ like benin yɛ Zoova man e ɔ?\n16 E wun junman dilɛ nun’n, maan e nian like wafa kun ekun. Sɛ e kunndɛ kɛ é yó Klistfuɛ kpa’n, maan e nian e akunndan bulɛ wafa’n su. Atin nga e si kɛ Satan m’ɔ sie mɛn nga’n, ɔ fa sran mun sin su naan be mlin’n, ɔ fataman kɛ e fa su. Afin i sɔ’n saci sran’m be akunndan’n, ɔ maan be lafiman like fi su. (Efɛzfuɛ Mun 2:2) I sɔ akunndan’m be ti tɛ man Klistfuɛ’n, kɛ nga kakaa’m be didi waka sua’n sa. Sanngɛ aklunjuɛ su, Zoova man e like nga e kwla fa sasa e wun’n. Yɛle e ti mɔ e wla o su kɛ é ɲɛ́n i’n.\n17. ?Wafa sɛ yɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n kle kɛ e ti mɔ e wla o su kɛ é ɲɛ́n i’n, ɔ ti cinnjin ɔn?\n17 Ɲanmiɛn i alɛ ninnge nga e kwla fa jran kekle Satan nin i mɛn’n be ɲrun’n, Biblu’n kan be ndɛ. Ninnge sɔ’m be nun cinnjin kpafuɛ’n yɛle “e ti bɔ e wla o su kɛ é nyɛ́n i’n,” m’ɔ ti kɛ kpongbo kle sa’n, mɔ e fa wla e ti’n. (1 Tɛsalonikfuɛ Mun 5:8) Laa kpa nun’n, sonja kun si kɛ sɛ alɛ kunlɛ nun w’a wlaman kpongbo kle’n, ɔ su kwlá ɲanman nguan. Kpongbo kle sɔ’n ti blalɛ. Kpɛkun be fa nnɛn kplo kata su. Sɛ be to sonja’n i ta mma’n, kpongbo kle’n sɛsɛ i ti lika’n. I kunngba’n, e ti mɔ e wla o su kɛ é ɲɛ́n i’n, ɔ sasa e akunndan’n.\n18, 19. ?Kɛ Zezi i ɲin w’a kpaman like nga i wla o su kɛ ɔ́ ɲɛ́n i’n i su’n, ajalɛ benin yɛ ɔ kleli ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ e kwla fɛ i ajalɛ’n su ɔ?\n18 Be ti mɔ be wla o su kɛ bé ɲɛ́n i’n nun’n, Zezi kleli ajalɛ kpa. Ɲrɛnnɛn nga Zezi wunnin i kɔnguɛ kasiɛn naan w’a wu’n, maan e wla kpɛn su. Sika ti’n, i janvuɛ kpa kun m’ɔ nin i be ti koko nɲa nun ɔ timan’n, ɔ yoli i atɛ. I janvuɛ kun ekun seli kɛ ɔ simɛn i, sanngɛ nn ɔ si i kpa. Be onga’m be yacili i lɛ be wanndili. I nvle’n nunfuɛ’m be bɔbɔ be kacili be sin sili i. Be kpannin kɛ Rɔmu sonja’m be bobo i waka’n su be kun i. Nanwlɛ, e wun kɛ ɲrɛnnɛn nga Zezi wunnin i lɛ’n, e nin a wunmɛn i sɔ’n wie le. ?Nɛ́n i ɔ? ?Sanngɛ ngue yɛ ɔ ukɛli i ɔ? Ebre Mun 12:2 se kɛ: “Kɛ ɔ bu i klun b’ɔ́ wá jɔ́’n i akunndan’n, ɔ kplinnin su maan be kunnin i waka’n su, w’a bumɛn i ɲin ase gualɛ’n i like fi, kɛ é sé yɛ’n w’a ko tran Nyanmiɛn i bia’n i fama su.” Zezi i ɲin w’a kpaman “i klun b’ɔ́ wá jɔ́’n” su le mlɔnmlɔn.\n19 ?Aklunjuɛ benin yɛ ɔ o Zezi i ɲrun ɔn? Yɛle kɛ ɔ si kɛ sɛ ɲrɛnnɛn’n nun ɔ jran kekle’n, i sɔ’n mánmán Zoova i dunman sanwun’n. Zezi i kekle jranlɛ’n wa yili i nglo weiin kpa kɛ Satan ti gblɛfuɛ. Like uflɛ wie fi mɔ be wla o su kɛ bé ɲɛ́n i’n, ɔ kwlá manman Zezi aklunjuɛ dan kɛ ngalɛ’n sa! Ɔ si kusu kɛ i Ɲanmiɛn sulafilɛ tankaan’n ti, Zoova wá rɛ́ i su. Ɔ maan ɔ́ sɛ́ i sin ɲanmiɛn su, i Si wun lɔ. Blɛ sɔ’n wá yó ɲɛnmɛn. Ɲrɛnnɛn kpanngban nga Zezi wunnin be’n nun’n, i ɲin trannin like nga i wla o su kɛ ɔ́ ɲɛ́n i’n su. Afin ɔ ti aklunjuɛ like. Maan e fa ajalɛ kunngba sɔ’n su wie. E kusu, aklunjuɛ o e ɲrun lɔ. Zoova buli e sran e tinuntinun, afin e cenjele like kun m’ɔ mannin e’n, yɛle kɛ e sa tran i dunman’n i sanwun yolɛ nun wie. Sɛ ɲrɛnnɛn blɛ nun’n, e jran Zoova i Sielɛ’n i sin’n, naan e klo i titi kɛ e Si sa’n, é yí i nglo weiin kɛ Satan ti gblɛfuɛ.\n20. ?Ngue yɛ ɔ kwla uka e naan, y’a fa e ɲin y’a sie i like nga e wla o su kɛ é ɲɛ́n i’n, i su titi ɔ?\n20 Nán kɛ ɔ o Zoova i klun ngbɛn kɛ ɔ́ rɛ́ i sufuɛ’m be su ɔ. Sanngɛ i wun blibli i kɛ ɔ yo i sɔ’n bɔbɔ. (Ezai 30:18; kanngan Malasi 3:10 nun.) Kɛ Zoova fɛ i sufuɛ’m be klun like man be’n, ɔ di su aklunjuɛ. (Jue Mun 37:4) I ti’n, like nga e wla o su kɛ é ɲɛ́n i’n, maan e fa e ɲin e sie su kpa. Nán e bu Satan i mɛn tɛ kain nga i akunndan’n wie. Sɛ é nían naan e su yo sɔ’n, maan e srɛ Zoova tankaan kpa naan “e wun jɔ e fɔuun. E su wunman sa ti bɔ e wun jɔ e fɔuun sɔ’n i bo mlɔnmlɔn.” Aunjuɛ sɔ’n ti’n e wla su boman, yɛ e akunndan’n su sannganman.—Filipfuɛ Mun 4:6, 7.\n21, 22. (a) ?Like kpa benin yɛ “sran kpanngban kpa” mun be ɲin o su kɛ bé ɲɛ́n i ɔ? (b) ?Like nga Klistfuɛ’m be wla o su kɛ bé ɲɛ́n i’n, yɛ ɔ ti cinnjin kpa man e ɔ? ?Kpɛkun ngue yɛ e gugu kɛ é yó ɔ?\n21 Nanwlɛ, ɔ ti aklunjuɛ like kpa m’ɔ fata kɛ e bu su akunndan ɔn! Sɛ e o “sran kpanngban kpa” ‘nga bé fín afɛ dan’n nun’n,’ be nun wie’n, maan e bu e ɲrun lɔ nguan m’ɔ cɛ kaan é wá ɲɛ́n i’n i akunndan e nian. (Sa Nglo Yilɛ 7:9, 14) Kɛ Satan nin i mmusu’m be su tranman lɛ kun’n, e wun jɔ́ e fɔuun. Kɛ é sé yɛ’n i sɔ ndɛ’n i su falɛ’n kwla yo kekle man e. ?I kwlaa yoli o, e nga e o yɛ’n, e nun benin yɛ w’a tran mɛn nga Satan i aeliɛ tɛ’n nunman nun’n i nun le ɔ? Kɛ i sɔ aeliɛ tɛ’n ko tu lɛ’n, Zezi nin i sran 144.000 bé wá síe e. Kpɛkun aklunjuɛ su, é wá dí junman asiɛ’n su naan ɔ kaci mɛn klanman. Kɛ e wun kɛ tukpacɛ kwlaa bé wá wíe, mɔ e awlɛn su sran nga be wuli’n, bé wá sá be sin nguan nun ekun mɔ é sɔ́ be nun’n, mɔ é nánti atin nga Ɲanmiɛn klé e’n su’n, e wun blibli e! Kɛ fɔ’n jáso e nun kɔ́’n, nn é mántan mmlusuɛ dan kpa nga Rɔmfuɛ Mun 8:21 kɛn i ndɛ’n, i koko kpa. Like sɔ’n, yɛle “nyrun nga Nyanmiɛn mma’m bé nyɛ́n i cɛn nga bé nyán alaje’n.”\n22 Alaje nga e bumɛn i akunndan bɔbɔ’n, yɛ Zoova kunndɛ kɛ e di i ɔ. Alaje sɔ’n i atin’n yɛle aɲinyiɛ’n. ?Ɔ fataman kɛ dɔ nga su e wla e wun ase naan e ɲin yi Zoova cɛn kwlaa? Maan e mian e ɲin yo like kwlaa naan e Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i bo’n wla ase kpa naan y’a yo sa nga e yo ɔ e si kɛ Ɲanmiɛn klo e tititi’n!\n^ ndɛ kpɔlɛ 12 Fluwa sifuɛ dandan’m be waan wafa nga e wunnɛn’n kwla kpɔcikpɔci i wun’n, e bɔbɔ yɛ e tinngɛ i ɔ. I wie yɛle kɛ, kannzɛ bɔɔ e muanmuan e ɲinma’n, sanngɛ e kwla bo ndɛ. Sran nga i sɔ like’n nunmɛn i nun kun’n, ɔ kwlá jranman nglo, annzɛ ɔ kwlá tranman ase bɔbɔ.\nNDƐ TRE 1 ?“Nyanmiɛn i klolɛ’n” i bo’n yɛle benin?\nNDƐ TRE 2 Nán e yo sa nga mɔ maan é kókó i sin’n\nCHAPTER 3 Maan e klo be nga Ɲanmiɛn klo be’n\nCHAPTER 4 ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e ɲin yi kpɛnngbɛn mun ɔn?\nNDƐ TRE 5 ?É yó sɛ naan y’a yoman mɛn nunfuɛ mlɔnmlɔn?\nNDƐ TRE 6 ?Wafa sɛ yɛ é fá be ɲin su yiyilɛ kpafuɛ’n niɔn?\nNDƐ TRE 7 ?E bu nguan’n kɛ nga Ɲanmiɛn fa bu i’n sa?\nCHAPTER 8 Ɲanmiɛn klo sran ng’ɔ ti sanwun’n\nNDƐ TRE 9 “An wla bla nin bian kunndɛlɛ i ase”\nNDƐ TRE 10 Aja’n ti like kun mɔ Ɲanmiɛn m’ɔ klo e’n fa cɛli e ɔ\nNDƐ TRE 11 “Maan e bu aja’n i like dan”\nNDƐ TRE 12 Maan e kan “ndɛ ng’ɔ ti kpa bɔ sran ti-ɔ ɔ yo sran’n”\nNDƐ TRE 13 Cɛn dilɛ nga Ɲanmiɛn kloman be’n\nNDƐ TRE 14 Maan e di nanwlɛ sa’n kwlaa nun\nNDƐ TRE 15 Maan e di e sa ti junman’n i nuan like\nNDƐ TRE 16 Maan e jran mmusu’m be si Satan m’ɔ kpɛ e gblɛ’n i ɲrun kekle\nNDƐ TRE 17 ‘Maan e lafi Ɲanmiɛn su kpa’\nNDƐ’M BE BO TULƐ LIKA ?Wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ e nin be nga be tu be asɔnun’n nun’n e nanti ɔ?\nNDƐ’M BE BO TULƐ LIKA ?Blɛ benin nun yɛ ɔ fata kɛ bla’m be kata be ti ɔ? ?Yɛ ngue ti ɔ?\nNDƐ’M BE BO TULƐ LIKA Flanga manmanlɛ, nin vote yolɛ, nin junman nga awa se e kɛ e di’n\nNDƐ’M BE BO TULƐ LIKA Mmoja’n i nun ninnge mun ɔ nin are yolɛ wafa mun\nNDƐ BE BO TULƐ LIKA Maan e wla be yasua lika’n annzɛ be bla lika’n i nun ngowa kanlɛ’n i ase\nNDƐ’M BE BO TULƐ LIKA Wafa nga Biblu’n bu bla nin bian ralɛ’n nin nun titilɛ’n\nNDƐ’M BE BO TULƐ LIKA Aata dilɛ nun ndɛnngan’m be siesielɛ\nNga be klɛli'n Nga be kanngan nun mannzin kanngan'm be su'n i falɛ wafa'n ‘Maan e yo sa nga e yo ɔ e si kɛ Ɲanmiɛn klo e’n’


Ɲanmiɛn wawɛ’n jrali Zezi i sɔnnzɔnfuɛ mun be su | Ba kanngan’m be Biblu’n nun like klelɛ fluwa\nLIKE SUANLƐ 94\nƝanmiɛn wawɛ’n jrali Zezi i sɔnnzɔnfuɛ mun be su\nKɛ Zezi ɔli ɲanmiɛn su mɔ cɛn blu sinnin’n, Ɲanmiɛn wawɛ’n jrɛli i sɔnnzɔnfuɛ mun be su. Afuɛ 33 nun yɛ sa sɔ’n juli-ɔ. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn sran kpanngban kpa b’a ba Pantekɔtu’n i dilɛ Zerizalɛmun lɛ. Cɛn sɔ’n nun’n, Zezi i sɔnnzɔnfuɛ ya kun ablaɔn (120) be yiali nglo sua kun nun. Kpɛkun abonuan sa kun juli. Like kun m’ɔ ti kɛ sin taaman sa’n, ɔ wa trantrannin be tinuntinun be ti su. Kpɛkun be kannin aniɛn wafawafa mun. Be tili like kun tɛlɛ sua’n nun. Ɔ kpla kɛ aunmuan dan wie sa.\nBe nga be fin nvle uflɛ nun be bali Zerizalɛmun lɛ’n, be tili like sɔ’n i tɛlɛ. Ɔ maan be wanndi ɔli sua’n i wun lɔ naan bé kó nían. Kɛ be juli lɔ’n, be wunnin kɛ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ mun be su kan ndɛ sran mun be aniɛn mun be nun. I sɔ’n boli be nuan. Be seli kɛ: ‘?Nán Galilefuɛ mun-ɔn? ?Ɔ yo sɛ yɛ be kwla kan ndɛ e aniɛn mun be nun-ɔn?’\nKɛ ɔ yoli sɔ’n, Piɛli nin akoto onga mun be jaso jrannin sran mun be ɲrun lɛ. Piɛli kannin Zezi i wulɛ’n i ndɛ. Kpɛkun ɔ seli kɛ Zoova cɛnnin i nguan. I sin’n ɔ seli kɛ: ‘Siɛn’n, Zezi o ɲanmiɛn su lɔ. Ɔ o Ɲanmiɛn i sa fama su. Ɲanmiɛn wawɛ m’ɔ seli kɛ ɔ́ fá mán e’n, yɛ w’a fa man e yɛ. I sɔ’n ti yɛ amun wun abonuan sa nga mun, mɔ amun ti ndɛ nga mun-ɔn.’\nNdɛ nga Piɛli kannin’n, ɔ wluwluli sran mun be wun kpa. I sɔ’n ti’n, be usali kɛ: “?Ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo-ɔ?” Piɛli tɛli be su kɛ: ‘Amun yaci sa tɛ’n i yolɛ, yɛ maan be yo amun batɛmun Zezi dunman nun. Yɛ Ɲanmiɛn fɛ́ i wawɛ’n mán amun.’ Cɛn sɔ’n nun’n, be yoli sran kɔe akpi nsan (3.000) be batɛmun. Kɛ ɔ fɛ i lɛ’n, Zezi i sɔnnzɔnfuɛ mun be su wa ukali ndɛndɛ kpa Zerizalɛmun lɔ. Ɲanmiɛn wawɛ’n ukali akoto mun. Ɔ maan be takali asɔnun kpanngban naan like kwlaa nga Zezi seli be kɛ be yo’n, b’a kwla fa kle be nga b’a kaci Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’n.\n“Sɛ a kɛn i sran’m be ɲrun kɛ Zezi ti e Min naan ɔ awlɛn’n nun lɔ’n, a lafi su kpa kɛ Ɲanmiɛn cɛnnin i’n, á fíte nun.”—Rɔmunfuɛ Mun 10:9.\nKosan: ?Afuɛ 33 nun Pantekɔtu nun’n, sa benin yɛ ɔ juli-ɔ? ?Ngue ti yɛ be yoli sran kpanngban be batɛmun-ɔn?\nSa Nga Be Yoli’n 1:15; 2:1-42; 4:4; Zan 15:26.


Like suanlɛ 22\nBetɛli lɔfuɛ’m be di junman wafawafa. Be nian nvle kun annzɛ nvle kaka nun jasin fɛ’n bolɛ junman’n su. Wie’m be kaci fluwa mun aniɛnaniɛn’m be nun, be yi fluwa mun, yɛ be di junman lika nga be tian fluwa sɔ’m be nuan lɔ’n. Wie mun ekun be yi CD nin DVD, ɔ nin kasɛti mun, annzɛ be yo ninnge wie mun man lika nga be o lɔ’n i nunfuɛ mun.\nBetɛli komite’n nian jasin fɛ’n bolɛ junman’n su. Betɛli kwlaa nun’n, asɔnun kpɛnngbɛn nsan annzɛ nsan tra su mɔ be ɲin w’a ti Ɲanmiɛn sulɛ nun kpa’n yɛ be o Betɛli komite’n nun ɔn. Be yɛ be nian Betɛli lɔ junman’n su ɔ. Ɔ maan wafa nga Zoova i Lalofuɛ’m be di Ɲanmiɛn junman’n nvle kun nun’n, be bo su kle be Ɲrun dinfuɛ’m be anuannzɛ’n. Sɛ kusu ndɛ wie yɛ ɔ tɔli nvle sɔ’n nun’n, ajalɛ kunngba’n yɛ be fa ɔ. Be Ɲrun dinfuɛ’m be anuannzɛ’n jran ndɛ sɔ’m be su ɔ yi fluwa annzɛ ɔ kan be su ndɛ aɲia mun nin aɲia dandan’m be bo lɔ. Blɛ sunman nun’n, i janunfuɛ’m be ko nian be nga be di junman Betɛli’m be nun’n, be osu. Be flɛ be kɛ nvlenvle sunianfuɛ. Kɛ be ju lɔ’n, be uka be nga be di junman Betɛli komite’n nun’n naan b’a di be junman’n i kpa. (Nyanndra Mun 11:14) Kpɛkun ɔ ijɔ nzra nun ɔ wla aniaan nga be o Betɛli’n i asa’n su lɔ’n be fanngan.\nBetɛli komite’n nian asɔnun nga i sa o be su’n, be lika. Sɛ ɔ ti mɔ be taka asɔnun uflɛ kun’n, annzɛ be sie aniaan bian kun asɔnun kpɛnngbɛn annzɛ asɔnunfuɛ’m be lika nianfuɛ’n, Betɛli komite’n yɛ ɔ mɛn i wun atin ɔn. Asa kusu’n, ɔ siesie atin bofuɛ, ngaliɛ difuɛ, ɔ nin akpasua nin nvle sunianfuɛ’m be junman’n. Kpɛkun ɔ siesie aɲia dandan mun, yɛ ɔ nian aɲia sua’m be kplanlɛ’n su. Asa ekun Biblu’n nin fluwa nga asɔnun’m be sa mian be wun’n, ɔ fa ko man be. Betɛli lɔ junman’n yo maan jasin fɛ’n bolɛ junman’n yoman sukusuku.—1 Korɛntfuɛ Mun 14:33, 40.\n?Wafa sɛ yɛ Betɛli komite’m be uka Zoova i Lalofuɛ’m be Ɲrun dinfuɛ’m be anuannzɛ’n niɔn?\n?Ngue yɛ Betɛli komite’m be yo be nian asɔnun nga be sa o be su’n, be lika ɔ?\nKɛ ɔ fɛ i Kisie lelee Ya cɛn’n, a kwla ko niannian Betɛli lɔ. Sran kwlaa nga ɔ kɔ lɔ niannianlɛ’n, be sɔ i nun klanman. Kɛ á kɔ́’n, wlawla ɔ wun kɛ a su kɔ aɲia’m be bo sa. Nanwlɛ, Betɛli lɔ niannianlɛ’n ɔ́ wá wlá ɔ fanngan dan.\n?Junman benin yɛ be di i Zoova i Lalofuɛ’m be Betɛli’m be nun lɔ ɔ?


2 Korɛntifuɛ Mun 7 | Online Bible | New World Translation\nƝanmiɛn Ndɛ’n — Matie - Sa Nglo Yilɛ\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Batak (Karo) Batak (Toba) Bichlamar Bikol Bulgare Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Citonga Coréen Croate Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Français Ga Goun Grec Guarani Gujarati Géorgien Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hongrois Hébreu Icibemba Igbo Iloko Indonésien Isoko Italien Japonais Javanese Kabye Kannada Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Langue des signes américaine Letton Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Malay Malayalam Malgache Maltais Marathi Maya Mooré Myama Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Nias Norvégien Nyaneka Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Otètèla Ourdou Ouzbek Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin salomonien Polonais Ponape Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Roumain Russe Samoan Sango Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tajiki Tamoul Tatar Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tok Pisin Tongien Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Venda Vietnamien Waray-Waray Wawle Xhosa Yoruba Zoulou\nMatie Marki Liki Zan Sa Nga Be Yoli’n Rɔmunfuɛ Mun 1 Korɛntifuɛ Mun 2 Korɛntifuɛ Mun Galasifuɛ Mun Efɛzifuɛ Mun Filipufuɛ Mun Kolɔsufuɛ Mun 1 Tesalonikifuɛ Mun 2 Tesalonikifuɛ Mun 1 Timote 2 Timote Titi Filemɔn Ebre Mun Zaki 1 Piɛli 2 Piɛli 1 Zan 2 Zan 3 Zan Zidi Sa Nglo Yilɛ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13\n2 Korɛntifuɛ Mun 7:1-16\nI NUN NDƐ'M BE JAJALƐ\nMaan e wla ninnge nga be saci sran’n be ase (1)\nPɔlu i klun ti jɔwa Korɛntifuɛ’m be ti (2-4)\nNdɛ fɛ nga Titi kannin’n (5-7)\nKokolɛ ng’ɔ ti Ɲanmiɛn i liɛ su’n ɔ nin akunndan kacilɛ (8-16)\n7 I sɔ’n ti’n, min sran kpa mun, kɛ mɔ e si kɛ ninnge sɔ’m be o e ɲrun lɔ’n ti’n, maan e wla ninnge nga be saci sran i wunnɛn’n nin i akunndan’n be kwlaa be ase naan e yo sanwun kpa e tra laa’n e fa kle kɛ e ɲin yi Ɲanmiɛn kpa. 2 Maan amun klo e kpa.* Y’a yoman sran fi tɛ, y’a saciman sran fi ti nun, yɛ y’a diman sran fi ndrunmun. 3 Nán kɛ min waan ń bú amun fɔ ti yɛ n kan sɔ-ɔ. Afin n dun mmua seli kɛ sɛ é wú-o, sɛ é trán nguan nun-o, e nin amun-ɔn. 4 Kɛ ń kán ndɛ ń klé amun’n, n di amun nanwlɛ. Yɛ n fa amun di min nuan. Min wla w’a gua ase kpa. Sa kwlaa nga be tɔ e su’n be nun’n, n di aklunjuɛ. 5 Nanwlɛ, kɛ e juli Maseduanin lɔ’n, y’a wunman e wun fɛ* mlɔnmlɔn. Afin sa’m be tɔli e su bue kwlaa su: Gua su lɔ’n, sran’m be tanndannin e ɲrun, yɛ asɔnun’m be ti’n, e kokoli. 6 Sanngɛ Ɲanmiɛn m’ɔ fɔnvɔ be nga be wla w’a bo’n, ɔ yoli maan Titi i balɛ’n fɔnvɔli e. 7 Nán balɛ m’ɔ bali’n i ngunmin ti-ɔ, sanngɛ fɔnvɔlɛ nga amun fa fɔnvɔli i’n ɔ o nun wie. Afin ɔ seli e kɛ amun wla lo min kpa. Asa ekun’n, ɔ kannin amun awlabɔɛ’n nin min ndɛ m’ɔ lo amun’n i ndɛ. I sɔ’n ti’n, n dili aklunjuɛ dan ekun. 8 Sɛ fluwa nga n klɛ n ko mannin amun’n, ɔ boli amun wla’n, ɔ yoman min nsisɔ. Kannzɛ bɔbɔ i klikli’n nun’n ɔ yoli min nsisɔ’n (n wunnin kɛ min fluwa’n boli amun wla, sanngɛ w’a boman amun wla w’a cɛman), 9 sanngɛ siɛn’n, min klun ti jɔwa. Nán amun wla m’ɔ boli’n ti yɛ min klun ti jɔwa-ɔ, sanngɛ amun wla m’ɔ boli mɔ amun kacili amun akunndan’n, i ti yɛ min klun ti jɔwa-ɔ. Afin amun wla m’ɔ boli’n, ɔ ti Ɲanmiɛn i liɛ’n su. Ɔ maan like yaya w’a yoman amun naan w’a ka e su. 10 Afin kokolɛ ng’ɔ ti Ɲanmiɛn i liɛ’n su’n, ɔ yo maan be kaci be akunndan’n, kpɛkun be ɲan be ti, yɛ nsisɔ nunmɛn i sin. Sanngɛ mɛn nunfuɛ’m be kokolɛ liɛ’n, i agualiɛ’n yɛle wie’n. 11 Afin amun nian, amun kokolɛ m’ɔ ti Ɲanmiɛn i liɛ su’n ti’n, amun mian amun ɲin yo sa kpa. Amun kle kɛ amun ti sɛsɛfuɛ, amun kpɔ sa tɛ’n, amun sro Ɲanmiɛn, amun kunndɛ kpa kɛ amún káci amun akunndan’n, amun su Ɲanmiɛn juejue su, yɛ amun tuli sran ng’ɔ yoli sa tɛ’n i fɔ! Sa kwlaa sɔ’m be nun’n, amun kleli kɛ amun wun sa’n w’a wie.* 12 Ɔ maan sɛ n klɛli amun fluwa’n, nán sran ng’ɔ yoli sa tɛ’n i ti yɛ n klɛli-ɔ. Asa kusu’n, nán sran nga be yoli i tɛ’n i ti-ɔ. Sanngɛ kɛ ɔ ko yo naan amun a kle kɛ ndɛ nga e kan kle amun’n, amun nanti su Ɲanmiɛn ɲrun’n, i ti-ɔ. 13 Ɔ maan e wla guali ase. Sanngɛ like nga ti yɛ e wla guali ase mɔ i ti’n, e di aklunjuɛ kpa ekun’n, yɛle aklunjuɛ mɔ Titi di’n. Afin amun kwlaa amun guɛli i awlɛn su nzue. 14 Kɛ n fali amun n dili min nuan Titi ɲrun’n, m’an wunman ɲannzuɛn. Ndɛ nga e kan kleli amun’n be ti nanwlɛ. I wafa kunngba’n, ndɛ nga ti yɛ e fali amun e dili e nuan i ɲrun’n, ɔ ti nanwlɛ wie. 15 Ɔ klo amun kpa. I wla te kpɛn amun kwlaa amun aɲinyiɛ’n su. Yɛ i wla te kpɛn wafa nga kɛ amún sɔ́ i nun’n, amun buli i sran mɔ amun wun bliblili amun’n i su. 16 Kɛ mɔ sa kwlaa nun’n n kwla lafi amun su’n* ti’n, min klun ti jɔwa.\nJa ngua lɛ nzɔliɛ mun\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “maan amun man e tranwlɛ amun awlɛn’n nun.”\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “y’a wunman e wunnɛn’n nun fɛ.”\n^ Be kwla se ekun kɛ “amun a yoman sa fi.”\n^ Annzɛ “n kwla ɲan wunmiɛn.”\n2 Korɛntifuɛ Mun 7\nKanngan Biblu’n nun ɛntɛnɛti su\nBiblu’n nun fluwa\nNga be klɛli'n Nga be kanngan nun mannzin kanngan'm be su'n i falɛ wafa'n Ɲanmiɛn Ndɛ’n — Matie - Sa Nglo Yilɛ\n2 Korɛntifuɛ Mun\nI wie ekun\n?Ngue like yɛ Biblu’n kle i sakpasakpa ɔ?\n?Ngue yɛle Biblu’n nun like suanlɛ’n?


Matie 15 YRENT - "Bɛ -sru, ɛn Farizɛn 'nɔn -mienun 'lee - Bible Search\nMatie 14 Matie 16\nZuif 'nɔn tranun kluda wɩ\n1"Bɛ -sru, ɛn Farizɛn 'nɔn -mienun 'lee 'fluba 'ci vɩnɔn -mienun 'si Zeruzalɛm, o -ta Zozi 'va, ɛn waa laabʋ -yrɔ 'nan: 2«-Mɛ "le "wɛan nɛn 'i -srunɔn 'ka 'ta 'wʋla -kaa tranun kluda wɩnun da dɩ? "Wɛɛ fɛnun -blɩ bɛ, wa'a 'o 'pɛ -man foeman "le zɩ -kaa tranun -a 'vɩ bɛ -yee 'wɩ 'zʋ dɩ.»\n3Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «'Ka 'bɔ "nun, -mɛ "le "wɛan nɛn -kaa tranun kluda wɩ 'tɔ 'ji bɛ, ka'a 'ta 'wʋla Bali -le -pei -tɔ wɩnun da dɩ? 4Bali "e 'nan: ‹'I "tɩ 'lee 'i "bʋ "bɛ, 'i yiɛ 'e 'nan o man.› Ɛn yaa 'vɩ "nyian 'nan: ‹Min nɛn e wɩɩ -wlidɩ 'e "tɩ "lɛ, -te 'bɛ "cɛɛ dɩ e wɩɩ -wlidɩ 'e "bʋ "lɛ bɛ, -a san zɩɛ 'o -tɛ.› 5'Pian 'ka 'bɔ "ka "paaman minnun ji 'nan, min nɛn yaa 'vɩ 'e "tɩ -te 'bɛ "cɛɛ dɩ 'e "bʋ "lɛ 'nan: ‹"Lala nɛn 'an 'ci nrɔn 'nan 'an "paa -a 'ka 'va bɛ, an "ta -a -nɔan Bali lɛ.› 6-A san zɩɛ -te -a yiɛ 'ka 'nanlɛ 'e "tɩ 'lee 'e "bʋ "man dɩɛ, ya'a fɛ -tʋ dra dɩ. 'Wɩ zɩɛ yaa -kɔɔnman 'nan, ka Bali wei klu -sran 'ji 'ka tranun kluda wɩ -a. 7Wei "flivli 'nɔn! 'Wɩ nɛn Bali 'lewei vɩzan Ezai -a 'vɩ 'ka man bɛ, 'wɩ 'kpa nɛn. Yaa 'vɩ 'nan:\n8‹Bali "e 'nan:\n9-Wee 'an 'sudɩ bɛ -a "nɛn "ka "dɩ.\n-a 'bɔ nɛn waa "paaman minnun ji 'nan\n-yɛɛ cɩ Bali -le -si -a.› »\n-Mɛ "wɩ 'bɛ min "tri -tɔa Bali 'lɛ?\n10"Bɛ -sru ɛn Zozi minnun laabʋ 'e "srɔn "kogo, ɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «'Ka "trɔɛn "tɔ -e 'ka 'wɩ 'gʋɛ -a -ci man 'kpa! 11Fɛ nɛn e "sia bei -e 'e -wla "min ji bɛ, ya'a min "tri 'tɔa Bali 'lɛ dɩ. 'Pian fɛ nɛn e "sia min ji -e 'e bɔla bei "bɛ, -yɛɛ min "tri -tɔa Bali 'lɛ.»\n12Tɔɔn ɛn -a -srunɔn pli "man, ɛn o 'nan -yrɛ 'nan: «'Wɩ nɛn yia 'vɩ 'gʋɛ, e wla Farizɛn 'nɔn man. Yia -tɔa zɩ?»\n13Ɛn Zozi -a 'vɩ 'e -srunɔn lɛ 'nan: «Fɛ pɛɛnɔn nɛn 'an "tɩ "nɛn laji bɛ, -yɛɛ "cɛɛ 'wlɛ 'fɔ 'trɛ 'ji dɩɛ, o -taa -a "sʋʋlɛa. 14'Ka o 'tʋɩ zɩɛ! Yiɛ 'winɔn nɛn waa, ɛn o ya "vale 'o -si -kɔɔnman minnun nɛn o yiɛ a 'e 'widɩ bɛ -wlɛ. -Te yiɛ 'wizan -tʋ a -si -kɔɔnnan yiɛ 'wizan -tʋ lɛ bɛ, o "flinɔn -tɛa "klu -ji.»\n15Ɛn Piɛri -a 'vɩ Zozi lɛ 'nan: «-Kɔnnɛn "nɛn yia -fɔ 'nan min "tri -tɔa Bali 'lɛ bɛ, 'i -ci vɩ 'kʋɛ.»\n16Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «'Ka 'bɔ "nyian, "ka "ya wo tian minnun nɛn wa'a 'wɩ 'ci maan dɩɛ waa? 17-Mɛ drɛ ka'a 'wɩ 'ci maan dɩ? Fɛ pɛɛnɔn nɛn e -wlamlan min 'le bɛ, e -ko min -pɔn -ji, ɛn -a 'bɔ 'a nɛn o -fɔa "lua. 18'Pian fɛ pɛɛnɔn nɛn e bɔala min 'le bɛ, e "sia min souba ji, -yɛɛ min "tri -tɔa Bali 'lɛ. 19Kɔɔ min souba ji nɛn ci "nrɔndɩ -wlidɩ pɛɛnɔn "sia: min -tɛdɩ a -tʋ, min nan -wɛɛdɩ a -tʋ, min -sran -wɛɛdɩ a -tʋ, nyinnandɩ lɩ 'lee -kɔnnɛn -a te wa'a 'o cin 'palɛ dɩɛ e ya -tʋ, crin wʋdɩ a -tʋ, 'wlu 'sɛndɩ minnun man a -tʋ, 'wɩdɩ min man -wlidɩ "a -tʋ. 20'Wɩnun zɩɛ -a drɛdɩ 'bɛ min "tri -tɔa Bali 'lɛ. 'Pian -te min fɛ -blɩ 'e 'pɛ -man "tri "a bɛ, ya'a min "tri 'tɔa Bali 'lɛ dɩ.»\n21Zozi 'si fɛ zɩɛ -a -nan, ɛn e -kʋ Tir 'lee Sidɔn 'lɛglɔn 'ji. 22'Lɛglɔn zɩɛ -a -ji 'nɔn bɛ Zuif 'nɔn "cɛɛ waa dɩ. -A -nan lɩmɔn -tʋ 'bɛ 'ta Zozi 'lɛ, ɛn e paan -yrɛ. E 'nan -yrɛ 'nan: «Minsan, David kluda min, 'an nyrinda 'e 'sɛn 'i da. -Yʋ -wlidɩ "a see 'panan 'an 'lu man.»\n23'Pian Zozi 'ka 'wɩ 'tʋ 'silɛ "da "man "dɩ. Ɛn -a -srunɔn pli "man, o toba -fɔ Zozi lɛ 'nan: «'I fɛ -tʋ drɛ -e lɩ 'gʋɛ 'e li 'e da, kɔɔ -a -nan 'mɔn te e -paanman -kaa -sru.»\n24Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «Izraɛl 'nɔn 'saza 'va nɛn Bali 'an 'pa 'sia. -Wɛɛ cɩ "le 'blanun nɛn -si 'san -wlɔ "bɛ -wee 'wɩ 'zʋ.»\n25'Pian lɩ zɩɛ e -ta 'e "po sɔɔnla Zozi 'wlu ɛn e -yrɛ 'nan: «Minsan 'i yra 'si, 'i 'pa 'an 'va!»\n26Zozi "e -yrɛ 'nan: «E 'ka 'wɩ "yi "a -e min 'e 'yee 'nɛnnun -blɩfɛ 'si 'e -nɔn -plɛnnun lɛ dɩ.»\n27Ɛn lɩ zɩɛ e 'nan: «'Wɩ 'kpa nɛn, Minsan! 'Pian -plɛnnun bɛ, o "tɩ 'nɛan plɔɛn nɛn e -sɛanla bɛ, -nyrɛn waa -ble.»\n28Tɔɔn Zozi "e -yrɛ 'nan: «'Yie yi -tɛradɩ Bali da a -dan. 'Wɩ nɛn i cɩ "va "bɛ 'e 'lɛ sɔɔ 'yiɛ!» Tʋ 'bɔ 'lein zɩɛ -a wlu nɛn -a 'lu beli.\nZozi min "kaga beli\n29"Bɛ -sru Zozi 'si fɛ zɩɛ -a -nan, ɛn e -kʋ Galile 'yi man. E pɔn -tʋ tri, ɛn e -nyran "da. 30Ɛn minnun -tadɩ 'sia "va "kaga. O -ta 'o 'lɔ le minnun nɛn o "tun "bo bɛ waa, 'lee yiɛ 'winɔn, 'lee minnun nɛn o man mɛn -mie -ka o man bɛ waa, 'lee bobonun, 'lee -cɛ -tɛnɔn "kaga "pee "nyian. O -ta waa ɛn o o -sran -a 'lɛ, ɛn e o pɛɛnɔn beli. 31Bobonun wɩɩ, minnun nɛn o man mɛn -mie -ka o man bɛ e drɛ "plɔnblɔn 'e "pa 'ji, minnun nɛn o "tun "bo bɛ o 'ta 'wʋ, yiɛ 'winɔn fɛnan 'yɩ, zɩ minnun 'wɩ zɩɛ -a -nan 'yɩ bɛ, o 'plo 'fɔ, ɛn o Izraɛl 'nɔn 'le Bali 'tɔ bɔdɩ 'sia.\nZozi 'kpɔun pli min -kpi sinjɛn man\n32Zozi 'e -srunɔn laabʋ, ɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «Min "kaga 'labɛ, o nyrinda -sɛan 'an da, kɔɔ o yi yaaga nɛn 'an "srɔn 'gʋ, ɛn o -blɩfɛ "ka "nyian dɩ. An 'ka "va 'nan 'an o lia 'o da 'o 'ci le dra -a dɩ, "tɔgɔ o "koe 'e 'si 'o da -sia.»\n33-A -srunɔn "e -yrɛ 'nan: «Fɛnan nɛn -kaa cɩ 'gʋɛ, min 'ka 'nyɛanla 'nan dɩ. Nyin zia nɛn kʋ -blɩfɛ "kaga "ye -e 'kʋ -nɔn min "kaga zɩɛ -wlɛ o 'kanvɛ -a?»\n34Ɛn Zozi -a laabʋ -wlɔ 'nan: «-Blɩfɛ "cɛ "nɛn 'ka 'lɔ?»\nƐn o -yrɛ 'nan: «'Kpɔun 'sɔravli 'lee pɔnɛn "wɛnwɛnnɛn -mie nɛn 'kʋ 'lɔ.»\n35Tɔɔn Zozi "e 'nan minnun lɛ 'nan 'o -nyran "tra. 36E 'kpɔun 'sɔravli 'lee pɔnɛnnun zɩɛ -a 'si, e Bali muo "fɔ, ɛn yaa "nɛn jɛɛn. "Bɛ -sru yaa -nɔn 'e -srunɔn lɛ, ɛn waa pli minnun man. 37O pɛɛnɔn -a blɩ, o 'kan. -A plɔɛn nɛn e -fʋ bɛ, waa tre 'e cin man, e saannɛn 'sɔravli 'fa. 38Minnun nɛn waa blɩ bɛ, o "nɛn bɔa -kpi sinjɛn, te wa'a nannannun 'lee lɩmɔnnun "nrɔnlɛ dɩ. 39Zɩ Zozi 'si -nɔn minnun lɛ o -kʋ bɛ, ɛn e -fɔ -klʋ -ji, e Magadan 'lɛglɔn 'ji si 'sia.


Biblu’n nun ndɛ: Zozɛfu i osufuɛ’m be Ezipti kɔlɛ - Zoova i lalofuɛ’m be ɛntɛnɛti adrɛsi nga sran ngba si i’n\nZOZƐFU trɛ i awlɛn siɛn’n, ɔ yoman ye kun. Ɔ seli i sufuɛ’m be kɛ be fite. Kɛ ɔ nin i niaan’m be ngunmin be kali lɛ’n, yɛ Zozɛfu boli sunlɛ’n bo kekle kpa ɔ. E nian kɛ ɔ bo i niaan’m be nuan ɔn, afin be wunman like nga ti yɛ ɔ sun’n. I kasiɛn su ɔ seli be kɛ: ‘Zozɛfu yɛle min. ?Min si te o lɛ?’\nI niaan’m be nuan boli be wun, ɔ maan be tɛ i su ɔ, ɔ yoman ye. Srɛ kunnin be. Sanngɛ Zozɛfu waan: “An wunnge min wun wa.” Kɛ be wunngeli i wun lɔ’n, ɔ seli be kɛ: ‘Amun niaan bian Zozɛfu mɔ an yoli i atɛ mɔ be toli i be bali Ezipti wa’n, min ɔn.’\nZozɛfu nin be kokoli yalɛ amanniɛn su, i waan: ‘Min atɛ mɔ amun yoli’n ti, nán an koko. Kɛ ɔ ko yo naan sran’m b’a fite nun’n ti’n, Ɲanmiɛn yoli maan n dunnin amun ɲrun mmua Ezipti wa. Faraɔn fali min sie i mɛn’n wunmuan’n su kpɛn. Ɔ maan an wɔ min si sin ndɛndɛ an ko kan kle i, naan an se i kɛ ɔ bla ɔ wa tran wa.’\nYɛ Zozɛfu tɔ i niaan’m be kwlaa be nun ɔn. Kɛ Faraɔn tili i kɛ Zozɛfu i niaan’m b’a ba’n, ɔ seli Zozɛfu kɛ: ‘Maan be fa kakaklolo’m be ko sua be si ɔ nin be yi nin be mma mun naan be bla. Ń fá Ezipti i lika kpafuɛ’n ń fá mán be.’\nI sɔ yɛ be yoli ɔ. Zozɛfu i si nin i osufuɛ’m be kwlaa be bali Ezipti. Zozɛfu bali be nun sɔlɛ. Desɛn’n su wa’n, an nian kɛ ɔ tɔ i si nun ɔn.\nZakɔbu i osu’n w’a trɛ kpa. I klun ba mun nin i anunman mun mɔ be nin i bali Ezipti’n, be kwlakwla be ti sran ableso (70). Sanngɛ b’a kaman bla mun nin i sufuɛ mun b’a wlaman nun wie. Be wa trannin Ezipti lɔ. Be flɛ be kɛ Izraɛlifuɛ, afin Ɲanmiɛn kacili Zakɔbu i dunman’n. Ɔ flɛli i kɛ Izraɛli. I sin, é wá wún kɛ Izraɛli nvlefuɛ’m be kacili Ɲanmiɛn i liɛ klonglo’n.\nBo Bolɛ 45:1-28; 46:1-27.\n?Kɛ Zozɛfu yili i wun nglo kleli i niaan mun’n, ngue yɛ sa yɛ ɔ juli ɔ?\n?Ngue yɛ Zozɛfu yiyili nun amanniɛn su kleli i niaan mun ɔn?\n?Kɛ Faraɔn tili Zozɛfu i niaan’m be wun nganniɛn’n, ngue ndɛ yɛ ɔ kannin ɔn?\n?Kɛ Zakɔbu kɔ́ Ezipti’n, nn i awlobo’n ti sɛ?\n?Sɛ yɛ be wa flɛli Zakɔbu i awlobofuɛ mun ɔn? ?Yɛ ngue ti ɔ?\nKanngan Bo Bolɛ 45:1-28 nun.\n?Wafa sɛ yɛ Biblu’n i ndɛ nga ɔ kɛnnin i Zozɛfu su’n, ɔ kle kɛ Zoova kwla kpɛ i sufuɛ’m be wun sa tɛ nga be sunnzun kɛ bé yó be’n i wun, naan i bo’n gua kpa ɔ? (Bob. 45:5-8; Eza. 8:10; Fil. 1:12-14)\nKanngan Bo Bolɛ 46:1-27 nun.\n?I nun mɔ Zakɔbu o Ezipti atin’n su’n, ngue ndɛ yɛ Zoova kannin wlɛli i fanngan ɔn? (Bob. 46:1-4)


2 Piɛli 3 | Ɛntɛnɛti su Biblu | Mɛn Uflɛ Biblu’n (2022)\n2 Piɛli 3:1-18\nBe nga be yo ninnge nga be ti kpa’m be finfin’n, be kloman kɛ bé bú mɛn’n i nunnunlɛ mɔ w’a wie ju’n i akunndan (1-7)\nLike nga Zoova seli kɛ ɔ́ yó’n, ɔ cuɛncuɛnmɛn i ja ase i yolɛ’n nun (8-10)\nAn bu sran wafa ng’ɔ fata kɛ amun yo’n i akunndan (11-16)\nƝanmiɛn su uflɛ kun nin asiɛ uflɛ kun (13)\nAn nian amun wun su naan amun a mlinman (17, 18)\n3 Min sran kpa mun, fluwa’n i nɲɔn su mɔ ń klɛ́ ń blɛ́ amun’n yɛ. Kɛ n fa yoli i fluwa klikli nga n klɛli’n nun’n sa’n, ń kpɛ́n amun wla kɛ an bu sa sin titi. 2 Yɛle kɛ nán amun wla fi ndɛ nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be kannin be laa’n* be su. Yɛ nán amun wla fi e Min’n nin e Defuɛ’n i ndɛ ng’ɔ fa wlali amun akoto’m be nuan mɔ be kannin’n su. 3 Maan amun dun mmua si kpa kɛ mɛn’n i awieliɛ blɛ’n nun’n, sran wie’m bé wá bá, yɛ bé yó ninnge nga be ti kpa’n be finfin. Yɛ bé yó be bɔbɔ be klunklo sa, 4 kpɛkun bé sé kɛ: “?B’a seman kɛ ɔ o lɛ? ?Yɛ ɔ o nin? Afin kɛ ɔ fin cɛn mɔ e nannan’m be wuli’n lele m’ɔ́ fá jú andɛ yɛ’n, ninnge’m be kwlaa be te o be osu kunngba’n nun kɛ i nun nga bé yí mɛn’n sa.” 5 Sanngɛ sa kun o lɛ’n, be ɲinfu be kloman kɛ bé bú i akunndan. Sa sɔ’n yɛle kɛ lalafuɛ nun’n, ɲanmiɛn su lɔ’n wo lɛ. Yɛ Ɲanmiɛn i ndɛ m’ɔ kannin’n ti’n, asiɛ’n fin nzue’n nun fiteli, kpɛkun ɔ jrannin nzue’n i afiɛn cinnjinnjin. 6 Yɛ ninnge sɔ’m be nunnunnin blɛ sɔ’n nun mɛn liɛ’n. Afin nzue’n yili, kpɛkun ɔ katali mɛn sɔ’n su. 7 Ɲanmiɛn i ndɛ kunngba sɔ’n ti’n, be sieli ɲanmiɛn su lɔ’n nin asiɛ’n mɔ be o lɛ andɛ’n kɛ sin di be. Yɛ bé síe be lɛ lele fá jú cɛn nga bé wá bú be mɔ be ɲin yiman Ɲanmiɛn’n be fɔ mɔ bé núnnún be’n. 8 Sanngɛ min sran kpa mun, nán amun wla fi ndɛ yɛ’n su. Yɛle kɛ Zoova ɲrun’n, afuɛ akpi (1.000) ti cɛn ba kun. Yɛ cɛn ba kun ti afuɛ akpi (1.000). 9 Like nga Zoova seli kɛ ɔ́ yó’n, ɔ cuɛncuɛnmɛn i ja ase i yolɛ’n nun kɛ sran wie’m be bu i’n sa. Sanngɛ ɔ trɛ i awlɛn amun wun, afin ɔ kunndɛman kɛ sran kun sa nunnun. Sanngɛ ɔ kunndɛ kɛ sran kwlaa kaci i akunndan’n. 10 Zoova i cɛn’n bá kɛ awiefuɛ sa. Cɛn sɔ’n nun’n, ɲanmiɛn su’n tú lɛ. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n ɔ́ kplá wuu, kpɛkun ninnge nga bé ló kpa’n, bé kló. Yɛ bé yí asiɛ’n nin i su ninnge kwlaa be nglo. 11 Kɛ mɔ ninnge sɔ’m be kwlaa be su tranman lɛ kun’n ti’n, an bu sran wafa ng’ɔ fata kɛ amun yo’n i akunndan naan an yo ninnge nga Ɲanmiɛn klo be’n, yɛ an yo ninnge nga be kle kɛ amun a fa amun wun b’a mantan Ɲanmiɛn kpa’n. 12 Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, maan amun tran minndɛ Zoova i cɛn m’ɔ́ wá bá’n, yɛ maan amun ɲin tran su kpa.* Cɛn sɔ’n nun’n, sin dí ɲanmiɛn su’n, yɛ ninnge nga be loli dan’n, bé kló. 13 Sanngɛ ɔ tali nda kɛ ɔ́ yí ɲanmiɛn su uflɛ kun nin asiɛ uflɛ kun, yɛ bé yó sa kpa be su. Be yɛ e su minndɛ be-ɔ. 14 I sɔ’n ti’n, min sran kpa mun, kɛ mɔ amun su minndɛ ninnge sɔ mun’n, maan amun mian amun ɲin kpa naan ɔ wun kɛ fiɛn kaan sa nunman amun wun naan amun nzuɛn’n timan tɛ. Yɛ maan ɔ wun kɛ amun nin i be tran klanman. 15 Asa ekun’n, maan amun wun i wlɛ kɛ amun ti ɲanlɛ ti yɛ e Min’n trɛ i awlɛn amun wun-ɔn. Ndɛ kunngba’n yɛ Pɔlu m’ɔ ti e niaan kpa’n ɔ klɛ blɛli amun-ɔn. Ɲanmiɛn yɛ ɔ mɛnnin i ngwlɛlɛ yɛ ɔ klɛli ndɛ sɔ’n niɔn. 16 Ɔ kannin ninnge sɔ’m be ndɛ i fluwa’m be kwlaa be nun. Sanngɛ be nun wie’m be wlɛ wunlɛ ti kekle. I sɔ’n ti’n, be nga be siman sa’n, ɔ nin be nga be akunndan’n ti nɲɔnnɲɔn’n be kpɛ ndɛ sɔ’m be wun kɛ nga be fa kpɛ Ɲanmiɛn Ndɛ onga’n i wun’n sa. I sɔ mɔ be yo’n ti’n, bé núnnún. 17 I sɔ’n ti’n, min sran kpa mun, kɛ mɔ amun si sa sɔ mun laa’n ti’n, an nian amun wun su naan amun nin be b’a mlinman. I liɛ’n, sran sɔ mɔ be nantiman mmla’n su’n be ato like nga be kle’n ɔ su mlinman amun, yɛ amun su yaciman kekle jranlɛ. 18 Maan Zezi Klisi m’ɔ ti e Min nin e Defuɛ’n, ɔ yo amun ye titi, yɛ maan amun si i kpa titi. Maan aɲrunɲan’n yo i liɛ blɛ nga nun, yɛ maan ɔ yo i liɛ tititi. Maan ɔ yo sɔ.\n^ Be kwla se ekun kɛ “sa nga be kannin be ndɛ kɛ bé wá jú’n.”\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “an mian amun ɲin yo maan ɔ ju ndɛndɛ.”\n2 Piɛli 3


1 Zan 4 | Ɛntɛnɛti su Biblu | Mɛn Uflɛ Biblu’n (2022)\n1 Zan 4:1-21\nAn nian sɛ ndɛ nga sran’m be waan be fin Ɲanmiɛn’n be fin i sakpa-o (1-6)\nƝanmiɛn i silɛ nin i klolɛ (7-21)\n“Ɲanmiɛn ti klolɛ” (8, 16)\nSran ng’ɔ klo Ɲanmiɛn’n, srɛ kunmɛn i (18)\n4 Min sran kpa mun, nán an fa amun wla gua ndɛ kwlaa nga sran’m be waan be fin Ɲanmiɛn’n be su. Sanngɛ an nian sɛ ndɛ sɔ’m be fin i sakpa o. Afin be nga be tɔn be wun suɛn kɛ be ijɔ Ɲanmiɛn nuan’n, be kpanngban kpa b’a ba mɛn’n nun. 2 Wafa nga amun kwla sie ndɛ ng’ɔ fin Ɲanmiɛn’n i nzɔliɛ’n yɛ: Ndɛ kwlaa nga be kan se kɛ Zezi Klisi bali asiɛ’n su wa kɛ klɔ sran sa’n, yɛ ɔ fin Ɲanmiɛn-ɔn. 3 Sanngɛ sɛ sran wie se kɛ Zezi w’a baman mɛn’n nun kɛ klɔ sran sa’n, i ndɛ sɔ’n finman Ɲanmiɛn. Ɔ fin Klisi i kpɔfuɛ mɔ be seli amun kɛ ɔ́ bá’n. Dɔ nga su bɔbɔ’n, ɔ o mɛn’n nun. 4 Ba kanngan mun, amun ti Ɲanmiɛn i mma mun, yɛ an kwlali be. Afin sran ng’ɔ o amun sin’n i dan tra sran ng’ɔ o mɛn’n nunfuɛ’m be sin’n. 5 Be ti mɛn’n nunfuɛ, i ti yɛ ndɛ nga mɛn’n nunfuɛ’m be kan’n i wie yɛ be kan’n niɔn. Yɛ i sɔ’n ti yɛ mɛn’n nunfuɛ’m be sie be su be ti be ndɛ’n niɔn. 6 E liɛ’n, e ti Ɲanmiɛn liɛ. Ɔ maan sran ng’ɔ si Ɲanmiɛn’n, ɔ sie i su ti e ndɛ’n. Sanngɛ sran ng’ɔ timan Ɲanmiɛn liɛ’n, ɔ siemɛn i su timan e ndɛ’n. I lɛ’n nun yɛ e wun ngbaciɛ ng’ɔ o ndɛ ng’ɔ ti nanwlɛ’n nin ndɛ ng’ɔ ti ato’n be afiɛn’n niɔn. 7 Min sran kpa mun, maan e klo e wiengu titi, afin sran klolɛ’n fin Ɲanmiɛn. Sran kwlaa ng’ɔ klo i wiengu’n, ɔ ti Ɲanmiɛn i wa, yɛ ɔ si Ɲanmiɛn. 8 Sran ng’ɔ klomɛn i wiengu’n, ɔ siman Ɲanmiɛn, afin Ɲanmiɛn ti klolɛ.* 9 Wafa nga Ɲanmiɛn kleli kɛ ɔ klo e’n yɛle kɛ Ɲanmiɛn sunmɛnnin i Wa kunngba cɛ’n mɛn’n nun naan i dunman nun’n, e ɲan nguan. 10 Klolɛ sɔ’n yɛle kɛ, nán kɛ e yɛ e kloli Ɲanmiɛn-ɔn, sanngɛ i yɛ ɔ kloli e-ɔ. Yɛ ɔ sunmɛnnin i Wa’n kɛ e sa tɛ’m be ti’n, ɔ fɛ i wun yi tɛ naan e nin i e afiɛn sɛ ekun.* 11 Min sran kpa mun, kɛ mɔ Ɲanmiɛn kloli e sɔ’n ti’n, ɔ fata kɛ e kusu e klo e wiengu. 12 Sran fi nin-a wunman Ɲanmiɛn le. Sanngɛ sɛ e klo e wiengu titi’n, Ɲanmiɛn nin e o nun, yɛ klolɛ sɔ’n i ɲin fíte kpa e afiɛn. 13 Like ng’ɔ kle kɛ e nin i e o nun naan i kusu nin e o nun’n yɛle kɛ ɔ fɛli i wawɛ’n mannin e. 14 Asa ekun’n, e bɔbɔ e wunnin kɛ e Si’n sunmɛnnin i Wa’n naan ɔ bla ɔ wa de asiɛ’n sufuɛ mun. Yɛ e kɛn i sɔ’n i ndɛ e kle sran mun. 15 Sran ng’ɔ si kɛ Zezi ti Ɲanmiɛn i Wa’n, Ɲanmiɛn nin i sɔfuɛ’n be o nun. Sran sɔ’n kusu nin Ɲanmiɛn be o nun. 16 Ɔ maan e si kɛ Ɲanmiɛn klo e, yɛ e lafi i sɔ’n su. Ɲanmiɛn ti klolɛ.* Sran ng’ɔ klo sran titi’n, ɔ nin Ɲanmiɛn be o nun titi, yɛ Ɲanmiɛn nin i sɔfuɛ’n be o nun titi. 17 I sɔ’n nun’n, e yili i nglo kpa kɛ e klo Ɲanmiɛn. Ɔ maan jɔlɛ dilɛ cɛn’n nun’n, kɛ é kán ndɛ’n e klun su titiman e. Afin kɛ ɔ fa ti’n, e kusu e ti sɔ wie mɛn nga nun. 18 Sran ng’ɔ klo Ɲanmiɛn’n, srɛ kunmɛn i. Sran ng’ɔ klo Ɲanmiɛn kpa’n ɔ kpalo srɛ’n, afin srɛ’n tanndan sran ɲrun. Nanwlɛ, sran nga srɛ kun i’n, ɔ kloman Ɲanmiɛn kpa. 19 E liɛ’n, e yi klolɛ’n i nglo, afin ɔ dun mmua kloli e. 20 Sɛ sran kun se kɛ, “N klo Ɲanmiɛn,” kusu nn ɔ kpɔ i niaan’n, sran sɔ’n ti ato buafuɛ. Afin sran ng’ɔ klomɛn i niaan m’ɔ wun i’n, ɔ kwlá kloman Ɲanmiɛn m’ɔ wunmɛn i’n. 21 I kpa bɔbɔ’n, mmla ng’ɔ mannin e’n yɛle kɛ sran ng’ɔ klo Ɲanmiɛn’n, maan i sɔfuɛ’n klo i niaan wie.\n^ Be kwla se ekun kɛ “klolɛ’n i bo’n wo Ɲanmiɛn wun lɔ.”\n^ Be kwla se ekun kɛ “tɛ sɔ’n ɔ́ káta e sa tɛ’m be su.”\n1 Zan 4