Galasifuɛ Mun 3 | Online Bible | New World Translation\nGalasifuɛ Mun 3:1-29\nMmla’n i su nantilɛ’n, ɔ nin Ɲanmiɛn sulafilɛ’n (1-14)\nSran kpa’n i Ɲanmiɛn sulafilɛ’n ti’n, ɔ́ ɲán nguan (11)\nNán Mmla’n i su yɛ Ɲanmiɛn jrannin naan w’a ta Abraamun i nda-ɔ (15-18)\nKlisi ti Abraamun i osu nunfuɛ (16)\nMmla’n i finwlɛ’n, yɛ like nga ti yɛ ɔ o lɛ’n (19-25)\nKlisi su mɔ amun lafi’n ti’n, amun ti Ɲanmiɛn wa (26-29)\nBe nga be ti Klisi i liɛ’n, be ti Abraamun i osu’n nunfuɛ (29)\n3 Galasifuɛ mun, amun sinnzin’n ti dan-o! Afin be kannin Zezi Klisi i ndɛ be kleli amun weinwein. Ɔ maan ɔ yoli kɛ, kɛ bé bóbó i waka’n su’n nn amun o lɛ sa. ?Yɛ nn wan yɛ ɔ wa sacili amun ti nun sɔ-ɔ? 2 I sɔ’n ti’n, ndɛ nga min waan ń úsa amun’n yɛ: ?Kɛ mɔ amun nanti mmla’n su’n, i ti yɛ Ɲanmiɛn fɛli i wawɛ’n mannin amun-ɔn? ?Annzɛ ndɛ nga amun tili mɔ amun lafili su’n, i ti yɛ ɔ fa mannin amun-ɔn? 3 ?Sinnzin’n yɛ w’a di amun dan sɔ-ɔ? ?Amun mɔ i bo bolɛ nun’n, Ɲanmiɛn wawɛ’n sie amun’n,* klɔ sran nzuɛn’n yɛ ɔ su sie amun siɛn’n niɔn? 4 ?Ɲrɛnnɛn nga amun wunnin i’n, ɔ yoli ngbɛn? Nanwlɛ, n si kɛ w’a yoman ngbɛn. 5 ?Ɔ maan mmla mɔ amun nanti su’n annzɛ ndɛ mɔ amun tili mɔ amun lafi su’n, i ti yɛ sran ng’ɔ fa Ɲanmiɛn wawɛ’n man amun’n, m’ɔ yo abonuan sa amun ɲrun’n, ɔ yo sɔ-ɔ? 6 I sɔ yɛ Abraamun yoli-ɔ. Ɔ “lafili Zoova su, yɛ i su m’ɔ lafili’n ti’n, ɔ buli i sran kpa.” 7 Amun si weiin kɛ be nga be lafi e Min’n su’n, be yɛ be ti Abraamun i wa-ɔ. 8 Ɲanmiɛn ndɛ’n dun mmua seli kɛ Ɲanmiɛn wá bú be nga be timan Zuifu’n be sran kpa e Min’n i su mɔ be lafi’n ti. I sɔ’n ti’n, ɔ dun mmua boli jasin fɛ kun kleli Abraamun kɛ: “Ɔ dunman nun’n, nvlenvle kwlaa nunfuɛ’m be liɛ yó ye.” 9 Ɔ maan be kwlaa nga be lafi Ɲanmiɛn su’n, Ɲanmiɛn yo be ye kɛ Abraamun m’ɔ lafili Ɲanmiɛn su’n sa. 10 Be kwlaa nga mmla’n i ngunmin su yɛ be fa be wla gua’n, bé bó be sannzan. Afin be klɛli i kɛ: “Be nga be diman ndɛ kwlaa nga be o Mmla fluwa’n nun’n su blɛ kwlaa nun’n, bé bó be sannzan.” 11 Ɔ maan ɔ ti weiin kɛ nán mmla’n su yɛ Ɲanmiɛn jran naan w’a bu sran kun i sran kpa-ɔ. Afin “sran kpa’n i Ɲanmiɛn sulafilɛ’n ti yɛ ɔ́ ɲán nguan-ɔn.” 12 Mmla’n finman Ɲanmiɛn su mɔ sran lafi’n. Sanngɛ “sran kwlaa ng’ɔ yo ninnge sɔ mun’n, be ti’n ɔ́ ɲán nguan.” 13 Klisi toli e. Ɔ maan e ɲannin e ti sannzan nga Mmla’n ti’n be boli e’n i sa nun, afin be boli i sannzan e osu. Afin be klɛli i kɛ: “Kɛ be bobo sran kun waka su’n, i sɔ’n ti i sannzan bolɛ.” 14 Kɛ ɔ ko yo naan Klisi Zezi dunman nun’n, nvlenvle’m be nunfuɛ’m b’a ɲan ye nga be seli kɛ bé yó Abraamun’n, i ti yɛ ɔ ti sɔ-ɔ. I liɛ’n, Ɲanmiɛn su mɔ e lafi’n ti’n, e kwla ɲɛn i wawɛ’n m’ɔ seli kɛ ɔ́ fá mán e’n. 15 Aniaan mun, maan n fa sa kun mɔ klɔ sran’m be yo i titi’n n fa yiyi ndɛ kun nun n kle amun: Kɛ sran’m be ko ta nda’n, i li bɔbɔ sɛ sran kunngba yɛ ɔ tali’n, sran fi kwlá nunnunman naan se kɛ ɔ́ fá ndɛ uflɛ úka su kun. 16 Abraamun nin i osu’n nunfuɛ’n yɛ Ɲanmiɛn tali be nda-ɔ. B’a seman kɛ “ɔ nin i osu’n nunfuɛ mun,” kɛ wienun-ɔn be sɔnnin sa. Sanngɛ be se kɛ “ɔ nin i osu’n nunfuɛ’n.” Yɛle kɛ ɔ ti sran kunngba. Yɛ sran sɔ’n yɛle Klisi. 17 Asa ekun’n, ndɛ nga n kan’n yɛ: Kɛ afuɛ ya nnan ablasan (430) sinnin’n, Mmla’n bali. Sanngɛ w’a saciman like nga Ɲanmiɛn seli kɛ ɔ́ yó’n, yɛ w’a nunnunman nda ng’ɔ tali’n. 18 Afin sɛ mmla’n ti yɛ be ɲan like nga Ɲanmiɛn waan ɔ́ fá mán be’n, nn nán nda mɔ Ɲanmiɛn ta’n, i ti yɛ bé ɲɛ́n i-ɔ. Sanngɛ Abraamun liɛ’n, nda mɔ Ɲanmiɛn tali’n, i ti yɛ ɔ mɛnnin i aja like sɔ’n klun ufue su-ɔ. 19 ?Ɔ maan ngue ti yɛ Mmla’n wo lɛ-ɔ? Kɛ ɔ ko yo naan sa tɛ’n i ɲin w’a fite weiin lele naan osu’n nunfuɛ mɔ be tɛli i nda’n w’a ba’n, i ti yɛ ɔ o lɛ-ɔ. Ɲanmiɛn fali Mmla’n mannin anzi mun, kpɛkun be sinnin afiɛn siesiefuɛ kun i lika be boli su. 20 Sɛ sran kunngba ta nda’n, be kanman afiɛn siesiefuɛ ndɛ kun. I sɔ yɛ Ɲanmiɛn yoli-ɔ. Afin i ngunmin yɛ ɔ tali nda’n niɔn. 21 ?I sɔ’n kle kɛ Mmla’n nunnunnin nda nga Ɲanmiɛn tali’n? Ɔ timan sɔ mlɔnmlɔn! Afin sɛ mmla’n kwla man nguan’n, nn mmla kunngba sɔ’n kusu ti’n, Ɲanmiɛn bú sran’m be sran kpa. 22 Sanngɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n fali ninnge kwlaa wlali sa tɛ’n i sa nun naan ɔ sie be. Sa sɔ’n juli naan be nga be kle kɛ be lafi e Min’n su’n, be ɲan like nga Ɲanmiɛn seli kɛ ɔ́ fá mán be nga be lafi Zezi Klisi su’n. 23 Ka naan y’a lafi Klisi su’n, mmla’n niannin e su, kpɛkun ɔ sieli e. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn é mínndɛ like nga Ɲanmiɛn wá yí i nglo’n. 24 Ɔ maan Mmla’n niannin e su lele Klisi bali, naan i su lafilɛ’n ti’n, Ɲanmiɛn bu e sran kpa. 25 Sanngɛ siɛn mɔ e lafi Klisi su’n, e leman sunianfuɛ kun. 26 I kpa bɔbɔ’n, Klisi Zezi mɔ amun lafi i su’n ti’n, amun kwlaa amun ti Ɲanmiɛn wa. 27 Afin amun kwlaa mɔ be yoli amun batɛmun Klisi i dunman nun’n, amun a yo kɛ Klisi sa. 28 Ɔ maan ɔ leman Zuifu annzɛ Glɛki, ɔ leman kanga annzɛ diewa, ɔ leman yasua annzɛ bla. Afin amun kwlaa amun a kaci sran wunmuan, yɛ amun nin Klisi Zezi be o nun. 29 Asa ekun’n, sɛ amun ti Klisi i liɛ’n, nn amun ti Abraamun i osu’n nunfuɛ sakpa, yɛ amún ɲán like nga Ɲanmiɛn tali nda kɛ ɔ́ fá mán’n.\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “amun boli i bo nin wawɛ’n.”\nGalasifuɛ Mun 3


Mo nin fluwa nga i nun like suanlɛ. Ɔ ukali wɔ naan w’a si Zoova i Lalofuɛ mun kpa. Ɔ maan a si junman nga be di’n, ɔ nin sran’n i wafa nga be ti’n. E lafi su kɛ fluwa nga ukali wɔ naan w’a wun i wlɛ kɛ Zoova i Lalofuɛ mun yɛ be yo Ɲanmiɛn i klun sa’n andɛ ɔ. É wlá wɔ fanngan kɛ a suan Ɲanmiɛn i su like titi, naan like nga w’a si i’n, a bo su kle ɔ awlobofuɛ mun ɔ nin ɔ janvuɛ mun, naan a wɔ aɲia’m be bo titi.—Ebre Mun 10:23-25.\nKɛ á súan Zoova i su like kɔ́ ɔ ɲrun’n, á wún i wlɛ kɛ ɔ klo ɔ kpa. I sɔ’n yó maan ɔ kusu á tú ɔ klun á yí i nglo kɛ a klo Zoova. (1 Zan 4:8-10, 19) ?Sanngɛ wafa sɛ yɛ ɔ mɛn dilɛ nun’n, a kwla yi klolɛ sɔ’n i nglo ɔ? ?Ngue ti yɛ i mmla’m be su falɛ’n ti kpa man wɔ ɔ? ?Ngue yɛ ɔ́ úka wɔ naan a nin Zoova i Lalofuɛ mun amun a yo Ɲanmiɛn i klun sa likawlɛ ɔ? Ɔ Biblu’n nun like klefuɛ’n ɔ́ úka wɔ aklunjuɛ su naan w’a wun kosan sɔ’m be su tɛlɛ. I liɛ’n a nin ɔ awlobofuɛ mun amún kwlá ‘yó sa nga amun yo ɔ amun si kɛ Nyanmiɛn klo amun’n naan w’a man amun anannganman nguan’n.’—Zid 21.


Luk 9 YRENT - Zozi 'e -srunɔn 'fuda "fli "bɛ o cin 'yɩ. - Bible Search\n(Mt 10.1, 5-14; Mk 6.7-13)\n1Zozi 'e -srunɔn 'fuda "fli "bɛ o cin 'yɩ. E -kɔladɩ 'lee 'plɛblɛ -nɔn -wlɛ 'nan -e 'o -yʋ -wlidɩnun -pin minnun -sru, -e 'o -cɛ 'si minnun man. 2E o 'pa 'sia 'nan 'o 'kʋ -a vɩ minnun lɛ 'nan Bali -le mingɔnnɛn -blɩdɩ 'bɔ, te o -cɛ "sia minnun man. 3Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «Te 'ka fɛ -tʋ 'sia dɩ! -Yɛɛ cɩ "le "tonyrin -le 'wɩ 'zʋ, ɛn "le 'pada 'le 'wɩ 'zʋ, ɛn "le -blɩfɛ -le 'wɩ 'zʋ, ɛn "le "lala -le 'wɩ 'zʋ. -A pɛɛnɔn zɩɛ, te 'ka -tʋ 'sia "fo "dɩ! Ɛn te 'ka 'tralɛ 'sia "fli "dɩ. 4'Kɔn nɛn 'ka wla 'ji 'nan o 'ka 'sia tɩglɩ bɛ, -a -ji nɛn 'ka 'fʋ, -e 'ka 'kʋdɩ 'e 'bɔ. 5-Te ka 'bɔla 'fla 'tʋ da, ɛn -a -nannɔn 'ka 'ka 'silɛa dɩɛ, ɛn wa'a "trɔɛn "tɔlɛ 'cɛɛ dɩɛ, 'ka 'si 'fla zɩɛ -a da. 'Pian "cɛɛ 'si 'fla 'bɔ da bɛ, 'ka 'cɛin -man fuɔn -koei "trɔa o da, -a -ci -kɔɔndɩ nɛn 'nan 'ka 'pɛ 'si -wee 'wɩ 'ji.»\n6Zozi -srunɔn 'fuda "fli zɩɛ, o -kʋ. O ciɩ 'flanun da, te o Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn ve minnun lɛ, te o -cɛ "sia minnun man fɛ pɛɛnɔn 'nan.\nErodi ci 'kla "tra "dɩ\n(Mt 14.1-2; Mk 6.14-16)\n7Erodi nɛn e Galile 'lɛglɔn "paala bɛ, 'wɩ pɛɛnɔn nɛn Zozi cɩ -a drɛnan bɛ yaa 'man. Ɛn zɩ kɔ 'e ci "nrɔn bɛ, ya'a tɔa dɩ. Kɔɔ min -mienun -a ve 'nan: «Min -batize drɛzan Zan nɛn e -ka bɛ, -yɛɛ fuʋ.» 8Ɛn min plɔɛnnun -a ve 'nan: «Bali 'lewei vɩzan Eli nɛn 'li bɛ, -yɛɛ 'ta 'e 'fli -kɔɔnlɛ.» Ɛn min -mienun "o 'vɩ 'nan: «Bali 'lewei vɩnɔn nɛn 'li bɛ, -a -tʋ 'bɛ fuʋ.» 9'Pian Erodi "e 'vɩ 'nan: «'An 'bɔ 'gʋɛ, 'mɛn minnun 'bɛ Zan -wulo cɛɛn. Ɛn min nɛn an -yee 'wɩ maan 'gʋɛ, -tɩ 'bɛ "mɛn 'bɛ 'a?» -Yee "wɛan Erodi -a man -wɛɛdɩ 'sia 'nan 'e Zozi ye.\n(Mt 14.13-21; Mk 6.30-44; Zan 6.1-14)\n10Zozi 'le 'pasianɔn 'fuda "fli "bɛ o 'li 'o da. Ɛn 'wɩ pɛɛnɔn nɛn, waa drɛ bɛ, waa 'sinan 'pa Zozi lɛ.\n"Bɛ -sru ɛn Zozi 'kʋ o 'saza 'a 'fla 'tʋ nɛn waa laabo Bɛzaida bɛ -a "srɔn. 11Min "kaga "o -kʋnan 'yɩ, ɛn o -kʋla Zozi -sru. Zozi 'ka o lilɛ 'o da dɩ. E Bali -le mingɔnnɛn -blɩdɩ 'wɩ 'vɩ -wlɛ, ɛn minnun nɛn -cɛ cɩ o man bɛ, e -cɛ 'si o man.\n12Zɩ funninmlan "ta "paala bɛ, ɛn Zozi -srunɔn pli Zozi man. O 'nan -yrɛ 'nan: «'I vɩ minnun lɛ 'nan, 'o 'kʋ fei -paannun 'lee 'flanun nɛn -kogo 'gʋɛ -a da, -e 'o -blɩfɛ 'lee nyinnan "nan "yɩ. Kɔɔ fɛnan nɛn -kaa cɩ 'gʋɛ, min 'ka 'nyɛanla 'nan dɩ.»\n13Ɛn Zozi "e -wlɛ 'nan: «'Ka 'bɔ, 'ka 'blɩfɛ -nɔn -wlɛ!»\nƐn o 'nan -yrɛ 'nan: «'Kpɔun 'soolu 'lee pɔ "fli "nɛn 'kʋ 'lɔ "cɛ. I ya "vale 'nan, 'kʋ 'kʋ minnun "kaga 'labɛ o -blɩfɛ 'lɔ?» 14Minnun nɛn -nan bɛ, -klɔnmɔn a 'o va -kpi 'soolu.\nƐn Zozi -a 'vɩ 'e -srunɔn lɛ 'nan: «'Ka o -nyran 'e cin da -fuba 'souzou.» 15Waa drɛla "da, ɛn o pɛɛnɔn 'nyran. 16Zozi 'kpɔun 'soolu 'lee pɔ "fli zɩɛ -a 'si, 'e yra -tɔ laji lou, ɛn e Bali muo "fɔ. E 'kpɔunnun "nɛn jɛɛn, ɛn yaa -nɔn 'e -srunɔn lɛ 'nan 'o -pli "minnun zɩɛ o man. 17O pɛɛnɔn -a blɩ, o 'kan. Ɛn -a -mie nɛn e -fʋ bɛ waa -tɛ 'e cin da, e saannɛn 'fa -fuda "fli.\n(Mt 16.13-20; Mk 8.27-30)\n18Yi -tʋ da Zozi a Bali trʋ 'banan 'e 'saza, te -a -srunɔn a -a "srɔn. Ɛn yaa laabʋ -wlɔ 'nan: «Minnun "o 'nan, -tɩ nɛn 'maan?»\n19O -yrɛ 'nan: «Min plɔɛn "o 'vɩ 'nan, min -batize drɛzan Zan nɛn 'yia. Min -mienun "o 'vɩ 'nan, Bali 'lewei vɩzan Eli nɛn 'li bɛ, -nyrɛn 'yia. Ɛn o -mienun "o 'vɩ 'nan, Bali 'lewei vɩnɔn nɛn 'li bɛ, -a -tʋ 'bɛ fuʋ, -nyrɛn 'yia.»\n20Ɛn Zozi -a laabʋ -wlɔ "nyian 'nan: «Kaa "nun, "ka 'vɩ 'nan, -tɩ nɛn 'maan?» Ɛn Piɛri "e -yrɛ 'nan: «I ya Crizi nɛn, Bali -a 'pa 'sia -e 'e minnun 'si 'wɩ 'ji bɛ -a.»\n21Ɛn Zozi 'wɩ 'pla -wlɛ 'klagla 'nan, te 'o 'wɩ zɩɛ -a vɩ min -tʋ lɛ 'mlɔnmlɔn dɩ!\n(Mt 16.21-23; Mk 8.31-33)\n22Zozi 'a 'pla "da "nyian -wlɛ 'nan: «E ya 'e vɩdɩ 'nan, Blamin -pɩ 'e yra ye "kaga. Ɛn "nyian bɛ, min cejenun 'lee Bali -pannɔn 'tanɔn 'lee 'fluba 'ci vɩnɔn -a dra 'o 'pɛla koda, ɛn o Blamin -pɩ -tɛa. -A yi yaagazan da -e 'e 'wluan -kanɔn 'va.»\n(Mt 16.24-28; Mk 8.34–9.1)\n23"Bɛ -sru ɛn Zozi "e 'nan o pɛɛnɔn lɛ 'nan: «Min nɛn e ya "vale 'e dra 'an -sruzan 'a bɛ, 'e 'wɩ tʋ pɛɛnɔn man yra yɩdɩ man, ɛn 'e 'wɩ -kadɩ man yiba "plan da -e 'e -sɔɔnla 'an -sru. 24Kɔɔ min nɛn e cɩ 'e 'ladɩ 'yee 'trɛda da bɛ, -yee 'trɛda -taa 'silɛ -yrɔ. 'Pian min nɛn 'e 'pɛ 'si 'yee 'trɛda da "fo, ɛn yaa -nɔn 'mɛn bɛ, -a san 'bɛ 'belidɩ nɛn ya'a 'nyaan dɩɛ -a ye. 25-Te min 'trɛda fɛ pɛɛnɔn 'yɩ, ɛn 'belidɩ 'si -yrɔ "bɛ, -a -ci nɛn 'nɔn? -A -ci "ka "dɩ. 26Min nɛn, 'yra -a -tɛa -a vɩdɩ -a 'nan 'e ya 'an -sruzan 'a bɛ, ɛn -te 'bɛ "cɛɛ dɩ, 'mɛn 'wɩ vɩdɩ min pee lɛ yra -a -tɛa "bɛ, Blamin -pɩ -yee vɛ yra -tɛa "nyian tʋ nɛn e -taa "man "bɛ -a man. E -taa 'e 'bɔ 'le 'tɛ 'san 'lee 'e "tɩ "le 'tɛ 'san 'lee 'e "tɩ "le 'pasianɔn 'le 'tɛ 'san da. 27Maan ve 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, min -mienun a fɛ 'gʋɛ -a -nan bɛ, wa'a 'kaa 'vaa -e 'o -tɔ 'nan Bali mingɔnnɛn -blɩdɩ 'sia dɩ.»\n(Mt 17.1-9; Mk 9.2-10)\n28Zozi 'wɩ zɩɛ -a 'vɩ, -a -nan yi 'sɔra "bɛ -sru, ɛn e Piɛri 'lee Zan 'lee Zaji 'sia, ɛn o -kʋ Bali trʋ 'balɛ pɔn -tʋ da. 29E ya Bali trʋ 'banan, ɛn -a yra liladɩ 'sia, ɛn -yee sɔ drɛ 'fuvu 'yrɩyrɩ. 30-A -nan nɛn 'o 'vale min "fli "a o -sɛɛ "wʋdɩ 'sia. Min "fli zɩɛ Moizi 'lee Eli nɛn waa. 31Bali -le 'tɛ 'san o si -fɔ, ɛn 'wɩ nɛn e "ta -daa "drɛlɛ Zozi lɛ Zeruzalɛm bɛ, waa -nan wɩ vɩdɩ 'sia -yrɛ.\n32Tʋ zɩɛ -a wlu bɛ, te yi -fɔla Piɛri 'lee min "fli "nɛn o -kʋ waa bɛ, o da "fo. 'Pian o fuʋ ɛn o Zozi 'yɩ Bali -le 'tɛ 'san wlu. Ɛn o min "fli 'yɩ "nyian 'o 'tɔdɩ -a "srɔn. 33Minnun zɩɛ "wɛɛ 'si Zozi "srɔn "bɛ, ɛn Piɛri "e 'nan Zozi lɛ 'nan: «'An 'san, e drɛ 'wɩ "yi "a ɛn -kaa ta 'gʋ. Kʋ segle pannɛn yaaga -tɔa. -A -tʋ a 'yie vɛ -a, -a -tʋ a Moizi -le vɛ -a, ɛn -a -tʋ a Eli -le vɛ -a.» 'Wɩ nɛn Piɛri -a 'vɩ bɛ, yaa 'vɩ 'e lei -sru.\n34Zɩ Piɛri a 'wɩ zɩɛ -a vɩnan bɛ, ɛn "lolu -koei "trɔa o da. "Lolu -koei "a -trɔanan Zozi -srunɔn da "fo. -A -nan nɛn nyɛn o cɛɛn. 35'Nun tɔɔn wei -tʋ wɩɩ "lolu -koei 'bɔ 'va. E 'nan: «'An 'pɩ nɛn, maan 'si "va "bɛ, -nyrɛn "bɛ. 'Ka "trɔɛn "tɔ -a wei lɛ!» 36Zɩ wei zɩɛ e wɩɩ bɛ, ɛn Zozi 'fʋ 'e 'tʋwli. 'Wɩ nɛn Zozi -srunɔn 'a -nan 'yɩ bɛ, wa'a -nan sɛɛ wʋlɛ min -tʋ lɛ "fo 'vaa ɛn Zozi 'kʋ laji dɩ.\n(Mt 17.14-21; Mk 9.14-27)\n37Zɩ tʋ cɛɛn bɛ, ɛn o pɔn sɔɔn "ji. Min "kaga "ta Zozi 'silɛ -sia. 38Minnun 'bɔ zɩɛ o yei "bɛ, min -tʋ -paandɩ 'sia. Yaa 'vɩ 'nan: «Bali -le 'wɩ "paazan, mɛin trʋ "baa, 'i 'mɛn 'nɛn 'gʋɛ -a -nanjɛn! -Yɛɛ cɩ 'mɛn 'nɛn 'tʋwli "a. 39-Yʋ -wlidɩ "tʋ -taa "da, 'nun tɔɔn -e 'e -paandɩ 'sia. -Yʋ -wlidɩ 'bɔ -a "cɛan "da, te yaa 'le -pɔɛ bɔa. "Yɛɛ vɩnan 'e 'si "da "bɛ, te e 'tɛ 'pa "da "kaga. 40Mɛin -srunɔn trʋ 'ba 'nan, 'o 'yʋ -wlidɩ zɩɛ -a -pin -a -sru. 'Pian wa'a -kɔlalɛ -a dɩ.»\n41Ɛn Zozi "e 'nan: «-Naagʋnɔn, 'cee yi -tɛradɩ Bali da "ka "dɩ. 'Ka 'wɩ 'wlidɩ "dra. Tʋ wɛa nɛn "nyian maan dra 'ka 'va? 'An "koe -nyaan 'ka man 'e "tun. 'I 'ta 'yie 'nɛn 'a 'gʋ!»\n42Zɩ 'nɛn 'bɔ "ɛ -pli Zozi man bɛ, ɛn -yʋ -wlidɩ -a -tria "tra. Yaa cɛɛn "da. 'Pian Zozi 'e yra 'tɔn 'tɔ -yʋ -wlidɩ "da, ɛn e 'nan -yrɛ 'nan: «'I 'si 'nɛn 'gʋɛ -a -sru.» Zɩ Zozi -a beli bɛ, ɛn e 'nan -a "tɩ "lɛ 'nan: «'Yie 'nɛn nɛn 'gʋ.» 43Bali -le -dan 'lee -yee 'plɛblɛ min pɛɛnɔn 'kan.\nZozi 'e 'kanan 'lee 'e wluandɩ -kanɔn 'va wɩ 'vɩ "nyian\n'Wɩ nɛn Zozi -a drɛ bɛ, min pɛɛnɔn 'plo 'fʋ 'e 'fɔdɩ. -A -nan nɛn Zozi 'a 'vɩ 'e -srunɔn lɛ 'nan: 44«'Ka "trɔɛn "tɔ 'wɩ 'gʋɛ -yrɛ 'kpa tɩglɩ! Minnun "ta -daa Blamin -pɩ -nɔnlɛ minnun lɛ -e 'o -tɛ.» 45-A -srunɔn 'ka 'wɩ zɩɛ -a -ci manlɛ dɩ. -A -ci a 'e yɔɔdɩ -wlɔ, 'dʋ -e 'o vɩlɛ 'o -ci man dɩ. 'Pian -a -ci laabʋdɩ "klan o -tɛ.\n46"Bɛ -sru -sa -tʋ -tria Zozi -srunɔn yei. -Sa zɩɛ -nyrɛn 'nan, -tɩɛ cɩ o yei Zozi -sruzan -dan a? 47Zozi 'a -kɔnnɛn 'yɩ -wlɔ. -A -nan nɛn e 'nɛn "wɛnnɛn 'tʋ 'si, yaa -tɔ 'e "srɔn, 48ɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «Min nɛn e 'nɛn "wɛnnɛn 'gʋ -a 'kun tɩglɩ 'mɛn "wɛan bɛ, te 'an 'bɔ nɛn yaan 'kun tɩglɩ. Ɛn min nɛn yaan 'kun tɩglɩ bɛ, te min nɛn yaan 'pa 'sia 'trɛda bɛ, -a 'bɔ nɛn yaa 'kun tɩglɩ. Maan ve 'cɛɛ 'nan, 'an -sruzan nɛn 'e 'fli drɛ 'nɛn "wɛnnɛn 'a bɛ, -a san 'bɛ cɩ -dan.»\n49Ɛn Zan "e 'nan Zozi lɛ 'nan: «Bali -le 'wɩ "paazan, kʋ min -tʋ 'yɩ, te e -yʋ -wlidɩ -pian "minnun -sru 'i 'tɔ da. Ɛn kʋa 'vɩ -yrɛ 'nan, te 'e drɛ dɩ, kɔɔ ya'a 'ta 'wʋla 'i -sru "le 'kʋe 'wɩ 'zʋ dɩ.»\n50Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «Te 'ka 'wɩ zɩɛ -a drɛ dɩ! Kɔɔ min nɛn, -a pei 'ka 'e 'padɩ 'ka man dɩɛ, te e ya 'ka 'va.»\nZozi Zeruzalɛm si 'sia\n51Tʋ nɛn Bali Zozi "sia 'trɛ 'gʋɛ -a da -e 'e 'kʋ -a laji bɛ, e 'bɔ 'kogo. -A -nan nɛn Zozi 'nyinnan 'e 'fli da, ɛn e Zeruzalɛm si 'sia. 52E minnun 'pa 'sia 'e 'lɛ. Minnun zɩɛ o -kʋ, ɛn o 'bɔla Samari 'nɔn fla. O nyinnan "nan -wɛɛdɩ 'sia Zozi lɛ 'fla zɩɛ -a da. 53'Pian Samari 'nɔn 'ka 'wɩlɛ "man "fo "dɩ, kɔɔ Zeruzalɛm nɛn e "ta -ko.\n54Zɩ Zozi -srunɔn Zaji 'lee Zan 'wɩ zɩɛ -a 'man bɛ, ɛn waa 'vɩ Zozi lɛ 'nan: «Minsan, i ya "vale 'kʋ 'tɛ 'si laji -e 'e o -nan -nyan?» 55Zozi 'e man lila o da, ɛn e 'wɩ 'pla -wlɛ 'klagla. [Yaa 'vɩ -wlɛ 'nan: «Min nɛn ka drɛ -yee 'nɛnnun -a bɛ -a -cin 'san 'ka 'ji 'va? 56Kɔɔ 'an 'bɔ Blamin -pɩ ma'an 'talɛ 'trɛda 'nan -e 'an minnun -tɛɛ "dɩ. 'Pian an -ta 'nan -e 'an minnun 'si 'wɩ 'ji.»] -A -nan nɛn o 'fla pee da si 'sia.\n57Zɩ o ya -kʋnan -sia bɛ, ɛn min -tʋ "e 'nan Zozi lɛ 'nan: «Fɛnan pɛɛnɔn nɛn i -ko bɛ, kʋɛ 'ko 'yia.»\n58Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «-Canjannɛnnun nyinnan a, ɛn "lomannun "kɔɛ "a, 'pian Blamin -pɩ "le "fɛ -tʋ -nan "ka -e 'e 'wulo 'pla 'nan dɩ.»\n59Ɛn Zozi 'a 'vɩ min -tʋ lɛ 'nan: «'I -sɔɔnla 'an -sru!»\nMin zɩɛ e 'nan Zozi lɛ 'nan: «Minsan, 'i 'si -nɔn 'mɛn, -e 'an 'kʋ 'an "tɩ "wʋ 'vaadrɔ.»\n60Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «Minnun nɛn Bali "le 'va o cɩ 'o 'kadɩ bɛ, 'i o 'tʋɩ 'o 'wee min wʋ. 'Pian 'i 'bɔ 'i 'kʋ -a vɩ minnun lɛ 'nan Bali -le mingɔnnɛn -blɩdɩ 'bɔ.»\n61Ɛn min pee -a 'vɩ 'nan: «Minsan, an -taa -sɔɔnlɛa 'i -sru, 'pian an ya "vale 'i 'si -nɔn 'mɛn -e 'an 'kʋ -si trʋ 'ba 'an 'mangulinun lɔ.»\n62Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «-Te min -si -tʋ 'sia, te -a "trɔɛn "a 'e koda bɛ, -a san zɩɛ ya'a dra Bali -le mingɔnnɛn trɛdavɛ -a "fo "dɩ.»


Drɛwɩ (Actes) 25 YRENT - Zɩ Fɛtus 'bɔla 'lɛglɔn zɩɛ -a - Bible Search\nDrɛwɩ (Actes) 24 Drɛwɩ (Actes) 26\nDrɛwɩ (Actes) 25\nPɔl 'wɩ tin 'ba Fɛtus 'lɛ\n1Zɩ Fɛtus 'bɔla 'lɛglɔn zɩɛ -a -ji bɛ, yi yaaga "bɛ -sru ɛn e 'si Sezare, e -kʋ Zeruzalɛm. 2Bali -pannɔn 'tanɔn 'lee Zuif 'nɔn 'va min cejenun -kʋ Fɛtus -va, ɛn o 'wɩ 'tɔ Pɔl man. 3O toba -fɔ Fɛtus lɛ 'nan 'e 'pa 'o 'va -e 'e drɛ -e Pɔl 'e 'ta Zeruzalɛm. O "ta san nrɛnman Pɔl lɛ 'nan "yɛɛ -ta -sia -e 'o -tɛ. 4Ɛn Fɛtus -a 'vɩ -wlɛ 'nan: «Pɔl a -pʋ 'kuin Sezare, ɛn an 'bɔ -taa "kʋlɛ -nan nun -naagʋ. 5-Yee "wɛan, 'ka 'va min cejenun nɛn o -kɔlaman bɛ 'o 'pa 'an 'va, -e 'kʋ 'kʋ waa, -e 'wɩ nɛn min zɩɛ yaa drɛ 'wlidɩ "bɛ 'o -tɔ "man.»\n6Fɛtus yi drɛ Zeruzalɛm 'sɔra, -a -fuzan da, ɛn e 'li 'e da Sezare. 'Bɛ 'ta tʋ cɛɛn, ɛn e -nyran fɛnan nɛn o tin "baa bɛ -a -nan, ɛn e 'nan 'o 'ta Pɔl -a 'yrɛ. 7Zɩ Pɔl -ta bɛ, ɛn Zuif 'nɔn nɛn o 'si Zeruzalɛm bɛ, 'o cin yɩ "man. -A -nan nɛn o 'wɩ "kaga "nɛn e cɩ -wlidɩ "bɛ -a 'pa "da, 'pian te wa'a 'kɔlaman -a -ci -kɔɔndɩ -a dɩ.\n8Pɔl -tɔ 'e 'fli -sru -a vɩdɩ -a 'nan: «Ma'an 'wɩ 'wlidɩ "drɛlɛ Zuif 'nɔn -le -pei man dɩ, ɛn ma'an 'wɩ 'wlidɩ "drɛlɛ Bali -pan 'kɔn man dɩ, ɛn ma'an 'wɩ 'wlidɩ "drɛlɛ mingɔnnɛnnun tazan nɛn Rɔm bɛ -yrɛ "dɩ.»\n9Fɛtus a "vale Zuif 'nɔn 'o 'yee 'wɩ yɩ "yi, -yee "wɛan yaa laabʋ Pɔl -lɔ 'nan: «I ya "vale 'i 'ko Zeruzalɛm -e 'ka tin 'ba 'wɩ zɩɛ -a da 'an yiɛ man?»\n10Ɛn Pɔl "e 'nan: «An ya mingɔnnɛnnun tazan nɛn Rɔm bɛ -yee tin 'banɔn 'lɛ. -Wɛɛ 'mɛn 'wɩ tin "baa. Yia -tɔa 'i 'bɔ 'a 'nan ma'an 'wɩ 'wlidɩ "drɛlɛ Zuif 'nɔn lɛ dɩ. 11"Te an 'wɩ 'wlidɩ "tʋ drɛ 'nan -e min 'e 'ka -a 'wɩ 'ji bɛ, "te an "we "man -e 'an 'ka. Ɛn -te -wee 'wɩ 'bɔ nɛn waa -tɔ 'an man bɛ -a -ci "ka "dɩɛ, min -tʋ 'ka 'kɔlaman -e 'yaan 'nɔn -wlɛ -e 'waan 'tɛ dɩ. An ya "vale mingɔnnɛnnun tazan nɛn Rɔm bɛ, -a 'bɔ nɛn 'e 'mɛn 'wɩ tin 'ba.»\n12Fɛtus 'lee 'yee minnun 'o cin wei -ci man, ɛn e 'nan Pɔl lɛ 'nan: «I ya "vale mingɔnnɛnnun tazan nɛn Rɔm bɛ, -a 'bɔ nɛn 'e 'yie 'wɩ tin 'ba. -Yee "wɛan o -ko 'yie 'wɩ tin 'balɛ "va "nun.»\nFɛtus Pɔl -le 'wɩ 'vɩ Agripa lɛ\n13Yi "fli yaa "bɛ -sru, mingɔnnɛn Agripa 'lee 'e "blu Bereni -ta Fɛtus 'tɔ bʋlɛ Sezare. 14Zɩ o "ta yi "kaga "dra Sezare bɛ, ɛn Fɛtus Pɔl -le 'wɩ 'vɩ mingɔnnɛn Agripa lɛ. E 'nan: «Min -tʋ a 'gʋɛ, Felizi -a 'tʋɩ -pʋ 'kuin. 15Zɩ an -kʋ Zeruzalɛm bɛ, ɛn Bali -pannɔn 'tanɔn 'lee Zuif min cejenun 'wɩ 'tɔ "man, 'nan -a 'wɩ zɩɛ -a -ji bɛ, 'an tin -tɛ "da.\n16Ɛn maan 'vɩ -wlɛ 'nan, Rɔm 'nɔn 'ka tin tɛa min da zɩɛ dɩ. Min nɛn o 'wɩ 'tɔ "man "bɛ, 'o 'vale minnun nɛn o 'wɩ 'bɔ 'tɔ "man "bɛ waa, 'o cin ye, -e min zɩɛ 'wɩ nɛn e drɛ 'lɔɔ, o 'wɩ 'tɔ "man "bɛ, 'e 'si "va. 17-A -nan nɛn Zuif 'nɔn zɩɛ, kʋ -ta waa 'gʋ. Ma'an yi 'palɛa dɩ, -a ta tʋ cɛɛn, ɛn an -nyran 'mɛn tin 'banan, ɛn maan 'vɩ 'nan, 'o 'ta min zɩɛ -a 'mɛn. 18Minnun nɛn o 'wɩ 'tɔ "man "bɛ o -ta, ɛn ma'an nrɔn 'an 'ji 'nan, o "ta 'wɩ 'wlidɩ "tʋ ve -e 'e drɛ paan -a drɛ wɩ -a. 19'Pian o 'wɩ 'vɩ 'o 'bɔ 'le -pei -tɔ wɩnun da 'lee min -tʋ nɛn waa laabo Zozi bɛ -a da. Min zɩɛ e -ka, ɛn Pɔl "e vɩ 'nan, -a yiɛ a "man. 20Zɩ ma'an 'wɩ zɩɛ -a 'kun "man "klɔ yɩlɛ dɩɛ, ɛn maan laabʋ Pɔl 'bɔ 'lɔ 'nan, -te e ya "vale 'e 'ko Zeruzalɛm -e 'o 'wɩ zɩɛ -a tin 'ba 'nan nun. 21'Pian Pɔl "e 'nan, 'e ya "vale 'nan mingɔnnɛnnun tazan nɛn Rɔm bɛ, -a 'bɔ nɛn 'e 'yee 'wɩ tin 'ba. -Yee "wɛan maan 'vɩ 'nan, 'o yiɛ 'tɔ tian "va -pʋ 'kuin, -e tʋ nɛn maan -nɔan 'sounjanun lɛ -e 'o 'kʋ -a -yrɛ "bɛ 'e bɔ.»\n22Ɛn Agripa "e Fɛtus lɛ 'nan: «"An "ya wo "vale "an "min 'bɔ wei maan "nyian.»\n-A -nan nɛn Fɛtus "e 'nan: «"Trɛ -e 'i wei man.»\n23-A ta tʋ nɛn e cɛɛn bɛ, Agripa 'lee Bereni -ta. -Wɛɛ ta 'o 'vale min "kaga "nɛn o -kʋ o 'silɛ -sia bɛ waa. 'O 'vale 'sounjanun tanɔn 'lee 'flanɔn cejenun -a -wɛɛ wla tin 'banan. Ɛn Fɛtus "e 'nan, 'o -ta Pɔl -a. Zɩ o -ta -a bɛ, 24ɛn Fɛtus "e 'nan:\n«Mingɔnnɛn Agripa 'lee 'ka pɛɛnɔn nɛn fɛ 'gʋɛ -a -nan bɛ, "ka 'yiɔ, cɛɛ min nɛn Zuif 'nɔn pɛɛnɔn nɛn o ya Zeruzalɛm 'lee Sezare bɛ, o -paanman -a vɩdɩ -a 'nan, e 'ka "le -e -a yiɛ 'e 'fʋ "man "dɩɛ, -nyrɛn 'gʋ. 25'Pian "mɛɛn 'va zia bɛ, ya'a 'wɩ 'wlidɩ "tʋ drɛlɛ -e 'e 'ka -a 'wɩ 'ji dɩ, ɛn -a 'bɔ "e 'vɩ 'nan mingɔnnɛnnun tazan nɛn Rɔm bɛ, -yɛɛ 'yee tin "baa. -Yee "wɛan an wɩɩ "man 'nan 'an -nɔan "minnun lɛ -e 'o 'kʋ -a -yrɛ. 26Ɛn 'wɩ nɛn 'kɔ 'an 'crɛn -tɛ 'an 'san lɛ 'nan, yaa drɛ -e 'an 'pa "va "bɛ, -a -cin 'ka 'an 'ji dɩ. -Yee "wɛan an -ta -a 'ka pɛɛnɔn 'lɛ, -te 'bɛ "cɛɛ dɩ 'i 'bɔ 'lɛ "bʋʋ mingɔnnɛn Agripa, 'i 'wɩ laabʋ -yrɔ, -te e -nyan -e 'an 'wɩ 'tʋ yɩ 'an crɛn -tɛ 'nan yaa drɛ. 27-Yɛɛ cɩ 'nan -e min 'e 'kʋ min -a min lɛ 'nan, 'e -fɔ -pʋ 'kuin te 'wɩ nɛn yaa drɛ bɛ e 'ka "va "dɩɛ, -a -ci "ka "mɛɛn 'va dɩ.»


Anh wla bla nin bian kunndele'n i asé. Sa te kwlaa bo swran yô'n o ti'a bé kplô nun nde, sannge swran ng'o kunnde bla annze bian'n, o yô i so sa lie'n gue i bobo kplô'n nun.\n I kunngba'n, bla nga wa dya bian'n, ke i wun'n i nyin te ô su'n, o di adya'n i nun mmla'n su, sannge se yasua'n wu'n, o di'a mmla'n b'o ô o nin i wun bé afien'n su kun. I so'n ti, ke i wun'n i nyin te ô su'n, se o katyi yasua ufle i yi'n, béh fleeh bian kunndefue, sannge se i wun'n kô wu'n, o di'a mmla so'n su kun, o man se o dya bian ufle'n, o ti'a ke wa kunnde bian i wun bô.\n O sé bé ke: Swran kwlaa ng'o yre i yi, nan o dya ufle'n, wuun wa kunnde bla i yi bô. Ye bla ng'o yre i wun, nan o dya ufle'n, wuun wa kunnde bian i wun bô.\n An tii i ke bé séé ke: «Nanh kunnde bla o yi bô annze bian o wun bô.» Sannge n lie'n, nh kanh klé amun ke, swran kwlaa ng'o wun bla kun b'o bu i kunndele akunndan'n, wuun wa kunnde bla so'n. Se o nyinma fama'n man a sa te'n, tu yi blô mmua. O flunman ke o wunnen'n i lika kun di le, tra ke Nyanmien fo o wunmuan'n ti nyrennen lika'n nun'n. Se o sa fama'n man a yô sa te'n, kpe ti blô mmua. O flunman ke o wunnen'n i lika kun di le, tra ke o wunmuan'n wo nyrennen lika'n nun'n. Bé keen ékun ke: «Swran kwlaa ng'o yre i yi'n, mon o men i fluwa b'o klé ke wa yre.» Sannge n lie'n, nh kanh klé amun ke, swran kwlaa ng'o yre i yi se nanh bian kunndele ti'n, o man bla so'n oh yôh bla b'o kunnde bian i wun bô, ye swran ng'o dya bla bo ba yre'n, wuun wa kunnde swrani.\n1 Corinthefue 6:9-16\n ?An si'a ke sa tete yôfue'm bé su yô'a men nga Nyanmien siéé'n i nunfue mlonmlon? Nanh an laka amun wun, afin bla annze bian kunndefue, nin amuen sofue, nin yasua b'o kunnde bla i yi bô annze bla b'o kunnde bian i wun bô'n, nin yasua b'o kunnde i wiéngu yasua'n, nin awiéfue, nin swran bo i nyin yi'a liké'n, nin nzanbôefue, nin nzôwa kpefue, nin swran b'o dé swran liké wué kéklé su'n, i so swran lie'n su yô'a men nga Nyanmien siéé'n i nunfue mlonmlon. Ke laa amun nun swran wié'm bé ti soo. Sannge sien'n, Nyanmien a wunnzin amun, wa fa amun a katyi i lie mlonmlon, wa bu amun swran kpa é Min Jésus-Christ dunman nun, nin i Wawe'n i fanngan nun. N kwla sa'n kwlaa yô, sannge liké ngba yô'a min wun sa yé, n kwla sa'n kwlaa yô, sannge n klô'a ke n fa min wun man liké fi mlonmlon. Alie'n ti bé klun ôwié, ye bé klun'n kusu te alie'n i di guawle, sannge Nyanmien o wa satyi liké nnyon so'n. Bé wunnen'n kusu ti'a liké bo bé fa katyi bla kunndele nin bian kunndele likéo, sannge o ti é Min'n i lie, ye é Min'n kusu ti bé wunnen so'n i lie. Nyanmien bo i fanngan nun ye é Min'n tyennin'n, o man éh tyenh wié. ?An si'a ke an ti Christ i wunnen'n i lika'n wié? ?N kwla fa Christ i wunnen so'n i bué fa katyi téklé bla kun lie? N kpla é! ?An si'a ke swran b'o nin téklé bla kun bé san nun'n, wuun ba katyi swran wunmuan? Afin bé klee ke «bé nnyon'n béh katyih swran wunmuan.»\n Juif'm bé kpen kun wa usa Jésus ke: ?Ndya, o bo a ti swran kpa'n, nzu ye n yô nan man nyan anannganman nguan nion? Ye Jésus use i ke: ?Nzu ti ye a sé n ke n ti swran kpa nion? Swran fi ti'a kpa, san Nyanmien kunngba tye. A si mmla nga bé klee ke: «Nanh kunnde bla o yi bô, nanh kun swran, nanh wua, nanh ton swran suen, bu o si nin o nin bé swran'n.»\n Sa ng'o yô Nyanmien fe'n yele ke an katyi i lie mlonmlon ye nanh an kunnde bla nin bian. Man swran kun si i bobo i wun su nian, o fe i wun man Nyanmien mlonmlon, ye nanh man o yô i wun finfin. Nanh man amun nyin tra sa tete'n bé yôle su ke bé nga bé si'a Nyanmien'n bé yô'n sa.\n ?An si'a ke liké kwlaa bo swran di'n o ko i klun lo, i sin o ko i atin nun kowle'n nun? Sannge nde ng'o fin swran nuan fité'n o fin i awlen'n nun, liké ng'o satyi swran'n ye. Afin akunndan te'n, swran kunle'n, bla nin bian bé yi annze bé wun i bô kunndele'n, bla nin bian kunndele'n, awié'n, bé wiéngu suen tonle'n, swran wun nde kanle'n, i kwlaa so'n wô swran i awlen'n nun. Nian ninngé ng'o satyi swran'n ye, sannge se béh dih liké nan ba wunnzi'an bé sa'n i so'n satyi'a swran.\n bé dyreen swran'm bé afien le, bé sé Jésus ke: Ndya, bla nga é kô tree nin bian, o su kunnde bian i wun bô. Moïse klee mmla'n nun ke bla ng'o yô sa ke nga sa'n, é fin i yebue é kuin. ?Ye o kusu, o wannze? Bé keen i so ke béh fah se nian nan béh nyanh sa wié dyran su senmen. Sannge Jésus keen i wun asé o fe i sa klekle asie wun. Ke bé te use i sa'n, o meen i wun su, o sé bé ke: Amun nun swran ng'o nian yô'a sa te kaan sa lé'n, mon o dun mmua fin i yebue. Ye o keen i wun asé o so asie i kleklele'n su ékuon. Ke bé tii nde so'n, bé kpenngben mun nga dyaô blele ko, nga dyaô blele ko lélé o fa tôô bé kanngan mun, o kaa Jésus nin bla'n b'o dyin afien le'n. Ye Jésus meen i wun su o use i ke: ?Mmô, bé ô nin? ?Swran fi a sé'a ke oh kunh o? Ye i waan: Een, Ndya. Ye Jésus sé i ke: N kusu, n sé'a ke bé kun o. Ko, sannge nanh yô so kun].\n1 Corinthefue 7:1-40\n Man é bu sa nga ti ye an ble n fluwa'n i akunndan. Se yasua nin bla ba si'a sua mlonmlon'n o ti kpa, sannge ke o yô nan amuan kunnde'a bla i sukusuku'n, man yasua kun dya bla kun, ye bla kun dya bian kun. Liké nga yasua yô men i yio o ti su'n, man o yô men, man bla'n kusu yô i so men i wun'n. Bla'n sié'e i bobo wun, i wun'n ye o sié io, ye yasua'n kusu sié'e i bobo wun, i yi'n ye o sié io. Se o ti'a ke amun nnyon'n amun bô a yô kun ke amunh fah ble kaan ke amun nin Nyanmien amunh kôkôh yale'n, nanh an kpe amun wun ainngba. Se ble so'n kô sin'n, anh kan bô nun, se wa yô'a so'n, o tyenman nan amun awlen bo an kwla traman'n ti, Satan (*f6*) a nyan amun. Ke n sé so'n, nanh ke o ti mmla bo man siéo, sannge atin ye m man amuon. Se swran'n kwlaa bé kwla yô ke n sa'n, o yô n fe, sannge se swran wié kwla yô ô, se wié kusu kwla yôman ô, Nyanmien ye o sié i kwlaa so nion. N sé bé nga bé nian dya'a bla nin bian'n ye angbôti mmla mun bé ke yiô, bé lie'n se bé ka ke min sa'n, o ti kpa. Sannge se bé kwla traman'n, man bé dya bla nin bian, afin se bé dya kun'n, o ti kpa tra ke bé kônvi tran bla nin bian su'n. Ye bé nga bé dya bla nin bian'n, bé lie'n — nanh min ye n kannion, é Min'n ye o kannion — i waan, nanh man bla yre i wun'n. Se o yre'n, mon o ka le, annze o se i sin i wun kunngba'n su lo. Ye nanh man yasua kusu yre i yi'n. Bé nga'm bé lie'n — nanh é Min'n ye o kannion, min ye n kannion — se é niaan kun le bla b'o lafi'a Christ su'n, se bla so'n kplin su ke o nin i béh tranh'n, nanh mon o yre. Ye se bla kun le bian b'o lafi'a Christ su'n, se bian so'n kplin su ke o nin i béh tranh'n, nanh mon o yre. Afin Nyanmien so bian b'o lafi'a Christ su'n nun, i yi'n ti, ye o so bla b'o lafi'a Christ su'n nun, i wun'n b'o ti é niaan'n ti. O man Nyanmien so bé mma'm bé nun. Se o ti'a so'n, bé mma'm béh yôh ke guasu ba sa. Sannge se yasua ô, se bla ô, b'o lafi'a Christ su'n i waan oh yreh i yi annze i wun'n, mon o yre, é niaan Christfue'n ti'a mianfue i so sa lie'n nun. Afin Nyanmien flee é ke é di anuanse. ?Mmô, se o ti ye man o wun'n oh nyenh i ti ô, a wun i wle se? ?Ndya, se o ti ye man o yi'n oh nyenh i ti ô, a wun i wle se? Sannge sa ng'o ti tyinndyin'n yele ke man swran kun tran ke Nyanmien siélii'n sa, o nin i wafa ng'o ti bo Nyanmien fa flelii'n su. I so nde ye n ken i asonun'n kwlaa nuon. Swran nga ke Nyanmien fleeh'n ba wle klen'n, men i kusu tran le so. Se bé wla klen ô, se ba wla'a klen ô, o ti'a sa tyinndyin, sa ng'o ti tyinndyin'n yele Nyanmien mmla'm i su fale'n. Wafa nga swran kun ti bo Nyanmien fa flelii'n, mon o ka su. Ke oh fleh o bo a ti kanga'n, nenh i so'n yô o ya, sannge se a kwla yô man a katyi diéwa'n, yô. Swran kun nga ke Nyanmien fleh'n o ti kanga'n, o katyi diéwa ba Min'n sa nun, i kunngba'n swran nga ke Nyanmien fleh'n o ti diéwa'n, o katyi Christ i kanga. Nyanmien tôô amun gua kpan, i so'n ti, nanh an fa amun wun man swran man an katyi i kanga. Aniaan mun, wafa nga swran kun ti bo Nyanmien fa felii'n, mon o fe i so tran Nyanmien sa nun. Bla nga bé nian dya'a bian'n, bé lie'n, é Min'n wa ma'an min bé wun nde, sannge Nyanmien i aunnvue b'o si min b'o min swran'm bé kwla fa bé wla gua n su'n ti, nh kanh n lie ng'o ô n klun'n. Ble nga i kéklé b'o wa yô'n ti, anh nian sa nga m bu i ke o ti kpa'n ye, se swran kun tran ke i wafa ng'o ti'n sa'n, o ti kpa. Se a dyu bla'n, nanh kunnde ke a yre, se a nian dya'a bla'n, nanh kunnde ke a dya wié. Sannge se a dya bla'n, a yô'a sa te, se talua kun dya bian'n, wa yô'a sa te. Sannge swran so'm béh wunh bé nyinsu, i so'n ti, n klô ke nh yih amun ti sa so'n nun. Nnya mun, anh nian nde nga nh kanh klé amun'n ye, é nyrun a ka kôkô, i so'n ti, swran ng'o le bla'n, mon o yô ke o le'a bla sa. Man bé nga bé su sun'n bé yô ke bé sunman sa, bé nga bé klun ti dyowa'n man bé yô ke bé klun ti'a dyowa sa, bé nga bé tô liké'n man bé yô ke bé le'a liké sa, ye bé nga bé fa men'n nun ninngé'n yô bé wun sa yé'n, nanh man bé nyin blô i kunndele su ngbôkô, afin men ng'o ô ye'n o tyeman. N klô'a ke an kôkô sa fi su. Swran ng'o le'a bla'n, é Min'n i ninngé'm bé akunndan ye o buo, o yô sa nga b'o man é Min'n i klun dyo i wun'n. Swran ng'o le bla'n, men'n nun ninngé'm bé akunndan ye o buo, o yô sa nga b'o man i yi'n i klun dyo i wun'n, o man sa nnyon so'n kennden. I kunngba'n, bla ng'o le'a bian'n, nin talua nga wa dya'a bian'n, ke o yô nan i wunnen'n nin i wawe'n ba yô Nyanmien lie'n, é Min'n i ninngé'm bé akunndan ye o buo, sannge bla ng'o le bian'n, men'n nun ninngé'm bé akunndan ye o buo, o yô sa nga b'o man i wun'n i klun dyo i wun'n. Nanh amun nga suale ti ye n ken i soo, sannge amun yé yôle tio, nan amun yô kpa, ye ke amun nin é Min'n tranh'n, liké fi a sannga'an amun akunndan. Se swran wié bu i ke se o yatyi i wa talua'n le b'o tre i bian dya su'n, o ti i nyin asé guale'n, se o bu i ke se o fe man biaan o ti kpa'n, mon o fe man. Se o yô so'n, o ti'a te. Sannge swran ng'o tre i awlen ke i wa talua'n ka le nanh mon o dya bian'n, bo nanh ke swran ye o mienniin ke o yô i so'n, sannge i bobo klun su'n, se o yô so'n, o ti kpa. I so'n ti, swran ng'o fe i wa talua'n man bian'n, o yô sa kpa, ye swran ng'o fe'e i lie'n ma'an bian'n, o yô kpa dan. Ke bla kun i wun'n i nyin ô su'n, wuun ba bôé kpaun, sannge ke yasua'n kô wu'n, bian kun ng'o klô ke oh dyeh'n, o kwla dye, sannge man i bian adya so'n yô é Min'n i klun su. Sannge m bu i ke, se o ka le'n o di aladyé tra ke o dya bian ékun'n. M bu i ke nde so'n kusu ti Nyanmien Wawe'n i klun su.


Piɛli wunnin kɛ e Min’n yaci sran i wun sa cɛ i | Sulafilɛ Kpafuɛ’n\nI su fitlɛ\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Bikol Bulgare Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Danois Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Français Féroïen Ga Goun Grec Groenlandais Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hongrois Hébreu Icibemba Igbo Iloko Indonésien Isoko Italien Japonais Javanese Jula Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisonge Kongo Kwangali Kwanyama Langue des signes américaine Langue des signes brésilienne Langue des signes chilienne Langue des signes chilienne Langue des signes colombienne Langue des signes espagnole Langue des signes italienne Langue des signes mexicaine Langue des signes polonaise Langue des signes péruvienne Lhukonzo Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Macédonien Makua Malayalam Malgache Maltais Marathi Maya Mixe Mongol Mooré Myama Nahuatl (Nord de Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Nias Norvégien Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Otètèla Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Polonais Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Roumain Russe Samoan Sango Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tamoul Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Twi Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Venda Vietnamien Waray-Waray Wawle Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nNDƐ TRE ABLAƆN NIN NSAN\nƆ wunnin kɛ e Min’n yaci sran i wun sa cɛ i\n1. ?Kɛ be wuli Piɛli lele’n, atrɛkpa blɛ benin nun yɛ ɔ wunnin i ɲrun dan ɔn?\nPIƐLI i wla su fiman blɛ mɔ ɔ nin Zezi be ɲinma’n yiali nun’n, i su le. ?Nianlɛ nga Zezi niɛnnin i’n ti’n, Piɛli buli i kɛ Zezi w’a fɛ i wun ya, annzɛ Zezi i sa sin w’a bubu i? E kwlá siman nun ndɛ. Nga e si i’n yɛle kɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n waan “e Min’n kpɛli i nyin niannin Piɛr siin.” (Lik 22:61) Kɛ Zezi niannin Piɛli cɛ’n, Piɛli wunnin i wlɛ kɛ w’a fɔn dan. Ɔ si kɛ Zezi dun mmua seli i kɛ ɔ́ kán kɛ ɔ simɛn i. W’a faman su. I sɔ sa’n yɛ w’a ɲɛn i yɛ. Piɛli i wla boli i wun dan. Atrɛkpa kɛ be wuli i lele’n, ɔ nin a wunmɛn i ɲrun sɔ le.\n2. ?Afɔtuɛ benin yɛ Piɛli wunnin i wlɛ ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ Piɛli i su ndɛ’n kwla yo e ye ɔ?\n2 Piɛli i ja ngbɛn yɛ ɔ kplali ɔ, sanngɛ w’a tɔman. Kɛ mɔ Piɛli ti sran m’ɔ lafi Ɲanmiɛn su kpa ti’n, ɔ kwla kacili i sa. Yɛ afɔtuɛ cinnjin kpa nga Zezi mannin’n, ɔ kwla wunnin be nun kun i wlɛ. Afɔtuɛ sɔ’n yɛle sran i wun sa yaci cɛlɛ’n. Ɔ nin i fata kɛ e tinuntinun e wun afɔtuɛ kunngba sɔ’n i wlɛ wie. I ti’n, maan e fa e ɲin e sie wafa nga Piɛli wunnin afɔtuɛ sɔ’n i wlɛ’n i su.\nƆ fata kɛ ɔ wun ninnge kpanngban be wlɛ\n3, 4. (a) ?Sa benin yɛ Piɛli usali Zezi ɔ? ?Yɛ atrɛkpa akunndan benin yɛ Piɛli buli ɔ? (b) ?Wafa sɛ yɛ Zezi kleli Piɛli kɛ ɔ su niɛn i blɛ sufuɛ’m be ajalɛ’n su ɔ?\n3 I anglo kɔe nsiɛn ka naan sa sɔ’m b’a ju’n, Piɛli usali Zezi i kosan kun. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn be o Kapɛrnaɔmu, Piɛli i klɔ’n i su lɔ. Piɛli usɛli i kɛ: “?Nannan, sɛ n niaan kun yo min tɛ’n, kpɛ nnyɛ yɛ n yaci cɛ i-ɔ? ?Lele kpɛ nso?” Atrɛkpa Piɛli buli i kɛ ng’ɔ boli i lɛ’n w’a sɔn dan. Afin Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn mun be waan kpɛ nsan cɛ yɛ be yaci be cɛ ɔ. Sanngɛ Zezi tɛli i su kɛ: “Nán kpɛ nso-ɔ, sanngɛ lele kpɛ ableso fa nso.”—Mat. 18:21,22.\n4 ?Zezi su kle Piɛli kɛ ɔ fata kɛ ɔ ka sran be tɛ nga be yo i’n lele? Cɛcɛ. Sanngɛ kɛ ɔ seli Piɛli kɛ ɔ yaci cɛ lele kpɛ 77 fa 7, i bo’n yɛle kɛ sa tɛ nga sran m’ɔ klo sran’n ɔ yaci cɛ’n, ɔ leman nuan. (1 Kor. 13:4, 5) Zezi kleli kɛ Piɛli su fɛ i blɛ su sran’m be ajalɛ tɛ’n su. Be klun timan ufue. Sran i wun sa yaci cɛlɛ’n ti kekle man be. Sanngɛ be nga be kunndɛ kɛ bé nían Ɲanmiɛn i ajalɛ’n su’n, ɔ nin i fata kɛ be yaci sran i wun sa’n cɛ i lele.—An kanngan 1 Zan 1:7-9 nun.\n5. ?Kɛ be se kɛ be yaci sran i sa tɛ’n cɛ i’n, blɛ benin nun yɛ e kwla wun i sɔ liɛ’n i wlɛ kpa ɔ?\n5 Piɛli w’a siman Zezi i ndɛ’n su akplowa. ?Sanngɛ Zezi i afɔtuɛ’n kannin Piɛli i awlɛn’n? Wie liɛ’n, kɛ ɔ fata kɛ be yaci e bɔbɔ e wun sa’n cɛ e’n, yɛ e wun kɛ sran i wun sa yaci cɛlɛ’n ti like cinnjin ɔn. I sɔ’n ti’n, maan e kan sa nga be juli naan Zezi w’a wu’n, be ndɛ. Blɛ kekle sɔ nun’n, Piɛli yoli sa tɛ kpanngban m’ɔ fatali kɛ i Min’n yaci cɛ i ɔ.\nZezi yacili Piɛli i wun sa’n cɛli i kpɛ sunman\n6. ?Kɛ Zezi waan ɔ́ klé i akoto’m be wun ase kanlɛ’n i su like’n, ngue yɛ Piɛli yoli ɔ? ?Yɛ Zezi ijɔli i?\n6 Cɛn kasiɛn nga Zezi dili i asiɛ’n su wa’n, i nnɔsua nun’n yoli cinnjin. Zezi te jin be like kpanngban klelɛ’n su. I kun yɛle be wun ase kanlɛ’n. I ti’n, Zezi kɛnnin i wun ase, ɔ wunnzinnin be ja. Titi’n, afanniɛn be nun ng’ɔ leman ɲrun’n, yɛ ɔ nin i fata kɛ ɔ di i sɔ junman liɛ’n niɔn. I klikli nun’n, Piɛli usali Zezi sɛ i waan ɔ́ wúnnzin i bɔbɔ Piɛli i ja’n nin o. Yɛ Piɛli w’a kplinman su. Kasiɛn su’n, ɔ wa jrannin Zezi i wun kɛ nán ɔ wunnzin i ja’n ngunmin, sanngɛ ɔ wunnzin i sa’n nin i ti’n wie. Ɔ nin i sɔ ngba’n, Zezi trɛli i awlɛn. Kpɛkun sa nga ti m’ɔ wunnzinnin be ja’n, ɔ yiyili nun kleli be wɛtɛɛ su.—Zan 13:1-17.\n7, 8. (a) ?Wafa sɛ yɛ Zezi i awlɛn ng’ɔ trɛ i Piɛli i wun’n i ɲin wa fiteli ekun ɔn? (b) ?Wafa sɛ yɛ Zezi kleli kɛ i klun ti ufue naan ɔ yaci sran wun sa’n cɛ i titi ɔ?\n7 Kɛ i osu cuɛnnin nun kan’n, Zezi i awlɛn ng’ɔ trɛ i Piɛli wun’n i ɲin wa fiteli ekun. Akoto’m be wa sili akplowa kɛ bé wún be nun sran nga be bu i sran tra be kwlaa’n. Ɔ maan Zezi tuli be fɔ amanniɛn su. Kpɛkun nantilɛ mɔ be nin i nanti klanman’n ti’n, ɔ yoli be mo. Sanngɛ ɔ seli be kɛ be wunmuan’n bé yáci i bé wánndi. Piɛli tɛli Zezi su kɛ, i liɛ’n sɛ ɔ fata kɛ ɔ nin i be wu’n, bé wú, naan ɔ su kpɔcimɛn i le. Sanngɛ Zezi yili i nglo kɛ Piɛli wá sé kɛ ɔ simɛn i Min’n lele kpɛ nsan naan akɔ ɲinman kun w’a bo kpɛ nɲɔn kɔnguɛ sɔ’n nun. Nán akplowa ngbɛn yɛ ɔ nin Zezi be su si ɔ. Ɔ su se kɛ ɔ́ yó ndɛnmanfuɛ trá akoto onga mun.—Mat. 26:31-35; Mar. 14:27-31; Lik 22:24-28; Zan 13:36-38.\n8 ?Zezi su yaci i awlɛn tralɛ Piɛli i lika? Nanwlɛ, kannzɛ Zezi i ɲin ti blowa blɛ sɔ’n nun’n, sanngɛ Piɛli i nzuɛn ng’ɔ ti kpa’n, i su yɛ ɔ te fɛ i ɲin te sie ɔ. Ɔ si kɛ Piɛli yáci i lɛ wánndi. I ti’n, ɔ seli i kɛ: “N kan ɔ ndɛ n kleli Nyanmiɛn kɛ n su bɔ a lafi’n, nán maan a kpɔnzɔ. Ɔ kusu sɛ a kaci’n, wla ɔ niaan’m be fanngan.” (Lik 22:32) Zezi lafi su kɛ Piɛli káci i sa naan ɔ́ sú Ɲanmiɛn ndɛnman su titi. Nanwlɛ, sran i wun sa yaci cɛlɛ ayeliɛ sɔ’n yo ɲɛnmɛn dan!\n9, 10. (a) ?Zɛtsemane fie’n nun lɔ’n, fɔ benin yɛ Zezi tuli Piɛli ɔ? (b) ?Ngue yɛ Piɛli i sa tɛ’m be kle e ɔ?\n9 Kɛ ɔ cɛli kan’n, Zɛtsemane fie’n nun lɔ’n, ɔ nin i fatali kɛ be tu Piɛli i fɔ ekun uka su. Zezi seli Piɛli nin Zaki nin Zan kɛ maan be ɲin tran su, naan be nin Ɲanmiɛn be koko yalɛ. Zezi i wla’n w’a bo i wun dan, yɛ ɔ fata kɛ be wlɛ i fanngan, sanngɛ Piɛli nin i wiengu’m be lafi ɔ, ɔ wieman. Sa nga ti yɛ be yo sɔ’n , Zezi wunnin i wlɛ, yɛ ɔ yacili be wun sa’n cɛli be. I sɔ’n ti’n, ɔ seli kɛ: “Amun awlɛn’n wo su kɛ amún yó, sanngɛ amun le-mɛn i wun fanngan.”—Mar. 14:32-41.\n10 I nuan nin a tɔman, kpɛkun sran kpanngban kpa mun yɛ be ba yɛ. Tɛ nin tokofi nin klɔnman o be sa nun. I lɛ nun’n, ɔ fata kɛ be yo ninnge mun ngwlɛlɛ su. Sanngɛ Piɛli cuɛnnin i tokofi’n, ɔ fa kpɛli Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be su kpɛn’n i sran’n mɔ be flɛ i kɛ Malkisi’n i su’n. Zezi tuli Piɛli i fɔ amanniɛn su, yɛ ɔ kannin bian’n i su’n, naan i su’n w’a mantan i osu’n nun. Kpɛkun ɔ yiyili mmla kun nun kleli i. Andɛ nin andɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m be te di mmla sɔ’n su. Yɛle kɛ nán be yo nzaje sa. (Mat. 26:47-55; Lik 22:47-51; Zan 18:10, 11) Nanwlɛ, sa tɛ nga Piɛli yoli’n m’ɔ fata kɛ Zezi yaci cɛ i’n, b’a sɔn. Sanngɛ Piɛli i sa tɛ’m be kpɛn e wla kɛ blɛ sunman’n e bɔbɔ e fɔn wie. (An kanngan Zak 3:2 nun.) ?Wan yɛ ɔ kunndɛman kɛ Ɲanmiɛn yaci i wun sa’n cɛ i cɛn kwlaa ɔ? Piɛli liɛ’n, kɔnguɛ kunngba sɔ’n nun’n, sa nga ɔ wa yoli be’n, be tɛ’n tra laa liɛ’n.\nPiɛli i fɔnlɛ’m be nun danfuɛ’n\n11, 12. (a) ?Kɛ be trali Zezi’n, wafa sɛ yɛ Piɛli kleli kɛ ɔ ti yakpafuɛ ɔ? (b) ?Wafa sɛ yɛ Piɛli w’a kwlá yiaman nda ng’ɔ tali’n i nuan ɔn?\n11 Zezi seli sran’m be kɛ sɛ i ti yɛ be bali’n, maan be yaci i akoto’m be nun naan be wɔ. Kɛ Piɛli wunnin kɛ b’a ci Zezi naan ɔ kwlá demɛn i’n, ɔ wanndili kɛ i wiengu akoto mun sa.\n12 Kɛ Piɛli nin Zan be wanndili’n, be ko jrannin sua kun i wun lɛ. Atrɛkpa Ani mɔ laa’n ɔ yoli Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be su kpɛn’n, i sua’n nun lɔ yɛ be dun mmua fali Zezi ɔli i kosan usalɛ ɔ. Kɛ bé fá Zezi lɛ bé kɔ́’n, nn Piɛli nin Zan bé sú i su, sanngɛ b’a “mɛntɛn-mɛn i.” (Mat. 26:58; Zan 18:12, 13) Piɛli timan srɛfuɛ. Nanwlɛ, ɔ yoli yakpa! Lika kwlaa nga be fali Zezi ɔli lɛ’n, ɔ suli be su. Tokofi nin klɔnman be o sran kpanngban nga be ɔli Zezi i tralɛ’n, be sa nun. Ɔ nin i sɔ ngba’n, Piɛli boli be nun kun i kannin. Kannzɛ bɔbɔ Piɛli yoli i kwlaa sɔ’n, sanngɛ nda ng’ɔ tɛli i kɛ sɛ ɔ ti wulɛ bɔbɔ’n, ɔ nin i Min’n bé wú’n, w’a kwlá yiɛmɛn i nuan.—Mar. 14:31.\n13. ?Sɛ e waan é sú Klist su kɛ ɔ nin i fata’n sa’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo ɔ?\n13 Andɛ Klistfuɛ kpanngban be yo kɛ Piɛli sa. Be kunndɛ kɛ bé sú Klist su, sanngɛ be “mɛntɛn-mɛn i,” be su i su nvialiɛ nun. Sanngɛ kɛ Piɛli bɔbɔ fa klɛli i kasiɛn su’n sa’n, sɛ e waan é sú Klist su’n, ɔ fata kɛ e fa e wun e mɛntɛn i kpa. Kpɛkun e nianman e sin naan y’a fɛ i ajalɛ kwlaa be su.—An kanngan 1 Piɛr 2:21 nun.\n14. ?Kɛ Zezi wún i ɲrun kɔnguɛ’n, nin yɛ Piɛli kali ɔ?\n14 Piɛli suli Zezi su blɛblɛblɛ lele fa juli Zerizalɛmu lɔ sua’m be nun dan kpa kun i ɲrun lɛ. Kaifu m’ɔ ti Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be su kpɛn’n i sua ɔ. Bian sɔ’n ti aɲanbeunfuɛ yɛ ɔ le kwlalɛ kpa. Awlo kun wo sua kɛ ngalɛ sa mun be klun lɔ, kpɛkun ɔ le anuan kun. Kɛ Piɛli juli lɛ’n, b’a mɛnmɛn i atin kɛ ɔ wlu awlo’n nun lɔ. Zan liɛ’n ɔ kwla wluli. Kɛ m’ɔ si Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’n i su kpɛn’n ti’n, ɔ srɛli gladi difuɛ’n kɛ ɔ yaci Piɛli i nun naan ɔ wlu. Kɔlɛ Piɛli w’a tranman Zan i wun koko lɛ. Kusu w’a kunndɛman kɛ ɔ́ wlú sua’n i klun lɔ naan ɔ́ kó jrɛ́n i Min’n i wun lɛ. Ɔ kali awlo’n nun lɛ, kan kanga nin afanniɛn’m be tɔn sin lɛ kɔnguɛ’n. Ɔ o lɛ nían be nga bé sín bé kɔ́ Zezi i suɛn tɔnlɛ’n.—Mar. 14:54-57; Zan 18:15, 16, 18.\n15, 16. ?Wafa sɛ yɛ ndɛ nga Zezi kan kleli Piɛli kɛ ɔ́ wá sé kɛ ɔ simɛn i sɔ kpɛ nsan’n, ɔ kpɛnnin su ɔ?\n15 Sin m’ɔ kpaja lika nun’n ti’n, afanniɛn bla ng’ɔ fali Piɛli wluli’n wa wunnin Piɛli i wlɛ kpa. Ɔ seli i kɛ: “Wɔ, a o Jésus b’ɔ fin Galile’n i sin wie.” Piɛli kpitili kpli. Ɔ seli kɛ ɔ siman Zezi, naan ndɛ nga bla’n kɛn i lɛ’n, ɔ wunmɛn i wlɛ. Yɛ Piɛli ɔli ala’n bo lɔ ɔ. Ɔ́ kúnndɛ fía, sanngɛ afanniɛn bla kun ekun wunnin i wlɛ, yɛ ɔ seli kɛ: “Bian nga o Jésus b’ɔ fin Nazarɛt’n i sin wie.” Yɛ Piɛli fá Ɲanmiɛn wɛ́wɛ́ i wun ɔn. Ɔ tɛli su kɛ: “Ɔ si-mɛn i.” (Mat. 26:69-72; Mar. 14:66-68) Kɔlɛ i kpɛ nɲɔn su nga Piɛli seli kɛ ɔ siman Zezi’n, yɛ ɔ tili akɔ ɲinman kun i bolɛ ɔ. Sanngɛ ndɛ nga Zezi kɛnnin i koko nun wa’n, i wla w’a ɔman su.\n16 Piɛli te fiafia te kɔ, sanngɛ kɛ ɔ cɛli kan’n, sran nga be o awlo’n i klun lɔ’n be wunngeli Piɛli i wun lɔ. Malkisi mɔ Piɛli boli i kannin’n i niaan bian o sran sɔ’m be nun wie. Ɔ seli Piɛli kɛ: “?M’an wun-man wɔ nin bian sɔ’n fie kaan’n su lɔ?” Piɛli kúnndɛ klé be kɛ be su bua ato. I ti ɔ fali Ɲanmiɛn wɛwɛli i wun, yɛ ɔ seli kɛ sɛ ɔ bua ato’n, maan like yo i. I kpɛ nsan su nga Piɛli sé kɛ ɔ siman Zezi’n yɛ ɔ o lɛ ɔ. Kɛ Piɛli i nuan tɔli cɛ’n, yɛ ɔ tili akɔ ɲinman bolɛ’n i kpɛ nɲɔn su’n niɔn.—Zan 18:26, 27; Mar. 14:71, 72.\n“E Min’n kpɛli i nyin niannin Piɛr siin.”\n17, 18. (a) ?Kɛ Piɛli wunnin i wlɛ kɛ w’a fɔn i Min’n i wun dan’n, wafa sɛ yɛ i wun yoli i ɔ? (b) ?Atrɛkpa akunndan benin yɛ Piɛli buli ɔ?\n17 Kɛ be fali Zezi ɔli sua’n i terasi’n su lɔ’n, ɔ kpɛli i ɲin niannin awlo’n nun lɔ. Yɛ kɛ nga e fa kɛnnin i ndɛ tre nga i su fitilɛ nun lɔ’n sa’n, ɔ nin Piɛli be ɲinma’n yiali nun. Piɛli wunnin i wlɛ kɛ w’a fɔn i Min’n i wun dan. I akunndan’n m’ɔ bu i fɔ’n ti’n, ɔ jasoli awlo’n nun lɛ, ɔ fiteli gua su lɔ. Kɛ ɔ́ yó sɔ nn anglo ba’n ta kpa. I wla’n boli i wun dan. I ɲinmuɛn’n klokloli i ti nun, yɛ ɔ sunnin ɔn.—Mar. 14:72; Lik 22:61, 62.\n18 Kɛ sran kun ko fɔn dan kɛ ngalɛ sa’n, ɔ kwla bu i kɛ sa m’ɔ yoli’n, i tɛ dan’n ti’n, be yaci cɛ i ɔ, ɔ yoman ye. Atrɛkpa Piɛli buli i sɔ wie. ?Sanngɛ i su ɔ?\n?Be yaci Piɛli i sa tɛ’n cɛ i ɔ, ɔ yo ye?\n19. ?Sa tɛ nga Piɛli yoli’n, atrɛkpa ɔ yoli i sɛ? ?Yɛ ngue ti yɛ e si kɛ i sa sin w’a bubumɛn i ɔ?\n19 Kɛ aliɛ cɛnnin’n, mɔ Piɛli wunnin sa ng’ɔ ɲannin Zezi’n, wafa nga i wla’n boli i wun dan’n, amun bu i akunndan be nian. Kɛ be kleli Zezi ɲrɛnnɛn’n lele m’ɔ fa wuli’n, kɔlɛ Piɛli i akunndan’n buli i fɔ dan. Atrɛkpa ɔ seli i wun kɛ, cɛn kasiɛn nga i Min’n dili i asiɛ’n su wa kɛ klɔ sran sa’n i nun’n, i ayeliɛ’n ti’n i Min’n fɛli wie. Atrɛkpa i sɔ’n yoli i ya dan. Piɛli i wla’n boli i wun sɔ, sanngɛ i sa sin w’a bubumɛn i. Like nga ti yɛ e si sɔ’n yɛle kɛ, ɔ toli Zezi i sɔnnzɔnfuɛ nga be yiali’n be lɔ. (Lik 24:33) Akoto’m be ngba be kwla wunnin i wlɛ kɛ sa nga be yoli i kɔnguɛ cinnjin sɔ’n nun’n, w’a yoman kpa. Kpɛkun be wlali be wiengu fanngan.\n20. ?Afɔtuɛ benin yɛ Piɛli i ajalɛ kpa’m be nun kun man e ɔ?\n20 Like nga Piɛli yoli i lɛ’n, ɔ ti i ajalɛ’n be nun kpa’n kun. Kannzɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ kun fɔnnin dan kpa’n, ng’ɔ ti cinnjin’n yɛle i ɲin ng’ɔ mian naan w’a yo sa ng’ɔ ti kpa’n. I liɛ’n Zoova kwla yaci i wun sa’n cɛ i. (An kanngan Nyanndra Mun 24:16 nun.) Piɛli kleli e ajalɛ kpa Ɲanmiɛn i sulɛ’n nun. I wla’n boli i wun dan, sanngɛ ɔ fɛli i wun mɛntɛnnin i niaan mun. Kɛ e wla’n bo e wun’n, ɔ yo e kɛ e cuɛn e wun e wɔ mmua sa. Sanngɛ i sɔ yolɛ’n timan kpa mlɔnmlɔn. (Nya. 18:1) Ng’ɔ nin yolɛ fata’n yɛle kɛ e fa e wun e mantan e niaan mun, naan e ɲan wunmiɛn ekun e su Ɲanmiɛn.—Ebr. 10:24, 25.\n21. ?Kɛ mɔ Piɛli nin Zezi i sɔnnzɔnfuɛ onga’m be o likawlɛ’n ti’n, ndɛ benin yɛ ɔ tili ɔ?\n21 Piɛli nin Zezi i sɔnnzɔnfuɛ onga’m be o likawlɛ. I ti’n, ɔ tili i kɛ Zezi i saka’n nunman ndia’n nun. Ndɛ sɔ’n i su falɛ’n yoli kekle mɛnnin i. Piɛli nin Zan be wanndi ɔli ndia mɔ be sieli Zezi nun’n, mɔ be kɛtɛli i nuan’n, i su lɔ. Atrɛkpa Zan mɔ gbanflɛn nzue’n te o i nun’n, yɛ ɔ dun mmua juli lɔ ɔ. Ɔ́ nían ɔn, ndia’n i anuan’n ti tikewa. Sanngɛ w’a wluman lɔ. Piɛli liɛ’n, i wunmiɛn’n kpu i wun sɔ, sanngɛ w’a sisimɛn i bo. Yɛ tru, ɔ wluli ndia’n nun lɔ ɔ! Sanngɛ w’a wunman like fi lɔ.—Zan 20:3-9.\n22. ?Ngue ti yɛ Piɛli i klun wa tɔli nun siɛn’n niɔn?\n22 ?Piɛli buli i kɛ Zezi cɛnnin sakpa? I klikli nun’n, bla wie’m mɔ be lafi Ɲanmiɛn su’n be kannin kɛ anzi kun fiteli be ɲrun, naan ɔ seli be kɛ be ko bo i jɔ kɛ Zezi w’a cɛn. Piɛli w’a lafiman su. (Lik 23:55–24:11) Sanngɛ lele nin i kɛ aliɛ’n fá jɔ́’n, Piɛli i klun wa tɔli nun. Ɔ wa fali ndɛ sɔ’n su siɛn’n. Zezi cɛnnin sakpa. Siɛn’n, w’a kaci aolia nun sran kun m’ɔ le tinmin kpa ɔ. Ɔ fiteli i akoto’m be kwlaa be ɲrun. Sanngɛ ɔ dun mmua fiteli Piɛli kunngba i ɲrun ka. Cɛn sɔ’n nun’n, akoto’m be seli kɛ: “E Min’n cɛnnin sakpa, Simɔn wunnin i.” (Lik 24:34) Kɛ ɔ cɛli’n, akoto Pɔlu kannin cɛn kunngba sɔ’n i ndɛ. Ɔ seli kɛ “Sefas wunnin i, i sin’n i sɔnnzɔnfuɛ blu-nin-nnyɔn’m be wie’m be wunnin i.” (1 Kor. 15:5) Piɛli kunngba’n yɛ be flɛ i Sefasi nin Simɔn’n niɔn. Kɛ Zezi fíte Piɛli i ɲrun cɛn sɔ’n nun’n, nn i kunngba yɛ ɔ o lɛ ɔ.\nNanwlɛ, sa tɛ nga Piɛli yoli m’ɔ fata kɛ Zezi yaci cɛ i’n, be sɔnnin. ?Sanngɛ wan yɛ ɔ kunndɛman kɛ Ɲanmiɛn yaci i wun sa’n cɛ i cɛn kwlaa ɔ?\n23. ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ Klistfuɛ nga be yoli sa tɛ dan kpa’n, be wla kpɛn Piɛli i ndɛ’n su ɔ?\n23 Yalɛ nga Zezi nin Piɛli be kokoli i cɛn sɔ’n nun’n, Biblu’n w’a boman su. Zezi nin Piɛli be ngunmin yɛ be si nun ɔn. Wafa nga Piɛli i wun fa yoli i blɛ sɔ’n nun’n, amun bu i akunndan be nian. Piɛli w’a wun kɛ i Min’n m’ɔ klo i’n w’a ɲan nguan ekun, naan ɔ́ wá kwlá kpɛ́tɛ i. Like bɔbɔ ba nga Piɛli kunndɛ sa’n yɛle kɛ Zezi yaci i wun sa’n cɛ i. ?Wan cɛ yɛ ɔ lafiman su kɛ Zezi kusu ɔ yacili i wun sa’n cɛli i weiin ɔn? Ɔ fata kɛ Klistfuɛ nga be fɔn dan kpa’n, be wla kpɛn Piɛli i liɛ’n su. Nán maan e bu i kɛ Ɲanmiɛn su yaciman e wun sa’n cɛman e le. Afin Zezi ti kɛ i Si m’ɔ ‘yaci sran’m be wun sa’n cɛ be weiin’n’ sa cɛ.—Eza. 55:7.\nZezi kleli i weiin kpa kɛ ɔ yacili i sa tɛ’n cɛli i\n24, 25. (a) Amun kan Piɛli i jue tralɛ Galile jenvie’n su lɔ’n i ndɛ. (b) ?Aliɛ njɛnniɛn su’n, kɛ Zezi yili atrɛ’n, ngue yɛ Piɛli yoli ɔ?\n24 Zezi seli i akoto’m be kɛ be to i Galile lɔ. Kɛ be juli lɔ’n, Piɛli waan ɔ su kɔ lala gualɛ. Zezi i akoto’m be nun wie’m be nin i ɔli. Galile jenvie sɔ’n su yɛ Piɛli tra jue laa ɔ. Atrɛkpa kɛ Piɛli tili alie’n i tɛtɛlɛ’n, ɔ nin jenvie’n i bolɛ’n, mɔ i sa’n le lala nun’n, i wla kpɛnnin i laa nun. Kɔnguɛ sɔ’n nun’n, b’a kwlá ɲanman jue.—Mat. 26:32; Zan 21:1-3.\nPiɛli wuɛli nzue’n lele juli cenje’n su lɔ.\n25 Aliɛ njɛnniɛn su’n, sran kun m’ɔ jin nzue nuan lɛ’n kpan flɛli be. Ɔ seli be kɛ be gua be lala’n nzue’n nun, alie’n i bue kunfuɛ’n su lɔ. Be yoli sɔ, yɛ be ɲannin jue kɔe 153! Piɛli si sran sɔ’n, ɔ maan ɔ wuɛli nzue’n lele juli cenje’n su lɔ. Zezi ɲintɔnnin jue mannin i janvuɛ kpa sɔ mun jenvie’n nuan lɛ. Yɛ ɔ fɛli i ɲin sieli i Piɛli su ɔ.—Zan 21:4-14.\n26, 27. (a) ?Ngue yɛ Zezi mannin Piɛli i atin kɛ ɔ yo i kpɛ nsan ɔ? (b) ?Wafa sɛ yɛ Zezi kleli kɛ ɔ yacili Piɛli i wun sa’n kwlaa cɛli i ɔ?\n26 Zezi usali Piɛli kɛ: “?A klo min tra be nga mun?” Kɛ Zezi úsɛ i sɔ’n, nn i sa’n tinndin jue kpanngban mɔ b’a tra be’n, be su. ?Piɛli i klun lɔ’n, jue tralɛ’n ɔ nin Zezi i su sulɛ’n, be nun kun i falɛ’n ti kekle? Piɛli w’a dun mmua w’a se kpɛ nsan kɛ ɔ siman Zezi. Siɛn’n, Zezi su man Piɛli i atin naan i wiengu’m be ɲrun lɛ’n, ɔ fite i nuan kpɛ nsan wie kɛ ɔ klo i. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Zezi klé i wafa nga ɔ kwla yi klolɛ sɔ’n i nglo’n. Yɛle kɛ ɔ dun mmua di Ɲanmiɛn i junman liɛ’n kwlaa naan w’a yo i bɔbɔ i ninnge liɛ mun, naan ɔ nian Klist i sɔnnzɔnfuɛ nanwlɛfuɛ mɔ be ti kɛ i bua mun sa’n, be lika yɛ ɔ wla be fanngan.—Lik 22:32; Zan 21:15-17.\n27 I lɛ nun’n, Zezi kleli weiin kpa kɛ ɔ nin i Si’n be te fa Piɛli te di junman. Piɛli wá dí junman nanndoliɛ kpa kun asɔnun mɔ Klist yɛ ɔ ti su kpɛn’n, i nun. ?I sɔ’n kleman kɛ Zezi yacili i wun sa’n kwlaa cɛli i? Nanwlɛ, aunnvuɛ silɛ kɛ ngalɛ sa’n, ɔ wluwluli Piɛli i wun dan, yɛ ɔ fɛli i fɔnlɛ’n fa tuli i wun fɔ nun.\n28. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Piɛli nin i dunman’n b’a fata siɛn’n niɔn?\n28 Piɛli niannin i junman’n nun dili i lele afuɛ kpanngban. Ka naan Zezi w’a wu’n, ɔ seli i kɛ ɔ wlɛ i niaan’m be fanngan. I sɔ’n yɛ Piɛli yoli ɔ. Ɔ niannin Klist i sɔnnzɔnfuɛ’m be lika klolɛ su, yɛ ɔ trɛli i awlɛn be wun. Simɔn i dunman Piɛli annzɛ yɛbuɛ mɔ Zezi fa tɔnnin i’n, be nin i fata siɛn’n. Yɛle kɛ Piɛli wa yoli i liɛ kɛ yɛbuɛ sa, afin ɔ yoli sran m’ɔ jrannin kekle, ɔ yoli yakpafuɛ yɛ ɔ kleli asɔnunfuɛ’m be ajalɛ kpa. I sɔ liɛ’n i ɲin fite Piɛli i lɛtri nɲɔn ng’ɔ klɛli’n, be nun. Lɛtri cinnjin nɲɔn sɔ’m be o Biblu’n nun. Be kle kɛ ɔ klo i niaan mun naan ɔ kunndɛ kɛ be tinuntinun be liɛ yo ye. Lɛtri sɔ’m be kle ekun kɛ, Piɛli wunnin sran i wun sa yaci cɛlɛ’n i su afɔtuɛ nga Zezi mɛnnin i’n i wlɛ, naan i wla w’a fiman su le.—An kanngan 1 Piɛr 3:8, 9; 4:8 nun.\n29. ?Wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ e lafi Ɲanmiɛn su kɛ Piɛli sa, naan e si aunnvuɛ kɛ i Min Zezi sa ɔ?\n29 Maan e kusu e wun afɔtuɛ sɔ’n i wlɛ wie. ?Cɛn kwlakwla, e srɛ Ɲanmiɛn kɛ ɔ yaci e wun sa tɛ mun cɛ e? ?E lafi su kɛ ɔ yacili e wun sa’n cɛli e sakpa naan ɔ kwla yo e sanwun? ?Yɛ e yaci e wiengu’m be wun sa’n e cɛ be wie? Sɛ e yo sɔ’n, é klé kɛ e lafi Ɲanmiɛn su kɛ Piɛli sa, naan e si sran aunnvuɛ kɛ i Min Zezi sa.\n?Wafa sɛ yɛ Piɛli kleli kɛ wafa nga ɔ bu sran wun sa yaci cɛl’n ɔ timan su ɔ?\n?Sa benin mun yɛ Piɛli yoli Zezi ɔ?\n?Wafa sɛ yɛ Zezi kleli kɛ ɔ yacili sa tɛ nga Piɛli yoli’n cɛli i ɔ?\n?Ngue yɛ amun kunndɛ kɛ amún yó naan amun a lafi Ɲanmiɛn su kɛ Piɛli sa, naan kusu amun a si sran aunnvuɛ kɛ Zezi sa ɔ?\nPiɛli wunnin kɛ e Min’n yaci sran i wun sa cɛ i


?Siklɛti nɔnlɛ’n ti sa tɛ yolɛ? Siklɛti, asra nɲa kpisalɛ’n i su ndɛ nga Biblu’n kan’n\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Abkhaze Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Azéri Bachkir Batak (Toba) Bichlamar Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Citonga Coréen Croate Créole des Seychelles Créole d’Haïti Danois Espagnol Estonien Fidjien Finnois Fon Français Féroïen Ga Gallois Goun Grec Géorgien Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Italien Japonais Kazakh Kikaonde Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kwanyama Langue des signes brésilienne Langue des signes espagnole Langue des signes italienne Langue des signes russe Lingala Lituanien Luganda Malay Malayalam Maltais Mambwe-Lungu Mongol Mooré Myama Ndau Ndébélé (Zimbabwe) Norvégien Nzema Néerlandais Népali Ossète Ouzbek Pangasinan Pendjabi Pennsylvania German Persan Polonais Portugais Portugais (Portugal) Roumain Russe Sango Sepedi Serbe Serbe (Romain) Shona Sidama Singhalais Slovaque Slovène Sunda Suédois Swahili Tagalog Tatar Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tswana Turc Twi Tzotzil Télougou Ukrainien Urhobo Uruund Valencian Venda Vietnamien Wawle Yoruba Zoulou\n?Siklɛti nɔnlɛ’n ti sa tɛ yolɛ?\nBiblu’n kanman siklɛti nɔnlɛ * annzɛ like uflɛ nga be fa asra be yo’n i ndɛ. Sanngɛ, Biblu’n i nun ndɛ wie’m be kle kɛ Ɲanmiɛn kloman kɛ e yo ninnge nga be kwla saci e wunnɛn’n. Ɔ maan sran ng’ɔ nɔn siklɛti annzɛ ɔ gua asra’n nn w’a yo sa tɛ.\nMaan e bu nguan’n i like dan. “Ɲanmiɛn [...] yɛ ɔ man sran’m be kwlaa be nguan-ɔn.” (Sa Nga Be Yoli’n 17:24, 25) Kɛ mɔ Ɲanmiɛn mannin e nguan’n ti’n, ɔ fataman kɛ e yo like wie mɔ kwla kpɛ e nguan’n i sin-ɔn. I wie yɛle siklɛti annzɛ asra gualɛ’n. Ninnge nga be kun sran’m be dan lika’n, be nun kun yɛle siklɛti nɔnlɛ nin asra gualɛ’n.\nMaan e klo e wiengu mun. Biblu’n se kɛ: “Klo ɔ wiengu kɛ a fa klo ɔ bɔbɔ wun’n sa.” (Matie 22:39) Sran ng’ɔ nɔn siklɛti’n ɔ kleman kɛ ɔ klo i wiengu mun. Afin, siklɛti i nvan’n kle be nga be o i wun lɛ’n be yalɛ. Yɛ tukpacɛ nga siklɛti nɔnlɛ’n man’n, be kwla ɲan wie.\nMaan e yo sanwun. Biblu’n se kɛ: ‘Amun fa amun wun man [Ɲanmiɛn] kɛ tɛ mɔ amun su yi mɔ fiɛn kaan sa nunmɛn i wun, m’ɔ kwla jɔ Ɲanmiɛn klun’n sa.’ (Rɔmunfuɛ Mun 12:1) Ɔ se ekun kɛ: “Maan e wla ninnge nga be saci sran i wunnɛn’n nin i akunndan’n be kwlaa be ase naan e yo sanwun kpa e tra laa’n e fa kle kɛ e ɲin yi Ɲanmiɛn kpa.” (2 Korɛntifuɛ Mun 7:1) Ninnge nga be o siklɛti annzɛ asra’n nun’n be saci sran’n i wunnɛn’n. Ɔ maan sran ng’ɔ nɔn siklɛti annzɛ ɔ gua asra’n, ɔ timan sanwun.\n?Biblu’n kan drɔgi nga be flɛ i kɛ mariruana ɔ nin drɔgi onga’m be nɔnlɛ’n i ndɛ?\nBiblu’n boman drɔgi wie fi dunman. Sanngɛ, Biblu’n i nun ndɛ wie’m be kwla uka e naan y’a wun wafa ng’ɔ fata kɛ e bu drɔgi nɔnlɛ’n. Biblu’n nun ndɛ mma nga y’a dun mmua y’a bo be su’n, nin nga e su wa bo be su yɛ’n, be kwla uka e.\nMaan e akunndan’n tran like kpa su. Biblu’n se kɛ: “Fa ɔ akunndan’n kwlaa fa klo Zoova m’ɔ ti ɔ Ɲanmiɛn’n.” (Matie 22:37, 38) Ɔ se ekun kɛ: “An yo ngwlɛlɛfuɛ.” (1 Piɛli 1:13) Kɛ sran kun nɔn drɔgi’n, wie liɛ’n, i akunndan’n sanngan, ɔ maan ɔ buman akunndan kɛ ɔ nin i fata’n sa. Sran wie’m be liɛ bɔbɔ’n, kɛ ɔ yo naan be yaci i nɔnlɛ’n ɔ ti kekle man be. Like nga bé yó naan b’a ɲan drɔgi b’a nɔn’n, yɛ be bu i akunndan sa trilili-ɔ. Be buman sa kpakpa’m be akunndan.—Filipufuɛ Mun 4:8.\nMaan e nanti e nvle’n nun mmla’m be su. Biblu’n se kɛ maan e ‘ɲin yi mɛn siefuɛ mun.’ (Titi 3:1) Klɔ kpanngban su’n, awa’n kpɛli drɔgi wie’m be nɔnlɛ’n i su mmla. Sɛ e kunndɛ kɛ Ɲanmiɛn klun jɔ e wun’n, ɔ fata kɛ e ɲin yi mɛn siefuɛ mun naan e nanti mmla nga be kpɛli’n be su.—Rɔmunfuɛ Mun 13:1.\nSiklɛti nɔnlɛ nin asra gualɛ’n man sran tukpacɛ\nAnuannzɛ ng’ɔ nian mɛn wunmuan’n nun sran’m be ayre yolɛ’n su’n se kɛ afuɛ kwlakwla’n, siklɛti nɔnlɛ’n ti’n, sran kɔe miliɔn nsiɛn be tɔ tukpacɛ yɛ be wu. Be nga be nɔnman siklɛti mɔ siklɛti i nvan’n ti’n be tɔ tukpacɛ’n, be ju sran 600.000 tra su. Maan e kan wafa nga siklɛti’n saci sran’n i ndɛ.\nKansɛli. Ninnge nga be o siklɛti nin asra’n nun mɔ be kwla man sran kun i kansɛli’n be ti 50 tra su. Fluwa kun seli kɛ: “Sɛ be fa sran 100 mɔ kansɛli o be afɔkɔ’n nun, be nun 99 be liɛ’n siklɛti’n ti yɛ be ɲannin tukpacɛ sɔ’n niɔn.” Siklɛti’n i kpukpuwa’n ti’n, kansɛli kwla di sran kun i nuan’n, ɔ nin i konviabo’n, ɔ nin i fle’n, ɔ nin i buɛ’n nin i wiwi’n, ɔ nin i lika wie mun ekun.\nBe kwlá loman wunmiɛn kpa kun. Siklɛti’n i nvan’n kwla man sran kun i afɔkɔ’n nun tukpacɛ, yɛ gbɔgbɔ kwla trɛ i. Bakan nga be siklɛti i nvan’n wlu be bue nun titi’n, be kwla ɲan asita, tanngɔ, yɛ be nun wie’m be afɔkɔ’n diman junman kpa.\nAwlɛn ba ya. Be nga be nɔn siklɛti’n, be kwla ɲan awlɛn ba ya. Like kun o siklɛti’n nun be flɛ i kɛ Monɔksidi de kaabɔnun. Kɛ like sɔ’n ko ju sran kun i afɔkɔ’n nun’n, ɔ kɔ i mmoja’n nun ndɛndɛ kpa. Kpɛkun, ɔ sin mmoja’n nun like nga be flɛ be kɛ ɔksizɛnin’n i osu. Kɛ ɔ ko yo sɔ’n, ɔksizɛnin ng’ɔ o sran’n i mmoja’n nun’n, ɔ sɔnman kun. Ɔ maan, sran’n i awlɛn’n ɔ si ndɛndɛ tra titi liɛ’n.\nƆ kwla yo ba ng’ɔ o wunnzɛfuɛ kun i klun lɔ’n i tɛ. Bla nga be ti wunnzɛfuɛ mɔ be nɔn siklɛti’n, wie liɛ’n, be sra’n juman kpɛkun b’a wu ba. Ɔ maan, ba’n ti kaan dan, yɛ kɛ mɔ w’a wieman tin’n ti’n, wie liɛ’n, i wunnɛn’n i lika wie’m be timan kpa. Ba nga be ti sɔ’n, be nun wie’m be kwlá loman wunmiɛn kpa, annzɛ kusu ɔ cɛman kpɛkun b’a wu.\n^ ndɛ kpɔlɛ 3 Siklɛti nɔnlɛ nga e kɛn i ndɛ wa’n yɛle kɛ sran bɔbɔ ɲinfu ɔ cuɛn wɛnsrɛn ng’ɔ o asra’n nun’n wlu i klun. Sanngɛ nɛ́n i sɔ ngunmin ndɛ yɛ e kan-ɔn. I wie yɛle asra gualɛ, kpongboko nin kluwa nɔnlɛ’n, asra nɲa kpisalɛ ɔ nin be bue nun fa wlalɛ’n, ɔ nin siklɛti i wafa kwlaa nga like nga be flɛ i kɛ nikotinin’n o nun’n i nɔnlɛ’n.\nƝanmiɛn sulafilɛ’n nin i sulɛ Ninnge yolɛ wafa Kosan mɔ biblu’n tɛ be su’n Nzuɛn nin aeliɛ mun Fɔundi nin aklunjuɛ


Luk 4 YRENT - Bali lei 'saun a Zozi 'lɔ, ɛn e 'si Zudan - Bible Search\n1Bali lei 'saun a Zozi 'lɔ, ɛn e 'si Zudan 'yi "srɔn. Bali lei 'saun 'kʋ -a "bui "da. 2-A -nan nɛn 'wɩ 'wlidɩ "drɛzan nɛn waa laabo Satan bɛ, e Zozi 'man -tandɩ 'sia "bui zɩɛ -a da. Zɩ e yi -fuba sinjɛn drɛ, te ya'a fɛ ble dɩɛ, ɛn dra -a -tɛdɩ 'sia 'plɛblɛ.\n3-A -nan nɛn Satan "e 'nan -yrɛ 'nan: «-Te Bali -pɩ nɛn yia bɛ, 'i vɩ -kɔlɛ 'labɛ -yrɛ 'nan 'e lila "da -blɩfɛ -a.»\n4Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «E ya 'e 'crɛn -tɛdɩ 'nan: ‹-Blɩfɛ 'saza man "cɛɛ min "belia dɩ.› »\n5"Bɛ -sru ɛn Satan -kʋ -a "nyian loulou, ɛn e mingɔnnɛn trɛ pɛɛnɔn nɛn 'trɛda bɛ -a kɔɔn -yrɛ. 6-A -nan nɛn e 'nan Zozi lɛ 'nan: «'An 'plɛblɛ -nɔan 'yiɛ -e 'i drɛ mingɔnnɛn trɛ 'lee 'e da fɛnun fɛnyian pɛɛnɔn 'labɛ -a tazan -a. -A pɛɛnɔn 'labɛ waa -nɔn 'mɛn, ɛn "an -nɔan "min nɛn an ya "va "bɛ -yrɛ. 7-Te 'i "po sɔɔnla 'an 'wlu ɛn yian 'bɔ bɛ, -a pɛɛnɔn zɩɛ te e drɛ 'yie vɛ -a.»\n8Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «E ya 'e 'crɛn -tɛdɩ 'nan: ‹Bali nɛn Minsan -a bɛ, -a 'bɔ nɛn min 'e bɔ. Ɛn -a -tʋwli "cɛ "nɛn min 'e 'su.› »\n9"Bɛ -sru ɛn Satan -kʋ Zozi 'a Zeruzalɛm. Ɛn e -kʋ -a -tɔlɛ Bali -pan 'kɔn 'win -ji lou. -A -nan nɛn e 'nan -yrɛ 'nan: «-Te i ya Bali -pɩ -a bɛ, 'i 'si 'i 'fli man -e 'i 'kʋ "tra. 10Kɔɔ e ya 'e 'crɛn -tɛdɩ 'nan:\n‹Bali -a ve 'yee 'pasianɔn lɛ 'nan 'wei 'kun,\n11'o 'lɔ lou,\n"tɔgɔ 'i 'cɛin 'e 'lɛ wʋ -kɔlɛ ji -le "wɛan.› »\n12Ɛn Zozi "e 'nan -yrɛ 'nan: «-Cɛjɛ ma'an dra dɩ. Kɔɔ e ya 'e 'crɛn -tɛdɩ "nyian 'nan:\n‹Te blamin 'e Bali nɛn\nMinsan -a bɛ -a man -tan dɩ!› »\n13Zɩ Satan "koe "nyan Zozi 'man -tandɩ man bɛ, ɛn e 'si -a "srɔn, -a man -tandɩ pee man -pɛndɩ -a.\n14"Bɛ -sru ɛn Zozi 'li 'e da Galile 'lɛglɔn 'ji. Bali lei 'saun 'le 'plɛblɛ a -yrɔ. Ɛn -a 'tɔ 'wɩdɩ 'sia fɛ pɛɛnɔn 'nan. 15E -cia Zuif 'nɔn 'le cin yɩ 'kɔnnun -ji te e Bali -le 'wɩ "paaman minnun ji. -A 'tɔ "yi "a min pɛɛnɔn 'le.\n16Zozi 'bɔla Nazarɛtɩ, 'fla nɛn waa 'lɛ 'bʋ "da "bɛ -a da. Zuif 'nɔn 'le 'flinla "yi bɛ, waa laabo Saba. -A -tʋ da nɛn e wlala -wee cin yɩ 'kuin "le zɩ yaa dra 'e 'cɛn bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. E wluan lou 'nan -e 'e Bali -le 'fluba ta vɩ. 17Ɛn o Bali 'lewei vɩzan Ezai -le 'fluba 'nɔn -yrɛ. Yaa 'lɛ 'sʋ, ɛn fɛnan nɛn 'wɩ 'gʋɛ e cɩ 'e 'crɛn -tɛdɩ bɛ, yaa 'yɩ. E ya 'e 'crɛn -tɛdɩ 'nan:\n18«Minsan lei 'saun a 'an 'lɔ,\nkɔɔ yaan 'si "va,\n'nan -e 'an Bali -le 'wɩ 'nɔnnɔn vɩ 'yalɛ -tɛnɔn lɛ,\n'nan -e 'an minnun nɛn\no cɩ 'o yra yɩnan bɛ,\no 'si 'wɩ 'ji.\no yiɛ a 'e 'widɩ bɛ,\n-a 'lɛ 'sʋ,\no cɩ 'tɛ 'panan o da bɛ\no 'si 'wɩ 'lɔ.\n19'Nan -e lɛ nɛn\nMinsan 'yee "yi -kɔɔnman -ji bɛ,\n'an vɩ 'cɛɛ.»\n20Zɩ e cɛɛn 'fluba zɩɛ -a ta vɩdɩ man bɛ, yaa 'lɛ 'wʋ, ɛn yaa -nɔn cin yɩ 'kuin 'pasiazan lɛ. -A -nan nɛn e -nyran. Minnun pɛɛnɔn nɛn cin yɩ 'kuin bɛ, 'o yiɛ 'sɛn "da. 21-A -nan nɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «'Wɩ nɛn kaa 'man Bali -le 'fluba 'gʋɛ -a -ji bɛ, 'e 'lɛ sɔɔdɩ 'sia cɛɛgʋ.»\n22Ɛn minnun pɛɛnɔn 'tɔ -a -sru. 'Wɩ 'nɔnnɔn nɛn e bɔala -a 'le bɛ e o 'plo 'fɔ, te waa ve 'nan: «Zozɛfʋ -pɩ "cɛɛ dʋʋ?»\n23Ɛn Zozi "e 'nan -wlɛ 'nan: «Maan -tɔa 'nan -kɔnnɛn 'gʋɛ ka -taa -a -fɔlɛ 'mɛn. -Kɔnnɛn zɩɛ -nyrɛn 'nan: ‹Min 'belizan, 'i 'fli 'beli 'i 'bɔ 'a!› Ɛn ka -taa "nyian -a vɩlɛ 'mɛn 'nan, 'wɩ pɛɛnɔn nɛn yia drɛ Kapanamo kʋa 'man bɛ, 'i drɛ 'i fla 'gʋ!\n24Maan ve 'cɛɛ 'wɩ tɩglɩ 'a 'nan, minnun 'ka Bali 'lewei vɩzan 'tʋ siala -dan 'e 'bɔ fla dɩ. 25Ɛn e ya "le 'an 'wɩ 'gʋɛ -a -cin -tɔ 'ka 'ji. Tʋ nɛn Bali 'lewei vɩzan Eli a 'li bɛ, laa cɛɛn lɛ yaaga mlɛn 'shɛɛdʋ, ɛn dra -dan -ta 'fla pɛɛnɔn da. Tʋ zɩɛ -a man bɛ te -cale "kaga "a Izraɛl, 26'pian Bali 'ka Eli 'palɛ -sia o -tʋ -va dɩ. -Pɛn lɩ -tʋ nɛn e ya -cale -a Sidɔn 'lɛglɔn 'ji 'fla nɛn waa laabo Sareta bɛ -a da bɛ, -a va nɛn Bali Eli 'pa 'sia. 27Ɛn "nyian tʋ nɛn Bali 'lewei vɩzan Elize a 'li bɛ, te -kogobe 'tɛnɔn "kaga "a "nyian Izraɛl. -Kogobe 'ka 'silɛ min -tʋwli "man dɩ, 'pian Siri min Naaman man nɛn -kogobe 'si.»\n28Zɩ minnun 'wɩ zɩɛ -a 'man bɛ, 'bli 'fɔ o pɛɛnɔn 'ji cin yɩ 'kɔn 'bɔ 'ji. 29O -sɛn lou, ɛn o Zozi 'bɔla bei "sa -a. -A -nan nɛn o -kʋ -a 'fla lu "nɛn, 'nan -e 'o 'ta 'tɔ "man pɔn -yro -ji. Kɔɔ -wee 'fla 'bɔ a pɔn da. 30'Pian Zozi 'bɔla o yei 'e "tun, ɛn e -kʋ.\n31Zozi 'bɔla Kapanamo. E ya Galile 'lɛglɔn 'fla 'tʋ -a. Ɛn -wee 'flinla "yi da bɛ e Bali -le 'wɩ "paadɩ 'sia -wee cin yɩ 'kuin. 32-Yee 'wɩ "paadɩ minnun 'plo 'fɔ, kɔɔ yaa ve "le Bali -a -kɔladɩ -nɔn -yrɛ.\n33Min -tʋ a cin yɩ 'kɔn 'bɔ 'ji bɛ, -yʋ -wlidɩ "a -a -sru. E -paandɩ 'sia 'plɛblɛ. Yaa 'vɩ 'nan: 34«Nazarɛtɩ min Zozi, -mɛ "wɛan nɛn i -tɔa 'kʋe 'wɩ 'ji? I -ta 'kʋ klu 'sʋlɛ. Mɛin -tɔa. Bali -le min tɩglɩ nɛn 'yia.»\n35Ɛn Zozi -a -tɛra -a 'nɛan, e -yʋ -wlidɩ "lɛ 'nan: «'I 'ta -tɔ! 'I 'si min 'labɛ -a -sru!» -A -nan nɛn -yʋ -wlidɩ "min zɩɛ -a -tria minnun yei, ya'a fɛ -tʋ drɛlɛ -yrɛ "dɩ, ɛn e 'si -a -sru.\n36'Wɩ zɩɛ e min pɛɛnɔn 'kan, ɛn waa 'vɩ 'o cin lɛ 'nan: «-Mɛ "sʋ -man wɩ 'bɛ cɩ zɩɛ? Yaa ve -yʋ -wlidɩnun lɛ 'yee 'plɛblɛ 'lee 'yee -kɔladɩ -a, 'nan 'o 'si minnun -sru -e 'o drɛla "da.» 37'Wɩ nɛn Zozi 'a drɛ zɩɛ, -yee "wɛan -a 'tɔ "yi "vɩdɩ 'pa "nyian "da Galile 'lɛglɔn pɛɛnɔn 'ji.\nZozi Simɔn Piɛri 'sɛa 'lee -cɛ -tɛnɔn "kaga beli\n38Zɩ Zozi 'bɔla cin yɩ 'kuin bɛ, ɛn e -kʋ min -tʋ nɛn waa laabo Simɔn bɛ -yee "kɔnnɛn. Tʋ zɩɛ -a man bɛ, te Simɔn nan "bʋ "a 'e yra yɩnan 'kɔlɛ -wɔandɩ 'plɛblɛ 'lɔ. -A -nan nɛn minnun Zozi trʋ 'ba 'nan 'e -nanjɛn. 39Zozi 'kunnan lɩ zɩɛ -a da, ɛn e 'nan 'kɔlɛ -wɔan "cɛ lɛ 'nan: «'I 'si lɩ 'gʋɛ -a man.» Tɔɔn ɛn -a 'kɔlɛ 'e 'trɔ -fɔ. -A -nan nɛn e wluan, ɛn e fɛ -nɔn -wlɛ.\n40Zɩ funninmlan 'pla bɛ, ɛn minnun -tʋdʋ pɛɛnɔn nɛn -cɛ 'tɔ 'tʋdʋ pɛɛnɔn cɩ o man bɛ, o -ta waa Zozi lɛ. 'E 'pɛ 'pla o -tʋdʋ pɛɛnɔn da, ɛn e o beli. 41E -yʋ -wlidɩnun -pin min "kaga -sru "nyian. O "sia o -sru -paandɩ -a. O -paanman 'nan: «Bali -pɩ nɛn 'yia.» 'Pian Zozi 'ka o 'tʋɩlɛ -e 'o 'wɩ dɩ, kɔɔ waa -tɔa 'nan Zozi a min 'sizan 'wɩ 'ji -a.\n42Zɩ tʋ cɛɛn bɛ, ɛn Zozi 'si 'fla. E -kʋ fɛnan nɛn -a -nan cɩ flɩɩ bɛ -a -nan. 'Pian minnun -kʋ -a -wɛɛdɩ -a, ɛn o -kʋ bɔlɛ "man. O ya "vale o dra 'nan -e 'e vɩlɛ 'e 'si 'o "srɔn "dɩ. 43-A -nan nɛn e 'nan -wlɛ 'nan: «Bali 'bɛ cɩ mingɔnnɛn -a fɛ pɛɛnɔn da. E ya "le 'an 'kʋ -yee mingɔnnɛn -blɩdɩ 'wɩ vɩ min peenun lɛ "nyian, kɔɔ 'wɩ zɩɛ -a man nɛn Bali 'an 'pa 'sia.» 44Ɛn Zozi 'kʋ Bali -le 'wɩ vɩlɛ 'lɛglɔn pɛɛnɔn 'ji -wee cin yɩ 'kɔnnun -ji.


Sa nga bé yôli'n 12:4\nKe o trelii b'o wle bisua'n, o fe wle sôndya blu-nin-nsien bo bé bubu bé nun nnannan'n bé sa nun ke bé nien i su, o ô i klun ke, se Pâque'n sin'n, oh feh dyren nzra nun.\nYe Jésus sé Nyanmien nyrun dyranfue dandan, nin Nyanmien sua nun sôndya kpenngben, nin men kpenngben bo bé bee i trale'n bé ke: An fa kaka nin waka an ba ke an wa tra kôdiawiéfue sa.\n Sannge o klô ke bé bui swran kpa, i so'n ti, o usa Jésus ke: ?Wan ye o ti n wiéngu nion? Ye Jésus sé i ke: Bain kun fin Jérusalem o su ko Jéricho, o kô too kôdiawiéfue'm bé nun, bé dé i wun ninngé'n kwlaa, bé bôé lélé, ke o ka kaan o wu'n, ye bé yatyii le olio. Nyanmien nyrun dyranfue kun sin atin kunngba so'n su, o wuun bian so'n, o sen i wun oli. Ye Lévifue kun kusu sin le, o wuun bian so'n, o sen i wun oli. Sannge Samariefue kun b'o su ko lika'n, o kô fitéé i su, ke o wunniin'n, o yô i annvo. O guegue i kannin'm bé nun ngô nin du vin, nan wa tyityi bé su, ye o fe fu nnen'n bo i bobo fu su'n i suo, o fe oo hôtel kun nun, o nien i lika. Ke alie tyennin'n, o yi denier (*f10*) nnyon maan hôtelfue'n, o sé ke: Nien i lika kpa, liké nga a men i ékun'n, se m ba'n, nh yih i nuan liké man o. ?Bé swran nsan so'n, o nyrun'n bé nun ônin ye o ti bian b'o too kôdiawiéfue'm bé nun'n i wiénguo? Ye i waan: Yele nga b'o sii aunnvue'n. Ye Jésus sé i ke: O kusu, kô yô i kunngba so'n.\nYe o sé bé ke: Sannge sien'n, swran ng'o le pata'n mon o fa, ye nga kusu b'o le tro'n mon o fa, swran ng'o le'a kaka'n mon o yô i trale'n i ate o fa tô wié.\nSannge n lie'n, nh kanh klé amun ke, se swran yô o te'n, nanh yô i wié, se swran kpatyi o fuka fama'n su'n, katyi be'n kusu men.\n Ye o sé bé ke: Sannge sien'n, swran ng'o le pata'n mon o fa, ye nga kusu b'o le tro'n mon o fa, swran ng'o le'a kaka'n mon o yô i trale'n i ate o fa tô wié. Afin nanwle, min wun nde nga bé klelii ke: «Bé ke wlaa sa te yôfue'm bé nun'n,» san oh kpenh su. Ye min wun nde'n kwlaa o su wa wié su kpen. Ye bé sé ke: Nannan, nian, kaka nnyon ye. Ye o sé bé ke: O dyu.\nAnh yô liké kwlaa nga an yôo amun nin swran su ka'an nde'n.\nBé nga bé su Jésus su'n bé nun kun tyuen i kaka'n o fa kpee Nyanmien nyrun dyranfue dan'n i swran'n kun su'n.\nKaka kun ô Simon Pierre sa nun, o tyuen fa fiin Nyanmien nyrun dyranfue dan'n i swran bo bé flee Malchus'n, o kpe i su fama'n.\n Ye Jésus sé i ke: Fo o kaka'n wle i bua'n nun, swran kwlaa ng'o tra kaka nun'n, kaka i nuan ye oh kooh. ?A bui ke n kwla fle'a n Si ke o ble min ange bo bé tra akpi fa blu-nin-nnyon ityra'n? ?Se wa yô'a so'n, oh yôh se nan nde nga bé kleli i ke béh yôh ke nga sa'n, wa kpen su?\nMan amun wun i wle ke, se awlô bô kpen kun si kongue do nga awiéfue'n bah su'n, oh tranh minndee, o su yatyi'e le ke o fiti i sua'n.\n Kaka kun ô Simon Pierre sa nun, o tyuen fa fiin Nyanmien nyrun dyranfue dan'n i swran bo bé flee Malchus'n, o kpe i su fama'n. Jésus sé Pierre ke: Wlo o kaka'n i bua'n nun. ?A bu i ke nyrennen nga é Si waan n wuin'n, n su wunmen?\nSe swran yô amun te'n, nanh an yô i wié. Sa kwlaa nga amun yô'n, anh yô man swran'n kwlaa bé wun ke an ti kpa.\n Bé nga bé su Jésus su'n bé nun kun tyuen i kaka'n o fa kpee Nyanmien nyrun dyranfue dan'n i swran'n kun su'n. Ye Jésus sé i ke: Fo o kaka'n wle i bua'n nun, swran kwlaa ng'o tra kaka nun'n, kaka i nuan ye oh kooh. ?A bui ke n kwla fle'a n Si ke o ble min ange bo bé tra akpi fa blu-nin-nnyon ityra'n? ?Se wa yô'a so'n, oh yôh se nan nde nga bé kleli i ke béh yôh ke nga sa'n, wa kpen su?\n An tii i ke bé séé ke: «Se swran bô o nyinma'n, bô i lie'n sié i ôsu, se swran tu o dyé'n, tu i lie'n sié i ôsu.» Sannge n lie'n, nh kanh klé amun ke, se swran yô o te'n, nanh yô i wié, se swran kpatyi o fuka fama'n su'n, katyi be'n kusu men. Se swran wié sanman o, nan i waan oh déh o trale'n, fo o kôndrô'n nannan su men. Se swran wié mian o ke a sunmen lika kilo kun'n, sunmen dyu kilo nnyon. Swran ng'o sre o liké'n fa men, ye swran ng'o klô ke o fe liké o sa nun'n, nanh katyi o sin sii. An tii i ke bé séé ke: «Klô o wiéngu,» ye kpo o kpofue. Sannge n lie'n, nh kanh klé amun ke, anh klô amun kpofue mun, ye [bé nga bé wua amun amuen'n, anh yra bé nguan. Bé nga bé kpo amun'n, anh yô bé kpa,] ye [bé nga bé yô amun tete] bo bé klé amun yale'n, anh sre Nyanmien ke o nian bé su.\n Anh yô liké kwlaa nga an yôo amun nin swran su ka'an nde'n. N swran kpa mun, nanh amun sé ke amun bobo amunh tuh amun klunngbo'n, sannge anh yatyi man Nyanmien, afin bé klee ke: «É Min'n sé ke: Min ye n tu klunngbo nion, min ye nh tuah bé kaleo.» O man, «Se awé kun o kpofue'n, men i liké, Se nzué wé kuin'n, men i nzué, Afin se a yô so'n, O ti ke senmlen ye a fa gue i ti su sa.» (*f40*) Nanh man bé nga bé yô amun te'n bé kwla amun, sannge anh yô bé kpa lélé an kwla bé.\nYe bé nun kun fe i kaka'n fin Nyanmien nyrun dyranfue dan'n i swran'n, nan wa kpe i su fama'n.


N swran kpa mun, an ti aôfue nin wlanwlanfue asie'n su, o man nh sreh amun ke an wla amun kônvi b'o man amun nyin blô ninngé'm bé su'n i asé, afin kônvi so'n kwla kun é.\nAnh fa é Min Jésus-Christ yô ke amun nyren sa. Nanh an bu liké nga klo swran i kônvi soe'n i akunndan ke amunh yôh.\n Se bé laka swran kun'n, nanh mon o sé ke, Nyanmien ye o leke io. Afin bé kwla laka'a Nyanmien sa fi nun, ye i bobo laka'a swran fi. Sannge swran kun i lakale'n fin i bobo i kônvi'n, ye man bé leke bé nyen io.\n Liké nga yasua yô men i yio o ti su'n, man o yô men, man bla'n kusu yô i so men i wun'n. Bla'n sié'e i bobo wun, i wun'n ye o sié io, ye yasua'n kusu sié'e i bobo wun, i yi'n ye o sié io. Se o ti'a ke amun nnyon'n amun bô a yô kun ke amunh fah ble kaan ke amun nin Nyanmien amunh kôkôh yale'n, nanh an kpe amun wun ainngba. Se ble so'n kô sin'n, anh kan bô nun, se wa yô'a so'n, o tyenman nan amun awlen bo an kwla traman'n ti, Satan (*f6*) a nyan amun.\n An tii i ke bé séé ke: «Nanh kunnde bla o yi bô annze bian o wun bô.» Sannge n lie'n, nh kanh klé amun ke, swran kwlaa ng'o wun bla kun b'o bu i kunndele akunndan'n, wuun wa kunnde bla so'n. Se o nyinma fama'n man a sa te'n, tu yi blô mmua. O flunman ke o wunnen'n i lika kun di le, tra ke Nyanmien fo o wunmuan'n ti nyrennen lika'n nun'n. Se o sa fama'n man a yô sa te'n, kpe ti blô mmua. O flunman ke o wunnen'n i lika kun di le, tra ke o wunmuan'n wo nyrennen lika'n nun'n.


Marki 3 | Online Bible | New World Translation\nBian kun mɔ i sa ti wuwa’n yoli juejue (1-6)\nSran kpanngban kpa be yiali nzue’n i nuan lɛ (7-12)\nAkoto 12 mun (13-19)\nƝanmiɛn wawɛ’n i wun ndɛ tɛ kanlɛ (20-30)\nZezi i nin’n nin i niaan mun (31-35)\n3 Ɔ wluli Ɲanmiɛn sulɛ sua kun nun ekun. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn bian kun mɔ i sa kun ti wuwa’n, ɔ o lɛ. 2 Be fali be ɲin be sieli i su kpa, sɛ ɔ́ yó bian sɔ’n i juejue Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n nun-o. I liɛ’n, bé jrán su bé sɛ́nmɛn i. 3 Ɔ seli bian mɔ i sa ti wuwa’n kɛ: “Jaso, bla afiɛn wa.” 4 I sin’n, ɔ usali be kɛ: “?Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n nun’n, sran kun le atin yo sran ye annzɛ kusu ɔ le atin yo sran tɛ? ?Asa kusu’n, sran kun le atin de sran annzɛ kusu ɔ le atin kun sran?” Sanngɛ b’a tɛmɛn i su. 5 Ɔ niannin be ya su. Be awlɛn mɔ w’a kete’n ti’n, i wla boli i wun dan. Yɛ ɔ seli bian’n kɛ: “Tinngɛ ɔ sa’n nun.” Yɛ ɔ tinngɛli nun-ɔn. Kpɛkun i sa’n sɛli i sin yoli kpa. 6 Kɛ ɔ yoli sɔ’n, Farizifuɛ’m be fiteli. Ndɛndɛ kpa’n, be nin be nga be o Erɔdu sin’n be ko yiali. Be cicili i wun ndɛ kɛ bé kún i. 7 Sanngɛ Zezi nin i sɔnnzɔnfuɛ’m be jasoli lɛ, be ɔli nzue’n i nuan lɔ. Kpɛkun sran kpanngban kpa mɔ be fin Galile mɛn’n nin Zide mɛn’n nun lɔ’n, be suli i su. 8 I kpa bɔbɔ’n, sran kpanngban be fin Zerizalɛmun nin Idime nin Zurdɛn’n i sin lɔ, ɔ nin Tir nin Sidɔn be asa’m be su, be bɛli i wun lɛ. Afin be tili i kɛ ɔ yo ninnge kpanngban. 9 Kɛ ɔ ko yo naan sran nga be o lɛ’n, b’a miɛnmɛn i’n ti’n, ɔ seli i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ be sie alie kaan kun lɛ be mɛn i. 10 Ɔ yoli sran kpanngban be juejue. I sɔ’n ti’n, sran kwlaa nga be tukpacɛ’n ti kekle kpa’n, be yiɛli i su woo. Be waan bé kɛ́n i. 11 Kɛ mmusu’m be bɔbɔ be wun i cɛ’n, be fin ase i ɲrun lɛ. Kpɛkun be kpan kekle kpa, be se kɛ: “Wɔ yɛ a ti Ɲanmiɛn i Wa’n niɔn.” 12 Sanngɛ ɔ wlali be su nun flannin nun kpa kɛ nán maan be kan naan sran’m be si sɔ. 13 Ɔ fuli oka kun su. Kpɛkun ɔ flɛli be ng’ɔ klo kɛ be bla’n, naan b’a wɔ i wun lɔ. 14 Ɔ kpali sran blu-nin-nɲɔn (12). Yɛ ɔ flɛli be akoto. Be yɛ be nin i bé kɔ́ likalika’m be nun-ɔn, yɛ ɔ́ súnman be kɛ be ko bo jasin fɛ’n. 15 Kpɛkun ɔ́ mán be kwlalɛ, naan be fuan mmusu mun. 16 Sran blu-nin-nɲɔn (12) ng’ɔ fali be’n, be dunman mun yɛ: Simɔn m’ɔ tɔnnin i dunman ekun kɛ Piɛli’n, 17 yɛ Zebede i mma mun, Zaki nin i niaan bian Zan. (Ɔ tɔnnin be dunman ekun kɛ Boanɛɛzɛsi. I bo’n yɛle kɛ “angblannan’n i mma mun.”) 18 Yɛ Andre, nin Filipu, nin Batelemin, nin Matie, nin Toma, nin Zaki m’ɔ ti Alfe wa’n, nin Tade, nin Simɔn m’ɔ ti wakawakafuɛ’n,* 19 yɛ Zida Iskariɔti mɔ i sin’n, ɔ yili Zezi mannin sran mun’n. I sin’n, ɔ ɔli sua kun nun. 20 Sran kpanngban be yiali lɛ ekun. Ɔ maan be kwlá diman like bɔbɔ. 21 Kɛ i osufuɛ’m be tili i sɔ’n, be ɔli i tralɛ. Afin be waan: “I ti w’a saci.” 22 Asa kusu’n, mmla klɛfuɛ* mɔ be fin Zerizalɛmun’n, be seli kɛ: “Bɛlzebubu* wo i su. Mmusu’m be su kpɛn’n i fanngan nun yɛ ɔ fuan mmusu mun-ɔn.” 23 Ɔ maan ɔ flɛli be i wun lɛ, naan w’a kan ndɛ ɲanndra nun w’a kle be. Ɔ seli be kɛ: “?Satan fuan Satan sɛ yɛ ɔ yo ye-ɔ? 24 Sɛ famiɛn diwlɛ kun i nunfuɛ’m be nuan sɛman’n, famiɛn diwlɛ sɔ’n su kaman lɛ. 25 Yɛ sɛ awlo kun nunfuɛ’m be bubu be wun nun’n, awlo sɔ’n bo. 26 I kunngba’n, sɛ Satan jaso i bɔbɔ i wun naan ɔ bu i wun nun’n, ɔ kwlá kaman lɛ, i liɛ’n wíe. 27 Nanwlɛ, sran fi kwlá wluman sran m’ɔ le wunmiɛn kpa’n i sua’n nun ko wuɛmɛn i bo ninnge mun. Saan ɔ́ cí i ka naan w’a kwla fɛn i sua’n nun ninnge mun. 28 Nanwlɛ, ń kán klé amun kɛ sa kwlaa nga sran’m be yo’n, bé yáci cɛ́ be. Maan ɔ yo sa tɛtɛ nga be yo’n, annzɛ ndɛ tɛtɛ nga be kan’n, bé yáci i kwlaa cɛ́ be. 29 Sanngɛ sran ng’ɔ kan Ɲanmiɛn wawɛ’n i wun ndɛ tɛ’n, be su yaci cɛmɛn i le. I sa tɛ’n, ɔ́ kɛ́ i su titi.” 30 Like nga ti yɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n yɛle kɛ be seli kɛ: “Mmusu kun o i su.” 31 I nin nin i niaan bian’m be bali. Be jrannin gua su lɔ, kpɛkun be sunmannin sran kun kɛ ɔ ko flɛ i. 32 Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn sran kpanngban be titi i wun lɛ, b’a sin b’a yiɛ i. Kpɛkun be seli i kɛ: “Nian! Ɔ nin nin ɔ niaan’m be o gua su lɔ, be flɛ-ɔ.” 33 Sanngɛ ɔ tɛli be su kɛ: “?Wan yɛ ɔ ti min nin’n niɔn? ?Yɛ wan mun yɛ be ti min niaan mun-ɔn?” 34 Ɔ niannin be nga be titi i wun lɛ mɔ b’a sin b’a yiɛ i’n. Kpɛkun ɔ seli kɛ: “Amun nian, min nin nin min niaan mun yɛ be o yɛ! 35 Sran ng’ɔ yo Ɲanmiɛn i klun sa’n, i yɛ ɔ ti min niaan bian, nin min niaan bla, ɔ nin min nin-ɔn.”\n^ Be kwla se ekun kɛ “Kananeɛn.”


Biblu’n nun ndɛ: Naaman yoli juejue - Zoova i lalofuɛ’m be ɛntɛnɛti adrɛsi nga sran ngba si i’n\n?AMUN si ndɛ nga talua kan nga su kɛn i wa’n? Ɔ su kan Zoova i nuan ijɔfuɛ Elize i ndɛ kle bla’n, ɔ nin abonuan ninnge nga Zoova maan ɔ yo be’n. Kɛ mɔ bla’n timan Izraɛlifuɛ’n ti’n, ɔ siman Zoova. É wá wún like nga ti yɛ talua kan sɔ’n, ɔ o bla’n i wun wa’n.\nBla’n ti Sirifuɛ. I wun Naaman ti Siri sonja’m be su kpɛn. Sirifuɛ’m be trali Izraɛlifuɛ talua kan’n i lomuɛn kpɛkun be fa blɛli Naaman i yi’n kɛ ɔ fɛ i yo i sufuɛ.\nTukpaciɛ kain mɔ be flɛ i kokowe’n, ɔ o Naaman i wun. Tukpaciɛ sɔ’n kwla didi be wunnɛn’n. I sɔ ti yɛ maan talua kan’n su se Naaman i yi’n kɛ: ‘Sɛ ɔ ti kɛ min min bian’n ɔ kwla kɔ Zoova i nuan ijɔfuɛ’n i wun Izraɛli lɔ’n, nn ɔ́ yó maan i kokowe’n wíe.’ I sin’n, ndɛ nga talua kannin’n, be kan kleli bla’n i wun.\nNaaman kunndɛ kɛ ɔ́ yó juejue, ɔ maan ɔ ɔli Izraɛli lɔ. Kɛ ɔ juli lɔ’n, ɔ ɔli Elize i awlo lɔ. Elize yili i sufuɛ’n kɛ ɔ ko se Naaman kɛ ɔ ko wunnzin Zurdɛn nzue’n nun kpɛ nso. I sɔ ndɛ’n kunnin Naaman ya dan kpa, kpɛkun ɔ se kɛ: ‘?Nzue nga be o min mɛn nun lɔ’n be kpa traman Izraɛli mɛn nun nzue’m be kwlaa?’ Kɛ Naaman kannin sɔ’n, kpɛkun yɛ ɔ jasoli lɔ ɔli ɔ.\nYɛ i sran’m be nun kun seli i kɛ: ‘?Nannan, sɛ ɔ ti kɛ like kekle wie yɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n waan a yo’n, a su yoman? ?Yɛ nn ngue ti yɛ a ko wunnzinman kɛ nga ɔ fa kannin sa’n niɔn?’ Naaman kplinnin i sran’m be ndɛ’n su naan w’a ko wunnzin Zurdɛn nzue’n nun kpɛ nso. Kɛ ɔ yoli i sɔ’n, i wunnɛn’n yoli weiin, kpɛkun yɛ tukpaciɛ’n wieli ɔ!\nI fɛ nga ɔ yoli Naaman’n, be kwlá kanman. Ɔ sɛli i sin Elize wun lɔ ɔ ko seli i kɛ: ‘Siɛn’n, m’an wun i wlɛ kɛ asiɛ wunmuan’n su’n, Ɲanmiɛn fi nunman lɛ saan Izraɛli wa yɛ Ɲanmiɛn wo ɔ. I sɔ’n ti, n nin like kan n bali kɛ ń fá mán wɔ, yɛ ɔ o yɛ’n. Ń srɛ́ wɔ, sɔ nun.’ Sanngɛ Elize tɛli i su kɛ: ‘Cɛcɛ, n su sɔman nun.’ Elize si kɛ ɔ nin i fataman kɛ ɔ sɔ Naaman i like m’ɔ fa mɛnnin i’n nun, afin nɛ́n i yɛ maan Naaman yoli juejue ɔ, Zoova dunman nun ɔn. Sanngɛ Elize i sufuɛ’n mɔ be flɛ i Geazi’n, i konvi sɔli like sɔ’n dan.\nAmun nian like nga Geazi wá yó’n. Kɛ Naaman ɔli cɛ’n, Geazi wanndi suli i su ko se i kɛ: ‘Elize sunmannin min kɛ n wa se wɔ kɛ aofuɛ’m b’a ba icra’n, naan i ti’n a mɛn i like kan naan n fa blɛ i.’ Nanwlɛ, i nga ɔ kɛn i lɛ’n, ɔ ti ato. Sanngɛ Naaman siman kɛ ato yɛ Geazi buali ɔ. Yɛ ɔ mɛn i ninnge’m be wie ɔ.\nKɛ Geazi sɛli i sin’n, Elize si sa nga ɔ yoli’n, afin Zoova maan ɔ wunnin i. I ti’n kɛ Geazi juli awlo lɛ’n, Elize seli i kɛ: ‘Ɔ sa tɛ nga a yoli ti’n, Naaman i kokowe’n ɔ́ yó wɔ.’ Kokowe’n kali lɛ yoli i!\n?Ngue afɔtuɛ yɛ ndɛ’n kwlaa nga man e ɔ? I klikli’n yɛle kɛ ɔ fata kɛ e yo kɛ talua kan’n sa. Naan e kan Zoova ndɛ e kle sran mun. I sɔ’n ti ye yolɛ. Afɔtuɛ’n i nɲɔn su’n yɛle kɛ ɔ fataman kɛ e di tutre kɛ nga Naaman dun mmua yoli’n sa. Sanngɛ ɔ fata kɛ e ɲin yi Ɲanmiɛn i junman difuɛ mun. I nsan su’n yɛle kɛ, ɔ fataman kɛ e bua ato kɛ Geazi fa buali’n sa. ?An wunman kɛ Biblu’n nun kannganlɛ kwla kle like kpanngban’n?\n2 Famiɛn Mun 5:1-27.\n?Desɛn’n su lɛ’n, ngue ndɛ yɛ talua kan’n su kan kle bla’n niɔn?\n?Wan yɛle bla nga ɔ o desɛn’n su lɛ’n, yɛ ngue yɛ talua kan’n yo i bla’n i awlo lɔ ɔ?\n?Ngaliɛ benin yɛ Elize fa mannin Naaman i sufuɛ’n kɛ ɔ ko kan kle i ɔ? ?Yɛ ngue ti yɛ Naaman fali ya ɔ?\n?Kɛ Naaman fali ndɛ nga i sufuɛ’n kannin’n su’n, ngue sa yɛ ɔ juli ɔ?\n?Ngue ti yɛ Elize w’a sɔman like nga Naaman fa cɛli i’n nun ɔn? ?Sanngɛ ngue yɛ Geazi yoli ɔ?\n?Ngue sa yɛ ɔ yoli Geazi ɔ? ?Ngue afɔtuɛ yɛ i sɔ’n man e ɔ?\nKanngan 2 Famiɛn Mun 5:1-27 nun.\n?Wafa sɛ yɛ Izraɛlifuɛ talua kan’n i ajalɛ’n kwla wla gbanflɛn nin talua’m be fanngan andɛ ɔ? (2 Fam. 5:3; Jue. 8:3; 148:12, 13)\n?Kɛ Ɲanmiɛn ninnge’m be nun bé mán e afɔtuɛ’n, ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e fa Naaman i ajalɛ’n e tu e wun fɔ nun ɔn? (2 Fam. 5:15; Ebr. 12:5, 6; Zak 4:6)\n?Ajalɛ benin mun yɛ e suannin be Elize nin Geazi be ayeliɛ nɲɔn nun ɔn? (2 Fam. 5:9, 10, 14-16, 20; Mat. 10:8; Yol. 5:1-5; 2 Kor. 2:17)


Sa Nga Be Yoli’n 20 | Ɛntɛnɛti su Biblu | Mɛn Uflɛ Biblu’n (2022)\nSa Nga Be Yoli’n 20:1-38\nPɔlu ɔli Maseduanin nin Glɛki’m be mɛn’n nun lɔ (1-6)\nEtisi cɛnnin nguan Troasi lɔ (7-12)\nƆ fɛli i Troasi lɛ ɔli Mile (13-16)\nPɔlu nin Efɛzi lɔ asɔnun kpɛnngbɛn’m be yiali (17-38)\nƆ kleli like awloawlo’m be nun (20)\n“Sɛ a cɛ sran like’n, ɔ klun jɔ kpa” (35)\n20 Kɛ lika’n tɔli bliin’n, Pɔlu yiali Zezi i sɔnnzɔnfuɛ mun. Ɔ wlali be fanngan, kpɛkun ɔ kaleli be. I sin’n, ɔ ɔli Maseduanin. 2 Kɛ ɔ́ sín lika sɔ’m be nun’n, ɔ wlali be nga be o lɔ’n be fanngan, naan w’a ju Glɛki’m be mɛn’n nun lɔ. 3 Ɔ dili anglo nsan lɔ. I waan ɔ́ fá mmeli kɔ́ Siri. Sanngɛ Zuifu’m be cicili i wun ndɛ ti’n, ɔ buli akunndan uflɛ kɛ ɔ́ sín Maseduanin lɛ naan ɔ́ sɛ́ i sin. 4 Kɛ ɔ́ kɔ́’n, Pirisi m’ɔ fin Bere’n i wa Sopatɛɛ, ɔ nin Aristaki nin Sekɔndisi mɔ be fin Tesaloniki’n, ɔ nin Gaisi m’ɔ fin Dɛɛbe’n, ɔ nin Timote, yɛ Tisiki nin Trofimun mɔ be fin Azi mɛn’n nun lɔ’n, be nin i be ɔli. 5 Yasua sɔ’m be dunnin e ɲrun mmua ko minndɛli e Troasi lɔ. 6 Sanngɛ kɛ Kpanwun mɔ be guaman nun kpanwun ayre’n i cɛn’m be sinnin’n, e fali mmeli Filipu lɛ. E dili cɛn ba nnun naan y’a to be Troasi lɔ. Kpɛkun e dili cɛn ba nso lɛ. 7 Lemɔcuɛ’n i cɛn ba klikli’n nun’n, e yiali kɛ é dí like. Ɔ maan Pɔlu kannin ndɛ kleli be nga be yiali lɛ’n. Ɔ kannin ndɛ’n lele kɔnguɛ afiɛn, afin sɛ aliɛ cɛn’n ɔ́ kɔ́. 8 Nglo sua ba nga i nun yɛ e yiali’n, kannin kpanngban o nun. 9 Kɛ Pɔlu íjɔ’n, nn gbanflɛn kaan kun mɔ be flɛ i kɛ Etisi’n, ɔ ti fenɛtri’n nun. Ɔ su lafi kpa pɔɔ. Lafilɛ’n fɛli i mlɔnmlɔn, ɔ maan ɔ fin nglo sua’n i nsan su’n nun tɔli. Bé mɛ́n i su-ɔ, w’a wu. 10 Sanngɛ Pɔlu fin lɔ jrali, ɔ lɛli i su, kpɛkun ɔ toli i sa blɛli i. Yɛ ɔ seli kɛ: “Amun yaci sunlɛ, afin ɔ o nguan nun.” 11 I sin’n, kɛ Pɔlu fuli nglo sua ba’n nun lɔ’n, ɔ buli kpanwun’n nun yɛ ɔ boli aliɛ dilɛ bo-ɔ. Ɔ nin be kokoli yalɛ lele aliɛ njɛnniɛn su naan w’a ɔ. 12 Be fali ba yasua kan mɔ w’a ɲan nguan ekun’n, yɛ be klun jɔli dan kpa. 13 I sin’n, e dunnin mmua e ko fali mmeli’n e ɔli Asɔsu. E waan sɛ e ju lɔ’n, é fá Pɔlu mmeli’n nun. Afin ɔ seli e kɛ e yo sɔ naan i liɛ’n, ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ nánti kɔ́. 14 Ɔ maan kɛ ɔ toli e Asɔsu lɔ’n, e fɛli i mmeli’n nun e ɔli Mitilɛnin. 15 Kɛ e tuli e bo lɛ’n, i aliɛ m’ɔ́ cɛ́n’n, e juli Kiɔsu. I aliɛ m’ɔ́ cɛ́n ekun’n, e juli Samɔsu. Kpɛkun i cɛn m’ɔ́ sú i su’n, e juli Mile. 16 Pɔlu waan ɔ́ sán Efɛzi wun. I liɛ’n, ɔ su cɛman Azi mɛn’n nun lɔ. Afin ɔ su kpli kɔ́ Zerizalɛmun. I waan ɔ́ míɛn i ɲin jú lɔ naan Pantekɔtu cɛn’n ɔ to i Zerizalɛmun lɔ. 17 Sanngɛ kɛ ɔ juli Mile lɛ’n, ɔ sunmannin sran Efɛzi lɔ kɛ be ko flɛ asɔnun kpɛnngbɛn mun. 18 Kɛ be toli i lɛ’n, ɔ seli be kɛ: “Kɛ ɔ fɛ i cɛn mɔ min ja tiali Azi mɛn’n nun’n, amun si wafa nga e nin amun e trannin’n i kpa. 19 N kannin min wun ase kɛ kanga sa n dili e Min’n i junman’n kpa. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Zuifu’m bé cící min wun ndɛ. I sɔ’n ti’n, min ɲinmuɛn guali, kpɛkun n wunnin ɲrɛnnɛn kpanngban. 20 Blɛ sɔ nun’n, m’an muanman min nuan. Ndɛ ng’ɔ ko yo amun ye’n, n kan kleli amun. N kleli amun like nzra nun nin awloawlo’m be nun. 21 I Zuifu-o, i Glɛki-o, n seli be kɛ be kaci be akunndan’n naan be sa be sin Ɲanmiɛn wun. Asa kusu’n, n seli be kɛ be lafi e Min Zezi su. 22 Siɛn’n, Ɲanmiɛn wawɛ’n w’a ci* min. Ɔ maan kannzɛ n siman like nga bé fá yó min Zerizalɛmun lɔ’n, sanngɛ n su kɔ lɔ. 23 Nga n si i’n yɛle kɛ klɔ kwlaa su’n, Ɲanmiɛn wawɛ’n kan kle min kɛ bé wlá min bisua naan ń wún ɲrɛnnɛn kpanngban kpa. 24 Ɔ nin i sɔ ngba’n, n buman min nguan’n i like fi.* Like ng’ɔ ti min cinnjin’n yɛle kɛ ń gúa wanndilɛ nga n su wanndi’n nin junman nga e Min Zezi fa wlali min sa nun’n, be bo. Junman sɔ’n yɛle Ɲanmiɛn i aklunye dan’n i jasin fɛ’n i kanlɛ. 25 “Siɛn’n amun sie amun su! N si kɛ amun kwlaa nga n kannin Ɲanmiɛn i Famiɛn dilɛ’n i ndɛ’n n kleli amun’n, amun nun wie fi su wunman min kun. 26 Ɔ maan andɛ’n, amun ti min lalofuɛ kɛ sran ng’ɔ wu-ɔ, nán min yɛ n yoli-ɔ. 27 Afin n boli Ɲanmiɛn i afɔtuɛ’m* be kwlaa be su n kleli amun. M’an faman wie fi m’an fiaman amun wun. 28 Amun nian amun wun su. Yɛ bua fa mɔ Ɲanmiɛn wawɛ’n fali amun sieli su kɛ amun yo i sunianfuɛ’n, amun fa amun ɲin sie su kpa naan Ɲanmiɛn i asɔnun’n m’ɔ fɛli i bɔbɔ i Wa’n i mmoja’n toli’n, amun niɛn i lika kpa. 29 N si kɛ sɛ n kɔ’n, nnɛn wlɛfuɛ mun bé wlú amun afiɛn, yɛ be su yoman bua fa’n i cɛcɛ. 30 Kpɛkun sran wie’m bé jáso amun afiɛn, bé kpɛ́ gblɛ bé fá láka Zezi i sɔnnzɔnfuɛ mun naan be su be su. 31 “I sɔ’n ti’n, maan amun ɲin tran su. Yɛ nán amun wla fi su kɛ n mannin amun tinuntinun amun afɔtuɛ kɔnguɛ nin wia nun, afuɛ lele nsan. Yɛ m’an yacimɛn i sɔ yolɛ. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn min ɲinmuɛn gúa. 32 Siɛn’n, maan Ɲanmiɛn nin i ndɛ m’ɔ yi i aklunye dan’n i nglo’n, be sasa amun. Ɲanmiɛn ndɛ sɔ’n kwla yo maan amun yo kpa. Yɛ ndɛ sɔ’n kwla man amun aja like be nga be ti Ɲanmiɛn liɛ klonglo’n be afiɛn. 33 Min ɲin w’a bloman sran fi i jɛtɛ ufue annzɛ i sika ɔkwlɛ annzɛ i tralɛ wun. 34 Amun bɔbɔ amun si kɛ n fali min sa n dili junman n fa niannin min nin be nga be su min su’n be lika. 35 Like kwlaa nun’n, n kleli amun kɛ amun di junman kekle sɔ, naan amun uka be nga be leman wunmiɛn’n. Kpɛkun nán amun wla fi e Min Zezi i ndɛ’n su. I bɔbɔ seli kɛ: ‘Sɛ a cɛ sran like’n, ɔ klun jɔ kpa tra kɛ be cɛ wɔ like’n.’” 36 Kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n, ɔ nin be kwlaa be kotoli naan b’a srɛ Ɲanmiɛn. 37 Nanwlɛ, be kwlaa be sunnin kpa. Kpɛkun be tɔli Pɔlu nun. 38 Afin kɛ ɔ seli kɛ be su wunmɛn i kun’n, ɔ yoli be ya dan. I sin’n, be ko sunmɛnnin i lelee juli mmeli’n i wun lɔ.\n^ Be kwla se ekun kɛ “mian.”\n^ Be kwla se ekun kɛ “ɔ leman ɲrun kaan sa bɔbɔ min ɲrun.”\n^ Be kwla se ekun kɛ “klun sa’n kwlaa.”\nSa Nga Be Yoli’n 20


Fa desɛn annzɛ foto ɔ nin video mun kle like | Kannganlɛ nin like klelɛ\nFa desɛn annzɛ foto ɔ nin video mun kle like\nBo Bolɛ 15:5\nLIKE NG’Ɔ FATA KƐ A YO’N: Ndɛ cinnjin’m be nun yiyilɛ nun’n, fa sran’m be ɲin sie i desɛn annzɛ foto, ɔ nin video’m be su.\nFa sran’m be ɲin sie i ninnge wie mɔ be kwla wun be’n be su. Ɔ kwla yo desɛn annzɛ foto, annzɛ ninnge uflɛ wie mun ekun mɔ be kwla yo naan ɔ ndɛ cinnjin’m be ɲin w’a fite kpa’n. Uka ɔ ndɛ tiefuɛ mun naan be ɲin w’a tranman like nga a fa kleli be’n i ngunmin su. Sanngɛ maan be ɲin tran like nga ti yɛ a fali nzɔliɛ like sɔ’n fa kleli be’n i su.\nLike nga a su fa kle ɔ ndɛ tiefuɛ mun’n, maan be wun i kpa.\nDun mmua kunndɛ like nga a klo kɛ á fá klé ɔ ndɛ tiefuɛ mun’n sie.\nFa desɛn, annzɛ foto kun m’ɔ o e fluwa kun nun’n kle sran’n, kpɛkun se i kɛ ɔ kan like ng’ɔ wun i’n i ndɛ. Sɛ ɔ nin i fata’n, usa sran’n i kosan wie mun ekun naan ndɛ cinnjin’m be ɲin fite kpa. Sɛ video yɛ a su bo’n, yo maan sran’n wun i kpa. Blɛ sunman’n, kɛ sran’n nían video’n, ɔ fataman kɛ e ijɔ.\nKannganlɛ nin like klelɛ—Fa desɛn annzɛ foto ɔ nin video mun kle like


KƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Afrikaans Anglais Aukan Bassa (Cameroun) Bichlamar Boulou Cakchiquel Cambodgien Chitonga Chokwe Chokwe Chol Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Efik Espagnol Ewé Fon Français Ga Gallois Garifuna Groenlandais Haoussa Hmong (White) Iban Icibemba Igbo Isoko Italien Kabye Karen (S'gaw) Kazakh Kikaonde Kikongo Kiluba Kimbundu Kisi Kisonge Kongo Krio Kwangali Kwanyama Lamba Lao Lifu Lingala Lunda Luvale Maltais Mam Mambwe-Lungu Mazateco (Huautla) Mizo Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndonga Ndébélé Ngabere Ngangela Nyaneka Nyanja Nzema Otètèla Pidgin (Cameroon) Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Saramaccan Sepedi Sesotho (Lesotho) Silozi Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tahitien Tiv Tlapanec Tojolabal Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Twi Tzeltal Umbundu Urhobo Uruund Venda Wallis Wawle Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zoulou\n“I yɛ maan wunnɛn wunmuan’n kwlaa o lɛ-ɔ, yɛ wunnɛn sɔ’n i lika kun junman liɛ nga be kleli i kɛ ɔ di’n yɛ ɔ di-ɔ, afin be kwlaa be sasa su.”—EFƐZFUƐ MUN 4:16.\nJUE: 53, 107\n?Ngue yɛ ɔ kle kɛ e bo’n ti kun yɛ e bo jasin fɛ’n niɔn?\n?Ngue yɛ e tinuntinun e kwla yo naan e bo’n w’a yo kun titi asɔnun’n nun ɔn?\n?Ngue yɛ yasua kun nin i yi’n be kwla yo naan be bo’n w’a yo kun titi ɔ?\n1. ?Kɛ ɔ fɛ i mɛn’n i bo bolɛ’n nun’n, ngue yɛ ɔ kle kɛ nán sran kunngba yɛ ɔ dili Ɲanmiɛn i junman’n mun ɔn?\nKƐ ZOOVA yili Zezi’n, ɔ nin Zezi be bo’n yoli kun be yili ninnge’n kwlaa. Zezi seli kɛ: “N wo i wun lɛ n sa o junman’n su.” (Nyanndra Mun 8:30) Asa ekun’n, Zoova i sufuɛ’m be bo’n yoli kun titi be dili junman ng’ɔ fa mannin be’n. I wie yɛle kɛ, Nowe nin i awlobo’n be bo’n yoli kun be boboli mmeli kun. Kɛ afuɛ kpanngban sinnin’n, Izraɛlifuɛ’m be kplannin Ɲanmiɛn i tannin sua’n. Yɛ kɛ bé jáso be nanmue kun nun’n, be tutu tannin sua sɔ’n be fa kɔ. Be bo’n ti kun yɛ be yoli i kwlaa sɔ’n niɔn. I sin’n, Izraɛlifuɛ’m be wa kplannin Ɲanmiɛn i sua’n. Kɛ be kɔ Ɲanmiɛn sulɛ’n, be bo ngowa kanlɛ ninnge mun. Kpɛkun be to jue likawlɛ be mɛnmɛn i. Zoova i sufuɛ’m be bo m’ɔ yoli kun’n, i ti yɛ be kwla yoli ninnge kwlaa sɔ mun ɔn.—Bo Bolɛ 6:14-16, 22; Kalɛ 4:4-32; 1 Be Nyoliɛ 25:1-8.\n2. (a) ?Ngue yɛ Klistfuɛ klikli’m be yoli wie ɔ? (b) ?Kosan benin yɛ e kwla fa usa e wun ɔn?\n2 Klistfuɛ klikli’m be bo’n yoli kun wie. Akoto Pɔlu kleli kɛ ɔ le Klistfuɛ kun i like ng’ɔ si i yo ɔ. Yɛ Ɲanmiɛn mannin be junman fanunfanun. Sanngɛ be bo’n yoli kun be dili junman. Yɛ Zezi Klist ti be Min. Ɔ maan, Pɔlu fali Klistfuɛ mun sunnzunnin sran wunmuan kun. Ɔ kleli kɛ sran ti wunmuan kun, sanngɛ i wun ninnge’m be sɔnnin. (An kanngan 1 Korɛntfuɛ Mun 12:4-6, 12 nun.) ?Yɛ e li? ?Ngue yɛ e tinuntinun e kwla yo naan jasin fɛ’n bolɛ’n nun’n, nin asɔnun’n nun’n, ɔ nin e awlobo’m be nun, e bo’n w’a yo kun titi ɔ?\nMAAN E BO’N YO KUN E BO JASIN FƐ’N\n3. ?Ngue yɛ akoto Zan wunnin i aolia nun ɔn?\n3 Klistfuɛ klikli’m be blɛ su’n, akoto Zan wunnin anzi nso aolia nun. Awɛ o anzi sɔ’m be sa nun. Kɛ anzi nnun su’n boli i liɛ’n, “nzraama kun ɔ fin nyanmiɛn su lɔ tɔli asiɛ’n su.” Be mannin nzraama sɔ’n i lakle naan ɔ fa tike kunman dan kun mɔ be simɛn i bo’n su. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, sin wɛnsrɛn dan kpa kun fin nun fiteli. Kpɛkun, lalo’m be fin wɛnsrɛn sɔ’n nun be guali asiɛ’n su. Lalo’m b’a saciman ijre nin nɲa mɔnnɛn nin waka fi. Sanngɛ, be kleli “sran nga be lɛ-man Nyanmiɛn i nzɔliɛ’n be ngban su’n,” be yalɛ. (Sa Nglo Yilɛ 9:1-4) Zan si kɛ lalo’m be kwla saci ninnge kpanngban. Moizi blɛ su’n, kɛ lalo’m be fiteli’n, be dili waka nin ijre nga be o Ezipti mɛn’n nun’n. (Ezipt Lɔ Tulɛ 10:12-15) Lalo nga Zan wunnin be’n, be ti Klistfuɛ nga Ɲanmiɛn kpa be sieli be ngunmin’n be nzɔliɛ. Klistfuɛ sɔ’m be kan kɛ Ɲanmiɛn wá núnnún Ɲanmiɛn sulɛ wafa ng’ɔ timan su’n. Sran kpanngban mɔ be lafi su kɛ bé trán asiɛ’n su wa’n, be nin Klistfuɛ sɔ mun be bo’n ti kun be kan ndɛ sɔ’n. Kɛ sran kpanngban be ti ndɛ nga be kan’n, be yaci wafa nga be su be Ɲanmiɛn laa’n. Kpɛkun be ba Zoova sulɛ naan Satan w’a sieman be kun.\n4. (a) ?Junman dan benin yɛ Ɲanmiɛn mannin e ɔ? (b) ?Ngue yɛ é yó naan y’a kwla di junman sɔ’n i kpa ɔ?\n4 Junman nga Ɲanmiɛn mannin e’n yɛle kɛ, e bo ‘jasin fɛ’n’ mɛn wunmuan’n nun. Nán junman kaan ɔn. (Matie 24:14; 28:19, 20) Kɛ é bó jasin fɛ’n, e se sran nga “nzue we kun i’n,” kɛ ɔ nɔn “nzue ng’ɔ man nguan’n.” Yɛle kɛ sran kwlaa ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ sí ndɛ nanwlɛ’n, e kle i Biblu’n nun like. (Sa Nglo Yilɛ 22:17) ?Sanngɛ, ngue yɛ é yó naan y’a kwla di junman sɔ’n i kpa ɔ? Ɔ fata kɛ e ngba e bo yo kun asɔnun’n nun kɛ nga sran kun i wunnɛn wunmuan’n i lika’n “kwlaa be sasa” su’n sa.—Efɛzfuɛ Mun 4:16.\n5, 6. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ e bo’n ti kun yɛ e bo jasin fɛ’n niɔn?\n5 Sɛ e waan é bó jasin fɛ’n é klé sran kpanngban’n, ɔ fata kɛ e siesie wafa nga e bo jasin fɛ’n i kpa. I sɔ’n ti, asɔnun’n fa ajalɛ wie mun. Yɛle kɛ, kwlaa naan y’a ko bo jasin fɛ’n, e yo aɲia kun. Kɛ e to sran mun’n, e man be fluwa naan be wun Biblu’n nun ndɛ’n i wlɛ. Fluwa nga y’a fa man sran mun asiɛ wunmuan’n su’n, be ti miliɔn kpanngban kpa. Ɔ ju wie’n, e nin e niaan nga be o asiɛ wunmuan’n su’n, e bo yo kun e kan ndɛ kunngba’n e kle sran mun. Kɛ é dí junman sɔ’n, e kle kɛ e nin anzi mɔ be uka e’n, e bo’n ti kun wie.—Sa Nglo Yilɛ 14:6.\n6 Jasin fɛ’n mɔ Zoova i sufuɛ’m be bo i mɛn wunmuan’n nun’n, afuɛ kwlaa nun’n, be klɛ i su ndɛ guɛ i fluwa kun nun (Annuaire). Kɛ e kanngan fluwa sɔ’n nun’n, ɔ yo e fɛ dan. Asa ekun’n, kɛ é wá yó e aɲia dandan mun’n, mɛn wunmuan’n nun’n e bo yo kun e yia sran kpanngban naan be tran be bo wie. Kpɛkun, ndɛ kunngba’n yɛ e ti i aɲia sɔ’m be bo lɔ ɔ. Yɛle kɛ ijɔlɛ mun, nin anɔ nga be yi be’n, ɔ nin ninnge nga be yi be nglo’n, be wla e fanngan kɛ maan e tu e klun e su Zoova. Afuɛ kwlakwla’n, Nizan i le 14 su’n, e nin aniaan mun e bo’n ti kun yɛ e yo e Wla kpɛnlɛ cɛn’n i aɲia’n niɔn. (1 Korɛntfuɛ Mun 11:23-26) Kwlaa naan y’a yo aɲia cinnjin sɔ’n, e ngba e bo’n yo kun e yia sran mun. Kpɛkun, e kwlaa e yo aɲia’n nnɔsua nun kɛ wia’n ko tɔ’n. Kɛ e yo sɔ’n, e kle kɛ e nanti ndɛ nga Zezi kannin’n su. Naan e si e ti tɛ mɔ Zoova maan Zezi fɛli i wun yili’n, i su ye.\n7. ?Kɛ mɔ e bo’n ti kun ti’n, ngue yɛ e kwla yo ɔ?\n7 Lalo kunngba cenje’n kwlá saciman waka nin ijre kpanngban. I wafa kunngba’n, e tinuntinun e kwlá boman jasin fɛ’n asiɛ’n wunmuan’n su. Sanngɛ, kɛ mɔ e bo’n ti kun ti’n, e kwla kan Zoova i ndɛ e kle sran miliɔn kpanngban. Yɛ e kle be nun wie mun wafa nga be kwla mɛnmɛn i, be yi i ayɛ’n.\nMAAN E BO’N YO KUN ASƆNUN’N NUN\n8, 9. (a) ?Sunnzun ase benin yɛ Pɔlu fali m’ɔ kle kɛ bo kun yolɛ’n ti cinnjin ɔn? (b) ?Ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo naan e bo’n w’a yo kun asɔnun’n nun titi ɔ?\n8 Fluwa nga Pɔlu klɛ ko mɛnnin i niaan Klistfuɛ nga be o Efɛzi lɔ’n i nun’n, ɔ kleli kɛ asɔnun’n ti kɛ wunnɛn wunmuan kun sa. Naan ɔ fata kɛ “wunnɛn sɔ’n ɔ ɲin, yɛ ɔ yo kpa.” (An kanngan Efɛzfuɛ Mun 4:15, 16 nun.) Pɔlu fali sran wunnɛn’n i sunnzun ase naan Klistfuɛ’m be wun i wlɛ kɛ ɔ fata kɛ be bo’n yo kun. Naan be su be Min Zezi m’ɔ ti asɔnun’n i su kpɛn’n, i su. Pɔlu seli kɛ sran i wunnɛn’n i lika “kwlaa be sasa su.” ?I sɔ’n ti, i kpɛnngbɛn o, i ba kanngan o, i tukpacifuɛ o, ngue yɛ ɔ fata kɛ e ngba e yo ɔ?\n9 Zezi sieli aniaan wie mun asɔnun kpɛnngbɛn. Yɛ ɔ kunndɛ kɛ e bu be sran naan e fa atin nga be kle e’n su. (Ebre Mun 13:7, 17) Sanngɛ ɔ ju wie’n, i sɔ yolɛ’n timan pɔpɔ. Sɛ ɔ yo e sɔ’n, maan e srɛ Zoova kɛ ɔ fɛ i wawɛ’n man e. I wawɛ’n i fanngan nun’n, e kwla nanti atin nga asɔnun kpɛnngbɛn’m be kle e’n su. Asa ekun’n, maan e yo wun ase kanfuɛ. Afin sɛ e yo sɔ’n, asɔnun’n ɲán su ye dan. Yɛle kɛ e bo’n yó kun, yɛ é kló e wiengu kpa titi.\n10. ?Junman benin mun yɛ asɔnunfuɛ’m be lika nianfuɛ’m be di naan aniaan’m be bo’n yo kun asɔnun’n nun ɔn? (An nian foto ng’ɔ o kan like suanlɛ’n bo i bo lɛ’n.)\n10 Junman nga asɔnunfuɛ’m be lika nianfuɛ’m be di’n ti’n, aniaan’m be bo’n yo kun wie. Be uka asɔnun kpɛnngbɛn mun be nian asɔnun’n i lika. I wie yɛle kɛ, be wla fluwa’m be bo naan y’a kwla bo jasin fɛ’n. Kɛ sran’m be ba aɲia’m be bo’n, be sɔ be nun. Kpɛkun, be nian Ɲanmiɛn sulɛ sua’n i lika naan ɔ yo yɛin titi naan w’a saciman. Nanwlɛ, aniaan sɔ’m be di junman dan. I sɔ’n ti, nán maan e yo ɲin kekle be su. I liɛ’n, é klé kɛ e nin Zoova i sufuɛ’m be kwlaa e bo’n ti kun e su i.—An nian Sa Nga Be Yoli’n 6:3-6 nun wie.\n11. ?Ngue yɛ gbanflɛn’m be kwla yo naan aniaan’m be bo’n w’a yo kun titi ɔ?\n11 Aniaan wie’m be ti asɔnun kpɛnngbɛn w’a cɛ kpa. Kɛ mɔ b’a yo kpɛnngbɛn’n ti’n, atrɛkpa’n, be kwlá diman junman wie mun kɛ laa’n sa. I lɛ’n nun’n, aniaan gbanflɛn’m be kwla uka be. Sɛ asɔnun kpɛnngbɛn sɔ’m be kle be junman dilɛ’n, bé kwlá nían asɔnun’n i lika wie. Sɛ asɔnunfuɛ’m be lika nianfuɛ’m be nian junman nga be kle be’n su kpa’n, cɛn wie lele be kwla yo asɔnun kpɛnngbɛn. (1 Timote 3:1, 10) Gbanflɛn wie mɔ be ti asɔnun kpɛnngbɛn’n, be niannin be junman’n nun be dili i kpa. Ɔ maan kɛ é sé yɛ’n, be ti akpasua sunianfuɛ, yɛ be sin asɔnun’m be su be kle aniaan’m be like. Junman sɔ’n mɔ be di’n ti’n, é yó be mo.—An kanngan Jue Mun 110:3, ɔ nin Akunndanfuɛ’n 12:1 be nun.\nMAAN E NIN E AWLOFUƐ MUN E BO’N YO KUN\n12, 13. ?Ngue yɛ ɔ fata kɛ awlo kun i nunfuɛ’m be yo naan be bo’n w’a yo kun titi ɔ?\n12 ?Ngue yɛ ɔ fata kɛ awlo kun i nunfuɛ’m be yo naan be bo’n w’a yo kun titi ɔ? I kun yɛle kɛ maan be su Ɲanmiɛn awlo lɔ likawlɛ. Kɛ siɛ nin niɛn nin ba’m be bo’n yo kun be suan Zoova su like’n, be klo be wun kpa. Kɛ bé sú Zoova awlo lɔ’n, be kwla bu ndɛ nga bé kán klé sran mun jasin bolɛ’n nun’n, i akunndan. Kɛ sran kun kɛ́n i ndɛ liɛ mɔ be ngba be sie be su, mɔ be wun kɛ be tinuntinun be klo Zoova’n, awlofuɛ’m be afiɛn’n mantan kpa.\n13 ?Ngue yɛ yasua kun nin i yi’n be kwla yo naan be bo’n w’a yo kun titi ɔ? (Matie 19:6) Kɛ sran kun nin i yi’n be klo Zoova mɔ be bo’n yo kun be su i’n, be klo be wun kpa. Yɛ be aja’n yo ye. I sɔ yɛ Abraamun nin i yi Sara, ɔ nin Izaaki nin i yi Rebeka, ɔ nin Ɛlkana nin i yi Ani be trannin ɔn. (Bo Bolɛ 26:8; 1 Samiɛl 1:5, 8; 1 Piɛr 3:5, 6) Kɛ yasua kun nin i yi’n be wun kɛ be klo be wun’n, be bo’n yo kun. Kpɛkun be fa be wun mantan Zoova.—An kanngan Akunndanfuɛ’n 4:12 nun.\nKɛ siɛ nin niɛn nin ba’m be bo’n yo kun be su Zoova awlo lɔ’n, be afiɛn’n mantan kpa. (An nian ndɛ kpɔlɛ 12 nin 15 be nun.)\n14. ?Kɛ aniaan kun i yi’n annzɛ i wun’n timan Zoova i Lalofuɛ’n, ngue yɛ ɔ kwla yo naan i aja’n w’a yo ye titi ɔ?\n14 Biblu’n kle wein kɛ nán maan e ja sran ng’ɔ suman Zoova’n. (2 Korɛntfuɛ Mun 6:14) Sanngɛ sa wie’m be ti’n, aniaan wie’m be yi’n annzɛ be wun’n timan Zoova i Lalofuɛ. Be nun wie’m be dun mmua jali bian annzɛ bla naan b’a su Zoova. Yɛ be nun wie’m be liɛ’n, be yi’n annzɛ be wun’n, ɔ timan Zoova i Lalofuɛ kun. Sanngɛ, i kwlaa m’ɔ yoli o, ɔ fata kɛ Klistfuɛ kwlaa ng’ɔ jali bla annzɛ bian’n, ɔ nanti Biblu’n nun ndɛ’n su. Cɛn wie’n, i sɔ yolɛ’n timan pɔpɔ. I wie yɛle aniaan bla kun mɔ be flɛ i Mali i liɛ’n. Be flɛ i wun’n kɛ Davidi. Davidi yacili Zoova sulɛ afuɛ 25. Blɛ sɔ’n nun’n, w’a ɔman aɲia’m be bo. Sanngɛ, Mali i ɲin yili i, yɛ ɔ nantili Ɲanmiɛn Ndɛ’n su titi. Asa ekun’n, ɔ ɔli aɲia’m be kwlaa be bo. Kpɛkun, ɔ kleli i wa nsiɛn’m be like naan be si Zoova. Kɛ ba’m be ɲinnin’n, be ko trannin lika uflɛ. Kannzɛ w’a yoman pɔpɔ w’a manman Mali’n, sanngɛ w’a yaciman Zoova sulɛ le. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, Davidi wa kanngannin e fluwa nga Mali fa mɛn i’n, be nun. Kpɛkun, ɔ wa ɔli aɲia’m be bo ekun. Davidi i anunman kun o lɛ’n, ɔ le afuɛ nsiɛn. Titi’n, kɛ bé yó aɲia’n, ba’n kunndɛ bia sie i. Yɛ cɛn nga Davidi w’a ɔman’n, ba’n se i kɛ: “Nannan, m’an wunman wɔ aɲia’n i bo lɔ andɛ.” Kɛ é sé yɛ’n, Davidi nin i yi’n be bo’n ti kun be su Zoova, yɛ be di aklunjuɛ.\n15. ?Ngue yɛ yasua kun nin i yi mɔ b’a yo kpɛnngbɛn’n, be kwla yo naan gbanflɛn nin talua’m b’a nian be ajalɛ’n su ɔ?\n15 Satan kunndɛ kɛ ɔ́ sáci awlobo mun. I sɔ’n ti, yasua nin bla mun, ɔ fata kɛ amun bo’n yo kun be yo ninnge mun. Sɛ amun jali w’a cɛ annzɛ ɔ nin a cɛman o, like kwlaa nga amun kwla yo naan amun aja’n w’a yo ye titi’n, amun yo. Sɛ amun a yo kpɛnngbɛn’n, amun kwla kle gbanflɛn nin talua’m be ajalɛ kpa. Kɛ amún sú Ɲanmiɛn awlo lɔ’n, amun kwla flɛ be naan be trɛn i bo. I liɛ’n, gbanflɛn nin talua sɔ’m bé wún kɛ kannzɛ yasua kun nin i yi’n b’a yo kpɛnngbɛn’n, ɔ fata kɛ be klo be wun, yɛ be bo’n yo kun titi.—Tit 2:3-7.\n“AMUN BLA MAAN E WƆ ANANNGANMAN I OKA’N SU LƆ”\n16, 17. ?Ngue yɛ ɔ ka kan’n, Ɲanmiɛn i sufuɛ’m bé wá yó ɔ?\n16 Laa’n, kɛ Izraɛlifuɛ’m bé wá kɔ́ cɛn dilɛ Zerizalɛmun lɔ’n, be kunndɛ like nga be sa míɛn i wun’n, be sie. Kpɛkun be kɔ likawlɛ, yɛ be suan be wiengu bo. Kɛ be ju lɔ’n, be bo’n yo kun be su Zoova yɛ be mɛnmɛn i. (Lik 2:41-44) Andɛ’n, e su buabua e wun naan é wlú mɛn klanman’n nun. I lɛ’n nun’n, ɔ fata kɛ e bo’n yo kun, yɛ e suan e wiengu bo.\n17 Be nga be suman Zoova’n, be bo’n timan kun. Be di ninnge sunman be ti utre. Sanngɛ e liɛ’n, é lá Zoova i ase. Afin i fanngan nun’n, e si ndɛ nanwlɛ’n. Kpɛkun, e nin e niaan Klistfuɛ mun e bo’n ti kun. Mɛn wunmuan’n nun’n, Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be su i kɛ ɔ nin i fata’n sa. Ɔ maan, i klun jɔ be wun. Mɛn’n i awieliɛ blɛ nga nun’n, Zoova i sufuɛ’m be bo’n w’a yo kun kpa w’a tra laa’n. Kɛ nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Ezai nin Mise be fa kannin’n sa’n, e bo’n ti kun e kɔ “Anannganman i oka’n” su. (Ezai 2:2-4; an kanngan Mise 4:2-4 nun.) Ɔ ka kan’n, asiɛ’n sufuɛ’m be kwlaa bé yó kɛ sran i wunnɛn’n mɔ i lika “kwlaa be sasa” su’n sa. Yɛle kɛ be bo’n yó kun, yɛ bé sú Zoova tititi.\nƝanmiɛn i sufuɛ’m be nuan sɛ: E nanti atin kwlaa nga asɔnun kpɛnngbɛn’m be kle e’n su. E bo jasin fɛ’n, yɛ e di asɔnun’n nun junman wie mun likawlɛ. Asa ekun’n, e klo e awlofuɛ mun yɛ e nin be e su Ɲanmiɛn awlo lɔ.\nƝanmiɛn i sufuɛ’m be bo’n ti kun: Kan kwlaa nga e tran’n, Zoova yɛ e su i ɔ. Kpɛkun, Zezi su yɛ e su ɔ. Kɛ mɔ e ngba e bo jasin fɛ’n ti’n, sran miliɔn kpanngban be tie Ɲanmiɛn ndɛ’n asiɛ’n wunmuan’n su. Asa ekun’n, e kwlakwla e nanti ndɛ nga Biblu’n kan’n su. I sɔ’n ti yɛ e bo’n ti kun e manman Zoova ɔ.